Elfy i ludzie to trzeci i ostatni tom sagi Ukochani Poddani Cesarza. Oto przypomnienie wydarze�, kt�re mia�y miejsce w tomie pierwszym, zatytu�owanym �mije i krety, oraz w tomie drugim Szczury i rekiny.

Jeste�my w Cesarstwie. Jedynym Cesarstwie. Poza nim nie istnieje nic � jedynie morza oblewaj�ce zewsz�d ziemie tego ogromnego pa�stwa. Na morzach nie ma nic, bo Cesarz kaza� zniszczy� wszystkie wyspy. A potem wszystkie okr�ty.

Nie zawsze tak by�o. Kiedy� nie istnia�o Cesarstwo, tylko wiele walcz�cych ze sob� kr�lestw. �y�y w nich rozmaite ludy i rasy. �y�y nie�miertelne elfy, nie�miertelne krasnoludy oraz wiele r�nych ludzkich narod�w i grup etnicznych: sko�noocy Nihongowie, ciemnow�osi Po�udniowcy, jasnow�osi mieszka�cy P�nocy. Temu chaosowi po�o�y� kres nowy w�adca, kt�ry zjednoczy� wszystkie ziemie, aby zaprowadzi� jednolit� w�adz�. Nikt teraz nie mo�e nawet �ni� o �yciu poza zasi�giem rz�d�w Cesarza. Pozbawieni swej dawnej wyspiarskiej ojczyzny Nihongowie zostali p�atnymi �o�nierzami Cesarza. Elfy obcinaj� sobie spiczaste koniuszki uszu, aby upodobni� si� do ludzi i nie razi� nikogo swoj� odr�bno�ci�. Bardziej upartym krasnoludom zdziera si� brody. Zakute w kajdany, musz� pracowa� w Cesarskich Kopalniach. Wszyscy poddani Cesarza maj� by� r�wni, a to wyklucza r�nice � nawet s�owa �elf� i �krasnolud� s� zakazane. Ka�de przewinienie karane jest okrutn� �mierci� albo, co gorsza, zamkni�ciem w miejscu o nazwie Romb. Rombu wszyscy boj� si� bardziej ni� ka�ni. Cz�� krasnolud�w ukry�a si� w podziemnych kana�ach pod ludzkimi miastami.

Wszyscy czcz� �wi�ty Obraz, wyobra�aj�cy powstanie ludzi. Zostali oni, jak m�wi legenda, stworzeni przez tajemniczych Ukrytych, kt�rych postaci maj� by� widoczne na Obrazie. Niestety, prawie nikt jeszcze go w ca�o�ci nie widzia�, poniewa� kap�ani skrywaj� go za zas�on� i tylko od czasu do czasu ods�aniaj� fragmenty. Na tych niepokoj�cych fragmentach wida� strz�py ludzkich narz�d�w, a tak�e �mije i krety. Przypuszczenie, �e ludzie powstali z tych zwierz�t, nie jest wyra�nie formu�owane, ale istnieje chyba w ka�dej g�owie.

Spraw� bardzo komplikuje fakt, �e s� r�ne wersje �wi�tego Obrazu i nikt nie wie, kt�ra jest prawdziwa. Dlatego gdy znakomity z�odziej Vendi kradnie jedn� z kopii i znajduje na niej co� ciekawego, traktuje to jako najwa�niejsze odkrycie swojego �ycia. Bezpiecznie chowa obraz i nawet na torturach nie zdradza miejsca jego ukrycia. Przed �mierci� wskazuje je swojej kochance Jondze.

Jonga pragnie pom�ci� �mier� kochanka, zabijaj�c Cesarza, najwa�niejszego i pierwszego sprawc� wszelkiego z�a, kt�re j� otacza. W tym celu wkr�ca si� w szeregi s�u��cych Tundu Embroi, tch�rzliwego Cesarskiego Genera�a. Zmusza go do zdrady i ucieka z nim w stron� Farsitan � Cesarskiego Miasta Niemych. Tam mieszkaj� wszyscy ci, kt�rym Cesarz kaza� wyrwa� j�zyk. Tam te� tch�rzliwy genera� Tundu Embroja odkrywa osobiste powody do zemsty. Okazuje si�, �e gdy uciek� z Jong�, jego �ona i synek zostali zes�ani w�a�nie do Farsitan, gdzie brutalnie ich okaleczono.

