Nazywam si� Adam Niezg�dka, mam dwana�cie lat i ju� od p� roku jestem w Akademii pana Kleksa. W domu nic mi si� nigdy nie udawa�o. Zawsze sp�nia�em si� do szko�y, nigdy nie zd��y�em odrobi� lekcji i mia�em gliniane r�ce. Wszystko upuszcza�em na pod�og� i t�uk�em, a szklanki i spodki na sam m�j widok p�ka�y i rozlatywa�y si� w drobne kawa�ki, zanim jeszcze zd��y�em ich dotkn��. Nie znosi�em krupniku i marchewki, a w�a�nie codziennie dostawa�em na obiad krupnik i marchewk�, bo to po�ywne i zdrowe. Kiedy na domiar z�ego obla�em atramentem par� spodni, obrus i nowy kostium mamy, rodzice postanowili wys�a� mnie na nauk� i wychowanie do pana Kleksa. Akademia mie�ci si� w samym ko�cu ulicy Czekoladowej i zajmuje du�y trzypi�trowy gmach, zbudowany z kolorowych cegie�ek. Na trzecim pi�trze przechowywane s� tajemnicze i nikomu nie znane sekrety pana Kleksa. Nikt nie ma prawa tam wchodzi�, a gdyby nawet komu� zachcia�o si� wej��, nie mia�by kt�r�dy, bo schody doprowadzone s� tylko do drugiego pi�tra i sam pan Kleks dostaje si� do swoich sekret�w przez komin. Na parterze mieszcz� si� sale szkolne, w kt�rych odbywaj� si� lekcje, na pierwszym pi�trze s� sypialnie i wsp�lna jadalnia, wreszcie na drugim pi�trze mieszka pan Kleks z Mateuszem, ale tylko w jednym pokoju a wszystkie pozosta�e s� pozamykane na klucz.

Pan Kleks przyjmuje do swojej Akademii tylko tych ch�opc�w. kt�rych imiona, zaczynaj� si� na liter� A, bo � jak powiada � nie ma zamiaru za�mieca� sobie g�owy wszystkimi literami alfabetu. Dlatego te� w Akademii jest czterech Adam�w, pi�ciu Aleksandr�w, trzech Andrzej�w, trzech Alfred�w, sze�ciu Antonich, jeden Artur, jeden Albert i jeden Anastazy, czyli og�em dwudziestu czterech uczni�w. Pan Kleks ma na imi� Ambro�y, a zatem tylko jeden Mateusz w ca�ej Akademii nie zaczyna si� na A. Zreszt� Mateusz nie jest wcale uczniem. Jest to uczony szpak pana Kleksa. Matuesz umie doskonale m�wi�, posiada jednak t� w�a�ciwo��, �e wymawia tylko ko�c�wki wyraz�w, nie zwracaj�c uwagi na ich pocz�tek. Gdy na przyk�ad Mateusz odbiera telefon, odzywa si� zazwyczaj:

��Osz�, u emia ana eksa!

Oznacza to:

��Prosz�, tu Akademia pana Kleksa.

Oczywi�cie, �e obcy nie mog� go wcale zrozumie�, ale pan Kleks i jego uczniowie porozumiewaj� si� z nim doskonale. Mateusz odrabia z nami lekcje i cz�sto zast�puje pana Kleksa w szkole, gdy pan Kleks idzie �apa� motyle na drugie �niadanie.

Ach, prawda! By�bym ca�kiem zapomnia� powiedzie�, �e nasza Akademia mie�ci si� w ogromnym parku, pe�nym rozmaitych do��w, jar�w i w�woz�w, i otoczona jest wysokim murem. Nikomu nie wolno wychodzi� poza mur bez pana Kleksa. Ale ten mur nie jest to mur byle jaki. Po tej stronie, kt�ra biegnie wzd�u� ulicy, jest zupe�nie g�adki i tylko po�rodku znajduje si� du�a oszklona brama. Natomiast w trzech pozosta�ych cz�ciach muru mieszcz� si� d�ugim nieprzerwanym szeregiem jedna obok drugiej �elazne furtki, pozamykane na ma�e srebrne k��deczki.

Wszystkie te furtki prowadz� do rozmaitych s�siednich bajek, z kt�rymi pan Kleks jest w bardzo dobrych i za�y�ych stosunkach. Na ka�dej furtce jest tabliczka z napisem wskazuj�cym, do kt�rej bajki prowadzi. S� tam wszystkie bajki pana Andersena i braci Grimm, bajka o dziadku do orzech�w, o rybaku i rybaczce, i wilku, kt�ry udawa� �ebraka, o sierotce Marysi i krasnoludkach, o Kaczce-Dziwaczce i wiele, wiele innych. Nikt nie wie dok�adnie, ile jest tych furtek, bo kiedy je zacz�� liczy�, nie mo�na si� nie pomyli� i po chwili nie wiadomo ju�, co si� naliczy�o przedtem. Tam gdzie powinno by� dwana�cie, wypada nagle dwadzie�cia osiem, a tam gdzie zdawa�oby si�, �e jest dziewi��, wypada trzydzie�ci jeden albo sze��. Nawet Mateusz nie wie, ile jest tych bajek, i powiada, �e "o�e o, a o�e e�cie", co znaczy, �e mo�e sto, a mo�e dwie�cie.

Kluczyki od furtek przechowuje pan Kleks w du�ej srebrnej szkatule i zawsze wie, kt�ry z nich do kt�rej k��dki pasuje. Bardzo cz�sto pan Kleks posy�a nas do r�nych bajek po sprawunki. Wyb�r przewa�nie pada na mnie, bo jestem rudy i od razu rzucam si� w oczy. Pewnego dnia, gdy panu Kleksowi zabrak�o zapa�ek, zawo�a� mnie do siebie, da� mi z�oty kluczyk na z�otym k�ku i powiedzia�:

��M�j Adasiu, skoczysz do bajki pana Andersena o dziewczynce z zapa�kami, powo�asz si� na mnie i poprosisz o pude�ko zapa�ek.

Ogromnie uradowany polecia�em do parku i nie wiedz�c zupe�nie, w jaki spos�b, trafi�em od razu do w�a�ciwej furtki. Za chwil� ju� znalaz�em si� po drugiej stronie. Oczom moim ukaza�a si� ulica jakiego� nie znanego miasta, po kt�rej snu�o si� mn�stwo ludzi. I nawet pada� �nieg, chocia� po naszej stronie by�o w tym czasie lato. Wszyscy przechodnie trz�li si� z zimna, kt�rego ja wcale nie odczuwa�em, i nie spad� na mnie ani jeden p�atek �niegu.

Kiedy tak sta�em zdziwiony, zbli�y� si� do mnie jaki� starszy siwy pan, pog�aska� mnie po g�owie i rzek� z u�miechem:

��Nie poznajesz mnie? Nazywam si� Andersen. Dziwi ci�, �e tutaj pada �nieg i mamy zim�, podczas gdy u was jest czerwiec i dojrzewaj� czere�nie. Prawda? Ale przecie� musisz, ch�opcze, zrozumie�, �e ty jeste� z zupe�nie innej bajki. Po co tutaj przyszed�e�?

��Przyszed�em, prosz� pana, po zapa�ki. Pan Kleks mnie przys�a�.

��Ach, to ty jeste� od pana Kleksa! � ucieszy� si� pan Andersen. � Bardzo lubi� tego dziwaka. Zaraz dostaniesz pude�ko zapa�ek.

Po tych s�owach pan Andersen klasn�� w d�onie i po chwili zza rogu ukaza�a si� ma�a zzi�bni�ta dziewczynka z zapa�kami. Pan Andersen wzi�� od niej jedno pude�ko i poda� mi je m�wi�c:

��Masz, zanie� to panu Kleksowi. I przesta� p�aka�. Nie lituj si� nad t� dziewczynk�. Jest ona biedna i zzi�bni�ta, ale tylko na niby. Przecie� to bajka. Wszystko tu jest zmy�lone i nieprawdziwe.

Dziewczynka u�miechn�a si� do mnie, skin�a mi r�k� na po�egnanie, a pan Andersen odprowadzi� mnie z powrotem do furtki.

Kiedy opowiedzia�em ch�opcom o mojej przygodzie, wszyscy mi bardzo zazdro�cili, �e pozna�em pana Andersena.

P�niej chodzi�em do r�nych bajek bardzo cz�sto w rozmaitych sprawach: a to trzeba, by�o przynie�� par� but�w z bajki o kocie w butach, a to zn�w w sekretach pana Kleksa pojawi�y si� myszy i trzeba by�o sprowadzi� samego kota albo kiedy nie by�o czym zamie�� podw�rka, musia�em po�yczy� miot�y od pewnej czarownicy z bajki o �ysej G�rze.

Natomiast by�o i tak, �e pewnego pi�knego dnia zjawi� si� u nas jaki� obcy pan w szerokim aksamitnym kaftanie, w kr�tkich aksamitnych spodniach, w kapeluszu z pi�rem i kaza� zaprowadzi� si� do pana Kleksa.

Wszyscy byli�my ogromnie zaciekawieni, po co ten pan w�a�ciwie przyszed�. Pan Kleks d�ugo z nim rozmawia� szeptem, cz�stowa� go pigu�kami na porost w�os�w, kt�re sam mia� zwyczaj nieustannie �yka�, a potem, wskazuj�c na mnie i na jednego z Andrzej�w rzek�:

��S�uchajcie, ch�opcy, ten pan, kt�rego tu widzicie, przyszed� z bajki o �pi�cej kr�lewnie i siedmiu braciach. Ot� dwaj spo�r�d nich poszli wczoraj do lasu i nie wr�cili. Sami rozumiecie, �e w tych warunkach bajka o �pi�cej kr�lewnie i siedmiu braciach nie mo�e si� doko�czy�. Dlatego te� wypo�yczam was temu panu na dwie godziny. Tylko pami�tajcie, macie wr�ci� na kolacj�.

��Acja �dzie ed �st�! � zawo�a� Mateusz, co mia�o oznacza�, �e kolacja b�dzie przed sz�st�.

Poszli�my razem z owym panem w aksamitnym ubraniu. Dowiedzieli�my si� po drodze, �e jest on jednym z braci �pi�cej kr�lewny i �e my r�wnie� b�dziemy musieli ubra� si� w taki sam aksamitny str�j. Zgodzili�my si� na to ch�tnie, obaj byli�my ciekawi widoku �pi�cej kr�lewny. Nie b�d� rozpisywa� si� tutaj na temat samej bajki, bo ka�dy j� na pewno zna. Musz� jednak powiedzie�, �e za udzia� w bajce �pi�ca kr�lewna po przebudzeniu si� zaprosi�a mnie i Andrzeja na podwieczorek. Nie wszyscy pewno wiedz�, jakie podwieczorki jadaj� kr�lewny, a zw�aszcza kr�lewny z bajek. Przede wszystkim wi�c lokaje wnie�li na tacach ogromne stosy, ciastek z kremem, a pr�cz tego sam krem na du�ych srebrnych misach. Ka�dy z nas dosta� tyle ciastek, ile tylko chcia�. Do ciastek podano nam czekolad�, ka�demu po trzy szklanki naraz, a w ka�dej szklance po wierzchu p�ywa�a ponadto czekolada w kawa�kach. Na stole na du�ych p�miskach le�a�y marcepanowe zwierz�tka i lalki oraz marmoladki, cukierki i owoce w cukrze. Wreszcie na kryszta�owych talerzach i wazach u�o�one by�y winogrona, brzoskwinie, mandarynki, truskawki i rozmaite inne owoce oraz przer�ne gatunki lod�w w czekoladowych foremkach.

Kr�lewna u�miecha�a si� do nas i namawia�a, aby�my jedli jak najwi�cej, bo �adna ilo�� nam nie zaszkodzi. Przecie� wiadomo, �e w bajkach nigdy nie choruje si� z przejedzenia i �e jest zupe�nie inaczej ni� w rzeczywisto�ci. Schowa�em do kieszeni kilka foremek z lodami, aby je zanie�� kolegom, ale lody si� rozpu�ci�y i kapa�y mi po nogach. Ca�e szcz�cie, �e nikt tego nie zauwa�y�.

Po podwieczorku kr�lewna kaza�a zaprz�c par� kucyk�w do ma�ego powozu i towarzyszy�a nam a� pod sam mur Akademii pana Kleksa.

��K�aniajcie si� ode mnie panu Kleksowi � powiedzia�a na po�egnanie � i popro�cie go, �eby przyszed� do mnie na motylki w czekoladzie.

A po chwili doda�a:

��Tyle s�ysza�am o bajkach pana Kleksa. B�d� je musia�a koniecznie kiedy� odwiedzi�.

W ten spos�b dowiedzia�em si�, �e pan Kleks ma swoje w�asne bajki, ale pozna�em je dopiero znacznie p�niej.

W ka�dym b�d� razie zacz��em odt�d szanowa� pana Kleksa jeszcze bardziej i postanowi�em zaprzyja�ni� si� z Mateuszem, aby dowiedzie� si� od niego o wszystkim.

Mateusz nie jest skory do rozm�w, a zdarzaj� si� nawet takie dni, �e w og�le z nikim nie chce gada�.

Pan Kleks na jego up�r ma specjalne lekarstwo, a mianowicie � piegi.

Nie pami�tam, czy wspomnia�em ju� o tym, �e twarz pana Kleksa po prostu upstrzona jest piegami. Pocz�tkowo najbardziej dziwi�a mnie okoliczno��, �e piegi te codziennie zmienia�y swoje po�o�enie: jednego dnia zdobi�y nos pana Kleksa, nazajutrz zn�w przenosi�y sie na czo�o po to, aby trzeciego dnia pojawi� si� na brodzie albo na szyi.

Okaza�o si�, �e przyczyn� tego jest roztargnienie pana Kleksa, kt�ry na noc zazwyczaj piegi zdejmuje i chowa do z�otej tabakierki, a rano przytwierdza je z powrotem, ale za ka�dym razem na innym miejscu. Pan Kleks nigdy nie rozstaje si� ze swoj� tabakierk�, w kt�rej ma mn�stwo zapasowych pieg�w rozmaitej wielko�ci i barwy.

Co czwartek przychodzi z miasta pewien golarz, imieniem Filip, i przynosi panu Kleksowi �wie�e piegi, kt�re za pomoc� brzytwy zbiera z twarzy swoich klient�w podczas golenia. Pan Kleks ogl�da je bardzo dok�adnie, przymierza przed lustrem, po czym chowa starannie do tabakierki.

W niedziel� i �wi�ta pan Kleks punktualnie o jedenastej m�wi:

��No, a teraz za�yjmy sobie pieg�w.

Po tych s�owach wybiera z tabakierki cztery albo pi�� najwi�kszych i najbardziej okaza�ych pieg�w i przytwierdza je sobie do nosa.

Zdaniem pana Kleksa nie mo�e by� nic pi�kniejszego ni� du�e, czerwone lub ��te piegi.

��Piegi znakomicie dzia�aj� na rozum i chroni� od kataru � zwyk� mawia� do nas pan Kleks.

Dlatego te�, je�eli kt�ry� z uczni�w wyr�ni si� podczas lekcji, pan Kleks uroczy�cie wyjmuje z tabakierki �wie��, nie u�ywan� jeszcze pieg� i przytwierdza j� do nosa takiego szcz�ciarza m�wi�c:

��No� j� godnie, m�j ch�opcze, i nigdy jej nie zdejmuj, jest to bowiem najwy�sza odznaka, jak� mo�esz sobie zdoby� w mojej Akademii.

Jeden z Aleksandr�w zdoby� ju� a� trzy du�e piegi, a niekt�rzy z ch�opc�w dostali po dwie lub po jednej i obnosz� je na swoich twarzach z niezwyk�� dum� Zazdroszcz� im i nie wiem, co da�bym za to, �eby otrzyma� takie odznaczenie, ale pan Kleks powiada, �e jeszcze za ma�o umiem.

Ot� wracaj�c do Mateusza, musz� powiedzie�, �e przepada on za piegami pana Kleksa i uwa�a je za najwi�kszy przysmak.

Skoro tedy Mateusz zaniem�wi, pan Kleks zdejmuje ze swojej twarzy najbardziej zu�yt� pieg� i daje j� Mateuszowi do zjedzenia. Skutek jest natychmiastowy Mateusz zaczyna m�wi� i odpowiada na wszystkie pytania. Taki spos�b wymy�li� na niego pan Kleks!

Kt�rego� dnia, by�o to w po�owie czerwca, pan Kleks usn�� w parku i zupe�nie nie zauwa�y�, jak go pogryz�y komary. Zacz�� si� tak zawzi�cie drapa� w nos, �e zdrapa� sobie wszystkie piegi. Cichaczem pozbiera�em je w trawie i zanios�em Mateuszowi. Od tej chwili bardzo si� ze mn� zaprzyja�ni� i opowiedzia� mi niezwyk�� histori� swojego �ycia.

Powtarzam j� tutaj w ca�o�ci, z tym oczywi�cie, �e do ko�c�wek Mateusza dorobi�em brakuj�ce cz�ci wyraz�w.

Nie jestem ptakiem � jestem ksi�ciem. W latach mego dzieci�stwa nieraz opowiadano mi bajki o ludziach przemienionych w ptaki lub zwierz�ta, nigdy jednak nie wierzy�em w prawdziwo�� tych opowie�ci.

Tymczasem w�a�nie moje �ycie potoczy�o si� tak, jak to opisuje si� w owych bajkach.

Urodzi�em si� na kr�lewskim dworze jako jedyny syn i nast�pca tronu wielkiego i pot�nego w�adcy. Mieszka�em w pa�acu wy�o�onym marmurami i z�otem, st�pa�em po perskich dywanach, ka�dy m�j kaprys by� natychmiast zaspakajany przez us�u�nych ministr�w i dworzan, ka�da moja �za, gdy p�aka�em, by�a liczona, ka�dy u�miech wpisywany by� do specjalnej ksi�gi u�miech�w ksi���cych a dzi� jestem szpakiem, kt�ry czuje si� obco zar�wno po�r�d ptak�w, jak i po�r�d ludzi.

Ojciec m�j by� kr�lem i panowa� licznym krajom i narodom. Miliony ludzi dr�a�y z trwogi na d�wi�k jego imienia. Nieprzebrane skarby i pa�ace, z�ote korony i ber�a, drogocenne kamienie, bogactwa, o jakich nikomu si� nie �ni nale�a�y do mego ojca.

Matka moja by�a ksi�niczk� i s�yn�a z urody na wszystkich l�dach i morzach. Mia�em cztery siostry, z kt�rych ka�da wysz�a za m�� za innego kr�la: jedna by�a kr�low� hiszpa�sk�, druga w�osk�, trzecia portugalsk�, czwarta holendersk�.

Okr�ty kr�lewskie panowa�y na czterech morzach, a wojsko by�o tak liczne i tak pot�ne, �e kraj m�j nie mia� wrog�w i wszyscy kr�lowie �wiata zabiegali o przyja�� i przychylno�� mego ojca.

Od najwcze�niejszych lat mia�em zami�owanie do polowania i do konnej jazdy. Moja w�asna stajnia liczy�a sto dwadzie�cia wierzchowc�w krwi arabskiej i angielskiej oraz czterdzie�ci osiem stepowych mustang�w.

W zbrojowni mojej zebrane by�y strzelby my�liwskie, wykonane przez najlepszych rusznikarzy i dostosowane specjalnie do mego wzrostu, do d�ugo�ci mego ramienia i do mego oka.

Gdy uko�czy�em siedem lat, ojciec m�j, kr�l, powierzy� mnie dwunastu najznakomitszym uczonym i rozkaza� im, aby nauczyli mnie wszystkiego tego, co sami wiedz� i umiej�.

Uczy�em si� dobrze, ale m�j nieopanowany poci�g do siod�a i do strzelby rozpala� m�zg i dusz� do tego stopnia, �e o niczym innym nie umia�em my�le�.

Dlatego te� ojciec, w obawie o moje zdrowie, zabroni� mi je�dzi� konno.

P�aka�em z tego powodu rzewnymi �zami, a �zy te cztery damy zbiera�y starannie do kryszta�owego flakonu. Gdy flakon ju� si� nape�ni� po brzegi, stosownie do zwyczaj�w mego kraju og�oszono �a�ob� narodow� na przeci�g trzech dni. Ca�y dw�r przywdzia� czarne stroje i wszelkie przyj�cia, bale i zabawy zosta�y odwo�ane. Na pa�acu opuszczono chor�giew do po�owy masztu, a ca�e wojsko na znak smutku odpi�o ostrogi.

Z t�sknoty za mymi ko�mi straci�em apetyt, nie chcia�em si� uczy� i siedzia�em po ca�ych dniach na male�kim tronie, nie odzywaj�c si� do nikogo i nie odpowiadaj�c na pytania.

Zar�wno uczeni, jak i moja matka usi�owali nak�oni� kr�la, a�eby cofn�� zakaz � jednak na pr�no. Ojciec nie mia� zwyczaju odwo�ywania swych postanowie�.

Rzek� tylko:

Moja ojcowska i kr�lewska wola jest niez�omna. Zdrowie nast�pcy tronu stawiam ponad kaprys mego dziecka. Serce mi si� kraje na widok jego smutku, stanie si� jednak tak, jak to zalecili moi nadworni medycy i chirurdzy. Ksi��� nie dosi�dzie wi�cej konia, dop�ki nie uko�czy lat czternastu.

Nie mog�em poj��, czemu nadworni lekarze zabronili mi je�dzi� konno, skoro by�o powszechnie wiadomo, �e jestem jednym z najlepszych je�d�c�w w kraju i �e panuj� nad koniem tak samo sprawnie, jak m�j ojciec nad kr�lestwem.

Po nocach �ni�y mi si� moje bachmaty, moje ukochane wierzchowce i przez sen wymawia�em ich imiona, kt�re pami�ta�em tak dobrze.

Pewnej nocy zbudzi�o mnie nagle ciche r�enie pod oknem. Zerwa�em si� z ��ka i wyjrza�em do ogrodu, Na �cie�ce sta� osiod�any m�j wspania�y wierzchowiec Ali-Baba, kt�ry najwidoczniej dos�ysza� moje wo�anie, a teraz na m�j widok parskn�� rado�nie i zbli�y� si� a� pod samo okno. Ubra�em si� po ciemku, porwa�em strzelb� i zachowuj�c jak najwi�ksz� cisz�, wyskoczy�em przez okno wprost na grzbiet Ali-Baby. Rumak ruszy� z kopyta, przesadzi� kilka ogrodowych parkan�w i pobieg� przed siebie, unosz�c mnie nie wiadomo dok�d. P�dzili�my tak przez d�u�szy czas w �wietle ksi�yca, gdy za� okaz�o si�, �e nie ma za nami pogoni, ujo�em wodze w r�ce i skierowa�em si� do widniej�cego opodal lasu.

Upojony t� nocn� jazd�, zapomnia�em o zakazie ojca, o tym, �e coraz bardziej oddalam si� od pa�acu i �e w lesie nie jest bezpiecznie.

Mia�em w�wczas osiem lat, ale odwagi posiada�em nie mniej ni� pi�ciu kr�lewskich grenadier�w razem wzi�tych.

Gdy wjecha�em do lasu, ko� zacz�� okazywa� dziwny niepok�j, zwolni� bieg, a� wreszcie stan�� jak wryty, dr��c i parskaj�c.

Niebawem zrozumia�em, co zasz�o: na �cie�ce le�nej na wprost Ali-Baby sta� olbrzymi wilk. Szczerzy� straszliwe k�y i piana kapa�a mu z pyska.

�ci�gn��em szybko wodze i chwyci�em strzelb�. Wilk z rozwart� paszcz� powoli zbli�a� si� ku mnie.

Krzykn��em wi�c:

��W imieniu, kr�la rozkazuj� ci, wilku, aby� mi da� woln� drog�, w przeciwnym razie b�d� musia� ci� zabi�!

Ale wilk tylko zachichota� ludzkim �miechem i naciera� na mnie w dalszym ci�gu.

W�wczas odwiod�em kurek, wycelowa�em i wpakowa�em ca�y zapas naboj�w w otwarty pysk wilka.

Strza� by� niechybny. Wilk skuli� si�, wypr�y� jakby do skoku, wreszcie pad� tu� u kopyt Ali-Baby. Zeskoczy�em z siod�a i zbli�y�em si� do zabitego zwierza. W chwili jednak gdy sta�em nad nim, podziwiaj�c jego wielki wspania�y �eb, wilk ostatnim widocznie wysi�kiem d�wign�� si� i wbi� mi kie�, ostry jak sztylet, w prawe udo. Poczu�em przeszywaj�cy b�l, ale ju� po chwili szcz�ki wilka same si� rozwar�y i �eb opad� z �oskotem na ziemi�.

R�wnocze�nie ze wszystkich stron rozleg�y si� gro�ne, przeci�g�e wycia wilk�w.

P�przytomny z b�lu i przera�enia, dosiad�em Ali-Baby, i pocwa�owa�em w kierunku pa�acu. Gdy wkrad�em si� do ogrodu, by�a jeszcze noc. Zbli�y�em si� do okna i wskoczy�em do pokoju, pozostawiaj�c konia w�asnemu losowi. Nikt najwidoczniej nie odstrzeg� mojej nieobecno�ci, tote� jak najszybciej po�o�y�em si� do ��ka i natychmiast usn��em kamiennym snem. Kiedy si� rano zbudzi�em, ujrza�em sze�ciu lekarzy i dwunastu uczonych pochylonych nad moim ��kiem i z zak�opotaniem kiwaj�cych g�owami. Z mego ods�oni�tego uda ma�ymi kroplami s�czy�a si� krew. Lekarze nie mogli w �aden spos�b dociec przyczyny krwotoku, ja za� w obawie przed ojcem przemilcza�em nocn� przygod� i spotkanie z wilkiem.

Czas up�ywa�, krew s�czy�a si� z ranki i lekarze nadworni w �aden spos�b nie mogli jej zatamowa�. Sprowadzono najznakomitszych chirurg�w stolicy, ale ich wysi�ki r�wnie� spe�z�y na niczym.

Up�yw krwi wzmaga� si� z godziny na godzin�. Wie�� o mojej chorobie rozszerzy�a si� po ca�ym kraju, t�umy ludu kl�cza�y na placach i ulicach stolicy, zanosz�c mod�y o moje wyzdrowienie.

Matka, czuwaj�c przy mnie, zalewa�a si� �zami, a ojciec m�j i kr�l rozes�a� do wszystkich kraj�w pro�b� o skierowanie najlepszych lekarzy i chirurg�w.

Niebawem przyby�o ich tak wielu, �e w pa�acu zabrak�o dla nich pomieszcze�.

Ojciec za powstrzymanie krwotoku wyznaczy� nagrod�, za kt�rej cen� mo�na by�o naby� ca�e pa�stwo, cudzoziemscy lekarze domagali si� jednak jeszcze wi�cej.

D�ugim korowodem przesuwali si� obok mego ��ka, ogl�dali mnie i badali; jedni kazali mi �yka� rozmaite krople i pigu�ki, inni znowu nacierali ran� ma�ciami i posypywali j� proszkami o dziwnych zapachach. Byli te� i tacy, kt�rzy modlili si� tylko albo wymawiali s�owa tajemniczych zakl��. �aden z nich jednak nie zdo�a� mnie uleczy�; gas�em i nik�em w oczach, i krew s�czy�a si� ze mnie nadal.

Gdy wszyscy ju� stracili nadziej� na moje ocalenie i lekarze, widz�c swoj� bezsilno��, opu�cili pa�ac, stra� dworska donios�a o przybyciu chi�skiego uczonego, kt�ry stawi� sie na wezwanie mego ojca.

Niech�tnie sprowadzono go do mego ��ka, nikt ju� bowiem nie wierzy�, aby m�g� istnie� jeszcze jakikolwiek ratunek dla mnie, i ca�y kraj by� pogr��ony w �a�obie. Przybysz �w by� nadwornym lekarzem ostatniego cesarza chi�skiego i przedstawi� si� jako doktor Paj-Chi-Wo.

Ojciec m�j powita� go z rozpacz� w g�osie:

��Doktorze Paj-Chi-Wo, ratuj mego syna! Je�li uda ci si� go ocali�, otrzymasz ode mnie tyle brylant�w, rubin�w i szmaragd�w. ile ich pomie�ci si� w tym pokoju. Pomnik tw�j stanie na pa�acowym dziedzi�cu, a je�li zechcesz, uczyni� ci� pierwszym ministrem mego kr�lestwa.

��Najja�niejszy panie i sprawiedliwy w�adco � odrzek� doktor Paj-Chi-Wo pochylaj�c si� do ziemi � zachowaj klejnoty swoje dla ubogich tego kraju, niegodzien jestem r�wnie� pomnika, albowiem w mojej ojczy�nie pomniki stawia si� tylko poetom. Nie chc� by� ministrem, gdy� m�g�bym popa�� w twoj� nie�ask�. Pozw�l mi wpierw zbada� chorego, a o nagrodzie pom�wimy p�niej.

Po tych s�owach zbli�y� si� do mnie, obejrza� ran�, przy�o�y� do niej usta i pocz�� ws�cza� we mnie sw�j oddech.

Niezw�ocznie poczu�em o�ywczy przyp�yw si� i dozna�em wra�enie, �e krew odmieni�a si� we mnie i szybciej pocz�a kr��y�.

Gdy po pewnym czasie doktor Paj-Chi-Wo oderwa� usta od mego cia�a, rana znik�a bez �ladu.

��Ksi��� jest zdr�w i mo�e opu�ci� ��ko � rzek� Chi�czyk wstaj�c i sk�adaj�c mi wschodnim zwyczajem g��boki uk�on.

Rodzice moi p�akali z rado�ci i w gor�cych s�owach dzi�kowali memu zbawcy.

��Je�li nie jest to sprzeczne z etykiet� tego dworu � przem�wi� wreszcie doktor Paj-Chi-Wo � chcia�bym przez chwil� zosta� sam na sam z moim dostojnym pacjentem.

Kr�l wyrazi� na to zgod� i wszyscy opu�cili moj� sypialni�. W�wczas chi�ski lekarz usiad� obok mego ��ka i rzek�:

��Wyleczy�em ci�, m�j ma�y ksi���. albowiem znam tajemnice niedost�pne dla ludzi bia�ych. Wiem, w jaki spos�b powsta�a twoja rana. Zastrzeli�e� kr�la wilk�w, a wiedz o tym, �e wilki mszcz� si� okrutnie i nie przebacz� ci tego nigdy. Jest to pierwszy kr�l wilk�w, kt�ry pad� z r�ki cz�owieka. Odt�d grozi� ci b�dzie wielkie niebezpiecze�stwo. Dlatego daj� ci cudown� czapk� bogdychan�w, kt�r� mi powierzy� przed �mierci� ostatni cesarz chi�ski, z tym �e dostanie si� ona tylko w kr�lewskie r�ce.

