Najbardziej wstrz�saj�ca i blu�niercza wizja w historii polskiej fantastyki! Oto �wiat, w kt�rym Chrystus zszed� z Krzy�a i obj�� w�adz� nad ludzko�ci�. �wiat tortur, stos�w i prze�ladowa�. Czuwa nad tym, by Twoja wiara by�a czysta. Strze�e Twych my�li przed zgorszeniem. �ledzi Twe uczynki, aby� nie zgrzeszy�. A je�li przyjdzie taka potrzeba, ofiaruje Ci bolesn� rozkosz stosu. To on � Inkwizytor Jego Ekscelencji Biskupa. Miecz w r�ku Pana i s�uga Anio��w. "S�uga Bo�y" to przeredagowane i uzupe�nione wznowienie tomu opowiada� o inkwizytorze Mordimerze Madderdinie, zawieraj�ce mi�dzy innymi nigdy nie publikowany tekst "Czarne p�aszcze ta�cz�". W "S�udze Bo�ym" czarnoksi�nicy odprawiaj� blu�niercze rytua�y, demony zst�puj� na �wiat, czarownice knuj� mroczne intrygi. A temu wszystkiemu musi przeciwstawi� si� cz�owiek, kt�rego serce jest tak gor�ce jak ogie� stos�w, na kt�re posy�a swe ofiary.
Apokalipsa �w. Jana � Zapowied� godziny s�du
Apokalipsa �w. Jana � Pierwsza walka zwyci�skiego S�owa
�w. Pawe�, List do Rzymian
Nie odmawia si� Rakshilelowi. I Kiedy jego s�u��cy powiadomi� mnie, �e mistrz czeka, natychmiast za�o�y�em p�aszcz i wyszed�em na ulic�. By�o bardzo gor�co, parno wr�cz, i smr�d z rynsztok�w pora�a� nozdrza. Nienawidz� miast. A zw�aszcza Hez-hezronu. To najgorsze ze z�ych miast. Ale tu w�a�nie najlepiej zarabia si� na �ycie i najpilniej s�u�y Bogu. No i co zrobi�?
Rakshilel mia� murowany, pi�trowy dom z wej�ciem od ulicy i drzwi z mosi�n� ko�atk�. Jak na mistrza gildii rze�nik�w nie by�o to zbyt wiele, ale Rakshilela znano z przera�aj�cego sk�pstwa. A sk�pstwu temu dor�wnywa�o tylko okrucie�stwo. Nigdy nie przepada�em za tym cz�owiekiem, ale mia� w mie�cie zbyt wiele do gadania, abym nie skorzysta� z uprzejmego zaproszenia. No i par� razy da� mi ju� zarobi�. Nie za wiele, ale czasy s� ci�kie i liczy si� ka�dy grosz. A ja, mili moi, by�em przecie� tylko inkwizytorem bez odpowiedniej koncesji, ma�o komu znanym przybyszem z prowincji, czyli na dobr� spraw�: nikim.
Rakshilel siedzia� w ogrodzie, a raczej w czym�, co nazywa� ogrodem, i za�era� si� daktylami z wielkiej, srebrnej misy. Brzuszysko k�ad�o mu si� na kolana, rozche�stan� na piersiach koszul� mia� ca�� w plamach po winie i oliwie, a paluchy ci�kie od z�otych pier�cieni.
��Siadajcie, panie Madderdin � warkn��, nie patrz�c nawet na mnie, i niedba�ym ruchem przegoni� s�u��cych.
Znikn�li jak mgie�ka. Dobrze ich wyszkoli�, trzeba przyzna�.
��Mam dla was pewn� robot�, tylko czy chcecie zarobi�?
��Ko�ci� nie p�aci zbyt wiele swym s�ugom � odpar�em z u�miechem � i ka�dy dodatkowy grosz jest mile widziany.
��Elia Karrane, m�wi wam co� to imi�?
Wzruszy�em ramionami. Kto w Hez-hezronie nie wiedzia� o tym, �e Elia publicznie da�a kosza Rakshilelowi? Chyba g�usi i �lepi. Elia by�a samotn�, bogat� panienk�, niby poddan� prawnej opiece starszych braci, ale w rzeczywisto�ci oni ta�czyli, jak im zagra�a. A poza tym by�a odwa�na i zdecydowana. My�la�a, �e z jej pieni�dzmi oraz pozycj� mo�e si� nie ba� Rakshilela. I to �wiadczy�o, niestety, i� nie grzeszy�a rozs�dkiem. Je�li nie chcia�a ma��e�stwa, nie nale�a�o przynajmniej upokarza� mistrza rze�nik�w publicznie. Zw�aszcza kiedy by�o si� tylko mieszczk� pozbawion� ustosunkowanego m�a lub kochanka. A o jedno i drugie przy swej urodzie oraz pieni�dzach mog�a si� bez trudu zatroszczy�. C�, lubi�a wida� swobod�, a to bywa zar�wno przyjemne, jak i niebezpieczne.
��Wyko�cz j�, Mordimer � powiedzia� k�ad�c d�o� na mojej d�oni.
By�a gor�ca i lepka. Nie dziwi� si�, �e Elia nie chcia�a, aby dotyka�y jej takie paluchy. Ja te� nie chcia�em, wi�c odsun��em r�k�.
��Nie jestem p�atnym morderc� � powiedzia�em, wzruszaj�c ramionami. � Zg�o� si� do kogo� innego.
Nie by�em ani z�y, ani obra�ony. Raczej zawiedziony, i� mistrz rze�nik�w m�g� mnie potraktowa� jak byle najemnika gotowego na wszystko za par� koron. Wsta�em, ale on chwyci� mnie za rami�. Przystan��em i popatrzy�em na niego. Z oci�ganiem zwolni� uchwyt.
��Wyko�cz j� oficjalnie � powiedzia�, k�ad�c nacisk na ostatnie s�owo.
��Nie mam prawa dzia�a� na tym terenie � odpar�em ostro�nie i by�em zdziwiony, �e tego nie wie. � Moja koncesja nie obejmuje Hez-hezronu. Jestem tylko biednym ch�opcem z prowincji, ale je�li chcesz, mog� ci poleci� kogo� z miejscowych. Znam jednego, czy dw�ch jeszcze ze szko�y�
��Za�atwi� co trzeba � mrukn�� Rakshilel, a ja pomy�la�em, �e jego macki musz� si�ga� bardzo daleko. � Przecie� ja nie chc� jej zabi�, tylko zagrozi� doprowadzeniem przed �aw�. Kiedy zobaczy mistrza Severusa i jego narz�dzia, od razu zmi�knie jej serduszko.
Patrz�c na Rakshilela, pomy�la�em, �e wcale nie by�bym taki pewien, czy Elia Karrane wybierze jego czy seans z mistrzem Severusem, faktycznie s�yn�cym z kompletu nadzwyczaj unikatowych narz�dzi. No, ale to ju� by� jej wyb�r. Poza tym mia�em daleko id�ce w�tpliwo�ci, czy w momencie doprowadzenia Elii przed �aw�, Rakshilelowi uda si� wydoby� ukochan�. Sprawy puszczone raz w ruch nie�atwo daj� si� zatrzyma�. Rze�nika albo za�lepia�a mi�o�� zmieszana w pi�knych proporcjach z nienawi�ci�, albo tak naprawd� nie chcia� ju� zdoby� Elii, a tylko j� zniszczy�. Czy jednak oszukiwa� mnie, czy sam siebie? Jednak nie zamierza�em mu tego t�umaczy�. To by�a tylko i wy��cznie jego sprawa. Zreszt� mo�e Elia zmi�knie, kiedy zobaczy, i� Rakshilel jest na tyle zdeterminowany, by wys�a� za ni� go�czego pieska w postaci waszego uni�onego s�ugi.
��I pos�uchajcie mnie uwa�nie, panie Madderdin. Mam powody przypuszcza�, �e Elia nie jest tak� bogobojn� i cnotliw� panienk�, jak� chcia�aby si� wydawa�
Teraz mnie zainteresowa�. Rzecz jasna w jego s�owach nale�a�o oddzieli� ziarna od plew, ale w ko�cu kto potrafi to lepiej uczyni� ni� biedny Mordimer?
��Co masz na my�li? � spyta�em i zastanawia�em si�, czy nie skosztowa� daktyla, ale Rakshilel tak gmera� r�k� w misie, �e musia� ju� wszystkie dok�adnie obmaca�.
��Co sobot�, wieczorem, potajemnie wychodzi z domu i wraca dopiero w niedziel� po po�udniu�
��Ma gacha � roze�mia�em si�.
��Nie przerywaj mi, Mordimer � warkn��. � Gdzie ma gacha? W lochach pod Sarevaald?
Najwyra�niej wzmianka o gachu zdenerwowa�a rze�nickiego mistrza. Nie ukrywam, �e rozbawi�o mnie to, ale swego rozbawienia wola�em nie okazywa�. Nie potrzeba mi wi�cej wrog�w ni� mam. Nie powiem, bym si� nadmiernie ba� nieprzychylnych mi ludzi, ale po c� zra�a� sobie nast�pnych? Zreszt� wszak cichy jestem i pokornego serca, dok�adnie jak nakazuje Pismo.
��A sk�d ma tyle pieni�dzy na nowy pow�z, nowe suknie, stado s�u��cych, ci�g�e przyj�cia? Na niekt�re zaprasza sto czy nawet dwie�cie os�b � ci�gn��. � Jak nic, to sprawka nieczystej si�y. � Prze�egna� si� zamaszy�cie.
Za�o�� si�, i� najbardziej w tym wszystkim nie podoba� mu si� fakt, �e nie by� na te przyj�cia zapraszany.
��W lochach pod Sarevaald � powt�rzy�em. � No, no, rzeczywi�cie interesuj�ce. Ale Elia jest przecie� bogata.
��Nie a� tak bogata � powiedzia� Rakshilel. � Sprawdzi�em dok�adnie, wierz mi.
Tak, je�li chodzi o finanse trudno by�o nie wierzy� bystro�ci Rakshilela. W ko�cu, gdyby by� t�py, nie sta�by si� jednym z najbogatszych kupc�w w mie�cie i mistrzem rze�nickiej gildii.
��Pos�a�e� kogo� za ni�? � zapyta�em.
��A owszem � odpar� ponuro � posy�a�em. Trzy razy. I moi ludzie nigdy nie wr�cili. Wyobra�asz sobie?
To ju� by�o naprawd� zajmuj�ce. A poza tym fakt, �e sprawa by�a niebezpieczna, z ca�� pewno�ci� wp�ynie na wysoko�� mojego honorarium.
��Czemu nie zrobisz tego oficjalnie? Zwo�aj �aw� i za��daj �ledztwa, albo z�� formalne doniesienie do Inkwizytorium�
��Panie Madderdin � spojrza� na mnie ostro i widzia�em, �e traci cierpliwo��. � Ja nie chc� jej zabija� ani pali� na stosie, tylko po�lubi�. A je�li twoi konfratrzy dowiedzieliby si� o herezji, to nawet ja nie ocal� jej od p�omieni! Wi�c decyduj: bierzesz t� robot� czy nie, Mordimer?
Pl�ta� si� ten Rakshilel jak osio� w ostach. Czy on sobie wyobra�a�, �e b�d� m�g� przymkn�� oczy na spraw� herezji? M�j Anio� Str� zapewni�by mi wtedy przyjemno�ci, przy kt�rych seans z mistrzem Severusem wydawa�by si� ekscytuj�c� schadzk�. Chyba, �e zobaczy�by p�yn�ce z takiego post�powania korzy�ci, bo niezbadane s� �cie�ki, kt�rymi pod��aj� my�li Anio��w!
��Za ile? � spyta�em wiedz�c, �e nie b�dzie �atwo wyd�bi� co� od tego sk�pca.
��Za�atwi� ci biskupi� koncesj� na ca�y okr�g Hez-hezronu. To chyba a� nadto? � uni�s� brwi, jakby zdumiony moj� niewdzi�czno�ci�.
��Koncesj� zawsze mo�na da�, a potem zawsze mo�na odebra�. Wszystko zale�y od humoru biskupa � powiedzia�em, wiedz�c doskonale, �e kiedy Jego Ekscelencja cierpi na ataki podagry, to jego post�powanie bywa nieprzewidywalne. � A poza tym, do cholery, b�d� mia� koszty w�asne. Czy my�lisz, �e Kostuch i bli�niacy p�jd� ze mn� na pi�kne oczy?
Rakshilel poruszy� ustami, jakby co� sobie w my�lach oblicza�.
��Dwadzie�cia koron � rzek� w ko�cu z wysi�kiem.
��Tam ju� zgin�li ludzie � przypomnia�em mu. � Trzysta i ani centyma mniej.
Rze�nik poczerwienia�.
��Nie kpij ze mnie, klecho � powiedzia� cicho � bo tobie te� mog� zapewni� wizyt� u Severusa.
Nie mia�em poj�cia, dlaczego niekt�rzy ludzie nazywali nas, inkwizytor�w, klechami. S�u�yli�my Ko�cio�owi i studiowali�my teologiczne nauki (na tyle, na ile mog�o si� to przyda� w naszej pracy), ale, na miecz Pana naszego, nie byli�my ksi�mi!
Spojrza�em mu prosto w oczy. Jak przychodzi do rozlicze�, wierzcie mi, nie znam strachu. Dukaty, korony, talary, piastry, sestercje, a nawet sama my�l o nich, maj� w sobie magiczn� si��. A poza tym, gro�by nale�� do ceremonii targowania si� i nie mia�em zamiaru bra� ich zbyt powa�nie. Chocia� niew�tpliwie trzeba przyzna�, �e Rakshilel nie nale�a� do dobrze wychowanych ludzi. Niemniej z seansem u mistrza Severusa bardzo przesadzi�. Kto widzia� kiedy, by oficjalnie przes�uchiwano inkwizytora? Takie sprawy za�atwia�o si� inaczej. I musia�y by� ku temu wa�niejsze powody ni� gniew nawet najbardziej ustosunkowanego rze�nika.
��A chcia�by� kiedy� spotka� Kostucha? � spyta�em bez u�miechu, ale i bez z�o�ci.
��Grozisz mi? � Rakshilel podni�s� si� i wisia� nade mn� jak wielka bry�a t�uszczu.
Poczu�em nagle szalon� nienawi�� i ch�� zmia�d�enia tej ogromnej twarzy przypominaj�cej kup� puddingu z krwawej kiszki. Ale powstrzyma�em si�. W ko�cu robili�my interesy i nie by�o tu miejsca zar�wno na osobiste sympatie, jak i osobist� niech��.
��Trzysta � powt�rzy�em, a on opad� wolno na krzes�o, jakby zesz�o z niego powietrze.
��Dwadzie�cia pi�� � powiedzia� � i to moje ostatnie s�owo.
��Trafi�e� na z�y czas � roze�mia�em si�. � Akurat mam wystarczaj�co du�o pieni�dzy, by spokojnie zaczeka� na jakie� naprawd� zyskowne zlecenie. Poza tym pomy�l: b�d� mia� potem na g�owie jej braci.
Wr�cz widzia�em, jak chcia� powiedzie�: �to twoja sprawa�, ale jako� si� pohamowa�.
��Pi��dziesi�t � zdecydowa�, a ja zastanawia�em si�, jak d�ugo mo�na jeszcze poci�gn�� t� gr�.
��Plus dwie�cie � doda�em i jednak si�gn��em po daktyla.
��Trzydzie�ci teraz i pi��dziesi�t po robocie.
��Sto teraz i sto dwadzie�cia pi�� po robocie. I w razie czego nie zwracam zaliczki.
��Po pi��dziesi�t � Rakshilel zacisn�� d�onie w pi�ci.
��Siedemdziesi�t pi�� i siedemdziesi�t pi��, i trzydziestoprocentowy rabat w twoich sklepach do ko�ca roku.
��Dziesi�cioprocentowy � powiedzia�.
Wreszcie uzgodnili�my siedemna�cie i p� procenta i uroczy�cie przybili�my d�onie. By�em troch� zaskoczony, bo spodziewa�em si�, �e utarguj� jakie� sto koron, a pomys� z rabatem przyszed� mi do g�owy w ostatniej chwili. Rakshilel musia� wiedzie� wi�cej ni� powiedzia� albo planowa� jakie� �wi�stwo. Albo naprawd� bardzo mu zale�a�o na �lubie z Eli�. Mia�em tylko nadziej�, �e nie by� na tyle g�upi, by s�dzi�, �e po ca�ej sprawie si� mnie pozb�dzie. To prawda, �e nie mia�em koncesji w Hez-hezronie, ale, na Boga, by�em jednak inkwizytorem! Chyba nawet Rakshilel nie by� ani tak sk�py, ani tak g�upi aby zadziera� z Inkwizytorium, kt�re z ca�� pewno�ci� upomnia�oby si� o swego konfratra. Nawet takiego, kt�rego jeszcze w Hez-hezronie nie za bardzo znano i kt�ry nie mia� koncesji. Zreszt�, ja nie potrzebuj� ochrony Ko�cio�a. Tak, mili moi. Biedny Mordimer jest cz�owiekiem ostro�nym, rozwa�nym i �agodnym, ale gdy przyjdzie co do czego, budzi si� w nim lew.
Rakshilel wyliczy� siedemdziesi�t pi�� koron, a ja kaza�em mu jeszcze wymieni� dwie z�ote pi�ciodukat�wki ober�ni�te po brzegach i schowa�em mieszek pod kaftan.
��Za kilka dni dostaniesz koncesj� � obieca�.
��Czekam � odpar�em i naprawd� by�em ciekaw, czy uda mu si� wszystko za�atwi� w takim tempie.
Zreszt�, tak czy inaczej, zaliczki nie zamierza�em zwraca�. Bo kto wie, czy nast�pi kolejna wyp�ata? Je�li Elia trafi przed �aw�, Rakshilel chyba nie b�dzie zbyt ch�tny, by powt�rnie si�gn�� do sakiewki.
��Za�atw to szybko i czysto, Mordimer. Aha � spojrza� na mnie zimno � i nie pr�buj mnie oszuka�. Je�li wpadniesz na pomys�, by dogada� si� z t� dziwk� za moimi plecami, dowiem si� o tym.
��Znasz mnie � powiedzia�em z wyrzutem.
��O tak, znam ci� � odpar� i odwr�ci� si� ty�em.
��Nie sko�czyli�my jeszcze � powiedzia�em twardo.
��Taaak? � przeci�gn�� i spojrza� niech�tnie w moj� stron�.
��W�a�nie tak � odpar�em. � Kiedy b�d� wychodzi�, masz zjawi� si� przed drzwiami. I tam odegrasz pewn� scenk�.
��Scenk�? � Ma�e oczka patrzy�y na mnie podejrzliwie ze �rodka bry� t�uszczu, kt�re u normalnego cz�owieka by�y policzkami.
��Powiesz: �dobra, Mordimer, dam ci dziesi�� koron wi�cej�. Tak, �eby s�yszeli to s�udzy. A ja wtedy odpowiem: �o nie, nawet gdyby� dawa� tysi�c, nie zrobi� tego!�.
��My�lisz, �e mam szpieg�w w moim w�asnym domu? � oburzy� si�.
��A my�lisz, �e mo�e ich nie mie� cz�owiek o twojej pozycji? � zapyta�em grzecznie.
��Tak, to prawda � u�miechn�� si� po chwili, a ja wiedzia�em, �e mile po�echta�em jego dum�. � Z ca�� pewno�ci� masz racj�!
Kostuch i bli�niacy siedzieli w Kulawym Kucyku i grali. Po ich minach pozna�em, �e grali raczej nieszcz�liwie. No, ale potem zobaczy�em cz�owieka, kt�rego pr�bowali or�n��, i roze�mia�em si�.
��Oddaj im pieni�dze, Merry � powiedzia�em siadaj�c. � A przynajmniej po�ow� tego, co przegrali. Nigdy nie czyta�e�, �e Pismo m�wi:
Szuler rozdziawi� szeroko usta w u�miechu, pokazuj�c czarne dzi�s�a i przegni�e trzonki z�b�w.
��Jestem tylko godnym po�a�owania grzesznikiem � rzek� z teatraln� skruch� � i nie znam tak dobrze s��w Pisma, jak s�udzy naszego Pana.
��To jest Merry? � spyta� Kostuch i dziabn�� go s�katym paluchem w pier�.
Bli�niacy wymruczeli co� pod nosem i r�wnocze�nie, cho� niezauwa�enie si�gn�li po sztylety.
��Nie, nie � powstrzyma�em Pierwszego. � Nie chcemy tu bijatyk, prawda Merry?
Szuler u�miechn�� si� i popchn�� w ich stron� kupk� srebra.
��Potraktujcie to jako darmow� lekcj� � powiedzia�. � Napijesz si� ze mn�, Mordimer?
��Czemu nie? � odpar�em, a Kostuch i bli�niacy wstali, zostawiaj�c nas samych.
Karczmarz przyni�s� wino i nim wypi�em �yk, wpierw przep�uka�em usta.
��Zawsze ostro�ny? � u�miechn�� si� szuler.
Spojrza�em na niego i przez chwil� nie rozumia�em, co mia� na my�li.
��Ach, nie � powiedzia�em w ko�cu. � Po prostu przyzwyczajenie.
Merry pochyli� si� ku mnie.
��By�e� u Rakshilela? � spyta� szeptem.
��Jak zawsze, kiedy jestem w mie�cie � powiedzia�em, nie obni�aj�c g�osu.
��Podobno proponowa� temu i owemu ciekaw� rob�tk� � za�mia� si� Merry. � Ale nie ma g�upich, ch�opie. Wiesz, kogo ju� dawno nie widzieli�my w Hezie? Wyrwalda P�owego i jego ludzi.
��A sk�d�e� on si� tu wzi��? � zmarszczy�em brwi, bo Wyrwalda widziano ostatnio w lochach barona Berga. A z tego, co wiedzia�em, z owych loch�w nie wychodzi�o si� pr�dko. A je�li ju�, to zwykle nie o w�asnych si�ach.
Merry wzruszy� ramionami.
��A co, ja wr�ka jestem? W ka�dym razie by�, a teraz go ju� nie ma.
��Wzi�� zaliczk� i si� zmy� � powiedzia�em, bo wszyscy wiedzieli, �e P�owy i jego ludzie to nie by�a najsolidniejsza firma.
��Chyba g�upi jeste�, skoro s�dzisz, �e Rakshilel da� mu zaliczk� � parskn��. � Ta sprawa �mierdzi, ch�opie, i radz� ci: trzymaj si� z daleka od k�opot�w.
��To znaczy?
��Wyjed�, Mordimer. Po prostu wyjed�.
��A wi�c tak � mrukn��em. � A jaka b�dzie cena mojej uprzejmo�ci?
��Spytaj lepiej, jak wysokie b�d� koszty twojej nieuprzejmo�ci. � Sukinsyn nawet nie stara� si� ukry� pogr�ki w g�osie.
��Lohemerr, tyle lat mnie znasz i powiniene� wiedzie�, �e mo�na mnie kupi�, ale nie mo�na zastraszy� � rzek�em z wyrzutem.
Szuler dopi� wino do ko�ca i wsta�.
��Wydawa�o mi si�, �e zawsze wiedzia�e�, sk�d wieje wiatr, Mordimer, i zawsze spada�e� na cztery �apy. Nie pomyl si� teraz.
Skin��em mu g�ow�.
��Dzi�ki za wino � powiedzia�em � i nawzajem. Chcia�bym tylko, �eby� wiedzia� jedno. Wyje�d�am nied�ugo z miasta, a spraw� Rakshilela zajm� si�, kiedy wr�c�. Albo si� nie zajm�. To b�dzie zale�e� od wielu rzeczy, mi�dzy innymi stanu moich finans�w.
Oczywi�cie k�ama�em, ale to by� chyba dobry spos�b, by uspokoi� Lohemerra. Je�li mia� cokolwiek wsp�lnego z Eli� Karrane, a wydawa�o si�, �e mia�, to niew�tpliwie powt�rzy, i� Mordimer Madderdin opuszcza Hez-hezron. I nawet je�li nie uwierz�, ziarno w�tpliwo�ci zostanie posiane.
Merry odszed�, kiwn�� mi jeszcze od progu r�k�, a ja chwil� posiedzia�em sam przy stole i dopi�em wino. Kiedy w ko�cu wyszed�em, zobaczy�em, �e Kostuch i bli�niacy siedz� w towarzystwie paru oberwa�c�w przed karczm� i graj� w monety. Skin��em na nich. Niech�tnie oderwali si� od zabawy. Odeszli�my na bok.
��Nic z tego nie wysz�o � powiedzia�em.
Kostuch skrzywi� twarz i skrzywiony wygl�da� jeszcze gorzej ni� zwykle. Bli�niacy spos�pnieli.
��Sami czego� niby poszukamy � warkn�� Drugi.
��Jak sobie chcecie, ale � unios�em palec � mam na oku co� zupe�nie innego. B�d�cie tu codziennie od po�udnia do drugiej. I �adnych awantur, bo nie b�d� was drugi raz wyci�ga� z loch�w burgrabiego!
Kostuch znowu skrzywi� si� na przypomnienie tych chwil. D�ug�, krwistoczerwon� szram�, biegn�c� od podbr�dka po prawe ucho, zawdzi�cza� rozgniewanemu czeladnikowi katowskiemu, kt�ry zdzieli� go rozpalonym pr�tem. Musia�em naprawd� u�y� wszystkich sposob�w, by wydoby� ch�opak�w z loch�w. Czeka�a ich kara za zab�jstwo, gwa�t i kradzie�. W najlepszym przypadku powieszenie. W najgorszym, poprzedzone darciem pas�w, obci�ciem ko�czyn lub �amaniem ko�em. A jednak uda�o mi si� wyjedna� skazanie ich tylko na publiczn� ch�ost� i miesi�czn� pokut�. Codziennie musieli przez osiem godzin le�e� na posadzce katedry, w pokutnych worach i z ostrzy�onymi g�owami. R�wnie� codziennie dostawali po pi�� bat�w na rynku, dok�d sami musieli dope�zn�� na kolanach. No, ale wreszcie ca�a ta szopka sko�czy�a si�, a ch�opcy zdobyli niezapomniane do�wiadczenie �yciowe. Mia�em nadziej�, �e potrafi� wyci�gn�� z niego wnioski.
Koncesja przysz�a po o�miu dniach i wierzcie mi, �e sprawdzi�em j� bardzo dok�adnie. I piecz��, i podpisy by�y autentyczne. Czerwona piecz�� z lwem i smokiem oraz zamaszysty podpis samego biskupa Hez-hezronu. Nie przypuszcza�em, co prawda, aby Rakshilel posun�� si� do sfa�szowania ko�cielnego dokumentu, ale strze�onego Pan B�g strze�e. Te osiem dni po�wi�ci�em nie tylko na rozrywki. Zreszt� co to za rozrywki w Hez-hezronie? Tanie dziwki by�y brudne i chore, a drogie, jak sama nazwa wskazuje: drogie. Za drogie dla biednego Mordimera, kt�ry z trudem tylko wi�za� koniec z ko�cem. Ale s�ucha�em tu i �wdzie tego, czego s�ucha� nale�a�o i� Rakshilel mia� racj�: Elia robi�a co� dziwnego. Merry te� si� nie myli�: ca�a sprawa �mierdzia�a. Ale ja mia�em koncesj� i dzi�ki temu przysz�o�� malowa�a si� w ja�niejszych barwach. Pod warunkiem, �e wr�c� z Sarevaald. A skoro nie wr�ci� stamt�d ten �ajdak P�owy, znaczy�o, i� zadanie nie jest �atwe.
Sarevaald to ruiny zamku, dwie godziny drogi od Hez-hezronu. Zamek sp�on�� mniej wi�cej sto trzydzie�ci lat temu i ze trzy razy pr�bowano go odbudowa�, ale nic z tego nie wysz�o. Jaki� biskup chcia� nawet postawi� na wzg�rzu ko�ci�, ale potem wybuch�a wojna z Had�arami i biskupa spalili, a po wojnie wszyscy mieli wa�niejsze problemy. I tak ruiny twierdzy straszy�y ze szczytu, wiecznie osnute mg�� i osnute r�wnie� legend�. Ci�gle m�wiono o dzieciach, kt�re nie wr�ci�y spod wzg�rza, ch�opi przysi�gali, �e noc� wida� �wiat�a i s�ycha� pot�pie�cze wycia oraz diabelskie chichoty. �e dzieci gin�y, to nie dziwota, bo wko�o tylko bagniska i glinianki, a ch�opi wiadomo: trze�wego rzadko mo�na spotka�. Ale okolica uzna�a, i� w ruinach zal�g�o si� Z�e i nawet s�ali do biskupa pro�by, �eby przys�a� im egzorcyst� albo inkwizytor�w. Jakby biskup nie mia� wa�niejszych spraw na g�owie.
Do Sarevaald wyruszyli�my w pi�tkowy wiecz�r, tak, aby ca�� sobot� czeka� ju� na miejscu. Nie kry�em naszego wyjazdu. Wr�cz przeciwnie. Wyjechali�my przez p�nocn� bram�, a Kostuch i bli�niacy pewni byli, �e zmierzamy na robot� do miasteczka Vilven, oddalonego o p� dnia drogi. �e celem jest Sarevaald powiedzia�em im dopiero, kiedy mury Hezu znikn�y nam z oczu. Dlaczego wyje�d�ali�my przez p�nocn� bram�? Bo ruiny Sarevaald le�a�y w�a�nie na p�noc od miasta. Je�li ktokolwiek nas �ledzi�, zapewne pomy�la� sobie: �patrzcie, cwany Mordimer i jego ludzie wyje�d�aj� przez p�nocn� bram�. Gdyby chcieli dotrze� do Sarevaald, wyjechaliby przez po�udniow� i cichcem okr��yli miasto�. Ale nie wydawa�o si�, by ktokolwiek zd��a� naszym �ladem, a wierzcie mi, �e waszego uni�onego s�ug� szkolono w rozpoznawaniu takich rzeczy.
Nie spieszy�em si� i do Sarevaald dotarli�my w nocy. Niebo by�o zachmurzone i ksi�yc tylko od czasu do czasu pokazywa� si� spod szarego welonu chmur. Ale nawet w tym �wietle wida� by�o, �e zewn�trzne mury fortecy trzymaj� si� wcale nie�le. By�o wi�c bardziej ni� pewne, �e je�li kto� tu si� zjawi, b�dzie musia� przej�� przez bram�, a raczej przez ten wy�om, kt�ry po bramie pozosta�.
Znale�li�my sobie bezpieczne miejsce i poszli�my spa�, wystawiaj�c trzygodzinne warty. W sobot� rano poszperali�my troch� w ruinach i Kostuch znalaz� zardzewia�� siekier�. Takie to i tajemnicze miejsce. Ale daleki by�em od lekcewa�enia zadania. W ko�cu Rakshilel pos�a� tu ju� trzy grupy ludzi i nikt nie wr�ci�. A to o czym� �wiadczy�o. Do nocy pokrzepiali�my si� niez�ym winkiem, kt�rego Kostuch przydyga� ca�y buk�ak. Nie widz� powod�w, dla kt�rych ch�opcy nie mieliby pi� przed akcj�. S� wystarczaj�co do�wiadczeni, by wiedzie�, �e je�eli si� upij� i zawal� co�, mog� zgin��. Je�li nie zabije ich wr�g, zrobi� to ja sam. W�asnor�cznie, i tak, aby da� dobry przyk�ad innym spragnionym nierozwa�nych rozrywek. Ale zar�wno bli�niacy, jak i Kostuch maj� naprawd� mocne g�owy. Sam widzia�em, jak Kostuch opr�ni� kiedy� jednym tchem pi�ciolitrow� beczu�k� mocnego, s�odkiego wina i nawet powieka mu nie drgn�a. Potem tylko porzyga� si� z nadmiaru s�odyczy i zaciuka� cz�owieka, kt�ry o�mieli� si� wtedy roze�mia�. A nast�pnie dw�ch przyjaci� tego� cz�owieka, kt�rzy poczuli si� ura�eni takim potraktowaniem kompana.
Nagle Drugi, kt�ry teoretycznie sta� na warcie (a w praktyce co chwila przybiega� do nas, aby �ykn�� wina), hukn�� jak puchacz. Zerwali�my si� i przy warowali w�r�d za�om�w. Do ruin, po trakcie, powoli pe�z�y �wiate�ka.
��Id� � szepn�� Pierwszy.
��Ano id� � Kostuch wyci�gn�� z pochwy szabl�.
�mieszn� mia� szabl� Kostuch. W najszerszym miejscu szerok� na d�o�, ale ostr� niczym brzytwa. Rozcina�a �elazn� sztab�, jakby to by�o spr�chnia�e drewno. Kiedy� Kostuchowi dawano za ni� wiosk�, ale nie sprzeda� i wola� przymiera� g�odem. Mia� charakterek ten m�j Kostuch i, mi�dzy innymi, za to go lubi�em.
�wiate�ka zbli�y�y si� i us�yszeli�my szmer g�os�w, a potem zobaczyli�my ludzi z pochodniami. By�o ich siedmioro, sze�ciu m�czyzn i jedna kobieta, je�eli w tych ciemno�ciach mog�em dobrze pozna�. M�czy�ni, ten z przodu i ten na ko�cu nie�li pochodnie. Dw�ch innych d�wiga�o sporej wielko�ci tob�. Konie musieli zostawi� na dole i przez chwil� �a�owa�em, i� nie pos�a�em kogo� do podn�a g�ry, �eby za�atwi� stra� i zabra� wierzchowce. Zawsze by�by dodatkowy zarobek. Zw�aszcza, �e nie wierzy�em, aby Elia Karrane dosiada�a byle jakiej szkapy.
Przybysze zachowywali si� tak, jakby Sarevaald by�o najbezpieczniejszym miejscem na �wiecie. �artowali i �miali si�, kto� kl�� zajadle, bo rozbi� sobie nog� o wystaj�cy kamie�, kto� przechyla� flasz� i pi� z g�o�nym gulgotem. Czekali�my z napi�ciem, gdzie si� skieruj�. Przecie� musia�o tu by� jakie� przemy�lnie ukryte wej�cie, kt�rego nie zauwa�yli�my. No i by�o. Jeden z m�czyzn, wr�cz olbrzym, zapar� si� i przesun�� na bok g�az. Pod spodem by�a �elazna p�yta z lekko zardzewia�ym uchwytem. Widzia�em wszystko dobrze, gdy� stali�my dos�ownie kilkana�cie krok�w od nich, na resztkach po kru�ganku, mniej wi�cej trzy metry nad dziedzi�cem. Teraz te� upewni�em si�, �e kobiet� by�a Elia Karrane. Trzeba przyzna�: �liczna bestyjka! Mia�a d�ugie, jasne w�osy, wysoko upi�te na czubku g�owy i drapie�n� twarz o ma�ym nosku i wielkich, szmaragdowych oczach. Lampa niesiona przez jednego z m�czyzn dok�adnie j� o�wietla�a i nie dziwi�em si� ju�, �e nawet Rakshilel m�g� si� zakocha� w tej kobiecie. By� mo�e sam bym si� w niej zakocha�, gdyby nie fakt, �e chcia�em j� doprowadzi� do zguby. �adnego z towarzyszy Elii nie widzia�em nigdy przedtem, cho�, szczerze m�wi�c, co do jednego mia�em pewne w�tpliwo�ci, gdy� sta� ca�y czas poza blaskiem pochodni.
Olbrzym uni�s� metalow� p�yt� i wszyscy zeszli po schodach w ciemno��. On sam zamkn�� za nimi przej�cie i zn�w, st�kaj�c, przesun�� g�az na w�a�ciwe miejsce. Potem usiad� wygodnie, opar� si� o �cian�, nabi� fajk� i leniwie pyka� z niej, patrz�c w niebo. Kostuch spojrza� na mnie pytaj�co.
���ywcem � tchn��em mu prosto w ucho.
Skin�� tylko g�ow� i cichutko si� wycofali�my. Wr�cili�my na dziedziniec i przywarowali niedaleko. Kiedy da�em znak, skoczyli�my wszyscy czterej, ale ten olbrzym by� wyj�tkowo szybki. Zerwa� si�, wyci�gaj�c zza cholewy sztylet tak d�ugi, �e ka�demu z bli�niak�w m�g�by s�u�y� za miecz. Kostuch ma�o nie oberwa�. Ledwo zd��y� uchyli� si� i przetoczy� po ziemi. Olbrzym znalaz� si� tu� ko�o mnie i wtedy sypn��em mu w oczy shersken. Zawy� i podni�s� r�ce do twarzy. Pierwszy trzasn�� go pa�k� w podbrzusze, a Drugi pchn�� w grdyk�. I by�o po wszystkim. Potem zwi�zali mu d�onie na plecach i nogi w kostkach, przeci�gn�li lin� pomi�dzy wi�zami i olbrzym le�a� na brzuchu jak wielka, toporna ko�yska. By� bezradny niczym �limak. Skrzesali�my ognia i w �wietle latarni przyjrza�em mu si�. Mia� szerok�, pozbawion� wyrazu, bezw�os� twarz bez lewego nozdrza i ogromn�, sin� blizn� biegn�c� dok�adnie po�rodku nosa.
���licznotek � powiedzia�em.
By�em zadowolony, bo ch�opcy uwin�li si� sprawnie i szybko. Ciekawe, co prawda, jakby im si� powiod�o, gdyby wasz uni�ony s�uga nie rzuci� shersken, ale c� nie nale�a�o ryzykowa�. W ka�dym razie shersken zrobi� swoje, bo olbrzym mia� zamkni�te oczy i napuchni�te powieki, spod kt�rych ciurkiem lecia�y �zy. Ha, na shersken nie ma silnego! Mo�esz sobie, cz�owieku, mie� dwa metry wzrostu i dwie�cie kilo �ywej wagi, a jak dziecko rzuci ci shersken w �lepia, to b�dziesz tylko my�la�, aby doczo�ga� si� do najbli�szej ka�u�y. A je�li jeste� na tyle g�upi i zaczniesz trze� oczy, to w wi�kszo�ci wypadk�w twoje w�asne palce tr�ce powieki b�d� ostatni� rzecz� na �wiecie, jak� dojrzysz.
Nasz wi�zie� nie m�g� trze� oczu, bo d�onie mia� zwi�zane na plecach, ale wiedzia�em, �e tylko si�� woli powstrzymuje si�, by nie zacz�� wrzeszcze� ze strachu i b�lu. Wyj��em manierk� i wyla�em wod� do wn�trza stulonej d�oni. Przytrzyma�em olbrzymowi g�ow� i op�uka�em mu twarz. Musia� poczu�, �e to pomaga, bo przesta� si� rzuca�. Dzi�ki temu spokojnie zu�y�em drug� gar�� wody i dok�adnie sp�uka�em mu oczy. W ko�cu nie chcia�em, aby my�la� o strasznym, piek�cym b�lu, tylko, aby grzecznie odpowiada� na pytania. Ale Kostuch uzna�, i� jestem zbyt mi�osierny, wi�c z ca�ej si�y kopn�� le��cego podkutym butem w �ebra. Chrupn�o.
��Oj, Kostuch � powiedzia�em, ale nawet si� nie zez�o�ci�em.
Wiedzia�em, �e Kostuch jest w�ciek�y, gdy� olbrzym o ma�o go nie zaskoczy�. Nikt chyba nie m�g� si� spodziewa�, �e przy tym wzro�cie i przy tej wadze b�dzie taki szybki. No, ale w ko�cu przyjaciele Elii nie byli chyba na tyle g�upi, by pozwoli�, aby ich silnor�kim zosta� pierwszy lepszy zabijaka z ulicy.
��Sk�d jeste�, ch�opcze? � zapyta�em.
Olbrzym zakl�� co� w odpowiedzi. Bardzo niegrzeczna reakcja, zwa�ywszy fakt, �e przed momentem wymy�em mu shersken z oczu. Drugi wsadzi� wi�niowi w usta kawa� szmaty, a Kostuch usiad� mu na plecach i z�ama� ma�y palec u lewej d�oni. Potem z�ama� mu palce serdeczny, �rodkowy i wskazuj�cy. Za ka�dym razem s�ycha� by�o chrupni�cie, st�kni�cie dobiegaj�ce spod szmaty, a oczy olbrzyma robi�y si� jak spodki. Drugi nachyli� si�, przy�o�y� palec do warg, nakazuj�c wi�niowi cisz� i wyj�� spomi�dzy jego z�b�w szmat�. Olbrzym sapa� bole�nie, a g�sta �lina sp�ywa�a z k�cik�w jego ust.
��Na moje pytania odpowiada si� natychmiast � powiedzia�em �agodnie. � Bowiem jak m�wi Pismo:
��Z Tirianu � st�kn��.
Tirianonnag, potocznie nazywany Tirianem (zabijcie mnie, ale nie wiem sk�d ta barbarzy�ska nazwa pochodzi�a), by� niewielkim, cho� do�� zamo�nym miasteczkiem przy samej granicy marchii. Z tego, co wiedzia�em, mo�na tam by�o zarobi� niez�e pieni�dze na ochronie kupieckich statk�w, kt�re �eglowa�y w do�� niebezpieczne rejony w g�r� rzeki. Ale ten biedny g�upek my�la�, �e zrobi karier� w Hez-hezronie. I kariera ta mia�a si� zako�czy� w�a�nie tutaj, w ruinach fortecy Sarevaald. Kiepskie miejsce na �mier�, ale z drugiej strony, jakie miejsce jest dobre, by umiera�? O tym, �e musi umrze�, wiedzieli�my wszyscy. Pytanie tylko brzmia�o, czy b�dzie to �mier� �agodna i w miar� bezbolesna, czy te� nasz zabijaka trafi pod piekielne bramy, wyj�c z b�lu i poszatkowany na kawa�eczki.
��Gdzie oni poszli? � spyta�em.
Wi�zie� nie odezwa� si� ani s�owem, wi�c uprzejmie odczeka�em chwil�. Potem Pierwszy kopn�� go prosto w usta, tak �eby zad�awi� si� krwi� i w�asnym z�bami. Przy okazji z�ama� mu nos.
��Gdzie oni poszli? Co tam jest? � powt�rzy�em grzecznie.
��Nie wiem � wyj�cza�, pluj�c czerwieni� � nie wiem, b�agam. Ja tylko pilnuj�. Oni w po�udnie wr�c�. Maj� pieni�dze� mn�stwo pieni�dzy� B�agam, nie zabijajcie mnie, b�d� wam s�u�y� jak pies, b�agam�
Kiedy patrzy�em na niego, widzia�em, �e nie jest ju� wielkim, silnym zabijak�, ale skrzywdzonym ch�opcem pragn�cym, by wreszcie przestano go bi�. Lubi�em, kiedy w ludziach zachodzi�a taka przemiana, i cho� mia�em okazj� j� widzie� nader cz�sto, to nieodmiennie odczuwa�em satysfakcj�, i� w�a�nie ja sta�em si� przyczyn� stosownego przepoczwarzenia.
Kostuch spojrza� na mnie, a ja zastanawia�em si� moment. W zasadzie zwykle wiem, kiedy cz�owiek k�amie. Ten zdawa� si� m�wi� prawd�. Kostuch mia�, co prawda, wyra�n� ochot� na chwil� zabawy, ale po pierwsze nie mieli�my czasu, a po drugie nie lubi� zb�dnego okrucie�stwa. A Kostuch pracowa� niegdy� na prowincji jako czeladnik jednego z tamtejszych mistrz�w. Nauczy� si� paru sztuczek i polubi� je robi�. Zawsze twierdzi�em, i� kaci i ich uczniowie zb�dnym okrucie�stwem maskuj� braki w Sztuce. Przecie� nie chodzi o to, by ofierze zadawa� cierpienie, cz�sto nawet nie o to, by wydoby� odpowiednie zeznania, lecz o to, by wywo�a� skruch�. By zbola�y i skruszony przest�pca pad� w ramiona swemu inkwizytorowi i szlochaj�c w g�os, przyznawa� si� do winy, ca�ym sercem kochaj�c tego, kto zada� mu radosny b�l i naprowadzi� na �cie�k� wiary. Oczywi�cie w tym wypadku skrucha i mi�o�� nie by�y konieczne. Nam chodzi�o o zeznania. Szybki i rzetelny raport. Je�li, oczywi�cie, taki da si� pozyska�. Okaza�o si�, �e olbrzym niewiele wie, ale nie by�a to przecie� kwestia braku dobrej woli, prawda? Dlaczego wi�c mia� cierpie�?
Spojrza�em na Kostucha i pokr�ci�em odmownie g�ow�. Potem ukl�kn��em olbrzymowi na plecach i poderwa�em mu g�ow� do g�ry. Trzasn�o. Szybka, bezbolesna �mier�. Kostuch by� wyra�nie niezadowolony.
��
Bli�niacy stoczyli cia�o olbrzyma w d� zbocza i ugrz�z�o ono gdzie� w g�stych krzakach. Niepr�dko kto� je znajdzie. Zaduma�em si� przez chwil� nad marno�ci� ludzkiego �ycia� Ech!
G�az zakrywaj�cy wej�cie do loch�w by� naprawd� ci�ki. Ledwo we czterech dali�my rad�, aby go przesun��. Kiedy mieli�my schodzi�, Pierwszy nagle si� zatrzyma�.
��A jak kto� go, prawda, przesunie z powrotem? � spyta�.
��A kto tu mo�e przyj��? � wzruszy�em ramionami. � I kto b�dzie mia� tak� par� w �apie? Zreszt� jestem pewien, �e musi by� drugie wyj�cie. Nie wierzyliby temu cz�owiekowi na tyle, aby odda� �ycie w jego r�ce.
��Hh, kuhwa � warkn�� Kostuch, bo potkn�� si� na schodach i o ma�o co, a zlecia�by na sam d�.
Schody by�y kr�te, d�ugie i strome. Sko�czy�y si� tak nagle, i� Pierwszy wpad� na �cian�.
��Koniec � powiedzia�, przy�wiecaj�c tu i tam latarni�. � A, prawda, jest � mrukn�� po chwili i si�gn�� do przerdzewia�ej d�wigni tu� przy pod�odze.
��Zostaw � sykn��em.
Odskoczy� jak oparzony.
��Pu�apka? � zapyta�.
��A czort go wie � odpar�em, chocia� by�em prawie pewien, �e to pu�apka. Ja bym przynajmniej tak zrobi�.
Zacz�li�my uwa�nie przygl�da� si� �cianom. C�, w ko�cu zgin�li tu ludzie i co� musia�o ich zabi�. Dlaczego nie mia�a to by� na przyk�ad pu�apka na samym pocz�tku w�dr�wki? Kostuch dok�adnie ostukiwa� mur knykciami, potem u�miechn�� si� i ostro�nie wyj�� jedn� z cegie�. Nisza by�a bardzo g��boka i zw�a�a si� tak, �e nie spos�b by�o dojrze�, co kryje si� dalej. Kostuch wzi�� ode mnie kij i wsadzi� go do �rodka. Pchn��, kiedy napotka� op�r. Co� zgrzytn�o przera�liwie i mur po lewej stronie przesun�� si�, ods�aniaj�c w�ski, niski korytarz.
��No c�, chyba naprz�d � powiedzia�em, ale ca�a sprawa przesta�a mi si� podoba�.
Oczywi�cie, je�eli mo�na powiedzie�, �e kiedykolwiek mi si� podoba�a. Sto pi��dziesi�t koron nie by�o znowu tak wielk� sum� za nara�anie �ycia. Poza tym, kiedy zajrza�em w korytarz ods�oni�ty przez Kostucha, zda�em sobie spraw�, �e weso�e towarzystwo Elii z ca�� pewno�ci� t�dy nie sz�o. Tunel by� niziute�ki, o ci�gle zni�aj�cym si� stropie, a �ciany mokre od wilgoci. W dodatku z wn�trza dochodzi� koszmarny smr�d, zgnilizny, tak jakby korytarz od wielu lat nie by� wietrzony. Nie wyobra�a�em sobie Elii Karrane brn�cej na czworakach w tych ciemno�ciach i szoruj�cej po brudnym stropie pi�knymi i doskonale u�o�onymi w�osami. Powiedzia�em o tym ch�opakom, a oni przez chwil� milczeli, zastanawiaj�c si� nad moimi s�owami. My�lenie nigdy nie nale�a�o do ich najmocniejszych stron, ale teraz wola�em nie podejmowa� decyzji samodzielnie.
Da�em im troch� czasu, a sam z lamp� przy murze, dok�adnie bada�em kamie� po kamieniu. I wreszcie zobaczy�em, co zobaczy� chcia�em. Malutkie wg��bienie. Powiedzmy: dziurk� od klucza. Tyle, �e dziurk� wymagaj�c� bardzo specyficznego klucza. Mo�e pier�cienia, mo�e amuletu, mo�e w dodatku potraktowanego zakl�ciami. Ta droga z ca�� pewno�ci� by�a dla nas zamkni�ta. Oczywi�cie mog�em wykorzysta� specjalne zdolno�ci Pierwszego, ale potem nie nadawa�by si� ju� do dalszej podr�y. A przecie� niespodzianek mog�o czeka� na nas wi�cej. Czy w takim razie mieli�my spr�bowa� drogi tym niskim, obrzydliwym tunelem? Podr�y w ca�kowit� ciemno��? Co za problem przyszykowa� w�a�nie tam pu�apki? Inna rzecz, �e znaj�c dawnych budowniczych, s�dzi�em, �e tunel jest po prostu zapasow� drog� przygotowan� na wypadek, gdyby osoba korzystaj�ca z przej�cia zapomnia�a lub zgubi�a klucz. Wtedy tunel m�g� by� niewygodny, ale na pewno nie by� zabezpieczony pu�apkami. Trudno przecie� pomy�le�, aby w�a�ciciel podziemi mia� w mozole pokonywa� wszelkie przeszkody, jakie przyszykowali wynaj�ci przez niego budowniczowie.
��Dobra, idziemy � zadecydowa�em, bo moi towarzysze nadal tylko t�po wgapiali si� w ciemno��.
Kostuch musia� i�� prawie na czworakach, �eby nie szorowa� �bem po sklepieniu, ale widzia�em, jak bardzo ostro�nie posuwa si� naprz�d. C�, wiedzia�, �e je�li przyjdzie co do czego, oberwie mu si� pierwszemu. W ko�cu jednak korytarz zako�czy� si� �lepo. Wystarczy�o jednak tylko mocno si� zaprze�, aby pu�ci�y sekretne drzwiczki. Znale�li�my si� w obszernej sali. Je�li mog�em cokolwiek wydedukowa�, w�a�nie do niej dotarliby�my, korzystaj�c z magicznego klucza. Czyli, kr�tko m�wi�c: mia�em racj�. Skorzystali�my z zapomnianej, zapasowej drogi. Przy jednej ze �cian zobaczy�em przerdzewia�e �elazne obr�cze, przysi�g�bym te�, �e gdzieniegdzie, ledwo widoczne, pojawi�y si� rude zacieki.
��Katownia? � spyta�em Kostucha.
Kostuch przez chwil� ws�uchiwa� si� w mow� �cian. Mo�e nie za m�drze wygl�da ten m�j Kostuch, ale ma swoje specjalne uzdolnienia. Ma genialn� pami��, a poza tym potrafi odczyta� uczucia, emocje, my�li i s�owa zakl�te w �cianach. Nie, nic specjalnego. Nie wejdzie do pokoju i nie zrelacjonuje rozmowy, kt�ra toczy�a si� w nim tydzie� temu. Ale powie na przyk�ad, czy zrujnowany dom by� niegdy� karczm�, czy zamtuzem.
��Tak, chyba tak � odpar� tym razem niepewnie. � Czuj� tu du�o b�lu, Mordimer, ale to by�o bardzo dawno temu.
Bli�niacy stan�li przed pot�nymi stalowymi drzwiami. L�ni�cymi, jakby nie ruszy� ich up�yw lat. Drzwi jak drzwi, tyle �e nie by�o �adnej klamki ani zamka, ani rygla. Metalowa p�yta wbudowana w �cian�. Kostuch ostro�nie dotkn�� metalu d�oni�.
��Kto nie boi si� �mierci? � spyta� g�os dobiegaj�cy zewsz�d i znik�d.
Bli�niacy rozejrzeli si� nerwowo i obna�yli sztylety.
��Umarli � odpowiedzia�em, bo zagadka by�a prosta, a znajdowanie odpowiedzi na tego typu pytania by�o cz�ci� mojej edukacji.
Niemniej sprawa przybiera�a powa�ny obr�t. Je�li podziemia by�y zabezpieczone nekromantycznymi zakl�ciami, to by�a tu robota dla oddzia�u inkwizytor�w, a nie dla biednego Mordimera Madderdina, kt�ry dopiero co otrzyma� koncesj� i mia� zamiar po prostu zarobi� kilka groszy na bochenek chleba i kubeczek wody.
��A wi�c wejd� do umar�ych � powiedzia� g�os i stalowa p�yta bezszelestnie znikn�a w murze.
��Ja chromol� � mrukn�� Pierwszy. � Zmywamy si�, brat?
��Ja ci si� zmyj� � powiedzia�em, nie patrz�c nawet na niego.
Drugi potrz�sn�� g�ow� przecz�co, a jego brat wzruszy� ramionami.
��Tak tylko, prawda, pyta�em � odpar�.
Weszli�my w korytarz, a przej�cie zamkn�o si� za nami r�wnie bezszelestnie jak otwar�o. Znale�li�my si� przed nast�pn� metalow� p�yt� i Kostuch zn�w dotkn�� jej d�oni�.
��Kto umiera o �wicie? � spyta� ten sam g�os.
��Sen � odpowiedzia�em natychmiast, bo nie wiedzia�em, jaka jest tolerancja zakl�cia.
Przeszkoda znikn�a tak samo jak pierwsza.
��Co b�dzie, jak nie zgadniesz? � zaniepokoi� si� Pierwszy.
��Na przyk�ad zgniatarka � odpar� Kostuch i za�mia� si� g�upio.
Pokiwa�em g�ow�. Tak, to by�o bardzo prawdopodobne. Ale by�y rzeczy gorsze od mechanicznych pu�apek i ja zacz��em je w�a�nie wyczuwa�. Wbrew sobie zadr�a�em, a cieniutki strumyczek zimnego potu sp�yn�� mi po kr�gos�upie a� do krzy�a.
��A dlaczego, niby, nie odpowiedzia�e�: noc? � zapyta� Drugi.
��Strzela�em � wzruszy�em ramionami i u�miechn��em si�, cho� wcale nie by�o mi do �miechu.
��Kto gryzie, cho� nie ma k��w? � spyta� g�os przy trzeciej p�ycie.
��Sumienie � powiedzia�em bez wahania i w�a�ciwie by�em troch� zawiedziony �atwo�ci� zagadek.
Ale wiedzia�em te�, �e przeci�tny cz�owiek ju� dawno by nie �y�. Znale�li�my si� przed schodami. Bli�niacy �miali si� g�upawo i poklepywali mnie po ramionach.
��S�uchajcie, idioci � osadzi�em ich. � P�owy te� t�dy przeszed�, a wi�c prawdziwe k�opoty s� dopiero przed nami.
��Dlaczego niby przeszed�?
M�j, Bo�e. Z kim ja pracuj�? � pomy�la�em.
��Bo nie by�o trup�w. Ani nawet ko�ci, gamoniu! � odpar�em.
Faktem jest, �e dobra passa P�owego zaskoczy�a mnie. Przeszed� tunelem i odpowiedzia� na zagadki. Wierzy� mi si� nie chcia�o, �e jego wymacerowany gorza�� m�d�ek m�g� wznie�� si� na tak wysokie szczyty abstrakcji.
I kiedy tak sobie rozmy�la�em nad losem P�owego, zobaczyli�my na schodach cie�. Odskoczyli�my do ty�u, wszyscy przygotowani do walki, ale cie� chwia� si� spokojnie, jakby w rytm jakiej� tylko przez niego s�yszanej muzyki.
��Po co wchodzicie w Mrok? � za�piewa�. � Id�cie do �wiat�a, o dzieci Dnia. Zostawcie Noc tym, co umarli.
W �piewie by�o co� tak przejmuj�cego i �a�osnego, �e chcia�o mi si� wy�. Pomy�la�em o ��ce nad brzegiem rzeki i dziewczynie zbieraj�cej niezapominajki, o soczystym smaku �d�be� trawy rozgniatanych w z�bach. O s�o�cu i szumie wody, i o b��kitnym niebie. I o domku z czerwonymi dach�wkami, stoj�cym w ogrodzie pe�nym upojnie pachn�cych, obsypanych bia�ym kwieciem lip. I wtedy jedna ze �cian otworzy�a si�. A tam, za ni�, by�a i rzeka, i niezapominajki, i dziewczyna, i niebo, i s�o�ce. Tam by�o miejsce, o kt�rym marzy�em przez ca�e �ycie, wi�c bez wahania ruszy�em w jego stron�.
Drugi zbi� mnie z n�g i strzeli� ku�akiem w �o��dek. Upad�em i obrzyga�em sobie kaftan. Kiedy unios�em g�ow�, zobaczy�em, �e moim stopom zabrak�o mo�e jednego kroku do wyrwy w ziemi. A na dole tkwi�y solidne, zaostrzone pale. Na palach dostrzegli�my cia�o m�czyzny w kolczudze. He�m spad� mu z g�owy i ods�oni� burz� szaro��tych w�os�w.
��Oto i P�owy � powiedzia� Pierwszy.
��Co tam zobaczy�e�, Mordimer? � zapyta� Drugi, bardzo zadowolony z siebie, bo niecz�sto zdarza�o mu si� wyci�ga� mnie z opresji.
��Posika�by� si� ze �miechu � mrukn��em. � Bardziej jestem ciekaw, co zobaczy� nasz przyjaciel P�owy.
Cie� chwia� si� jeszcze przez chwil�, jakby w oczekiwaniu na to, �e kto� jednak skusi si� tworzonymi przez niego zwidami, ale potem znikn�� ze schod�w.
��Do cholery, w co my�my wdepn�li? � szepn�� Drugi.
Starannie �ciera�em z kaftana wymiociny. Trzeba przyzna�, �e cholerny bli�niak przygrza� mi bez pardonu.
��W g�wno � odpar�em i po raz kolejny w tych lochach poczu�em strach. � W nieliche g�wno, ma�y.
��Wyprowadzisz nas st�d Mordimer, prawda? � Pierwszy mia� oczy jak spodki. � Ja jeszcze nie chc� umiera�! Prosz� ci�, Mordimer!
Kostuch chwyci� go za ramiona i stukn�� jego �bem o �cian�. Nie za mocno, ale na tyle, �eby bli�niak oprzytomnia�. Co� tu musia�o by�, co�, co wzbudzi�o w Pierwszym tak paniczny strach. To samo, co pokaza�o mi ��k� i dziewczyn�. Bo Pierwszy nie jest strachliwy. Zawsze by� ostro�ny, ale nie panikowa�. A tu zachowywa� si� jak dziewica przed pierwszym r�ni�tkiem.
��A co, chcia�by� �y� wiecznie? � za�mia�em si�, patrz�c mu w oczy. � Nie w naszym zawodzie, bli�niak! Idziemy � rozkaza�em i wszed�em na schody.
Stopnie by�y lepkie, tak lepkie, �e id�c, z trudem odkleja�em podeszwy. Obrzydlistwo.
��No co je, no? � us�ysza�em z ty�u g�os Drugiego.
��Spokojnie, ch�opcy � powiedzia�em, staj�c na szczycie schod�w i spojrza�em wok�. � Do wyboru, do koloru � doda�em, gdy� dalej prowadzi�y cztery korytarze.
Usiad�em na kamieniach.
��Chwila odpoczynku � zarz�dzi�em i �ykn��em z buk�aka, a potem poda�em go ch�opakom.
Kostuch zakl��, bo pi� ostatni i nie za wiele dla niego zosta�o. Rzuci� pusty buk�ak za siebie, a naczynie odbi�o si� z hukiem od schod�w. Ale� echo nios�o w tych �cianach! Wyobrazi�em sobie teraz, �e Elia Karrane i jej towarzysze obserwuj� nas z zainteresowaniem i obstawiaj� zak�ady, jak daleko dojdziemy. Czy to mo�liwe, �e byli�my tylko pionkami poruszaj�cymi si� po pe�nej pu�apek szachownicy? Raczej nie, po prostu mam zbyt wybuja�� wyobra�ni�. Ale mo�e to i dobrze, bo ludzie pozbawieni wyobra�ni bawi� teraz w tym samym miejscu, co Wyrwald P�owy i jego druhowie.
��P�jdziemy na p�noc � stwierdzi� Kostuch, a ja nie zamierza�em si� z nim sprzecza�.
Kostuch wie, co m�wi, ale jak dla mnie, p�nocny korytarz wygl�da� paskudnie. �ciany mia� wy�o�one krwistoczerwon� ceg��. A w dodatku co� si� w nim rusza�o. Tak drga�o, jak rozgrzane powietrze nad ogniskiem. Ale poszli�my. Mur zdawa� si� falowa�, �ciska� i rozszerza�, jakby leniwie si� zastanawia�, czy nas zgnie��, czy te� jeszcze poczeka�. Korytarz wi� si� to tu, to tam, zakr�ca� pod jakimi� niespodziewanymi k�tami, oplata� sam siebie.
��Na pewno my�la�e� o tej drodze? � spyta�em Kostucha, ale on nie raczy� nawet odpowiedzie�.
A zaraz potem poczu�em umar�ych. Kiedy�, kiedy by�em jeszcze dzieckiem, my�la�em, �e ka�dy cz�owiek ich czuje, bo ten zapach jest tak przenikliwy, tak ostry, a� do b�lu. Ale potem si� okaza�o, i� wi�kszo�� ludzi nie ma poj�cia, o czym m�wi�. Umarli tu byli, wiedzia�em o tym, �e czaj� si� dos�ownie krok od nas. Zacz��em wi�c modli� si� do mojego Anio�a Str�a i mia�em nadziej�, �e raczy s�ucha� tej modlitwy. Rzecz jasna, mog�o si� zdarzy�, i� Anio� Str� wys�ucha modlitwy, ale oka�e si� gorszy ni� niebezpiecze�stwo przed nami. M�g� uzna�, �e lekcewa�� go, wzywaj�c w tak b�ahej sprawie, a Anio�y nade wszystko nie znosi�y lekcewa�enia. Wierzcie mi, �e zagniewany Anio� jest gorszy ni� wasze najstraszniejsze koszmary. A niezbadane s� �cie�ki, kt�rymi pod��aj� umys�y Anio��w.
Zobaczy�em bia�� jak p��tno twarz Pierwszego. On wiedzia�, kiedy zaczynam si� modli� do Anio�a i wiedzia�, jakie mog� by� konsekwencje tej modlitwy. Ale z umar�ymi nie mogli�my si� mierzy� sami. Nie tutaj i nie teraz. Nie bez �wi�tych relikwii, b�ogos�awie�stw i czysto�ci serca. A widzicie, o czysto�� serca u niekt�rych z nas by�o do�� trudno� Jednak zapach jakby zel�a�. Umarli wahali si�. Modlitwa nie odstrasza�a ich, ale wiedzieli, �e mog� mie� do czynienia z moim Anio�em. A to by�oby dla nich najstraszniejsze ze wszystkiego. Pos�a�by ich na samo dno piekielnych czelu�ci, gdzie sm�tne p�bytowanie na ziemi wydawa�oby si� istnym rajem. Sk�d umarli mogli wiedzie�, �e m�j Anio� nie jest zbyt ch�tny do pomocy? Przypuszcza�em po cichu, �e m�g� by� z Niego taki sam sukinsyn, jak i ze mnie, i stara�em si� nie nadu�ywa� Jego cierpliwo�ci.
Zag��bi�em si� w modlitwie. S�owa p�yn�y ze mnie jak jasna, przejrzysta struga. Wyobra�a�em sobie, �e tak musia� si� modli� nasz Pan, zanim nie zszed� z Krzy�a i nie pokara� grzesznik�w mieczem i cierpieniem. W ko�cu poczu�em, �e umarli odchodz�. Zrezygnowali z polowania i tylko jeszcze przez chwil� wirowa�y mi w m�zgu ich b�l i t�sknota za utraconym �yciem.
Nigdy nie mia�em poj�cia, kim mog� by� umarli i dlaczego nie zaznali szcz�cia niebios lub ogni piekielnych czelu�ci, tylko w��cz� si� po ziemi. Nie raz i nie dwa czyta�em spory teolog�w na ten temat, ale �adne wyja�nienie nie przemawia�o mi do wyobra�ni. Zreszt� my � inkwizytorzy � nie byli�my od my�lenia. W ko�cu jeste�my lud�mi czynu i innym pozostawiamy szans�, aby w teorii udowadniali zasadno�� tych w�a�nie czyn�w. W ka�dym razie przeciwko umar�ym nie by�o skutecznej obrony. Chyba, �e sz�o si� przeciw nim z or�em relikwii i b�ogos�awie�stw, ale i to nie zawsze skutkowa�o. Ca�e szcz�cie, �e umarli trzymali si� tylko miejsc zapomnianych przez Boga i ludzi, takich jak Sarevaald. Nigdy nie widywano ich tam, gdzie mogli by� �atwo dostrze�eni. Mo�e ta samotno�� w�a�nie dawa�a im si��? Kt� mo�e wiedzie�?
Kiedy poczu�em umar�ych, zrozumia�em ju� w�a�ciwie wszystko. Domy�li�em si�, czemu pi�kna Elia i jej towarzysze schodz� do loch�w Sarevaald, wiedzia�em z prawie stuprocentow� pewno�ci� co nie�li w ci�kim tobole. I przyznam wam, �e wszelkie wyrzuty sumienia, jakie m�g� mie� wasz uni�ony s�uga, wyparowa�y w okamgnieniu. Teraz ju� wiedzia�em, �e po��cz� przyjemno�� zarobienia pieni�dzy Rakshilela z obowi�zkiem inkwizytora. To by�a pocieszaj�ca my�l, bo odczuwa�em jednak niesmak, s�u��c t�pemu rze�nikowi o napchanej z�otem kabzie. Taki ju� jest nasz �wiat, w kt�rym ludzie szlachetni, uczciwi i kieruj�cy si� porywami serca (�e przez skromno�� zamilcz�, o kim my�l�) cierpi� bied�, a r�ni obwiesie, oszu�ci i ob�udnicy op�ywaj� we wszelkie dostatki. Ale mog�y mnie jedynie pociesza� s�owa Pisma, kt�re m�wi�, �e
��Jeste�my prawie na miejscu � obwie�ci� Kostuch ponuro. � Gdzie� tu s� wszyscy� � zamilk� na chwil� � niedaleko nas � doda�.
��Ha � Pierwszy odetchn�� z ulg�.
Wiedzia�em, i� pocieszaj�ca jest dla niego my�l, �e za chwil� b�dzie mia� do czynienia z lud�mi. Z konkretnymi postaciami z krwi i ko�ci, kt�re mo�na potraktowa� mieczem lub sztyletem, po�ama� im ko�ci lub odr�ba� g�owy. Nie chcia�em go wyprowadza� z b��du, gdy� ja wiedzia�em, �e za tymi �cianami mo�emy spotka� nie tylko ludzi. Ale c� by�o robi�? Musieli�my i�� dalej, skoro w og�le weszli�my na t� drog�.
��Sprawd� � rozkaza�em Pierwszemu.
Pierwszy przylgn�� do muru i rozpostar� r�ce. Wygl�da�, jakby go ukrzy�owali na �cianie. Wpad� w trans i nagle oczy zapad�y mu si�, pozostawiaj�c same bia�ka. Mrucza� co� cicho do samego siebie, palce wbija� w mur tak silnie, �e zacz�y krwawi�, a z ust ciek�a mu �lina zmieszana z krwi�. W ko�cu opad� na ziemi� niczym stary �achman.
��Widzia�em � wyszepta� z trudem. � Jak si� tu przebijemy� � urwa� i zach�ysn�� si� powietrzem.
��No! � ponagli�em go.
��B�dziemy w ich sali� na g�rze.
Mieli�my ze sob� oskard, ale trudno sobie wyobrazi�, aby nikt nie us�ysza�, �e wyr�bujemy korytarz przez ten gruby, stary mur. Mogli�my te� i�� dalej, tak jak prowadzi� tunel, ale g�ow� bym da�, �e ukryto w nim jeszcze jakie� niespodzianki. No, i umarli drugi raz mog� si� nie przestraszy�. W ko�cu, jak do tej pory mieli�my wi�cej szcz�cia ni� rozumu. Elia i jej towarzysze z ca�� pewno�ci� poszli korytarzem prowadz�cym w d�, ale oni byli chronieni od z�a, kt�re czai�o si� w tych murach. Tymczasem my mogli�my w ka�dej chwili zosta� zaatakowani. A zar�czam wam, �e nie chcieliby�cie nawet wiedzie�, jak wygl�da atak umar�ych. Tak wi�c Drugi musia� nam zrobi� tunel i powiedzia�em mu o tym.
��Prosz� � j�kn�� � tylko nie to. Mordimer, prosz� ci�, przyjacielu.
M�j Bo�e, na jakie czu�o�ci mu si� zebra�o! �Przyjacielu�? Nie, bli�niak, nie jeste�my przyjaci�mi, a nawet gdyby�my nimi byli, wyda�bym ci ten sam rozkaz. Chocia� doskonale wiedzia�em, �e Drugi mo�e zgin��. Owszem, mia� w sobie pewn� moc, ale ogranicznikiem dla ka�dego, kto moc� dysponuje, jest fakt, i� ka�de jej u�ycie mo�e go zabi�. No, przynajmniej u�ycie mocy o tak wielkim nat�eniu. A ja Drugiemu kaza�em si�gn�� do samych rezerw cia�a i umys�u. Do samego j�dra, sedna i centrum.
��Zaczynaj � rozkaza�em ch�odno.
Je�li Drugi umrze, zast�pi go Pierwszy. Mia� mniej mocy ni� brat, ale mo�e da rad�. A je�li nie da, to na pohybel nam wszystkim! W ko�cu spyta�em ich przed chwil�, czy chcieliby �y� wiecznie�
Pierwszy wsadzi� bratu w usta jak�� szmat� i przewi�za� j� sznurem. Wiedzieli�my jak to boli, a przecie� nikt nie chcia�, by krzyk Drugiego poruszy� wszystkie kamienie w tych lochach. Odwr�ci�em si�. Widzia�em ju� raz, jak Drugi robi tunel i mia�em do�� tego widoku na ca�e �ycie. Te oczy wype�nione b�lem i szalone. Krew i �luz wyp�ywaj�ce z ust, nosa i uszu� Obieca�em sobie, �e dam mu wi�ksz� dzia�k� ni� innym. Nale�y mu si�. Je�li st�d wyjdziemy, rzecz jasna, a to wcale nie by�o pewne.
Us�ysza�em st�umione wycie i wiedzia�em, �e Drugi zacz��. Knebel dobrze t�umi� krzyk, ale w tym zduszonym, gard�owym wyciu by�o tyle cierpienia, �e nie wiem, czy kiedykolwiek w �yciu spotka�em si� z podobn� m�k�. Nie jestem �wi�tym i nie raz widzia�em tortury, nie raz te� torturowa�em sam, ale nawet cz�owiek, kt�remu lali�my na j�dra p�ynn� siark�, nie cierpia� tak strasznie. W dodatku ja czu�em jego b�l. Nie tylko s�ysza�em. On �widrowa� gdzie� w g��bi mojej g�owy, pojawia� si� w wybuchach o�lepiaj�cych kolor�w, �ga� najczulsze obszary m�zgu ig�ami o rozpalonych ostrzach. Zagryz�em wargi do krwi, aby nie zacz�� krzycze� samemu. Tego by jeszcze brakowa�o, gdybym to ja nie umia� zapanowa� nad swymi odczuciami!