R�wnocze�nie z miasta Bie�a Woda wyrusza na P�noc specjalna dwuosobowa grupa zadaniowa, sk�adaj�ca si� z pi�knego majora Hengista i pi�knej kap�anki, pani haruspik Virmy. Ich zadaniem jest odnalezienie, przewiezienie i oddanie do dyspozycji w�adz na Po�udniu osobliwej kopii �wi�tego Obrazu, kt�ra podobno znajduje si� w p�nocnych regionach. Po drodze Virma wyznaje Hengistowi, �e jest jego matk�. Oboje s� pi�kni i wygl�daj� m�odo, poniewa� s� elfami. Virma m�wi o tym, �e w rzeczywisto�ci elfy s� Ukrytymi i stworzy�y ludzi. Nie wiedzia�y jednak, �e te istoty b�d� tak pokraczne, a przede wszystkim � �miertelne. Teraz cz�� elf�w ukry�a si� za morzami, na �nie�nej R�wninie. �w lodowaty, znajduj�cy si� poza Cesarstwem teren znany jest tylko elfom, kt�re �yj� tam dzi�ki ciep�odrzewom � specjalnym organizmom emituj�cym wysok� temperatur�. Porozumiewaj�c si� telepatycznie, elfy spiskuj� przeciw Cesarzowi w Cesarstwie i na �nie�nej R�wninie. Pragn� odnale�� orygina� �wi�tego Obrazu, poniewa� dzi�ki niemu mo�na roz�o�y� �miertelnych, nieszcz�liwych i okrutnych ludzi na mniej niebezpieczne sk�adniki pierwsze � �mije i krety. To samo da si� osi�gn�� za pomoc� pewnej melodii, ta jednak dzia�a jedynie na tych ludzi, kt�rzy j� s�ysz�, podczas gdy Obraz mo�e zlikwidowa� wszystkich �miertelnik�w �wiata w tym samym momencie.

Virma zdradza Hengistowi, �e za stworzenie ludzi, wynikaj�ce z przemo�nego, ale niedojrza�ego pragnienia mi�o�ci i ojcostwa, odpowiedzialny jest Mistrz � najwi�kszy czarodziej w�r�d elf�w. Poniewa� elfy rzadko maj� dzieci, Mistrz chcia� zapewni� im ojcostwo hurtem, tworz�c ras� Dzieci Elf�w. Te dzieci okaza�y si� bardzo niesforne i nietrwa�e. Po tej katastrofie Mistrz przepad�, a krasnoludy obwini�y elfy za nieszcz�cie.

Tak wi�c ludzie pochodz� od �mij i kret�w, ale powstali za spraw� elf�w. Elfy za� pochodz� od Pierwszego Elfa, kt�ry istnia� od zawsze, jego nie�miertelno�� si�ga�a nie tylko w przysz�o��, ale i w g��b przesz�o�ci. Pochodzenie krasnolud�w na razie jest nieznane.

Pierwszy tom ko�czy si� scen� karmienia � Virma znowu przystawia Hengista do piersi. A elfie mleko ma niezwyk�e w�a�ciwo�ci� Major s�yszy my�li ludzi i zwierz�t, odbiera ich wra�enia, odczuwa ich emocje. Tym trudniejszy i bole�niejszy staje si� dla niego obowi�zek zabijania. Na swojej drodze ci�gle spotyka �ywe, czuj�ce i my�l�ce przeszkody. Aczkolwiek nieraz my�l� one ma�o i czuj� do�� topornie, to Hengist musi si� przezwyci�a�, aby likwidowa� te nieszcz�sne istoty ni�sze, zwane lud�mi. Przezwyci�aj�c si� i zabijaj�c, dociera na P�noc, gdzie ukrywa si� w le�nej siedzibie niejakiego Ziofilattu Vortici � kupca, kt�ry niegdy� by� ksi�ciem � i jego c�rki (czy tylko?). Nast�pnie zostaje schwytany przez Klosztyrki. Jedyny spos�b na uwolnienie si� z tej niewoli to wymordowanie zbuntowanych kobiet� Rzecz jasna, Hengist nie kontaktuje si� ju� ze swymi mocodawc� i zwierzchnikiem Barnaro z miasta Bie�a Woda. Ten wysy�a �ladem majora kolejnego agenta, kapitana Ritavartina, kt�ry ma odszuka� i zaaresztowa� zaginionego wywiadowc�.

Na P�nocy, otoczony samymi przyk�adami jaskrawej niesubordynacji, Ritavartin traci pewno�� siebie. Aby znale�� �lady Hengista � i aby lepiej zrozumie� dziwny �wiat, w jakim si� znalaz� � kapitan postanawia dokona� infiltracji doskona�ej i sta� si� �p�nocnikiem�. Co udaje mu si� osi�gn�� poprzez praktykowanie kanibalizmu � kt�ry na P�nocy jest surowo wzbroniony� poza wypadkami, w kt�rych jest zalecany � oraz poprzez kopulacj� z ma�ymi, wyj�cymi zwierz�tkami, tzw. bumbonami (to p�nocny spos�b na unikni�cie powa�niejszych grzech�w).