M�wi�c to, wyj�� z kieszeni swych jedwabnych spodni male�k� okr�g�� czapeczk� z czarnego sukna, ozdobion� na czubku du�ym guzikiem, po czym ci�gn�� dalej:

��We� j�, m�j ma�y ksi���, nie rozstawaj si� z ni� nigdy i strze� jej jak oka w g�owie. Gdy �yciu twemu b�dzie zagra�a�o niebezpiecze�stwo, w�o�ysz cudown� czapk� bogdychan�w, a w�wczas b�dziesz m�g� si� przemieni� w jak� zechcesz istot�. Gdy niebezpiecze�stwo minie, poci�gniesz tylko za guzik i znowu odzyskasz swoje ksi���ce kszta�ty.

Podzi�kowa�em doktorowi Paj-Chi-Wo za jego niezwyk�� dobro�. on za� uca�owa� m� d�o� i opu�ci� pok�j. Nikt nie widzia�, kt�r�dy nast�pnie wydali� si� z pa�acu. Znikn�� bez �ladu, nie �egnaj�c si� z nikim i nie ��daj�c zap�aty za moje uzdrowienie.

Niemniej jednak ojciec m�j przez wdzi�czno�� dla doktora Paj-Chi-Wo kaza� wyprawi� wielkie uczty dla wszystkich ubogich w ca�ym kraju i rozda� im dwana�cie work�w brylant�w, rubin�w i szmaragd�w.

Gdy wyzdrowia�em, znowu wzi��em si� do nauki, a r�wnocze�nie straci�em zupe�nie poci�g do konnej jazdy i do polowania.

My�l o tym, �e zabi�em kr�la wilk�w, niepokoi�a mnie nieustannie. Lata bieg�y, a jego rozwarta czerwona paszcza i �wiec�ce �lepia nie wychodzi�y mi z pami�ci.

Pami�ta�em te� zawsze ostrze�enie doktora Paj-Chi-Wo i nigdy nie rozstawa�em si� z ofiarowan� mi przeze� czapk�.

Tymczasem w kr�lestwie zacz�y si� dzia� rzeczy niepoj�te. Ze wszystkich stron kraju donoszono, �e olbrzymie stada wilk�w napadaj� na wsie i miasteczka ogo�acaj� je z �ywno�ci i porywaj� ludzi.

W po�udniowych dzielnicach wszystkie zasiewy zosta�y stratowane przez setki tysi�cy ci�gn�cych na p�noc wilk�w.

Ko�ci po�artych ludzi i byd�a biela�y na drogach i go�ci�cach.

Rozzuchwalone bestie w bia�y dzie� osacza�y mniejsze osiedla i pustoszy�y je w przeci�gu kilku minut.

Rozsypywano po lasach trucizn�, zastawiano pu�apki i kopano wilcze do�y, t�piono t� straszn� nawa�� i stal� i �elazem, mimo to napady wilk�w nie ustawa�y. Opuszczone domostwa s�u�y�y im za le�a i bar�ogi; po nocach pe�nych niepokoju matki nie odnajdywa�y swych dzieci, m�owie �on. Ryk i skowyt mordowanego byd�a nie ustawa� ani na chwil�.

Do ochrony przed kl�sk� wys�ano liczne oddzia�y dobrze uzbrojonego wojska, t�piono wilki w dzie� i w nocy, one jednak mno�y�y si� z tak� szybko�ci�, �e pocz�y zagra�a� ca�emu pa�stwu.

Stopniowo zacz�� sze�y� si� g��d. Lud oskar�a� ministr�w i dw�r o niedo��stwo i z�� wol�. Fala niezadowolenia i rozpaczy ros�a i pot�nia�a. Wilki wdziera�y si� do mieszka� i wywleka�y z nich umieraj�cych z g�odu ludzi.

Kr�l raz po raz zmienia� ministr�w, ale nikt nie m�g� zaradzi� nieszcz�ciu.

Wreszcie pewnego dnia wilki zagrozi�y stolicy. Nie by�o takiej si�y, kt�ra mog�aby powstrzyma� ich przera�aj�cy poch�d. Pewnego listopadowego ranka wilki wtargn�y do pa�acu. Mia�em w�wczas lat czterna�cie, ale by�em silny i odwa�ny. Chwyci�em najlepsz� strzelb�, na�adowa�em j� i stan��em u wej�cia do sali tronowej, gdzie zasiadali moi rodzice.

��Precz st�d! � zawo�a�em z w�ciek�o�ci� w g�osie.

Ju� mia�em wystrzeli�, gdy jeden z halabardnik�w, stoj�cych dot�d nieruchomo u wr�t sali tronowej, chwyci� mnie nagle za r�k� i zbli�aj�c swoj� twarz do mojej rykn��:

��W imieniu kr�la wilk�w rozkazuj� ci, psie, aby� mi da� woln� drog�, w przeciwnym razie b�d� musia� ci� zabi�!

Ogarn�o mnie przera�enie. Strzelba wypad�a z r�k, poczu�em okropn� s�abo��, oczy zasz�y mi mg�� � ujrza�em przed sob� rozwart� czerwon� paszcz� kr�la wilk�w.

Co dzia�o si� potem � nie wiem. Gdy odzyska�em przytomno��, rodzice moi ju� nie �yli, wilki grasowa�y w pa�acu, a ja le�a�em na posadzce przywalony od�amkami krzese� i wszelkiego rodzaju sprz�t�w. G�ow� mia�em pot�uczon�. Wzywa�em pomocy, ale z ust moich wydobywa�y si� tylko ko�c�wki wyraz�w. Pozosta�o mi to ju� zreszt� na zawsze.

Rozwa�aj�c rozpaczliwie moje po�o�enie, zrozumia�em, �e ocala�em jedynie dzi�ki temu, i� zosta�em przywalony po�amanymi sprz�tami.

"Co tu pocz��? � my�la�em. � Jak wydosta� si� z tego piek�a? O Bo�e, Bo�e! Gdyby mo�na by�o by� ptakiem i ulecie� st�d dok�dkolwiek!�

I nagle przypomnia�a mi si� cudowna czapka doktora Paj-Chi-Wo. Czy mam j� przy sobie? Si�gn��em do kieszeni. Jest! Ju� mia�em j� w�o�y� na g�ow�, gdy naraz spostrzeg�em, �e nie by�o na niej guzika. A wi�c mog�, je�li zechc�, sta� si� ptakiem, wydosta� si� z pa�acu, uciec z tego niewdzi�cznego kraju, a potem � zosta� ptakiem ju� na zawsze, bez nadziei odzyskania kiedykolwiek w�asnej postaci!

Wtem us�ysza�em nad sob� sapanie. Poprzez od�amki sprz�t�w ujrza�em rozwart� paszcz� wilka.

Nie mia�em czasu do namys�u. W�o�y�em czapk� na g�ow� i rzek�em:

��Chc� by� ptakiem!

W tej samej chwili zacz��em si� kurczy�, ramiona przeobrazi�y mi si� w skrzyd�a. Sta�em si� szpakiem, takim w�a�nie, jakim jestem dzisiaj.

Z �atwo�ci� wydosta�em si� spod rumowisk, wskoczy�em na por�cz jakiego� mebla i wyfrun��em przez okno. By�em wolny!

D�ugo unosi�em si� nad moj� ojczyzn�, ale zewsz�d dolatywa�y tylko dzikie wrzaski gin�cego ludu i wycie zg�odnia�ych wilk�w. Wsie i miasta opustosza�y. Kr�lestwo mojego ojca rozpad�o si� i zamieni�o w gruzy, po�r�d kt�rych szala�y g��d i rozpacz.

Zemsta kr�la wilk�w by�a straszna.

Szybuj�c nad ziemi�, op�akiwa�em �mier� rodzic�w i kl�sk�, kt�ra dotkn�a m�j kraj, a gdy oderwa�em wreszcie my�l od tych smutnych obraz�w, j��em zastanawia� si� nad utraconym guzikiem od czapki bogdychan�w.

Od chwili gdy czapk� t� otrzyma�em z r�k doktora Paj-Chi-Wo, up�yn�o sze�� lat. Przez ten czas wiele podr�owa�em po r�nych krajach i miastach. Gdzie zatem i kiedy zgubi�em �w cenny guzik, bez kt�rego ju� nigdy nie b�d� m�g� sta� si� cz�owiekiem?

Wiedzia�em, �e nikt nie mo�e da� mi odpowiedzi na to pytanie.

Polecia�em kolejno do moich si�str, ale �adna nie zdo�a�a zrozumie� mojej mowy i wszystkie traktowa�y mnie jak zwyk�ego szpaka. Najstarsza z nich, kr�lowa hiszpa�ska, zamkn�a mnie do klatki i podarowa�a infantce na imieniny. Gdy po kilku tygodniach znudzi�em si� kapry�nej kr�lewnie, odda�a mnie swojej s�u�ebnej, ta za� sprzeda�a mnie wraz z klatk� w�drownemu handlarzowi za kilka peset�w.

Odt�d przechodzi�em z r�k do r�k, a� wreszcie na targu w Salamance naby� mnie pewien cudzoziemski uczony, kt�rego zaciekawi�a moja mowa.

Nazywa� si� Ambro�y Kleks.

Opowiadanie Mateusza wzruszy�o mnie ogromnie. Postanowi�em uczyni� wszystko, co b�dzie w mojej mocy, aby odnale�� zgubiony guzik i przywr�ci� Mateuszowi jego prawdziw� posta�.

Od tej chwili starannie pocz��em zbiera� wszelkie guziki, jakie udawa�o mi si� znale��, a nadto, b�d�c poza Akademi� pana Kleksa � czy to w tramwaju, czy na ulicy, czy te� wreszcie na terenach s�siednich bajek � niepostrze�enie obcina�em scyzorykiem guziki od palt, �akiet�w i marynarek napotykanych pa� i pan�w. Mia�em z tego powodu mn�stwo przykro�ci.

Kt�rego� dnia pewien listonosz wrzuci� mnie za kar� do basenu z rakami, kiedy indziej zn�w jaki� garbus wytarza� mnie w pokrzywach, a pewna starsza pani, kt�rej urwa�em guzik od p�aszcza, obi�a mnie parasolk�.

Mimo to jednak moje poszukiwania guzik�w trwaj� nadal i �mia�o mog� powiedzie�, �e w ca�ej okolicy nie ma takiego gatunku i rodzaju, kt�rego nie posiada�bym w swojej kolekcji.

Og�em bowiem zgromadzi�em siedemdziesi�t osiem tuzin�w guzik�w, z kt�rych ka�dy jest inny,. Niestety, w �adnym z nich Mateusz nie rozpozna� guzika od swej czapki.

Poprzysi�g�em wi�c sobie, �e b�d� w dalszym ci�gu prowadzi� poszukiwania, gdzie si� tylko da, dop�ki nie odnajd� owego czarodziejskiego guzika doktora Paj-Chi-Wo.

Jednej tylko rzeczy nie mog� zrozumie�: dlaczego pan Kleks nie zaj�� si� dotychczas t� spraw�. Przecie� gdyby tylko chcia�, m�g�by z �atwo�ci� odnale�� zakl�ty guzik i uwolni� nieszcz�liwego ksi�cia. Ach, bo pan Kleks potrafi wszystko! Nie ma takiej rzeczy, kt�rej by nie potrafi�.

Mo�e zawsze z ca�� dok�adno�ci� okre�li�, co kto o kt�rej godzinie my�la�, mo�e usi��� na krze�le, kt�re powinno by�, ale kt�rego wcale nie ma, mo�e unosi� si� w powietrzu, jak gdyby by� balonem, mo�e z ma�ych przedmiot�w robi� du�e i odwrotnie, umie z kolorowych szkie�ek przyrz�dzi� rozmaite potrawy, potrafi p�omyk �wiecy zdj�� i przechowa� go w kieszonce od kamizelki przez kilka dni.

Kr�tko m�wi�c � potrafi wszystko.

Gdy tak sobie rozmy�la�em o tych sprawach podczas lekcji, pan Kleks, kt�ry zauwa�y� te moje my�li, pogrozi� mi palcem i rzek�:

��S�uchajcie, ch�opcy! Niekt�rym z was wydaje si�, �e jestem jakim� czarownikiem lub sztukmistrzem. Takiemu, co tak my�li, powiedzcie, �e jest g�upi. Lubi� robi� wynalazki i znam si� troch� na bajkach. To wszystko. Je�li macie zamiar przypisywa� mi jakie� niezwyk�e rzeczy, to mnie to wcale nie obchodzi. Mo�ecie sobie roi�, co tylko wam si� podoba. Nie wtr�cam si� do cudzych spraw. S� tacy, co wierz�, �e cz�owiek mo�e przedzierzgn�� si� w ptaka. Prawda, Mateuszu?

��Awda, awda! � zawo�a� Mateusz z tylnej kieszeni surduta pana Kleksa.

��A moim zdaniem � ci�gn�� dalej pan Kleks � s� to zmy�lone historyjki, w kt�re ja wierzy� nie mam zamiaru.

��No, a bajki, panie profesorze, te� s� zmy�lone? � zapyta� niespodziewanie Anastazy.

��Z bajkami bywa rozmaicie � rzek� pan Kleks. � S� tacy, kt�rzy na przyk�ad uwa�aj�, �e ja te� jestem zmy�lony i �e moja Akademia jest zmy�lona, ale mnie si� zdaje, �e to nieprawda.

Wszyscy uczniowie bardzo szanuj� i kochaj� pana Kleksa, gdy� nigdy si� nie gniewa i jest nadzwyczajnie dobry.

Pewnego dnia, kiedy spotka� mnie w parku, u�miechn�� si� i rzek� do mnie:

��Bardzo ci �adnie w tych rudych w�osach, m�j ch�opcze!

A po chwili, patrz�c na mnie badawczo, doda�:

��Pomy�la�e� sobie teraz, �e mam pewno ze sto lat, prawda? A tymczasem jestem o dwadzie�cia lat m�odszy od ciebie.

Istotnie, tak sobie w�a�nie pomy�la�em, dlatego te� zrobi�o mi si� przykro, �e pan Kleks te my�li zauwa�y�. D�ugo jednak zastanawia�em si� nad tym, w jaki spos�b pan Kleks mo�e by� o tyle lat ode mnie m�odszy.

Ot� Mateusz opowiedzia� mi, �e na drugim pi�trze, gdzie mieszka z panem Kleksem, stoj� na parapecie okna dwa ��eczka nie wi�ksze ni� pude�ka od cygar i �e na nich w�a�nie sypiaj� pan Kleks i Mateusz. Nie dziwi� si�, �e w takim ��eczku mo�e zmie�ci� si� szpak, ale pan Kleks?� Nie mog�em tego poj��. By� mo�e, �e Mateuszowi wszystko tak si� tylko wydaje albo �e po prostu zmy�la, w ka�dym razie opowiedzia� mi, �e co dzie� o p�nocy pan Kleks zaczyna si� zmniejsza�, a� wreszcie staje si� ma�y jak niemowl�, traci w�osy, w�sy i brod� i k�adzie si� jak gdyby nigdy nic do male�kiego ��eczka w s�siedztwie Mateusza.

O �wicie pan Kleks wstaje, wk�ada sobie do ucha pompk� powi�kszaj�c� i po chwili doprowadza si� do stanu normalnej wielko�ci. Nast�pnie �yka kilka pigu�ek na porost w�os�w i w ten spos�b po up�ywie dziesi�ciu minut odzyskuje swoj� zwyk�� posta�.

Powi�kszaj�ca pompka pana Kleksa w og�le zas�uguje na uwag�. Z wygl�du przypomina zwyk�� oliwiark�, u�ywan� do oliwienia maszyny do szycia. Gdy pan Kleks przyk�ada pompk� do jakiegokolwiek przedmiotu i naciska jej denko, przedmiot �w zaczyna natychmiast rosn�� i powi�ksza� si�. Dzi�ki temu pan Kleks mo�e w jednej chwili z niemowl�cia przeobrazi� si� w doros�ego cz�owieka, dzi�ki temu r�wnie� na obiad dla ca�ej Akademii wystarcza kawa�ek mi�sa wielko�ci d�oni, gdy� po upieczeniu pan Kleks powi�ksza go za pomoc� swej pompki do rozmiar�w du�ej pieczeni. Szczeg�lna w�a�ciwo�� powi�kszaj�cej pompki polega jeszcze na tym, �e powi�ksza ona przedmioty tylko wtedy, gdy tego naprawd� potrzeba, z chwil� gdy potrzeba taka ustaje, ustaje r�wnie� niezw�ocznie dzia�anie pompki i powi�kszony przedmiot wraca do swego normalnego stanu. Dlatego w�a�nie pan Kleks o p�nocy zaczyna si� zmniejsza�, z tych samych powod�w r�wnie� wnet po zjedzeniu pieczeni pana Kleksa jeste�my wszyscy bardzo g�odni, tak jak gdyby�my wcale nie jedli obiadu, i musimy dojada� potrawami z kolorowych szkie�ek.

Poniewa� desery nie stanowi� koniecznej potrzeby, powi�kszaj�ca pompka nie ma nie �adnego wp�ywu i trzeba je zawsze przyrz�dza� w normalnej ilo�ci. Bardzo nas to wszystko martwi, ale pan Kleks obieca�, �e do powi�kszania deser�w wymy�li jaki� specjalny przyrz�d.

Na pierwsze �niadanie pan Kleks zjada zazwyczaj kilka kulek z kolorowego szk�a i popija je zielonym p�ynem. Jest to p�yn, kt�ry � wed�ug s��w Mateusza � przywraca w pami�ci pana Kleksa to, co dzia�o si� przedtem, bo podczas snu pan Kleks wszystko, ale to wszystko zapomina. Gdy pewnego ranka zabrak�o zielonego p�ynu, pan Kleks nie m�g� sobie przypomnie�, kim jest ani jak si� nazywa, nie pozna� w�asnej Akademii ani swoich uczni�w i nawet Mateusza nazwa� Azorkiem, gdy� zapomnia�, �e Mateusz nie jest psem, tylko szpakiem.

Chodzi� w�wczas po Akademii jak nieprzytomny i wo�a�:

��Panie Andersen! Zgubi�em wczorajszy dzie�! Jasiu! Ma�gosiu! Kud-ku-dak! Jestem kur�! Zaraz znios� jajko! Zwr��cie mi moje piegi!

Gdyby nie to, �e Mateusz przelecia� ponad murem i po�yczy� od trzech weso�ych krasnoludk�w flaszk� zielonego p�ynu, pan Kleks na pewno by�by straci� rozum i ju� dzisiaj nie istnia�aby jego s�ynna Akademia.

Po pierwszym �niadaniu pan Kleks przytwierdza do twarzy swoje piegi i zaczyna si� ubiera�. Warto tutaj opisa� str�j pana Kleksa i jego wygl�d.

Pan Kleks jest �redniego wzrostu, ale nie wiadomo zupe�nie, czy jest gruby, czy chudy, albowiem ca�y tonie po prostu w swoim ubraniu. Nosi szerokie spodnie, kt�re chwilami, zw�aszcza podczas wiatru, przypominaj� balon; niezwykle obszerny, d�ugi surdut koloru czekoladowego lub bordo; aksamitn� cytrynow� kamizelk�, zapinan� na szklane guziki wielko�ci �liwek; sztywny, bardzo wysoki ko�nierzyk oraz aksamitn� kokardk� zamiast krawata. Szczeg�ln� osobliwo�� stroju pana Kleksa stanowi� kieszenie, kt�rych ma niezliczon� po prostu ilo��. W spodniach jego zdo�a�em naliczy� szesna�cie kieszeni, w kamizelce za� dwadzie�cia cztery. W surducie natomiast jest tylko jedna kiesze�, i to w dodatku z ty�u. Przeznaczona jest ona dla Mateusza, kt�ry ma prawo przebywa� w niej, kiedy mu si� tylko spodoba.

Dlatego te�, gdy pan Kleks przychodzi rano do pracy i ma ju� usi��� w fotelu, z tylnej kieszeni jego surduta rozlega si� nagle g�os:

��Aga, ak!

Co znaczy:

��Uwaga, szpak!

W�wczas pan Kleks rozsuwa po�y surduta i siada ostro�nie, a�eby nie przygnie�� Mateusza.

Zreszt� nie zawsze ostro�no�� ta jest potrzebna, gdy� zdarza si� nieraz, �e wchodz�c rano do klasy pan Kleks m�wi:

��Adasiu, zabierz ten fotel.

Gdy za� fotel jest zabrany, pan Kleks siada sobie wygodnie w powietrzu, akurat w tym miejscu, gdzie przypada�o siedzenie fotela.

W kieszeniach kamizelki pana Kleksa mieszcz� si� rozmaite przedmioty, kt�re budz� podziw i zazdro�� wszystkich uczni�w Akademii. Jest tam flaszka z zielonym p�ynem, tabakierka z zapasowymi piegami, powi�kszaj�ca pompka, senny kwas, o kt�rym jeszcze opowiem, kolorowe szkie�ka, kilka p�omyk�w �wiec, pigu�ki na porost w�os�w, z�ote kluczyki oraz rozmaite inne osobliwo�ci pana Kleksa.

Kieszenie spodni s�, moim zdaniem, bez dna. Pan Kleks mo�e schowa� w nich, co tylko zechce, i nigdy nie zna�, �e cokolwiek w nich si� znajduje. Mateusz opowiada� mi, �e przed p�j�ciem spa� pan Kleks opr�nia wszystkie kieszenie spodni i uk�ada ich zawarto�� w s�siednim pokoju, przy czym nieraz zdarza si� tak, �e w jednym pokoju miejsca nie wystarcza i trzeba otworzy� dodatkowo drugi, a niekiedy nawet trzeci pok�j.

G�owa pana Kleksa nie przypomina �adnej spo�r�d g��w, kt�re si� kiedykolwiek w �yciu widzia�o. Pokryta jest ogromn� czupryn�, mieni�c� si� wszystkimi barwami t�czy, i okolona bujn� zwichrzon� brod�, czarn� jak smo�a.

Nos zajmuje wi�ksz� cz�� twarzy pana Kleksa, jest bardzo ruchliwy i przekrzywiony w prawo albo w lewo, w zale�no�ci od pory roku. Na nosie tkwi� srebrne binokle, bardzo przypominaj�ce ma�y rower, pod nosem za� rosn� d�ugie sztywne w�sy koloru pomara�czy. Oczy pana Kleksa s� jak dwa �widerki i gdyby nie binokle, kt�re je os�aniaj�, na pewno przek�uwa�by nimi na wylot.

Pan Kleks widzi absolutnie wszystko, a kiedy chce zobaczy� to, czego nie widzi, te� ma na to spos�b.

Ot� w jednej z piwnic przechowywane s� stale r�nokolorowe baloniki z przyczepionymi do nich ma�ymi koszyczkami. Dopiero przed paru tygodniami dowiedzia�em si�, do czego s�u�� one panu Kleksowi.

By�o to tak: w chwili gdy wstawali�my od obiadu, przybieg� z miasta Filip i opowiedzia�, �e przy zbiegu ulic Rezedowej i �miesznej zepsu� si� tramwaj, ca�kowicie zatarasowa� drog� i nikt go nie potrafi naprawi�. Pan Kleks kaza� przynie�� sobie natychmiast jeden balonik, do koszyczka przytwierdzonego pod nim w�o�y� prawe swoje oko, nastawi� odpowiednio blaszany ster i po chwili balonik polecia� w kierunku miasta.

��Przygotujcie si�, ch�opcy, do drogi � rzek� do nas pan Kleks. � Za chwil� ju� b�d� widzia�, co sta�o si� tramwajowi, i p�jdziemy go ratowa�.

W istocie, po pi�ciu minutach balonik wr�ci� i spad� prosto pod nogi pana Kleksa. Pan Kleks wyj�� z koszyka oko, w�o�y� je na swoje miejsce i powiedzia� z u�miechem:

��Teraz wszystko ju� widz�: tramwajowi zabrak�o smaru w lewym tylnym kole, a ponadto do przedniej osi dosta� si� piasek. Niezale�nie od tego na dachu przetar�y si� druty, a motorniczemu spuch�a w�troba. Ruszamy! Anastazy, otwieraj bram�! �wawo! Maszerujemy!

Czw�rkami wyszli�my na ulic�, a pan Kleks pod��a� za nami. Po chwili zdj�� z nosa binokle, przytkn�� do nich powi�kszaj�c� pompk� i binokle zacz�y rosn��. Gdy sta�y si� ju� tak du�e jak rower, pan Kleks wsiad� na nie i pojecha� naprz�d wskazuj�c nam drog�.

W ten spos�b dotarli�my niebawem do ulicy �miesznej. W poprzek ulicy istotnie sta� pusty tramwaj, ca�kowicie tamuj�c ruch. Kilku tramwajarzy i mechanik�w, sapi�c i ocieraj�c pot, krz�ta�o si� dooko�a zepsutego wozu.

Na widok pana Kleksa wszyscy si� rozst�pili. Pan Kleks kaza� nam otoczy� tramwaj i wzi�� si� za r�ce, a�eby nikt nie mia� do niego dost�pu, po czym zbli�y� si� do motorniczego, kt�ry wi� si� w b�lach, i da� mu po�kn�� ma�e niebieskie szkie�ko. Nast�pnie zaj�� si� zepsutym tramwajem. Wyj�� wi�c ze swych bezdennych kieszeni ma�� s�uchawk�, m�oteczek, angielski plasterek, s�oiczek z ��t� ma�ci� i flaszk� z jodyn�. Opuka� tramwaj ze wszystkich stron i bok�w, os�ucha� go dok�adnie, po czym wysmarowa� ��t� ma�ci� motor i korb�. Osie pokropi� jodyn�, a w ko�cu wdrapa� si� na dach tramwaju i pozalepia� angielskim plasterkiem przetarte cz�ci drutu.

Wszystkie te zabiegi trwa�y nie wi�cej ni� dziesi�� minut.

��Gotowe � rzek� pan Kleks � mo�na jecha�!

Po tych s�owach motorniczy, wyleczony przez pana Kleksa, z weso�ym u�miechem wskoczy� na pomost, zakr�ci� korb� i tramwaj potoczy� si� lekko po szynach, jak gdyby tylko co wyszed� z fabryki. Po naprawieniu tramwaju wr�cili�my do domu, �piewaj�c po drodze marsz Akademii pana Kleksa.

W kilka dni p�niej widzia�em jeszcze raz, jak pan Kleks, m�wi�c jego s�owami, wys�a� oko na ogl�dziny.

Le�eli�my w�wczas wszyscy razem w parku nad stawem i zapisywali�my w zeszytach kumkanie �ab. Pan Kleks nauczy� nas odr�nia� w tym kumkaniu poszczeg�lne sylaby i okaza�o si�, �e mo�na z nich zestawi� bardzo �adne wierszyki.

Ja sam na przyk�ad zdo�a�em zanotowa� wierszyk nast�puj�cy:

Ksi�yc raz odwiedzi� staw, Bo mia� du�o wa�nych spraw. Zobaczy�y go szczupaki: "Kto to taki? Kto to taki?" Ksi�yc na to odrzek� szybko: "Jestem sobie z�ot� rybk�!" S�ysz�c tak� pogaw�dk�, Rybak z�owi� go na w�dk�, Dusi� ca�� noc w �mietanie I zjad� rano na �niadanie.

Gdy�my siedzieli nad stawem, pan Kleks przegl�da� si� w wodzie i w pewnej chwili tak si� nieszcz�liwie przechyli�, �e z kamizelki wypad�a mu powi�kszaj�ca pompka. Widzieli�my wszyscy, jak zanurzy�a si� w wodzie, i zanim pan Kleks zd��y� j� z�apa�, posz�a na dno.

Nie namy�laj�c si� d�ugo, skoczy�em do stawu, a za mn� kilku innych ch�opc�w, jednak wszystkie nasze poszukiwania nie zda�y si� na nic. Po prostu znik�a bez �ladu. W�wczas pan Kleks wyj�� prawe oko i wrzuci� je do wody, m�wi�c:

��Wysy�am oko na ogl�dziny. Dowiemy si� zaraz, gdzie le�y pompka.

Gdy po chwili oko wyp�yn�o na powierzchni� i pan Kleks w�o�y� je z powrotem na miejsce, zawo�a�:

��Widz�! Le�y w jamie zamieszkanej przez raki, cztery metry od brzegu.

Natychmiast da�em nurka pod wod� i rzeczywi�cie znalaz�em pompk� �ci�le tam, gdzie mi wskaza� pan Kleks.

Przed tygodniem pan Kleks zgotowa� nam niespodziank� nie lada. Kaza� przynie�� sobie z piwnicy niebieski balonik, w�o�y� prawe oko do koszyczka i rzek�:

��Wysy�am je na ksi�yc. Musz� dowiedzie� si�, kto mieszka na ksi�ycu, bo chc� napisa� dla was bajk� o ksi�ycowych ludziach.

Balonik niebawem uni�s� si� w g�r�, ale dot�d jeszcze nie wr�ci�. Pan Kleks jednak powiada, �e ksi�yc jest bardzo wysoko i �e balonik na pewno wr�ci przed Bo�ym Narodzeniem. Tymczasem pan Kleks patrzy jednym okiem, drugie za� zalepi� sobie angielskim plasterkiem.

Wracaj�c do codziennych zwyczaj�w pana Kleksa, chcia�bym jeszcze wspomnie� tutaj, �e rano, gdy tylko pan Kleks si� ubierze, schodzi na d� na lekcje. W�a�ciwie nie mo�na powiedzie�, �e pan Kleks schodzi, gdy� zje�d�a po por�czy, siedz�c na niej jak na koniu i przytrzymuj�c sobie obur�cz binokle na nosie. Nie by�oby w tym zreszt� nic szczeg�lnego, gdyby nie to, �e pan Kleks r�wnie �atwo wje�d�a po por�czy na g�r�. W tym celu nabiera pe�ne usta powietrza, wydyma policzki i staje si� lekki jak pi�rko. W ten spos�b pan Kleks nie tylko wje�d�a po por�czy, ale mo�e r�wnie� unosi� si� swobodnie w g�r�, gdzie i kiedy zechce, a zw�aszcza wtedy, gdy udaje si� na po��w motyli. Motyle stanowi� nieodzown� cz�� po�ywienia pana Kleksa, a na drugie �niadanie nie jada nic innego.

��Zapami�tajcie sobie, moi ch�opcy � o�wiadczy� nam kiedy� pan Kleks � �e smak mie�ci si� nie tylko w samym po�ywieniu, lecz r�wnie� w jego barwie. Na po�ywieniu mi nie zale�y, gdy� dostatecznie nasycam si� pigu�kami na porost w�os�w, ale podniebienie mam bardzo wybredne i lubi� r�ne smaczne rzeczy. Dlatego te� jadam tylko to, co jest kolorowe, a wi�c motyle, kwiaty, r�ne kolorowe szkie�ka oraz potrawy, kt�re sam sobie pomaluj� na jaki� smaczny kolor.