W ko�cu Drugi zemdla� i jego b�l jeszcze tylko przez chwil� wibrowa� mi pod czaszk�. Odwr�ci�em si� i spojrza�em. Bli�niak le�a� na ziemi, a jego brat � pochylony nad nim � zrasza� mu twarz wod� z manierki. Drugi wygl�da� strasznie. Jego twarz by�a alabastrowo bia�a, a niebieskie w�z�y �y� pulsowa�y pod sk�r�, jakby by�y wielkimi, o�ywionymi dziwn� si�� glistami, chc�cymi wydosta� si� na zewn�trz. Na domiar z�ego Drugi, mimo omdlenia, mia� otwarte oczy i teraz z ich k�cik�w sp�ywa�a krew. Dawniej jego twarz wydawa�a si� pucu�owata, teraz ko�ci policzk�w zdawa�y si� przebija� napi�t� i cieniutk� jak pergamin sk�r�. Ale tunel wykopa� uczciwy. Wysoki na metr i szeroki tak, �e postawny m�czyzna m�g� w nim swobodnie ukl�kn��. Wszystko odby�o si� bezszelestnie. Kamienie, ceg�y, zaprawa � znikn�y. Nie by�o �adnej kupy gruzu, a jedynie troszk� kamienistego py�u na ziemi. Gdzie podzia�y si� resztki muru? Kt� to m�g� wiedzie�? I kogo to, tak naprawd�, obchodzi�o? Wa�ne, �e mieli�my otwart� drog� do g��wnej sali � tam, gdzie Elia Karane i jej towarzysze oddawali si� grzesznym uciechom.
Prze�lizgn�li�my si� przez tunel Drugiego. Samego bli�niaka zostawili�my pod murem, bo nie by�o po co targa� go tam, gdzie za chwil� odb�dzie si� walka. Podejrzewa�em, �e nie wydobrzeje szybko i b�dziemy musieli go nie�� w drodze powrotnej. Je�li w og�le b�dzie jaka� powrotna droga. Zreszt� wiedzia�em, �e z Drugim mo�e nie by� dobrze, niezale�nie od tego, czy zaniesiemy go do Hez-hezronu i powierzymy opiece lekarzy, czy te� nie. M�g� oszale� albo zamieni� si� w warzywo. Ale mia�em nadziej�, �e po prostu obudzi si� jutro, splunie i zapyta: �jak posz�o, ch�opaki? Mamy ju� pieni�chy?�
Znale�li�my si� na czym� w rodzaju balkonu dla orkiestry. Pod nami by�a ogromna, rz�si�cie o�wietlona sala o pod�odze wy�o�onej r�owym marmurem. Po�rodku sali sta� nie pasuj�cy zupe�nie do wn�trza czarny kamie�, a na nim le�a�a naga kobieta. Zgodnie z moimi przewidywaniami. To ona w�a�nie by�a w tobo�ku, kt�ry nie�li przyjaciele Elii. Zobaczy�em, �e ofiara ma r�ce i nogi przy�rubowane do g�azu, a z ran s�czy si� krew do czterech naczyniek.
��Ale daj� � szepn�� Pierwszy.
Wok� krwawego o�tarza kiwa�o si� w dziwnym ta�cu sze�� os�b w jaskrawoczerwonych tunikach. Pod sufit unosi� si� mdl�cy dym kadzide�. Ta�cz�cy co� �piewali, ale by�a to dziwaczna pie�� bez s��w i melodii. W�r�d nich zobaczy�em Eli� Karrane. Pi�kn�, z�otow�os� Eli�. Kostuch spojrza� na mnie.
��Ona ma by� moja � powiedzia� gard�owym szeptem.
��Ona jest ju� tylko Pana Boga � odpar�em smutno.
Pierwszy spojrza� na mnie z pytaniem w oczach. No c�, musieli�my zej�� i dlatego cichutko przywi�zali�my trzy liny do balustrady. Zeskoczy� b�dziemy musieli jednocze�nie, bo jeden tylko B�g wie, jakie niespodzianki czekaj� jeszcze na dole. I ze�lizgn�li�my si�. A potem ju� z krzykiem i broni� w d�oniach p�dzili�my w ich stron�.
Wszystko sta�o si� tak szybko, �e nie zd��yli nawet drgn��. Kostuch trzasn�� jednego z m�czyzn g�owni� szabli. Bli�niak przy�adowa� nast�pnemu pa�k� w podbrzusze, a ja rzuci�em trzeciemu w twarz gar�� shersken i jednocze�nie z p�obrotu stukn��em czwartego w g�ow� ko�cem kija. Troch� za mocno. P�k�a jak dojrza�y arbuz. Ale to wszystko ze zdenerwowania. W tym samym momencie Elia Karrane zacz�a krzycze�, m�czyzna trafiony w podbrzusze przeci�gle wy�, a o�lepiony przeze mnie tarza� si� po pod�odze i tar� powieki. Bardzo �le. Je�li wetrze shersken w oczy, nie b�dzie widzia� do ko�ca �ycia. Na przyk�ad nie zobaczy p�omieni ogarniaj�cych przesuszone szczapy na w�asnym stosie. Pi�tym z m�czyzn okaza� si� m�j znajomy szuler � Lohemerr, nazywany Merrym. Sta� i trz�s� si�. Patrzy� na mnie przera�onym wzrokiem.
��Na lito�� Bosk�, Mordimer � wyj�cza�, jakby m�g� s�dzi�, �e B�g mo�e si� litowa� nad kim� takim, jak on.
Elia okaza�a si� odwa�niejsza, bo skoczy�a w moj� stron�, celuj�c paznokciami w oczy, ale Kostuch podci�� jej nogi i run�a na moje buty. Kopn��em j� z ca�ej si�y w twarz i co� chrupn�o. Potem dowiedzia�em si�, �e z�ama�em jej nos i szcz�k�. Pierwszy w tym czasie przygl�da� si� dziewczynie przy�rubowanej do kamienia. By�a martwa albo w bliskim �mierci transie i mia�a zamkni�te oczy.
��Ale lalka � powiedzia�, przeci�gaj�c d�oni� po jej piersiach. � Mog� prawda, Mordimer?
Skin��em g�ow�, bo jej i tak nic ju� nie mog�o zaszkodzi�, a bli�niak lubi� podobne zabawy.
��Ostrzega�em ci� � zwr�ci�em si� do Merriego � ale ty nie chcia�e� s�ucha� s��w przyjaciela. � Nie by�em co prawda jego przyjacielem, ale tak brzmia�o lepiej.
Szuler usiad� na pod�odze i ukry� twarz w d�oniach. Spod palc�w ciek�y mu �zy. By�o to zar�wno �a�osne, jak obrzydliwe.
��Nie robili�my nic z�ego � j�kn��. � To zwyk�a ulicznica, Mordimer. Przecie� jej nic nie warte �ycie nie mog�o interesowa� Boga!
��Idioto � powiedzia�em bez gniewu, bo Merry by� ju� trupem. � Wzywali�cie umar�ych i sk�adali�cie ofiary z ludzi. Bogu i Inkwizytorium nie chodzi o �ycie tej dziewki, drogi przyjacielu. Chodzi tylko i wy��cznie o wasze nie�miertelne dusze, kt�re zbrukali�cie i upodlili�cie. O wasze dusze, kt�re bez naszej pomocy zaw�drowa�yby wprost do piekielnych czelu�ci!
��Jak mi mo�esz pom�c, Mordimer? � Oczy szulera by�y jak oczy skrzywdzonego psa.
��B�d� z tob� rozmawia� tak d�ugo, a� w g��bi serca zrozumiesz swe winy, a� ca�ym sob�, ca�� dusz�, umys�em i cia�em, czy raczej tym, co z twego cia�a zostanie, b�dziesz chcia� odkupi� grzechy i wyrzec si� diab�a. A wtedy, kiedy b�dziesz ju� pogodzony z Bogiem i lud�mi, oddam ci� p�omieniom, Merry.
��Czy warto, Mordimer? � wykrzykn��. � Dla niej? � Pokaza� dziewczyn� na kamieniu, nad kt�r� sapa� Pierwszy.
��Nic nie rozumiesz � odpar�em i pokr�ci�em g�ow�, bo wiedzia�em ju�, �e nasze rozmowy w Hez-hezronie, w lochach Inkwizytorium, przeci�gn� si�. � Ale zrozumiesz, uwierz mi, zrozumiesz na pewno�
��Dostawali�my z�oto, Mordimer. � Lohemerr uni�s� g�ow� i widzia�em, i� w jego oczach b�ysn�a nadzieja. Nie m�g� si� pogodzi� z my�l�, �e tak naprawd� ju� umar�. � Dostawali�my z�oto, du�o z�ota. Chcesz? Ile? Tysi�c koron? Pi�� tysi�cy? Dziesi�� tysi�cy? A mo�e sto tysi�cy, Mordimer?!
��Sto tysi�cy? � zapyta� Kostuch i widzia�em, �e w jego oczach zal�ni�y niebezpieczne b�yski.
Za�o�y�bym si�, �e nie do ko�ca wyobra�a� sobie, co mo�na zrobi� ze stoma tysi�cami koron.
��Przynosili�my ofiary umar�ym i dostawali�my pieni�dze � wyja�nia� gorliwie Merry. � Raz tysi�c koron, potem pi�� tysi�cy, potem znowu dwa tysi�ce. Przy��czcie si� do nas, do mnie, zabijcie ich, je�li chcecie, ja wiem wszystko, ja�
Trzasn��em go ko�cem kija w z�by i pad� na plecy.
��Kostuch � powiedzia�em �agodnie � nie b�d� g�upi. Za wszystko trzeba kiedy� zap�aci�. Oni p�ac� ju� teraz.
Sprawdzi�em, czy Pierwszy sko�czy� i wezwa�em Anio�a-�wiadka. Zjawi� si�, sprawdzi� moj� koncesj� i przez moment a� zamar�em na my�l, �e Rakshilel sfa�szowa� dokumenty. Anio�-�wiadek nie zna si� na �artach. Je�li koncesja by�aby niewa�na, m�g� to zlekcewa�y�, uwa�aj�c, �e dokonali�my i tak wiele dobrego, ale r�wnie dobrze m�g� te� nas zabi� jednym ciosem ognistego miecza. Zreszt�, nie s�dz�, aby fatygowa� si�, by wyj�� go z pochwy. W ko�cu karaczany zabija si� pod butem, a nie z armaty. Na szcz�cie wszystko by�o w porz�dku i Anio�-�wiadek pob�ogos�awi� nas. Teraz, z jego b�ogos�awie�stwem, nie musieli�my si� ju� ba�, �e nadejd� umarli, chc�c si� zem�ci� za to, �e zniszczyli�my ich wyznawc�w. Zawsze zastanawia�em si�, dlaczego umarli pragn� ofiar z ludzi? Co im to daje? Czy wype�nia ich moc�, czy pozwala na zakosztowanie och�ap�w �ycia, na przypomnienie sobie tego, co by�o dawniej? A mo�e umykaj�ce �ycie koi cho� na moment ich wieczny b�l, a krew ofiar gasi piekielny ogie� trawi�cy ich wn�trza? Ha, oto dobre pytania dla teolog�w i wierzcie mi, �e pr�bowali na nie odpowiada�. Tyle, �e je�li jakikolwiek teolog by�by na moim miejscu, to posra�by si� w gacie.
Anio�-�wiadek przy okazji uzdrowi� te� Drugiego i postanowi�em zapami�ta� jego uprzejmo��. Mie� �yczliwego Anio�a-�wiadka to wygrana na loterii. By� mo�e te� prosi� mego Anio�a Str�a, aby pilnowa� nas w drodze powrotnej, bo nic ju� nas nie niepokoi�o. Ale k�opoty i tak by�y spore, gdy� niekt�rzy z wi�ni�w nie mogli sami i��. C�, umiej�tno�� chodzenia nie b�dzie im ju� potrzebna. Na stos przewioz� ich przez miasto na czarnych, drewnianych w�zkach, ku rado�ci t�umnie zgromadzonej wzd�u� ulic gawiedzi. Hez-hezron by� prawowiernym miastem. Tu nie trzeba chroni� wi�ni�w, by kto� ich nie odbi�, lecz pilnowa�, aby kto� targany bezrozumnym zapa�em nie zechcia� sam wymierzy� sprawiedliwo�ci heretykom i blu�niercom.
Ale dla mnie rzecz si� jeszcze nie sko�czy�a. Ja mia�em do za�atwienia spraw� z Rakshilelem. Wiedzia�em, �e t�usty rze�nik nie daruje mi, i� jego ukochana zamiast karoc� na �lub, pojedzie czarnym w�zkiem na stos. Zapewne �al mu b�dzie tych wszystkich nocy, w czasie kt�rych m�g�by opas�ym, spoconym brzuszyskiem przygniata� jej zgrabne cia�o. Kto wie, jak daleko posunie si� w swej niech�ci? Stare powiedzenie m�wi, �e najlepsz� obron� jest atak. I, wierzcie mi, �e cho� atakowa� nie mia�em ochoty, wiedzia�em, i� w innym wypadku mog� straci� �ycie. Mo�e i ono jest pod�e, ale przynajmniej p�ki �yj�, mog� mie� nadziej�, �e si� zmieni. Dlatego te� w drodze powrotnej do Hez-hezronu intensywnie my�la�em, jak wypada spraw� za�atwi�, aby wszystko zako�czy�o si� szcz�liwie. I wreszcie, co zreszt� by�o do przewidzenia, wpad�em na odpowiedni koncept.
W Hezie nasze przybycie wzbudzi�o sensacj�. Tak jak si� spodziewa�em, wi�ni�w natychmiast przej�o Inkwizytorium i, r�wnie� zgodnie z mymi oczekiwaniami, nast�pnego dnia Jego Ekscelencja biskup Hez-hezronu powierzy� prowadzenie sprawy w�a�nie mnie. To prawda, �e by�em nowy w mie�cie, ale w ko�cu najwa�niejszy by� fakt, i� posiada�em wa�n� koncesj�. Bracia inkwizytorzy � kilku z nich zreszt� nie najgorzej zna�em � przyj�li mnie bez zawi�ci. W naszym fachu wa�na jest solidarno��. Zbyt wiele �yje wilk�w, kt�re chcia�yby zje�� Bo�e owieczki, aby�my nie mieli trzyma� si� razem.
Praca w Inkwizytorium, w czasie prowadzenia wyt�onego �ledztwa, po��czonego z przes�uchaniami, nie jest ani �atwa, ani przyjemna. Dzie� rozpoczyna si� od mszy o sz�stej rano i wsp�lnego �niadania z inkwizytorami prowadz�cymi inne sprawy. Potem medytacja i modlitwa, a dopiero potem rozpoczynaj� si� w�a�ciwe �ledztwa. Nie lubi�em tego stylu �ycia. Wasz uni�ony s�uga jest tylko cz�owiekiem, obarczonym licznymi s�abostkami. Lubi� popi� do p�nej nocy i spa� d�ugo w dzie�, dobrze zje�� i odwiedza� domy p�atnych uciech. Ale si�a cz�owieka polega na tym, i� kiedy trzeba, potrafi zrezygnowa� z w�asnych przyzwyczaje� i po�wi�ci� si� Sprawie. Czymkolwiek ta Sprawa by nie by�a.
Jako pierwsz� odwiedzi�em pi�kn� Eli�. Nie by�a ju� pi�kna. Mia�a podart� sukni�, sko�tunione i zlepione krwi� w�osy, wybite z�by, rozbity na p� twarzy nos i policzek przypominaj�cy zgni�� brzoskwini�. Nie mia�a w celi lustra, ale przynios�em jej jedno. Ma�e lusterko w oprawie z ko�ci s�oniowej. Kiedy zobaczy�a w nim swoje odbicie, rzuci�a lusterkiem o �cian� i rozp�aka�a si�. Ale nie by� to jeszcze taki p�acz, jakiego si� spodziewa�em. Na razie p�aka�a z nienawi�ci i w�ciek�o�ci. Uwierzcie mi: nadejdzie jeszcze czas, i� b�dzie p�aka� z �alu. Usiad�em naprzeciw niej na zydlu przyniesionym przez ponurego stra�nika z wy�upionym okiem.
��Elia � powiedzia�em �agodnie. � Musimy porozmawia�.
Warkn�a co� w odpowiedzi, a potem podnios�a g�ow�. Spod opuchlizny by�o wida� jedno, b�yszcz�ce oko. Pe�ne nienawi�ci.
��Zabior� si� za ciebie, Madderdin � rzek�a zduszonym g�osem. � Uwierz mi, zabior� si� za ciebie.
A wi�c �y�a jeszcze z�udzeniami. Sk�d pochodzi�a ta wiara? Czy my�la�a, �e mo�e uratowa� j� dostoje�stwo rodu, pieni�dze, bracia, a mo�e wp�ywy Rakshilela? Cokolwiek by nie my�la�a � myli�a si�. Jej cia�o by�o ju� tylko drewnem, kt�re sp�onie w oczyszczaj�cym ogniu. Patrzy�em na ni� i zastanawia�em si�, jak to mo�liwe, �e kiedy� mnie poci�ga�a. Owszem, nadal by�a pi�kna, a mo�e raczej: mog�aby by� pi�kna za kilkana�cie dni, kiedy zagoi�yby si� rany i zesz�a opuchlizna. Ale, tak czy inaczej, by�a ju� martwa, a ja w przeciwie�stwie do Pierwszego nie mam sentymentu do martwych lub umieraj�cych kobiet.
Wezwa�em stra�nika i kaza�em zaprowadzi� j� do sali przes�ucha�. W niewielkiej komnacie wy�o�onej ciemnorudymi ceg�ami sta�y st� i cztery krzes�a. Dla mnie, protokolanta, medyka oraz, ewentualnie, drugiego z inkwizytor�w. Na p�nocnej �cianie znajdowa�o si� obszerne palenisko, w kt�rym �arzy�y si� w�gle. Jednak najwa�niejszymi elementami wystroju tej sali by�y narz�dzia. Drewniane �o�e z �elaznymi klamrami, linami i ko�owrotem. Hak zawieszony u sufitu. �elazne buty ze �rubami. Na stoliku, obok paleniska, le�a� komplet instrument�w. Szczypce i c�gi do szarpania cia�a, wiert�a i pi�y do dziurawienia i przecinania ko�ci, bat o siedmiu sznurach z nanizanymi �elaznymi kulkami. Nic bardzo wyrafinowanego i nic bardzo skomplikowanego. Ale zwykle sam widok wystarcza�, aby w sercach grzesznik�w obudzi� trwo�liwe drgnienie. Nie inaczej by�o z Eli� Karrane. Rozgl�da�a si� po sali, a z jej twarzy odp�yn�a krew. Patrzy�em na ni� z satysfakcj� profesora widz�cego, �e b�dzie mia� pociech� z nowego ucznia.
Stra�nik rozci�gn�� j� na �o�u i zamkn�� przeguby r�k i n�g w �elaznych klamrach. Da�em mu znak, �eby sobie poszed� i zamkn�� drzwi.
��Tu uda nam si� porozmawia� spokojniej � powiedzia�em. � Rzeczowo i bez nerw�w oraz oskar�e�. Czy mam ci wyja�ni�, w jaki spos�b dzia�aj� narz�dzia?
Nie odpowiedzia�a, ale te� nie spodziewa�em si� odpowiedzi. Le�a�a z g�ow� opart� lewym policzkiem na nieheblowanym drewnie �o�a. Przygl�da�a mi si� zdrowym okiem.
��Zacznijmy od podwieszenia, tu na tym haku. � Wskaza�em palcem pod sufit, a jej wzrok pos�usznie pow�drowa� za moj� d�oni�. � Najpierw zawi��� ci r�ce z ty�u, a przez p�ta przewi��� lin�, kt�r� przewlok� przez w�a�nie ten hak. Wystarczy tylko poci�gn�� drugi koniec liny, by twoje zwi�zane na plecach r�ce zacz�y wygina� si� w stron� plec�w. Coraz wy�ej i wy�ej. W ko�cu puszcz� stawy, p�kn� ko�ci i zostan� zerwane �ci�gna. Twoje r�ce znajd� si� r�wnolegle do g�owy.
Podszed�em i stan��em tu� obok niej. Wzi��em w d�o� kosmyk jej w�os�w i zacz��em si� nim bawi�. Okr�ca� go na palcu i rozkr�ca�.
��My�lisz mo�e, �e pomo�e ci omdlenie. Ot� nie. Nad tym czuwa nasz medyk. Kiedy trzeba, poda ci trze�wi�ce lekarstwa. Poczekamy, a� znowu odzyskasz przytomno��, i zaczniemy na nowo. Kiedy b�dziesz sta�a tak tutaj, z r�koma wy�amanymi ze staw�w, mo�emy zacz�� ci� ch�osta�, by wzm�c ilo�� bod�c�w. Ten bat � wzrok Elii znowu pos�usznie poszed� za moim palcem � jest naszpikowany ma�ymi, �elaznymi kuleczkami. W r�ku wprawnego cz�owieka, a wierz mi, �e nasi kaci s� wprawni, nie tylko wycina pasy sk�ry, ale mo�e rozdziera� mi�nie, a nawet �ama� ko�ci. Taaak � przeci�gn��em. � kiedy zejdziesz z tego haka, droga Elio, zostanie z ciebie strz�p. I nie miej najmniejszych z�udze�, �e kto� ci pomo�e. Wszystko zosta�o spisane przez Anio�a-�wiadka. Teraz od stosu nie uratowa�by ci� nawet papie�. Czy mam m�wi� dalej?
��Nie � szepn�a. � Wystarczy. Co mam robi�?
By�a poj�tn� uczennic�, ale nie do�� poj�tn�. Nie powinna pyta�.
��To zale�y tylko od ciebie � rzek�em. � Ja nie mog� ci� do niczego zmusi�. Skrucha i �al musz� p�yn�� z g��bi serca.
Przymkn�a oczy, jakby si� nad czym� zastanawia�a. Nagle otworzy�a je.
��Rakshilel � powiedzia�a i spojrza�a na mnie pytaj�co. U�miechn��em si� samymi k�cikami ust. � On sta� za tym wszystkim. Moja odmowa �lubu by�a tylko gr�, aby ludzie my�leli, �e si� nienawidzimy. A to przecie� on nam�wi� mnie na konszachty z diab�em i czerpa� z tego korzy�ci. Bo czy� dorobi�by si� takich bogactw tylko na handlu mi�sem?
By�em dla niej pe�en podziwu. Naprawd�. W jaki spos�b wywnioskowa�a tak pr�dko, �e chodzi mi o mistrza rze�nik�w? Zastan�wmy si�, jakim torem mog�y biec jej my�li: �Mordimer �ledzi� mnie na rozkaz Rakshilela i wy�ledzi�. Ale sprawa przybra�a powa�ny obr�t i Rakshilel nie do��, �e nie zap�aci reszty honorarium, to spr�buje wyko�czy� Mordimera, za to, �e nie doprowadzi� mnie do o�tarza. Tak wi�c Mordimer musi znale�� hak na Rakshilela i ten hak znajdzie dzi�ki mnie�. Wr�cz widzia�em, jak zadaje sobie pytanie, co otrzyma w zamian.
��Szczera skrucha, prawdziwy �al i wydanie wsp�lnik�w s� warunkami koniecznymi, Elio � powiedzia�em powa�nym tonem. � A inkwizytor mo�e zadecydowa� w tym wypadku o nie poddawaniu oskar�onego torturom i spaleniu jego cia�a ju� po powieszeniu lub �ci�ciu.
��Tak � odpar�a i znowu przymkn�a oczy. � Tak � powt�rzy�a. � Dzi�kuj� ci.
Wezwa�em stra�nika i kaza�em odprowadzi� Eli� do celi.
��Przemy�l wszystko dobrze � rzek�em. � Po po�udniu przes�ucham ci� w obecno�ci protokolanta.
Kiedy wraca�em do Inkwizytorium, my�la�em o Elii. By�a interesuj�c� kobiet�. Zimn� i bezwzgl�dn�, ale umiej�c� pogodzi� si� z kl�sk�. Niemal �a�owa�em, �e los nie pozwoli� nam spotka� si� wcze�niej. Nie mog�em jej uratowa�. Nikt nie m�g�. No, mo�e prawie nikt, bo m�wi�c, �e nawet papie� nie jest w stanie nic zrobi�, znacznie przesadzi�em. Jednak biskup Hez-hezronu nie mia� do�� w�adzy, aby nakaza� do�ywotnie zamkni�cie jej w klasztorze. Tu wyrok m�g� wyda� tylko s�d papieski, a do stolicy droga by�a daleka. Zreszt� zanim zakr�ci�yby si� ko�a biurokratycznej machiny, nikt ju� nawet nie pami�ta�by o stosie, na kt�rym sp�on�a. C� wypada�o pogodzi� si� z my�l�, �e Elii nie b�dzie ju� w�r�d nas. Szkoda. Jak zawsze, kiedy ze �wiata znika kawa�ek pi�kna.
Wiedzia�em, �e s�udzy Rakshilela pr�buj� mnie odszuka�, ale nawet oni nie mogli si� przedrze� przez stra�e pilnuj�ce Inkwizytorium. W ko�cu jednak nadszed� czas, i� to ja mog�em odwiedzi� mistrza rze�nik�w. Sta�em przed drzwiami z mosi�n� ko�atk� i zastanawia�em si� nad tym, �e od mojej niedawnej wizyty min�o tak niewiele czasu, a tak obfity by� on w wydarzenia. Zastuka�em. Przez chwil� wewn�trz panowa�a g�ucha cisza, ale wreszcie us�ysza�em cz�apanie st�p.
��Kto? � warkn�� g�os zza drzwi.
��Mordimer Madderdin � powiedzia�em.
��Na miecz Pana, cz�owieku � wrzasn�� kto�. � Wchod� natychmiast, mistrz szuka ci� po ca�ym mie�cie.
��A wi�c jestem � odpar�em.
Tyle, �e kiedy otwarto drzwi, nie wszed�em do �rodka sam. Towarzyszy�o mi czterech �o�nierzy w czarnych p�aszczach, na�o�onych na kolczugi i z okutymi �elazem pa�kami w r�kach. S�uga, kt�ry otworzy� nam drzwi, pad� pchni�ty pod �cian�, a jego wzrok pe�en by� przera�enia. Tak reaguje ka�dy, kiedy do jego domu wchodzi otoczony stra�� inkwizytor w s�u�bowym stroju. Mia�em na sobie czarn� peleryn� zawi�zywan� pod szyj� i czarny kubrak z ogromnym, z�amanym krzy�em haftowanym srebrem. Niekt�rzy twierdz�, �e nie powinni�my czci� symbolu, na kt�rym cierpia� nasz Pan, ale nie pami�taj� o tym, i� to m�ka Krzy�a da�a Mu si��, by z�ama� drzewce i zszed� pomi�dzy nieprzyjaci� z mieczem i ogniem w d�oniach. Tak jak i ja z mieczem w d�oni oraz ogniem w sercu wchodzi�em do domu blu�niercy oraz grzesznika.
Rakshilel by� tylko w nocnej koszuli, kapciach o fantazyjnie zagi�tych czubkach i szlafmycy, kt�rej koniec przewiesza� mu si� przez rami�. Wygl�da� zabawnie, ale nawet si� nie u�miechn��em.
��Rakshilel Dahn? � zapyta�em. � Czy to wy jeste�cie Rakshilel Dahn, mistrz gildii rze�nik�w?
��Zap�acisz mi za to, Mordimer � wyszepta� przez zaci�ni�te z�by, bo by� na tyle m�dry, aby zrozumie� wszystko.
��Jeste�cie aresztowani w imieniu Inkwizycji, na rozkaz Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu � powiedzia�em. � Bierzcie go � rozkaza�em �o�nierzom.
��Mordimer! � wrzasn��. � Porozmawiajmy, Mordimer, prosz� ci�!
�Prosz� ci� � brzmia�o interesuj�co w jego ustach. Tak interesuj�co, �e skin��em d�oni�, aby odszed� ze mn� na bok. Weszli�my do ogrodu, a Rakshilel trz�s� si� jak galareta. Szanowa�em go za to, �e nie grozi� mi i nie przeklina�. Rozumia�, �e skoro zosta� aresztowany za zgod� samego biskupa, sprawa jest wi�cej ni� powa�na.
��O co jestem oskar�ony? � spyta� dr��cym tonem.
��Sam nam powiesz � odpar�em, lekko si� u�miechaj�c. � B�dziemy mieli sporo czasu na pogaw�dki.
Obaj doskonale zdawali�my sobie spraw�, �e w takiej sytuacji jak ta, od cz�owieka uciekaj� wszyscy stronnicy, a wrogowie podnosz� g�owy. A Rakshilel wrog�w mia� wielu i nikt nie poda mu pomocnej r�ki. Nie teraz.
��Dziesi�� tysi�cy � powiedzia�.
��Nie � pokr�ci�em g�ow� � nawet za sto. Wiesz dlaczego?
Patrzy� na mnie og�upia�y.
��Bo ty ju� nie masz czego kupi�, a ja nie mam nic na sprzeda�.
��Wi�c dlaczego rozmawiamy? � Jednak tli�a si� w nim jeszcze jaka� resztka nadziei.
��Bo chcia�em wiedzie�, jak wysoko cenisz �ycie i dowiedzia�em si�, �e tylko na dziesi�� tysi�cy. �wiat nie straci zbyt wiele na twojej �mierci.
Skin��em na stra�nik�w i czeka�em, a� dwaj z nich go zabior�, a potem zabra�em si� za rewizj� domu, wspomagany przez tych dw�ch, kt�rzy zostali. Po godzinie do��czy� do nas notariusz i zacz�� spisywa� wszystkie cenne przedmioty, jakie tylko znalaz�. No c�, wiedzia�em, �e praca zajmie mu wiele godzin. Ja w tym czasie znalaz�em sejf Rakshilela i otworzy�em go bez specjalnego trudu, bo r�wnie� tej sztuki mnie uczono. W sejfie pi�trzy�y si� stosy z�otych monet, przewi�zane sznurkiem weksle, obligacje i zobowi�zania. Przejrza�em je uwa�nie i cz�� z nich, wystawionych na okaziciela, schowa�em do kieszeni p�aszcza. Wiedzia�em, �e mog� pozyska� wdzi�czno�� wielu os�b, oddaj�c im te weksle. A wdzi�czno�� w naszym fachu to wa�na rzecz. Cz�owiek wdzi�czny jest sk�onny do pomocy i udzielenia informacji. A �ycie nas � inkwizytor�w � zale�y w du�ej mierze w�a�nie od dost�pu do informacji. Potem wyliczy�em sobie siedemdziesi�t pi�� koron, bo tyle winien by� mi Rakshilel. Siedemdziesi�t pi�� koron i ani grosza wi�cej. W ko�cu nie jestem cmentarn� hien�, a ten dom by� ju� tylko grobem.
�ledztwa nie ci�gn�y si� zbyt d�ugo. Oskar�eni byli pomocni, a oskar�enie tak wyraziste, jak rzadko kiedy. Zgodnie z moj� obietnic� nie torturowano Elii. Czas do wykonania wyroku sp�dzi�a w pojedynczej celi i kiedy jecha�a przez miasto, na czarnym w�zku, by�a znowu tak samo pi�kna jak dawniej. Od biskupa Hez-hezronu otrzyma�em oficjalne pismo z podzi�kowaniem i gratyfikacj�, kt�rej wysoko�� �wiadczy�a o tym, �e w Hezie nie tylko Rakshilel mia� w�a w kieszeni.
Kiedy na rynku p�on�y stosy, my, inkwizytorzy stali�my p�kolem tu� obok podestu. W czarnych p�aszczach i czarnych kapeluszach.
��Ciekaw jestem, ile na tym zarobi�e�, Mordimer � powiedzia� cichutko jeden z nich, o imieniu Thuffel. Na ustach mia� szczery u�miech, ale jego oczy by�y jak l�d skuwaj�cy dalek� p�noc. � Krupper pewnie sporo zap�aci� za odsuni�cie Rakshilela od interes�w, co?
Krupper by� g��wnym konkurentem Rakshilela na rynku mi�sem i najpowa�niejszym teraz kandydatem do stanowiska mistrza gildii rze�nik�w.
��Nie � odpar�em, nie cofaj�c wzroku. � Nie � powt�rzy�em i on pierwszy odwr�ci� g�ow�.
��Czy� w p�omieniach nie ma czego� urzekaj�cego? � zapyta� wpatrzony w stosy. � Mog� zaprosi� ci� na kolacj�, Mordimer?
��Czemu nie? � odrzek�em. � Nie ma to jak szklaneczka wina w gronie przyjaci�.
Patrzy�em na bij�ce pod niebo p�omienie i snop szarego dymu, ws�uchiwa�em si� we wrzaski rozentuzjazmowanego t�umu i my�la�em o pytaniu Thuffela. Owszem, rozwa�a�em przez chwil� my�l, by upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. A Krupper zap�aci�by z rado�ci�, zw�aszcza �e nie by� takim sk�pcem, jak �wi�tej pami�ci Rakshilel. Ale, widzicie, w mojej pracy nie pieni�dze s� najwa�niejsze, lecz �wiadomo��, �e s�u�y si� Dobru i Prawu. Czy� nie?
Proroctwo Izajasza
Wjechali�my na rynek miasteczka w trzy konie. R�wniutkim st�pem, pysk przy pysku. Po prawej r�ce mia�em Kostucha, kt�remu twarz zas�ania� obszerny kaptur. Bynajmniej nie z uwagi na delikatny �o��dek bli�nich. Co to, to nie, moi drodzy. Kostuch jest dumny ze swojej twarzy, a i ja uznaj�, �e czasem przydaje si�, kiedy kto� na ni� spojrzy. Teraz jednak sakramencko wia�o, a w dodatku zacina� ostry, lodowaty deszczyk. Jak na wrzesie� by�o wyj�tkowo paskudnie, a nasze konie mia�y ca�e nogi i brzuchy utyt�ane w b�ocie. Po mojej lewej r�ce, na pot�nym gniadoszu, jechali bli�niacy. Czasami �miano si� z tego, i� jeden wielki ko� d�wiga dw�ch ma�ych ludk�w, ale ten �miech milk� zazwyczaj, kiedy �artownisie mieli okazj� zobaczy� twarz Kostucha. Albo gdy ujrzeli niewielkie kusze, kt�re bli�niacy zawsze nosili pod obszernymi pelerynami. W dodatku na�adowane, co powodowa�o pewn� nerwowo��, w chwilach kiedy jechali za moimi plecami i potyka� im si� ko�. Z tych kusz nie ustrzeliliby�cie rycerza w p�ytowej zbroi z odleg�o�ci dwustu st�p. Ale z pi��dziesi�ciu, grot przebija� grub�, drewnian� desk�. A to najzupe�niej wystarcza�o.
Tak wi�c wjechali�my st�pa do tego zapomnianego przez Boga i ludzi miasteczka w nadziei, �e znajdziemy w miar� przyzwoit� gospod�. Bli�niacy mieli ochot� jeszcze na ma�e co nieco, ale w tym miejscu mogli si� najwy�ej dorobi� brzydkiej choroby albo parch�w. Mnie przede wszystkim zale�a�o na koniach. �ywi� g��boki szacunek dla stworze�, kt�re zmuszone s� d�wiga� nas na grzbietach, i uwa�am, �e powinno�ci� ka�dego je�d�ca jest dbanie o wierzchowca. Kiedy mia�em szesna�cie lat, zabi�em cz�owieka, kt�ry zn�ca� si� nad koniem. Teraz nie jestem a� tak pochopny, bo z wiekiem z�agodnia�em, ale sentyment jednak pozosta�.
Tym razem nie dane nam by�o rozejrze� si� za gospod�. Pierwsze co zobaczyli�my, to t�um. Pierwsze co us�yszeli�my, to wrzask. Pierwsze co poczuli�my, to smr�d nasmo�owanych szczap. Na przeciwleg�ym ko�cu rynku zebra�a si� t�uszcza, w �rodku kt�rej widzia�em jak�� posta� w bia�ej koszuli. Wszyscy popychali j�, spluwali na ni�, ok�adali ku�akami. Opodal sta�o trzech �o�nierzy z miejskiej stra�y. Glewie oparli o �cian� i dowcipkuj�c, popijali piwo z dzbana. Tego, �e dowcipkowali, rzecz jasna, nie s�ysza�em, bo ha�as by� zbyt du�y, ale pozna�em po ich roze�mianych twarzach. Cho� w tym wypadku wypada�oby raczej powiedzie�: roze�mianych mordach. Wszyscy przypominali dobrze spasione �winie o t�pych pyskach, a fakt, �e na g�owie mieli sk�rzane he�my, o dziwo, tylko pog��bia� to wra�enie.
Na samym �rodku ryneczku sta� dwumetrowy, osmolony i prze�arty rdz� pal, a wok� niego ustawiono stos nasmo�owanych szczap. Bardzo niefachowo ustawiono, jakby kto� si� mnie pyta�. Po zapaleniu tego stosu grzesznik zaczadzieje w par� chwil i nie zazna �aski oczyszczaj�cego b�lu. A przecie� tylko b�l mo�e da� mu szans� na wkroczenie, w dalekiej przysz�o�ci � rzecz jasna, do Kr�lestwa Niebieskiego. Niemniej fakt, �e s�up by� metalowy, �wiadczy� o tym, i� podobne igraszki ju� si� w miasteczku odbywa�y i �rodek rynku by� miejscem do odgrywania pi�knego teatrum ku uciesze serc miejscowej gawiedzi.
Stra�nicy zobaczyli nas, ale nim zdo�ali si� zorientowa�, ju� wjechali�my w t�um. Kto� wrzasn��, kogo� Kostuch kopn�� podkutym butem, kto� inny wyl�dowa� twarz� w b�otnistej ka�u�y.
��Sta�! � rykn��em na ca�y g�os. � W imi� �wi�tego Officjum!
Nie powiem, �eby t�um umilk� od razu i aby otoczy�a nas nabo�na cisza. T�um jest tylko t�umem, i do�� d�ugo trwa, zanim ktokolwiek zdo�a nad nim zapanowa�. Ale m�j g�os by� na tyle dono�ny, a my na koniach i pod broni� wygl�dali�my na tyle gro�nie, �e w ko�cu t�um odszed� od nas jak fala odp�ywu.
��Kto tu jest przy w�adzy? � spyta�em.
Ju� niezbyt g�o�no, bo nie ja mam zdziera� gard�o, tylko oni maj� w pokorze s�ucha�.
��Ja�-�em jezd burmajssster � burkn�� kto� i wyszed� przed innych.
Cz�eczek o szczurzej twarzy i w utyt�anej b�otem kapocie. Spojrza�em na niego.
��Znaczy si� burmistrz � powiedzia�em. � Ty wyda�e� polecenie przygotowania stosu?
��Ja�-�em � powt�rzy�, cho� po chwili zastanowienia � ale zz-gim mmmm-aaam przyjjj� cot?
Tym �cot� zako�czy�, jakby spluwa�. Nie podoba� mi si� jego stosunek do �ycia. Co� nad wyraz pewnie czu� si�, maj�c za plecami t�umek wsp�mieszka�c�w. Nie zdawa� sobie sprawy, jak szybko rozbiegn� si�, kiedy tylko za�wiergocz� be�ty kusz, a on sam zwali si� w b�ocko z pierzastymi drzewcami stercz�cymi z piersi. Ale na razie nie mia�em ochoty ani potrzeby, by go zabija�, chocia� bli�niacy pewnie byli nie od tego.
��Jestem Mordimer Madderdin, licencjonowany inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu. � Unios�em si� lekko w strzemionach i teraz wypowiedzia�em sw� kwesti� g�o�niej, bo chcia�em, by mnie s�yszano.
I tym razem zapad�a prawdziwa cisza, a burmistrz, czy burmajster, jak wo�a� si� nazywa�, nagle pozosta� samiute�ki. I tylko obok, trzy kroki od jego st�p, le�a�a posta� w bia�ej koszuli (znaczy kiedy� bia�ej, bo w tej chwili biel ledwie prze�witywa�a spoza plam b�ota). T�um cofn�� si�, kto m�g�, znikn�� szybciutko w zau�kach, w dopiero co otwartych drzwiach. A ci, co nie zd��yli znikn��, odwr�cili si�, udaj�c, �e trafili w to miejsce najzupe�niej przypadkowo. A wi�c by�o tak, jak zazwyczaj.
��Dobrze, �e si� przyznajesz. Wiesz, jaka jest kara za uzurpowanie sobie praw s�du inkwizycyjnego? � zapyta�em �agodnym tonem. � Kar� t� jest kastracja, darcie pas�w i palenie na wolnym ogniu.
Widzia�em, jak krew odp�ywa z jego twarzy.
��A wierz mi, �e stos b�dzie dobrze po�o�ony. Tak, aby� d�ugo m�g� ogl�da� spalone kikuty w�asnych n�g, zanim ogie� dojdzie do witalnych cz�ci cia�a.
Nie wiedzia�em, czy rozumie, co oznacza s�owo �witalne�, ale musia� mie� jednak cho� troch� wyobra�ni, bo o ile to mo�liwe, zblad� jeszcze bardziej.
��Nie straszcie go, inkwizytorze � us�ysza�em nagle ch�odny g�os i jaka� posta� w czarnym p�aszczu wysun�a si� przed burmistrza.
Cz�owiek ten mia� blad� twarz okolon� smolistoczarn� brod� i niepokoj�ce oczy. Lewy policzek poznaczony �ladami po ospie, a prawy po rozdrapanych pryszczach. By� jeszcze m�ody i chyba dlatego nosi� brod�, by doda� sobie wieku i powagi.
��A kim ty jeste�, obsrajtuchu? � zapyta� Kostuch i swobodnym ruchem odrzuci� kaptur.
Naszemu rozm�wcy oczy si� tylko lekko rozszerzy�y, gdy ujrza� Kostucha w ca�ej krasie, ale nic nie powiedzia�, nie cofn�� si� i nawet nie zmieni� wyrazu twarzy. Trzeba przyzna�, �e mia� siln� wol�, mili moi, bo nie ka�dy wytrzymuje spojrzenie w oblicze Kostucha tak dobrze.
��Jestem proboszczem parafii �wi�tego Sebastiana w Thomdalz � powiedzia� takim tonem, jakby obwieszcza� �wiatu, �e w�a�nie zosta� wybrany papie�em.
��To jest Thomdalz, tak? � Machn��em r�k�. � Niez�a dziura, ksi�e, nie ma co� C�e� przeskroba�, �e zes�ali ci� do podobnego gnojowiska? Zrucha�e� kochank� swojego biskupa?
Kostuch i bli�niacy roze�miali si� jak na komend�, a Kostuch tr�ci� ksi�dza czubkiem buta w pier�. Tylko tr�ci�, ale czarnobrody zachwia� si� i wyl�dowa� siedzeniem prosto w b�ocie. Bli�niacy tym razem zawyli ze �miechu. Ech, te ich drobne rado�ci� K�tem oka spojrza�em na trzech stra�nik�w stoj�cych przy �cianie. To byli, wbrew pozorom, m�drzy ch�opcy. �aden nawet paluszkiem nie dotkn�� opartych o mur glewi.
Ksi�dz, czerwony na twarzy, jakby zaraz mia� dosta� apopleksji, chcia� si� zerwa�, ale Kostuch najecha� na niego koniem i przewr�ci� go znowu. Tym razem na plecy.
��Nie wstawaj, klecho � poradzi� mu �agodnie Kostuch. � Pan Madderdin tak sobie teraz porozmawia z tob�, jak powinien rozmawia� inkwizytor z ksi�dzem. On na koniu, ty le��c w b�ocie.
Oj, nie lubi� ten m�j Kostuch ksi�y. I nic dziwnego, bo kto ich niby lubi�?
��Wybacz � powiedzia�em. � M�j przyjaciel jest w gor�cej wodzie k�pany. Ale wr��my do rzeczy. Co to, kurwa twoja ma�, ma by� � podnios�em znowu g�os i wskaza�em stos przygotowany na rynku. � Czy ty my�lisz, os�ojebie, �e to jest zabawa? Teatrum dla gawiedzi? Jak �miesz pali� kogo� bez zgody Officjum? Bez obecno�ci licencjonowanego inkwizytora? Bez S�du Bo�ego?
Ksi�dz le�a� w b�ocie i milcza�. Bardzo s�usznie, bo nienawidz�, kiedy mi si� przerywa.
��Kto to jest? � czubkiem buta wskaza�em na posta� w bia�ej koszuli.
Buty te� mia�em zab�ocone ponad ludzkie poj�cie. Wiedzia�em, �e kobieta �y�a, bo przed chwil� widzia�em, jak spazmatycznie zagarn�a palcami ziemi�.
��Czarownica � powiedzia� i s�ysza�em w jego g�osie tajon� w�ciek�o��. � Oskar�ona o zes�anie urok�w i trzy zab�jstwa. Skazana przez �aw� zgodnie z prawem i obyczajem�
��Od kiedy �awa miejska ma prawo skazywa� na stos i decydowa�, czy kto� jest czarownikiem, czy nie?! � wrzasn��em na niego.
Nie, �eby mnie to wszystko dziwi�o. Na prowincji dzia�y si� gorsze rzeczy i nie mieli�my innego wyj�cia, jak przymyka� oczy, kiedy si� zdarza�y. No, ale nie wtedy, kiedy zdarza�y si� w naszej obecno�ci.
��Wy dobrzy jeste�cie, jak komu� krow� ukradli z pola � rzek� Kostuch � a nie bra� si� wam do czar�w i herezji.
��W�a�nie � przytakn��em. � Mia�em zosta� tylko jedn� noc w waszym parszywym miasteczku, ale czuj�, �e zabawi� d�u�ej. Burmistrzu � spojrza�em na cz�owieczka, kt�ry sta� przy nas i s�ucha� tej rozmowy, nie wiedz�c, gdzie oczy podzia�. � W imieniu �wi�tego Officjum obejmuj� w�adz� do czasu wyja�nienia wszystkich kwestii i wydania wyroku. Macie tu areszt?
��Jazzna spraw-wa, wielmo���� � odpowiada� zgi�ty w g��bokim uk�onie, i to mi si� podoba�o.
��Zaprowad�cie tam kobiet�, dajcie jej je��, pi� i niech nikt si� nie wa�y nawet tkn�� jej palcem. A dla nas � kwatera. Najlepsza, jak� macie. Aha, i jeszcze jedno. Na jutro, �eby stolarz wyrychtowa� mi st�. D�ugi na siedem st�p, szeroki na dwie. Na g�rze dwie �elazne klamry, na dole dwie nast�pne. Ka�cie go wnie�� do jakiej� izby w tym waszym areszcie. Jest tam palenisko albo kominek?
��Zzzz-najd��
��Jutro o �witaniu chc� mie� wszystko gotowe. Protoko�y z przes�uchania przez �aw� s�?
��Zz�, wielmo���z�
��Dzi� wieczorem chc� je widzie� w kwaterze. Zrozumia�e� wszystko?
��Tttak, wieee-el�
��To na co jeszcze czekasz?
Kostuch parskn�� kr�tkim, z�ym �mieszkiem, a burmistrz zwin�� po�� kapoty i pogalopowa� przez b�oto, jakby mu si� pali�o pod ty�kiem.
��A ona? � zapyta�em, kr�c�c g�ow�, ale nie m�g� mnie ju� us�ysze�.
��Podnie�cie j� � rozkaza�em stra�nikom � i zamknijcie w tym areszcie.
Chwycili glewie, jakby mia�y im si� na co� przyda�, i podskoczyli do le��cej kobiety. Szarpn�li j� za w�osy i ramiona, a� krzykn�a g�o�no i j�kliwie. Zd��y�a os�oni� piersi, bo koszula p�k�a z trzaskiem pod wp�ywem szarpni�cia. Twarz mia�a ca�� w b�ocie, ale nietrudno by�o zauwa�y�, i� to by�a �adna, m�oda twarz. I �adne, m�ode piersi.
��Tylko jak mi si� kt�ry� do niej dobierze � powiedzia�em bardzo cicho, ale stra�nicy doskonale s�yszeli � to w�asnor�cznie zedr� mu sk�r� ze st�p i podpiek� w ogniu. Zrozumiano?
Chwycili j� za r�ce i za nogi jako� tak ostro�niej ni� przed chwil� i powlekli w stron� murowanego budyneczku po drugiej stronie rynku. Rozpaczliwie p�aka�a.
��Teraz ty, klecho z b�ota � spojrza�em na ksi�dza, kt�ry rozs�dnie nie ruszy� si� z miejsca � mo�esz wsta�.
Wsta�, otrzepuj�c i wycieraj�c p�aszcz, co wydawa�o si� zadaniem beznadziejnym, bo ca�y by� uwalany brunatno szar� mazi�.
��Z�o�� oficjaln� skarg� na pa�sk� dzia�alno��, inkwizytorze � powiedzia� i g�os mu nawet nie zadr�a�. � Zgodnie z artyku�em dwunastym prawa o �ciganiu czarownik�w�
Tym razem kopn��em go prosto w twarz i polecia� na plecy ju� bez przednich z�b�w. Zeskoczy�em z siod�a, b�oto chlupn�o mi pod podeszwami, i nachyli�em si� nad nim.
��Wiem, co m�wi artyku� dwunasty � rzek�em, chwytaj�c go za brod�. Teraz mia� j� ca�� w czerwieni. Rzeczywi�cie wyt�uk�em mu dwa z�by. � Oraz wszystkie inne. A ty masz o �wicie zjawi� si� na przes�uchaniu tej kobiety, zrozumiano? Jako, niech b�dzie, asystent ko�cielny. Wyra�am si� jasno?
��Tak.
Gdyby nienawi�� we wzroku mog�a zabija�, le�a�bym ju� martwy jak kamie�. Baa, gdyby nienawi�� we wzroku mog�a zabija�, le�a�bym ju� martwy jak kamie� wiele lat temu! Nigdy si� tym nie przejmowa�em. Trzepn��em go wierzchem d�oni w nos a� chrupn�a chrz�stka.
��Tak jest, mistrzu inkwizytorze � podpowiedzia�em, a on grzecznie powt�rzy�.
��O w�a�nie. � Odwr�ci�em si� od niego, tylko po to, by zobaczy�, jak przez b�ocko na �rodku rynku biegnie kilkunastoletni ch�opak i wrzeszczy:
��Wielmo�ni panowie, wielmo�ny burmaj�ter prosi na kwater�.
Kwater� okaza�o si� sk�adaj�ce z trzech pokoik�w pi�tro gospody, z kt�rej napr�dce wygoniono innych go�ci.
��Po�ciel � powiedzia� Kostuch z niedowierzaniem. � Jak ja dawno nie spa�em w po�cieli!
W moim pokoju, najwi�kszym z wszystkich trzech, lega�y ju� na stoliku protoko�y przes�uchania, obok oliwna lampka i zapasik oliwy, a tak�e spory i mocno omsza�y g�siorek wina.
��Mog�, Mordimer? � Kostuch spojrza� wyg�odnia�ym wzrokiem, a ja skin��em g�ow�.
�ykn�� pot�nie, a� mu zagulgota�o w gardle, a potem odj�� g�siorek od ust i przetar� je wierzchem d�oni.
��Boga si� nie boj� � powiedzia� z uczuciem.
��Takie z�e? � zmarszczy�em brwi.
��Nie, Mordimer! Takie dobre! Istna ma�mazja.
��A sk�d ty si� nauczy�e� takich s��w? Istna ma�mazja � powt�rzy�em za nim i pokr�ci�em g�ow�. � Zejd� lepiej do gospodarza i powiedz, �e ma przynie�� biegusiem kolacj�. Dla mnie dobrze wypieczony kap�on, kasza ze skwarkami, cebulowa polewka z grzankami i dzbanek �wie�ego, zimnego piwa. A bli�niakom niech pode�le jak�� dziewk�, bo w drodze rui ju� nie dawali spokoju tym swoim narzekaniem. Tylko� Kostuch. � Wsta�em z zydla. � �eby jej nie uszkodzili, pami�taj.
��Nie, no jasne, Mordimer, co ty?
��Aha, ju� ja was znam, �ajdaki. �adnego umiaru w zabawie� Dobra, id��
Usiad�em przy stoliku i zajrza�em do protoko��w. S�dowy pisarz mia� najwyra�niej k�opoty z kaligrafowaniem albo te� nie by� zupe�nie trze�wy, kiedy robi� notatki, bo pergaminy by�y zabazgrane w niepoj�ty wr�cz spos�b. Na szcz�cie odcyfrowywanie podobnych gryzmo��w nale�a�o do mojego wyszkolenia. Nie, �ebym przepada� za tym zaj�ciem, ale c�: mus to mus.
Lektura by�a na tyle ciekawa, �e kiedy przyniesiono kolacj�, nawet nie oderwa�em si� od papier�w. Praw� r�k� przewraca�em strony, a w lewej trzyma�em kap�ona (naprawd� by� dobrze wypieczony!) i leniwie go sobie pogryza�em. Cebulowa zupa z grzankami styg�a obok. Nic to, w razie czego przynios� drug��
W ko�cu od�o�y�em papiery, od�o�y�em te� na tac� resztki kury i wyszed�em na korytarz. Zza drzwi bli�niak�w dobiega�y jakie� sapania, j�ki i �miechy. Westchn��em i wszed�em. Na ��ku le�a�a dziewka w podkasanej koszuli, z obwis�ymi piersiami wywalonymi na wierzch. Pierwszy uwija� si� mi�dzy jej nogami (nawet nie zd��y� zdj�� spodni, tylko zsun�� je do po�owy ud), a Drugi siedzia� przy jej twarzy i leniwie bi� j� po policzkach wypr�onym kutasem. Jak na takich ma�ych ludk�w, bli�niacy mieli naprawd� pot�ne instrumenty, ale na dziewce nie zdawa�o si� to robi� wi�kszego wra�enia. Le�a�a spokojnie i tylko posapywa�a, a kiedy zobaczy�a, �e wchodz�, mrugn�a do mnie lewym okiem. Kostuch na razie siedzia� obok na zydlu i przypatrywa� si� wszystkiemu z g�upim u�mieszkiem. Kostuch lubi patrzy�.
��Chod� � skin��em, a on pos�usznie wsta�. Zamkn��em drzwi za nami i zostali�my na korytarzu.
��Ale daj�, co Mordimer� � Kostuch wykrzywi� twarz w u�miechu.
I tak to w�a�nie jest. Biedny Mordimer pracuje i g��wkuje, jak zarobi� pieni�dze, a wszyscy wok� my�l� tylko o zabawie.
��S�uchaj no � powiedzia�em. � S�ysza�e� kiedy�, �eby w Hezie skazano czarownic�, kt�ra nie przyzna�a si� do winy?
Kostuch mo�e nie dysponuje zbyt lotnym umys�em, ale z ca�� pewno�ci� ma �wietn� pami��. Potrafi cytowa� rozmowy, o kt�rych ja ju� nawet nie pami�tam, �e si� odby�y. Teraz na jego twarzy odbi� si� wysi�ek tw�rczego my�lenia. Mimo woli odwr�ci�em wzrok.
��Mam � rzek� rado�nie. � Jedena�cie lat temu s�dzono Bert� Kramp, kramark�. Trzy razy j� brali do mistrza, ale ona nic, Mordimer! � popatrzy� na mnie ze zdumieniem.
��Nie�le � przytakn��em.
Bo rzeczywi�cie nie zdarza�o si� prawie nigdy, by grzesznik nie p�k� przy pierwszej, g�ra drugiej inwestygacji. Tylko prawdziwi zatwardzialcy tkwili w b��dach nawet przy trzecim przes�uchaniu, ale zwykle ono okazywa�o si� decyduj�ce. A Berta Kramp wytrzyma�a trzy �ledztwa. Zawsze twierdzi�em, i� kobiety s� twardsze ni� m�czy�ni. M�czy�nie wystarczy pokaza� rozpalony drut do przek�uwania j�der albo nadstawi� nad przyrodzeniem kocio�ek z p�ynn� siark�, by zacz�� �piewa� jak z nut. A kobiet� z�ama� ju� nie tak �atwo. Dziwne, prawda? Chocia� wasz uni�ony s�uga na wszystko mia� swoje metody.
��Ale mieli na ni� takie haki, �e i tak j� spalili.
��Dzi�ki, Kostuch. Mi�ej zabawy.
U�miechn�� si� upiornie, a ja wr�ci�em do papier�w. Oskar�ona Loretta Alzig, wdowa, dwadzie�cia sze�� lat, �y�a z maj�tku zmar�ego m�a, kupca zbo�owego. Nie przyzna�a si� do winy. Ani do morderstw, ani do uprawiania czarnej magii. A mimo to j� skazano. Gorzej, nie zosta�a poddana zwyczajowemu �ledztwu. M�wi�c j�zykiem prostych ludzi: nie torturowano jej. Dlaczego? Protok� pe�en by� luk, nie zadano podstawowych pyta�, nie powiedziano nawet, jak umarli ci trzej m�czy�ni. Nic o nich nie wiedzia�em, poza tym, �e przes�uchuj�cy nazywali ich zalotnikami. A wi�c m�oda, �adna wd�wka mia�a trzech absztyfikant�w. Dlaczego chcia�a ich zabi�? Zapis testamentowy? O tym te� nie by�o mowy w protokole. Pokr�ci�em g�ow�. Ech, te miejskie s�dy.
Wsta�em r�wno ze �witem. S�o�ce pob�yskiwa�o przez okiennice. Wiatr przegoni� gdzie� ci�kie, burzowe chmury i kiedy otworzy�em okna, zobaczy�em, �e rynek schnie w promieniach s�o�ca. Zapowiada� si� �adny, wrze�niowy dzie�. Dobra pora na auto da fe. Ziewn��em i przeci�gn��em si�, a� chrupn�o mi w ko�ciach. Dojad�em wczorajsz�, zimn� zup� cebulow� i zagryz�em j� resztkami kaszy. Czas wstawa� do pracy, biedny Mordimerze � pomy�la�em. Wszed�em do pokoju bli�niak�w. Le�eli na ��ku spleceni z t� swoj� dziwk�, jak wielkie, tr�jg�owe zwierz�. Pierwszy wypina� w stron� drzwi blady, krostowaty ty�ek i akurat pierdn�� przez sen, kiedy wchodzi�em. Szturchn��em go czubkiem buta (karczmarz zapewnia�, �e sam je wyczy�ci i faktycznie, b�yszcza�y, jak psu jajca), a on zerwa� si� na r�wne nogi. Chyba jeszcze by� troch� wci�ty, bo zachwia� si� na nogach.
��Bud� Kostucha i za dwa pacierze macie by� na dole � powiedzia�em sucho.
Wyszed�em przed karczm� (mo�e �niadanko, dostojny mistrzu? � us�ysza�em g�os karczmarza, ale tylko machn��em r�k�) i zacz��em odmawia� Ojcze Nasz. Przy drugim
Areszt mie�ci� si� w podziemiach pod ratuszem. Ha, ratusz to szumnie powiedziane! By� to jednopi�trowy, murowany budynek z ciemno��tej ceg�y, zdobiony drewnianymi gontami. W sali na parterze czekali ju� na nas brodaty ksi�dz, burmistrz i dw�ch stra�nik�w. Tym razem bez glewi.
��Dddostojjjjni pppa-panowie � zaj�kn�� si� burmistrz, a ksi�dz skin�� nam g�ow�, patrz�c spode �ba.
Przyjrza�em mu si� i zauwa�y�em, �e ma napuchni�ty nos, a wargi pokryte �wie�ymi strupami.
��Siadajcie � wskaza�em miejsca przy okr�g�ym stole.
Na blacie le�a� talerz z zimnym mi�sem i pszennymi plackami, a obok sta� garniec piwa i g�siorek, chyba z w�dk�. Odszpuntowa�em go i pow�cha�em. O tak, to by�a mocna, �liwkowa w�dka. C�, by� mo�e w trakcie przes�uchania przyda si� tym z nas, kt�rzy maj� s�aby �o��dek.
��Przeczyta�em protoko�y. � Rzuci�em na st� plik papier�w. � To jest g�wno, panowie.
Ksi�dz chcia� ju� co� powiedzie�, ale w por� k�apn�� z�bami. By� mo�e nie chcia� znowu mie� przetr�conego nosa.
��W zwi�zku z tym, zanim zejdziemy do oskar�onej, chc�, �eby�cie udzielili mi informacji. Licz�, �e b�d� wyczerpuj�ce oraz szczere.
��Z-z-zzapew � powiedzia� burmistrz i chcia� co� doda�, ale unios�em d�o�.
��Zasady s� takie: ja pytam, wy odpowiadacie. Zrozumiano? Kim byli trzej zamordowani?
��Di-di-di � zacz�� burmistrz.
��Dietrich Golz, handlarz ko�mi. Balbus Brukdoff, mistrz farbiarski i Peter Glaber, mistrz rze�nicki � odpar� zamiast niego ksi�dz. � Dwaj wdowcy i kawaler.
��Macie tu farbiarni�? � zdziwi�em si�. � No prosz�. Jak zgin�li?
��Z�a-z�a-z�a�
Spojrza�em pytaj�co na ksi�dza.
��Z�ar�y ich robaki � wyja�ni� niech�tnie i jakby z obaw� w g�osie.
��Wszy z waszej gospody? � za�artowa�em sobie.
��Kiedy umarli, wysz�y z nich d�ugie, grube, bia�e glisty � rzek� ksi�dz i prze�egna� si� szybko. � Z wszystkich otwor�w.
Przygl�da�em im si� chwil� w milczeniu. Burmistrz ucieka� wzrokiem, a ksi�dz wr�cz przeciwnie � patrzy� mi prosto w oczy. Wzi��em ze sto�u pszenny placek i ugryz�em. Dobry, �wie�o wypieczony.
��Kto by� �wiadkiem tego wydarzenia?
��W przypadku Golza tylko jego stajenny, ale robaki wype�zaj�ce z cia� Brukdoffa i Glabera widzia�o kilkana�cie os�b�
��Jjjja�
��Gdzie s� te robaki?
��Schowa�y si� w ziemi.
��Jasne � powiedzia�em. � Kostuch?
��Nie pami�tam nic takiego, Mordimer � odpar�, tak jak si� spodziewa�em.
��Czarna magia, ksi�e, co?
��Tak s�dz� � przytakn�� powa�nie.
��Kto wie� � odpar�em w zadumie i podrapa�em si� po brodzie. � Chcieli si� z ni� �eni�?
��Ttt-ttak.
��Zapisali jej co� w testamentach?
Burmistrz spojrza� na mnie, jakby po raz pierwszy us�ysza� s�owo �testament�, a ksi�dz wzruszy� ramionami.
��Chyba co� tam zapisali � rzek� niepewnie.
��A wi�c nic cennego, jak s�dz� � skwitowa�em. � Co znaleziono w czasie przeszukania? Pentagram? Zakazane ksi�gi? Trucizny? Lalki?
��Nnn-nic.
��Nic � powt�rzy�em. � Zabawne, prawda, Kostuch?
Nie odpowiedzia�, bo i nie spodziewa�em si� po nim odpowiedzi.
��Podsumujmy, co us�ysza�em. � Wsta�em od sto�u, bior�c nast�pny placek, bo by�y naprawd� smaczne. � W mie�cie ginie trzech szanowanych obywateli. Ginie, przyznaj�, w niecodzienny spos�b. Oskar�ona o morderstwa dokonane za pomoc� czarnej magii zostaje m�oda wdowa, do kt�rej wszyscy trzej si� zalecali. Nie ma �lad�w jej przest�pstwa, nie ma motyw�w, podejrzana nie przyznaje si� do winy. A wy nie wzywacie biskupiego inkwizytora, ba!, nie sprowadzacie chocia�by kata, do czego, nawiasem m�wi�c, i tak nie mieli�cie w tym wypadku prawa, i nie przes�uchujecie jej we w�a�ciwy spos�b, tylko skazujecie od razu na stos. Wyrok wydany zostaje jednomy�lnie przez burmistrza, dw�ch �awnik�w i ksi�dza proboszcza, kt�ry wyst�powa� jako asystent ko�cielny. Czy co� si� nie zgadza w tym, co powiedzia�em?
��Wszy-wszy�
��A wi�c: zgadza si�. No c�, czas porozmawia� z oskar�on�, prawda?
Skin��em na Kostucha, bo obecno�� mego towarzysza przydaje si� przy przes�uchaniach. Sam widok jego twarzy wywo�uje u oskar�onych jak�� dziwn� ch�� zwierze�.
Burmistrz zerwa� si� i odpi�� od pasa klucz, kt�rym otworzy� solidne, d�bowe drzwi w rogu pokoju. W mrok prowadzi�y strome, kamienne schody.
Areszt miejski sk�ada� si� z trzech odgrodzonych przerdzewia�ymi kratami cel (wszystkie opr�cz tej jednej by�y puste) i wi�kszej komnaty, w kt�rej ustawiono zam�wiony przeze mnie st� oraz ma�y stolik i cztery zydle. Na stoliku zauwa�y�em g�sie pi�ro, ka�amarz oraz zw�j czystych papier�w i pi�cioramienny �wiecznik z wyp�akanymi do po�owy grubymi, woskowymi �wiecami. W rogu komnaty sta� �eliwny piecyk pe�en �arz�cych si� r�owo w�gli. Ale i tak by�o tam pioru�sko zimno i wilgotno.
Spojrza�em w g��b celi. Jasnow�osa kobieta, w sztywnej od b�ota koszuli, siedzia�a na s�u��cym jej za pos�anie wiechciu s�omy i patrzy�a na mnie ze strachem w oczach. Nasze spojrzenia spotka�y si� na moment.
��Wyprowad�cie oskar�on� � rozkaza�em, a jeden ze stra�nik�w szybko podskoczy� do zamka i zacz�� si� si�owa� z opornym kluczem.
Patrzy�em na niego przez chwil�, a potem usiad�em na zydlu przy stoliku.
��Kostuch, burmistrzu, ksi�e � zaprosi�em pozosta�ych.
Stra�nik wywl�k� kobiet� na �rodek pokoju. Nie krzycza�a ani nie opiera�a si�. Dawa�a sob� powodowa�, jakby by�a tylko szmacian� lalk�.
��Po��cie j� na stole i przy wi��cie d�onie i kostki do klamer � powiedzia�em.
Stra�nik zacisn�� wi�zy, a ona sykn�a w pewnym momencie z b�lu.
��Nie za mocno � powiedzia�em �agodnie.
��Wyjd� � rozkaza�em, kiedy ju� sko�czy�.
Wsta�em od stolika i zbli�y�em si� do niej, tak, aby mog�a dobrze mnie widzie�. Pr�bowa�a unie�� g�ow�, ale nie za bardzo jej to wychodzi�o, bo wi�zy mocno trzyma�y.
��Nazywam si� Mordimer Madderdin � rzek�em � i jestem licencjonowanym inkwizytorem Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu. Przyby�em tu, aby ci pom�c, moje dziecko.
Przez moment co� w rodzaju nadziei pojawi�o si� na jej twarzy. Ile� ja razy obserwowa�em podobny widok! Ale zaraz potem ta nadzieja zgas�a i kobieta si� nie odezwa�a.
��Jeste� bardzo pi�kn� kobiet�, Loretto � powiedzia�em. � A ja jestem przekonany, �e twoja niewinno�� dor�wnuje twej pi�kno�ci � us�ysza�em, �e ksi�dz g��boko wci�gn�� powietrze. � Jednak musimy przej�� przez ten nieprzyjemny proces. Rozumiesz, moje dziecko, ale takie s� wymogi prawa�
��Tak � odezwa�a si� wreszcie � tak, rozumiem.
Pi�kny, g��boki g�os, a na samym jego dnie wibrowa�a jaka� niepokoj�ca nutka. Nie dziwi�em si�, �e mia�a trzech zalotnik�w nale��cych do najbogatszych obywateli miasteczka. S�dz�, �e nawet szlachcic nie powstydzi�by si� takiej �ony. Zreszt� zna�em szlachcic�w, kt�rzy �on powinni raczej szuka� w chlewie, a nie w mieszcza�skich domach.
��Mam nadziej�, Loretto, �e po naszej rozmowie wr�cisz spokojnie do domu�
��Zniszczyli m�j dom � wybuchn�a nagle i usi�owa�a podnie�� g�ow�, ale znowu wi�zy j� powstrzyma�y. � Rozkradli wszystko, poniszczyli� � zaszlocha�a kr�tko.
��To prawda? � Obr�ci�em wzrok na burmistrza. � Od czego masz stra�nik�w, cz�owieku?
Nic nie odpowiedzia�, wi�c zwr�ci�em si� z powrotem w stron� Loretty.
��Je�li oka�esz si� niewinna, miasto poniesie wszelkie koszty � powiedzia�em � i wyp�aci ci odszkodowanie. Tak m�wi prawo.
Tym razem burmistrz westchn�� g��boko, a ja u�miechn��em si� w my�lach.
��Jest tylko jeden warunek naszej rozmowy, Loretto � ci�gn��em. � Wiesz chyba jaki?
��Mam m�wi� prawd� � powiedzia�a cicho.
��Tak, moje dziecko. Przecie� Pismo m�wi wyra�nie:
��Znam, panie.
��Wiesz wi�c, �e Pismo m�wi r�wnie�:
W taki lub inny spos�b � doda�em w my�lach.
��Dobrze � powiedzia�em. � Rozpocznij spisywanie protoko�u, ksi�e.
Czeka�em spokojnie, a� ksi�dz zapisze wszystkie nieodzowne formu�y. Tego a tego dnia i roku pa�skiego, w tym a tym mie�cie, ci a ci ludzie stawili si� na rozprawie, by os�dzi� I tak dalej, i tak dalej. Trwa�o to do�� d�ugo, wi�c mia�em okazj�, by przyjrze� si� dok�adnie Loretcie. Le�a�a z zamkni�tymi oczami, ale mia�em dziwne wra�enie, �e czuje m�j wzrok. Z ca�� pewno�ci� by�a pi�kna. Jasne, g�ste w�osy i delikatna twarz z lekko wystaj�cymi ko��mi policzkowymi, kt�re tylko dodawa�y uroku. Kiedy m�wi�a, zauwa�y�em, �e mia�a �liczne, jasne z�by, co, wierzcie mi, w naszych z�ych czasach jest wyj�tkiem. Kszta�tne d�onie i stopy, smuk�e �ydki, du�e, j�drne piersi� O tak, mili moi, Loretta Alzig nie pasowa�a do Thomdalz i ciekaw by�em, czy sama zdaje sobie z tego spraw�. Rzecz jasna, przes�uchiwa�em ju� r�wnie pi�kne kobiety, a mo�e pi�kniejsze ni� ona. Podstawowa nauka inkwizytorska brzmi: nie zwracaj uwagi na powabne kszta�ty.