Tymczasem ruda Jonga i tch�rzliwy genera� Tundu Embroja docieraj� do Pa�acu Cesarza, a nawet do jego komnaty� W tym samym kierunku pod��a admira� Matsuhiro i jego Niho�cy, kt�rzy chc� zem�ci� si� na W�adcy za zniszczenie miasta Shiwakyo. Ich zadanie z pocz�tku wydaje si� wyj�tkowo �atwe: niho�ska flota przyby�a zza morza, gdzie, jak wiadomo, nie ma nic. Nie mo�e wi�c istnie� ani ona, ani jej wojownicza za�oga. Dlatego nadmorscy �o�nierze Cesarza nie pozwalaj� sobie na zobaczenie naje�d�c�w, na stwierdzenie ich istnienia. Dlatego te� pozwalaj� im wymordowa� si� bez najmniejszego oporu, stoj�c na baczno�� i udaj�c, �e nic si� dzieje. Niestety, gdy Niho�cy oddalaj� si� od swych okr�t�w, znika wszelkie �wiadectwo wskazuj�ce na zamorskie pochodzenie agresor�w. Wtedy mo�na ich zobaczy� i zabi� Albo podda� wst�pnym torturom.

Kiedy ka�dy z bohater�w zbli�a si� do celu swej w�dr�wki (Hengist � do �wi�tego Obrazu, Ritavartin � do Hengista, Jonga � do Cesarza), wszyscy zostaj� aresztowani. Do wi�zienia trafiaj� r�wnie� mocodawcy i znajomi � Barnaro, Tundu, Ziofilattu, a tak�e admira� Matsuhiro i niejaki Viran Watanabe, Specjalny Cesarski Kat, kt�ry w ca�ym swoim �yciu zawodowym torturowa� wy��cznie� Cesarza.

Wszystkich czeka Romb.

Kamie�, przy�o�ony do czo�a, dawa� przyjemny ch�odek. Agni przycisn�� go jeszcze mocniej i odrzuci� dopiero wtedy, kiedy otoczak si� nagrza�. Chlupn�o � bokiem chodnika p�yn�o co�, co kiedy� musia�o by� strumieniem podziemnym, jednak teraz funkcjonowa�o jako rynsztok. Agni wtuli� twarz w kamienn� �cian� korytarza. By�a jeszcze ch�odniejsza ni� kamyk.

��Ja pomog�! Ja pomog�! � j�cza� cienki, wysoki g�os.

W sztolni numer siedem powietrze by�o gor�ce. Strumienie i �y�y wodne ch�odzi�y �ciany, ale masa spoconych cia�, kt�re nieustannie pracowa�y w tej zamkni�tej, prawie niewentylowanej przestrzeni, sprawia�a, �e ju� po godzinie pracy robi�o si� ciep�o, lepko i duszno. Krasnoludy co chwila przerywa�y robot�, zdejmowa�y przepocone sztuczne brody, wachlowa�y si� nimi, co nie dawa�o jednak ulgi. Powiewy nios�y ze sob� tylko wi�cej ciep�a i sprawia�y, �e Agni m�g� zakosztowa� zapachu nawet tych robotnik�w, kt�rzy pracowali w du�ym oddaleniu. Tutaj pot by� wsp�lny.

��Ja pomog�! Ja pomog�!

Tutaj wszystko by�o wsp�lne. Jedzenie, picie, praca i nieszcz�cie. A w�a�ciwie wspomnienie nieszcz�cia. Bo po tym wszystkim, co si� wydarzy�o, ju� prawie nie odczuwa�o si� tego, co by�o teraz.

��Ja pomog�! Ja naprawd� pomog�!

Nieszcz�cie zacz�o si� kilka lat temu, kiedy to Agni zosta� kopni�ty w kostk� na ulicy miasteczka Wielkogr�d, dawniej Mahapur. Przewr�ci� si� wtedy, z nogi spad� mu but, a z buta wylecia�a specjalna wk�adka, dzi�ki kt�rej Agni wydawa� si� wy�szy. Brod� sam zgoli� wcze�niej, wi�c mu jej nie zdarto. Zwi�zano mu tylko nogi kolczastym drutem i powleczono na komisariat twarz� do ziemi. Odk�d ludzie przej�li w�adz� w Mahapurze, jako�� bruku pogorszy�a si� znacznie i Agni m�g� si� o tym przekona� na w�asnym czole.