Zauwa�y�em jednak, �e jedz�c motyle pan Kleks wypluwa pestki takie same, jakie s� w czere�niach lub wi�niach.

Zgaduj�c moje my�li pan Kleks mi wyja�ni�, �e jada tylko specjalny gatunek motyli, kt�re maj� wewn�trz pestki i kt�re mo�na sadzi� na grz�dkach jak fasol�.

Wszyscy uczniowie pana Kleksa my�l�, �e to bardzo �atwo unosi� si� w powietrzu tak jak on. Nadymaj� si� wi�c z ca�ych si�, wydym�j� policzki, na�laduj�c ruchy pana Kleksa, ale mimo to nic im si� nie udaje. Arturowi z wysi�ku krew posz�a z nosa, a jeden z Antonich o ma�o nie p�k�.

Na r�wni z mymi kolegami przeprowadza�em te same pr�by, ale up�ywa� dzie� za dniem i chocia� pan Kleks udziela� nam pewnych wskaz�wek, wysi�ki moje pozosta�y bez rezultatu.

A� naraz w niedziel� po po�udniu wci�gn��em w siebie powietrze tak jako� dziwnie, �e poczu�em wewn�trz niezwyk�� lekko��, a gdy nadto jeszcze wyd��em policzki, ziemia pocz�a mi si� usuwa� spod n�g i unios�em si� w g�r�.

Oszo�omiony z wra�enia, lecia�em coraz wy�ej i wy�ej, a� spotka�a mnie owa niezapomniana przygoda, kt�ra wprawi�a w zdumienie nawet samego pana Kleksa.

Co rano punktualnie o pi�tej Mateusz otwiera tak zwane �luzy. S� to niewielkie otwory w suficie, poumieszczane akurat nad ��kami ch�opc�w. Otwor�w takich jest tyle, ile ��ek, czyli og�em dwadzie�cia cztery. Gdy je Mateusz otwiera, zaczyna przez nie s�czy� si� zimna woda, kt�ra kapie prosto na nasze nosy.

W ten spos�b Mateusz budzi uczni�w pana Kleksa.

R�wnocze�nie rozlega si� dono�ny g�os Mateusza:

��Udka, awa�!

Co znaczy:

��Pobudka, wstawa�!

Na to wezwanie zrywamy si� wszyscy z ��ek i ubieramy si� jak najpr�dzej, gdy� umieramy po prostu z ciekawo�ci, czego nas tym razem b�dzie uczy� pan Kleks.

Sypialnia nasza jest bardzo obszerna. Wzd�u� �cian biegn� umywalnie i ka�dy z nas ma sw�j w�asny prysznic. Myjemy si� bardzo ch�tnie, gdy� z prysznic�w tryska woda sodowa z sokiem, przy czym na ka�dy dzie� tygodnia przypada inny sok. Je�li chodzi o mnie, to najstaranniej myj� si� w �rody, gdy� tego dnia do wody dodawany jest sok malinowy, za kt�rym przepadam. Soki pana Kleksa doskonale si� mydl� i daj� du�o piany, tote� sypialnia nasza zawsze z rana wygl�da jak wielka balia z mydlinami.

Ubranie nasze sk�ada si� z granatowych koszul, bia�ych, d�ugich spodni, granatowych po�czoch i bia�ych trzewik�w. Je�li kt�ry� z ch�opc�w co� przeskrobie albo nie umie lekcji, w�wczas za kar� musi nosi� przez ca�y dzie� ��ty krawat w zielone grochy. Krawat taki jest bardzo pi�kny i w�a�ciwie ka�dy powinien by go ch�tnie nosi�, my jednak martwimy si� okropnie, gdy spotka kt�rego z nas taka kara.

O wp� do sz�stej zabieramy nasze senne lusterka i udajemy si� do jadalni na �niadanie.

Stoi tam po�rodku du�y okr�g�y st�, przy kt�rym ka�dy ucze� ma swoje sta�e miejsce. Szyby w oknach s� r�nokolorowe, co bardzo podnosi smak wszystkich potraw.

Pan Kleks �niadania i kolacje jada osobno, natomiast podczas obiadu unosi si� w powietrzu ponad sto�em z polewaczk� w r�ce i polewa nam potrawy rozmaitymi sosami. Ka�dy sos posiada inn� w�a�ciwo��: bia�y wzmacnia z�by, niebieski poprawia wzrok, ��ty reguluje oddech, szary oczyszcza krew, zielony usuwa �upie�.

Mateusz podczas jedzenia stoi na kraw�dzi wazonu po�rodku sto�u i uwa�a. aby�my nic nie pozostawiali na talerzach.

O godzinie sz�stej rano Mateusz chwyta w dzi�b ma�y srebrny dzwoneczek i dzwoni na apel. Biegniemy w�wczas wszyscy do gabinetu pana Kleksa, gdzie pan Kleks ju� na nas czeka i na dzie� dobry ca�uje ka�dego w czo�o.

Po apelu pan Kleks wchodzi do du�ej szafy stoj�cej w rogu gabinetu i przez okienko w jej drzwiach odbiera od nas senne lusterka. Maj� one swoje szczeg�lne przeznaczenie. Na nocnych stolikach przy ka�dym z ��ek stoi takie lusterko przez ca�� noc. Odbijaj� si� w nich nasze sny i rano, gdy lusterka oddajemy panu Kleksowi, ogl�da on dok�adnie, co �ni�o si� ka�demu z nas. Sny niedobre, nie doko�czone, g�upie i nieodpowiednie id� do �mietnika, a pozostaj� tylko te, kt�re spodoba�y si� panu Kleksowi.

Za pomoc� waty nasyconej sennym kwasem pan Kleks zbiera z lusterek wszystkie wybrane sny i wyciska je do porcelanowej miseczki. Tam susz� si� one przez jaki� czas. Gdy wyschn� ju� na proszek, pan Kleks na specjalnej maszynce wyt�acza z nich okr�g�e pastylki, kt�re wszyscy za�ywamy na noc. Dzi�ki temu mamy coraz �adniejsze i coraz ciekawsze sny, a najpi�kniejsze z nich pan Kleks zapisuje w senniku swojej Akademii.

M�j sen o siedmiu szklankach tak si� spodoba� panu Kleksowi, �e zapisa� go w senniku od pocz�tku do ko�ca i odznaczy� mnie dwiema piegami. Ponadto zapowiedzia� ca�ej klasie, �e w niedziel� po po�udniu sen ten odczytany zostanie na g�os.

Lekcje rozpoczynaj� si� o si�dmej rano.

Nigdzie chyba ch�opcy nie ucz� si� tak ch�tnie, jak w Akademii pana Kleksa. Przede wszystkim nigdy nie wiadomo, co pan Kleks danego dnia wymy�li, a po wt�re � wszystko, czego si� uczymy, jest ogromnie ciekawe i zabawne.

��Pami�tajcie, ch�opcy � rzek� do nas na samym pocz�tku pan Kleks � �e nie b�d� was uczy� ani tabliczki mno�enia, ani gramatyki, ani kaligrafii, ani tych wszystkich nauk, kt�re s� zazwyczaj wyk�adane w szko�ach. Ja wam po prostu pootwieram g�owy i nalej� do nich oleju.

A�eby ka�dy m�g� zorientowa� si�, jakiego rodzaju nauki pobieramy w Akademii pana Kleksa, opowiem dla przyk�adu przebieg dnia wczorajszego, gdy� na opisanie wszystkich lekcji, przedmiot�w, wyk�ad�w, zaj�� i �wicze� z ca�ego roku nie wystarczy�oby miejsca w �adnej ksi��ce.

Ot� wczoraj pierwsza lekcja by�a to lekcja kleksografii. Nauk� t� wymy�li� pan Kleks, aby�my wiedzieli, jak trzeba obchodzi� si� z atramentem.

Kleksografia polega na tym, �e na arkuszu papieru robi si� kilka du�ych kleks�w, po czym arkusz sk�ada si� na p� i kleksy rozmazuj� si� po papierze, przybieraj�c kszta�ty rozmaitych figur, zwierz�t i postaci.

Niekiedy z rozgniecionych kleks�w powstaj� ca�e obrazki, do kt�rych dopisujemy odpowiednie historyjki, wymy�lone przez pana Kleksa.

My�l�, �e sam pan Kleks powsta� z takiego w�a�nie rozgniecionego atramentowego kleksa i dlatego tak si� nazywa. Mateusz jest zdania, �e po panu Kleksie mo�na si� wszystkiego spodziewa� i �e moje przypuszczenia s� ca�kiem prawdopodobne.

Do jednego z moich obrazk�w pan Kleks u�o�y� taki dwuwiersz:

Bardzo trudno jest mi orzec, Czy to ptak, czy nosoro�ec.

Lekcja kleksografii niezmiernie nam przypad�a do gustu. Posz�o na ni� kilka flaszek atramentu i ca�y stos papieru, nie m�wi�c ju� o tym, �e wszyscy byli�my ubrudzeni atramentem a� po �okcie. Wieczorem musieli�my u�y� do mycia soku cytrynowego, gdy� �aden nie m�g� odmy� plam z naszych r�k i twarzy.

Po lekcji kleksografii zabrali�my si� do prz�dzenia liter. Zauwa�yli�cie pewno wszyscy, �e drukowane litery w ksi��kach sk�adaj� si� z czarnych niteczek, posplatanych w najrozmaitszy spos�b. Pan Kleks nauczy� nas rozpl�tywa� litery, rozplata� poszczeg�lne ma�e niteczki i ��czy� je w jedn� d�ug� nitk�, kt�r� nast�pnie nawija si� na szpulk�. W ten spos�b nawin�li�my ju� na szpulki mn�stwo ksi��ek z biblioteki pana Kleksa, tak �e na p�kach zosta�y tylko puste stronice, bez liter. Z jednej ksi��ki mo�na otrzyma� siedem, a czasem nawet osiem du�ych szpulek czarnych nici, na kt�rych pan Kleks nast�pnie wi��e supe�ki. Jest to najwi�ksza pasja Pana Kleksa. Potrafi ca�ymi godzinami siedzie� w fotelu albo w powietrzu i wi�za� supe�ki.

Gdy zapyta�em go, po co to robi, odrzek� mi wielce zdziwiony:

��Jak to? Czy nie rozumiesz? Przecie� czytam! Przepuszczam litery przez palce i mog� w ten spos�b przeczyta� ca�� ksi��k�, nie m�cz�c wzroku. Gdy nawiniecie ju� na szpulki wszystkie moje ksi��ki, naucz� was r�wnie� czyta� palcami.

Prz�dzenie liter jest w�a�ciwie do�� �mudne, ale wol� je ni� czytanie wypis�w lub odrabianie zada� arytmetycznych.

Po lekcji prz�dzenia liter pan Kleks zaprowadzi� nas wszystkich na drugie pi�tro i otworzy� jeden z zamkni�tych pokoj�w.

��Wchod�cie ostro�nie, moi ch�opcy � rzek� pan Kleks wpuszczaj�c nas do �rodka � w sali tej mie�ci si� szpital chorych sprz�t�w, musicie uwa�a�, aby �adnego z nich nie urazi�. Pami�tacie, jak wyleczy�em zepsuty tramwaj? Ot� dzisiaj chc� was nauczy� leczenia chorych sprz�t�w.

Po wej�ciu na sal� oczom naszym przedstawi�a si� istna rupieciarnia. By�y tam fotele bez n�g, tapczany bez spr�yn, pop�kane lustra, zepsute zegary, popaczone sto�y, powykrzywiane szafy, dziurawe krzes�a i mn�stwo rozmaitych innych zniszczonych sprz�t�w.

Pan Kleks kaza� nam ustawi� si� pod �cianami, sam natomiast zabra� si� do pracy.

Ka�dy sprz�t, do kt�rego zbli�a� si� pan Kleks, trzeszcza� lub skrzypia� na jego widok i ufnie ociera� si� o jego ubranie. Krzes�a i sto�ki z rado�ci tupa�y nogami, a zegary poj�kiwa�y zepsutymi spr�ynami.

Z najwi�ksz� ciekawo�ci� przygl�dali�my si� zabiegom pana Kleksa. Zabra� si� on przede wszystkim do sto�u, kt�ry sta� w rogu sali. Opuka� go dok�adnie na wszystkie strony, uj�� za jedn� z n�g i zmierzy� mu puls, po czym przem�wi� niezmiernie czule:

��No co, m�j male�ki? Ju� ci� nie boli, prawda? Gor�czka min�a, deski si� zros�y, za trzy-cztery dni b�dziesz zdr�w zupe�nie.

Podczas gdy st� cichutko skomla�, pan Kleks wysmarowa� mu blat ��t� ma�ci� i szpary w deskach przysypa� zielonkawym proszkiem.

Nast�pnie zbli�y� si� do szafy, kt�ra straszliwie zaskrzypia�a obojgiem drzwi.

��Jak tam? � zapyta� pan Kleks. � Czy bardzo jeszcze kaszlesz? Chyba nie. Wkr�tce ju� b�dziesz zdrowa, tylko si� nie martw.

M�wi�c to, przy�o�y� ucho do jej plec�w, bardzo uwa�nie wys�ucha�, po czym napu�ci� kroplomierzem do wszystkich zawias�w po kropli oleju rycynowego.

Szafa odetchn�a g��boko i czule pocz�a �asi� si� do pana Kleksa.

��Jutro ci� jeszcze odwiedz� � rzek� pan Kleks � b�d� tylko dobrej my�li. Na �cianie wisia�o p�kni�te lustro. Pan Kleks przejrza� si� w lustrze dok�adnie i poprawi� sobie piegi na nosie, wyj�� z kieszeni czarny angielski plasterek i nalepi� go wzd�u� ca�ego p�kni�cia.

��Patrzcie, ch�opcy, uczcie si�, jak trzeba leczy� p�kni�te szk�o! � zawo�a� do nas weso�o pan Kleks.

Po tych s�owach j�� naciera� lustro flanelow� szmatk�, a gdy po chwili odlepi� plasterek, nie by�o ju� ani �ladu p�kni�cia.

Niech Anastazy i Artur zanios� lustro do jadalni. Jest ju� zdrowe � powiedzia� pan Kleks.

Nieco d�u�ej trwa�y zabiegi przy zepsutym zegarze. Trzeba by�o przep�ukiwa� wszystkie �rubki, zapuszcza� kropelki, smarowa� i naciera� p�kni�t� spr�yn�, jodynowa� wahad�o.

��Biedactwo � rozczula� si� nad nim pan Kleks � tyle musisz si� nacierpie�. No, ale nic, wszystko b�dzie dobrze.

Gdy pan Kleks poca�owa� go w cyferblat i czule pog�aska� po drewnianej szafce, zegar nagle wydzwoni� godzin�, wahad�o posz�o w ruch i w ca�ej sali rozleg�o si� g�o�ne "Tik-tak, tik-tak, tik-tak".

Byli�my po prostu zdumieni, a niebawem mieli�my sposobno�� przekona� si�, jak bardzo przywi�zane s� do pana Kleksa chore sprz�ty.

Zamierzali�my w�a�nie opu�ci� szpital, gdy nagle okaza�o si�, �e pan Kleks zgubi� swoj� ulubion� z�ot� wyka�aczk�.

��Nie wyjd� st�d, dop�ki zguba si� nie znajdzie � oznajmi� pan Kleks.

Rozpocz�y si� poszukiwania. Wszyscy, ilu nas tylko by�o, pokl�kali�my na pod�odze i pe�zaj�c na czworakach, przeszukiwali�my zakamarki, k�ty i skrytki. Mateusz fruwa� po ca�ej sali, wtykaj�c dzi�b do rozmaitych szpar i szczelin w pod�odze i w �cianach, tylko pan Kleks siedzia� w powietrzu z nog� za�o�on� na nog�, �yka� pigu�ki na porost w�os�w, bo mu kilka ze zmartwienia wypad�o, i rozmy�la�.

Poszukiwania nasze trwa�y d�ugo, a mimo to nie zdo�ali�my odnale�� wyka�aczki. Pan Kleks r�wnie� by� bezsilny, gdy� jego prawe oko nie wr�ci�o jeszcze z ksi�yca i wskutek tego nie mog�o by� wys�ane na ogl�dziny.

Nic te� dziwnego, �e widz�c zgryzot� pana Kleksa i nasz� niezaradno��, chore sprz�ty, same zabra�y si� do szukania zguby. Kulawe stoliki i sto�ki ku�tyka�y po ca�ej sali, dziurki od klucza rozgl�da�y si� uwa�nie dooko�a, szuflady powysuwa�y si� poj�kuj�c dnami, lustra usi�owa�y odbi� po kolei wszystko, co tylko mog�y w sobie pomie�ci�, wreszcie piec, pragn�c tak�e przyczyni� si� do znalezienia wyka�aczki, powtarza� nieustannie:

��Zimno-zimno-ciep�o, zimno-ciep�o-ciep�o.

Zegar chodzi� bardzo d�ugo i dopiero gdy zacz�� si� zbli�a� do okna piec zawo�a�:

��Ciep�o-ciep�o-ciep�o!

Zegar obejrza� dok�adnie parapet i ramy okna, a potem zabra� si� do przeszukiwania firanek.

��Gor�co-gor�co! � wo�a� piec.

Okaza�o si�, �e wyka�aczka najspokojniej tkwi�a w fa�dach firanki tu� nad pod�og�.

W ten spos�b chore sprz�ty odnalaz�y zgub� pana Kleksa.

Pobyt nasz w szpitalu przeci�gn�� si� do po�udnia. O tej porze pan Kleks jada zazwyczaj drugie �niadanie, my za� udajemy si� nad staw lub na boisko, gdzie codziennie odbywa si� jedna lekcja na �wie�ym powietrzu.

Zatem gdy po wyj�ciu ze szpitala chorych sprz�t�w zeszli�my na d�, pan Kleks wyp�yn�� przez okno do ogrodu na po��w motyli, Mateusz natomiast zarz�dzi� zbi�rk� i poprowadzi� nas na boisko, na lekcj� geografii. By�em ju� poprzednio w dw�ch szko�ach, ale po raz pierwszy w �yciu widzia�em tak� lekcj� geografii.

Mateusz wytoczy� na boisko du�� pi�k� zrobion� z globusa, rozdzieli� nas wszystkich na dwie dru�yny i powyznacza� nam stanowiska zupe�nie tak, jak do gry w pi�k� no�n�. Mateusz by� s�dzi�, fruwa� nieustannie w �lad za pi�k� i gwizda�, gdy kt�ry� z nas pope�nia� b��dy. Ca�a za� sztuka polega�a na tym, aby uderzaj�c w pi�k� nog�, wymienia� r�wnocze�nie miasto, rzek� albo g�r�, w kt�r� w�a�nie trafi� czubek trzewika.

Na znak dany przez Mateusza gra rozpocz�a si�. Biegali�my za globusem jak szaleni i kopali�my pi�k� z ca�ych si�.

Przy ka�dym kopni�ciu pada� okrzyk kt�rego� z graczy:

��Radom!

��Australia!

��Londyn!

��Tatry!

��Skierniewice!

��Wis�a!

��Berlin!

��Grecja!

Mateusz gwizda� raz po raz, okazywa�o si� bowiem, �e Antoni wymieni� Skierniewice zamiast Mys�owic, Albert pomiesza� Kielce z Chinami, za� Anastazy wzi�� Afryk� za Morze Ba�tyckie.

Gra ta bawi�a nas nies�ychanie, popychali�my jeden drugiego, przewracali�my si� na ziemi�, wykrzykiwali�my nazwy miast, kraj�w i m�rz, Mateuszowi pot sp�ywa� z dzioba, ja sapa�em jak miech kowalski, a jednak nauczy�em si� przy tym z geografii wi�cej ni� w dw�ch poprzednich szko�ach w ci�gu trzech lat.

Przy samym ko�cu gry przytrafi� si� pewien nie przewidziany przypadek: jeden z Aleksandr�w tak mocno kopn�� globus, �e wzbi� si� on niezmiernie wysoko, a nast�pnie spad� nie na boisko, lecz przelecia� przez mur i dosta� si� w ten spos�b na teren jednej z s�siednich bajek. Byli�my ogromnie zak�opotani, gdy� nie wiedzieli�my, w jakiej bajce mamy szuka� naszej pi�ki: czy uda� si� do Tomcia Palucha, czy do Trzech �winek, czy te� mo�e do Sindbada �eglarza.

Gdy tak zastanawiali�my si� nad tym, co pocz��, rozleg� si� nagle weso�y g�os Mateusza:

��Aga, opcy!

Co mia�o oznacza�:

��Uwaga, ch�opcy!

Spojrzeli�my przed siebie i oczom naszym ukaza� si� niezwyk�y widok: od strony muru zbli�a�a si� do nas prze�liczna Kr�lewna �nie�ka, a za ni� dwunastu krasnoludk�w d�wiga�o na plecach nasz globus.

Pobiegli�my na spotkanie witaj�c ich jak najserdeczniej.

Kr�lewna �nie�ka u�miechn�a si� do nas �askawie i rzek�a:

��Wasza pi�ka pot�uk�a mi kilka zabawek, mimo to jednak zwracam j� wam, ale pod warunkiem, �e nauczycie moich krasnoludk�w geografii.

��Doskonale! Bardzo ch�tnie! � zawo�a� Anastazy, kt�ry by� naj�mielszy z nas wszystkich.

Tymczasem sta�a si� rzecz zgo�a niespodziewana: Kr�lewna �nie�ka, a wraz z ni� dwunastu jej poddanych, zacz�li poma�u topnie� i rozp�ywa� si� w gor�cych promieniach sierpniowego s�o�ca.

��Zapomnia�am, �e u was jest przecie� lato � szepn�a zawstydzona Kr�lewna �nie�ka.

Zanim zorientowali�my si� w sytuacji, biedna Kr�lewna �nie�ka z ka�d� chwil� mala�a topniej�c coraz bardziej, a� wreszcie rozpu�ci�a si� ca�kiem i zamieni�a si� w male�ki przezroczysty strumyczek. Po��czy�o si� z nim dwana�cie innych strumyczk�w i wszystkie razem pop�yn�y w stron� jednej z furtek w murze, szemrz�c znane s�owa marsza krasnoludk�w:

Hej-ho, hej-ho, Do domu by si� sz�o!

"Jak to dobrze, �e nie jestem ze �niegu" � pomy�la�em sobie, patrz�c na oddalaj�cy si� coraz bardziej strumyczek.

Tak sko�czy�y si� odwiedziny Kr�lewny �nie�ki w Akademii pana Kleksa.

Gdy tak sta�em zamy�lony, rozleg� si� gwa�towny d�wi�k dzwonka.

To Mateusz wzywa� nas na obiad.

W Akademii pana Kleksa nie ma �adnej s�u�by i wszystkie niezb�dne czynno�ci wykonywane s� przez nas samych. Obowi�zki podzielone s� mi�dzy uczniami w ten spos�b, �e ka�dy z nas ma jakie� okre�lone sta�e funkcje gospodarskie. Anastazy otwiera i zamyka bram�, a nadto zarz�dza balonikami pana Kleksa. Pi�ciu Aleksandr�w zajmuje si� nasz� garderob� i bielizn�, to znaczy, �e dbaj� o jej czysto��, ceruj� po�czochy i przyszywaj� guziki. Albert i jeden Antoni uprz�taj� park i boisko; Alfred i drugi Antoni nakrywaj� i podaj� do sto�u; drugi Alfred i trzeci Antoni zmywaj� naczynia; Artur sprz�ta sal� szkoln�; trzej Andrzeje utrzymuj� porz�dek w jadalni, sypialni oraz na schodach; trzej Adamowie wydzielaj� soki do mycia i sosy do obiadu; pozostali uczniowie zajmuj� si� rozmaitymi innymi sprawami gospodarskimi i jedynie w kuchni niepodzielnie kr�luje sam pan Kleks.

Wszyscy byli�my zawsze niezmiernie ciekawi, jak pan Kleks radzi sobie z gotowaniem na tyle os�b, ale wst�p do kuchni by� zabroniony. Dopiero w zesz�ym tygodniu pan Kleks oznajmi�, �e przydziela mnie do kuchni i wyznacza na swego pomocnika. By�em tym zachwycony i chodzi�em po Akademii dumny jak paw.

Gdy Mateusz zadzwoni� na obiad, wszyscy ch�opcy pobiegli do jadalni, gdzie Alfred i drugi Antoni krz�tali si� ju� dooko�a sto�u, ja za� uda�em si� do kuchni.

Musz� koniecznie opisa� jej wygl�d i urz�dzenia, kt�re zaprowadzi� tam pan Kleks.

Wzd�u� jednej �ciany sta�y na d�ugich sto�ach blaszane puszki, wype�nione szkie�kami przer�nych barw i odcieni. Po przeciwleg�ej stronie umieszczone by�y naczynia z jadalnymi farbami oraz ogromny zbi�r najdziwaczniejszych p�dzli i p�dzelk�w. Na oknach sta�y drewniane skrzynki z jaskrawymi kwiatami, w�r�d kt�rych przewa�a�y nasturcje i pelargonie. Po�rodku kuchni wznosi� si� wielki st� z metalowym blatem. Sta� na nim p�katy szklany s��j, nape�niony p�omykami �wiec, oraz mn�stwo ma�ych s�oik�w z kolorowym proszkiem.

Przyst�puj�c do gotowania obiadu pan Kleks w�o�y� bia�y kitel i zabra� si� do przyrz�dzania potraw.

Do ogromnego rondla wrzuci� trzy kwarty pomara�czowych szkie�ek, dosypa� garstk� bia�ego proszku, dola� wody, cienkim p�dzelkiem wymalowa� na powierzchni zielone grochy, po czym na zako�czenie dorzuci� kilka p�omyk�w �wiec, od kt�rych woda w rondlu natychmiast zawrza�a. W�wczas pan Kleks wymiesza� dok�adnie ca�� zawarto�� rondla, przela� j� do wazy i rzek� do mnie:

��Zanie� t� waz� Alfredowi do jadalni. My�l�, �e zupa pomidorowa b�dzie dzisiaj doskona�a.

Rzeczywi�cie, musz� przyzna�, �e jeszcze nigdy w �yciu nie jad�em nic r�wnie smacznego, a przecie� ugotowanie zupy nie trwa�o nawet pi�ciu minut.

Podczas gdy ch�opcy jedli pierwsze danie, pan Kleks zabra� si� do przyrz�dzania pieczystego. W tym celu w�o�y� do du�ej brytfanny jeden p�omyk �wiecy, po�o�y� na nim male�ki kawa�eczek mi�sa, wrzuci� dwa szkie�ka: jedno czerwone i jedno bia�e, wszystko to posypa� szarym proszkiem, a gdy mi�so ju� si� upiek�o i szkie�ka rozgotowa�y si�, przy�o�y� do brytfanny powi�kszaj�c� pompk� i kilkakrotnie nacisn�� jej denko. Brytfanna natychmiast wype�ni�a si� po brzegi apetyczn� i wonn� pieczeni� wo�ow�, ob�o�on� buraczkami i t�uczonymi kartoflami. Na kartoflach wymalowa� pan Kleks zielony koperek. Piecze� ta z trudno�ci� zmie�ci�a si� na p�miskach, kt�re zanios�em do jadalni.

Na deser pan Kleks postanowi� przyrz�dzi� kompot z agrestu. Obci�� kilka listk�w pelargonii, posypa� je proszkiem agrestowym i skosztowa�.

��Nie smakuje mi! � rzek� sam do siebie. � Lepszy b�dzie kompot z malin.

Nie zastanawiaj�c si� d�ugo, pochwyci� gruby p�dzel, zarzurzy� go w czerwonej farbie i kompot agrestowy przemalowa� na kompot malinowy.

By� tak znakomity, �e pr�bowa�em go trzykrotnie, a by�bym ch�tnie zjad� jeszcze wi�cej. Mog�em sobie na to pozwoli�, gdy� po przyrz�dzeniu kompotu, co trwa�o jedn� chwil�, pan Kleks uda� si� do jadalni z polewaczk�, a�eby piecze� pola� brunatnym sosem, wzmacniaj�cym dzi�s�a.

Gdy po obiedzie ch�opcy wzi�li si� do robienia porz�dk�w oraz do innych zaj�� gospodarskich, pan Kleks wr�ci� do kuchni i rzek� do mnie:

��No, Adasiu, teraz pora na nas, pewno jeste� ju� bardzo g�odny. Powiedz, co chcia�by� zje�� na obiad? Mo�esz sobie wybra� ka�d� potraw�, na jak� masz apetyt.

Z natury jestem bardzo �akomy, tote� propozycja pana Kleksa poruszy�a mnie ogromnie. D�ugo zastanawia�em si� nad tym, na co mam w�a�ciwie apetyt, i wreszcie wybra�em sobie omlet ze szpinakiem.

Pan Kleks natychmiast porwa� w d�o� p�dzel, umacza� go w rozmaitych farbach i ��cz�c je w odpowiedni spos�b, namalowa� omlet, potem szpinak, wrzuci� do �rodka p�omyk �wiecy, po czym zr�cznie wy�o�y� wszystko na talerz, m�wi�c:

��My�l�, �e m�j omlet b�dzie ci smakowa�; powinien by� wy�mienity.

Omlet by� rzeczywi�cie wyborny i wprost rozp�ywa� si� w ustach.

W podobny spos�b przyrz�dzi� dla mnie pan Kleks kurczaka z mizeri� i pierogi z jagodami.

��A co pan b�dzie jad�, panie profesorze? � zapyta�em nie�mia�o.

W odpowiedzi na moje pytanie pan Kleks wyj�� z kieszonki pude�eczko z pigu�kami na porost w�os�w, po�kn�� pi�� takich pigu�ek jedn� po drugiej i rzek�:

To mi zupe�nie wystarczy. Natomiast dla smaku zjem sobie moj� ulubion� kolorow� potraw�.

M�wi�c to, zerwa� kwiatek nasturcji, zanurzy� go naprz�d w zielonej farbie, potem w niebieskiej, potem w srebrnej, wreszcie zjad� go z ogromnym smakiem.

Musz� ci to wyt�umaczy� � powiedzia� pan Kleks widz�c moje zdziwienie. � Przed wielu, wielu laty przebywa�em w Pekinie, stolicy Chin, i zaprzyja�ni�em si� tam z pewnym chi�skim uczonym, doktorem Paj-Chi-Wo. Nazwisko to na pewno ju� nieraz obi�o ci si� o uszy. Ot� wspomniany doktor Paj-Chi-Wo nauczy� mnie wyrabia� jadalne farby, kt�re stanowi� esencj� rozmaitych smak�w. Niebieska farba jest kwa�na, zielona jest s�odka, czerwona jest gorzka, ��ta jest s�ona, natomiast z r�nych po��cze� farb powstaj� smaki po�rednie. Tak wi�c odpowiednie po��czenie farby zielonej z bia�� i z odrobin� szarej daje smak waniliowy, br�zowa z ��t� posiada smak czekoladowy, farba srebrna, domieszana do czarnej i z lekka zakropiona seledynow�, smakuje jak ananas. I tak dalej, i tak dalej.

