Dzwon u pobliskiej Marii Magdaleny podw�jnym pulsatio obwie�ci� non�. Dalszym echem zawt�rowa�a odrobin� tylko sp�niona �wi�ta El�bieta. Za oknem ulica Szewska rozbrzmiewa�a zgie�kiem i turkotem k�.

Kanonik Otto Beess oderwa� oczy od obrazu przedstawiaj�cego m�cze�stwo �wi�tego Bart�omieja, jedynej, pr�cz p�ki z lichtarzami i krucyfiksem, dekoracji surowych �cian izby.

��Bardzo ryzykujesz, ch�opcze � powiedzia�. By�y to pierwsze s�owa, jakie wyrzek� od chwili, gdy otworzy� drzwi i zobaczy�, kto w nich stoi. � Bardzo ryzykujesz, pokazuj�c si� we Wroc�awiu. W mojej opinii to ju� nawet nie jest ryzyko. To zuchwa�e wariactwo.

��Wierz mi, wielebny ojcze � spu�ci� oczy Reynevan. � Nie zjawi�bym si� tu, nie maj�c powod�w.

��Kt�rych si� domy�lam.

��Ojcze�

Otto Beess pacn�� d�oni� w st�, szybkim uniesieniem drugiej r�ki nakaza� mu milczenie. Sam te� milcza� d�ugo.

��Tak mi�dzy nami � powiedzia� wreszcie � osobnik, kt�rego cztery lata temu, po zamordowaniu Peterlina, za moj� spraw� wydoby�e� od strzegomskich karmelit�w� Jak on ci si� kaza� zwa�?

��Szarlejem.

��Szarlejem, ha. Wci�� masz z nim kontakt?

��Ostatnio nie. Ale w og�le tak.

��Je�li wi�c w og�le spotkasz tego� Szarleja, przeka� mu, �e mam z nim na pie�ku. Zawi�d� mnie bardzo. Diabli wzi�li rozs�dek i spryt, jakimi niegdy� s�yn��. Miast na W�gry, jak powinien, wywi�z� ci� do Czech, wci�gn�� do husyt�w�

��Nie wci�ga�. Sam przysta�em do utrakwist�w. Z w�asnej ochoty i z w�asnej decyzji, poprzedzonej d�ugim rzeczy rozwa�aniem. I pewien jestem, �e post�pi�em s�usznie. Prawda jest po naszej stronie. Mniemam�

Kanonik ponownie podni�s� d�o�, nakazuj�c mu zamilkn��. Nie interesowa�o go, co Reynevan mniema. Wyraz jego twarzy w�tpliwo�ci w tym wzgl�dzie nie zostawia� �adnych.

��Jakem rzek�, domy�lam si� powod�w, kt�re przywiod�y ci� do Wroc�awia � powiedzia� wreszcie, podnosz�c wzrok. � Domy�li�em si� ich bez trudu, powody te s� na ustach wszystkich, nikt nie m�wi o niczym innym. Twoi nowi wsp�wyznawcy i bracia w wierze, twoi konfratrzy w walce o prawd�, twoi druhowie i kompani ju� od dw�ch miesi�cy pustosz� ziemi� k�odzk� i �l�sk. Od dw�ch miesi�cy w ramach walki o wiar� i prawd� twoi bracia, Sierotki Kralovca, morduj�, pal� i rabuj�. Pu�cili z dymem Zi�bice, Strzelin, O�aw� i Niemcz�, do cna ograbili klasztor henrykowski, spl�drowali i spustoszyli p� Nadodrza. Teraz, jak niesie wie��, oblegaj� �widnic�. A ty znienacka zjawiasz si� we Wroc�awiu.

��Ojcze�

��Milcz. Sp�jrz mi w oczy. Je�li przyby�e� tu jako husycki szpieg, dywersant lub emisariusz, opu�� m�j dom natychmiast. Utaj si� gdzie indziej. Nie pod moim dachem.

��Zabola�y mnie � Reynevan wytrzyma� spojrzenie � twe s�owa, wielebny ojcze. I pos�dzenie, �e zdolny by�bym do podobnej niegodziwo�ci. My�l, �e m�g�bym wystawi� ci� na ryzyko i szwank�

��Wystawi�e� mnie na szwank, przychodz�c tutaj. Dom mo�e by� obserwowany.

��By�em ostro�ny. Potrafi�

��Wiem, �e potrafisz � przerwa� mu do�� ostro kanonik. � I co potrafisz. Wie�ci kr��� i rozchodz� si� szybko. Patrz mi w oczy. I gadaj wprost: jeste� tu jako szpieg czy nie?

��Nie.

��Wi�c?

��Potrzebuj� pomocy.

Otto Beess uni�s� g�ow�, spojrza� na �cian�, na obraz, na kt�rym poganie za pomoc� wielga�nych obc�g�w zdzierali sk�r� ze �wi�tego Bart�omieja. Potem znowu utkwi� wzrok w oczach Reynevana.

��Oj, potrzebujesz � potwierdzi� powa�nie. � Bardzo potrzebujesz. Bardziej ni� my�lisz. Nie tylko na tym �wiecie. Na tamtym r�wnie�. Przebra�e� miar�, synu. Przebra�e� miar�. U boku twych nowych kompan�w i braci w nowej wierze stawa�e� tak gorliwie, �e zrobi�e� si� s�awny. Zw�aszcza po grudniu �o�skiego roku, po bitwie pod Wielis�awiem. Sko�czy�o si� tak, jak musia�o si� sko�czy�. Teraz, je�li wolno doradzi�, m�dl si�, kajaj i pokutuj. G�ow� popio�em posypuj, a obficie. Inaczej ze zbawieniem duszy masz przesrane. Wiesz, o czym m�wi�?

��Wiem. By�em przy tym.

��By�e�? W katedrze?

��By�em.

Kanonik milcza� czas jaki�, b�bni�c palcami po blacie.

��Wiele bywasz � powiedzia� wreszcie. � Boj� si�, czy nie nadto wiele. Ja na twoim miejscu ograniczy�bym to bywanie. Wracaj�c ad rem: z dniem dwudziestym trzecim stycznia, od niedzieli Septuagesimae, znalaz�e� si� poza Ko�cio�em. Wiem, wiem, co na to powiesz, husyto. �e to nasz Ko�ci� jest z�y i odst�pczy, a tw�j prawy i prawdziwy. I �e na anatem� bimbasz. Bimbaj, twoja wola. Nie miejsce zreszt� i nie czas na dysput� teologiczn�. Nie przyszed�e� tu, domy�li�em si� ju�, szuka� pomocy w kwestii zbawienia. Idzie ci z pewno�ci� o rzeczy bardziej �wieckie i powszednie, bardziej o profanum ani�eli o sacrum. M�w wi�c. Opowiadaj. Zwierzaj si� z bol�czek. A �e przed nieszporami musz� by� na Ostrowiu Tumskim, opowiadaj, streszczaj�c si�. W miar� mo�liwo�ci.

Reynevan westchn��. I opowiedzia�. Streszczaj�c si�. W miar� mo�liwo�ci. Kanonik wys�ucha�. Wys�uchawszy, westchn��. Ci�ko.

��Oj, ch�opcze, ch�opcze � wyrzek�, kiwaj�c g�ow�. � Stajesz si� diablo ma�o oryginalny. Co problem u ciebie, to z tej samej beczki. Ka�dy tw�j k�opot jest, �e si� uczenie wyra��, feminini generis.

Zaufanie Ottona Beessa do kompanii Fugger�w nie by�o bynajmniej bezgranicznym, list kanonika chroni�y bowiem nie tylko piecz�cie. Tre�� by�a zredagowana tak zr�cznie, �e osobie postronnej wiele by nie powiedzia�a. Nie by�o w li�cie nic, co mog�oby stanowi� dow�d lub w inny spos�b by� u�yte na szkod� nadawcy. Lub adresata. Nawet Reynevanowi, b�d� co b�d� znaj�cemu kanonika dobrze, rozgryzienie kodu zaj�o troch� czasu.

��Znasz mo�e � spyta�, nie podnosz�c g�owy � we Wroc�awiu karczm� lub gospod�, w nazwie kt�rej jest ryba? Achillesie?

��We Wroc�awiu � Achilles Czibulka oderwa� si� od liczenia u�o�onych w s�upki monet � jest sto karczm. Ryba, m�wisz? Pomy�lmy� Jest karczma �Pod Szczupakiem� na Menniczej, jest �Modry Karp� na Nowym Mie�cie� Tej ostatniej nie polecam. Jad�o kiepskie, w mord� dosta� niezmiernie �atwo� No, i jest te� �Z�ota Rybka�� Za Odr�, na O�binie�

��Niedaleko leprozorium i ko�cio�a Jedenastu Tysi�cy Dziewic � rozszyfrowa� wci�� schylony nad listem Reynevan. � Locus virginis, aha! Wszystko jasne. �Z�ota Rybka�, m�wisz? Musz� si� tam uda�, Achillesie. I to jeszcze dzi�. Po nieszporach.

��O�bin po nieszporach? Zdecydowanie odradzam.

��A jednak mi wypadnie.

��Nam wypadnie. � Unguentarius przeci�gn�� si�, a� chrupn�y stawy w �okciach. � Nam obu. Id�c samotnie, mo�esz tam w og�le nie doj��. Czy stamt�d cali wr�cimy, to druga sprawa. Ale p�jdziemy we dw�jk�.

��Wpierw jednak � obrzuci� spojrzeniem s�upki monet na stole � trzeba zabezpieczy� fundusze. Szczodrze ci skapn�o, szczodrze, �ebym tak zdr�w by�. Odj�wszy d�ug za amulet, tw�j maj�tek wynosi sto dziewi��dziesi�t trzy z�ote re�skie. Porwa�e� kogo�, czy jak? Bo to rychtyk jak okup.

Zbudzi� go chrobot rygla i skrzyp otwieranych drzwiczek, oprzytomnilo zimne �wie�e powietrze, wraz ze �wiat�em wdzieraj�ce si� do wn�trza. Zmru�y� oczy.

Do furgonu pakowano nast�pnych pasa�er�w. Trzech. Pierwszy, barczysty w�sacz w rycerskim wamsie, com�� si� odruchowo na widok le��cego chorego.

��Bez obaw � uspokoi� Reynevan. � To nic zaka�nego. Gor�czka, nic wi�cej.

��W�azi� do �rodka! � ponagli� jeden z najemnik�w. � �ywo, �ywo! Mam wam pom�c?

Drzwiczki furgonu zatrzasn�y si�, zn�w pogr��aj�c wn�trze w mroku. �wiat�a wystarczy�o jednak, by Reynevan nabra� pewno�ci, �e zna przynajmniej dw�ch z tr�jki nowych wi�ni�w, bark w bark usadowionych naprzeciw. �e ju� widzia� ich twarze.

��Skoro ju� pobrata�a nas smutna dola � wyprzedzi� go ostro�nym i pe�nym wahania g�osem w�sacz � to niechaj si� znamy. Jestem Jan Kuropatwa z �a�cuchowa, miles polonus�

��Herbu Szreniawa � zdecydowa� si� doko�czy� po polsku Reynevan � je�li dobrze pami�tam. Spotkali�my si� w Pradze�

��A niech mnie! � Podejrzliwie zachmurzona i zaci�ta twarz Polaka rozja�ni�a si�. � Reynevan, eskulap praski! Pami�tam! Od razu znajomym mi si� wa�� zda�e�� A to�my wszyscy wpadli, zaraza by to wzi�a�

��Adsumus� � zaj�cza� g�o�no chory, roluj�c g�ow�. � Adsum�

��Je�li ju� o zarazie mowa � odezwa� si� z niepokojem w g�osie drugi z Polak�w, wskazuj�c le��cego. � To czy ten tutaj aby�

��Im� Reynevan konsyliarzem jest, Jakubie � pouczy� Kuropatwa. � Na chor�bskach si� zna. Je�li m�wi, �e to nie zaka�ne, trza mu wierzy�. Pozw�lcie, panie Reynevan: �w tu dobry szlachcic to pan Jakub Nadobny z Rogowa herbu Dzia�osza. A �w to�

��My si� znamy � przerwa� trzeci m�czyzna, z mocno zarysowan�, troch� krzyw� jakby szcz�k�. � Klemens Koch�owski z Wielunia, pami�tacie? Mieli�my przyjemno��. W Toszku to by�o, jesieni� �o�skiego roku. O interesach rozprawiali�my.

Reynevan potwierdzi�, ale tylko skinieniem g�owy. Nie by� pewien, czy i jak dalece mo�e wchodzi� w szczeg�y. Nowi pasa�erowie furgonu byli, i owszem, chwilowymi wsp�towarzyszami niedoli, ale to wcale nie oznacza�o, �e musieli zna� specyfik� i detale prowadzonych przez Koch�owskiego interes�w. Polegaj�cych na sprzedawaniu husytom koni, broni, prochu i kul.

��Wszystkich trzech razem nas ogarn�li, jednego dnia � rozwia� jego w�pliwo�ci Jan Kuropatwa. � Na krakowskim trakcie, mi�dzy Bielskiem a Skoczowem. Szli�my cugiem, wie�li�my� Domy�lacie si�, co wie�li�my. Wszak wiecie, co si� tym traktem wozi.

Reynevan wiedzia�. Wszyscy wiedzieli. Biegn�cy przez Cieszyn i Bram� Morawsk� trakt krakowski, szlak ��cz�cy Kr�lestwo Polskie z Czeskim by� jedn� z nielicznych dr�g handlowych wymykaj�cych si� otaczaj�cej husyckie Czechy blokadzie. Szlakiem tym towary z Polski sz�y do Czech praktycznie nieprzerwanie i bez przeszk�d, dzia�o si� tak dzi�ki uk�adowi, jaki stan�� pomi�dzy morawsk� szlxacht� kaliksty�sk� a mo�nymi katolikami. Morawscy husyci nie podejmowali �upie�czych wypraw na ziemie katolik�w, ci za� przymykali oko na ci�gn�ce przez Cieszyn transporty i cugi. Uk�ad by� nieformalny, a r�wnowaga chwiejna, czasem jaki� incydent j� zak��ca�. Jak wida� by�o.

��Ogarn�li nas � kontynuowa� miles polonus � raciborscy z Pszczyny, dru�yna najemna tej wilczycy Heleny, wdowy po ksi�ciu Janie. Pszczyna to jej, Heleny znaczy, dzia� wdowi w�a�nie, wied�ma przekl�ta jak udzielna ksi�na na Pszczynie siedzi i coraz zuchwa�ej sobie poczyna.

��I to bezprawnie poczyna, gamratka jedna � warkn�� w�ciekle Koch�owski. � Bo nie na swojej, lecz na cieszy�skiej ziemi! To bezprawie jest!

Reynevan wiedzia�, w czym rzecz. Wykorzystywana przez kupc�w szczelina w blokadzie istnia�a r�wnie� dzi�ki zr�cznej polityce ksi�cia cieszy�skiego Boles�awa, kt�ry chroni� swe ksi�stwo tym, �e z husytami nie zadziera� i ich transport�w nie tyka�. Ca�kiem inn� polityk� prowadzili rezyduj�ca w Pszczynie ksi�na wdowa Helena i jej syn, ksi��� raciborski Miko�aj. Ci nie przepu�cili �adnej okazji, by handluj�cym z husytami dobra� si� do sk�ry, cho�by i na cudzych w�o�ciach.

��Niejeden ju� z naszych � ci�gn�� Kuropatwa � w pszczy�skich lochach zgni� albo g�ow� pod top�r po�o�y�. My�lelim, gdy nas wzi�li, �e nam te� na rusztowaniu koniec pisany. Dusze Bogu ju� polecali�my, ja, pan Jakub i pan Klemens� Ale nie tkwilim w ciemnicy nawet tygodnia. Powie�li nas do Raciborza, wydali tym innym, bies wie, kto oni tacy� A ninie wsadzili do tej budy i wioz�. K�dy, po co, kto, w czyjej s�u�bie, bies wie.

��Po co, to wiadomo � orzek� ponuro Jakub Nadobny z Rogowa. � Na zatracenie, jak nic.

��Nazwisko Ungerath � spyta� Reynevan � m�wi wam co�?

��Nie. A powinno?

Reynevan opowiedzia� o swoim pojmaniu, o trasie, jak� przeby� w ci�gu trzech dni. O tym, �e eskorta jest prawdopodobnie w s�u�bie Ungeratha, bogatego wroc�awskiego patrycjusza. Kuropatwa, Nadobny i Koch�owski w g�ow� j�li zachodzi�. Bez wi�kszych rezultat�w. Tkwiliby wi�c w nie�wiadomo�ci i niepewno�ci losu, gdyby nie nowy pasa�er furgonu, kt�rego dokwaterowano im jeszcze tego samego dnia.

��Mo�ci Hou�viczka!

��Czego?

��Karczma! Mo�e staniemy?

Hou�viczka zaburcza� i zamrucza�.

Hou�viczka, dow�dca eskorty, by� typem burkliwym i mrukliwym, burczeniem i mruczeniem od samego pocz�tku podr�y zbywa� wszystkie pytania, potrwa�o troch�, nim Reynevan zdo�a� poj��, �e nazwisko rodowe Hou�viczki to nie �Viczka� ani ��viczka�, ani �O�viczka�. Pozosta�a czw�rka knecht�w te� nie by�a zbyt rozmowna, nawet mi�dzy sob� rozmawiali rzadko. Jeden, jak si� zdawa�o, zwa� si� Zahradil, a drugi Smetiak. Pewno�ci nie by�o.

��Daleko nam jecha� � wyburcza� Hou�viczka. � A my ledwo w Libinie som, jeszcze nawet do Szumperku nie dotarlim. Pospiesza� nam trza, a nie stawa�.

��Widzisz, i�em ranny � Reynevan wskaza� omotuj�cy mu g�ow� banda�. � Mus zmieni� opatrunek. Inaczej wda si� zgorzel, dostan� gor�czki i pomr� wam w drodze. W Pradze nie uciesz� si� z tego, mo�esz mi wierzy�.

W rzeczywisto�ci skaleczenie goi�o si� ca�kiem dobrze, ucho nie puch�o, t�tni�cy b�l zel�a�, zaka�enia nie by�o. Reynevan po prostu chcia� da� wypocz�� obola�ym od siod�a po�ladkom i porozkoszowa� si� dawno nie kosztowan� prawdziwie ciep�� kuchenn� straw�, a od przycupni�tej przy rozdro�u karczemki wiaterek donosi� ca�kiem mi�e aromaty.

��Nie uciesz� si� w Pradze � powt�rzy�, przybieraj�c pos�pn� min�. � Winnych jak nic do odpowiedzialno�ci poci�gn�.