��Pozw�lcie mi� Ja naprawd� chc� wam pom�c! Dajcie mi m�ot! Zobaczcie, potrafi� jako� utrzyma� si� na no�

W Mahapurze administracja nale�a�a do Cesarskich Stalowych Fanatyk�w. By�a to specjalna formacja utworzona na potrzeby okr�gu g�rniczego. Nauczono ich, �e �ycie ca�ej okolicy maj� podporz�dkowa� jednemu celowi � wytwarzaniu stali, poczynaj�c od wydobycia rudy, poprzez wytapianie i obr�bk�. W zwi�zku z tym nikt ju� nie produkowa� w regionie �ywno�ci. Poniewa� wyst�powa�y ci�g�e problemy z jej transportem, Biuro Prowincji G�rniczych wyda�o Szmaragdowy Mandat Specjalny, sankcjonuj�cy kanibalizm w�r�d wi�ni�w. Mia�o to wygl�da� zgodnie z mechanizmem, jaki sobie obmy�li� �wczesny komendant regionu, pu�kownik Vojta, kt�ry obliczy�, �e rocznie b�dzie wymiera� jedna czwarta mieszka�c�w regionu, co wystarczy na utrzymanie reszty przez nast�pny rok. To znaczy�o, �e na dziesi�ciu ludzi co roku umrze �rednio dwa i p� cz�owieka. Pozosta�e siedem i p� cz�owieka b�dzie jad�o te martwe dwa i p�. Dwa i p� cz�owieka to osiemdziesi�t dziewi�� funt�w solonej karmy bia�kowo-t�uszczowo-kostnej, co oznacza, �e siedem i p� cz�owieka otrzyma rocznie dwana�cie funt�w takiej karmy na g�ow�. A z tego kolei wypada, �e jeden cz�owiek codziennie otrzyma jedn� trzydziest� funta karmy dziennie. �Jak ksi���ta b�dziecie �yli, lepiej ni� jak ksi���ta, jak Cesarscy Genera�owie � krzycza� Vojta do kl�cz�cego t�umu g�rnik�w. � A jak kogo �mier� spotka, to zaszczytna, dla po�ytku Cesarstwa i druh�w�.