��Loretto � powiedzia�em, gdy ksi�dz sko�czy� ju� formalno�ci. � Ci��y na tobie oskar�enie o czarostwo i potr�jne morderstwo. Czy przyznajesz si� do kt�rego� z zarzut�w?
��Nie � odpar�a nadspodziewanie mocnym g�osem i spojrza�a na mnie.
Jej oczy by�y pe�ne b��kitu.
��Czy zna�a� Dietricha Golza, Balbusa Brukdoffa i Petera Glabera?
��Tak. Wszyscy trzej chcieli mnie poj�� za �on�.
��Czy zapisali ci korzy�ci w testamencie?
Milcza�a chwil�.
��Zrozumia�a� pytanie?
��Tak � odpar�a. � Otrzyma�am komplet srebrnych sztu�c�w od Balbusa. Cztery widelce, no�e oraz no�yki do owoc�w.
��Czy to wszystko?
��Dietrich zapisa� mi siw� klaczk�, ale jego syn mi jej nie da�, a ja si� nie dopomina�am.
Zna�em, co prawda, ludzi, kt�rzy zabijali dla pary dobrych but�w, ale jako� nie przekonywa�o mnie, by Loretta mog�a zamordowa� trzech ludzi dla kompletu srebrnych sztu�c�w. Ile one mog�y by� warte? Trzydzie�ci koron? Mo�e trzydzie�ci pi��
��Nic wi�cej?
��Nic, panie.
��Czy nastawali na twoj� cze��, grozili ci?
��Nie. � Jakby lekki u�miech wykwit� na jej ustach. � Oczywi�cie, �e nie.
Oczywi�cie. Czy wyobra�acie sobie, by pi�kna, m�oda kobieta pozbywa�a si� dobrowolnie trzech zakochanych i rywalizuj�cych ze sob� bogaczy (przynajmniej byli bogaczami, jak na miejscowe warunki). Kto b�dzie zarzyna� kur� znosz�c� z�ote jaja?
��Czy otrzymywa�a� od wy�ej wymienionych, Dietricha Golza, Balbusa Brukdoffa i Petera Glabera, prezenty? Cenne przedmioty lub got�wk�?
��Tak � odrzek�a. � Dietrich sp�aci� d�ugi po moim zmar�ym m�u, od Balbusa dosta�am pier�cionek z�oty ze szmaragdem, sukni� z adamaszku i we�niany p�aszcz ze srebrn� zapink�, Peter kupi� mi�
��Wystarczy � przerwa�em jej. � Czy kt�rykolwiek ��da� zwrotu prezent�w?
��Nie. � Znowu ten leciutki u�mieszek.
Spojrza�em w stron� ksi�dza i burmistrza. Ksi�dz siedzia� zas�piony, bo rozumia� chyba w jakim kierunku zmierza �ledztwo, a burmistrz s�ucha� wszystkiego z g�upkowato rozdziawionymi ustami.
��Czy s�ysza�a� o czarostwie, Loretto?
��Tak.
��Czy wiesz, �e u�ywanie czar�w jest grzechem �miertelnym karanym na ziemi przez �wi�te Officjum, a po �mierci przez Boga Wszechmog�cego?
��Tak.
��Czy zna�a� albo znasz kogo�, kto rzuca� czary lub uroki?
��Nie.
��Czy potrafisz wyt�umaczy�, dlaczego twoi zalotnicy, Dietrich Golz, Balbus Brukdoff i Peter Glaber, umarli w m�czarniach, a z ich cia� wype�z�y bia�e robaki?
��Nie.
��Czy mia�a� kiedy� w�osy lub paznokcie kt�rego� z nich?
��Nie!
��Czy lepi�a� lalki w wosku maj�ce ich wyobra�a�, albo rze�bi�a� je w drewnie, czy innym materiale?
��Nie! Nie!
��Czy modli�a� si� o ich �mier�?
��Nie, na Boga!
M�wi�a prawd�. Wierzcie mi. Dobry inkwizytor poznaje to w okamgnieniu. By� mo�e trudniej bywa, kiedy chodzi o chytrego kupca, wykszta�conego ksi�dza lub m�drego szlachcica. Ale nikt mi nie powie, �e Mordimer Madderdin, inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu, nie rozpozna�by k�amstwa w s�owach ma�ej mieszczki z zapad�ego miasteczka.
��Czy w domu oskar�onej znaleziono podejrzane przedmioty? Takie, kt�re mog�yby s�u�y� do zadawania urok�w i odprawiania czar�w? � Zwr�ci�em si� w stron� ksi�dza i burmistrza, chocia� zna�em odpowied�.
��Nie � odpar� ksi�dz za nich obu.
��Zarz�dzam przerw� w przes�uchaniu � powiedzia�em. � Odprowad�cie oskar�on� do celi.
Stra�nik rozwi�za� Lorett�, tym razem nieco ostro�niej ni� poprzednio, a my udali�my si� na g�r�. Kaza�em Kostuchowi, by nala� mi piwa, i �ykn��em sobie porz�dnie.
��Wasze oskar�enia wal� si� jak domek z kart � powiedzia�em, a Kostuch pozwoli� sobie na kr�ciutki rechot. � Chocia� kto� w tym miasteczku naprawd� bawi si� czarami�
Burmistrz wyra�nie pozielenia�. I nic dziwnego. Nikt nie chce mie� czarownika w s�siedztwie, chyba �e ten czarownik w�a�nie skwierczy na stosie. A i wtedy, wierzcie mi na s�owo, bywa to niebezpieczne.
��I z pewno�ci� z wasz� szczodrobliw� pomoc� � nie wykrzesa�em w g�osie nawet grama ironii � uda nam si� odkry�, kto to jest. Lecz zanim postawi� swoj� reputacj�, �e nie jest to Loretta Alzig, przeszukamy jej dom. Czy co tam z jej domu raczyli�cie pozostawi�
��Ppprze-pprzesz� � zacz�� burmistrz.
��Wiem, �e przeszukali�cie � odpar�em � i ufam nawet, �e znale�li�cie wszelkie cenne przedmioty. Ale ja zajrz� tam raz jeszcze. Pierwszy � obejrza�em si� na bli�niak�w � idziesz ze mn� i Kostuchem, a ty, Drugi, mo�esz si� napi� w gospodzie.
��Dzi�kuj�, Mordimer � powiedzia�, chocia� tak jak i ja, zdawa� sobie spraw� z faktu, �e picie w gospodzie r�wnie� mo�e by� prac�.
Dom Loretty Alzig okaza� si� parterowym drewnianym budynkiem o szerokich okiennicach, kt�re teraz sm�tnie zwisa�y na zerwanych zawiasach. Budynek otoczony by� p�otem, po lewej jego stronie zauwa�y�em podeptane grz�dki, na kt�rych ros�y niegdy� kwiaty i zio�a. Drzwi by�y do po�owy uchylone, a wn�trze przedstawia�o obraz n�dzy i rozpaczy. Nie tylko znikn�y wszystkie cenniejsze przedmioty (widzia�em �lady po kilimach, dywanach i lampach), ale to, co zosta�o, by�o zniszczone. Po�amane krzes�a, por�bany siekier� st�, futryny wyrwane ze �ciany� C�, nawet jak Loretta opu�ci areszt, nie za bardzo b�dzie mia�a dok�d wraca�.
���adnie, �adnie � powiedzia�em, a burmistrz skuli� si� pod moim wzrokiem.
��Wy zostajecie na zewn�trz � rozkaza�em, patrz�c na ksi�dza i burmistrza. � Pierwszy ze mn�.
Zwiedzili�my ca�y dom. Sypialni�, z kt�rej pr�bowano wynie�� �o�e, a kiedy rzecz si� nie uda�a, por�bano je na kawa�ki. Kuchni�, pust�, z pod�og� zas�an� skorupami pobitych naczy�. Pe�en paj�czyn strych.
��Nic, Mordimer � rzek� Pierwszy. � Nic tu nie ma.
��Zobaczmy wi�c piwnic� � powiedzia�em.
Klapa do piwnicy znajdowa�a si� obok kuchni, w kom�rce o �cianach i pod�odze wybrudzonych w�glem. Szarpn��em za metalowy uchwyt i klapa, ci�ka jak cholera, podnios�a si� ze zgrzytni�ciem. W ciemno�� prowadzi�y stare, drewniane schody. Wys�a�em Pierwszego po lamp� i zeszli�my przy md�ym �wiate�ku. Piwnica by�a spora, sk�ada�a si� z w�dzarni oraz sk�adu pe�nego w�gla i r�wno przyci�tych drewnianych bali. Pierwszy z przymkni�tymi oczyma szed� wolno wzd�u� �cian, wodz�c palcami po ich powierzchni. Nie przeszkadza�em mu pytaniami, bo wiedzia�em, �e musi si� skoncentrowa�. Tylko koncentracja pomo�e mu w znalezieniu tego, czego szukamy.
��Jessst � powiedzia� w ko�cu z satysfakcj�. � Tu, Mordimer.
Zbli�y�em si� i przyjrza�em �cianie.
��Nic nie widz�. � Wzruszy�em ramionami, ale nie zauwa�y�, bo sta� obr�cony do mnie plecami.
��Jest, jest, jest � niemal�e za�piewa�, a potem zacz�� delikatnie wodzi� palcami, naciskaj�c kamie� to tu, to tam.
Czeka�em cierpliwie, a� wreszcie Pierwszy st�kn��, wbi� paznokcie w mur i z wysi�kiem wyci�gn�� jedn� z cegie�. Przy�wieci�em lampk� i zobaczy�em, �e ceg�a skrywa�a ma��, stalow� d�wigienk�. Pierwszy szarpn�� ni�, a wtedy co� w �cianie chrupn�o i otworzy�y si� tajne drzwi prowadz�ce do niewielkiej kom�rki.
��Kto by pomy�la�? � Pokr�ci� g�ow� Pierwszy. � Na takim, prawda, zadupiu!
��Nooo � odpar�em, bo faktycznie trzeba by� dobrym rzemie�lnikiem, by wykona� tak sprytnie zabezpieczony schowek.
Jasne, �e w bogatym, kupieckim domu w Hezie by�oby to zupe�nie normalne, ale tu nie oczekiwali�my takiej niespodzianki. Jednak prawdziw� niespodziank� by�o to, co ujrza�em w �rodku. Na r�wno zawieszonych p�kach le�a�y s�oiczki z zio�ami, sta�y buteleczki z r�nokolorowymi miksturami, a na wbitych w �cian� haczykach suszy�y si� nast�pne ro�liny.
��Prosz�, prosz� � powiedzia�em i przyjrza�em si� ro�linom. � Tojad, sporysz, wilcza jagoda, �adnie, Pierwszy, co?
���adnie, Mordimer � przytakn��. � Ale w�a�ciwie: co �adnie? � spyta� po chwili zastanowienia.
��Nasza �liczna Loretta jest trucicielk�, ma�y � powiedzia�em. � A c� to takiego?
Zajrza�em do s�oiczka i pow�cha�em zawarto��.
��Shersken � naprawd� si� zdziwi�em. � Sk�d ona ma shersken?
Shersken by� mieszanin� pewnych zi�, przygotowywan� w specjalny i do�� skomplikowany spos�b. Mieszanin�, kt�r� bardzo sobie ceni�em, jako przydatn� bro�. Bowiem shersken ci�ni�ty w oczy wroga powodowa� niemal natychmiastow�, cho� tymczasow�, �lepot�. Jednak mieszanina mia�a i inne walory. W ma�ych dawkach, pita jako gor�cy wywar, leczy�a wzd�cia i pomaga�a na kaszel.
W nieco wi�kszych dawkach powodowa�a powoln� �mier�. Cz�owiek, kt�remu dodawano shersken do jedzenia lub napoj�w, wypala� si� powoli, niczym woskowa �wieca i tylko fachowiec potrafi� pozna�, �e zabija go trucizna.
��Czyli to ona � powiedzia� Pierwszy.
��Zg�upia�e�? � westchn��em. � Od kiedy pod wp�ywem trucizn twoje cia�o z�eraj� robale, co?
��Ale spalimy j�, prawda, Mordimer?
��Na miecz Pana naszego! � nie wytrzyma�em. � Dlaczego j� mamy spali�, ma�y? Ona jest cholern� trucicielk�, a nie �adn� czarownic�!
Cofn��em d�o� z latarni� i zobaczy�em, �e Pierwszy nie ma najm�drzejszego wyrazu twarzy.
��Ale kogo� spalimy, Mordimer, prawda?
��Ano tak � powiedzia�em, zamykaj�c drzwiczki. � Kogo� na pewno spalimy. Ale teraz morda w kube�. Nic nie znale�li�my, zrozumiano?
Pokiwa� gorliwie g�ow� i dok�adnie wpasowa� wyj�t� z muru ceg�� na w�a�ciwe miejsce.
W celi Loretty �mierdzia�o jak diabli. C�, nawet pi�kne kobiety musz� gdzie� za�atwia� naturalne potrzeby, a ona mia�a do dyspozycji tylko przerdzewia�y cebrzyk. I tak dobrze, bo widzia�em ju� wi�ni�w �pi�cych na klepisku stworzonym z warstwy od lat nie sprz�tanych i zaschni�tych odchod�w. Mo�na powiedzie�, �e tutaj mia�a ja�niepa�skie wygody.
Kiedy us�ysza�a hurgot klucza w zamku (stra�nik znowu sobie nie m�g� z nim poradzi�), poderwa�a si� ze s�omy, na kt�rej le�a�a.
��Jeste� wolna � powiedzia�em. � Oskar�enie o czarostwo i zab�jstwa zostaje oddalone.
Patrzy�a na mnie, jakby do ko�ca nie rozumia�a, co m�wi�. Zgarn�a z czo�a niesforny kosmyk spl�tanych w�os�w.
��Tak po prostu? � zapyta�a wreszcie cicho.
��A c� wi�cej mo�na powiedzie�? � Wzruszy�em ramionami. � Umiesz pisa�?
Skin�a g�ow�.
��Przygotuj wi�c list� wyrz�dzonych ci szk�d. Dopilnuj�, aby kasa miejska wyp�aci�a si� co do grosza.
U�miechn�a si�, jakby dopiero teraz dotar�o do niej, �e to wszystko jest prawd�, a nie �artem b�d� tortur�.
��Przygotuj� � powiedzia�a z zawzi�to�ci� w g�osie. � O, na pewno przygotuj�
��Aha i jeszcze jedno � powiedzia�em, stoj�c ju� na progu. � Twoja piwnica nie jest najbezpieczniejszym miejscem pod s�o�cem. Na twoim miejscu nie schodzi�bym do niej bez zb�dnej potrzeby.
Nie zada�em sobie nawet trudu, by obejrze� si� i zobaczy� jej min�.
Teraz mog�em spokojnie wr�ci� do ober�y. Drugi siedzia� pijany w sztok i popija� na przemian to z kufla pe�nego piwa, to z kubka pe�nego gorza�ki. Opowiada� jak�� wielce nieprzyzwoit� histori�, a jego wsp�biesiadnicy za�miewali si� do rozpuku. Drugi, je�li tylko chce, potrafi zjednywa� sobie ludzi. To przydatne w naszym fachu. Teraz siedzia�o przy jego stole sze�ciu m�czyzn, i za�o�� si�, �e �aden z nich nie pami�ta� ju�, i� Drugi jest pomocnikiem inkwizytora. Ciekaw tylko by�em, czy jego pija�stwo na co� przyda nam si� w pracy. Znaj�c Drugiego, mog�em mie� nadziej�, �e jednak si� przyda.
Wszed�em do ober�y, staraj�c si� nie zwraca� niczyjej uwagi, ale Drugi oczywi�cie dostrzeg� mnie i ledwo zauwa�alnie skin�� g�ow�. Wspi��em si� po schodach do mojego pokoju i po�o�y�em w butach na ��ku. Chcia�o mi si� spa�, ale wiedzia�em, �e jeszcze nie zako�czyli�my dnia. Potem b�dzie czas na sen, dobre picie, dobre �arcie, a mo�e i ma�e co nieco. Chocia� kiedy przypomnia�em sobie dziwk�, jak� burmistrz sprowadzi� ch�opakom, uzna�em, �e lepsz� zabaw� mo�na mie� z kciukiem i jego czterema c�rkami.
Ju� po chwili us�ysza�em ciche pukanie i do �rodka wszed� Drugi. Teraz nie sprawia� wra�enia ani pijanego, ani rozbawionego.
��Co tam, ma�y? � zapyta�em. � Siadaj sobie.
Usiad� na zydlu, potrz�sn�� butelk�, po czym odszpuntowa� j� i �ykn�� solidnie.
��Jak ju� zaczn�, to nie mog� przesta� � powiedzia� tonem wyja�nienia. � Ba�em si� podpytywa� za bardzo, ale co� tam niby wiem�
��No? � zach�ci�em go.
��Jest taki cz�owiek w miasteczku. Niby lekarz, podobno go kiedy� nawet wzywali do okolicznej szlachty. Ma ksi��ki, Mordimer, du�o ksi��ek�
��Ja te� mam ksi��ki w Hezie. � Wzruszy�em ramionami. � I co z tego?
��Ty tak, ale tutaj? M�wi� te�, �e smali� cholewki do tej ma�ej, ale raczej by� niby nie zanadto �mia�y�
��To ju� co� � powiedzia�em.
��I najlepsze, Mordimer � u�miechn�� si� i pstrykn�� palcami.
��Wal.
��To brat pieprzonego burmajstera. Przyrodni, bo przyrodni, ale zawsze niby brat.
��Ha! � Spu�ci�em nogi z ��ka. � Dobrze si� spisa�e�, ma�y. Id� teraz spokojnie pi�, a my z�o�ymy wizyt� panu doktorowi. Jak wszystko dobrze p�jdzie, nied�ugo rozpalimy tu przyzwoity stos. Albo w Hezie � doda�em po chwili.
Doktor mieszka� niedaleko rynku, wi�c konie, rzecz jasna, zostawili�my w stajni. Niech sobie odpoczywaj� i �r� smaczny owiesek, bo nied�ugo czeka je znowu d�uga droga. I tak dobrze, �e s�o�ce wysuszy�o nieco te przekl�te b�ota, i mia�em nadziej�, �e dalsz� cz�� podr�y odb�dziemy w przyzwoitszych warunkach. No, ale wcze�niej nale�a�o za�atwi� wszystkie sprawy tutaj, w tym ca�ym Thomdalz. Swoj� drog�, co za barbarzy�ska nazwa, mili moi.
Szli�my przez rynek, a ja widzia�em �cigaj�ce nas spojrzenia. Nie, �eby kto� przygl�da� si� jawnie i bezczelnie, sta�, mru��c �lepia i obserwuj�c nasze kroki. Co to, to nie, moi drodzy. Ludzie wygl�dali zza okiennic, wychylali cichcem g�owy z zau�k�w. Niedobrze jest by� zbytnio ciekawym inkwizytorskiej pracy, bo zawsze inkwizytor mo�e zaprosi� do siebie, prawda? A przynajmniej tak w�a�nie sobie to wszystko wyobra�aj� prostacy.
Dom doktora by� murowany i solidny. Zbudowany z dobrej, czerwonej, r�wniutko u�o�onej ceg�y. Posiad�o�� otacza� drewniany p�ot, wysoki, bo si�gaj�cy ciut powy�ej mojej g�owy. W sadzie ros�o kilka zdzicza�ych jab�onek i jedna wi�nia obsypana jak tr�dem zesch�ymi, ma�ymi wisienkami.
��Zawo�any ogrodnik z doktora � rzek� Kostuch.
Pchn��em drewnian� furt� i weszli�my do ogrodu. Z rozchwierutanej budy wyskoczy� pies o zje�onej, sko�tunionej sier�ci. Nawet nie zaszczeka�, ani nie zawarcza�, tylko od razu rzuci� si� na nas. Nie zd��y�em nic zrobi�, a ju� us�ysza�em cichutkie zawodzenie i grot trafi� zwierz� prosto w pier�. Pies skr�ci� si� w powietrzu i zwali� na ziemi� martwy, z pierzastym be�tem stercz�cym w�r�d brudnego futra.
��Dobra robota, ma�y � powiedzia�em.
Weszli�my na ganek po drewnianych, wyg�adzonych czasem i podeszwami but�w schodach. Zastuka�em silnie do drzwi. Raz, drugi, a potem trzeci.
��No c�, Kostuch� � powiedzia�em, ale nie zd��y�em doko�czy�, kiedy ze �rodka us�yszeli�my cz�apanie, a potem g�os, kt�ry brzmia� jakby kto� przeci�ga� pilnikiem po szkle.
��Kogo diabli nios�?
��Otwieraj, cz�owieku � powiedzia�em. � W imieniu �wi�tego Officjum.
Za drzwiami zapanowa�a cisza. D�uga cisza.
��Kostuch � rzek�em spokojnie. � B�dziesz jednak musia��
��Ju� otwieram � powiedzia� g�os ze �rodka. � Chocia� nie wiem, czego mo�e chcie� u mnie �wi�te Officjum.
Us�yszeli�my chrobot odsuwanej zasuwy. Jednej, drugiej, potem trzeciej. Jeszcze potem szcz�kn�� klucz przekr�cany w zamku.
��Twierdza, co? � zadrwi� Kostuch.
Drzwi uchyli�y si� i zobaczy�em m�czyzn� o chudej, poro�ni�tej siwaw� szczecin� twarzy. Mia� czarne, bystre oczy.
��Niech no si� przyjrz� Taaak, widzia�em was, mistrzu inkwizytorze, na rynku. � Us�yszeli�my brz�k zwalnianego �a�cucha i drzwi otworzy�y si� szerzej. � Zapraszam do �rodka.
Z wn�trza buchn�o smrodem� I to nie zwyczajnym smrodem gnoju, niepranej odzie�y, niemytych cia�, czy zepsutego po�ywienia, kt�rego mo�na by si� spodziewa�. O, nie, moi drodzy, to by� inny smr�d. W tym domu warzono zio�a, palono siark�, stapiano o��w. Nasz doktor zajmowa� si� wida� i medycyn�, i alchemi�. To zreszt� cz�sto sz�o w parze, a Ko�ci� nie widzia� w tym nic z�ego. Do czasu, rzecz jasna.
��Prosz�, prosz� � Doktor zobaczy� nagle twarz Kostucha i g�os uwi�z� mu w gardle.
Weszli�my do sieni, a potem do wielkiego, zagraconego pokoju. Naczelne miejsce zajmowa� ogromny st�, a na nim pi�trzy�y si� retorty, butelki i buteleczki oraz s�oiki i kocio�ki. Nad dwoma palnikami, jednym du�ym, a jednym male�kim, co� wisia�o w kot�ach, bulgota�o i wydobywa� si� stamt�d dusz�cy smr�d. Zobaczy�em kilka rozrzuconych ksi�g, w rogu pokoju, w sporym stosie le�a�y nast�pne. W klatce siedzia� przera�ony szczur o ma�ych, b�yszcz�cych oczkach, a na kraw�dzi sto�u le�a�a zr�cznie spreparowana g�owa lisa. W ciemnym k�cie szczerzy� z�by wypchany wilczek. Zbli�y�em si� i zobaczy�em, �e wypychacz by� prawdziwym mistrzem w swoim fachu. Szczeni� wygl�da�o jak �ywe, nawet cytrynowo ��te, szklane �lepia zdawa�y si� pa�a� morderczym blaskiem.
���wietna robota � powiedzia�em.
��Mi�o mi � odchrz�kn�� gospodarz. � Pozw�lcie, mistrzu, �e si� przedstawi�. Jestem Joachim Gund, doktor medycyny Uniwersytetu w Hez-hezronie i przyrodnik.
��C� sprowadzi�o uczonego do takiego miasteczka? � zapyta�em uprzejmie.
��Pozw�lcie, panowie � chrz�kn�� znowu � do innej izby. Nie jestem zwyczajny go�ci, wi�c tak tu wszystko wygl�da�
��Widzia�em gorsze rzeczy � odpar�em, a Kostuch roze�mia� si�.
��Tak, tak. � Doktor wyra�nie poblad�, chocia� mia� ziemist� cer�.
Pokoik, do kt�rego nas wprowadzi�, by� r�wnie� nad wyraz zagracony, ale przynajmniej nie �mierdzia�o tam tak bardzo, jak w du�ej izbie. Kostuch i bli�niak usiedli na wielkiej, okutej mosi�dzem skrzyni, ja rozpar�em si� w obstrz�pionym fotelu, a doktor przycupn�� na zydlu. Wygl�da� niczym chudy, wyg�odzony ptak, kt�ry zaraz zerwie si� do lotu.
��Czym mog� wam s�u�y�, dostojny mistrzu? � zapyta�. � Mo�e naleweczki?
��Dzi�kuj� � odpar�em. � �atwo si� chyba domy�li�, �e zgony Dietricha Golza, Balbusa Brukdoffa i Petera Glabera, dobrze zapami�ta�em nazwiska, prawda?, wzbudzi�y niepok�j �wi�tego Officjum. Rad bym wiedzie�, co cz�owiek uczony, jak wy, s�dzi o tych przypadkach?
��Ha! � Zatar� d�onie, mimo �e w izbie by�o ciep�o.
��Od pocz�tku m�wi�em, �e Loretta jest niewinna, ale kto by tam chcia� s�ucha�
��Komu m�wili�cie? � zagadn�� niewyra�nie Kostuch, bo obgryza� sobie w�a�nie paznokie�.
��Aaaa� komu? � stropi� si� wyra�nie doktor. � Tak w og�le m�wi�em. To wszystko ludzka g�upota. Baj�dy. Wymys�y. Fantasmagorie. � Spojrza� na mnie, jakby chc�c si� upewni�, czy rozumiem ostatnie s�owo.
Rozumia�em.
��Czyli: nic si� nie sta�o? � u�miechn��em si� �agodnie.
��Nie tak, �eby nic, bo pomarli. Ale z naturalnych przyczyn mistrzu! Peter dawno chorowa� na kaszel i spluwa� krwi�, Dietrichowi nie raz przystawia�em pijawki, tymczasem Balbus ob�era� si� do nieprzytomno�ci, a mia� k�opoty z wypr�nianiem. �le �yli, mistrzu. Niezdrowo.
��Taak � pokiwa�em g�ow�. � A bia�e, grube robaki?
��Robaki � wyplu� to s�owo, jakby by�o nieprzyzwoite. � Czego to ludziska nie wymy�l�?
��Na przyk�ad wasz brat, burmistrz � podda�em.
��No tak � przyzna� niech�tnie. � Ale ja w to nie wierz�.
��Nie wierzycie � powt�rzy�em � no c� Pozwolicie, �e rozejrzymy si� troch�?
��Rozejrzycie? � Znowu poblad�. � Ja nie wiem, czy macie�
��Mamy � powiedzia�em, patrz�c mu prosto w oczy. � Wierzcie, �e bardzo mamy.
��C�. � Zatar� po raz kolejny d�onie. Zauwa�y�em, �e palce ma pokryte sinymi i bia�ymi odbarwieniami. � Skoro tak�
��Skoro tak, to tak � u�miechn��em si� samymi ustami i wsta�em. � Zobaczmy najpierw strych i piwnic�.
��Na strychu tylko kurz, paj�ki i szczury � rzek� szybko doktor. � Wierzcie mi, �e jedynie si� wybrudzicie i nam�czycie�
��Pokazuj ten strych � warkn�� Kostuch.
��Nie, Kostuch, spokojnie � powiedzia�em. � Skoro doktor m�wi, �e strych taki nieprzytulny, zejd�my do piwnicy.
��Dd-do piwnicy? � zaj�kn�� si� Joachim Gund.
��Czemu nie? A zreszt� � uda�em, �e si� zastanawiam. � Wy, doktorze, poka�ecie moim asystentom piwnic�, a ja w tym czasie rozejrz� si� po obej�ciu.
Wiedzia�em, �e nic nie znajdziemy ani w piwnicy, ani na strychu. Doktor Gund celowo prowadzi� nas w male�k� pu�apk�. Jego zak�opotanie wydawa�o si� bardzo prawdziwe, ale da�bym sobie g�ow� uci��, �e tylko udawa�. Oczywi�cie, by� poruszony nasz� wizyt�, lecz liczy�, �e zm�czymy si�, przeszukuj�c piwnice oraz strych, i damy mu wreszcie spok�j. W ko�cu m�g� spodziewa� si�, �e Inkwizycja pr�dzej, czy p�niej zawita do domu lekarza, dziwaka i alchemika. I tego wszystkiego nie zamierza� przed nami kry�. Retort, do�wiadcze�, eksperyment�w. Zobaczcie, nie mam nic, co warto by�oby zatai� � wydawa� si� m�wi�. Bardzo sprytne, mili moi, ale czu�em w tym wszystkim fa�sz.
Wyszed�em na zewn�trz i rozejrza�em si�. Martwy pies le�a� w po�owie drogi do furtki, tak jak go zostawili�my. Skierowa�em si� na ty�y obej�cia. Uchyli�em drzwiczki i zajrza�em do kom�rki, gdzie le�a�y r�wniutko u�o�one sosnowe szczapy oraz d�bowe bale z ob�a��c� kor�. Przy �cianie sta�y wid�y, grabie z wy�amanym �rodkowym z�bem i szpadel z �opat� poznaczon� zaschni�tym b�otem. Nic ciekawego.
W cieniu roz�o�ystego kasztana zobaczy�em starannie ocembrowan� studni�. Unios�em drewnian� klap� i zajrza�em w g��b. Osiem, dziewi�� st�p ode mnie l�ni�o oczko wody. Widywa�em ju� kryj�wki ulokowane pod powierzchni� wody w studni, ale nie wydawa�o mi si�, aby szanowny doktor mia� si�� i ch�ci na lodowate k�piele. Nie m�wi�c o tym, �e na g�adkim murze cembrowiny nie by�o �adnych uchwyt�w ani klamer, kt�re pomaga�yby przy wchodzeniu i schodzeniu. Gdzie wi�c kry�a si� jaskinia czarownika? Ha! Oto dobre pytanie. Czy�bym jednak si� myli�, a Joachim Gund nie by� tak cwany, na jakiego wygl�da�, i zajmowa� si� mroczn� sztuk� w piwnicy lub na strychu?
Przeszed�em si� wolno wzd�u� drewnianego ogrodzenia, a potem przemierzy�em ogr�d wzd�u� oraz wszerz i po przek�tnej. Nic nadzwyczajnego. Zaniedbany i zachwaszczony kwietnik, ma�e, przegni�e jab�uszka br�zowiej�ce w nie koszonej trawie, kilka krecich kopczyk�w, par�na�cie gar�ci p�kni�tych kasztan�w. Spaceruj�c, uwa�nie patrzy�em pod nogi, ale wsz�dzie zwyci�sko si� pieni�y trawa i chwasty. Szuka�em jakiego� �ladu. Na przyk�ad klapy przysypanej ziemi� i przy�o�onej wyci�tym pasem trawy. Ale nie by�o nic. C�, nadszed� wi�c czas modlitwy. Ukl�kn��em pod drzewem i stara�em si� wyciszy� my�li. Ws�ucha�em si� w leciutki szum wiatru, kt�ry przep�ywa� obok mnie i przeze mnie.
��
Przymkn��em oczy i powolutku czu�em, �e sp�ywa na mnie Moc. Pomimo zaci�ni�tych powiek zaczyna�em widzie�. Ga��zie drzew majaczy�y gdzie� po�r�d zielonych i ��tych rozb�ysk�w.
��
Wybuchy czerwieni ogarn�y prawie wszystko, ale spod nich widzia�em ju� zarys dachu domu i ziele� trawy. Ca�y obraz migota�, trz�s� si� i zmienia�, ale wiedzia�em, �e musz� wytrwa�. Pomimo, �e jak zwykle pojawi� si� brat modlitwy � b�l. Uderzy� niespodziewanie, wraz z fal� czerwieni. Tak jakby przyp�yn�� na galerze o szkar�atnych �aglach. Omal nie przerwa�em modlitwy i nie otworzy�em oczu.
��
B�l zadomowi� si� na dobre, ale stara�em si� o nim nie my�le�. Stara�em si� te� nie koncentrowa� wzroku na obrazach wy�aniaj�cych si� z rozb�ysk�w. Dobrze wiedzia�em, �e je�li wpatrz� si� w jaki� element, fragment tej rzeczywisto�ci � nie rzeczywisto�ci, to im bardziej b�d� pr�bowa� go zobaczy�, tym szybciej rozp�ynie si� on i zniknie. Obrazy przep�ywa�y przeze mnie, a ja modli�em si� dalej, i czasem widzia�em siebie samego, jakbym obserwowa� z g�ry ciemn�, kl�cz�c� posta� pulsuj�c� czerwieni� b�lu.
��
Ja jednak zdawa�em si� ju� p�yn�� gdzie� w�r�d kolor�w i obraz�w, otulony jaskrawym, ��tym blaskiem.
Musia�em siedmiokrotnie powt�rzy� modlitw�, zanim poprzez zamkni�te oczy wyra�nie dostrzeg�em ogr�d i dom. Nie by�y takie, jak mog�em zapami�ta� wcze�niej. Dom pulsowa� mrokiem, zdawa� si� zbli�a� i oddala�. Ogr�d jarzy� si� w�ciek��, bolesn� zieleni�. Wyra�nie widzia�em zeschni�te wi�nie uczepione ga��zek drzewa, kt�re teraz zdawa�y si� brunatnymi potworkami o szcz�kach wype�nionych z�bami w kszta�cie igie�. Widzia�em kr���ce wok� tego domu istoty, kt�rych nie spos�b opisa� za pomoc� s��w. Stwory bez wyra�nych kszta�t�w i barw, unosz�ce si� nad ziemi� i leniwie p�yn�ce w powietrzu. Obserwowanie ich budzi�o groz�, kt�r� tylko modlitwa pozwala�a mi przezwyci�y�. Modli�em si� i wydawa�o mi si�, �e ca�y jestem ju� tylko ulepiony z b�lu. Ale gdybym przerwa� litani� w tym w�a�nie momencie, kto wie, czy nie znalaz�bym si� w polu widzenia bezkszta�tnych monstr�w. A sama my�l, i� kt�ry� m�g�by spojrze� w moj� stron�, wywo�ywa�a paroksyzm przera�enia.
Teraz mog�em ju� swobodnie si� rozgl�da�. Ba, mog�em, chwyciwszy za wie�yczk� na dachu, obraca� dom, to w lewo, to w prawo, by zajrze� do wszystkich jego zakamark�w. I prawie od razu dostrzeg�em miejsce, kt�re powinienem dostrzec. Pulsuj�c� b��kitem iluzj�. To by�a �ciana w kom�rce na drewno. Stworzona za pomoc� tak silnego zakl�cia, �e ceg�y by�o nie tylko wida�, ale mo�na je te� by�o poczu� pod palcami, a nawet skaleczy� si� o ich chropaw� powierzchni�. Ten mur mo�na by dowolnie opukiwa� i os�uchiwa�. Brzmia�by jak zwyk�a, lita, ceglana �ciana. Bo d�wi�k te� by� w tym wypadku iluzj�. Ostro�nie wypatrzy�em b��kitno-srebrne nici utrzymuj�ce iluzoryczn� �cian� i przerywa�em je powolutku, jedna po drugiej. Pulsuj�cy b��kit stopniowo blak�, szarza�, a� w ko�cu zgas�. Wiedzia�em, �e w tym samym momencie �ciana z solidnej, ciemnoczerwonej ceg�y po prostu znikn�a. Rozp�yn�a si� w powietrzu.
Otworzy�em oczy i osun��em si� z kolan na ziemi�. Poczu�em na policzkach mokry, zimny dotyk trawy. Skuli�em si�, podci�gaj�c nogi wysoko pod brod�. By�em szcz�liwy, �e wszystko przesta�o mnie bole�, ale jednocze�nie wcale nie mia�em ochoty wstawa�.
��Mordimer � us�ysza�em nad sob�. � Mordimer�
Skuli�em si� jeszcze bardziej, ale wtedy ten kto�, a po zapachu pozna�em Kostucha, szarpn�� mnie mocno za rami�.
��Mordimer? Modli�e� si�?
Poczu�em na wargach zimny dotyk metalu, a Kostuch si�� rozwar� mi szcz�ki. Mocna �liwowica o intensywnym aromacie i smaku wla�a mi si� w usta. I w gard�o. Zakaszla�em. Kostuch przytrzyma� mnie i la� w�dk� dalej. Szarpn��em si�, uciek�em z g�ow� i zwymiotowa�em.
��Na� miecz� Chcesz mnie� zabi�? � wyj�ka�em i zwymiotowa�em jeszcze raz.
Wyci�gn��em r�ce w jego stron�.
��Daj � powiedzia�em, a on nala� mi gorza�ki w d�onie. Przymkn��em oczy i chlusn��em sobie w twarz �liwowic�.
��Lepiej. � Usi�owa�em wsta�, ale zachwia�em si�, i Kostuch musia� mnie przytrzyma�.
Opar�em si� o pie� drzewa. Czu�em, �e ca�y dr��, tak jakbym obudzi� si� w lodowatej izbie po mocno zapitej nocy. Nic mnie nie bola�o, ale wydawa�o mi si�, �e ka�da cz�� mego cia�a rozpada si� na kawa�eczki.
��Kostuch. Dzi�ki.
Pokiwa� g�ow�.
��Co mam robi�, Mordimer? � spyta�.
��Aresztuj�cie go � powiedzia�em. � Ja musz� tu zosta� chwil�.
Nie mia�em si�y, by m�wi� dalej, a by�o wiele do powiedzenia. Na szcz�cie Kostuch sam wiedzia�, co ma robi�.
��Dyby, tak? Knebel? Stra� przez ca�� noc? Zawieziemy go do Hezu, tak?
��Tak � odpar�em. � Id� ju��
Musia�em zasn��, bo kiedy si� ockn��em, by�a ju� noc, a ja mia�em p�aszcz i w�osy mokre od rosy. Spojrza�em w ksi�yc, kt�ry l�ni� silnym, srebrnym blaskiem i wsta�em. Odetchn��em g��boko.
��Jeszcze jeden taki czarownik i b�d� ci� zbiera� �opat�, biedny Mordimerze � powiedzia�em do siebie.
Dom Joachima Gunda sta� ciemny i pusty. Powlok�em si� w stron� kom�rki na drewno. Kr�tki sen przyni�s� jednak wytchnienie, bo przynajmniej stawia�em prosto kroki, chocia� nadal kr�ci�o mi si� w g�owie. Zajrza�em do schowka i zobaczy�em, �e za r�wno u�o�onymi d�bowymi balami nie ma ju� ceglanej �ciany, lecz stoi tam drewniane przepierzenie z ma�ymi, uchylnymi drzwiczkami.
Nie spiesz�c si�, przenios�em bale i utorowa�em sobie drog�. Pchn��em drzwiczki. Za nimi znajdowa�a si� przytulnie urz�dzona komnatka. Sta�y w niej zdobiony adamaszkiem fotel i mahoniowy sekretarzyk oraz okr�g�y stolik. Na solidnych p�kach le�a�y oprawione w sk�r� ksi�gi, pod�og� za�ciela� dywan z grubym w�osiem. I wszystko wygl�da�oby naprawd� przyjemnie, gdyby nie fakt, �e na dywanie wyhaftowany by� pentagram. Zdj��em z p�ki pierwsz� z brzegu ksi��k�. Gruba, ciel�ca sk�ra i b�yszcz�ce z�otem litery tytu�u.
��Demonologica � przeczyta�em na g�os. Zdj��em drugi wolumin.
��Cursae Satanis. � Tym razem litery b�yszcza�y srebrem, a oprawa by�a stara i zmatowia�a.
��Pi�kny zbi�r � powiedzia�em znowu do siebie. Inne ksi�gi by�y podobnego autoramentu. Wi�kszo�� traktowa�a o czarnoksi�stwie, rzucaniu urok�w i przyzywaniu demon�w. Jedna po�wi�cona zosta�a astrologii, nast�pna miksturom leczniczym oraz truciznom, znalaz�em te� tom wyja�niaj�cy tajniki anatomii. Sk�din�d ten nie by� zakazany. Ale cz�� ksi�g, od wielu lub nawet wielu dziesi�tek lat, znajdowa�a si� na ko�cielnym indeksie, a reszta nie trafi�a tam nigdy, gdy� Ko�ci� nie chcia� nawet oficjalnie przyzna�, �e istniej�. Rzecz jasna, my inkwizytorzy, musieli�my o nich wiedzie�, ale przed zwyk�ymi lud�mi pilnie ukrywano te sekrety. W jaki spos�b Gund wszed� w posiadanie tak niezwyk�ego i bezcennego wr�cz zbioru? Oto by�o pytanie, na kt�re zyskamy odpowied� w Hezie. Sprawa by�a zbyt powa�na, bym m�g� zajmowa� si� ni� na miejscu, a Joachim Gund zbyt niebezpiecznym cz�owiekiem, by pozwolono mu umrze� bez dok�adnej spowiedzi.
Usiad�em w fotelu i zamy�li�em si�. Oto, jak plot� si� ludzkie losy. Przypadkowa wizyta w obskurnym miasteczku, przypadkowe spotkanie t�umu wiod�cego czarownic�, moja ch�� wyja�nienia sprawy. Mo�e nie przypadkowa, ale wiedzia�em, �e nie ka�dy inkwizytor zawraca�by sobie g�ow� �ledztwem. I w�r�d nas by�y czarne owce� Przecie� gdyby�my przybyli dzie� p�niej, po Loretcie pozosta�by tylko rozmi�k�y deszczem popi� wok� metalowego s�upa na �rodku rynku. Gdyby�my przybyli dzie� wcze�niej, przejechaliby�my przez miasto, zatrzymuj�c si� tylko mo�e na jedn� noc w karczmie, a wtedy ca�e teatrum ukryto by przed naszymi oczami i spraw� przeprowadzono po naszym wyje�dzie.
A jednak wyl�dowali�my w Thomdalz dok�adnie w chwili, w kt�rej wyl�dowa� powinni�my. I odkryli�my niez�e bagno, mili moi. Kt� teraz mo�e powiedzie�, �e Anio�owie nie dbaj�, by prostowa� nasze �cie�ki?
Powoli wertowa�em ksi�gi. Dla cz�owieka nie szkolonego ju� samo zerkni�cie na ich tre�� mog�oby by� zgubne. Bo w jaki spos�b wyrzec si� w�adzy? Jak zrezygnowa� z panowania nad ludzkim �yciem, nad uczuciami? Ha! Dobre pytanie. Zastanawiacie si�, mili moi, czy inkwizytor�w nie kusi�o czasem, by skorzysta� z zakazanej wiedzy? Och, kusi�o i to bardzo. A niekt�rzy, ku swemu nieszcz�ciu, pokusie tej ulegali. Czasami nawet z zacnych pobudek, ale czarnej magii nie mo�na wykorzysta� w dobrych celach. Tylko nie ka�dy to rozumia�, mimo lat szkolenia i rad m�drych wyk�adowc�w. Inkwizytorium nie wyci�ga�o tych (rzadkich, powiedzmy szczerze) wypadk�w na �wiat�o dzienne. Nie wyobra�acie sobie chyba, by inkwizytor m�g� sp�on�� na stosie ku uciesze gawiedzi? Po prostu zabierano go w jedno z naszych sekretnych, ustronnych miejsc, gdzie pracowali najwierniejsi z wiernych i najzaufa�si z zaufanych. I tam, w poczuciu mi�o�ci i wsp�czucia, rozmawiano z nim tak d�ugo, p�ki nie wyzna� wszystkich grzech�w i nie wyjawi�, jak dosz�o do tego, �e skr�ci� z drogi prawa na drog� wyst�pku. A kiedy nie mia� ju� �adnej w�asnej my�li, pozwalano mu umrze� �mierci� pe�n� oczyszczaj�cego b�lu.
Wreszcie znalaz�em przepis, o kt�ry mi chodzi�o, a kt�ry z takim powodzeniem zastosowa� doktor Gund. Procedura rzucenia uroku �bia�ych robak�w� by�a skomplikowana, a sam przepis zawi�y i nie do ko�ca jasny. Nie szkodzi. Doktor opowie dok�adnie, jak przeprowadzi� eksperyment. Wyznam wam w zaufaniu, moi mili, �e nie tylko odnajdujemy czarnoksi�skie ksi�gi. Maluczkim wydaje si�, �e r�wnie� je niszczymy. Nic bardziej b��dnego. Na stosach p�on� falsyfikaty lub egzemplarze dzie�, kt�rych kopie ju� mamy. Bo w najbardziej strze�onej bibliotece Inkwizytorium s� one wszystkie � wszystkie zakazane dzie�a. O wskrzeszaniu martwych i przyzywaniu demon�w, o kl�twach i czarach, o blu�nierczych modlitwach, o urokach i truciznach. Tam, za grubymi murami jednego z klasztor�w, stoj� rz�d przy rz�dzie ksi�gi, pieczo�owicie konserwowane przez starych bibliotekarzy. Ka�dy inkwizytor na koniec szkolenia ma prawo wej�� do biblioteki. Aby ujrze� pot�g� z�a i po raz pierwszy z �yciu zmierzy� si� z jego ogromem.
Powiem wi�cej. Inkwizytorzy nie poprzestaj� na wiedzy czerpanej z kacerskich, heretyckich i demonicznych ksi�g. Po przes�uchaniach oskar�onych piszemy w�asne komentarze i wyja�niamy niekt�re z bardziej skomplikowanych receptur. Podobno cz�� z nich jest nawet sprawdzana w praktyce. Podobno istnieje w Inkwizytorium specjalna, tajna grupa inkwizytor�w, kt�rzy wypr�bowuj� ka�dy z przepis�w. Podobno, bo o tym si� nie m�wi o tym nie powinni�my nawet my�le�.
Westchn��em. Czas by�o opu�ci� przemi�y domek doktora Gunda. Pozostawa�y sprawy natury, powiedzmy, organizacyjnej. Wiedzia�em, �e trzeba zrezygnowa� z dalszej podr�y i zawr�ci� do Hezu. Z baga�em w postaci czarownika oraz jego ksi�gozbioru, co oznacza�o, �e burmistrz b�dzie musia� dostarczy� co najmniej dwa juczne konie. C�, zapewne sta� go na to� Je�li tylko przera�ony przy�apaniem brata nie zwieje z miasteczka. Mo�e jego nale�a�oby r�wnie� zabra� przed s�d biskupi? A mo�e powinienem przeprowadzi� pierwsze przes�uchanie jeszcze na miejscu? Tylko, widzicie, niezbyt to wygodne przewozi� kilkadziesi�t mil cz�owieka, kt�rego ju� przes�uchano. A nie chcia�em, aby mi umar� po drodze. W ko�cu �miem uwa�a� si� za profesjonalist�
Wsta�em, zamkn��em uchylne drzwiczki, potem ca�� kom�rk�. Powlok�em si� do miasteczka, a by�a ju� noc i znowu zacz�� si�pi� deszczyk. Postanowi�em, �e najpierw zajrz� do aresztu. Na g�rze, przy stole, siedzia� Kostuch, popija� co� z metalowego kubka i z bardzo powa�n� min� �wiczy� tasowanie kart. Na m�j widok zerwa� si� na r�wne nogi.
��Mordimer! Jak si� czujesz? � Spojrza� w moj� twarz. � Ouaaa � doda�.
��W�a�nie � powiedzia�em. � W�a�nie tak si� czuj�. Gdzie doktor?
��Na dole. Drugi go pilnuje.
��Dobra. Szoruj do domu doktora i waruj przy kom�rce na drewno. I niech B�g ci� broni, �eby� ruszy� si� stamt�d na krok. Rozumiesz? Nie w domu, w �rodku, tylko w kom�rce!
��Dobra, dobra, Mordimer, rozumiem. Znalaz�e� co�?
Spojrza�em na niego takim wzrokiem, �e nic ju� nie m�wi�c, poderwa� si� i ruszy� w stron� wyj�cia. Zgarn��em ze sto�u klucze do aresztu i odemkn��em drzwi.
��Kto tu? � Us�ysza�em czujny i trze�wy g�os Drugiego.
��Na miecz Pana, bli�niak, nie zastrzel mnie!
Zszed�em po schodach. Doktor Gund nie tkwi� co prawda w dybach, bo wida� nie znale�li ich w mie�cie (Swoj� drog�, co to za miasto? Dyb w nim nie znale�li!), ale le�a� nagi i rozci�gni�ty na stole przygotowanym poprzednio z my�l� o przes�uchaniu Loretty. Czarownik mia� zakneblowane usta, a d�onie i stopy mocno przytroczone do metalowych klamer. Bli�niak za�o�y� mu nawet p�tl� na szyj�, �eby nie m�g� porusza� g�ow�. Poza tym moi ch�opcy ogolili ca�e cia�o doktorka i nie zrobili tego specjalnie delikatnie, bo na podbrzuszu, g�owie i pod pachami mia� rany od t�pej brzytwy i sine wybroczyny. Nie wierzy�em, co prawda, aby diabe� mia� si� ukrywa� we w�osach przes�uchiwanego i stamt�d udziela� mu dobrych rad, ale przes�d by� na tyle silny, �e nie zamierza�em z nim walczy� ani nikogo gani�.
��Ale ty wygl�dasz, Mordimer � Bli�niak spojrza� na mnie z wyra�nym, cho� niespodziewanym wsp�czuciem.
��Daruj sobie � mrukn��em i spojrza�em w twarz Gunda.
Patrzy� na mnie wyba�uszonymi i pe�nymi b�lu oczyma, bo nikt nie zatroszczy� si�, by poluzowa� mu wi�zy. Sam wi�c to zrobi�em. Nie ze �le pojmowanego mi�osierdzia. Po prostu b�d� mia� z niego wi�cej po�ytku, kiedy poradzi sobie z samodzielnym chodzeniem. W ko�cu czeka�a nas d�uga droga do Hezu.
��Id� si� przespa� � powiedzia�em. � A ty sied� tutaj. � Drugi skrzywi� si�, s�ysz�c moje s�owa, ale nic nie powiedzia�. � Gdzie podzia�e� brata?
��Niby �pi, cholera! Powiedzia�, �e zm�czy�o go szukanie�
��Ja mu si� zm�cz� � odpar�em, ale machn��em tylko r�k�.
Przyjrza�em si� jeszcze raz roz�o�onemu na stole Rundowi. Nagi i chudy, z wystaj�cymi �ebrami, skurczonym przyrodzeniem i �ladami po zaci�ciach t�pej brzytwy nie wygna� na pot�nego czarownika. A jakby nie patrze�, by� nim.
Obudzi� mnie jednostajny �omot deszczu o okiennice. C�, nied�ugo trwa�a �adna pogoda. Oczywi�cie stos mo�na przygotowa� i rozpali� r�wnie� podczas ulewy, ale wierzcie mi, �e najpi�kniejsze widowisko odbywa si� w czasie letniego, bezchmurnego wieczoru, kiedy czerwie� p�omieni wsp�gra z czerwieni� zachodz�cego s�o�ca. Ale tutaj � w Thomdalz � i tak nie mieli�my zamiaru rozpala� stosu.
Otworzy�em okiennice. Rynek znowu przypomina� bajoro. Dwie wychudzone �winie pa��ta�y si� na jego �rodku, a jedna ociera�a si� bokiem o metalowy s�up.
��Co za dziura � mrukn��em do siebie i wyszed�em na korytarz zawo�a� karczmarza.
Nigdzie si� nie spieszyli�my, wi�c kaza�em przygotowa� kad� z gor�c� wod�, �ug oraz brzozowe witki. I dobre �niadanie. Po modlitwie zawsze mam piekielny apetyt i teraz te� czu�em, �e zjad�bym konia z kopytami. P�awi�em si� do p�nego rana i tylko od czasu do czasu wo�a�em s�u�ebn� dziewk�, �eby donios�a gor�cej wody. Le�a�em tak sobie w drewnianej kadzi wype�nionej wrz�tkiem, �ar�em z glinianej michy kasz� z wieprzowym mi�sem i zapija�em zimnym piwem. Och, by�o mi dobrze, mili moi, ale wiedzia�em, �e to tylko kr�tki moment wytchnienia w znojnym �yciu Bo�ego s�ugi.
W ko�cu wyszed�em z k�pieli, kaza�em Pierwszemu, �eby zmieni� brata str�uj�cego w areszcie, a sam postanowi�em odwiedzi� burmistrza. Co prawda zar�wno on, jak i ksi�dz pr�bowali dotrze� do mnie poprzedniego dnia, ale surowo zakaza�em karczmarzowi kogokolwiek wpuszcza� na pi�tro. I, jak wida�, spisa� si� dobrze.
Burmistrza i ksi�dza nie musia�em d�ugo szuka�. Siedzieli w izbie, przy dzbanku piwa i nie wygl�dali na zadowolonych z �ycia.
��Witajcie, panowie � powiedzia�em, przyg�adzaj�c mokre jeszcze w�osy. � C� was sprowadza tak rano?
��Mmmm-�j bbraaa� � zacz�� burmistrz.
��Mam nadziej�, �e mia� pan solidne powody, by uwi�zi� szanowanego obywatela naszego miasta, mistrzu inkwizytorze � powiedzia� ksi�dz cicho.
Tym razem oczy mia� spuszczone, patrzy� w blat sto�u i m�wi� z pokor�. I mia� racj�. W ko�cu przednie z�by ju� straci�.
��Doktor Gund jedzie wraz ze mn� do Hez-hezronu, gdzie zostanie poddany dok�adnemu badaniu�
Burmistrz j�kn�� g�ucho i opad� na krzes�o.
��Do waszej wiadomo�ci powiem tylko, �e oskar�ony jest o praktykowanie czarnej magii, posiadanie zakazanych ksi�g, potr�jne zab�jstwo i herezj�. Ty, ksi�e, r�wnie� przygotuj si� do drogi. Masz stawi� si� za trzydzie�ci dni od dzisiaj u Jego Ekscelencji biskupa. Zostaniesz poddany przes�uchaniu, maj�cemu na celu wyja�nienie, jak si� mog�o sta�, �e pod twoim nosem praktykowa� czarownik. A ty � Podszed�em tak blisko niego, �e mog�em go dotkn��. � Oskar�y�e� niewinn� kobiet�.
Cofn�� si� o krok i potr�ci� krzes�o.
��Nnnie wiedzia�em � zaj�kn�� si�. � na Boga �ywego, inkwizytorze�
��Cisza! � rozkaza�em. � Nie zosta�e� jeszcze o nic oskar�ony.
��Burmistrzu � powiedzia�em po chwili milczenia. � Oto rozliczenie koszt�w, jakie ma pokry� kasa miejska.
Poda�em mu kart� papieru, kt�r� jeszcze wczorajszej nocy pieczo�owicie wype�ni�em cyframi.
Burmistrz wzi�� oboj�tnie dokument, ale kiedy na niego spojrza�, zblad�.
��Tttto nnnie mo��-�e�
��Mo�e, mo�e � powiedzia�em. � Wszystko zgodnie z prawem i obyczajem. Potrzebne b�d� mi te� trzy juczne konie. Tylko �adne tam kulawe, wyg�odzone chabety, rozumiemy si�?
��Rrrooo�
��I dobrze. Z nakazu �wi�tego Officjum nie wolno ci opuszcza� Thomdalz � doda�em. � Z�amanie tego zakazu r�wnoznaczne b�dzie z przyznaniem si� do wsp�uczestnictwa w zbrodniach czarownika.
Je�li to mo�liwe, poblad� jeszcze bardziej.
��To wszystko � powiedzia�em. � Wyp�ata i konie maj� by� gotowe na jutro rano. O �wicie wyruszymy.
��To ogromna suma, mistrzu inkwizytorze � znowu cicho rzek� ksi�dz.
��Przys�uguje wam za�alenie od mojej decyzji do Jego Ekscelencji biskupa � powiedzia�em oboj�tnym tonem. � Ty, ksi�e, stawisz si� tam za miesi�c, wi�c b�dziesz mia� okazj� przedyskutowa� t� kwesti�.
Wyszed�em z karczmy, zastanawiaj�c si�, czy proboszcz parafii �wi�tego Sebastiana w Thomdalz odwiedzi nasz uroczy Hez-hezron. Je�li tego nie zrobi, trzydziestego dnia biskup wyda za nim list go�czy, kt�ry zostanie rozes�any do wszystkich oddzia��w �wi�tego Officjum, do ko�cio��w, do klasztor�w i posterunk�w justycjariuszy. �wiat stanie si� bardzo malutki dla czarnobrodego ksi�uli, a i rozmowa, je�li do niej dojdzie, b�dzie mia�a od razu nieprzyjemny przebieg.
Wys�a�em Drugiego, �eby razem z Kostuchem spakowali wszystkie ksi�gi doktora Gunda. W zasadzie powinienem to zrobi� sam, ale co� powstrzymywa�o mnie przed z�o�eniem powt�rnej wizyty w jego domu. Pami�� o modlitwie by�a jeszcze zbyt �wie�a i zbyt silna. Zreszt� ch�opcom mog�em zawierzy�. Ksi��ki nie by�y tym, co mog�oby ich zainteresowa�, chocia� wszyscy umieli czyta� i nawet troch� pisa�. Oczywi�cie mog�em sobie wyobrazi�, �e kt�remu� strzeli do �ba zabra� cenny wolumin w celu sprzedania go na czarnym rynku. Mog�em sobie te� wyobrazi�, �e kamie� z nieba spadnie prosto do mojej kieszeni. Ch�opcy doskonale wiedzieli, gdzie ko�cz� si� �arty z poczciwym Mordimerem, a gdzie zaczyna si� praca, za kt�rej z�e wykonanie, ten sam poczciwy Mordimer pos�a�by ich bez mrugni�cia okiem na stos.
Czeka�a mnie jeszcze pewna wizyta. Szczerze m�wi�c, nie do ko�ca konieczna. Ale chcia�em zobaczy�, jak poradzi�a sobie na wolno�ci Loretta. A poza tym uwa�a�em, �e powinni�my na do widzenia zamieni� kilka ostatnich s��w.
Drzwi domu Loretty by�y ju� ca�e i trzeba przyzna�, �e uwin�a si� szybko z tym problemem. Miejscowy cie�la pewnie zdar� z niej, ile wlezie, chocia� mo�e sam� nagrod� by� fakt, �e jako jeden z pierwszych m�g� porozmawia� z kobiet�, kt�rej omal nie spalono na stosie? W ka�dym razie z ca�� pewno�ci� b�dzie mia� o czym gaw�dzi� w karczmie.
Zastuka�em grzecznie i spokojnie czeka�em na odpowied�. Us�ysza�em w sieni szybkie kroki, a potem niespokojny g�os.
��Kto tam?
��Mordimer Madderdin � odpar�em, a poniewa� nie by�em pewien, czy zapami�ta�a moje imi�, doda�em � inkwizytor.
By� mo�e nie pokusi�em si� o najszcz�liwsze wyja�nienie, bo us�ysza�em tylko jak szybko i gwa�townie wci�gn�a powietrze w p�uca. Ale p�niej otworzy�a drzwi. Tym razem mia�a w�osy spi�te w wysoki kok i by�a blada jak trup.
��Przyszli�cie po mnie, inkwizytorze? � zapyta�a.
��Czy mog� wej��?
Usun�a si� z progu, a potem starannie zamkn�a za mn� drzwi.
��Prosz� do pokoju� tam nie jest� � urwa�a � ale sami widzieli�cie.
��Ano widzia�em. � Wszed�em do �rodka i zauwa�y�em, �e zd��y�a ju� cz�ciowo posprz�ta� ba�agan, kt�ry zostawili ludzie burmistrza oraz kochaj�cy s�siedzi.
��Chcecie mnie spali�? � Opar�a si� plecami o �cian� i widzia�em, jak zagryza usta.
��Spali�, moje dziecko? � Wzruszy�em ramionami. � A za c� to? Kara za trucicielstwo jest zupe�nie inna. Prawo m�wi, �e przest�pc� nale�y gotowa� �ywcem w wodzie lub oleju, i nie ma prawa umrze� zanim nie przyjrzy si� dok�adnie w�asnym ugotowanym stopom. Osobi�cie preferuj� olej, gdy� ma wy�sz� temperatur� wrzenia, co skazanemu dostarcza niepowtarzalnych wra�e�.
Chyba zrobi�o jej si� niedobrze, ale nic nie powiedzia�a.
��Jednak tym, Loretto, zajmuj� si� �wieckie s�dy. �awa miejska, burgrabia, czasem s�dy ksi���ce. Ja jestem inkwizytorem i nie my�lisz chyba, �e b�d� biega� za ka�d� ma�� trucicielk� w Hezie i okolicach � za�mia�em si�, bo mnie samemu wyda�o si� to do�� zabawne.
��Nie chcecie mnie aresztowa�? � zdawa�a si� nie rozumie�.
��M��? � zapyta�em. � To by� m��, nieprawda�? Teraz i tak nic by nie udowodniono, ale za samo posiadanie sherskenu napi�tnowano by ci� �elazem.
��M�� � przyzna�a po chwili cicho. � Bi� mnie, zaci�ga� d�ugi�
��Nie interesuje mnie twoja historia. � Unios�em d�o�. � Chcia�em tylko si� upewni�. Otru�a� m�a, korzysta�a� z wolno�ci i hojno�ci zalotnik�w, a wtedy pojawi� si� Gund. Uczony doktor o wygl�dzie z�achanego ptaka. Czy o�mieli� si� w og�le zaleca� do ciebie, czy te� pozabija� tych trzech ma�ych, biednych skurwysyn�w z czystej zazdro�ci? Licz�c, �e kiedy b�dziesz sama, �atwiej pozyska twoje wzgl�dy? Hmmm� Zreszt� nie pytam ciebie, bo mam nadziej�, �e nie wiesz. Wszystkiego dowiem si� ju� w Hezie.
Spojrza�a na mnie i wolno zacz�a rozpina� haftki wysokiego, zapi�tego pod szyj� adamaszkowego kaftanika. Sporo by�o tych haftek. Pod spodem mia�a bia�� bluzk�.
��Loretto � powiedzia�em �agodnym tonem. � Nie musisz kupowa� mojego milczenia ani mojej przychylno�ci, bo dla mnie twoja sprawa jest zamkni�ta. Znalaz�em czarownika i tylko to jest teraz wa�ne. A ty� ty jeste� po prostu niewinna.
Zamar�a w p� ruchu, z palcami na bluzce.
��Przyszed�em, by udzieli� ci dw�ch rad. Po pierwsze, wyczy�� piwnic� i zapomnij o tym, �e kiedykolwiek co� w niej by�o. I je�li nie chcesz zobaczy� w�asnych ugotowanych st�p, nie baw si� tak nigdy wi�cej, niezale�nie od tego, czy m�� b�dzie ci� bi�, czy te� nie. Bo bicie m�a mo�na jako� prze�y�, a nie znam nikogo, kto wyszed�by ca�o z k�pieli we wrz�cym oleju. Szcz�liwe zbiegi okoliczno�ci s� �ask� od Pana, a Pan nasz nie zsy�a swych �ask pochopnie. Po drugie, przygotuj spis szk�d, jakich dozna�a� w wyniku niesprawiedliwego oskar�enia, i przynie� mi go do podpisu jutro rano. Miasto wyp�aci ci rekompensat�, ale bez mojego podpisu sprawa mog�aby si� ci�gn�� w niesko�czono��.
��Dlaczego� � Opu�ci�a jako� tak bezradnie d�onie.
��Dlaczego to robicie?
To by�o dobre pytanie i sam je sobie zadawa�em, ale nigdy nie mog�em znale�� stosownej odpowiedzi. Chocia��
��Gdy� s�u�� prawu, Loretto � odpar�em, a by�a to tylko cz�� prawdy. � Tak, jak pojmuj� je mym w�t�ym umys�em.
Pokiwa�a g�ow�, chocia� nie s�dzi�em, by zrozumia�a. Nie s�dzi�em, by ktokolwiek rozumia�. Mo�e tylko m�j Anio�, gdy� czasem s�dzi�em, �e jest r�wnie szalony, jak ja sam. Zreszt� skoro do tej pory nie doprowadzi� mnie do zguby, musia� uznawa� mnie za po�yteczne narz�dzie.
��Jeste�cie dziwnym cz�owiekiem. � Spojrza�a mi prosto w oczy i znowu zacz�a rozpina� guziki. � Zosta�cie ze mn�, prosz�. To nie zap�ata, to�
Podszed�em bli�ej, a ona nadal �mia�o patrzy�a. Wydawa�o mi si�, �e nawet lekko si� u�miecha.
��Pragnienie? � podpowiedzia�em, a Loretta wolno skin�a g�ow� i rozpi�a bluzk� do ko�ca.
Kiedy si� obudzi�a, ja ju� nie spa�em. Le�a�em na wznak, z otwartymi oczami i wpatrywa�em si� w ciemne, drewniane belki sufitu.
��Mordiiimer � Wkr�ci�a si� we mnie ca�� sob�. � Wiesz, co sobie pomy�la�am?
��Wiem � odpar�em.
���artujesz? � Parskn�a kr�tkim, urywanym �mieszkiem.
��Pomy�la�a� sobie, �e interesuj�ca by�aby odmiana w twoim �yciu. I podr�. Na przyk�ad do Hez-hezronu. � Przekr�ci�em si� na bok i spojrza�em na ni�. Naprawd� by�a zaskoczona.
��Pi�kna by�aby z nas para � ci�gn��em dalej. � Inkwizytor i trucicielka.
��Czemu nie? � odpowiedzia�a po chwili ch�odnym tonem.
��Bo to nie wysz�oby ci na dobre � odpar�em. � Mo�esz mi wierzy�.
��Za�o�� si�, �e b�dziesz tego �a�owa�. � Opar�a si� pi�ciami na mojej piersi i zbli�y�a twarz do mojej twarzy.
��B�dziesz tego �a�owa� ju� pierwszej, nudnej, samotnej nocy w drodze do Hezu.
��Za�o�� si�, �e masz racj� � przytakn��em. � Ale niezale�nie od tego, odpowied� nadal brzmi: nie.
��Masz kogo�, co? Tam, w Hezie? �on�? Kochank�?
��Od czasu do czasu dziwki z burdelu � burkn��em � i nie s�dz�, aby mia�o si� to w najbli�szym czasie zmieni�
Zastanawia�a si� chwil�.
��Przecie� si� chyba nie boisz � powiedzia�a � �e urz�dz� ci�, jak mojego m�a? To nie o to chodzi?
Roze�mia�em si�, bo sama my�l, �e mia�bym jej si� ba�, wyda�a mi si� naprawd� zabawna.
��Nie by�aby� w stanie mnie otru�, nawet gdyby� chcia�a � odpar�em. � Potrafi� rozpozna� smakiem lub w�chem wi�kszo�� znanych na �wiecie trucizn. To jedna z rzeczy, kt�rych mnie uczono. W ko�cu sama wiesz, �e �yjemy w niebezpiecznym �wiecie.
��To mo�e ja ci si� po prostu nie podobam, Mordimer? Jestem za stara? Za brzydka? Za g�upia? Wstydzi�by� si� mnie w wielkim mie�cie? Przecie� nie chc�, �eby�, si� ze mn� �eni�. Mog� ci sprz�ta�, gotowa�
��Loretto. � Po�o�y�em jej palce na ustach i zamilk�a. � Powiedzia�em: nie.
��Dlaczego? � zapyta�a ju� teraz z prawdziw� z�o�ci� w g�osie. � Nie zas�u�y�am sobie cho�by na odpowied�?
��Nie zrozumia�aby� � powiedzia�em po chwili. � I dajmy spok�j tej rozmowie.
Odwr�ci�a si� gwa�townie na bok, jej piersi przelecia�y nad moj� twarz�.
��Id� ju� sobie � burkn�a. � We� tego czarownika i jed� go spali� do Hezu.
Chwyci�em j� za rami� i przekr�ci�em z powrotem w swoj� stron�. Stawia�a op�r, a potem ugryz�a mnie w r�k�. Roze�mia�em si�, tym razem szarpn��em mocniej, wyrwa�em d�o� z jej ust i unieruchomi�em jej ramiona.
��Mamy jeszcze troch� czasu � powiedzia�em.
��Nie! � warkn�a. � Nie chc�!
��I to jest w�a�nie podniecaj�ce � powiedzia�em, zbli�aj�c usta do jej ust.
Kiedy ju� sko�czyli�my, le�a�a na wznak z zaczerwienion� twarz� i piersiami. Pod lewym sutkiem puch�a jej sk�ra i wida� ju� by�o siny �lad po ugryzieniu. Dysza�a ci�ko, a kropelki potu b�yszcza�y na jej sk�rze.
��Mordim-mer � szepn�a. � Co ja bez ciebie zrobi�?
U�miechn��em si�, a potem wsta�em i zacz��em zbiera� rozrzucone na pod�odze ubranie.
Przed karczm�, uwi�zane do p�otu, sta�y ju� trzy konie podes�ane przez burmistrza. Sam burmistrz, jak zwykle w towarzystwie nieod��cznego ksi�dza proboszcza, sta� pod okapem, na zewn�trz karczmy. Znowu m�y�, ciep�y tym razem, deszczyk, a niebo zasnuwa�y sine chmury.
��Panowie � rzek�em na powitanie. � Mi�o was widzie�.
Przyjrza�em si� uwa�nie wierzchowcom. By� mo�e wstydzi�by si� na ich grzbiet wsi��� mo�ny szlachcic, ale biednemu Mordimerowi na pewno wystarcz�. Zw�aszcza, �e b�d� wie�� nie nas, lecz nasze pakunki.
��Z konik�w jestem zadowolony � powiedzia�em. � Przygotowali�cie got�wk�?
Burmistrz skin�� ponuro g�ow� i wyci�gn�� zza pazuchy p�katy mieszek z ko�lej sk�ry. Du�y by� ten mieszek. Zwa�y�em go w d�oni i schowa�em do wewn�trznej kieszeni p�aszcza.
��Nie przeliczycie, mistrzu? � spyta� ksi�dz.
��A po co? � Wzruszy�em ramionami. � Ufam, �e nie chcecie, bym wr�ci� po brakuj�c� sum�.
Przed drzwi wyszed� Kostuch. Ubrany ju� do podr�y, z trudem d�wiga� du�y w�r z ksi�gozbiorem doktora Gunda.
��C� � powiedzia�em. � Teraz tylko po czarownika i do domu.
Kostuch u�miechn�� si�, wyszczerzaj�c z�by.
��Trzy? � przyjrza� si� koniom. � Dwa by starczy�y, Mordimer.
Pokr�ci�em tylko g�ow�. Zawsze m�wi�em, �e Kostuch nie ma zbyt lotnego umys�u.
��Idziemy � rozkaza�em.
Doktor Gund siedzia� na parterze miejskiego aresztu. Dobrze zwi�zany i zakneblowany. Nie, �ebym ba� si� jego czar�w, ale strze�onego Pan B�g strze�e. Brat burmistrza mia� blad� twarz, podkr��one oczy i zakrwawiony, chyba z�amany nos.
��Przecie� m�wi�em, �eby go nie bi� � skrzywi�em si�. � Kt�ry to?
��Strasznie wy�, Mordimer � wyja�ni� Pierwszy. � Ju� s�ucha� tego nie mog�em.
��I czego wy�e�? � Spojrza�em na Gunda. � Uwierz mi, �e w Hezie nawyjesz si� za wszystkie czasy.
Burmistrz spl�t� ze sob� palce lewej i prawej d�oni. Ksi�dz odwr�ci� wzrok.
