SIEDZIELI SZTYWNO W FOTELACH W STYLU EAMES � dwoje ludzi, kt�rzy wcale nie chcieli tu by�. A mo�e tylko jedno z nich, drugie za� mia�o mu to za z�e. Doktor Ong widywa� ju� takie pary. Wystarczy�y dwie minuty, by si� upewni�: to kobieta wrza�a w�ciek�ym, cho� niemym oporem. Przegra, ale m�czyzna d�ugo b�dzie musia� p�aci� za swoje zwyci�stwo.

��Zak�adam, �e wszystkie finansowe formalno�ci mamy ju� za sob� � zacz�� przyja�nie Camden. � Zatem przejd�my od razu do rzeczy, doktorze.

��Oczywi�cie � zgodzi� si� Ong. � Zacznijmy mo�e od sprecyzowania genetycznych modyfikacji, jakie chc� pa�stwo uzyska� dla swego dziecka.

Kobieta poruszy�a si� gwa�townie. Nie mia�a jeszcze trzydziestki � najwyra�niej by�a jego drug� �on� � ale jej wygl�d cechowa�o pewne znu�enie, jakby �ycie z Camdenem nadw�tli�o jej si�y. By�a szatynk� o br�zowych oczach, jej cera mia�a lekko �niady odcie�, co mog�oby wygl�da� �adnie, gdyby policzki barwi� cho� cie� rumie�ca. Na g�owie mia�a br�zowy kapelusz � ani elegancki, ani pospolity. Jej buty przywodzi�y na my�l obuwie ortopedyczne. Ong zerkn�� do notatek, �eby sprawdzi� imi�: Elizabeth. M�g�by si� za�o�y�, �e ma�o kto je zapami�tuje.

Na fotelu obok Roger Camden emanowa� niespokojn� witalno�ci�. Dobiega� pi��dziesi�tki. Jego g�owa, kszta�tem przypominaj�ca pocisk, niezbyt pasowa�a do starannie przyci�tej fryzury. Ong nie potrzebowa� zagl�da� do notatek, �eby co� o nim wiedzie�. Karykatura owej przypominaj�cej pocisk g�owy zdobi�a ok�adk� wczorajszego �Wall Street Journal�. Camden by� czo�ow� postaci� inwestycji w skrzy�no-granicznych atolach danych. Ong nie by� pewien, o co w�a�ciwie chodzi�o.

��To ma by� dziewczynka. � Elizabeth Camden odezwa�a si� pierwsza. Tego Ong si� nie spodziewa�. Jej akcent okaza� si� kolejn� niespodziank�: arystokratyczno-brytyjski. � Ma by� blondynk�. Oczy zielone. Wysoka. Smuk�a.

Ong si� u�miechn��.

��Pa�stwo z pewno�ci� zdaj� sobie spraw�, �e najpro�ciej jest uzyska� cechy zewn�trzne. Je�li za� chodzi o smuk�� sylwetk�, mo�emy jedynie nada� dziecku pewn� genetyczn� sk�onno�� w tym kierunku. Oczywi�cie, spos�b od�ywiania�

��Tak, tak � wtr�ci� Camden � to oczywiste. Poza tym ma by� inteligentna. Bardzo inteligentna. I �mia�a.

��Przykro mi, panie Camden. Czynniki osobowo�ciowe nie s� jeszcze na tyle zbadane, �eby�my mogli pozwoli� sobie na ich genetyczne�

��Tylko sprawdza�em � przerwa� mu Camden z u�miechem, kt�ry, jak przypuszcza� Ong, mia� sprawia� wra�enie beztroskiego.

��I uzdolniona muzycznie � dorzuci�a Elizabeth.

��Powtarzam, pani Camden: pewna predyspozycja w kierunku muzykalno�ci to jedyne, co mo�emy zagwarantowa�.

��Dobre i to � powiedzia� Camden. � No i oczywi�cie pe�ny zakres korekt na wszystkie potencjalne choroby dziedziczne.

��Rzecz jasna � zgodzi� si� Ong.

Zapad�o milczenie. Jak dot�d, lista wymaga� przedstawia�a si� do�� skromnie, je�li wzi�� pod uwag� pieni�dze Camdena. Zwykle trzeba by�o przekonywa� klient�w, �eby zrezygnowali ze wzajemnie sprzecznych modyfikacji genetycznych, przesadnych korekt albo nierealistycznych oczekiwa�. Ong czeka�. Napi�cie t�a�o w pokoju jak upa�.

��A tak�e � odezwa� si� w ko�cu Camden � wyeliminowanie potrzeby snu.

Elizabeth Camden gwa�townie odwr�ci�a g�ow� i zapatrzy�a si� w okno.

Ong z�o�y� r�ce na magnetycznym przycisku do papieru.

��Czy wolno mi zapyta�, sk�d pan wie, �e istnieje program takiej modyfikacji genetycznej?

��Zatem nie zaprzecza pan, �e istnieje � u�miechn�� si� Camden. � Jestem got�w zap�aci� ka�d� cen�.

��Chcia�bym jednak wiedzie�, sk�d pan wie o istnieniu tego programu. � Ong stara� si� zachowa� spok�j.

Camden si�gn�� do kieszeni. Jedwab jego ubrania zmarszczy� si� i ponaci�ga�. Najwyra�niej garnitur i jego w�a�ciciel nale�eli do dw�ch r�nych sfer. Ong przypomnia� sobie, �e Camden jest jagaist�, przyjacielem samego Kenzo Yagai. Camden wr�czy� Ongowi wydruk z komputera, zawieraj�cy g��wne za�o�enia programu.

��Mo�e pan sobie darowa� szukanie przecieku w systemie ochronnym banku danych, doktorze, bo go pan nie znajdzie. Na pociech� dodam, �e nie znajdzie go te� nikt inny. No, dobrze. � Nagle pochyli� si� do przodu. Zmieni� ton. � Wiem, �e do tej pory stworzyli�cie dwadzie�cioro dzieci, kt�re w og�le nie potrzebuj� snu. I jak do tej pory dziewi�tna�cioro z nich cieszy si� dobrym zdrowiem, wysok� sprawno�ci� intelektualn� i doskonale rozwija si� pod wzgl�dem psychicznym. Fizycznie te� zreszt� bij� na g�ow� zwyk�e dzieci. Najstarsze ma dopiero cztery lata, a ju� potrafi czyta� w dw�ch j�zykach. Wiem te�, �e za kilka lat wypu�cicie t� modyfikacj� na rynek. Chc� tylko, �eby moja c�rka otrzyma�a szans� ju� teraz. Cena nie gra roli.

Ong wsta�.

��Nie jestem upowa�niony do negocjacji w tej sprawie, panie Camden. Ani sprawa kradzie�y danych�

��Kt�ra wcale nie by�a kradzie��. To wasz system wpu�ci� ba�k� z t� informacj� do systemu publicznego. I �ycz� dobrej zabawy, je�li zechcecie udowodni�, �e by�o inaczej.

���ani te� sprzeda�y tej w�a�nie modyfikacji nie le�y w zakresie moich kompetencji. Obie te sprawy musz� zosta� om�wione przez Zarz�d Instytutu.

��Ale� oczywi�cie, oczywi�cie. A kiedy b�d� m�g� z nimi porozmawia�?

��Pan?

Camden, nie wstaj�c z fotela, spojrza� mu prosto w oczy. Ongowi przysz�o na my�l, �e z tej pozycji niewielu ludzi potrafi�oby spogl�da� tak pewnie.

��Naturalnie. Chcia�bym przedstawi� swoj� ofert� komu�, kto ma do�� kompetencji, by j� przyj��. Chodzi przecie� o zwyk�y dobry interes.

��To nie jest tylko i wy��cznie transakcja handlowa, panie Camden.

��Nie jest to tak�e tylko i wy��cznie przedmiot bada� naukowych � odparowa� Camden. � Wasza instytucja ma przecie� przynosi� doch�d. I korzystacie przy tym z ulg podatkowych przys�uguj�cych tylko firmom, kt�re respektuj� pewne regulacje prawne.

Przez chwil� Ong nie m�g� si� zorientowa�, co tamten ma na my�li.

��Pewne regulacje prawne?

��Kt�re maj� na celu ochron� praw mniejszo�ci, tak�e �o��cych na wasze utrzymanie. Wiem, �e nie wykorzystywano ich jeszcze do obrony praw klient�w, z wyj�tkiem ograniczania dost�pu do instalacji energii Y. Ale w ka�dej chwili mo�na je wypr�bowa�, doktorze Ong. Mniejszo�ci maj� prawo korzysta� z tych samych ofert handlowych, co og�. Wiem, �e Instytut nie by�by zadowolony z procesu s�dowego, doktorze. Tymczasem w�r�d rodzin, w kt�rych przeprowadzono genetyczne testy beta, nie ma ani kolorowych, ani �yd�w.

��Rozprawa s�dowa? Przecie� pan nie jest ani kolorowym, ani �ydem.

��Nale�� do innej mniejszo�ci. Jestem Amerykaninem polskiego pochodzenia. Kiedy� nazywa�em si� Kami�ski. � Camden w ko�cu wsta�. I u�miechn�� si� ciep�o. � Niech pan pos�ucha. To przecie� �mieszne. Pan wie i ja wiem, �e dziennikarze i tak si� do tego dorw�. I wie pan te�, �e nie mam ochoty pozywa� was pod tak niepowa�nym zarzutem, maj�c na uwadze chocia�by przedwczesny i nieprzyjemny rozg�os, jaki towarzyszy�by tej sprawie. Nie chc� nikogo straszy�, mo�e mi pan wierzy�. Chc� jedynie, aby moja c�rka mog�a skorzysta� z tak wspania�ego osi�gni�cia. � Wyraz jego twarzy zn�w si� zmieni�. Ong ujrza� na niej co�, czego nigdy by si� nie spodziewa�: smutn� zadum�. � Doktorze, czy wie pan, ile m�g�bym dokona�, gdybym nie musia� spa�?

��Przecie� i tak prawie nie sypiasz � wtr�ci�a szorstko pani Camden.

Camden spojrza� na ni�, jakby dopiero teraz przypomnia� sobie ojej istnieniu.

��Nie, moja droga, nie chodzi mi o to, co jest teraz. Ale kiedy by�em m�ody� w college�u� M�g�bym sko�czy� szko�� i jednocze�nie utrzymywa� No c�, teraz to ju� nie ma najmniejszego znaczenia. Liczy si� jedynie, aby�my doszli do porozumienia, ja i ten pa�ski zarz�d.

��Panie Camden, prosz� natychmiast opu�ci� m�j gabinet.

��Zanim straci pan cierpliwo�� z powodu mojej arogancji? Nie by�by pan pierwszy. Czekam na termin spotkania do ko�ca przysz�ego tygodnia. Czas i miejsce ustalcie sami. Prosz� tylko przekaza� szczeg�y mojej sekretarce, Dianie Clavers. Ja si� dostosuj�.

Ong nie odprowadzi� ich do drzwi. Czu�, jak za uszami pulsuje mu krew. W drzwiach Elizabeth Camden przystan�a i odwr�ci�a si�.

��Co si� sta�o z dwudziestym?

��Co takiego?

��Z dwudziestym dzieckiem. M�� powiedzia�, �e dziewi�tna�cioro rozwija si� normalnie i zdrowo. Co si� sta�o z dwudziestym?

Nadci�nienie ros�o szybko, Ongowi by�o coraz gor�cej. Wiedzia�, �e nie powinien odpowiada�, bo Camden na pewno zna odpowied�, tylko nie powiedzia� nic �onie. Ale wiedzia� te�, �e on, Ong, i tak jej odpowie, cho� p�niej b�dzie gorzko �a�owa� tej chwili s�abo�ci.

��Nie �yje. Zwi�zek mi�dzy rodzicami okaza� si� nietrwa�y. Rozwiedli si�, kiedy kobieta by�a w ci��y. P�niej nie mog�a znie�� dwudziestoczterogodzinnego p�aczu dziecka, kt�re nigdy nie �pi.

Elizabeth Camden otwar�a szeroko oczy.

��Zabi�a je?

��To by� wypadek � rzuci� kr�tko Camden. � Troch� za mocno szarpn�a maluchem. � Rzuci� Ongowi nachmurzone spojrzenie. � Opiekunki, doktorze. Na trzy zmiany. Powinni�cie wybiera� rodziny, kt�re sta� na zatrudnienie opiekunek na trzy zmiany.

��To straszne! � wybuch�a pani Camden, a doktor Ong nie m�g� si� zorientowa�, czy chodzi jej o �mier� dziecka, brak opiekunek czy te� o lekkomy�lno�� pracownik�w Instytutu. Zamkn�� oczy.

Kiedy wyszli, wzi�� kilka milimetr�w cyklobenzapryny III. Na b�l w krzy�u, wy��cznie na b�l w krzy�u. Stara rana zn�w da�a zna� o sobie. Potem przez d�ugi czas sta� w oknie, nie wypuszczaj�c z d�oni magnetycznego przycisku do papier�w. Czu�, �e si� uspokaja, �e ucisk w skroniach z wolna ust�puje. Na dole fale jeziora Michigan obmywa�y leniwie nabrze�e. Wczoraj policja w czasie kolejnego nalotu wyp�dzi�a st�d bezdomnych i jeszcze nie zd��yli wr�ci�. Pozosta� po nich �mietnik, rozrzucone mi�dzy drzewami parku wystrz�pione koce, gazety, plastykowe torby jak �a�osne, podeptane chor�gwie. Prawo nie zezwala�o na sypianie w parku, zabrania�o wchodzi� do� bez pozwolenia w�a�ciciela. Prawo nie zezwala�o by� bezdomnym. Ong przygl�da� si�, jak dozorcy parku metodycznie sortuj� gazety i wrzucaj� do samobie�nych pojemnik�w.

Podni�s� s�uchawk� telefonu, �eby zadzwoni� do prezesa Zarz�du Instytutu Biotechniki.

PIERWSZE WSPOMNIENIE LEISHY TO SP�YWAJ�CE W Dӣ linie, kt�rych nie ma. Wiedzia�a, �e ich nie ma, bo kiedy wyci�gn�a r�czk�, �eby je z�apa�, pi�stka pozosta�a pusta. Potem zda�a sobie spraw�, �e sp�ywaj�ce w d� linie to �wiat�o: promienie s�o�ca wpadaj�ce ukosem do jej pokoju spomi�dzy zas�on, spomi�dzy drewnianych rolet w jadalni, spomi�dzy pl�taniny oszklonych kratek w oran�erii. W dniu, w kt�rym odkry�a, �e wodospad z�ota to �wiat�o, za�mia�a si� g�o�no, zachwycona swym odkryciem. Tatu�, kt�ry w�a�nie przesadza� kwiaty, odwr�ci� si� do niej z u�miechem.

Ca�y dom pe�en by� �wiat�a. �wiat�o odbija�o si� od powierzchni jeziora, przep�ywa�o strumieniami przez wysokie, bia�e sufity, rozlewa�o si� ka�u�ami na l�ni�cych parkietach. Ona i Alice nieustannie w�drowa�y w�r�d �wiat�a. Czasem Leisha przystawa�a i, odchylaj�c g�ow� do ty�u, pozwala�a mu sp�ywa� po twarzy. Czu�a dotyk �wiat�a tak samo jak dotyk wody.

Naj�adniejsze �wiat�o by�o oczywi�cie w oran�erii. To w�a�nie tam tatu� najbardziej lubi� przebywa�, kiedy przestawa� zarabia� pieni�dze i wraca� do domu. Pod�piewuj�c przesadza� ro�liny i podlewa� drzewka, a Leisha z Alice biega�y mi�dzy drewnianymi, pachn�cymi ziemi� skrzynkami na kwiaty. Biega�y od najciemniejszej cz�ci oran�erii, gdzie kwit�y wielkie purpurowe kwiaty, do kra�ca sk�panego w s�o�cu i spryskanego mgie�k� ��tych p�atk�w. Biega�y tam i z powrotem, wbiega�y i wybiega�y ze �wiat�a.

��Rosn�c � powiedzia� do nich tato � kwiaty dotrzymuj� swojej obietnicy. Alice, ostro�nie! Omal nie wywr�ci�a� orchidei!

Alice pos�usznie przystan�a na chwil�. Leishy tatu� nigdy nie zabrania� biega�.

Potem ca�e �wiat�o gdzie� znika�o. Alice i Leisha k�pa�y si�, a Alice nie chcia�a si� odzywa� albo by�a nad�sana. Nie chcia�a si� bawi�, mimo �e Leisha pozwala�a jej wybiera� zabaw�, a nawet wzi�� wszystkie najlepsze lalki. Wreszcie niania zabiera�a Alice do ��ka, a Leisha mog�a jeszcze troch� porozmawia� z tatusiem, dop�ki nie poszed� do siebie, �eby popracowa� nad papierkami, kt�re zarabiaj� pieni�dze. Wtedy przez chwil� Leishy by�o troch� smutno, ale ta chwila nigdy nie trwa�a d�ugo, bo wkr�tce przychodzi�a guwernantka i zaczyna�y si� lekcje, a to Leisha bardzo lubi�a. Wszelka wiedza bardzo j� interesowa�a. Umia�a ju� dwadzie�cia piosenek, potrafi�a napisa� wszystkie litery alfabetu i policzy� do pi��dziesi�ciu. A kiedy ko�czy�y si� lekcje, �wiat�o wraca�o i wtedy by� czas na �niadanie.

�niada� nie lubi�a. Tatu� by� ju� wtedy w biurze, a ona i Alice jad�y z mamusi�. Mamusia siedzia�a w czerwonym szlafroku, kt�ry Leisha lubi�a, i jeszcze nie pachnia�a tak dziwnie i nie m�wi�a dziwnie jak p�niej. Ale mimo to �niadania wcale nie by�y zabawne. Mamusia zawsze zaczyna�a od tego samego pytania:

��Alice, kochanie, jak ci si� spa�o?

��Dobrze, mamusiu.

���ni�o ci si� co� �adnego?

Przez d�ugi czas Alice odpowiada�a, �e nie. A� jednego dnia powiedzia�a:

���ni� mi si� ko�. Je�dzi�am na nim.

Mamusia klasn�a w d�onie, poca�owa�a j� i pozwoli�a jej zje�� jeszcze jedn� s�odk� bu�eczk�. Od tego czasu Alice zawsze opowiada�a mamie jaki� sen.

Pewnego dnia Leisha powiedzia�a:

��Ja te� mia�am sen. �ni�o mi si�, �e przez okno wesz�o �wiat�o, owin�o mnie jak koc, a potem poca�owa�o w oczy.

Mama odstawi�a fili�ank� tak gwa�townie, �e kawa wyla�a si� na spodek.

��Nie k�am, Leisho. Nic ci si� nie �ni�o.

���ni�o � upiera�a si� Leisha.

��Tylko dzieci, kt�re �pi�, mog� mie� sny. Nie k�am. Nic ci si� nie �ni�o.

��A w�a�nie, �e si� �ni�o! � krzykn�a Leisha. Przecie� prawie widzia�a strumie� �wiat�a od okna, kt�ry owija� j� jak koc.

��Nie b�d� tolerowa� w domu k�amczuchy, s�yszysz Leisho? Nie b�d� tolerowa�!

��Sama jeste� k�amczucha! � krzykn�a Leisha. Wiedzia�a, �e to nieprawda i nie znosi�a siebie za to, �e tak powiedzia�a, ale jeszcze bardziej nie znosi�a teraz mamy. Alice siedzia�a bez ruchu z szeroko otwartymi oczyma, ba�a si� i to te� by�a wina Leishy. Mama krzykn�a ostro:

��Nianiu! Nianiu! Prosz� natychmiast zabra� Leish� do jej pokoju. Nie mo�e siedzie� w�r�d dobrze wychowanych ludzi, je�eli nie potrafi powstrzyma� si� od opowiadania k�amstw.

Leisha zacz�a p�aka�. Niania wzi�a j� na r�ce i wynios�a z jadalni. Leisha nawet nie zjad�a �niadania. Ale to jej nie przeszkadza�o, widzia�a tylko przez �zy oczy Alice, takie przestraszone, pe�ne plamek �wiat�a.

Nie p�aka�a d�ugo. Niania przeczyta�a jej bajk�, potem zagra�y w komputerowe skoczki. Wreszcie przysz�a do nich Alice i niania wzi�a je obie do zoo, a tam obejrza�y mn�stwo cudownych zwierz�t, o jakich Leishy si� nawet nie �ni�o � i Alice te� nie! A kiedy wr�ci�y, mama ju� by�a w swoim pokoju i Leisha wiedzia�a, �e zostanie tam przez reszt� dnia z dziwnie pachn�cymi szklankami i nie trzeba b�dzie si� z ni� spotyka�.

Ale tej nocy sama posz�a do pokoju matki.

��Musz� i�� do �azienki � powiedzia�a guwernantce.

��Pom�c ci? � zapyta�a guwernantka; mo�e dlatego, �e Alice nadal trzeba by�o pomaga� w �azience. Ale Leisha dawa�a sobie rad� sama, wi�c podzi�kowa�a grzecznie. Potem posiedzia�a chwil� na sedesie, chocia� nic z tego nie wysz�o � posz�a tam tylko dlatego, �eby to, co powiedzia�a guwernantce, nie okaza�o si� k�amstwem.

Na paluszkach przesz�a przez hol. Najpierw zajrza�a do pokoju Alice. Na �cianie przy ��eczku pali�a si� niedu�a lampka. W pokoju Leishy nie by�o ��eczka. Leisha przyjrza�a si� siostrze. Alice le�a�a na boku. Mia�a zamkni�te oczy. Powieki porusza�y si� szybko jak miotane wiatrem firanki. Szyja i broda Alice wydawa�y si� dziwnie bezw�adne.

Leisha ostro�nie zamkn�a drzwi i ruszy�a do sypialni rodzic�w. Rodzice spali w jednym ogromnym ��ku, na kt�rym by�o tyle miejsca, �e zmie�ci�oby si� jeszcze kilka os�b. Powieki mamy nie porusza�y si�. Le�a�a na plecach i robi�a przez nos ciche: chrrr� chrrr� Wok� unosi� si� ten dziwny zapach. Leisha odwr�ci�a si� i na paluszkach podesz�a do taty. Wygl�da� tak samo jak Alice, tylko �e jego broda i szyja by�y jeszcze bardziej bezw�adne, fa�dy sk�ry zwija�y si� jak namiot, kt�ry zawali� si� im kiedy� na podw�rku. Ten widok przerazi� Leish�. Wtedy oczy tatusia otworzy�y si� tak nagle, �e krzykn�a.

Tatu� zsun�� si� z ��ka i wzi�� j� na r�ce, zerkaj�c pospiesznie na mam�. Ale mama nawet nie drgn�a. Tato by� w samych majtkach. Zani�s� Leish� na korytarz, a tam przybieg�a do nich guwernantka i m�wi�a:

��Och, tak mi przykro, prosz� pana. Powiedzia�a, �e idzie do �azienki!

��W porz�dku � odpowiedzia� tato. � Sam si� ni� zajm�.

��Nie! � krzykn�a Leisha, bo tato by� w samych majtkach, jego szyja wygl�da�a dziwnie, a w sypialni brzydko pachnia�o od mamy.

Ale tato zani�s� j� do oran�erii i posadzi� na �awce, a sam owin�� si� zielon� foli� do przykrywania kwiatk�w i usiad� obok.

��A teraz powiedz mi, co si� sta�o. Co robi�a�?

Leisha nie odpowiedzia�a.

��Chcia�a� zobaczy�, jak ludzie �pi�, tak? � spyta� tatu�, a poniewa� jego g�os zabrzmia� teraz �agodniej, Leisha mrukn�a:

��Tak.

Dobrze by�o nie k�ama�, od razu poczu�a si� lepiej.

��Chcia�a� zobaczy�, jak ludzie �pi�, bo sama nie �pisz i dlatego by�a� ciekawa, prawda? Jak Grze� Ciekawski z twojej ksi��ki.

��Tak � odpowiedzia�a Leisha. � My�la�am, �e przez ca�� noc zarabiasz pieni�dze w swoim gabinecie.

��Nie przez ca�� � u�miechn�� si� tatu�. � Przez wi�ksz� cz�� nocy. A potem �pi�, cho� niezbyt d�ugo. � Wzi�� Leish� na kolana. � Nie musz� d�ugo spa�, wi�c mog� w nocy zrobi� wi�cej ni� inni ludzie. R�ni ludzie potrzebuj� r�nych ilo�ci snu. A kilkoro z nich, naprawd� niewielu, jest podobnych do ciebie. Wcale nie potrzebuj�.

��Dlaczego?

��Bo jeste�cie wyj�tkowi. Lepsi od reszty. Zanim si� urodzi�a�, lekarze sprawili, �e mo�esz by� w�a�nie taka.

��Po co?