��Bardzo g�odny! Bardzo� Ale nie s�aby! M�ot utrzymam, tylko zoba�

Nie wszystko jednak posz�o tak, jak Vojta sobie wyobra�a�. Okaza�o si�, �e umieraj�cy g�rnicy przewa�nie byli zbyt wychudzeni, aby dostarczy� odpowiedni� ilo�� solonej karmy bia�kowo-t�uszczowo-kostnej. A najwi�kszym problemem byli wi�niowie-pracownicy nale��cy do lokalnej rzekomej mniejszo�ci etnicznej. Nie wolno by�o tego m�wi� g�o�no, ale oni jednak czym� r�nili si� od ludzi. W ciemno�ci widzieli jak koty, ich oczy same emitowa�y co� w rodzaju �wiat�a czy blasku, co pozwala�o im orientowa� si� nawet w najg�stszym mroku. I wy�upywanie tych oczu nic nie pomaga�o, bo chyba jeszcze lepiej mieli rozwini�te te najbardziej �ciemno�ciowe� zmys�y, kt�rymi s� s�uch i w�ch. Raz wpuszczeni w podziemia, natychmiast stawali si� ich panami. Zamordowanie nadzorc�w i rozkucie kajdan oskardami zajmowa�o im zazwyczaj kilka minut. Oczywi�cie, na zewn�trz nie mogli ju� wyj��, ale do nich te� nikt nie m�g� zej��. Ekspedycje karne nie powraca�y nawet w postaci �cierwa. By� mo�e, zgodnie z og�lnymi zaleceniami pu�kownika Vojty dla okr�gu g�rniczego, by�y zjadane. Co gorsza, na powierzchni� nie wydostawa� si� te� �aden urobek. A tu terminy goni�y, wojsko domaga�o si� zbroic i mieczy, huty � stali i zbli�a� si� niebezpieczny moment, moment Gniewu Cesarza. Vojta m�g� poprosi� wojsko o pomoc, ale wiedzia�, �e oskar�ono by go o nieskuteczno��. Wys�a� wi�c do kopalni jeszcze jedn� ekspedycj� karn�, specjaln�, sk�adaj�c� si� nie tylko z Fanatyk�w, ale tak�e z uzbrojonych cz�onk�w rzekomej mniejszo�ci etnicznej, przekupionych obietnic� wolno�ci. Jak si� jednak okaza�o, cz�onkowie mniejszo�ci od obietnicy wolno�ci woleli sam� wolno��. Zmasakrowali Fanatyk�w i skumali si� z pobratymcami na dole. Chocia� mo�na powiedzie�, �e tym razem ekspedycja przynios�a skutek. Na powierzchni� bowiem kto� wr�ci�. By� to dow�dca ekspedycji i zast�pca Vojty, niejaki Fumio Murakami. Murakami wr�ci� z listem od przyw�dcy buntownik�w, Waruny. Mia� ten list ze sob�, a w�a�ciwie na sobie, bo wypisano mu go za pomoc� d�uta na plecach. Male�kie ranki w kszta�cie run by�y kolejnym dowodem na to, jak dobrze wi�niowie widz� w ciemno�ci, a poza tym nios�y ze sob� pewn� propozycj�. Waruna, tytu�uj�cy si� Nadsztygarem i Lajarad�� Kopalni Mahapuru, zaproponowa� pu�kownikowi Fanatyk�w nast�puj�cy uk�ad: regularne dostawy chleba, �wie�ych owoc�w, s�oniny, piwa i sztucznych br�d w zamian za regularne dostawy rudy. Vojta nie mia� tyle piwa i owoc�w, nie m�wi�c ju� o s�oninie, chlebie i sztucznych brodach, aby zaspokoi� te potrzeby. Oczywi�cie, m�g� stara� si� skombinowa� po�ywienie, sprzedaj�c wyroby stalowe na lewo Kwatermistrzom Armii Cesarskiej. Oni, szczeg�lnie w regionach na p�noc od g�r, sami sprzedawali pok�tnie wszystko, w��cznie z mieczami i zbrojami. Potrzebowali wi�c tych artyku��w bardzo pilnie. Vojta jednak nie m�g� zdecydowa� si� na handel z tymi, co swym uporczywym buntem obra�aj� Naj�wi�tsze Imi� Cesarza. Postanowi� przeg�odzi� buntownik�w, zapomnia� jednak, �e ci szale�cy wierz� we w�asn� nie�miertelno��, a cho� bardzo kochaj� je��, robi� to � jak twierdz� � tylko dla przyjemno�ci. Trudno by�o powiedzie�, czy naprawd� byli tak wytrzymali, czy te� dotarli do podziemnych g�sto zarybionych jezior, ale w ka�dym razie nawet po miesi�cu nie pojawi�y si� �adne oznaki kapitulacji. Pojawi� si� za to Specjalny Wys�annik Cesarski, kt�ry zdj�� Vojt� ze stanowiska i skaza� go na zwyczajow� kar� przewidzian� dla nieskutecznych zarz�dc�w kopalni. Obci�to mu nogi do p� �ydki, tak aby upodobni� si� wzrostem do rzekomej mniejszo�ci etnicznej, a nast�pnie za pomoc� d�ugiej liny i wielkiego wiadra spuszczono na dno jednego z g��bokich szyb�w. Tam reszty ka�ni mieli dokona� sami zbuntowani wi�niowie. Ci jednak uznali, �e powstrzymanie si� od bezpo�redniego zabicia komendanta mo�e by� zabawniejsze.

��B�agam was! B�agam was! Ulitujcie si�, przecie�� Przecie� teraz jedziemy na jednym w�zku� Ja wam pomog�!

Krasnoludy pcha�y pod g�r� w�zki wype�nione urobkiem. W jednym z nich le�a� zwi�zany cz�owiek. W pewnym momencie trafiono na �y�� rudy, kt�ra sz�a w g�r�, prawie pod powierzchni� ziemi. Wyr�bano wi�c chodnik, id�cy w tym kierunku, i w pewnym momencie natkni�to si� na zakopanego pod ziemi� m�czyzn�. By� zamkni�ty w malutkiej jamce, do kt�rej powietrze dociera�o przez co� w rodzaju malutkiego korytarzyka, si�gaj�cego zbocza g�ry. Jamka by�a niewiele wi�ksza od swojego lokatora, tak �e podziemny cz�owiek musia� sp�dza� �ycie w prawie ca�kowitym bezruchu. Nic te� nie jad�. By�o to, jak m�wi�y krasnoludy z d�u�szym sta�em w tej kopalni, kolejne takie znalezisko. Niekt�rzy ludzie zakopywali si� w ten spos�b, aby znale�� si� poza Cesarstwem. �wiadomo��, �e s� wolni, dawa�a im si��, dzi�ki kt�rej mogli bardzo d�ugo wytrzyma� bez jedzenia. My�leli, �e w�adza Cesarza nie si�ga pod ziemi�. W przypadku krasnolud�w z kopalni by�o to prawd�, ale nie w przypadku ludzi. Krasnoludy pr�dzej czy p�niej ich znajdowa�y i dostarcza�y w�adzom okr�gu g�rniczego razem z urobkiem. By�a to cz�� umowy.