��Wsad�cie go na konia i zawi��cie liny przy popr�gu � rozkaza�em.
��Uwolni� mu r�ce? � spyta� Pierwszy.
��Nie, ale zawi�� je z przodu, �eby mi nie spad� z siod�a. � Spojrza�em jeszcze raz prosto w twarz doktora.
��Musimy przecie� dba� o ciebie. Ale jak b�dziesz czego� pr�bowa�, czarowniku, albo cho�by zaczn� przypuszcza�, �e czego� pr�bujesz, to wiedz, �e potrafi� ci sprawi� b�l bez okaleczania cia�a. Wi�c lepiej ciesz si� mi�� podr�, bo za�o�� si�, �e jest ostatnia w twoim �yciu�
Burmistrz przetar� oczy wierzchem d�oni. M�j Bo�e, jak ma�o odporni s� ludzie. Powinien si� cieszy�, �e jego brat otrzyma� szans� godnej �mierci. By� mo�e umrze skruszony i pogodzony z Bogiem, maj�c nadziej�, �e po wiekach czy��ca trafi w ko�cu do Kr�lestwa Niebieskiego. W ka�dym razie my, inkwizytorzy, uczynimy wszystko, by poj�� swe grzechy i szczerze, z rozpaczliw� t�sknot� ich �a�owa�. A potem przyjmowa� p�omienie stosu zar�wno z b�lem, jak i radosn� ekstaz�.
��Wy�lesz tu inkwizytor�w, Mordimer? � Kostuch spojrza� w ty�, przez rami�, kiedy wyjechali�my ju� z miasteczka.
��Ja nie � odpowiedzia�em. � Ale kto wie, czy nie przy�l� ich tak lub inaczej.
Wiedzia�em, �e wielu znalaz�oby si� ch�tnych, by rozp�ta� tu piek�o przes�ucha�, tortur i stos�w. Nie wszyscy spo�r�d nas byli lud�mi godnymi nosi� p�aszcz ze srebrnym krzy�em. Wielu czerpa�o rado�� z posiadania jak�e ulotnej w�adzy nad ludzkim �yciem. By�em jak najdalszy od takich my�li. Mo�e dlatego, i� �ywi�em niezachwian� pewno��, �e doktor dzia�a� samotnie, a przynajmniej nie pomaga� mu nikt z Thomdalz. Gund nie by� cz�owiekiem, kt�ry ch�tnie dzieli�by si� mrocznymi sekretami z innymi lud�mi. W Hezie wyja�nimy, sk�d pochodzi�y jego ksi�gi, sk�d zaczerpn�� wiedzy potrzebnej do korzystania z czarnej magii. Wyja�nimy wszystko. Powoli, cierpliwie i z bezlitosn� mi�o�ci�. Ale nie widzia�em powodu, z jakiego mieliby�my ca�e miasto kara� za grzechy jednego cz�owieka.
By� mo�e by�em zbyt mi�osierny, by� mo�e zbyt g�upi. By� mo�e moje zdanie nic nie b�dzie znaczy�, bo biskup, tak czy inaczej, wy�le mych braci, aby oczy�cili Thomdalz, jak B�g w niebiesiech mi�osierny oczy�ci� Sodom� i Gomor�. Ale ja musia�em post�powa� zgodnie z tym, co nakazywa�o mi sumienie.
Spojrza�em na doktora, kt�ry z przymkni�tymi oczami ko�ysa� si� w siodle. Co popycha ludzi ku z�u? Co sprawia, i� rezygnuj� z szansy na wieczne zbawienie i decyduj� si� splugawi� swe dusze? Widzia�em ju� tylu grzesznik�w. S�ysza�em ich j�ki i p�aczliwe wyznania, czu�em ich b�l i �al za utraconym �yciem, wdycha�em smr�d ich cia� skwiercz�cych w p�omieniach stos�w. A jednak nie potrafi�em tak naprawd� zrozumie�, dlaczego to robili. Z ��dzy w�adzy? Z mi�o�ci? Dla doczesnych korzy�ci? To wszystko nie by�y w�a�ciwe odpowiedzi. By� mo�e kiedy� pojm�, sk�d wyp�ywa z�o i zrozumiem, w jaki spos�b powinienem z nim walczy�. Na razie mog�em modli� si� do Pana, by raczy� o�wieci� m�j n�dzny umys� i zes�a� mi �ask� zrozumienia. Pozostawa�a mi tylko modlitwa, wi�c uj��em paciorki r�a�ca i zacz��em si� modli�. Kiedy sko�czy�em i odwr�ci�em wzrok, nie zobaczy�em ju� Thomdalz za naszymi plecami.
Rozbili�my ob�z o zmroku. Na niewielkiej, le�nej polance, tu� przy w�t�ym strumieniu, op�ywaj�cym wielkie, wyg�adzone przez czas i wod� bia�e kamienie. Rozpalili�my ognisko i piekli�my w�a�nie cebul� z mi�sem, kiedy Kostuch uni�s� g�ow�.
��Kto� jedzie � rzek�, nas�uchuj�c.
��Wiem � odpar�em i spojrza�em w mrok.
Zza zas�ony drzew wy�oni� si� najpierw bia�y ko�, a potem zobaczyli�my kobiet�, kt�ra go dosiada�a.
��O! � powiedzia� Drugi. � To niby nasza czarownica.
��Ona nie jest czarownic� � wyja�ni�em �agodnie i wsta�em.
Bia�a klacz, prowadzona wprawn� r�k�, pok�usowa�a w nasz� stron�. Loretta zr�cznie zeskoczy�a z siod�a. By�a ubrana w ciemny p�aszcz z kapturem i mia�a wysoko upi�te w�osy.
��Co za spotkanie, Mordimer � u�miechn�a si�. � Co za spotkanie�
��Dlaczego za nami jecha�a�? � spyta�em.
��Pomy�la�am, �e mo�e nie b�dziesz chcia� samotnie sp�dza� nocy w drodze do domu � odpar�a, �mia�o patrz�c mi w oczy.
Pierwszy zar�a� chrypliwym �miechem. Nawet Kostuch, jak widzia�em, skrzywi� usta w czym�, co mia�o imitowa� u�miech.
��Jeste� g�odna? Je�li tak, zjedz z nami kolacj� � powiedzia�em.
Zerkn��em na Gunda. Zwi�zany i zakneblowany le�a� na woj�okowym worze. W ko�cu nie chcia�em, �eby zachorowa�, przezi�bi� si� od le�enia na ziemi i ch�odnej rosy. Musia�em go dowie�� do Hezu w dobrym zdrowiu i zamierza�em dba� o to, by tak w�a�nie si� sta�o.
Loretta rzuci�a co� w moj� stron�. Z�apa�em i zachlupota�o.
��Wino � powiedzia�a, siadaj�c na pie�ku. � Mo�e nie najsmaczniejsze, ale w tak� noc lepsze to ni� nic.
Podzi�kowa�em jej skinieniem g�owy i odszpuntowa�em buk�ak. �ykn��em. Wierzcie lub nie, ale zastanawia�em si�, czy nie poczuj� przypadkiem smaku trucizny. Zreszt� rozpoznawanie i neutralizowanie trucizn by�o elementem mojego szkolenia. Ale nie. Wino jak wino. Lekko kwaskowate i faktycznie nie najwy�szej pr�by, lecz zwyk�e wino. Bez zb�dnych domieszek. Przypatrywa�a mi si� z u�miechem, jakby zna�a moje my�li.
Siedzieli�my czas jaki� przy ognisku, jedz�c, pij�c i milcz�c. Kostuch grzeba� w ogniu kijkiem o roz�arzonym czerwono ko�cu i widzia�em, jak jego spojrzenie biegnie od czasu do czasu w stron� doktora Gunda. Doskonale wiedzia�em, co chodzi mu po g�owie, ale nie zamierza�em ani na to pozwoli�, ani do tego dopu�ci�. Po pierwsze, doktor musia� zachowa� pe�ni� si�, a po drugie, zapewne m�wi�em wam ju�, �e zb�dne przysparzanie cierpie� nie jest w moim stylu. M�ka musi mie� uzasadnienie, inaczej jej zadawanie jest tylko grzechem. I ho�dowaniem w�asnym s�abo�ciom. A na s�abo�ci nie mo�emy sobie pozwala�.
��Przejdziemy si�, Mordimer? � zapyta�a Loretta.
��Lepiej dla ciebie b�dzie, je�li wr�cisz do domu � powiedzia�em.
��Nie chc� � rzek�a po prostu.
��Skoro tak�
Wsta�em i podszed�em do Kostucha. Nachyli�em si� nad nim.
��Odpowiadasz za wszystko � powiedzia�em cicho, a on ucieka� ze wzrokiem. � Kostuch, popatrz na mnie!
Spojrza� i mia� min� skrzywdzonego dziecka.
��Kostuch, przyjacielu. � Dotkn��em jego ramienia. � Je�li doktorowi co� si� stanie, w�asnor�cznie wypruj� z ciebie flaki, rozumiesz? I rozwiesz� je na okolicznych krzewach, a ty b�dziesz si� przygl�da� jak schn� w porannym s�o�cu.
��A co ma si� sta�? � burkn�� niezadowolony.
Kostuch jest jak z�y pies. Troch� niebezpieczny, troch� niesforny, ale do opanowania siln� r�k�. Mo�e zreszt� z�y pies, to niedobre por�wnanie. Bo jednego mog�em by� pewien: nie musia�em uwa�a� na w�asne plecy, p�ki mia�em za sob� Kostucha. No, przynajmniej dop�ki jestem mu potrzebny. Zreszt�, s�dz�, �e na sw�j spos�b nawet mnie lubi�, a sam z ca�� pewno�ci� nie potrafi�by okre�li�, ile w tym wszystkim by�o prawdziwego uczucia, a ile ch�odnej kalkulacji i obawy.
��Ty wiesz i ja wiem � odpar�em. � Pilnuj go jak w�asnego �ycia. No, to zreszt� dobre por�wnanie. � Klepn��em go i podnios�em si�.
Obj��em Lorett� w pasie.
��Przespacerujmy si� � powiedzia�em.
Le�eli�my na moim, a przykryci jej p�aszczem. W zupe�nej ciemno�ci, bo ksi�yc i gwiazdy znikn�y za czarnymi chmurami.
��Dlaczego ty mnie nie chcesz, Mordimer? � spyta�a.
��Nie chc�? � za�mia�em si�. � Je�li to, co robili�my trzy razy, ma by� objawem braku ch�ci, to nie wiem, co nim jest�
��Nie o to mi chodzi. � Nie widzia�em jej twarzy, ale po g�osie pozna�em, �e si� nachmurzy�a. � Przecie� wiesz� Dlaczego nie chcesz mnie zabra�?
Westchn��em. By� mo�e, by nie s�ysze� podobnych pyta�? Pretensji? Doniesie� o codziennych k�opotach? Mordimer, czeka�am ca�y wiecz�r, a ty si� gdzie� bawi�e�?! Mordimer, znowu jeste� pijany! I �mierdzi od ciebie, jak z rynsztoka! Mordimer, sp�jrz, dobrze mi w tej sukni? Mordimer, dlaczego my nigdzie nie chodzimy? Nie mog� ca�y czas siedzie� i si� nudzi�. Mordimer, jak d�ugo mo�na mieszka� w gospodzie? Czy nie mogliby�my mie� domu? Mordimer, wiesz, �e b�dzie nas wi�cej? Tak, tak, po�� mi d�o� na brzuchu, czujesz? Mordimer, nie s�dzisz, �e powiniene� zaj�� si� swoj� kobiet�, a nie ci�gle gdzie� znika�? � i tak by w�a�nie by�o, mili moi. Komu to potrzebne?
��Nie pasujemy do siebie, Loretto � powiedzia�em. � Uwierz mi na s�owo, bo nie chcia�bym ci tego udowadnia�
��Nie wiesz, p�ki nie spr�bujesz. � Poczu�em, jak jej paznokcie wbijaj� si� w moj� pier�. Chyba bezwiednie chocia� czu�em z�o�� w jej g�osie.
��Daj spok�j � odpar�em. � Cieszmy si� t� noc� i t� chwil�, a jutro grzecznie pojedziesz do domu. I na pewno znajdziesz kogo�, kto zapewni ci lepsze �ycie ni� ja.
Odwr�ci�a si� do mnie plecami.
��Nie p�jdzie ci tak �atwo � powiedzia�a z jak�� zawzi�to�ci� w g�osie. � Chc�, �eby� chocia� spr�bowa�! �eby� przesta� si� ba�!
��Ba�? � roze�mia�em si�. � To niedobre okre�lenie.
Ale kiedy my�la�em o jej s�owach, wpatruj�c si� w ciemno��, wiedzia�em, �e najprawdopodobniej ma racj�. Tyle, �e tak czy inaczej, nic z tego wynikn�� nie mog�o.
Us�ysza�em czyje� ostro�ne kroki w krzakach i momentalnie si� obudzi�em. Nie otwiera�em jednak oczu. Wolniutko przesun��em d�o� i zacisn��em palce na r�koje�ci sztyletu. Ale potem powiew wiatru przyni�s� w moj� stron� charakterystyczny zapach, i wiedzia�em ju�, �e to zbli�a si� nie kto inny, lecz Kostuch. Otworzy�em oczy i ostro�nie wysun��em si� spod p�aszcza, tak, aby nie obudzi� Loretty. S�o�ce sta�o ju� wysoko, ale by�o ch�odno, a trawa pokry�a si� ros�. Loretta j�kn�a co� przez sen i przekr�ci�a si� na bok. Spod p�aszcza wysun�a si� jej noga. Zgrabne, kszta�tne udo i pi�knie zarysowana p�cina.
��Czego budzisz ludzi, Kostuch? � spyta�em cicho i podszed�em do niego. � Czego si� skradasz?
��Tak tam ci� szuka�em � mrukn��. � Czas ju� jecha�, nie?
��Pewnie czas � odpar�em i spojrza�em w stron� �pi�cej kobiety.
��Zostawiasz j� tu? Zabierasz do Hezu?
U�miechn��em si�.
��Kostuch� do Hezu? Zwariowa�e�, ch�opie? Co ja tam z ni� robi�?
��Ju� ja wiem, co by� robi�� � Widzia�em, �e nie mo�e oderwa� spojrzenia od jej nagiej nogi. Obliza� si� bezwiednie.
��Mo�e m�g�bym, co, Mordimer? � wskaza� Lorett� kr�tkim ruchem podbr�dka.
��Na miecz Pana! Zupe�nie ci odbi�o?
��Pilnowa�em Gunda � mrukn�� naburmuszony. � Nakarmi�em go i odprowadzi�em w krzaki, �eby si� wysra�. Nawet palcem go nie tkn��em, Mordimer. Jest zdrowy, na�arty i wyspany.
��I co? W zwi�zku z tym uwa�asz, �e ci si� nale�y nagroda? � Rozbawi�a mnie jego argumentacja, bo by� jak dziecko.
Wzruszy� tylko ramionami. Loretta znowu poruszy�a nog�, gdy� jaka� mr�wka spacerowa�a po jej �ydce. Kostuch g�o�no prze�kn�� �lin�.
��A w zasadzie, wiesz co � powiedzia�em nagle. � We� j� sobie, jak chcesz.
Spojrza� na mnie, a oczy mu si� rozja�ni�y.
��Naprawd�, Mordimer? Mog�?
��Naprawd�, naprawd� � odpar�em. � Tylko, Kostuch � Podszed�em tak bliziute�ko do niego, �e ostra wo� jego sk�ry i potu zala�a mi nozdrza. � Mo�esz si� pobawi�, ale nie wolno ci jej skrzywdzi�, rozumiesz?
��Ej, no znasz mnie przecie��
��W�a�nie dlatego to m�wi�, �e ci� znam, �obuzie. � U�miechn��em si�, ale zaraz spowa�nia�em. � Nie zawied� mnie, Kostuch.
Milcza� przez chwil�.
��Wiesz, Mordimer � powiedzia� cicho. � My�l�, �e kiedy� mnie zabijesz�
��Co takiego?!
��Kiedy� mnie� � zmarszczy� brwi, bo szuka� w�a�ciwego s�owa � poniesie. A ty mnie wtedy zabijesz� chyba.
��Co ty w og�le, Kostuch, gadasz? � �achn��em si�, bo nie tylko zdumia�y mnie jego przemy�lenia, ale zastanawia�em si�, czy przypadkiem nie ma racji. � Daj� ci �adn� dziewk�, wi�c si� zabaw i nie zawracaj sobie g�owy g�upotami. Wiesz, �e ty tu nie jeste� od my�lenia.
��Wiem � odpar�. � Dzi�kuj�, Mordimer � doda� po chwili.
��Aha, Kostuch � odwr�ci�em si� jeszcze. � Tylko nie zapomnij p�niej mojego p�aszcza.
��Jasssne � odmrukn��, znowu wpatrzony w Lorett�.
Szybkim krokiem poszed�em w stron� obozowiska. Kiedy by�em mniej wi�cej w po�owie drogi, us�ysza�em przera�liwy kobiecy krzyk.
��Nie, nie! Moooordimer!
Przystan��em na moment, ale zaraz zagryz�em wargi i poszed�em dalej.
��Jeeeezu, prosz�, nie! Moordimeeee� � Krzyk urwa� si� nagle, jakby kto� zatka� jej usta.
Kiedy doszed�em do naszej polanki, zobaczy�em, �e bli�niacy s� ju� gotowi do drogi, a doktor Gund siedzi na siodle swego konia.
��Dobra, ch�opaki, jedziemy � powiedzia�em.
��A co tam niby z Kostuchem? � spyta� Drugi.
��Zabawia si�. � U�miechn��em si�, cho� nie wiem czemu, ale wcale u�miecha� si� nie chcia�em. Min�a jednak ju� wieczno�� i by�o za p�no, by wraca�. � Dogoni nas.
��Z t� tam, niby czarownic�? � Czy�bym us�ysza� zdumienie w g�osie Drugiego?
��A co? Z dziupl�? � warkn��em � jedziemy!
Ko�o po�udnia dogoni� nas Kostuch. Zziajany i zadowolony.
��Pami�ta�em o p�aszczu � powiedzia�, podje�d�aj�c do mnie i wr�czy� mi zwini�ty materia�.
��Dzi�ki � odpar�em, a on u�miechn�� si� szeroko i ruszy� w stron� bli�niak�w.
Rozwin��em p�aszcz i zobaczy�em smug� krwi. Wpatrywa�em si� przez chwil� w szkar�atny �lad na ciemnej materii, po czym przewiesi�em p�aszcz przez siod�o.
Odetchn��em g��boko i �cisn��em mocniej wodze. Nie mia�em sobie nic do zarzucenia. Ostrzega�em j�, �e nie pasujemy do siebie, m�wi�em, aby za nami nie jecha�a i namawia�em, by powr�ci�a do domu. Ale Loretta dokona�a wyboru i musia�a za ten wyb�r zap�aci�. Mia�em tylko nadziej�, �e �y�a, ale nie zamierza�em wraca� i tego sprawdza�.
��Hej, Mordimer � wrzasn�� Kostuch. � Po�piewamy sobie?
��Czemu nie? � odpar�em pytaniem i odetchn��em g��boko.
A potem zacz�li�my �piewa�, by umili� sobie nudn� podr� i zapomnie� o miasteczku Thomdalz, do kt�rego z ca�� pewno�ci� nigdy ju� nie wr�cimy.
�w. Pawe�, I List do Koryntian
Zab��dzili�my. Cholernie zab��dzili�my. Brodzili�my od �witu w tak g�stej mgle, �e ledwo co widzieli�my pyski koni. Mg�a, jak szary k��b gazy, otacza�a nas i otula�a, wciska�a si� pomi�dzy ga��zie drzew i krzewy, pokrywa�a le�ne przecinki. Ale byli�my ju� bardzo sp�nieni, wi�c podj��em b��dn� decyzj�, by jecha� dalej. A nale�a�o przeczeka�. Rozbi� obozowisko na polanie, rozpali� ogie� i poweseli� si� przy buk�aku wina. Niestety. R�wnie� Mordimer Madderdin pope�nia b��dy. Jestem, co prawda, licencjonowanym inkwizytorem Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu, ale nawet to nie daje mi koncesji na nieomylno��. W ko�cu wszyscy jeste�my lud�mi, a myli� si� jest rzecz� jak�e ludzk�.
��I co teraz? � zapyta� Kostuch, kt�ry jecha� strzemi� w strzemi� ze mn�.
Spod kaptura p�aszcza widzia�em tylko ostry zarys jego twarzy. I mg��. Mg��, w kt�rej nie czu�em nawet specyficznego zapachu � zwykle sygna�u rozpoznawczego Kostucha. G�os mego towarzysza dobiega� tak, jakby nie by� on oddalony na wyci�gni�cie r�ki, ale wo�a� z drugiego brzegu rzeki.
��Co teraz? Co teraz? � mrukn��em rozdra�niony. � Podobno wiedzia�e�, gdzie jest zach�d�
Na zachodzie by� brzeg rzeki i tam w�a�nie mieli�my dotrze�. Potem przeczekaliby�my mg�� i znale�li br�d. A teraz B�g tylko jeden wiedzia�, czy nie zrobili�my ca�ej podr�y w zupe�nie innym kierunku. W ka�dym razie rzeki nie by�o. �aden z nas nie zna� okolicy, a zreszt� w tej piekielnej mgle nawet najlepszy zwiadowca nie poradzi�by sobie z okre�leniem prawid�owego kierunku marszruty.
Obiecywa�em sobie, �e odpoczniemy zaraz, kiedy tylko g�szcz starych drzew i krzew�w ust�pi miejsca jakiej� ��ce albo polanie. Bo tu mogli�my po prostu zatrzyma� si� w �rodku g�uszy i czeka� na zmi�owanie po�rodku bia�ego ca�unu. A ch�opcy nie mieli na to ochoty. Woleli ju� jecha�. W byle jakim kierunku, lecz jecha�. Nie podziela�em ich obaw, bo wasz uni�ony s�uga nie jest cz�owiekiem przes�dnym, ale przyznam, �e ta g�sta, wilgotna, bia�o-szara mg�a przejmowa�a mnie niepokojem. Sama my�l o tym, i� m�g�bym siedzie� w bezruchu po�rodku niej, budzi�a jaki� irracjonalny sprzeciw. A ja zwyk�em s�ucha� g�osu instynktu. Nie raz i nie dwa uratowa� mi przecie� �ycie. Nie raz i nie dwa r�wnie� zawi�d�, ale to ju� zupe�nie inna historia.
Podr�owali�my wolno, noga za nog�, i mia�em nadziej�, �e nie przydarzy si� nam nic z�ego. W ko�cu nie zobaczyliby�my na przyk�ad brzegu urwiska, nawet gdyby wyr�s� tu� pod kopytami naszych koni. A biedny Mordimer, oczywi�cie, jecha� jako pierwszy. Za mn� i Kostuchem wlekli si� na wielkim, karym ogierze bli�niacy, kt�rzy zawsze je�dzili na jednym wierzchowcu i mieli nawet specjalnie przystosowane do tego celu siod�o.
��Mo�e si� zatrzymamy? � zaproponowa�em wbrew sobie, a mg�a zdusi�a moje s�owa.
Ale us�yszeli je. I nic nie odpowiedzieli. Mog�em po prostu wyda� rozkaz, bo Kostuch i bli�niacy byli po to, by s�ucha�. Ale z jakiego� nieznanego bli�ej powodu, wydawa� takiego rozkazu jednak nie chcia�em.
I nagle m�j ko� parskn��, a potem zata�czy� na �cie�ce. �ci�gn��em mu wodze i poklepa�em lekko po szyi.
��No, stary � powiedzia�em. � Co jest?
Ale zwierz� nie chcia�o i��. Przera�ony wa�ach szarpa� g�ow� i widzia�em, jak jego uszy przytulaj� si� do �ba. Zeskoczy�em z siod�a i wdepn��em w co�. W cia�o. W martwe cia�o. W martwe cia�o m�odego m�czyzny, m�wi�c dok�adniej.
��Co za cholera� � Odda�em wodze Kostuchowi i nachyli�em si� nad trupem.
Zw�oki by�y nagie, a cia�o ohydnie poszarpane. Nie przez k�y i pazury zwierz�t, mili moi. Kto� nie�le pokiereszowa� tego m�odzie�ca. Wygl�da� jak kawa� mi�sa w rze�ni. Zaschni�ta krew, rozci�ty brzuch, prawie ober�ni�ta przy samym ramieniu lewa r�ka, czaszka zmia�d�ona tak, �e prawe oko wyp�yn�o z oczodo�u. A w lewej �renicy, martwej i pustej, zastyg� pora�aj�cy strach.
��Chod� tu, Kostuch� � rozkaza�em.
Nachyli� si� ko�o mnie i gwizdn�� przeci�gle. A raczej stara� si� gwizdn��, bo wysz�o mu co� w rodzaju dmuchni�cia przez usta.
��Ale dali � mrukn��.
��Milutko, co? W tej cholernej mgle nawet nie us�yszymy, jak kto� nam wsadzi miecz pod �ebro.
Kostuch kucn�� i uwa�nie ogl�da� cia�o.
��Ale� go t�ukli, Mordimer � powiedzia�, kr�c�c g�ow�. � Patrz tu. � Dotkn�� palcami obojczyka umar�ego. � Nawet go pogry�li�
Rzeczywi�cie, obok plam krwi i ran zadanych jakimi� narz�dziami, wyra�nie dostrzeg�em �lady po z�bach i kawa� wyszarpanego cia�a. I to faktycznie by�y �lady po ludzkich z�bach.
��Znowu kto� si� bawi w wilko�aka? � spyta�em. � Nieee � odpowiedzia�em sam sobie. � Nie u�ywaliby wtedy broni.
Kostuch szarpn�� cia�o, tak �e z��czone do tej pory nogi rozdzieli�y si�.
��Patrz tu � powiedzia�.
Pomi�dzy udami m�czyzny zia�a czerwona, szarpana rana. Tam niegdy� by�y genitalia, teraz nie zosta�y po nich nawet strz�py. Widzia�em w �yciu gorsze rzeczy, ale ta bezsensowna �mier� robi�a jednak wra�enie. Bezsensowna, bo nie widzia�em celu w masakrowaniu w ten spos�b cz�owieka i porzucaniu cia�a w g�uszy. Zw�aszcza, �e obra�enia sprawia�y wra�enie, jakby zadano je prawie jednocze�nie. A wi�c nie tortury, a potem �mier�, tylko najpierw zwierz�co dzikie masakrowanie �ywego cia�a, a potem pastwienie si� nad zw�okami.
��Zabrali? � zapyta�em. � Jego fiuta?
��Raczej zjedli � mrukn�� Kostuch i wskaza� nast�pne �lady po z�bach, tym razem widniej�ce na udach i podbrzuszu. � M�wi� ci, Mordimer, to wilko�aki.
S�owo �wilko�aki� by� mo�e nie by�o nazbyt dobrym okre�leniem. Za bardzo kojarzy si� ono z r�nymi g�upstwami, baj�dami i legendami, kt�rym ludzie racjonalnie my�l�cy (tacy jak wasz uni�ony s�uga) nie daj� pos�uchu. Przemiana cz�owieka w wilka jest niemo�liwa ze wzgl�d�w czysto anatomicznych. Wiem to dobrze, mili moi, gdy� studia anatomiczne nale�a�y do mego wykszta�cenia. Nie s�dzicie chyba, �e mo�na wygrywa� muzyk� ludzkiego cia�a, nie posiadaj�c stosownego wykszta�cenia oraz przygotowania?
Tyle, �e niekt�rzy koniecznie chcieli si� w takie wilki jednak zamienia�. Ganiali wi�c po polach i lasach, nadzy lub ubrani jedynie w zwierz�ce sk�ry i napadali Bogu ducha winnych podr�nych albo miejscowych wie�niak�w. Nieraz ju� takiego wilko�aka � nie wilko�aka zdarza�o si� nam schwyta� i pos�a� tam gdzie jego miejsce � na szubienic�. Czemu nie na stos? � zapytacie. Ano dlatego, by pokaza�, �e zwyk�a konopna lina zupe�nie wystarcza na przebiera�ca, i niepotrzebne s� do tego �wi�te p�omienie.
��Jako� dziwnie zaopiekowali si� jego rzeczami, jak na wilko�aki � powiedzia�em sarkastycznym tonem. � My�l czasami, Kostuch, co?
Parskn�� tylko, ale nic nie powiedzia�, bo wiedzia�em, �e w gruncie rzeczy si� ze mn� zgadza.
��Co robimy? � zapyta�.
��A co mamy robi�? � wzruszy�em ramionami. � Jedziemy dalej. Wilki b�d� mia�y obiadek.
Przeprowadzili�my konie obok trupa i wskoczyli�my na siod�a. Tyle zd��yli�my zrobi�, kiedy zobaczyli�my nast�pne cia�o. Tym razem m�odej, nagiej dziewczyny. Jej jasne, sko�tunione w�osy by�y zlepione krwi�, sk�ra twarzy niemal oderwana od ko�ci, a prawa pier� wygryziona tak, �e wisia�y z niej jedynie strz�py. Zauwa�y�em, �e nie mia�a r�wnie� palc�w u jednej z d�oni.
��To bez sensu, Mordimer � powiedzia� Kostuch, kiedy znowu kucali�my obok zw�ok. � To nie ma �adnego sensu.
Nie musia� mi tego m�wi�. Ale ludzie, moi mili, nie zawsze kieruj� si� rozumem. Uczucia i emocje rz�dz� naszymi zachowaniami, jak �wiat �wiatem, i rz�dzi� b�d� do ko�ca tego� �wiata. A tu wida� uczucia i emocje podpowiada�y mordercom, i� cia�a nale�y zmasakrowa�, a potem cz�ciowo zje��. Zreszt� z ca�� pewno�ci� nie chodzi�o o g��d, lecz o perwersyjn� rozkosz wbicia si� z�bami w ludzkie mi�so i szarpania go na strz�py. Szkoda, �e na �wiecie jest tylu osobnik�w z�ych i zdegenerowanych. C�, Pan do�wiadcza rodzaj cz�owieczy, ale stworzy� r�wnie� nas � inkwizytor�w, kt�rzy jeste�my stra�nikami porz�dku i siewcami mi�o�ci.
Mg�a ust�pi�a. Nadal przy ziemi snu�y si� szarawe strz�py, a powietrze by�o przesycone wilgoci�, ale w por�wnaniu z wczorajszym dniem pogod� mo�na by�oby nazwa� wr�cz urocz�. Przynajmniej widzieli�my teraz las i przecinki w�r�d drzew oraz s�o�ce pr�buj�ce prze�witywa� zza mglistego ca�unu.
Siedzieli�my przy �niadanku z�o�onym z j�czmiennych plack�w, mi�sa i wina, kiedy us�ysza�em dobiegaj�cy z lasu ha�as, jakby kto� nieostro�nie i w po�piechu przedziera� si� przez krzaki. Drugi spojrza� r�wnie� w tamt� stron� i po�o�y� kusz� na kolanach. By� mo�e by� to zbytek ostro�no�ci, gdy� ha�as wywo�any zosta� przez jednego cz�owieka lub du�e zwierz�, ale zwa�ywszy na do�wiadczenia poprzedniej nocy� Jeden tylko Kostuch nie zareagowa� i, mru��c oczy, obgryza� spokojnie pieczyste, a t�uszcz skapywa� mu po brodzie.
Ha�as si� zbli�a�, a� wreszcie na polan� wpad�a kobieta w podartej kapocie. Mia�a rozwichrzone w�osy i wyraz ob��dnego przera�enia na twarzy. Kiedy nas dojrza�a, najpierw stan�a jak wryta, a potem pobieg�a w nasz� stron� krzycz�c i szlochaj�c.
��Ratujcie, szlachetni panowie, ratujcie w imi� Jezusa!
Wpad�a w nasz kr�g, przewr�ci�a buk�ak z winem i wyl�dowa�a w obj�ciach Kostucha. Ale kiedy unios�a g�ow�, zobaczy�a twarz mego towarzysza i musia�a sobie zda� spraw�, i� by� mo�e wpad�a z deszczu pod rynn�. A �cigaj�ce j� niebezpiecze�stwo mog�o okaza� si� niczym w por�wnaniu z tym, przed czym stan�a twarz� w twarz. Szarpn�a si� w ty�, ale Kostuch przytrzyma� j� mocno w pasie.
��A dok�d to, turkaweczko? � zapyta� s�odkim g�osem. � Spieszno ci gdzie�?
Jego r�ka ju� b��dzi�a w okolicy piersi dziewczyny. A mia�a wok� czego b��dzi�, bo piersi te prezentowa�y si� pierwszorz�dnie. Przynajmniej, je�li mog�em to oceni�, patrz�c na jej porwany kaftan.
��Zostaw, Kostuch � rozkaza�em. � Chod� tu! � Szarpn��em dziewczyn� za r�k�, klapn�a na ziemi obok mnie.
��Uspok�j si� � powiedzia�em. � Masz! � Podnios�em buk�ak, w kt�rym ocala�y jakie� resztki, i wla�em wino w jej usta.
Zauwa�y�em, �e kobieta, chocia� ma zmierzwione w�osy i podrapan� twarz, to jest nawet ca�kiem �adna. Nie taka znowu m�oda, ale jednak �adna. Ona przyssa�a si� do wina, opr�ni�a buk�ak, splun�a, a potem zwymiotowa�a za siebie. Kostuch parskn�� zniecierpliwiony, a dziewczyna przetar�a wargi wierzchem d�oni i znowu zacz�a przera�liwie szlocha�. Obr�ci�em j� do siebie i strzeli�em w policzek otwart� d�oni�. Raz, drugi, mocno. Zaskowycza�a, a potem umilk�a i wtuli�a si� we mnie ca�ym cia�em. Teraz chlipa�a mi gdzie� pod pach�. Pierwszy roze�mia� si�.
��Mordimer zosta�, prawda, nia�k� � powiedzia�.
��Zamknij si�, matole � mrukn��em i poklepa�em dziewczyn� po plecach. � No m�w, moje dziecko, co si� sta�o � zwr�ci�em si� do niej, nadaj�c g�osowi �agodne brzmienie. � Pomo�emy ci, je�li tylko b�dziemy mogli.
��O tak, pomo�emy. � Drugi wykona� charakterystyczny ruch biodrami.
M�j Bo�e � pomy�la�em � musz� pracowa� z gromad� idiot�w i zwyrodnialc�w. Czemu�, ach czemu�, m�j Panie, w tak okrutny spos�b pokara�e� biednego Mordimera? Dlaczego nie mog� siedzie� w Hezie, popija� winka w karczmach i ch�do�y� swawolnych dziewek? Tylko musz� obija� si� po wertepach, ogl�da� zw�oki zmasakrowanych i cz�ciowo objedzonych ludzi, pociesza� przera�one niewiasty oraz wys�uchiwa� idiotycznych �art�w towarzyszy podr�y. Wiem, �e B�g jest samym dobrem, ale czasami ci�ko mi w to uwierzy�.
��Moje dziecko � przem�wi�em znowu. � Prosz�, powiedz, co ci� trapi?
��Jeste�cie ksi�dzem, panie? � odezwa�a si�, unosz�c g�ow�, a Pierwszy parskn�� �mieszkiem.
��Taaa i ochrzci ci�, prawda, swoj� kropielnic�, c�reczko � zadrwi�.
��Nie jestem ksi�dzem � odpar�em, nie zwracaj�c uwagi na bli�niaka � ale inkwizytorem.
��O, Bo�e! � wykrzykn�a, a w jej g�osie by�a prawdziwa rado��. � Jak to dobrze! Jak dobrze! B�g mnie wys�ucha�!
Niemal s�ysza�em, jak Pierwszy k�apn�� z�bami ze zdumienia. Bo widzicie, mili moi, ludzie rzadko kiedy witaj� inkwizytora okrzykami rado�ci i niecz�sto okazuj� mu, jak bardzo s� szcz�liwi z jego obecno�ci. S�ysz�c, i� w pobli�u jest inkwizytor, wi�kszo�� os�b ma ochot� szybko znale�� si� w innym miejscu. Tak, jakby nie wiedzieli, �e zajmujemy si� tylko winnymi herezji, kacerstwa oraz czar�w, a nie mamy powod�w, by niepokoi� prawych i bogobojnych obywateli.
Oni si� zdumieli, a ja si� zaniepokoi�em. Kiedy prosta, przera�ona kobieta uwa�a, �e najwi�kszym szcz�ciem dla niej b�dzie spotkanie inkwizytora, oznacza to, i� ujrza�a co� naprawd� strasznego. Co� odbiegaj�cego od normy. Co� budz�cego l�k swoj� nienaturalno�ci�.
��Powiesz mi wreszcie co si� sta�o?
��Napadli na nas� Oni� Ci, ci, ci� � zaj�kn�a si�, wi�c potrz�sn��em ni�.
��Kto, na miecz Pana!?
��Nie wiem. � Jej twarz wykrzywi�a si� w grymasie obrzydzenia. � Byli jak ludzie i nie jak ludzie. Zabijali� wszystkich� gry�li, odrywali mi�so� � zatchn�a si�, a potem zwymiotowa�a znowu. Tym razem tu� obok mojego buta.
Poklepa�em j� uspokajaj�co po plecach.
��Ju� dobrze, moje dziecko. Nie damy ci zrobi� krzywdy. Kim jeste�?
��Mieszkam tu w wiosce � powiedzia�a, chlipi�c. � Wszystkich zabili. Wszystkich. Dzieci te�.
��Kim byli? Jak wygl�dali?
��Jak ludzie � spojrza�a na mnie, a w jej wzroku by�o jakie� potworne niezrozumienie. � I nie jak ludzie. Mieli takie oczy� i tak krzyczeli� Bo�e m�j, tak krzyczeli� �miali si� i zabijali, rzucali oderwanymi g�owami, wyrywali flaki� � Znowu ukry�a g�ow� pod moj� pach�.
��Zaprowadzisz nas tam � powiedzia�em.
��Nie! � wrzasn�a, a� za�widrowa�o mi w uszach. Pr�bowa�a si� wyrwa�, ale przytrzyma�em j� bardzo mocno.
��Spokojnie, moje dziecko � powiedzia�em. � Popatrz na mnie. No, popatrz na mnie! � rozkaza�em ostrzej.
Podnios�a wzrok.
��Jestem licencjonowanym inkwizytorem biskupa Hez-hezronu � powiedzia�em. � Nazywam si� Mordimer Madderdin. Ca�e lata uczono mnie nie tylko przes�uchiwa� ludzi, nie tylko prawd naszej wiary. Uczono mnie te� walczy�. Sp�jrz tutaj. � Wzi��em w d�onie jej g�ow� i obr�ci�em j� twarz� w stron� Kostucha. � To m�j pomocnik. �o�nierz i morderca. Zabi� wi�cej ludzi, ni� potrafi�aby� zliczy�, a nawet pomy�le�
Kostuch sk�oni� si� ironicznie, ale na jego twarzy pokaza� si� lekki u�miech. Dzi�ki temu wygl�da�a ona jeszcze straszniej ni� zwykle.
��I sp�jrz te� na nich. � Wskaza�em bli�niak�w. � Nieduzi s� wzrostem, prawda? Ale nie znajdziesz lepszych w kuszy i sztylecie. To nie my l�kamy si� potwor�w i ludzi, moje dziecko. To potwory oraz ludzie umykaj� przed nami. I wiesz dlaczego? Nie tylko dlatego, �e jeste�my silni i szkoleni. Z nami jest chwa�a i mi�o�� naszego Pana Boga Wszechmog�cego oraz Jezusa Chrystusa, kt�ry, schodz�c w chwale z krzy�a swej M�ki, mieczem i ogniem ukaza� nam, jak rozprawia� si� z wrogami.
Nie wiem, czy moje s�owa w pe�ni do niej dociera�y, ale z ca�� pewno�ci� j� uspokaja�y. W jej oczach nie by�o ju� takiego ob��du, a rysy twarzy wyg�adzi�y si�.
��Jak ci na imi�, moja mi�a? � zapyta�em. � Masz jakie� imi�, prawda?
��Elissa � powiedzia�a, mrugaj�c nerwowo. � Mam na imi� Elissa, panie.
��Zaprowadzisz nas wi�c, Elisso, do wioski. To niedaleko st�d, prawda?
��Kilka mil � odpar�a cicho i rozejrza�a si�. � Bieg�am przez las�
��A teraz p�jdziemy spokojniutko. Wsadz� ci� na mojego konia�
Drugi, s�ysz�c te s�owa, parskn�� g�upim �miechem i poklepa� si� po udach, ale spojrza�em na niego w taki spos�b, �e u�miech zgas� mu na twarzy. Bli�niak odwr�ci� wzrok i uda�, �e strzepuje co� z nogawic.
��� i pojedziesz jak dama, dobrze?
��Dobrze, panie � odpar�a.
��B�dziemy ca�y czas ko�o ciebie i nikt nie wyrz�dzi ci krzywdy, rozumiesz?
��Tak, panie � powiedzia�a. � Ale co ja zrobi�? Co ja zrobi�, kiedy wszystkich zabili?
��Kto tu jest panem? � spyta�em. � Kto w�ada tymi ziemiami?
��Pan hrabia � odpar�a.
��Jaki hrabia? � westchn��em.
��Hrabia de Rodimond � zagryz�a j�zyk, �eby sobie przypomnie�.
Nigdy w �yciu nie s�ysza�em takiego nazwiska, ale nie by�o w tym nic dziwnego. Cesarz ostatnimi laty przyznawa� tytu�y hrabiowskie tak cz�sto, jakby je wyci�ga� z kapelusza. I teraz prawie ka�dy w�a�ciciel zamku oraz paru wiosek ju� mieni� si� hrabi� lub lordem lub nawet ksi�ciem. Sam zna�em ksi���t, kt�rzy nie mieli nawet got�wki, by kupi� drewno na zim�, ale za to z zapa�em rozprawiali o rodowych koligacjach i szlachetnym pochodzeniu, a c�rki ch�tnie wydawali za maj�tnych mieszczan, pod warunkiem, �e ci odpowiednio podsypali z�otem. Wi�c pewnie de Rodimond nale�a� w�a�nie do takiego pokroju ludzi.
��Wiesz, gdzie jest jego zamek? � spyta�em.
��Dzie� drogi st�d � powiedzia�a po chwili. � Trzeba i�� wzd�u� rzeki.
��Dobrze � odpar�em. � Um�wmy si� tak, Elisso. Kiedy poka�esz nam ju� wiosk� i opowiesz o napadzie, pojedziemy do zamku twego pana, gdy� musi on dowiedzie� si� o tym, co sta�o si� na jego ziemiach. A ja poprosz�, by znalaz� dla ciebie prac� i dach nad g�ow� w zamku. Dobrze?
��Och, dzi�kuj� ci, panie � krzykn�a z prawdziw� rado�ci� w g�osie i przycisn�a moj� d�o� do ust.
U�miechn��em si�, bo lubi� ludzi, kt�rzy potrafi� okazywa� wdzi�czno��. Pog�aska�em j� po zmierzwionych w�osach.
��Jed�my wi�c � rozkaza�em i wsta�em z miejsca.
Do wioski Elissy dotarli�my w kilka pacierzy. Osada le�a�a w rozszerzeniu rzeki i by�a typowa dla cesarskiego pogranicza � teren�w niezbyt bezpiecznych, s�abo zaludnionych, a zim� nawiedzanych przez hordy g�odnych wilk�w, albo, co gorsza, wyg�odnia�e nied�wiedzie (je�li kto� by� na tyle g�upi, by je budzi� z zimowej drzemki). Domy by�y solidnie zbudowane, wzniesione z pot�nych bierwion. Budowniczowie wyci�li jedynie niewielkie wyloty okienne i r�wnie ma�e wyloty drzwiowe. Wida�, �e ka�dy z tych dom�w zosta� przystosowany do tego, by mieszka�cy mogli �atwo obroni� si� przed niespodziewanym napastnikiem. Jak�e inne to by�o od chatynek z darni i gliny, tak cz�stych w bezpiecznych okolicach Hezu, gdzie zimy by�y �agodne, a biskupi justycjariusze na gardle karali ka�dego, kto by�by skory do gwa�t�w lub rabunk�w.
Trupy le�a�y wsz�dzie. Przy studni i na progach domostw. Kto� pr�bowa� ucieka� do rzeki i le�a� teraz na p�yci�nie, z wyba�uszonymi, omywanymi przez fale, oczami. Kto� inny wida� stawia� op�r, bo mia� jeszcze w r�ku zakrwawion� siekier� o dw�ch ostrzach. Nic mu to nie pomog�o. Dwie kobiety le�a�y zwini�te w k��b, jak porzucone szmaty, i widzia�em, �e do ko�ca pr�bowa�y chroni� dzieci. Jedno z nich mia�o oderwan� od tu�owia g�ow�, drugie przytula�o si� do ober�ni�tego ramienia matki, a czaszk� strzaska� mu pot�ny cios. Tak mocny, �e czaszka ta by�a tylko rudoczerwon� galaret� z wystaj�cymi szpikulcami ko�ci i szarymi naciekami rozlanego m�zgu.
Widzia�em wiele rzeczy w �yciu. Widzia�em ludzi umieraj�cych w salach tortur i ludzi sma�onych na stosach, wdychaj�cych smr�d w�asnego, palonego t�uszczu. Widzia�em spustoszone i spalone wioski. Widzia�em, jak karze si� buntownik�w i ich rodziny. Widzia�em gwa�ty oraz rzezie. Ale ten widok by� inny od wszystkiego. Dlatego, �e ta masakra nie mia�a sensu. Kobietom i m�czyznom nie zdarto ubra� ani ozd�b. Nie zabrano broni lub narz�dzi. Nie widzia�em �lad�w gwa�tu, przes�ucha� ani tortur. Wszystko wskazywa�o, �e gromada napastnik�w wdar�a si� do wioski i wymordowa�a mieszka�c�w dla czystej rado�ci mordowania. Nie by�o im potrzebne nic, co mieli ci ludzie. Nie by� to te� spos�b ich ukarania za jakie� winy. Buntownik�w karze si� przecie� w inny spos�b. Zaskoczy�o mnie tylko jedno. Dlaczego cia�a napotkane w lesie zosta�y rozebrane, a tutaj wszystkie zw�oki nadal by�y w ubraniu? A mo�e m�czyzna i kobieta w lesie zostali napadni�ci, kiedy nago oddawali si� cielesnym przyjemno�ciom? I dlatego nie znale�li�my ubra�? Tak czy inaczej, napastnicy nie byli wilko�akami. Wilko�aki nigdy nie u�ywaj� broni. Ich przekonanie o tym, �e s� dzikimi zwierz�tami nie pozwoli�oby im skorzysta� z pa�ki, siekiery, czy w��czni. A na cia�ach pomordowanych wyra�nie widzia�em k�ute, ci�te oraz mia�d�one rany.
��Jessa. � Dziewczyna jad�ca na moim koniu wskaza�a palcem kobiet�, kt�rej g�ow� rozbito o cembrowin� studni. � Moja przyjaci�ka. � Chlipn�a i przetar�a nos palcami. � Mia�a wychodzi� za m���
Zsiad�em z konia i poda�em jej r�k�. Zawaha�a si� przez moment, ale potem zeskoczy�a. Widzia�em, �e stara si� odwraca� wzrok od trup�w.
��Obejrzyjcie tu wszystko � rozkaza�em ch�opakom. � I meldujcie mi o ka�dej dziwnej rzeczy, kt�r� dostrze�ecie.
��Tu wszystko jest dziwne � mrukn�� Kostuch.
Pchn��em drzwi jednego z dom�w i zajrza�em do �rodka. We wn�trzu by�o pusto, tylko na palenisku le�a� wywr�cony kocio�ek. Skin��em na Eliss�.
��Zosta� tu � rozkaza�em. � A ja rozejrz� si� po wiosce.
��Wr�cicie po mnie, panie? Prawda? Wr�cicie? � zabe�kota�a z przera�eniem.
��Elisso. � Wzi��em j� za r�k�. � Oczywi�cie, �e wr�c�. Nic ci ju� nie grozi. Usi�d� i czekaj na mnie.
Wyszed�em na zewn�trz i starannie zamkn��em za sob� drzwi. Nie przypuszcza�em, by cokolwiek zagra�a�o nam w tej chwili, ale dziewczyna by�a jedynym �wiadkiem zbrodni. I by� mo�e, kiedy przyjdzie co do czego, rozpozna napastnik�w. A wtedy nadejdzie czas Mordimera i jego w pokorze stawianych pyta�. Wyja�nijmy sobie jednak pewn� kwesti�, mili moi. Mordimer Madderdin � licencjonowany inkwizytor biskupa Hez-hezronu � nie jest rycerzem na bia�ym koniu, obro�c� uci�nionych i biczem na z�oczy�c�w. �wiat rz�dzi si� swoimi prawami, z kt�rych jedno m�wi, i� s�abi zawsze padaj� �upem silnych. Dlatego nie przej��bym si� specjalnie, gdyby chodzi�o o band� maruder�w albo opryszk�w grasuj�cych po wsiach i �ci�gaj�cych haracz lub zabawiaj�cych si� z miejscowymi dziewkami. Ale tu rzecz zdawa�a si� o wiele powa�niejsza i zastanawia�em si�, czy w gr� nie wchodz� czary lub wyznawanie jakiego� poga�skiego kultu.
Podszed�em do Kostucha, kt�ry przykucni�ty, ogl�da� z uwag� cia�o starego m�czyzny z rozci�t� na p� czaszk�.
��S�ysza�e� kiedy� o czym� podobnym? � zapyta�em.
Kostuch ma znakomit� pami��. Nie jest mo�e zbyt bystry, ale potrafi przytoczy� co do s�owa rozmowy sprzed lat, a wszystkie plotki i ploteczki urz�dzi�y sobie w jego g�owie przytulny magazyn.
��Nie, Mordimer � podni�s� na mnie wzrok. � O niczym, co przypomina�oby t� wie�.
��Rytualne mordy? Kult si�y i wojny? Ofiarny kanibalizm? � podda�em sam, nie za bardzo wierz�c we w�asne s�owa.
��Nie zgadza si�, Mordimer � pokr�ci� g�ow�.
��Wszystko jest nie tak.
��Znalaz�e� co�? � Spojrza�em na zw�oki starego cz�owieka.
��To samo. Bity, k�uty, siekany, potem pogryziony�
��Pastwili si� nad martwym ju� cia�em, prawda? Nic ci to nie przypomina?
Znowu pokr�ci� g�ow�.
��Przykro mi, Mordimer.
Ja my�l�. Mnie te� by�o przykro. Nienawidz� nierozwi�zanych zagadek, tajemnic i sekret�w. Prawdziw� satysfakcj� odczuwam dopiero wtedy, kiedy znajduj� �wiate�ko w ciemnym tunelu. I teraz te� wiedzia�em, �e nie spoczn�, p�ki nie dowiem si�, kto i dlaczego zabi� tych ludzi. Nie zale�a�o mi na ich �yciu czy �mierci. Wie�niacy to tylko wie�niacy. Dobry Pan stworzy� ich, by pracowali w znoju i trudzie, a potem umierali. Wszak Pismo m�wi:
Na czym mi, w takim razie, zale�a�o, skoro ani nie litowa�em si� nad tymi lud�mi, ani nie mia�em ambicji, by zamieni� si� w sprawiedliwy miecz prawa? Ano, zale�a�o mi na sprawdzeniu w�asnych si�. Jak m�g�bym w przysz�o�ci spokojnie my�le� o tych dniach, wiedz�c, �e podda�em si� i nie odnalaz�em wyt�umaczenia? �e nawet nie pr�bowa�em odszuka� �wiate�ka, i rakiem, chy�kiem wycofa�em si� z tajemniczego tunelu?
��A mo�e � Kostuch zastanawia� si� przez chwil�. � Mo�e by� pogada� z nimi, Mordimer?
��Z kim? � nie zrozumia�em go.
��No� z nimi. � Powi�d� r�k� wok�.
��Ty chyba oszala�e�! � Nawet si� na niego nie rozgniewa�em. � Mam rozmawia� z umar�ymi? Tego by� chcia�, Kostuch? Na miecz Pana, dlaczego ja si� z wami zadaj�?
Wsta�em i odszed�em od niego. Oczywi�cie, �e mog�em pr�bowa� porozmawia� z umar�ymi. Ich duchy unosi�y si� jeszcze tu gdzie� w pobli�u, pe�ne b�lu, gniewu, �alu i niezrozumienia. Przywo�anie tych duch�w by�o mniej wi�cej tak samo bezpieczne, jak wej�cie do klatki z rozjuszonymi lwami. Zreszt�, lwy najwy�ej pozbawi� ci� �ycia, a zemsta umar�ych mo�e by� du�o gorsza. Nie m�wi�c ju� o tym, �e nekromancji zabrania�y �wi�te zasady naszej wiary. Owszem, my inkwizytorzy, mieli�my prawo �amania zasad w imi� wy�szej konieczno�ci. Ale z ca�� pewno�ci� konieczno�� taka nie zachodzi�a w tej chwili. Nawet, gdybym poradzi� sobie z duchami pomordowanych, z ca�� pewno�ci� podobne zabawy nie spodoba�yby si� mojemu Anio�owi. A gniew Anio��w jest straszniejszy ni� ca�e z�o, kt�re potraficie sobie wyobrazi� i ca�e z�o, kt�rego wyobrazi� sobie nie potraficie.
I kiedy odchodzi�em od Kostucha (coraz bardziej zdumiony, i� �mia� w og�le co� takiego zaproponowa�), nagle dojrza�em trzech je�d�c�w otaczaj�cych zaprz�ony w dwa konie w�z. Kawalkada nadci�ga�a od p�nocy.
��Mamy go�ci! � zawo�a�em.
Kostuch i bli�niacy spojrzeli we wskazanym przeze mnie kierunku. Potem wszyscy czterej stan�li�my po�rodku wioski, tu� obok cembrowanej studni, przy kt�rej le�a�y jeszcze zw�oki m�odej kobiety.
��Maj� barwy � powiedzia� p�g�osem Kostuch.
Rzeczywi�cie, trzech konnych wyra�nie ubiera�o si� w barwy jakiego� magnata. Mieli szarozielone kubraki z amarantowymi naszywkami, a ich konie by�y dobrze utrzymane, z bogat� uprz꿹. Na wozie jecha�o nast�pnych trzech m�czyzn, zapewne ze s�u�by. Ale zauwa�y�em te�, i� wszyscy byli dobrze uzbrojeni, w miecze i oszczepy. S�o�ce mieli�my za plecami, wi�c przybysze dostrzegli nas p�niej ni� my ich. Ale nasza obecno�� wyra�nie ich zaniepokoi�a. Zatrzymali si� i naradzali przez chwil�, a potem znowu ruszyli w stron� wioski. Tym razem jednak zmienili szyk. Na ko�le zosta� tylko wo�nica, a dwaj pozostali piesi szli po bokach wozu. Je�d�cy zostali nieco z ty�u.
��Zdejmiemy ich? � zapyta� Kostuch.
��A mo�e przedtem porozmawiamy? � zaproponowa�em. � Czy� ty dzisiaj do reszty zdurnia�?
Kostuch warkn�� co� niezadowolony, a bli�niacy roze�mieli si� jednym g�osem.
Na skraju wioski w�z zatrzyma� si�, a wszystkich sze�ciu m�czyzn podesz�o do nas. Widzia�em, �e staraj� si� zachowa� ostro�no��, chocia� rozbawi� ich widok bli�niak�w. Jasnobrody, starszy m�czyzna o twarzy zasuszonego s�pa, powiedzia� co� p�g�osem, wskazuj�c moich towarzyszy palcem, i wszyscy si� za�miali.
�miejcie si�, �miejcie � pomy�la�em. � Jak dojdzie co do czego, minie wam ochota do �miechu. Bowiem ja, mili moi, nie zabieram ze sob� bli�niak�w z uwagi na ich wygl�d lub towarzysk� atrakcyjno��. Pierwszy i Drugi nie tylko dysponuj� interesuj�cymi zdolno�ciami, kt�re cz�owiek prosty m�g�by nazywa� magi�. Obaj s� mordercami. Wy�wiczonymi, pozbawionymi skrupu��w i mocnymi, niczym przybrze�ne trzemy.
��Kim jeste�cie, ludzie? � zakrzykn�� jasnobrody.
��Sam si� opowiedz � rzek�em spokojnie.
��Jestem porucznik Rons ze stra�y pana hrabiego de Rodimond � odpar�, a na jego blade policzki wype�zn�� rumieniec. � Gadaj lepiej kim ty jeste�, zanim nie ka�� was ubi�.
Kostuch roze�mia� si� i odrzuci� kaptur z g�owy. To zrobi�o wra�enie. To zawsze robi wra�enie.
��Co tu si� sta�o? � Powiod�em d�oni� wok�. � Dlaczego ci ludzie zgin�li i sk�d ty si� tu wzi��e�?
��Na Boga, cz�owieku. � Ko� porucznika zata�czy� spi�ty ostrog�. � Nie us�ysza�e�, co m�wi�? Gadaj kim jeste�!
��Jestem Mordimer Madderdin � rzek�em, wstaj�c z cembrowiny. � Licencjonowany inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu.
Przez chwil� przygl�da� mi si� badawczo.
��Zmykajcie st�d � rzek� wreszcie. � Inkwizytor, czy nie, nie masz tu nic do roboty.
��Nie? A mo�e jednak? � powiedzia�em zimno, bo nie podoba� mi si� ani ten cz�owiek, ani jego ton. � Tw�j pan b�dzie mi musia� odpowiedzie� na kilka pyta�.
��Hrabia nie zadaje si� ze �mieciami � warkn�� towarzysz porucznika, m�ody m�czyzna o g�adko wygolonej twarzy i niebieskich oczach.
��A ty co? Jeste� jego laleczk�? � burkn�� Kostuch.
M�odzieniec spi�� konia i ruszy� w stron� Kostucha. Stan��em mu na drodze.
��Pok�j! � zawo�a�em drwi�co. � Pok�j mi�dzy chrze�cijany!
��Zostaw! � warkn�� porucznik do towarzysza. � Skoro chcesz � zwr�ci� si� w moj� stron� � mo�ecie jecha� z nami. Ale powiem ci od razu, inkwizytorze, �e pan hrabia nie przepada za tobie podobnymi.
Cieszy�em si�, i� nie wybra� walki. Nie wiem, czy uzna�, �e pr�ba zabicia inkwizytora mog�aby mu mocno zaszkodzi�, czy te� zrozumia�, �e inkwizytor oraz jego towarzysze nie mog� by� �atwymi celami. Tak czy inaczej, wydawa� si� cz�owiekiem post�puj�cym rozs�dnie.
��Nie jeste�my od tego, by nas lubi� � odpar�em ze szczerym u�miechem. � Jeste�my od tego, by dawa� ludziom s�odk� rado�� wyznania grzech�w. A tu widz� ich sporo. � Znowu zatoczy�em kr�g d�oni�.
��Ano tak � porucznik zeskoczy� z siod�a. � �adujcie trupy � rozkaza� s�u�bie. � Nie zadawaj mi pyta�, inkwizytorze, bo nie wolno mi na nie odpowiada�. Ale je�li pan hrabia uzna, �e jeste� przydatnym narz�dziem, by� mo�e wyjawi ci, co si� tutaj dzieje.
��Wszyscy jeste�my narz�dziami tylko w r�ku Boga � odpar�em, patrz�c mu prosto w oczy, a on nie odwr�ci� wzroku.
Wiedzia�em, �e w posiad�o�ci hrabiego b�d� szuka� odpowiedzi na jedno pytanie: jak to si� sta�o, �e w�z zbieraj�cy trupy i �o�nierze hrabiego przybyli do wioski w kilka godzin po masakrze? Skoro do zamku by� dzie� drogi?
W czasie podr�y do letniego dworu hrabiego (tak nazywa� t� posiad�o�� porucznik Rons) nie wydarzy�o si� nic godnego wzmianki. Towarzysze porucznika i s�u�ba musieli dosta� �cis�y zakaz rozmawiania z nami, bo odzywali si� jedynie zapytani, a i to niech�tnie oraz p�g�bkiem. Ale ja r�wnie� nie stara�em si� by� w�cibski. W ko�cu tak czy inaczej, wszystkiego dowiemy si� na miejscu. Na razie jechali�my w przemi�ym towarzystwie kilkunastu trup�w (zauwa�y�em, �e s�u�ba pozbiera�a wszystkie zw�oki, jakie napastnicy pozostawili we wsi) i ca�e szcz�cie, i� droga by�a kr�tka, a na dworze do�� ch�odno, gdy� w innym wypadku moje delikatne powonienie mog�oby zosta� nara�one na pewnego rodzaju dyskomfort. Nie jestem mo�e cz�owiekiem nadmiernie wra�liwym, ale jako� wol� zapach lasu i ��ki od smrodu rozk�adaj�cych si� cia�. A s� ludzie, kt�rym to nie przeszkadza. Jak chocia�by m�j drogi Kostuch, kt�ry sam zwykle cuchnie niczym kilkudniowy trup.
Jednak zanim wyjechali�my z wioski, wykorzysta�em czas, kiedy ludzie porucznika zaj�ci byli zbieraniem cia� i wszed�em do chaty, w kt�rej zostawi�em Eliss�. Kiedy us�ysza�a kroki rzuci�a si� do k�ta i przywarowa�a tam niczym bity pies, ale zaraz uspokoi�a si�, kiedy zobaczy�a, �e to ja wchodz� do �rodka. Zawsze mi�a odmiana, bo ludzie na og� nie odczuwaj� ulgi i rado�ci widz�c, �e ich odwiedzam. Trudno zrozumie�, czemu l�kaj� si� inkwizytor�w, kt�rzy po�wi�caj� przecie� �ycie, by przys�u�y� si� zbawieniu ka�dego m�czyzny i ka�dej kobiety zamieszkuj�cych ten pad� p�aczu.
��Pos�uchaj mnie, dziecko � powiedzia�em. � Pos�uchaj bardzo uwa�nie, bo od tego mo�e zale�e� twoje �ycie.
Patrzy�a na mnie w napi�ciu, bezwiednie wzi�a w swe r�ce moj� d�o� i przycisn�a j� do piersi. M�wi�em ju�, �e mia�a do czego przyciska�?
��Przyjechali tu ludzie twojego pana i jedziemy z nimi do zamku. Jeste� moj� kobiet� i wyruszyli�my razem z Hezu, rozumiesz? Nigdy przedtem nie by�a� w wiosce i nie widzia�a�, jak zabijano ludzi, ani �adnego z nich nie zna�a�. Czy wyra�am si� jasno?
��Tak, panie � odpar�a cicho.
��Trzymaj si� blisko mnie i nie odzywaj si�, cho�by ci� o co� pytano, rozumiesz? Nigdzie nie odchod� i nie dawaj si� wyci�gn�� na spytki. Staraj si� nawet nie s�ucha�, je�li cokolwiek b�d� m�wi�. Je�li kto� b�dzie chcia� co� ci kaza� albo zapyta, milcz i patrz na mnie. Jasne?
��Tak, panie � powt�rzy�a. � Ja nic nie rozumiem, ale�
Przerwa�em jej, unosz�c d�o�.
��Nic nie musisz rozumie� � rzek�em. � S�uchaj moich polece�, a mo�e uda ci si� prze�y�.
By� mo�e zastanawiacie si� nad nadmiern� czu�ostkowo�ci� i uczuciowo�ci� waszego uni�onego s�ugi. W ko�cu, jaki mia�em interes w tym, by ratowa� nic nie warte �ycie dopiero co poznanej wie�niaczki? Ot�, mili moi, jak najdalszy jestem od tego, by odmawia� warto�ci czyjemukolwiek �yciu. Zw�aszcza �yciu kogo�, kto ocala� ze strasznej masakry, udowadniaj�c tym samym, i� taka by�a w�a�nie wola Boga. A poza wszystkim Elissa by�a jedyn� osob�, kt�ra widzia�a morderc�w. I kto wie, mo�e w stosownej chwili jej wiedza mi si� przyda? A mo�e nawet ocali mi �ycie? Przyznam te� � szczerze, z pokor� i niejakim zak�opotaniem � i� bardzo by�em ciekaw pe�nych i kszta�tnych piersi Elissy. Mia�em wra�enie, �e ca�kiem przyjemnie b�dzie je zobaczy� faluj�ce nad sob� i poczu� je w d�oniach. Zw�aszcza, �e kobiety, wdzi�czne wybawcy, odnajduj� w sobie niewiarygodnie wielkie pok�ady nami�tno�ci. Och, ja wiem, jakie to niskie i przyziemne my�li, ale po pierwsze, nie mia�em ju� od kilku tygodni kobiety, a po drugie, jestem tylko cz�owiekiem ubogim duchem. I jak m�wi Pismo, to w�a�nie dla takich jak ja przygotowano Kr�lestwo Niebieskie.
Jednak wbrew moim obawom porucznik oraz jego ludzie nie zwracali szczeg�lnej uwagi na Eliss�. Da�em jej m�j zapasowy p�aszcz, pod kt�rym skry�y si� wie�niacze szatki i trzyma�em j� przez ca�� drog� blisko siebie. By�a pos�uszn� dziewczyn� i milcza�a przez ca�� podr�, a odpowiada�a tylko wtedy, kiedy zada�em jej pytanie. Us�ysza�em nawet, jak jeden ze s�u��cych m�wi p�g�osem do drugiego:
��Patrz, jak wytresowa� t� swoj� kobit� � w jego g�osie by� podziw. � A moja strz�pi oz�r z byle powodu.
Przenocowali�my spokojnie, cho� oczywi�cie nie omieszka�em rozkaza� ch�opcom, by na zmian� trzymali stra�. Zauwa�y�em zreszt�, i� tak samo post�pi� porucznik Rons, co �wiadczy�o o tym, �e albo chcia� mie� oko na nas, albo obawia� si� pojawienia morderc�w. Cho� ci�ko by�o mi wyobrazi� sobie band�, kt�ra zaatakowa�aby dziesi�ciu zbrojnych. Ja sam postanowi�em si� wyspa�, ale mam wrodzon� zdolno�� niezwykle czujnego snu, a zbli�aj�ce si� niebezpiecze�stwo dzia�a na mnie niczym kube� zimnej wody. Tym razem jednak spokojnie przedrzema�em do �witu, a w po�udnie zobaczyli�my po�o�one w zakolu rzeki wzg�rze, na kt�rego zboczu wznosi� si� zgrabny, niedu�y zameczek z dwoma wie�ycami.
��Oto i jeste�my � rzek� porucznik Rons, chyba tylko po to, by co� powiedzie�, bo sam przecie� widzia�em.
Hrabia de Rodimond by� za�ywnym, �ysiej�cym czterdziestolatkiem z wyblak�ymi, wy�upiastymi oczyma. Przyj�� nas ubrany w sk�rzany, poplamiony fartuch, a na jego palcach zobaczy�em ��te �lady po kwasie. Gabinet, do kt�rego weszli�my, by� jednym z najlepiej urz�dzonych laboratori�w alchemicznych, jakie zdarzy�o mi si� widzie�. Na sto�ach sta�y wielkie palniki, retorty, kocio�ki i ch�odnice. Na p�kach t�oczy�y si� setki s�oik�w i buteleczek z kamionki, gliny lub br�zowego szk�a. Z alkowy obok dobiega� zapach zi� i zobaczy�em tam setki susz�cych si� ro�lin. Poza tym, c�, jak w ka�dym szanuj�cym si� laboratorium alchemicznym pe�no tu by�o przedmiot�w cudacznych i nikomu nie potrzebnych: wypreparowany �eb krokodyla, r�g hippopotamusa, zasuszony nietoperz z rozpostartymi skrzyd�ami i wyszczerzonymi k�ami, pazurzasta nied�wiedzia �apa oraz dwa ludzkie szkielety, jeden du�y, drugi ma�y, a w dodatku pozbawiony czaszki. Na drewnianej p�ce, wzd�u� �ciany, sta�o kilkana�cie oprawnych w sk�r� ksi��ek.
Hrabia krz�ta� si� przy sto�ach i szczypcami zdejmowa� w�a�nie z palnika tygielek, z kt�rego wali� upiornie �mierdz�cy i dusz�cy dym. Na pewno substancja mia�a domieszk� siarki, bo bardzo wyra�nie czu�em ten charakterystyczny zapach.
��Nie mam czasu, nie mam czasu� � Obr�ci� si� w moj� stron�. � Rons, kto to jest, u Boga Ojca?
��M�wi�em ju�, panie hrabio. To inkwizytor z Hezu.
��Mordimer Madderdin, do us�ug pana hrabiego � sk�oni�em g�ow�, a de Rodimond obrzuci� mnie przelotnym spojrzeniem.
��Czyja prosi�em o inkwizytora, Rons?
��Nie, panie hrabio.
��To powiedz mu, �eby sobie pojecha�.
Machn�� r�k� i obr�ci� si� w stron� tygli.
��Za pozwoleniem, panie hrabio � powiedzia�em uprzejmie, lecz twardo, bo nie mia�em zamiaru da� si� zby�.
Porucznik Rons chcia� mnie poci�gn�� za r�kaw, ale, spojrza�em na niego w taki spos�b, �e cofn�� d�o�. Jego oczy pociemnia�y.
��Czego? � de Rodimond nie kry� ju� zniecierpliwienia.
��Zak�adam, �e pan hrabia zechce jednak porozmawia� ze mn�, a nie z oficjaln� delegacj� biskupa Hez-hezronu, kt�ra przyjedzie bada� tu praktyki poga�skich kult�w.
Drgn��, postawi� tygiel na blacie i od�o�y� szczypce. Zakas�a�.
��Poga�skich kult�w? � prychn��, ale widzia�em, �e jest zaniepokojony, gdy� ka�dy wiedzia�, i� przys�anie oficjalnej komisji z Inkwizytorium nie wr�y�o niczego dobrego.
��Widzieli�my trupy � powiedzia�em. � Zmasakrowane zw�oki mieszka�c�w jednej z wiosek. Porucznik przywi�z� je do zamku pana hrabiego.
��Bandyci � burkn�� de Rodimond. � Wsz�dzie pe�no tej ho�oty. Jego Ekscelencja lepiej przys�a�by mi justycjariuszy, a nie inkwizytora.
Zwali� si� ci�ko na obite wyp�owia�ym adamaszkiem krzes�o.
��Przynie� wina, Rons � rozkaza� � i trzy kielichy.
��To nie bandyci, panie hrabio � powiedzia�em, b�d�c przekonany, �e sam o tym doskonale wie. � Bandyci nie wy�eraj� mi�sa ofiar, nie masakruj� zw�ok i nie zostawiaj� �up�w. Dom�w w tej wiosce nikt nawet nie obrabowa�, a cia� nie obdarto z but�w, ubra� ani ozd�b.
Spojrza� na mnie spode �ba.
��Mo�e tak, mo�e nie � powiedzia�. � Bandyci to bandyci, i nie wiadomo, co im strzeli do �b�w.
��Bandyci, panie hrabio, zachowuj� si� zwykle zdumiewaj�co racjonalnie � rzek�em. � Gdy� �yj� z wyst�pku. I nie morduj� dla samej rado�ci mordowania. A przynajmniej nie w taki spos�b. Czy pan hrabia wyobra�a sobie rozb�jnik�w obgryzaj�cych zw�oki? Po co mi�liby to robi�?