���eby� mog�a robi�, co tylko b�dziesz chcia�a i �eby� mog�a zaznaczy� w ten spos�b swoj� indywidualno��.

Leisha wierc�c si� usi�owa�a zajrze� mu w oczy. Te s�owa nic nie znaczy�y. Tatu� wyci�gn�� r�k� i dotkn�� pojedynczego kwiatu na wysokiej ro�linie. Kwiat mia� g�ste, bia�e p�atki � jak �mietanka, kt�r� tatu� dolewa� sobie do kawy � i blador�owy �rodek.

��Widzisz, Leisho, to drzewko stworzy�o taki kwiat, bo tylko ono to potrafi. Tylko to drzewko potrafi stworzy� taki cudowny kwiat. Ro�lina obok nie potrafi i ta nast�pna tak�e nie. Tylko to jedno drzewko. Dlatego najwa�niejsze dla niego jest to, aby m�g� na nim zakwitn�� ten kwiat. W�a�nie tym kwiatem drzewko zaznacza swoj� indywidualno��. I o to w�a�nie chodzi. Nic wi�cej si� nie liczy.

��Nie rozumiem.

��Kiedy� zrozumiesz.

��Ale ja chc� teraz rozumie� � odpowiedzia�a, a tatu� za�mia� si� zachwycony i u�ciska� j�. To by�o bardzo mi�e, ale Leisha nadal chcia�a zrozumie�.

��Kiedy zarabiasz pieni�dze, to to jest twoja indy� co� tam?

��Tak � potwierdzi� tatu� z uciech�.

��Czy to znaczy, �e nikt inny nie umie zarabia� pieni�dzy, tak jak �adne inne drzewko nie umie stworzy� takiego kwiatka?

��Nikt inny nie umie tego robi� tak jak ja.

��A co robisz z tymi pieni�dzmi?

��Kupuj� ci r�ne rzeczy. Na przyk�ad ten dom, samoch�d, kt�rym ci� wo��, sukienki, p�ac� guwernantce za to, �e ci� uczy�

��A co drzewo robi ze swoim kwiatkiem?

��Pyszni si� nim � powiedzia� tatu�, ale to nie mia�o �adnego sensu. � Liczy si� tylko doskona�o��, Leisho. Doskona�o�� wsparta indywidualnym wysi�kiem. I tylko to si� liczy.

��Zimno mi, tatusiu.

��W takim razie lepiej b�dzie, je�li zanios� ci� do guwernantki.

Leisha nawet nie drgn�a. Dotkn�a paluszkiem kwiatka.

��Ja chc� spa�, tatusiu.

��Nie, wcale nie chcesz, kochanie. Sen to tylko strata czasu, marnowanie �ycia. To troch� jakby mniejsza �mier�.

��Alice �pi.

��Alice nie jest taka jak ty.

��Alice nie jest wyj�tkowa?

��Nie. Tylko ty jeste�.

��Dlaczego nie zrobi�e� tak, �eby Alice te� by�a wyj�tkowa?

��Bo Alice sama si� zrobi�a i dlatego nie mo�e by� wyj�tkowa.

To wszystko by�o za trudne. Leisha przesta�a g�adzi� p�atki kwiatu i ze�lizgn�a si� z kolan taty. U�miechn�� si� do niej.

��Moja ma�a pytalska. Kiedy doro�niesz, sama odnajdziesz w�asn� doskona�o��. I b�dzie to co� zupe�nie nowego, co�, czego �wiat jeszcze nie ogl�da�. Mo�e nawet b�dziesz kim� takim jak sam Kenzo Yagai. Wiesz, on wynalaz� generator, kt�ry nap�dza ca�y �wiat.

��Tatusiu, �miesznie wygl�dasz w tej folii do kwiatk�w � za�mia�a si� Leisha.

Tatu� te� si� roze�mia�, ale wtedy ona powiedzia�a:

��Kiedy dorosn�, wymy�l� sobie tak� wyj�tkowo��, �ebym mog�a zrobi�, by Alice te� by�a wyj�tkowa � i przesta� si� �mia�.

Tej nocy guwernantka nauczy�a j� pisa� w�asne imi�, co by�o tak podniecaj�ce, �e zupe�nie zapomnia�a o rozmowie z tat�. Sze�� liter, ka�da inna, a razem tworzy�y jej imi�. Wpisywa�a je wci�� od nowa, roze�miana, a guwernantka �mia�a si� razem z ni�. Ale p�niej, rano, Leisha zn�w rozmy�la�a o rozmowie z tat�. My�la�a o niej cz�sto, wci�� obracaj�c w my�lach nieznajome s�owa jak twarde kamyczki, ale to, co wraca�o najcz�ciej, nie by�o s�owem. To by�o chmurne spojrzenie tatusia, kiedy powiedzia�a mu, �e chce u�y� swej wyj�tkowo�ci tak, �eby Alice te� by�a wyj�tkowa.

KENZO YAGAI PRZYJE�D�A DO STAN�W ZJEDNOCZONYCH z cyklem wyk�ad�w. Tytu� odczytu, jaki mia� wyg�osi� w Nowym Jorku, Los Angeles, Chicago i Waszyngtonie � i powt�rzy� jako specjalne or�dzie przed Kongresem � brzmia�: �Tania energia w swym wymiarze politycznym�. Jedenastoletnia Leisha Camden mia�a pozna� go osobi�cie po odczycie w Chicago, kt�ry organizowa� jej ojciec.

W szkole przestudiowali ju� teori� zimnej fuzji. Nauczyciel od spraw og�lno�wiatowych om�wi� zmiany w �wiecie, kt�re zasz�y, kiedy Yagai opatentowa� sw�j wynalazek. Cz�owiek ten potrafi� przy minimalnych kosztach znale�� zastosowanie dla czego�, co przedtem wydawa�o si� tylko niemo�liw� do urzeczywistnienia teori�. A skutki? Rosn�cy dobrobyt w krajach Trzeciego �wiata, przed�miertne drgawki dawnego systemu komunistycznego, upadek pot�g naftowych i wskrzeszona pot�ga ekonomiczna Stan�w Zjednoczonych. Grupa Leishy opracowa�a scenariusz kroniki filmowej, kt�r� p�niej nakr�cono przy u�yciu profesjonalnego sprz�tu, nale��cego do wyposa�enia szko�y. Film opowiada� o tym, jak przeci�tna ameryka�ska rodzina �y�a w roku 1985, wydaj�c ogromne sumy na kosztown� energi� i pok�adaj�c wiar� w opiek� ze strony utrzymywanego z podatk�w pa�stwa. Z kolei rodzina z roku 2019 korzysta z taniej energii i wierzy w kontrakt � podstaw� cywilizacji. Leisha by�a zdumiona wynikami w�asnych bada�.

��Japonia twierdzi, �e Kenzo Yagai zdradzi� w�asny kraj � powiedzia�a do taty przy kolacji.

��Nie Japonia � odrzek� Camden � tylko niekt�rzy Japo�czycy. Wystrzegaj si� �atwych uog�lnie�, Leisho. Yagai opatentowa� i sprzeda� energi� Y w Stanach, bo tylko tutaj tli�y si� ostatnie iskierki przedsi�biorczo�ci. Dzi�ki jego wynalazkowi ca�y nasz kraj przechyli� si� zn�w w stron� indywidualistycznej merytokracji, a potem poci�gn�� za sob� Japoni�.

��Tw�j ojciec nigdy nie zw�tpi� w niego ani przez chwil� � odezwa�a si� Susan. � Zjedz groszek, Leisho.

Leisha zjad�a groszek. Tatu� i Susan byli ma��e�stwem zaledwie od roku, wi�c obecno�� pani doktor w domu ci�gle jeszcze by�a troch� niezwyk�a. Ale przyjemna. Tatu� powiedzia�, �e Susan b�dzie cennym nabytkiem w ich domu � taka inteligentna, pe�na energii i rado�ci. Zupe�nie jak Leisha.

��Zapami�taj, Leisho � m�wi� dalej Camden. � Warto�� cz�owieka dla niego i spo�ecze�stwa tkwi w nim samym, nie za� w tym, co s�dzi na temat istoty, warto�ci i wiary innych ludzi. Tkwi w tym, co dany cz�owiek rzeczywi�cie potrafi zrobi�. I to zrobi� jak najlepiej. Ludzie handluj� tym, co maj� najlepszego, i ka�dy na tym korzysta. Podstawowym narz�dziem cywilizacji jest kontrakt. Kontrakty zawierane s� dobrowolnie i przynosz� obop�ln� korzy��. W przeciwie�stwie do przymusu, kt�ry jest z gruntu z�y.

��Silniejsi nie maj� prawa niczego odbiera� s�abszym � wtr�ci�a Susan. � Alice, kochanie, ty te� zjedz groszek.

��Ani te� s�absi nie maj� prawa niczego odbiera� silniejszym � doda� Camden. � To w�a�nie stanowi zasadnicz� przes�ank� dzisiejszego wyk�adu Kenzo Yagai.

��Nie lubi� groszku � odezwa�a si� Alice.

��Ale tw�j organizm lubi. Groszek jest zdrowy.

Alice u�miechn�a si�. Leishy zrobi�o si� ciep�o na sercu. Alice ju� dawno nie u�miecha�a si� przy stole.

��M�j organizm nie ma kontraktu z groszkiem.

��Ale� ma � odrzek� Camden, lekko zniecierpliwiony. � Tw�j organizm ma z niego po�ytek. Jedz.

U�miech Alice znikn��. Leisha wbi�a wzrok w talerz. Wtem znalaz�a wyj�cie.

��Nie, tatusiu, pos�uchaj. Organizm Alicji ma po�ytek, ale groszek nie. To nie jest transakcja przynosz�ca obop�ln� korzy�� � wi�c nie ma kontraktu. Alice ma racj�!

Camden zani�s� si� �miechem. Po chwili zwr�ci� si� do Susan:

��Ma zaledwie jedena�cie lat� Jedena�cie!

U�miechn�a si� nawet Alice, a Leisha pomacha�a jej triumfalnie �y�eczk�, od kt�rej odbi� si� promie� �wiat�a i zata�czy� na przeciwleg�ej �cianie.

Mimo wszystko Alice nie chcia�a p�j�� pos�ucha� Kenzo Yagai. Mia�a nocowa� u przyjaci�ki, Julie, chcia�y zrobi� sobie trwa��. Co dziwniejsze, Susan te� nie sz�a. Leishy wyda�o si�, �e przy po�egnaniu Susan i tatu� patrz� na siebie troch� dziwnie, ale by�a zbyt podniecona, �eby sobie tym zaprz�ta� g�ow�. Mia�a przecie� wys�ucha� wyk�adu samego Kenzo Yagai!

Okaza� si� m�czyzn� niewysokim, szczup�ym i smag�ym. Leishy spodoba� si� jego obcy akcent. Podoba�o si� jej w nim co� jeszcze, ale przez d�u�sz� chwil� nie umia�a tego nazwa�.

��Tatusiu � szepn�a w p�mroku sali wyk�adowej � to bardzo radosny cz�owiek.

Tato u�cisn�� j� mocno.

Yagai przemawia� na temat duchowo�ci w ekonomice.

��Duchowo��, kt�ra jest g��wnym wyznacznikiem cz�owiecze�stwa, zasadza si� na jego osobistym wysi�ku. Godno�� i warto�� cz�owieka nie zostaj� mu przekazane automatycznie wraz z arystokratycznym pochodzeniem. Aby znale�� potwierdzenie tego faktu, wystarczy przyjrze� si� historii. Godno�� i warto�� nie s� przekazywane wraz z odziedziczonym bogactwem. Spadkobierca wielkiej fortuny tak�e mo�e by� z�odziejem, marnotrawc�, wyzyskiwaczem � osob�, kt�ra zostawia �wiat o wiele ubo�szym ni� go zasta�a. Ani te� godno�� i warto�� cz�owieka nie wynika bezpo�rednio z samego faktu istnienia � wszak wielokrotni mordercy istniej�, lecz ich warto�� dla spo�ecze�stwa jest negatywna, za� w ich ��dzy zabijania nie ma �ladu godno�ci. Godno�� i duchowo�� cz�owieka le�y zatem tylko w tym, co potrafi osi�gn�� w�asnym wysi�kiem. Ograbi� cz�owieka z �yciowej szansy, wbrew jego woli sprzedawa� efekty jego pracy, znaczy odebra� mu cz�owiecz� godno��. Dlatego w�a�nie komunizm z g�ry skazany by� na upadek. Ka�dy przymus, ka�da si�a, kt�ra odbiera cz�owiekowi mo�no�� korzystania z efekt�w w�asnej pracy, powoduje szkody natury duchowej i tym samym os�abia spo�ecze�stwo. Rekwizycja, z�odziejstwo, oszustwa, przemoc, opieka spo�eczna, brak odpowiedniej reprezentacji w organach prawodawczych � wszystko to odbiera cz�owiekowi mo�liwo�� wyboru, mo�liwo�� rozwoju i swobodnej wymiany owoc�w w�asnej pracy. Przymus to oszustwo. Nie tworzy niczego nowego. Tylko wolno�� � swoboda indywidualnego rozwoju, swoboda handlu owocami w�asnej pracy � stanowi �rodowisko przychylne ludzkiej godno�ci i warto�ci.

Leisha klaska�a tak mocno, �e rozbola�y j� d�onie. Kiedy wchodzi�a z tat� za kulisy, z trudem �apa�a oddech. Sam Kenzo Yagai!

Ku jej zaskoczeniu za kulisami k��bi� si� spory t�umek. Wsz�dzie pe�no by�o kamer. Tatu� powiedzia�:

��Panie Yagai, pozwoli pan, �e przedstawi�: moja c�rka Leisha. Kamery szybko przesun�y si� w jej stron�. Jaki� Japo�czyk szepn�� co� do ucha Kenzo Yagai, a ten przyjrza� si� Leishy dok�adniej.

��Ach, tak.

��Popatrz tutaj, Leisho! � zawo�a� kto� nagle, wi�c popatrzy�a. Automatyczna kamera najecha�a tak blisko, �e Leisha cofn�a si� przestraszona. Tatu� powiedzia� co� ostrym tonem, potem powt�rzy� to. Kamery znieruchomia�y. Nagle przed Leish� przykl�kn�a jaka� kobieta i podetkn�a jej mikrofon.

��Jak to jest, kiedy si� nie �pi, Leisho?

��Co takiego?

Kto� si� za�mia�. �miech wcale nie zabrzmia� sympatycznie.

��Geniusze z inkubatora�

Leisha poczu�a, �e kto� chwyta j� za rami�. By� to Kenzo Yagai, kt�ry stanowczo odci�gn�� j� sprzed kamer. Natychmiast, jak za dotkni�ciem czarodziejskiej r�d�ki, wok� nich utworzy� si� mur Japo�czyk�w, kt�rzy rozst�pili si� tylko na moment, �eby przepu�ci� Camdena. Chroniona tym murem tr�jka wesz�a do garderoby, a Kenzo Yagai zamkn�� drzwi.

��Nie mo�esz si� nimi przejmowa�, Leisho � m�wi� z tym swoim cudownym akcentem. � Nigdy. Jest takie stare wschodnie przys�owie: Psy szczekaj�, karawana idzie dalej. Nie pozw�l, �eby szczekanie grubia�skich albo zawistnych ps�w op�nia�o marsz karawany twojej osobowo�ci.

��Nie pozwol� � wyszepta�a Leisha. Jeszcze nie by�a pewna, co oznaczaj� te s�owa, ale wiedzia�a, �e p�niej b�dzie czas, �eby wszystko sobie pouk�ada�, �eby porozmawia� o tym z tat�. Teraz by�a zbyt oszo�omiona blisko�ci� Kenzo Yagai � cz�owieka, kt�remu bez przemocy i karabin�w uda�o si� odmieni� �wiat, kiedy sprzeda� innym owoce swojej pracy.

��Studiujemy pa�sk� filozofi� w szkole, panie Yagai.

Kenzo Yagai spojrza� pytaj�co na tat�. Ten wyja�ni�:

��To prywatna szko�a. Ale siostra Leishy uczy si� o tym tak�e w szkole publicznej, chocia� bardzo pobie�nie. Wprawdzie bardzo powoli, ale �wiat zaczyna si� zmienia�, Kenzo.

Leisha zauwa�y�a, �e nie wyja�ni�, dlaczego Alice nie ma tu z nimi.

Po powrocie do domu przez d�ugie godziny siedzia�a w swoim pokoju, wci�� od nowa przemy�liwuj�c wszystko, co si� zdarzy�o. Kiedy nast�pnego ranka Alice wr�ci�a od Julie, Leish� pop�dzi�a jej na spotkanie. Lecz Alice by�a wyra�nie rozz�oszczona.

��Alice! O co ci chodzi?

��Czy uwa�asz, �e nie wystarczy mi tego, co musz� znosi� w szkole? � krzykn�a Alice. � Wszyscy wiedz�, ale dop�ki siedzia�a� cicho, to nie mia�o znaczenia. Przestali si� mnie czepia�. Dlaczego mi to zrobi�a�?

��Co ci zrobi�am? � zdziwi�a si� Leish�.

Alice rzuci�a w ni� egzemplarzem porannej gazety, na znacznie gorszym papierze ni� ten, kt�rego u�ywa� system Camdena. Gazeta rozwin�a si� i upad�a u st�p Leishy, kt�ra wlepi�a oczy w ogromne, trzykolumnowe zdj�cie na pierwszej stronie. Widnieli na nim ona i Kenzo Yagai, u g�ry wielki nag��wek krzycza�: YAGAI I PRZYSZ�O��: GDZIE MIEJSCE DLA RESZTY? ODKRYWCA ENERGII Y KONFERUJE Z BEZSENN� C�RK� REKINA FINANSJERY ROGERA CAMDENA.

Alice kopn�a gazet�.

��By�a� te� w telewizji, w wieczornych wiadomo�ciach. Ja tu robi�, co mog�, �eby mnie nie brali za nad�t� lizusk�, a ty mi wycinasz taki numer! Teraz Julie na pewno nie zaprosi mnie na noc w przysz�ym tygodniu! � wykrzycza�a bez tchu i pop�dzi�a kr�tymi schodami do swojego pokoju.

Leish� jeszcze raz spojrza�a na gazet�. W my�lach us�ysza�a g�os Kenzo Yagai: �Psy szczekaj�, karawana idzie dalej�. Popatrzy�a na puste schody i krzykn�a:

��Alice! �adnie ci w tych lokach!

��CHC� POZNA� RESZT� � O�WIADCZY�A LEISHA. � Dlaczego tak d�ugo ich przede mn� ukrywa�e�?

��Wcale ich przed tob� nie ukrywa�em � odrzek� Camden. � Dlaczego sama nie zapyta�a�? Przecie� to tobie powinno na tym zale�e�.

Leisha popatrzy�a na niego uwa�nie. Mia�a pi�tna�cie lat i by�a w ostatniej klasie szko�y Sauleya.

��Dlaczego mi tego nie zaproponowa�e�?

��A powinienem?

��Nie wiem � odrzek�a Leisha. � Ale dot�d zawsze wszystko mi dawa�e�.

��Tak�e i to, �e mo�esz poprosi�, o co tylko zechcesz. Leisha przez chwil� szuka�a w tym sprzeczno�ci, a� w ko�cu znalaz�a.

��Przecie� nie musia�am ci� prosi� o wi�kszo�� z tego, co by�o konieczne dla mojej edukacji, poniewa� nie mia�am do�� do�wiadczenia, �eby wiedzie�, o co nale�y prosi�. Ty, jako doros�y, mia�e� wystarczaj�c� wiedz� i do�wiadczenie, �eby mi pom�c. A jednak nigdy nie zaproponowa�e� mi spotkania z innymi bezsennymi mutantami�

��Nie u�ywaj tego okre�lenia � wtr�ci� ostro Camden.

��� wi�c albo musia�e� uzna�, �e nie jest mi to potrzebne, albo masz jaki� inny pow�d, dla kt�rego nie chcia�e�, �ebym si� z nimi spotka�a.

��B��d � odrzek� Camden. � Istnieje jeszcze trzecia mo�liwo��. Mog�em przecie� uzna�, �e spotkanie z nimi jest bardzo istotne dla twego rozwoju, ale zarazem daje mi znakomit� okazj� do pobudzenia twojej inicjatywy � w�a�nie przez to, �e czeka�em, a� sama o nich zapytasz.

��W porz�dku � odpowiedzia�a Leisha nieco wyzywaj�cym tonem. Ostatnio du�o by�o mi�dzy nimi wojowniczo�ci, nie wiadomo w�a�ciwie dlaczego. Wyprostowa�a si�. Nowy nabytek, piersi, wysun�y si� do przodu. � No wi�c pytam. Ilu jest Bezsennych, kim s� i gdzie?

��Je�li u�ywasz terminu �Bezsenni�, to znaczy, �e ju� co� na ten temat czyta�a� � zauwa�y� Camden. � Zatem prawdopodobnie wiesz, �e w samych Stanach jest was tysi�c osiemdziesi�cioro dwoje. Plus kilkoro w innych krajach. Wi�kszo�� mieszka w pobli�u wielkich metropolii. Siedemdziesi�cioro czworo w Chicago, przewa�nie dzieci. Na ca�ym �wiecie tylko dziewi�tna�cioro jest starszych od ciebie.

Leisha nie zaprzeczy�a, �e ju� o tym czyta�a. Siedz�cy za biurkiem Camden pochyli� si�, patrz�c na ni� uwa�nie. Leish� zastanowi�o, czy ojciec nie potrzebuje okular�w. Ca�kiem siwe ju� w�osy, rzadkie i sztywne, wygl�da�y jak pojedyncze �d�b�a wylinia�ej miot�y. �Wall Street Journal� umie�ci� jego nazwisko na li�cie stu najbogatszych os�b w Ameryce. �Woman�s Wear Daily� pisa�, �e jest jedynym w tym kraju miliarderem, kt�ry nie obraca si� w kr�gu mi�dzynarodowych raut�w, bal�w dobroczynnych i sekretarek od terminarzy imprez towarzyskich. Odrzutowiec Camdena wozi� go po ca�ym �wiecie, jednak niemal wy��cznie na spotkania s�u�bowe lub do Zarz�du Instytutu Ekonomicznego Kenzo Yagai. Z biegiem lat stawa� si� coraz bogatszy, a jednocze�nie coraz bardziej stroni� od ludzi i coraz przenikliwszy mia� umys�. Leisha poczu�a, jak powraca do niej fala dawnych, ciep�ych uczu�.

Rzuci�a si� w poprzek sk�rzanego fotela, d�ugie nogi przewiesi�a przez oparcie. Z roztargnieniem podrapa�a na udzie �lad po ugryzieniu komara.

��No dobrze, w takim razie chcia�abym pozna� Richarda Kellera.

Richard mieszka� w Chicago i by� najbli�szy jej wiekiem. Mia� siedemna�cie lat.

��Ale dlaczego zwracasz si� z tym do mnie? Dlaczego po prostu tam nie p�jdziesz?

Leisha odnios�a wra�enie, �e w jego g�osie zabrzmia� ton zniecierpliwienia. Wola�, kiedy najpierw sama dowiadywa�a si� o wszystkim, a dopiero potem sk�ada�a mu raport. Przywi�zywa� jednakow� wag� do obu element�w. Roze�mia�a si�.

��Wiesz co, tato? Stajesz si� przewidywalny.

Camden zawt�rowa� jej �miechem. W tej chwili do gabinetu wesz�a Susan.

��Z ca�� pewno�ci� nie jest przewidywalny. Roger, co z tym spotkaniem w czwartek w Buenos Aires? Mam je potwierdzi� czy odwo�a�? � Kiedy nie odpowiedzia�, jej g�os zabrzmia� ostrzej. � Roger! M�wi� do ciebie.

Leisha odwr�ci�a wzrok. Dwa lata temu Susan na dobre rozsta�a si� z Instytutem, �eby poprowadzi� dom i sekretariat Camdena. Przez jaki� czas usi�owa�a godzi� obie te rzeczy. Leisha mia�a wra�enie, �e odk�d Susan porzuci�a badania, bardzo si� zmieni�a. Jej g�os brzmia� znacznie ostrzej. Nagle zacz�o jej zale�e� na tym, �eby kucharka i ogrodnik �ci�le trzymali si� polece�. Jasne warkocze ust�pi�y miejsca sztywno rze�bionej fali platyny.

��Potwierdzi�.

��No c�, dzi�kuj�, �e raczy�e� odpowiedzie�. Czy ja te� jad�?

��Jak sobie �yczysz.

���ycz� sobie.

Susan wysz�a. Leisha wsta�a i przeci�gn�a si�. Stan�a na palcach, przez co jej d�ugie nogi zdawa�y si� jeszcze d�u�sze. Dobrze by�o wyci�ga� si�, przeci�ga�, czu� na twarzy promienie s�o�ca wpadaj�ce przez przestronne okna. U�miechn�a si� do ojca i odkry�a, �e przygl�da jej si� z zaskakuj�cym wyrazem twarzy.