W opowiadaniu pana Kleksa uderzy�o mnie to, �e jak si� okaza�o, zna� dobrze doktora Paj-Chi-Wo, tego samego, kt�ry da� Mateuszowi cudown� czapk� bogdychan�w. By�o w tym co� bardzo zagadkowego.

Tymczasem pan Kleks ci�gn�� dalej swoj� opowie��:

Doktor Paj-Chi-Wo odkry� mi r�wnie� inne swoje tajemnice oraz nauczy� mnie wszystkiego, co dzisiaj umiem. Mi�dzy innymi wyjawi� mi ukryte znaczenie ludzkich imion. Tym wi�c t�umaczy si�, �e do mojej Akademii przyjmuj� tylko uczni�w, kt�rych imiona zaczynaj� si� na liter� A, gdy� wiadomo z g�ry, �e s� zdolni i pracowici. Do imienia Mateusz przywi�zane s� wszelkie pomy�lno�ci. Dlatego te� Mateuszem nazwa�em mego ulubionego szpaka. Najszcz�liwsze imi� to Ambro�y, kt�re ja sam nosz�. No, ale mniejsza z tym � zako�czy� pan Kleks swoje opowiadanie � czas ju� p�j�� do parku, ch�opcy na nas czekaj�.

Godziny poobiednie zawsze sp�dzali�my w parku, gdzie pan Kleks wymy�la� dla nas przer�ne zabawy i rozrywki.

Tego dnia bawili�my si� w poszukiwaczy skarb�w.

Szukajcie dobrze, a znajdziecie � powiedzia� do nas znacz�co pan Kleks.

Wszyscy ch�opcy rozbiegli si� po parku, ja za� zaproponowa�em Arturowi, aby poszed� na poszukiwania wraz ze mn�. Artur ch�tnie si� zgodzi�, wobec czego zabrali�my si� wsp�lnie do uk�adania planu wyprawy.

Jak ju� wspomnia�em poprzednio, park otaczaj�cy Akademi� pana Kleksa by� niezmiernie rozleg�y. S�dziwe d�by, wi�zy i graby, kasztany i tulipanowce strzela�y wysoko w g�r�, rzucaj�c g�sty cie� na liczne jary i w�wozy. Rosn�ce dziko krzewy, pokrzywy i �opuchy, krzaki dzikich malin i je�yn, bujne zaro�la i wszelkiego rodzaju zielska tworzy�y g�szcze nie do przebycia, utrudniaj�ce dost�p do grot i pieczar, kt�rych pe�no by�o w jarach i �cianach rozpadlin. Niekt�re cz�ci parku przypomina�y d�ungl�, gdzie ludzka noga nie posta�a od wielu lat i sk�d po nocach dolatywa�y tajemnicze odg�osy i szumy.

Nikt z nas nie usi�owa� nigdy przenikn�� w g��b tych chaszczy, chocia� wszystkich nas poci�ga�a ch�� ich poznania. Docierali�my niekiedy do bli�ej po�o�onych pieczar, zagl�dali�my do niekt�rych dziupli wydr��onych w stuletnich drzewach, ale wyobra�ni� nasz� dra�ni�y stale owe niezbadane i nieprzebyte g�szcze.

Po naradzie odbytej z Arturem wzi�li�my z domu latarki, sznury, ostry n� my�liwski, kilka innych jeszcze po�ytecznych przedmiot�w, gar�� kolorowych szkie�ek, kt�re da� nam pan Kleks na wypadek, gdyby�my byli g�odni, po czym ruszyli�my w kierunku wschodniej cz�ci parku.

Przebijali�my si� z trudem przez las wysokich pokrzyw, przez ost�py dzikiego �ubinu, no�em torowali�my sobie drog� poprzez spl�tane ga��zie drzew, czo�gali�my si� na czworakach pod zwieszaj�cymi si� tu� nad ziemi� ga��ziami, kaleczyli�my si� o stercz�ce konary i s�ki, a� wreszcie stan�li�my w samym sercu tajemniczej g�stwiny.

Rozgl�dali�my si� niespokojnie woko�o, uwa�nie nas�uchuj�c. Dolatywa�y nas ciche szmery, podobne do szept�w ludzkich, jakie� t�umione �miechy, szelest suchych li�ci, potr�canych przez wystraszone jaszczurki.

Spojrza�em w g�r�. Wysoko nad nami rozpo�ciera�y si� pot�ne konary starego d�bu. O jakie dwa metry ponad naszymi g�owami widnia� otw�r szerokiej dziupli, kt�ra obu nas niezmiernie zainteresowa�a.

��Dobrze by�oby si� tam dosta� � powiedzia� Artur.

��No chyba! � odrzek�em z zapa�em.

Nie zwlekaj�c zabrali�my si� do roboty. Artur zwi�za� koniec sznura w p�tl� i zarzuci� j� na jeden z konar�w drzewa. Rzut by� celny. Sznur mocno zawisn�� na grubym s�ku, doko�a kt�rego p�tla si� zacisn�a. Po chwili Artur z koci� zwinno�ci� wdrapa� si� po sznurze i znikn�� w g��bi dziupli. Uczyni�em to samo i niebawem obaj znale�li�my si� we wn�trzu d�bowego pnia. Ze zdziwieniem stwierdzili�my, �e stoimy na szczycie kr�conych schod�w, prowadz�cych w d�.

��Schodzimy? � zapyta� Artur.

��Oczywi�cie, �e schodzimy! � odrzek�em.

�wiec�c latarkami, krok za krokiem zacz�li�my zst�powa� w d� po w�skich stopniach schodk�w. Naliczy�em ich og�em dwie�cie trzydzie�ci siedem. Schodzenie trwa�o dobry kwadrans, a kiedy wreszcie stan�li�my na samym dole, oczom naszym ukaza� si� wylot ciemnego w�skiego korytarza. Szli�my przed siebie staraj�c si� zachowa� jak najwi�ksz� cisz�. Przyznaj�, �e ze strachu mia�em dusz� na ramieniu, a r�wnocze�nie dok�adnie s�ysza�em bicie nie tylko w�asnego serca, ale r�wnie� serca Artura. Kilkakrotnie musieli�my skr�ca� to w prawo, to w lewo, a� w ko�cu znale�li�my si� w ogromnej sali, o�wietlonej jaskrawym zielonym �wiat�em. Po�rodku sta�y trzy �elazne skrzynie z pi�knymi okuciami. Bez trudu otworzy�em pierwsz� z nich. Jakie� by�o nasze zdumienie, gdy na dnie skrzyni ujrzeli�my male�k� zielon� �abk� z male�k� z�ot� koron� na g�owie.

Nie dotykajcie mnie! � rzek�a �abka. � Wiem, �e jeste�cie z Akademii pana Kleksa i zupe�nie bez potrzeby zab��kali�cie si� do s�siedniej bajki, do bajki o Kr�lewnie �abce. Je�li mnie dotkniecie, natychmiast przemienicie si� w �aby i zostaniecie ju� tutaj na zawsze. Bajka o mnie jest wprawdzie bardzo pi�kna, ale nie ma ko�ca i od pi��dziesi�ciu lat czekam na to, aby kto� wymy�li� jej zako�czenie. �aden z was nie potrafi mi w tym dopom�c, dlatego te� zostawcie mnie w spokoju, uszanujcie moj� wol�, a za to b�dziecie mogli zabra� sobie wszystko, co znajduje si� w dw�ch pozosta�ych skrzyniach.

S�ysz�c te s�owa, uk�onili�my si� grzecznie Kr�lewnie �abce i z wielk� ostro�no�ci� opu�cili�my wieko skrzyni.

Nast�pnie otworzy�em drug� skrzyni� w przekonaniu, �e w niej r�wnie� ukryta jest jaka� niespodzianka. Na dnie jednak le�a� ma�y z�oty gwizdek i nic wi�cej. Bardzo rozczarowany rzek�em do Artura: We� sobie ten gwizdek, obejd� si� bez niego!

I nie czekaj�c na towarzysza, zbli�y�em si� do trzeciej skrzyni.

Artur uwa�nie ogl�da� gwizdek, ja za� przez ten czas otworzy�em trzeci� skrzyni� i wyj��em z niej le��cy na dnie male�ki z�oty kluczyk.

��A to ci dopiero skarby! � zawo�a�em ze �miechem. Wzi��em z r�k Artura gwizdek, przy�o�y�em go do ust i zagwizda�em.

W tej samej chwili jaka� niewidzialna si�a porwa�a nas obu i unios�a wysoko w g�r�. Zanim zd��yli�my si� opami�ta�, stali�my na ziemi u st�p d�bu. Wprawdzie sznur nasz zwisa� z d�bowego s�ka, jednak na pr�no szukali�my dziupli w tym miejscu, gdzie by�a poprzednio.

Przej�ci nasz� przygod�, ruszyli�my w kierunku stawu, gdzie mia� nas oczekiwa� pan Kleks. Zastali�my go w otoczeniu uczni�w, gdy� wszyscy ju� wr�cili ze swych poszukiwa�. Obok pana Kleksa le�a�y znalezione przez nich skarby. By�y wi�c z�ote monety, sznur pere�, skrzypce ze z�otymi strunami, kubek z ametystu, tabakierki, pier�cienie z drogimi kamieniami, srebrne talerze, pos��ki z bursztynu i ko�ci s�oniowej i mn�stwo rozmaitych innych cennych przedmiot�w.

Czuli�my si� zawstydzeni widokiem tych skarb�w.

��A wy co�cie znale�li? � zapyta� nas z u�miechem pan Kleks.

Pokazali�my mu kluczyk i gwizdek.

Pan Kleks przygl�da� si� tym przedmiotom z takim skupieniem, jak gdyby zobaczy� co� niezwyk�ego.

��To s� nieocenione skarby � rzek� do nas po chwili. � Kluczyk ten otwiera wszystkie bez wyj�tku zamki. Gwizdek natomiast posiada tak� w�a�ciwo��, �e wystarczy na nim zagwizda�, aby znale�� si� tam, gdzie si� by� pragnie. Spisali�cie si� najlepiej ze wszystkich i dlatego otrzymacie zaszczytne wyr�nienie!

Po tych s�owach pan Kleks zdj�� sobie z nosa dwie du�e piegi i przylepi� po jednej mnie i Arturowi.

Wszyscy ch�opcy z ogromnym zaciekawieniem ogl�dali znalezione przez nas przedmioty, a gdy jeszcze opowiedzieli�my o Kr�lewnie �abce, zazdro�cili nam bardzo naszej przygody.

��Ka�dy z was mo�e zatrzyma� sobie na w�asno�� to, co dzisiaj znalaz� � o�wiadczy� pan Kleks. � A teraz nie tra�my wi�cej czasu. O czwartej mamy p�j�� do miasta. Wobec tego, �e zosta�y jeszcze trzy kwadranse, niechaj nam Ada� Niezg�dka opowie, jak to by�o wtenczas, kiedy mu si� zachcia�o lata�, i co przy tej sposobno�ci widzia�. Jest to bardzo ciekawa historia.

Nikomu poza panem Kleksem nie opowiada�em dot�d o mojej wielkiej przygodzie, gdy� obawia�em si�, �e nikt mi nie uwierzy. Teraz jednak, wobec ��dania pana Kleksa, nie pozostawa�o mi nic innego, jak ca�� histori� opowiedzie� od pocz�tku do ko�ca.

Zawsze wydawa�o mi si�, �e latanie jest rzecz� ca�kiem �atw� i �e wystarczy tylko unie�� si� w powietrze, a ju� mo�na poszybowa� wzorem ptak�w a� pod samo niebo.

Tymczasem jednak przypuszczenia moje zawiod�y mnie zupe�nie.

Gdy id�c w �lad pana Kleksa nabra�em w p�uca pewn� ilo�� powietrza i poczu�em wewn�trz niezwyk�� lekko��, zrozumia�em, �e ju� got�w jestem do lotu. Wyd��em wi�c policzki i pocz��em natychmiast unosi� si� w g�r�. Ujrza�em pod sob� Akademi� pana Kleksa, kt�ra oddala�a si� ode mnie z wielk� szybko�ci�, park mala� i jakby ucieka� w d�, koledzy pocz�li gwa�townie si� zmniejsza�. Gdy tak zupe�nie pomimo woli wznosi�em si� coraz wy�ej, ogarn�o mnie uczucie l�ku i postanowi�em jak najpr�dzej l�dowa�, okaza�o si� jednak, �e nie mam najmniejszego poj�cia o kierowaniu sob� w powietrzu. Pr�bowa�em wykonywa� r�kami i nogami rozmaite ruchy, usi�owa�em na�ladowa� przelatuj�ce w pobli�u ptaki, wstrzymywa�em oddech, ale wszystko na pr�no.

Zawis�em w powietrzu jak balon i wiatr ni�s� mnie nie wiadomo dok�d. Zauwa�y�em, �e przelecia�em ju� ponad murem Akademii pana Kleksa, spodziewa�em si�, �e zobacz� teraz z g�ry wszystkie s�siednie bajki, do kt�rych tyle razy przedostawa�em si� przez furtki w parku. Poza murem jednak nie dojrza�em zgo�a nic pr�cz kilku zielonych pag�rk�w, brzozowego gaju i obsypanych kwiatami ��k. Bajek nie by�o nawet �ladu i mur, tak jak ka�dy inny mur, najzwyczajniej otacza� zabudowania Akademii. Po chwili jednak i ten widok znikn�� mi z oczu i ujrza�em pod sob� miasto, w kt�rym domy sta�y obok siebie jak pude�ka zapa�ek. Poprzez w�ziutkie uliczki przebiega�y male�kie tramwaje, a ludzie jak mr�wki snuli si� we wszystkie strony. Moje pojawienie si� nad miastem wywo�a�o widoczne zainteresowanie.

Na placach pocz�y gromadzi� si� grupy przechodni�w z zadartymi do g�ry g�owami. Widzia�em, jak niekt�rzy z nich wdrapywali si� na s�upy i na dachy i przygl�dali mi si� przez d�ugie lunety, a po chwili poczu�em na sobie �wiat�o reflektor�w. Tymczasem m�j lot nie ustawa� i w dalszym ci�gu nie wiedzia�em, w jaki spos�b wr�ci� na ziemi�. Szybko zapada� mrok, nagle si� och�odzi�o i po chwili zacz��em dygota� z zimna i ze strachu. Wiedzia�em, �e nie mog� spodziewa� si� pomocy pana Kleksa, gdy� jego wszechwidz�ce oko znajdowa�o si� na ksi�ycu, a na nikogo innego liczy� nie mog�em. Z nastaniem nocy ogarn�a mnie trwoga nie daj�ca si� opisa�. Doko�a widzia�em ju� tylko gwiazdy. Wreszcie, nie wiedz�c kiedy i jak, wyczerpany lotem, p�aczem i strachem, zapad�em w g��boki sen. Nagle obudzi�o mnie silne uderzenie w plecy. Otworzy�em oczy i ujrza�em przed sob� mur, o kt�ry widocznie uderzy� mnie podmuch wiatru. Sta�em wprawdzie na ziemi, ale ziemia ta by�a zupe�nie przezroczysta i b��kitna jak niebo. Ogromne z�ociste s�o�ce widnia�o w dole i promienie jego grza�y niezwykle. Mur zbudowany by� z niebieskiego matowego szk�a.

Postanowi�em zdoby� si� na odwag� i posuwaj�c si� wzd�u� muru odnale�� jakie� wej�cie. Szed�em bardzo d�ugo po przezroczystej ziemi, a� wreszcie tak jak przewidywa�em, natrafi�em na du�� bram� z matowych szyb. Po kr�tkim wahaniu zapuka�em. Jedna z szyb odsun�a si� i ujrza�em gro�n� g�ow� buldoga, kt�ry trzy razy warkn�� i szybko zasun�� szyb�. Niebawem jednak okienko zn�w si� otworzy�o i tym razem zobaczy�em �eb bia�ego pudla, kt�ry przyja�nie wyszczerzy� z�by, mlasn�� j�zykiem i zaszczeka�, jak gdyby spotka� starego znajomego.

U�miechn��em si� mimo woli i gwizdn��em przez z�by. Mia�em bowiem przed paru laty ulubionego mopsa imieniem Reks, na kt�rego zazwyczaj w ten spos�b gwizda�em.

Zdziwienie moje nie mia�o granic, gdy na ten gwizd odpowiedzia�o mi g�o�ne szczekanie, pudel zosta� gwa�townie odepchni�ty i w okienku ukaza�a si� znajoma mordka mojego Reksa. Zdawa�o si�, �e na m�j widok wyskoczy po prostu ze sk�ry. Nie mog�em si� powstrzyma� i z rado�ci poca�owa�em go w nos, on za� poliza� mnie tak czule, �e a� mi serce mocniej zabi�o.

��Reks � wo�a�em � Reks, to ty?

��Hau! hau! hau! � odpowiedzia� mi Reks d�ugim, weso�ym szczekaniem.

Po chwili brama otworzy�a si� na o�cie� i oczom moim ukaza� si� niezwyk�y widok.

Od bramy prowadzi�a szeroka ulica, po obydw�ch jej stronach sta�y d�ugim szeregiem psie budy, a raczej niedu�e domki, pobudowane z r�nokolorowych cegie�ek i kafli, o male�kich ganeczkach i okr�g�ych okienkach, otoczone prze�licznymi ogr�dkami. Po ulicy spacerowa�y psy i pieski najrozmaitszych ras i gatunk�w, weso�o poszczekuj�c i merdaj�c ogonami, a z okienek wygl�da�y r�owe pyszczki puszystych, rozbawionych szczeniak�w.

Reks �asi� si� do mnie bez przerwy, a ja r�wnie� nie mog�em si� nim nacieszy�.

R�ne inne psy z zaciekawieniem, ale przyja�nie obw�chiwa�y mnie, a niekt�re serdecznie liza�y po twarzy i po r�kach.

Poczu�em si� dziwnie nieswojo i by�o mi wstyd, �e nie mog�em odpowiedzie� psom tak� sam� serdeczno�ci�.

Nie rozumia�em ich i wyr�nia�em si� spo�r�d nich w spos�b zbyt ra��cy. Ulegaj�c tedy wewn�trznemu g�osowi, zapragn��em upodobni� si� do otaczaj�cych mnie ps�w i pocz��em chodzi� na czworakach, co przysz�o mi bardzo �atwo i wypad�o ca�kiem naturalnie. Chc�c na�ladowa� psi� mow�, spr�bowa�em szczekn�� lub warkn��, ale z moich ust wydoby�y si� s�owa, kt�rych dot�d zupe�nie nie zna�em. Takie same s�owa rozlega�y si� doko�a i naraz dolecia� mnie znajomy g�os Reksa:

��Nie dziw si�, Adasiu, ka�dy, kto do nas zawita, zaczyna rozumie� nasz� mow� i sam potrafi ni� w�ada� r�wnie� dobrze, jak i my. Czy si� domy�lasz, gdzie jeste�?

��Poj�cia nie mam � odrzek�em. � Reksie m�j drogi, mo�e mi obja�nisz, a nast�pnie zaznajomisz mnie ze swymi kolegami, bo czuj� si� pomi�dzy nimi cokolwiek obco.

Niech ci� to nie martwi. Przyzwyczaisz si� szybko do nowego otoczenia. Trafi�e� po prostu do psiego raju. Wszystkie psy po �mierci dostaj� si� tutaj, gdzie nie doznaj� �adnych trosk ani przykro�ci. Wasz ludzki raj mie�ci si� o wiele, wiele wy�ej. Nasz znajduje si� na po�owie drogi i bardzo wiele ludzi, udaj�c si� do ludzkiego raju, zawadza o nas. Psy bardzo kochaj� ludzi, wiesz o tym. Dlatego te� przyjmujemy ich tutaj bardzo ch�tnie i go�cinnie, a po pewnym czasie wyprawiamy w dalsz� drog�. Czy i ty si� wybierasz do ludzkiego raju?

Opowiedzia�em Reksowi o mojej przygodzie, o tym, �e wcale jeszcze nie umar�em i �e moim szczerym zamiarem jest wr�ci� do Akademii pana Kleksa.

Od Reksa dowiedzia�em si�, �e przed paru miesi�cami wpad� pod ko�a samochodu, wskutek czego umar� i jako wierny pies dosta� si� do psiego raju.

��A teraz � rzek� Reks � pozw�l, �e ci przedstawi� moich przyjaci�. Oto buldog Tom, kt�ry pilnuje naszej bramy. S�u�y� niegdy� wiernie kr�lowej angielskiej, dlatego te� wszyscy niezmiernie go szanujemy. Ten pudel, kt�rego pozna�e�, ma na imi� Glu-Glu. Jest doskonale wytresowany i zabawia nas przer�nymi sztuczkami.

Na potwierdzenie s��w Reksa pudel Glu-Glu fikn�� w powietrzu pi�� kozio�k�w, a Reks ci�gn�� dalej:

��Ten szpic ma na imi� Azorek, a to owczarek Kuba, a to peki�czyk Ralf, a to dobermanka Kora, a ten pi�kny chart to chluba naszego raju, ma na imi� Jaszczur i na wszystkich wy�cigach bierze pierwsze nagrody. Zreszt� stopniowo poznasz si� z pozosta�ymi psami, gdy� �yjemy tutaj w zgodzie i przyja�ni.

Istotnie, przed up�ywem godziny zaznajomi�em si� co najmniej z setk� rozmaitych ps�w i czu�em si� w�r�d nich tak dobrze, jak u siebie w domu, a mo�e nawet jeszcze lepiej.

Czarny ma�y ratlerek zbli�y� si� do mnie i rzek� bardzo uprzejmie:

��Pozwoli pan, �e si� przedstawi�. Nazywam si� Lord.

��Bardzo mi przyjemnie � odrzek�em. � Jestem Adam Niezg�dka.

��Jakie to dziwne � ci�gn�� Lord � �e ludzie nie rozumiej� naszej mowy, chocia� m�wimy przecie� zupe�nie wyra�nie. Nieraz te� zastanawia�em si� nad tym, dlaczego w niekt�rych miejscach wisz� tabliczki z napisem: Z�y pies. �aden Pies nigdy nie bywa z�y. To nieprawda. Mamy wra�liwe serca i przywi�zujemy si� do ludzi, kt�rzy nieraz bywaj� dla nas �li i niegodziwi.

��Powiem ci, Lordzie � przerwa� mu Reks � �e jeste� w�a�ciwie niedelikatny. M�j przyjaciel, pan Niezg�dka, by� moim panem i czu�em si� w jego domu nie gorzej ani�eli tutaj, w psim raju. Chod�, Adasiu � doda� zwracaj�c si� do mnie � nie ka�dy Lord jest prawdziwym lordem. Oprowadz� ci� po naszym rajskim mie�cie.

Po�egna�em Lorda kwa�nym u�miechem i uda�em si� z Reksem na zwiedzanie psiego raju, o kt�rym nigdy dot�d nie s�ysza�em.

��Ulica, kt�r� teraz biegniemy, nazywa si� ulic� Bia�ego K�a � m�wi� Reks. � Prowadzi ona od bramy wej�ciowej a� do placu Doktora Dolittle. Popatrz, oto jest ten plac. Stoi na nim pomnik doktora Dolittle.

Rozejrza�em si� doko�a. Plac by� po prostu wspania�y. Schludne jasne domki otacza�y go ze wszystkich stron. Przed domkami na mi�kkich poduszkach le�a�y �wie�o wyk�pane szczeni�ta. Niekt�re z nich bawi�y si� pi�kami, inne ssa�y kawa�ki cukru, jeszcze inne �apa�y muchy, kt�re dobrowolnie wpada�y im do pyszczk�w. Po�rodku placu sta� pomnik starszego pana, pod kt�rym umocowana by�a tablica z napisem: Doktorowi Dolittle, dobroczy�cy i lekarzowi zwierz�t, wdzi�czne psy. Pomnik by� ca�y zrobiony z czekolady i mn�stwo ps�w oblizywa�o go dooko�a. Reks utorowa� mi drog� do pomnika. Wstyd mi si� przyzna�, ale zabra�em si� do lizania czekolady na r�wni z psami, a� wreszcie odgryz�em doktorowi Dolittle po�ow� jego trzewika, czyli oko�o p� kilo czekolady, kt�r� zjad�em ze smakiem, gdy� zacz��em odczuwa� g��d.

��Codziennie � rzek� Reks � zjadamy ca�y pomnik doktora Dolittle i codziennie odbudowujemy go na nowo. Czekolady nam nie brak, jeste�my przecie� w raju.

��A gdzie m�g�bym ugasi� pragnienie? � zapyta�em. � Bardzo chce mi si� pi�.

��Nic �atwiejszego! � zawo�a� weso�o Reks. � Jeste�my w�a�nie przed moim pa�acykiem. Zapraszam ci� do mnie na szklank� mleka.

Domek Reksa zbudowany by� z zielonych kafli. Na ganku le�a�y poduszki i dywany, na kt�rych wygrzewa�y si� male�kie mopsiki, zapewne dzieciarnia mego przyjaciela.

W ogr�dku na ty�ach domku ros�y krzaki serdelkowe i kie�basiane. Bez trudu zerwa�em sobie kawa�ek krakowskiej kie�basy i dwa serdelki, kt�re zjad�em z wielk� przyjemno�ci�. Zauwa�y�em nadto, �e drzewka rosn�ce pod oknami mia�y zamiast konar�w i ga��zi smakowite ko�ci i zakwita�y apetycznie r�owym szpikiem.

Gdy rozgo�cili�my si� w salonie, Reks nacisn�� wystaj�cy ze �ciany kran, z kt�rego � ku memu wielkiemu zdziwieniu � zamiast spodziewanej wody trysn�o do szklanek ch�odzone mleko o przemi�ym smaku lod�w �mietankowych. Wypi�em duszkiem trzy szklanki tego �wietnego napoju, po czym ruszyli�my z Reksem w dalsz� drog�.

Reks raz po raz k�ania� si� rozmaitym swoim znajomym i o ka�dym mia� zawsze co� do powiedzenia.

��Ta wy�lica to pani Nola. Nigdy nie rozstaje si� z parasolk�, chocia� deszcz�w u nas nie bywa, a s�o�ce �wieci od spodu. Ten wielki dog nazywa si� Tango. Co dzie� przejada si� serdelkami i musi za�ywa� olej rycynowy. A ta para jamnik�w to Sambo i Bimbo. Nie rozstaj� si� nigdy i usi�uj� wszystkich przekona�, �e krzywe nogi s� naj�adniejsze.

Tu przerwa� i po chwili rzek� do mnie:

��Uwa�aj! Wchodzimy teraz w ulic� Dr�czycieli. Zobaczysz co� ciekawego.

Istotnie, ulica ta przedstawia�a widok niezwyk�y. Po obu jej stronach na kamiennych postumentach stali ch�opcy w r�nym wieku i o rozmaitym wygl�dzie. Mo�na by�o rozpozna� w�r�d nich syn�w zamo�nych rodzic�w i syn�w biedak�w, ch�opc�w czystych, starannie ubranych, i umorusanych, rozczochranych brudas�w.

Ka�dy z nich kolejno wyznawa� psim g�osem swoj� win�:

��Jestem dr�czycielem, gdy� memu psu Filusiowi wybi�em kamieniem oko � m�wi� jeden.

��Jestem dr�czycielem, gdy� mego psa D�eka wepchn��em do do�u z wapnem � m�wi� drugi.

��Jestem dr�czycielem, gdy� memu psu Rozetce kaza�em zje�� pieprz � m�wi� trzeci.

��Jestem dr�czycielem, gdy� mego psa Rysia szarpa�em nieustannie za ogon � m�wi� czwarty.

W podobny spos�b ka�dy z ch�opc�w przyznawa� si� ze skruch� do przest�pstw pope�nionych wzgl�dem tego lub innego psa.

Jak mnie obja�ni� Reks, ch�opcy, kt�rzy dr�cz� psy, dostaj� si� do psiego raju podczas snu, po czym wracaj� do domu w przekonaniu, �e wszystko to im si� tylko �ni�o.

Jednak po takim pobycie na ulicy Dr�czycieli �aden z ch�opc�w nie dr�czy nigdy ju� wi�cej swojego psa.

By�em szcz�liwy, �e uda�o mi si� unikn�� takiej ha�by, chocia� wcale nie by�em zn�w taki dobry dla mego Reksa i nawet pewnego razu pomalowa�em go ca�ego czerwon� farb�.

Odetchn��em z ulg� i od razu odzyska�em humor. Gdy znale�li�my si� na placu Robaczk�w �wi�toja�skich, gdzie sta�y karuzele, hu�tawki, beczki �miechu i r�ne tak zwane psie figle, rzuci�em si� wraz z innymi psami w wir zabawy.

By�o mi weso�o jak nigdy dot�d, jednak g��d zacz�� mi doskwiera� i zauwa�y�em, �e Reks pocz�� niespokojnie w�szy�.

��Chod� � rzek� do mnie. � Zjemy co� lekkiego, a potem wr�cimy do domu na serdelki.

Po czym zaprowadzi� mnie na ulic� Biszkoptow�, gdzie le�a�y stosy biszkopt�w maczanych w miodzie. By�y tak smaczne, �e nie mog�em si� od nich oderwa�.

��Opami�taj si� � ostrzeg� mnie Reks � my jeste�my w raju, wi�c nam nic nie mo�e zaszkodzi�, ale ty �atwo mo�esz si� rozchorowa�.

Bardzo mnie interesowa�o, sk�d w psim raju bierze si� czekolada, biszkopty, mi�d i inne smako�yki; kto buduje psie domki i pomnik doktora Dolittle; sk�d bior� si� parasolki, kapelusze, czapraki, w kt�re przystrajaj� si� psy oraz ich rodziny. Uwa�a�em jednak, �e nie powinienem o to pyta�, gdy� by�oby rzecz� niedelikatn� wtr�canie si� do rajskich spraw. Pomy�la�em sobie zreszt�, �e na to w�a�nie jest raj, a�eby wszystko zjawi�o si� si� w mig i nie wiadomo sk�d.

Zwiedzi�em jeszcze z Reksem mn�stwo ciekawych rzeczy: psi cyrk i psie kina, ulic� Baniek Mydlanych, Zau�ek Dowcipny i ulic� Konfiturow�, wy�cigi chart�w i Teatr Trzech Pudli, hodowl� kiszek kaszanych i pasztetowych, ogr�dki salcesonowe, szczeni�c� �a�ni� oraz rozmaite inne rajskie urz�dzenia.