Agni trafi� do kopalni ju� po buncie. Nowy komendant okr�gu, niejaki Gajdar Talonpoika, podj�� od razu dwie wa�ne decyzje. Po pierwsze, skaza� na tak zwane ��miertelne piek�o� koleg� Murakamiego za to, �e o�mieli� si� by�, cho� nie do ko�ca z w�asnej woli, nosicielem przera�aj�co ohydnej i zdumiewaj�co bezczelnej propozycji buntownik�w. Po drugie, Talonpoika t� przera�aj�co ohydn� i zdumiewaj�co bezczeln� propozycj� przyj��. Pochodzi� z P�nocy, gdzie takie uk�ady nie by�y niczym szczeg�lnym.

Dlatego te� Agni nie zosta� nawet zakuty w kajdany. Po spektakularnym obiciu ryja o bruk zosta� dostarczony na komisariat przed oblicze znudzonego Fanatyka w stopniu kapitana.

��Nie ma nic w tym z�ego, �e jeste�cie niscy, ale to, �e nosicie wk�adki w butach, oznacza, �e my�licie, �e jest co� w tym z�ego, wi�c w waszym mniemaniu nale�ycie do rzekomo prze�ladowanej rzekomej mniejszo�ci etnicznej, za takie my�lenie powinni�cie zosta� skazani na Romb, ale Niesko�czona �askawo�� Cesarza dobrotliwie skazuje was na do�ywotnie ci�kie roboty w kopalni, hurra, niech �yje Cesarz, podpiszcie tutaj.

��Nie� umiem� � wybe�kota� Agni, ocieraj�c krew z twarzy. Gdyby przyzna� si�, �e umie czyta� i pisa�, mogliby go uzna� za ideologicznego przyw�dc� grupy rzekomej mniejszo�ci.

��I dobrze. Na chuja mi tw�j podpis! Badam ci� tylko. Posiedzisz w lochu� To znaczy nie, ty w lochu nie. Ty posiedzisz w wie�y, dop�ki ci broda nie odro�nie, wtedy ci j� wyrwiemy i jazda do kopalni.

��Nie� Da� Rady�

��Jak to nie da rady? Taka jest Wspania�a Procedura Okr�gu G�rniczego.

��D�ugo� By�cie� Musieli� Czeka� Jak zgoli�em� Wydepilowa�em sobie twarz woskiem � sk�ama� Agni.

��Ha! To mi si� podoba! Zdrajca zamiast nas fatygowa�, torturuje si� sam � za�artowa� oficer. � To co tu z tob� zrobi�? �eby nie uchybi� procedurom, ustalimy z naszym katem, jaka tortura jest r�wnie bolesna, co wyrywanie brody. Poddamy ci� tej torturze, a potem hajda do kopalni!

Kat wybra� nak�uwanie penisa roz�arzonymi ig�ami. �Jest troch� stronniczy � powiedzia� oficer. � To jego ulubiona tortura, ale c� To on tu jest za eksperta�. Skulony wp�, ko�lawo drepcz�cy naprz�d Agni ju� nast�pnego dnia znalaz� si� za bram� kopalni.

��Nie strzela�, ch�opcy! � krzycza�. � Niczym nie rzuca�! Sw�j idzie! Swam asmil

��Namaste i zamknij si� � co� nagle zachrypia�o w mroku. � Zapomnia�e�, �e hawierz na kopalni nie krzyczy?

Waruna, jak wi�kszo�� krasnolud�w z okr�gu, m�wi� lepiej po miejscowemu ni� po krasnoludzku. Tutejsi brodacze bardzo dobrze �yli z lud�mi. Kiedy�.

��O, nak�uwali ci�? � zapyta� Waruna, gdy lepiej przyjrza� si� Agniemu.

��Nie martw si�, b�dzie zemsta na tego kata i na wszystkie ludzkie pomioty.

��My�la�em, �e macie z nimi uk�ad.

��No, jest uk�ad, ale on potrwa akuracik tak d�ugo, a� podminujemy ca�y Mahapur.

��Zaraz� Jak to?