��Leisho�

��Tak?

��Mo�esz si� spotka� z Kellerem. Ale b�d� ostro�na.

��Dlaczego?

Camden nie odpowiedzia�.

UWIELBIA�A TO MIEJSCE.

Ju� przy pierwszym rzucie oka na Massachusetts Hall, starszy o p� wieku od samych Stan�w Zjednoczonych, Leisha odczu�a co�, czego brakowa�o jej w Chicago: dostoje�stwo wieku i tradycji. Z nabo�n� czci� dotyka�a cegie� Biblioteki Widenera i szklanych gablotek W Muzeum Peabodiego. Dot�d nie by�a szczeg�lnie podatna na dzia�anie teatru albo mitu: cierpienia Julii wyda�y jej si� sztuczne, a m�ki Williego Lomana raczej bezsensowne. Przemawia� do niej tylko kr�l Artur, walcz�cy o lepszy porz�dek spo�eczny. Ale teraz, kiedy przechadza�a si� po�r�d ogromnych, p�on�cych jesiennymi barwami drzew, dojrza�a na mgnienie oka b�ysk tej si�y, kt�ra kumulowa�a si� w wysi�ku wielu pokole�, w fortunach pozostawionych tym, kt�rzy b�d� z nich korzysta�, by rozwija� si� i kszta�ci�, a kt�rych osi�gni�� darczy�cy nigdy nie mieli ogl�da�, w zbiorowym wysi�ku ci�gn�cym si� przez ca�e wieki i kszta�tuj�cym czasy, kt�re mia�y dopiero nadej��. Zatrzymywa�a si� i przez li�cie patrzy�a w niebo, a potem na solidne � w my�l swego przeznaczenia � budynki. W takich chwilach my�la�a o Camdenie, kt�ry si�� woli nagi�� Zarz�d Instytutu, �eby stworzy� j� tak�, jak� chcia� j� mie�.

Wystarczy� zaledwie miesi�c, a wywietrza�y jej z g�owy wszystkie g�rnolotne rozmy�lania.

Program studi�w by� nieprawdopodobnie prze�adowany, nawet jak dla niej. W szkole Sauleya zach�cano j� do samodzielnych bada� i wed�ug w�asnego tempa. Harvard wiedzia� doskonale, czego od niej oczekuje, i to on dyktowa� tempo. Przez ostatnie dwadzie�cia lat, pod przewodnictwem m�czyzny, kt�ry w m�odo�ci z najwy�szym niesmakiem obserwowa� rosn�c� dominacj� Japonii, Harvard sta� si� do�� kontrowersyjnym liderem powrotu do rygorystycznego studiowania fakt�w, teorii i ich zastosowa�, stawia� na zdolno�� rozwi�zywania problem�w i efektywno�� intelektualn�. Szko�a przyjmowa�a jednego na dwustu kandydat�w, kt�rzy zje�d�ali si� tu z ca�ego �wiata. Nawet c�rka brytyjskiego premiera zosta�a odes�ana do domu, kiedy nie zaliczy�a pierwszego roku.

Leisha zajmowa�a jednoosobowy pok�j w nowym akademiku. Zrezygnowa�a z wynajmowania mieszkania, poniewa� tyle lat sp�dzi�a w izolacji i odczuwa�a teraz g��d nowych znajomo�ci. Pok�j musia� by� jednak jednoosobowy, �eby nikomu nie przeszkadza�a, kiedy b�dzie pracowa� w nocy. Drugiego dnia pobytu jaki� ch�opak z tego samego pi�tra wszed� od niechcenia do jej pokoju i przysiad� na kraw�dzi biurka.

��To ty jeste� Leisha Camden?

��Tak.

��Masz szesna�cie lat?

��Prawie siedemna�cie.

��I, jak mniemam, zamierzasz bez najmniejszego wysi�ku wszystkich tu prze�cign��.

U�miech Leishy rozp�yn�� si� bez �ladu. Ch�opak gapi� si� na ni� spod nastroszonych brwi. U�miecha� si�, lecz spojrzenie mia� ostre jak brzytwa. Od Richarda, Tony�ego i reszty Leisha nauczy�a si� ju�, jak rozpoznawa� z�o�� skryt� pod mask� pogardy.

��Rzeczywi�cie � potwierdzi�a. � Taki w�a�nie mam zamiar.

��Taka jeste� pewna? Z t� fryzurk� ma�ej dziewczynki i zmutowanym m�d�kiem �licznotki?

��Daj�e jej spok�j, Hannaway � wtr�ci� si� czyj� g�os. Wysoki, jasnow�osy ch�opiec, tak chudy, �e jego �ebra prze�wieca�y przez sk�r� i wygl�da�y jak br�zowe zmarszczki na piasku, sta� w progu w samych d�insach i boso, wycieraj�c r�cznikiem mokre w�osy. � Nigdy ci si� nie znudzi robi� z siebie kompletnego dupka?

��A tobie? � odci�� si� Hannaway. Podni�s� si� ci�ko z biurka i ruszy� w kierunku drzwi. Blondynek odsun�� si� na bok, natomiast Leisha zast�pi�a mu drog�.

��B�d� sobie radzi� lepiej od ciebie � powiedzia�a spokojnie � poniewa� mam wiele zalet, kt�rych brak tobie. Nie wy��czaj�c bezsenno�ci. Ale kiedy ci� ju� prze�cign�, ch�tnie pomog� ci w nauce, �eby� i ty m�g� zda� egzaminy.

Blondynek, kt�ry wyciera� teraz uszy, roze�mia� si� g�o�no. Hannaway sta� nieruchomo, a w jego oczach pojawi�o si� co� takiego, �e Leisha wola�a si� cofn��. Tamten przepchn�� si� obok niej i wypad� jak burza na korytarz.

��Ca�kiem nie�le, Camden � pochwali� blondynek. � Nale�a�o mu si�.

��Ale ja m�wi�am powa�nie � odrzek�a Leisha. � Pomog� mu w nauce.

��Co� podobnego! � Blondynek opu�ci� r�cznik i wlepi� w ni� oczy. � M�wi�a� powa�nie!?

��Oczywi�cie. Dlaczego nikt mi nigdy nie wierzy?

��No c� � powiedzia� ch�opak � ja ci wierz�. Mo�esz pom�c mnie, je�li b�d� mia� problemy. � Nagle u�miechn�� si�. � Ale raczej nie b�d� mia� problem�w.

��Dlaczego?

��Bo nie jestem wcale gorszy od ciebie, Leisho Camden. Dziewczyna przyjrza�a mu si� uwa�nie.

��Nie jeste� jednym z nas. Nie jeste� Bezsennym.

��Wcale nie musz�. Wiem, co potrafi�. Istnie�, pracowa�, tworzy�, sprzedawa�.

��Jeste� jagaist�! � wykrzykn�a zachwycona.

��Oczywi�cie � wyci�gn�� ku niej d�o�. � Stewart Sutter. Co by� powiedzia�a na fishburgera na dziedzi�cu?

��Znakomicie.

Wyszli razem, rozmawiaj�c z o�ywieniem. Kiedy ludzie gapili si� na ni�, stara�a si� tego nie zauwa�a�. Przecie� by�a w Harvardzie. Liczy�a si� tylko nauka i ludzie tacy jak Stewart, kt�ry akceptowa� j� i przyjmowa� wyzwanie.

Przynajmniej wtedy, kiedy nie spa�.

Studia poch�on�y j� ca�kowicie. Roger Camden przyjecha� raz w odwiedziny. Poszli razem na spacer po miasteczku akademickim. S�ucha� wszystkiego, u�miecha� si�. Czu� si� tu lepiej ni� Leisha mog�aby si� spodziewa�: zna� ojca Stewarta Suttera, dziadka Kate Addams. Rozmawiali o Harvardzie, o interesach, zn�w o Harvardzie, o Instytucie Ekonomicznym Kenzo Yagai i jeszcze raz o Harvardzie. Spyta�a raz o Alice, ale Camden odpar�, �e nic o niej nie wie, bo wyprowadzi�a si� i nie chce go widzie�. Wyp�aca� jej pensj� za po�rednictwem adwokata. Kiedy to m�wi�, jego twarz pozostawa�a jak zwykle pogodna.

Na bal otrz�sinowy posz�a ze Stewartem, kt�ry tak�e studiowa� podstawy prawa, ale by� dwa lata wy�ej. Na weekend polecia�a concordem do Pary�a, razem z Kate Addams i dwoma innymi kole�ankami. Pok��ci�a si� ze Stewartem o to, czy metafor� z nadprzewodnictwem da si� zastosowa� do jagaizmu. K��tnia by�a g�upia i oboje dobrze o tym wiedzieli, ale dzi�ki niej zostali kochankami. Po niezdarnym Richardzie Stewart wyda� si� Leishy zr�czny i do�wiadczony. U�miecha� si� leciutko, kiedy uczy� j�, w jaki spos�b ma osi�gn�� orgazm sama albo razem z nim. Leisha by�a oszo�omiona.

��To takie radosne � powiedzia�a, a Stewart spojrza� na ni� z czu�o�ci�, kt�ra nie wiedzie� dlaczego kry�a w sobie nutk� niepokoju.

Po pierwszym semestrze mia�a najlepsze oceny. �eby to uczci�, posz�a ze Stewartem na piwo. Kiedy wr�cili, zastali pok�j Leishy ca�kowicie zdemolowany. Kto� rozbi� komputer, zniszczy� bank danych, wydruki i ksi��ki tli�y si� jeszcze w koszu na �mieci, ubrania podarto w strz�py, biurko i sekretarzyk por�bano na kawa�ki. Jedyn� rzecz�, jaka pozosta�a nietkni�ta, by�o ��ko.

��To nie mog�o przecie� odbywa� si� w ciszy � odezwa� si� Stewart. � Ka�dy na tym pi�trze � do diab�a, nawet pi�tro ni�ej � musia� o tym wiedzie�. Kto� na pewno powie co� policji.

Leisha siedzia�a oszo�omiona na skraju ��ka i przygl�da�a si� resztkom otrz�sinowej togi. Nast�pnego dnia Dave Hannaway pos�a� jej przeci�g�y u�miech.

Nikt nic nie powiedzia�.

Camden zn�w przylecia�. Tym razem gna� go gniew, nie rado��. Wynaj�� c�rce dobrze zabezpieczone mieszkanie w Cambridge i zatrudni� ochroniarza o imieniu Toshio. Kiedy wyjecha�, Leisha zwolni�a ochroniarza, ale mieszkanie zatrzyma�a. Dawa�o jej i Stewartowi wi�cej swobody. W niesko�czono�� dyskutowali o sytuacji Bezsennych. I w�a�nie Leisha dowodzi�a, �e to, co jej si� przytrafi�o, jest tylko wybrykiem, rodzajem aberracji, wynikiem zwyk�ej niedojrza�o�ci.

��Zawsze istnieli ludzie przepe�nieni nienawi�ci�, Stewarcie. Nienawidz� �yd�w, nienawidz� czarnych, nienawidz� imigrant�w, nienawidz� te� jagaist�w, kt�rzy maj� wi�cej inicjatywy i godno�ci. Ja stanowi� po prostu kolejny obiekt nienawi�ci. To nic nowego, nic szczeg�lnie godnego uwagi. Wcale nie �wiadczy o jakich� realnych pocz�tkach podzia�u na Bezsennych i �pi�cych.

Stewart wsta� i si�gn�� po stoj�ce na nocnej szafce kanapki.

��Czy�by? Leisho, przecie� istnieje tutaj wyra�na r�nica. Jeste�cie lepiej przystosowani � bior�c pod uwag� wzgl�dy ewolucyjne � nie tylko, by prze�y�, ale tak�e, by zdominowa� reszt�. Te wszystkie obiekty nienawi�ci, kt�re tu wymieniasz � z wyj�tkiem jagaist�w � w �yciu spo�ecznym niewiele mia�y do powiedzenia. Zajmowa�y najni�sze pozycje. Z drugiej strony wy. Na przyk�ad ca�a tr�jka Bezsennych na Wydziale Prawa w Harvardzie pracuje w �Przegl�dzie Prawnym�. Ca�a tr�jka. Kevin Baker, najstarszy z was, zd��y� ju� za�o�y� �wietnie prosperuj�c� firm� komputerow� i zarabia pieni�dze, du�e pieni�dze. Ka�dy Bezsenny zbiera najlepsze oceny, �aden nie miewa problem�w z psychik� ani nawet ze zdrowiem. Przy tym wi�kszo�� z was nie sko�czy�a nawet osiemnastu lat. Jak my�lisz, ile wzbudzicie nienawi�ci, kiedy opanujecie �wiat finans�w i polityki, zajmiecie wszystkie uprzywilejowane sto�ki?

��Podaj kanapk� � powiedzia�a Leisha. � A oto gar�� dowod�w na to, �e si� mylisz. Po pierwsze � ty sam. Kenzo Yagai. Kate Addams. Profesor Lane. M�j ojciec. Ka�dy �pi�cy, kt�ry chce �y� w �wiecie uczciwej wymiany, wzajemnie korzystnych kontrakt�w. A to ju� jest wi�kszo�� � w ka�dym razie wi�kszo�� z tych, kt�rych warto bra� pod uwag�. Wierzysz przecie�, �e wsp�zawodnictwo pomi�dzy najbardziej uzdolnionymi prowadzi do wymiany, kt�ra wszystkim przynosi korzy��. Nie podlega kwestii, �e Bezsenni przynosz� spo�ecze�stwu korzy�ci. I to w wielu dziedzinach. �wiadomo�� musi zwyci�y� obaw�. Jeste�my dla was cenni. Wiesz o tym doskonale.

Stewart strzepn�� okruchy z po�cieli.

��Tak, wiem. Wszyscy jagai�ci to wiedz�.

��Jagai�ci przewodz� w �wiecie biznesu, finans�w i nauki. Albo b�d� przewodzi�. W �wiecie merytokracji tak w�a�nie powinno by�. Nie dostrzegasz znaczenia wi�kszo�ci, Stew. Etyka nie ko�czy si� na tych, co biegn� w pierwszym szeregu.

��Mam nadziej�, �e si� nie mylisz � powiedzia� Stewart � bo, jak wiesz, jestem w tobie zakochany. Leisha od�o�y�a kanapk�.

��Rado�� � wymrucza� z twarz� wtulon� w piersi. � Jeste� rado�ci�.

BEZSENNY MUTANCIK B�AGA O COFNI�CIE GENETYCZNEJ PRZER�BKI � krzycza� wielki elektroniczny tytu� w supermarkecie. CHC� SPA� JAK PRAWDZIWI LUDZIE � P�ACZE DZIECKO.

Leisha wpisa�a numer karty kredytowej i nacisn�a przycisk, �eby dosta� wydrukowany egzemplarz gazety, cho� nie mia�a zwyczaju kupowa� brukowc�w. Tytu� dalej kr��y� wok� kiosku. Pracownik supermarketu przesta� na chwil� upycha� pude�ka po p�kach i zacz�� si� jej przygl�da�. Bruce, ochroniarz Leishy, obserwowa� tamtego.

Mia�a dwadzie�cia dwa lata i by�a na ostatnim roku prawa na Harvardzie. Najlepsza na roku, zosta�a redaktorem �Przegl�du Prawnego�. Tu� za ni� w rankingu plasowali si� Jonathan Cocchiara, Len Carter i Martha Wenth. Wszyscy troje Bezsenni.

Kiedy znalaz�a si� w swoim mieszkaniu, szybko przebieg�a wzrokiem szpalty. Potem w��czy�a si� w program sieci pracuj�cy w Austin. Pliki zawiera�y dalsze informacje o dziecku wraz z komentarzami innych Bezsennych, ale zanim zd��y�a si� z nimi po��czy�, odezwa� si� Kevin:

��Leisho, ciesz� si�, �e zadzwoni�a�. W�a�nie sam mia�em to zrobi�.

��Jak przedstawia si� sytuacja Stelli Bevington, Kev? Czy kto� to sprawdzi�?

��Randy Davies. Mieszka w Chicago, ale chyba go nie znasz, bo chodzi dopiero do �redniej szko�y. Mieszka w Park Ridge, a Stella w Skokie. Jej rodzice nie chcieli z nim rozmawia� � byli do�� wulgarni � ale uda�o mu si� z ni� spotka�. Na razie nie wygl�da na to, �eby si� nad ni� zn�cali. To do�� typowy przypadek g�upoty: rodzicom zachcia�o si� genialnego dziecka, oszcz�dzali, dusili ka�dy grosz, a teraz nie radz� sobie ze �wiadomo�ci�, �e naprawd� jest genialne. Pr�buj� krzykiem zmusi� j�, �eby spa�a, a kiedy si� im przeciwstawia, robi� wszystko, �eby j� zrani�, ale jak dot�d, nie stosuj� przemocy fizycznej.

��Czy da si� to podci�gn�� pod nadu�ywanie w�adzy rodzicielskiej?

��Nie wydaje mi si�, �eby�my mogli ju� wkracza�. Dwoje z nas pozostanie w �cis�ym kontakcie ze Stell�, ma modem i nic nie powiedzia�a rodzicom o sieci. A Randy b�dzie tam je�dzi� co tydzie�.

Leisha przygryz�a wargi.

��W tej g�wnianej gazecie pisz�, �e ma siedem lat.

��To prawda.

��Mo�e nie nale�y jej tam zostawia�. Ja mieszkam na sta�e w Illinois, mog� wnie�� skarg� o psychiczne maltretowanie, je�eli Candy ma ju� za du�o spraw. Siedem lat�

��Nie, niech sprawa si� troch� ule�y. Stelli raczej nic si� nie stanie. Sama wiesz.

Wiedzia�a. Na og� �nic si� nie dzia�o�, bez wzgl�du na to, jak g��bok� niech�� manifestowa�a wobec Bezsennych g�upsza cz�� spo�ecze�stwa � niewielka, cho� g�o�na mniejszo��. Wi�kszo�� natomiast b�dzie umia�a pogodzi� si� z coraz bardziej widoczn� obecno�ci� Bezsennych, kiedy ju� stanie si� jasne, �e ta obecno�� niesie ze sob� nie tylko wzrost pot�gi kraju, ale i powszechny dobrobyt.

Kevin Baker, obecnie dwudziestosze�ciolatek, zbi� fortun� na mikrochipach o tak rewolucyjnej konstrukcji, �e sztuczna inteligencja, dot�d pozostaj�ca wy��cznie w sferze marze�, sta�a si� o niebo bli�sza urzeczywistnienia. Carolyn Rizzolo zdoby�a nagrod� Pulitzera za sztuk� ��wiat�o dnia�. Mia�a zaledwie dwadzie�cia cztery lata. Jeremy Robinson, b�d�c na ostatnim roku studi�w, dokona� bardzo znacz�cych odkry� w dziedzinie zastosowa� nadprzewodnictwa. William Thaine, kt�ry by� naczelnym �Przegl�du Prawnego�, kiedy Leisha przyjecha�a do Harvardu, prowadzi� prywatn� kancelari�. Jak dot�d, nie przegra� �adnej sprawy. Mia� dwadzie�cia sze�� lat, a powierzano mu najpowa�niejsze przypadki. Klient�w bardziej obchodzi�y jego nadzwyczajne zdolno�ci ni� m�ody wiek.

Ale nie wszyscy podchodzili do sprawy w ten spos�b.

Kevin Baker i Richard Keller za�o�yli sie� komputerow� ��cz�c� wszystkich Bezsennych w �cis�e grono, kt�rego cz�onkowie wiedzieli wszystko o prywatnych bitwach staczanych przez ka�dego z pozosta�ych. Leisha Camden finansowa�a batalie s�dowe i pokrywa�a koszta edukacji tych Bezsennych, kt�rych rodzice nie mogli sobie na to pozwoli�. Wspiera�a tak�e dzieci, kt�re mia�y najtrudniejsz� sytuacj� rodzinn�. Rhonda Lavelier postara�a si� o licencj� zast�pczej matki w Kalifornii i kiedy tylko zaistnia�a taka mo�liwo��, Bezsenni starali si�, by najm�odsi, kt�rych zabierano z dom�w rodzinnych, zostali przydzieleni Rhondzie. W Grupie by�o teraz trzech cz�onk�w Ameryka�skiego Stowarzyszenia Prawnik�w, a za rok mieli zyska� jeszcze czterech, z licencjami na pi�� r�nych stan�w.

Kiedy nie zdo�ali odebra� poniewieranego dziecka, co si� zdarzy�o jeden jedyny raz, porwali je.

Ch�opczyk nazywa� si� Timmy de Marzo, mia� cztery lata. Leisha by�a przeciwna tej akcji. Sw�j sprzeciw uzasadnia�a wzgl�dami moralnymi i pragmatycznymi � co zreszt� by�o dla niej r�wnoznaczne � w ten spos�b: je�li wierz� we wszystkie fundamentalne prawa rz�dz�ce spo�ecze�stwem oraz w to, �e sami do� przynale�� jako swobodnie handluj�ce, produktywne jednostki, musz� respektowa� jego podstawowe nakazy prawne. Bezsenni s� w wi�kszo�ci jagaistami, wi�c powinno to by� dla nich oczywiste. Poza tym, je�li z�apie ich FBI, s�dy i prasa zetr� ich na miazg�.

Nikt ich nie z�apa�.

Timmy de Marzo by� za ma�y, �eby wzywa� pomocy przez sie�. O jego sytuacji dowiedzieli si� przez automatyczny skaner lustruj�cy raporty policyjne, kt�ry Kevin wykorzystywa� dla potrzeb swej firmy. Wykradli ch�opca z jego w�asnego podw�rka w Wichita. Przez ostatni rok mieszka� w odosobnionej przyczepie kempingowej w P�nocnej Dakocie, lecz �adne miejsce nie jest tak wyizolowane, �eby nie mo�na by�o tam za�o�y� modemu. Opiekowa�a si� nim nienaganna pod wzgl�dem prawnym zast�pcza matka, kt�ra mieszka�a tam od urodzenia, daleka kuzynka kt�rego� z Bezsennych. By�a to roz�o�ysta, weso�a kobieta, o umy�le daleko g��bszym ni� sugerowa� jej wygl�d; jagaistka. W �adnym banku danych nie pojawi� si� najmniejszy �lad istnienia dziecka: ani w urz�dzie skarbowym, ani w �adnej ze szk�, ani nawet w komputerze miejscowego sklepu. Specjaln� �ywno�� sprowadzano co miesi�c ci�ar�wk� nale��c� do Bezsennego ze State College w Pensylwanii. O porwaniu wiedzia�o tylko dziesi�cioro cz�onk�w grupy � dziesi�cioro z 3428 urodzonych w Stanach. Z nich 2691 by�o w sta�ym kontakcie z Grup�. Dalsze 701 to by�y ma�e dzieci, kt�re nie potrafi�y jeszcze u�ywa� modemu. Tylko trzydziestu sze�ciu Bezsennych, z r�nych przyczyn, trzyma�o si� od Grupy z daleka.

Porwanie zorganizowa� Tony Indivino.

��To w�a�nie o Tonym chcia�em z tob� porozmawia� � m�wi� Kevin. � Zn�w zaczyna. Tym razem na powa�nie. Skupuje ziemi�.

Leisha z�o�y�a gazet� w ma�� kostk� i po�o�y�a starannie na stoliku.

��Gdzie?

��W g�rach Allegheny. Na po�udniu stanu Nowy Jork. Spory szmat ziemi. Obecnie jest w trakcie budowy dr�g. Na wiosn� zacznie stawia� pierwsze budynki.

��Czy Jennifer Sharifi nadal go finansuje?

Min�o ju� sze�� lat od tamtego wieczoru z interleukinem, lecz wspomnienia o nim pozostawa�y �ywe w pami�ci Leishy. Podobnie jak wspomnienie Jennifer.

��Tak. Tylko ona ma do�� pieni�dzy. A co gorsza, coraz wi�cej jest takich, kt�rzy chc� p�j�� za nimi, Leisho.

��Wiem.

��Zadzwo� do niego.

��Zadzwoni�. Informuj mnie na bie��co o sytuacji Stelli.

Do p�nocy pracowa�a nad kolejnym wydaniem �Przegl�du Prawnego�, potem do czwartej przygotowywa�a si� do zaj��. O pi�tej zadzwoni�a do Tony�ego, kt�ry nadal mieszka� w Chicago. Sko�czy� szko�� �redni�, potem semestr w Northwestern, ale w czasie bo�onarodzeniowych ferii w�ciek� si� na matk�, kt�ra zmusza�a go, by �y� jak �pi�cy. Ta z�o��, jak zdawa�o si� Leishy, jeszcze mu nie przesz�a.

��Tony? Tu Leisha.