��Zw�oki obgryz�y zwierz�ta � warkn�� i nie wiedzia�em, dlaczego k�amie, gdy� sam nie wierzy� we w�asne s�owa.
��Pan hrabia wybaczy, ale jestem w stanie pozna� �lad ludzkich szcz�k i odr�ni� je od zwierz�cych � odpar�em uprzejmie. � By�bym te� niezwykle szcz�liwy, gdyby pan hrabia raczy� mi wyja�ni�, jak to si� sta�o, �e �o�nierze pana hrabiego zjawili si� w wiosce ju� kilka godzin po masakrze, pomimo �e zamek jest oddalony od wioski o dzie� drogi.
Porucznik Rons musia� s�ysze� te s�owa, gdy� w�a�nie wraca� z tac�, na kt�rej sta� srebrny dzbanek i trzy szerokie kielichy. Widzia�em jednak, �e nawet brew mu nie drgn�a.
��Nalej � rozkaza� de Rodimond. � Czy pan chce mnie przes�uchiwa�, inkwizytorze? � wsta� z krzes�a. � Mnie, hrabiego de Rodimond?! Czy wa�y si� pan poddawa� w w�tpliwo�� moje s�owa?
��Szukam prawdy, wasza dostojno�� � odpar�em grzecznie.
��To cesarskie pogranicze, inkwizytorze � rzek� � i nie podlega twej jurysdykcji.
��Czy wasza dostojno�� ma ochot� t�umaczy� to biskupiemu poselstwu, kt�re przyb�dzie z Hezu, czy te� woli porozmawia� ze mn�?
��Grozisz mi? � Widzia�em, �e jest w�ciek�y. Ale jednocze�nie gdzie� w g��bi jego oczu wyczytywa�em l�k.
��Nigdy bym si� nie o�mieli�, panie hrabio, grozi� przedstawicielowi tak znakomitego rodu � powiedzia�em. � Mam tylko zaszczyt poinformowa� pana hrabiego o tym, jak przedstawia si� sytuacja.
��Znakomitego rodu? � prychn��. � A to paradne! Za�o�� si�, �e nie s�ysza�e� wcze�niej o hrabiach de Roditmond, nieprawda�?
��Z pokor� i �alem przyznaj�, �e moja wiedza na temat wielkich rod�w arystokratycznych jest nader nik�a � sk�oni�em g�ow�.
��Umie s�odzi� ten inkwizytor, co, Rons? � hrabia roze�mia� si� i poda� mi nape�niony kielich. � Nie musisz mi pochlebia�, Madderdin, czy jak ci tam. Hrabiowski tytu� i nadanie lenn dostali�my, bo mojej �wi�tej pami�ci mamusia puszcza�a si� z cesarskim koniuszym. Tak to ju� w �yciu bywa, inkwizytorze. M�j pradziadek by� uczciwym bednarzem, dziadek mniej uczciwym �o�nierzem, ojciec przekupnym oficerem stra�y, kt�ry dorobi� si� wielkich rog�w, a ja jestem hrabi�. Jak m�wi�: szale�cem, alchemikiem i konfratrem diab�a. Kim b�dzie m�j syn? � roze�mia� si�, obna�aj�c ��te i nier�wne z�by.
��Ceni� ludzi zajmuj�cych si� alchemi� � powiedzia�em uprzejmie, ignoruj�c jego wywody na temat rodziny � gdy� nauka ta wymaga wielkiej wiedzy i cierpliwo�ci dzia�ania. Ko�ci� nie widzi w niej nic z�ego.
By�a to tylko po�owiczna prawda, ale nie zamierza�em t�umaczy� hrabiemu niuans�w podej�cia Ko�cio�a do wiedzy alchemicznej.
��Tak, tak, tak � upi� solidny �yk. � Twoje zdrowie, inkwizytorze. Nie widzi nic z�ego, p�ki nie spali. Ju� ja to znam.
Przechyli�em kielich do ust. Wino by�o m�ode i kwa�ne, ale zdarza�o mi si� pija� gorsze trunki.
��No i co, Rons? � zagadn�� de Rodimond. � Powiesz mu, co si� dzieje?
��Jak pan hrabia sobie �yczy � odpar� ch�odno oficer.
��Powiedz, powiedz, mo�e on co� poradzi. W ka�dym razie lepsze to, ni�by mia� przys�a� swoich przyjaci� w czarnych p�aszczach. Zaraz by mi spalili po�ow� ludzi.
Westchn��em tylko, gdy� niezrozumienie dzia�a� i cel�w Inkwizytorium zawsze mnie rozstraja�o. Dlaczego ludzie s�dz�, �e istniejemy, by kogokolwiek pali�? To tylko ostateczno��, a nie codzienna rutyna.
��Siadaj, inkwizytorze � wskaza� mi zydel pod �cian�. � I s�uchaj, bo to ciekawa historia.
Porucznik Rons chwil� si� zastanawia�.
��To ju� trzecia wioska � rzek� w ko�cu. � Zawsze przedtem dostajemy list. Tym razem m�wi� on, �eby wzi�� w�z i jecha� do Brzozowca�
��Tak si� nazywa�a osada, kt�r� widzia�e� � wtr�ci� hrabia.
��I zawsze to samo. Zmasakrowane trupy i �adnego �wiadka.
��List? � powt�rzy�em. � Ciekawe. Czy m�g�bym go zobaczy�?
��Czemu nie? � hrabia si�gn�� do sekretery i wyj�� z niej z�o�ony na p� pergamin.
Czarnym inkaustem kto� napisa�: �We� w�z i jed� do Brzozowca. Pospiesz si�, zanim za�mierdn��.
��Dowcipni� � powiedzia�em, przygl�daj�c si� uwa�nie karcie. � To pismo cz�owieka kszta�conego, panie hrabio. Wyra�ny kr�j liter� Prosz� zauwa�y�, jak eleganckie jest �B� z tymi dwoma brzuszkami i lask� zako�czon� zawijasem.
��Wspania�e � powiedzia� ironicznie hrabia, rzucaj�c okiem na pismo.
��To wa�ny �lad, panie hrabio � nie da�em si� zbi� z panta�yku. � �wiadczy, �e wr�g pana hrabiego nie jest zwyk�ym bandyt�. Bandyci nie pisz� eleganckich list�w.
��I co z tego?
��Nie s�dzi pan hrabia, �e to zaw�a list� podejrzanych? Z�y s�siad?
��Nie, Madderdin � powiedzia�. � My tu �yjemy spokojnie. Mamy du�e w�o�ci i ma�o r�k do pracy. Porwa� komu� ludzi, przekupi� ich, by opu�cili moje ziemie i poszli pracowa� dla kogo innego � to bym zrozumia�. My tu cenimy ludzkie �ycie, inkwizytorze. Tu si� nawet nie wiesza z�oczy�c�w, tylko oddaje ich w niewol�. �aden z moich s�siad�w nie zrobi�by czego� podobnego.
��Rozumiem, panie hrabio. Tak wi�c �adnych spor�w?
��Zawsze s� spory, inkwizytorze � wtr�ci� Rons. � Ale nikt nie odwa�y�by si� na co� takiego.
��O�miel� si� zapyta�, czy pan hrabia zawiadomi� prefekta? Dw�r cesarski?
��A co ich to obchodzi? � warkn�� de Rodimond. � Do �ci�gania podatk�w s� pierwsi, ale co innego? Pewnie, �e zawiadomi�em. Nawet mi nie odpisali.
Pokiwa�em g�ow�, bo tego w�a�nie nale�a�o si� spodziewa�. Cesarz i jego urz�dnicy mieli wa�niejsze sprawy na g�owie ni� zajmowanie si� k�opotami prowincjonalnego hrabiego, kt�ry dosta� tytu� w zamian za rogi ojca. No, ale niechby nie o�mieli� si� zap�aci� podatku. Zaraz by mia� na g�owie prewota i jego poborc�w.
��Z rado�ci� pomog� panu, hrabio � powiedzia�em � bo cho� nie wiem, czy rzecz dotyczy herezji lub czar�w, to mog� za�o�y�, �e istnieje takie prawdopodobie�stwo.
��Czary � prychn�� hrabia. � Te� mi co��
��To tylko przypuszczenia. � Roz�o�y�em d�onie. � Czy pan hrabia by�by �askaw opowiedzie� mi ca�� histori� od pocz�tku?
��Rons � de Rodimond spojrza� na porucznika.
��S�ucham, panie hrabio. � Oficer od�o�y� pusty ju� kielich, po czym dola� wina z dzbana, najpierw hrabiemu, potem mnie, a na ko�cu sobie.
��Wszystko zacz�o si� od znikni�cia ludzi z Nied�wiednika� � zacz��.
��Takie tu barbarzy�skie nazwy � mrukn�� hrabia. � Nied�wiednik, Brzozowiec, Mchowe G�rki, Bagniskowo, Sfornegace, Utopowa Czelad��
��Sfornegace? � u�miechn��em si�. � Faktycznie, barbarzy�skie. Ale, jak to, poruczniku: od znikni�cia? Nie znaleziono cia�?
��Ano nie � odpar�. � My�leli�my, �e kto� ich podkupi�, tak jak m�wi� pan hrabia, bo tu brakuje r�k do pracy. Trzeba karczowa� puszcz�, ziemia twarda i nieurodzajna, wi�c miejscowi panowie prze�cigaj� si� w wolniznach.
��Jednak potem ju� mordowano osadnik�w?
��Tak jest. Trzy razy. Trzy wioski. I za ka�dym razem przychodzi� list zawiadamiaj�cy, gdzie mamy jecha� po zw�oki.
��Szukali�cie morderc�w?
��Szukaj wiatru w polu � mrukn�� Rons. � To wielka puszcza. Bagna, rozlewiska, ost�py, labirynt jaski� na po�udniu. Jak chcia�by�, ca�� armi� by� m�g� ukry�, a nie kilkunastu zb�j�w. Tyle, �e do tej pory nawet zb�jowa� tu si� nikomu nie chcia�o. A ja mam o�miu �o�nierzy i kilkunastu zbrojnej s�u�by. Mia�bym dziesi�ciokro� wi�cej i jeszcze nic bym nie zrobi�. A przecie� nie mo�emy zostawi� zamku bez stra�y.
��I tak mi b�d� wyrzynali ludzi! � Hrabia hukn�� pi�ci� w st�, a� przewr�ci� si� kamionkowy kocio�ek i na blat wyp�yn�a ciemnozielona masa.
���adnych ��da�? Nic? � zapyta�em.
��Czego oni by mogli ��da� ode mnie? � zapyta� z jak�� niespodziewan� gorycz�. � Dwa lata ju� zalegam z podatkiem. Jak d�ugo mi s�u�ysz darmo, Rons?
��Prawie rok, panie hrabio.
��No w�a�nie. Za wikt i dach nad g�ow�. Taki to i ze mnie hrabia.
��
��Tylko ciekawe, kiedy ta chwila nadejdzie � de Rodimond spojrza� na mnie wyblak�ym wzrokiem. � My�licie, �e mo�liwe jest odkrycie kamienia filozoficznego? Tinktury czerwonej?
��Nie, panie hrabio. My�l�, �e nie � odpar�em zgodnie z prawd�.
��I ja tak s�dz� � pokiwa� g�ow�. � A ile Cornelius z�ota ode mnie wy�udzi� na te do�wiadczenia� M�j Bo�e�
��Cornelius? � podda�em.
��Taki oczajdusza � wyja�ni� niech�tnie Rons. � Ostrzega�em pana hrabiego, ale ja oczywi�cie jestem jedynie prostym cz�owiekiem. Nie mam wykszta�cenia i nie rozumiem umys��w, kt�re unosz� si� na wy�ynach nauki � powiedzia� z ironi�, wyra�nie kogo� cytuj�c.
��Alchemik, prawda? Kaza� go pan hrabia powiesi�?
��Przyda�oby si� � roze�mia� si� nieweso�o Rons. � Wyczu� pismo nosem i zemkn��.
��Ksi��� Haggledorf pi�tna�cie lat czeka� na wyniki prac swego alchemika � powiedzia�em. � Zastawi� po�ow� w�o�ci na jego badania. No, a pi�tnastego roku straci� cierpliwo�� i kaza� go usma�y� w �elaznym fotelu�
��O, na to nie wpad�em. � de Rodimond klasn�� d�o�mi w uda. � Chcia�em go tylko powiesi�.
��Kiedy uciek� ten Cornelius? � spyta�em.
��P� roku temu? � Hrabia spojrza� pytaj�co w stron� porucznika, a oficer skin�� g�ow�.
��Czyli przed zagini�ciem ludzi z wioski i pierwszymi atakami?
��A co ma wsp�lnego jedno z drugim? � de Rodimond wzruszy� ramionami.
��List, panie hrabio � wyja�ni�em. � M�wi�em, �e pisa� go cz�owiek wykszta�cony. Poza tym, nadzwyczaj wyra�ne jest, i� mia� o co� �al do pana hrabiego. Przecie� to zawiadamianie o pope�nionych zbrodniach, to czysta z�o�liwo��. S�dz�, i� bawi�a go bezsilno�� pana hrabiego, je�li wolno mi by� szczerym.
��Ju� sobie wyobra�am, jak Cornelius obgryza zw�oki � parskn�� ironicznie de Rodimond. � No, ja dzi�kuj�, ale je�li tak dzia�a nasza Inkwizycja�
��Cornelius to s�aby, mizerny cz�owiek � wyja�ni� Rons. � Jak m�g�by wybi� drwali, rybak�w, pasterzy? W dodatku uzbrojonych i znaj�cych si� na walce? Ponosi was fantazja, inkwizytorze.
��Prosz� o wybaczenie, panie hrabio � powiedzia�em, sk�aniaj�c g�ow�. � Staram si� tylko obj�� ca�� spraw� mym w�t�ym umys�em i niechybnie pope�niam liczne b��dy.
��Niebezpieczny cz�owiek � rzek� po chwili milczenia de Rodimond, zwracaj�c si� do oficera � z tego naszego inkwizytora. Naprawd� niebezpieczny. � Pokiwa� g�ow� i obr�ci� wzrok na mnie. � Wi�c s�dzisz, �e doktor Cornelius jest zamieszany we wszystko?
��Z braku innych przes�anek, przyznam z pokor�, i� taka my�l za�wita�a w mojej g�owie.
��Daruj sobie� � burkn�� � te uni�ono�ci. Bo ufam, �e nie za g�adko�� mowy zosta�e� inkwizytorem. D�ugo ju� s�u�ysz Ko�cio�owi?
��D�ugo, panie hrabio.
��Mia�e� do czynienia z podobnymi sprawkami?
��Z podobnymi nie.
��No to mog� si� cieszy�, �e jestem pierwszy, co? Nast�pne do�wiadczenie w inkwizytorskim fachu�
��Czy pan hrabia ma mapy okolicy? � zapyta�em, ignoruj�c jego z�o�liwo�ci.
��Mapy� Te� co�� Spr�buj nam�wi� cesarskich kartograf�w, �eby tu przyjechali.
��Czy te wioski s�� by�y � poprawi�em si� � daleko od siebie?
��Dwa dni drogi � odpar� Rons. � Mniej wi�cej.
��Jakbym chcia� odwiedzi� wszystkie, jak musia�bym jecha�? W linii prostej?
��Nie, oczywi�cie �e nie � powiedzia� porucznik i zastanawia� si� d�ug� chwil�. � Powiedzia�bym raczej, �e musia�by� zatoczy� ko�o, inkwizytorze.
��Dobrze. Wyobra�my sobie wi�c, �e mamy kr�g � powiod�em czubkiem buta po pod�odze � na kt�rym to kr�gu le�� zaatakowane wioski. Co jest w jego �rodku?
Rons i de Rodimond spojrzeli po sobie.
��Bagna? � zapyta� niepewnie oficer. � Tak � doda� ju� stanowczym g�osem. � Bagna.
��Wi�c tam musimy szuka� morderc�w � rzek�em. � Kto� zna te bagna?
���artuje pan? � roze�mia� si� Rons. � Po co ktokolwiek mia�by je poznawa�?
��Bandyci musz� gdzie� mieszka� i mie� co je��. Za�o�� si�, �e na bagnach znajdziemy ich kryj�wk�. Czy jest kto�, kto mo�e nas poprowadzi�? Smolarze? Bartnicy?
��Bartnicy� Hmmm� � zastanowi� si� Rons. � S�ysza�em o bartnikach mieszkaj�cych w okolicy. Ale czy znaj� bagna, B�g raczy wiedzie�.
��Chce pan naprawd� nam pom�c, inkwizytorze? � zapyta� de Rodimond, a w jego g�osie us�ysza�em chyba co� w rodzaju niech�tnego szacunku. � Ja nawet nie mam panu co zaoferowa� w zamian.
��Niech mi pan da, panie hrabio, kilku ludzi i zapasy �ywno�ci. Nie wiem, czy naprawd� znajdziemy co� na bagnach, ale wiem, �e wielk� m�dro�� mo�emy czerpa� ze s��w Pisma. A ono m�wi:
��Pojad� z nimi � rzek� porucznik. � Zabior� Fontana, de Villego i kilku zbrojnych. By� mo�e nic z tego nie wyjdzie, ale warto spr�bowa�.
��A pa�scy ludzie, inkwizytorze � z wahaniem w g�osie zacz�� de Rodimond. � Byli kiedy� w walce?
Roze�mia�em si�.
��By� mo�e nie powinienem u�ywa� takich s��w w stosunku do moich pomocnik�w, ale to mordercy, panie hrabio. Jedni z najlepiej wyszkolonych, jakich w �yciu widzia�em.
Pokiwa� g�ow�, ale widzia�em, �e nie jest do ko�ca przekonany.
��Nie wiem, Rons � powiedzia� w ko�cu. � To ty masz ryzykowa� g�ow�. Nie wydam ci takiego rozkazu, ale zrobisz, jak uznasz za stosowne.
��W takim razie jad� z inkwizytorem, panie hrabio � zdecydowa� porucznik bez wahania. � �le bym si� czu�, wiedz�c, �e obcy cz�owiek walczy w mojej sprawie.
Podczo�gali�my si�, szuraj�c brzuchami po mokrej ziemi, i przywarowali�my na linii krzew�w. Widzia�em postacie snuj�ce si� przy ogniskach. Na �rodku sta�a beczka, z kt�rej ludzie czerpali dzbanami lub kuflami, czuli�my zapach pieczonego mi�sa, a z dali dochodzi�y g�osy rozm�w.
��Pierwszy � szepn��em. � Dacie rad� ich zdj��?
��Jasne, Mordimer � odpar� bli�niak. � Wida� wszystko jak na d�oni.
��Inkwizytorze � us�ysza�em g�os Ronsa. � A je�li to nie oni? Je�li zabijemy niewinnych?
My�la�em chwil� nad tym, co powiedzia�. Niespecjalnie obchodzi�o mnie �ycie tych ludzi, ale nie zamierza�em ryzykowa� w�asnego, je�li nie mia�oby to przynie�� stosownego efektu. Faktycznie, istnia�o prawdopodobie�stwo, i� byli to tylko spokojni osadnicy, chc�cy �y� z dala od prawa, podatk�w i w�adzy feudalnego pana. Takie rzeczy cz�sto zdarza�y si� w s�abiej zaludnionych okolicach. Mogli to te� by� zbiegli ch�opi albo banici, chroni�cy si� w ost�pach przed tward� r�k� sprawiedliwo�ci, lecz nie maj�cy nic wsp�lnego z masakr� wiosek.
��Nie m�wi�em tego panu, poruczniku, ale kobieta nie pochodzi z Hezu � odpar�em po chwili zastanowienia. � Mieszka�a w jednej z osad i widzia�a morderc�w. Czy jej �wiadectwo pana przekona?
��Ach, tak � powiedzia�. � Dobrze. To mnie przekona.
Szturchn��em bli�niaka i kaza�em mu i�� po Eliss�. Nie mia�em poj�cia, czy dziewczyna b�dzie w stanie z tej odleg�o�ci rozpozna� twarze zab�jc�w. Mia�em jednak nadziej�, �e tak, gdy� od czasu do czasu niekt�rzy z m�czyzn stawali w �wietle p�omieni i by�o ich wida� bardzo wyra�nie.
Po chwili Pierwszy przyczo�ga� si� z powrotem, a obok niego nieporadnie czo�ga�a si� Elissa. Ca�� twarz mia�a utyt�an� w b�ocie i dr�a�a jak li�� osiki. Obj��em j� mocno ramieniem i przytuli�em.
��Nie b�j si�, moje dziecko � szepn��em jej prosto w ucho i czu�em, �e w moich obj�ciach przestaje dr�e�.
��Musisz przyjrze� si� uwa�nie ludziom przy ogniu. I powiedzie� nam, czy to ci sami, kt�rzy napadli na twoj� wiosk�. Patrz uwa�nie i nie pope�nij b��du.
��Tak, panie � szepn�a.
Unios�a g�ow�, a ja wiedzia�em, �e nadchodzi niebezpieczny moment. Co b�dzie, je�li rozpozna morderc�w i zacznie krzycze�? Dostanie ataku spazm�w? Pobiegnie w panice przed siebie? By�em przygotowany, by j� unieruchomi� i zatka� jej usta, kiedy przyjdzie taka potrzeba. Ale Elissa tylko zadr�a�a mocniej i us�ysza�em, jak szcz�kn�y jej z�by.
��To oni � powiedzia�a niewyra�nie, �e ledwo j� zrozumia�em. � Oni!
��Jeste� pewna?
��Czarna broda. � Wbi�a paznokcie w moj� d�o�, tak mocno, i� by�em pewien, �e zostawi mi na sk�rze krwawe �lady. � Ten czarnobrody. Widzia�am, jak gryz�� � rozp�aka�a si� bezg�o�nie, a ja poca�owa�em j� w czo�o.
��Jeste� dzieln� kobiet�, Elisso � powiedzia�em i da�em znak bli�niakowi, by odprowadzi� j� z powrotem do koni.
��Wystarczy, poruczniku? � spyta�em.
��Wystarczy. � W mroku nie widzia�em jego twarzy, tylko skini�cie g�owy. � Najzupe�niej wystarczy.
Do obozowiska prowadzi�a tylko jedna droga. Od po�udnia. Z p�nocy, zachodu i wschodu otacza� je g�sty, nieprzenikniony g�szcz tarniny. Wiedzia�em, �e tamt�dy z ca�� pewno�ci� si� nie przedostaniemy, bo nawet gdyby uda�o si� pokona� kolczaste krzewy, to najprawdopodobniej wci�gn�aby nas bagienna to�.
A wi�c nale�a�o przebi� si� przez otwart� przestrze�. Ca�e szcz�cie, �e mordercy nie pilnowali obozu. Wida� nie przypuszczali, �e ktokolwiek m�g� p�j�� ich �ladem i pokona� zwodnicze bagniska. Niemniej w zasi�gu naszego wzroku by�o ich kilkunastu, a nikt nie m�g� zagwarantowa�, i� gdzie� tam � w ciemno�ci � nie czaili si� nast�pni. Mo�e cz�� ucztowa�a i bawi�a si�, a reszta spa�a?
C�, w ka�dym razie by�o nas dziewi�ciu, ale nie wiedzia�em, co warci s� ludzie porucznika Ronsa, ani nawet on sam. Jak zwykle najlepiej by�o liczy� tylko na siebie. A w drugiej kolejno�ci, na Kostucha i bli�niak�w.
��Zostajecie tu � rozkaza�em Pierwszemu i Drugiemu � i mierzcie dobrze.
��Gotowy? � spyta�em Ronsa, a on skin�� w odpowiedzi g�ow�.
��A wi�c w imi� Bo�e! � krzykn��em i wsta�em.
W tej samej chwili za�wiergota�y be�ty i dw�ch ludzi zwali�o si� na ziemi�. Jeden wpad� twarz� w ognisko. W obozie morderc�w rozleg�y si� krzyki, wrzaski, nawo�ywania, a my biegli�my ju� p�dem w ich stron�.
Wszystko posz�o nadspodziewanie �atwo. Obawia�em si� dzikiego oporu, zawzi�to�ci i walki na �mier� i �ycie. Tymczasem wpadli�my pomi�dzy nich, niczym zgraja go�czych ps�w na zamkni�te w matni sarny. Chlasn��em nadbiegaj�cego cz�owieka mieczem przez pier� (nie wiem nawet, czy bieg�, by ze mn� walczy�, czy te� ucieka� akurat w t� stron�), kolejnemu w�adowa�em sztych pod gard�o. A potem ju� tylko stan��em w �wietle ognisk i patrzy�em, bo zaiste nie mia�em wiele do roboty. Kostuch oraz ludzie porucznika Ronsa uwijali si� jak w ukropie, a cia�a bandyt�w pada�y niczym snopy z��tego zbo�a, je�li pozwolicie mi na tak oklepan� metafor�. Trudno jednak by�o nie zauwa�y�, �e ich op�r by�� dziwny. Wyci�gali bezbronne d�onie na spotkanie ostrzy, biegali wko�o z krzykiem, przewracali si� o w�asne nogi. By�o w nich wida� jakie� ot�pienie, zdumiewaj�c� �lamazarno�� ruch�w i ca�kowity brak bitewnego do�wiadczenia. Czy�by potrafili tylko mordowa� nieprzygotowanych na atak wie�niak�w? Czy to mogli by� ci sami ludzie, kt�rzy masakrowali osadnik�w i w zwierz�cym szale gry�li ich zw�oki? Tu nie mo�na by�o dostrzec nawet �ladu sza�u czy wojennej zapalczywo�ci.
Po chwili stali�my nad kilkunastoma trupami i ten zdumiewaj�co �atwy triumf nie przygotowa� nas na to, co mia�o si� sta� za chwil�. Bowiem z drewnianej szopy, zbitej z szerokich, solidnych bierwion, nagle wybieg�o dw�ch ludzi z toporami w d�oniach. Dwaj �o�nierze porucznika Ronsa rzucili si� w ich stron� i po chwili obaj ju� nie �yli. Jeden z napastnik�w zosta� ci�ty przez rami�, ale nawet nie zwolni� kroku, pomimo i� widzia�em, jak cios niemal odci�� mu r�k�, kt�ra teraz zwisa�a jedynie na pasie sk�ry. M�ody cz�owiek o bladej twarzy, kt�rego Rons nazywa� de Villem, pchn�� sztychem w brzuch drugiego z bandyt�w. Ten wbi� si� na jego miecz, a� r�koje�� zetkn�a si� z cia�em, wypu�ci� z d�oni top�r, chwyci� de Ville�a za g�ow� i wgryz� si� w jego twarz. Widzia�em tylko tryskaj�c� krew i s�ysza�em przera�aj�cy krzyk, kt�ry nie umilk� nawet wtedy, gdy Kostuch roz�upa� napastnikowi g�ow� szabl�. M�czyzna z odci�tym ramieniem wbieg� pomi�dzy dw�ch innych �o�nierzy, otrzyma� dwa pchni�cia oszczepami, po czym zamachn�� si� i �ci�� g�ow� bli�szemu z ludzi Ronsa. Z bezg�owego kad�uba trysn�a struga krwi, a ja podskoczy�em i zamachn��em si� mieczem. Bandyta os�oni� g�ow�, ale miecz obci�� mu d�o� i poharata� twarz. Nawet nie zaskomla�. Nie krzykn��. W blasku ognisk widzia�em jego rozszerzone, b�yszcz�ce oczy. Zgas�y dopiero wtedy, gdy z chrz�stem wbi� si� pomi�dzy nie grot strza�y. Wtedy dopiero upad�. Bezr�ki, splamiony posok�, z piersi� przebit� oszczepami. Drga� jeszcze na ziemi, a z ust sp�ywa�a mu krwawa piana.
��Na miecz Pana naszego � us�ysza�em przera�ony szept Ronsa. � de Ville, na Boga!
Odwr�ci�em g�ow� i zobaczy�em, jak porucznik pr�buje zatamowa� krew p�yn�c� z twarzy de Ville�a. M�ody cz�owiek mia� wyszarpany policzek, tak �e ods�oni�te zosta�y szcz�ka oraz z�by, a z nosa zosta� mu jedynie krwawy strz�p z wystaj�c� chrz�stk�. Na szcz�cie nie krzycza�, bo B�g da� mu wcze�niej �ask� omdlenia.
Pchn��em drzwi do szopy, z kt�rej wypad�o tych dw�ch. Wszed�em do �rodka ostro�nie, trzymaj�c w prawym r�ku wysuni�ty miecz, a w lew� d�o� wzi��em garstk� sherskenu. Ale sie� by�a pusta. Tylko za s�siednimi drzwiami us�ysza�em odg�os, jakby kto� pr�bowa� barykadowa� wej�cie. Uderzy�em z rozmachu barkiem i wpad�em do �rodka, by zobaczy� ubranego na czarno, chudego cz�owieka, kt�ry pr�bowa� przesun�� pod wej�cie ci�k�, okut� mosi�dzem skrzyni�. Strzeli�em go r�koje�ci� miecza w twarz, a on polecia� pod �cian� z chrapliwym krzykiem. Zbli�y�em si� i stan��em nad nim. Czubkiem buta kopn��em go pod �ebra. Nie za mocno. Tak tylko, by przypomnie� o swej obecno�ci.
��Doktor Cornelius, jak s�dz�? � zapyta�em uprzejmie.
K�tem oka zobaczy�em, �e do izby wbieg� porucznik Rons, a potem zastyg� w miejscu, widz�c le��cego pod �cian� m�czyzn�. Tymczasem wychudzony cz�owieczek otar� r�kawem krew z twarzy i, st�kaj�c, podni�s� si� na nogi. Wyplu� na pod�og� wybite z�by.
��To w�a�nie on � powiedzia� porucznik Rons i post�pi� krok, ale chwyci�em go za rami�.
��Nie, nie � powiedzia�em. � Musimy porozmawia�. Prawda, doktorze?
��A kim ty jeste�, �e napadasz spokojnych ludzi? � wysepleni� doktor i zabrzmia�o to jak: �a fym fy hefte�, he na-fadas fokojnych fuci?�.
Pchn��em go na krzes�o, a� usiad� z impetem.
��Co za bezczelno�� � powiedzia�em. � Ty m�wisz o napadach? A trzy wymordowane wioski?
��Wie�niacy � skrzywi� si� pogardliwie. � Kogo obchodz� wie�niacy? Ja mam wizj�, cz�owieku! Ide�, za kt�r� warto by�o odda� �ycie tych ludzi�
��
��Ty jeste� inkwizytorem? � zerkn�� na mnie spode �ba. � Bardzo dobrze. Mo�e b�d� potrzebowa� pomocy twego pana.
Patrzy�em na niego i przyznam, �e na moment, na kr�tk� chwil�, zabrak�o mi j�zyka w g�bie. A wierzcie, mili moi, i� waszemu uni�onemu s�udze rzadko rzecz taka si� przytrafia�a. Oto przede mn� siedzia� morderca, a raczej przyw�dca bandy morderc�w, kt�ry zupe�nie nie przej�� si� zag�ad� swych ludzi oraz obecno�ci� inkwizytora, i liczy� na spotkanie z biskupem. By� tylko g�upi, czy ju� szalony?
��Zastanawia�em si�, czy rozpali� stos, czy raczej szykowa� lin� � powiedzia�em. � Ale widz�, �e rozmowa zajmie nam d�u�sz� chwil�. Poruczniku � odwr�ci�em si� do Ronsa � by�by pan �askaw kaza� moim ludziom, by rozgrzali narz�dzia?
��Nie b�d� idiot�, inkwizytorze � doktor Cornelius nadrabia� min�, ale jednak widzia�em, �e si� wystraszy�. � Wierz mi, �e mam informacje i wiedz�, kt�re zainteresuj� Jego Ekscelencj�. I wierz mi r�wnie� � wyci�gn�� w moj� stron� chudy, ko�cisty paluch � �e i ty na tym skorzystasz.
��S�ucham � rzek�em. � Nie masz zbyt wiele czasu, a ja nie jestem cz�owiekiem nadmiernie cierpliwym. Sam jestem ciekaw, czy zdo�asz kupi� �ycie�
��Nie mog� o tym m�wi� tobie! � wrzasn��, jakby kto� przejecha� ostrzem po marmurze. � Chc� si� widzie� z biskupem!
��Oczywi�cie � odpar�em serdecznie. � Ju� mam podstawi� pow�z, czy dopiero za chwil�?
Szcz�kn�y drzwi i Kostuch zajrza� do �rodka. Obserwowa�em doktora Corneliusa i zobaczy�em, �e jego twarz zmartwia�a. Ech, ten m�j Kostuch, zawsze robi wra�enie!
��Grzej� si� � zameldowa�. � Naszykowa� st�, czy podwi�zujemy?
��Dobrze � wrzasn�� Gornelius. � Wszystko powiem!
Przysun��em zydel, usiad�em i da�em znak Kostuchowi, �eby nas zostawi�. Porucznik Rons sta� pod �cian�.
��Zamieniam si� w s�uch � powiedzia�em uprzejmie.
��Jestem doktorem medycyny � zacz�� Cornelius � i uczonym. Zg��bi�em tajniki alchemii, chocia� moja praca nie zosta�a doceniona przez �wiat. Ja jednak wytrwale i w pocie czo�a pracowa�em nad ide� mog�c� zmieni� oblicze tej ziemi�
��Doktorze � powiedzia�em. � Moja cierpliwo�� ma swoje granice.
Splun�� flegm� i krwi� na pod�og�, pomaca� palcem resztki po z�bach.
��Czego brakuje kr�lom i ksi���tom? � zapyta�.
��Z�ota � odpar�em, bo wyra�nie liczy� na odpowied�, a ja w ko�cu mia�em czas i mog�em wzi�� udzia� w tej zabawie. Przynajmniej przez chwil�.
��Z�ota te� � przyzna� � ale kamie� filozoficzny jest mitem. Fantasmagori�. Nie da si� zamieni� o�owiu w z�oto.
��Nie da si� � przytakn��em, bo przynajmniej w tym wypadku doktor Cornelius zdawa� si� my�le� rozs�dnie.
��W�adcom brakuje wojska, inkwizytorze. Ludzi gotowych umiera� na ich skinienie. Armii, kt�ra nie rozbiegnie si� w panice, �o�nierzy, kt�rzy rzuc� si� na liczniejszego wroga i b�d� walczy� do �mierci lub zwyci�stwa. �o�nierzy nie czuj�cych strachu i b�lu, zajad�ych jak dzikie zwierz�ta. �o�nierzy, kt�rych nie trzeba latami szkoli� ani uczy� dyscypliny. I ja dam takich �o�nierzy temu, kto mi dobrze zap�aci.
��Wi�c ci ludzie? � machn��em d�oni�.
��W�a�nie! Opracowa�em receptur� mikstury zamieniaj�cej zwyk�ego, prostego cz�owieka w nie znaj�c� uczu� maszyn� do zabijania. Wypr�bowa�em przepis na mieszka�cach jednej z wiosek�
��Ci, kt�rzy znikn�li � pokiwa�em g�ow�. � W�a�nie � klasn�� w d�onie. � Ekstrakt powoduje r�wnie� ca�kowite uzale�nienie. Je�li go nie podasz tym ludziom na czas, b�d� wy� z b�lu i po��dania, b�aga� Zrobi� wszystko za nast�pn� porcj�! I w ten spos�b zyskujesz nad nimi pe�ni� w�adzy�
��Bardzo sprytne, doktorze. Podziwiam pa�skie zdolno�ci.
Rozpromieni� si� i usiad� wygodniej w fotelu.
��Ekstrakt dzia�a tylko przez kilka godzin, a potem powoduje s�abo�� i omdlenia, ale licz�, �e dopracuj� jeszcze szczeg�y � zamy�li� si� i wysepleni� co� do siebie, a potem podni�s� na mnie wzrok. Jego oczy by�y b�yszcz�ce i szalone. � Czy pan ogarnia to swym umys�em, inkwizytorze? Tysi�ce ch�op�w przemienionych w wiernych i bezlitosnych wojownik�w? Rozdzieraj�cych wroga w atakach sza�u? Oni nie zast�pi� zdyscyplinowanej armii, nie pokonaj� wyszkolonych najemnik�w, ale wprowadz� nowe zasady do sztuki wojennej�
��Ma pan tych swoich doskona�ych �o�nierzy � za�mia�em si�. � Moi ludzie w�a�nie wrzucaj� trupy do bagna.
��Cz�owieku! Przecie� zd��y�em poda� ekstrakt tylko dw�m moim przybocznym. Reszta odpoczywa�a po ostatnich eksperymentach�
No c�, �adnie szubrawiec nazywa� wymordowanie ca�ej wioski. Zawsze twierdzi�em, �e uczeni nie grzesz� nadmiern� mi�o�ci� bli�niego, ale Cornelius bi� ju� wszelkie rekordy.
��Biegaj�ca w szale ha�astra ma by� twoim niezwyci�onym wojskiem, doktorze?
��Wyobra� sobie tysi�ce, dziesi�tki tysi�cy tych ludzi � przymkn�� oczy w rozmarzeniu � pustosz�cych wrogie w�o�ci. �ywi�cych si� zw�okami, nie czuj�cych b�lu i strachu, a mo�e nawet nie potrzebuj�cych odpoczynku, bo licz�, �e uda mi si� poprawi� receptur�. Czy tu chodzi tylko o walory bitewne? Nie, inkwizytorze! Tu chodzi o zastraszenie wroga, obezw�adnienie go ogromem nieszcz��, jakie spadn� na jego ziemie! Ci ludzie, przemienieni moc� mej mikstury, b�d� siewcami grozy. Grozy, jakiej nie widzia� dot�d �wiat!
Przemy�la�em jego s�owa i pokiwa�em g�ow�. By�o w nich zar�wno szale�stwo, jak i nieub�agana logika.
��Gdzie jest recepta? � zapyta�em, a on zagryz� wargi i odwr�ci� g�ow�.
��Doktorze, je�li b�dzie trzeba, wydob�d� to od ciebie ogniem i �elazem. Gdzie jest recepta? Gdzie s� pr�bki?
Niech�tnie wsta� i podszed� do �ciany. Szarpn�� i otworzy� drzwiczki ma�ej szafeczki. W �rodku by�a skrzynka. Odtr�ci�em go i sam j� wyj��em. Unios�em wieko i w �rodku zobaczy�em kilka s�oiczk�w z br�zowego szk�a oraz z�o�on� na czworo kart� pergaminu. Gestem kaza�em doktorowi, by usiad� z powrotem na krze�le, i rozwin��em pergamin.
��Nic pan z tego nie zrozumie � burkn��. � Trzeba by� alchemikiem, by poj��, o co tu chodzi. Pracowa�em nad tym ca�e �ycie! Ja, doktor Cornelius Altenferg! Moje imi� przetrwa na wieki!
Wyra�nie podnieca� si� w�asnymi s�owami, wi�c postanowi�em nie zwraca� na niego uwagi. Wyj��em korek zatykaj�cy wlot jednego ze s�oik�w i zajrza�em do �rodka. G�sta, br�zowa i �mierdz�ca zgnilizn� ma� wype�nia�a naczynie po brzegi.
��I oni to jedli? � zapyta�em.
��Nie � sapn�� rozdra�niony, �e mu przerywam peror�. � Ekstrakt nale�y rozpu�ci� w alkoholu, a potem w wodzie i podawa� doustnie. Wlej go do miejskiej studni, a zobaczysz cudowne efekty � u�miechn�� si�, ukazuj�c zakrwawione dzi�s�a.
��Aha � odpar�em.
W�o�y�em pergamin i s�oik z powrotem do skrzynki i otworzy�em drzwi.
��Kostuch, pozw�l no � zawo�a�em, a kiedy przyszed�, wyszepta�em mu do ucha rozkaz.
Zawaha� si� i poprosi�, �ebym powt�rzy�. Rzadko mu si� to zdarza�o, ale mog�em go w tej chwili zrozumie�. Obawiam si�, mili moi, �e sam otrzymuj�c takie polecenie, pomy�la�bym w pierwszej chwili, �e si� przes�ysza�em.
Zamkn��em starannie drzwi i podszed�em do doktora z szerokim u�miechem na twarzy. Przytrzyma�em mu ramiona i wbi�em ostrze sztyletu w grdyk�. Przeci��em mu struny g�osowe, tak, by nie m�g� krzycze�, ale wiedzia�em, �e konanie zajmie troch� czasu. Zreszt�, jak na m�j gust i tak zdechnie zbyt szybko.
��Ccco pan? � Rons ruszy� w moj� stron� i patrzy� os�upia�y na Corneliusa, kt�ry w�a�nie upad� z �omotem na pod�og�.
Doktor zwija� si�, toczy� z ust krwaw� pian�, a palcami, zakrzywionymi niczym szpony, usi�owa� zatamowa� krew i zacisn�� ran�.
��Zreszt�, mo�e i racja � porucznik odetchn�� g��boko. � W ko�cu mamy recept� i pr�bki. A ta kanalia niech zdycha.
��Niech zdycha � zgodzi�em si�. � Ale nie mamy recepty, poruczniku � po�o�y�em d�o� na skrzyni � ani pr�bek. Ja je mam.
Przez moment patrzy� na mnie zaskoczony, ale si�gn�� po miecz szybciej ni� my�la�em. Oczywi�cie i tak zbyt wolno. W ko�cu by� tylko �o�nierzem. Pchn��em go no�em, ale jednak zdo�a� si� jako� zwin�� i ostrze nie trafi�o w serce. Przewr�ci� si�, a ja upad�em na niego. Chcia�em uderzy� raz jeszcze, ale zobaczy�em, �e i tak umiera. Patrzy� na mnie rozszerzonymi �renicami, w kt�rych jarzy� si� gniew.
��Rons � powiedzia�em �agodnie. � S�yszy mnie pan?
Kiwn�� g�ow� z wysi�kiem, z k�cik�w ust pop�yn�a mu krew. Od�o�y�em n� i wzi��em go za r�k�.
��Poruczniku, niech pan s�ucha uwa�nie, bo nie chc�, by pa�ska dusza odchodzi�a pe�na bezrozumnego gniewu. Chc�, �eby pan zrozumia�. Aby nie my�la� pan, �e zabi�em z grzesznej ch�ci zysku.
Wsta�em, otworzy�em znowu skrzynk� i wyj��em z niej pergamin. Potem podnios�em z blatu kopc�c� lampk� i ukl�kn��em przy oficerze.
��Niech pan patrzy, Rons � przy�o�y�em ro�ek pergaminu do p�omienia.
Kiedy karta sp�on�a, roztar�em popi� podeszw� buta.
��Nie ma ju� tajemnicy � powiedzia�em. � Nie ma recepty. Nie ma doktora. I nie ma �wiadk�w.
Czu�em, jak palce jego d�oni zaciskaj� si� spazmatycznie na moim nadgarstku.
��Dlaczego? � wyszepta�.
��Bo �wiat jest wystarczaj�co z�ym miejscem bez ekstraktu doktora Corneliusa � rzek�em smutno. � A ja nie chc�, by sta� si� jeszcze gorszy.
A potem siedzia�em przy nim, p�ki nie umar�, i zamkn��em mu powieki. Zapewne by� zacnym cz�owiekiem, ale to nie mia�o nic wsp�lnego z moj� powinno�ci�, tak jak rozumia�em j� mym w�t�ym umys�em. Wyszed�em na zewn�trz. Kostuch i bli�niacy wci�gali w�a�nie do �rodka trupy �o�nierzy. Przyznam, �e uwin�li si� z nimi chwacko, ale te� �adna to by�a chwa�a, zabi� dw�ch nieprzygotowanych na atak ludzi. Zar�n�li te� biednego, oszpeconego de Ville�a i mia�em wra�enie, �e w tym wypadku wy�wiadczyli mu tylko przys�ug�.
��Podpalajcie i idziemy � rozkaza�em.
Potem patrzy�em, jak przyk�adaj� pochodnie do bierwion i czekaj�, a� dom si� zajmie ogniem. Prze�egna�em si� i w my�lach odm�wi�em �Ojcze nasz� za spok�j duszy porucznika Ronsa i jego �o�nierzy. Kiedy by�em w po�owie drogi do pierwszych drzew, dogoni� mnie Kostuch.
��Mordimer � zapyta� cicho. � Dlaczego to w�a�ciwie zrobili�my, co? Dlaczego zabili�my ludzi hrabiego?
��Bo mieli�my taki kaprys, Kostuch � odpar�em, patrz�c na niego. � Po prostu mieli�my kaprys.
��Aha � rzek�, a jego twarz rozja�ni�a si� w u�miechu. � Rozumiem. Dzi�kuj�, Mordimer.
Skin��em mu g�ow� i poszed�em dalej. Za dwa dni opowiemy de Rodimondowi pi�kn� bajk� o odwadze jego �o�nierzy i ich wspania�ej �mierci w walce ze zdzicza�ym wrogiem. Pomy�la�em o Elissie oraz o tym, �e przez dwie noce podr�y zapewne posmakuj� owoc�w jej wdzi�czno�ci. U�miechn��em si� do w�asnych my�li i spojrza�em w bij�ce pod niebo p�omienie. Jak zwykle by�y pi�kne i czyste, tak jak serca tych, kt�rzy niepomni w�asnych trud�w, s�u�� chwale Pana.
�w. Pawe�, I List do Koryntian
Dlaczego cz�owiek tak �atwo przyzwyczaja si� do z�ego? Ba, moi mili, nie mnie odpowiada� na to pytanie. Wiem tylko, �e ja przyzwyczai�em si� do Hez-hezronu. Do smrodu rynsztok�w, do spienionej wody w rzece, gdzie �awice ryb widzia�o si� tylko, kiedy w�drowa�y brzuchami do g�ry, do cienkiego wina i pluskiew w ��ku. Nienawidzi�em tego miasta i nie mia�em si�, by je opu�ci�. C�, sta�em si� szczurem portowym, ma�ym padlino�erc�, poch�aniaj�cym gnij�ce mi�so. Jak widzicie, nie mia�em wielkiego wyobra�enia o swej pracy. A przynajmniej nie mia�em go w upalne, bezwietrzne dni, kiedy uliczki Hez-hezronu spowija� niewyobra�alny ca�un smrodu. Dlaczego nie wybra�em spokojnego �ycia na prowincji, gdzie jako przedstawiciel �wi�tego Officjum, w jednym z ma�ych miasteczek, zajmowa�bym si� ch�do�eniem dziewek, popijaniem z miejscowymi notablami i popuszczaniem pasa? Zna�em inkwizytor�w, kt�rych bez reszty poch�ania�y w�a�nie takie bogobojne zaj�cia. Przyje�d�ali potem do Hez-hezronu na tydzie� czy dwa, spasieni i zadowoleni z siebie, opowiadaj�c, jak mi�o p�ynie �ycie z dala od k�opot�w wielkiego miasta. A wasz uni�ony s�uga w tym czasie musia� wdycha� od�r rynsztok�w i trudzi� si� w pocie czo�a dla Jego Ekscelencji biskupa, kt�ry potrafi� by� bardzo nieprzyjemny, zw�aszcza kiedy chwyta�y go ataki podagry.
Owszem, mi�o mie� licencj� wydan� przez samego biskupa Hez-hezronu (to cz�owieka nobilitowa�o w wielu oczach), ale jeszcze milej nie mie� obowi�zk�w i wiecznych k�opot�w z got�wk�. Mog�em, co prawda, zamieszka� w oficjalnej siedzibie Inkwizytorium i spa� w ch�odnym, czystym dormitorium, ale wtedy kwater� musia�bym dzieli� z innymi inkwizytorami. A poza tym codzienne mod�y: w po�udnie, o zachodzie s�o�ca, o p�nocy i na jutrzni�, nie by�y dla mnie. Tak samo jak wino z wod� rozcie�czane w proporcji jeden do trzech i cienka kaszka z byle jak� omast�. Z dwojga z�ego ju� wola�em poci� si� i wdycha� smr�d we w�asnej kwaterze. Bo nie zna�em zbyt wielu inkwizytor�w, kt�rzy brak pieni�dzy uwa�aliby za cnot�. I nie zna�em r�wnie� zbyt wielu takich, dla kt�rych przemieszkiwanie w dormitorium by�oby szczytem marze�.
Teraz le�a�em na n�dznym ��ku w karczmie Pod Bykiem i Ogierem i, zachowuj�c stoicki spok�j, dawa�em si� �re� pluskwom oraz wszom. By�o tak duszno, �e czu�em, jakbym wdycha� powietrze przez cuchn�c�, mokr� szmat�. Obok na stoliku sta� dzbanek pe�en cienkiego i ciep�ego ju� wina, a mnie nawet nie chcia�o si� si�gn�� po niego r�k�. Le�a�em i rozmy�la�em nad marno�ci� ludzkiego �ycia, kiedy us�ysza�em na korytarzu ci�kie kroki. Przera�liwie skrzypn�� jeden z czterech schodk�w, mi�dzy moimi drzwiami a korytarzem, po czym kto� zatrzyma� si� w progu i chwil� chrapliwie dysza�. A potem rozleg�o si� pukanie. Nawet nie chcia�o mi si� na nie odpowiada�. Zwyk�e powiedzenie �wej�� albo �kto tam?� przekracza�o si�y waszego uni�onego s�ugi. Wyda�em wi�c z siebie tylko jaki� nieartyku�owany odg�os i wida� musia� on zosta� wzi�ty za zach�t�, bo drzwi rozwar�y si� i w progu zobaczy�em m�czyzn�, kt�rego cia�o, a w zasadzie cielsko, zas�ania�o ca�y prze�wit we framudze.
��O, na miecz Pana naszego � mrukn��em do siebie, a raczej zaszepta�em, ledwo poruszaj�c ustami, bo nawet mrucze� mi si� nie chcia�o.
Przybysz by� naprawd� ogromny. Pot�ne, rudo ow�osione brzuszysko wylewa�o mu si� zza we�nianych spodni i wisia�o niemal do wysoko�ci przyrodzenia. Mia� czerwone, obwis�e policzki i podbr�dek niemal zro�ni�ty z szyj�. Jego kark by� co najmniej tak szeroki, jak m�j ty�ek. W dodatku nieznajomy by� ca�y zlany potem i przera�liwie cuchn��. Wydawa�o mi si�, �e nie spos�b ju�, aby w moim pokoju �mierdzia�o bardziej ni� do tej pory, a jednak� Ale bystre oczy waszego uni�onego s�ugi nie mog�y nie zauwa�y�, �e cz�owiek ten mia�by k�opot z przej�ciem przez ucho igielne nie tylko z uwagi na tusz�. Na jego paluchach dostrzeg�em solidne z�ote pier�cienie z ca�kiem sporymi oczkami szlachetnych kamieni. Szafir, rubin i szmaragd. B��kit, czerwie� i ziele�. Bardzo pi�knie.
��Mistrzu Madderdin � wysapa�, a ja widzia�em, i� ka�de s�owo sprawia mu trudno��. � Pozwolicie, �e usi�d�?
Przytakn��em i mia�em tylko nadziej�, �e m�j niewielki zydel nie rozpadnie si� pod jego ci�arem. Ale przybysz ostro�nie z�o�y� ogromny ty�ek na siedzeniu, a potem bez s�owa si�gn�� po dzban z moim winem i przechyli� go do ust. Pi�, a czerwie� sp�ywa�a mu na t�ust� brod�, podgardle, koszul� i wylewa�a si� na wisz�cy brzuch. Dopi� do ko�ca, bekn��, po czym odstawi� dzbanek. Wyra�nie powesela�, a ja wr�cz przeciwnie. Nie lubi� ludzi, kt�rzy okazuj� mi brak szacunku. Lecz mog�em wys�ucha�, co ma do powiedzenia, zanim go zabij�. Zw�aszcza, �e po pierwsze, nie chcia�o mi si� nawet spu�ci� n�g z ��ka, a po drugie, pier�cienie na jego palcach wskazywa�y, i� mo�e mie� ca�kiem ci�k� sakiewk�. I by� mo�e przyby� podzieli� si� jej zawarto�ci�.
��Wybaczcie, panie Madderdin � rzek� mocniejszym g�osem. � Z�otem wam odp�ac� za ten zbawczy dzbanuszek.
Skin��em g�ow� na znak, �e przyjmuj� wyja�nienie. A by� mo�e tylko zdawa�o mi si�, �e ni� skin��em.
��Zastanawiacie si� zapewne, co mnie sprowadza w wasze progi i dlaczego o�mielam si� was niepokoi� w tak pod�y czas�
Tym razem nie chcia�o mi si� nawet ruszy� g�ow� i tylko zmru�y�em powieki. Grubasowi, jak wida�, pomog�o moje winko, bo sk�ada� ca�kiem zgrabne zdania.
��Pozw�lcie, �e si� przedstawi�. Jestem Marius van Bohenwald, licencjonowany kupiec.
Co� mi m�wi�o to nazwisko. Zwykle mam dobr� pami�� do nazwisk, ale dzisiejszego dnia ledwo mog�em zapami�ta� w�asne.
��Taaak� � mrukn��em zach�caj�co.
��Przyszed�em was prosi� o pomoc, panie Madderdin. S�ysza�em o waszych � zawaha� si� przez ledwie dostrzegalny moment � zdolno�ciach i o tym, �e pomagacie czasami przyjacio�om przyjaci�.
��M�wcie, prosz� � unios�em si� lekko na �okciach i opar�em nieco wygodniej.
Z�o�y� d�onie na kolanach i przygl�da� si� przez chwil� swoim grubym jak p�ta kie�bas paluchom. Zastanawia�em si�, ile z�ota musia�o p�j�� na jego pier�cienie. Doszed�em do wniosku, �e du�o�
��Jestem szanowanym kupcem, panie Madderdin. Mam, a raczej mia�em, dwie barki oraz sk�ad w porcie. Handluj� mi�dzy Tirianon-nag i Hezem, ale ostatnio ceny w Tirianie posz�y bardzo w g�r� i wys�a�em mojego kapitana na po�udnie, �eby pozby� si� po�rednik�w.
Tirianon-nag, powszechnie nazywane Tirianem, by�o portowym miasteczkiem trzy dni drogi od Hezu. Sp�awiano tamt�dy zar�wno luksusowe materia�y z po�udnia, na przyk�ad bele grubego, g�adkiego samitu, jak zbo�e i len. Opr�cz tego, s�odkie, markowe wina z Alhamry i pi�kne smag�e dziewki, kt�re w Hezie cieszy�y si� du�ym uznaniem. Miejscowi kupcy niech�tnie patrzyli na konkurencj� z Hezu. Woleli pracowa� jako po�rednicy, zw�aszcza, �e rzeka na po�udnie od Tirianu nie nale�a�a do najbezpieczniejszych. Piractwo kwit�o jak nigdy, a �eglug� dodatkowo utrudnia�y liczne mielizny oraz szybko zmieniaj�cy si� poziom wody, kt�ry raz zas�ania�, a raz ods�ania� ska�y. Dlatego handlarze z Tirianu windowali ceny na niebotyczny poziom, a kupcy z Hezu pluli sobie w brody, ale wytrz�sa� z�oto z kiesek musieli. W ko�cu pi�knotki z Hez-hezronu lubi�y samitowe p�aszcze, alhamrskie wino go�ci�o na najlepszych sto�ach, a po�udniowe dziewki rozpala�y m�skie ��dze, jak �adne inne na �wiecie.
Owszem, zdarza�o si�, �e jaki� przedsi�biorczy kupiec z Hezu pr�bowa� omin�� po�rednik�w. Rzecz taka udawa�a si� jeszcze sporym kompaniom, kt�re sta� by�o, aby wys�a� kilka statk�w naraz i zapewni� im do�wiadczonych pilot�w oraz wynaj�� obstaw�. Ale taki cz�owiek, jak m�j go��, ze swoimi marnymi dwoma barkami m�g� tylko liczy�, �e szcz�cie si� do niego u�miechnie. Zysk by� niebagatelny, ale ryzyko spore. A skoro Marius van Bohenwald zawita� w progi waszego uni�onego s�ugi, oznacza�o, �e nie mia� zbyt wiele szcz�cia w �yciu. Tak jako� si� sk�ada, �e g��wnie odwiedzaj� mnie ludzie pragn�cy, bym rozwi�zywa� ich k�opoty. Dlaczego kto� nie zechcia�by rozwi�za� moich?
��Wr�ci�? � zapyta�em. � Ten kapitan?
Marius van Bohenwald zagryz� wargi.
��Przys�ali mi jego uszy � powiedzia�.
Roze�mia�em si�, bo to by� stary numer kupc�w z Tirianu.
��Nie daruj� im � rzek� z jak�� zawzi�to�ci� nie pasuj�c� do jego nalanej twarzy. � I w tym celu potrzebuj� pana pomocy, panie Madderdin.
��Pomyli�e� adresy, ch�opcze � powiedzia�em. � Poszukaj sobie w porcie najemnik�w, albo zab�jc�w, albo kogo tam chcesz� Nie s�dz�, �eby by� ci potrzebny inkwizytor. � Chcia�em si� za�mia� znowu, ale by�o zbyt duszno, i da�em spok�j.
��Panie Madderdin � Marius van Bohenwald zapl�t� nerwowo d�onie. � Czy s�ysza� pan o Kompanii Kupc�w Jedwabnych z Tirianu?
��Chyba tak. � Nie chcia�o mi si� ju� z nim gada�, chocia� zd��y�em si� przyzwyczai� do smrodu, kt�ry parowa� z jego cia�a i mokrych od potu ubra�.
��Oni zajmuj� si� nie tylko handlem, panie Madderdin. To sekta. Sk�adaj� ofiary�
��Ch�opcze � powiedzia�em. � Nawet je�li to prawda, to o ile wiem, a wiem dobrze, w Tirianie jest przedstawicielstwo �wi�tego Officjum. Taki kamienny budynek niedaleko twierdzy i ratusza. Id� do nich z tym problemem.
��R�ka r�k� myje, panie Madderdin�
��Nie chcia�by� chyba powiedzie�, �e cz�onkowie Inkwizytorium s� przekupni, co? � westchn��em. � Id� ju� sobie, Mariusie van Bohenwald, czy jak ci tam, zanim strac� cierpliwo��.
��Panie Madderdin. � Wyra�nie si� przestraszy�. � Nie chcia�em pana urazi�. Prosz� mi wierzy�. � Z�o�y� d�onie jak do modlitwy. � B�agam, niech pan mnie wys�ucha.
Zbyt cz�sto mia�em okazj� s�ysze� b�agania, aby co� takiego robi�o na mnie jakiekolwiek wra�enie. I to prawdziwe b�agania, moi mili. S�owa wypowiadane zza zmia�d�onych warg i wybitych z�b�w, s�owa z trudem przeciskaj�ce si� przez opuchni�ty j�zyk. Tak wi�c, skoro takie b�agania nie robi�y na mnie wra�enia, to trudno by je zrobi�y popiskiwania marnego kupczyka. Niemniej, z drugiej strony, c� mia�em lepszego do roboty ni� wys�ucha� go? Mo�e to by�o i lepsze od nieruchomego le�enia w brudnym wyrze? Zw�aszcza, �e rozmowa z Mariusem van Bohenwaldem przynajmniej pozwala�a zapomnie� o natr�tnym towarzystwie pluskiew.
��Wys�ucham � odpar�em. � Ale nie nadu�yj mojej cierpliwo�ci.
��Oczywi�cie, panie Madderdin � powiedzia� szybko. � Jestem niemal pewien, �e Kompania Kupc�w Jedwabnych jest tylko przykrywk� dla poga�skiej sekty. Sk�adaj� ofiary z ludzi rzecznym b�stwom i duchom. Niszcz� wrog�w dzi�ki czarnej magii�
��Och, Mariusie � ziewn��em. � Kupiecka rywalizacja powinna mie� granice, a ty je wyra�nie przekraczasz.
��Mistrzu. � Znowu z�o�y� d�onie jak do modlitwy.
��Ja wiem, �e to brzmi � przerwa�, jakby zastanawia� si� nad s�owem � niepokoj�co�
��Brzmi g�upio i cudacznie � poprawi�em go.
��Ale je�li� � zaj�kn�� si� � je�li jest w tym ziarno prawdy? Gdyby tylko zechcia� pan sprawdzi� sam, na miejscu. Pokryj� wszelkie koszta i b�d� zachwycony, mog�c panu ofiarowa� honorarium w wysoko�ci trzystu koron. Niezale�nie, czy pan co� znajdzie, czy nie.
Unios�em nieco g�ow� i ten ruch bardzo mnie zm�czy�.
��Sk�d takie zaufanie? � zakpi�em. � A je�li wezm� pieni�dze i przeputam je z tiria�skimi kurwami, m�wi�c ci, �e nie znalaz�em niczego podejrzanego?
��Jest pan przyjacielem przyjaci� � powiedzia�, i niemal wyczu�em oburzenie w jego g�osie. � Zapewniano mnie, �e jest pan cz�owiekiem godnym ca�kowitego zaufania!
��Taaak � przeci�gn��em si�. � Zawsze mi�o s�ysze� podobne s�owa, kiedy dotycz� w�asnej osoby.
Powzi��em trudn� decyzj� i opu�ci�em nogi na pod�og�. A potem usiad�em.
��Namawiasz mnie do zaj�cia si� brudnymi sprawami � rzek�em. � Wyobra�asz sobie, jak bardzo zachwyceni b�d� inkwizytorzy z Tirianu, kiedy przyb�d� szuka� herezji na ich terenie?
��Ma pan przecie� licencj� Hezu, mistrzu � odpar�.
Mia� troch� racji, bo teoretycznie Tirian podlega� zwierzchnictwu Inkwizytorium w Hez-hezronie, ale sprawy kompetencyjne by�y bardzo zagmatwane. I jedni jury�ci m�wili tak, drudzy siak, a o wszystkim jak zwykle decydowa� Jego Ekscelencja biskup, do kt�rego odwo�ywano si� w razie wszelkich konflikt�w i nieporozumie�. Poza tym istnia�o co� takiego, jak niepisany kodeks honorowy, a on bardzo wyra�nie m�wi�, by nie wtyka� nosa w nie swoje sprawy. Zw�aszcza, kiedy nikt tego� wtykania nie nakazywa�. Niemniej jednak problem, mimo wszystko, mnie zainteresowa�. Kupiec musia� by� bardzo pewien, �e znajd� nieprawid�owo�ci, skoro chcia� ryzykowa� got�wk�. Oczywi�cie istnia�o jeszcze jedno rozwi�zanie: kto� chcia� skompromitowa� i narazi� na k�opoty waszego uni�onego s�ug�, i uknu� ca�� t� intryg�. Nie wydawa�a mi si� ona jednakowo� szczeg�lnie finezyjna. Lecz mo�e o to w�a�nie chodzi�o? Tyle, �e komu zale�a�oby na pogn�bieniu biednego Mordimera? Pomy�la�em chwil� i znalaz�em co najmniej kilkana�cie nazwisk ludzi, kt�rzy z rado�ci� ujrzeliby mnie pozbawionego inkwizytorskich insygni�w i przegnanego z miasta.
Co mi szkodzi�o jednak rozegra� spraw� z najwy�sz� ostro�no�ci� i pieczo�owito�ci�? Pop�yn�� do Tirianu, rozejrze� si� tu i tam, porozmawia� z miejscowymi inkwizytorami, zasi�gn�� j�zyka o Kompanii Kupc�w Jedwabnych, a potem zda� uczciwy raport Mariusowi van Bohenwaldowi? Kilka setek koron nie chodzi piechot�, mili moi, a w Hezie nie tak �atwo znale�� ludzi sk�onnych do ich rozdawania. Gorzej jednak, je�li si� oka�e, i� w Tirianie faktycznie co� �mierdzi, a wasz uni�ony s�uga b�dzie musia� smr�d ten wywietrzy�.
��Dobrze � zadecydowa�em � ale to b�dzie wi�cej kosztowa�o, Mariusie.
Najpierw odetchn�� z ulg�, lecz kiedy us�ysza� ostatnie s�owa, twarz mu si� wyd�u�y�a. Oczywi�cie, je�li przyj�� �mia�e za�o�enie, �e ta twarz, wielko�ci ogromnego bochna chleba, w og�le mog�a si� wyd�u�y�.
��Nie jestem zbyt bogaty, panie Madderdin � powiedzia�. � A przynajmniej teraz, kiedy interesy nie id� najlepiej.
��Rozumiem � skin��em g�ow�. � Niemniej s�dz�, �e sta� ci� na dorzucenie, je�li nie got�wki, to chocia� jednego z tych pier�cionk�w. Powiedzmy czerwonego, bo lubi� rubiny. A mo�e i dw�ch � zastanowi�em si� � bo czerwony zapewne przyzwyczai� si� do towarzystwa zielonego braciszka.
Spojrza� na mnie, a potem wolnym ruchem si�gn�� praw� d�oni� do palc�w lewej d�oni. Musia� mocno szarpn��, bo palce napuch�y mu od upa�u. Poda� mi dwa pier�cienie na otwartej d�oni. Oj, solidne by�y to pier�cienie, mili moi. Szeroka, z�ota obr�czka i kamyczki sporej wielko�ci. Zacny Marius jak wida� lubi� b�yszcze� w towarzystwie.
��A czy ta niebieska sierotka nie b�dzie zbytnio samotna, panie van Bohenwald? A� �al zostawia� j� w nieutulonym p�aczu za krewniakami�
Tym razem szarpn�� za pier�cie� z jak�� tajon� z�o�ci�. Ten siedzia� na palcu mocniej, wi�c troch� si� nam�czy�, zanim go zdj��. Przyj��em od niego wszystkie trzy pier�cienie i zwa�y�em je w d�oni. Lekkie one nie by�y�
��A� tak ci na tym zale�y, Mariusie? � zapyta�em z zamy�leniem. � Nie lepiej dzia�a�, jak inni kupcy? Op�aca� si� �obuzom z Tirianu i zarabia� swoje? A� tak bardzo ci zale�y na pieni�dzach? A mo�e na tym, by ich pogn�bi�?
��To nie tak, mistrzu Madderdin � rzek� i nie m�g� odwr�ci� wzroku od mojej d�oni, na kt�rej wci�� le�a�y pier�cienie. � Wierz� w woln� konkurencj� i w to, �e powinien decydowa� pieni�dz oraz zdolno�ci. Ale nie zgadzam si�, aby �amano moje dobre prawa do tego, by samemu decydowa� z kim i jak chc� prowadzi� interesy.
��Jeste� idealist�, Mariusie � powiedzia�em. � Ludzie zawsze �amali prawo i zawsze je b�d� �ama�. Na rzekach b�d� p�ywa�y pirackie barki, a ksi�gowi b�d� oszukiwa� poborc�w podatkowych. Ten, kto ma wi�ksze wp�ywy i wi�ksz� si��, b�dzie dyktowa� ceny oraz ustawia� rynek. Tak jest i tak musi by�.
��Ja si� na to nie zgadzam, mistrzu Madderdin � rzek� z jak�� zawzi�to�ci�, dziwnie nie pasuj�c� do jego nalanej twarzy. Pomy�le�, �e kto� kiedy� powiedzia�, i� grubasy s� poczciwymi lud�mi. � P�ac� uczciwie podatki, ale nie chc� p�aci� jeszcze haraczu tiria�skiej bandzie.
��Hmmm � Od�o�y�em pier�cienie na blat stolika. Zal�ni�y pi�knie. � Lubi� idealist�w � stwierdzi�em � i �a�uj� czasem, �e moja praca wymaga ode mnie zbyt wiele realizmu. Um�wmy si� wi�c tak, Mariusie: je�li nie za�atwi� wszystkiego po twojej my�li, stracisz tylko trzysta koron i moje koszta podr�y oraz utrzymania. A te b�yskotki wr�c� do ciebie. A je�li ca�a rzecz si� uda, b�dzie ci� sta� na nast�pne pier�cionki, a tych trzech braciszk�w zostanie u mnie. Czy to uczciwa propozycja?
��Tak, mistrzu Madderdin � powiedzia� i widzia�em, �e moje s�owa podnios�y go na duchu. � Widz�, �e przyjaciele nie mylili si� co do pana.
��Odbieram to jako komplement � roze�mia�em si�. � Dobrze, id� ju� teraz i zostaw mnie upa�owi oraz wszom. Od razu m�wi�, �e nie rusz� si� z Hezu, p�ki nie sko�czy si� ta przekl�ta pogoda. A B�g raczy wiedzie�, kiedy wreszcie spadnie deszcz.
To mu si� nie spodoba�o, ale przez chwil� nic nie m�wi�. Potem dopiero b�kn��:
��Na rzece jest ch�odniej, mistrzu Madderdin. Na pewno lepiej by wam by�o na mojej barce ni� tutaj. Ka�� przygotowa� kajut� i dobre wino, ch�odzone w lodzie. A mo�e jak�� dziewk�, kt�ra umili�aby wam trzy dni podr�y?
��Czy my�lisz, �e w takim upale mo�na my�le� o dziewkach? � Znowu u�o�y�em si� wygodniej. Ca�e cia�o mia�em tak mokre, jakbym dopiero wyszed� z k�pieli.
��Chocia� � doda�em po chwili � mo�e to i dobry pomys�.
Potrz�sn��em g�ow� i wsta�em. Jednym szybkim ruchem, gdy� wiedzia�em, �e jak b�d� si� do tego d�u�ej zbiera�, znowu uznam, �e najlepiej jest jednak le�e�.
��Szykuj bark�, Mariusie. O zachodzie s�o�ca odp�ywam. Tylko niech dziewka naprawd� b�dzie warta trzech dni sp�dzonych z ni� w jednej kajucie.
��Robi si�, mistrzu Madderdin � rozpromieni� si�. � M�j kantor i magazyny s� we wschodniej cz�ci dok�w. Ka�dy wam wska�e drog�. Albo nie, wy�l� po po�udniu ch�opaka, by was zaprowadzi�.
Na koniec wyci�gn�� r�k� i potrz�sn�� serdecznie moj� d�oni�. Mi�� mi�kkie palce i zniewie�cia�y uchwyt. Wyci�gn��em d�o� z jego d�oni i skin��em mu g�ow�. Znowu poczu�em si� bardzo zm�czony. Jako� Marius van Bohenwald nie potrafi� mnie zarazi� swoim entuzjazmem. Ale sp�dzenie trzech dni na wygodnej barce zapewne by�o du�o lepszym rozwi�zaniem od gnicia w ��ku pe�nym wszy i pluskiew. Zw�aszcza, �e moja sakiewka mia�a si� zape�ni�, kupiec mia� pokry� koszta utrzymania, a trzydniowe towarzystwo jakiej� hezkiej �licznotki r�wnie� nie by�o do pogardzenia. Pod warunkiem, �e b�dzie to naprawd� �licznotka, a nie portowa kurwa z�arta prac� i chorobami. C�, zobaczymy, czy Marius van Bohenwald potrafi wyrazi� sw�j szacunek. Je�li nie � zawsze mog� wr�ci� do wszy i pluskiew.