Hou�viczka zaburcza�, w burczeniu ewidentnie da�y si� s�ysze� brzydkie do�� epitety pod adresem Pragi, pra�an i odpowiedzialno�ci.

��Stajemy � zgodzi� si� wreszcie. � Ino by na nied�ugo.

Wewn�trz, w pustej �wietlicy, z miejsca okaza�o si�, �e po�piech Hou�viczki by� udawany, a jego obiekcje na pokaz jeno.

Dow�dca eskorty z zapa�em nie mniejszym ni� Smetiak, Zahradil czy pozostali rzuci� si� na postny �ur, groch, knedle i duszon� kapust�, z nie mniejszym ni� podw�adni entuzjazmem tr�bi� te� kolejne kufle piwa, wci�� donoszone przez zdyszan� s�u�b�. Obserwuj�cy ich znad miski Reynevan z kufla na kufel nabiera� pewno�ci, �e woja� si� odwlecze. �e w�a�nie tu, w karczemce pod wsi� Libina, przyjdzie im zanocowa�.

Skrzypn�y drzwi, gospodarz wytar� r�ce w fartuch i pobieg� wita� nowych go�ci. A Reynevan zamar� z �y�k� w po�owie drogi do szeroko otwartych ust.

Nowo przybyli � by�o ich dw�ch � zdj�li p�aszcze, nosz�ce �lady podr�y d�ugiej i odbytej w warunkach cz�sto zmieniaj�cej si� pogody. Jeden z przybysz�w by� pot�nego wzrostu i budowy, pod jego krokami pod�oga dudni�a i dr�a�a. Ostrzy�ony przy samej sk�rze, twarz mia� dziecka, i to dotkni�tego mato�ectwem. Twarz drugiego z go�ci, ni�szego i szczuplejszego, ozdobiona by�a blizn� na podbr�dku oraz du�ym i szlachetnie garbatym nosem.

Obaj siedli na s�siedniej �awie, odm�wili chc�cemu przyj�� zam�wienie karczmarzowi. W milczeniu przygl�dali si� Reynevanowi i sowinieckim knechtom. Na tyle natarczywie, by zwr�ci�o to uwag� Hou�viczki, kt�ry odwzajemni� spojrzenie. I zaburcza�.

��Powita�, powita� kompani� � powiedzia� wolno Szarlej, krzywi�c usta w imitacji u�miechu. � A dok�d�e to kompania zmierza? Dok�d, ciekawym, droga wiedzie?

��A do Pragi � wydusi� z siebie Smetiak, nim Hou�viczka zd��y� kuksa�cem nakaza� mu, by si� zamkn��.

��A wam� � z wysi�kiem prze�kn�� przeszkadzaj�cy mu w wymowie knedel. � A wam na co to wiedzie�, h�? Co wam do tego?

��Do Pragi � powt�rzy� Szarlej, ignoruj�c go zupe�nie. � Do Pragi, m�wicie. Kiepski pomys�, bracia. Bardzo kiepski.

Hou�viczka i knechci wyba�uszyli oczy. Szarlej wsta�, dosiad� si� do nich.

��W Pradze m�t � o�wiadczy�, przesadnie moduluj�c g�os. � Rozruch, zamieszki, walki na ulicach. Nie ma dnia bez sieczki i palby. �atwo, oj, �atwo tam postronnemu oberwa�.

Samson Miodek, kt�ry te� si� dosiad�, energicznymi kiwni�ciami g�owy potwierdza� ka�de stwierdzenie.

��Po co tedy do Pragi? � kontynuowa� demeryt. � Nie ma sensu. Ja bym nie jecha�, na waszym b�d�c miejscu. A to i przecie Wielkanoc za pasem. Gdzie� to my�licie Zmartwychwstanie powita�, gdzie �wi�conego pokosztowa�, gdzie jajeczkiem si� podzieli�? W rowie przydro�nym?

��Wam � wybuchn�� Hou�viczka � o co si� rozchodzi? H�?

��Ale� o was � Szarlej wci�� u�miecha� si�, Samson wci�� kiwa� g�ow�. � O wasz� wygod�, bracia w Chrystusie. Wracajcie, radz�, do dom. Nie m�wcie tylko, �e wam obowi�zek nie pozwala. Od obowi�zku, czyli od tego tu m�odzie�ca, z ch�ci� was wybawi�. Odkupi� go od was. Za trzydzie�ci madziarskich dukat�w.

Szybkim ruchem odpi�� od pasa kalet� i wywali� na st� kupk� z�otych monet. Zahradil o ma�o si� nie ud�awi�. Pozosta�ym oczy niemal wysz�y z orbit. Hou�viczka g�o�no prze�kn�� �lin�.

���e jaaak? � zdo�a� wreszcie wykrztusi�. � Jaaak? Czegooo? Wy tego� Wy� jego?

��Ale� jak najbardziej ja jego � Szarlej uwodzicielsko z�o�y� usta, delikatnym ruchem przyg�adzi� w�osy na skroni. � W�a�nie jego chc� posi���. Drog� kupna. Wielce mi do gustu przypad�. Uwielbiam takich wda�ych ch�opczyk�w, osobliwie blondynk�w� Czemu� to tak dziwnie na mnie spogl�dasz, bracie? Czy�by� mia� przes�dy? Czy�by� nie by� tolerancyjny?

��Sakra! � rykn�� Hou�viczka. � Czego wy chceta, h�? Id�ta se st�d! Gdzie indziej se ch�opczyk�w kupujcie! Tu i nijakich handl�w nie b�dzie!

��Mo�e wi�c � Samson wykrzywi� si� jak kretyn, smarkn��, rozmaza� smarki r�kawem, wyj�� i postawi� na st� ko�ci i kubek. � Mo�e wi�c wolicie hazard? Zagramy? Obecny tu m�odzieniec przeciw obecnym tu trzydziestu dukatom? Decyduje jeden rzut. Ja zaczynam.

Ko�ci poturla�y si� po blacie.

��Dwa oczka i jedno oczko � odczyta� wynik Samson, udaj�c zafrasowanie. � Trzy punkty. Ajaj� Ojojoj� Chyba przegra�em, jak nic przegra�em� Ale� ja jestem g�upi� Pan�w kolej. Prosz� rzuca�.

Wyszczerzony rado�nie Zahradil wyci�gn�� r�k� ku ko�ciom, ale Hou�viczka trzepn�� go po palcach.

��Ostaw, twoja ma�! � wrzasn�� z gro�n� min�. � A wy, pankowie, id�ta precz! Razem z waszymi dukatami! Diabe� was tu nada�! To i do diab�a-�e z wami!

��Nachyl si� ku mnie � wycedzi� do niego Szarlej. � Mam ci co� rzec.

Nikt maj�cy cho� troch� oleju w g�owie nie by�by us�ucha�. Hou�viczka us�ucha�. Nachyli� si�. Pi�� Szarleja trafi�a go w szcz�k� i zmiot�a z �awy.

W tym samym momencie Samson Miodek wyci�gn�� pot�ne ramiona, u�api� dw�ch sowinieckich knecht�w za czupryny i gruchn�� ich g�owami o blat, a� podskoczy�y i posypa�y si� naczynia. Smetiak, wykazuj�c refleks, chwyci� ze sto�u lipow� mis� i z ca�ej si�y waln�� ni� olbrzyma w czo�o. Misa p�k�a na dwoje. Samson pomruga� oczami.

��Gratuluj�, dobry cz�owieku � powiedzia�. � Uda�o ci si� mnie wkurwi�.

I kropn�� Smetiaka pi�ci�. Z druzgoc�cym skutkiem.

Tymczasem Szarlej pi�knym sierpowym obali� pod st� Zahradila, rozda� pomi�dzy usi�uj�cych powstawa� knecht�w kilka t�gich kopniak�w, celnie trafiaj�c w krocza, brzuchy i szyje. Reynevan skoczy� na gramol�cego si� z pod�ogi Hou�viczk�, Hou�viczka wyrwa� si�, r�bn�� go �okciem prosto w zranione ucho. Reynevanowi w oczach pociemnia�o z b�lu i w�ciek�o�ci. Trzasn�� Hou�viczk� ku�akiem, poprawi� raz, drugi, trzeci. Hou�viczka obmi�k� z twarz� na deskach. Zahradil i pozostali dwaj knechci odpe��li za �aw�, unoszonymi r�koma dawali zna�, �e maj� do��.

Zza pieca dolatywa�y odg�osy uderze� i suche stuki czaszki o �cian�. To Szarlej i Samson lali wci�ni�tego w k�t Smetiaka. Lany Smetiak krzycza� okropnie.

��Olaboga, pany! Nie bijta mi� ju�! Nie bijta! Dobra, ju�, dobra, bierzcie m�odzika, je�li wola, oddaj� go, oddaj�!

Plan Reynevana by� prosty: dolin� rzeki Morawy i podn�em Snie�nika dotrze� do Prze��czy Mi�dzyleskiej i wa�nego traktu handlowego z W�gier, wiod�cego wprost w Kotlin� K�odzk�. Wed�ug szacunkowych oblicze� od prze��czy nie dzieli�o go nie wi�cej ni� pi��, sze�� mil. By�, co prawda, i drugi wariant: dolin� rzeki Branny i prze��cz� do L�dka, stamt�d za� Drog� Soln� do Krutvaldu, Nysy i Zi�bic. Drugiego wariantu, cho� wi�d� go wprost do celu, Reynevan ba� si� jednak � trasa wiod�a przez g�ry, a pogoda wci�� by�a niepewna.

Nie tylko pogoda nios�a zagro�enie. Jak liczne regiony Moraw, tak i kraj szumperski przedstawia� sob� obecnie istn� szachownic� � w�o�ci wiernych ksi�ciu Albrechtowi pan�w katolickich przeplata�y si� z dziedzinami szlachty popieraj�cej husyt�w, przy czym po�apa� si� by�o trudno, zbyt cz�sto zmieniano strony i stronnictwa. Zamieszanie pot�gowa� fakt, �e niekt�rzy zachowywali neutralno��, to znaczy by�o im wszystko jedno, kogo napadaj� i grabi�, napadali i grabili wszystkich.

Reynevan uzyska� od Szarleja nieco informacji i doskonale zdawa� sobie spraw�, �e dla niego wszyscy s� jednako gro�ni i �e najlepiej by�oby przemkn�� si� niepostrze�enie, tak by nie napatoczy� si� na �adn� z partyj. Ani na popieraj�cych Kielich pan�w Stra�nickich z Kravarz na Zabrzehu i pan�w z Kunsztatu z niedalekich Losztic. Ani tym bardziej na trzymaj�cych stron� Albrechta katolik�w: szumperskich Valdsztejn�w, pan�w ze Zvole i licznych man�w biskupa O�omu�ca, stale n�kaj�cych okolic� wypadami.

Z nag�a zacz�� sypa� �nieg, �nie�ynki, pocz�tkowo drobne, przybra�y posta� wielkich i mokrych p�at�w, w mgnieniu oka zalepiaj�cych oczy. Ko� chrapa� i trz�s� �bem, ale Reynevan jecha�. Modl�c si� w duchu, by to, co uwa�a� za go�ciniec, by�o nim faktycznie.

Szcz�ciem zamie� usta�a r�wnie szybko, jak si� zacz�a. �nieg przypr�szy� i ubieli� pola, ale drogi nie zani�s�, wci�� by�a widoczna i wyra�na. I nawet o�y�a. Rozleg�o si� beczenie i brz�k dzwonk�w, a na drog� wyla� si� kierdel id�cych truchcikiem owiec. Reynevan pop�dzi� konia.

��Niech B�g pomaga.

��I wam, khe, khe � pastuch pokona� strach. � I wam, panoczku.

��Sk�de�? Co to za wioska, tam, za kopcem?

��Tam�j? A dy� wioska.

��Jak si� zowie?

��A dy� Keperov.

��A czyj ten Keperov?

��A dy� klasztorny.

��Zbrojni tam aby jacy nie stoj�?

��A na co by mia�y sta�?

Indagowany pastuch zezna�, �e za Keperovem s� po�o�one nad Moraw� Hynczice, a dalej Hanuszowice. Reynevan oddycha� z ulg�, wychodzi�o, �e pewnie trzyma si� trasy i nie pob��dzi. Po�egna� pastucha i ruszy� dalej. Droga zawiod�a go wkr�tce wprost do brodu na zasnutej mg�� Morawie, dalej bieg�a prawym jej brzegiem. Niebawem min�� wspomniane Hynczice, kilka cha�up, z daleka sygnalizowanych zapachem dymu i szczekiem ps�w. Wkr�tce us�ysza� niedaleki dzwon, w Hanuszowicach, wychodzi�o, by� ko�ci� farny, i to taki, kt�rego nie spalono. Musia� osta� si� tam te� proboszcz lub przynajmniej wikary, komu� innemu chcia�oby si� targa� za sznur dzwonu, do tego rankiem. Reynevan postanowi� odwiedzi� duchownego, wypyta� go o dalsz� drog�, o wojska, o zbrojne dru�yny � i mo�e nawet wprosi� si� na �niadanie.

Nie dane mu by�o po�niada�.

Zaraz za ko�ci�kiem wpakowa� si� na grup� zbrojnych, pi�ciu w siod�ach, trzymaj�cych luzaki, pi�ciu pieszo u kruchty, w dyskusji z zagradzaj�cym wej�cie kurduplowatym proboszczem. Na widok Reynevana wszyscy zamilkli i wszyscy, w tym ksi�dz, utkwili w nim nieprzyjazny wzrok. Reynevan przekl�� w duchu sw�j pech, przekl�� go bardzo brzydko, s�owami, kt�rych absolutnie nie nale�a�o u�ywa� przy dzieciach i niewiastach. Mus by� jednak gra� takimi kartami, jakie rozdano. Uspokoi� si� g��bokim oddechem, dumnie wyprostowa� w siodle, uk�oni� niedbale i st�pa ruszy� ku op�otkom i cha�upom, planuj�c galop, gdy tylko zniknie z oczu. Nic z tego nie wysz�o.

��Hola! Poczekajcie no, panku!

��Ja?

��Wy.

Zagrodzili mu drog�, otoczyli. Jeden, z brwiami jak wiechcie, chwyci� wodze konia przy munsztuku, odwini�ty w ruchu p�aszcz ods�oni� wielki czerwony kielich na kryj�cej pancerz tunice. Baczniejsze spojrzenie ujawni�o husyckie god�a i u innych. Reynevan westchn�� z cicha, wiedzia�, �e jego sytuacji wcale to nie poprawia�o.

Husyta z brwiami wpatrywa� si� w jego twarz, a w�asne jego oblicze, ku zdziwieniu Reynevana, zmienia�o wyraz. Z nachmurzonego na zdziwiony. A ze zdziwionego na jakby uradowany. I ponownie na nachmurzony.

��Wy�cie s� Reynevan z Bielawy, �l�zak � stwierdzi� tonem nie dopuszczaj�cym dyskusji. � Medyk od leczenia.

��Aha? I co dalej?

��Znam was. Nie zaprzeczajcie tedy.

��Przecie� nie zaprzeczam. Pytam, co dalej.

��B�g nam was zes�a�. Nam w�a�nie medyka potrzeba, do chorego. Rzecz zw�oki nie cierpi. Pojedziecie tedy z nami. Bardzo prosim. Bardzo grzecznie prosim.

Bardzo grzecznej pro�bie towarzyszy�y z�e spojrzenia, zagryzione usta, graj�ce mi�nie na �uchwach. I d�onie na pasach blisko r�koje�ci. Reynevan uzna�, �e lepiej b�dzie pro�bie nie odmawia�.

��Mo�e jednak dowiem si� wpierw, z kim mam spraw�? Dok�d mam jecha�? Kto jest chory? I na co?

��Jedziecie niedaleko � uci�� husyta z brwiami, ewidentny dow�dca podjazdu. � Moje miano Jan Pluh. Podhejtman polnych wojsk Sierocych wsp�lnoty nachodskiej. Reszty dowiecie si� wnet.

Wyprawa, jak� sowiniecka za�oga przedsi�wzi�a dok�d� na po�udnie, musia�a si� powie�� i op�aci�. Knechci wr�cili weseli i w�a�nie jeszcze bardziej si� rozweselali. Niekt�rzy, wnosz�c z niesk�adnej mowy i �piewu, bliscy byli nawet rozweselenia si� do nieprzytomno�ci.

T�i vĕci na svĕtĕ

hoj� v�ecky r�ny:

v�ne�ko, panenka

a s��ek nacpan�!

��Horn?

��S�ucham ci�, Reinmarze.

��W jaki spos�b dowiedzia�e� si� o dezercji Schillinga? I o tym, �e Ungerath ma go i chce wymieni� na syna?

��Mam swoje �r�d�a.

��Bardzo� lakoniczny. O nic wi�cej nie zapytam.

��I dobrze.

��Miast pyta�, stwierdz�: Schilling by� jedynym powodem twojej akcji nad Olz�.

��Owszem � przyzna� oboj�tnie Horn po chwili przerywanej hukaniem s�w ciszy. � Dla mnie. Dla innych powodem by� Koch�owski. Gdyby nie Koch�owski, nie dosta�bym od Korybuta ani ludzi z Odr, ani pieni�dzy. Koch�owski to wa�na figura w handlu broni�. A zmiana barw i stron przez Jana z Kravarz by�a nader szcz�liwym trafem, nic ponadto. O tobie za�, by uprzedzi� nast�pne pytanie, nawet nie wiedzia�em. Ale ucieszy�em si� na tw�j widok.

��Mi�o z twojej strony.

Odg�osy z podw�rca cich�y. Nieliczni trze�wiejsi burgmani �piewali jeszcze. Ale w repertuarze j�y przewa�a� kawa�ki mniej jakby ucieszne.

Ze zemĕ jsem na zem p�i�el,

na zemi jsem rozum na�el,

po n� chod�m jako p�n,

do n� budu zakop�n�

��Horn?

��S�ucham ci�, Reinmarze.

��Nie znam twoich plan�w w tym wzgl�dzie, ale s�dz�

��Powiedz mi, co s�dzisz.

��S�dz�, �e to, co wiemy o Perferro, powinni�my zachowa� w tajemnicy. Nie mamy poj�cia, kto m�g� zosta� otruty, a gdyby�my nawet wiedzieli, nie mamy mo�liwo�ci pom�c. Je�li za� rozejd� si� s�uchy o truci�nie, zapanuje zamieszanie, panika, strach, diabli wiedz�, jakie to mo�e mie� konsekwencje. Powinni�my milcze�.

��Czytasz w moich my�lach.

��O Perferro wiemy my dwaj i Schilling. Schilling, jak mniemam, nie opu�ci Sowi�ca. Nie wyjdzie st�d, by rozpowiada�.