��Odpowied� brzmi: tak, tak, nie i id� do diab�a.

Leisha zgrzytn�a z�bami.

���licznie. A teraz powiedz mi, jak brzmi� pytania.

��Czy ty naprawd� chcesz, �eby Bezsenni wycofali si� w obr�b w�asnego, samowystarczalnego spo�ecze�stwa? Czy Jennifer Sharifi zechce finansowa� projekt budowy ma�ego miasta? Czy nie s�dzisz, �e to swego rodzaju oszuka�stwo, je�li por�wna� je z tym, co mo�na osi�gn�� wpasowuj�c si� w spo�ecze�stwo? A co s�dzisz na temat antynomii mi�dzy �yciem w izolowanym, uzbrojonym mie�cie i jednoczesnym prowadzeniem handlu ze �wiatem zewn�trznym?

��Ja nigdy nie kaza�abym ci i�� do diab�a.

��To pi�knie z twojej strony � rzuci�. Po chwili doda�: � Przepraszam. Zaczynam m�wi� jak jeden z tamtych.

��To nie wyjdzie nam na dobre, Tony.

��Dzi�ki, �e nie powiedzia�a�, �e i tak nie podo�am. Przez chwil� zastanawia�a si�, czy rzeczywi�cie podo�a.

��My nie stanowimy odr�bnego gatunku, Tony.

��Powiedz to �pi�cym.

��Przesadzasz. Oczywi�cie jest kilku zawistnik�w. Ci s� zawsze i wsz�dzie. Ale �eby tak si� podda�

��Nie poddajemy si�. Owoce naszej pracy stan� si� przedmiotem wolnego handlu: komputery, oprogramowanie, powie�ci, informacje, teorie, doradztwo prawne. Nikt nam nie zabrania podr�owa�. Ale b�dziemy mieli bezpieczne miejsce, do kt�rego mo�na wr�ci�. Gdzie nie b�dzie pijawek, kt�re twierdz�, �e powinni�my oddawa� im w�asn� krew tylko dlatego, �e jeste�my od nich lepsi.

��Tu nie chodzi o to, co powinni�my.

��Naprawd�? � rzuci� Tony. � Wyja�nijmy to sobie, Leisho. Jeste� jagaistk�. W co wierzysz?

��Tony�

��No powiedz � nalega�, a w jego g�osie us�ysza�a ton tamtego czternastolatka, kt�rego kiedy� przedstawi� jej Richard. Jednocze�nie ujrza�a w my�lach twarz ojca; nie tak�, jaka by�a teraz, po za�o�eniu bajpas�w, ale tak� jak wtedy, kiedy trzyma� Leish� na kolanach i wyja�nia� jej, �e jest kim� wyj�tkowym.

��Wierz� w dobrowoln� wymian�, kt�ra przynosi wzajemn� korzy��. Wierz�, �e duchowa godno�� cz�owieka wynika z tego, �e utrzymuje si� on przy �yciu dzi�ki indywidualnemu wysi�kowi. I w wymian� rezultat�w tego wysi�ku we wsp�pracy ca�ego spo�ecze�stwa. �e symbolem tej wsp�pracy jest kontrakt. I �e potrzebujemy siebie nawzajem, �eby wymiana by�a pe�niejsza i coraz bardziej korzystna.

���licznie � uci�� Tony. � A co powiesz na hiszpa�skich �ebrak�w?

��Co takiego?

��Idziesz ulic� w tak biednym kraju jak Hiszpania i widzisz �ebraka. Dasz mu dolara?

��Pewnie tak.

��Dlaczego? Przecie� nie ma dla ciebie nic na wymian�?

��Z dobroci. Ze wsp�czucia.

��Widzisz sze�ciu �ebrak�w. Dasz im po dolarze?

��Pewnie tak.

��Da�by�. Widzisz stu �ebrak�w i nie masz fortuny Leishy Camden � dasz ka�demu po dolarze?

��Nie.

��Dlaczego nie?

Leisha stara�a si� zachowa� spok�j. Niewielu ludzi potrafi�o sprawi�, �e mia�a ochot� przerwa� po��czenie, lecz Tony niew�tpliwie do nich nale�a�.

��Poniewa� nadwer�y�abym w�asne �r�d�a utrzymania. Moje w�asne �ycie ma priorytet w korzystaniu ze �rodk�w, kt�re zdobywam.

��W porz�dku. A teraz rozwa� tak� sytuacj�. W Instytucie Biotechniki, gdzie ty i ja wzi�li�my sw�j pocz�tek, droga pseudosiostro, doktor Melling zaledwie wczoraj�

��Kto?!

��Doktor Susan Melling. O m�j Bo�e, zupe�nie zapomnia�em, �e kiedy� by�a �on� twego ojca!

��Straci�am z ni� kontakt � powiedzia�a Leisha. � Nie, wiedzia�am, �e wr�ci�a do pracy. Alice kiedy� powiedzia�a� Niewa�ne. Co si� dzieje w Instytucie?

��Mam dwie wiadomo�ci ogromnej wagi, z ostatniej chwili. Carla Dutcher podda�a si� w�a�nie badaniom genetycznym p�odu w pierwszym miesi�cu ci��y. Bezsenno�� jest genem dominuj�cym. Nast�pne pokolenie w Grupie te� nie b�dzie spa�o.

��Wszyscy o tym wiedz� � odrzek�a Leisha. Carla Dutcher by�a pierwsz� w �wiecie ci�arn� Bezsenn�. Jej m�� nale�a� do �pi�cych. � Ca�y �wiat si� tego spodziewa�.

��Ale prasa poczuje wiatr w �aglach. Zobaczysz. �Potomstwo mutant�w! Nowa rasa zdominuje nast�pne pokolenia?�

Leisha nie zaprzeczy�a.

��A ta druga sprawa?

��Jest smutna. Zdarzy�a nam si� pierwsza �mier�. Poczu�a skurcz w �o��dku.

��Kto?

��Bernie Kuhn z Seattle. Nie zna�a� go. To by� wypadek drogowy. Wygl�da ca�kiem zwyczajnie: na ostrym zakr�cie straci� panowanie nad kierownic�, a hamulce zawiod�y. Mia� siedemna�cie lat i prowadzi� zaledwie od kilku miesi�cy. Istotne jest to, �e jego rodzice przekazali m�zg i cia�o Instytutowi Biotechniki i Wydzia�owi Patologii Akademii Medycznej w Chicago. Maj� zamiar pokroi� go na kawa�ki, �eby wreszcie przyjrze� si� dok�adnie skutkom, jakie przed�u�ona bezsenno�� wywo�uje w organizmie cz�owieka.

��To ich obowi�zek � odrzek�a Leisha. � Biedny dzieciak. Ale czego w�a�ciwie si� obawiasz? C� takiego mog� znale��?

��Nie wiem. Nie jestem lekarzem. Ale je�li znajd� cokolwiek, co da si� wykorzysta� przeciwko nam, kto� na pewno to zrobi.

��Tony, masz typowe objawy manii prze�ladowczej.

��To niemo�liwe. Osobowo�� Bezsennych jest bardziej zorientowana na rzeczywisto�� ni� przeci�tna. Nie czytujesz literatury fachowej?

��Tony�

��A je�li b�dziesz sz�a ulic� w Hiszpanii, a stu �ebrak�w za��da od ciebie dolara i kiedy powiesz �nie�, oni, cho� sami nie mog� ci nic zaoferowa�, tak b�d� prze�arci z�o�ci�, �e ci zabior� pieni�dze przemoc�, a potem jeszcze pobij� z czystej zawi�ci i rozpaczy?

Leisha nie odpowiedzia�a.

��Mo�e mi powiesz, �e ludzie tak nie post�puj�, Leisho? �e takie historie si� nie zdarzaj�?

��Zdarzaj� si� � odrzek�a spokojnie Leisha. � Ale nie tak znowu cz�sto.

��G�wno prawda. Poczytaj troch� historii. Poczytaj troch� gazet. Ale moje pytanie brzmi: co w�a�ciwie jeste� winna tym �ebrakom? Co ma zrobi� prawdziwy jagaista � ten, kt�ry wierzy we wzajemnie korzystn� wymian� � co ma zrobi� z tymi, kt�rzy nie maj� nic do zaoferowania i potrafi� tylko bra�?

��Ty nie jeste��

��Co ma zrobi�, Leisho? Tak obiektywnie, jak tylko potrafisz, okre�l, co jeste�my winni zach�annym i bezproduktywnym potrzebuj�cym?

��To, co powiedzia�am przedtem: dobro� i wsp�czucie.

��Nawet wtedy, kiedy nic nie dadz� nam w zamian? Dlaczego?

��Bo� � przerwa�a.

��Dlaczego? Dlaczego praworz�dna, produktywna jednostka ma by� cokolwiek winna tym, kt�rzy ani nie produkuj�, ani nie przestrzegaj� praw? Jak umotywujesz � filozoficznie, ekonomicznie b�d� te� duchowo � to, �e jeste�my im cokolwiek winni? Odpowiedz tak samo uczciwie jak zawsze.

Leisha opar�a g�ow� na kolanach. Pytanie otwar�o si� przed ni� jak przepa��, ale nie pr�bowa�a uciec od niego tanim frazesem.

��Nie wiem. Wiem tylko, �e jeste�my im to winni.

��Ale dlaczego?

Nie odpowiedzia�a. Po chwili Tony zn�w si� odezwa�. Ton wyzwania znikn�� ju� z jego g�osu.

��Przyjed� na wiosn� zobaczy� miejsce, gdzie b�dzie Azyl � powiedzia� nieomal czule.

��Nie.

��Zale�y mi, �eby� przyjecha�a.

��Nie, zbrojny odwr�t to �aden spos�b.

���ebracy staj� si� coraz agresywniejsi, Leisho. W miar� jak Bezsenni staj� si� coraz bogatsi. I nie mam tu na my�li pieni�dzy.

��Tony� � zacz�a Leisha, ale urwa�a. Zupe�nie nie wiedzia�a, co m�wi�.

��Nie spaceruj ulicami uzbrojona tylko we wspomnienie o Kenzo Yagai.

LEISHA Z�O�Y�A EGZAMIN W LIPCU. NIE WYDA� SI� JEJ szczeg�lnie trudny. Po egzaminie tr�jka student�w z jej grupy zadba�a o to, by towarzyszy� jej, na poz�r przypadkowo, dop�ki nie znalaz�a si� bezpiecznie we wn�trzu taks�wki, kt�rej kierowca najwyra�niej jej nie rozpozna�. Ca�a tr�jka � dw�ch m�czyzn i kobieta � to byli �pi�cy. Dwaj studenci m�odszego roku, g�adko wygoleni blondyni o poci�g�ych twarzach i bezmy�lnej arogancji nowobogackich gapili si� na ni� nachalnie, rzucaj�c szydercze uwagi. Dziewczyna z grupy Leishy odparowa�a im z�o�liwie.

Nast�pnego ranka Leisha mia�a lecie� do Chicago, gdzie chcia�a spotka� si� z Alice. Musia�y uporz�dkowa� sprawy posiad�o�ci nad jeziorem, rozdysponowa� w�asno�� ojca i wystawi� dom na sprzeda�. Wcze�niej Leisha nie znalaz�a na to czasu.

Przypomnia�a sobie ojca, kiedy pracowa� w oran�erii, w starym, nie wiedzie� sk�d wytrza�ni�tym kapeluszu na g�owie przesadza� orchidee, ja�miny i passiflory.

Drgn�a zaskoczona, kiedy zadzwoni� dzwonek u drzwi; prawie nikt jej nie odwiedza�. Z entuzjazmem w��czy�a kamer� � mo�e to Jonathan lub Martha wpadli do Bostonu, �eby zrobi� jej niespodziank�, �eby uczci� �e te� jej samej nie przysz�o do g�owy, �eby jako� uczci� ten dzie�

Przed obiektywem kamery sta� Richard. P�aka�.

Jednym szarpni�ciem otworzy�a drzwi. Richard nawet si� nie poruszy�. Leisha dostrzeg�a, �e to, co kamera zarejestrowa�a jako �al, by�o w istocie czym� zupe�nie innym: �zami w�ciek�o�ci.

��Tony nie �yje.

Leisha �lepo wyci�gn�a przed siebie d�o�. Richard jej nie uj��.

��Zabili go w wi�zieniu. Nie w�adze, inni wi�niowie. Na wybiegu. Mordercy, gwa�ciciele, bandyci, same m�ty i szumowiny � i wszyscy uznali, �e maj� prawo go zabi�, bo by� inny.

Teraz dopiero z�apa� j� za r�k�, tak gwa�townie, �e w �rodku jaka� ko�� przesun�a si� i podra�ni�a nerw.

��Nie tylko inny � lepszy! Dlatego, �e by� lepszy, �e wszyscy jeste�my lepsi, nie podniesiemy si� i nie wykrzyczymy tego na ca�y g�os, �eby nie rani� ich cholernych uczu�! M�j Bo�e!

Leisha wyrwa�a r�k� i bezwiednie potar�a, wpatruj�c si� oniemia�a w wykrzywion� twarz Richarda.

��Zat�ukli go na �mier� o�owian� rur�! Nie wiadomo nawet, sk�d j� wzi�li! Uderzyli go w ty� g�owy, przewr�cili i�

��Przesta�! � krzykn�a Leisha. Zabrzmia�o to jak skowyt.

Richard spojrza� na ni� uwa�nie. Pomimo krzyku, pomimo b�lu gwa�townie uchwyconej r�ki Leisha mia�a wra�enie, �e dopiero teraz zobaczy� j� naprawd�. Nadal masowa�a r�k�, wpatruj�c si� w niego z przera�eniem. Richard odezwa� si� cicho:

��Przyjecha�em ci� zabra� do Azylu, Leisho. W samochodzie czekaj� Dan Jenkins i Vernon Bulriss. Je�li b�dzie trzeba, wyniesiemy ci� st�d si��. Ale pojedziesz z nami. Widzisz, co si� dzieje, prawda? Nie jeste� tu bezpieczna. Z tym swoim klasycznym profilem i spektakularn� urod� stanowisz idealny cel do ataku. Mamy ci� zmusi�? Czy mo�e dotar�o wreszcie do ciebie, �e nie mamy innego wyboru � te gnojki nie zostawi�y nam �adnego wyboru � z wyj�tkiem Azylu?

Leisha zamkn�a oczy. Czternastoletni Tony na pla�y. P�omienny wzrok Tony�ego, kiedy si�ga� po naczynie z interleukinem-1. Hiszpa�scy �ebracy.

��Jad�.

JORDAN WATROUS STA� PRZY BRAMIE, PRZEZ KT�R� wje�d�a�o si� na teren fabryki skuter�w nale��cej do Ruchu �pi-My. Twarz zwr�ci� w kierunku zakurzonej szosy biegn�cej wzd�u� Missisipi. Po obu stronach bramy ci�gn�o si� wysokie na osiem st�p druciane ogrodzenie pod napi�ciem. Nie �adne tam pole Y, �adna wymy�lna technologia, ale wystarczy. Przynajmniej na jaki� czas, bo napa�ci na fabryk� s� na razie niezorganizowane i przewa�nie tylko werbalne. P�niej b�d� potrzebowa� pola Y. Tak m�wi� Hawke.

Po drugiej stronie rzeki, w Arkansas, l�ni�y w blasku porannego s�o�ca sto�ki odbioru energii Y zak�ad�w Chryslera.

Jordan zezowa� ukradkiem na drog�. Pot sklei� mu w�osy i �cieka� stru�k� po karku. Stra�niczka � �ylasta, niemal bia�ow�osa kobieta w wyblak�ych d�insach � wysun�a g�ow� przez okno i zawo�a�a:

��Ciep�o ci, Jordan?

��Jak zawsze, Mayleen � rzuci� przez rami�.

��Wy, ch�opcy z Kalifornii � za�mia�a si� � zwyczajnie wi�dniecie w naszym swojskim, bo�ym ciepe�ku.

��Chyba nie jeste�my tacy twardzi jak wy, szczury rzeczne.

��Ch�opcze, nie ma takich drugich twardzieli jak my. Przyjrzyj no si� tylko panu Hawke.

Jak gdyby ktokolwiek tu, w fabryce �pi-My, m�g� tego nie zauwa�y�! Nie znaczy to, �e Hawke nie zas�u�y� sobie na ten ton g��bokiej rewerencji, jaki zabrzmia� teraz w g�osie Mayleen. Kiedy zesz�ej zimy Hawke chcia� j� zatrudni�, Jordan, kt�ry sam dopiero od czterech tygodni piastowa� stanowisko jego osobistego sekretarza, towarzyszy� mu, kiedy pojecha� do jej chaty, �eby przeprowadzi� rozmow� kwalifikacyjn�. Cho� dostatecznie ogrzana i wyposa�ona w sie� odbioru taniej energii Y, do kt�rej prawa gwarantowano ka�demu obywatelowi na zasi�ku, chata by�a bardzo sk�po umeblowana. Chude, bia�ow�ose dzieciaki, niemal pozbawione zabawek, wgapia�y si� w sk�rzan� kurtk� z ma�ym mikrofonem w klapie, kt�r� mia� na sobie Jordan. A w zesz�ym tygodniu Mayleen oznajmi�a mu z dum�, �e kaza�a zainstalowa� toalet� i kupi�a koronkowe obrusy. Duma � Jordan ju� wiedzia� � mia�a to samo praktyczne znaczenie co toaleta. Wiedzia� o tym, bo tego nauczy� go Calvin Hawke.

Jordan na powr�t zaj�� si� obserwacj� szosy. Mayleen zagadn�a znowu:

��Czekasz na kogo�? Jordan odwr�ci� si� powoli.

��Hawke nie zg�asza�?

��Czego nie zg�asza�? Nic mi nie m�wi�.

��Jezu Chryste! � zdenerwowa� si� Jordan.

Terminal w budce stra�niczki za�wiergota� przera�liwie, a g�owa Mayleen wsun�a si� do �rodka. Jordan obserwowa� j� przez szyb� z plastiglasu. Kiedy s�ucha�a, rysy jej twarzy st�a�y tak, jak to tylko potrafi� twarze tubylc�w znad Missisipi. W samym �rodku upa�u b�yskawicznie �cina�y si� lodem.

By�o jasne, �e Hawke nie tylko ka�e jej wpu�ci� go�cia, ale i m�wi jej, kim jest �w go��.

��Tak jest, prosz� pana � burkn�a do mikrofonu, a Jordan zamruga� ze zdumienia. W zak�adzie nikt nigdy nie zwraca� si� do Hawke�a per �prosz� pana�, chyba �e by� na niego w�ciek�y. Ale nikt nigdy nie w�cieka� si� na Hawke�a. Zawsze kierowali swoj� w�ciek�o�� w inn� stron�. Zawsze.

Mayleen wysz�a z budki.

��To twoja robota, Jordan?

��Tak.

��Po co? � niemal�e splun�a tym pytaniem, a Jordan wreszcie (wreszcie! Hawke twierdzi, �e zbyt trudno wpada w gniew) poczu� jak jego w�asna twarz t�eje.

��Czy to powinno ci� obchodzi�, Mayleen?

��Wszystko, co si� dzieje w tym zak�adzie, powinno mnie obchodzi� � odpowiedzia�a Mayleen i to by�a �wi�ta prawda. Hawke sprawi�, �e to by�a prawda dla wszystkich o�miuset pracownik�w.

��Nie chcemy tu takich jak ona.

��Wygl�da na to, �e Hawke chce.

��Pyta�am ci�: po co?

��Dlaczego jego nie spytasz?

��Pytam ciebie. Po co, do jasnej cholery?

Drog� zbli�a�a si� ku nim chmura py�u. Samoch�d. Jordan poczu� nag�y przyp�yw paniki: czy kto� powiedzia� jej, �eby nie przyje�d�a�a tu samsungiem-chryslerem? Ale �mia�o mo�na by�o za�o�y�, �e sama o tym dobrze wiedzia�a. Zawsze wiedzia�a takie rzeczy.

��Zada�am ci pytanie, Jordan! � warkn�a Mayleen. � Dlaczego pan Hawke zamierza wpu�ci� do naszego zak�adu jedn� z tamtych?

��Nie zada�a� mi pytania, tylko za��da�a� odpowiedzi. � Gniew rozpali� si� na dobre, przep�aszaj�c resztk� nie�mia�o�ci. � Ale odpowiem ci, Mayleen, tylko ze wzgl�du na ciebie. Leisha Camden jest tutaj, bo poprosi�a o pozwolenie na przyjazd, a pan Hawke wyrazi� zgod�.

��Tyle to sama widz�! Nie wiem tylko po co?

Samoch�d zatrzyma� si� przy bramie. By� wyposa�ony w bro� i pe�en ochroniarzy. Kierowca wysiad�, �eby otworzy� tylne drzwi samochodu. Nie by� to samsung-chrysler.

��Po co? � powt�rzy�a Mayleen z tak� nienawi�ci�, �e nawet Jordan si� zdumia�. Odwr�ci� si� do niej. W�skie usta wykrzywione z�o�ci�, ale w oczach ukryty strach, kt�ry Jordan nauczy� si� ju� � od Hawke�a � rozpoznawa�. To nie by� strach przed �ywymi lud�mi, lecz przed uw�aczaj�cymi wyborami, kt�rych trzeba dokonywa� na co dzie�: dwa dolary na p� paczki papieros�w czy na par� ciep�ych skarpet? Fryzjer czy dodatkowa porcja mleka dla dzieci, poza przydzia�em z opieki spo�ecznej? To nie by� l�k przed g�odem, bo taki nie istnia� w kraju, kt�ry zbudowa� sw� pot�g� gospodarcz� na taniej energii, ale przed niemo�no�ci� korzystania z owoc�w tej pot�gi. Przed zepchni�ciem do po�ledniejszej klasy, kt�ra nie ma prawa do najwa�niejszej oznaki godno�ci doros�ego cz�owieka � pracy. Przed w�asnym paso�ytnictwem. Gniew opu�ci� Jordana; ze smutkiem obserwowa�, jak znika. Z�o�� wiele u�atwia. Naj�agodniej jak tylko potrafi� odezwa� si� do Mayleen:

��Leisha Camden znalaz�a si� tutaj, bo jest siostr� mojej matki. Moj� ciotk�.

Zastanawia� si�, jak d�ugo przyjdzie Hawke�owi za to pokutowa�.

��LEISHO � POWIEDZIA�A NA JEJ WIDOK RECEPCJONISTKA w kancelarii � ten pan czeka na ciebie od trzech godzin. Nie jest um�wiony. M�wi�am mu, �e mo�esz dzisiaj nie wr�ci�.

M�czyzna wsta�, nieco chwiejnie, jak kto�, kto zesztywnia�, utrzymuj�c mi�nie zbyt d�ugo w tej samej pozycji. By� niewysoki i drobny, dziwnie wiotki, odziany w wymi�ty br�zowy garnitur � ani z tych ta�szych, ani z tych dro�szych. W jednej r�ce trzyma� zwini�ty wydruk jakiego� brukowca.

�pi�cy � pomy�la�a Leisha. Zawsze rozpoznawa�a.

��Czy pani Leisha Camden?

��Przykro mi, ale w tej chwili nie przyjmuj� �adnych nowych spraw. Je�li potrzeba panu prawnika, b�dzie pan musia� zwr�ci� si� gdzie indziej.

��My�l�, �e ta sprawa jednak pani� zainteresuje � odpar� ku jej zaskoczeniu m�czyzna. � A w ka�dym razie b�dzie pani chcia�a co� wiedzie� na ten temat. Prosz� mi po�wi�ci� dziesi�� minut. Rozwin�� gazet� i wyci�gn�� w jej stron�. Na pierwszej stronie widnia�o jej zdj�cie z Calvinem Hawke�em, a nad nim tytu�: Bezsenni dostatecznie zaniepokojeni, by inwigilowa� Ruch �pi-My.

Teraz ju� wiedzia�a, dlaczego Hawke pozwoli� jej zwiedzi� fabryk� skuter�w.

��Tu jest napisane, �e zdj�cie zrobiono dzi� rano � powiedzia� m�czyzna i doda� znienacka: � O rany!

Od razu wiedzia�a, �e nie pracuje w �rodkach masowego przekazu.

��Zechce pan wej�� do mojego biura, panie�?

��Adam Walcott. Doktor Adam Walcott.

��Jest pan lekarzem?

Spojrza� wprost na ni�. Mia� mlecznoniebieskie oczy jak matowe szk�o.

��Naukowcem. Badania genetyczne.

Nad jeziorem Michigan zachodzi�o s�o�ce. Leisha zaciemni�a przejrzyst� �cian�, usiad�a naprzeciw swego go�cia i czeka�a.

Pan Walcott spl�ta� swe wrzecionowate nogi z nogami krzes�a na podobie�stwo precla.