Jednak przed spacerem do portu i zaokr�towaniem si� na �ajbie Mariusa van Bohenwalda musia�em dowiedzie� si�, kim jest m�j zleceniodawca. To, �e jego nazwisko obi�o mi si� o uszy, nie znaczy�o przecie� nic. Zw�aszcza, �e ja nie mam tak dobrej pami�ci, jak Kostuch, kt�ry rozmowy sprzed miesi�cy potrafi cytowa�, jak gdyby odby�y si� wczoraj. Oczywi�cie w mie�cie takim, jak Hez sprawdzenie licencjonowanego kupca nie jest niczym trudnym ani pracoch�onnym. Wystarczy uda� si� do gildii kupieckiej i przepatrzy� dokumenty. Cz�owiek obcy mia�by mo�e niejakie k�opoty z uzyskaniem odpowiednich papier�w, ale waszego uni�onego s�ug� kanceli�ci znali wi�cej ni� dobrze i nikt nawet nie my�la�, by rzuca� mi k�ody pod nogi. Dlatego te� dowiedzia�em si�, i� van Bohenwald wykupi� roczn� licencj� oraz mia� referencje od dw�ch zacnych kupc�w z Bortalz, w kt�rym to mie�cie �y�a jego bli�sza i dalsza rodzina. Zg�osi� utrat� statku i wyst�pi� o odszkodowanie z tytu�u ubezpieczenia, a post�powanie w sprawie trwa�o. Poza tym dzier�awi� na terenie portu magazyn i biuro. Dokumenty gildii, jak zwykle by�y jasne, przejrzyste i konkretne, a wasz uni�ony s�uga po raz kolejny utwierdzi� si� w przekonaniu, �e je�li chce si� prowadzi� intratne interesy, to nale�y dba� o porz�dek.
��Tak, tak, biedny Mordimerze � powiedzia�em sobie. � Kiedy� kupcy oraz przedsi�biorcy zawojuj� �wiat, a dzi�ki nim prawdziw� w�adz� zyskaj� urz�dnicy i prawnicy. A twoja zacna profesja odejdzie w mroki zapomnienia, bo wszyscy zapomn� o moralnej czysto�ci, a my�le� ju� tylko b�d� o bilansie strat i zysk�w.
Mia�em jednak nadziej�, �e nie nast�pi to za mojego �ycia.
Marius van Bohenwald wydawa� si� wi�c cz�owiekiem wiarygodnym, cho� przyznam szczerze, �e wola�bym sprawdzi� go nieco dok�adniej. Ale pogoda w Hezie by�a tak parszywa, �e z ulg� my�la�em o orze�wiaj�cym rzecznym rejsie. Zreszt�, jak mia�y wskaza� p�niejsze wypadki, nawet najbardziej dok�adne sprawdzanie kupca z Bortalz nie przynios�oby mi �adnej, daj�cej si� wykorzysta�, wiedzy.
Barka nale��ca do Mariusa van Bohenwalda by�a zwyk��, rzeczn� kryp�. Szeroka, o p�askim dnie, t�pym dziobie i jednym maszcie. Ale pod pok�adem by�o zadziwiaj�co du�o miejsca na towary, a beczki i worki le�a�y r�wnie� na deskach pok�adu, pieczo�owicie obwi�zane linami i nakryte szarym, �aglowym p��tnem. Za�oga sk�ada�a si� z wytatuowanego od st�p do g��w kapitana (by� ubrany tylko w szerokie hajdawery, wi�c mia�em okazj� mu si� dok�adnie przyjrze�), starego, beznosego sternika i czterech marynarzy. Wszyscy zaj�ci byli �adowaniem towar�w, jedynie kapitan sta� na pok�adzie i wymachiwa� trzymanym w d�oni rzemieniem.
Zobaczy� mnie, kiedy stan��em przy trapie, i obna�y� w u�miechu bezz�bne dzi�s�a.
��Fisam fas, panie, na pok�asie Fiosennej Jusienki. So sa�cit sla mnie.
Wiosenna Jutrzenka by�a niez�� nazw�. Co prawda ten akurat statek powinien si� nazywa� P�ywaj�ca Balia albo Zanurzony Cebrzyk, ale zna�em marynarsk� fantazj� w wymy�laniu nazw, wi�c nawet si� nie u�miechn��em.
��Wy�ychofalim k�jusk� dla fasiej fielmosno�ci � powiedzia�. � Posf�lcie, saplofase.
Zeszli�my po stromych, brudnych jak nieszcz�cie schodkach. Po lewej stronie znajdowa�y si� drewniane drzwiczki.
��Fyg�s nie ma, fasia fielmo�no� � wyja�ni�. � Sa�oga �fi na pok�asie, a su � machn�� d�oni� � sofa�y.
Otworzy� drzwiczki i przepu�ci� mnie jako pierwszego. Kajuta by�a faktycznie male�ka. Mie�ci�y si� w niej tylko wypchany sianem materac, drewniana, okuta mosi�dzem skrzynia i metalowy cebrzyk. Przy �cianie zobaczy�em szerok� szafk�. Ale bardziej mnie interesowa�a osoba le��ca na materacu. Zw�aszcza, i� by�a to p�naga (p�naga zapewne dlatego, �e pod pok�adem by�o ciep�o i duszno niemal jak w mojej karczmie), m�odziutka dziewczyna o bia�ej cerze, d�ugich jasnych w�osach i stercz�cych piersiach.
��Niespocianka i p�esen os pana Pohenfalsa � powiedzia� kapitan z u�miechem. � Jak seko� pencies potsepofa�, panie, jesem so us�uk.
Wycofa� si� z uk�onem i zamkn�� za sob� drzwi. Le��ca na materacu dziewczyna przygl�da�a mi si� uwa�nie, ale nawet nie drgn�a. Powiod�a tylko, chyba bezwiednie, j�zykiem po ustach. �adne mia�a te usta. Pe�ne i czerwone, co przy bieli jej sk�ry robi�o spore wra�enie.
��Jak masz na imi�? � zapyta�em, zdejmuj�c p�aszcz i rzucaj�c go obok niej, na materac.
��Enya � odpar�a cicho. � Wy naprawd� jeste�cie inkwizytorem, panie?
��Mo�esz m�wi� do mnie Madderdin � zaproponowa�em. � Poznamy si� zapewne bardzo blisko przez te trzy dni, wi�c wol� s�ysze� z twoich ust w�asne imi�, ni� ci�g�e �panie�.
��Jak sobie �yczysz, Madderdin � powiedzia�a. � Przyprowadzono mnie tutaj, �ebym spe�nia�a twoje �yczenia.
��I to lubi� � roze�mia�em si�. � A inkwizytorem jestem naprawd�, skoro ju� musisz wiedzie�. Lecz trzymaj buzi� na k��dk�, je�li nie chcesz mnie rozgniewa�. Dla wszystkich b�d� Godrygiem Bemberg, kupcem z Hezu, dziedzicz�cym maj�tek, kt�ry chce zainwestowa�.
��Oczywi�cie, Mordimer � odpar�a grzecznie. � Ale pozw�l, �e kiedy jeste�my sami, b�d� ci� nazywa�a prawdziwym imieniem. Jest du�o bardziej� � zastanawia�a si� chwil�, a potem u�miechn�a si� leciutko � zmys�owe.
By�em zdziwiony tym, �e tak �adnie si� wys�awia�a. Z ca�� pewno�ci� nie by�a to wulgarna, portowa dziwka, potrafi�ca jedynie kl�� w alkoholowym upojeniu. Mia�a w sobie jak�� nie pasuj�c� do jej zawodu delikatno��. Niemniej nie by�em zachwycony tym, �e Marius van Bohenwald powiedzia� jej, kim jestem. By� mo�e my�la�, �e wtedy b�dzie si� bardziej stara�. C�, zapewne tak w�a�nie by�o.
��D�ugo pracujesz w fachu? � zapyta�em i zrzuci�em koszul�. By�a tak mokra od potu, jakbym wyci�gn�� j� przed chwil� z wody.
��Nied�ugo. P� roku. Ale umiem wszystko, co trzeba � zapewni�a. � Przekonasz si�.
��To si� jeszcze oka�e. Nie chwal dnia przed zachodem s�o�ca.
Zzu�em buty i zdj��em onuce. Nie powiem: zrobi�o mi si� lepiej, cho� pod pok�adem i tak by�o piero�sko duszno.
��Naprawd�, panie� Mordimer � poprawi�a si� � b�dziesz ze mnie zadowolony. Chcia�abym, �eby� powiedzia� o mnie dobre s�owo w nowym domu, i b�d� si� stara�a.
��W nowym domu? Gdzie?
��W Tirianie � odpar�a. � Mam tam zacz�� prac�.
Zwali�em si� na materac i po�o�y�em d�o� na jej piersi. Enya by�a bardzo szczup�a i niewysoka, ale piersi mia�a ca�kiem spore. Dobrze, bo nie ma jak du�y cyc, zw�aszcza kiedy w�a�cicielka jest filigranowej budowy. To m�wi wam Mordimer Madderdin, mili moi, wytrawny znawca hezkich dziwek.
��Ju� chcesz? � zapyta�a, u�miechaj�c si�.
��Na razie chc� wina � powiedzia�em.
Wsta�a i si�gn�a do szafki. Wyj�a z niej dwa kubki i glinian� butl�. Du�� butl�.
��Mog� napi� si� z tob�?
��Rzecz jasna � odpar�em. � Nie lubi� pi� sam.
Rozla�a wino do kubk�w i poda�a mi. Pow�cha�em.
��Pachnie nie�le � stwierdzi�em. � No, to wypijmy za podr�, Enyo.
��Twoje zdrowie, Madderdin � wznios�a toast i wzi�a wino do ust.
Potem nachyli�a si� nade mn�, rozla�a je po mojej piersi i zacz�a zlizywa�. Mia�a zgrabny, w�ski j�zyczek, a liza�a nad wyraz delikatnie. U�o�y�em si� wygodniej.
��Dobrze, ma�a � powiedzia�em. � Teraz zjed� ni�ej.
Odgarn�a w�osy i u�miechn�a si�, a potem zrobi�a, co kaza�em.
Musz� powiedzie�, �e to by�y niez�e trzy dni, mili moi. Co prawda na �ajbie van Bohenwalda pluskwy r�wnie� wy�azi�y z materaca, spada�y z sufitu i gryz�y, ale z ca�� pewno�ci� pojawia�y si� mniej licznie ni� w mojej kwaterze. Poza tym nie za bardzo mia�em czas i ochot� my�le� o pluskwach, bo Enya mocno si� stara�a uprzyjemni� mi czas. Musz� przyzna�, �e dawno nie mia�em tak ch�tnej dziwki, kt�r� w dodatku bawi�o, co robi. No, zawsze mo�na powiedzie�, �e wasz uni�ony s�uga potrafi rozpali� nawet zimn� kurw�, ale nie� My�l�, �e Enya taka po prostu by�a. C�, p� roku w burdelu nie zniszczy�o jeszcze w niej ochoty do zabawy i pewnej szczero�ci uczu�.
Pili�my, baraszkowali�my na materacu i niespecjalnie przejmowali�my si� tym, co dzieje si� wok�. Zreszt� nie dzia�o si� nic interesuj�cego. �ajba p�yn�a spokojnie, a pogoda by�a ca�y czas pi�kna i s�oneczna. Zreszt� rzeka na trasie od Hezu do Tirianu by�a szeroka, leniwa, rozlana w spore rozlewiska i tu nie grozi�y �adne niespodzianki. Bystry nurt i mielizny zaczyna�y si� dopiero w g�rze rzeki, jaki� dzie� drogi od Tirianu. Tam leniwa staruszka zamienia�a si� w kapry�n�, �waw� dziewczynk�. Tam rzeka wi�a si� w�r�d poroh�w i mielizn, cz�sto zmienia�a koryto oraz zaskakiwa�a licznymi, przykrymi niespodziankami. Do najgorszych z nich nale�eli korsarze, zwykle podp�ywaj�cy do statk�w noc� na ma�ych, szybkich ��deczkach i bezlito�nie morduj�cy wszystkich �wiadk�w rabunku. W g�rze rzeki na pewno nie mogliby�my sobie pozwoli� na �eglug� bez obstawy. Ale tutaj podr� przypomina�a spacer.
Wreszcie trzeciego dnia min�li�my Tiria�skie Rozlewisko i z dala zobaczyli�my wie�e miejskiego ratusza. Barka musia�a manewrowa� w�r�d licznych statk�w, galer, ��dek i ��deczek, kt�re dop�ywa�y do Tirianu trzema rzekami wpadaj�cymi w Rozlewisko. C�, kupcy w Tiria-nonnag mieli si� dobrze z tak liczn� klientel� i nie dziwi�em si�, �e nie chc� rezygnowa� z monopolu handlowania z po�udniem. Ale wiadomo przecie�, �e je�li istnieje monopol, to pr�dzej czy p�niej kto� zechce go prze�ama�. I m�j pracodawca nale�a� w�a�nie do takich ktosi�w. Jednak ja nie zamierza�em ryzykowa� sk�ry w imi� interes�w Mariusa van Bohenwalda. Kt�ry to Marius by� zapewne w stanie za drogie mu idee bez mrugni�cia okiem odda� �ycie� Nie swoje, rzecz jasna, lecz ka�dego wynajmowanego przez siebie cz�owieka.
Tirian, mimo znakomitego po�o�enia u zbiegu trzech rzek, nie by� miastem tak du�ym jak Hez-hezron i powszechnie uznawano go raczej za prowincj�. Z czego to wynika�o? Z wielu przyczyn. Mi�dzy innymi z faktu, i� Tirian �y� z po�rednictwa i handlu, a pr�no by�o tu szuka� silnych rzemie�lniczych gildii. W Tirianie nie by�o manufaktur, a nawet co zr�czniejsi mistrzowie i czeladnicy uciekali czym pr�dzej do Hezu. Poza tym trudno wyobrazi� sobie arystokrat� lub bogatego szlachcica, kt�ry w Tirianie chcia�by mie� miejsk� posiad�o�� lub pa�ac. Oni wiedzieli, �e w Hezie rozdaje si� karty i w�a�nie tam warto �y�. Blisko biskupiego dworu i blisko cesarskich namiestnik�w. Co by nie m�wi�, Tirian by� po prostu dziur�. Wielk� i bogat�, ale dziur�.
��Kto� b�dzie na ciebie czeka�? � spyta�em Eny�.
��Pewnie tak � odpar�a i chyba wyczu�em w jej g�osie jaki� smutek. � A mo�e� � zawiesi�a g�os � mo�e zatrzyma�by� mnie do czasu swego odjazdu? Chyba nie by�o ci �le, co?
��Wiesz co � roze�mia�em si�. � Na twoim przyk�adzie wida�, �e nawet dziwki B�g obdarzy� rozumem. S�dz�, �e takie towarzystwo w Tirianie mo�e by� ca�kiem mi�e.
��Och, dzi�kuj�, Mordimer � powiedzia�a z rado�ci� i przytuli�a si� do mnie.
Ja my�l�! Zawsze lepiej mie� jednego powa�nego klienta, kt�ry dobrze p�aci (mia�em nadziej�, �e van Bohenwald p�aci jej dobrze), a nie ich stado. M�czyzn, kt�rych trzeba obs�ugiwa�, czy si� ma na to ochot�, czy nie, i niezale�nie od tego, kim s� oraz jak wygl�daj�. A Enya by�a na tyle mi�a i dobra w mi�osnych zapasach, �e perspektywa przed�u�enia naszego uroczego, p�atnego romansu o kilka lub kilkana�cie dni ca�kiem mi si� spodoba�a.
W porcie czeka� ju� plenipotent van Bohenwalda, stetrycza�y jegomo�� o skrzywionych ustach i czerwonym nosie, ubrany pomimo upa�u (ale du�o, du�o mniejszego ni� w Hezie, bo w Tirianie dawa�o si� jako� oddycha�) w we�niany, szary p�aszcz.
��Jestem Tobias Amstel � powiedzia�, sk�aniaj�c g�ow�. � I reprezentuj� w Tirianie interesy pana van Bohenwalda. Pozw�lcie, �e zaprowadz� was na kwater�. A ona ma tu zosta�. � Ruszy� niedbale d�oni� w kierunku Enyi. � Kto� po ni� przyjdzie�
��Godryg Bemberg � odk�oni�em si� uprzejmie, maj�c nadziej�, �e szacowny van Bohenwald nie rozg�osi� po ca�ym Tirianie, kim jestem. � A ona idzie ze mn� � odpar�em i plenipotent tylko uni�s� brwi, ale nie odezwa� si�.
��Pana wola � rzek� w ko�cu. � Prosz� za mn�.
Port w Tirianie i towarzysz�ce mu magazyny oraz sk�ady kupieckie roz�o�one by�y nad rzekami i jeziorem. W zasadzie ten port sk�ada� si� z kilku oddzielnych cumowisk, kilka te� by�o kapitanat�w oraz posterunk�w stra�y celnej i s�u�by podatkowej. W�skie alejki i uliczki ci�gn�y si� zygzakami w�r�d budynk�w postawionych bez �adnego architektonicznego planu. Kluczyli�my tu i tam, w g�stym t�umie przewalaj�cym si� przez ulice. Ten t�um by� chyba nawet g�stszy ni� w Hezie. Mo�e po prostu stra� z Hezu nieco bardziej zwraca�a uwag�, kogo wpuszcza za miejskie mury? Na ulicach Tirianu opr�cz zabieganych przechodni�w, roi�o si� od przekupni�w, �ebrak�w, cyrkowc�w, przedajnych dziewek, silnor�kich do wynaj�cia, pijanych tragarzy i doker�w. Za to miejskiej stra�y mo�na by�o szuka� do upojenia. Raz tylko b�ysn�� mi w s�o�cu stalowy he�m stra�nika i zobaczy�em ostrze wysoko niesionej glewii. Ciekawe, jakby sobie poradzi� t� glewi� w zbitym t�umie wype�niaj�cym ulice? Du�o lepsza wydawa�aby si� zwyk�a, okuta �elazem pa�ka. No, ale glewia na pewno godniej si� prezentowa�a�
�adnych kilka pacierzy trwa�o, zanim dotarli�my do nieco spokojniejszej dzielnicy. Tu ulice by�y szersze, domy i kramy bogatsze, a budynki zwykle ogrodzone. Teraz te� cz�ciej mo�na by�o dostrzec patrol miejskiej stra�y. Stan�li�my przed solidnym jednopi�trowym budynkiem w kszta�cie podkowy. Szyld nad drzwiami g�osi�: �Pod Lwem i Jednoro�cem. Tanie wino, wy�mienite obiady, bezpieczny nocleg�. Poza tym jaki� domoros�y malarz wymalowa� ogromnego bia�ego jednoro�ca (troch� przypomina� os�a z rogiem wyrastaj�cym spomi�dzy oczu) wspinaj�cego si� na tylne nogi i trzymaj�cego kopyta nad g�ow� lwa. Ku mojemu zdumieniu lew mia� czerwon� sier�� i trzy �apy. W ka�dym razie nigdzie nie mog�em dostrzec czwartej.
��Wymy�lna nazwa � zauwa�y�em.
��Tirian � odpar� m�j przewodnik, jakby to s�owo mia�o t�umaczy� wszystko.
Marius van Bohenwald kaza� mi wynaj�� naprawd� wygodn� kwater�. Sk�ada�a si� z dw�ch ma�ych pokoik�w na pierwszym pi�trze, z oknami wychodz�cymi na ogr�d, znajduj�cy si� na ty�ach gospody. W jednym z pokoi sta�o szerokie, upiornie skrzypi�ce �o�e, w drugim stolik i dwa sczernia�e ze staro�ci zydle. Ale w kredensie zobaczy�em spor� kolekcj� butelek. Pe�nych, rzecz jasna. W dodatku pe�nych ca�kiem dobrego wina, kt�rego nie omieszka�em zaraz popr�bowa�.
��Je�li b�dzie pan mia� jakie� �yczenia, prosz� da� zna� ober�y�cie � powiedzia� Tobias Amstel. � Wie, gdzie mnie szuka�.
��Dzi�kuj� � skin��em g�ow�, a on wyszed� pospiesznie.
��Dba o ciebie � stwierdzi�a Enya, rzucaj�c si� na ��ko, a� j�kn�o, jakby kogo� w �rodku zarzynano. � Ten kupiec.
��Ano dba. � By�em zadowolony, bo lubi�, kiedy ludzie mnie szanuj�.
A ober�a sprawia�a naprawd� wra�enie przyzwoitej. Zreszt� wa�ne by�o, �e noclegi i jedzenie mia�em na koszt mojego pracodawcy. I nie zamierza�em sobie niczego �a�owa�.
��Masz tu kogo� zabi�, czy co? � Odwr�ci�a si� i zrzuci�a bluzk�. � A mo�e chod� do mnie? Masz ochot�?
��P�niej � odpar�em. � Zabi�? � Pokr�ci�em g�ow�. � Czy ja jestem p�atnym morderc�, dziewczyno?
��To co masz zrobi�? Je��, pi� i gzi� si� ze mn�?
��No to by�by raj � roze�mia�em si�. � Gdyby p�acono za takie rzeczy. Pami�taj, �e nadmierna ciekawo�� szkodzi zdrowiu. Im mniej wiesz, tym lepiej dla ciebie.
��Eee tam � powiedzia�a rozkapryszonym tonem.
��Jak b�dziesz niegrzeczna, oddam ci� do tego burdelu, gdzie mia�a� i��, i wezm� sobie dziwk�, kt�ra mniej gada.
��Aha, ju� to widz�. � Roze�mia�a si� i pog�aska�a po nagich piersiach, a jej r�owe sutki wypr�y�y si�. � Chod�, Mordimer, i zer�nij mnie porz�dnie. Potem mo�esz za�atwia� interesy, a ja si� prze�pi�.
Roze�mia�em si� r�wnie� i nala�em nam wina do kubk�w.
��Mo�e to i dobry pomys� � powiedzia�em.
Enya przetrzyma�a mnie w ��ku niemal do zachodu s�o�ca, a� w ko�cu biedny Mordimer musia� wyrwa� si� z jej obj��, gdy� przecie� przyjecha� tu pracowa�, a nie s�odko leniuchowa�. Tak to ju� jest, mili moi, �e �adna przyjemno�� nie mo�e trwa� wiecznie, a poza tym nie by�oby dobrze widziane, gdybym pierwszego dnia po przybyciu nie odwiedzi� mych braci inkwizytor�w z tiria�skiego Inkwizytorium. Oczywi�cie nie obligowa�y mnie do tego �adne przepisy, ale prawo zwyczajowe wyra�nie m�wi�o, �e obcy inkwizytor powinien zameldowa� o swej obecno�ci miejscowym i przedstawi� cel pobytu, je�eli tylko nie by� on tajemnic� s�u�bow�.
Tak wi�c zostawi�em Eny� (ona zreszt� momentalnie odwr�ci�a si� do �ciany i zasn�a) i wolnym spacerkiem uda�em si� na rynek, przy kt�rym sta� solidny, murowany budynek Inkwizytorium. Od ulicy odgradza� go kamienny mur, tak wysoki, �e musia�bym nie�le podskoczy�, by zobaczy�, co si� za nim dzieje. Przy kutej w �elazie bramie siedzia� znudzony stra�nik miejski, z glewi� opart� o mur. Ze zgorszeniem zauwa�y�em, �e ostrze broni by�o ca�e pokryte rdzawymi naciekami. W Hezie za takie niedbalstwo z ca�� pewno�ci� ukarano by go solidn� ch�ost�.
��Czego? � warkn��, widz�c, �e zmierzam w stron� bramy.
��Wsta�, synu, kiedy ze mn� rozmawiasz! � powiedzia�em ostro.
Spojrza� spode �ba.
��Bo co? � podni�s� si� na nogi i opar� d�o� na drzewcu glewii. � Burdy chcesz robi�?
��Zamelduj, �e inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu, Mordimer Madderdin, chce wej�� na teren Inkwizytorium.
��Oww-wielmo�ny, raczcie wybaczy�. � Wzrok stra�nika nagle spokornia�, a on sam skuli� si� i pu�ci� drzewce glewii, jakby go parzy�o. � Ju� wo�am.
Szarpn�� za sznur zwisaj�cy przy murze i po drugiej stronie odezwa� si� czysty, g�o�ny d�wi�k dzwonka. Ju� po chwili szcz�kn�a odmykana brama i zobaczy�em s�u��cego w wytartym, czarnym kaftanie i trzymaj�cej si� czubka g�owy czapeczce.
��Czym mog� s�u�y�? � spyta� uprzejmym tonem.
��Jestem Mordimer Madderdin � powt�rzy�em, zastanawiaj�c si�, ile razy b�d� musia� jeszcze si� przedstawia�, zanim dotr� do Inkwizytorium. � Inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu.
��Zapraszam, mistrzu. � Odemkn�� szerzej bram� i u�miechn�� si�. � U nas dzi� pustki, ale starszy cechu na pewno z rado�ci� przyjmie wasz� dostojno��.
Podzi�kowa�em mu skinieniem g�owy i wszed�em za bram�. Murowany budynek Inkwizytorium otoczony by� pi�knym, �wietnie utrzymanym ogrodem. W�r�d grz�dek z r�anymi krzewami krz�tali si� dwaj ogrodnicy w szarych fartuchach, a trzeci szcz�ka� wielkimi no�ycami, przycinaj�c wysmuk�e tuje. Na �rodku ogrodu zobaczy�em marmurow� fontann�, z kt�rej wyp�ywa� sztuczny strumyk gin�cy gdzie� po�r�d krzew�w. A przed samymi drzwiami sta�a marmurowa figura Jezusa ze stalowym mieczem w d�oni. Jezus by� ubrany w lekk� zbroj�, d�ugie w�osy wyp�ywa�y spod he�mu z nosalem. Sam pos�g by� znakomity, lecz jego umiejscowienie wyda�o mi si� nieco dziwne. Ot� Chrystus wygl�da� tutaj na od�wiernego, str�uj�cego przy drzwiach Inkwizytorium. Za mniejsze ju� b��dy pali�o si� ludzi na stosach. No, sprostujmy: za mniejsze b��dy pali�o si� niegdy� ludzi na stosach, bo w dzisiejszych czasach Ko�ci� i jego s�udzy z�agodnieli i nie �cigali ju� herezji tak zawzi�cie jak dawnymi czasy. Szczerze m�wi�c, uwa�a�em to za s�uszne, gdy� tak postawiony pos�g wystarczy�o jedynie przenie�� w inne miejsce, a nie od razu pali� w�a�ciciela. Pochopno�� jest cz�sto wrogiem pokory i zrozumienia. A my � inkwizytorzy � chcemy wszak w pokorze rozumie� innych.
��Pi�kna rze�ba � powiedzia�em.
S�u��cy skwapliwie pokiwa� g�ow�.
��Mistrz Ignacius specjalnie sprowadza� rze�biarzy z Hezu � wyja�ni�.
Mistrz Ignacius by� starszym tiria�skiego Inkwizytorium. Pami�ta�em go jeszcze ze szko�y, gdy� przyby� niegdy� na cykl go�cinnych wyk�ad�w. Nie bardzo mog�em sobie przypomnie� temat jego nauk, ale wydawa�o mi si�, �e by� specjalist� od poga�skich wierze�. Przedstawia� r�wnie� kontrowersyjn� tez�, i� poga�skie wierzenia s� bardziej niebezpieczne od herezji wynikaj�cych z b��dnego rozumienia Pisma. Czyli, �e poganin jest gorszy od chrze�cijanina � heretyka. Szczerze m�wi�c, trudno mi by�o zgodzi� si� z takim twierdzeniem, gdy� wypaczanie nauk �wi�tej wiary znacznie jest gorsze od jej nieznajomo�ci.
S�u��cy otworzy� drzwi i weszli�my do ch�odnej, kamiennej sieni.
��Prosz� na lewo, mistrzu � powiedzia�. � Mistrz Ignacius wieczerza.
Znowu rozwar� przede mn� nast�pne drzwi, tym razem prowadz�ce do niedu�ej komnaty, w kt�rej sta�y prostok�tny st� i osiem rze�bionych krzese� o wysokich oparciach. Tylko jedno z nich by�o zaj�te, a siedzia� na nim pulchny, niski cz�owieczek z wianuszkiem w�os�w, otaczaj�cych mu �ysin�, niczym wieniec laurowy. Kiedy mnie zobaczy�, wsta� wolno i od�o�y� n�, kt�rym kroi� w�a�nie t�ust� piecze�.
��Kogo mam zaszczyt go�ci�? � zapyta� niezbyt wyra�nie, bo mia� pe�ne usta.
��Jestem Mordimer Madderdin, inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu � po raz trzeci, i mia�em nadziej�, �e ostatni, wyg�osi�em t� formu�k�.
��Witam, drogi Mordimerze! � zakrzykn��, jakbym by� upragnionym i z dawna spodziewanym go�ciem. � Jak�e� si� zmieni� od czas�w szko�y!
��Wasza dostojno�� mnie pami�ta? � spyta�em uprzejmie.
��Oczywi�cie, Mordimer. I prosz�, nie zawstydzaj mnie �wasz� dostojno�ci��. Nie jeste� ju� uczniem, lecz inkwizytorem, o kt�rego dokonaniach wiele tu s�yszeli�my, na naszej g�uchej i spokojnej prowincji.
��Jeste� zbyt uprzejmy, Ignaciusie � pochyli�em g�ow�.
��Tak, tak, siadaj, Mordimer. � Wskaza� mi krzes�o naprzeciw siebie. � Manuelu, przynie� drugie nakrycie, prosz�. Zm�nia�e� � rzek�, zn�w obracaj�c na mnie wzrok. � Pami�tam ci� jako chudego, wiecznie milcz�cego szesnastolatka, m�j drogi. Wiesz, �e nigdy nie zada�e� mi �adnego pytania?
��S�ucha�em � odpar�em, gdy� lepiej pami�ta� przesz�o�� ode mnie i by�em tym zdumiony.
��To prawda, pilnie s�ucha�e�. I zastanawia�e� si�, jak blisko jestem herezji, prawda?
Drgn��em. Czy�by by�o to a� tak widoczne? Faktycznie, jedno zdarzenie akurat sobie przypomnia�em. Kiedy�, gdy s�ucha�em wyk�adu Ignaciusa przemkn�a mi przez g�ow� my�l: �Sp�oniesz, mistrzu. Sp�oniesz z ca�� pewno�ci��. I zaraz si� tej my�li sam przestraszy�em. Sk�d m�g� wiedzie�? Czy wszystkich uczni�w pami�ta� i rozumia� a� tak dobrze?
��By�em niedo�wiadczony, Ignaciusie � odpar�em �agodnie. � I by� mo�e nie rozumia�em, �e wiara umacnia si� w ogniu dyskusji.
��W ogniu dyskusji � powt�rzy�. � C�, nie wszyscy tak my�l� � spojrza� na mnie badawczo. � Wi�kszo�� s�dzi, �e nale�y wierzy� bez zb�dnego m�drkowania.
��R�wnie� maj� racj� � odpar�em. � Bo wszystko zale�y od tego, kto dyskutuje i jak daleko si�ga dyskusyjny zapa�.
��Zapa�, ogie� Jak�e blisko od tych s��w do p�omienia i stosu� � powiedzia� zamy�lony.
S�u��cy, nazywany przez Ignaciusa Manuelem, przyni�s� na tacy talerz, n� i metalowy kubeczek.
��Cz�stuj si�, Mordimer � zaprosi� mnie dawny nauczyciel. � Czym chata bogata� � Da� znak Manuelowi, by opu�ci� komnat�.
��To mi�o, �e przestrzegasz starych zwyczaj�w i przyszed�e� nas odwiedzi� � powiedzia�, kiedy odkrawa�em sobie najmniej t�usty, a za to dobrze wypieczony kawa�ek mi�sa. � Spr�buj chleba � doda�. � Mamy w�asn� piekarni� i �miem twierdzi�, �e robimy najlepszy chleb w Tirianie. Taaak � ci�gn��. � Dobrze widzie�, �e m�ode pokolenie szanuje odwieczne obyczaje, na kt�rych wyro�li�my i o kt�re dbali�my.
M�g� sobie darowa� te nostalgiczne uwagi, ale przyj��em je z u�miechem. Ignacius sprawia� wra�enie sympatycznego, poczciwego i dobrze trzymaj�cego si� staruszka. Czy pr�bowa� mnie nabra�, czy te� tak bardzo przyzwyczai� si� do gry, �e sta�a si� jego drugim �yciem i gra� bezwiednie? Niewa�ne. By� inkwizytorem, a w Inkwizytorium nie pracuj� sympatyczni i poczciwi staruszkowie, z �ezk� w oku wspominaj�cy chwa�� dawnych czas�w.
��Czy nie obrazisz si�, Mordimer, je�li spytam ci� o cel wizyty w Tirianie? Mo�e b�d� ci m�g� w czym� pom�c?
��Jeste� niezwykle uprzejmy, Ignaciusie � powt�rzy�em niedawno wyg�oszon� kwesti�. � Ale powiedzia�bym, �e odwiedziny w Tirianie traktuj� jak dawno mi nale�ne wakacje. Pewien bogaty kupiec, pozw�l, �e nie wymieni� jego nazwiska, postanowi� sfinansowa� m�j pobyt tutaj. I to pobyt w mi�ym towarzystwie � mrugn��em znacz�co. � W zamian za niedawno oddane przys�ugi.
��Ach, tak � u�miechn�� si�. � Wybra�e� wi�c w�a�nie Tirian jako miejsce odpoczynku. Jak mi�o!
W jego g�osie nie wyczu�em ani szyderstwa, ani ironii. Gra� swoj� rol� bezb��dnie, wi�c i ja zamierza�em gra� swoj�.
��Och, nie ukrywam, �e postanowi�em po��czy� przyjemne z po�ytecznym � rzek�em z lekkim zak�opotaniem. � I mam nadziej� na pewne spotkanie w interesach. Jednak, wybacz, �e nie mog� o tym m�wi�, gdy� nie dzia�am tylko w swoim imieniu i zobowi�zano mnie do utrzymania tajemnicy. Niestety, Ignaciusie, Jego Ekscelencja biskup Hez-hezronu, niech Pan czuwa nad jego �wi�tobliw� dusz�, niezwykle skrupulatnie liczy rozchody biskupstwa�
��� a co za tym idzie inkwizytorskie pensje � za�mia� si�. � Sk�d ja to znam? Ale oczywi�cie, Mordimerze � doda�. � W interesach dyskrecja jest rzecz� �wi�t� i nie zamierzam ci� sk�ania� do z�amania danego s�owa. Jednak z twoich s��w rozumiem, �e odwiedziny Tirianu nie s� w �aden spos�b zwi�zane z twoj� dzia�alno�ci�, jako inkwizytora Jego Ekscelencji?
��Bo�e bro�, Ignaciusie � powiedzia�em.
Przez chwil� jedli�my w milczeniu i spr�bowa�em wina, kt�rym pocz�stowa� mnie tiria�ski inkwizytor.
��Alhamra � powiedzia�em, pr�buj�c. � Mi�d w g�bie.
��Mamy specjaln� zni�k� � mrugn�� porozumiewawczo. � Bo w Hezie ju� ka�� sobie s�ono za nie liczy�
��O, tak � westchn��em. � Widz�, �e i w Tirianie bracia ch�tniej sp�dzaj� czas we w�asnych kwaterach ni� w Inkwizytorium � doda�em.
��Dlaczego tak s�dzisz? � zmru�y� oczy.
��Wieczerzasz sam � odrzek�em. � Ale ja te� wol� pok�j w karczmie ni� nasze dormitorium.
��Jest nas pi�ciu � odpar� � i wszyscy mieszkamy w Inkwizytorium. Jednak teraz moi czterej bracia przebywaj� poza miastem i zosta�em sam. Tak wi�c ciesz� si�, �e dotrzymasz mi towarzystwa dzisiejszego wieczoru.
Zaciekawi�o mnie, c� za pilne sprawy wyrwa�y z miasta wszystkich inkwizytor�w, ale wiedzia�em, �e nie wypada si� dopytywa�. Jednak fakt, �e pi�tka inkwizytor�w mieszka�a razem, by� nieco dziwny. Chocia�, mo�e w Tirianie obowi�zywa�y inne regu�y ni� w Hezie? Po dba�o�ci o ogrody i sutym posi�ku pozna�em, �e obyczaje tu by�y l�ejsze ni� w Hezie, gdzie panowa�a �cis�a i surowa regu�a. No, ale c�, ich by�o tylko pi�ciu i mogli ustali� sobie takie prawa, jakie chcieli.
Z Ignaciusem sp�dzi�em mi�y wiecz�r przy dzbanku dobrego wina. Gaw�dzili�my leniwie, on opowiada� tiria�skie plotki, a ja zwierza�em si� z tego, jak �yje si� w blisko�ci Gersarda, ekscelencji biskupa. Z tym �e, chyba wierzycie, mili moi, i� wasz uni�ony s�uga nie pozwoli� sobie na wypowiedzenie ani jednego zb�dnego s�owa, a o atakach podagry Gersarda m�wi� z podszytym wsp�czuciem szacunkiem. W ko�cu samo Pismo m�wi:
Kiedy za�wita� pierwszy poranek mojej bytno�ci w Tirianie, odemkn��em okiennice z poczuciem nieskrywanej ulgi. Oto na niebo wype�z�y bia�e, k��biaste i g�ste chmury, co zapowiada�o, i� dzie� nie b�dzie tak upalny, jak poprzedni. I dobrze, gdy� wasz uni�ony s�uga mia� to i owo do za�atwienia. Zastanawiacie si� zapewne, jaki� to chytry plan u�o�y� biedny Mordimer, by zadowoli� Mariusa van Bohenwalda oraz odkry�, kto morduje niezale�nie p�ywaj�cych kapitan�w? By� mo�e was rozczaruj�, mili moi, ale plan m�j by� prosty jak d�uto do �upania ko�ci. Ot� ni mniej, ni wi�cej, tylko zamierza�em p�j�� najpierw do g��wnego kapitanatu, podaj�c si� za kupca z Hezu. I postara� si� legalnie wynaj�� statek oraz kapitana. A potem zobaczy�, kto przyjdzie mnie ostrzega� przed konsekwencjami takiego zuchwalstwa. C�, punkt wyj�cia dobry, jak ka�dy inny.
G��wny kapitanat Tirianu mie�ci� si� w wielkim, parterowym budynku, kt�ry zapewne niegdy� by� magazynem zbo�owym, a teraz rozlokowali si� w nim urz�dnicy i kanceli�ci. W �rodku roi�o si� od kupc�w, po�rednik�w i zwyk�ych �eglarzy, z kt�rych ka�dy mia� do za�atwienia nie cierpi�c� zw�oki i niezwykle wa�n� spraw�. Jednak przyzna� musz�, �e mimo t�oku, w �rodku panowa� niezwyk�y wr�cz �ad, a nad porz�dkiem czuwa�o kilku stra�nik�w portowych z solidnymi pa�ami w d�oniach. I sam widzia�em, �e potrafili tymi pa�ami przyla� petentom nie potrafi�cym zachowa� si� zgodnie z obowi�zuj�cymi regu�ami.
Musia�em odczeka� swoje w do�� d�ugiej kolejce do jednego z kancelist�w. Siwy, zasuszony cz�owieczek siedzia� nad stert� ksi�g i papier�w. Blat biurka, palce, a nawet uszy mia� poplamione inkaustem.
��S�ucham � zapyta� niecierpliwie, kiedy stan��em przednim.
��Chc� wynaj�� dobry statek i kapitana znaj�cego rzek� w g�rnym biegu � powiedzia�em g�o�no.
Kancelista od�o�y� pi�ro na blat biurka i podni�s� na mnie wzrok.
��Macie tiria�sk� licencj�? � zapyta�, uwa�nie mi si� przygl�daj�c spod siwych, rzadkich brwi.
��Nie � odpar�em. � Jestem kupcem z Hezu.
Kto� stoj�cy za mn� parskn�� �miechem, kto� inny pokaza� mnie palcem, a jaki� g�os krzykn��: �znajd�cie mu kapitana, kt�ry chce straci� uszy�. Urz�dnik u�miechn�� si� samymi ustami.
��Nie s�dz�, �eby kto� z wami chcia� pop�yn��, skoro nie macie licencji � powiedzia� z ledwo ukrywanym rozbawieniem.
��Nie wierz�, �e w Tirianie nie ma kapitana, kt�ry nie chce zarobi� solidnej sumki za kurs na po�udnie � powiedzia�em ze zdumieniem.
��Pos�uchajcie no, panie� � zawiesi� g�os.
��Godryg Bemberg � wyja�ni�em. � Licencjonowany kupiec z Hez-hezronu.
Znowu kto� z ty�u parskn�� �mieszkiem, s�ysz�c te s�owa.
��Pos�uchajcie no, panie Bemberg � rzek�. � Nie znam kapitana, kt�ry by z wami pop�yn��. Wykupcie w gildii jednorazow� licencj� albo skorzystajcie z po�rednictwa naszych kupc�w. To wam mog� poradzi�. Nast�pny! � Odwr�ci� ode mnie wzrok.
��Zaraz, zaraz�
��Nast�pny! � powiedzia� ju� ostrzejszym tonem i spojrza� w stron� jednego ze stra�nik�w.
��Dobrze, ju� dobrze � powiedzia�em, kiedy zobaczy�em, �e stra�nik wolnym krokiem zmierza w moj� stron�.
W ko�cu wielce upokarzaj�ce by�oby, mili moi, gdyby biedny Mordimer dosta� pa�� po plecach w tiria�skim kapitanacie. I w dodatku nie m�g� we w�a�ciwy spos�b ukara� napastnika.
Przepchn��em si� przez t�um i wyszed�em na zewn�trz budynku. Przysiad�em na murku ze zrezygnowan� min� i nie musia�em d�ugo czeka�, a� podszed� do mnie m�ody, bogato ubrany cz�owiek. Mia� zdobiony srebrem, jedwabny kaftan i haftowane ci�my z fantazyjnie wygi�tymi noskami. U zdobionego, szerokiego pasa ko�ysa� si� sztylecik o grawerowanej srebrem r�koje�ci.
��Witajcie, panie Bemberg � powiedzia� serdecznym tonem. � Je�li dobrze us�ysza�em wasze szacowne nazwisko.
��Ano dobrze � wsta�em z murku i skin��em mu g�ow�.
��Pierwszy raz w Tirianie, co? Ach, jak�e� to nieuprzejmie z mojej strony! Jestem Maurycy Mossel, po�rednik, do waszych us�ug, panie. � Porwa� moj� d�o� i potrz�sn�� ni� z zapa�em. � Je�li zechcecie wys�ucha� kilku rad, ch�tnie wam ich udziel� przy kielichu lub dw�ch dobrego winka.
��A co wy w tym macie za interes, panie Mossel? � zapyta�em nieufnie.
��To ju� zobaczycie i ocenicie sami, a na razie rozmowa ze mn� nie b�dzie was kosztowa� wi�cej jak dzbanek wina � wyja�ni� ze szczerym u�miechem i odgarn�� z�oty lok, kt�ry opad� mu na czo�o.
��No, to prowad�cie � burkn��em.
Winiarnia, do kt�rej weszli�my, nie nale�a�a do najta�szych, i zapewne odwiedzali j� co najmniej �rednio zamo�ni kupcy. Ale obs�uguj�ce go�ci dziewki by�y �adne, �wawe i domyte, kielichy i dzbany nie poszczerbione, wyb�r win ogromny, a same trunki z ca�� pewno�ci� nie zosta�y u�wi�cone ceremoni� chrztu. Tak wi�c winiarnia musia�a si� cieszy� dobr� reputacj�. Mossel da� znak karczmarzowi i zaraz zaprowadzono nas do ma�ego sto�u, odgrodzonego od reszty sali drewnianym przepierzeniem.
��Dzbanek bia�ej Alhamry � rozkaza� m�j towarzysz, czuj�c si� tu najwyra�niej jak u siebie w domu, i uszczypn�� w ty�ek zalotnie u�miechni�t� dziewczyn�, kt�ra przysz�a odebra� zam�wienie.
Dziewczyna mia�a obfity biust i mocno wydekoltowan� sukienk�. Bardzo dobrze, bo wasz uni�ony s�uga zawsze uwa�a�, �e ka�dy cz�owiek powinien chlubi� si� tym, co ma najlepszego.
��
��Widz�, �e znacie dobrze s�owa Pisma, panie � stwierdzi� Mossel.
��Jedynie te, kt�re pozwalaj� skaptowa� p�e� pi�kn� � za�mia�em si� rubasznie. � Opowiem wam, panie Mossel, jakie to przygody z pewn� � unios�em palec znacz�co � dam� wysokiego rodu, mia�em okazj�
Chrz�kn�� znacz�co.
��Je�li pozwolicie � powiedzia�. � Zajmijmy si� lepiej waszymi k�opotami, je�li �aska�
��Ano tak � odpar�em, udaj�c zmieszanie. � Damy damami, a interesy interesami.
Dziewczyna przynios�a spory dzbanek wina i dwa kielichy. Mossel rozla� trunek i uni�s� kielich.
��Za powodzenie w interesach, panie Bemberg � rzek� uroczystym tonem.
��Ano � przytakn��em. � �eby te dukaty w moim mieszku szybko dorobi�y si� siostrzyczek i braciszk�w.
Roze�mia� si� szczerze, upi� �yk wina i klepn�� mnie serdecznie po ramieniu. Zdolno�ci aktorskich nie mo�na by�o mu odm�wi�.
��Powiedzcie, jakie interesy sprowadzaj� was do Tirianu � rzek� � a ja wam postaram si� pom�c z ca�ych si�, bo widz�, �e�cie cz�owiek dowcipny, zacny i bystrego umys�u.
��Mam troch� gotowizny po zmar�ym wuju � powiedzia�em. � Postanowi�em j� rozmno�y�. Kto� mi powiedzia�, �e na po�udniu, w g�rze rzeki, dostan� towary, kt�re sprzedam w Hezie z trzykrotnym, a mo�e wi�kszym przebiciem. Chc� wi�c wynaj�� statek oraz znaj�cego rzek� kapitana, na po�udniu kupi� wino, samit, a mo�e kilka pi�knych dziewek, i wr�ci� do Hezu z towarami. � Stukn��em kielichem w blat sto�u. � Tak �em sobie w�a�nie umy�li�.
��I wydaje si� wam to takie �atwe, panie Bemberg � rzek�. Za�o�� si�, �e musia� si� nie�le bawi�. � A nie pomy�leli�cie o piratach albo o wykupie tiria�skich licencji?
��Wynajm� ludzi do ochrony, a ufam, �e b�d� m�g� zabra� si� z innymi kupcami w kilka statk�w. Ale licencja? � zawiesi�em g�os. � Mam licencj� z Hezu, panie Mossel, a to pozwala mi na handel wsz�dzie w obr�bie w�o�ci Jego Ekscelencji biskupa, czyli i tu, w Tirianie.
Pokiwa� g�ow� i zauwa�y�em, �e z trudem ukrywa rozbawienie.
��Prawo prawem, a zwyczaj zwyczajem, panie Bemberg � rzek�. � Widz�, �e jest z was cz�owiek ufny i prawy, ale miejscowi kupcy nie lubi� konkurencji. Powiem wam, jak przyjaciel, co mo�ecie zrobi�. � Wypi� wino, a potem dola� nam trunku do kielich�w. Udawa�, �e si� zastanawia.
��Mog� wam poleci� szacownych miejscowych kupc�w � powiedzia� � kt�rzy ch�tnie zakupi� dla was towary, pod�ug przedstawionego im spisu, i przewioz� je do Tirianu. Mo�ecie te� w jednym z naszych dom�w handlowych wykupi� jednorazow� licencj�, a wtedy zyskacie bez trudu pomoc kapitanatu w znalezieniu statku i kapitana, i sami po�eglujecie na po�udnie, w zgodzie z naszym prawem oraz obyczajem. Jednak wygodniejszy dla was b�dzie pierwszy spos�b. Sp�dzicie czas w Tirianie, a ja was z ch�ci� zaprowadz� do uroczych panien, kt�re umil� wasz czas. �adnych tam dziwek � zastrzeg� si� zaraz. � Bo ja z takowych us�ug nie korzystam�
Dobrze, �e mi�osierny Pan nie razi k�amc�w piorunami, bo Maurycy Mossel ju� dawno by nie �y�.
��� wi�c przemy�lcie dobrze ca�� spraw�, by nie narazi� si� na strat� maj�tku.
��Du�o takie po�rednictwo kosztuje? � spyta�em, drapi�c si� po brodzie.
��Pogadacie na miejscu � u�miechn�� si�. � Ale nie wi�cej ni� podw�jne przebicie�
��Na miecz Pana! � krzykn��em w udawanym gniewie. � Nigdy si� nie zgodz� na takie zdzierstwo!
Jego oczy poch�odnia�y.
��Zastan�wcie si� dobrze, panie Bemberg � powiedzia� � i skorzystajcie z rady do�wiadczonego cz�owieka, kt�ry dobrze wam �yczy.
��Nie b�d� p�aci� � rzek�em twardo. � Tak mi dopom� B�g.
Pili�my przez chwil� w milczeniu. Rzecz jasna, wiedzia�em, jaka b�dzie nast�pna propozycja Maurycego Mossela i spokojnie czeka�em, a� j� poda.
��Zacny panie Bemberg � zacz�� � a nawet o�miel� si� powiedzie�: przyjacielu Godrygu, bo u mnie jak widzicie, co w sercu, to i na j�zyku�
O, tak � pomy�la�em � z ca�� pewno�ci�.
��Nie wiem, jak to si� sta�o, ale tak silny odczuwam do was przyjacielski afekt, �e � obni�y� g�os i pochyli� si� w moim kierunku � z�ami� swe zasady i pomog� wam. Powiedzcie mi, panie, gdzie stoicie z kwater�, a ja postaram si� jutro przekaza� wam dobr� wiadomo��.
��Naprawd� to zrobicie? � Chwyci�em go za r�k�. � B�g wam to wynagrodzi, zacny m�odzie�cze, a i ja w miar� skromnych mo�liwo�ci�
��O tym porozmawiamy p�niej � przerwa� mi. � Bo jestem ostatnim, kt�ry chcia�by wy�udzi� pieni�dze od zacnego kupca i dobrego cz�owieka.
Rozczuli�em si� i pozwoli�em na to, by w moich oczach zal�ni�y dwie �zy. Z ca�� pewno�ci� musia� to zauwa�y� i ufa�em, �e �wietnie si� bawi.
Kiedy wyszli�my z winiarni, rozstali�my si� w pijackich u�ciskach i zapewnieniach wzajemnej przyja�ni. Zatacza�em si� lekko, wspar�em na jego ramieniu i za�linionymi ustami poca�owa�em go w policzek. Ha! Niech wie, �e zarabia na swoje pieni�dze! Potem przewr�ci�em si� w b�oto i pozwoli�em, aby chwil� m�czy� si� nad podniesieniem mnie z niego. Przy tej jednak okazji zwali� si� na mnie i utyt�a� w b�otnistej mazi �liczny kubraczek. W �wietle latarni zobaczy�em na jego twarzy grymas odrazy i nienawi�ci. Ale opanowa� si� tak szybko, �e gdyby nie mia� do czynienia z Mordimerem Madderdinem, lecz poczciwym, acz upartym Godrygiem Bembergiem, z ca�� pewno�ci� przesz�oby to niezauwa�one. W ka�dym razie post�pi� bardzo nieprofesjonalnie, pozwalaj�c mi samemu wraca� do karczmy. By�em jego inwestycj�, a o inwestycje nale�y dba�, niezale�nie od emocjonalnego stosunku do nich. Tymczasem pozostawienie mnie, pijanego w obcym mie�cie, nios�o ryzyko, �e inwestycja jutrzejszego ranka b�dzie p�ywa� w rzece z k�utymi, ci�tymi b�d� mia�d�onymi ranami. By�em rozczarowany zachowaniem Mossela, gdy� mia�em go jednak za kogo� lepszego.
Zatoczy�em si� do najbli�szego zau�ka, po czym, kiedy by�em ju� pewien, �e znikn��em mu z oczu, wyr�wna�em krok. Kaftan i p�aszcz mia�em ca�e w b�ocie, wi�c pomy�la�em, �e Enya przyda si� dzisiejszego wieczoru do czego� innego ni� ��kowych zabaw. Mo�e mniej przyjemnego, ale za to na pewno po�ytecznego.
Cie�, kt�ry pojawi� si� zza za�omu jednego z dom�w, dostrzeg�em w ostatniej chwili. I w ostatniej te� chwili uskoczy�em w bok, a be�t za�wiergoli� tu� ko�o mojego lewego ramienia. Skrytob�jca celowa� w serce. Bardzo roztropnie. Gdyby nie wieloletnie szkolenie, le�a�bym teraz jak k�oda drewna i wpatrywa� si� w ciemno�� martwymi �renicami. Smutny by�by to fina� �ycia biednego Mordimera, mili moi. Sko�czy� w tiria�skich rynsztokach. Jakie� to pozbawione estetyki!
Cie� zn�w pojawi� si� na moment, a potem znikn��. Wyci�gn��em sztylet i ostro�nie poszed�em w tamtym kierunku. Nagle us�ysza�em, jak kto� chrapliwie i bole�nie wci�ga powietrze w p�uca, a potem co� zwali�o si� w b�oto z mi�sistym chlupotem. Podszed�em bardzo ostro�nie, trzymaj�c si� mur�w. Na ulicy le�a� cz�owiek w czarnym, obcis�ym kubraku. Ma�a kusza wypad�a mu z d�oni. Pochyli�em si� nad cia�em. M�czyzna by� m�ody, jasnow�osy, o twarzy przeoranej rozdrapanymi �ladami po ospie. Obszuka�em go, ale nie mia� przy sobie nic. Nawet sakiewki z pieni�dzmi. Tylko male�ka, pierzasta strza�ka stercza�a z jego grdyki. Ostro�nie j� wyci�gn��em. Ostrze by�o d�ugie, srebrnego koloru. Pow�cha�em je i poczu�em zapach trucizny. Oderwa�em pas z koszuli nieboszczyka i starannie zawin��em strza�k� w materia�, a potem schowa�em j� do kieszeni p�aszcza. Kto wyko�czy� tajemniczego skrytob�jc�? Czy mia�em jakiego� nieznanego opiekuna? A mo�e to tylko przypadek? Jednak odpowiedzi na te pytania nie by�y a� tak wa�ne. Du�o bardziej interesowa�o mnie pytanie, kto chcia� usun�� biednego Mordimera z tego nie najlepszego ze �wiat�w? Komu zale�a�o na mojej �mierci? Bo z ca�� pewno�ci� nie �otrzykom powi�zanym z tiria�skimi kupcami. Oni zabij� mnie dopiero wtedy, kiedy uda im si� przej�� moj� got�wk�. To znaczy: b�d� si� stara� mnie zabi�. Ale ja postaram si� ich nie zabija�, zanim nie sk�oni� ich do dog��bnej i szczerej spowiedzi.
Kiedy wr�ci�em do karczmy, Enya spa�a i nawet skrzypni�cie drzwi jej nie obudzi�o. W po�wiacie ksi�yca widzia�em jej nagie cia�o. Jasne w�osy by�y rozsypane na poduszce, lew� d�o� opar�a na piersi, tak �e palce �rodkowy i wskazuj�cy zas�ania�y sutek, a lekko rozchylone nogi ujawnia�y s�odk� tajemnic� skryt� pomi�dzy udami. Wygl�da�a tak uroczo i niewinnie, �e a� wierzy� si� nie chcia�o, i� jest tylko hezk� dziwk�. A jej uda wy�lizgane ju� zosta�y przez dziesi�tki, a zapewne nawet setki m�czyzn. C�, pewnie za kilka lat straci nawet pozorn� s�odycz i niewinno��. Szkoda. Jak zawsze, kiedy ze �wiata znika troch� pi�kna.
Klepn��em j� w ty�ek, �eby si� obudzi�a, skrzesa�em ogie� i zapali�em lampk� na stole.
��Mordimer � powiedzia�a, przeci�gaj�c si�, a jej pe�ne piersi zako�ysa�y si� kusz�co. � Gdzie� ty by� tyle czasu? � Spojrza�a na mnie uwa�niej. � I w jakim rynsztoku si� wytapla�e�?
Zrzuci�em p�aszcz i kubrak, zzu�em buty, zdj��em onuce.
��Interesy � wyja�ni�em. � A teraz przesta� gada� i zabierz si� do roboty. � Pokaza�em jej le��cy na pod�odze brudny stos.
Parskn�a z niezadowoleniem, ale wsta�a z ��ka. Podrapa�a si� mi�dzy nogami.
��Wszy, cholera � mrukn�a. � Jak ja nienawidz� wszy.
��Tak jakby kto� je lubi� � odpar�em.
W cebrzyku by�a jeszcze resztka wody, wi�c przep�uka�em usta, umy�em twarz i zmoczy�em w�osy.
��Mo�e ka�� przygotowa� karczmarzowi k�piel? � zapyta�em. � Co ty na to? Wielka balia pe�na gor�cej wody, �ug i brzozowe witki, kt�rymi ci� wych�oszcz�
��Zw�aszcza podoba mi si� ch�ostanie � za�mia�a si� i obejrza�a moj� odzie�. � A gor�ca woda przyda si�, po twoich rynsztokowych przygodach.
Chcia�em klepn�� j� w po�ladki, ale tak zr�cznie si� usun�a, �e tylko musn��em jej sk�r� ko�cami palc�w.
��Zwinna dziewczynka � mrukn��em i poszed�em budzi� karczmarza.
Jak si� zapewne domy�lacie, mili moi, ober�ysta nie by� zachwycony niespodziewanymi ��daniami, ale za�wieci�em mu w oczy srebrn� dwukoron�wk� i od razu zebra� si� w sobie. Zagoni� s�u�ebne dziewki do grzania wody i kaza� wtaszczy� na g�r� drewnian� bali� z ciemnobr�zowego, pachn�cego �ugiem drewna. Sam zreszt� przy tym wnoszeniu musia�em pomaga�, bo balia by�a piero�sko ci�ka, a schody strome i w�skie. Ale dzi�ki temu, ju� w kilka pacierzy p�niej siedzieli�my w gor�cej wodzie, a s�u�ebna dziewka lata�a tylko z dzbanem i dolewa�a wrz�tku. Kiedy nachyla�a si� nad bali�, Enya przytrzyma�a j� w pasie i si�gn�a do jej piersi.
��Mo�e si� przy��czysz, kochanie? � zapyta�a s�odko.
Dziewczyna pisn�a, sp�on�a rumie�cem i wyrwa�a si�.
��Ja ppp-p�jd� ppp-po wod� � zawin�a si� na pi�cie i znikn�a za drzwiami.
Enya roze�mia�a si�.
��Nie mia�by� ochoty, co, Mordimer? Na tak� �wie�ynk�? Ile ona mo�e mie� lat? Czterna�cie?
��Dziewcz�ta te� lubisz? � powiod�em palcami po jej g�adkim udzie.
��Czemu nie? � odpar�a pytaniem. � Ja to w og�le lubi�. A ty lubisz swoj� prac�, Mordimer? Lubisz zabija� i torturowa� ludzi?
�achn��em si�, ale nie rozgniewa�em. By�em przyzwyczajony, �e ludzie my�leli w taki w�a�nie spos�b, a poza tym zada�a pytanie ze sporym wdzi�kiem. Nawiasem m�wi�c, wdzi�kiem zupe�nie nie pasuj�cym do tre�ci.
��Oto prymitywne poj�cie o pracy inkwizytora � rzek�em, obni�aj�c g�os, bo nie chcia�em, by kto� niepowo�any us�ysza� nasz� rozmow�. � Nie jestem, by torturowa� i zabija�, dziewczyno. Jestem, by da� grzesznikom szans� odkupienia win i szczerej, radosnej pokuty. Tylko dzi�ki mnie mog� mie� nadziej� na �ycie wieczne z Chrystusem. Zreszt� nie m�wmy o mojej pracy. � Chlapn��em w ni� wod�. � Po co zawracasz sobie pi�kn� g��wk� takimi problemami?
��Taaak? � zapyta�a, przeci�gaj�c � Jestem pi�kna? Naprawd�? Tak w�a�nie my�lisz?
Naga, z mokrymi w�osami i piersiami wy�aniaj�cymi si� znad lustra wody, wygl�da�a rzeczywi�cie �licznie i powiedzia�em jej to. A potem przyci�gn��em j� do siebie i kiedy s�u��ca wesz�a z nowym dzbankiem wrz�tku, Enya w�a�nie uje�d�a�a mnie, rozchlapuj�c wko�o wod� oraz g�o�no j�cz�c. S�u��cej wypad� dzbanek z r�k, ale nie przej�li�my si� tym, zw�aszcza �e i tak zamierzali�my si� szybko przenie�� na ��ko.
Maurycy Mossel pojawi� si� w gospodzie ko�o po�udnia. Mia� na sobie inny kaftan, tym razem w kolorze czystego b��kitu i nowe ci�my, ale o r�wnie wygi�tych noskach, jak poprzednie. Zaprosi�em go do drugiego pokoju, lecz zd��y� jeszcze zerkn�� do sypialni i zobaczy� nagie po�ladki smacznie �pi�cej Enyi.
��Godryg, przyjacielu � rzek� serdecznie. � Widz�, �e nie pr�nujesz.
��Ano � odpar�em. � Interesy interesami, a m�ska zabawa by� musi.
��I ja tak my�l� � przyzna� powa�nym tonem.
Usiedli�my na krzes�ach i nala�em wino do kubk�w. Stukn�li�my si�.
��Jest za co pi� � powiedzia�. � Bo mam dobre nowiny. Znalaz�em pewnego cz�owieka, kt�ry jest mi winien przys�ug�, a kt�ry ma szcz�cie by� kapitanem wspania�ej barki i doskonale zna rzek�. Zabierze ci� na po�udnie, przyjacielu!
��To mi nowina � rozpromieni�em si�. � Masz moj� dozgonn� wdzi�czno��, kochany Maurycy!
��Jest jednak pewien k�opot� � zawiesi� g�os.
��Jaki� to k�opot? � zaniepokoi�em si�, ale w my�lach serdecznie sobie ziewn��em.
��Ot� jestem owemu kapitanowi winien pewn� sumk�. Niewielk� sumk� � zastrzeg� si�, machaj�c lekcewa��co d�oni�. � Niemniej dla mnie powa�n�, jako �e poczyni�em pewne inwestycje i nie dysponuj� teraz got�wk��
��To nie k�opot. � Stukn��em kubkiem w jego kubek. � Rad b�d�, sp�acaj�c tw�j d�ug. Ile� on wynosi?
Dostrzeg�em kr�tkie wahanie, bo wida� chciwo�� walczy�a w moim rozm�wcy z ostro�no�ci�.
��Sto koron � powiedzia�, przyciszaj�c g�os.
��To �aden problem � zapewni�em i doskonale wiedzia�em, jakie b�d� jego nast�pne s�owa.
��Plus odsetki � doda�, i nie zawi�d� mnie. � Dwadzie�cia koron.
��Mus to mus � rzek�em. � Skoro ten cz�owiek nie chce ci zaufa� i sprolongowa� d�ugu. A ile za��da ode mnie za wynaj�cie �odzi i za�ogi?
��Eee, jako� si� dogadasz � powiedzia� lekcewa��cym tonem. � Tylko nie daj si� or�n��, bo w Tirianie pe�no jest zbir�w i naci�gaczy. Targuj si�, drogi Godrygu, targuj si� z ca�ych si�.
��Nie omieszkam � pokiwa�em powa�nie g�ow�. � Wr�cz� kapitanowi tw�j d�ug, ale najpierw musz� obejrze� bark�. Czy aby wystarczaj�co pojemna.
Musia� si� spodziewa� podobnych s��w, bo nie przypuszcza� chyba, �e nawet Godryg Bemberg jest takim idiot�, aby wr�czy� got�wk� na pi�kne oczy.
��Oczywi�cie � odpar�. � Spotkamy si� jutro w po�udnie przy kapitanacie i zaprowadz� ci� na miejsce. Kiedy b�dziesz bogatym cz�owiekiem, Godrygu, nie zapomnij o przyjacio�ach!
��Och tak, Maurycy, wierz mi, �e nie zapomn� o tobie � powiedzia�em najserdeczniejszym tonem, na jaki mog�em si� zdoby�.
I by�a to, mili moi, najszczersza ze szczerych prawd. Nie zamierza�em zapomina� o Maurycym Mosselu i wierzy�em, �e b�dziemy mieli kiedy� czas na d�ug� i owocn� pogaw�dk�. Na razie odprowadzi�em go do drzwi i serdecznie si� po�egnali�my. Jak prawdziwi przyjaciele.
Kiedy wr�ci�em do sypialni Enya ju� nie spa�a, lecz siedzia�a na ��ku z zatroskan� min�.
��S�ysza�am wasz� rozmow�, Mordimer � by�a zaniepokojona i powa�na. � Przecie� oni ci� zabij� pierwszej nocy�
��Nie � odpar�em, a kiedy chcia�a zaprotestowa�, unios�em d�o�, by j� uciszy�. � Nie pierwszej, moja pi�kna. Dopiero drugiej. Pierwsza noc pos�u�y temu, by u�pi� moj� czujno��.
Usiad�em obok niej i poca�owa�em j� prosto w usta.
��Ale to mi�o, �e si� martwisz, skoro niezale�nie od tego, czy b�d� �y�, czy nie, zostaniesz op�acona.
Wysun�a si� spod mojego ramienia.
��Nie dasz im rady, Mordimer � powiedzia�a, patrz�c mi w oczy. � Kapitan i co najmniej pi�ciu, sze�ciu marynarzy. Zar�n� ci� we �nie.
U�miechn��em si� i po�o�y�em palec na jej ustach.
��Nie b�j si� � powiedzia�em. � Zar�czam ci, �e wr�c� i jeszcze nie raz dobrze si� zabawimy. By� mo�e nie b�dzie tak �atwo, jak my�l�, ale przecie� Pismo m�wi wyra�nie:
Po�o�y�a d�o� na moim policzku.
��Ufam, �e wiesz, co robisz � powiedzia�a smutnym g�osem. � Nie daj si� zabi�, Mordimer.
��Nie dam � obieca�em jej. � Mam bardzo silne przekonanie, �e czas, kiedy �askawy Pan powo�a Mordimera Madderdina do swej chwa�y jeszcze nie nadszed� � doda�em �artobliwym tonem.
Sp�dzili�my urocz� noc (jak ka�da zreszt� noc z Eny�) i kiedy nied�ugo po �wicie si� obudzi�em, ona spa�a jeszcze zwini�ta w k��bek przy �cianie. Wsta�em i starannie si� ubra�em. Mia�em przy sobie dwa sztylety, jeden ukryty w cholewie wysokich but�w, drugi schowany pod p�aszczem. W kieszeni ukry�em r�wnie� woreczek z sherskenem.
Spojrza�em na �pi�c� Eny� i pomy�la�em, �e istnieje jakie� prawdopodobie�stwo, �e nie wr�c� z podr�y na po�udnie. Nie my�lcie, mili moi, �e Mordimer Madderdin pesymistycznie patrzy na �wiat i nisko ocenia w�asne umiej�tno�ci. Ale w przysz�o�� nale�y patrzy� trze�wo. Jak nikt inny wiedzia�em, �e �ycie ludzkie jest kruche, a zabi� cz�owieka jest �atwiej ni� ktokolwiek z was by pomy�la�. Wystarczy dra�ni�cie zatrutym ostrzem, przeci�cie t�tnicy, nieszcz�liwy upadek z wysoko�ci, zach�y�ni�cie wod�� Cokolwiek. Jeste�my uczynieni z bardzo nietrwa�ego materia�u, ale p�ki zdajemy sobie spraw� z w�asnych s�abo�ci, mamy szans�, by je przezwyci�y�.
Nie chcia�em, by, je�li przytrafi mi si� nieszcz�cie, Enya zosta�a sama, pozbawiona �rodk�w do �ycia. Jasne, �e van Bohenwald mia� j� op�aci�, ale czy b�dzie taki szczodry i skory do wydawania pieni�dzy, kiedy zabraknie biednego Mordimera? Nie wierzy�em a� tak bardzo w ludzk� przyzwoito��, by da� za to cho� z�amanego centyma. Dlatego wyliczy�em dwie�cie koron i u�o�y�em je na stole w dw�ch stosikach. Kr�lewska zap�ata za kilka nocy. W razie czego, b�dzie mnie dobrze wspomina�, cho� sam nie wiem, czemu mia�oby mi na tym zale�e�
Wyszed�em, cho� do ustalonego terminu spotkania zosta�o jeszcze sporo czasu. Ale nie mia�em ju� ochoty siedzie� w ober�y, a we mnie, gdzie� w �rodku, wibrowa� przedziwny niepok�j. Tak silny, �e przez moment zastanawia�em si�, czy nie rzuci� wszystkiego w diab�y i nie wraca� do Hezu. Ale Mordimer Madderdin nie jest egzaltowan� panienk�, kt�rej rytm �ycia wyznaczaj� przeczucia, obawy i niepokoje. Dlatego wiedzia�em, �e musz� zako�czy� spraw�, kt�ra mnie tu sprowadzi�a, niezale�nie od tego, jakie b�d� konsekwencje tej decyzji.
Maurycy Mossel czeka�, tak jak obieca�, przy kapitanacie. Dzie� by� ch�odny i wietrzny, s�o�ce skry�o si� za szarymi chmurami, gnanymi na p�noc silnymi podmuchami. Wszystko wskazywa�o na to, �e letnie upa�y na razie ust�pi�y i by� mo�e zaczn� si� deszcze. Dla plan�w Mossela i jego wsp�lnik�w musia�a to by� dobra odmiana. Wichura i ulewa zag�usz� kroki zab�jc�w, ciemno�� skryje ich sylwetki, a zmasakrowane sztyletami cia�o biednego Godryga Bemberga plu�nie w to� rzeki, niczym ogromna kropla deszczu. Tak w�a�nie wszystko mia�o si� potoczy�.
��C� za punktualno��, najdro�szy druhu. � Maurycy Mossel serdecznie potrz�sn�� moj� d�oni� i dla wi�kszego okazania uczu� poklepa� mnie jeszcze po ramieniu.
Jako� to znios�em i u�miechn��em si� promiennie. Szybko dotarli�my do ca�kiem przyzwoicie wygl�daj�cego stateczku i rozpocz��em d�ugie, za�arte targi z kapitanem. Mossel dzielnie mnie wspomaga�. J�cza�, rwa� w�osy na g�owie, wyzywa� kapitana od �garzy i oszuka�czych szubrawc�w, dwa razy ci�gn�� mnie ju� w stron� trapu, m�wi�c, �e nic tu po nas, i �e za tak� cen� wynajmiemy kilka luksusowych �odzi z za�og�, a nie jedn�, rozpadaj�c� si� �ajb�, pe�n� nie znaj�cych rzeki obszarpa�c�w. Jednym s�owem odegra� pi�kne przedstawienie, kt�re mia�o utwierdzi� Godryga Bemberga w mniemaniu, �e wr�ci ca�o z handlowej podr�y.
W ko�cu uzgodnili�my cen�, ca�kiem zreszt� przyzwoit�, p�atn� w po�owie po dop�yni�ciu do portu Nadrevel w g�rnym biegu rzeki, a w drugiej po�owie po szcz�liwym powrocie. Kapitanowi, oczywi�cie, by�o wszystko jedno, gdy� s�dzi�, �e i tak zabierze ca�e moje z�oto ju� drugiej nocy. A mnie by�o wszystko jedno, poniewa� wiedzia�em, �e tej w�a�nie drugiej nocy kapitan oraz jego ludzie stan� si� smacznym pokarmem dla rybek. Jednak teatrum nale�a�o odegra�, gdy�, zgadzaj�c si� zbyt szybko na proponowan� kwot�, m�g�bym da� pow�d do podejrze�. Co prawda, nie s�dzi�em, by ktokolwiek przy zdrowych zmys�ach m�g� s�dzi�, �e kupiec z Hezu zamorduje kapitana rzecznej �ajby i jego pi�ciu marynarzy, ale strze�onego Pan B�g strze�e.