Wracaj�c na plac Doktora Dolittle, gdzie mieszka� Reks, wst�pili�my jeszcze do zak�adu fryzjerskiego na ulicy Syropowej. Dwaj golarce z G�r �wi�tego Bernarda ostrzygli nas bardzo wytwornie, po czym jeden z nich rzek� do mnie z dum�:

��Nie wiem, czy szanowny pan zauwa�y�, �e w tutejszym klimacie pch�y nie trzymaj� si� zupe�nie.

��Istotnie � odrzek�em � macie tutaj rajskie �ycie.

Stwierdzi�em ze zdziwieniem, �e za strzy�enie nie za��dano od nas zap�aty, id�c wi�c �ladem Reksa, grzecznie podzi�kowa�em, lizn��em mego fryzjera w nos i wyszed�em na ulic�.

S�o�ce przygrzewa�o niezmiennie i jak dowiedzia�em si� od Reksa, nigdy nie zachodzi�o. Gdy wr�cili�my do domu mego przyjaciela, kaza� on swoim szczeni�tom opr�ni� poduszki na ganku i zaproponowa� mi, abym wyci�gn�� si� obok niego. Le�eli�my tak, mile sobie gaw�dz�c i przygl�daj�c si� ruchowi na placu.

��Jak odr�niacie jeden dzie� od drugiego � zagadn��em Reksa � skoro s�o�ce u was nie zachodzi i nigdy nie bywa nocy?

��Bardzo prosto � odrzek� Reks. � Gdy pomnik doktora Dolittle zostaje doszcz�tnie zjedzony, wiemy, �e up�yn�� jeden dzie�. Budowa nowego pomnika zabiera tyle� godzin, co jego zjedzenie. Odpowiada to razem ziemskiej dobie. W ten spos�b obliczymy tutaj czas. Tydzie� okre�lamy nazw� siedmiu pomnik�w. Trzydzie�ci pomnik�w stanowi miesi�c. Rok sk�ada si� z trzystu sze��dziesi�ciu pi�ciu pomnik�w. Na placu Tabliczki Mno�enia mieszka dwudziestu foksterier�w-rachmistrz�w, kt�rzy stale s� zaj�ci liczeniem kolejnych pomnik�w i prowadz� kalendarz psiego raju.

Tak sobie gaw�dz�c z Reksem, dowiedzia�em si� od niego rozmaitych szczeg��w o po�miertnym �yciu ps�w.

Czu�em si� bardzo dobrze w jego domu, po pewnym jednak czasie zacz��em si� nudzi�. Sprzykrzy�y mi si� biszkopty, czekolada i w�dliny i ogromnie zachcia�o mi si� zje�� troch� krupniku i marchewki, kt�r� tak pogardza�em w domu. Odczuwa�em zw�aszcza brak chleba.

Bieg�em my�lami do Akademii pana Kleksa i z rozpacz� my�la�em o tym, co by by�o, gdybym mia� ju� zosta� na zawsze w psim raju.

Pewnego dnia le�a�em sobie w ogr�dku i wygrzewa�em si� na s�o�cu razem z ma�ymi mopsikami Reksa. Nade mn� zwisa�y z krzak�w serdelki, na kt�re patrzy�em z obrzydzeniem.

��Aga, ak! Aga, ak! � us�ysza�em nagle nad sob� znajomy g�os. Zerwa�em si� na r�wne nogi i ku wielkiej mej rado�ci ujrza�em Mateusza, kt�ry siedzia� na ga��zi szpikowego drzewa z male�k� kopert� w dziobie.

��Mateusz! Jak si� ciesz�, �e ci� znowu widz�! � zawo�a�em. � Jak to dobrze, �e� po mnie przylecia�. Co za szcz�cie!

Mateusz sfrun�� na ganek i poda� mi kopert�. By� to list od pana Kleksa, kt�ry poucza� mnie, w jaki spos�b mam wdycha� i wydycha� powietrze, aby dowolnie kierowa� swoim lotem.

Przem�wi�em tedy w psim narzeczu do ps�w, kt�re zbieg�y si� na widok Mateusza, podzi�kowa�em im za go�cin� i za dobre serca, u�cisn��em na po�egnanie mego drogiego Reksa i ca�� jego rodzin� i uda�em si� wraz z nim i z buldogiem Tomem do bramy wyj�ciowej. Mateusz lecia� nade mn�, weso�o pogwizduj�c.

Uprosi�em Toma, aby mi da� do mojej kolekcji jeden guzik od swego fraczka, po czym raz jeszcze rzuci�em okiem na psi raj i opu�ci�em jego go�cinne progi.

Wci�gn��em powietrze do p�uc znanym mi sposobem, wyd��em policzki i unios�em si� w g�r�.

Jaki� czas s�ysza�em jeszcze po�egnalne ujadanie ps�w, niebawem jednak psi raj pocz�� oddala� si� ode mnie, sta� si� jak ma�y niebieski ob�oczek, a� wreszcie ca�kiem znikn�� mi z oczu.

Lecia�em obok Mateusza, kieruj�c si� wskaz�wkami, kt�rych udzieli� mi w li�cie pan Kleks.

Po kilku godzinach lotu ujrza�em pod sob� w �wietle zachodz�cego s�o�ca dachy dom�w i ulice naszego miasta.

��Emia u� isko! � krzykn�� mi w ucho Mateusz, co znaczy�o: � Akademia ju� blisko!

Rzeczywi�cie, po chwili dostrzeg�em mury Akademii, park otaczaj�cy j� ze wszystkich stron i samego pana Kleksa, kt�ry wylecia� mi na spotkanie i z daleka wymachiwa� r�kami na powitanie.

Przed zapadni�ciem mroku byli�my ju� w domu.

Okaza�o si�, �e nieobecno�� moja trwa�a dwana�cie dni.

Nie umiem po prostu opisa� rado�ci, jak� odczuwa�em z okazji powrotu na ziemi�. Koledzy nie mogli si� mn� nacieszy�, natomiast pan Kleks kaza� mi z�o�y� uroczyste przyrzeczenie, �e nigdy ju� wi�cej nie b�d� lata�.

Przyrzeczenie takie z�o�y�em i dotrzymam go z ca�� pewno�ci�.

Mia�em zamiar opisa� dok�adnie przebieg jednego dnia w Akademii pana Kleksa. Opowiedzia�em wi�c wszystko, co si� dzieje od chwili naszego przebudzenia a� do po�udnia. Opisa�em lekcj� kleksografii, prz�dzenia liter, odmalowa�em kuchni� pana Kleksa, opowiedzia�em o poszukiwaniu skarb�w i o moich przygodach w psim raju. Od wielu dni sp�dzam ca�y wolny czas nad tym pami�tnikiem, a mimo to dobrn��em dopiero do momentu, gdy o godzinie czwartej pan Kleks kaza� wszystkim nam zebra� si� przy bramie i rzek�:

��Zaprowadz� was dzisiaj na zwiedzenie najciekawszej fabryki na �wiecie. Ujrzycie najwspanialsze urz�dzenia i maszyny, przy kt�rych pracuje dwana�cie tysi�cy majstr�w i robotnik�w. M�j przyjaciel, in�ynier Kope�, jest kierownikiem tej fabryki i obieca� oprowadzi� nas po wszystkich halach fabrycznych, aby�my mogli przyjrze� si� pracy ludzi i maszyn. B�dzie to bardzo pouczaj�ca wycieczka. Prosz� ustawi� si� w czw�rki. Idziemy.

Anastazy otworzy� bram� i ruszyli�my w kierunku �r�dmie�cia.

Na placu Czterech Wiatr�w wsiedli�my do tramwaju, kt�ry mia� zawie�� nas do fabryki. Poniewa� dla wszystkich nie wystarczy�o miejsca, pan Kleks przy pomocy swojej powi�kszaj�cej pompki rozszerzy� tramwaj o sze�� brakuj�cych siedze�, dzi�ki czemu jechali�my bardzo wygodnie. Droga pocz�tkowo prowadzi�a przez miasto, po pewnym za� czasie wydostali�my si� na brzeg rzeki i niebawem wjechali�my na samograj�cy most. Jak nam obja�ni� pan Kleks, ci�ar tramwaju wprawi� w ruch maszyneri� mostu, dzi�ki czemu z ukrytych w nim tr�bek pop�yn�y d�wi�ki marsza o�owianych �o�nierzy. Po drugiej stronie rzeki rozrzucone by�o malownicze, schludne miasteczko. By�y to domki robotnik�w zatrudnionych w fabryce. Sama fabryka ukaza�a si� naszym oczom za zakr�tem, gdzie znajdowa� si� ko�cowy przystanek tramwajowy. Od tego miejsca prowadzi�y do fabryki ruchome chodniki. Czuli�my si� na nich zupe�nie jak w lunaparku, gdy� nieprzywykli do takiego �rodka komunikacji, nie mogli�my utrzyma� r�wnowagi i wywracali�my si� co chwila na ziemi�.

Przeciwleg�ym chodnikiem zbli�a� si� na nasze spotkanie in�ynier Kope�.

By� to wysoki, chudy, siwy pan z rozwianym w�osem i kozi� br�dk�. Sta� na cienkich, d�ugich nogach i wymachiwa� cienkimi, d�ugimi r�kami. Przypomina� mi bardzo stracha na wr�ble w podesz�ym wieku.

Jednym susem przeskoczy� na nasz chodnik, obj�� serdecznie pana Kleksa i poca�owa� go w obydwa policzki.

dwudziestu czterech � rzek� pan Kleks.

��Aga, ak! � rozleg� si� g�os Mateusza z tylnej kieszeni pana Kleksa.

��A to jest m�j ulubiony szpak Mateusz � doda� pan Kleks wyjmuj�c go z kieszeni.

Pan Bogumi� Kope� przyjrza� si� nam uwa�nie, pog�aska� Mateusza i rzek� bawi�c si� ko�cem swojej br�dki:

��Wielki to dla mnie zaszczyt powita� ci�, m�j Ambro�y. Bardzo te� ch�tnie oprowadz� twych uczni�w po mojej fabryce dziur i dziurek. Tylko pami�tajcie, ch�opcy � zwr�ci� si� do nas � w fabryce nie wolno niczego dotyka�.

Po tych s�owach owin�� lew� nog� dooko�a prawej, palce obu r�k pozaplata� jak dwa warkoczyki i p�yn�� na czele naszej gromadki na ruchomym chodniku w kierunku fabryki, do kt�rej przybli�ali�my si� z zawrotn� szybko�ci�.

Fabryka sk�ada�a si� z dwunastu olbrzymich budynk�w o przezroczystych murach i oszklonych dachach. Z daleka ju� mo�na by�o rozpozna� pot�ne ko�a maszyn, kt�rych stukot dono�nym echem rozlega� si� po ca�ej okolicy.

Gdy weszli�my do pierwszej hali, o ma�o nas nie o�lepi�y snopy r�nokolorowych iskier, tryskaj�cych z pas�w transmisyjnych, elektrycznych �widr�w i tokarek.

Maszyny sta�y d�ugimi szeregami w kilka rz�d�w, inne zawieszone by�y na linach i d�wigach, przy wszystkich za� uwija�y si� t�umy robotnik�w ubranych w sk�rzane fartuchy i he�my o czarnych szk�ach.

Praca wrza�a, a �oskot maszyn i narz�dzi zag�usza� s�owa in�yniera Kopcia, kt�ry t�umaczy� co� i obja�nia� piskliwym g�osem.

Zdo�a�em dos�ysze� jedynie tyle, �e w hali tej wyrabiane s� dziurki od kluczy, dziurki w nosie i dziurki w uszach, jak r�wnie� inne jeszcze dziurki mniejszego kalibru.

Przygl�dali�my si� z ogromnym zainteresowaniem pracy maszyny i podziwiali�my niezwyk�� wpraw� tokarzy, kt�rzy za jednym obrotem ko�a otrzymywali dziesi�� do dwunastu prze�licznie wyko�czonych dziurek.

Gotowe wyroby wrzucali do ma�ych wagonik�w, a po nape�nieniu chwyta�y je specjalne ruchome d�wigi i przenosi�y do sk�adu w s�siednim gmachu.

Pan Kleks zbli�y� si� do jednego z wagonik�w, wyj�� z nosa obie zu�yte swoje dziurki, wybra� sobie dwie nowe, dopiero co utoczone, i w�o�y� je do nosa na miejsce starych. Wygl�da�y �licznie, po�yskiwa�y polerowanymi brzegami i widzieli�my, z jak� przyjemno�ci� pan Kleks raz po raz wyciera nos.

Pami�taj�c o zakazie in�yniera Kopcia musieli�my nieustannie pilnowa� Alfreda, gdy� mia� ogromn� sk�onno�� do d�ubania w nosie i co chwila odruchowo wyci�ga� palec, aby pod�uba� nim w dziurkach obrabianych przez tokarzy.

W nast�pnych halach fabrycznych wyrabiane by�y dziury i dziurki wi�kszych rozmiar�w, a wi�c dziury na �okciach, dziury w mo�cie, a nawet dziury w niebie. Te ostatnie by�y szczeg�lnie du�e i maszyny, na kt�rych je toczono, wystawa�y wysoko ponad dach fabryki, a robotnicy pracuj�cy przy nich musieli. wspina� si� po olbrzymich rusztowaniach.

Dziury na �okciach i na kolanach mia�y prze�licznie strz�pione brzegi i wymaga�y szczeg�lnej staranno�ci robotnik�w. Pan Kope� pokaza� nam r�ne pomys�owe rysunki i wzory, pod�ug kt�rych m�odzi in�ynierowie wycinali formy s�u��ce do wyrobu tych dziur.

W jednym z pawilon�w fabrycznych mie�ci�a si� sortownia, gdzie mn�stwo do�wiadczonych majstr�w zaj�tych by�o kontrol�, pomiarami i sprawdzaniem gotowych ju� dziur i dziurek. Pop�kane, �le wypolerowane, wygi�te i uszkodzone dziurki wrzucano do du�ych kot��w, gdzie przetapiano je ponownie.

W ostatniej hali mie�ci�a si� pakownia. Tam specjalne robotnice wa�y�y dziury i dziurki na du�ych wagach i pakowa�y je do pi�cio- i dziesi�ciokilowych skrzynek.

In�ynier Kope� podarowa� nam dwie skrzynki dziurek do obwarzank�w.

Po powrocie do Akademii pan Kleks upiek� du�o s�odkiego waniliowego ciasta i z dziurek tych narobi� dla nas mn�stwo znakomitych obwarzank�w, kt�rymi zajadali�my si� przez ca�y wiecz�r.

Byli�my wszyscy zachwyceni urz�dzeniem fabryki, nie mogli�my wprost oderwa� oczu od elektrycznych �widr�w rozpalonych do czerwono�ci, od tokarek i wszelkiego rodzaju narz�dzi, kt�rych nazw nie znali�my wcale.

Gdy opu�cili�my fabryk�, by�o ju� prawie ciemno. Z oddali widzieli�my przez szklane mury fontanny iskier niebieskich, zielonych i czerwonych, kt�re o�wietla�y ca�� okolic� jak fajerwerki.

��Z tych iskier mo�na by przyrz�dza� doskona�e kolorowe potrawy � zauwa�y� pan Kleks.

In�ynier Kope� towarzyszy� nam a� do przystanku tramwajowego, opowiadaj�c przer�ne historie ze swego �ycia.

Okaza�o si�, �e w chwilach wolnych od zaj�� w fabryce in�ynier wyst�puje w cyrku jako linoskoczek, aby nie wyj�� z wprawy w owijaniu jednej nogi dooko�a drugiej.

Gdy znale�li�my si� przy ko�cu ruchomego chodnika, tramwaj sta� ju� na przystanku i cierpliwie czeka�. By� to w�z wyleczony swego czasu przez pana Kleksa, dlatego na nasz widok zazgrzyta� z rado�ci ko�ami i nie chcia� bez nas ruszy� z miejsca.

In�ynier Kope� po�egna� si� z nami bardzo serdecznie, niekt�rych z nas po�askota� swoj� kozi� br�dk�, po czym chwil� jeszcze rozmawia� z panem Kleksem w jakim� nieznanym j�zyku, zdaje si�, �e po chi�sku, gdy� jedyny wyraz, kt�ry zrozumia�em, by�o to nazwisko doktora Paj-Chi-Wo.

Wreszcie wsiedli�my do tramwaju, kt�ry niezw�ocznie ruszy�. Pan Kleks, pragn�c unikn�� �cisku, pozosta� na zewn�trz i szybowa� obok w powietrzu.

Przez jaki� czas jeszcze widzieli�my stoj�cego na przystanku in�yniera Kopcia. Pozaplata� palce obu r�k w warkoczyki i macha� nimi z daleka na po�egnanie. W ciemno�ciach wieczoru, na tle �uny bij�cej od fabryki, d�uga jego posta� si�ga�a a� pod samo niebo.

Dopiero gdy tramwaj skr�ci� w ulic� Niezapominajek, stracili�my in�yniera Kopcia z oczu. Niebawem wjechali�my na samograj�cy most, kt�ry tym razem odegra� na tr�bkach marsz muchomor�w.

Pan Kleks, chc�c widocznie wypr�bowa� swoje nowe dziurki w nosie, wt�rowa� mostowi nuc�c melodi� przez nos.

Gdy dojechali�my do placu Czterech Wiatr�w, by�o ju� zupe�nie ciemno, dlatego te� pan Kleks rozda� nam p�omyki �wiec, kt�re przechowywa� w kieszonce od kamizelki, i w ten spos�b dotarli�my wreszcie p�nym wieczorem do naszej Akademii.

W domu czeka�a nas przykra niespodzianka.

Wszystkie pokoje, sale, pomieszczenia i przej�cia opanowane by�y przez muchy.

Niezno�ne te owady, korzystaj�c z nieobecno�ci domownik�w, wdar�y si� przez otwarte okna do wn�trza domu, obsiad�y wszystkie przedmioty i sprz�ty, niezliczonymi rojami unosi�y si� i brz�cza�y w powietrzu i z ca�� w�a�ciw� im natarczywo�ci� rzuci�y si� na nas. Wdziera�y si� do ust i nos�w, wpada�y do oczu, kot�owa�y si� we w�osach, k��bi�y si� czarnym rojowiskiem pod sufitami, w k�tach, na piecach i pod sto�ami. Na to, by przej�� z pokoju do pokoju, trzeba by�o zamyka� oczy, wstrzymywa� oddech i op�dza� si� od nich obiema r�kami. Nigdy dot�d nie widywa�em takiego naj�cia much.

Lecia�y w bojowym szyku, jak wielkie eskadry samolot�w, formowa�y si� w klucze, w czworoboki, w pu�ki i naciera�y z brz�kiem przypominaj�cym odg�os wojennych tr�b. Wodzowie wyr�niali si� rozmiarami skrzyde�, wojowniczo�ci� i odwag�. Bolesne uk�ucia, zadawane mi przez t� k��liw� nawa��, wskazywa�y na to, �e walka prowadzona jest na �mier� i �ycie. W pewnej chwili do pokoju, przez kt�ry usi�owa�em przebiec, wlecia�a z g�o�nym brz�kiem kr�lowa much, szybkim bzykni�ciem wyda�a kilka kr�tkich rozkaz�w swoim wodzom, wbi�a mi ��d�o w nos i pomkn�a na inne pole walki.

�wiat�o lamp nie mog�o przedrze� si� przez t� czarn�, wiruj�c� w powietrzu chmur�. Chodzili�my po omacku, depcz�c i zabijaj�c ca�e chmary obsiadaj�cych nas zewsz�d much, ale wcale ich przez to nie ubywa�o.

Nie pomog�o r�wnie� wymachiwanie chustkami i r�cznikami. Na miejsce zabitych much pojawia�y si� nowe i naciera�y na nas z wi�kszym jeszcze natr�ctwem.

Pan Kleks, kt�ry dot�d � fruwaj�c po pokojach � prowadzi� z muchami zaci�t� walk�, opad� wreszcie z si�, za�o�y� nog� na nog� i wisz�c w powietrzu, zamy�la� si� g��boko. Muchy w jednej chwili obsiad�y go w takiej ilo�ci, �e nie by�o go wcale spoza nich wida�.

Wreszcie pan Kleks straci� cierpliwo��. Wyp�yn�� szybko przez okno i po paru minutach wr�ci� nios�c w palcach paj�ka � krzy�aka. Przy�o�y� do� powi�kszaj�c� pompk� i paj�k szybko zacz�� si� powi�ksza�. Gdy by� ju� wielko�ci kota, pan Kleks wzbi� si� wraz z nim w g�r� i umie�ci� go na suficie. Niebawem ujrzeli�my mn�stwo nitek zwieszaj�cych si� z sufitu a� do pod�ogi, a po kwadransie olbrzymia paj�czyna przedzieli�a pok�j na dwie cz�ci. Setki i tysi�ce much, ca�e ich zgie�kliwe roje wpada�y w nastawione sieci, ale nic nie by�o w stanie os�abi� ich waleczno�ci i bojowego ducha. Paj�k rzuca� si� �ar�ocznie na z�owione w paj�czyn� muchy, po�era� ich szturmuj�ce oddzia�y, wysysa� z nich wszystkie soki, mia�d�y� je i tratowa� wielkimi w�ochatymi �apami, ale po kr�tkim czasie tak ju� si� nimi nasyci�, �e dzia�anie powi�kszaj�cej pompki usta�o. Paj�k zacz�� si� zmniejasza�, wr�ci� do swej normalnej wielko�ci, zmniejszy�a si� r�wnie� jego paj�czyna i muchy w jedno okamgnienie rozszarpa�y go na strz�py, mszcz�c si� w ten spos�b za kl�sk� swych towarzyszek. Kr�lowa much unios�a z sob� jako trofeum krzy�, zdarty niby skalp z plec�w paj�ka.

W�wczas pan Kleks przywo�a� nas do siebie i oznajmi�, �e w�a�nie przed chwil� wymy�li� specjalny rodzaj mucho�apki, kt�ra uwolni nasz� Akademi� od plagi much.

Po chwili przyni�s� do sali szkolnej miednic� z wod�, paczk� gumy arabskiej, myd�o i szklan� rurk�. Podczas gdy my op�dzali�my go od much, pan Kleks rozrobi� w miednicy klej razem z myd�em i za pomoc� szklanej rurki zacz�� wypuszcza� ba�ki mydlane, kt�re jedna po drugiej unosi�y si� w powietrze.

Zastosowanie tych mucho�apek da�o nadzwyczajne wyniki.

Muchy oblepia�y ze wszystkich stron kleist� powierzchni� baniek i nie mog�c si� ju� oderwa�, razem z nimi opada�y na pod�og�. Pan Kleks nie ustawa� w pracy. Wypuszcza� coraz to nowe ba�ki, my za� pochwycili�my miot�y i �wawo wymiatali�my stosy czarnych od much mucho�apek.

Niebawem wszystkie pokoje, sale, pomieszczenia i korytarze zape�ni�y si� mydlanymi ba�kami pana Kleksa.

Muchy rzuca�y si� na ich t�czow�, zdradliw� powierzchni� i chmarami przylepia�y si� do nich. �adnej nie uda�o si� unikn�� tego �a�osnego losu. Pan Kleks dmucha� w rurk� bez przerwy i po godzinie w ca�ej Akademii nie by�o ju� ani jednej muchy, tylko kilkana�cie prze�licznie mieni�cych si� baniek tu i �wdzie unosi�o si� jeszcze nad naszymi g�owami.

Wymiecione przez nas muchy pouk�adali�my na dziedzi�cu w wysokie sterty i dopiero nazajutrz rano trzy ogromne ci�ar�wki, przys�ane z Zak�adu Oczyszczania Miasta, uprz�tn�y to obrzydliwe cmentarzysko.

Tak zako�czy�a si� wojna pana Kleksa z muchami.

W tym wszystkim jedna rzecz wprawi�a nas w zdumienie: gdy znaczna cz�� much by�a ju� wyt�piona, spoza ich czarnych roj�w wy�oni�a si� posta� fryzjera Filipa, kt�ry spa� na otomanie w gabinecie pana Kleksa. Pocz�tkowo nie zauwa�yli�my go zupe�nie, tak by� oblepiony przez muchy, kiedy jednak wreszcie dostrzeg� go kt�ry� z ch�opc�w, nie mogli�my wyj�� z podziwu, �e naj�cie much, kt�re go szczelnie obsiad�y, nie zdo�a�o zak��ci� jego snu. Jedynie g�o�ne, przerywane chrapanie pozwala�o si� domy�la�, �e nie by� to sen przyjemny ani b�ogi.

Po wyt�pieniu much pan Kleks obudzi� Filipa, kaza� nam wyj�� z gabinetu, zamkn�� drzwi na klucz i odby� z Filipem d�ug�, tajemnicz� rozmow�.

Gdy po pewnym czasie drzwi otworzy�y si�, Filip wyszed� bardzo wzburzony i o�wiadczy� panu Kleksowi podniesionym g�osem:

��Od dzisiaj prosz� sobie znale�� innego fryzjera. Nie b�d� wi�cej strzyg� ani pana, ani pa�skich uczni�w. Dosy� mam ju� wyczekiwania i obietnic. Przyprowadz� go w tym tygodniu. I to nieodwo�alnie. Dla niego mia�a by� ta Akademia, a nie dla tej ca�ej pa�skiej ha�astry! �egnam pana, panie Kleks.

I nie zwracaj�c na nas uwagi, wyszed� z Akademii, trzaskaj�c po drodze wszystkimi drzwiami.

Po chwili dolecia� nas z parku jego przera�liwy �miech. W �wietle ksi�yca widzieli�my przez okno, jak przesadzi� bram� i pobieg� ulic� Czekoladow� w kierunku miasta.

P�n� noc� zasiedli�my do kolacji. Pan Kleks przez ca�y czas nad czym� rozmy�la� i by� tak roztargniony, �e kalafiory, kt�re dla nas przyrz�dzi�, mia�y czarny kolor i smakiem przypomina�y pieczone jab�ka.

Po kolacji pan Kleks wezwa� do siebie dw�ch Andrzej�w i kaza� im zanie�� do naszej sypialni dwa ��ka i po�ciel, gdy� jak oznajmi�, spodziewa si� w ka�dej chwili dw�ch nowych uczni�w.

Gdy Andrzeje wykonali to polecenie, udali�my si� do sypialni i pogr��yli�my si� niebawem w g��bokim �nie.

Na tym ko�czy si� opis jednego dnia, sp�dzonego przeze mnie w Akademii pana Kleksa.

Dzie� pierwszego wrze�nia obfitowa� w wydarzenia o niezwyk�ej donios�o�ci. By�a to niedziela i ka�dy z nas m�g� robi�, co mu si� tylko podoba�o. Artur uczy� swego tresowanego kr�lika rachowa�, Alfred wycina� fujarki, Anastazy strzela� z �uku, jeden z Antonich, kl�cz�c nad wielkim mrowiskiem, obserwowa� �ycie mr�wek, Albert zbiera� kasztany i �o��dzie, ja za� bawi�em si� moimi guzikami i uk�ada�em z nich rozmaite figury i postacie.

Pan Kleks by� nie w humorze. W og�le straci� humor od czasu owej k��tni z Filipem. Nie przypuszcza�em, �e Filip mo�e by� kim� wa�nym w �yciu pana Kleksa i �e ten fryzjer i dostawca pieg�w ma prawo podnosi� na niego g�os i trzaska� drzwiami. Pan Kleks nie myli� si�, �e Filip chyba zwariowa�. Jednak w Akademii od tego dnia co� si� zmieni�o. Pan Kleks przygarbi� si� nieco, chodzi� zamy�lony i po ca�ych dniach zaj�ty by� reperowaniem swojej powi�kszaj�cej pompki. Coraz cz�ciej podczas wyk�ad�w wyr�cza� si� Mateuszem, w kuchni przez roztargnienie przypala� potrawy i malowa� je na nieodpowiednie kolory, a na ka�dy odg�os dzwonka przy bramie podbiega� do okna i nerwowo szarpa� brwi.

Gdy owego dnia, kt�ry opisuj�, u�o�y�em z moich guzik�w pi�knego zaj�ca. pan Kleks nachyli� si� nade mn� i posypa� u�o�on� figur� br�zowym proszkiem. Zaj�c nagle poruszy� si�, pobieg� w kierunku drzwi i uciek� unosz�c z sob� moje guziki.

Panu Kleksowi spodoba� si� wida� bardzo ten �art, gdy� zacz�� si� g�o�no �mia�, natychmiast jednak posmutnia� na nowo i rzek�:

��C� z tego, �e znam si� na kolorowych proszkach, na farbach i na szkie�kach, kiedy nie mog� sobie poradzi� z tym niezno�nym Filipem. Przeczuwam, �e b�d� mia� przez niego mn�stwo zgryzot i przykro�ci. Po prostu uwzi�� si� na mnie.

Zdziwi�y mnie s�owa pana Kleksa, gdy� nie wyobra�a�em sobie, aby taki wielki cz�owiek nie m�g� sobie z kimkolwiek poradzi�.

Pan Kleks, zgaduj�c moje my�li, przybli�y� si� do mnie i dalej m�wi� szeptem:

��Tobie jednemu mog� to wyzna�, bo jeste� moim najlepszym uczniem. Filip domaga si�, abym przyj�� do Akademii dw�ch jego syn�w. Powymy�la� dla nich nowe imiona, kt�re zaczynaj� si� na liter� A, i grozi mi, �e w razie ich nieprzyj�cia odbierze nam wszystkie piegi. W dodatku ostatnio zwariowa�, robi mi na z�o�� i nie przestaje si� �mia�. Zobaczysz, �e ta historia bardzo �a�o�nie si� sko�czy.

Po tych s�owach wyj�� z kieszeni gar�� guzik�w, rzuci� je na pod�og� tak zr�cznie, �e same u�o�y�y si� w figur� mego zaj�ca, i wyszed� z pokoju kurcz�c si� i podskakuj�c na jednej nodze.

Ta rozmowa tak mnie zaintrygowa�a, �e postanowi�em odszuka� Mateusza i wypyta� go o szczeg�y dotycz�ce stosunk�w pana Kleksa z Filipem.

Mateusz sp�dza� zazwyczaj niedziele w bajce o s�owiku i r�y, dok�d lata� na nauk� s�owiczego �piewu. Uda�em si� wi�c do parku w nadziei, �e dostrzeg� go w chwili, gdy b�dzie wraca� do Akademii.

W parku uderzy�o mnie jakie� osobliwe poruszenie i szelesty. Po��k�e ju� nieco podszycie parku wrza�o, krzaki chwia�y si�, trawa si� ko�ysa�a, nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e strumie� niewidzialnych istot przesuwa si� spodem parku, omijaj�c drogi i �cie�ki.