��Dobrze mniemasz.

��Mimo danego mu przyrzeczenia?

��Mimo. O co ci chodzi, Reynevan? Nie bez kozery wszak zacz��e� t� rozmow�.

��Poprosi�e� mnie o pomoc, pomog�em. Min�� prawie tydzie�. Nie wypytujesz ju� Schillinga o sprawy zwi�zane z magi�. Mnie za� ka�dy dzie�, ka�da godzina sp�dzona na Sowi�cu przypomina, �e gdzie� tam daleko uwi�ziona Jutta wygl�da ratunku. Mam zatem zamiar odjecha�. W najbli�szym czasie. Uspokoiwszy ci� wpierw. Wszystko, czego si� tu dowiedzia�em, zw�aszcza o Perferro, zachowam w sekrecie, nikomu i nigdy tego nie zdradz�.

Horn milcza� d�ugo, sprawiaj�c wra�enie zas�uchanego w pohukiwanie s�w.

��Nie zdradzisz, powiadasz. To dobrze, Reinmarze. Bardzo mnie to cieszy. Dobranoc.

Most Kapliczny ton�� w wilgotnej mgle, spychanej wiaterkiem od wschodu, z Jeziora Czterech Kanton�w. Podzwania�a sygnaturka kt�rego� z lucerne�skich ko�cio��w.

Kroki nadchodz�cego cz�owieka, cho� wyra�nie ostro�ne, ozwa�y si� g�uchym echem pod kryj�cym most zadaszeniem. Oparty o balustrad� m�czyzna w szarym p�aszczu z kapturem poderwa� g�ow�. I zmaca� r�koje�� ukrytego pod p�aszczem no�a.

Nadchodz�cy zbli�y� si�. Te� by� zakapturzony. I te� mia� r�k� skryt� pod po�� opo�czy.

��Benedicite � przybysz odezwa� si� pierwszy, p�g�osem, obejrzawszy si� wpierw. � Benedicite, parcite nobis.

��Benedicite � odrzek� p�g�osem m�czyzna w szarym p�aszczu. � Fiat nobis secundum verbum tuum.

��Qui creira sera sals?

��Mas qui no creira sera condampnatz.

��Qui fa la volontat de Deu?

��Esta en durabletat.

��Amen � przybysz odetchn�� z wyra�n� ulg�. � Amen, bracie. Witam ci� ca�ym sercem. P�jd�my dalej.

Podeszli pod niemal przylegaj�c� do mostu, zanurzon� w jeziorze kamienn� o�mioboczn� wie��. Pod deskami chlupota�a woda.

Mg�a zaczyna�a si� rozwiewa�.

��Witam ci� ca�ym sercem � powt�rzy� przybysz. Teraz, wyzbyty podejrzliwo�ci, m�wi� z wyra�nym akcentem helweckim. � Wyznam, i� mi ul�y�o, gdy� wypowiedzia� odzew na has�o w �wi�tym j�zyku naszej wiary. L�kali�my si�, co tu m�wi� Niekt�rzy z Parfaits� Mieli ci� w podejrzeniu. Mniemali ci� nawet agentem Inkwizycji.

Grzegorz Hejncze roz�o�y� r�ce z u�miechem, kt�ry mia� oznacza�, �e wobec podejrze� jest bezsilny, a na oszczerstwa nic poradzi� nie mo�e.

��Dosz�o do nas � podj�� Helwet � �e interesuje ci� osoba niejakiego Birkarta Grellenorta. Zgod� Doskona�ych uzyska�em, tote� rad b�d� okaza� ci pomoc, bracie, wiem bowiem co nieco o tym osobniku. Obecnie przebywa on na ziemiach Korony Czeskiej, konkretnie za� w Silesii, w mie�cie Vratislavia. S�u�y tamtejszemu biskupowi�

��To akurat � przerwa� �agodnie Hejncze � rzecz mi wiadoma. Ze �l�ska przybywam. W�a�nie z Wroc�awia.

��Ach. Rozumiem. Interesuje ci� zatem nie tera�niejszo��, lecz przesz�o��. Skoro tak, musimy cofn�� si� do roku 1415. Do soboru w Konstancji. Jak pewnie wiesz, bracie, w Konstancji ustalono�

Grzegorz Hejncze by� w Konstancji w roku 1415 i wiedzia�, co tam ustalono. Nie przerywa� jednak.

���ustalono, �e najlepszym sposobem po�o�enia kresu Wielkiej Schizmie b�dzie obi�r nowego, jednego papie�a, poprzedzony dobrowolnym ust�pieniem wszystkich trzech pod�wczas papie�ami si� tytu�uj�cych: Grzegorza XII, Benedykta XIII i Jana XXIII. Dwaj pierwsi byli spolegliwi, ale nie Jan. Ten czu� si� w�wczas mocnym, mia� poparcie Fryderyka Austriackiego, mia� poparcie Burgund�w, mia� pieni�dze od Medyceuszy, zacz�� si� wi�c stawia�. Kardyna�owie nie deliberowali d�ugo, postanowili go przycisn��. Wed�ug prostej zasady: ust�pienie albo stos. Szybciutko sfabrykowano zarzuty. Standardowe, wedle szablonu. Defraudacja, korupcja, herezja, symonia, pedofilia, sodomia�

��S�ysza�em o tym. Wszyscy s�yszeli.

��Ach, tak? � Doskona�y obrzuci� inkwizytora szybkim spojrzeniem. � Pomin� wi�c rzeczy og�lnie znane. Przejd� do tych mniej znanych. Cho� wzi�ty pod klucz i strze�ony nie mniej pilnie ni� Hus, w nocy dwudziestego marca Jan XXIII zbieg� z Konstancji. Schroni� si� w Szafuzie, u swego protektora Fryderyka. Stamt�d te� dotar�a do soboru wie��, �e powodzenie ucieczki zapewni�a mu pot�na magia. S�u��cy Fryderykowi mo�ny czarownik, �yd Meir ben Haddar, wydusi� stra�e truj�cymi miazmatami i uwi�z� Jana czarodziejskim napowietrznym okr�tem. Wie�� rozpu�ci� ewidentnie sam Jan, by u�wiadomi� soborowi, jak pot�nych ma sojusznik�w. By ostrzec kardyna��w, �e bez walki z Piotrowego stolca nie zejdzie, �e wyst�pi czynnie przeciw ka�demu pontyfikowi, kt�rego wybior�. I oto wielka schizma, miast ulec likwidacji, na oczach soboru zaczyna�a si� rozrasta�.

��W�r�d kardyna��w zapanowa�o lekkie zamieszanie, nikt nie wiedzia�, co robi�. I w�wczas, jak czarcik z pude�ka, wyskoczy� ksi��� Cunradus de Oels, Konrad z Ole�nicy, towarzysz�cy na soborze biskupowi Vratislavii. Konrad by� postaci� znan�, licz�c� si� w polityce mi�dzynarodowej, cieszy� si� wielk� estym� kr�la Sigismonda Luksemburskiego, kardyna�owie dali mu wi�c pos�uch pomimo niskiej ko�cielnej rangi. A Konrad obieca�, ni mniej, ni wi�cej, �e w ci�gu dw�ch miesi�cy doprowadzi do pojmania zbuntowanego antypapie�a, dostarczenia go do Konstancji i postawienia przed soborem. Pod jednym warunkiem: nikt nigdy nie b�dzie go pyta�, jak tego dokona�, w jaki spos�b i z czyj� pomoc�. I co? Dwudziestego pi�tego maja Anno Domini 1415 Jan XXIII, ju� jako zwyk�y Baldassare Cossa, sta� przed kardyna�ami, dygota� ze strachu, p�aka� i trz�s�cym si� g�osem b�aga� o lito��, przysi�gaj�c wype�ni� wszystko, co sob�r naka�e.

��Rado�� i euforia z tytu�u ko�ca Schizmy pocz�tkowo wszystkie inne rzeczy usun�a w cie�, ale przyszed� moment, gdy zacz�to spraw� bada�. Wyja�nia�, co si� sta�o w czasie tamtych dw�ch miesi�cy. Co sprawi�o, zadawano sobie pytanie, �e zaprawiony w bojach Cossa tak nagle zmi�k�? Czym go nastraszono, co zobaczy� wojowniczy antypapie�, �e zmieni� si� nagle w za�liniony i �a�osny strz�p cz�owieka? Dlaczego Fryderyk Austriacki zaszy� si� na zamku w Innsbrucku i nie wysuwa stamt�d nosa? Co si� sta�o z towarzyszami antypapie�a, kt�rzy uciekli z Konstancji wraz z nim? I gdzie podzia� si� �yd Meir ben Haddar? Bo po magu Haddarze zagin�� �lad. Od tamtego czasu, od maja roku 1415, nikt nigdy ju� Haddara nie widzia�.

��I to wszystko � zdecydowa� si� na niedowierzaj�c� konkluzj� Hejncze � mia�oby by� za spraw� Birkarta Grellenorta?

��Nie inaczej � kiwn�� g�ow� Doskona�y. � Birkart Grellenort, akolita i poumik Konrada, jego wychowanek, a jak wr�cz twierdz� niekt�rzy, b�kart. Mag. Teurg. Sortilegus. Nekromanta. Metamorf, potrafi�cy odmienia� posta�

��Grellenort � wym�wi� wolno Hejncze � w czasie soboru w Konstancji liczy� sobie najwy�ej�

��Dwadzie�cia lat � doko�czy� Doskona�y. � Tak jest. Dwudziestolatek za�atwi� Meira ben Haddara, maga, o kt�rym gadano, �e ma konszachty z samym Diab�em. Z kim� lub czym mia�by zatem konszachty Grellenort?

��Ko�ci� nie zdecydowa� si� na nic w tej kwestii? Ani nowo obrany papie�?

Doskona�y pokr�ci� g�ow�.

��Jeszcze w czasie soboru � przypomnia� � spalono Johannesa Husa, a w Bohemii rozgorza� bunt. Nim sko�czy� si� sob�r, Konrad z Ole�nicy zosta� biskupem. Biskupem, kt�ry z zapa�em t�umi� rewolty, kt�ry heretyk�w kaza� przed spaleniem w��czy� ko�mi po vratislavskim rynku. Najwierniejszy sojusznik papie�a i kr�la Sigismonda, sprzymierzeniec w trudnych czasach. Czepia� si� takiego z powodu tak b�ahego, jak wys�ugiwanie si� czarownikiem? Ale tam. Afer� zatuszowano, zamieciono pod dywan. Wymazano z akt. Uznano za nieby��. Przynajmniej formalnie.

��A nieformalnie?

��Przeprowadzono ciche dochodzenie. Wyniki utajniono. Ale my je znamy. W pewnym momencie my te� zainteresowali�my si� Grellenortem.

��Po tym � Hejncze zdecydowa� si� przyspieszy� tok rozmowy � jak na rozkaz wroc�awskiego biskupa Grellenort zacz�� z pomoc� czarnej magii prze�ladowa� katar�w i beginki.

��W miastach Jawor i �widnica � potwierdzi� Helwet. Wymawia�: �Jaua� i �Zwynyz�. � Nie uczynili�my wtedy nic, pozostali�my zupe�nie bezczynni, albowiem� Albowiem nie mo�na na terror odpowiada� terrorem. Piotr de Castelnau, Piotr z Werony, Konrad z Marburga, Schwenckefeld� Terroryzm jest z�em i wiedzie donik�d. Tak my�limy my, Dobrzy Ludzie, Amici Dei. Terroryzm to z�o i grzech.

Kt�rym najlepiej obci��y� cudze, nie w�asne sumienie, pomy�la� inkwizytor. Dlatego i wy��cznie dlatego mi pomagacie. Tylko dlatego udzielacie informacji. Przekonani, �e szukam zemsty. �e planuj� zamach. Akt terroru. Terroru, kt�rym si� brzydzicie. Ale gdy si� ju� dokona, b�dziecie mrucze�: �Deo gratias�. Na kolanach. Z oczyma wzniesionymi ku niebiosom. Bezgrzeszni. Ale zadowoleni. Usatysfakcjonowani.

Doskona�y milcza�, wpatrzony w ciemny masyw Pilatusa, g�ry schylonej nad Lucern� jak przykucni�ty olbrzym. Inkwizytor nie ponagla� go.

��Grellenort � podj�� Helwet � wyedukowa� si� w Andaluzji. W Aguilar ko�o Kordoby.

��Alumbrados � mrukn�� Hejncze.

��O�wieceni � potwierdzi� Helwet. � Tajna sekta, si�gaj�ca korzeniami otch�ani prehistorii, starsza, jak twierdz� niekt�rzy, ni� Potop, ba, ni� ludzko�� sama. Pocz�tkowo tylko muzu�ma�ska, dla chrze�cijan otwarta przez Gerberta z Aurillac, papie�a Sylwestra II. W�r�d alumn�w ich szko�y znane nazwiska. Arabowie Hali i Alkindi, legendarni Morienus i Artefiusz, Joachim z Fiore, Albertus Magnus, Walter Map, Duns Scotus. William Ockham. Micha� z Ceseny. Jakub Deuze, czyli papie� Jan XXII. Grellenort te� jest wychowankiem i alumnem Aguilar, to t�umaczy tempo jego magicznej edukacji. Ale to nie wszystko.

Hejncze uni�s� brwi.

��Jemu kto� pomaga � stwierdzi� z przekonaniem Doskona�y. � Wspiera go magicznie, pompuje dla niego Moc. Stale. Nie mogli�my doj��, kto.

* * *

��Wci�� we Wroc�awiu? � spyta� Pomurnik. � Nie my�la�a� nad tym, by si� przenie��? Na wie�, dla przyk�adu?

��Ja lubi� Wroc�aw. � Brunatna twarz neufry rozp�yn�a si� w parodii u�miechu. � Nie ma to jak du�e miasta. Jak mawiaj�: Stadtluft macht frei.

��Jednak wie� jest bezpieczniejsza.

��Nie czuj� si� zagro�ona. Przynios�e�?

Pomurnik si�gn�� do sakwy, wydoby� du�y czworok�tny flakon z ciemnego szk�a. Gruz�owate i szponiaste palce neufry drgn�y, wydawa�o si�, �e wyrwie mu flakon z r�k. Opanowa�a si�, podsun�a kielich, wpatrywa�a jak urzeczona w powoli nape�niaj�cy naczynie p�yn o lawendowej barwie. Niecierpliwym gestem da�a zna�, �e do��. Chwyci�a kielich, zawaha�a si�.

��Ty� si� nie napijesz?

��Nie, Kundrie, dzi�kuj�. � Nie chcia� jej robi� przykro�ci, wiedzia�, jak bardzo uzale�niona jest od aurum potabile i jak ceni ka�d� kropl�. � Wszystko dla ciebie.

��Dzi�ki wielkie, synku, dzi�ki wielkie. � Neufra, pokonuj�c dr�enie d�oni, upi�a �yk, jej bursztynowe oczy zaja�nia�y natychmiast. � C�, przejd�my zatem do rzeczy. M�w, co ci� trapi?

Pomurnik westchn��. Lub uda�, �e wzdycha. Swej prawdziwej matki nie zna�. Zmar�a w klasztorze u magdalenek w Lubaniu przy jego urodzeniu. Wychowywa�y go, w kolejno�ci: przytu�ek, szko�a parafialna, wroc�awska ulica. I wreszcie Kundrie. Neufra. �ywio�aczka. Jedna z Longaevi, Odwiecznych.

Swego faktycznego wieku Kundrie nie wyzna�a Pomurnikowi nigdy, wiadomo by�o jednak, �e we Wroc�awiu zamieszkiwa�a od lat blisko dwustu, pami�ta�a bowiem najazd tatarski. Pomurnik pozna� j�, gdy sam mia� siedem. Niezapomniane by�o to spotkanie. Dosz�o do� na Rybim Targu, po kt�rym Pomurnik kr�ci� si�, by co� ukra�� i z�apa� kota celem zam�czenia. Kundrie, by m�c egzystowa� w�r�d ludzi, kry�a si� pod silnym czarem iluzyjnym. Pomurnik, od male�ko�ci zdradzaj�cy talenty magiczne i moce pozazmys�owe, przejrza� iluzj� i zobaczy� neufr� w jej w�asnej postaci. Widok sprawi�, �e dozna� szoku i wpad� w panik�. Co�, co wygl�da jak skrzy�owanie spr�chnia�ej wierzby z dwunogim jaszczurem i cz�apie, roni�c �mierdz�ce grudki, �rodkiem Rybiego Targu, to by�o troch� za wiele jak na siedmiolatka. Nawet takiego siedmiolatka jak Pomurnik.

Si�a pocz�tkowego wra�enia wp�yn�a na moc dalszej przyja�ni. Neufr�, istot� drapie�n� i niebywale okrutn�, zafascynowa�o okrucie�stwo ch�opca. I jego zdolno�ci magiczne. Zrobi�a wiele, by je pog��bi�, a jej si�gaj�ca korzeni prapocz�tk�w wiedza dawa�a takie mo�liwo�ci. Pomurnik by� pilnym uczniem. W wieku lat o�miu by� psionikiem, swobodnie u�ywa� prostej magii i telepatii, rzuca� uroki, psu� �ywno�� i zsy�a� choroby. Gdy sko�czy� dziesi��, wprawnie pos�ugiwa� si� magi� wy�sz� i goecj�, za pomoc� kt�rej nauczy� si� zabija�. Maj�c dwana�cie, by� magiem na tyle bieg�ym, by m�c pojecha� po nauki do szko�y Alumbrados, mieszcz�cej si� w Aguilar pod Kordob�. Pojecha� tam za pieni�dze ksi�cia Konrada z Ole�nicy, pod�wczas kleryka wroc�awskiego. Kt�ry to ksi��� i kleryk nagle sobie o Pomurniku przypomnia�. Z przyczyn, kt�rych Pomurnik nie zna�. Ale si� domy�la�.

Do Wroc�awia wr�ci� w roku 1414. Jako teurg i nekromanta z punktu zosta� zausznikiem Konrada, teraz ju� katedralnego prepozyta z wielkimi szansami na mitr� biskupi�. Kt�r� otrzyma� w 1418. Wynosz�c � pr�cz siebie � na szczyty w�adzy r�wnie� swego przybocznego czarownika. A Kundrie, neufra, przybrana matka, zosta�a zauszniczk� utalentowanego pupila. Jego doradczyni�. Pomurnik � mimo stara� � wci�� by� tylko cz�owiekiem, do tego m�odym. I bardzo aroganckim. Talent talentem, ambicje ambicjami, lecz Najwy�sze Arkana rodowitych Longaevi wci�� by�y dla� niedost�pne, a do bycia jednym z prawdziwych Nefandi wci�� by�o mu daleko. Kundrie, �ywio�aczka zwi�zana z ziemi�, umia�a moce Longaevi i Nefandi odfiltrowywa�. Na u�ytek Pomurnika. A je�li Pomurnik nie potrafi� mocy wykorzysta�, robi�a to za niego. Je�li poprosi�. To jest, je�li przem�g� pych�. Wiele go to kosztowa�o, tote� zwraca� si� o pomoc rzadko. W sprawach, kt�re rzeczywi�cie by�y dla� wa�ne.