Wszystko potoczy�o si� zgodnie z oczekiwaniami. Pierwsz� noc sp�dzili�my na mi�ych gaw�dach, a kapitan przy winie i mocnej, cho� soczy�cie �mierdz�cej, �liwkowej gorza�ce opowiada� mi o niebezpiecze�stwach rzeki, o mieliznach, porohach, tajemniczych zagini�ciach oraz krwawych pirackich napadach. Rozmowa by�a na tyle zajmuj�ca, i� obieca�em sobie, �e z wdzi�czno�ci za mile sp�dzony czas postaram si� go zabi� tak, by zbytnio nie cierpia�. Oczywi�cie pod warunkiem, �e zechce podzieli� si� ze mn� bez opor�w wszystkimi tajemnicami.
Ale drugiego wieczoru ca�a rzecz nie potoczy�a si� w taki spos�b, w jaki potoczy� si� powinna. Podszed� do mnie zas�piony kapitan i, wzdychaj�c, powiedzia�:
��Uszkodzili�my ster, panie Bemberg. Musimy przybi� do brzegu i postaramy si� go o �wicie naprawi�.
Tego si� nie spodziewa�em. Oczywi�cie mogli�my naprawd� uszkodzi� ster, ale podejrzewa�em, �e r�wnie dobrze na brzegu mog� czeka� nast�pni z�oczy�cy. Tylko po co by�o gromadzi� tak wielkie si�y, by zamordowa� jednego kupca? W ko�cu im wi�cej os�b zaanga�owanych zostanie w zbrodni�, tym mniejsza b�dzie stawka do podzia�u. Dlatego doszed�em do wniosku, �e naprawd� co� sta�o si� ze sterem. Niestety, mili moi, nie znam si� na �egludze oraz budowie okr�t�w, wi�c mo�na mi wm�wi� w tej dziedzinie wszystko. Nie odr�niam foka od grota, a s�owa takie jak z�za, marsel, czy bukszpryt mog� dla mnie r�wnie dobrze oznacza� zgraj� mitologicznych potwor�w. Przez chwil� zastanawia�em si�, czy nie wszcz�� walki z za�og� ju� teraz, ale nie zapad�y jeszcze ciemno�ci, a w polu widzenia mieli�my co najmniej dwa inne statki.
��Trudno � powiedzia�em. � Przynajmniej przenocujemy na ziemi, a nie na pok�adzie. Mo�e uda si� upolowa� co� na pieczyste?
��O, tak � odpar� kapitan z u�miechem. � Z ca�� pewno�ci� zajmiemy si� polowaniem�
Wydawa�o mu si�, �e jest bardzo chytry i dowcipny, ale ja doskonale zrozumia�em aluzj� tkwi�c� w jego s�owach. C�, w takim razie dojdzie do walki na l�dzie. Mo�e to i lepiej? W ko�cu, moi mili, biedny Mordimer nie jest przyzwyczajony do bijatyk na ko�ysz�cych si� i mokrych deskach pok�adowych. Natomiast starcie na sta�ym l�dzie mo�e by� ca�kiem mi�ym urozmaiceniem podr�y. Wiedzia�em tylko, �e musz� si� pilnowa�, by nie zabi� kapitana. To on mia� by� dla mnie �r�d�em cennych informacji i je�li zginie, ca�a wyprawa mo�e okaza� si� daremna. Co prawda, zawsze mia�em jeszcze Maurycego Mossela, kt�ry m�g� nawet wiedzie� wi�cej, ale dwa wr�ble w gar�ci lepsze s� od jednego.
Jeszcze przed wieczorem wp�yn�li�my w boczn� odnog� rzeki, prowadz�c� do ma�ego jeziora, o brzegach g�sto zaro�ni�tych trzcinami i o powierzchni pokrytej zgni�ozielonym dywanem wodnej rz�sy. Kapitan musia� zna� to jezioro, bo niezawodnie wybra� miejsce, w kt�rym zarzucili�my kotwic�. Od brzegu dzieli�o nas zaledwie kilkadziesi�t metr�w. Marynarze przep�yn�li do niego wp�aw, a ja z kapitanem powios�owali�my na szalupie.
Kilkana�cie metr�w od brzegu rozpalili�my ognisko, a ja wykorzysta�em czas, kiedy marynarze zbierali chrust, by uwa�nie przyjrze� si� okolicy. Rzut kamieniem dzieli� nas tylko od nieprzeniknionej teraz, ciemnej �ciany lasu. To nie by� dobry znak. C� komu zaszkodzi zaczai� si� z �ukiem w zaro�lach i potraktowa� biednego Mordimera, jakby by� �ani� lub jeleniem? Na wszelki wypadek siad�em tak, by p�omienie ogniska odgradza�y mnie od drzew, gdy� wiedzia�em �e strzelec mo�e mie� wtedy k�opoty z dok�adnym wycelowaniem. Oczywi�cie: niedo�wiadczony strzelec, gdy� zr�czny �ucznik z pewno�ci� wymierzy dobrze. Na szcz�cie niedaleko by�o jezioro, ale w tym akurat miejscu jego brzegi by�y piaszczyste i �yse. Nie ros�y tam ani krzewy, ani trzciny. Wiedzia�em jednak, �e je�li tylko uda mi si� zanurkowa�, to moi prze�ladowcy b�d� mogli potem szuka� wiatru w polu. Potrafi� pod wod� odm�wi� sze�� razy �Ojcze nasz�, a to wystarczaj�co d�ugi czas, by odp�yn�� naprawd� daleko. Inna rzecz, �e nie na tym polega� plan, by inkwizytor Jego Ekscelencji ucieka� z podkulonym ogonem przed zgraj� rzezimieszk�w. Ale c�, kiedy� kto� m�drzejszy ode mnie powiedzia�:
Przyj��em od jednego z marynarzy buk�ak z winem. Nie s�dzi�em, by by�o zatrute, poza tym zdolno�ci waszego uni�onego s�ugi pozwala�y rozpozna� jakiekolwiek niezdrowe domieszki. �ykn��em sobie solidnie. Zapad� zmierzch, a na twarzy poczu�em leciutkie pacni�cia m�awki. Mo�e to szum deszczu, a mo�e g�o�ne rozmowy marynarzy spowodowa�y, �e nie zorientowa�em si�, i� prawdziwe niebezpiecze�stwo wcale nie nadchodzi od strony lasu. Nie us�ysza�em plusku wiose�, zreszt� nowi napastnicy musieli by� zr�cznymi wio�larzami.
��Nie rusz nawet palcem, inkwizytorze � us�ysza�em cichy g�os. � Dwie kusze s� w ciebie wycelowane.
Kapitan pokiwa� do mnie r�k� z szerokim u�miechem i odszed� wraz z marynarzami na bok. Dopiero teraz zza �ciany lasu pojawi�y si� ja�niej�ce na mrocznym tle sylwetki. Ja�niej�ce dlatego, �e ludzie ci ubrani byli w bia�e, d�ugie szaty. W�r�d nich widzia�em tylko jedn� ciemn� plam�. Kogo� w czarnym p�aszczu z kapturem.
Nie rusza�em si� z miejsca g��wnie dlatego, i� moi wrogowie wiedzieli, �e jestem inkwizytorem. Mo�e, gdyby s�dzili, i� maj� do czynienia tylko z kupcem, nie zachowaliby nale�ytych �rodk�w ostro�no�ci. Mo�e zdo�a�bym jako� uciec, przetoczy� si� po ziemi, znikn�� w mroku. Ale kusza to niebezpieczna bro�, mili moi, zw�aszcza w d�oniach do�wiadczonego strzelca. A co� mi m�wi�o, �e ludzie stoj�cy za moimi plecami s� do�wiadczeni.
Kapitan wraz z dwoma marynarzami zbli�a� si� w moj� stron�. On sam ni�s� solidny zw�j liny, marynarze w wyci�gni�tych d�oniach trzymali rapiery. I znowu, mili moi, mo�e spr�bowa�bym jakich� sztuczek. W ko�cu dw�ch marynarzy z �elaznymi szpikulcami w r�kach nie mog�o powa�nie zagrozi� inkwizytorowi Jego Ekscelencji. Tyle, �e przedtem us�ysza�em plusk wody i kroki w mule. Co oznacza�o, i� kusznicy s� naprawd� blisko. A be�t godz�cy w plecy rusza si� jednak szybciej ni� wasz uni�ony s�uga.
��Po�� si� twarz� do ziemi � us�ysza�em. � i z�� d�onie na plecach.
Zrobi�em, co mi kazano, staraj�c si� zachowa� ostro�no�� ruch�w. Nie chcia�em, by jaki� nerwowy palec zbyt szybko przycisn�� spust.
��Bardzo dobrze � pochwali� mnie g�os.
Marynarze oparli ostrza na moim karku i mi�dzy �opatkami, a kapitan zacz�� kr�powa� mi r�ce. Nie wiem, czy jego wprawa wynika�a z do�wiadczenia w szykowaniu �eglarskich w�z��w, czy te� cz�sto wcze�niej kr�powa� je�c�w, ale, uwierzcie mi, unieruchomi� moje r�ce bardzo solidnie. Potem zaj�� si� stopami, a� wreszcie przewl�k� lin� pomi�dzy sznurem kr�puj�cym kostki a sznurem kr�puj�cym nadgarstki. Teraz wasz uni�ony s�uga, nawet gdyby wsta� na nogi, m�g� ucieka� jedynie z ogromn� pr�dko�ci� kulawej kaczki. Zapewne by�oby to bardzo zabawne dla obserwator�w.
Ale nie musia�em sam wstawa�, bo marynarze szarpn�li mnie i postawili na nogi. Przed sob� zauwa�y�em posta�, kt�ra wcze�niej by�a tylko ciemn� plam� na tle lasu.
��Ignacius � powiedzia�em wolno, patrz�c na niskiego, starszego cz�owieczka. Krople deszczu l�ni�y na jego �ysinie, po�r�d wianuszka w�os�w.
��Ten�e sam, m�j kochany uczniu � zakrzykn�� weso�o. � Ten�e sam.
��Dobrze zwi�zali�cie? � warkn�� w ty�, a dw�ch ludzi, kt�rzy mnie wcze�niej kr�powali, mrukn�o przytakuj�co.
��To dobrze � powiedzia�, zn�w obracaj�c na mnie wzrok. � Bo nasz przyjaciel, Mordimer, jest bardzo niebezpiecznym cz�owiekiem. Jest jak w�ciek�y szczur. Przyparty do muru potrafi rzuci� si� do gard�a nawet uzbrojonemu cz�owiekowi. Czy� nie tak, Mordimerze? � �artobliwie pogrozi� mi palcem.
��Je�li ju� masz por�wnywa�, bardziej odpowiada�aby mi posta� rosomaka a nie w�ciek�ego szczura � odpar�em uprzejmie.
��Zbytek �aski � za�mia� si�. � Ale cieszy mnie twoje poczucie humoru. Ofiary sk�adane z ludzi silnych, pe�nych �ycia i odwa�nych znacznie bardziej ciesz� Starych Bog�w�
��Starych Bog�w? � prychn��em � Tych, kt�rzy urodzili si� w twojej chorej g�owie?
Patrzy� na mnie z zaciekawieniem, tak jakby obserwowa� wyj�tkowo interesuj�cego robaka.
��Starzy Bogowie � powt�rzy� i wydawa�o si�, �e smakuje te s�owa. � Oni istniej�, Mordimerze. Nie s� jeszcze tak silni, jak byli, bo ich chwa�a min�a z przyj�ciem Jezusa i Aposto��w. Ale odrodz� si�. Dzi�ki takim ludziom jak ja, kt�rzy z�o�� im ofiary. I dzi�ki takim ludziom jak ty, kt�rzy b�d� tymi ofiarami.
Pokr�ci�em g�ow�, bo g�ow� przynajmniej mog�em rusza�. A� tak dok�adnie mnie nie skr�powali. Na nos spad�a mi kropelka deszczu i, �askocz�c sk�r�, sp�yn�a a� na usta. Obliza�em si�.
��Jednak mia�em racj�, Ignaciusie. Wtedy w szkole. S�usznie m�wi�e�, �e przeczuwa�em, i� sp�oniesz. Teraz jestem tego wi�cej ni� pewien�
��By� mo�e� by� mo�e� � nie rozgniewa� si� nawet. � Nikt nie zna przysz�o�ci. Ale jedno jest pewne, kochany uczniu: ty sp�oniesz dzisiaj na chwa�� Starych Bog�w. Tu, w tym wiklinowym koszu. � Wyci�gn�� d�o�, a ja z trudem przekr�ci�em g�ow�, by zerkn�� przez rami�.
Trzech m�czyzn d�wiga�o szeroki i wysoki na mniej wi�cej pi�tna�cie st�p wiklinowy kosz. Zosta� upleciony tak, by kszta�tem przypomina� ludzk� posta�, ale w �rodku, jakby w brzuchu tego olbrzyma, znajdowa�a si� niewielka klatka. R�wnie� spleciona z wikliny.
��Tw�j krzyk ogrzeje zmarzni�te serca Starych Bog�w, twoje prochy zsypiemy w nurt rzeki. A potem b�dziemy pi� wino, je�� i oddamy si� najwymy�lniejszym orgiom. � Jego oczy b�yszcza�y spod kaptura chorym, gor�czkowym blaskiem. � A Starzy Bogowie b�d� si� radowa�
Pozwoli�em sobie na g��bokie, pe�ne znudzenia ziewni�cie.
��Jeste� �a�osny � powiedzia�em.
��Ale �ywy � odpar� znowu bez �ladu zniecierpliwienia. � Czego za kilka pacierzy nie b�dzie ju� mo�na powiedzie� o tobie.
��B�g jest moim pasterzem � rzek�em.
��By� � mrukn��. � U�ywaj raczej czasu przesz�ego. Ale mo�e jeszcze nie wszystko stracone, Mordimerze? Dlaczego cz�owiek taki jak ty, nie mia�by przy��czy� si� do nas? Stan�� po stronie nowej pot�gi, nowych w�adc�w? Korzysta� z �ycia pe�n� g�b� i cieszy� si� w�adz�?
��To nazywasz korzystaniem z �ycia? � Powiod�em wzrokiem. � Te upokarzaj�ce ceremonie? Ofiary sk�adane na pustkowiu? Codzienny l�k przed s�ugami Pana? Chowanie si� w nocy i deszczu? Je�li tego w�a�nie pragn��e� w �yciu, Ignaciusie, o�mielam si� stwierdzi�, �e w�a�nie osi�gn��e� cel. Mam ci pogratulowa�?
Teraz go rozgniewa�em. Widzia�em to po skurczu, kt�ry przebieg� przez jego twarz, zmieniaj�c j� na moment w odra�aj�c� mask�.
��Milcz! � sykn��. � Nie wiesz nawet, o czym m�wisz! Nie znasz pot�gi tych, kt�rzy wr�c� do dawnej chwa�y.
��Skoro jest im potrzebne �ycie biednego Mordimera, nie mog� by� zbyt wybredni ani zbyt pot�ni � zadrwi�em.
Podszed� do mnie, a w jego wzroku widzia�em gniew. Nienawi��. I odrobin� szacunku? A mo�e zazdro�ci?
��Widz�, �e si� nie dogadamy, Mordimerze � stwierdzi�. � Szkoda�
��C�, nie s�dzisz chyba, �e chcia�bym �y� wiecznie? � za�mia�em si�, cho� do �miechu wcale mi nie by�o.
Widzia�em ludzi, kt�rzy coraz liczniej gromadzili si� wok� ognisk. Nadal nie by� to t�um, bo jak wida�, poga�ski kult nie zebra� jeszcze wystarczaj�cej liczby wyznawc�w. Wszystkie postaci by�y ubrane w pow��czyste, bia�e szaty, przypominaj�ce spi�te pod szyj� prze�cierad�a. Je�li mam by� szczery, mili moi, nie wygl�da�o to zbyt powa�nie. Tylko Ignacius by�, jak na ironi�, w inkwizytorskiej czerni. Jednak na jego kaftanie nie by�o �ladu po srebrnym, z�amanym krzy�u.
W�r�d kultyst�w dostrzeg�em kilka m�odych kobiet, roznosz�cych miski z jedzeniem, tace pe�ne chleba i dzbanki wina. Jak wida�, wsp�wyznawcy Ignaciusa ��czyli krwawe, poga�skie obrz�dki z mi�ym piknikiem. Nic nowego, mili moi. Opowie�ci czarownic i czarownik�w o sabatach zawsze kr��� wok� czterech rzeczy: sk�adania ofiar, ob�arstwa, pija�stwa i cielesnego wyuzdania. Zapewne tutaj b�dzie tak samo. Ciekawe tylko, czy biedny Mordimer zachowa �ycie na tyle d�ugo, by popatrze� sobie jeszcze ostatni raz na mi�osne zapasy� Chocia� zwa�ywszy, i� na sabatach oddawano si� cz�sto przer�nym sodomickim zwyrodnieniom, mo�e i nie by�o na co czeka�.
��Wsad�cie go do kosza � rozkaza� Ignacius.
Dw�ch m�odych, ros�ych m�czyzn pochwyci�o mnie pod pachy i powlok�o za sob�. Nie stawia�em nawet oporu, gdy� nie mia�o to najmniejszego sensu. Ignacius by� inkwizytorem i doskonale wiedzia�, jakimi zdolno�ciami dysponujemy. Dlatego te� dopilnowa�, by solidnie mnie zwi�zano i zar�czam wam, mili moi, �e wyzwolenie si� ze sznur�w nawet nie graniczy�o z cudem. Ono by�oby cudem.
Oczywi�cie zawsze mog�em pomodli� si� do mojego Anio�a Str�a. Ale po pierwsze, s�dzi�em, �e Ignacius zabezpieczy� si� na t� okazj�, a po drugie, nie liczy�em, by Anio� zechcia� przyj�� mi z pomoc�, nawet gdyby us�ysza� modlitwy. Nie ma co ukrywa�: przegra�em z w�asnej winy i w�asnej g�upoty. Pozwoli�em, by Ciemno�� zatriumfowa�a nad �wiat�em. I by� mo�e kara, jaka spotka�aby mnie z r�k Anio�a, by�aby gorsza od tego, co szykowali oprawcy Ignaciusa.
M�czy�ni otworzyli wiklinow� klatk�, wepchn�li mnie do niej i zamkn�li drzwiczki. Klatka by�a ciasna i niska, a skulony we dwoje, ledwo si� w niej mie�ci�em. Mo�e to i lepiej, bo nie b�d� mia� pokusy ucieczki przed p�omieniami i wszystko szybko si� sko�czy.
��
��Uciszcie go! � rykn�� Ignacius.
Pobieg� w moj� stron�, ale potkn�� si� na jakim� korzeniu i run�� twarz� w b�oto.
��Uciszcie go! � krzykn�� znowu, gramol�c si� na nogi.
Jeden z m�czyzn szturchn�� mnie kijem przez pr�ty klatki, a ja nawet nie mia�em si� jak uchyli� ani zas�oni�. Oberwa�em prosto w z�by i zad�awi�em si� krwi�. Stara�em si� schowa� g�ow� mi�dzy ramiona, a on i jego towarzysz d�gali mnie z zapami�taniem.
��Ja ci dam �ask�, ja ci dam �ask� � mamrota� ten pierwszy.
��Zostawcie � rozkaza� Ignacius, kt�ry pozbiera� si� ju� i sta� obok mnie. � Szkoda, �e nie wyrwali�my mu j�zyka�
��Otworzy�? � spyta� m�czyzna i przesta� mnie k�u�.
��Nie. Nanie�cie chrustu i podpalajcie. � Spojrza� w moj� stron�. � Je�li jeszcze raz odezwiesz si�, Mordimerze, ka�� wypali� ci plugawy j�zor.
Nie powiedzia�em ani s�owa, ale uzna�em, �e, c�, wypada�o spr�bowa�. Oczywi�cie r�wnie dobrze jak �ask� biskupa mog�em ofiarowywa� im Cesarstwo. Niezale�nie od moich przyrzecze� i tak wszyscy zostaliby przes�uchani i spaleni. Mog�em si� jednak �udzi�, �e o tym nie wiedz�.
Ignacius sta� tu� ko�o mnie i znowu si� u�miecha�.
��Jak�e si� ciesz�, i� poradzi�e� sobie z naszym morderc� � powiedzia�. � Jednak dobrze ci� wyszkolono, Mordimerze. Zanim si� zorientowa�em, �e mo�na z ciebie zrobi� wi�kszy po�ytek, planowa�em bezsensownie ci� usun��
��A wi�c to byli�cie wy � chcia�em powiedzie�, ale przezornie zmilcza�em, bo wola�em umiera� z j�zykiem w g�bie.
��Nie wiedzia�em jednak, �e u�ywasz deka�skich strza�ek� Hmmm� Bardzo skuteczna bro�, je�li wolno mi powiedzie�, cho� nietypowa dla inkwizytora.
M�czy�ni spokojnie uk�adali chrust wok� wiklinowego kosza.
��Mokre to drewno � poskar�y� si� jeden z nich p�g�osem.
��Mokre, wi�c b�dzie si� d�u�ej pali� � odpar� weso�o Ignacius. � Suche, to tylko pssst i nie by�oby Mordimera. No, ale obr��cie� go twarz� do rzeki � rzek� nagle � bo jak�e tak�
Dwaj m�czy�ni zawo�ali jeszcze kogo� i, st�kaj�c, przesun�li wiklinow� posta�, by front klatki, w kt�rej by�em zamkni�ty, wychodzi� na rzek�. W zwi�zku z tym straci�em z zasi�gu wzroku ogniska i krz�taj�cych si� przy nich ludzi, a przed sob� mia�em tylko g�adk�, ciemnoszar� to� zalewu i b�otnisty brzeg.
��Zdziwisz si�, Mordimerze � ci�gn�� Ignacius tonem przyjacielskiej pogaw�dki. � Kto wyjdzie z toni, by podziwia� twoj� �mier�. Tylko nie rozczaruj mnie, ch�opcze, i krzycz. Krzycz g�o�no, kiedy ogie� b�dzie pali� twoje cia�o.
��Jednak jeste� nienormalny � powiedzia�em, wzdychaj�c, bo uzna�em, �e skoro podnieca go m�j krzyk, to jednak nie ka�e mi wyci�� j�zyka.
Roze�mia� si� tylko.
��Nigdy nie mia�e� okazji podziwia� p�omieni z tej w�a�nie strony, Mordimerze. To b�dzie nowe do�wiadczenie �yciowe.
Podw�adni Ignaciusa sko�czyli uk�ada� chrust wok� wiklinowej figury i teraz przygl�dali si� efektom swojej pracy.
��Czas zaczyna� � rzek� uroczystym tonem Ignacius i odszed� na bok. Wr�ci�, trzymaj�c w d�oni p�on�c� pochodni�. � Chod�cie tu, dzieci moje � krzykn��, a ja us�ysza�em, �e za moimi plecami zaczynaj� si� gromadzi� jego wsp�wyznawcy.
��Bogowie rzek i las�w, bogowie p�l, ��k i bagien� � zaintonowa� uroczy�cie.
��Alleluja, wy�azi� potwory! � wrzasn��em. � Huzia! Hej! Mordimer zaraz skopie wam t�uste dupska!
Us�ysza�em za sob� wrogi pomruk, a kto� wbi� mi bole�nie koniec kija w �ebra. Zatchn��em si� i zakaszla�em, a wtedy kto� inny dodatkowo hukn�� mnie w potylic�.
��� przyjmijcie nasz� ofiar� � wo�a� dalej Ignacius. � A w zamian uczy�cie z wody, drzew, wiatru i piask�w naszych przyjaci�. Ze�lijcie naszym wrogom burze i wiry, uderzcie w nich piorunami�
��Pierdni�ciami! � wrzasn��em i znowu oberwa�em tak, �e zahucza�o mi si� w g�owie.
Niemniej mia�em nadziej�, �e nieco im psuj� uroczysty nastr�j. Zawsze uwa�a�em, �e je�li ju� si� umiera, to tak, by by� to temat do pie�ni albo przynajmniej uciesznej historii.
��� ods�o�cie rafy i mielizny przed dziobami ich statk�w. O to was prosimy!
��Prosimy, prosimy, prosimy � wyj�cza�a stoj�ca za mn� gromada.
��Pojawcie si� i sy�cie oczy m�k� Chrystusowego s�ugi � wo�a� Ignacius. � Niech zdycha tak, jak zdechnie jego B�g!
I nagle, wierzcie mi lub nie, mili moi, zobaczy�em, �e z szarej toni co� si� wy�ania. Jeszcze daleko od brzegu, na kraw�dzi ciemno�ci, ale jednak� Widzia�em, �e woda zakot�owa�a si�, jakby pluska�a si� w niej ogromna ryba. Mimo woli przeszed� mnie dreszcz. Czy�by ci g�upcy rzeczywi�cie nauczyli si� przyzywa� demony? C�, w ko�cu Ignacius by� do�wiadczonym inkwizytorem, a B�g tylko raczy wiedzie�, jakie ksi�gi studiowa� i czego si� z nich nauczy�.
Z tafli wody wy�ania�o si� co� ogromnego. Co� szarozielonego, b�yszcz�cego upiornie w s�abym blasku ksi�yca. Co� pokrytego mu�em i ro�linn� ple�ni�. Wok� tej niekszta�tnej, zwalistej postaci widzia�em te� inne, mniejsze, o jakby kobiecych sylwetkach. Ca�y ten korow�d zbli�a� si� powoli, a woda wok� niego bulgota�a i chlupota�a, niczym wzburzona podziemn� erupcj�. Nie by�o mi ju� teraz do �miechu i bliski by�em, by podzi�kowa� Ignaciusowi, �e przeznaczy� mnie na ca�opalenie, a nie postanowi� rzuci� tym istotom na po�arcie. Bo zapewne, jak wszystkie demony, nie mia�yby nic przeciwko przek�sce z ludzkiego mi�sa.
��Oto wasza ofiara � rzek� Ignacius i zobaczy�em k�tem oka, �e wznosi d�o� z pochodni�.
I zaraz potem us�ysza�em �wist, pochodnia upad�a w b�oto, a Ignacius wrzasn��. I tym razem nie by� to wrzask kaznodziei, lecz zranionego cz�owieka. Za moimi plecami wszcz�� si� tumult, rozleg�y si� krzyki, ale nad nimi dominowa� pot�ny g�os.
��Naprz�d, dzieci Chrystusa! � s�ysza�em, i g�os ten wyda� mi si� znajomy.
Usilnie pr�bowa�em obr�ci� g�ow�, ale nie by�em w stanie tego dokona� i w efekcie nie widzia�em nic poza b�otnistym brzegiem, wod� oraz zgaszon� w mule pochodni�, kt�ra mia�a s�u�y� do zapalenia mojej pu�apki. Stwory wy�aniaj�ce si� z wody zamar�y. A potem zacz�y si� cofa�. Za plecami s�ysza�em przera�liwe krzyki, wrzaski b�lu, j�ki, �wist mieczy i ci�kie mlaskanie st�p w b�ocie. A potem trzy postacie wbieg�y w moje pole widzenia. Dwoma z nich byli m�czy�ni w bia�ych szatach, trzeci� kto� pot�ny, zwalisty, ubrany w czarny p�aszcz z kapturem. Ciemna posta�, mimo swej wagi i tuszy, dogna�a pierwszego z uciekaj�cych i skr�ci�a mu kark jednym, zdawa�oby si� niedba�ym, ruchem lewej r�ki. Wyra�nie us�ysza�em trzask p�kaj�cego kr�gos�upa. Potem ogromny m�czyzna okr�ci� si� niczym baletnica, uchyli� przed ci�ciem szabli i uderzy� drugiego z kultyst�w prosto w pier�. Nie, moi mili, uderzy�, to �le powiedziane. On wbi� mu palce w klatk� piersiow�, prze�ama� �ebra i wyrwa� serce. A potem za�mia� si� i rzuci� krwawi�cy och�ap daleko w wod�. Kobiece sylwetki skoczy�y, rozszarpuj�c ten strz�p mi�sa, a zaraz potem us�ysza�em piski i obrzydliwe mlaskanie.
M�czyzna podszed� w moj� stron�, chwyci� wiklinowy pos�g i jednym ruchem obr�ci� go tak, �e front klatki tym razem skierowa� si� znowu ku lasowi. Dostrzeg�em kilka ciemnych, zakapturzonych postaci i wiele bia�ych plam le��cych w�r�d podeptanych ognisk. Gwoli �cis�o�ci nale�y przyzna�, �e niekt�re z tych plam nie by�y bia�e, lecz bia�o-czerwone. Tymczasem m�j wybawca wyrwa� drzwiczki klatki i wyci�gn�� mnie ze �rodka. A p�niej odrzuci� do ty�u ciemny kaptur przes�aniaj�cy mu do tej pory twarz.
��Jeste�� jeste� inkwizytorem? � zapyta�em bezsensownie, bo widzia�em przecie� czarny kaftan ze srebrnym, po�amanym krzy�em wyhaftowanym na piersi.
Roze�mia� si�, a jego obwis�e policzki zadygota�y.
��W�a�nie kim� takim � odpar�.
��Musisz nam wybaczy�, Mordimerze, �e u�yli�my ci� jako przyn�ty. Ale pami�tasz zapewne, �e Pismo m�wi:
Trudno bym nie pami�ta� tego cytatu z Pisma, jako �e sam dwa dni wcze�niej przytacza�em go, rozmawiaj�c z Eny�. Zreszt� dog��bne poznanie s��w Pana i Aposto��w by�o cz�ci� mojego wykszta�cenia. Nie jestem, co prawda, a� tak zuchwa�y, by twierdzi�, �e wiem tyle, co uczeni doktorowie, ale jednak posiadam pewn�, skromn� teologiczn� wiedz�.
Pokiwa� g�ow� w zamy�leniu.
��A nie wszyscy to potrafi�. W ko�cu Pismo wyra�nie m�wi, �e:
��Niewiele im pom�g�. � Spojrza�em na le��ce na ziemi cia�a i ludzi w czerni kr�c�cych si� po�r�d nich.
��Ano niewiele, Mordimerze, a wiesz czemu?
��Bo B�g tak w�a�nie chcia� � odpar�em.
��Najprostsze wyt�umaczenie. Ale to nie do ko�ca prawda, Mordimerze. B�g tak chcia�, gdy� widzia� prawo�� naszych serc i cnot� naszych uczynk�w. B�g tak chcia�, bo ja�niejemy �wiat�em odbitym od Jego pot�gi. Nie pom�g�by nam, gdyby�my nie byli mieczem w Jego d�oni i �o�nierzami Jego armii. B�g jest wszechmocny, ale sprzyja tylko tym, kt�rzy ufnie wierz� w jego wszechmoc.
Czarno ubrani stra�nicy wi�zali ostatnich heretyk�w i przenosili ich na pok�ad �odzi, kt�ra przed chwil� wy�oni�a si� z mroku i cumowa�a teraz przy brzegu.
��Nie mog� w to wszystko uwierzy� � pokr�ci�em g�ow�.
Obserwowa�em mojego wybawc� i wyra�nie widzia�em go w �wietle ksi�yca oraz w �wietle tl�cych si� wok� ognisk. Przed chwil� walczy� z nadzwyczajn� zr�czno�ci�, a na jego twarzy nie widzia�em nawet kropli potu. Przypomnia�em wi�c sobie, jak przyszed� do mojej kwatery. Zziajany, zm�czony, sp�ywaj�cy potem i �mierdz�cy. Wysi�ek spowodowany kr�tkim spacerem i wspinaczk� na schody zdawa� si� go wtedy zabija�. Czy to by� ten sam Marius van Bohenwald?
��Jak si� �ycie plecie � u�miechn�� si�. � Wiem, o czym my�lisz, Mordimerze. O biednym Mariusie, kt�remu wej�cie na schody sprawia�o tak� trudno��. Ale, zastan�w si�: czy ty te� nie gra�e� roli? Czy nie by�e� przez pewien czas kupcem Godrygiem Bembergiem, poczciwin� z Hez-hezronu? A ja by�em spasionym, niedo��nym i zmarnowanym przez �ycie van Bohenwaldem�
��Poci�e� si� i �mierdzia�e� � przypomnia�em.
��Poci�em si� i �mierdzia�em, bo chcia�em by� spocony i �mierdz�cy, Mordimerze. Aby lepiej odegra� m� rol�. Chlubisz si� tym, �e umiesz z ludzkiej gliny ulepi� nowego cz�owieka. I my wszyscy, my inkwizytorzy, znamy t� cudown� przemian� butnego grzesznika w cz�owieka zrozpaczonego i skruszonego. Ale by� mo�e kiedy� nauczysz si� lepi� samego siebie, Mordimerze. Bo je�li wierzysz � jego g�os nagle stwardnia� � je�li �wi�cie wierzysz, to wiara stanie si� rzeczywisto�ci�. I nie ma rzeczy, kt�rej nie byliby�my w�adni dokona� dzi�ki pot�dze naszej wiary. Gdybym chcia�, m�g�bym oderwa� si� od ziemi i unosi� w powietrzu. Ale nie pragn� tego, bo nie s�dz�, by B�g tego pragn���
Wyobrazi�em sobie ogromnego Mariusa van Bohenwalda unosz�cego si� w powietrzu, niczym ptak, i mimo ca�ej powagi sytuacji, zachcia�o mi si� �mia�. Jednak, oczywi�cie, mili moi, nie da�em po sobie zna� rozbawienia nawet drgni�ciem brwi.
��Bawi ci� to, co m�wi�, Mordimerze � stwierdzi� ze smutkiem w g�osie. � Ale nie obwiniam ci�, gdy� niegdy� by�em taki sam. Setki lat temu�
��Setki lat temu? � spyta�em bezwiednie, cho� pyta� nie powinienem, gdy� Marius van Bohenwald niew�tpliwie oszala�. A wariatom nale�y przytakiwa� albo ich eliminowa�.
��Dlaczego nie? � odpowiedzia� pytaniem.
��Bo ludzie nie �yj� tak d�ugo, Mariusie � odpar�em naj�agodniej jak potrafi�em. Mo�e by� i wariatem, ale w�a�nie on w tej chwili mia� w�adz� nad moim �yciem.
��Nie? � u�miechn�� si�. � Naprawd�?
Nie wiedzia�em, co odpowiedzie�, ale chyba nie oczekiwa� odpowiedzi. Odwr�ci� si� do swoich ludzi.
��Dajcie jakiego� konia mojemu przyjacielowi � rozkaza�. � I niech wraca do Tirianu.
Wyci�gn�� r�k� w moj� stron�, a ja j� u�cisn��em. Mia� mocny, twardy chwyt, tak r�ny od mi�kkiego dotyku Mariusa van Bohenwalda z karczmy Pod Bykiem i Ogierem.
��Obserwujemy ci�, Mordimerze � rzek�. � I b�dziemy obserwowa�. By� mo�e kiedy� � u�miechn�� si� samymi k�cikami ust � zaprosimy ci� na d�ug� rozmow�.
Zapewne zd��yli�cie si� ju� domy�le�, �e wasz uni�ony s�uga nie ma p�ochliwego serca, a niebezpieczne sytuacje nie powoduj� dr�enia jego �ydek. Ale w chwili, gdy Marius van Bohenwald dopowiada� zdanie, poczu�em zimny dreszcz biegn�cy od nasady karku a� po krzy�e. Musia� jako� to zauwa�y� albo wyczu�, bo nagle grymas przebieg� po jego twarzy.
��Och, nie, Mordimerze, nie my�la�em o TAKIM spotkaniu, ale o rozmowie, kt�ra mo�e zmieni� twoje �ycie na lepsze.
Skin�� mi powa�nie g�ow� i odszed� ko�ysz�cym si� krokiem. Chwil� jeszcze wpatrywa�em si� w jego ogromne plecy obleczone czarnym p�aszczem, a� kto� stan�� obok i wyrwa� mnie z zamy�lenia.
��Ko� czeka, ch�opcze � powiedzia� cz�owiek, kt�rego twarzy nie mog�em dostrzec spod ciemnego kaptura. � Szcz�liwej podr�y.
��A oni? � zapyta�em cicho. � Co stanie si� z Ignaciusem i innymi inkwizytorami?
Cz�owiek w czerni uj�� mnie za rami� i popchn��. Delikatnie, ale stanowczo.
��Zgin�li na polu chwa�y, Mordimerze. W �miertelnej walce z przekl�t� herezj� � powiedzia�. � I lepiej pami�taj o tym, bo w�r�d inkwizytor�w nie ma przecie� odst�pc�w.
Wiedzia�em ju�, co si� z nimi stanie. Trafi� do miejsc, o kt�rych nigdy g�o�no si� nie m�wi. Do kazamat, przy kt�rych podziemia klasztoru Amszilas i lochy Inkwizytorium s� pa�acami. A tam, w b�lu oraz pokorze, wyjawi� wszystkie grzechy i ponownie naucz� si� kocha� Boga. Zrozumiej�, �e b��dzili i pojm�, dlaczego b��dzili. Tam zostan� pokropieni hyzopem i omyci, a ich dusze wybielej� nad �nieg, cho� niewiele pozostanie z ich grzesznych cia�. A� w ko�cu dokona si� oczyszczenie i sp�on�, dzi�kuj�c Bogu oraz Jego s�ugom, �e pozwolili im zazna� ekstatycznej rado�ci stosu. Zaufajcie mi, �e umiera� b�d� pe�ni natchnionej wiary oraz bezbrze�nej mi�o�ci. To w�a�nie mia� na my�li Marius van Bohenwald, m�wi�c o lepieniu ludzi.
Jeszcze przed �witem dotar�em do traktu, a w dwa dni p�niej by�em ju� w Tirianie. Czy my�la�em o tym, co si� zdarzy�o? A jak s�dzicie, moi mili? My�la�em o tym niemal przez ca�y czas. O Mariusie van Bohenwaldzie, czy raczej cz�owieku, kt�ry przybra� to nazwisko, a by� ni mniej, ni wi�cej, tylko przedstawicielem wewn�trznej kontroli Inkwizytorium. Oczywi�cie, �e my � pro�ci inkwizytorzy � wiedzieli�my, i� tacy ludzie istniej�. Ale co innego wiedzie�, a co innego zobaczy� na w�asne oczy, prawda?
Rzuci�em lejce ch�opcu stajennemu i wszed�em do karczmy. Ober�ysta powita� mnie radosnym u�miechem.
��Jak powiod�y si� interesy, dostojny panie? � zapyta�.
��Dobrze � odpar�em. � Ca�kiem dobrze. Moja kobieta jest na g�rze?
��Ona � zmiesza� si� na moment. � Ona� wyjecha�a. My�la�em, �e wasza wielmo�no�� wie� Ale op�aci�a wszystkie rachunki na tydzie� naprz�d.
��Wyjecha�a � powt�rzy�em � c�
Chcia� jeszcze co� t�umaczy�, ale przerwa�em mu i machn��em d�oni�. By�em zm�czony i chcia�em teraz tylko spa�. A potem si� ur�n��. Wszed�em na schody, kluczem otworzy�em drzwi do pokoju. Na biurku le�a�a karta papieru zape�niona drobnym, zgrabnym pismem. Ale nie list przyku� m�j wzrok, lecz pierzasta strza�ka przyszpilaj�ca papier do blatu. Ostro�nie wyci�gn��em j� i po�o�y�em na stole. Potem z kieszeni wyj��em strza�k�, kt�ra zako�czy�a �ywot tiria�skiego skrytob�jcy i por�wna�em obie. By�y identyczne. Poza faktem, �e na tej z mojego biurka nie by�o �lad�w trucizny. Podnios�em papier do oczu.
Na dole karty by�o jeszcze kilkana�cie s��w nabazgranych w wyra�nym po�piechu.
Starannie z�o�y�em papier i schowa�em go do kieszeni p�aszcza, a potem wyci�gn��em z kredensu butelk� wina.
��Twoje zdrowie � powiedzia�em w pustk�, unosz�c pe�ny kielich.
Zbli�y�em si� ostro�nie do ��ka. Maurycy Mossel le�a� w po�cieli z g�ow� odrzucon� w ty� i leciutko pochrapywa�. Dotkn��em jego podbr�dka ostrzem sztyletu. Drgn�� i zabe�kota� co� przez sen. Poczu�em zapach wina.
��Maurycy � szepn��em, a kiedy nie zareagowa�, uk�u�em go ostrzem w brod�.
Otworzy� oczy, a wtedy nacisn��em silniej i zakry�em mu usta lew� d�oni�.
��Milcz, przyjacielu, je�li chcesz �y� � powiedzia�em cicho. Nachyli�em si� tak, by przy nik�ym blasku przes�oni�tego chmurami ksi�yca m�g� rozpozna� moj� twarz.
��Godryg � rzek� zd�awionym g�osem i widzia�em, jak rozszerzaj� si� jego �renice. � Godryg Bemberg.
��I tak, i nie � odpar�em. � Naprawd�: Mordimer Madderdin, inkwizytor Jego Ekscelencji biskupa Hez-hezronu.
Nawet w nik�ym �wietle, rzucanym przez wy�aniaj�cy si� zza uchylonych okiennic ksi�yc, widzia�em, �e jego twarz pokry�a si� trupi� biel�.
��Ja nic o tym nie wiedzia�em, nic, przysi�gam� � urwa�, kiedy przycisn��em mocniej ostrze do jego gard�a.
��O czym nic nie wiedzia�e�, przyjacielu Maurycy? � zapyta�em �agodnie, a on zaj�kn�� si� i nie odpowiedzia�.
��Zreszt�, niewa�ne � doda�em. � Jestem pewien, �e za kilka lat b�dziesz opowiada� ca�� t� histori� przyjacio�om przy winie i za�miewa� si� do rozpuku.
Widzia�em, jak nadzieja b�ysn�a w jego oczach. Czy�bym zamierza� darowa� mu �ycie? Czy mia� szans� ocali� g�ow� z tej awantury? Chcia�em, �eby si� �udzi� i podoba�a mi si� ulga, kt�ra pojawi�a si� w jego wzroku. Ju� za chwil� zobacz� w nim b�l, a potem t�sknot� za uciekaj�cym �yciem oraz bezdenn� rozpacz. A jeszcze potem przemo�ne pragnienie jak najszybszej �mierci.
��Otw�rz usta � rozkaza�em.
Wcisn��em mu knebel pomi�dzy rozwarte szcz�ki. Byli�my w ko�cu w miejscu publicznym i nie chcia�em, by us�ysza�y nas niepowo�ane osoby �pi�ce za �cianami.
��Wsta�.
Wsta� pos�usznie, sztywno jak marionetka, i patrzy� na mnie wzrokiem zagonionego w k�t psiaka.
��Usi�d� tu � poklepa�em siedzenie krzes�a.
Potem starannie przywi�za�em mu r�ce oraz nogi i zacisn��em rzemie� na szyi tak, �e przechodzi� za oparcie. Maurycy Mossel nie m�g� w tej chwili ruszy� ju� ani r�k�, ani nog�, ani g�ow�. Sprawdzi�em, czy knebel jest dobrze za�o�ony. P�niej skrzesa�em ogie� i zapali�em oliwn� lampk� stoj�c� na blacie sto�u. R�wnie� na st� przenios�em m�j kuferek, tak, by widzia�, co znajduje si� w �rodku, kiedy go otworz�.
��Jestem iluzjonist� i mam tu magiczn� skrzyneczk�, przyjacielu Maurycy � powiedzia�em cichutko, ale serdecznie. � Chcesz zobaczy�, co w niej jest?
Wpatrywa� si� we mnie wyba�uszonymi oczami. Czy nadal my�la� jeszcze, �e ocali �ycie? W�o�y�em klucz do zamka i przekr�ci�em. Potem unios�em wieko. Ca�y czas przygl�da�em si� jego twarzy i widzia�em, jak jego �renice staj� si� coraz wi�ksze i wi�ksze.
���liczne narz�dzia, prawda? � spyta�em. � To taki podr�ny zestaw inkwizytora, kt�ry pozwoli�em sobie przyw�aszczy� z tiria�skiego Inkwizytorium. Nie chcia�bym, aby� my�la�, przyjacielu Maurycy, �e to, co uczyni�, uczyni� z ��dzy zemsty lub z gorsz�cej ch�ci odp�acenia ci pi�knym za nadobne. Nie skrzywdz� ci� te� w bezrozumnym gniewie, gdy� Pismo twierdzi:
Patrzy� na mnie i pr�bowa� co� powiedzie�, ale knebel skutecznie unieruchomi� mu j�zyk. Wyci�gn��em z kuferka c�gi i przyjrza�em im si� pod �wiat�o. Na lewym ostrzu dostrzeg�em brunatn� smu�k�, zaschni�tej i nie wytartej krwi.
��Pismo m�wi:
Westchn��em i poklepa�em go po policzku.
��C� � rzek�em. � Chyba zabierzemy si� do roboty. � Spojrza�em w uchylone okiennice. � Bo nie by�oby dobrze, gdyby zasta� nas tu �wit, zanim sko�czymy�
�w. Pawe�, list do Koryntian
�awa by�a w�ska i niewygodna. Siedzia�em na niej ju� kilka godzin, a przechodz�cy s�udzy i dworzanie biskupa u�miechali si� drwi�co na m�j widok. Oni mogli sobie na to pozwoli�. Opieka Gersarda, biskupa Hez-hezronu, by�a najlepsz� gwarancj� bezkarno�ci i bezpiecze�stwa. Ale ja, Mordimer Madderdin, inkwizytor Jego Ekscelencji, nie przywyk�em do takiego traktowania. Dlatego siedzia�em ponury jak chmura gradowa. Chcia�o mi si� je�� i pi�. Chcia�o mi si� spa�. Z pewno�ci� nie chcia�em czeka� tu na audiencj�, nie chcia�em te� widzie� biskupa, bo nic mi�ego nie mog�o mnie u niego czeka�. Gersard mia� pono� wczoraj atak podagry, a kiedy chwyta�y go b�le, by� zdolny do wszystkiego. Na przyk�ad do tego, aby odebra� mi koncesj�, kt�rej posiadanie i tak wisia�o na w�osku od czasu, gdy przes�ucha�em nie tego cz�owieka co trzeba. W ko�cu to nie moja wina, �e na �wiecie istniej� sobowt�ry. A przynajmniej ludzie bardzo podobni do siebie. Tyle �e kuzyn hrabiego Werfena, niestety, nie prze�y� przes�uchania. Zreszt� nie z mojej winy, bo nie zd��yli�my nawet u�y� narz�dzi. Przy pierwszej prezentacji, kiedy serdecznym tonem wyja�nia�em mu zasady dzia�ania pi�y do ci�cia ko�ci, nagle si� zatchn��, wytrzeszczy� oczy, policzki mu poczerwienia�y i taki w�a�nie � czerwony i z wytrzeszczonymi oczami � zmar� na moim stole. A ja teraz mog�em mie� k�opoty.
Je�eli odbior� mi koncesj�, �wiat nagle stanie si� bardzo niebezpiecznym miejscem. Tak to ju� jest, �e inkwizytorzy maj� zwykle wi�cej wrog�w ni� przyjaci�. Oczywi�cie odszed�by ode mnie r�wnie� Anio� Str�, a �ycie bez Anio�a trudno sobie wyobrazi�. Cho�, mi�dzy nami m�wi�c, trudno te� sobie wyobrazi� �ycie pod opiek� Anio�a. Ale ja sobie nie tylko je wyobra�a�em, lecz zdo�a�em si� przez te wszystkie lata do niego przyzwyczai�. Cho� wierzcie mi, mili moi, �e nie by�o to �atwe.
W ko�cu podszed� jaki� wymuskany klecha, roztaczaj�cy wok� wo� drogich perfum, i spojrza� na mnie z g�ry.
��Madderdin? � zapyta�. � Inkwizytor?
��Tak � odpar�em.
��Jego Ekscelencja czeka. Rusz�e si�, cz�owieku!
Prze�kn��em obelg� i tylko stara�em si� zapami�ta� t� bezczeln� twarz. Da B�g, spotkamy si� w bardziej sprzyjaj�cych okoliczno�ciach. Nawet s�udzy biskupa mog� z czasem trafi� do naszych mrocznych cel. A wierzcie mi, �e tam strac� ju� wszelk� pogard� dla siedz�cego naprzeciw nich inkwizytora.
Wsta�em i wszed�em do komnaty biskupa. Gersard siedzia� pochylony nad dokumentami. Praw� d�o� mia� ca�� w banda�ach, co znaczy�o, �e atak podagry nie by�, niestety, plotk�.
��Madderdin � rzek� takim tonem, jakby to by�o przekle�stwo. � Dlaczego ty w�a�ciwie jeszcze �yjesz, �ajdaku?
Uni�s� wzrok. Wida� by�o po oczach, �e musia� sobie troch� wypi�. Twarz mia� zsypan� szkar�atnymi plamami. By�o wi�c gorzej ni� przypuszcza�em.
��Wierny s�uga Waszej Ekscelencji � rzek�em, pochylaj�c si� g��boko.
��Mordimer, na Boga, odbior� ci koncesj�! Co to za bzdury w ostatnich raportach? Co to jest Ko�ci� Czarnego Przemienienia?
��Nie pisa�em o niczym takim, Wasza�
��W�a�nie! � wrzasn�� i g�os za�ama� mu si� w czasie tego wrza�ni�cia, a plamy na policzkach jeszcze bardziej poczerwienia�y. � Po co ja ci� trzymam, g�upcze, skoro dowiaduj� si� o nowych herezjach od kogo� innego?
W �yciu nie s�ysza�em o Ko�ciele Czarnego Przemienienia, wi�c postanowi�em rozs�dnie milcze�.
��Nowa sekta � powiedzia�, patrz�c na mnie spode �ba � za�o�ona i prowadzona przez cz�owieka, nazywaj�cego siebie aposto�em Szatana. Podobno to jaki� ksi�dz zajmuj�cy si� czarn� magi�. M�wi�, �e ta sekta dorobi�a si� ju� ca�kiem sporej liczby wyznawc�w. Masz go znale��, Madderdin i doprowadzi� do mnie. I, na Boga, pospiesz si�, bo sko�cz� z tob�.
��Czy Wasza Ekscelencja wie, gdzie mam go szuka�? � zapyta�em najbardziej uni�onym tonem, na jaki by�o mnie sta�.
��Gdybym wiedzia�, gdzie go szuka�, nie kaza�bym tego robi� tobie, idioto � odpar� biskup i pomasowa� sobie �okie�. � Madderdin, czym zgrzeszy�em przeciw Bogu, �e pokara� mnie takimi lud�mi, jak ty?
Znowu uzna�em, �e lepiej nie odpowiada� i tylko g��boko si� sk�oni�em.
��Id� ju�. � Ekscelencja machn�� ze znu�eniem lew� d�oni�. � Wyno� si� i nie wracaj mi bez tego cz�owieka. Aha, i jeszcze jedno. S�ysza�em, �e odprawiaj� rytua�y z po�wi�caniem dziewic, czy noworodk�w, czy co� tam takiego� � urwa�, aby znowu pomasowa� sobie �okie�.
��Kiedy mog� zg�osi� si� do skarbnika Waszej Ekscelencji? � zapyta�em ca�y czas g��boko pochylony. Cichym i �agodnym g�osem.
��Won! � rykn�� biskup, a ja uzna�em, �e c�: nie zawadzi�o spr�bowa�.
Wycofa�em si� rakiem, a kiedy zamkn�li za mn� drzwi, odetchn��em z ulg�. Trzeba by�o si� bra� do roboty, ale przynajmniej moja koncesja by�a na razie bezpieczna. Tylko �le ze mn� b�dzie, je�eli nie znajd� heretyka. Lecz tym przyjdzie jeszcze czas si� martwi�. Wyszed�em z pa�acu biskupa i odetchn��em �wie�ym powietrzem. A raczej powietrzem rynsztok�w i spelunek. Bo tak pachnie Hez-hezron. Czy m�wi�em wam ju�, �e to najohydniejsze z ohydnych miast? Podobno wiek temu kr�l Merwid Z�otousty kaza� spali� Hez-hezron, aby wybudowa� na jego miejscu wymarzone przez siebie Miasto S�o�ca. Ale nim Merwid spali� miasto, spalono jego i pomys� umar� �mierci� naturaln�.
Teraz musia�em odszuka� bli�niak�w oraz Kostucha, a to w sumie by�o proste. Musieli bawi� si� gdzie� kartami lub ko��mi, a ja przecie� zna�em ich ulubione miejsca. Pierwszym by�a karczma Pod Bykiem i Ogierem, ale tam w�a�ciciel roz�o�y� tylko r�ce.
��Ogra� ich szuler spoza miasta � powiedzia� � i s�ysza�em, �e poszli na zarobek.
Westchn��em. Jak zwykle dali si� wykiwa� byle komu. I tak dobrze, �e go nie zabili, bo teraz musia�bym ich mo�e szuka� w lochu burgrabiego. Ale s�owo �zarobek� mog�o znaczy� wiele rzeczy. I niekoniecznie przyjemnych.
��Co za zarobek? � spyta�em niech�tnie.
��Mordimer, ty wiesz, �e ja nie lubi� za du�o wiedzie� � odpar� karczmarz, kt�remu pozwala�em m�wi� sobie po imieniu, bo walczyli�my kiedy� razem pod Schengen.
A weterani spod Schengen s� sobie r�wni, cho�by nie wiem, jaka dzieli�a ich spo�eczna przepa��. Takie by�o niepisane prawo. Zreszt� niewielu nas wtedy zosta�o. Bardzo niewielu, powiedzia�bym nawet.
��Korfis � rzek�em spokojnie � nie utrudniaj. Dosta�em zlecenie i jak ich nie znajd�, to go nie wykonam. A wtedy zostan� obdarty ze sk�ry. Jestem ci winien pi�� dukat�w. Chyba chcia�by� kiedy� je dosta� z powrotem?
��Siedem � spojrza� na mnie chytrze.
��Niech b�dzie � zgodzi�em si�, bo r�wnie dobrze mog�o by� siedemdziesi�t.
I tak w kabzie brz�cza�y mi tylko dwa samotne p�groszaki. I za Boga nie zamierza�y si� rozmna�a�.
��A mo�e ubijemy interes? � spyta� i popatrzy� na mnie badawczo.
��No?
��Ten szuler tu jest. Dam ci fors� i ograj go, a dostaniesz pi�t� cz�� wygranej.
��Czterdzie�ci procent � odpar�em machinalnie, ale przecie� i tak nie zamierza�em si� zgodzi�.
��Co? � nie zrozumia�.
��Po�ow�.
Pokiwa� g�ow� i my�la� przez chwil�.
��Dam ci po�ow� � stwierdzi� i wyci�gn�� �ap�. � Przybite, Mordimer?
��Ty wiesz, �e ja nie gram � powiedzia�em z�y, �e da�em si� wci�gn�� w t� rozmow�.
��Ale umiesz. A wi�kszo�� gra i nie umie � odpar� sentencjonalnie. � No?
��Ile on mo�e mie�?
Karczmarz nachyli� si� nade mn�. Jecha�o od niego piwem i gotowan� kapust�. Jak na Hez-hezron nawet nie�le. Znam gorsze zapachy.
��Mo�e trzysta, mo�e czterysta � tchn�� mi w ucho. � Jest si� o co bi�.
��Zwyk�y oszust czy magik?
��A kto go tam wie? Wygrywa od tygodnia. Dwa razy pr�bowali go zabi�
��I?
Korfis w milczeniu przeci�gn�� po gardle.
��Dobry jest � doda�. � Ech, Mordimer, �eby� ty chcia� gra�. Jaki my by�my maj�tek zrobili, cz�owieku.
��Gdzie s� Kostuch i bli�niacy?
��Maj� jak�� rob�tk� u Hilgferarfa, wiesz, tego ze spichlerzy. Jakie� �ci�ganie d�ug�w, czy co � wyja�ni� po chwili namys�u. � Zagrasz, Mordimer? � spyta� prawie b�agalnym g�osem.
Trzysta dukat�w � pomy�la�em. � Zostanie mi z tego sto pi��dziesi�t. Niby mia�o si� czasem i dziesi�� razy wi�cej, ale teraz to by� maj�tek. Wystarczy�oby na szukanie heretyka. Zakl��em w my�lach, �e nie do��, i� mam pracowa� za darmo, to jeszcze musz� zarobi� na t� prac�. Co za �ajdak z biskupa.
��Mo�e � westchn��em, a Korfis a� chcia� mnie klepn�� w plecy, ale powstrzyma� si� w ostatniej chwili. Wiedzia�, �e nie przepadam za tego rodzaju czu�o�ciami.
��Dam ci sto koron � nachyli� mi si� znowu nad uchem.
��Wystarczy, �eby zacz��, co?
No c�, knajpiany biznes kwitnie w Hez-hezronie, skoro karczmarz ma na zbyciu sto koron. A jak dawa� sto, to mia� pewnie i pi�� razy wi�cej.
��A jak przegram? � zapyta�em.
��To b�dziesz mia� d�ug � za�mia� si� � ale ty nie przegrasz, Mordimer.
Zapewne � pomy�la�em � tylko ty nie wiesz, �e mnie nie wolno gra�. I �e jak dowie si� o tym m�j Anio� Str�, to nie b�dzie zachwycony. A co gorsza, mo�e mnie za�atwi� w czasie gry. Chyba, �e uzna, i� gram w szlachetnym celu. A niezbadane s� �cie�ki, kt�rymi pod��aj� my�li Anio��w.
��On teraz �pi � rzek� Korfis. � Gra� ca�� noc u Lonny i wr�ci� dopiero nad ranem.
��Nie�le � powiedzia�em, bo u Lonny gra�o si� wysoko. � Przejd� si� tam. Daj par� dukat�w.
Korfis westchn�� i wygrzeba� z zanadrza jednego ober�ni�tego po brzegach dukata, dwie dwukoron�wki i trzy pi�ciogroszaki.
��Dolicz� ci do rachunku � wyst�ka�.
Nawet nie wyci�gn��em r�ki, tylko spojrza�em na niego wymownie.
��Korfis, we mnie trzeba zainwestowa� � mrukn��em.
��Zainwestowa� � powt�rzy�, wyra�nie wymawiaj�c zg�oski. � Ilekro� s�ysz� to s�owo, wiem, �e kto� chce mnie ob�upi� ze sk�ry � doda�, ale wyj�� jeszcze jednego dukata. Jeszcze bardziej ober�ni�tego po brzegach ni� pierwszy, chocia� to akurat mog�o si� ju� wyda� niemo�liwe.
Dom Lonny by� masywnym, jednopi�trowym budynkiem ogrodzonym murem, za kt�rym szala�y specjalnie wyszkolone psy. M�wiono zreszt�, i� to nie psy, tylko mieszanka szakala i wilka, i �e mia�y zatrute z�by. Ale podejrzewam, �e takie bajdy rozpuszcza�a sama Lonna, aby dodatkowo wystraszy� nieproszonych go�ci. Lonna prowadzi�a dobrej klasy burdel z wykwintnym wyszynkiem i jedzeniem. Pr�cz tego grano u niej w ko�ci i karty. Grano wysoko i w dobrym towarzystwie, bo nierzadko mo�na tam by�o trafi� na bogatych szlachcic�w z okolic Hez-hezronu (po co przyje�d�ali do miasta, opuszczaj�c swe posiad�o�ci, B�g jeden raczy wiedzie�), co znamienitszych mieszczan i mistrz�w cechowych. A zreszt� ka�dy, kto mia� wypchan� kabz� i jako tako wygl�da�, by� mile widziany.
Zastuka�em ko�atk�. Kilkakrotnie, bo pora by�a nietypowa, i musia�em chwil� zaczeka� nim kto� si� zbli�y� do drzwi. Trzasn�� uchylany judasz.
��Pan Madderdin � us�ysza�em g�os zza drzwi i pozna�em Grytt�, kt�ry pe�ni� u Lonny rol� od�wiernego, wykidaj�y i ch�opca do wszelkich zlece�.
Grytta by� zwalistym m�czyzn� o twarzy wioskowego g�upka. Ci, kt�rych zmyli�a ta twarz, zwykle nie mieli ju� okazji pope�nia� nast�pnych pomy�ek.
��Nie da si� ukry� � odpar�em. � Jest Lonna?
Grytta waha� si� chwil� nim odpowiedzia�.
��Jest � rzek� w ko�cu, otwieraj�c drzwi. Krzykn�� na psy.
��Dziwna pora na odwiedziny, panie Madderdin.
��Dziwna � przytakn��em i da�em mu dwukoron�wk�. Trzeba mie� gest.
Grytta zaprowadzi� mnie do saloniku i postawi� na stoliku butelk� wytrawnego wina oraz kieliszek.
��Wszyscy �pi� jeszcze, panie Madderdin � wyja�ni�. � Trzeba b�dzie troch� poczeka�.
��Nie ma sprawy � powiedzia�em i wyci�gn��em si� w fotelu.
Jestem przyzwyczajony do spania o ka�dej porze i w ka�dych warunkach. W ko�cu nigdy nie wiadomo, kiedy cz�owiek b�dzie mia� nast�pn� okazj�. Jednak kiedy Lonna wesz�a do pokoju, natychmiast si� obudzi�em.
��Zawsze czujny � powiedzia�a, widz�c, �e otwieram oczy. � Dawno si� nie widzieli�my, Mordimer. Przychodzisz odda� d�ug?
��A ile ci jestem winien?
��Dwadzie�cia dukat�w � powiedzia�a i jej oczy pociemnia�y. � Czy to ma znaczy�, �e ich nie przynios�e�?
��Ty zawsze o pieni�dzach � westchn��em. � Nawet nie zd��y�em powiedzie�, jak pi�knie wygl�dasz.
��Daruj sobie. � Wzruszy�a ramionami. � Czego chcesz?
��Jak zwykle. Informacji.
��Zwykle, to ty chcesz tu czego� innego � odpar�a z�o�liwie, cho� nie bez racji. � Jakiej informacji?
��Kto� gra� wczoraj u ciebie. Jaki� zamiejscowy szuler. Wygra�?
��Czy ja �ledz� ka�dego, kto gra? � zapyta�a zniecierpliwiona. � Wczoraj by�o mn�stwo ludzi.
��Lonna � wsta�em i przeci�gn��em si�, a� mi chrupn�o w ko�ciach. Nala�em sobie wina. � Masz mnie za idiot�?
��Wygra� � powiedzia�a. � Bardzo du�o.
��Znaczy?
��Czterysta, mo�e nawet pi��set. Ale on nie kantowa�, Mordimer. Kaza�am go sprawdzi�.
��S� r�ne rodzaje kant�w � odpar�em.
��No w�a�nie. Mo�e wr�cimy do mojej dawnej propozycji?
��Nie � za�mia�em si�.
Lonna kiedy� proponowa�a, abym zaj�� si� kontrol� graczy. Potrafi� bezb��dnie pozna�, czy kto� oszukuje. Rozszyfruj� ka�dego magika lub iluzjonist�, nie m�wi�c o zwyk�ych szulerach. A Lonna nie tolerowa�a oszust�w. Mi�dzy innymi dlatego jej dom by� tak popularny, �e gra�o si� tam czysto. A przynajmniej w miar� czysto.
��W co gra�?
��W biskupa � roze�mia�a si� nieco pogardliwie.
Ja te� si� zdziwi�em. Biskup by� jedn� z najbardziej g�upich i prymitywnych gier. Wygrywa� ten, kto zebra� rycerza, giermka i tuza, oboj�tnie jakiej ma�ci, a przy tym nie mia� damy. Zabawa dla wozak�w. Zupe�nie bezmy�lna.
��I co potem?
��Poszed�. Nawet nie poprosi� o obstaw�.
U Lonny istnia� dobry zwyczaj odprowadzania go�ci, kt�rzy wygrali, przez specjalnie dobranych ochroniarzy.
��Przyjdzie dzisiaj?
��Jak go nie zabili, pewnie przyjdzie. � Znowu wzruszy�a ramionami. � Po co ci on?
��Ogra� moich ch�opak�w, wi�c mo�e kto� powinien mu odp�aci�.
Lonna nie wytrzyma�a i chwyci�a mnie za r�k�.
��B�dziesz gra�, Mordimer? � A� widzia�em jak p�on� jej oczy. � Naprawd� zagrasz?
��Mo�e, mo�e� � odpowiedzia�em, delikatnie uwalniaj�c d�o�.
��Czuj si� go�ciem � rzek�a z szerokim u�miechem, kt�ry odm�odzi� j� o �adnych par� lat. � Dam ci pok�j, �eby� wypocz�� przed wieczorem. Chcesz co� jeszcze? Wino, dziewczyny?
��Na razie nie. Dzi�ki, Lonna, ale musz� poszuka� Kostucha i bli�niak�w. Szlag ich gdzie� trafi�.
��Tylko b�agam, nie przyprowadzaj ich, je�eli nie musisz. � Lonna z�o�y�a d�onie na piersiach. A by�o na czym sk�ada�. � Ostatnio Kostuch wyp�oszy� mi go�ci.
��Nie ma si� co dziwi�. Jakbym go nie zna�, sam bym si� przestraszy�. Zobaczymy si� wieczorem.
Wyszed�em nieco od�wie�ony t� chwil� snu i postanowi�em odnale�� ch�opak�w. Mieli rob�tk� u Hilgferarfa? No to wiadomo, gdzie zacz��. Do spichlerzy od domu Lonny nie by�o specjalnie daleko, tote� spacer zaj�� mi najwy�ej p� godziny. Ju� z daleka by�o wida� niekszta�tne magazyny, przytulone do brzegu rzeki. Namno�y�o si� ich ostatnimi czasy, bo i handel, po zako�czeniu wojny na po�udniu, rozkwit� jak nigdy. Hilgferarf by� jednym z nowych tuz�w kupieckich. M�ody, przebojowy i bez skrupu��w. Zaczyna� jako doker, a teraz mia� cztery poka�ne magazyny. Spichlerze � to by�a ju� tylko zwyczajowa nazwa, bo teraz w magazynach trzyma�o si� dziesi�tki r�nych towar�w. Hilgferarf specjalizowa� si� w handlu broni�, gdy� mia� dobre kontakty w tych kr�gach, ale w zasadzie zajmowa� si� ka�dym towarem. Jeden magazyn specjalnie przystosowa� dla dziewczyn z po�udnia, na kt�re zawsze by� niez�y popyt. Sama Lonna kupi�a tam kilka �wietnych sztuk, ale niestety szybko umar�y. Podobno nie wytrzymywa�y �ycia w zamkni�ciu i liczby klient�w. Ale i tak pewnie Lonnie koszty zwr�ci�y si� z naddatkiem.
Na terenie spichlerzy kr�cili si� ochroniarze z pa�kami w r�kach, by�o te� kilku ludzi ze stra�y portowej, jak zwykle schlanych prawie do nieprzytomno�ci. Biuro Hilgferarfa przytyka�o do jednego z magazyn�w, przy samym brzegu rzeki. Czy raczej tego spienionego �cieku, kt�ry z przyzwyczajenia nazywano rzek�.
��Czego tu? � Przy drzwiach czuwa�o dw�ch stra�nik�w.
��Szukam pana Hilgferarfa � wyja�ni�em.
��By�e� um�wiony? Jak nie, to sp�ywaj.
Spojrza�em na niego i troch� si� stropi�.
��Nazywam si� Madderdin, synu. Mordimer Madderdin, inkwizytor biskupa Hez-hezronu. Chcia�by�, abym by� mi�y, kiedy spotkamy si� kiedy� u mnie?
��Przepraszam, panie Madderdin. � Stra�nik, kt�ry ze mn� rozmawia�, prze�kn�� g�o�no �lin�. � Prosz� o wybaczenie. Zaraz powiadomi� pana Hilgferarfa.
Wszed�em do �rodka, a Hilgferarf nie da� mi d�ugo czeka�. Bardzo uprzejmie z jego strony. Mia� ca�kiem mi�e biuro wype�nione meblami z czarnego d�bu. Nieco nuworyszowskie, ale jednak eleganckie.
��Mi�o mi, panie Madderdin. � Mia� siln� d�o�, no ale kiedy� by� dokerem.
��Prosz� wybaczy�, i� zabieram panu czas � powiedzia�em uprzejmie. � Podobno wynaj�� pan moich ch�opc�w. Dw�ch bli�niak�w i cz�owieka�
��A, tego przystojniaczka � kupiec wszed� w s�owo. � Zgadza si�. Mia�em dla nich rob�tk�. Prosz� usi���, panie Madderdin. Wina?
Pokr�ci�em g�ow�.
��Wzi�li zaliczk� i tyle ich widzia�em � powiedzia� spokojnie, ale widzia�em, i� jest w�ciek�y.
��To do nich niepodobne. � Naprawd� si� zaniepokoi�em. Bli�niacy i Kostuch nigdy nie pozwoliliby sobie na wystawienie klienta do wiatru. A przynajmniej nie w Hez-hezronie. � Czy m�g�bym wiedzie�, co to by�a za praca?
��Panie Madderdin � kupiec usiad� za biurkiem � b�d�my szczerzy. S�ysza�em, �e poza swoimi obowi�zkami s�u�bowymi zajmuje si� pan te� czasem pomaganiem ludziom b�d�cym w k�opotach. Wiem, �e jest pan przyjacielem przyjaci�. Tak wi�c, je�li by�by pan zainteresowany�
��Prosz� m�wi�.
��Mam d�u�nika. Chodzi o powa�ne sumy�
��Jak powa�ne?
Uni�s� r�k�.
��Za chwil�, je�li pan pozwoli. Ten cz�owiek to pra�at Bulsani.
��O, cholera! � pozwoli�em sobie zakl��.
Pra�at Bulsani by� dziwkarzem, pijakiem i hazardzist�. A przy tym mia� zdumiewaj�co mocne plecy. Hilgferarf u�miechn�� si� blado.
��Dobra reakcja, panie Madderdin. Powiedzia�em to samo, kiedy dowiedzia�em si�, czyim jestem wierzycielem.
��Kiedy dowiedzia� si� pan? Czyli?
��Bulsani dosta� spadek i przyj�� go, bo aktywa nieznacznie przekracza�y pasywa. Ale pasywami by�y weksle. Na cztery i p� tysi�ca dukat�w. P�atne do przedwczoraj. Jak pan rozumie, p�atne w moim biurze. Tymczasem Bulsani sprzeda� dom i kilka zobowi�za�, ale nie zamierza p�aci� d�ug�w. Wyszed� jakie� pi�� tysi�cy na czysto, wi�c ma pieni�dze�
��Znaj�c go, stan ten nie potrwa d�ugo � mrukn��em.
��Dlatego zale�y mi na szybko�ci. Jestem w stanie zaoferowa� pi�� procent od sumy �ci�gni�tego d�ugu.
��Dwadzie�cia pi�� � odpar�em machinalnie � plus dziesi�� procent ekstra, bo chodzi o Bulsaniego. I sto pi��dziesi�t koron na wydatki.