��Pracuj� dla prywatnego zak�adu badawczego, pani Camden. Zak�ad Biotechniki Samplice. Opracowujemy ulepszenia do modyfikacji i modelowania genetycznego. Sprzedajemy nasze produkty wi�kszym plac�wkom, kt�re dokonuj� genomodifikacji in vitro. Opracowali�my szczeg�y procedury Pastana do uzyskiwania nadnaturalnie ostrego s�uchu.

Leisha niezobowi�zuj�co pokiwa�a g�ow� � nadnaturalnie ostry s�uch zawsze wydawa� si� jej potwornym pomys�em. Korzy�ci p�yn�ce z tego, �e s�yszy si� s�owo szepni�te w s�siednim budynku zdecydowanie traci�y na znaczeniu, kiedy kto� w tym samym budynku zacz�� s�ucha� death-metalu. Dzieci z N-s�uchem przechodzi�y operacj� wszczepiania regulator�w nat�enia d�wi�ku ju� w wieku dw�ch miesi�cy.

��Samplice pozostawia swoim pracownikom du�� swobod� ruch�w. � Walcott przerwa� na chwil�, zakaszla� jakby na pr�b� i tak cienko, �e Leisha odruchowo pomy�la�a o kaszl�cym duchu. � Twierdz�, i� maj� nadziej�, �e pewnego dnia wpadniemy na co� wspania�ego, ale prawda przedstawia si� tak, �e zak�ad jest w stanie przera�liwej dezorganizacji i nikt nie ma poj�cia, w jaki spos�b nadzorowa� prace badawcze. Jakie� dwa lata temu poprosi�em o pozwolenie na badania nad pewnym rodzajem peptyd�w powi�zanych z bezsenno�ci�.

��Mo�na by pomy�le�, �e nic, co ma jakikolwiek zwi�zek z bezsenno�ci�, nie pozosta�o dot�d nie zbadane � stwierdzi�a sucho Leisha.

Walcottowi s�owa te najwyra�niej wyda�y si� zabawne. Wyda� z siebie zduszony chichot, odwin�� z krzes�a chude nogi i okr�ci� je jedn� wok� drugiej.

��Wi�kszo�� ludzi tak w�a�nie mog�aby pomy�le�. Ale ja pracowa�em nad peptydami doros�ych �pi�cych, stosuj�c pewne nowe podej�cia, kt�rych pionierem by� Institut Technique de Lyons. Konkretnie Gaspard-Thiereux. Zna pani jego prace?

��S�ysza�am o nim.

��Pewnie nie wie pani o jego nowym podej�ciu. To naj�wie�sze badania. � Walcott zapl�ta� palce we w�osy i szarpn��. Zar�wno r�ka, jak i w�osy wygl�da�y jako� tak bezciele�nie. � Powinienem by� zacz�� od pytania, czy to biuro jest wystarczaj�co zabezpieczone?

��Absolutnie � odpar�a Leisha. � Inaczej by pana w nim nie by�o.

Walcott tylko pokiwa� g�ow� � najwyra�niej nie nale�a� do tych �pi�cych, kt�rzy czuli si� ura�eni z powodu zabezpiecze� chroni�cych Bezsennych.

��Powiem kr�tko: wydaje mi si�, �e znalaz�em spos�b na to, �eby wywo�a� bezsenno�� u doros�ych, kt�rzy urodzili si� �pi�cymi.

D�onie Leishy przesun�y si�, �eby podnie�� Co w�a�ciwie? Zatrzyma�y si�. Leisha zapatrzy�a si� na nie.

���eby�

��Nie wszystkie problemy zosta�y ju� rozpracowane � tu Walcott wda� si� w skomplikowane zagadnienia produkowania zmodyfikowanych peptyd�w, synaps neuronowych i zapisu cech redundantnych w spirali DNA, kt�rych to rozwa�a� Leisha absolutnie nie by�a w stanie �ledzi�. Siedzia�a w milczeniu, a w tym czasie wszech�wiat zacz�� przybiera� zupe�nie inny kszta�t.

��Doktorze Walcott� jest pan pewien?

��Redundantnej transferencji lizyny?

��Nie. Tego, �e potrafi pan wywo�a� bezsenno�� u �pi�cych.

Walcot przeci�gn�� po w�osach drug� r�k�.

��Nie, oczywi�cie, �e nie jeste�my pewni. Sk�d mamy bra� t� pewno��? Do przeprowadzenia koniecznych obserwacji potrzebujemy eksperyment�w, dodatkowych replikacji, �e nie wspomn� o finansowaniu�

��Ale teoretycznie mo�e pan to zrobi�?

��Ach, teoretycznie � skwitowa� Walcott, co nawet oszo�omionej Leishy wyda�o dziwn�, jak na naukowca, reakcj�. Wygl�da�o na to, �e Walcott jest zagorza�ym pragmatykiem. � Tak, teoretycznie byliby�my w stanie to przeprowadzi�.

��Ze wszystkimi efektami ubocznymi? Nie wy��czaj�c d�ugowieczno�ci?

��No c�, to w�a�nie jest jedna z tych rzeczy, kt�rych jeszcze nie wiemy. Ca�a ta sprawa to jeszcze bardzo og�lny zarys. Ale zanim zaczniemy prowadzi� bardziej zaawansowane prace, potrzebujemy prawnika.

To ostatnie zdanie obudzi�o czujno�� Leishy. Co� tu by�o nie tak.

��Dlaczego przyszed� pan do mnie sam, panie Walcott? Z ca�� pewno�ci� sytuacja prawna tych bada� zale�y w ca�o�ci od Samplice, a jestem pewna, �e zak�ad ma swoich doradc�w.

��Dyrektor Lee nie wie, �e tutaj jestem. Zamierzam dzia�a� na w�asn� r�k�. Potrzebuj� prawnika dla siebie.

Leisha podnios�a z biurka przycisk do papier�w � z pewno�ci� to by�a w�a�nie ta rzecz, po kt�r� si�ga�y przed chwil� jej r�ce � obr�ci�a go w d�oniach raz i drugi, musn�a palcami. Za g�ow� Walcotta p�on�o blaskiem matowe okno.

��Kiedy tylko zda�em sobie spraw�, dok�d mo�e nas zaprowadzi� ten kierunek bada�, razem z moim asystentem usun�li�my wszelkie dane z komputer�w. Ca�kowicie. Nie zostawili�my �adnych �lad�w w sieci zak�adu, nie prowadzili�my symulacji inaczej jak tylko na wolno stoj�cych komputerach, co wiecz�r kasowali�my ca�e programy, zabieraj�c ze sob� tylko wydruki � ca�� dokumentacj� post�pu prac zabierali�my ze sob� do domu w przeno�nych sejfach. Ka�dy po jednym egzemplarzu. Nikomu nie powiedzieli�my nad czym pracujemy, nawet dyrektorowi.

��Ale dlaczego, panie doktorze?

��Poniewa� Samplice to sp�ka akcyjna, a sze��dziesi�t dwa procent udzia��w przypada na dwa fundusze wzajemne, oba pod kontrol� Bezsennych. Jeden to Fundusz Powierniczy Canniston, drugi ma umow� handlow� z Azylem. Prosz� mi wybaczy� zbytni� otwarto��, pani Camden, a tak�e motywy, kt�re mn� powoduj�, ale dyrektor Lee nie jest cz�owiekiem, kt�ry budzi�by jakie� szczeg�lne zachwyty. Bywa� ju� pos�dzany � cho� nigdy oficjalnie oskar�ony � o z�e gospodarowanie funduszami zak�adu. M�j asystent i ja obawiali�my si�, �e gdyby wszed� w kontakt z kim� z Azylu, kto nakaza�by mu przerwanie bada� albo co� w tym rodzaju� Na pocz�tku ja i m�j asystent mieli�my tylko niejasny przeb�ysk. Na tyle szalony, �e nie wiedzieli�my, czy b�dziemy w stanie zainteresowa� swoim pomys�em kt�ry� z szanowanych zak�ad�w badawczych. Prawd� m�wi�c, nadal nie jeste�my pewni. To w dalszym ci�gu tylko teoria. A Azyl jest w stanie wyda� ogromne pieni�dze na to, �eby ca�� spraw� zdusi� w zarodku�

JORDAN WATROUS NALA� SOBIE KOLEJNEGO DRINKA przy starej sekreterze, kt�ra w domu jego matki pe�ni�a obowi�zki barku. To trzeci? Czy czwarty? Mo�e nikt mu nie liczy. Z wybiegaj�cego w ocean pomostu przydryfowa� do niego czyj� �miech. Dla Jordana zabrzmia� jak nerwowy chichot, co zreszt� mog�o by� zgodne z prawd�. Co, u cholery, ten Hawke zn�w opowiada? I komu?

Nie mia� ochoty przywozi� ze sob� Hawke�a. To by�y pi��dziesi�te urodziny jego ojczyma, a Beck �yczy� sobie skromnej uroczysto�ci w gronie rodzinnym. Ale matka w�a�nie sko�czy�a remont domu i chcia�a si� nim pochwali�. Przez dwadzie�cia lat Alice �y�a tak, jakby nie mia�a �adnych pieni�dzy. Nie korzysta�a z pozostawionego jej przez ojca spadku, chyba �e � o tym Jordan dowiedzia� si� o wiele p�niej � musia�a op�aci� szko�� dla niego i Moiry, ich komputery i zaj�cia sportowe. Traktowa�a w�asne pieni�dze jak wielkiego, niebezpiecznego psa, kt�rego wzi�a na przechowanie, ale do kt�rego boi si� podej��. A� nagle, kiedy sko�czy�a czterdziestk�, co� si� w niej zmieni�o � co, Jordan nie by� w stanie poj��. Ale czu� si� zaskoczony � wi�kszo�� ludzkich dzia�a� stanowi�a dla niego zagadk�, wprawia�a go w zak�opotanie.

Matka ni z tego, ni z owego kaza�a wybudowa� sobie ten wielki dom w zatoce Morro Bay, nad samym oceanem, gdzie o kilka mil od l�du widywa�o si� fontanny wytryskiwane przez szare wieloryby i uniesione w g�r� pot�ne ogony. Umeblowa�a go drogimi, na poz�r skromnymi angielskimi antykami, kt�re kupowa�a w Los Angeles, Nowym Jorku i Londynie. Beck, naj�agodniejszy cz�owiek, jakiego Jordanowi uda�o si� spotka�, u�miecha� si� tylko pob�a�liwie, mimo tego nawet, �e jego �ona zleci�a budow� cudzej firmie. Niekiedy Jordan, przywo��c matk� na plac budowy, zastawa� go przy pracy razem z cie�lami zwi�zkowymi i ich robotami; Beck zbija� deski i ustawia� w szeregu belki. Kiedy dom by� got�w, Jordan zacz�� wyczekiwa� z obaw� na inne nieznane cechy osobowo�ci matki, kt�re mog�yby si� objawi�. Ambicje towarzyskie? Operacja plastyczna? Kochankowie? Ale Alice ca�kowicie ignorowa�a swoich goni�cych za mod� s�siad�w, da�a spok�j swej korpulentnej figurze i pod�piewywa�a z zadowoleniem, kr�c�c si� wok� swych angielskich antyk�w lub po ukochanym ogrodzie.

��Dlaczego antyki? � spyta� raz Jordan, dziobi�c palcem oparcie fotela w stylu sheraton. � I dlaczego angielskie?

��Moja matka by�a Angielk� � odrzek�a Alice i wtedy w�a�nie po raz pierwszy i ostatni Jordan us�ysza�, �e wspomina swoj� matk�.

Przyj�cie urodzinowe Becka mia�o by� zarazem parapet�wk�. Alice zaprosi�a wszystkich przyjaci� swoich i Becka, swoich koleg�w ze Stowarzyszenia Bli�ni�t, koleg�w i profesor�w ze szko�y Moiry. Zaprosi�a tak�e Leish� i Kevina Bakera i jeszcze jedn� Bezsenn�, kt�rej Jordan nie widzia� nigdy przedtem � m�od�, �adn� i rudow�os� dziewczyn� o nazwisku Stella Bevington � a kt�r� jego matka wy�ciska�a i wyca�owa�a, jakby ta by�a jak�� drug� Moir�. Calvin Hawke natomiast zaprosi� si� sam.

��Nie s�dz�, �eby to by� dobry pomys�, Hawke � powiedzia� wtedy Jordan w biurze fabryki w Missisipi i ka�dej innej osobie taka odpowied� wystarczy�aby w zupe�no�ci.

��Chcia�bym pozna� twoj� matk�, Jordy. Zwykle m�czy�ni nie m�wi� o swoich matkach tak dobrze jak ty. Ani tak cz�sto.

Jordan nic nie m�g� poradzi�: czu�, jak si� czerwieni. Ju� w podstaw�wce bardzo bra� sobie do serca oskar�enia o to, �e jest maminsynkiem. Hawke nie mia� na my�li nic� A mo�e mia�? Ostatnio wszystko, co m�wi� do niego Hawke, pali�o jak ��d�o. Czy to wina Jordana czy Hawke�a? Jordan nie umia�by powiedzie�.

��To naprawd� tylko rodzinna uroczysto��, Hawke.

��Z pewno�ci� nie nalega�bym, gdyby w gr� wchodzi�o wy��cznie rodzinne grono � odparowa� g�adko Hawke. � Ale czy nie wspomina�e� te�, �e ma to by� wielka parapet�wk�? Mam prezent, kt�ry chcia�bym podarowa� twojej matce do jej nowego domu. Co�, co nale�a�o kiedy� do mojej matki.

��To bardzo �adnie z twojej strony � odpowiedzia� Jordan, a Hawke u�miechn�� si� szeroko. Bardzo go bawi�o, �e Alice wpoi�a ch�opcu tak nienaganne maniery. Jordan by� na tyle bystry, �eby to zauwa�y�, ale nie do�� bystry, by wiedzie�, co ma z tym pocz��. Tymczasem za� uzbroi� si� w szczero��. � Nie chc�, �eby� tam jecha�. Ma by� moja ciotka i inni Bezsenni.

��Doskonale rozumiem � odpar� Hawke, wi�c Jordan s�dzi�, �e sprawa jest zamkni�ta. Ale ci�gle wyp�ywa�a przy r�nych okazjach. I jako� ��d�a w na poz�r niewinnych wypowiedziach Hawke�a stawa�y si� coraz dokuczliwsze. No i jako� tak si� sta�o, �e Hawke sta� teraz na pomo�cie w domu jego matki, gaw�dz�c z Beckiem, Moir� i ca�ym pe�nym podziwu t�umem przyjaci� Moiry, podczas gdy Leisha w milczeniu obserwowa�a go z nieprzeniknionym wyrazem twarzy, a Jordan wymkn�� si� i nala� sobie trzeci� � czwart�? � whisky tak gwa�townie, �e pola�a si� na nowy, bladob��kitny dywan jego matki.

��To nie twoja wina � powiedzia� jaki� g�os za jego plecami. Leisha. Zupe�nie nie s�ysza�, kiedy si� zbli�a�a.

��Czym mo�na wyczy�ci� plamy po whisky? � zapyta�. � Detergentami? A mo�e zniszcz� dywan?

��Mniejsza o dywan. Chcia�am powiedzie�: to nie twoja wina, �e Hawke jest tutaj. Jestem pewna, �e wcale go tu nie chcia�e� i nie mam w�tpliwo�ci, �e przetoczy� si� po tobie jak walec parowy. Nie obwiniaj si�, Jordanie.

��Nie da mu si� powiedzie� �nie� � odpar� �a�o�nie Jordan.

��Och, Alice z pewno�ci� by to potrafi�a, gdyby tylko chcia�a. On jest tutaj dlatego, �e ona si� zgodzi�a, nie dlatego, �e ci� wymanewrowa�.

Ten problem trapi� go ju� od d�u�szego czasu.

��Leisho, czy moja matka aprobuje to, co robi�? Ca�y ten Ruch �pi-My?

Leisha przez d�ugi czas nie odpowiada�a. W ko�cu orzek�a:

��Nigdy by mi tego nie powiedzia�a, Jordanie.

To by�a, oczywi�cie, prawda. Zada� g�upie pytanie, chlapn�� bezmy�lnie. Bez wi�kszych efekt�w pr�bowa� osuszy� dywan serwetk�.

��Dlaczego jej o to nie zapytasz?

��Bo zwykle nie rozmawiamy o �pi�cych i Bezsennych.

��W to jestem sk�onna uwierzy� � odrzek�a Leisha. � Wiele jest rzeczy, o kt�rych nie m�wi si� w tej rodzinie, prawda?

��Gdzie jest Kevin?

Leisha spojrza�a na niego ze szczerym zdumieniem.

��To by�o ma�e non sequitur, nieprawda�?

Ogarn�o go wielkie zak�opotanie.

��Wcale nie chcia�em przez to powiedzie�

��W porz�dku, Jordanie. Przesta� tylko bez przerwy za wszystko przeprasza�. Kevin musia� si� spotka� z klientem na orbitalu. Jordan gwizdn�� ze zdziwienia.

��Nie wiedzia�em, �e na orbitalach s� jacy� Bezsenni. Leisha nachmurzy�a si�.

��Bo nie ma. Ale Kevin wykonuje przewa�nie zlecenia od klient�w mi�dzynarodowych, kt�rzy nie s� koniecznie, a nawet zwykle nie s� Bezsennymi, i kt�rzy�

��S� dostatecznie bogaci, �eby m�c sobie na niego pozwoli� � wszed� jej w s�owo Hawke. � Pani Camden, w ci�gu ca�ego dzisiejszego wieczoru nie odezwa�a si� pani do mnie ani razu.

��A powinnam?

��Jasne, �e nie � za�mia� si�. � O czym to Leisha Camden mia�aby rozmawia� z przyw�dc� zwi�zkowym bandy podrz�dnych kretyn�w, kt�rzy jak �ywe trupy marnuj� jedn� trzeci� �ycia na bezproduktywno��?

��Nigdy nie my�la�am w ten spos�b o �pi�cych � powiedzia�a oboj�tnie.

��Doprawdy? Ma ich pani za r�wnych sobie? Czy wie pani, co Abraham Lincoln m�wi� na temat r�wno�ci, pani Camden? Wyda�a pani ksi��k� na temat jego pogl�d�w na Konstytucj�, czy nie tak? Pod pseudonimem Elizabeth Kaminsky.

Nie odpowiedzia�a. Za to Jordan rzuci�:

��Dosy� tego, Hawke.

��Lincoln m�wi� o cz�owieku, kt�remu odm�wiono r�wno�ci w sferze ekonomicznej: �Kiedy zepchn�li�cie go na dno i sprawili�cie, �e sta�o si� niemo�liwe, aby �y� inaczej jak tylko na podobie�stwo dzikiego zwierz�cia; kiedy zgasili�cie w nim p�omie� duszy i umie�cili�cie tam, gdzie promyk nadziei zdmuchni�to jak w�r�d ciemnych czelu�ci pot�pie�c�w, czy� mo�ecie by� pewni, �e demon, kt�rego obudzili�cie, nie obr�ci si� przeciwko wam i nie rozedrze was na strz�py?�

��A wie pan, co na temat rewolucji m�wi Arystoteles? �R�wni powstaj�, aby sta� si� wy�szymi. Z takiego to stanu umys�u bior� pocz�tek rewolucje�.

Rysy twarzy Hawke�a zaostrzy�y si� nagle. Jordanowi wyda�o si�, �e jego wystaj�ce ko�ci jeszcze bardziej wysun�y si� do przodu, a w oczach co� nagle b�ysn�o. Otworzy� usta, ale rozmy�li� si�, u�miechn�� si� tajemniczo, po czym bez s�owa odszed�.

��Przepraszam ci�, Jordanie. Na przyj�ciu to niewybaczalne. Chyba za bardzo przywyk�am do sali rozpraw.

��Wygl�dasz okropnie � rzuci� znienacka Jordan. � Bardzo wychud�a�. Masz zmarszczki na szyi i wpadni�t� twarz.

��Wygl�dam stosownie do wieku � odpowiedzia�a Leisha z rozbawieniem. Co j� tak rozbawi�o? Mo�e to nie Bezsennych, a kobiet Jordan nie potrafi zrozumie�? Odwr�ci� g�ow� w kierunku pomostu, �eby poszuka� wzrokiem malutkich b�yskotek, kt�re Stella Bevington nosi�a w swoich rudych w�osach.

Leisha pochyli�a si� i z�apa�a go za nadgarstek.

��Jordanie� Czy kiedykolwiek �a�owa�e�, �e nie mo�esz zosta� Bezsennym?

Zapatrzy� si� w jej zielone oczy, tak r�ne od oczu Hawke�a. Nagle opu�ci� go ca�y jego dotychczasowy brak pewno�ci.

��Tak, Leisho. �a�owa�em. Wszyscy �a�ujemy. Ale nic nie mo�emy na to poradzi�. To dlatego pracuj� z Hawkiem nad zjednoczeniem wszystkich tych podrz�dnych kretyn�w, kt�rzy marnuj� na sen jedn� trzeci� �ycia. Bo nie mog� by� tob�.

Z ty�u podesz�a do nich Alice.

��Wszystko w porz�dku? � spyta�a, wodz�c wzrokiem od syna do siostry. Mia�a sw�j zwyk�y, pe�en ciep�a wyraz twarzy, a ubrana by�a w obrzydliw� sukienk� z drogiego zielonego jedwabiu, kt�ra w najmniejszym stopniu nie tuszowa�a jej korpulentnej figury. Na szyi mia�a stary wisiorek, kt�ry podarowa� jej Beck. Kiedy� nale�a� do jakiej� angielskiej ksi�niczki.

��W porz�dku � odrzek� Jordan, kt�remu nie przysz�a do g�owy �adna inna odpowied�. Ku swemu zdumieniu zauwa�y�, �e matka jest lekko pijana.

��Leisho, czy m�wi�am ci o najnowszym przypadku zarejestrowanym przez nasze Stowarzyszenie Bli�ni�t? Bli�ni�ta by�y od urodzenia chowane osobno, ale kiedy jedno z nich z�ama�o r�k�, drugie tygodniami czu�o b�l w tej samej r�ce i nie potrafi�o okre�li� dlaczego.

��Albo wydawa�o mu si�, �e odczuwa�o b�l � odpar�a Leisha.

��Aaa � powiedzia�a tylko Alice, jakby Leisha odpowiedzia�a na zupe�nie inne pytanie, a Jordan zobaczy� w oczach matki g��bi�, jakiej dot�d w nich nie dostrzega�, tak samo mroczn� jak g��bia w oczach Calvina Hawke�a.

CELA Z POROWATEGO KAMIENIA MIERZWA PI�� KROK�W na sze��. Znajdowa�o si� tam wbudowane w �cian� ��ko z dwoma ekologicznymi kocami i jedn� poduszk�, umywalka, krzes�o oraz toaleta, ale nie by�o okna ani terminalu. Will Sandaleros, adwokat Jennifer Sharifi, wni�s� w zwi�zku z tym za�alenie, gdy� wszystkie cele z wyj�tkiem karceru mia�y wmontowane w �cian� najprostsze urz�dzenia do odbioru informacji, wykonane z niezniszczalnego stopu metali. Jego klientka, twierdzi�, ma prawnie zagwarantowany dost�p do sieci informacyjnych, do zaaprobowanych zbior�w bibliotecznych i do pa�stwowego systemu poczty elektronicznej. Naczelnik wi�zienia zignorowa� jego protesty � w kwestii terminali nie mia� do Bezsennych zaufania. Nie chcia� tak�e zezwoli�, aby zatrzymana uczestniczy�a w zbiorowej gimnastyce ani we wsp�lnych posi�kach, ani te� �eby przyjmowa�a w celi odwiedzaj�cych. Dwadzie�cia lat wcze�niej mia� przykr� wpadk� z Bezsennym z Azylu � zamordowali go wsp�wi�niowie. To nie mo�e si� powt�rzy�, w ka�dym razie w jego wi�zieniu.

Jennifer kaza�a adwokatowi zaprzesta� protest�w.

Pierwszego dnia dok�adnie zbada�a wszystkie cztery k�ty swojej celi. K�t po�udniowo-wschodni przeznaczy�a na modlitw�. Kiedy przymyka�a oczy, widzia�a wsch�d s�o�ca zamiast porowatej kamiennej �ciany. Po kilku dniach nie musia�a ju� nawet zamyka� oczu. S�o�ce naprawd� tam by�o, przywo�ane si�� jej wiary.

W k�cie p�nocno-zachodnim znajdowa�a si� umywalka. Dwa razy dziennie my�a si� w niej ca�a, zrzuciwszy bia�� abaj�. J� tak�e pra�a, nie chc�c korzysta� z wi�ziennej pralni ani z wi�ziennej odzie�y. Je�li nawet nadzoruj�ca kamera przekazywa�a innym jej codzienn� nago��, przeszkadza�o jej to tak samo jak �ciana w ogl�daniu s�o�ca. Wa�ne by�o tylko to, co robi�a, a nie to, co s�dz� na ten temat podludzie. W�a�nie przez swe lubie�ne podgl�dactwo utracili cechy ludzkie, kt�re kaza�yby jej si� z nimi liczy�.