Teraz, Kundrie nie mia�a w�tpliwo�ci, sprawa by�a wa�na. Gdy o niej m�wi�, gdy relacjonowa�, g�os mia� spokojny i zimny. Ale odruchowo �ciska� z�by. I pi�ci. Tak, �e a� biela�y knykcie.

��Taaak � podsumowa�a przeci�gle, zlizuj�c koloid z warg. � Zalaz� ci za sk�r� ten Reynevan Bielawa, zalaz�. Wydrwi�, o�mieszy� przed biskupem, okry� sromot�, zmusi� do ucieczki. I masz s�uszno��, syneczku, bezwzgl�dn� s�uszno��: je�li teraz pojm� go lub zabije kto� inny, ty nie zmyjesz ha�by. Wi�c to ty musisz go schwyta�. W�asnor�cznie. I sprawi�, by pami�tano tylko jedno: jego ka��. Ka� go �ywcem obedrze� ze sk�ry. Tak, by g�owa zosta�a przy sk�rze. To zawsze daje efekt, tak, zawsze daje. Sk�r� za� wygarbuj i wystaw na widok publiczny. Na rynku.

Zamilk�a, drapi�c pokryty naro�lami policzek. Widzia�a, jak �ciska pi�ci z niecierpliwo�ci i z�o�ci. U�miechn�a si�. Z wystudiowan� z�o�liwo�ci� nauczycielki, mog�cej dokuczy� aroganckiemu uczniowi, kt�remu ubzdura�o si�, �e ju� nauk nie potrzebuje i ob�dzie si� bez nich.

��No tak � powiedzia�a z u�miechem. � No tak. Zapomnia�am. Pierwej trzeba tego Reynevana z�apa�. A z tym idzie jak po grudzie, co? Na przek�r wysi�kom, w kt�rych wszak nie ustajesz. Na przek�r nekromancji, uprawianej w podziemiach pod �wi�tym Maciejem. A wszak uczy�am, wszak powtarza�am: zaczyna� od my�lenia, od logiki. Po nekromancj� si�ga� dopiero wtedy, gdy logika zawiedzie.

��Kundrie � warkn�� Pomurnik. � Wiem, �e jeste� samotna. �e nie masz z kim pogada� i rekompensujesz to sobie przy ka�dej nadarzaj�cej si� okazji. Ale odpu�� sobie. Nie przyszed�em tu wys�uchiwa� twych �ab�dzich �piew�w.

Kundrie nastroszy�a kolce grzbietowe, ale pohamowa�a gniew. W ko�cu smarkacz by� jej wychowankiem. Jej synem. Oczkiem w g�owie.

��Przyszed�e� � powiedzia�a spokojnie � a raczej przybieg�e� prosi� o pomoc. Nu�e wi�c, pro�. Grzecznie.

��Prosz� grzecznie bardzo � w ptasich oczach Pomurnika zamigota� ogie�. � Bardzo bardzo. Zadowolona?

��Bardzo bardzo. � Neufra zn�w �apczywie �ykn�a z kielicha. � Do rzeczy wi�c. Zaczynamy od logicznego my�lenia. Od postawienia pewnych pyta�. Reynevan Bielau, jak wynika z twojej relacji, by� we Wroc�awiu dwukrotnie, w styczniu i w lutym. Dwakro� zatem laz� lwu w paszcz�. Nie jest szale�cem ani samob�jc�. Dlaczego tak ryzykowa�? Czego szuka� we Wroc�awiu, co warte by�o a� takiego hazardu?

��Szuka� pomocy. U kanonika Ottona Beessa, swego kumotra.

��Pomocy w czym? M�wi si� na mie�cie, �e w grudniu ksi��� Jan Zi�bicki uwi�zi� umi�owan� pann� Reynevana, jak�� konwers� od klarysek. Podobno zha�bi� j� i kaza� zg�adzi�, oto pow�d, dla kt�rego pod Wielis�awiem oszala�y i op�tany zemst� Reynevan zakatrupi� ksi�cia. Niby wi�c pann� pom�ci�, s�odk� zemst� si� nasyci�. U boku id�cych w�wczas z rejz� husyt�w m�g�by nasyci� si� jeszcze bardziej. Jednak samotnie kr��y po �l�sku. Dlaczego?

��Bo mniema, �e dziewka �yje, uwi�ziona, i szuka jej � wzruszy� ramionami Pomurnik. � Jest w b��dzie. Ja te� jej szuka�em, by�a mi potrzebna. Nie, nie tylko jako przyn�ta na Bielaw�. Mia�em zamiar zmusi� j� do zezna�, kt�re potwierdzi�yby kacerstwo klarysek z Bia�ego Ko�cio�a. Biskup i inkwizytor Hejncze nie chcieli skandalu, wys�ali mniszki na pokut�. A ja chcia�em pos�a� je wszystkie na stos; zdo�a�bym, maj�c zeznania Apold�wny. Niestety, nic z tego nie wysz�o. Nie znalaz�em jej. Ani w Zi�bicach, ani w okolicznych zameczkach, w kt�rych ksi��� Jan zwyk� przetrzymywa� swe nie zawsze dobrowolne wybranki�

��Dziewka, m�wisz � przerwa�a Kundrie � by�a ci potrzebna. A co, je�li by�a potrzebna komu� jeszcze? I ten kto� znalaz� j� wcze�niej?

Pomurnik milcza�. Patrzy�, jak dopija collodium z�ota. Jak odstawia puchar, jak oczy jarz� si� jej bursztynowo.

��Nie b�d� zadufany, syneczku. Nie lekcewa� przeciwnik�w. Nie s�d�, �e s� g�upsi. Nie �ud� si�, �e nie potrafi� ubiec ci�, uprzedzi� i przechytrzy�. Wtedy, w Szafuzie, w sprawie z tym �ydem Haddarem, podobny b��d omal nie kosztowa� ci� �ycia. W obecnym przypadku, mniemam, jest podobnie. Kto�, kogo zlekcewa�y�e�, przechytrzy� ci� i uprzedzi�. Odgad�szy, �e kto ma pann�, ten ma Reynevana� I ma czym Reynevana zaszanta�owa�

��Poj��em � uci�� Pomurnik, wstaj�c. � Teraz poj��em, w czym rzecz. Podejrzewa�em co� takiego, ale to ty naprowadzi�a� mnie na w�a�ciwy �lad. Teraz rozumiem, dlaczego Wroc�aw� Bywaj, matko. Musz� i�� i co� za�atwi�. Zajd� niebawem.

Neufra, nie m�wi�c ni s�owa, wzrokiem wskaza�a kielich z lawendow� kropl� na dnie.

��Jasne. Przynios� wi�cej.

* * *

Odnalaz� ojca Felicjana na zapleczu biskupiego dworca, przy kuchni, siedz�cego na beczu�ce i �apczywie wyjadaj�cego co� z glinianej miski. Gdy zobaczy� Pomurnika, zakrztusi� si� i zad�awi�. Pomurnik nie my�la� traci� czasu. Uderzeniem pi�ci wytr�ci� altary�cie misk� z r�k, chwyci� go za odzie� na piersi, poderwa�, potrz�sn��, gruchn�� o �cian� z tak� moc�, �e spad�y i posypa�y si� z brz�kiem miedziane panwie. Ojciec Felicjan wyba�uszy� oczy, zacharcza�, po czym wykaszla� i wyplu� wprost na wams Pomurnika ob�linion� resztk� pieroga z grzybami. Pomurnik odwin�� r�k� i z ca�ej si�y strzeli� go w twarz, poprawi� na odlew, powl�k�, wyj�cego, na zas�any pierzem i srebrz�cy si� od rybich �usek kuchenny podw�rzec. Felicjan rzuci� mu si� do n�g, u�api� za kolana, cios pi�ci cisn�� nim o ziemi�. Usi�owa� ucieka� na czworakach, Pomurnik doskoczy� i z rozp�du kopn�� go w ty�ek. Altarysta run�� nosem w kapu�ciane li�cie i jarzynowe obierki. Pomurnik wyrwa� z r�k oniemia�ego kuchcika o��g, waln�� nim Felicjana raz i drugi, potem j�� t�uc, gdzie popad�o. Altarysta wy�, krzycza� i p�aka�. Dziewki kuchenne i kucharze uciekli w pop�ochu, porzucaj�c garnki, sagany, kot�y i kocio�ki.

��Od dawna nosi�em si� z tym zamiarem. � Pomurnik odrzuci� o��g, stan�� nad altaryst�. � Od dawna zbiera�em si� przetrzepa� ci sk�r�, ty szczurze, ty kanalio w sutannie, ty zak�amany klecho. Ale czasu nie by�o, a� do dzisiaj. Potraktuj to jako zadatek. Na poczet tego, co dostaniesz od biskupa. Gdy si� wreszcie dowie, �e donosisz na� inkwizytorowi Hejnczemu.

Ojciec Felicjan za�ka� rozdzieraj�co.

��Ode mnie, je�li ci� to uspokoi, biskup si� nie dowie � m�wi� dalej Pomurnik, poprawiaj�c mankiety. � Bo to nie m�j interes. M�j interes jest w czym� innym� Szpiegujesz dla Inkwizycji, a ja chc� wiedzie� Ej�e, bratku? A c� to od ciebie tak nagle strachem powia�o? Czy�by� mia� jeszcze co� do ukrycia?

��Wszystko powiem! � zaszlocha� Felicjan. � Wyznam jak na spowiedzi! Ja nie po dobrej woli! Zmusili mnie! Napadli� Pobili! Pod gro�b� kazali� Je�li zdradz�, zgin��em� M�wi� o tym nie mog�

Pomurnik zgrzytn�� z�bami. Chwyci� duchownego za ko�nierz, poderwa�, przycisn�� do kadzi na ryby. Przydusi� kolanem.

��Nie mo�esz? � wysycza�. � No to sprawimy, by� m�g�.

Chwyci� altaryst� za nadgarstek, wywarcza� zakl�cie. Zasycza�o, zadymi�o, ojciec Felicjan skurczy� si�, twarz mu poczernia�a, a dziki wrzask wstrz�sn�� a� posadami dworca. Pomurnik nie puszcza�, dop�ki nie za�mierdzia�o palonym mi�sem. Uwolniony wreszcie altarysta pad� na kolana, zanosz�c si� szlochem, ho�ubi� przy brzuchu poparzon� r�k�.

���apsko � Pomurnik wyprostowa� si� � posmarujesz ma�ci� i za par� tygodni b�dzie jak nowe. Ale krocze, o, krocze wyleczy� naprawd� trudno. Gadaj, sukinsynu, nim przypal� ci jaja. Mi�e ci one? Zale�y ci na nich? Darzysz je sympati�? No to powiesz mi teraz wszystko. Niczego nie zataisz. S��weczkiem nie sk�amiesz.

I ojciec Felicjan, �kaj�c, p�acz�c i smarcz�c, powiedzia� wszystko. Niczego nie zatai� i w niczym nie sk�ama�.

��By� to� � doko�czy� �ami�cym si� g�osem. � Reinmar z Bielawy� Heretyk wykl�ty� Pod czarem si� kry�, alem po g�osie pozna�� Bi� mnie, katowa�� Grozi� �mierci��

��Inkwizytor Grzegorz Hejncze � zrekapitulowa� Pomurnik � ten, kt�remu donosisz, porwa� i wi�zi gdzie� sekretnie pann�, znan� jako Jutta de Apolda. Reynevan Bielawa kaza� ci wywiedzie� si�, gdzie jest wi�ziona. W jaki spos�b ma z tob� nawi�za� kontakt? Kim byli jego wsp�lnicy?

Ojciec Felicjan rozp�aka� si�. Tak rozpaczliwie, �e Pomurnik uwierzy� w jego niewiedz�.

��Co ju� zd��y�e� wyszpiegowa�?

��Nic a nic� � zachlipa� altarysta. � Bo i jak? To� ja ino robak� Gdzie� mnie do sekret�w Inkwizycji?

��Jeste� inkwizytorskim szpiclem. Znaczy, Hejncze darzy ci� jakim� tam zaufaniem.

��Robak n�dzny jestem�

��A jeste�, jeste�, bez dw�ch zda� � Pomurnik spojrza� na� z pogard�. � S�uchaj no wi�c, robaku. Szpieguj dalej. Je�li wyszpiegujesz miejsce uwi�zienia Apold�wny, doniesiesz mi o tym. Je�li Bielawa lub jaki� jego kamrat skontaktuje si� z tob�, doniesiesz tak�e. Je�li sprawisz si� dobrze, to w nagrod� hojnie podreperuj� tw� robacz� egzystencj�, nie po�a�uj� grosza. Ale je�li mnie zawiedziesz lub zdradzisz� Wtedy, robaczku, nie sko�czy si� na jednym ma�ym przysma�eniu. Pi�dzi zdrowej sk�ry na tobie nie zostawi�. Precz tedy, do dzie�a, dalej�e na przeszpiegi. Jazda, ju� ci� tu nie ma.

Altarysta zemkn�� chy�kiem, tul�c r�k� do piersi. Ani razu si� nie obejrza�.

Pomurnik patrzy� mu w �lad. I odwr�ci� si�, czuj�c czyj� wzrok, lepi�cy mu si� do karku.

Przy kamiennych schodkach sta�a dziewczyna. Na oko szesnastoletnia. W m�skim watowanym wamsiku i zawadiackim berecie z pi�rami. Jej drapie�nie zadarty nos niezbyt pasowa� do blond loczk�w, zar�owionej buzi i ust laleczki. Nie pasowa�. Ale nie szpeci�.

S�ysza�a, pomy�la� Pomurnik, odruchowo si�gaj�c po ukryty w r�kawie n�. Widzia�a i s�ysza�a wszystko. Nie uciek�a, bo strach j� sparali�owa�. I teraz jest �wiadkiem. Ca�kiem zb�dnym �wiadkiem.

Dziewczyna zbli�y�a si� wolno, wci�� wpijaj�c w niego oczy. Ocienione d�ugimi na p� cala rz�sami oczy o barwie toni g�rskiego jeziora. W oczach tych, Pomurnik dostrzeg� to nareszcie, malowa� si� nie strach, lecz zachwyt tym, co zasz�o. Zachwyt oraz dzika, szalona, emanuj�ca feromonami fascynacja. Sam si� sobie dziwi�c, poczu�, �e fascynacja zaczyna si� udziela� i jemu.

��Pokrewna duszyczka � wycedzi� przez zaci�ni�te z�by. � Odziana jak ch�opczyk.

Douce von Pack podesz�a jeszcze bli�ej. Strzepn�a d�ugimi rz�sami.

Dopad� jej jak jastrz�b. Obr�ci�, pchn�� na beczk�, chwyci� za kark, przegi�� gwa�townie. Beret zjecha� Douce na oczy. Pomurnik wpi� palce w blond loczki, zdar� z po�ladk�w we�niane braccae i bielizn�, przywar� do dziewczyny silnie. Douce dygota�a z podniecenia. A potem krzykn�a. G�o�no.

B�l i nami�tno�� by�y w tym krzyku.

* * *

��Co� si� szykuje � powt�rzy�, mn�c czapk�, Grajcarek. � W mie�cie widziano r�nych dziwnych ludzi. Niebezpiecznie wygl�daj�cych�

��M�w � zniecierpliwi� si� biskup. � Wykrztu�-�e to, do diab�a.

��Na mie�cie plotkuj�, �e wielu osobom narazi� si� im� pan Grellenort. �e wielu �yczy mu �le. Nawet bardzo �le.

��Nie nowina to dla mnie.

��I jeszcze� � Szpieg zakas�a� w pi��. � Wasza dostojno�� wybaczy, �e powiem�

��Wybacz�. Gadaj.

��M�wi�, �e zjechali do Wroc�awia krewniacy� Krewniacy tych, co ich zabito� Pana von Barta z Karczyna� Pana Czambora z Heissensteinu� Bo m�wi si� na mie�cie, �e to pan Grellenort jest� Jest winnym tych zab�jstw�

Biskup milcza�, bawi� si� pi�rem.

��Wasza dostojno�� � przerwa� cisz� szpieg. � Ja mniemam�

��H�?

��Nale�a�oby ostrzec pana Grellenorta. Ale wasza dostojno�� sama ju� najlepiej wie, co uczyni�

Biskup milcza�, bawi� si� pi�rem, gryz� wargi.

��Masz racj� � odrzek� wreszcie. � Wiem najlepiej.

* * *

U �wi�tego Jakuba ju� jaki� czas temu oddzwoniono komplet�, teraz, jak da�o si� s�ysze�, mnisi wzi�li si� ch�rem za Salve regina. Lada moment mia� rozbrzmie� dzwon p�ny, pulsus serotinus, lada chwila nale�a�o te� oczekiwa� dzwon�w na ignitegium.

�wiece w komnacie by�y pogaszone, nik�e �wiat�o dawa�a gruba, w kt�rej dogorywa�y polana. Czerwony poblask dodawa� i�cie czarodziejskiego uroku g�adkiej sk�rze i szczup�emu cia�u Douce von Pack, le��cej obok w�r�d rozburzonej po�cieli. Wsparty na �okciu Pomurnik patrzy� na dziewczyn�, na jej szeroko rozwarte, wpatrzone w niego oczy. Przypomina� sobie inne ognie, inne oczy, inne nagie cia�a, inny gwa�towny, elektryzuj�cy b�lem seks. Na sabatach i orgiach w g�rach Harzu, na le�nych polanach Pomorza, w jaskiniach Alpujarras i na pustkowiach Estremadury. Kiedy to ziemia dygota�a od �omotu b�bn�w, a w dartym trelami piszcza�ek nocnym powietrzu �miga�y nietoperze i sowy.

Trupi ksi�yc zagl�da� przez okno.

Niepotrzebnie si� z ni� zwi�za�em. Przywabi�em j�, przyci�gn��em do siebie, to by� b��d. B��d, kt�ry trzeba b�dzie naprawi�.

Douce von Pack westchn�a, unios�a si�. Pomurnik odruchowo spojrza� na jej szyj�, szybko oceni�, jak chwyci� i jak przekr�ci�.