��To �arty. � Nawet si� nie zdenerwowa�. Z twarzy wci�� nie schodzi� mu mi�y u�miech.
��Je�li nie za�atwi pan tego w ci�gu kilku dni, straci pan pieni�dze raz na zawsze � powiedzia�em. � Jasne, mo�e pan go kaza� zabi�. Ale po pierwsze, nie zwr�ci to panu got�wki, a po drugie, zabicie Bulsaniego oznacza k�opoty. Mo�e pan zwr�ci� si� do s�du. Ale to mo�e oznacza� jeszcze wi�ksze k�opoty.
Hilgferarf stuka� obsadk� pi�ra w blat biurka i ca�y czas przygl�da� mi si� z u�miechem.
��Wie pan, ile utargowali pa�scy przyjaciele? � zapyta�.
��Tak?
��Osiem procent i dziesi�� dukat�w zaliczki.
��Dlatego nigdy nie powinni robi� interes�w beze mnie � westchn��em. � To przykre, kiedy ludzie nie potrafi� si� niczego nauczy�.
��Ale jednak pa�skie propozycje s� nie do przyj�cia � doda�.
Przygl�da�em mu si� przez chwil�. Cholernie wyedukowa� si� ten by�y doker. Co za zas�b s�ownictwa!
��Nie mam si�y si� targowa� � powiedzia�em. � Jestem zm�czony i mam przed sob� ci�k� prac�. Ostatnie czego pragn�, to wpl�ta� si� w k�opoty przez d�ugi Bulsaniego. Moja propozycja brzmi: dwadzie�cia pi�� procent od sumy i sto trzydzie�ci bezzwrotnej zaliczki. � Kupiec chcia� co� wtr�ci� ale unios�em d�o�. � To naprawd� ostatnia propozycja.
Hilgferarf pokiwa� g�ow� ze zrozumieniem.
��Niech i tak b�dzie. S�ysza�em o panu du�o dobrego, panie Madderdin. Nie jest pan tani, ale s�ynie pan z rzetelnego podej�cia do pracy. Mam nadziej�, �e odzyskam moje pieni�dze.
��Szczerze? � skrzywi�em si�. � S�dz�, �e straci pan jeszcze te sto trzydzie�ci na zaliczk� dla mnie.
��Szczero�� godna podziwu � powiedzia� bez najmniejszej ironii w g�osie. � Jednak zaryzykuj�. By� mo�e � doda� ostro�nie � potem, je�eli wszystko si� powiedzie, mia�bym dla pana co� powa�niejszego. Co� du�o powa�niejszego.
��Sk�d to zaufanie?
��Ja znam si� na ludziach, panie Madderdin. A pan jest uczciwym cz�owiekiem. Co nie znaczy moralnym � zastrzeg� si� od razu � ale uczciwym.
Zastanowi�em si� przez chwil�. To prawda. Rzeczywi�cie by�em uczciwym cz�owiekiem. Przynajmniej jak na to miejsce i na te czasy. Hilgferarf wiedzia�, �e spr�buj� znale�� Bulsaniego i odzyska� d�ug, cho� r�wnie dobrze mog�em przecie� przehula� zaliczk� u Lonny, a jemu powiedzie�, �e sprawa jest beznadziejna. Ale zlecenia by�y wyzwaniem. Czu�bym si� upokorzony, gdyby taki cz�owiek jak Bulsani potrafi� mnie przechytrzy�. Owszem, by� sprytny. Instynktownym sprytem paj�ka, kt�ry wie, �e w razie niebezpiecze�stwa trzeba odpe�zn�� w jak najciemniejszy k�t. Gdzie masz sw�j najciemniejszy k�t, pra�acie? � zapyta�em sam siebie w my�lach. Inna sprawa, i� rzecz naprawd� trzeba by�o szybko doprowadzi� do ko�ca. Przecie� czeka�a mnie sprawa zlecona przez biskupa. I nadal nie mia�em poj�cia, gdzie mog� by� moi ludzie.
��Dzi�kuj� za mi�� rozmow�. � Wsta�em z miejsca. � Mam nadziej�, �e b�d� m�g� panu pom�c.
��Stra�nik zaprowadzi pana do kasy � powiedzia�, tym razem nie podaj�c mi r�ki. Mo�e uzna�, �e raz na dzie� wystarczy.
Skin��em g�ow� i wyszed�em. �mierdzia�o, jak to przy spichlerzach, ale dzie� zrobi� si� jakby sympatyczniejszy. W ko�cu w moim wypadku sto trzydzie�ci koron, to by�a kupa pieni�dzy. Musia�em pomy�le�, gdzie mog� znale�� pra�ata Bulsaniego. Mog�oby si� wydawa�, �e mia�em wiele mo�liwo�ci. Mniej wi�cej tyle samo, co burdeli w Hez-hezronie. Ale nawet Bulsani nie by� chyba tak g�upi, aby z d�ugiem na karku zabawia� si� z dziwkami. Zastanawia�em si� przez moment, czy s�ysza�em o jakich� przyjacio�ach czcigodnego pra�ata. Hmm� nikt nie przychodzi� mi do g�owy. Ludzie tacy jak Bulsani nie maj� prawdziwych przyjaci�. Mo�e tylko towarzyszy do kielicha. P�ki nie wyroluj� ich lub nie przer�n� ich c�rek albo �on. Kto w takim razie pi� i bawi� si� z Bulsanim? Wiedzia�em, u kogo szuka� tej informacji. U niezawodnej Lonny, kt�ra wie wszystko. A przynajmniej chcia�aby wiedzie�.
Grytta nawet nie zdziwi� si� na m�j widok, tylko szeroko u�miechn��, pokazuj�c garnitur spr�chnia�ych z�b�w. Pewnie spodziewa� si� nast�pnego datku i nie zawi�d� si�. Lonna natomiast by�a zaskoczona, ale szybko pokry�a to zaskoczenie u�miechem.
��Mordimer, czy�by� jednak potrzebowa� dziewczyny?
��By� mo�e przychodz� odda� ci d�ug, moja droga.
��By� mo�e?
Wzi��em dwa kieliszki ze stolika i nala�em troch� wina sobie i Lonnie.
��Twoje zdrowie � powiedzia�em � za bogactwo i urod�.
Wypi�a z lekkim u�miechem.
��Flirtujesz ze mn�, czy masz interes? Je�li flirtujesz, to�
Spojrza�em na jej mocno wydekoltowane piersi.
��A masz ochot� na flirt?
��Nie, Madderdin � roze�mia�a si�. Dziwne, ale w tym mie�cie, gdzie ma�o kto dba� o z�by, ona mia�a je �nie�nobia�e, r�wne i mocne. � Wiesz przecie�, co ja lubi�.
Wiedzia�em. Lonna lubi�a m�odych, niedo�wiadczonych ch�opc�w i m�ode, niedo�wiadczone dziewcz�ta. Zreszt� ja te� nie przepada�em za dojrza�ymi kobietami, tak wi�c tylko pokiwa�em g�ow�.
��M�w � powiedzia�a.
��Szukam Bulsaniego.
��Widz�, �e szukasz wielu ludzi, Mordimer � zauwa�y�em, �e spowa�nia�a. � Sk�d przysz�o ci do g�owy, �e wiem, co dzieje si� z naszym przyjacielem, pra�atem?
��Bo on by� u ciebie, Lonna. Przedwczoraj, mo�e trzy dni temu, wczoraj raczej nie, prawda?
Milcza�a.
��Pyta� o miejsce, gdzie mo�na si� bezpiecznie zabawi�. Przeczeka� miesi�c, mo�e dwa lub trzy w towarzystwie kilku mi�ych panienek, czy nie tak? � oczywi�cie blefowa�em, ale Bulsani naprawd� m�g� tak post�pi�.
Nadal milcza�a.
��Lonna?
��Nie, Mordimer � odpar�a � mylisz si�. Naprawd�. Bulsani wyjecha� z miasta, a ja nie wiem gdzie. Ale�
��Ale? � zapyta�em po chwili milczenia
��Sto dukat�w � powiedzia�a � i dowiesz si� wszystkiego, co i ja wiem.
��Zwariowa�a�? � roze�mia�em si�. � Nie dosta�em a� tak du�ej zaliczki.
��No to nie.
Zastanowi�em si�. Lonna nie naci�ga�aby mnie w tak prymitywny spos�b. Co� musia�a wiedzie�.
��Pos�uchaj, moja droga, mo�e jaki� podzia� zysk�w?
��Nie.
I ju� wiedzia�em wszystko. Ta szybka odpowied� by�a tak zdecydowana, �e Lonna musia�a wiedzie�, i� zysk�w nie b�dzie. A jak nie b�dzie zysk�w, to znaczy, �e szacowny pra�at przeputa� ca�� fors�. Cztery i p� tysi�ca dukat�w by�o jednak kup� grosiwa. Nie tak �atwo pu�ci� j� z dziwkami, �atwo za to przegra�. Ale Bulsani gra� bardzo ostro�nie i niemo�liwe, by zmarnowa� w dwa dni tyle pieni�dzy. Dokona� wi�c zakup�w. A co m�g� kupowa� u Lonny?
��Ile zam�wi� dziewczyn? � zapyta�em.
Lonna spojrza�a na mnie ze strachem.
��Jeste� diab�em, Mordimer � powiedzia�a � ale nawet ty nie dowiesz si�, gdzie je kaza� dostarczy�.
��Wszystko jest kwesti� motywacji � powiedzia�em � ale rzeczywi�cie wola�bym si� tego dowiedzie� od ciebie.
��Mordimer � powiedzia�a jakim� takim �a�osnym tonem. � Nie mieszaj si� w to wszystko i nie mieszaj mnie.
Lonna by�a przestraszona. �wiat najwyra�niej stawa� na g�owie, a mnie wcale si� to nie podoba�o. Zw�aszcza, �e gdzie� zagin�li Kostuch i bli�niacy, do kt�rych, mimo ich wszystkich wad, by�em jednak przywi�zany.
��Moja droga � zbli�y�em si� do niej i obj��em, a w tym u�cisku by�o r�wnie du�o czu�o�ci, jak si�y. � Kiedy ja stoj� po jednej stronie barykady, a kto� inny po drugiej, mo�na podj�� tylko jedn�, s�uszn� decyzj�. Zgadujesz, jak�?
Pr�bowa�a si� uwolni�, ale r�wnie dobrze mog�aby si�owa� si� z drzewem.
��Lonna, musisz mi powiedzie�.
��A jak nie? � tchn�a mi prosto w ucho � Co mi mo�esz zrobi�, Mordimer?
Pu�ci�em j� i usiad�em w fotelu. Zacisn�a z�by i widzia�em, �e ostatkiem si� panuje nad sob�, by nie kaza� mi i�� w diab�y. Ale jeszcze nie sko�czyli�my rozmowy i wiedzia�a o tym.
��Jak� bajeczk� chcia�a� mi sprzeda� za sto dukat�w? � zapyta�em.
Milcza�a i patrzy�a takim wzrokiem, jakby chcia�a mnie zabi�. Wielu ludzi tak ju� na mnie patrzy�o, wi�c si� nie przejmowa�em. Zw�aszcza, �e p�niej zwykle ja ich musia�em zabija�.
��Gdzie je kaza� dostarczy�, Lonna? Pos�uchaj mnie uwa�nie. Mo�e nie jestem wielk� fisz� w tym mie�cie, ale potrafi� zatru� ci �ycie. Wierz mi, �e mog� to zrobi�. Nic szczeg�lnego, ale go�cie zaczn� omija� tw�j domek szerokim �ukiem. A bez go�ci i bez pieni�dzy staniesz si� nikim. By� mo�e szepn� te� s��wko biskupowi. My�lisz, �e kilka nalot�w biskupiej stra�y przysporzy ci popularno�ci?
Lonna rozmy�la�a nad tym, co powiedzia�em, i wiedzia�em, �e musz� jej da� troch� czasu. Rozwa�a�a, czy ma wystarczaj�co mocne plecy, aby zupe�nie mnie zlekcewa�y�. Tylko, widzicie moi mili, rozs�dni ludzie bardzo rzadko pozwalaj� sobie na lekcewa�enie inkwizytor�w. Nawet je�li tym inkwizytorem jest tylko biedny Madderdin, wasz pokorny i uni�ony s�uga. Nigdy nie wiadomo, co si� stanie i nigdy nie wiadomo, czy pewnego wieczoru przyjaciele w czarnych p�aszczach nie zastukaj� do twoich drzwi. A wtedy lepiej, aby byli ci przychylni. To zreszt� rzadko kiedy pozwala�o prze�y�, ale przynajmniej godnie umrze�. Je�li �mier� w og�le mo�e by� godna.
Tak wi�c ona sobie spokojnie my�la�a, a ja bez po�piechu popija�em winko. W ko�cu zdecydowa�a si�.
��Kupi� sze�� dziewczyn � powiedzia�a � ale to by�o specjalne zam�wienie.
��Dziewice? � nawet nie zapyta�em, a w zasadzie stwierdzi�em.
��Sk�d wiesz? � Otworzy�a szeroko oczy.
��Co z nimi zrobi�? � Nawet nie chcia�o mi si� odpowiada�.
��Kaza� za�adowa� je na bark� p�yn�c� na p�noc � odpar�a po chwili. � Wiem, bo Grytta eskortowa� ich do portu.
��Zawo�aj go � rozkaza�em.
��Mordimer, ja ci� prosz�, nie mieszaj mnie w to wszystko � prawie �e j�kn�a i by�a urocza z t� bezradno�ci�. Oczywi�cie, je�li kto� dawa�by si� nabra� na tak proste sztuczki. Ale przynajmniej by�a na tyle przestraszona, by zacz�� je stosowa�. A to ju� co�.
��Grytta zobaczy� tam co�, prawda, Lonna? Co�, co ci si� bardzo nie spodoba�o. Pozwolisz mi zgadywa�, czy jednak zawo�amy Grytt�?
Dola�em sobie hojnie wina, bo by�o naprawd� smaczne. Wystarczaj�co cierpkie i orze�wiaj�ce, ale nie zostawiaj�ce na j�zyku tego ch�odnego, metalicznego posmaku, �wiadcz�cego, i� nie le�akowa�o we w�a�ciwej beczce lub winnica by�a nie do�� wystawiona na promienie s�o�ca. Nie by�em bynajmniej koneserem win, ale lubi�em od czasu do czasu napi� si� dobrego trunku. Zw�aszcza, �e mia�em w �yciu a� nadto okazji, by pija� trunki pod�e. Zreszt� samo Pismo m�wi�o przecie�:
Lonna westchn�a, wsta�a i poci�gn�a jedwabny sznurek wisz�cy ko�o drzwi. Po chwili do pokoju wcz�apa� Grytta. Jak zwykle z wyrazem oddania i skupienia na twarzy.
��Powiedz panu Madderdinowi, co widzia�e� w przystani � rozkaza�a zm�czonym tonem.
��Znaczy wtedy? � upewni� si� Grytta, a Lonna skin�a g�ow�.
S�ucha�em nieco bez�adnej opowie�ci Grytty i robi�em w my�li notatki. Bogobojny Bulsani kupi� sze�� m�odych i pi�knych dziewic z po�udnia, po czym kaza� je za�adowa� na bark� w porcie. Ma�� bark� z kilkoma lud�mi za�ogi. Grytta nie widzia� twarzy tych ludzi, s�ysza� tylko, �e do jednego z nich Bulsani zwr�ci� si� per �ojcze�. Do kog� to pra�at m�g� zwraca� si� z a� takim szacunkiem? Ale nie to by�o najdziwniejsze. Najdziwniejszy by� fakt, �e na szacie tego cz�owieka Grytta dojrza� w kr�tkim blasku przyniesionej latarni wyhaftowanego, karmazynowego w�a. Grytta nie mia� poj�cia, co oznacza ten symbol. Ja mia�em. Lonna r�wnie� i dlatego w�a�nie a� tak si� ba�a. Karmazynowym w�em piecz�towa� si� stary i zdziwacza�y kardyna� Ingus Beldaria mieszkaj�cy w ponurym dworzyszczu jakie� dwadzie�cia mil od Hez-hezronu. Kardyna� s�yn�� z zastanawiaj�cych upodoba�, a jego wyczyny nawet bliscy mu dostojnicy Ko�cio�a okre�lali jako �godne ubolewania�. A prawda by�a taka, �e Beldaria by� zbocze�cem i okrutnikiem. Nawet w naszych dzikich czasach rzadko spotyka si� kogo� a� tak zepsutego. M�wiono, �e bra� k�piele w krwi nie ochrzczonych dzieci, w lochach zgromadzi� zadziwiaj�c� kolekcj� nadzwyczaj interesuj�cych narz�dzi, a kiedy �apa�y go ataki migreny, co zdarza�o si� a� nazbyt cz�sto, jego b�l koi�y tylko j�ki torturowanych. Przy tym wszystkim kardyna� by� przemi�ym staruszkiem, z siw�, trz�s�c� si� br�dk� i lekko wy�upiastymi, b��kitnymi jak wyprany chaber, oczami. Mia�em zaszczyt uca�owa� kiedy� jego d�o� w czasie zbiorowej audiencji (wiele lat temu, kiedy przyjmowa� jeszcze na audiencjach) i zapami�ta�em jego dobrotliwy u�miech. Niekt�rzy twierdzili, �e kardyna�a strze�e wyj�tkowo pot�ny Anio� Str� o gustach podobnych do gust�w swego podopiecznego. Ale, jak si� zapewne domy�lacie, nigdy nie przysz�o mi nawet do g�owy, aby pyta� o podobne sprawy mojego Anio�a Str�a. Bo a nu� uzna�by za dobry dowcip lub dobr� nauczk� przedstawi� mnie opiekunowi kardyna�a? Je�li ten opiekun rzeczywi�cie istnia�, a nie by� tylko wymys�em zabobonnych dworzan.
W ka�dym razie, skoro Bulsani s�u�y� kardyna�owi Beldarii, r�wnie dobrze mog�em spokojnie wr�ci� do zacnego Hilgferarfa i obwie�ci� mu smutn� nowin�, i� jego pieni�dze przepad�y raz na zawsze. W ten spos�b mia�bym czyste sumienie, zaliczk� w kieszeni i czas oraz pieni�dze na szukanie przekl�tych heretyk�w, czego ��da� ode mnie Jego Ekscelencja biskup Hez-hezronu. Podzi�kowa�em Grytcie za relacj�, nie daj�c nawet drgnieniem powieki do zrozumienia, co z niej wywnioskowa�em. Znowu zosta�em sam z Lonn� i znowu osuszy�em do dna kieliszek. Rzadko si� upija�em, a z ca�� pewno�ci� nie mog�em upi� si� w�a�nie dzisiaj. Zreszt� nie by�o takiej obawy, to s�abe winko nawet nie mog�o zakr�ci� mi w g�owie.
��Dzi�kuj�, Lonna � powiedzia�em � nie po�a�ujesz tego.
��Ju� �a�uj� � odmrukn�a. � Zawsze marzy�am o spokoju, Mordimer. O wytwornej klienteli, �adnej posesji i weso�ych dziewczynkach. A co mam zamiast tego? Inkwizytora, kt�ry przes�uchuje mnie we w�asnym domu, i pra�ata zamieszanego w konszachty z samym diab�em.
Przypomnia�em sobie, �e faktycznie kardyna�a Beldari� nazywano Diab�em z Gomollo, od nazwy rodowej siedziby. Zreszt� nazywanie go diab�em nie mia�o specjalnego sensu, bo kardyna� co najwy�ej by� z�o�liwym gnomem, a do diab�a by�o mu tak daleko, jak mnie do anio�a. Ale wiadomo, �e posp�lstwo lubi mocne efekty. Oczywi�cie, wcale nie oznacza�o to, i� kardyna� nie by� niebezpieczny. Wr�cz bardzo niebezpieczny, je�li kto� pr�bowa�by mu wej�� w drog�. Swoj� drog�, ciekawe, czemu Ko�ci� tolerowa� tego �wi�tobliwego staruszka? Dlaczego mia� on tak mocne plecy? Wielu dostojnik�w za mniejsze grzeszki l�dowa�o na klasztornym do�ywociu, zwykle w solidnie zamurowanej celi i pod czujnym okiem stra�y. Albo po prostu podawano im wino, po kt�rym umierali na katar kiszek.
Zreszt�, wszystko to by�o niewa�ne. Nie do mnie nale�a�o ocenianie s�uszno�ci post�powania Ko�cio�a wobec grzesznik�w. Ja � Mordimer Madderdin � by�em karz�c� d�oni� Ko�cio�a, a nie jego m�zgiem. I ca�e szcz�cie. A �e przy okazji mog�em po��czy� przyjemne z po�ytecznym i s�u��c Ko�cio�owi, s�u�y� r�wnie� samemu sobie, by�o tylko dodatkowym powodem, dla kt�rego szanowa�em prac�. Nie m�wi�c ju� o tym, �e bycie inkwizytorem i bycie by�ym inkwizytorem r�ni si� mniej wi�cej tak samo, jak �ycie r�ni si� od �mierci.
��Dobrze, Lonna � wsta�em z fotela, chocia� siedzia�o si� na nim wyj�tkowo wygodnie. � Dla w�asnego dobra trzymaj buzi� na k��dk� � po�o�y�em palec na jej ustach.
Pr�bowa�a szarpn�� g�ow� w ty�, ale przytrzyma�em j� za w�osy lew� d�oni�. Sta�a pochylona, z odgi�t� do ty�u g�ow� i g�o�no posapywa�a. Ale nie pr�bowa�a si� wyrywa�. Przejecha�em opuszkiem wskazuj�cego palca po jej pe�nych wargach.
��B�dziesz grzeczn� dziewczynk� � powiedzia�em � bo widzisz, Lonna, je�li kiedykolwiek dowiedzia�bym si�, �e kto� szepn�� na mie�cie, i� Mordimer Madderdin szuka pra�ata Bulsaniego, wtedy m�g�bym do ciebie wr�ci�, pere�ko � u�miechn��em si� �agodnie. � A wiesz kogo przyprowadzi�bym ze sob�? � nie czeka�em na odpowied�, zreszt� Lonna by�a zbyt przestraszona, �eby co� z siebie wykrztusi�. � Przyprowadzi�bym mojego przyjaciela, Kostucha, kt�ry zwierzy� mi si� niegdy�, �e bardzo wpad�a mu w oko pewna cycata w�a�cicielka burdelu. I bardzo ch�tnie by z ni� pobaraszkowa� godzink� lub dwie. A wierz mi, pere�ko, �e po takim do�wiadczeniu nie by�aby� ju� t� sam� dziewczynk�, co dawniej.
Pu�ci�em j� i pozwoli�em, �eby opad�a na fotel.
��Nie musisz mi grozi�, Mordimer � powiedzia�a cicho i widzia�em, �e dr�� jej d�onie.
��Nie, nie musz� � zgodzi�em si� � i nawet wcale tego nie lubi�. Ale wiem, �e to bardzo u�atwia �ycie. Do widzenia, Lonna. Je�li b�d� w mie�cie, wpadn� wieczorem i obrobi� dla ciebie tego szulera.
Nie odezwa�a si� ju�, wi�c wyszed�em. Grytta otworzy� bram�.
��Serdecznie zapraszamy, panie Madderdin � powiedzia�, ale tym razem postanowi�em nie dawa� mu ju� napiwku. Co za du�o, to niezdrowo.
Po raz drugi tego dnia czeka� mnie uroczy spacerek w stron� spichlerzy. C�, nale�a�o powiadomi� Hilgferarfa, �e mo�e po�o�y� krzy�yk na swoich pieni�dzach. Szkoda, bo cztery i p� tysi�ca dukat�w to pi�kny maj�tek. Za takie pieni�dze mo�na zabi�, chocia� zna�em i takich, co zabijali dla pary dobrych, sk�rzanych but�w albo manierki z gorza�k�. Taaak, �ycie w Hez-hezronie nie by�o cennym towarem i ci, co potrafili je d�ugo zachowa�, mieli czym si� chlubi�. Hilgferarf nadal by� w biurze i kiedy mnie zobaczy�, uni�s� wysoko brwi.
��Pan Madderdin � rzek� � jakie� nowe wie�ci?
Opowiedzia�em mu wszystko, co us�ysza�em od Lonny, rzecz jasna, nie ujawniaj�c �r�d�a informacji. Podejrzewam jednak, �e nie by� na tyle g�upi, aby si� nie domy�li�. W miar� jak m�wi�em, widzia�em, �e jego oczy ciemniej�. C�, �egna� si� w�a�nie z czteroma i p� tysi�cami dukat�w. To musia�o bole�. Kiedy sko�czy�em, wyci�gn�� omsza�� buteleczk� wina i rozla� nam do ma�ych puchark�w. Spr�bowa�em. Znakomity gust mia� ten by�y doker. Powiedzia�em mu to i podzi�kowa� skinieniem.
��Co pan teraz zamierza? � zapyta�.
��C� ja mog� zamierza�? � odpar�em pytaniem. � S�dz�, �e na tym ko�czy si� moje zadanie.
��Porozmawiajmy jednak � rzek� uprzejmie. � Pra�at Bulsani pracuje dla Diab�a z Gomollo. A obaj wiemy, �e kardyna� ma ogromny maj�tek. Czy mo�emy wi�c domniemywa�, �e Bulsani nie uszczupli� jeszcze swoich zapas�w got�wki, a mo�e nawet je powi�kszy�?
M�j Bo�e � pomy�la�em � �mo�emy wi�c domniemywa� m�wi� ten by�y doker. Czy�by bra� lekcje manier oraz wymowy? A mo�e by� szlacheckim b�kartem, podrzuconym do dok�w, przez wyrodn� matk�?
��Mo�e tak, mo�e nie � odpar�em. � Sze�� dziewic z po�udnia mog�o go kosztowa� ko�o czterech tysi�cy, trzysta w t� albo w tamt�, w zale�no�ci od tego, czy by�y naprawd� bardzo pi�kne, jak si� targowa� oraz jak bardzo ich potrzebowa�. Ale ja podejrzewam, �e te dziewczyny maj� by� prezentem dla Beldarii, a to oznacza, �e pra�at wyda� swoje, a nie cudze pieni�dze. No, oczywi�cie je�li w og�le mo�na powiedzie�, �e kiedykolwiek te pieni�dze by�y jego.
��Taaak � Hilgferarf zastuka� knykciami w blat sto�u. � Co ten idiota mo�e chcie� od Diab�a?
��Tak daleko moja domy�lno�� ju� nie si�ga � wzruszy�em ramionami � ale s�dz� te�, �e lepiej si� tym nie interesowa�.
��By� mo�e, by� mo�e � Hilgferarf pokiwa� g�ow� w zamy�leniu, a jego zamy�lenie wyj�tkowo mi si� nie podoba�o. � No dobrze � doda� �ywym ju� g�osem, jakby ockn�� si� z jakiego� p�snu. � Madderdin, chc�, �eby pan uda� si� do Gomollo, sprawdzi�, czy jest tam Bulsani, i przywl�k� go do mnie. Rzecz jasna �ywego.
��A �stoliczku nakryj si� nie chce pan? � spyta�em nawet bez cienia ironii w g�osie � albo kij�w samobij�w?
��Bardzo zabawne � spojrza� na mnie ci�kim wzrokiem.
Wyra�nie by� nieprzyzwyczajony, aby odpowiadano mu w ten spos�b. Ale za to ja by�em przyzwyczajony, �e pr�bowano mi zleca� r�ne idiotyczne zadania. Ku w�asnemu ubolewaniu cz�� z nich zreszt� przyjmowa�em. I tylko niezwyk�emu szcz�ciu, a mo�e czujnej opiece Anio�a Str�a, zawdzi�cza�em fakt, i� moja g�upota do tej pory mnie nie zabi�a.
��Nie pomy�la� pan, Madderdin, �e pa�scy ludzie mog� by� w Gomollo? Albo przynajmniej zmierza� w tamt� stron�?
��Nie � odpar�em szczerze � bardzo w�tpi�, by odkryli to, co ja.
Ale w chwili, kiedy wypowiada�em te s�owa, sam zacz��em si� zastanawia�. Faktem by�o, �e Kostuch i bli�niacy znikn�li z miasta. Oczywi�cie nie sprawdzi�em jeszcze wszystkich mo�liwo�ci, czyli w zasadzie jednej. Nie poszed�em do burgrabiego i nie zapyta�em, czy w�a�nie ich nie przymkn�� za jakie� rozr�by. Gdyby mieli pieni�dze, siedzieliby zapewne w burdelu i to tak d�ugo, p�ki nie sko�czy�aby im si� got�wka. Ale nie mieli pieni�dzy i mieli zadanie, kt�rego wykonania si� podj�li. Nie s�dzi�em, by postanowili wy�lizga� Hilgferarfa. To nie by�o w ich stylu. Pies nie sra tam, gdzie je � m�wi�o stare przykazanie, a oni za dobrze zdawali sobie spraw�, ile mo�na zarobi� w Hez-hezronie. I jak szybko traci�o si� tu reputacj�. A reputacja by�a wszystkim, co posiadali�my.
Jednak wyprawa do Gomollo w celu ratowania Kostucha i bli�niak�w nie wydawa�a mi si� szczeg�lnie atrakcyjna. Widzicie, nie jeste�my przyjaci�mi oddanymi sobie na �mier� i �ycie, dziel�cymi si� ostatnim okruchem chleba i wspominaj�cymi przy kominku oraz grzanym piwie wzajemne przys�ugi. Takie zwi�zki istniej� tylko w pi�knych legendach o paladynach i ich wiernych kompanach. A �ycie jest nieco bardziej skomplikowane. Owszem, jest nam wygodnie podejmowa� si� razem pewnych zlece� i tworzymy zgran� dru�yn�. Zgran�, bo ch�opcy wiedz�, kogo s�ucha�. Ale tym razem wzi�li si� za sprawy, kt�re ich przeros�y. I b�d� musieli za to zap�aci�.
Pewnie, �e wizja Kostucha i bli�niak�w w lochach Gomollo nie budzi�a mojej rado�ci, ale nie widzia�em powodu, by ryzykowa� dla nich reputacj�, koncesj�, a tym bardziej �ycie. By�em pewien, �e kardyna� nie zawaha�by si� zabawi� w swych kazamatach z inkwizytorem i uzna�by to za mi�� rozrywk� po znojach dnia codziennego. Z drugiej strony patrz�c, wiedzia�em jednak, �e trudno mi b�dzie zebra� podobn� grup�. W ko�cu nie wszystkich zada� mog�em podejmowa� si� sam. Mordimer Madderdin by� od my�lenia, przyjmowania zlece� i targowania si� o honoraria, ale trudno znale�� kogo�, kto lepiej w�ada�by szabl� od Kostucha, a niesamowite zdolno�ci bli�niak�w zadziwia�y nawet mojego Anio�a Str�a. Poza tym znali�my si� tak d�ugo, i� czasami mogli�my porozumiewa� si� bez s��w. Podrapa�em si� wi�c po brodzie, gdy� stan��em, jak to si� �adnie m�wi, przed dylematem. Hilgferarf najwyra�niej postanowi� pom�c mi w rozwi�zaniu go.
��Jestem w stanie zainwestowa� jeszcze troch� got�wki � powiedzia� ostro�nym tonem. � By�oby �le, gdyby moi d�u�nicy wiedzieli, �e naci�gni�cie mnie na pi�� tysi�cy uchodzi p�azem. W ko�cu, tak naprawd�, dla nas wszystkich najcenniejsza jest reputacja.
Powiedzia� to, jakby czyta� w moich my�lach. Faktycznie, d�u�nicy s� drogocennym towarem i nie nale�y dopuszcza�, by uleg� on zniszczeniu. Chyba, �e jest si� cz�owiekiem w gor�cej wodzie k�panym lub chce si� da� nauczk� innym, spragnionym �atwego zysku. Zna�em niegdy� pewnego lichwiarza, kt�ry swym niewyp�acalnym d�u�nikom kaza� obcina� palce, zaczynaj�c od najmniejszego u lewej d�oni. Nie macie nawet poj�cia, jak bardzo obci�cie palca zwi�ksza u cz�owieka mo�liwo�ci zarobkowania oraz oddawania d�ug�w.
��No, nie wiem � powiedzia�em r�wnie ostro�nym tonem, jak on. � Ca�a ta sprawa cuchnie na wiele mil. A ja od tego smrodu wola�bym si� znajdowa� jak najdalej.
Pokiwa� g�ow�.
��W zasadzie ma pan racj� � powiedzia� uprzejmie � ale tak, jak m�wi�, jestem zdecydowany, aby dopa�� Bulsaniego. Oferuj� panu trzy tysi�ce koron, je�li odzyska pan pieni�dze lub przyniesie mi tu pra�ata w worku, albo tysi�c koron, je�li uzna pan, �e d�ug jest nie do odzyskania. Ale wtedy w worku chc� mie� g�ow� Bulsaniego.
Nie�atwo mnie zaskoczy�, ale jemu si� uda�o. Dla kogo�, kto mia�by k�opoty z zap�aceniem za nast�pny nocleg, trzy tysi�ce koron by�o kr�lewskim maj�tkiem. Swoj� drog�, niewielu zna�em, kt�rzy nawet za tak� sum� zechcieliby si� nara�a� Diab�u z Gomollo. Czy Hilgferarf a� tak bardzo chcia� dopa�� oszusta? Czy naprawd� zale�a�o mu tylko na reputacji? Jasne, �e lepiej zap�aci� trzy tysi�ce za odzyskanie pi�ciu ni� po�o�y� kresk� na ca�ej sumie. Ale jednak ta zawzi�to�� by�a a� dziwna. Przecie� w razie niepowodzenia Hilgferarf ryzykowa� by� mo�e nawet �ycie, je�li kardyna�owi chcia�oby si� wyci�ga� �apska tak daleko i je�li rzeczywi�cie zwi�zany by� jako� z Bulsanim. Co nadal pozostawa�o w sferze przypuszcze�. Przynajmniej dla mnie.
��Zgoda � powiedzia�em, my�l�c z niech�ci� o mojej w�asnej chciwo�ci.
Chocia� wiedzia�em te� dobrze, �e nie tylko chciwo�� wchodzi tu w gr�. Dawno ju� nie mia�em okazji zmierzy� si� z prawdziwym przeciwnikiem, a Diabe� z Gomollo takim w�a�nie przeciwnikiem by�. Uosabia� ca�e z�o, ca�y brud naszego �wiata, ale jednocze�nie nie mo�na by�o odm�wi� mu sprytu. Ani pot�gi. Ani bogactwa. Oto prawdziwe wyzwanie. Mo�ny kardyna�, otoczony gronem s�ug i �o�nierzy, a naprzeciwko niego samotny Mordimer Madderdin � r�ka sprawiedliwo�ci i miecz opatrzno�ci. Wzruszy�bym si�, gdybym potrafi� si� wzrusza�.
��A wi�c dobrze, panie Madderdin. � Oczy Hilgferarfa poja�nia�y. � Prosz� powiedzie�, co jest panu potrzebne�
Zastanowi�em si�. Dobrego konia kupi� u Rufasa na przedmie�ciu, a nic poza tym nie potrzebowa�em. Mo�e tylko wiele szcz�cia, ale je rzadko mo�na kupi� za pieni�dze.
Droga z Hez-hezronu do Gomollo prowadzi�a przez spokojne miasteczka i wioski. Zielone pola, wzg�rza poro�ni�te winoro�lami, cha�upki ze spadzistymi dachami, rzeczu�ki szemrz�ce w�r�d zaro�li. Co za sielski widoczek! Ale nie powiem, by po brudach i smrodzie Hez-hezronu nie by�a to mi�a odmiana. Zatrzyma�em si� po po�udniu w du�ej karczmie na rozstaju trakt�w, zaraz niedaleko brodu. Budynek by� dwupi�trowy, porz�dnie obmurowany, a obok sta�a ogromna stajnia. W�a�ciciel musia� mie� niez�e dochody. C�, niekt�rzy umiej� sobie dobrze radzi�. Inni, jak wasz uni�ony s�uga, mog� jedynie marzy� o spokojnym �yciu w dostatku i bezpiecze�stwie, o wieczorach przy kielichu grzanego wina i cycatej �once pod ko�derk�. Roze�mia�em si� do w�asnych my�li. Z ca�� pewno�ci� nie zamieni�bym si� z nikim innym. Bycie inkwizytorem to ci�ki chleb, ale te� zaszczyt i odpowiedzialno��. Niedoceniany zaszczyt i kiepsko p�atna odpowiedzialno��. C� �ycie nie jest doskona�e.
Nie zamierza�em ujawnia� kim jestem, ale ko� i uprz�� by�y na tyle dobrej jako�ci, �e ober�ysta da� mi osobny pok�j � male�k� klitk� bez okien, schowan� pod samym dachem. Lepsze to jednak ni� t�oczy� si� we wsp�lnej izbie, a to zdarza�o si� nawet hrabiom i lordom, kiedy w cenie by�o nie tyle ��ko, ile snopek s�omy. Zszed�em do izby jadalnej, wielkiej, zadymionej i zastawionej sto�ami o ci�kich blatach. Ober�ysta nie zaproponowa� mi osobnego sto�u, a ja nie zamierza�em si� wyk��ca�. Czasem dobrze posiedzie� w�r�d ludzi, nawet jak s� to pijani kupcy wracaj�cy do Hez-hezronu i opowiadaj�cy, kogo uda�o im si� oszuka� i jakie� pi�kne dziewcz�ta wydupczyli w czasie podr�y. Gdyby wierzy� ka�demu ich s�owu, trzeba by uzna�, �e najwi�ksz� potencj� na �wiecie maj� w�a�nie kupcy, kt�rym uda�o si� opu�ci� rodzinne gniazdko. Wypada si� tylko zastanawia�, co w tym czasie robi�y ich �ony.
Zam�wi�em gorzkie, ciemne piwo i misk� kaszy ze zrazami. Po�artowa�em przez chwil� z dwoma kupcami z zadowoleniem opowiadaj�cymi o udanych interesach i poszed�em do siebie, na g�r�. Noc przespa�em razem ze stadem wszy i pluskwami wci�� spadaj�cymi z sufitu. Ale przynajmniej by� tu sufit, bo lepiej, gdy spadaj� ci na g�ow� pluskwy ni� deszcz, czy �nieg. Wsta�em r�wno ze �witem, gdy� wiedzia�em, �e wtedy b�d� m�g� w miar� spokojnie porozmawia� z ober�yst� albo kt�r�� z dziewek, czy stajennych ch�opc�w. Kostuch i bli�niacy nie s� lud�mi, kt�rych widoku szybko si� zapomina, i mia�em nadziej�, �e je�li tu byli, to kto� podzieli si� ze mn� wiadomo�ciami na ich temat.
Ober�ysta sta� przy ladzie i nalewa� z beczki piwo do okr�g�obrzuchych dzban�w. Dziewki kuchenne ju� krz�ta�y si� wok�, z zewn�trz s�ycha� by�o gwar i r�enie koni. C�, �ycie budzi�o si� wcze�nie.
��Szukam pewnych ludzi � powiedzia�em i potoczy�em w jego stron� tr�jgroszaka. Moneta zakr�ci�a si� wok� w�asnej osi i wpad�a wprost w jego rozwart� d�o�.
��R�ni tu bywaj� � mrukn��.
��Tych nietrudno zauwa�y�. Bli�niacy i ogromny facet z�
��Ten przystojniaczek � wzdrygn�� si� karczmarz. � Byli i owszem. Pochlali si�, zarzygali st�, rozwalili jednemu z kupc�w �eb kuflem i pojechali z samego rana.
��Dok�d?
��A kto ich tam wie?
Potoczy�em w jego stron� nast�pn� monet�, kt�r� z�apa� tak samo zr�cznie jak poprzedni�. Rozejrza� si� wok�, czy nikt nie s�ucha naszej rozmowy.
��To jest warte dukata � rzek� � ��ciutkiego, z�otego dukata z portretem mi�o�ciwie panuj�cego � doda� z chytrym u�mieszkiem.
Nie musia� m�wi� wi�cej. Nie mia�em zamiaru marnowa� dukata, skoro wiedzia�em ju�, �e pojechali do Gomollo. Zreszt�, gdzie indziej mogliby si� uda� w poszukiwaniu Bulsaniego?
��Szkoda, �e nie mam zb�dnego dukata � powiedzia�em i odszed�em, nie s�uchaj�c ju�, jak karczmarz pr�buje obni�y� cen�.
I co mia�em robi� teraz, kiedy moje przypuszczenia okaza�y si� prawdziwe? Zapuka� do bram pa�acu Diab�a i zapyta� o zagubionych przyjaci�? Czy te� wedrze� si�, morduj�c jego stra� przyboczn�, wyzwalaj�c bli�niak�w i Kostucha z loch�w? By� mo�e, gdybym by� paladynem z dawnych dni i mia� zast�p rycerzy, m�g�bym pokusi� si� o zdobycie Gomollo. Ale by�em sam, z nic nie wart� w domu kardyna�a koncesj� inkwizytora. I tak to w�a�nie jest, biedny Mordimerze � pomy�la�em sobie � dlaczego wci�� musisz nara�a� �ycie dla innych?
Jednak przeznaczenie zadecydowa�o za mnie. To nie ja musia�em stuka� do bram pa�acu Gomollo. To kardyna� odnalaz� mnie. Jecha�em dr�k� prowadz�c� w�r�d rzadkiego, sosnowego lasu. Spokojnie, st�pa, bo nigdzie mi si� nie spieszy�o. I kiedy wyjecha�em na niewielk� polan�, zobaczy�em przed sob� trzech konnych. Nie musia�em si� odwraca�, by wiedzie�, �e nast�pni trzej pojawili si� za moimi plecami. To nie byli zwykli rabusie. Rabusie tak blisko od Hez-hezronu zwykle ozdabiali krzy�e i szubienice, a nie spotyka�o ich si� w �rodku dnia na le�nym trakcie. O co jak o co, ale o bezpiecze�stwo nasz zacny biskup umia� zadba�. W ko�cu rabusie psuliby interesy, a Gersard o stan swojej sakiewki dba�, jak nikt inny. Poza tym zwykli opryszkowie nie mieliby dobrych koni, dobrej broni i karmazynowych w�y wyhaftowanych na p�aszczach.
Jeden z m�czyzn oderwa� si� od kompan�w i podjecha� w moj� stron�.
��Inkwizytorze Madderdin � powiedzia� oficjalnym tonem. � Jego Eminencja, kardyna� Beldaria, zaprasza.
��Zaprasza � powt�rzy�em bez ironii.
Za plecami mia�em jeszcze trzech je�d�c�w, s�ysza�em parskanie ich wierzchowc�w i czu�em ostr� wo� ko�skiego potu. By� mo�e powinienem ich zabi� albo spr�bowa� ucieczki. Ale ludzi kardyna�a by�o sze�ciu, mieli dobre, wypocz�te konie i za�o�� si�, �e co najmniej dw�ch z nich trzyma�o pod p�aszczami kusze. Zastanawia�em si� jednak, czy nie lepiej zgin�� tu i teraz, ni� trafi� do kardynalskich loch�w? Ale cz�owiek ma tak� dziwn� przywar�, i� czepia si� �ycia nawet w najbardziej beznadziejnych sytuacjach. Nie chcia�em jeszcze umiera� i mia�em nadziej�, �e uda mi si� uratowa� sk�r�. Czy mog�em da� rad� tym sze�ciu �o�nierzom? By� mo�e. Na piechot� i w zamkni�tym pomieszczeniu nie zawaha�bym si� stan�� do walki. Ale tutaj by�em bez szans. Je�li nie dosi�gn��by mnie miecz kt�rego� z nich, na pewno zrobi�yby to groty be�t�w. Poza tym mieli lepsze wierzchowce ni� m�j, a nie mog�em te� zapomina�, �e zacny kardyna� z ca�� pewno�ci� nie bra� na s�u�b� byle kogo. Nie pozostawa�o nic innego, jak zrobi� dobr� min� do z�ej gry.
��Z rado�ci� skorzystam z zaproszenia � powiedzia�em, wywo�uj�c u�miech na twarz.
A� do Gomollo eskortowali mnie bardzo uwa�nie. Dw�ch po bokach, dw�ch z przodu i dw�ch z ty�u. Musiano im powiedzie�, �e potrafi� sobie radzi� w trudnych sytuacjach, bo nawet na chwil� nie spu�cili ze mnie oczu. Pr�bowa�em pogaw�dzi� z dowodz�cym je�d�cem, ale nie raczy� si� nawet odezwa�. I s�usznie. Niebezpiecznie wdawa� si� w dyskusje z inkwizytorem.
Pa�ac Gomollo sta� na malowniczym wzg�rzu, a jego wie�e odbija�y si� w b��kitnym lustrze jeziora le��cego u st�p wzniesienia. Do pa�acu prowadzi�a jedna droga, przez wysok�, kut� w �elazie bram�, zako�czon�, tak jak i ca�e ogrodzenie, ostrymi szpikulcami. Zbyteczna ostro�no��, jak s�dz�, bo znaj�c s�aw� Diab�a z Gomollo, niewielu zapewne chcia�oby tu wej�� bez zaproszenia. A niekt�rzy, jak wasz uni�ony s�uga, bardzo niech�tnie wkraczali tutaj r�wnie�, dysponuj�c osobistym zaproszeniem kardyna�a.
Na rozleg�ym podje�dzie sta�o kilka karoc i krz�ta�a si� s�u�ba w czerwonej liberii. A na schodach prowadz�cych do pa�acu sta� nie kto inny, jak szacowny pra�at Bulsani. Kiedy zobaczy� mnie eskortowanego przez je�d�c�w, jego pucu�owata twarz rozja�ni�a si� w u�miechu.
��Ach, wi�c pragniesz do��czy� do swych przyjaci� � krzykn�� bardzo zadowolony z siebie. � Jak tam si� czujesz, Mordimer, biskupi piesku? B�dzie ci cieplutko, wiesz?
Zeskoczy�em z konia i zbli�y�em si� do pra�ata. Czu�em, jak za moimi plecami �o�nierze, zupe�nie ju� jawnie, wyci�gaj� kusze spod p�aszczy. Ale skoro dowioz�em ca�� sk�r� a� tutaj, nie zamierza�em jej bez celu nara�a�. Skin��em wi�c tylko pra�atowi uprzejmie g�ow�.
��Nie mam nic do pana, Bulsani � powiedzia�em � opr�cz dw�ch rzeczy. Po pierwsze, pi�� tysi�cy dukat�w dla Hilgferarfa, po drugie, niech pan ka�e wypu�ci� moich ludzi. Potem grzecznie si� po�egnamy, a pan w ka�dej chwili mo�e bezpiecznie wr�ci� do Hezu.
��Ach, jej! � z udawanym przera�eniem krzykn�� Bulsani. � Bo jak nie, to co? Ka�esz mnie aresztowa�, inkwizytorze? B�agam: nie!
Dworzanie i �o�nierze s�uchaj�cy tej rozmowy �miali si� w ku�ak.
��Do�� tych �art�w. � Twarz pra�ata nagle spochmurnia�a. � Wszyscy, wynocha! Zostawcie go ze mn� samego.
Nala� sobie wina z butelki, kt�r� mia� ze sob�, i wychyli� kielich jednym �ykiem. No c�, nie ma to jak trening.
��Madderdin, po co� ty si� w to wpl�ta�, cz�owieku? � zbli�y� si� i zapyta� wprost w moje ucho.
Czu�em silny zapach pachnide� o kadzidlanym aromacie. Nawet niez�ych, cho� zbyt kobiecych, jak na m�j gust.
��Jestem inkwizytorem � odpar�em spokojnie � i to jest moja praca.
Patrzy� na mnie, nie rozumiej�c.
��Praca? � zapyta�. � Jaka, u Boga Ojca, praca?
���cigam heretyk�w, dostojny pra�acie � powiedzia�em z ironi�. � Na tym zwykle polega praca inkwizytora. Tajemne obrz�dki, sekty, po�wi�canie dziewic�
��Dziewic? � nagle wybuchn�� �miechem. � Madderdin, ty idioto! To dlatego tu si� pojawi�e�? Po �ladach tych sze�ciu dziewic z po�udnia? �e niby one s� przeznaczone na jakie� tajemne rytua�y? Ch�opcze, te kobiety maj� umili� noce sze�ciu kardyna�om, kt�rzy zjad� jutro. Sze�ciu starym idiotom, kt�rych s� ju� w stanie podnieci� tylko m�odo��, smag�e cia�ko i niewinno��. Sze�ciu prykom, kt�rzy z naszym przyjacielem Beldari� spiskuj�, jak pozbawi� w�adzy biskupa Hez-hezronu. Tu nie ma �adnej herezji, Madderdin, to tylko polityka!
S�owa Bulsaniego uderzy�y we mnie jak obuchem. A wi�c pod��a�em z�ym tropem. To nie tu by�a siedziba Ko�cio�a Czarnego Przemienienia, to nie tu oddawano si� herezjom, nie tu profanowano �wi�te relikwie. Mog�em tylko naplu� sobie w brod�, bo nie pozostawa�o mi nic innego. W takiej sytuacji nie mia�em co liczy� na pomoc mojego Anio�a Str�a. By� mo�e, je�li by�by w dobrym nastroju, wspom�g�by mnie sw� si�� w walce przeciw herezji. Ale nie teraz. Je�li Mordimer zawi�d�, poszukam sobie innego inkwizytora � tak zapewne my�la� m�j Anio�. I mia� racj�. Na �wiecie nie ma miejsca dla tych, kt�rzy pope�niaj� b��dy.
C�, mimo wszystko pr�bowa�em. Mo�e jednak nie chcia�em przyzna� nawet przed samym sob�, �e do z�owrogiego pa�acu Gomollo przywiod�a mnie troska o Kostucha i bli�niak�w? Nie szukanie Ko�cio�a Czarnego Przemienienia ani perspektywa zarobku u Hilgferarfa, a po prostu zwyk�a przyjacielska troska? A mo�e tylko teraz, wiedz�c, i� �mier� jest ju� bardzo blisko, stara�em si� znale�� szlachetne motywy swego post�powania?
Kardyna� wygl�da� tak, jak go zapami�ta�em z audiencji. By� w�t�ym staruszkiem o mi�ym u�miechu, wygolonych policzkach i siwej, ko�lej br�dce. Jego twarz przypomina�a pieczone jab�uszko o lekko sp�kanej sk�rce.
��Mordimer Madderdin � powiedzia� cicho. � Co za wizyta, inkwizytorze! Spotkali�my si� � zastanowi� si� przez chwil� i przeczesa� palcami br�dk� � szesna�cie lat temu na audiencji w Hez-hezronie. Mia�e� chyba wtedy zaszczyt uca�owa� moj� d�o�.
��Wasza Eminencja ma znakomit� pami�� � powiedzia�em, sk�oniwszy si� lekko. �a�cuch, kt�rym owin�li mi kostki, zabrz�cza�.
��C� ci� sprowadza do mojego domu, Madderdin? � zapyta� z figlarnym u�mieszkiem. � Nieodparta pokusa zwiedzenia loch�w Gomollo? Przekonanie si�, czy wszystkie te baj�dy na temat kardyna�a-diab�a s� prawd�?
��O�mieli�em si� niepokoi� Wasz� Eminencj� z innego powodu � zacz��em � i je�li Wasza Eminencja pozwoli, to mog� go wy�uszczy�
��Nie, Mordimer. � Machn�� d�oni�. � Ta rozmowa ju� mnie znu�y�a. Po�wi�c� ci chwil� albo dwie jutro wieczorem. Wyja�nisz mi dzia�anie pewnych narz�dzi. To mo�e by� bardzo interesuj�ce, je�li skazany sam b�dzie opisywa� skutki dzia�ania narz�dzi na swym ciele. � Pstrykn�� palcami. � Tak, tak, tak, to znakomity pomys�! � Jego twarz rozja�ni�a si� w u�miechu.
Przeszed� mnie dreszcz.
��O�miel� si� przypomnie� Waszej Eminencji, �e jestem inkwizytorem biskupa Hez-hezronu i dzia�am na podstawie legalnej koncesji wydanej przez w�adze Ko�cio�a i podpisanej przez Jego �wi�tobliwo��.
Gomollo spojrza� na mnie wyra�nie zmartwiony.
��Twoja koncesja zagin�a, Mordimer � powiedzia�. � Zreszt� mnie nie dotycz� takie rzeczy.
Wiedzia�em, �e zosta�a mi jedna, jedyna szansa ratunku. Ulotna, nieprawdopodobna, ale jednak jaka� szansa. Ten cz�owiek by� chory, bo przekonany o w�asnej sile i o tym, �e przed nikim nie odpowiada. A jednak to nie by�a prawda. Nikt nie jest bezkarny.
��Licencja inkwizytora zostaje przyznana przez Ojca �wi�tego na wniosek biskupa � powiedzia�em i modli�em si�, �ebym zd��y� doko�czy� zdanie, zanim ka�� mnie wrzuci� do loch�w. � Lecz decyzja biskupa jest emanacj� woli Anio��w, a co za tym idzie, Pana Boga naszego Wszechmog�cego. Nie mo�esz mnie skrzywdzi�, kardynale Gomollo, i nie sprzeciwi� si� w ten spos�b woli Anio��w!
Kardyna� spurpurowia� tak, �e my�la�em, i� krew try�nie mu wszystkimi porami twarzy. Chyba nikt nigdy nie przemawia� do niego w ten spos�b. �wita sta�a oniemia�a i my�l�, �e zastanawiali si� nad tym, jakie� to sprytne sztuczki zostan� zastosowane na bezczelnym inkwizytorze.
��Sram na Anio��w! � zagrzmia� Gomollo, a jego wrzask za�ama� si� w kogucim pieniu. � Do lochu z tym szubrawcem! Przygotujcie narz�dzia! Zaraz! Natychmiast!
Na to w�a�nie liczy�em. Na nieostro�ne i nieopatrzne s�owa kardyna�a. By� stary, sklerotyczny i z�amany atakami migren. Ale nawet on powinien wiedzie� i pami�ta�, �e nie wolno kpi� z Anio��w. Poczu�em charakterystyczne mrowienie w karku i dreszcz przebiegaj�cy wzd�u� kr�gos�upa. Wszystkie lampy i �wiece w komnacie zgas�y, jakby zdmuchni�te nag�ym porywem wiatru. Ale w komnacie mimo to by�o jasno. Nawet ja�niej ni� przedtem. Na jej �rodku sta� m�j Anio� Str�. Pot�ny, bia�y, ja�niej�cy, ze skrzyd�ami si�gaj�cymi powa�y i srebrzystym mieczem w marmurowej d�oni.
Wszyscy obecni padli na twarze. Tylko Gomollo sta�, teraz blady jak kreda, i porusza� ustami, niczym �wie�o wyrzucona na brzeg ryba.
��Mo� mo� mo� mo� � wybe�kota�.
M�j Anio� Str� przygl�da� mu si� z ponurym u�miechem.
��Kardynale Beldaria � powiedzia�. � Nadszed� czas zap�aty.
Machn�� lew� d�oni� w powietrzu, a wtedy nagle, tu� obok niego, pojawili si� Kostuch i bli�niacy. Oszo�omieni i mrugaj�cy nie przyzwyczajonymi do �wiat�a oczami. Kostuch mia� zakrwawion� bluz�, a Pierwszemu przez policzek bieg�a paskudna rana. Na moich nogach p�k�y ogniwa �a�cuch�w.
��Czyni� ciebie, Mordimer, i twoich przyjaci� pe�nomocnikami Inkwizycji w pa�acu Gomollo i przyleg�ych w�o�ciach. Niech tak si� stanie w imieniu Anio��w! � Ostrzem miecza stukn�� w pod�og�, a� sypn�y si� r�nobarwne skry.
��Zawiadomi� innych Anio��w � doda� ju� cichszym g�osem. � Spodziewaj si� jutro inkwizytor�w z Hez-hezronu.
�wiece i lampy zap�on�y pe�nym blaskiem, a Anio�a nie by�o ju� w�r�d nas. Tylko wypalone �lady jego st�p pozosta�y na drogocennym dywanie kardyna�a. Kostuch wrzasn�� jak zarzynany, a w jego d�oni pojawi�a si� d�uga, zakrzywiona szabla. Podbieg� do najbli�szego z dworzan kardyna�a i przyszpili� go ostrzem do pod�ogi.
��Kostuch! � rykn��em. � Chod� tu, Kostuch!
Przez chwil� patrzy� na mnie, nie rozumiej�c, ale w ko�cu jego twarz rozja�ni�a si� u�miechem. U�miechni�ty wygl�da� jeszcze paskudniej ni� zwykle.
��Mordimer � powiedzia� z uczuciem � przyszed�e� po nas, Mordimer.
Podszed� i obj�� mnie. Odsun��em si�, bo �mierdzia� jak nieboskie stworzenie. Warunki w lochach kardyna�a nie sprzyja�y jak wida� higienie, a zreszt� mycie i tak nie nale�a�o do ulubionych zaj�� Kostucha.
Przebity dworzanin le�a� na pod�odze i rz�zi�. Wyrzygiwa� z ust krwaw� pian�. Patrzy�em na niego przez chwil� oboj�tnym wzrokiem. Na moment nasze oczy si� spotka�y i w jego spojrzeniu wyczyta�em strach, niezrozumienie oraz potworn� t�sknot� za uciekaj�cym �yciem. Ach, mili moi, przyzwyczai�em si� ju� do takich spojrze� Inni dworzanie powoli wstawali, zacz�y si� jakie� szepty.
��Wszyscy pod �cian� � rozkaza�em g�o�no.
Beldaria szarpn�� si�, jakby chcia� chwyci� mnie za kaftan. Lew� r�k� przytrzyma�em mu d�onie, a praw� zacz��em bi� go po twarzy. Wolno, otwart� d�oni�. Poczu�em pod palcami krew i ostre okruszki z�b�w. Jego nos chrupn�� i ust�pi� pod uderzeniem. Kiedy pu�ci�em, starzec pad� na ziemi� jak zakrwawiony �achman.
��Zabierzcie to �cierwo � rozkaza�em s�u��cym.
Pra�at Bulsani dr�a� pod �cian�. Przytula� si� do niej tak mocno, jakby chcia� si� sta� cz�ci� pokrywaj�cego j� kobierca.
��Straci�e� ochot� na dowcipkowanie, ojcze? � zapyta�em. � Szkoda, bo liczy�em na jakie� finezyjne �arciki i wymy�lne aluzje. Nie powiesz czego�, by mnie rozweseli�?
Patrzy� na mnie ze strachem i nienawi�ci�. Wiedzia�, �e dla niego ju� wszystko si� sko�czy�o. Noce sp�dzane na kartach, popijaniu wina i ob�apywaniu dziwek. Jego �ycie warte teraz by�o tyle, co plwocina na gor�cym piasku.
U�miechn��em si� i podszed�em do bli�niak�w. U�cisn�li mi d�onie z wzruszaj�cym oddaniem.
��Wiedzia�em, prawda, Mordimer, wiedzia�em, �e nas nie zostawisz � rzek� Pierwszy.
By�o nas czterech w pa�acu kardyna�a. A �o�nierzy i dworzan co najmniej pi��dziesi�ciu. W samej tej du�ej komnacie � kilkunastu. Jednak nikomu nie przysz�oby do g�owy przeciwstawi� si� nam. A przecie� mogli nas zabi� Albo przynajmniej pr�bowa�. Tymczasem ka�dy z tych ludzi mia� z�udn� nadziej� ocalenia �ycia i chcia� za ni� zap�aci� gorliwym pos�usze�stwem. Ka�dy z nich b�aga� ju� w my�lach tylko o to, by nie znale�� si� w piwnicach Inkwizytorium. Lecz wierzcie mi, �e wszyscy, kt�rzy prze�yj� wiecz�r, znajd� si� w nich nadspodziewanie pr�dko. Ofiarujemy im tam �ask� pocieszaj�cej rozmowy i wyznania wszystkich win. Za� to, czy ich �ycie zako�czy si� w moczu, kale, krwi i przera�liwym b�lu b�dzie zale�e� tylko od nich samych i ich ch�ci zrozumienia oraz odkupienia grzech�w. Je�li b�d� wystarczaj�co rozumni i pokorni, by� mo�e umr� �ci�ci, a na stosie sp�on� ich bezg�owe cia�a. Je�li nie, zostan� upieczeni na wolnym ogniu, na oczach wyj�cej z uciechy gawiedzi, otoczeni smrodem w�asnego, palonego t�uszczu.
Wyszed�em na korytarz. W ciemnej wn�ce sta� m�j Anio�. Teraz przybra� posta� niepozornego cz�owieczka w ciemnym p�aszczu. Ale to by� m�j Anio�. Nigdy nie pomylisz si�, kiedy masz szcz�cie lub pecha ujrze� swego Anio�a Str�a, niezale�nie od tego, jak za�yczy sobie wygl�da�.
��Jestem z ciebie zadowolony, Mordimer � powiedzia�. � Zrobi�e�, co do ciebie nale�a�o.
��Na chwa�� Pana � odrzek�em, bo co innego mog�em powiedzie�.
��Tak, na chwa�� Pana � powt�rzy� z jak�� dziwn� i zaskakuj�c� gorycz� w g�osie. � Czy wiesz, Mordimer, �e w oczach Boga wszyscy jeste�my winni, niezale�nie od naszych uczynk�w?� � Spojrza�em w jego �renice, a one by�y jak jeziora wype�nione ciemno�ci�. Wzdrygn��em si� i odwr�ci�em wzrok -� Pytaniem jest tylko wymiar i czas kary. Kary, kt�ra nieuchronnie nadejdzie.
��Dlaczego wi�c my�limy o tym, by mu si� przypodoba�? � o�mieli�em si� zada� pytanie.
��A czy dziecko na pla�y nie buduje mur�w z piasku, kt�re maj� powstrzyma� przyp�yw? I czy, kiedy jego budowle znikn� ju� pod falami, na drugi dzie� nie stara si� zbudowa� mur�w jeszcze pot�niejszych, chocia� w g��bi duszy dobrze wie, �e nic to nie da? � Po�o�y� d�o� na moim ramieniu, a ja poczu�em, �e uginam si� pod jej ci�arem.
��Ty, Mordimer, wype�nisz wszystko, co ma si� wype�ni� � powiedzia�. � Jutro przyb�d� tu spiskuj�cy kardyna�owie i jutro pojawi� si� inkwizytorzy.
��A wi�c nie ma Ko�cio�a Czarnego Przemienienia?
��Kt� wie, co oznacza s�owo �jest�? � zapyta� Anio�. � I kt�rego z byt�w dotyczy? � zawiesi� g�os. � �wiat jest pe�en tajemnic, Mordimer � ci�gn�� dalej �agodnym tonem. � Czy wiesz, i� istniej� takie elementy materii, kt�rych istnienie tylko przeczuwamy, gdy� obserwacja powoduje ich zniszczenie? Kto mo�e wi�c odpowiedzie� na pytanie, czy one s� i dla kog� s�?
Czeka�em, my�l�c, �e powie co� jeszcze, ale Anio� wyra�nie ju� sko�czy�. I tak dziwi�em si�, �e raczy� pozostawa� ze mn� tak d�ugo.
��Co mam wi�c robi�, m�j panie? � zapyta�em, cho� l�ka�em si�, aby nie rozsierdzi�a go moja niedomy�lno��.
��Mordimer, to, co masz zrobi�, sam wiesz najlepiej � odpar� i u�miechn�� si�.
Tym razem nie pr�bowa�em nawet zobaczy� jego oczu, bo nie chcia�em, aby otch�a�, kt�ra w nich by�a, spojrza�a we mnie.
Ta historia zacz�a si� w Hez-hezronie i tam w�a�nie musia�a si� zako�czy�. Do domu Lonny weszli�my wczesnym rankiem. Ja, Kostuch, bli�niacy i trzech inkwizytor�w w ciemnych p�aszczach. Kiedy nas zobaczy�a, krew odbieg�a jej z twarzy.
��Mordimer � powiedzia�a g�uchym g�osem.
��Mordimer Madderdin w imieniu Inkwizycji � rzek�em. � Tw�j dom, c�rko, zostanie poddany inspekcji.
��Ja nic nie zrobi�am � powiedzia�a z rozpacz� w g�osie. � Wiesz o tym, Mordimer!
��Przynale�no�� do Ko�cio�a Czarnego Przemienienia, obmierz�ej sekty heretyk�w, to twoim zdaniem nic? � zapyta�em. � A skupowanie dziewic w celu poddawania ich �wi�tokradczym obrz�dkom? Nie m�wi�c ju� o sprofanowanych relikwiach i heretyckich amuletach, kt�re znajdziemy w twoim domu.
��Powiedzia�e�, �e je�li stoisz po jednej strony barykady, a kto inny po drugiej, to mo�na podj�� tylko jedn� s�uszn� decyzj�. I ja stan�am po twojej stronie, Mordimer! Pomog�am ci!
��Nic ci nie obiecywa�em, Lonna � wzruszy�em ramionami. � Takie jest �ycie. Pe�ne niegodziwo�ci. Zreszt� sama o tym najlepiej wiesz. W ko�cu to ty, pere�ko, wyda�a� mnie ludziom kardyna�a. �atwo by�o my�le�, �e uprzykrzony Madderdin nigdy nie opu�ci ju� Gomollo, prawda? Ale zapomnia�a� o nieoczekiwanym, pere�ko. O tym, �e Goliat nie zawsze zwyci�a Dawida. W ko�cu M�dra Ksi�ga m�wi:
Lonna patrzy�a na mnie i milcza�a. Bardzo dobrze, bo nie by�o nic do powiedzenia.
Kostuch zbli�y� si� do mnie i widzia�em jego wyg�odnia�e oczy.
��Mog�, Mordimer? � zapyta� pokornie.
��Mo�esz, Kostuch, ale ona ma prze�y� � odpar�em.
By� jak wdzi�czny psiak, kiedy porywa� j�, i bezwoln�, zrozpaczon� i oniemia�� prowadzi� na g�r�, do komnat. Potem s�yszeli�my przez d�u�szy czas jej krzyk, ale p�niej ten krzyk umilk�. Kiedy inkwizytorzy j� zabierali, mia�a zakrwawione uda, porwan� sukni� i pustk� w oczach.
W dwie godziny potem otoczyli�my dom Hilgferarfa. Przyj�� nas zimno, spokojnie, i tak, jak my, wiedzia�, �e jest ju� martwy.
��Nie trzeba by�o mnie oszukiwa�, panie Hilgferarf � powiedzia�em. � Dziewice z po�udnia mia�y by� wsp�lnym prezentem pana i Bulsaniego dla Diab�a z Gomollo i jego go�ci, prawda? Pan dawa� got�wk�, a pra�at doj�cie do kardyna�a. Ale Bulsani postanowi� pana przechytrzy�, czy� nie tak, i wr�czy� prezent tylko we w�asnym imieniu? Wynaj�� mnie pan, doskonale wiedz�c, gdzie jest Bulsani. Co to mia�o by�? Pr�ba?
��Nie. Nie wiedzia�em, �e Bulsani kupi� dziewczyny, dop�ki mi pan o tym nie powiedzia�. Przypuszcza�em tylko, �e m�g� to zrobi�.
��Tak, tak, wysoko gra� nasz pra�at. Tak jak i pan � powiedzia�em serdecznie.
��To prawda � rzek� Hilgferarf. � O co jestem oskar�ony?
��O herezj�, �amanie zasad �wi�tej wiary, spisek, profanacj� relikwii, rytualne morderstwa, przynale�no�� do sekt nie usankcjonowanych przez Ko�ci� � powiedzia�em � i o co pan jeszcze tylko chce.
��Dlaczego mi to pan robi, Madderdin?
��Aby uk�adanka pasowa�a � rzek�em. � Kardyna�owie i ladacznica, powa�any kupiec i s�yn�cy z frywolnego �ycia pra�at. Wszyscy s� heretykami, a to oznaczy, �e herezja mo�e by� wsz�dzie. Tu i tam. W domu twojego s�siada i w ko�ciele twojego proboszcza. Mo�e nawet w g�owie twojej �ony. Trzeba by�o zajmowa� si� handlem, panie Hilgferarf, a nie miesza� do polityki. I niech pan pomy�li, kto by� pa�skim wsp�lnikiem, bo takie pytania pan na pewno us�yszy. A wtedy trzeba b�dzie odpowiada� szybko i logicznie, je�li nie chce pan cierpie� ponad miar�.
��Mam przyjaci� � powiedzia� blady, nie wierz�c we w�asne s�owa.
Skin��em mu g�ow� i przywo�a�em skinieniem inkwizytor�w. Wyszed�em, kiedy zak�adali mu kajdany. By� ju� przecie� martwy, a martwi ludzie nie maj� przyjaci�.
By� mo�e spytacie, co czuj�, pozostawiaj�c za sob� trupy? Co czuj�, wiedz�c, �e sze�ciu kardyna��w, Lonna, Hilgferarf, dworzanie i �o�nierze kardyna�a Gomollo s� martwi? Niekt�rzy zreszt� jeszcze �yj�. Ich serca bij� ze strachu, ich gard�a wydaj� okrzyki b�lu, ich p�uca dusz� si� w chrapliwym oddechu, ich m�zgi staraj� si� wymy�li� historie, kt�re zaspokoj� ciekawo�� spokojnych ludzi w ciemnych p�aszczach. Schodz� czasami tam, na d�. Do mrocznych piwnic, kt�rych �ciany t�tni� b�lem i strachem. Widzia�em Lonn�, widzia�em Hilgferarfa i widzia�em kardyna��w. Pozbawieni godno�ci i purpury wili si� u st�p inkwizytor�w, oskar�aj�c samych siebie i swych towarzyszy. Nie odczuwam rado�ci, ale nie odczuwam te� smutku. Ci ludzie ju� teraz wierz�, �e byli heretykami, spiskuj�cymi przeciw Ko�cio�owi i �wi�tym zasadom naszej religii. A je�li uwierzyli we w�asn� zdrad�, to znaczy, �e ta zdrada by�a zawsze w g��bi ich serc. Bo cz�owiek uczciwy nigdy nie straci zaufania do w�asnej prawo�ci.
Jedyne, kogo mi �al, to sze�ciu dziewic z po�udnia. Kaza�em zabi� je Kostuchowi i bli�niakom, a ich cia�a u�o�y� w wyrysowanych czarn� kred� kr�gach, potem podci�� �y�y i krew zla� do szklanych retort. Kaza�em na ich piersiach i brzuchach wypisa� tajemne symbole, a mi�dzy nogi w�o�y� odwr�cone krzy�e. Wiedzia�em, �e ten widok wystarczy, by inkwizytorzy z Hez-hezronu poczuli si� jak go�cze psy na tropie. Wiedzia�em te�, �e b�dzie to pow�d aresztowania sze�ciu kardyna��w-spiskowc�w, zw�aszcza i� do Hez-hezronu dotar�y wie�ci o spisku knutym przy okazji heretyckich praktyk. Tak wi�c czuj� troch� �alu. Pociesza mnie tylko jedno: wszyscy jeste�my winni w oczach Boga, a pytaniem jest jedynie czas i wymiar kary. Tak powiedzia� m�j Anio�, a ja nie znajduj� powod�w, by nie wierzy� jego s�owom. I wierz� te�, �e m�j czas niepr�dko nadejdzie, a kara nie b�dzie surowa nad miar�.