Pozosta�e dwa k�ty w ca�o�ci wype�nia�a prycza. Dzie� po dniu pozostawia�a po�ciel, nie tkni�t�, pod ��kiem. Sama prycza sta�a si� dla niej miejscem, w kt�rym pobiera�a nauki. Siedzia�a wyprostowana na brze�ku, ubrana w ci�gle wilgotn� abaj�. Kiedy nadchodzi�y wydruki, kt�rych za��da�a � dostarczano je chaotycznie i z przerwami � czyta�a, zezwalaj�c sobie tylko na jednorazow� lektur� ka�dej gazety, ka�dej ksi��ki prawniczej i ka�dej z bibliotecznych publikacji. Kiedy nie mia�a nic do czytania, rozmy�la�a, uk�adaj�c szczeg�owe scenariusze przysz�ych zdarze�, kt�re obejmowa�y ka�d� ewentualno��, jak� tylko by�a w stanie sobie wyobrazi�. My�la�a o czekaj�cym j� procesie. O badaniach Walcotta. O przysz�o�ci Azylu. O wyborze, jakiego dokona�a Leisha Camden. O ekonomicznych podstawach dla ka�dej sekcji i ka�dego dzia�u, o ka�dej wa�niejszej relacji osobistej czy zawodowej, kt�ra istnia�a w obr�bie Azylu. Ka�da ewentualno�� rozga��zia�a si� w kilku miejscach; uczy�a si� wszystkich dop�ty, dop�ki nie nauczy�a si� z zamkni�tymi oczyma widzie� ca�� t� ogromn� struktur� � drzewko decyzji za drzewkiem, ca�e tuziny, a ka�de z nich rozga��zia�o si� na wszystkie strony. Kiedy z wydruk�w lub od Sandalerosa dowiadywa�a si� o czym� nowym, rysowa�a w my�lach od nowa te wszystkie ga��zie, na kt�re �wie�o poznane fakty mog�y mie� wp�yw. Ka�dej ze swych decyzji przypisywa�a stosowny cytat z Koranu albo nawet kilka, je�li zdarzy�o si� tak, �e istnia�o kilka sprzecznych rozwi�za�. Kiedy za jej zamkni�tymi powiekami rozci�ga�a si� ta ogromna, harmonijna ca�o��, otwiera�a oczy i uczy�a si� widzie� j� w trzech wymiarach na �rodku celi; niemal namacalne ga��zie wype�nia�y sob� niewielkie pomieszczenie, rozrastaj�c si� jak konary drzewa �ycia.

��Nic tylko siedzi i si� gapi � meldowa�a prokuratorowi okr�gowemu prze�o�ona. � Czasem zamknie oczy, to zn�w otworzy. Prawie si� nie rusza.

��Czy nie wydaje si� pani, �e to mo�e by� rodzaj katatonii, kt�ry wymaga�by opieki lekarskiej?

Prze�o�ona potrz�sn�a g�ow� przecz�co, potem kiwn�a twierdz�co, potem zn�w przecz�co.

��Sk�d, do diab�a, mam wiedzie�, czego mo�e wymaga� jedno z nich!

Prokurator okr�gowy nie odpowiedzia�.

�roda i pi�tek by�y dniami odwiedzin, ale nie wpuszczano do niej nikogo z wyj�tkiem Willa Sandalerosa. Przychodzi� codziennie do przewa�nie pustej rozm�wnicy, w kt�rej siedzia�a Jennifer, oddzielona od niego grub� �cian� plastiglasu i otoczona pier�cieniem kamer nadzoruj�cych.

��Jennifer, wielka �awa przysi�g�ych postawi�a ci� w stan oskar�enia.

��Tak � odpar�a Jennifer. Na jej drzewku decyzyjnym nie wyros�a ga��� odpowiadaj�ca sytuacji, w kt�rej wielka �awa przysi�g�ych oddali�aby oskar�enie. � Czy ustalono ju� termin rozprawy?

��Na �smego grudnia. Powt�rnie odrzucono wniosek o wypuszczenie za kaucj�.

��Tak � powt�rzy�a Jennifer. Nie istnia�y tak�e ga��zie dotycz�ce wyznaczenia kaucji. � Leisha Camden zeznawa�a przed wielk� �aw� � stwierdzi�a raczej ni� spyta�a.

��Tak. Jej zeznanie udost�pniono stronom; b�d� si� stara� zdoby� wydruk i dla ciebie.

��Od dw�ch dni niczego mi nie dostarczaj�.

��Zajm� si� tym. Sieci informacyjne pisz� stale to samo; nawet nie b�dziesz chcia�a tego czyta�.

��B�d� chcia�a � sprzeciwi�a si� Jennifer.

Histeria gazet by�a jej potrzebna; nie dla nauki, a dla wzmocnienia �aru jej modlitw. �Przypomnienie dla wiernych� � jak m�wi Koran. �Bezsenni morduj�, �eby opanowa� �wiat!� �Najpierw pieni�dze � teraz krew?� �Tajny kartel Bezsennych spiskuje, by obali� rz�d Stan�w Zjednoczonych � przez morderstwo!� �Bezsenna renegatka ujawnia liczb� mord�w pope�nionych przez mafi� z Azylu�. �Lokalny gang przyznaje si� do zabicia nastolatka: On by� Bezsenny � m�wi��.

��W takim razie mo�e b�dziesz chcia�a � powiedzia� Will Sandaleros. Mia� dwadzie�cia pi�� lat, a do Azylu przyby� jako czterolatek. Oboje rodzice z w�asnej woli zrzekli si� praw do opieki, bo czego innego si� spodziewali po genetycznie zmodyfikowanym dziecku. Kiedy sko�czy� prawo na Harvardzie, wr�ci� do Azylu i tam za�o�y� swoj� kancelari�, wyje�d�aj�c tylko po to, by skonsultowa� si� z klientami lub stawi� si� w s�dzie. Ale nawet wtedy czyni� to niech�tnie. Prawie nie pami�ta� swoich rodzic�w, nie darzy� ich te� �adnym sentymentem. Jennifer od razu wybra�a go na swego obro�c�.

��Jeszcze jedno � odezwa� si�. � Mam wiadomo�� od twoich dzieci.

Jennifer siedzia�a prosto jak struna. Za ka�dym razem to by�o najgorsze. To dlatego �wiczy�a si� w samodyscyplinie, dzie� i noc siedz�c na metalowej kraw�dzi ��ka, z wyprostowanymi plecami i umys�em si�� nakierowanym na spokojne planowanie. To dlatego.

��M�w.

��Najla prosi�a, �eby ci przekaza�, �e sko�czy�a ju� prac� nad programem Fizyka Trzy. Rick m�wi�, �e wykry� nowy szlak migracyjny ryb w naj�wie�szych danych o Pr�dzie Zatokowym i �e w�a�nie kre�li go na mapie, kt�r� jego ojciec umie�ci� w naszym atlasie �wiata.

Ricky zawsze znalaz� jaki� spos�b, �eby w swoich wiadomo�ciach przemyci� ojca, Najla nigdy. Powiedziano im, �e ich ojciec b�dzie w s�dzie �wiadczy� przeciwko matce. Jennifer nalega�a, aby Sandaleros im to powiedzia�. W tym �wiecie dzieci Bezsennych nie mog� sobie pozwoli� na cieplarnian� nie�wiadomo��.

��Dzi�kuj� � rzek�a opanowanym g�osem. � A teraz opowiedz mi o linii obrony.

Potem, kiedy Sandaleros wyszed�, przez d�ugi czas siedzia�a na kraw�dzi pryczy, w�r�d ogromnych przestrzeni swego umys�u sadz�c coraz to nowe drzewa decyzyjne.

O �SMEJ WIECZOREM FESTYN ZYSK�W NA GROBLI rozkr�ci� si� ju� na ca�ego. W dole, w�r�d kamiennych brzeg�w, p�yn�y cicho bystre i ciemne wody Missisipi. Ze wzgl�d�w bezpiecze�stwa zainstalowano nad wszystkim pole Y; niewidzialne �ciany wznosi�y si� ba�k� o �rednicy boiska futbolowego. Nakrywa�a ona ca�e zakole rzeki, grobl� d�ugo�ci stu jard�w i poro�ni�te szorstk� traw� i g�stymi krzewami pole mi�dzy fabryk� skuter�w a brzegiem rzeki. Od najdalej po�o�onych krzew�w dobiega� od czasu do czasu jaki� chichot, kt�remu towarzyszy� solidny �omot.

Na po�udniowym kra�cu szerokiej grobli ludzie t�oczyli si� wok� kiosk�w z napojami, budek z grami i przy terminalach, gdzie odbywa�y si� najpopularniejsze loterie sieci informacyjnych, cz�ciowo subsydiowane przez �pi-My. Na kra�cu p�nocnym jaki� ha�a�liwy zesp�, kt�rego nazw� Jordan zd��y� ju� zapomnie�, rozdziera� noc rykiem muzyki tanecznej. Co trzydzie�ci sekund zdalnie sterowany tr�jwymiarowy i wysoki na sze�� st�p hologram z logo Ruchu �pi-My rozjarza� si� w coraz to innym metrze sze�ciennym przestrzeni pod kopu�� � to dziesi�� st�p nad ziemi�, to dwa cale nad powierzchni� wody, to zn�w w samym �rodku t�umu wiruj�cych tancerzy. Po drugiej stronie rzeki, lekko zamazane przez kraw�dzie ba�ki pola Y, l�ni�y czystym blaskiem �wiat�a Chryslera-Samsunga.

��Podstawowa u�omno�� twojej ciotki polega na tym, �e bardziej przynale�y do dziewi�tnastego wieku ni� do dwudziestego pierwszego � m�wi� Hawke. � Zjedz sobie loda, Jordy.

��Nie � odpowiedzia� Jordan. Nie mia� ochoty na lody, a tym bardziej nie mia� ochoty wys�uchiwa�, co Hawke s�dzi na temat Leishy. Kolejny raz. Przez ca�y czas pr�bowa� pokierowa� ich przechadzk� w stron� p�nocnego kra�ca, gdzie muzyka taneczna zag�uszy�aby s�owa Hawke�a.

Hawke ani nie da� si� pokierowa�, ani zag�uszy�.

��Te lody to nowy patent z GeneFresh Farms. Truskawkowe s� wprost niewiarygodne. Prosz� dwa ro�ki.

��Ja naprawd� nie�

��I co o tym s�dzisz, Jordy? Czy zgad�by� kiedykolwiek, �e zacz�li od gen�w soi? Przyrost zysku w zesz�ym kwartale � siedemna�cie procent.

��Zadziwiaj�ce � skwitowa� Jordan nieco kwa�nym tonem. Mia� nadziej�, �e lody b�d� takie sobie, ale by�y to najlepsze lody, jakich w �yciu pr�bowa�.

Hawke za�mia� si�, zezuj�c na niego bystro znad swojego ro�ka. Jordan domy�la� si�, �e jutro GeneFresh Farms odwiedzi organizator z ramienia Ruchu �pi-My � je�li rozmowy ju� si� nie rozpocz�y. Festyn Zysk�w na grobli urz�dzano po to, by uczci� firmy takie jak GeneFresh, kt�re stawa�y si� (albo dopiero mia�y si� sta�) nowymi kom�rkami w rewolucyjnym Ruchu �pi-My. Przeci�tne zyski podnios�y si� do zapieraj�cych dech w piersiach siedemdziesi�ciu czterech procent, odk�d media nag�o�ni�y spraw� morderstwa Sharifi. Zwi�zek mi�dzy �mierci� Timothy�ego Herlingera a wzrostem popytu na produkty �pi-My � dla Jordana bolesny, bo b�d�cy efektem histerii � podda� wp�ywom retoryki Hawke�a miliony nowych konsument�w. �Wiedzia�em � wykrzykiwa� ka�dy z cz�onk�w Ruchu �pi-My, pe�en triumfu, strachu, z�o�ci i pazerno�ci. � Bezsenni si� nas boj�! S� tak wystraszeni, �e pr�buj� zapanowa� nad nami za pomoc� morderstwa!�

W fabryce skuter�w w Missisipi, gdzie ku irytacji Jordana Hawke ci�gle upiera� si�, by budynki zarz�du trwa�y w sztucznie rustykalnym stylu, produkcja wzros�a dwukrotnie, zanim osi�gn�a sta�y poziom. Hawke obwiesi� �ciany stosownymi wykresami, obdarzy� wszystkich jednym ze swoich szerokich u�miech�w i og�osi� Festyn Zysk�w na grobli �gdzie za czas�w mojego prapradziadka miejscowi politycy piekli sobie z�bacze�.

Jordan, Kalifornijczyk, kt�ry nie mia� poj�cia, kim by� prapradziadek Hawke�a, nie zdawa� sobie dot�d sprawy, �e niemodyfikowane z�bacze mog�y by� jadalne. Spojrza� z ukosa na Hawke�a, kt�ry si� roze�mia�.

�Nie chodzi o mojego dziadka z plemienia Irokez�w, Jordanie. O zupe�nie innego, kt�ry mia� zgo�a inn� pozycj� spo�eczn�. Cho� nie by� te� jednym z tych twoich w�adc�w �wiata�.

�To nie s� wcale moi w�adcy �wiata. Nie wywodz� si� z tej klasy� � burkn�� Jordan, dotkni�ty do �ywego. �miech Hawke�a wprawia� go w zak�opotanie.

�Jasne, �e nie� � odrzek� wtedy Hawke i zn�w si� roze�mia�.

��SPRAWA NAR�D KONTRA JENNIFER FATIMA SHARIFI. Prosz� wsta�, S�d idzie.

Leisha podnios�a si� ze swego krzes�a w cz�ci dla �wiadk�w. Wraz z ni� powsta�y sto sze��dziesi�t dwie inne osoby � widzowie, �awnicy, dziennikarze, �wiadkowie i prawnicy � jak jedno cia�o o stu sze��dziesi�ciu dw�ch sk��conych ze sob� m�zgach. Sal� rozpraw, budynek s�du, wreszcie ca�e miasteczko Conewango pokry�y kolejnymi warstwami pola ochronne. Przez dwie najgrubsze nie mog�y si� przebi� �adne �rodki ��czno�ci. Pi�tna�cie lat temu, w trakcie kolejnej s�dowej hu�tawki mi�dzy nieograniczonym prawem do informacji a prawem do prywatno�ci, stan Nowy Jork jeszcze raz zakaza� wnoszenia sprz�tu rejestruj�cego na rozprawy kryminalne. Pras� reprezentowa�y tu same znakomito�ci ze stanowymi certyfikatami i ejdetyczn� pami�ci� lub audioneuronowymi bioimplantami, wzgl�dnie i z jednym, i z drugim na raz. Leisha zastanawia�a si�, ilu z nich ma przypadkiem i inne, nie zg�oszone genomodyfikacje.

Obok reporter�w usadowili si� holo-arty�ci z sieci informacyjnych; drobnymi, precyzyjnymi ruchami palc�w rze�bili w CAD hologram do popo�udniowych wyda� dziennik�w. Jak dot�d, genetycy nie zdo�ali wykry� umiejscowienia artystycznych uzdolnie�.

��Prosz� o cisz�! S�d wy�szej instancji okr�gu Cattaraugus w stanie Nowy Jork, kt�remu przewodniczy s�dzia Daniel J. Deepford, rozpoczyna obrady. Przybli�cie si� i wyt�cie uwag�, a zostaniecie wys�uchani. Bo�e, chro� Stany Zjednoczone i ten s�d!

By� to pierwszy dzie� przes�ucha� �wiadk�w. Wy�onienie sk�adu �awy przysi�g�ych wymaga�o dw�ch tygodni nieust�pliwego wypytywania: Czy jest pan w stanie, panie Wright, wyda� bezstronn� decyzj� dotycz�c� oskar�onej? Czy widzia� pan, panie Aratina, jakie� wzmianki tycz�ce tej sprawy w kt�rej� z sieci informacyjnych? Czy jest pani, pani Moranis, cz�onkini� Ruchu �pi-My? Ruchu Zbud� si�, Ameryko!? Ruchu Matki w Obronie R�wno�ci Biologicznej? Z takich i podobnych powod�w odrzucono a� trzysta dziewi��dziesi�t osiem os�b � co si� jeszcze nie zdarzy�o podczas zaprzysi�gania �awnik�w. W ko�cu uda�o si� skompletowa� �aw� przysi�g�ych � sk�ada�a si� z o�miu m�czyzn i czterech kobiet. Siedmioro bia�ych, troje czarnych, jeden Latynos i jeden Azjata. Pi�cioro po college�u, siedmioro z wykszta�ceniem �rednim lub ni�szym. Dziewi�cioro poni�ej pi��dziesi�tki, troje powy�ej. O�mioro rodzic�w naturalnych, troje bezdzietnych, jedna kobieta o statusie uprawomocnionego dawcy kom�rek jajowych. Sze�cioro pracuj�cych, sze�cioro bezrobotnych. Ani jednego Bezsennego.

Obywatel ma prawo by� s�dzony przez s�d r�wnych sobie.

��Mo�e pan zaczyna�, panie Hossack � zwr�ci� si� s�dzia do prokuratora, przysadzistego m�czyzny o g�stych siwych w�osach, kt�ry posiada� przydatn� w s�dzie umiej�tno�� skupiania na sobie uwagi przez sw�j wyciszony spos�b bycia. Jak ka�dy, kto w Stanach Zjednoczonych posiada� dost�p do powszechnego banku danych, Leisha wiedzia�a o Geoffreyu Hossacku wszystko. Mia� pi��dziesi�t cztery lata, stosunek spraw wygranych do przegranych wynosi� 23 do 9, nigdy nie mia� zatarg�w z urz�dem podatkowym ani Ameryka�skim Stowarzyszeniem Prawnik�w. Jego �ona kupowa�a pieczywo wy��cznie z naturalnej pszennej m�ki, trzy bochenki tygodniowo. Hossack wykupi� prenumerat� na trzy sieci informacyjne i jeden kana� prywatny, po�wi�cony mi�o�nikom wojny secesyjnej. Jego najstarsza c�rka oblewa�a w�a�nie trygonometri�.

I Hossack, i s�dzia Deepford cieszyli si� opini� uczciwych, rzetelnych i uzdolnionych praktyk�w prawa.

Kilka tygodni wcze�niej Leisha siedzia�a przy terminalu, przy kt�rym przed chwil� sko�czy�a przeczesywa� akta proces�w Deepforda, i rozmy�la�a nad dossier Hossacka i Deepforda. Nie s�dzi�a, aby Azyl by� w stanie dokona� jakichkolwiek manipulacji przy wyborze s�dziego lub prokuratora. Jego pot�ga le�a�a g��wnie w sferze ekonomii, nie polityki. Bezsennych by�o zbyt niewielu, �eby utworzy� licz�cy si� blok g�os�w, i zbyt wielk� darzono ich niech�ci�, by mogli liczy� na jak�kolwiek obieraln� funkcj�. Azyl m�g� z pewno�ci� przekupi� kilku pojedynczych s�dzi�w, prawnik�w albo kongresmen�w i pewnie tak w�a�nie robi�, ale nic nie wskazywa�o na to, �eby Hossack i Deepford byli do kupienia.

A co najwa�niejsze, Deepford nie nale�a� do os�b, kt�re preferowa�yby �pi�cych. Bez wzgl�du na to, jakie by�y jego osobiste odczucia, przewodniczy� dziewi�ciu sprawom cywilnym, w kt�rych stron� w sporze byli Bezsenni (sprawy o charakterze kryminalnym zdarza�y si� Bezsennym niezmiernie rzadko) i za ka�dym razem post�powa� rzetelnie i z rozwag�. Wykazywa� tendencj� do bardzo w�skiej, sztywnej interpretacji przepis�w i nagromadzonych dowod�w, lecz by� to jedyny punkt, kt�ry Leisha mog�aby zakwestionowa�.

W swej mowie wst�pnej Hossack przedstawi� spraw� przysi�g�ym w spos�b zwi�z�y i przejrzysty.

��Istniej� dowody na to, �e deflektor os�onowy na energi� Y w skuterze doktora Timothy�ego Herlingera zosta� celowo uszkodzony. Dalsze dowody pozwol� nam powi�za� to uszkodzenie z osob� Jennifer Sharifi. Skuter ten wyposa�ony by� w analizator siatk�wkowy, na kt�rym zanotowano trzy odbitki: pierwsza z nich pochodzi od mieszkaj�cego w pobli�u dziecka, kt�re bawi�o si� tam tego ranka, druga od samego doktora Herlingera, a trzecia od doros�ej Bezsennej kobiety. Zamierzamy nast�pnie wykaza�, �e owa kobieta to kto� spomi�dzy najwy�szych w�adz Azylu, kto�, kto w�ada najbardziej zaawansowan� technik� na �wiecie. � Tu Hossack przerwa�. Po chwili ci�gn�� jednak dalej: � Zamierzamy w��czy� do dowod�w wisiorek znaleziony na parkingu nale��cym do Samplice, niedaleko miejsca, w kt�rym sta� zaparkowany skuter pana Herlingera. Wisiorek ten ma wbudowany mikroczip o tak zaawansowanej i niespotykanej konstrukcji, �e eksperci nie mog� sobie z nim poradzi�. Nadal nie wiemy, jak zosta� zbudowany, wiemy jednak, jaka jest jego funkcja. Sprawdzili�my to. Wisiorek s�u�y do otwierania bramy prowadz�cej na terytorium Azylu. Podsumowuj�c: oskar�enie ma zamiar dowie��, �e uszkodzenie skutera stanowi�o cz�� skomplikowanego i nielegalnego spisku, zaplanowanego i wcielonego w �ycie przez mieszka�c�w Azylu. Udowodnimy nast�pnie, �e jedyn� osob�, kt�ra plan ten opracowa�a w najdrobniejszych szczeg�ach, jest Jennifer Sharifi, tw�rczyni bezprawnie dzia�aj�cych, pot�nych sieci komputerowych, kt�re infiltruj� narodowy system bankowy, a nawet rz�dowe systemy zabezpieczania danych � sprawa jest tak wielkiej wagi, �e dla jej zbadania powo�ano grup� specjaln� departamentu sprawiedliwo�ci Stan�w Zjednoczonych�

��Sprzeciw! � przerwa� mu Will Sandaleros.

��Panie Hossack � odezwa� si� s�dzia � wyra�nie wykracza pan poza granice o�wiadczenia wst�pnego. �awa przysi�g�ych w tocz�cej si� tu sprawie o morderstwo nie powinna bra� pod uwag� �adnych r�wnolegle prowadzonych �ledztw ani te� tego, przez kogo s� one prowadzone.

Cz�onkowie �awy przysi�g�ych wpatrywali si� teraz w Jennifer, siedz�c� prosto jak struna w swej bia�ej abaji za szyb� z kuloodpornego szk�a. W powietrzu zawis�o s�owo �w�adza� jak najci�sze z oskar�e�. Jennifer nie rozgl�da�a si� na boki.

��Motywem pani Sharifi � kontynuowa� Hossack � by�o utrzymanie w tajemnicy istnienia pewnych patent�w, kt�re, je�liby zosta�y wdro�one i udost�pnione konsumentom, mog�yby umo�liwi� �pi�cym zamian� w Bezsennych wraz ze wszystkimi biologicznymi korzy�ciami, jakie z tego wynikaj�. Azyl nie chce, aby�my � i ja, i wy � korzy�ci takie posiedli. Azyl wraz ze swoj� przyw�dczyni� Jennifer Sharifi, �eby temu zapobiec, posun�� si� a� do morderstwa.

Leisha �ledzi�a uwa�nie twarze �awnik�w. S�uchali z najwy�sz� uwag�, lecz nic poza tym nie da�o si� wyczyta� z ich surowych twarzy.

W przeciwie�stwie do Hossacka, Will Sandaleros zacz�� swoj� mow� wst�pn� w do�� niskiej tonacji.

��Spory k�opot mo�e sprawi� mi obalenie g��wnego stwierdzenia oskar�enia � zacz��.

Jego przystojna, delikatnie rze�biona twarz � Leishy przypomnia�o si�, �e rodzice, kt�rzy p�niej go odrzucili, zakupili te� bardzo szerokie genomodyfikacje wygl�du zewn�trznego � by�a wyra�nie zak�opotana. �aden Bezsenny � o tym Leisha wiedzia�a a� za dobrze � nie mo�e zwr�ci� si� do �awnik�w w spos�b, kt�ry m�g�by by� uznany za arogancj�. Pochyli�a si� do przodu, nara�aj�c si� na pe�ne zaciekawienia spojrzenia widz�w, i uwa�nie przyjrza�a si� Sandalerosowi. Sprawia� wra�enie energicznego i skupionego. Przede wszystkim za� sprawia� wra�enie nad wyraz kompetentnego.