Wystarczy�yby dwa ruchy, pomy�la�. I ten b�ysk skona�by w jej oczach�

Synku, rozbrzmia�o mu nagle w g�owie. Usiad� na �o�u.

Synku, m�wi�a Kundrie, przyjd� zaraz. Chc� ci co� koniecznie pokaza�, co�, co wi��e si� z poszukiwan� dziewczyn�. Czekam. Przyjd�.

Akurat, pomy�la�. Zwyczajnie sko�czy�o si� potworzycy aurum potabile. Ale c�, trzeba b�dzie p�j��. Matka, by�o nie by�o.

��Czy co� si� sta�o? � Douce usiad�a, odgarn�a w�osy z czo�a. Ogie� z gruby cieniami igra� na jej ma�ych piersiach. Migota� w jej szeroko rozwartych oczach.

��Co� si� sta�o? Wychodzisz?

��Tak. Wr�c� p�no.

��Zostawiasz mnie sam�?

��Ale nie w tej chwili.

Chwyci� j� za ramiona. Przycisn�� do poduszek. Uleg�a mu, zmuszona do uleg�o�ci. I kochali si� w zapami�taniu. W blasku �aru i bladej po�wiacie trupiego ksi�yca.

* * *

Stadtluft macht frei, przypomnia� sobie Pomurnik, id�c od Mostu Piaskowego w d� ulicy Zamkowej.

Fakt, �e we Wroc�awiu stale bytowa�y liczne stwory nocy, nie by� dla niego bynajmniej nowo�ci�. Min�� jednak jaki� czas, odk�d w�drowa� tu po zmierzchu i czas ten, jak si� okazywa�o, sporo zmieni�. Zaiste, konstatowa� id�c, nie tylko dla Kundrie oddech wielkiego miasta ni�s� powiew wolno�ci. Nie ona jedna, jak si� okazywa�o, dobrze i swobodnie czu�a si� we Wroc�awiu. Nie jej jednej, jak si� okazywa�o, odpowiada� wielkomiejski habitat.

Zaskoczony przy bramie dzantyr uni�s� wyd�u�ony pysk, ewidentnie nie pojmuj�c, jakim cudem Pomurnik go widzi. Wreszcie skry� si� w mroku, wygarbiaj�c jak kot i je��c sier��.

Pod wylotem rynny siedzia�o, li��c zagnojony bruk, kilka urkin�w, nad�tych w puszyste kule. Zgrzytn�wszy pazurami, zemkn�� w ciemno�� zwinny jak jaszczurka rapion. Tu� dalej by� sk�ad win, majstruj�cy przy k��dce �ysy gnom w sk�rzanym kabacie nawet nie podni�s� g�owy. Jego uzbrojony w �om kamrat obrzuci� Pomurnika z�ym spojrzeniem, zawarcza� co� pod nosem, trudno by�o zgadn��, pozdrowienie czy obelg�.

W odchodz�cym ku ulicy W�skiej zau�ku ostro cuchn�o magi� i alchemi� � czyli ektoplazm�, saletr�, witriolem, a�unem i winnym wyskokiem. Rynsztok wyra�nie fosforyzowa�, pe�za�y w nim esfiliny, zwabione sublimacyjnym odpadem. Tu� opodal, w podcieniach, czai� si� garou, rozwini�te zmys�y powstrzyma�y go jednak przed atakiem, w por� wyczu� aur� Pomurnika i wiedzia�, �e lepiej nie pr�bowa�. Kilkana�cie krok�w dalej podobnie zachowa�a si� lamia. Wampirzyca zaczeka�a nawet, a� Pomurnik si� zbli�y, a upewniwszy si�, �e naprawd� j� widzi, pozdrowi�a uk�onem, owin�a si� w opo�cz� i znik�a, szara na tle szarego muru.

Mi�dzy przyporami ko�cio�a �wi�tego Ducha siedzia� kludder, st�kaj�c i drapi�c si� w brzuszysko. Na maswerkach, sterczynach i pinaklach �wi�tyni szele�ci�y i trzepota�y skrzyd�a sp�oszonych latawc�w. Tu� za szpitalem Pomurnik dostrzeg� na kamieniach b�yszcz�c� smug� �wie�ej krwi. Wiedziony ciekawo�ci� � rzecz w sumie go nie obchodzi�a � wzmocni� wzrok zakl�ciem, przejrza� ciemno��. Schylona nad skrwawionym trupem, podra�niona czarem kalkabra wyszczerzy�a dwucalowe k�y, a w�osy unios�y si� jej nad g�ow� jak srebrzysta korona. Pomurnik wzruszy� ramionami, przyspieszy� kroku. Jak dawniej, tak i teraz, okazywa�o si�, niebezpiecznie by�o chodzi� noc� po Wroc�awiu.

Przeci�� Targow�, wyszed� na placyk przy studni. I wtedy go opadli. Ze wszystkich stron. Odziani tak, �e niemal niewidzialni. Niezwykle szybcy. Jak na ludzi.

Tylko b�yskawiczny unik ocali� mu �ycie, w ostatniej niemal chwili z�owi� okiem blady blask godz�cej w niego klingi. Chwyci� napastnika za po�� kubraka, zakr�ci� nim, pchn�� wprost na drugiego atakuj�cego, wprost na ostrze miecza. Odwin�� si�, poczu�, jak stal muska mu w�osy. Odskoczy�, widzia�, jak miecz innego zamachowca krzesze iskry z �elaznej kraty. Ucapi� za r�k� z mieczem, szarpn��, pozbawi� napastnika r�wnowagi, rzuci� na kolana, szybkim, jednoczesnym ruchem obu r�k skr�ci� mu kark.

Kolejny dopad�, zada� sztych, Pomurnik unikn�� ostrza delikatnym p�obrotem, z�apa� za �okie� i nadgarstek, wy�uska� miecz z �amanej r�ki. Napastnik zawy�. Zas�aniaj�c si� nim jak tarcz�, Pomurnik pchn�� nast�pnego atakuj�cego mieczem w brzuch, skoczy�, nie czekaj�c, a� upadnie, ku innym. Gdy pierzchn�li, zawr�ci�, ostrym poci�gni�ciem przeci�� gard�o temu ze z�aman� r�k�.

Le�a�o trzech, zosta�o trzech.

Trupi ksi�yc �ysn�� zza chmury, a Pomurnik zaatakowa�.

Uciekli przed nim za studni�, ale to ich nie uratowa�o. Nie widzieli go, gdy ich dopad�. Pierwszy osun�� si� na kolana, pchni�ty w pachwin�; nim zd��y� si� porz�dnie rozkrzycze�, mia� rozchlastan� tchawic�. Drugi skoczy� na ratunek, atakuj�c w klasycznej pozycji szermierczej. Pomurnik dopu�ci� go na w�a�ciw� odleg�o��, sparowa� sztych i pchn��, mocno i pewnie, w twarz, mi�dzy oko a nos. Pchni�ty wypr�y� si�, zadygota�, bez�adnie trz�s�c r�kami. Potem zsun�� si� z ostrza, mi�kki jak szmata.

Zosta� tylko jeden, czaj�cy si� w mroku. Uprzedzi� Pomurnika, zaatakowa� sam. Krzycz�c niezrozumiale, wznosz�c do ciosu jak�� dziwn� bro�, ni to top�r, ni to maczug�. Pomurnik wymanewrowa� go unikiem, ci�� kr�tko. Napastnik pad� na kolana. A potem na twarz.

Pomurnik spojrza� na miecz. Od razu wida� by�o, �e niepospolita to bro�. I nietania. Prawdopodobnie mediola�ska. Na g�owni by�a punca p�atnerza, niewielka, trudno rozpoznawalna w mroku. Pomurnikowi nie chcia�o si� zreszt� rozpoznawa�.

Jeden z powalonych zacharcza�, zadygota�, zazgrzyta� sprz�czk� pasa po kamiennej p�ycie studni, do kt�rej si� doczo�ga�. Pomurnik by� tam w trzech krokach, r�bn�� raz, drugi, za trzecim mediola�ska g�ownia p�k�a z j�kiem. Odrzuci� z�omek.

Zaj�cza� inny. Ten powalony jako ostatni. Pomurnik zbli�y� si�, podni�s� dziwny or�. By� to krzy�. Du�y, ci�ki, �elazny krzy� z prostymi ramionami. Na ramionach po�yskiwa� srebrem grawerunek. Napis.

��Nie jestem, kurwa, demonem � powiedzia� Pomurnik.

Wzni�s� krzy� i uderzy� jak toporem.

Skrajem p�aszcza zabitego wytar� obryzgane m�zgiem nogawki. I poszed� w swoj� drog�. Przez nocny Wroc�aw. Miasto, kt�re noc� potrafi�o by� niebezpieczne.

Na oderskim rynku rozleg�y si� nagle podniesione g�osy, krzyki i przekle�stwa. Kilku Polak�w popycha�o si� tam, szturcha�o, szarpa�o za kubraki, wrzeszcz�c na siebie, wygra�aj�c pi�ciami i tytu�uj�c wzajemnie gnojami, kutasami i kurwimi synami. Ich druhowie pr�bowali godzi� i rozdziela�, pot�guj�c tym samym zam�t. Znienacka sykn�y miecze w pochwach, b�ysn�y klingi. Wzbi� si� wysoki krzyk, zbrojni zakot�owali si�, zwarli, odskoczyli i rozbiegli momentalnie. Na bruku zosta�o drgaj�ce cia�o i rosn�ca ka�u�a krwi.

��Dziewi��set dziewi��dziesi�t dziewi�� � powiedzia� Reynevan.

��Ale tam � parskn�� lekcewa��co Szarlej, kt�remu Reynevan zrelacjonowa� w�a�nie wczorajsz� rozmow� w zamkowej kaplicy. � Korybut dopu�ci� si� przesady. Na Odrach stoi na dzi� nie wi�cej ni� pi�ciuset Polak�w. W�tpi� te�, by cho� jeden poci�gn�� za Korybutem, gdyby �w faktycznie obrazi� si� i odszed�. Ten �mudzin ma wyg�rowane mniemanie o sobie. Zawsze mia�, to nie tajemnica. Zastan�w si�, Reynevan, czy warto wchodzi� z nim w konszachty. Ma�o masz k�opot�w?

��Znowu dajesz si� wykorzystywa� � pokiwa� g�ow� Samson. � Czy ty nigdy nie zm�drzejesz?

Reynevan odetchn�� g��boko. I powiedzia� o ksi���cej �asce, o wdzi�czno�ci, o korzy�ciach, jakie z tego mog� p�yn��. Powiedzia� o zje�dzie w �ucku i o tym, �e �uck zbli�y kr�la Jagie��� do husyt�w, przez co karta Korybuta ma du�e szanse sta� si� kart� atutow�. M�wi� o tym, �e dobre uk�ady z Korybutem mog� by� ratunkiem dla Jutty.

Szarlej i Samson nie dali si� przekona�. Zna� to by�o z ich min.

��No, nie ka� czeka� � ponagli� Bo�yczko. � Jakie informacje masz dla mnie?

Na ciemnym podw�rzu, dok�d wci�gn�� Reynevana, �mierdzia�o kiszon� kapust�. Rzygowinami. I kocim moczem.

��Dalej, dalej � niecierpliwi� si� Polak. � Poka�, �e jest z ciebie po�ytek.

��Je�li zdo�a�e� mnie tu znale�� � Reynevan opar� si� plecami o mur � to dysponujesz informacjami o niebo lepszymi ni� ja. To, co ja wiem, po�ytku ci nie przyniesie. Bo wiem tyle, co nic.

��Twoja Jutta � Bo�yczko jakby go nie s�ysza� � ma pod nasz� kustodi� pe�ny luksus, wikt i opierunek, ma ciep�o, czysto i wykwintnie, jest jej jak u mamy, ba, nawet lepiej, bo towarzystwo ciekawsze. Ten luksus kosztuje, ekspensujemy na� pieni�dze. Nu�e, upewnij nas, �e nie id� one w b�oto.

��Nic nie wiem. Nie mam o czym donie��.

��Rozczarowujesz mnie.

��Przykro mi.

��Przykro to ci dopiero mo�e by� � sykn�� Bo�yczko. � Masz mnie za idiot�? Znalaz�em ci� tu, albowiem, jak s�usznie si� domy�li�e�, dysponuj� informacjami. Wiem, �e� jest blisko Prokopa, blisko Horna, blisko Biedrzycha ze Stra�nicy, blisko Korybutowicza. Musia�e� co� s�ysze�, co� widzie�, czego� by� �wiadkiem lub uczestnikiem. Plany wojenne, zamys�y polityczne, sojusze i przymierza, sposoby zdobycia �rodk�w finansowych. Musisz co� wiedzie�.

��Nie wiem o niczym.

Bo�yczko tupni�ciem odp�oszy� �asz�cego si� do cholewek kota.

��S� dwie mo�liwo�ci � powiedzia�. � Pierwsza: k�amiesz. Druga: jeste� g�upcem i �lamazar�. W obu wypadkach okazujesz si� nieprzydatnym, obie ewentualno�ci przekre�laj� ci� jako warto�ciowego wsp�pracownika. Niedobrze to dla ciebie, jeszcze gorzej dla twojej Jutty. Luksus�w, kt�re ma teraz, mo�emy j� z �atwo�ci� pozbawi�. A wygody zamieni� na niewygody. Tak niewygodne, �e a� bolesne.

��Przyrzeka�e�, �e jej nie skrzywdzicie! �amiesz przyrzeczenie!

��Pozwij mnie do s�du.

��Wiem � wypali� Reynevan � o czym�, co was mo�e zainteresowa�. Je�li ciekawi was przysz�o�� �wiata.

��M�w.

��W roku 1431, w miesi�cu lutym prawdopodobnie, umrze papie� Marcin V. Cztery niedziele przed Wielkanoc� konklawe og�osi papie�em Gabriela Condulmera, kardyna�a ze Sieny, w proroctwie Malachiasza figuruj�cego jako Lupa coelestina, wilczyca niebia�ska. Zanim to si� stanie, umrze Witold, wielki ksi��� Litwy. Umrze jako ksi���, kr�lewska korona nie b�dzie mu dana, knowania Luksemburczyka skutku nie odnios�. Zgon W�adys�awa Jagie��y, kr�la Polski, nast�pi w Roku Pa�skim 1434, w ko�cu maja lub na pocz�tku czerwca. Zygmunt Korybutowicz prze�yje obu stryj�w.

��Od kogo masz te informacje?

��Je�li powiem, �e od pewnej czarownicy i od pewnego ducha z za�wiat�w, uwierzysz?

Odp�dzony kot miaucza�. Bo�yczko przez kilka chwil mierzy� Reynevana przenikliwym wzrokiem.

��Uwierz� � odrzek� wreszcie. � Bo sk�d, je�li nie z za�wiat�w lub czar�w? Wiem co� o tym, podobnie jak ty jestem adeptem arkan�w tajemnych. �adna ujma, wszak nie kto inny, a trzech czarownik�w pierwszymi powita�o Jezusa w Betlejem, przynosz�c mu mirr�, kadzid�o i z�oto. Dzi�ki za wiedz�, wykorzystamy j� bez �adnego dubium. Ale to za ma�o. Zdecydowanie za ma�o. Chc� wiedzie�

Urwa�, wyprostowa� si�, uni�s� g�ow�, gestem nakaza� Reynevanowi milczenie. Reynevan wyt�y� s�uch, ale nie s�ysza� nic opr�cz miauczenia kota, gwaru niedalekich sukiennic i stukotu drewnianych ko�atek z ko�cio�a Wniebowzi�cia. Pow�szy�, bo zda�o mu si�, �e w�r�d smrodu podw�rca powia�o nagle nik�ym zapachem rozmarynu.

��Co jest? Bo�yczko?

�ukasz Bo�yczko, miast odpowiedzie�, capn�� Reynevana za r�kaw i targn�� silnie. Reynevan straci� r�wnowag�, usi�owa� uchwyci� si� s�upa, miast s�upa uchwyci� cz�owieka. Kompletnie niewidzialny w mroku i zwinny jak cie� cz�owiek odepchn�� go z moc�; nim upad�, dostrzeg� b�ysk ostrza, zobaczy�, jak na cz�owieka rzuca si� Bo�yczko. Klinga zgrzytn�a po murze, rozleg� si� odg�os uderzenia, a zaraz potem w�ciek�a kl�twa, drugie uderzenie, po nim gruchot i trzask �amanych desek. Co� rozb�ys�o z moc� b�yskawicy, na moment rozja�niaj�c podw�rze, powietrze zawy�o, silny zapach ozonu i terpentyny zdradzi� magi� goetyjsk�. Reynevan nie zamierza� czeka� i sprawdza�, kto rzuci� zakl�cie. Zerwa� si� z ziemi, wskoczy� na stos drewna, przesadzi� parkan, przez s�siednie podw�rze rzuci� si� ku podbramiu. By� szybki, ale nie do��. Kto� raptownie skoczy� mu na plecy i przewr�ci�, przygniataj�c do ziemi.

��Spokojnie � wymrucza� mu do ucha mi�kki i melodyjny kobiecy alt. � Spokojnie, Reynevan.

Us�ucha�. Ucisk zel�a�. M�wi�ca altem i nieuchwytnie pachn�ca rozmarynem kobieta pomog�a mu wsta�.

��Inkwizytor uciek�, niestety � powiedzia�a, ledwie widoczna w mroku. � A szkoda. Ze z�apanego da�oby si� mo�e wycisn��, gdzie trzymaj� Apold�wn�.

��W�tpi� � pokona� zdumienie i op�r wyschni�tego gard�a. � W�tpi�, by si� da�o.

��Mo�e i s�usznie w�tpisz � zgodzi� si� alt. � Ale chocia� porz�dnie go nastraszy�am. I dwa razy waln�am, a zdrowo, bo mam kastet w r�kawicy. A� mu z�by zadzwoni�y! �eby uciec, musia� u�y� magii, czarownik zapowietrzony�

��I teraz odegra si� na Jutcie.

��Nie zrobi tego. A ciebie b�dzie si� przez jaki� czas ba� n�ka�.

��Kim jeste�?

��Nie tak szybko, nie tak szybko � w podniecaj�co modulowanym g�osie zad�wi�cza�a drwina. � Jestem przyzwoit� dziewczyn�, mam zasady. Coitus najwcze�niej na trzeciej randce, zwierzenia, wyznania i inne poufa�o�ci na czwartej albo jeszcze p�niej. Piano tedy, ch�opcze, piano. Do�� ci wiedzie�, �e jestem po twojej stronie.

��Uratowa�a� mnie we Wroc�awiu�

��Przecie� m�wi�am. Jestem po twojej stronie. Dbam, by ci� nic z�ego nie spotka�o. W ramach tego dbania chc� ci dopom�c odzyska� ukochan�. W tym celu proponuj� spotkanie w Strzegomiu.