Pobieg�em w kierunku owego ruchu i kiedy zbli�y�em si� do stawu, zrozumia�em, co zasz�o. Ca�a woda by�a spuszczona, ryby trzepota�y si� rozpaczliwie na suchym dnie, a nieprzejrzane szeregi �ab i rak�w wyruszy�y w �wiat w poszukiwaniu jakiej� nowej, odpowiedniej siedziby.

Towarzyszy�em im przez pewien czas, podziwiaj�c zw�aszcza �aby, kt�re w zgodnych podskokach, nie robi�c sobie nic z mojej obecno�ci, zd��a�y za przewodniczk�. Kiedy podszed�em do niej, aby si� przyjrze�, zobaczy�em, �e ma z�ot� koron� na g�owie, i domy�li�em si� od razu, �e to Kr�lewna �abka, kt�r� ju� niegdy� widzia�em.

��Poznaj� ci�, ch�opcze, by�e� niedawno w mojej bajce i zachowa�am o tobie mi�e wspomnienie. Czy widzisz, co si� sta�o? Pan Kleks z niewiadomych powod�w zabra� ca�� wod� ze stawu, pozostawiaj�c wszystkie �aby, ryby i raki na pastw� losu. Postanowi�am nie�� im ratunek i dlatego opu�ci�am m�j podziemny pa�ac. Chocia� jestem z innej bajki, ale �aba �atwiej zrozumie �ab� ni� pana Kleksa. Nic te� dziwnego, �e moje rodaczki z waszego stawu posz�y za mn�.

��A dok�d je prowadzisz, Kr�lewno �abko? � zapyta�em wzruszony jej s�owami.

��Nie jestem jeszcze ca�kiem zdecydowana � odrzek�a. � Mog� zaprowadzi� je do jeziora z bajki o zakl�tym jeziorze albo do stawu z bajki o zielonej wodnicy.

��My chcemy do stawu! � zarechota�y ch�rem �aby. Skaka�y przy tym tak wysoko, �e poch�d ich przypomina� �abi cyrk, je�li taki gdziekolwiek istnieje.

Raki w�drowa�y w milczeniu w pewnym odst�pie.

Nie wydawa�y �adnych d�wi�k�w, z trudem tylko pow��czy�y kleszczami. By�a ich nieprzebrana wprost ilo��, niemal tyle� co �ab, a mo�e nawet jeszcze wi�cej. Niekt�re spo�r�d nich, zapewne z wysi�ku i ze zm�czenia, porobi�y si� zupe�nie czerwone, jakby je kto pola� wrz�tkiem.

Nie mog�em oderwa� oczu od tego widoku, przypomnia�em sobie jednak o nieszcz�liwych rybach, pozostawionych bez wody, przeprosi�em wi�c Kr�lewn� �abk� i chcia�em ju� odej��, lecz zatrzyma� mnie jej b�agalny g�os:

��Adasiu, zaczekaj jeszcze! Czy pami�tasz, jak podczas twej bytno�ci w moim pa�acu pozwoli�am ci zabra� ze skrzyni z�oty kluczyk? Bez niego nie b�d� si� teraz mog�a dosta� ani do bajki o zakl�tym jeziorze, ani do bajki o zielonej wodnicy, a przecie� tylko w bajce mo�e si� znale�� miejsce dla moich �ab i rak�w. By�am ju� w wielkim k�opocie z tego powodu, ale skoro los zes�a� mi ciebie, b�agam ci�, zwr�� mi z�oty kluczyk, a ocalisz wszystkie stworzenia, kt�re tu widzisz.

��Kluczyk? � rzek�em. � Kluczyk? Ale� tak, oczywi�cie, ch�tnie ci go zwr�c�, kr�lewo. Nie pami�tam tylko, gdzie go schowa�em. Zdaje si�, �e zabra� go pan Kleks. Poczekaj chwil�, zaraz do ciebie wr�c�.

Nie wiedzia�em, do czego wpierw mam si� zabra�. �al mi by�o �ab, kt�re s�ab�y ju� wskutek braku wody, ale bardziej jeszcze niepokoi�em si� o ryby. Pobieg�em co si� do Akademii, zebra�em kilku ch�opc�w, kt�rzy nawin�li mi si� po drodze, opowiedzia�em im o tym, co zasz�o, i nam�wi�em ich, aby zaj�li si� losem ryb.

Pana Kleksa �aden z nich nie widzia�, zacz��em go tedy szuka� po ca�ej Akademii. Nie mog�c go znale�� ani na dole, ani w jego pokoju, wpad�em do szpitala chorych sprz�t�w.

Rozejrza�em si� po sali. Tak. Pan Kleks by� tam, ale to, co robi�, przechodzi�o po prostu ludzkie wyobra�enie. Nie wi�kszy od Tomcia Palucha, wisia� uczepiony r�kami i nogami u wahad�a zegara i hu�ta� si� na nim jak na hu�tawce, powtarzaj�c raz po raz g�o�no:

��Tik-tak, tik-tak, tik-tak.

W tej samej chwili zegar zacz�� wydzwania� godzin� i pan Kleks zawt�rowa� mu d�wi�cznym basem:

��Bim-bam-bom.

Na m�j widok przerwa� hu�tanie, zeskoczy� na pod�og�, rozkurczy� si�, rozprostowa� i jakby na poczekaniu ur�s�.

��Zawsze musicie mi przeszkadza�! � rzek� rozdra�nionym g�osem. � O co chodzi? Przecie� widzisz, �e ucz� zegar m�wi�.

Natychmiast jednak opanowa� si� i rzek� uprzejmie, jak zazwyczaj:

��Przykro mi, Adasiu, �e robisz takie zdziwione oczy. Ach, to wszystko wina tego pod�ego Filipa. Chce mnie po prostu zniszczy�. Wszystko si� we mnie psuje i coraz trudniej zachowa� mi normalny wzrost. Dos�ownie malej� z dnia na dzie�. A teraz mam nowe zmartwienie: p�omyki �wiec zacz�y mnie tak parzy� od pewnego czasu, �e dzisiaj musia�em powyrzuca� je z kieszeni i zala� wod� ze stawu. Fatalne to wszystko, fatalne! Nie opowiadaj tego nikomu, bo strac� do ciebie zaufanie. Czego sobie �yczysz ode mnie? Po co przyszed�e�?

Opowiedzia�em panu Kleksowi, jak �a�osne w swych skutkach by�o spuszczenie stawu, powiadomi�em go o wymarszu �ab i rak�w i poprosi�em wydanie mi z�otego kluczyka, kt�ry � jak domy�la�em si� � schowa� w bezdennych kieszeniach swych spodni.

Pan Kleks spos�pnia�.

��Szkoda, wielka szkoda! � rzek� po chwili. � �aby nie b�d� nam wi�cej uk�ada�y swoich wierszyk�w. Ale nie mia�em przecie� innego wyj�cia. Musia�em ugasi� p�omyki �wiec, w przeciwnym bowiem razie ca�a Akademia posz�aby z dymem. Potrzebna mi jest koniecznie ogniotrwa�a kiesze�. A co si� stanie z rybami? Mo�e uda mi si� wymy�li� jaki� ratunek dla nich� Aha, prawda! Chcia�e� abym ci odda� kluczyk� Zaraz�

M�wi�c to, pan Kleks zacz�� skrupulatnie przeszukiwa� kieszenie.

��Musz� ci wyzna� � zauwa�y� szeptem � �e mam jeszcze jedn� zgryzot�. Od czasu k�opot�w z Filipem pozarasta�a mi wi�kszo�� moich kieszeni. Nie mog� ju� wcale do nich si� dosta�. Ale kluczyk szcz�liwie znalaz�em. Masz, zanie� go Kr�lewnie �abce, pozdr�w j� ode mnie i przepro� za spuszczenie stawu.

Po tych s�owach pan Kleks uczepi� si� znowu wahad�a i j�� si� buja� na nim, powtarzaj�c za ka�dym odchyleniem:

��Tik-tak, tik-tak, tik-tak.

Pobieg�em z kluczykiem do parku i z�o�y�em go u st�p Kr�lewny �abki.

��Jestem ci niezmiernie wdzi�czna � rzek�a kr�lewna. � Bior� ten kluczyk, ale nie s�d�, �e b�dziesz pokrzywdzony. W zamian za to otrzymasz ode mnie �abk� Podaj�apk�. B�dzie ci ona pomocna we wszystkich sprawach, kt�re przedsi�we�miesz.

Po tych s�owach kr�lewna powiedzia�a kilka s��w po �abiemu i po chwili z t�umu otaczaj�cych j� �ab wyskoczy�a �abka nie wi�ksza od muchy. Mia�a barw� jasnozielon� i l�ni�a, jakby by�a pokryta emali�.

��We� j� sobie � rzek�a kr�lewna. � Najlepiej ukryj j� we w�osach i dawaj jej codziennie jedno ziarnko ry�u.

Wzi��em �abk� Podaj�apk� i posadzi�em j� sobie na g�owie. W�lizn�a si� natychmiast pomi�dzy w�osy, a by�a tak ma�a, �e wcale jej nie poczu�em.

Nast�pnie podzi�kowa�em kr�lewnie, po�egna�em j� z wielkim szacunkiem i przeskakuj�c przez gromady �ab i rak�w, pobieg�em nad staw. Zasta�em tam ju� pana Kleksa w otoczeniu kilkunastu uczni�w. Wygl�da� tak jak zazwyczaj, tylko by� znowu cokolwiek mniejszy.

Na polecenie pana Kleksa ch�opcy powrzucali ci�ko dysz�ce ryby do wielkich kosz�w sprowadzonych z lamusa.

��Za mn� � rzek� pan Kleks.

Ruszyli�my za nim, uginaj�c si� pod ci�arem kosz�w, min�li�my kasztanow� alej� i malinowy chru�niak, a po niejakim czasie, przedzieraj�c si� przez g�szcze drzew, dotarli�my do muru bajek. Pan Kleks zatrzyma� si� przed furtk� z napisem: Bajka o rybaku i rybaczce i otworzy� k��dk�. Z daleka ju� ujrzeli�my rybaka, kt�ry sta� na brzegu morza i �owi� niewodem ryby. Powita� nas bardzo serdecznie i u�miechn�� si� �yczliwie, nie wyjmuj�c z ust glinianej fajeczki.

Wyrzucili�my ryby z kosz�w do wody, a potem, id�c za rad� rybaka, skorzystali�my ze sposobno�ci i wyk�pali�my si� w morzu, gdy� dzie� by� nadzwyczaj ciep�y.

Gdy wr�cili�my do parku, nie by�o ju� ani �ab, ani rak�w, a po dnie stawu spacerowa�y �limaki bawi�c si� w wilgotnym mule.

Zamierzali�my ju� wraca� do domu na obiad, gdy naraz ujrzeli�my nad sob� Mateusza. Niezwykle podniecony kr��y� nad naszymi g�owami i wo�a� na ca�y g�os:

��Aga, onik! Aga, onik!

Pan Kleks pierwszy zrozumia� i j�� wpatrywa� si� w niebo. Po chwili i on r�wnie� zawo�a�:

��Uwaga, balonik!

Istotnie, ma�y punkcik, wisz�cy wysoko w g�rze, pocz�� przybli�a� si� coraz bardziej, a� wreszcie zupe�nie wyra�nie mo�na by�o rozr�ni� niebieski balonik z umocowanym u spodu koszyczkiem.

Pan Kleks ucieszy� si� ogromnie i zacieraj�c z zadowolenia r�ce, raz po raz powtarza�:

��Moje oko wraca z ksi�yca!

Balonik opada� coraz szybciej, a gdy ju� by� na wysoko�ci ramienia, pan Kleks wyj�� z koszyczka swoje oko, zerwa� z prawej powieki plaster i w�o�y� oko na miejsce.

��Nie! No, co� podobnego! � wo�a� z zachwytem. � Tego jeszcze nikt nie widzia�! Co za cuda! Co za cuda! Widz� �ycie na ksi�ycu! Takiej bajki jeszcze nikt dot�d nie wymy�li�!

Z zazdro�ci� patrzyli�my na pana Kleksa, kt�ry sta� jak urzeczony i upaja� si� ksi�ycowymi widokami, dostarczonymi mu przez wszechwidz�ce oko.

Opanowa� si� wreszcie i rzek� do nas:

��Histori� o ksi�ycowych ludziach za�mi� wszystkie dotychczasowe bajki. Ale na to przyjdzie czas.

��A mo�e pan profesor opowie nam j� teraz? � odezwa� si� Anastazy.

��Na wszystko musi by� odpowiednia pora � odrzek� pan Kleks. � Teraz p�jdziemy do domu na obiad, a po obiedzie odczytam wam z sennika mojej Akademii sen, kt�ry si� przy�ni� Adasiowi Niezg�dce.

Ch�opcy ucieszyli si� bardzo t� wiadomo�ci�.

Szybko tedy zjedli�my obiad, po czym zebrali�my si� w sali szkolnej.

Pan Kleks siad� przy katedrze, otworzy� wielk� ksi�g�, zawieraj�c� opisy najpi�kniejszych sn�w, i zacz�� czyta�:

Sen o siedmiu szklankach

�ni�o mi si�, �e si� zbudzi�em.

Pan Kleks poprzemienia� w ch�opc�w wszystkie krzes�a, sto�y i sto�ki, ��ka, �awki i wieszad�a, szafy i p�ki, tak �e ��cznie z uczniami Akademii by�o nas przesz�o stu.

��Zawioz� was dzisiaj do Chin � o�wiadczy� pan Kleks.

Gdy wyjrza�em przez okno, ujrza�em stoj�cy przed domem male�ki poci�g, z�o�ony z pude�ek od zapa�ek, przyczepionych do czajnika zamiast lokomotywy. Czajnik by� na k�kach i bucha�a ze� para.

Powsiadali�my do male�kich tych wagonik�w i okaza�o si�, �e wszyscy pomie�cili�my si� w nich doskonale.

Pan Kleks siad� na czajniku i poci�g nasz mia� ju� ruszy�, gdy nagle na niebie nad nami rozpostar�a si� ogromna czarna chmura. Zerwa� si� wicher, kt�ry powywraca� pude�ka od zapa�ek. Zapowiada�a si� straszliwa burza.

Wobec tego pobieg�em do kuchni, wzi��em siedem szklanek, ustawi�em je na tacy, z kom�rki porwa�em drabin� i wr�ci�em przed dom.

Pan Kleks usi�owa� r�kami powstrzyma� par�, kt�ra wydobywa�a si� z czajnika i ��czy�a si� z chmurami.

��Ratuj, Adasiu, m�j poci�g! � wo�a� pan Kleks podskakuj�c wraz z pokrywk� czajnika.

Nie ogl�daj�c si� na nikogo, przystawi�em drabin� do dachu Akademii i trzymaj�c w lewej d�oni tac� z siedmioma szklankami, wdrapa�em si� na najwy�szy szczebel drabiny.

Gdy tylko znalaz�em si� na szczycie, drabina zacz�a si� wyd�u�a� tak szybko, �e niebawem dotar�a do czarnej chmury i opar�a si� o jej brzeg.

Niewiele my�l�c schwyci�em w d�o� �y�k�, kt�r� zabra�em z kuchni, i j��em ni� rozgarnia� chmur�. Najpierw zebra�em z wierzchu ca�y deszcz i wla�em go do pierwszej szklanki. Nast�pnie zeskroba�em pokrywaj�cy chmur� �nieg i wsypa�em do drugiej szklanki. Do trzeciej szklanki wrzuci�em grad, do czwartej � grzmot, do pi�tej � b�yskawic�, do sz�stej � wiatr.

Gdy nape�ni�em w ten spos�b wszystkie sze�� szklanek, okaza�o si�, �e zebra�em �y�k� ca�� chmur�, tak jak zbiera si� ko�uch z mleka, i �e niebo dzi�ki temu ju� si� wypogodzi�o.

Nie wiedzia�em tylko, do czego s�u�y� ma si�dma szklanka.

Zbieg�em szybko po drabinie na sam d�, ale w miejscu, gdzie sta� poci�g pana Kleksa, nikogo ju� nie zasta�em, gdy� wszyscy ch�opcy przemienili si� przez ten czas w srebrne widelce, kt�re rz�dem le�a�y na ziemi.

Zosta� tylko pan Kleks, zaj�ty w dalszym ci�gu swoim czajnikiem i usi�uj�cy palcem zatka� jego dzi�bek.

Ustawi�em tac� z siedmioma szklankami na trawie i nakry�em j� chustk� tak, jak to czyni� cyrkowi sztukmistrze.

��Co� ty narobi�! � rzek� do mnie wreszcie pan Kleks. � Ukrad�e� chmur�. Odt�d ju� nigdy nie b�dzie deszczu ani �niegu, ani nawet wiatru. Wszyscy b�dziemy musieli zgin�� od posuchy i upa�u.

Rzeczywi�cie, w g�rze nad nami wisia� przeczysty b��kit i nagle zorientowa�em si�, �e jest to emaliowany niebieski czajnik, zupe�nie taki sam, na jakim siedzia� pan Kleks, tylko wielko�ci ca�ego nieba. Z czajnika s�czy�o si� na ziemi� s�o�ce, a raczej z�ocisty wrz�tek, kt�ry parzy� nas niemi�osiernie.

Pan Kleks, nie mog�c znie�� takiego upa�u, zacz�� szybko rozbiera� si�, ale mia� na sobie tyle surdut�w, �e zdejmowanie ich nie mia�o ko�ca. Kiedy zobaczy�em, �e g�owa jego zacz�a si� tli� i z w�os�w buchn�� dym, porwa�em z tacy szklank� z deszczem i wyla�em j� na pana Kleksa. R�wnocze�nie lun�� rz�sisty deszcz, tylko �e pada� tym razem nie z g�ry na d�, lecz z do�u do g�ry.

Wygl�da�o to tak, jak fontanna tryskaj�ca z ziemi.

���niegu! � wo�a� pan Kleks. � �niegu, bo sp�on� doszcz�tnie!

Schwyci�em wobec tego szklank� ze �niegiem i wybieraj�c �nieg �y�k�, j��em ok�ada� nim g�ow� pana Kleksa.

Skutek by� zdumiewaj�cy, gdy� �nieg pocz�� mno�y� si� z tak� szybko�ci�, �e pokry� ca�y park. W tej samej chwili spod �niegu wyskokczy�y wszystkie srebrne widelce i wiruj�c jak op�tane, zabra�y si� do rzucania kulami ze �niegu. W widelcach rozpoznawa�em raz po raz to Artura, to Alfreda, to Anastazego, to znowu jakiego� innego koleg�.

Widelce swoim zawrotnym ta�cem w �niegu podnios�y tak� �nie�yc�, �e po prostu nic nie by�o wida�. Wpad�em tedy na pomys�, aby �nieg zdmuchn�� za pomoc� wiatru. Wzi��em wi�c szklank� z wiatrem, kt�ry wygl�da� jak rzadki, niebieskawy krem, i wygarn��em go jednym zamachem �y�ki.

Takiego wiatru nigdym dot�d nie widzia�. D�� jednocze�nie we wszystkich kierunkach, unosz�c z sob� wszystko, co tylko napotka� na drodze. �nieg rozwia� si� natychmiast, a srebrne widelce, uniesione w g�r�, zawis�y w niebie jak gwiazdy. Zrobi�o si� bardzo zimno. Spojrza�em na pana Kleksa i w pierwszej chwili nie pozna�em go wcale. Przeistoczy� si� w ba�wana ze �niegu i weso�o pod�piewywa�:

Jedzie mr�z, jedzie mr�z. Wiezie �niegu ca�y w�z!

Pomy�la�em, �e pan Kleks odmrozi� sobie rozum, dlatego te� wzi��em czajnik z wrz�tkiem i wyla�em ca�� jego zawarto�� na g�ow� pana Kleksa.

�nieg natychmiast stopnia�, znowu si� ociepli�o i pan Kleks zacz�� rozkwita�.

Naprz�d wypu�ci� li�cie, potem p�czki, a� wreszcie ca�a jego g�owa i r�ce pokry�y si� pierwiosnkami. Zrywa� je z siebie i zjada� z apetytem, przy�piewuj�c:

Gdy si� kwiatk�w dobrze najem, Grudzie� zn�w si� stanie majem.

Po chwili jednak straci� humor, a to z tego powodu, �e pszczo�y, zwabione kwiatami na g�owie pana Kleksa, obsiad�y go ze wszystkich stron i niejedna musia�a zapu�ci� ��d�o w jego cia�o, gdy� pocz�� �a�o�nie j�cze�.

Gdy po pewnym czasie pszczo�y odlecia�y, g�owa pana Kleksa wygl�da�a jak wielki b�bel, a z oczu jego ciek�y du�e krople g�stego miodu.

Wzi��em tedy z tacy czwart� szklank�, w kt�rej mie�ci� si� grad. Wygl�da�o to tak, jakby do szklanki w�o�y� kto� gar�� grubego �rutu.

Wysypa�em na d�o� kilka ziarnek gradu i wciera�em je w g�ow� pana Kleksa. Musia� dozna� nadzwyczajnej ulgi, gdy� zdj�� g�ow� z karku i rzuci� mi j� jak pi�k�. Odrzuci�em mu j� z powrotem w przekonaniu, �e gr� w pi�k� lubi tak samo jak ja. Tymczasem pan Kleks, nie mog�c widzie� w�asnej lec�cej ku niemu g�owy, tak niezr�cznie nadstawi� r�ce, �e g�owa potoczy�a si� w innym kierunku, odbi�a si� kilka razy od ziemi i znik�a w zaro�lach.

Zapyta�em pana Kleksa, jak si� czuje bez g�owy, ale nic mi nie odpowiedzia�, gdy� nie mia� czym.

W tym czasie w�a�nie emaliowany czajnik w g�rze odwr�ci� si� zakopconym dnem na d� i naraz zapad�a ciemno��, w kt�rej tylko srebrne widelce migota�y weso�o.

Pan Kleks sta� bez g�owy, bezradnie wymachuj�c r�kami.

Wyj��em tedy z pi�tej szklanki b�yskawic�, wygi��em j� na kszta�t laski i �wiec�c ni� sobie, uda�em si� na poszukiwanie g�owy pana Kleksa.

Znalaz�em j� w�r�d pokrzyw. By�a ca�a poparzona, co wcale nie przeszkadza�o jej pod�piewywa�:

Poparzy�y mnie pokrzywy, Taki jestem nieszcz�liwy!

Zwr�ci�em panu Kleksowi g�ow�, b�yskawic� za� wetkn��em obok w ziemi�.

Dawa�a tyle �wiat�a, �e by�o widno jak w dzie�.

��Ch�tnie bym co� zjad� � powiedzia� pan Kleks.

Niestety, jedyn� rzecz�, kt�r� posiada�em, by�a szklanka z grzmotem.

��Doskonale! � zawo�a� pan Kleks. � Nie znam nic smaczniejszego od grzmotu. Przynie� go tutaj.

Wyj��em grzmot ze szklanki i poda�em panu Kleksowi. By�a to pi�kna czerwona kula, przypominaj�ca owoc granatu.

Pan Kleks wydoby� z kieszeni scyzoryk, pokraja� grzmot na �wiartki, obra� ze sk�rki zjad� z ogromnym apetytem, oblizuj�c si� smakowicie.

Po chwili jednak rozleg� si� pot�ny huk i pan Kleks, rozsadzony od �rodka, rozerwa� si� na tysi�c drobnych cz�steczek. W�a�ciwie ka�da taka cz�steczka by�a samodzielnym ma�ym panem Kleksem, a wszystkie ta�czy�y weso�o na trawie i �mia�y si� cieniutkimi g�osikami.

Wzi��em jedn� z tych �miej�cych si� cz�steczek, w�o�y�em do si�dmej, pustej szklanki, stoj�cej na tacy, i zanios�em do kuchni.

Nagle przez otwarty lufcik wdar�y si� z g�o�nym brz�kiem srebrne widelce, osaczy�y mnie ze wszystkich stron, a dwa spo�r�d nich, zdaje si�, �e Antoni i Albert, usi�owa�y dosta� si� do szklanki, gdzie by� male�ki pan Kleks.

Ratuj�c go przed widelcami, szybko wstawi�em szklank� do kredensu i mocno zatrzasn��em drzwiczki.

W tej samej chwili obudzi�em si�.

Ujrza�em nad swoim ��kiem prawdziwego pana Kleksa, kt�ry sta� wpatrzony w moje senne lusterko, szarpa� sobie brwi i m�wi� sam do siebie:

��Sen o siedmiu szklankach� Sen o siedmiu szklankach� No, no!

Przez ca�y wrzesie� la�y ulewne deszcze. Na krok nie wychodzili�my z domu, zabawy w parku i gry na boisku usta�y zupe�nie, pan Kleks posmutnia� i sta� si� dziwnie ma�om�wny, jednym s�owem � wyra�nie zacz�o si� co� psu� w naszej Akademii.

Kt�rego� wieczoru pan Kleks o�wiadczy� nam, �e �ycie bez motyli i bez kwiat�w bardzo go nu�y i �e wskutek tego musi zacz�� wcze�niej chodzi� spa�.

Po�egnali�my si� tedy z panem Kleksem i udali�my si� do naszej sypialni.

��Nudno mi � rzek� jeden z Aleksandr�w.

A ja wam co� powiem � odezwa� si� nagle Artur � pan Kleks ma jakie� wyra�ne zmartwienie. Czy �aden z was nie zauwa�y�, �e sta� si� troch� mniejszy, ni� by� dotychczas?

��Istotnie! � zawo�a� jeden z Antonich. � Pan Kleks maleje.

��A mo�e mu si� popsu�a jego powi�kszaj�ca pompka? � zapyta� Anastazy.

Nie bra�em udzia�u w rozmowie, gdy� by�em bardzo senny. Po�o�y�em si� wi�c do ��ka i usn��em natychmiast.

�ni�o mi si�, �e jestem m�otkiem i �e pan Kleks rozbija mn� po kolei wszystkie moje guziki. Uderzenia m�otka rozlega�y si� po ca�ej Akademii i wzmog�y si� do tego stopnia, �e wreszcie si� obudzi�em, ale uderzenia nie usta�y. Pocz��em wi�c nas�uchiwa�. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e owo stukanie dolatywa�o z parku i �e kto� wali w wej�ciow� bram�.

Zbudzi�em natychmiast Anastazego, narzucili�my sobie p�aszcze i �wiec�c latarkami, pobiegli�my do parku. Za bram� sta� fryzjer Filip w towarzystwie dw�ch jakich� nieznanych ch�opc�w. Wszyscy trzej przemoczeni byli do ostatniej nitki i deszcz ocieka� z nich strumieniami. Anastazy otworzy� bram� i wpu�ci� niezwyk�ych nocnych go�ci.

Nowi uczniowie pana Kleksa! � zawo�a� Filip zanosz�c si� od �miechu. � Przysz�e znakomito�ci s�ynnej Akademii, cha-cha! Jeden ma na imi� Anatol, a drugi Alojzy. Obydwaj na A, cha-cha! Anatolu, przedstaw si� kolegom, b�d� dobrze wychowany!

M�odzieniec nazwany Anatolem uk�oni� si� m�wi�c:

��Jestem Anatol Kukuryk. A to jest m�j m�odszy brat Alojzy. � Z tymi s�owy wskaza� d�oni� na drugiego ch�opca, kt�rego obaj z Filipem trzymali pod r�ce.

��Bardzo nam przyjemnie pan�w pozna� � rzek� z galanteri� Anastazy. � Niepotrzebnie jednak stoimy na deszczu. Panowie pozwol� za mn�.

Udali�my si� wszyscy do Akademii, pozostawili�my w sieni zmoczone okrycia, po czym Anastazy wprowadzi� go�ci do jadalni i usadowi� ich przy stole. Byli wida� bardzo zm�czeni, gdy� Alojzy natychmiast usn�� i kiwa� si� na krze�le jak chi�ska figurynka.

Filip przesta� si� �mia� i oznajmi�, �e mia� zamiar przyprowadzi� Anatola i Alojzego do Akademii przed wieczorem, ale zab��dzi� po drodze i wskutek tego dopiero po p�nocy zdo�a� odszuka� ulic� Czekoladow�.

��Jeste�cie pewno, panowie, g�odni � rzek�em. � B�d� musia� obudzi� pana Kleksa i zawiadomi� go o przybyciu pan�w.

��Koniecznie trzeba obudzi� pana Kleksa! � zawo�a� Filip �miej�c si� znowu. � Mam dla niego �wie�utkie piegi, cha-cha! Bardzo chcieliby�cie zobaczy� pana Kleksa, cha-cha! Nieprawda�, Anatolu?

��B�dzie to dla mnie wielki zaszczyt � odrzek� grzecznie Anatol.

Wobec tego pobieg�em czym pr�dzej na g�r� i zapuka�em do sypialni pana Kleksa. Poniewa� nikt nie odpowiedzia�, zapuka�em powt�rnie, potem jeszcze raz. Ale Pan Kleks mia� widocznie bardzo mocny sen albo te� w og�le nie chcia� si� obudzi�. Nacisn��em klamk�. Drzwi by�y zamkni�te na klucz. S�dzi�em, �e mo�e Mateusz us�yszy moje stukanie, na pr�no jednak w dalszym ci�gu dobija�em si� do drzwi � nikt mi nie odpowiada�.

Postanowi�em wi�c sam p�j�� do kuchni i przyrz�dzi� kolacj� dla ch�opc�w i dla Filipa. Znalaz�em w spi�arni dzbanek z mlekiem, pieczywo, mas�o, troch� sera, kur� na zimno. Ustawi�em to wszystko na tacy i si�gn��em do kredensu po talerze i szklanki. Naraz w jednej ze szklanek dostrzeg�em co� szarego. W przekonaniu, �e to mysz nakry�em szklank� d�oni� i zbli�y�em do �wiat�a. To, co zobaczy�em, nape�ni�o mnie przera�eniem. W szklance siedzia� pan Kleks. Male�ki pan Kleks. Wyra�nie rozpozna�em jego g�ow�, jego dziwaczny str�j, nawet piegi na jego nosie. Siedzia� na dnie szklanki i spa�.

Wyj��em go delikatnie dwoma palcami i po�o�y�em na talerzyku. Zetkni�cie z ch�odn� porcelan� obudzi�o pana Kleksa. Zerwa� si� na r�wne nogi, szybko rozejrza� si� dooko�a, po czym wydoby� z kieszeni powi�kszaj�c� pompk� i przy�o�y� j� do ucha. Niebawem te� zacz�� si� powi�ksza�, zeskoczy� z talerzyka na krzes�o, potem na pod�og�, a po paru chwilach sta� si� normalnym, zwyk�ym panem Kleksem.