��Faktem jest � m�wi� � �e nie mam co podwa�a�. Jennifer Sharifi nie jest winna tego morderstwa. Zamierzam wykaza�, �e oskar�enie nie posiada �adnych niezbitych dowod�w pozwalaj�cych udowodni� zwi�zek Jennifer Sharifi ani te� jednostki prawnej zwanej Azylem ze spraw� celowego uszkodzenia skutera. To, czym dysponuje oskar�enie, moi pa�stwo, jest tylko g�st� sieci� zbieg�w okoliczno�ci, pog�osek i naci�ganych powi�za�. I jeszcze czego��

Will Sandaleros przysun�� si� bardzo blisko �awy przysi�g�ych, bli�ej ni� pozwoli�aby sobie Leisha, i pochyli� si� lekko do przodu. Kobieta w pierwszym rz�dzie odruchowo szarpn�a si� w ty�.

��Panie i panowie, oskar�enie ma jeszcze po swojej stronie sie� znacznie g�stsz� ni� sie� przedstawionych �dowod�w� � a jest ni� k��b insynuacji, uprzedze� i nieuzasadnionych powi�za�, wyp�ywaj�cych z nienawi�ci i podejrzliwo�ci wobec pani Sharifi, poniewa� jest ona Bezsenn�.

��Sprzeciw! � zawo�a� Hossack.

Sandaleros jednak ci�gn�� swoje, jakby niczego nie s�ysza�:

��M�wi� o tym po to, aby u�wiadomi� wszystkim prawdziwe w�tki, jakie kryj� si� za t� spraw�. Jennifer Sharifi jest Bezsenn�, ja tak�e jestem Bezsennym�

��Sprzeciw! � krzykn�� jeszcze raz Hossack, teraz ju� naprawd� rozz�oszczony. � Obrona usi�uje postawi� przed s�dem oskar�enie. Prawo nie czyni rozr�nie� mi�dzy Bezsennym a �pi�cym, je�li pope�niaj� przest�pstwo, podobnie te� nie ma r�nicy w traktowaniu zebranego materia�u dowodowego.

Ka�da para oczu na sali � �pi�ca, bezsenna, wzmocniona, zamglona, o neurotycznie zaw�onym widzeniu, pe�na niepewno�ci lub fanatyzmu � wpatrzy�a si� w s�dziego Deepforda, kt�ry nie waha� si� ani sekundy. Wida� zawczasu przemy�la� sobie tak� mo�liwo��.

��Oddalam sprzeciw � powiedzia� cicho, odst�puj�c w ten spos�b od swej ustalonej praktyki i daj�c wyra�nie do zrozumienia, �e pozwoli Sandalerosowi na bardzo du�o, aby tylko nie da� powodu do podejrze� o stronniczo�� s�du. Leisha odkry�a, �e paznokcie jej prawej r�ki wbijaj� si� rozpaczliwie w lew�. To przecie� pu�apka�

��Wysoki S�dzie � zacz�� Hossack bardzo cichym g�osem.

��Odrzucam sprzeciw, panie Hossack. Panie Sandaleros, prosz� kontynuowa�.

��Jennifer Sharifi jest Bezsenn� � powt�rzy� Sandaleros. � Ja tak�e jestem Bezsennym. I jest to proces Bezsennej, oskar�onej o zamordowanie �pi�cego, oskar�onej dlatego, �e jest Bezsenn��

��Sprzeciw! Pods�dna zosta�a oskar�ona przez wielk� �aw� przysi�g�ych na podstawie zgromadzonych dowod�w!

Wszyscy zwr�cili wzrok na Hossacka. Leisha dostrzeg�a moment, w kt�rym zorientowa� si�, �e odda� si� w r�ce Sandalerosa. Bez wzgl�du na to, co wyka�� dowody, ka�dy na tej sali b�dzie prze�wiadczony o tym, �e Jennifer Sharifi zosta�a postawiona w stan oskar�enia przez dwudziestu trzech �pi�cych � przysi�g�ych wielkiej �awy � dlatego, �e jest Bezsenn�. Oskar�ono j� ze strachu, a nie na podstawie dowod�w. Zaprzeczaj�c, Hossack sam siebie ustawi� w pozycji albo osoby nieuczciwej, albo g�upca. Cz�owieka, kt�ry chce przymkn�� oczy na rzeczywisto��. Cz�owieka, w prawdziwo�� s��w kt�rego nale�y w�tpi�.

Leisha widzia�a na w�asne oczy, jak wykorzystano przeciw Hossackowi jego poczucie przyzwoito�ci i sprawiedliwo�ci, przez co w oczach postronnych wyszed� na pe�nego hipokryzji dupka.

Jennifer Sharifi nawet nie drgn�a.

W TRZECIM TYGODNIU ROZPRAWY, KIEDY RICHARD Keller zeznawa� przeciwko swojej �onie, lo�a prasowa wybuchn�a gor�czkow� aktywno�ci�. Fruwa�y palce holo-artyst�w, kolorowi dziennikarze szeptali p�g�osem notatki, jab�ka wszystkich Adam�w pracowa�y bezg�o�nie. Na kilku twarzach Leisha dostrzeg�a ma�e, okrutne u�mieszki ma�ych, okrutnych ludzi, kt�rzy przygl�daj� si� cudzemu cierpieniu z przyjemno�ci�.

Richard mia� na sobie czarny garnitur, a pod nim czarny obcis�y kombinezon. Leisha przypomnia�a sobie te wszystkie jasne kolory, kt�re wprogramowywa� w plakaty i okna wsz�dzie, gdzie przysz�o mu mieszka�. Najcz�ciej by�y to kolory morza: zielenie, b��kity, subtelne szaro�ci i kremowa morska pianka. Richard siedzia� zgarbiony na miejscu dla �wiadka, d�onie opar� p�asko na kolanach. �wiat�o sali rozpraw wyra�nie o�wietla�o napi�te do granic mo�liwo�ci rysy jego twarzy. Zobaczy�a, �e ma nier�wne i niezbyt czyste paznokcie. I to jest ten Richard, kt�rego pasj� by�o morze.

��Kiedy po raz pierwszy zda� pan sobie spraw�, �e pa�ska �ona ukrad�a patenty doktora Walcotta i zg�osi�a je jako odkrycie Azylu? � pyta� Hossack.

Sandaleros skoczy� na r�wne nogi.

��Sprzeciw! Nigdzie � powtarzam: nigdzie! � nie istniej� dowody na to, �e zosta�y one skradzione, ani te� przez kogo!

��Podtrzymuj� sprzeciw � oznajmi� s�dzia. Spojrza� twardo na Hossacka. � Sam pan powinien o tym wiedzie�, panie Hossack.

��Panie Keller, kiedy po raz pierwszy pa�ska �ona powiedzia�a panu, �e Azyl zg�osi� do patentu badania, kt�re umo�liwi� �pi�cym zmian� w Bezsennych?

��Dwudziestego �smego sierpnia, rano � odpar� Richard jednostajnym g�osem.

��Sze�� tygodni od daty zg�oszenia.

��Tak.

��Jak pan zareagowa�?

��Zapyta�em j�, kto w Azylu prowadzi� takie badania � odpar� Richard, z d�o�mi nadal przyci�ni�tymi p�asko do kolan.

��I co odpowiedzia�a?

��Powiedzia�a mi� Powiedzia�a, �e wzi�li je z zewn�trz i zarejestrowali z wsteczn� dat� w archiwum Biura Patentowego Stan�w Zjednoczonych.

��Sprzeciw! To dow�d ze s�yszenia!

��Oddalam sprzeciw � oznajmi� Deepford.

��Innymi s�owy, powiedzia�a panu � ci�gn�� Hossack � �e ponosi odpowiedzialno�� nie tylko za kradzie�, ale i naruszenie pa�stwowego systemu komputerowego.

��Tak. Tak w�a�nie mi powiedzia�a.

��Czy zapyta� pan j�, w jaki spos�b dokonano domniemanej kradzie�y?

��Tak.

��Prosz� przytoczy� s�dowi, co odpowiedzia�a.

Na to w�a�nie czeka�a prasa, po to widzowie t�oczyli si� rami� przy ramieniu � �eby us�ysze�, jak ujawnia pot�g� Azylu kto� z samego jej �rodka, jak jeden z Bezsennych obna�aj�, obna�aj�c zarazem siebie samego. Leisha czu�a smak tego napi�cia. Miedziany, s�onawy jak krew.

��Wyja�ni�em ju� kiedy� Leishy Camden, �e nie jestem ekspertem od sieci komputerowych. Nie wiem, jak tego dokonano. Nie pyta�em. Tych kilka fakt�w, kt�re s� mi znane, znale�� mo�na na nagraniu moich zezna� w departamencie sprawiedliwo�ci USA. Je�li chce pan o tym us�ysze�, prosz� przes�ucha� ta�m�. Nie b�d� tego powtarza�.

S�dzia Deepford przechyli� si� bokiem przez swoj� �aw�.

��Panie Keller, zeznaje pan pod przysi�g�. Prosz� odpowiedzie� na pytanie.

��Nie.

��Je�li pan nie odpowie � powiedzia� s�dzia tonem nie pozbawionym pewnej �agodno�ci � oskar�� pana o obraz� s�du.

Richard wybuchn�� �miechem.

��Obraz�? Oskar�� mnie o obraz�?

Przesta� si� �mia� i uni�s� r�ce na wysoko�� ramion, jak og�uszony bokser, a po chwili je opu�ci�. Zwisa�y teraz bezw�adnie po bokach. Bez wzgl�du na to, co si� do niego m�wi�o, nie odpowiada�, tylko od czasu do czasu u�miecha� si�, szepcz�c: �Obraza�. W ko�cu s�dzia zarz�dzi� godzinn� przerw�.

Kiedy s�d zebra� si� ponownie, Deepford wygl�da� na zm�czonego. Wszyscy z wyj�tkiem Willa Sandalerosa wygl�dali na zm�czonych.

�wiartowanie cz�owieka � pomy�la�a Leisha � to ci�ka robota.

Will Sandaleros ca�y wprost gorza�.

Hossack pomacha� �wiadkowi przed oczyma wisiorkiem na z�otym �a�cuszku.

��Czy pan rozpoznaje ten przedmiot, panie Keller? Sk�ra na twarzy Richarda zmarszczy�a si� jak stary p�czek.

��Tak.

��Co to jest?

��To mikrosi�owy sterownik maj�cy zwi�zek z operowaniem polem Y w Azylu.

Przysi�gli wpatrzyli si� w wisiorek w r�ku Hossacka. Kilkoro pochyli�o si� do przodu. Jeden potrz�sn�� g�ow�.

Wisiorek mia� kszta�t �ezki, a wykonany by� z g�adkiej, p�przejrzystej substancji, zielonej jak wczesne jab�ka. Wed�ug zezna� gburowatego parkingowego, znalaz� on wisiorek w pobli�u miejsca, gdzie zwykle doktor Herlinger parkowa� sw�j skuter, zaraz po tym, jak zobaczy� wybiegaj�c� z bramy zamaskowan� posta� w r�kawiczkach. Fotokom�rka przy wyj�ciu by�a wy��czona.

���eby nie notowa�a mnie za ka�dym razem, kiedy wchodz� i wychodz�, wie pan.

Ta�ma z urz�dze� nadzoruj�cych potwierdzi�a jego zeznania. Leisha i przedtem nie w�tpi�a w ich prawdziwo��. D�ugoletnie do�wiadczenie nauczy�o j� rozpoznawa� �wiadka, kt�remu prawo jest tak oboj�tne, �e nie chce mu si� go narusza�.

Zielony wisiorek hu�ta� si� lekko w palcach Hossacka.

��Kto jest w�a�cicielem tego urz�dzenia, panie Keller?

��Nie wiem.

��Czy wisiorki w Azylu nie maj� �adnych cech indywidualnych? Inicja��w, r�nych kolor�w albo czego� podobnego?

��Nie.

��A ile istnieje podobnych wisiork�w?

��Nie wiem.

��A to dlaczego?

��Nie ja zajmowa�em si� ich produkcj� i dystrybucj�.

��A kto?

��Moja �ona.

��Ma pan na my�li oskar�on�, Jennifer Sharifi.

��Tak.

Hossak pozwoli�, by ostatnie zdania zawis�y na chwil� w powietrzu. �Moja �ona.� Leisha nieomal s�ysza�a, jak �awnicy my�l�: czy to konieczne, �eby m�� przyczynia� si� do skazania w�asnej �ony? Poczu�a, jak jej palce zaciskaj� si� jedne na drugich.

��Panie Keller, jest pan cz�onkiem Rady Azylu. Dlaczego nie wie pan, ile jest takich wisiork�w?

��Bo nie chcia�em wiedzie�.

Gdybym by�a adwokatem Richarda, pomy�la�a Leisha, nigdy nie pozwoli�abym mu powiedzie� czego� takiego. Nagle zacz�a si� zastanawia�, czy on te� mia� sw�j wisiorek. A ma�a Najla? A Ricky?

��Czy przyczyn� tego, �e nie chcia� pan nic wiedzie� na temat tych wisiork�w, nie by�o to, �e przedsi�wzi�cia pa�skiej �ony budzi�y pa�ski wewn�trzny sprzeciw?

��Zg�aszam sprzeciw! � porwa� si� w�ciekle Sandaleros. � Nie do��, �e pan Hossack podsyca uprzedzenia �wiadka, to jeszcze linia przes�uchania, co przez ca�y czas bez skutku podkre�lam, nie ma bezpo�redniego zwi�zku ze spraw� i jest w rzeczy samej zupe�nie dla nas nieistotna. Strona przeciwna wie, �e co najmniej dwadzie�cioro innych os�b mia�o takie same wisiorki; pan Hossack sam zgodzi� si� na to zastrze�enie. Je�li zatem teraz uwa�a, �e mo�e miesza� tutaj nieistotne fakty tylko dla ich walor�w widowiskowych�

��Wysoki S�dzie � wtr�ci� Hossack � pr�bujemy w�a�nie dowie��, �e zwi�zek mi�dzy Azylem i uszkodzeniem skutera jest jasny i jednoznaczny�

��Sprzeciw! S�dzi pan, �e je�li nawet ten amulet nale�a�by do kt�rego� z cz�onk�w Azylu, to kto� z Bezsennych by�by na tyle g�upi, �eby go upu�ci�? Jasne jest, �e ca�a sprawa zosta�a ukartowana i pani Sharifi�

��Sprzeciw!

��Prosz� obie strony o podej�cie tutaj.

Sandaleros z widocznym wysi�kiem pr�bowa� si� opanowa�. Hossack natomiast od razu po�eglowa� naprz�d jak powa�ny, masywny korab. Deepford wychyli� si� ku nim z twarz� �ci�gni�t� gniewem. Ale nie by� nawet w po�owie tak w�ciek�y jak Sandaleros, kiedy chwil� p�niej obaj prawnicy wracali na swoje miejsce. Leisha zamkn�a oczy.

Teraz ju� wiedzia�a, czego ma si� spodziewa�, kiedy Sandaleros zacznie krzy�owy ogie� pyta�. Przedtem nie by�a pewna. Teraz nie mia�a �adnych w�tpliwo�ci.

I nie trzeba by�o d�ugo na to czeka�.

��Tak wi�c twierdzi pan, panie Keller � zacz�� Sandaleros z wyrazistym niedowierzaniem w g�osie � �e jedynym motywem, �e jedynym motywem tego, �e zdradzi� pan swoj� �on�, udaj�c si� akurat do Leishy Camden�

��Wnosz� o wykre�lenie tego z protoko�u � odezwa� si� ze znu�eniem Hossack. � S�owo �zdrada� jest zbyt jednoznaczne.

��Podtrzymuj� wniosek � powiedzia� s�dzia.

��Wi�c twierdzi pan w obliczu s�du, �e jedynym powodem, dla kt�rego ujawni� pan przed Leisha Camden domnieman� inwigilacj� i kradzie� dokonan� rzekomo przez pa�sk� �on�, �e jedynym pa�skim motywem by�a troska o to, aby post�powa�a zgodnie z prawem � tym prawem, kt�re nie uchroni�o pa�skiej firmy przed bankructwem spowodowanym uprzedzeniami �pi�cych, nie uchroni�o pa�skiego przyjaciela, Anthony�ego Indivino przed �mierci� z r�k �pi�cych, nie�

��Sprzeciw! � krzykn�� Hossack.

��Oddalam sprzeciw � o�wiadczy� Deepford. Jego twarz pociemnia�a.

��� nie uchroni�a pa�skich dzieci od niebezpiecznej napa�ci ze strony t�umu cz�onk�w �pi-My na lotnisku Stars and Stripes, nie uchroni�o pa�skiego statku do bada� morskich od zatopienia przez nieznanych sprawc�w, przypuszczalnie �pi�cych � i kiedy prawo tyle razy zawiod�o, pan w tych okoliczno�ciach donosi na swoj� �on�, tylko dlatego, �e chce pan, aby przestrzega�a prawa?

��Tak � odpowiedzia� Richard ochryp�ym g�osem. � Nie by�o innego sposobu, �eby powstrzyma� Jennifer. M�wi�em jej� b�aga�em� poszed�em do Leishy, zanim dowiedzia�em si� o Herlingerze� Nie mia�em� Leisha nic mi nie powiedzia�a�

Nawet s�dzia odwr�ci� wzrok. A Sandaleros powt�rzy� jadowicie:

��Zatem pa�skie motywy wydania w�asnej �ony przed pani� Camden to ma��e�ska i obywatelska troska? Godne pochwa�y. A teraz prosz� mi powiedzie�, panie Keller, czy pan i Leisha Camden byli�cie kiedy� kochankami?

��Sprzeciw! � Hossack prawie krzycza�. � To nie ma zwi�zku ze spraw�! Wysoki S�dzie�

Deepford studiowa� pilnie sw�j m�otek. Leisha, cho� odr�twia�a, widzia�a wyra�nie, �e oddali sprzeciw. Ze wzgl�du na sprawiedliwo�� wobec mniejszo�ci, tych wiecznie prze�ladowanych i dyskryminowanych.

��Oddalam sprzeciw.

��Panie Keller � wycedzi� Sandaleros przez zaci�ni�te z�by. Leisha obserwowa�a, jak z prawnika przeistacza si� w anio�a zemsty. Warstwa po warstwie, kom�rka za kom�rk�. Gen za genem. Niemal nic nie zosta�o z poprzedniego Willa Sandalerosa. � Czy pan i Leisha Camden, kobieta, przed kt�r� wyda� pan w�asn� �on� za jej rzekome zbrodnie, czy byli�cie kiedy� kochankami?

��Tak � odrzek� Richard.

��Po �lubie z Jennifer Sharifi?

��Tak.

JORDAN WATROUS OTWORZY�, ZASPANY I ZDZIWIONY, drzwi swego mieszkania. By�o wp� do pi�tej rano. W progu sta�a Leisha Camden z trzema milcz�cymi ochroniarzami.

��Leisho! Co�

��Chod� ze mn�. Szybko. Jestem pewna, �e Hawke ju� wie, �e tu jestem. Nie mog�am uprzedzi�, �e przyjad�, boby pods�ucha� rozmow�. Ubieraj si�, Jordanie. Jedziemy do fabryki �pi-My.

��Ja�

��Ju�! Szybko!

Jordanowi przemkn�o przez g�ow�, �eby jej powiedzie�, �e nie pojedzie do fabryki ani teraz, ani nigdy. Lecz kolejne spojrzenie upewni�o go, �e Leisha pojedzie tam sama i nagle zorientowa� si�, �e tego nie chce. Leisha mia�a na sobie d�ugi b��kitny sweter, a pod nim czarny obcis�y kombinezon. Pod zapadni�tymi oczyma rozla�y si� sine cienie. Pochyli�a si� nieco do przodu, jakby chcia�a si� na nim wesprze� i niespodziewanie Jordanowi przysz�o do g�owy, �e ona go potrzebuje. Nie dla bezpiecze�stwa � trzech ochroniarzy nawet i bez broni wa�y�o ��cznie ze trzysta dwadzie�cia kilo � ale z jakiego� innego, nader delikatnego powodu, kt�rego Jordan nie potrafi� odgadn��.

��Pozw�l, �e si� ubior� � odpowiedzia�.

W ciemnym holu Joey uni�s� g�ow� ze swego pos�ania.

���pij dalej � nakaza� Jordan. � Wszystko w porz�dku.

Leisha go potrzebuje.

Na parkingu przed domem sta� samolot, w prawdziwie artystyczny i dziwny spos�b zwini�ty tak, �e m�g� l�dowa� pionowo. Ale z ca�� pewno�ci� nie by� to helikopter, tylko w�a�nie samolot. Na konsolecie nie zauwa�y� �adnych znak�w identyfikacyjnych. W powietrzu samolot rozwin�� si� i wystrzeli� jak strza�a ponad u�pionym miastem w kierunku rzeki.

��Dobrze, Leisho. Powiedz mi teraz, o co chodzi.

��Hawke zabi� Timothy�ego Herlingera.

Jordan zadr�a�. Wiedzia�: to jest prawda. Male�ka, �mierciono�na jak jedna z tych kapsu�ek z trucizn�, kt�re rozpuszczaj� si� w sercach samob�jc�w. Nale�a�o tylko j� po�kn�� i wszystko, co najgorsze za nami, nast�powa� nieunikniony i niepowstrzymany ci�g dalszy. Jordan czu�, jak si� porusza i wiedzia�, co to jest, jeszcze zanim Leisha zacz�a m�wi�. By�a w �rodku ju� na Festynie Zysk�w, w niejednoznacznym podziwie dla Hawke�a, w k��tni o Joeya, nawet w nowej toalecie Mayleen i jej koronkowym obrusie. By�a w ca�ym Ruchu �pi-My.

Przeni�s� wzrok na Leish�. Wyda�o mu si�, �e jej twarz emanuje �wiat�em, dziwnym, niesamowitym �wiat�em, jak pola Y maj�ce ostrzega� ludzi przed niebezpiecznymi maszynami. Powt�rzy�a:

��Hawke zabi� doktora Herlingera. To on za tym stoi.

��A ty jeste� zadowolona � us�ysza� Jordan sw�j w�asny g�os.

Obr�ci�a ku niemu twarz. Mierzyli si� wzrokiem w male�kiej kabinie samolotu; z ty�u zamazan� plam� rysowa�y si� nieruchome sylwetki trzech ochroniarzy. Jordan wcale nie mia� zamiaru powiedzie� tego, co powiedzia�, lecz kiedy ju� si� tak sta�o, wiedzia�, �e to te� jest prawd�. By�a zadowolona. Cieszy�a si�, �e to Hawke, a nie Bezsenni. Zadowolenie. To w�a�nie by�o �r�d�o niesamowitego �wiat�a i tej potrzeby, by mie� go przy sobie.

���wiadek oskar�enia � powiedzia� do siebie na g�os.

��Co?

��Nic takiego. Opowiedz mi o wszystkim. Nie zawaha�a si� ani na moment.

��Odbitka siatk�wkowa b�dzie pasowa�a do Stelli Bevington. Hawke musia� j� zrobi� na przyj�ciu na cze�� Becka u twojej matki, wtedy, w nowym domu, kiedy wszyscy pili i nikt nie mia� si� na baczno�ci. I tam te� zdoby� wisiorek Stelli. Przys�a�a jej go Jennifer, chcia�a mie� Stell� w Azylu i pr�bowa�a zmusi� j� do dokonania wyboru. Stella nosi�a wisiorek, ale zdj�a go na przyj�ciu, bo wtedy po raz kolejny przekona�a si�, jak mili i tolerancyjni potrafi� by� �pi�cy tacy jak twoja matka� � �Och, tato, Alice jest kim� wyj�tkowym� �eby� wiedzia� jak bardzo wyj�tkowym!� � � Hawke ukrad� jej wisiorek z torebki. Zg�osi�a zgub� Jennifer, ale bez podawania szczeg��w � zrobi�a to ze wzgl�du na mnie�

Leisha odwr�ci�a g�ow�. Jordan nie m�g� pozwoli� sobie ani na krztyn� wsp�czucia. My�la�: Leisha nic nie traci. Morderc� jest �pi�cy.