��Kiedy?

��Trzeciego dnia miesi�ca Tamuz. Na ulicy Ko�cielnej, w pobli�u szko�y i budynku komandorii joannit�w. Nie b�d�c do ko�ca pewn�, jak wykalkulujesz dat�, b�d� tam zagl�da� przez kolejne trzy dni. Je�eli naprawd� zale�y ci na narzeczonej, zmie�� si� w terminie.

��Dlaczego akurat Strzegom?

��To bliskie mi miasto.

��Dlaczego mi pomagasz?

��Mam w tym interes.

��Jaki?

��Na dzi� � powiedzia� rozmarynowy alt � taki: wkr�tce pewien tw�j stary znajomy poprosi ci� o rad�. Stoi w obliczu decyzji, waha si�. Spraw, by przesta� si� waha�. Utwierd� go w mniemaniu, �e pierwsza my�l by�a dobra i �e post�puje w�a�ciwie.

��Nie rozumiem.

��Zrozumiesz. Bywaj, wracaj do druh�w. No, czego tu jeszcze stoisz?

��Zdrad� mi tylko jedno�

��Reynevan!

���jeste� cz�owiekiem? Normaln�� Hmm� Ludzk� kobiet�?

��W tej kwestii � odpowiedzia� mu z mroku drwi�cy chichot � zdania s� podzielone. A opinie r�ne.

Inkwizytor Grzegorz Hejncze z�o�y� d�onie i skry� je pod szkaplerzem. Szkaplerz, podobnie jak habit, by� �wie�o prany, pachnia� �ugiem. Zapach uspokaja�. Pomaga� si� uspokoi�.

��Pragn� � g�os inkwizytora by� spokojny � pogratulowa� waszej dostojno�ci uj�cia husyckiego szpiega. To sukces. Rzecz z wielk� korzy�ci� pro publico bono.

Biskup Konrad ochlapa� wod� twarz, przy�o�y� palec do nosa, wysmarka� si� do misy. Wzi�� r�cznik z r�k pacho�ka.

��M�wi� � wytar� si� i znowu wysmarka�, tym razem w r�cznik � �e by�e� w Rzymie?

��Je�li m�wi� � Grzegorz Hejncze wdycha� zapach �ugu � to pewnie by�em.

��Jak si� ma ojciec �wi�ty Marcin V? Nie wida� po nim jakich oznak? Bo to, widzisz, wieszcz�, �e ju� niewiele �ycia mu osta�o.

��Kto tak wieszczy?

��Wieszczki. Opu�ciwszy Rzym, uda�e� si� pono do Szwajcarii? I c� tam we Szwajcarii?

���adnie tam. Sery te� maj� dobre.

��I piechot�. � Biskup gestem przep�dzi� pacho�ka z mis�, przywo�a� drugiego, z obszyt� futrem opo�cz�. � Piechot� te� maj� dobr�. Mo�e u�ycz� z tysi�c pik, gdy znowu z krucjat� na Czechy ruszymy? Rozmawia�e� o tym z nimi? Z biskupem Bazylei?

��Rozmawia�em. Nie u�ycz�. Krucjata, powiedzieli, dostanie baty. Jak zwykle. Szkoda �o�nierzy.

��Sukinsyny. � Biskup owin�� si� opo�cz�, usiad�. � �mierdz�ce serowary. Wina, Grzesiu? Pij, nie l�kaj si�. Nie zatrute.

��Nie l�kam si� � Hejncze spojrza� na biskupa znad kielicha. � Regularnie przyjmuj� magiczny mitrydat.

��Magia jest grzechem � zarechota� biskup. � Nadto s� trucizny, na kt�re nie ma odtrutki, �aden czar nie pomo�e. Zapewniam ci�, s� takie. Opowiem ci kiedy� o nich. Ale teraz ty opowiadaj. Jakie wie�ci z Bambergu? Moi szpiedzy donosz�, �e u biskupa Bambergu te� by�e�. Co tam u niego?

��Rozumiem, �e wasza dostojno�� nie pyta o jego zdrowie?

��G�wno mnie obchodzi jego zdrowie. Pytam, czy do��czy do krucjaty? Czy da zbrojnych, dzia�a, strzelby? Ilu, ile?

��Jego wielebno�� Fryderyk von Aufsess � twarz inkwizytora by�a powa�na jak zapalenie p�uc � unika� jednoznacznej odpowiedzi. Inaczej m�wi�c, kr�ci�. C�, kr�tactwo zdaje si� by� trwale i nierozerwalnie zwi�zane z mitr� biskupi�. Zza kr�tactw wyziera jednak prawda, wyziera, jak m�wi� klasycy, niczym dupa z pokrzywy. Prawda taka, �e bli�sza koszula cia�u. We Frankonii i w Bawarii mot�och miejski si� burzy, ch�opstwo si� rozzuchwala. Z Francji p�yn� wie�ci o Dziewicy, o Jehanne d�Arc, �wi�tej bo�ej bojowniczce. Szerzy si� plotka, �e gdy La Pucelle sko�czy z Anglikami, na czele ludowej armii we�mie si� za pan�w i pra�at�w. A husyci? Husyci od Bambergu s� daleko, nikt si� ich w Bambergu nie l�ka, nikt nie wierzy, by tam zdo�ali doj��, a nawet gdyby, to mury miasto ma wysokie i mocne. S�owem, Bambergu husyci ani zi�bi�, ani grzej�, niech si� husytami przejmuj� ci, co maj� powody. To w�asne s�owa jego wielebno�ci biskupa Fryderyka.

��Pies go tr�ca�, starego durnia. A arcybiskup Magdeburga? Wszak i jego odwiedzi�e�.

��Odwiedzi�em. Arcybiskup metropolita Gunter von Schwarzburg zbyt jest rozs�dny, by husyt�w lekcewa�y�. Udzia�u w krucjacie nie wyklucza, aktywnie nawo�uje do sojuszy obronnych. Konsekwentnie formuje armi�, ma ju� w tej chwili pod rozkazami wi�cej tysi�ca ludzi. Wyst�pi�y jednak, rzekn� to szczerze, pewne problemy. Arcybiskup jest ot� mocno pogniewany. Na ciebie, biskupie Konradzie.

��O � skomentowa� jednosylabowo Konrad.

��Pogniewany jest � ci�gn�� Hejncze � za przyczyn� osoby, kt�ra cieszy si� twymi �askami. Chodzi o Birkarta Grellenorta. Arcybiskup przedstawi� mi d�ug� list� zarzut�w, nie b�d� nimi zanudza�, bo to wi�kszo�ci� rzeczy trywialne: morderstwa, gwa�ty, czarna magia. R�wnie� rabunki: arcybiskup Gunter oskar�a Grellenorta o dokonan� we wrze�niu roku 1425 kradzie� pi�ciuset grzywien podatku. Najwi�ksz� w�ciek�o�� metropolity wzbudza jednak osoba jakiego� nieludzia, jakiego� sverga imieniem bodaj�e Skirfir, alchemika i czarownika, kt�rego arcybiskup chcia� m�czy� i spali�, a kt�rego Grellenort bezczelnie wykrad� i uprowadzi�. By si� nim pos�u�y�.

Biskup Konrad zarechota�. Hejncze zmierzy� go zimnym wzrokiem.

��Tak, to do�� �mieszne � przytakn�� zimno. � I trywialne do md�o�ci. Ale to godzi w sojusz Saksonii ze �l�skiem, sojusz w obliczu husyckiego zagro�enia nieodzowny. Mog�cy decydowa� o �l�skim by� lub nie by�. Chcia�bym tedy wiedzie�, co wasza dostojno�� ma zamiar przedsi�wzi�� w tej sprawie.

Konrad spowa�nia�, wpi� w inkwizytora oczy.

��W jakiej sprawie? � wycedzi�. � Nie widz� �adnej sprawy. Czy�by� ty widzia�, Grzesiu? Czy�by� chcia� oznajmi� mi, �e Birkarta Grellenorta, cho� to m�j faworyt, a wedle gminnych plotek b�kart, powinienem przegna� na cztery wiatry, wykl��, og�osi� banit�, sekretnie uwi�zi� lub zg�adzi�? �e powinienem uczyni� to dla dobra sprawy, albowiem Birkart Grellenort to persona turpis, szkodz�ca naszym sojuszom i stosunkom z s�siadami? M�g�bym ci odpowiedzie�, Grzesiu, �e sojuszom i stosunkom szkodz� g�upi i ma�ostkowi dostojnicy ko�cielni, d�saj�cy si� jak dzieci, gdy si� im odbierze zabawk�. M�g�bym, ale nie odpowiem. Odpowiem inaczej, odpowiem kr�tko a konkretnie: je�li ktokolwiek, biskup, kardyna�, sufragan czy inkwizytor, za jedno mi, spr�buje zaczepia� Birkarta Grellenorta, jak B�g na niebie, ci�ko tego po�a�uje.

��B�g na niebie � odrzek� bez mrugni�cia powiek� Hejncze � wszystko widzi i wszystko s�yszy. Tak� miar�, jak� wy mierzycie, wam odmierz�. Biada tym, kt�rzy z�o nazywaj� dobrem, a dobro z�em, kt�rzy zamieniaj� ciemno�ci na �wiat�o, a �wiat�o na ciemno�ci.

��Bana�y, Grzesiu, bana�y. Cytujesz Bibli� jak wiejski proboszcz. Rzek�em, odczep si� od Grellenorta, odczep si� ode mnie. Poszukaj belki we w�asnym oku. A mo�e wolisz inny biblijny cytat? Z listu do Koryntian mo�e? Nie mo�ecie pi� z kielicha Pana i z kielicha demon�w; nie mo�ecie zasiada� przy stole Pana i przy stole demon�w. Reinmar z Bielawy, m�wi ci co� to nazwisko? Heretyk, kt�rego we Frankensteinie osobist� interwencj� ocali�e� od bolesnego �ledztwa? I tak d�ugo ochrania�e�, a� zdo�a� uciec? Protegowa�e� kole�k�. Bo to wszak tw�j druh, tw�j kompan, tw�j kamrat z uniwerku. Reynevan Bielawa, wykl�ty heretyk i zbrodniarz, czarownik, nekromanta, persona turpis ca�� g�b�. Zasiada�e� z nekromant� przy stole demon�w, inkwizytorze. A kto z kim przestaje, takim si� staje. Zainteresuje ci� mo�e, �e pomieniony Bielawa miesi�c temu pojawi� si� we Wroc�awiu.

��Reinmar Bielau? � Grzegorz Hejncze nie zdo�a� ukry� zdumienia. � Reinmar Bielau by� we Wroc�awiu? Czego tu szuka�?

��A mnie sk�d wiedzie�? � Biskup obserwowa� go spod opuszczonych powiek. � To rzecz inkwizytora, nie moja, �ledzi� �yd�w, heretyk�w i apostat�w, wiedzie�, co knuj� i z kim. I widzi mi si�, Grzesiu, �e ty wiesz, po co Bielawa tu przyby�. Czego, a raczej kogo, tu poszukiwa�.

Przy ulicy Pasowej, przytulony do miejskiego muru, sta� ponury kamienny budynek, mieszcz�cy miejsk� szat�aw�, katowni� i dom oprawcy. Miejsce roztacza�o z�owrog� aur� na ca�� najbli�sz� okolic�, kto m�g�, unika� go, wynios�y si� st�d handel i rzemios�o. Zosta� jedynie browar, kt�remu, je�li dobrze warzy�, �adna lokalizacja nie mog�a zaszkodzi�. Zosta�a te�, co dziwne, piwniczna gospoda, do kt�rej wiod�y strome schody. Gospod�, nie boj�c si� skojarze�, w�a�ciciel nazwa� �U Kata�.

Schody wiod�y g��boko, do sklepionych piwnic. Tylko w jednej, najdalszej, ucztowano. Reynevan zbli�y� si� do ucztuj�cych. Troch� potrwa�o, nim go zauwa�ono. I przywitano g�uch� cisz�.

��To Reynevan � og�osi� wreszcie Adam Wejdnar herbu Rawicz. � Medyk z Pragi. On sam! B�g pomagaj, eskulapie! Wejd�, zapraszamy. Znasz wszystkich, prawda?

Reynevan zna� prawie wszystkich. Jan Kuropatwa z �a�cuchowa herbu Szreniawa i Jakub Nadobny z Rogowa herbu Dzia�osza, z kt�rymi ca�kiem niedawno przysz�o mu dzieli� uwi�zienie, pozdrowili go uniesieniem r�k, podobnie uczyni� znany Reynevanowi z czas�w praskich Jerzy Skirmunt herbu Odrow��. Siedz�cy obok Skirmunta B�a�ej Poraj Jakubowski zna� Reynevana, ale jako� nie kwapi� si� z tym zdradza�. Pozostali, wyjadaj�cy kasz� z misek i pozornie tylko kasz� zaj�ci, nie byli mu znani.

Znany by� mu natomiast herszt ca�ej comitivy, szpakowaty m�czyzna z twarz� ogorza�� i poznaczon� dziobami po ospie. Zapami�tany z czas�w ubieg�orocznej �l�skiej rejzy Fedor z Ostroga, staro�cic �ucki, ruski knia� i wata�ka, najemnik w s�u�bie husyckiej. Ten nie spuszcza� z Reynevana czarnych oczek, kt�rych z�owrogiej przenikliwo�ci nie zdo�a� skry� ani st�umi� p�mrok izby i snuj�cy si� dym.

��Ci dwaj przy kaszy � przedstawia� dalej Wejdnar � to pan Jan T�uczymost herbu Bo�cza. I Dani�o Drozd, z bojar�w putnych. Siednij se, Reynevan.

��Postoj�. � Reynevan zdecydowa� si� na oficjalny ton. � Bo te� i du�o czasu nie mam. Ksi��� Zygmunt Korybutowicz, w kt�rego s�u�bach panowie pozostaj�, prosi� mnie, bym nawi�za� kontakt. Odda�em, trzeba panom wiedzie�, ksi�ciu niejakie us�ugi, przyrzek� mi za to auxilium w pewnych impedymentach, jakie pojawi�y si� na mej drodze. Jak rozumiem, panowie macie by� owym auxilium? To wy macie mi by� pomocni?

Zapad�a d�uga i raczej przygn�biaj�ca cisza.

��Nu i masz tobie � przem�wi� wreszcie Fedor z Ostroga. � Ot, popad� nam Niemiec wyszczekany, szczob trastia joho maty mordowa�a. Znaj ty� Nu, zapomnia� ja, jak zwa�?

��Reynevan � podpowiedzia� Kuropatwa.

��Znaj ty, Reynevan, czort z twoim ksylium czy konsylium, ostaw ich dla pedyment�w czy inszych sodomit�w, my�wa ch�opy s� normalne i brzydzimy si� tych m�d francuskich. Nie chcesz siada�, to st�j, furda mi, stoisz czy siedzisz. Ty nam rzekaj, co tobie rzec kazali.

��Niby co?

��Herrgott! Nam Korybutowicz m�wi�, ty wiesz, kiedy i k�dy tu na Odry hroszi powioz�, we�ykie hroszi. Z Polski czy ze �l�ska. Nam knia� rzeka�, ty nam drog� powiesz, co ni� owe hroszi wie�� b�d�.

��Ksi��� Zygmunt � odrzek� wolno Reynevan � s�owem nie wspomnia� o �adnych wiezionych pieni�dzach. A gdyby nawet i uroni� o tym s�owo, to bym go panom z pewno�ci� nie powt�rzy�. Wydaje mi si�, �e zachodzi nieporozumienie. Powtarzam, ksi��� przyrzek� mi wasze us�ugi�

��Us�ugi? � przerwa� Fedor. � Us�ugiwa�? Czortu w �opu! Jam knia�, jam pan na Ostrogu! Tfu! Baszom az any�t! Korybutowicz mi rozkazywa� ne bude! Wielki mi szysz, Korybutowicz, ksi��� z �aski czeskiej malowany!

��Rozumiem � Reynevan uni�s� g�ow�, spojrza� hardo. � Bo te� i jasno by�o powiedziane. Wobec tego �egnam szanown� kompani�.

��Czekaj � Jan Kuropatwa uni�s� si� zza sto�u. � Czekaj, Reynevan, po co ta gor�czka? Pogaw�d�my. M�wi�e�, pomoc ci potrzebna. Dy� my nie od tego, by tobie pom�c, je�li i ty nam pomoc oka�esz, w naszej imprezie�

��W jakiej? W rabunku?

��A co ty taki honorny? � spyta� Nadobny. � H�? Nosa zadzierasz? A co tobie przynios�a dot�d ta wojaczka? Ta rewolucja? Rany, guzy, anatem� i infami�, jak nam. Nie pora o sobie pomy�le�, medyku, o w�asnym dobru, zdrowiu i szcz�ciu?

��Co nam pop�u�y � oznajmi� dobitnie Kuropatwa � to i tobie pop�u�y. Pomo�esz nam w imprezie, do podzia�u ci� dopu�cim, do kiesy grubo wpadnie. Dobrze m�wi�, mo�ci Ostrogski?

���egnam pan�w. � Reynevan nie czeka�, a� knia� potwierdzi. � B�g z wami.

��A ty kudy? � spyta� zimno Fedko z Ostroga. � Czto wzduma�? Donie�� Prokopowi? Nie, brate�ku, nic z tego. �apaj go, Kuropatwa!

Reynevan wywin�� si�, pchn�� Kuropatw� na Nadobnego. Wejdnar zerwa� si� z �awy, Reynevan metod� Szarleja kopn�� go w kolano, padaj�cego waln�� w nos. T�uczymost herbu Bo�cza skoczy� na� i ob�api�, z pomoc� pospieszy� mu przez st� bojar putny Dani�o, str�caj�c i t�uk�c naczynia. Ostrogski, Skirmunt i Jakubowski nie ruszyli si� z miejsc.

W r�ce bojara b�ysn�� n�, Reynevan wyszarpn�� si� z u�cisku T�uczymosta i si�gn�� po w�asny pugina�, ale Wejdnar uwiesi� mu si� u �okcia, a Kuropatwa chwytem unieruchomi� lewe przedrami�. Bojar Dani�o pchn�� no�em. A Reynevanowi przypomnia� si� Bruno Schilling, renegat z Roty �mierci.

Odchyli� korpus, czuj�c na piersi �okie� uzbrojonej r�ki zgi�� j� nag�ym ruchem cia�a, przekr�ci�, obr�ci�, pchn�� barkiem, ile mocy. O dziwo, wysz�o, cho� nie ca�kiem. Miast wbi� si� w gard�o, odwr�cone ostrze rozp�ata�o tylko policzek. Bojar zawy� jak zwierz�, zala� krwi� siebie i okolic�. Fedor z Ostroga zarycza�.