By�em tym wydarzeniem zupe�nie oszo�omiony i nie wiedzia�em, jak si� zachowa�.

Pan Kleks przygl�da� mi si� uwa�nie przez jaki� czas, a� wreszcie rzek� do mnie surowo:

��To wszystko tylko ci si� �ni�o! Rozumiesz? Idiotyczny, g�upi sen! Po prostu jakie� brednie! Zabraniam ci o tym �nie opowiada� komukolwiek. Pan Kleks ci zabrania! I �eby mi si� wi�cej takie sny nie powtarza�y! Pami�taj!

Przeprosi�em pana Kleksa, bo c� innego mia�em uczyni�, po czym oznajmi�em mu o przybyciu Filipa z dwoma ch�opcami.

��Porad�cie sobie beze mnie � rzek� pan Kleks. � Daj im kolacj� i niech id� spa�, a rano z nimi porozmawiam. Filip mo�e po�o�y� si� w moim gabinecie na otomanie. Dobranoc.

Po tych s�owach wyszed� trzasn�wszy za sob� drzwiami. Wybieg�em za nim i widzia�em, jak po por�czy wje�d�a� na g�r�.

"Co� si� psuje w Akademii" � pomy�la�em. Wr�ci�em do kuchni, wzi��em tac� z kolacj� i zanios�em j� do jadalni.

Alojzy spa� w dalszym ci�gu. Filip i Anatol zabrali si� do jedzenia, nie zwracaj�c na niego uwagi.

��Mo�e obudzi� pa�skiego brata? � zagadn�� Anastazy Anatola. � Pewno jest bardzo g�odny.

��O, nie. To zbyteczne! � odrzek� Anatol. � Taki pokrzepiaj�cy sen zast�pi mu w zupe�no�ci jedzenie. Alojzy bardzo nie lubi, �eby go budzi�.

��Zobaczycie, ch�opcy, to b�dzie chluba waszej Akademii, ten �pi�cy kr�lewicz! � �mia� si� Filip zjadaj�c kur�.

Po kolacji Anastazy zaprowadzi� Filipa do gabinetu, ja za� uda�em si� do sypialni, aby przygotowa� ��ka dla obu ch�opc�w.

Gdy ko�czy�em przygotowania, w drzwiach ukazali si� Anastazy i Anatol. Anatol ni�s� na r�kach �pi�cego Alojzego.

��Bardzo nie lubi, �eby go budzi� � wyja�ni� raz jeszcze Anatol. � Dlatego te� nie b�dziemy go wcale rozbierali: niech sobie �pi w ubraniu.

Po�o�yli�my go wi�c ostro�nie na ��ku, rozebrali�my si� szybko i usn�li�my wreszcie po dziwnych wydarzeniach tej nocy.

Nazajutrz zbudzi�em si� bardzo wcze�nie. Przybycie nowych uczni�w do Akademii stanowi�o sensacj� niepospolit�. Szturchn��em Alfreda, kt�ry spa� w s�siednim ��ku, i opowiedzia�em mu szeptem o Anatolu i Alojzym. Alfred zbudzi� �pi�cego obok Artura, Artur Aleksandra i po chwili w sypialni wrza�o jak w ulu.

Ranna pobudka Mateusza zasta�a wszystkich na nogach.

Ch�opcy przygl�dali si� ciekawie. Anatolowi, kt�rego obudzi�a nasza krz�tanina, oraz Alojzemu wyci�gni�temu nieruchomo na ��ku.

Nagle drzwi si� otworzy�y i wszed� pan Kleks.

��Dzie� dobry, ch�opcy! � zawo�a� od progu. � Gdzie s� wasi nowi koledzy?

Anatol usiad� na ��ku. i rzek� uprzejmie:

��Jestem, panie profesorze. Nazywam si� Anatol Kukuryk, a to m�j m�odszy brat.

Wskaza� przy tym na Alojzego, kt�ry przez ca�y czas nawet nie drgn��.

Pan Kleks przyjrza� si� w milczeniu Anatolowi i podszed� do Alojzego.

D�ugo sta� nad nim zag��biony w swych my�lach, wreszcie nachyli� si� i krzykn�� mu prosto w ucho:

��Nazywasz si� Alojzy, prawda?

Alojzy nie drgn��.

��Czy mnie s�yszysz, Alojzy? � krzykn�� znowu pan Kleks.

Alojzy nie drgn��.

W�wczas pan Kleks podni�s� mu powieki i zajrza� w oczy, d�oni� potar� mu policzki i czo�o, poklepa� po r�kach.

Ale i to nie zdo�a�o obudzi� Alojzego.

��Popatrzcie, ch�opcy � zwr�ci� si� do nas pan Kleks. � Alojzy nie jest �ywym cz�owiekiem, tylko lalk�. By�em zawsze przeciwny wprowadzaniu lalek do mojej Akademii. Ale teraz ju� nic nie poradz�. Alojzy zosta� w nocy podst�pnie przemycony. B�d� mia� z nim mn�stwo k�opot�w. Musz� go nauczy� czu�, my�le� i m�wi�. Spr�buj�, mo�e mi si� uda. Adasiu, we� sobie do pomocy Alfreda i dw�ch Antonich i zanie�cie Alojzego ostro�nie do szpitala chorych sprz�t�w. Lekcji �adnych dzisiaj nie b�dzie, gdy� jestem zaj�ty. Je�li nie b�dzie deszczu, mo�ecie p�j�� z Mateuszem do parku.

Po tych s�owach pan Kleks troch� jak gdyby si� przykurczy� i wyszed� z pokoju.

Bez chwili zw�oki przy pomocy trzech wyznaczonych koleg�w zabra�em si� do przenoszenia Alojzego. Jak�e� wielkie jednak by�o moje zdziwienie, gdy okaza�o si�, �e niczyja pomoc nie jest mi potrzebna i �e sam jeden z �atwo�ci� mog� unie�� Alojzego. By� lekki jak pi�rko. Gdy trzyma�em go na r�kach, ch�opcy otoczyli mnie ze wszystkich stron, pragn�c dok�adnie si� przyjrze�. Gdyby nie zadziwiaj�ca lekko�� i martwota, Alojzy niczym w�a�ciwie nie r�ni�by si� od �ywego cz�owieka.

Kszta�t g�owy, w�osy, wyraz twarzy, uk�ad ust, wilgotna pow�oka oczu, zarys czo�a, nosa i podbr�dka, r�ce i paznokcie na palcach, wszystko to by�o tak naturalne, tak �udz�co prawdziwe, �e ma�o kto od pierwszego wejrzenia rozpozna�by w Alojzym lalk�.

Nawet masa, z kt�rej ulepiona by�a twarz i r�ce, mia�a elastyczno�� i ciep�o, w�a�ciwe tylko i wy��cznie ludzkiemu cia�u.

Kr�tko m�wi�c, wykonanie tej wspania�ej, niezwyk�ej lalki godne by�o najwy�szego podziwu.

Zachwyt nasz nie mia� granic, a przy tym po�era�a nas ciekawo��, czy pan Kleks zdo�a Alojzego o�ywi� i jak u�o�� si� nasze stosunki z lalk�, kt�ra stanie si� sztucznym cz�owiekiem.

Anatol wtr�ci� si� wreszcie do naszej rozmowy i bardzo uprzejmie zacz�� wyja�nia� nam budow� lalki, kt�r� kocha� jak brata. Skorzysta�em z tego, wyrwa�em si� kolegom i pobieg�em z Alojzym do pana Kleksa, kt�ry wyczekiwa� ju� niecierpliwie w szpitalu chorych sprz�t�w.

��Po�� go na tym stole � rzek� do mnie � natychmiast zabierzemy si� do roboty.

��A wi�c mog� tu zosta�? � zapyta�em nie�mia�o.

��Owszem � odpar� pan Kleks � potrzebna mi b�dzie pomoc.

Poniewa� nie jedli�my jeszcze �niadania, pan Kleks po raz pierwszy pocz�stowa� mnie pigu�kami na porost w�os�w, po czym poleci� mi, abym Alojzego rozebra�.

Okaza�o si�, �e tylko g�owa i d�onie lalki ulepione by�y z cielesnej masy, wszystkie za� pozosta�e jej cz�ci pokrywa�a cienka warstwa mi�kkiego metalu o mieni�cym si� r�owym po�ysku.

Pan Kleks wyj�� z kieszeni spodni du�y s�oik z ma�ci� i rzek�:

��T� ma�ci� b�dziesz naciera� Alojzego tak d�ugo, a� pod metalow� powierzchni� pojawi� si� naczynia krwiono�ne. Musisz uzbroi� si� w cierpliwo��, gdy� nacieranie potrwa bardzo d�ugo. Zacznij od n�g, a ja zajm� si� przez ten czas p�ucami i sercem.

Praca nasza trwa�a kilka godzin bez przerwy. Pan Kleks od�rubowa� blach�, kt�ra pokrywa�a klatk� piersiow� lalki, i niestrudzenie majstrowa� w jej wn�trzu. Mnie od nacierania wprost omdlewa�y r�ce, doprowadzi�em jednak wreszcie do tego, �e pod metalowym nask�rkiem Alojzego poma�u zacz�y si� ukazywa� liczne rozga��zienia cieniutkich �y�ek.

��Nogi maj� ju� dosy� � rzek� po pewnym czasie pan Kleks nie patrz�c wcale w moj� stron�. � Zajmij si� teraz r�kami.

Zabra�em si� wobec tego do wcierania ma�ci w ramiona i d�onie Alojzego. W�a�nie w tej chwili gdy pojawi�y si� ju� na nich naczynia krwiono�ne, rozleg� si� d�wi�k dzwonka wzywaj�cego na obiad.

Pan Kleks, purpurowy z napi�cia i wysi�ku, rozprostowa� plecy, przy�rubowa� z powrotem blaszan� pokryw� do klatki piersiowej lalki i rzek� do mnie z zadowoleniem:

��Doskonale! �wietnie! Id� teraz na obiad, a ja tymczasem popracuj� nad m�zgiem tego kawalera.

Z �alem opu�ci�em szpital chorych sprz�t�w i uda�em si� do jadalni. Pierwszy podbieg� do mnie Anatol, a za nim pozostali koledzy i zarzucili mnie tysi�cami pyta�:

��Czy Alojzy ju� chodzi?

��Czy m�wi?

��Co robi pan Kleks?

��Kiedy zejdzie na d�?

��Co Alojzy ma w g�owie?

��Czy Alojzy ju� my�li?

Opowiedzia�em im dok�adnie o wszystkim, co dzia�o si� w szpitalu chorych sprz�t�w, a potem szybko zabra�em si� do jedzenia, aby co rychlej wr�ci� do przerwanej pracy.

Gdy byli�my ju� przy deserze, drzwi od jadalni otworzy�y si� nagle.

Dwadzie�cia pi�� par oczu zwr�ci�o si� w ich kierunku.

W drzwiach sta� Alojzy podtrzymywany przez pana Kleksa.

Stawiaj�c niezr�czne i p�ochliwe kroki, posuwa� si� z wolna naprz�d, rozgl�da� si� ciekawie dooko�a i przesadnie gestykulowa� lew� r�k�.

��Macie go! � zawo�a� z tryumfem pan Kleks. � Poznajcie si� z waszym koleg�.

��Dzie� dobry, Alojzy! � odezwa� si� pierwszy Anatol, ol�niony widokiem lalki.

��Dzie� do-bry � odrzek� Alojzy wymawiaj�c z trudem ka�d� sylab�.

��Powiedz jak si� nazywasz! � krzykn�� mu w ucho pan Kleks.

��A-loj-zy Ku-ku-ku� � zaci�� si� Alojzy powtarzaj�c monotonnie i bez przerwy pierwsz� sylab� swego nazwiska.

Pan Kleks otworzy� mu usta, wsun�� pod j�zyk dwa palce i szybko przykr�ci� jak�� �rubk�.

��No, spr�buj m�wi� teraz.

Lalka odetchn�a g��boko i powiedzia�a ju� nieco p�ynniej:

��A-loj-zy Ku-ku-ryk. Nazywam si� A-loj-zy Ku-ku-ryk.

��Doskonale � klasn�� w d�onie pan Kleks � doskonale! Siadaj teraz do sto�u, a wy, ch�opcy, dajcie mu co� do zjedzenia.

Alojzy takim samym powolnym, ostro�nym krokiem zbli�y� si� do sto�u, siad� na krze�le i rzek� bezd�wi�cznym g�osem:

��Daj-cie mi je��.

Jeden z Antonich podsun�� mu talerz z makaronem i poda� widelec.

Alojzy uj�� niezgrabnie widelec w gar�� i zabra� si� do jedzenia. Znaczna cz�� nabieranego makaronu wypada�a mu z ust, reszt� za� powoli �u� i z trudem po�yka�.

��Smaczne � powiedzia� z bladym u�miechem, gdy ju� opr�ni� talerz.

Z zadziwiaj�c� szybko�ci� nabiera� wprawy w jedzeniu, w ruchach i w mowie.

Po godzinie zacz�� uk�ada� d�u�sze zdania, a pod wiecz�r wda� si� z panem Kleksem w rozmow� o Akademii.

Nazajutrz zaprowadzili�my go do parku na spacer. Chodzi� ju� zupe�nie poprawnie i pr�bowa� nawet goni� Anatola, ale zaczepi� si� o w�asn� nog� i upad�.

Jad� coraz staranniej, nauczy� si� trzyma� w d�oniach n� i widelec, a na trzeci dzie� sam si� umy�, uczesa� i ubra�.

Po tygodniu nikt nie by�by ju� w stanie rozpozna� w Alojzym zwyczajnej lalki powo�anej do �ycia przez pana Kleksa.

Gdy rano jak zazwyczaj przynie�li�my panu Kleksowi nasze senne lusterka, pan Kleks rzek� do nas bardzo powa�nie:

��S�uchajcie, ch�opcy! Jutro punktualnie o jedenastej rano odb�dzie si� wielka uroczysto�� w naszej Akademii. Domy�lacie si� zapewne, o co chodzi. Ot� opowiem wam, co moje prawe oko widzia�o na ksi�ycu, czyli histori� o ksi�ycowych ludziach. Na uroczysto�� t� zaprosi�em s�siednie bajki. Powi�kszy�em trzykrotnie sal� szkoln�, aby wszyscy mogli si� w niej pomie�ci�. Ca�y dzisiejszy dzie� przeznaczam na przygotowania. Chcia�bym, aby�cie wygl�dali schludnie i czysto. Poza tym prosz�, aby�cie zaj�li si� uporz�dkowaniem parku i Akademii. Mateusz udzieli wam niezb�dnych wskaz�wek. Ja przez ten czas przygotuj� odpowiedni pocz�stunek dla go�ci. Prosz� mi nie przeszkadza� i nie wchodzi� do kuchni. Czy mog� na was liczy�?

��Tak jest, panie profesorze! � zawo�ali�my ch�rem.

Niezw�ocznie zabrali�my si� do roboty.

Jedni z nas trzepali fotele i dywany, inni zaci�gali i froterowali pod�ogi, myli okna, uprz�tali �cie�ki, pucowali obuwie, k�pali si�, jednym s�owem, w Akademii zawrza�o jak w ulu.

Mateusz bez przerwy kr��y� nad nami, zagl�da� w najmniejsze szpary, pogania� nas i sprawdza� to, co�my zrobili.

Zdawa�o si�, �e wszystko idzie jak najlepiej i �e nic nie jest w stanie zak��ci� panuj�cej w Akademii harmonii.

Sta�o si� jednak inaczej.

Na �wie�o zafroterowanej posadzce w gabinecie pana Kleksa pojawi�a si� nie wiadomo sk�d ka�u�a atramentu. Z poduszek, kt�re wietrzy�y si� na dziedzi�cu, zacz�y si� nagle unosi� tumany pierza. Obsiad�o ono dywany, meble i nasze ubrania, tak �e ledwo mogli�my si� potem doczy�ci�. Okaza�o si�, �e czyja� niewidzialna r�ka poprzecina�a poduszki no�em. Ale to jeszcze nie koniec. W sypialni naszej ni z tego, ni z owego pojawi�y si� ogromne ilo�ci sadzy. Fruwa�a po pokoju opadaj�c na czyst� po�ciel i bielizn�. Gdy jeden z Adam�w usiad� na otomanie rozdar� sobie spodnie, gdy� z otomany stercza�y ostre gwo�dzie.

Krzes�a kto� z�o�liwie wysmarowa� klejem. W �azience nie wiadomo kto poodkr�ca� wszystkie krany i woda zala�a nie tylko ca�� �azienk�, ale i kuchni�, wskutek czego pan Kleks musia� w�o�y� na nogi g��bokie kalosze.

Nie mogli�my w �aden spos�b ustali�, kto tu jest winowajc�. Byli�my w�ciekli, �e ca�a nasza praca idzie na marne, i podejrzliwie spogl�dali�my jeden na drugiego.

Po po�udniu jednak bomba wreszcie p�k�a.

Artur, wchodz�c po schodach na pierwsze pi�tro, spostrzeg� przypadkowo przez uchylone drzwi Alojzego, kt�ry no�yczkami przecina� druty elektryczne. Pobieg� wi�c szybko po mnie i obaj niespodzianie wpadli�my do pokoju. Alojzy roze�mia� si� g�upio, ale nie przerywa� bynajmniej swojego zaj�cia.

Wyrwa�em mu z r�k no�yczki. Tak go to rozgniewa�o, �e kopn�� stoj�cy obok st� i wywr�ci� go wraz ze wszystkim, co na nim sta�o.

��Alojzy, opami�taj si� � rzek� Artur.

��Nie chc� si� opami�ta�! � zawo�a� Alojzy. � B�d� wszystko niszczy�, bo tak mi si� podoba! To ja wyla�em atrament w gabinecie, to ja podziurawi�em poduszki, to ja napu�ci�em sadzy do sypialni! I co mi zrobicie? Nic. A je�li b�dziecie mi si� sprzeciwiali, podpal� ca�� t� bud� i ju�!

Przera�eni pobiegli�my do kuchni do pana Kleksa i opowiedzieli�my mu o �obuzerskich wybrykach Alojzego.

Pan Kleks upu�ci� na pod�og� tort, kt�ry trzyma� w�a�nie w r�kach, i zas�pi� si� bardzo.

��Przewidzia�em, �e z tym Alojzym b�d� nieprzyjemno�ci � rzek� z zak�opotaniem. � Trudno. Dajcie mu, ch�opcy, spok�j, to nie jest wina jego, lecz mechanizmu. Tak jak nastawia si� budzik na pewn� godzin�, mo�na r�wnie� nastawi� mechaniczn� lalk� na wykonywanie pewnych czynno�ci. Czuj� w tym spraw� Filipa. Ale jestem zupe�nie bezsilny. Rozumiecie? Jestem bezsilny.

Przez chwil� panowa�o milczenie, po czym pan Kleks ci�gn�� dalej:

��Nie znam mechanizmu Alojzego. Jest to sekret Filipa, kt�ry go skonstruowa�. Dlatego te� musimy by� dla Alojzego wyrozumiali i cierpliwi. W gruncie rzeczy prze�cign�� was wszystkich. Jest po prostu cudownym tworem. Nauczy� si� ju� w Akademii wszystkiego i umie nawet m�wi� po chi�sku. Zdaje mi si�, �e dos�ownie zjad� m�j s�ownik chi�ski, bo nigdzie go nie mog� znale��. Id�cie do swojej pracy. My�l�, �e Alojzy sam wreszcie si� uspokoi, gdy zobaczy, �e nikt nie zwraca na niego uwagi.

Wyszli�my z kuchni bardzo strapieni. O ile Anatol by� mi�ym ch�opcem i dobrym koleg�, o tyle Alojzy od d�u�szego ju� czasu dokucza� nam swymi drwinami i docinkami. Kpi� sobie ze wszystkich i ze wszystkiego, odnosi� si� z lekcewa�eniem do pana Kleksa, po nocach nie dawa� nam spa�, a Mateuszowi przy ka�dej sposobno�ci wyrywa� pi�ra z ogona. Pocz�tkowo znosili�my cierpliwie jego wybryki, potem jednak zacz�li�my go unika�, tak �e wolny czas musia� sp�dza� samotnie albo z Anatolem, kt�rego nieustannie dr�czy�, potr�ca� i szczypa�.

By� antypatycznym, obrzydliwym ch�opcem, chocia� istotnie nie mo�na by�o mu odm�wi� niezwyk�ych zdolno�ci, inteligencji i sprytu.

Trzeba go by�o za wszelk� cen� na jaki� czas unieszkodliwi�, dlatego te� po�wi�ci�em si� dla dobra sprawy i zaproponowa�em mu, aby poszed� ze mn� do parku na szczyg�y.

Alojzy zgodzi� si�, wobec czego urwali�my kilka ga��zek ostu na przyn�t�, przygotowali�my p�tlice z ko�skiego w�osia i zastawili�my sid�a, sami za� przyczaili�my si� w pobliskich krzakach.

��Nudno mi � rzek� szeptem Alojzy. � Jeste�cie g�upcy, je�li mo�ecie wytrzyma� z tym waszym panem Kleksem. Przy pierwszej sposobno�ci uciekn� st�d i wyjad� do Chin. W�a�nie nigdzie indziej, tylko do Chin. Tak sobie postanowi�em.

Nic mu na to nie odpowiedzia�em, on za� snu� dalej swoje zwierzenia.

��Nie prosi�em pana Kleksa, aby uczy� mnie my�le�. Mog�em bez tego si� obej��. Wiem, �e jestem zupe�nie niepodobny do was, chocia� na poz�r niczym si� od was nie r�ni�. W�a�ciwie nie cierpi� was wszystkich, a na pana Kleksa nie mog� patrzy�. Zobaczysz, co ja jeszcze narobi�. D�ugo b�dziecie mnie pami�tali.

M�wi� coraz g�o�niej, wreszcie jednak uspokoi� si�, opar� g�ow� na r�kach i po chwili usn��.

Skorzysta�em z tego, wypu�ci�em z�apanego szczyg�a i cicho st�paj�c na palcach, pobieg�em do Akademii.

Ch�opcy ko�czyli ju� swoje zaj�cia. Pokoje i sale l�ni�y czysto�ci�, a� przyjemnie by�o spojrze�.

Zjedli�my wcze�nie kolacj� i poszli�my spa�.

Alojzego nie by�o i nikt nawet o niego si� nie zatroszczy�. Postanowi� widocznie sp�dzi� noc w parku, czemu wcale si� nie dziwi�em, gdy� wiedzia�em, �e cia�o jego nie odczuwa ch�odu.

Nazajutrz wystroili�my si� od rana i oczekiwali�my przybycia bajek. Pan Kleks po raz pierwszy w�o�y� na siebie zamiast zwyk�ego swego surduta tabaczkowy frak z zielonymi wy�ogami i w milczeniu przechadza� si� po Akademii. By� cokolwiek mniejszy ni� dnia poprzedniego, ale w nowym stroju zmiana ta by�a ledwie dostrzegalna.

Ju� o godzinie dziesi�tej zacz�li nadchodzi� zaproszeni go�cie. Park zaludni� si� mn�stwem najrozmaitszych postaci, jakie dzisiaj mo�na ogl�da� tylko w teatrze lub w kinie.

Aczkolwiek by�a to ju� p�na jesie�, w parku przygrzewa�o s�o�ce i klomby oraz kwietniki nagle pozakwita�y.

Przed ganek zaje�d�a�y powozy i z�ocone karety, w powietrzu lataj�ce dywany i skrzynie furkota�y jak samoloty. Przer�ne kr�lewny i ksi�niczki ci�gn�y w otoczeniu swoich dworzan i pazi�w. Gnomy i krasnoludki roi�y si� na �cie�kach, jak owe �aby po spuszczeniu stawu przez pana Kleksa. Przybywa�y te� zwierz�ta znane z niekt�rych bajek, a wi�c kot w butach, kura znosz�ca z�ote jajka, nied�wiadek Mi�, Kozio�ek Mato�ek, Kaczka Dziwaczka, lis-przechera, czapla i �uraw, a nawet konik polny i mr�wka. Rusa�ka jecha�a w szklanym powozie nape�nionym wod�, a dooko�a niej pluska�y si� z�ote rybki. Nie brak te� by�o Arab�w, Indian i Chi�czyk�w oraz innych najrozmaitszych cudzoziemc�w z bajek i opowie�ci r�nych lud�w.

Pan Kleks wita� wszystkich przy wej�ciu do Akademii, a co najdziwniejsze, ka�dego zna� osobi�cie.

Musz� r�wnie� stwierdzi�, �e najwspanialsi nawet kr�lewicze okazywali panu Kleksowi szczeg�lny szacunek i jego zaproszenie uwa�ali dla siebie za zaszczyt. Widz�c to, doznawa�em uczucia dumy, �e jestem uczniem takiego znakomitego cz�owieka.

Sala szkolna, po rozszerzeniu jej przez pana Kleksa, sta�a si� tak obszerna, �e wszyscy go�cie pomie�cili si� w niej z �atwo�ci�, a gdyby mia�o ich by� nawet trzy lub cztery razy wi�cej, na pewno dla nikogo nie zabrak�oby miejsca.

Mnie wraz z pozosta�ymi ch�opcami przypad�o w udziale zajmowanie si� go��mi. Roznosili�my wi�c na srebrnych tacach i p�miskach przyrz�dzone przez pana Kleksa przysmaki. By�y tam r�ne torty i ciastka, czekoladki, kwiaty i owoce w cukrze, pierniki, lody, kremy, winogrona i orzechy, wy�mienite przysmaki wschodnie dla bajek arabskich, napoje gor�ce i zimne, a nawet kompot i cukierki z kolorowych szkie�ek, z motyli i z pelargonii.

Dla znawc�w i smakosz�w przygotowane by�y r�wnie� pigu�ki na porost w�os�w, sny w pastylkach oraz zielony p�yn.

�abka Podaj�apka usadowi�a si� za moim uchem i podszeptywa�a mi, kogo i jak mam obs�u�y�, co bardzo u�atwi�o mi prac�.

Kiedy wszystkie zaproszone bajki ju� si� zebra�y i zaj�y miejsca, ustawili�my si� pod �cianami. Punktualnie o godzinie jedenastej pan Kleks wszed� na katedr�. W swym tabaczkowym fraku, z Mateuszem na ramieniu, z rozwianym w�osem i mn�stwem galowych pieg�w na nosie wygl�da� wspaniale.

Sal� zaleg�a cisza.

Pan Kleks odchrz�kn�� i zacz�� swoj� opowie��:

��Daleko, daleko, za borem, za rzek�, gdzie ju� nikt nie mieszka, biegnie w�ska �cie�ka. �cie�ka biegnie w g�r� przez kosmat� chmur�, przez bia�e ob�oki biegnie w �wiat wysoki, gdzie w dali podniebnej wisi ksi�yc srebrny. Moje prawe oko bywa�o wysoko, wszystko, co widzia�o, mnie opowiedzia�o.

Ca�a powierzchnia ksi�yca pokryta jest g�rami z miedzi, srebra i �elaza. G�ry poprzecinane s� we wszystkich kierunkach d�ugimi, kr�tymi korytarzami, od kt�rych prowadzi niezliczona ilo�� drzwi do le��cych wzd�u� korytarzy pieczar.

Mieszkaj� w nich ksi�ycowi ludzie, kt�rzy nazywaj� si� Lunnami.

Na powierzchni ksi�yca panuje wieczysty mr�z, dlatego te� Lunnowie nigdy nie opuszczaj� wn�trza g�r. Snuj� si� nieustannie po swoich korytarzach, w�druj� z pi�tra na pi�tro, zapuszczaj� si� w g��b swojej planety, dr��� niestrudzenie metalowe �ciany i prowadz� pracowite �ycie mr�wek.

Ro�linno�ci na ksi�ycu nie ma �adnej, nie ma te� �adnych innych �ywych istot pr�cz Lunn�w.

Lunnowie nie posiadaj� ani cia�a, ani ko�ci. Utworzeni s� z mglistej miazgi podobnej do ob�ok�w i mog� przybiera� najrozmaitsze, dowolne kszta�ty. Miazga ta pokryta jest przezroczyst� elastyczn� pow�ok�, przypominaj�c� �elatyn�.

Wszyscy Lunnowie maj� naczynia ze szk�a, w kt�rym sp�dzaj� czas wolny od pracy. Ka�de z tych naczy� posiada odr�bny kszta�t, dzi�ki czemu Lunnowie mog� wyodr�bni� si� jedni od drugich.

Mieszkania Lunn�w wype�nione s� dziwacznymi sprz�tami z �elaza i miedzi. S� to przer�ne kr��ki, p�ytki, talerze, misy, poustawiane na tr�jnogach lub pozawieszane na �cianach.

�wiat�a Lunnowie nie posiadaj�, natomiast sami promieniuj� w miar� potrzeby. �ywi� si� zielonymi kulkami, kt�re wybieraj� z miedzi. Wydaj� d�wi�ki podobne do uderze� srebrnych dzwonk�w i doskonale w ten spos�b porozumiewaj� si� mi�dzy sob�.

Lunnowie poruszaj� si� podobnie jak ob�oki, to znaczy � p�yn�c. Do pracy nie u�ywaj� �adnych narz�dzi i we wszystkim, co robi�, pos�uguj� si� r�nymi promieniami, kt�re z siebie wydzielaj�.

Tacy s� ksi�ycowi ludzie zwani Lunnami.

Na po�udniu p�kuli ksi�yca, w Wielkiej Srebrnej G�rze, mieszka w�adca Lunn�w, pot�ny i gro�ny kr�l Niesfor. On jeden tylko osi�gn�� taki stopie� doskona�o�ci, �e utraci� sw� przezroczysto�� i ukszta�towa� swe p�ynne cia�o bez potrzeby uciekania si� do szklanego naczynia. Kr�l Niesfor podobny jest do cz�owieka ziemskiego, ma nawet r�ce i nogi, brak mu tylko twarzy, dlatego te� g�owa jego posiada form� g�adkiej kuli.

Kr�l Niesfor nigdy nie wypuszcza z d�oni w�skiego, d�ugiego miecza. Gdy kt�ry z Lunn�w narazi si� na jego gniew, przek�uwa go ostrzem swej klingi.

Wtedy z �elatynowej pow�oki wyp�ywa promienista miazga i ulatnia si� w jednej chwili. Pow�ok� przek�utego Lunna kr�l Niesfor zabiera do swego srebrnego pa�acu i chowa do �elaznej skrzyni.

Pewnego dnia kr�l Niesfor prze�ama� obyczaje swojego ludu i wyszed� na powierzchni� Srebrnej G�ry. Wtedy w�a�nie sta�a si� rzecz, kt�rej nikt nie by� w stanie przewidzie� � w tym miejscu pan Kleks przerwa� i uwa�nie czego� nas�uchiwa�.