��A tak to! Poci�gn�li�my chodniki w g��b pod samo miasto. Jak przyjdzie rozkaz, usuniemy kilka kluczowych ska�ek i po ptokach. Miasto si� zapadnie. Dure� Talonpoika nie wie, �e wygru�amy rud� spod jego grubego ty�ka.

��I kiedy to zrobicie?

��Jak przyjdzie rozkaz, m�wi�em.

��Rozkaz? Czyj?

��No przecie, �e nie Talonpoiki. Nasz kr�l, Skanda, �ywy jest i rz�dzi!

��A gdzie?

��A gdzie� A gdzie� Nie ka�dy mo�e wiedzie�. W ka�dym razie znajdzie spos�b, �eby da� nam zna�. Wszystkie miasta ludzkie legn� w gruzach. A ludzie pod gruzami. Pod wszystkimi ludzkimi miastami ryj� ch�opaki!

��Ale� Wtedy kopalnie te� si� zawal�. A co z nami b�dzie?

��O, kochany. Dotknij tego. Co to?

��Kamie�.

��Nie, kochany. Materia. A dotknij tego?

��To ty. To znaczy, twoja r�ka.

��Te� materia, bratku. Ja to materia. Ty to materia. Wi�cej, ja to byt i ty to byt, jak ten sam kamie�. Kamie�, jak go rozwalisz czy roztopisz, to nie ginie, tylko zmienia stan skupienia. Z nami b�dzie tak samo.

��Zmienimy stan z �ywego w nieo�ywiony.

��G�wno prawda! Nigdy nie s�uchaj, jak ci kto� b�dzie m�wi�, �e jest materia o�ywiona, nieo�ywiona� To elfie przes�dy. Elfy wierz� w �ycie, �e ono jest �wi�te, tralala, i �e jest czym� innym od nie�ycia. A tu nie ma �ycia, jest tylko bycie. Nie ma zwierz�t, elf�w, kamieni, s� tylko byty. Ty, Agni, jeste� byt. Jak ci� co� zgniecie, to nie znaczy, �e znikn��e�, tylko �e chwilowo utraci�e� zdolno�� poruszania si�. A jak si� roz�o�ysz, to znaczy odzyska�e� zdolno�� poruszania si� w postaci ma�ych strumyczk�w i opar�w r�nych substancji, ale to nadal b�dziesz ty. Bo widzisz� Ja nie jestem �aden wielki my�liciel. Ale jestem g�rnik i metalurg. Specjalista od materii. Jak zaczniesz zadawa� sobie pytanie, czym jest materia, to na najg��bszym poziomie b�dziesz m�g� powiedzie� sobie tylko tyle, �e wiesz, �e materia jest. Tylko tyle: jest i koniec. Tyle samo, nie wi�cej, mo�esz powiedzie� sobie o sobie samym, kiedy zaczniesz rozgrzebywa� to, kim ty sam jeste�. Jeste� i tyle. Co to znaczy? �e z materi� i z tob� jest taka sama sprawa. �e materia to byt i ty to byt. A wi�c jeste�cie tym samym. Drobne cz�steczki twojego cia�a zawsze jako� przetrwaj�, wi�c i ty przetrwasz.

��Niby to wszystko wiadomo � westchn�� Agni � ale nadal trudno uwierzy�, �e �wiadomo�� nadal istnieje, mimo �e materia tak bardzo si� zmieni�a.

��Materia si� nie zmieni�a. Byt si� nie zmieni�. Zmieni� si� tylko jego uk�ad. Elfy wierz�, �e �wiadomo�� to pewien uk�ad. Uk�ad, m�wi�, mo�e si� wiecznie odnawia�, mo�e nawet wymienia� poszczeg�lne elementy na inne, na przyk�ad wysra� kukurydz� i zje�� kuropatw�, ale p�ki si� nie zmienia jako uk�ad, wtedy trwa �wiadomo��. Tyle �e to g�upota. Uk�ad sk�ada si� z cz�ci, bez nich lub z innymi cz�ciami to ju� jest inny uk�ad. �wiadomo�� to nie uk�ad materii, tylko jej zbi�r, jak w matematyce. Zbi�r mo�e si� rozprzestrzeni� po ca�ym �wiecie, ale z punktu widzenia matematyka nadal jest to zbi�r takich a takich, konkretnie okre�lonych i niepowtarzalnych cz�steczek, tyle �e bardzo rozprzestrzeniony po �wiecie. Elfom nie przychodzi do g�owy, �e to, co wysra�y, nadal jest cz�ci� nich, cz�ci� ich �wiadomo�ci, tyle �e troch� si� to rozmaza�o po �wiecie. Tak �e nie wierz w uk�ady, bratku. Tylko elfy i Talonpoika wierz� w uk�ady. A w�a�nie, w tym uk�adzie, co go mamy z Talonpoika, jest taka rzecz� Pisa� umiesz?