Zarycza� i pad� uderzony g�owic� korda T�uczymost, wrzasn�� ci�ty w d�o� Nadobny. R�bni�ty pi�ci� i kopni�ty Kuropatwa polecia� na st�, w gliniane skorupy i rozlane piwo.

��W nogi, Reynevan! � Urban Horn zawin�� kordem, kopniakiem obalaj�c usi�uj�cego wsta� Wejdnara. � W nogi! Na schody! Za mn�!

Nie da� sobie dwa razy powtarza�. Z do�u �ciga�o ich wycie bojara putnego. I w�ciek�e ryki kniazia Fedka z Ostroga.

��Baszom az any�t! Baszom a vil�got! Job twoju ma�, zkurvena kurva!

Magdeburska Inkwizycja nie da�a na siebie d�ugo czeka�, uderzy�a zaraz po zapadni�ciu zmroku. Przed bram� domu na Rzecznej wy�oni�y si� nagle z ciemno�ci niewyra�ne postacie, szybkie tak, �e a� rozmazuj�ce si� w oczach. W drzwi z hukiem uderzy� taran. Dom czuwa�, odpowiedzia�. Hukn�o, z okienka w drzwiach trysn�� ogie�. W�r�d postaci zakot�owa�o si�, kto� wrzasn��. Taran gruchn�� w drzwi drugi raz, tym razem przeci�g�y trzask oznajmi� powodzenie. Rixa splun�a w d�o�, uchwyci�a r�koje��.

��Teraz! Na nich!

Wyskoczyli z zau�ka, wpadaj�c mi�dzy t�ocz�cych si� u bramy ludzi, zaskakuj�c ich i roztr�caj�c. Reynevan szybko ci�� no�em, Rixa od ucha r�ba�a tasakiem. Wrzaski i kl�twy wype�ni�y uliczk�.

��Do �rodka!

Zza wywalonych wrzeci�dzy znowu wypali�a rucznica, zawy�y siekance. W b�ysku wystrza�u Reynevan zobaczy� tu� przed sob� m�czyzn� z ogolon� do sk�ry g�ow�, spostrzeg� wznoszony do ci�cia toporek. Chwyci� przewieszon� przez rami� kusz�, strzeli� z biodra, nie celuj�c. Ogolony st�kn�� i run�� na bruk.

��Do �rodka!

Napastnicy te� mieli kusze, te� mieli samopa�y. Gdy z Rix� wpadali na podw�rze, zrobi�o si� nagle jasno od wystrza��w, w powietrzu zasycza�y be�ty. Og�uszony przez huk Reynevan potkn�� si� o trupa, upad� w krew. Kto� biegn�cy �ladem potkn�� si� o niego, zwali� obok z przekle�stwem i brz�kiem. Reynevan zdzieli� go kusz�, odturla� si� szybko, wprost pod nogi nast�pnego. Tu� obok jego g�owy co� metalicznie szcz�kn�o o bruk, krzesz�c iskry. Wyszarpn�� mizerykordi� z cholewy, poderwa� si�, pchn��, a� chrupn�� bark, czw�rgranna klinga ze zgrzytem przeszy�a k�ka kolczugi. Napastnik zawy�, upad� na kolana, upuszczaj�c wprost na Reynevana ci�ki �elazny hak. Z�apa� �elazo i z rozmachem waln�� kl�cz�cego, czu� i s�ysza�, jak hak wbija si� w ko�� czaszki.

��Reynevan! Tutaj! Szybko!

W g��bi podw�rza kto� zawy�, zacharcza� i zad�awi� si�. Reynevan skoczy� na r�wne nogi i pobieg� w stron� wej�cia do domu. Be�t �wisn�� mu tu� nad g�ow�. Co� hukn�o i rozb�ys�o, na kamieniach podw�rca rozla�a si� ognista ka�u�a, za�mierdzia�o palonym t�uszczem. Druga butelka roztrzaska�a si� na �cianie domu, p�on�cy olej sp�yn�� kaskad� po gzymsach. Trzecia p�k�a na schodach, p�omienie momentalnie ogarn�y dwa le��ce tam cia�a, zasycza�a paruj�ca krew. Od strony bramy lecia�y nast�pne pociski. Nagle zrobi�o si� jasno jak w dzie�. Reynevan zobaczy� kl�cz�cego za filarem podsienia brodacza w lisiej czapie, m�g� by� nim tylko gospodarz domostwa, Maizl Nachman ben Gamaliel. Obok kl�cza� wyrostek, trz�s�cymi si� r�kami usi�uj�c nabi� hakownic�. Za drugim filarem sta�a Rixa Cartafila de Fonseca z zakrwawionym tasakiem, a twarz mia�a tak�, �e Reynevan zadr�a�. Tu� za Rix�, z samopa�em w r�ku�

��Tybald Raabe? Ty tutaj?

��Kryj si�!

Od bramy polecia�y be�ty, od�upuj�c tynk z muru. Usi�uj�cy nabi� hakownic� wyrostek krzykn�� przeszywaj�co i zwin�� si� w k��bek. Rixa cofn�a si� przed hucz�cym ogniem, os�aniaj�c twarz przedramieniem. Reynevan wci�gn�� wyrostka za mur, pom�g� mu Tybald Raabe.

���le jest� � wydysza� goliard. � �le z nami, Reynevan. Zaraz rusz�� Nie dostoimy�

Od bramy, jakby potwierdzaj�c, odpowiedzia� mu bojowy wrzask, pe�ne z�o�ci wycie. Ogie� zal�ni� na klingach, zamigota� w brzeszczotach.

���mier� �ydom!

Rabbi Maizl Nachman ben Gamaliel wsta�. Uni�s� g�ow� ku niebu. Rozpostar� r�ce.

��Baruch Ata Haszem, Eloheinu � zawo�a�, �piewnie moduluj�c g�os. � Melech ha-olam, bore meori haesz!

�ciana domu p�k�a, eksplodowa�a erupcj� tynku, wapna i zaprawy. Z chmury kurzu wysz�o to co�, co w �cianie by�o, co w niej zamurowano. Reynevan ze �wistem wci�gn�� powietrze. A Tybald Raabe a� przykucn��.

��Emet, emet, emunah! Abrakadabra! Abrakaamra!

Wylaz�e ze �ciany co�, wygl�daj�ce jak ba�wan z gliny, by�o z grubsza cz�ekokszta�tne, w miejscu g�owy mia�o jednak mi�dzy barami tylko nieznaczne wybrzuszenie.

Ni�sze od �rednio wysokiego cz�owieka, by�o jednak grube i p�kate jak beczka, kroczy�o na kr�tkich s�upowatych nogach, gruba�nymi �apskami si�gaj�c ziemi. Na oczach Reynevana �apska zacisn�y si� w pi�ci, wielkie jak kule do bombardy.

Golem, pomy�la�, to jest golem. Najprawdziwszy golem, legendarny golem z gliny, marzenie czarodziej�w. Marzenie, pasja i obsesja Radima Tvrdika z Pragi. �e te� Radima tu nie ma� �e te� nie mo�e tego zobaczy�

Golem zarycza�, a raczej zatr�bi� jak monstrualna okaryna. Na st�oczon� w bramie magdebursk� chewr� pad� blady strach, trwoga, wydawa�o si�, sparali�owa�a zbir�w, odebra�a im w�adz� w nogach. Nie byli zdolni ucieka�, gdy golem bieg� ku nim ko�ysz�cym truchtem. Nawet si� nie bronili, gdy wpad� na nich, r�wno i metodycznie grzmoc�c i �upi�c ogromnymi ku�akami. Wrzask, okropny wrzask rozdar� nocne powietrze nad Jaworem. Nie trwa�o to d�ugo. Zapad�a cisza. Sycza� tylko olej p�on�cy w ka�u�ach.

Z muru przy bramie wolno �cieka�a g�sta, zmieszana z m�zgiem krew.

Wys�uchawszy, demeryt milcza� d�ugo. Huk dzia� z p�nocnego zachodu dolatywa� coraz wyra�niej.

��Czarni Je�d�cy � powiedzia� wreszcie � dali si� pozna� i Taborowi. Za �ytaw�, cztery dni temu, ogarn�li i wyci�li nam hlidk�, dziesi�ciu ludzi, tylko jednemu uda�o si� uciec. Potem znale�li�my kilku z tych, kt�rych wzi�li �ywcem. Wisieli za nogi na drzewach. Kto� bardzo, naprawd� bardzo usilnie sk�ania� ich do zezna�. A potem potraktowano ich jak tarcze do �wiczenia rzut�w oszczepem.

��Waszmo�� pani za� � zwr�ci� si� ku Rixie � jest t�, kt�ra zim� uratowa�a naszego Reinmara we Wroc�awiu. I nadal, jak widz�, wspiera go pomoc�, rad�, si�� ducha i ujmuj�c� osobowo�ci�. Z w�asnej inicjatywy? Czy te� z czyjego� polecenia, �e pozwol� sobie zapyta�?

��Wola�abym � Rixa przenikliwie spojrza�a mu w oczy � by�my sobie nie pozwalali. Ja nie b�d� o nic pyta� i oczekuj� wzajemno�ci.

��Rozumiem � Szarlej wzruszy� ramionami. � Jako �e to jednak oddzia� wojskowy, musz� co� zmy�li� na u�ytek naszego wodza, Brusa Ronovica. Gdyby �w jednak chcia� waszmo�� pani� indagowa�

��Poradz� sobie. Mo�esz mnie nazywa� Rix�.

Szarlej tr�ci� konia ostrog�, pok�usowa� na czo�o.

��Co w Rapotinie, Samsonie? Marketa�

��Wszystko w najlepszym porz�dku � u�miechn�� si� szeroko olbrzym. � Naprawd� w najlepszym. Lepszym, ni� m�g�bym si� spodziewa�. I chyba du�o lepszym, ni� na to zas�u�y�em. Nie chcia�a mnie pu�ci� z Szarlejem. Nie s�ucha�a argument�w�

��A mia�e� argumenty?

��Kilka. Jednym by�e� ty. Rixo, czy ty naprawd� musisz tak wierci� mnie wzrokiem? Zdolno�� widzenia rzeczy ukrytych ju� udowodni�a�. Ale cho�by� najostrzej patrzy�a, dybuka nie zobaczysz.

��A co zobacz�? Widz� ponadnaturalne. A ty jeste� ponadnaturalny.

��Jeden z moich znajomych � Samson nadal si� u�miecha� � zwyk� mawia�, �e nie ma rzeczy ani zjawisk ponadnaturalnych. Niekt�re po prostu wykraczaj� ponad to, co o naturze wiemy.

��To by� �wi�ty Augustyn. Zna�e� go, jak rozumiem, osobi�cie. I wcale mnie to nie dziwi.

��Robisz, Rixo, nadzwyczajne wprost post�py.

��Nie kpij ze mnie. Dybuku.

Przyk�usowa� Szarlej, obrzuci� ich surowym spojrzeniem.

��Co tu � zawarcza� � si� za filozoficzne dysputy odprawiaj�? Samsonie? Czesi si� zaczynaj� ogl�da�. Trzymaj si�, cholera, przyj�tego incognito.

��Przepraszam, zapomnia�em si�. Tak mo�e by�? Niedawno wypracowa�em. Popatrzcie.

Samson zrobi� okropnego zeza. U�miechn�� si� g�upawo, zakwili� krety�sko i u�lini� z k�cika ust. A na fina� wypu�ci� z nosa ba�k�. Gdy p�k�a, wypu�ci� drug�.

��Ha! � zawo�a�a z niek�amanym zachwytem Rixa. � Dobre, dobre! A ja potrafi� uda� iluzoryczn� d�um�. Pluj� krwi� i smarkam�

��Niech was cholera � Szarlej odwr�ci� si� z odraz�. � Chod�, Reinmarze. Zostawmy ich ich zabawom.

��Szarleju?

��Tak?

��Ten kr�tki samopa�, z kt�rego strzela�e� pod m�ynem. Co to za dziwny or�?

��To? � Demeryt zademonstrowa� dobyt� z futera�u przy siodle bro�. � To jest, przyjacielu, praska strzelba, popularnie zwana �rucznic� zdradn��. Wielce modna teraz sztuka w Pradze, wszyscy nosz�. Jest, jak widzisz, na tyle kr�tka, �e mo�na j� ukry� pod p�aszczem i u�y� znienacka, zdradziecko, st�d nazwa. Lont jest, popatrz, wsadzony w mosi�ny kurek, mo�e si� ca�y czas tli�. Za naci�ni�ciem cyngla, zauwa�, �e mog� zrobi� to jedn� r�k�, lont dosi�ga zapa�u i buuuum! Dobre, co? Post�p, ch�opcze, dokonuje si� nieprzerwanie.

��Nijak zaprzeczy�. S�yszysz?

��Nic nie s�ysz�.

��W�a�nie. Od d�u�szego czasu bombardy milcz�.

Wys�uchali go na kwaterze, gryz�c pieczon� rzep�, kt�rej zgromadzili du�y zapas. Wys�uchawszy, milczeli d�ugo. Samson kilka razy westchn��, kilka razy roz�o�y� r�ce w ge�cie rezygnacji. Nie powiedzia� jednak ani s�owa. Szarlej intensywnie my�la�.

��C� � rzek� wreszcie z ustami pe�nymi rzepy. � Rozumiem ci�, Reinmarze, bo na twoim miejscu te� bym tak post�pi�. �ycie ma do siebie to, �e bli�sza koszula cia�u. Pochwalam tw�j wyb�r. Zrobi�e� to, co w danej sytuacji zrobi� nale�a�o. Post�pi�e� s�usznie.

Samson westchn�� i pokr�ci� g�ow�. Demeryt nie przej�� si�. Prze�kn�� rzep�.

��Post�pi�e� s�usznie � powt�rzy�. � I prawdopodobnie powiesz� ci� za to, bo taki bywa zwykle los czyni�cych s�usznie.

��S� � doda� po chwili � dwa sposoby, by z tej afery wybrn��. Ale poniewa� ucieka� nie chcesz, zostaje jeden. Musimy zosta� bohaterami. Nawet wiem, gdzie, kiedy i jakim sposobem.

Pierwsz� pr�b� ucieczki podj�a ju� pod koniec stycznia. Zdeterminowa�a j� rzecz prozaiczna: zimno. Nie mog�a znie�� zimna, zimno czyni�o j� nieszcz�liw�. W klasztorze magdalenek w Nowogrod�cu jedynym ogrzewanym pomieszczeniem by�o kalefaktorium, ciep�o by�o r�wnie� w kuchni. Jutta z rado�ci� wita�a dni, gdy na ni� wypada� dy�ur kuchenny lub wykonywana w kalefaktorium praca przy wyrobie pergaminu i atramentu. Ale to by�y nieliczne chwile szcz�cia, trzeba by�o wraca� do modlitw. I prz�dzenia we�ny, kt�re w Nowogrod�cu odbywa�o si� na skal� przemys�ow�, klasztor pracowa� jak manufaktura, pe�n� par�, na trzy zmiany. Przy prz�dzeniu by�o zimno, posadzka i mury funkcjonowa�y jak lodownia. Jutta mia�a tego do��. Przy pierwszej okazji zagrzeba�a si� w przeznaczonej do wywiezienia kupie kuchennych odpadk�w.

Nazajutrz rozp�ta�a si� �nie�yca, mocno ich spowolniaj�c. Reynevan z�o�ci� si� bezsilnie. Rixa si� zaniepokoi�a, podejrzewa�a, �e upokorzony na oczach podw�adnych pfleger mo�e ich �ciga�. Szarlej uzna� to za ma�o prawdopodobne; wymuszeniowy interes na mo�cie by� zbyt intratny, by go porzuci�. A nawet gdyby, to �nie�yca po�cig hamowa�a r�wnie�. Jechali wi�c, �ykaj�c wiatr i �nieg, albo kryli si� gdzie�, gdy zamie� ca�kowicie uniemo�liwia�a jazd�.

Pogoda poprawi�a si� dopiero po kilku dniach. A ducie wichru przesta�o t�umi� huk bombard, dobiegaj�cy gdzie� z zachodu, przewalaj�cy si� jak grom.

Przyspieszyli, kieruj�c si� coraz wyra�niejsz� i g�o�niejsz� kanonad�, wkr�tce mieli przed oczami zar�wno strzelaj�ce dzia�a, jak i ich cel.

��Miasto i zamek Plauen � wskaza� Szarlej.

��Kto oblega? Tabor czy Sierotki?

��Sprawd�my.

I s�o�ce sta�o si� czarne jak w�osienny w�r, a ksi�yc sta� si� jak krew. Z ka�dej strony wyziera�y rozpacz i przera�enie. I upad�y pos�gi bog�w prawdziwych i fa�szywych, a z ich upadkiem ludy wszystkie wzgardzi�y �yciem tego �wiata.

I rozdarte zosta�o sklepienie nieba od wschodu a� do zachodu. I sta�a si� nagle �wiat�o��, lux perpetua. I wyszed� g�os archanio�a, i us�yszany by� a� w najni�szych czelu�ciach.

Dies irae, dies illa�

Confutatis maledictis,

flammis acribus addictis,

voca me cum benedictis�

Reynevan p�aka�, nie wstydz�c si� �ez.

W wieczornej naradzie wodz�w Reynevan udzia�u nie wzi��. Raz, bo go nie zaproszono, dwa, �e ca�y czas usi�owa� znale�� spos�b, by pojecha� na spotkanie z Szarlejem. Wyperswadowa� mu to Dobko Pucha�a. Gdy w celu wysikania si� wyszed� ze stodo�y, w kt�rej obradowano.

��Daj sobie spok�j � rzek� przez rami�, lej�c na w�gie�. � Diabli wiedz�, gdzie Szarlej teraz jest, nie trafisz za nim. Dymy po�ar�w drogi ci nie wska��, bo oni przemieszczaj� si� szybko, by unikn�� po�cigu. I stworzy� poz�r, �e jest ich wi�cej.

W stodole by�o g�o�no, wodzowie k��cili si� i wrzeszczeli na siebie. Sz�o chyba o strefy wp�yw�w, bo wci�� pada�y wymawiane podniesionymi g�osy nazwy miejscowo�ci: Gliwice, Bytom, Niemcza, Kluczbork, Namys��w, Rybnik.

��Podobno � powiedzia� Pucha�a, podskakuj�c i potrz�saj�c przyrodzeniem � przed trzema dniami Szarlej pali� wsie gdzie� pod Rybnikiem. Ale nie radz� ci tam go szuka�, medyku, �acniej wpadniesz na raciborskich, a oni kr�tki proces ci zafunduj�. Tu Szarleja czekaj, jego tu tylko patrze�. Wszak jutro lub pojutrze wymarsz. Na Ko�le idziemy. Na Konrada.