Po chwili zacz�� zdradza� zaniepokojenie, kt�re wyra�nie udzieli�o si� wszystkim obecnym. Z parku dolatywa�y krzyki, trzask �amanych ga��zi, brz�k t�uczonych szyb. Widocznie zasz�o co� szczeg�lnego.

Zgie�k przybli�a� si� coraz bardziej, a� nagle drzwi do sali rozwar�y si� z �oskotem i w progu stan�� Alojzy.

By� rozczochrany, brudny, ubranie mia� pomi�te. W d�oni trzyma� s�katy kij.

Na twarzy jego malowa�a si� w�ciek�o��.

��A c� to znaczy, panie Kleks?! � zawo�a� g�osem, kt�ry zamrozi� i przerazi� wszystkich. � Zachcia�o si� wam urz�dza� zabawy beze mnie! Co? Mnie si� zostawi�o szczyg�om na po�arcie, a tu przez ten czas opowiada si� bajeczki! Czego si� gapicie na mnie, wy wszyscy? Fora ze dwora! Wynosi� si� st�d, p�kim dobry!

Przy tych s�owach zacz�� wymachiwa� kijem nad g�owami wystraszonych go�ci.

Pan Kleks zaniem�wi�, spogl�da� przed siebie szklanym wzrokiem i nerwowo szarpa� brwi.

Alojzy bez �adnych przeszk�d buszowa� po sali, wreszcie zbli�y� si� do sto�u zastawionego przysmakami pana Kleksa i z ca�ych si� uderzy� w st� kijem. Rozleg� si� trzask, od�amki porcelany i szk�a posypa�y si� we wszystkie strony, a kremy i napoje ochlapa�y najbli�ej siedz�cych go�ci.

Anatol usi�owa� obezw�adni� Alojzego, ale jednym pchni�ciem pi�ci zosta� obalony na pod�og�.

Powsta� pop�och nie do opisania.

Jedna kr�lewna i dwie ma�e ksi�niczki zemdla�y, pozostali za� go�cie pozrywali si� z miejsc i zaczeli ucieka� drzwiami i oknami.

Pan Kleks sta� nieruchomo jak s�up soli, skurczy� si� tylko nieco i ze smutkiem spogl�da� na Alojzego.

��Hej! Panowie, panowie! � krzycza� Alojzy � mo�e by�cie si� tak troch� pospieszyli? Zmykaj, Kaczko Dziwaczko, bo ci� zjem na obiad! Uciekaj, mr�wko, bo ci� rozdepcz�! Teraz ja si� bawi�, cha-cha-cha!

Z ci�by t�ocz�cych si� do drzwi go�ci wysun�a si� nagle pi�kna blada pani o dumnej postawie. Podesz�a do Alojzego i rzek�a do� stanowczym g�osem:

��Jestem Wieszczk� lalek. ��dam od ciebie, aby� natychmiast opu�ci� sal�!

��Ale Alojzy nie by� ju� zwyk�� lalk� i dlatego Wieszczka nie mia�a nad nim w�adzy. Roze�mia� si� jej szyderczo w twarz, odwr�ci� si� plecami i rozpychaj�c si� brutalnie, zawo�a�:

��To jeszcze nie koniec, panie Kleks! Odechce si� panu pa�skich bajeczek! Z pa�skiej Akademii zostan� trociny. Rozumie pan? Tro-ci-ny!

Alfred, nie mog�c znie�� tej sceny, rozp�aka� si�.

Inni ch�opcy stali przera�eni i spogl�dali na pana Kleksa. Ja dygota�em wprost z oburzenia i uczucia przykro�ci.

Sala stopniowo opr�nia�a si�, a� wreszcie opustosza�a ca�kiem.

Z parku dolatywa� turkot odje�d�aj�cych powoz�w i karet. Zemdlon� kr�lewn� wynie�li jej paziowie na r�kach.

Zostali�my sami z panem Kleksem znieruchomia�ym i zapatrzonym przed siebie.

Tymczasem sala zmniejszy�a si� i powr�ci�a do zwyk�ych swoich rozmiar�w, niebo zachmurzy�o si� i znowu zacz�� pada� drobny jesienny deszcz.

Alojzy z min� pe�n� zadowolenia rozsiad� si� w fotelu na wprost pana Kleksa i wyzywaj�co gwizda�.

Wreszcie pan Kleks si� ockn��. Rozejrza� si� po pustej sali, popatrzy� na nas, stoj�cych pod �cianami, potem na Alojzego i rzek� spokojnie, jak gdyby nigdy nic:

��Szkoda, ch�opcy, �e nie mog�em opowiedzie� do ko�ca historii o ksi�ycowych ludziach. B�d� musia� od�o�y� to do innej ksi��ki! Trudno. Zdaje si�, �e czas ju� na obiad. Prawda, Mateuszu?

��Awda, awda! � zawo�a� Mateusz i pofrun�� w kierunku jadalni.

Nie zwracaj�c uwagi na Alojzego, pan Kleks przeszed� obok niego, uni�s� si� w powietrze i pop�yn�� w �lad za Mateuszem, przytrzymuj�c r�kami rozwiewaj�ce si� po�y swego tabaczkowego fraka.

Taki to by� wspania�y cz�owiek!

Kiedy przed p�rokiem zacz��em pisa� ten pami�tnik, wcale nie przypuszcza�em, �e zajmie on tyle miejsca i �e b�d� mia� do opisania tak wiele rozmaitych, przedziwnych wydarze�.

Ostatnio za� wypadki potoczy�y si� tak szybko, �e trudno mi wprost uporz�dkowa� je w pami�ci.

Najwa�niejsze jest to, �e z panem Kleksem od pewnego czasu zacz�y si� dzia� rzeczy ca�kiem niezrozumia�e.

Przede wszystkim wi�c zauwa�yli�my wszyscy, �e co� popsu�o si� w jego powi�kszaj�cej pompce. Jak ju� wspomnia�em przedtem, odbi�o si� to w spos�b widoczny na jego wzro�cie: pan Kleks z ka�dym dniem stawa� si� odrobin� mniejszy i nigdy ju� nie m�g� osi�gn�� wzrostu z dnia poprzedniego. Wprawi�o go to w stan zdenerwowania, coraz bardziej by� roztargniony i zamy�la� si� w chwilach najmniej stosownych. Kt�rego� dnia zamy�li� si� wje�d�aj�c po por�czy do g�ry i przez par� godzin siedzia� na niej okrakiem pomi�dzy dwoma pi�trami. Innym razem, fruwaj�c nad sto�em z polewaczk� w r�ce, zapomnia�, �e jest w powietrzu, i zaduma� si� tak g��boko, �e spad� na p�misek z pieczeni� barani�, czego wcale nie zauwa�y�.

Od pewnego czasu ubytek wzrostu pana Kleksa sta� si� wprost zatrwa�aj�cy. Alfred, kt�ry by� najmniejszy spo�r�d nas, przewy�sza� go niemal o g�ow�.

��Zobaczycie, �e je�li tak dalej p�jdzie, za miesi�c w og�le nie b�dzie ju� pana Kleks � drwi� sobie na g�os Alojzy.

Musz� zaznaczy�, �e to, co Alojzy wyprawia� w Akademii, przechodzi�o wszelkie wyobra�enie. Po awanturze z bajkami nikt ju� nie m�g� sobie z nim poradzi�, a pan Kleks puszcza� mu p�azem wszystkie wybryki.

Alojzy wstawa�, kiedy chcia�, opuszcza� wyk�ady, na sennych lusterkach malowa� karykatury pana Kleksa, bez pytania wchodzi� do kuchni i wrzuca� do garnk�w �aby i paj�ki, podziurawi� ig�� baloniki pana Kleksa i wszystkim nam nieustannie dokucza�. Nienawidzili�my go i doznawali�my uczucia ulgi, gdy Alojzy zasypia� albo wychodzi� do parku.

Pan Kleks na wszystko mu pozwala�, tak jak gdyby si� ba�. Ma�o tego � w miar� jak wzrasta�o zuchwalstwo Alojzego, s�ab�a w�adza i powaga pana Kleksa. Coraz cz�ciej zaniedbywa� kuchni� i zapomina� o naszych obiadach, nie dba� zupe�nie o swoje piegi, a nawet przesta� za�ywa� pigu�ki na porost w�os�w, wskutek czego ca�kiem niemal wy�ysia� i straci� zarost na twarzy.

Ale dziwna przemiana dotkn�a nie tylko samego Kleksa. R�wnie� gmach Akademii skurczy� si� nieco, pokoje zrobi�y si� ni�sze, meble i sprz�ty zmniejszy�y si�, a ��ka sta�y si� kr�tsze. Park, kt�ry dot�d przypomina� rozleg�� puszcz�, zmala� i przerzedzi� si�, a pot�ne d�by i buki przeistoczy�y si� w ma�e i niepozorne drzewa.

Przemiana ta odbywa�a si� oczywi�cie stopniowo i bardzo powolnie, jednak po miesi�cu sta�a si� ju� tak widoczna, �e wszyscy odczuwali�my smutek i l�k.

Jeden tylko Alojzy nie traci� animuszu, �piewa� na ca�y g�os, gwizda�, trzaska� drzwiami, wybija� kamieniami kolorowe szyby, dra�ni� Mateusza i chwilami stawa� si� nie do zniesienia.

Pan Kleks przygl�da� mu si� w milczeniu, drapa� si� z zak�opotaniem w �ysin� i co pewien czas usypia� zapominaj�c nieraz po przebudzeniu napi� si� zielonego p�ynu.

Zrozumieli�my, �e zbli�a si� koniec naszej Akademii.

W Wigili� Bo�ego Narodzenia pan Kleks zebra� nas wszystkich w sali szkolnej i rzek� do nas ze smutkiem w g�osie:

��Drodzy moi ch�opcy, nie mogli�cie nie zauwa�y� tego, co dzieje si� dooko�a was. Widzicie, jak od pewnego czasu zmala�em. M�wi�c do was, musz� sta�, a�eby�cie mnie mogli widzie� zza katedry. Wszystko, co was otacza, zmniejsza si� i maleje. Rozumiecie chyba sami, jaka jest tego przyczyna. Ot, po prostu i zwyczajnie bajka o mojej Akademii dobiega ko�ca. B�d�cie przygotowani na to, �e Akademia ta w og�le przestanie istnie�, a i ze mnie prawie nic nie pozostanie. Przykro mi b�dzie rozsta� si� z wami. Sp�dzili�my wsp�lnie ca�y rok, by�o nam weso�o i przyjemnie, ale przecie� wszystko musi mie� sw�j koniec.

��A co z nami si� stanie, panie profesorze? � zawo�a� Anastazy t�umi�c p�acz.

Pan Kleks spojrza� na� z rozczuleniem i rzek�:

��M�j Anastazy, ka�dy z was ma sw�j dom, do kt�rego wr�ci. W ka�dym razie pami�taj o jednym: dzi� w o p�nocy obowi�zkowo otw�rz bram�, po czym klucz wrzu� do stawu. Znajdziesz przy brzegu przer�bl�, kt�r� specjalnie w tym celu wyr�ba�em w lodzie. Na tym zako�czy si� w�a�nie bajka o Akademii pana Kleksa.

Wszystkim nam zrobi�o si� niezmiernie smutno. Otoczyli�my Pana Kleksa i ca�owali�my go po r�kach, kt�re sta�y si� ju� tak ma�e, jak r�ce dziecka.

Pan Kleks obejmowa� nas serdecznie, potrz�sa� swoj� �ys� g��wk� i nieznacznie ociera� �zy z oczu.

By�a to bardzo wzruszaj�ca scena, kt�r� przez ca�e �ycie zachowa�em w pami�ci.

Tymczasem nadszed� wiecz�r. Za oknami pada� �nieg i pe�no p�atk�w �nie�nych migota�o na szybach.

Pan Kleks otworzy� lufcik, spojrza� w niebo i rzek� do nas z �agodnym u�miechem:

��No, dosy�, ch�opcy, przesta�cie si� rozrzewnia�! Przygotowa�em dla was niespodziank� wigilijn�, chod�cie ze mn� na g�r�.

Pan Kleks lekko jak pi�rko w�lizn�� si� po por�czy, my za� pod��yli�my za nim przeskakuj�c po kilka schod�w na raz. Gdy zebrali�my si� ju� wszyscy na drugim pi�trze, pan Kleks wyj�� p�k kluczy i otworzy� nimi drzwi od pokoj�w, kt�re dot�d stale by�y pozamykane. Mrok jednak zapad� tak szybko, �e nic nie mogli�my w ciemno�ciach rozpozna�.

Pan Kleks wyj�� tajemniczo z ogniotrwa�ej kieszonki p�omyk �wiecy i wszed� do jednego z pokoj�w.

Po chwili pojawi�y si� w g��bi �wiate�ka i niebawem rozla�a si� dooko�a niezwyk�a jasno��. Byli�my ol�nieni. Po�rodku ogromnej sali sta�a wspania�a choinka, roz�wietlona setkami p�on�cych �wieczek i przepysznie ubrana �licznymi zabawkami, �a�cuchami, z�otymi i srebrnymi ni�mi, p�atkami szklanego �niegu i mn�stwem najrozmaitszych ozd�b. Choink� otacza�y pi�knie nakryte sto�y, uginaj�ce si� pod ci�arem p�misk�w, salaterek i waz.

W uroczystym nastroju zasiedli�my do wieczerzy.

Rozgl�daj�c si� wko�o, spostrzeg�em, �e byli�my w tej samej sali, w kt�rej poprzednio mie�ci� si� szpital chorych sprz�t�w. Rozpozna�em te� wi�kszo�� otaczaj�cych mnie mebli. By�y to sto�y, krzes�a, stoliki, zegary, kt�re jeszcze niedawno przypomina�y stare rupiecie, teraz za�, wyleczone przez pana Kleksa, l�ni�y, po�yskiwa�y �wie�utk� politur� i wygl�da�y jak nowe.

Pan Kleks wbrew dotychczasowym zwyczajom siedzia� w�r�d nas i zajada� z apetytem przer�ne gatunki ryb pi�trz�cych si� na p�miskach.

Po wieczerzy zebrali�my si� wszyscy dooko�a choinki, gdy� pan Kleks przygotowa� dla nas gwiazdkowe podarunki, kt�re nam rozdawa� niczym �wi�ty Miko�aj.

Gdy przysz�a kolej na Alojzego, okaza�o si�, �e nie ma go po�r�d nas, i nagle stwierdzili�my, �e nie by�o go r�wnie� podczas wieczerzy.

Pan Kleks zaniepokoi� si� bardzo.

��Gdzie� jest Alojzy? Co si� z nim sta�o? Mateuszu, le� czym pr�dzej i szukaj Alojzego.

Anatol przera�ony zerwa� si� z krzes�a.

��Panie profesorze � zawo�a� � ja wiem, gdzie on jest! Prosi�em go i b�aga�em, �eby tego nie robi�. Nie chcia� mnie us�ucha�.

Pan Kleks podbieg� do Anatola i, blady jak p��tno, wpi� si� palcami w jego rami�:

��M�w! M�w! Gdzie jest Alojzy?!

��Alojzy jest w sekretach pana profesora � wyszepta� Anatol dr��cym g�osem i bez si� opad� na krzes�o.

Spojrza�em odruchowo na sufit. Z g�ry wyra�nie dobiega�y odg�osy czyich� krok�w.

Pan Kleks jednym susem znalaz� si� przy oknie, otworzy� lufcik i wyp�yn�� na zewn�trz.

Zrozumieli�my, �e sta�a si� rzecz straszna. �aden z nas nie o�mieli�by si� nigdy wedrze� do sekret�w pana Kleksa. Wiedzieli�my, �e za co� podobnego grozi�o, poza innymi karami, wyp�dzenie z Akademii. Zreszt� zbyt szanowali�my pana Kleksa, aby kt�rykolwiek z nas odwa�y� si� przekroczy� jego surowy zakaz. Na to m�g� sobie pozwoli� tylko Alojzy, ta znienawidzona przez wszystkich, zuchwa�a, zarozumia�a i przem�drza�a lalka.

W ogromnym napi�ciu oczekiwali�my dalszego rozwoju wypadk�w.

Gdy tak trwali�my pe�ni niepokoju, rozmawiaj�c szeptem mi�dzy sob�, nagle drzwi otworzy�y si� i do sali wpad� Alojzy, ca�y wysmarowany sadz�, nios�c w d�oniach niewielk� hebanow� szkatu�k�.

��Mam sekrety pana Kleksa! � zawo�a� zdyszany. � Zaraz je obejrzymy! Patrzcie, oto s� sekrety, cha-cha-cha!

Z tymi s�owy postawi� szkatu�k� na stole, otworzy� j� wytrychem i wysypa� z niej kilkana�cie porcelanowych tabliczek, zapisanych drobnym chi�skim pismem.

Nie rozumieli�my, co to znaczy. Nikt z nas nie zna� chi�skiego. Byli�my oszo�omieni niezwyk�ym wygl�dem Alojzego i jego zuchwalstwem.

��Ja jeden tu czytam po chi�sku! � wo�a� Alojzy. � Ja jeden potrafi� odkry� sekrety pana Kleksa. Dowiemy si� wreszcie, kim jest ten napuszony dziwak! Cha-cha-cha!

Naraz w otworze lufcika ukaza�a si� blada, wykrzywiona twarz pana Kleksa. Kiedy wp�yn�� do sali, by� o po�ow� mniejszy ni� przedtem. Mia� po prostu wzrost pi�cioletniego ch�opca.

Alojzy widz�c, �e nie zd��y odczyta� tajemniczych chi�skich tabliczek, zmi�t� je jednym zamachem r�ki ze sto�u na pod�og� i pocz�� je depta� z ca�ych si� obcasami, a� pot�uk� je i star� na drobny proszek.

Nikt nie zd��y� mu przeszkodzi� w tym dziele zniszczenia.

��Zniszczy�e� moje sekrety, Alojzy � rzek� pan Kleks g�osem spokojnym, lecz surowym. � Wobec tego ja zniszcz� ciebie. Jeste� dzie�em moich r�k i z r�k moich zginiesz.

Po tych s�owach w�o�y� do ucha powi�kszaj�c� pompk�, nacisn�� j� parokrotnie, po�kn�� kilka pigu�ek na porost w�os�w i po chwili sta� si� dawnym, wspania�ym panem Kleksem.

Brawura i zuchwalstwo Alojzego znik�y bez �ladu.

Pan Kleks wyj�� z jednej z szaf du�� sk�rzan� walizk�, otworzy� j� i postawi� na stole. Nast�pnie zbli�y� si� do Alojzego i nie m�wi�c ani s�owa, posadzi� go na stole obok walizki. Przygotowaniom tym przypatrywali�my si� z zapartym oddechem. Po chwili pan Kleks obj�� d�oni� prawe rami� Alojzego, od�rubowa� je i bezw�adn� zupe�nie r�k� w�o�y� do walizki. W podobny spos�b odkr�ci� r�wnie� drug� r�k� oraz nogi i wrzuci� na dno walizki. Na stole pozosta� jedynie kad�ub z g�ow�.

Alojzy milcza�, �ledz�c z przera�eniem czynno�ci pana Kleksa.

Pan Kleks uj�� go tymczasem obur�cz za g�ow� i pokr�ci� ni� w lew� stron�. �ruba lekko ust�pi�a i niebawem g�owa Alojzego zosta�a oddzielona od tu�owia. W�wczas pan Kleks od�rubowa� ciemi� i wysypa� z g�owy ca�� jej zawarto��. By�y tam litery, p�ytki d�wi�kowe, szklane rurki oraz mn�stwo k�ek i spr�ynek.

Wreszcie pan Kleks rozebra� na cz�ci tu��w Alojzego, cz�ci te u�o�y� wraz z g�ow� w walizce i walizk� zamkn��.

Wszyscy odetchn�li�my z ulg�: Alojzy � ta niegodziwa karykatura cz�owieka � przesta� istnie�.

Jeden tylko Anatol mia� �zy w oczach.

��M�j Bo�e � szepta� � m�j Bo�e, co teraz powiem Filipowi? Przecie� kaza� mi pilnowa� i strzec Alojzego. Taka pi�kna lalka� Taka pi�kna!

Tymczasem pan Kleks na nowo skurczy� si� i zmala�. Zwr�ci� do nas swoj� twarzyczk� dziecka i rzek�:

��Nie przejmujcie si�, ch�opcy, tym wszystkim. Domy�la�em si�, �e takie w�a�nie b�dzie zako�czenie naszej bajki. Niebawem b�dzie ju� po wszystkim. Alojzy wykrad� mi moje sekrety. Na tych porcelanowych tabliczkach, kt�re podepa� i pot�uk�, wypisana by�a ca�a wiedza, kt�r� przekaza� mi doktor Paj-Chi-Wo. Sko�czy�o si� odt�d gotowanie kolorowych szkie�ek, unoszenie si� w powietrzu, odgadywanie waszych my�li, powi�kszanie przedmiot�w, leczenie chorych sprz�t�w. Utraci�em wszystkie moje umiej�tno�ci, z kt�rych s�yn��em w s�siednich bajkach i kt�re ws�awi�y mnie i moj� Akademi�. Zamiast jednak martwi� si�, za�piewajmy sobie lepiej kol�d�. Zgoda?

Zanim pan Kleks zd��y� zaintonowa� pie��, otworzy�y si� drzwi i wszed� fryzjer Filip. Czapk� i futro mia� pokryte �niegiem. By� czerwony od mrozu i w�ciek�o�ci.

��Czemu� to nie otwieracie bramy? � wo�a� trz�s�c si� z gniewu. � Musia�em prze�azi� przez mur, �eby si� do was dosta�. Durnie! Dosy� mam tej ca�ej waszej Akademii! Anatolu, zabieram ci� do domu. Gdzie Alojzy?

Anatol nie�mia�o zbli�y� si� do Filipa.

��Alojzy� Alojzy� tam� w tej walizce � wybe�kota� z przera�eniem w g�osie.

Filip podbieg� do walizki, otworzy� j�, spojrza� i zachwia� si� na widok zepsutej lalki.

��A wi�c tak, panie Kleks! � sykn�� przez z�by. � Tak pan dotrzyma� naszej umowy? Dwadzie�cia lat pracowa�em nad moj� lalk�, znosi�em panu piegi i kolorowe szkie�ka, odda�em panu ca�y m�j maj�tek, aby m�g� pan stworzy� t� g�upi� Akademi�. Mia� pan za to z Alojzego zrobi� cz�owieka. I co pan zrobi�? Zmarnowa� pan ca�y trud, ca�y wysi�ek mojego �ycia! Nie ujdzie to panu p�azem, nie, panie Kleks. Ja panu poka��, co potrafi Filip, kiedy chce si� zem�ci�. Ja panu poka��!

Po tych s�owach wyj�� z bocznej kieszeni d�ug� brzytw�, otworzy� j� i zbli�y� si� do choinki.

Pan Kleks obserwowa� go w milczeniu i sta� si� tylko jeszcze mniejszy, ani�eli by� przedtem.

Filip, nie powstrzymywany przez nikogo, zabra� si� do roboty. Ostrzem brzytwy obcina� po kolei wszystkie p�omyki �wiec jarz�cych si� na choince i chowa� je do kieszeni futra.

W miar� znikania p�omyk�w w sali pocz�o si� �ciemnia�, a� wreszcie zapad� zupe�ny mrok. Co si� dzia�o dalej, nie wiem. Ogarni�ty trwog� wybieg�em na schody i nie wiedz�c nawet kiedy i jak znalaz�em si� na dziedzi�cu.

By�a pi�kna, mro�na noc grudniowa. �nieg przesta� pada� i w �wietle ksi�yca iskrzy�a si� jego biel.

Ca�a Akademia, jej mury i park widoczne by�y jak na d�oni.

Mign�a mi przed oczami posta� Anastazego, a po chwili us�ysza�em zgrzyt zamka. Anastazy otworzy� bram� i jak przez sen zobaczy�em przesuwaj�ce si� przede mn� wyd�u�one cienie moich koleg�w.

Chcia�em krzykn��: "Do widzenia, ch�opcy!", ale g�os zamar� mi w krtani.

Ksi�yc razi� mnie w oczy i oblewa� swoim tajemniczym blaskiem.

Usiad�em na �awce, gdy� poczu�em nagle okropne znu�enie. Ca�ym wysi�kiem woli panowa�em nad sob�, aby nie usn��.

W tej samej jednak chwili uderzy�a mnie rzecz niezwyk�a: gmach Akademii nie by� ju� dawnym wspania�ym gmachem. Nie spostrzeg�em zupe�nie, �e zmniejszy� si� o po�ow� i nadal kurczy� si� w moich oczach. To samo sta�o si� z parkiem i z otaczaj�cym go murem.

Szumia�o mi w uszach, a przed oczami fruwa�y czerwone p�atki.

Gmach Akademii zmniejsza� si� bez przerwy.

Gdy by� ju� wielko�ci zwyczajnej szafy, z drzwi jego wysz�a jaka� male�ka posta� kt�ra zbli�y�a si� do mnie. By� to pan Kleks. Taki sam pan Kleks, jakim widzia�em go niegdy� w szklance.

Tymczasem niebo nade mn� si� obni�y�o i ksi�yc wisia� na nim jak lampa na suficie. Mur otaczaj�cy Akademi� przybli�y� si� i wyra�nie rozr�nia�em w nim furtki prowadz�ce do s�siednich bajek.

Czas up�ywa� i wszystko doko�a mnie kurczy�o si� coraz bardziej. Powieki mi si� klei�y i ogarn�a mnie taka senno��, �e niepostrze�enie usn��em.

Gdy po chwili otworzy�em oczy, przeobra�enie otaczaj�cych mnie przedmiot�w dobiega�o ko�ca.

Znajdowa�em si� w pokoju o�wietlonym z g�ry du�� kulist� lamp�. Gmach Akademii przemieni� si� w klatk�, w kt�rej siedzia� zamy�lony Mateusz. W miejscu gdzie przypada� park, le�a� pi�kny zielony dywan, haftowany w drzewa, krzaki i kwiaty. Tam, gdzie by� mur, sta�a biblioteka, a furtki w murze zamieni�y si� w grzbiety ksi��ek, na kt�rych wyci�ni�te by�y z�otymi literami ich tytu�y. Znajdowa�y si� tam wszystkie bajki pana Andersena i braci Grimm, bajka o dziadku do orzech�w, o rybaku i rybaczce, o wilku, kt�ry udawa� �ebraka, o krasnoludkach i sierotce Marysi, o Kaczce Dziwaczce i wiele, wiele innych.

Siedzia�em na tapczanie, a u mych st�p na pod�odze sta� pan Kleks. By� ju� nie wi�kszy ni� m�j ma�y palec. R�k i n�g jego nie mog�em zupe�nie rozr�ni� i w�a�ciwie jedynie �ysa g��wka ja�nia�a w �wietle lampy.

Uj��em go delikatnie w dwa palce i postawi�em na swojej d�oni. Ledwie dos�yszalnym g�osem pan Kleks rzek� do mnie:

��B�d� zdr�w, Adasiu, musimy si� po�egna�. Jeste� mi�ym i dzielnym ch�opcem. �ycz� ci powodzenia w �yciu. Kto wie, mo�e spotkamy si� jeszcze w jakiej� innej bajce.

Po tych s�owach pan Kleks sta� si� zn�w o po�ow� mniejszy. By� wielko�ci �liwki, a potem � potem ju� tylko wielko�ci orzecha laskowego.

I nagle zasz�a rzecz najmniej oczekiwana.

Przedmiot wielko�ci orzecha laskowego przesta� by� panem Kleksem. A sta� si� guzikiem. Po prostu zwyczajnym guzikiem, kt�ry po�yskiwa� blador�ow� powierzchni�.

Mateusz, zdawa�o si�, czeka� tylko na ten moment.

Wyfrun�� z klatki, usiad� mi na ramieniu, potem zeskoczy� na moj� d�o�, porwa� w dzi�b guzik i sfrun�� z nim na pod�og�.

Czy� nie domy�lili�cie si� jeszcze, �e by� to guzik od cudownej czapki bogdychan�w, cudowny guzik doktora Paj-Chi-Wo, maj�cy przywr�ci� Mateuszowi jego ksi���c� posta�? Czy� nie przysz�o wam dotychczas na my�l, �e pan Kleks by� owym guzikiem, kt�ry doktor Paj-Chi-Wo przeobrazi� w cz�owieka?

Je�eli chodzi o mnie, uprzytomni�em sobie to dopiero w�wczas, gdy dostrzeg�em stopniowe przemiany Mateusza. Pocz�� on mianowicie p�cznie� i powi�ksza� si�. Skrzyd�a j�y poma�u przybiera� kszta�t ludzkich ramion, nogi wyd�u�y�y si�, na miejscu dzioba zaznaczy�y si� zarysy twarzy.

Przybieraj�c coraz bardziej na wzro�cie, Mateusz ju� po kilku minutach sta� si� wi�kszy ode mnie. Zanim zd��y�em zda� sobie spraw� z zachodz�cych w mych oczach wydarze�, ujrza�em przed sob� wytwornego pana w wieku lat czterdziestu, o w�osach przypr�szonych lekk� siwizn�.

Sk�oni�em si� przed nim nisko i rzek�em:

��Ciesz� si�, �e mog� powita� Wasz� Ksi���c� Mo��. S�dz�, �e Wasza Ksi���ca Mo�� zasi�dzie niebawem na tronie swojego ojca.

Przem�wienie moje nie bardzo by�o udane, ale przecie� nie mia�em nawet czasu, aby je sobie obmy�li� i przygotowa�. Mateusz, przeobra�ony w cz�owieka, wys�ucha� mych s��w z powag�, a potem nagle roze�mia� si� serdecznie, pog�aska� mnie po twarzy i rzek�:

��Kochany ch�opcze! Nie jestem �adnym ksi�ciem. Po prostu opowiedzia�em ci bajk�, a ty� uwierzy� w jej prawdziwo��. Historia o kr�lu wilk�w by�a przeze mnie zmy�lona.

��No, a ksi���? A doktor Paj-Chi-Wo? � zapyta�em zdziwiony.

��Bajka zawsze jest tylko bajk�, m�j ch�opcze � odrzek� z u�miechem.

��Kim wi�c jeste�, Mateuszu? Co to wszystko ma znaczy�?! � zawo�a�em gubi�c si� ju� zupe�nie.

��Jestem autorem historii o panu Kleksie � odpar� szpakowaty pan. � Napisa�em t� opowie��, gdy� ogromnie lubi� opowie�ci fantastyczne i pisz�c je, sam bawi� si� znakomicie.

Z tymi s�owy wzi�� ze sto�u otwart� ksi��k�, kt�ra tam le�a�a, zamkn�� j� i wstawi� do biblioteki obok innych bajek.

Na grzbiecie tej ksi��ki widnia� napis:

Akademia pana Kleksa