��No pewnie.

��Dewanagar� czy po ludzku?

��I tak, i tak. Elfimi emotikonami te�.

��Inteligent mi si� trafi�.

��Tym sam jeste� niez�y inteligent, Waruna.

��Ale techniczny, kochany, techniczny. Bo widzisz, do tej pory to ja tutaj najlepiej pisa�em. Nawet d�utem i to na cz�owieku, ha, ha! List do komendanta wys�a�em na jego zast�pcy! I Talonpoika storturowa� kaza� tego Niho�ca. A wcze�niej sam w�asnor�cznie zdar� mu z plec�w sk�r� z listem, a na piersiach wypisa� no�em: Cesarz, Cesarz, Cesarz. Nic wi�cej nie umia� wyci��, ludzkie ma�lane r�ce.

��Sk�d to wiesz?

��Sam wszystko widzia�em. W mie�cie jest wiele opustosza�ych dom�w, mamy tam podkopy. Nawet pod lochy Talonpoiki si� podkopujemy! A jak ka�nili Niho�ca, sta�em w oknie pustej kamienicy przy rynku i wszystko sobie ogl�da�em.

��Zaraz� To my mogliby�my st�d uciec?

��Pewnie. Ale tkwimy na posterunku. Trzeba ludzi wygubi�, miasto zniszczy�.

��Szkoda.

��Szkoda?!

��Nie� To znaczy� Nie, chcia�em powiedzie�, �e szkoda� Szkoda, �e nie zabijemy ich do ko�ca, bo przecie� ich materia te� jako� przetrwa.

��No i tu si� mylisz, kochany. Ludzie zostali stworzeni przez elf�w, zgodnie z ich �wiadomo�ci�, i funkcjonuj� wed�ug �wiadomo�ci elf�w. Elfy wierz�, �e �wiadomo�� to uk�ad. Kiedy zniszczy si� uk�ad, jakim jest cz�owiek, to jego �wiadomo�� jako cz�owieka zginie raz na zawsze.

��No dobra, ale m�wi�e�, �e �wiadomo�� jest nawet w najdrobniejszych cz�steczkach cia�a. Jak cz�owieka si� zabije, to przecie� cz�steczki pozostaj�.

��Ludzie powstali ze �mij i kret�w. Ich �wiadomo�� to jakby zbuntowana przez elfy �wiadomo�� �mij i kret�w� Albo nie tyle zbuntowana, ile wpl�tana w pewien elfi uk�ad. Wystarczy zniszczy� ten uk�ad, a wtedy cz�steczki ludzi i ich �wiadomo�� powr�c� do �mij i kret�w. Powr�c� do zbioru cz�steczek, jakim jest �mija albo kret. Rozk�adaj�ce si� ludzkie cia�o to jest taka cz�� kreta jak to, co kret wysra�.

��Albo �mija.

��Albo �mija. Ale wracaj�c do najwa�niejszej sprawy: pisa� umiesz, wi�c uwolnisz mnie od jednego k�opotliwego obowi�zku.

��Czyli?

��Talonpoika musi codziennie wysy�a� na dw�r tak zwanego Cesarza meldunek o kolejnych dziesi�ciu krasnoludach, kt�re poprosi�y o tortur� rozci�gania. Niby �e z patriotyzmu postanowi�y zwi�kszy� sw�j wzrost, aby swoim cia�em nie budzi� podejrze�, �e rzekoma mniejszo�� etniczna jednak istnieje. Do meldunku musz� by� do��czone Radosne Protoko�y Przes�ucha� torturowanych. Talonpoika stwierdzi�, �e �aden cz�owiek ich tak nie wymy�li, �eby w Szafirowej Kancelarii uwierzyli, �e to prawdziwe protoko�y. �e niby my, rzekoma mniejszo�� etniczna, wyra�amy si� specyficznie, wiesz, tak jak to ludzie wierz�, �e krasnolud to nic tylko: �Hoho, gdzie� to w rzy� ch�do�one piwo�, albo: �Haha, �ajdaki zaraz poczuj� m�j toporek�. No w�a�nie, gdzie� ten w rzy� ch�do�ony pergamin� Masz. Masz i pisz. B�dziesz mia� jedn� godzin� woln� od fedrunku na to pisa�sko.

��Ale co mam pisa�?