��Polskie mrzonki � powiedzia� biskup wroc�awski. � Polskie mrzonki o �l�sku. Nareszcie wylaz�o szyd�o z wora. Heretycy, apostaci i sprzymierzeni z nimi polscy odszczepie�cy spl�drowali ksi�stwo raciborskie, spustoszyli ziemi� kozielsk�, spalili Krapkowice, Brzeg i Ujazd, ograbili i zrujnowali klasztor cysters�w w Jemielnicy, napadli na Bytom, teraz id� na Gliwice i Toszek. A na granicy stoi polskie wojsko koronne, gotowe do zbrojnej interwencji i aneksji G�rnego �l�ska. A ty, krakowski biskupie, miast w Krakowie kl�tw� rzuca� na kr�la poganina, miast Szafra�c�w, Zb�skich, Melszty�skich i innych polskich poplecznik�w herezji na stosach pali�, ze mn� si� na spotkania umawiasz, rokowa� chcesz, umowy zawiera�. Jakie? Wzgl�dem czego? Rzek�em rok temu twemu pos�owi, Bni�skiemu �odzicowi, �e o polsk� interwencj� nie poprosz�. Nigdy.

��Wojsko polskie na �l�sk nie wkroczy, p�ki kr�l W�adys�aw rozkazu nie wyda.

��Te� mi gwarancja. Jagie��o to stary grzyb. S�ucha tego, co mu w uszy nas�cz�.

��Fakt � zgodzi� si� Zbigniew Ole�nicki. � A s�cz� r�ni. W tym fautorzy herezji, ruscy schizmatycy i ci, co radzi by widzie� Litw� oderwan� od Polski. A wasz kr�l, Zygmunt Luksemburski, pomaga im, z�oszcz�c Jagie��� obietnicami korony dla Witolda.

��Kr�l Zygmunt � dumnie uni�s� g�ow� Konrad � mo�e rozdawa� korony, komu chce.

��B�dzie m�g�, gdy zostanie cesarzem, co wcale nie jest takie znowu pewne. Na razie kr�l Zygmunt dla swych partykularnych i kr�tkowzrocznych interes�w nara�a Ko�ci� powszechny. I misj�, kt�r� Ko�ci� ma do spe�nienia na Wschodzie. Misj� chrze�cija�sk�, cywilizacyjn� i ewangeliczn�.

��Misj�, kt�r� ma wype�ni� Polska? Mesjasz i nar�d wybrany, przedmurze chrze�cija�stwa? Grzeszysz pych�, Zbyszku, polsk� pych�. Misj�, o kt�rej m�wisz, z r�wnym powodzeniem wype�ni kr�l Witold.

Biskup krakowski wsun�� d�onie w r�kawy szuby.

��Koronowany kr�l Witold niczego nie wype�ni � odrzek�. � Jego nie obchodzi ani misja, ani Rzym. Jego obchodzi tylko i wy��cznie w�adza. Stolica Apostolska o tym wie, dlatego koronacji Witolda nie usankcjonuje. Stolica Apostolska wie, �e na wschodzie oprze� mo�e si� tylko o Polsk�, tylko w Polsce mo�e pok�ada� nadziej�, zar�wno w walce ze schizm�, jak i z herezj�. Kto os�abia Polsk�, rozbijaj�c jej uni� z Litw�, jest wrogiem nie tylko Polski, ale i Ko�cio�a.

��Obecnemu papie�owi wr�bici daj� nieca�y rok �ycia. A jego nast�pca mo�e mniej Polak�w kocha�. Zw�aszcza gdy si� przekona, kto jest prawdziwym chrze�cijaninem. Kto potajemnie wspiera i dozbraja kacerzy, a kto walczy z nimi zbrojnie, niszczy ich ogniem i �elazem, definitywnie kres heretyckiej ohydzie k�ad�c.

��Aha! � domy�li� si� natychmiast Ole�nicki. � Szykujecie krucjat�. Znowu? Tak pilno wam do bat�w? Bo przecie� Czesi znowu wygarbuj� wam sk�r�. Znowu b�dziecie stamt�d ucieka� w pop�ochu, z ha�b� i wstydem, skompromitowani przed ca�ym chrze�cija�skim �wiatem. Zacznijcie� wy wreszcie my�le�. Tym, �e si� tak pozwalacie kacerzom �oi�, umacniacie ich.

��To wy ich umacniacie. Wy, Polacy. Waszym poparciem. Gdyby�cie wesp� z nami wkroczyli�

��Gdyby to ode mnie zale�a�o � przerwa� biskup Krakowa � polskie wojsko wesz�oby do Czech ju� jutro. Nienawidz� herezji i ch�tnie zobaczy�bym j� poskromion�. Ale przychodzi liczy� si� z opini� publiczn�. W opinii publicznej Czesi to S�owianie, to bracia, nie wkracza si� do bratniego kraju z wojskiem. Vox populi, vox Dei, polska interwencja w Czechach by�aby b��dem politycznym o trudnych do przewidzenia konsekwencjach. A wi�c do polskiej interwencji w Czechach nie dojdzie.

��Dojdzie do niej natomiast na �l�sku, tak?

��Nie dojdzie, dop�ki Jagie��o nie wyda rozkazu. Ja, episcopus cracoviensis, robi� wszystko, by nie wyda�. Robi� wszystko, by powstrzyma� i ujarzmi� stronnictwo prohusyckie. Wspom� mnie w tym, biskupie Wroc�awia. Wp�ywaj�c na Luksemburczyka, by przesta� judzi�. W sprawie Witolda i korony dla niego.

��Czego wam trzeba? � roz�o�y� r�ce biskup wroc�awski. � Witolda wszak ju� za�atwili�cie. Zr�cznie wy�apali�cie pos��w, kt�rzy wie�li dla� koron�, wywiedli�cie kr�la Zygmunta w pole. Witold zadowoli� si� Orderem Smoka i pogodzi� z faktem, �e magnus dux to szczyt jego kariery.

��Witold nie pogodzi� si� i nie pogodzi. Luksemburczyk wiedzia�, co robi, otwieraj�c w �ucku t� przepe�nion� ambicjami puszk� Pandory. Teraz Witold nie spocznie, nim nie oderwie Litwy. Jest zagro�eniem dla Polski.

��Najwi�kszym zagro�eniem dla Polski � parskn�� biskup wroc�awski � s� sami Polacy. Zawsze tak by�o i zawsze tak b�dzie. Alem got�w do negocjacji. Ale negocjacje to wszak do ut des, dam, by� i ty da�. A ty niczego nie chcesz da�, w niczym ust�pi�. Jak�e nam tedy by�?

��A w czym mia�bym ust�pi�? I co dosta�bym w zamian?

��Ty co� dasz, ja co� dam. Clara pacta, boni amici. Pos�uchaj, biskupie krakowski, przysz�y kardynale, duszpasterzu narodu wybranego. Je�li ty zostawisz w spokoju �l�sk, ja zostawi� ci Wsch�d, misj� ewangeliczn� i nawracanie schizmatyk�w. Dam by� przedmurzem. Witold faktycznie szkodzi wam, pruje to, co�cie tak d�ugo i pracowicie tkali. Znaczy, faktycznie jest zagro�eniem. I b�dzie nim, p�ki �yje. P�ki �yje. A gdyby tak� przesta� �y�? Nagle i niespodziewanie?

Ole�nicki milcza� przez czas jaki�.

��Mnie si� tego s�ucha� nie godzi � odrzek� wreszcie. � Absolutnie nie godzi. Nadto, czysto teoretycznie mniemam, �e pr�ne by�yby zachody. Witolda zbyt dobrze chroni�, by powi�d� si� zamach. Otru� te� si� go nie da. Ma na us�ugi licznych litewskich czarnoksi�nik�w, stale pija �yw� wod� z tajemnych �mudzkich �r�de�. Jest niewra�liwy na trucizny.

��Na znane trucizny � poprawi� Konrad. � Tylko na znane. Istniej� bowiem i nieznane, takie, o jakich nie s�yszano nawet w Wenecji, a co dopiero na jakiej� hiperborejskiej �mudzi. A jak powiadaj�: Ignoti nulla curatio morbi. Na miejscu ksi�cia Witolda bardzo bym uwa�a�. Bo je�li my si� dogadamy, on mo�e nie prze�y� roku.

��A dogadamy si�?

��A przeszkodzicie, by polskie wojsko wesz�o na �l�sk? Nie wesprzecie husyt�w, Wo�oszka i Korybutowicza?

��Rzeczy te s� w gestii kr�la Polski. Ja nim nie jestem.

��Doprawdy? R�nie m�wi�. Podobno nie wahacie si� Jagie��y wy�aja�, potraficie mu nawet naur�ga�. Nic nowego, Ko�ci� polski zawsze poci�ga� za polityczne nitki, nie wm�wisz mi, �e przesta�. A ma te� Polska szlacht�, w�adyk�w, stany, lud, z kt�rymi kr�l musi si� liczy�. Bez kr�cenia, biskupie Zbigniewie. Clara pacta, boni amici! Czy w zamian za przyjacielsk� przys�ug�, kt�r� wam wy�wiadcz� w kwestii Witolda, sprawicie, by czescy husyci przestali by� przez Polsk� popierani? Ma�o: by stali si� w Polsce ohydni? Znienawidzeni? Przez wszystkich, od kr�la po najlichszego smarda?

��Nie podpowiesz, jakim sposobem? Taki� wszak m�dry.

��Teraz � zarechota� Konrad � to mnie si� s�ucha� nie godzi. Spiski, prowokacje? Nie przystoi to duchownemu, prostemu robotnikowi winnicy Pa�skiej. Wie�ci z Francji, Zbyszku, do Polski, tusz�, docieraj� r�wnie�? Wie�ci o Jehanne d�Arc, zwanej La Pucelle? O tym, �e oswobodzi�a oblegany Orlean? �e pobi�a Anglik�w pod Patay? �e doprowadzi�a do koronacji Karola VII w katedrze w Reims? �e oblega Pary�?

��I co z tego wynika?

��La Pucelle to symbol. A symbol jest najwa�niejszy. Nie mo�na nie docenia� jego wagi. Pos�uchaj innej przypowiastki: w latach 1426 i 1427 husyci dokonali dw�ch kolejnych wypad�w do Rakus. Za pierwszym razem napadli na cysterski klasztor w Zwettlu, za drugim na konwent w Altenburgu. Swoim obyczajem pomordowali mnich�w, klasztory ograbili, pod�o�yli ogie�. Nic nowego, powiecie. I w b��dzie b�dziecie. W obu klasztorach Czesi na drobne kawa�ki potrzaskali organy, roz�upali na skorupy dzwony, w drzazgi roznie�li o�tarze. Pos�gi porozbijali lub odt�ukli im g�owy. �wi�te obrazy bezcze�cili i siekli mieczami. Podobnych ikonoklazm�w dopu�cili si� w bawarskich klasztorach w Walderbachu i w Sch�nthalu w roku 1428. I w tym samym roku na �l�sku.

��I co?

��Symbol. W czasie wojen wszyscy morduj�, pal� i grabi�, to normalne i na porz�dku dziennym. Ale tylko wys�a�cy diab�a odt�ukuj� g�ow� figurze �wi�tego Floriana, ma�� g�wnem wizerunek �wi�tej Urszuli i w drzazgi r�bi� s�yn�c� cudami Piet�. Tylko s�ugi antychrysta podnosz� �wi�tokradcz� r�k� na symbole. A wys�annicy diab�a i s�ugi antychrysta s� ohydni i znienawidzeni. Przez wszystkich. Od kr�la po najlichszego smarda.

��Pojmuj� � kiwn�� g�ow� Zbigniew Ole�nicki. � I przyznaj� wam racj�. Wzgl�dem symbolu.

��Mia�bym � u�miechn�� si� biskup Wroc�awia � do tego nawet ludzi. Urwan� z szubienicy doborow� szajk�. Gotow� na wszystko. Na ka�dy wskazany symbol. Tobie, biskupie krakowski, pozostaje wi�c tylko wskaza�. Rozumiemy si�?

��Rozumiemy.

��Jak wi�c? Umowa stoi? Clara pacta, boni amici? Zbyszku? Odpowiedz?

��Clara pacta.

��Nie jedz tak �apczywie � upomnia� Szarlej. � Zaszkodzi ci.

Reynevan uni�s� g�ow� znad os�anianej przedramieniem miski, przez chwil� patrzy� tak, jakby nie rozumia�. Potem wznowi� �ykanie klusek i gonitw� za skwarkami. Uporawszy si� z kluskami, przysun�� sobie dwuuchy garnek �uru, udar� z bochna kawa� chleba. Demeryt obserwowa� go w milczeniu.

��Jak? � spyta� nagle z pe�nymi ustami Reynevan. � W jaki spos�b�

Szarlej westchn��.

��Po naszym rozstaniu d�ugo nie wiedzia�em, co si� z tob� dzieje. O Cz�stochowie s�ysza�em, rzecz jasna, wszyscy s�yszeli. Ale sk�d mog�em wiedzie�, �e ty tam by�e�? I �e ci� wsadzili? Kr�tko: wolno�� zawdzi�czasz Rixie. Jej informacjom i koneksjom.

��Ale jednak to ty� � Reynevan od�o�y� �y�k�. � To ty mnie wydoby�e� z Lelowa.

��Od tego s� przyjaciele. Przyhamuj nieco z jedzeniem. Nikt ci tego jad�a nie odbierze.

Reynevan spojrza� na�, mru��c za�zawione i zaropia�e oczy. Ga�ki oczne mia� przekrwione i pokryte g�st� siatk� czerwonych �y�ek, ewidentnie cierpia� te� na �wiat�owstr�t.

��Potrzebny mi cyrulik. � Reynevan jakby czyta� w my�lach. � Albo apteka. Jaki� medykament na zapalenie spoj�wek. �wietlik, aloes, faeniculum albo herba sancta� Ale najpierw co� zjem, musz� co� zje��. A ty opowiadaj.

��Co?

��Opowiadaj. � Reynevan si�gn�� przez st� po bia�� kie�bas� z powielkanocnych remanent�w. � O tym, co tymczasem na �wiecie zasz�o.

��Du�o zasz�o. Siedzia�e� r�wne trzy lata, ale jakby� siedzia� trzydzie�ci. Czasy s� historyczne. Pozna� po tym, �e dzieje si� du�o i szybko. Ty siedzia�e�, a tu si� dzia�o. Bardzo du�o i bardzo szybko. Umkn�o ci multum dziejowych moment�w, by teraz to nadrobi�, musia�bym klarowa� ci sprawy do rana, nie mam na to ni czasu, ni ch�ci.

��Znajd� czas i ch��. Prosz�.

��Twoja wola. Po kolei zatem: Umar� papie� Marcin V. Wybrano nowego�

��Gabriela Condulmera � potwierdzi� Reynevan. � Malachiaszow� wilczyc� niebia�sk�. A wyb�r dokona� si� w niedziel� Oculi, czwart� przed Wielkanoc�. Wywr�ono mi kiedy� to wszystko. Poza imieniem. Jakie przybra�?

��Eugeniusza IV. A na Starym Rynku w Rouen Anglicy spalili �ywcem Joann� d�Arc. Rozpocz�� si� sob�r w Bazylei. Na Czechy ruszy�a pi�ta z kolei krucjata, zosta�a sromotnie pobita pod Doma�licami. Prokop pu�ci� z dymem ca�e ksi�stwo ole�nickie, a potem z rejz� doszed� a� pod Bernau, trzy mile za Berlin. Zmar� ksi��� Bolko Cieszy�ski. Zmar� Konrad z Vechty, arcybiskup praski. Zmar� biskup Jan Szafraniec, brat Piotra Szafra�ca. Zmar� Fryderyk von Aufsess, biskup Augsburga� Dok�d idziesz?

��Zwymiotowa�.

Finis coronat opus. Sko�czy�em. I utrudzi�em si� setnie. Explicit hoc totum, a ty, mi�a dzieweczko, infunde mihi potum! Nalewaj, nalewaj! Wypij� na drog� kufelek �widnickiego. Albo dwa.

Bywajcie, szlachetni i dobrzy panowie. Niechaj opatrzno�� chroni was na szlaku od nieszcz�cia i z�ej przygody. Nie, nie, rzek�em, koniec to koniec, wi�cej baja� nie b�d�. Bo dalej fantazja moja nie nad��y.

Dalej fantazja moja nie nad��y.

A ju� wt�rzy�a pragnieniu i woli.

Jak ko�o, kt�re w parze z ko�em, kr��y

Mi�o��, co wprawia w ruch s�o�ce i gwiazdy.

L� amor che move il sole e l�altre stelle�

Dziwnie chodzi jako� za mn� ten Dante�

Koniec mowy. Bo cho�, jako m�drze rzecze Eklezjastes, pisaniu wielu ksi�g nie ma ko�ca, ko�czy� jednak trzeba. Mus taki.

Na mnie ju� czas. Do Konstantynopola daleka droga, a chcia�bym jeszcze przed Adwentem zobaczy� �agle na Morzu Marmara, Z�oty R�g i Bosfor.

Chc� zobaczy� moje marzenie. Zanim bezpowrotnie zniknie.

Bywajcie w zdrowiu. A na odchodnym� Zaprawd� powiadam wam, ka�demu z osobna: pomnij na Eklezjast�. Primo: omnia vanitas, wszystko to marno��. Secundo: wszystkiego tego wys�uchawszy, Boga si� b�j i przykaza� Jego przestrzegaj, bo ca�y w tym cz�owiek!

B�g bowiem ka�d� spraw� wezwie na s�d, wszystko, cho� ukryte: czy dobre by�o, czy z�e.

Czy dobre, czy z�e.

Rozdzia� osiemnasty

Seulete sui et seulete vueil estre� � jedna z bardziej znanych ballad Krystyny de Pisan (t�umaczenie Julii Hartwig).

Sama jestem i chc� zosta� sama,

Sam� mnie pozostawi� m�j mi�y,

Sama jestem, bez druha i pana,

Sama jestem, w cierpieniu nad si�y�

De Deu e de nos vos sian perdonatz� � �Niech ci b�d� one wybaczone przez Boga i przez nas, prosimy Boga, aby ci je wybaczy�� (rytua� katarski przy konaj�cym).

Pater sancte� suscipe ancillam tuam in tua iusticia. � ��wi�ty Ojcze, przyjmij twoj� s�u�ebnic� w twojej sprawiedliwo�ci i ze�lij na ni� Twoj� �ask� i Twojego �wi�tego Ducha�. Tam�e.