��Jennifer wiedzia�a, �e i tak nikt nie odgadnie, do czego wisiorek s�u�y, a je�li kto� b�dzie przy nim majstrowa�, urz�dzenie ulegnie autodestrukcji, wi�c nie zmartwi�a si� zbytnio, kiedy Stella go straci�a. Jennifer da�a si� ju� wtedy z�apa� na przyn�t� Hawke�a z patentem. Jordanie, proces przemiany �pi�cego w Bezsennego nigdy nie by� mo�liwy. Hawke wynaj�� Walcotta i Herlingera, �eby udawali, �e jest inaczej, �eby fa�szywy trop spreparowali tak, aby wygl�da� wiarygodnie� Och, Bo�e, opracowa� ka�dy najdrobniejszy szczeg�. Tak, �eby Azyl wdar� si� do sieci rz�dowej i sfa�szowa� dane w archiwum. Potem m�g� wykorzysta� Walcotta, �eby ten zg�osi� kradzie�, naszczu� pras� i nawet bez procesu Azyl zebra�by niez�e baty. Cz�onkowie �pi-My dotarliby na szczyty nienawi�ci.

I tak w�a�nie si� sta�o � pomy�la� Jordan. � Hawke to �wietny strateg.

Ma�y samolot podchodzi� ju� do l�dowania.

��Ale potem Herlinger si� rozmy�li�. Ruszy�o go sumienie i mia� zamiar wsypa� Walcotta i Hawke�a. Wi�c Hawke kaza� go zabi�.

I to te� typowe dla Leishy � pomy�la� Jordan. � Nigdy nie pomy�li: Herlinger pr�bowa� szanta�owa� wsp�lnik�w, wi�c kazali go zabi�. Albo: Herlinger zacz�� walczy� z Hawke�em o w�adz� i Hawke kaza� go zabi�. Nie, jak zawsze zak�ada�a, �e ruszy�o go sumienie, nawet w tej sytuacji. Zawsze zak�ada�a przyzwoite powody. �Osiemnastowieczna wra�liwo�� � powiedzia� kiedy� Hawke. Z ironi�.

��Nie mo�esz by� pewna, �e masz racj�. A je�li to, co m�wisz, jest prawd� i Hawke mnie inwigiluje, to przecie� wie ju�, �e jedziemy i zanim dotrzemy na miejsce, nie b�dzie �adnych dowod�w.

Leisha obr�ci�a na niego b�yszcz�ce spojrzenie.

��I tak by nie by�o. Nie by�oby nic, co mogliby�my wykry�.

��No to po co tam jedziemy?

Nie odpowiedzia�a.

Brama prowadz�ca na teren fabryki sta�a otworem. Stra�nik � nie Mayleen � machn�� r�k�, �eby przeje�d�ali.

Hawke czeka� w swoim biurze. Sta� oparty niedbale o biurko, z d�o�mi po�o�onymi na blacie za sob�. Na biurku zgromadzi� ca�� wystawk�: obok irokeskiej laleczki kubek z Harvardu, model skutera �pi-My, stert� list�w z podzi�kowaniami od robotnik�w, kt�rzy po raz pierwszy od wielu lat dostali jak�� prac�, plakietki, podstawki do pi�r i statuetki z god�ami innych firm Ruchu �pi-My. Niekt�rych Jordan nie widzia� nigdy przedtem � Hawke musia� powyci�ga� je, jedno po drugim, i u�o�y� starannie na biurku tak, �eby jego wielkie cielsko nie zas�ania�o widoku wchodz�cym. Wszystkie te bublowate wyrazy ho�du od ledwo dysz�cych firm, znaki problematycznych sukces�w. Omi�t�szy je wzrokiem, Jordan poczu� nag�y ch��d. W takim razie to jest rzeczywisto��. Nie tylko prawda � rzeczywisto��. Zabi� Hawke.

��Witam, pani Camden � odezwa� si� Hawke.

Leisha nie traci�a czasu na zb�dne s�owa. Odezwa�a si� opanowanym tonem, lecz niesamowite �wiat�o nie znikn�o z jej twarzy.

��To pan zabi� Timothy�ego Herlingera.

��Nic podobnego � u�miechn�� si� Hawke.

��Ale� tak � odparowa�a Leisha. � To pan wymy�li� to oszustwo z badaniami Walcotta, �eby mocniej rozgorza�a nienawi�� przeciwko Bezsennym. A kiedy dojrza� pan szans� oskar�enia Bezsennych o morderstwo, natychmiast pan j� wykorzysta�.

��Nie wiem, o czym pani m�wi � odpowiedzia� Hawke uprzejmym tonem.

Leisha m�wi�a dalej, jakby wcale si� nie odezwa�.

��Zrobi� pan to wszystko, �eby zwi�kszy� zyski Ruchu �pi-My. Albo przynajmniej tak si� panu zdaje. Ale przecie� zyski i tak ci�gle wzrasta�y. Tak naprawd� zrobi� pan to dlatego, �e sam nie mo�e by� Bezsennym i dlatego, �e nale�y pan do tych zawistnik�w, kt�rzy zawsze d��� do zniszczenia tego, czego nie dane im mie�.

Sk�ra nad ko�nierzykiem Hawke�a pocz�a gwa�townie czerwienie�. Najwyra�niej nie spodziewa� si�, �e us�yszy co� podobnego.

��Leisho� � zacz�� Jordan.

��W porz�dku, Jordanie � odrzek�a zdecydowanie. � Ci trzej ochroniarze s� �wietnie wyszkoleni, a instrumenty kontrolne samolotu s� skorelowane z moim organizmem. Ja to wszystko nagrywam, a pan Hawke doskonale o tym wie. Nikomu nic nie grozi. � Odwr�ci�a si� w stron� Hawke�a. � Panu tak�e, rzecz jasna. Nikomu nic nie da si� udowodni�. Ani panu, ani Jennifer, bo odbitka siatk�wkowa zostanie wkr�tce zidentyfikowana jako nale��ca do Stelli Bevington, a ona wyja�ni nie tylko, w jaki spos�b utraci�a wisiorek, ale i gdzie znajdowa�a si� owego poranka, kiedy zgin�� Herlinger. By�a na zebraniu swojej korporacji w towarzystwie czternastu innych cz�onk�w zarz�du w Harrisburgu, w Pensylwanii. Wiedzia� pan, �e to wszystko wyp�ynie, nieprawda�, panie Hawke? Od chwili, kiedy wisiorek w��czono do dowod�w, a Stella zorientowa�a si�, �e nale�y do niej. Wiedzia� pan, �e sprawa zostanie umorzona, �e nie znajd� winnego. Ale nienawi�� rozgorzeje jeszcze mocniej, a to dla pana liczy si� najbardziej.

��Bzdury pani opowiada, pani Camden � odpar� Hawke; zn�w doskonale nad sob� panowa�. Rozlu�niony i pot�ny, sta� oparty od niechcenia o biurko. � Mimo to odpowiem na pani ostatni zarzut. Powiem, co liczy si� dla mniej najbardziej. Oto � tu przesun�� d�oni� przez le��c� za nim stert� list�w � co si� dla mnie liczy. Wdzi�czno�� ludzi, kt�rym nie dane by�o zazna� wcze�niej godno�ci pracy, a poznali j� tylko dzi�ki Ruchowi �pi-My. To w�a�nie si� liczy.

��Poznali godno��? Opart� na oszustwie, kradzie�y i morderstwie?

��Jedynej kradzie�y, o jakiej mi wiadomo, dokona� Azyl, wykradaj�c patenty Walcotta. Tak w ka�dym razie s�ysza�em w sieciach informacyjnych.

��Ach tak � odpar�a Leisha. � Zatem pozwoli pan, �e u�wiadomi� mu, i� zasz�a jeszcze jedna kradzie�. Jedynie po to, �eby lepiej pan poj��, panie Hawke. Ukrad� pan co� innego, a okrad� pan przy tym moj� siostr� Alice i moj� przyjaci�k� Susan Melling, i jeszcze wielu, wielu innych �pi�cych, kt�rzy uwierzyli, �e maj� szans� na d�ugowieczno�� i wzmocnione si�y witalne, jakie s� wynikiem bezsenno�ci. Przez kr�tk� chwil� w to wierzyli. �udzili si� nadziej� w te d�ugie nocne godziny, kiedy �pi�cy le�� bezsennie i rozmy�laj� o �yciu, �nie i �mierci. Zastanawia si� pan pewnie, sk�d ja to wszystko wiem. Powiem panu sk�d. Wiem st�d, �e Susan Melling umiera na nieuleczaln� chorob� i wie o tym, a rozpaczliwie pragnie �y�. Wiem, bo moja siostra powiedzia�a mi w czasie procesu � w czasie tego procesu, kt�ry zaaran�owa� pan, �eby doda� sobie splendoru � powiedzia�a mi wtedy: �Najtrudniejsza rzecz, jakiej przysz�o mi si� w �yciu nauczy�, Leisho, to nie jak wychowywa� samotnie Jordana ani jak pogodzi� si� z tym, �e tato mnie nie kocha�. Najtrudniejsze by�o to, �e cho� obwinia�am o wszystko ciebie, zmaga� si� z tym musia�am sama. Najtrudniej by�o si� przekona�, �e nie ma innego wyj�cia�. A pan obieca� jej inne wyj�cie, panie Hawke, a potem okrad� j� pan z nadziei. Alice, Susan Melling i ka�dego innego �pi�cego, dla kt�rego wyj�ciem nie jest nienawi��. Nie okrad� pan nienawistnik�w. Okrad� pan tych drugich, zbyt przyzwoitych, by syci� si� nienawi�ci�. Oto, co pan ukrad� i komu.

Hawke u�miechn�� si� sztywno. Zapad�a d�uga chwila milczenia. W ko�cu odezwa� si� drwi�co:

��Bardzo pi�knie, pani Camden. Mog�aby si� pani zatrudni� przy wypisywaniu kart okoliczno�ciowych.

Twarz Leishy nie zmieni�a wyrazu. Odwr�ci�a si� do wyj�cia i w tym jedynym pogardliwym ge�cie Jordan dojrza� nagle, jak niewiele spodziewa�a si� po tym spotkaniu. Nie stan�a do konfrontacji z Hawkiem w nadziei, �e go zmieni ani nawet po to, by wyrzuci� z siebie gniew. Nie dlatego tu przyjecha�a i nie dlatego nalega�a, by towarzyszy� jej Jordan.

Nikt ich nie zatrzymywa�, kiedy opuszczali tereny fabryki. �adne z nich nie odezwa�o si�, dop�ki samolot nie przemkn�� nad ciemnymi polami przeci�tymi jeszcze ciemniejsz� rzek�. Jordan podni�s� wzrok na ciotk�. Nie wiedzia�a nic o Joeyu, nie wiedzia�a, �e Jordan odszed� ju� od Hawke�a.

��Przyjecha�a� tu dla mnie. �ebym si� przekona�, jaki naprawd� jest Hawke.

Leisha wzi�a go za r�k�. Mia�a zimne palce.

��Tak, przyjecha�am tu dla ciebie. Tylko to si� liczy, Jordanie. Ty. Ty i jeszcze raz ty, i jeszcze dziesi�� razy ty. My�la�am, �e jest co� innego, co� wi�kszego, ale si� myli�am. Za ka�dym razem. Jeste� tylko ty.

SUSAN MELLING I LEISHA CAMDEN SIEDZIA�Y W LE�AKACH na dachu pustynnego domku w Nowym Meksyku i przygl�da�y si� Jordanowi i Stelli zmierzaj�cym powoli w kierunku wielkiej topoli ameryka�skiej, kt�ra ros�a nad potokiem. Nad ich g�owami po�yskiwa� blado letni tr�jk�t: Wega, Altair i Deneb tu� przy pe�nej tarczy ksi�yca. Na zachodzie opada�y z chmur ostatnie pob�yski czerwieni. D�ugie cienie sun�y przez pustyni� w stron� g�r, kt�rych szczyty nadal rozp�omienia�o niewidoczne ju� s�o�ce. Susan zadr�a�a.

��Przynios� ci sweter � odezwa�a si� Leisha.

��Nie, nie trzeba � odpar�a Susan.

��Cicho b�d�.

Leisha zesz�a po drabinie, odnalaz�a sweter w zagraconym gabinecie Susan i zatrzyma�a si� na moment w pokoju dziennym. Znikn�y gdzie� wszystkie wypolerowane czaszki. Wspi�a si� po drabinie i otuli�a swetrem ramiona Susan.

��Popatrz na nich � odezwa�a si� Susan z wyra�n� przyjemno�ci�. Tu� przed g��bszym odcieniem ciemno�ci wok� topoli sylwetka, kt�ra by�a Jordanem, po��czy�a si� z cieniem, kt�rym by�a Stella. Leisha u�miechn�a si�; wzrok Susan, mimo wszystko, nie os�ab�.

Obie kobiety siedzia�y przez chwil� w milczeniu. W ko�cu Susan mrukn�a:

��Znowu dzwoni� Kevin.

��Nie � odpar�a kr�tko Leisha.

Stara kobieta poprawi�a w le�aku swe lekkie, zbola�e cia�o.

��Czy ty nie wierzysz w przebaczenie, Leisho?

��Owszem, wierz�. Ale Kevin nawet nie zdaje sobie sprawy, �e zrobi� co�, co wymaga przebaczenia.

��Zak�adam, �e nie wie te�, �e jest tu z tob� Richard.

��Nie mam poj�cia, o czym on wie, a o czym nie wie � rzuci�a oboj�tnie Leisha. � Kto to mo�e wiedzie� na pewno w tych czasach?

��Jak na przyk�ad ty: czy mog�a� wiedzie�, �e Jennifer nie jest winna morderstwa? I nie wybaczysz sobie tego tak samo, jak nie wybaczysz Kevinowi.

Leisha odwr�ci�a g�ow�. Blask ksi�yca przeci�� jej policzek jak skalpel. Od strony topoli dobieg� je cichy �miech. Leisha powiedzia�a niespodziewanie:

��Szkoda, �e nie ma tu Alice.

Susan u�miechn�a si� z wysi�kiem. Zn�w trzeba zwi�kszy� dawk� �rodk�w u�mierzaj�cych.

��Mo�e zn�w si� pojawi, kiedy tylko b�dziesz jej wystarczaj�co mocno potrzebowa�.

��To nic �miesznego.

��Nie wierzysz, �e to si� zdarzy�o, co, Leisho? Nie wierzysz, �e Alice wykaza�a wzgl�dem ciebie paranormaln� percepcj�?

��Wierz�, �e ona w to wierzy � odpar�a ostro�nie Leisha. Teraz mi�dzy ni� a Alice sprawy mia�y si� zupe�nie inaczej i ta r�nica by�a zbyt cenna, �eby ryzykowa� jej utrat�. Jedynie Alice uda�o jej si� odzyska� podczas tego roku kataklizm�w. Alice i Susan, a Susan by�a umieraj�ca.

A jednak przy Susan jak zawsze potrafi�a zdoby� si� na szczero��.

��Przecie� wiesz, �e nie wierz� w zjawiska paranormalne. Ju� te normalne s� dostatecznie trudne do poj�cia.

��A paranormalne w dodatku podwa�aj� tw�j pogl�d na �wiat, nieprawda�?

Umilk�y obie na dobr� minut�, po czym Susan doda�a �agodniejszym ju� tonem:

��Obawiasz si�, �e Alice to si� nie spodoba? Jordan i Stella, �pi�cy i Bezsenna?

��M�j Bo�e, nic podobnego. Wiem, �e nie mia�aby nic przeciwko temu. � Niespodziewanie wybuchn�a g�o�nym �miechem. � Alice nale�y do tuzina os�b na tym �wiecie, kt�re nie mia�yby nic przeciwko temu.

A Susan doda�a, jakby m�wi�a o tym samym:

��Dzwonili tak�e Stewart Sutter, Kate Addams, Miyuki Yagai i ten tw�j sekretarz, jak mu tam. Powiedzia�am wszystkim, �e oddzwonisz.

��Nie oddzwoni�.

��Jest ich wi�cej ni� tuzin � powiedzia�a Susan.

Leisha nie odpowiedzia�a.

Pod nimi z frontowych drzwi wychyn�� Richard i pow�drowa� w kierunku odleg�ego p�askowy�u. Szed� wolno, pow��cz�c nogami. Wygl�da�o na to, �e kierunek marszu nie ma dla niego �adnego znaczenia i pewnie tak by�o rzeczywi�cie. Niewiele spraw mia�o dla niego znaczenie. Znalaz� si� tu wy��cznie za spraw� Jordana, kt�ry nie waha� si� d�ugo, tylko wsadzi� go do samochodu i przywi�z�. Obecnie Jordan rzadko kiedy si� waha�. Jordan teraz dzia�a�. W chwil� p�niej za Richardem powlok�a si� pot�na sylwetka Joeya, kt�ry uwielbia� marsze dok�dkolwiek.

��Uwa�asz, �e proces Sharifi zniweczy� ostatni� szans� na prawdziw� integracj� �pi�cych i Bezsennych, Ruchu �pi-My i i g��wnego nurtu ekonomiki, tych, co maj� i tych, co nie maj�.

��Tak.

��Nie ma czego� takiego jak ostatnia szansa, Leisho.

��Doprawdy? Wi�c jak to si� dzieje, �e jeste� umieraj�ca? Przepraszam.

��Nie mo�esz si� tu ukry� na wieczno��, Leisho, tylko dlatego, �e rozczarowa�a� si� do prawa.

��Nie ukrywam si�.

��A co, u diab�a, robisz? Przecie� tak nie mo�na, zw�aszcza ty nie powinna�. Nie k��� si� ze mn�. Mam intuicj� z pogranicza wieczno�ci. Wbrew sobie Leisha za�mia�a si�.

��Masz cholern� racj�: to �mieszne � powiedzia�a Susan. � A wi�c zadzwo� zaraz do Stewarta, Kate i Miyuki, i do tego twojego sekretarza.

��Nie.

Richard znikn�� w ciemno�ciach, a za nim Joey. Jordan i Stella, trzymaj�c si� za r�ce, ruszyli z powrotem w kierunku domu. Susan odezwa�a si� z pozorn� otwarto�ci�:

��Ja te� �a�uj�, �e nie ma tu Alice. Leisha pokiwa�a g�ow�.

��Tak � dorzuci�a Susan niezbyt zr�cznie � dobrze by�oby zebra� wok� siebie ca�� swoj� spo�eczno��.

Leisha rzuci�a na ni� okiem, lecz Susan ju� poch�oni�ta by�a studiowaniem ksi�ycowego blasku na piaskach pustyni. Pod nimi przemkn�o jakie� ma�e stworzonko, a w g�rze zacz�y wschodzi� gwiazdy � jedna, druga, trzecia�

RANO, W DZIE� SWOICH SZE��DZIESI�TYCH SI�DMYCH urodzin, Leisha Camden siedzia�a na brze�ku fotela w swojej posiad�o�ci w Nowym Meksyku i rozmy�la�a nad w�asnymi stopami.

By�y w�skie i wysoko sklepione, a� do samych prostych, silnych palc�w obci�gni�te sk�r� o zdrowym i �wie�ym wygl�dzie. Prosto przyci�te paznokcie po�yskiwa�y blador�owo. Co� takiego spodoba�oby si� Susan Melling. Susan przywi�zywa�a wielk� wag� do st�p � do ich si�y, do stanu �y� i ko�ci i og�lnie, jako do barometru starzenia si�. Albo niestarzenia si�.

Roz�mieszy�a j� ta my�l. Stopy! �eby przypomnie� sobie Susan, zmar�� przed dwudziestoma trzema laty, w kontek�cie st�p! I to nawet nie w kontek�cie st�p Susan � co od biedy mog�oby zabrzmie� logicznie � ale przy okazji rozmy�la� o w�asnych, o jej, Leishy stopach. In memoriam bipedalis.

Od kiedy to �miesz� j� rzeczy takie jak stopy? Z pewno�ci� nie �mieszy�y jej, kiedy by�a m�oda � dwudziesto-, trzydziesto- czy pi��dziesi�cioletnia. Wtedy wszystko wydawa�o si� takie powa�ne, �e mog�o wstrz�sn�� posadami �wiata. I to nie tylko sprawy, kt�re rzeczywi�cie mog�yby wstrz�sn�� posadami �wiata, ale praktycznie wszystko. Musia�a by� wtedy bardzo m�cz�c� osob�. By� mo�e nie ma innego sposobu na to, �eby m�odzi byli powa�ni � po prostu musz� by� przy tym nu��cy. Brak im tego najwa�niejszego z fizycznych wymiar�w: r�wnowagi dzia�aj�cych si�. Zbyt wiele czasu przed sob�, zbyt ma�o za sob� � jak kto�, kto pr�buje przenie�� drabin� w pozycji horyzontalnej, trzymaj�c j� bli�ej jednego z ko�c�w. Nawet czcigodne cierpienie nie mo�e przyda� tu r�wnowagi. A kiedy cz�owiek przez ca�y czas si� skr�ca, �eby jako� utrzyma� t� r�wnowag�, to jak wtedy cokolwiek mo�e mu si� wydawa� �mieszne?

��Z czego si� �miejesz? � spyta�a Stella, wkroczywszy do jej gabinetu po ledwie jednym stukni�ciu do drzwi. � Ten reporter czeka na ciebie w jadalni.

��Ju�?

��Przyszed� wcze�niej � fukn�a Stella. Nie podoba�o jej si�, �e Leisha chce rozmawia� z jakimi� reporterami. �Niech sobie obchodz� te swoje trzechsetlecie bez nas � oznajmi�a wcze�niej. � Co my z tym mamy wsp�lnego? A zw�aszcza teraz?� Leisha nie znalaz�a wtedy odpowiedzi, ale i tak zgodzi�a si� przyj�� reportera. Stella potrafi by� taka nieciekawa. Ale z drugiej strony, ma dopiero pi��dziesi�t dwa lata i jeszcze ma�o co j� �mieszy.

��Powiedz mu, �e zaraz przyjd� � odpar�a Leisha � ale dopiero, kiedy zajrz� do Alice. Zr�b mu kawy albo co� w tym rodzaju. Ka� dzieciom, niech mu zagraj� na fujarce, to powinno go oczarowa�. � Seth i Erik w�a�nie nauczyli si� robi� fujarki z ko�ci zwierz�t, kt�rych naznosili sobie z pustyni.

Stella fukn�a jeszcze raz i wysz�a z pokoju.

Alice tylko co wsta�a. Siedzia�a na brzegu ��ka, a piel�gniarka zdejmowa�a jej przez g�ow� nocn� koszul�. Leisha b�yskawicznie wycofa�a si� do holu; Alice nie znosi�a, kiedy Leisha widzia�a j� nag�. Wr�ci�a do pokoju dopiero kiedy us�ysza�a, jak piel�gniarka m�wi: �Gotowe, pani Watrous�.

Alice mia�a na sobie lu�ne bawe�niane spodnie i szerok� bia�� g�r�, skrojon� tak, by mog�a w�o�y� j� u�ywaj�c do tego wy��cznie prawej r�ki. Lewe rami� po ostatnim wylewie sta�o si� zupe�nie bezu�yteczne. Bia�e loki by�y ju� przyczesane. Piel�gniarka kl�cza�a na pod�odze, wsuwaj�c stopy swej podopiecznej w mi�kkie pantofle.

��Leisho! � zawo�a�a z rado�ci� Alice. � Wszystkiego najlepszego w dniu urodzin.

��Chcia�am pierwsza ci to powiedzie�!

��Niedobrze � odpar�a Alice. � Sze��dziesi�t siedem latek.

��Ano tak � odpowiedzia�a Leisha i obie kobiety przez d�u�sz� chwil� mierzy�y si� spojrzeniem � Leisha wyprostowana, w szortach i tr�jk�tnej bluzce-staniku i Alice, wspieraj�ca si� �ylast� d�oni� o kraj ��ka.

��Wszystkiego najlepszego w dniu urodzin, Alice.

��Leisho! � Zn�w Stella w swym najlepszym dyrektorskim stylu. � O dziewi�tej masz wideotelefoniczn� konferencj�, wi�c je�li masz zamiar spotka� si� z tym dziennikarzem�

Prawym k�cikiem ust, tak cicho, by nie dos�ysza�a jej Stella, Alice wymrucza�a:

��M�j nieszcz�sny Jordan�

��Sama wiesz najlepiej, �e on to uwielbia � odmrukn�a r�wnie cicho Leisha i posz�a do jadalni, �eby spotka� si� z dziennikarzem.

Zaskoczy� j�. Wygl�da� na lat mniej wi�cej szesna�cie � ot, ko�cisty ch�opak o ostro zarysowanych �okciach i kiepskiej cerze, ubrany, zdaje si�, wed�ug najnowszej m�odzie�owej mody: w bombiaste szorty i plastykow� bluz�, obramowan� male�kimi plastykowymi skuterami w kolorach czerwonym, bia�ym i niebieskim. Przycupn�� nerwowo na brze�ku krzes�a, podczas gdy dooko�a niego ta�czyli Erik i Seth, popiskuj�c beznadziejnie na swoich fujarkach. Leisha wygoni�a swych ciotecznych wnuk�w z pokoju. Seth wybieg� z rado�ci�, Erik zawy� i trzasn�� drzwiami. W ciszy, jaka nagle nasta�a, Leisha usadowi�a si� przy stole, dok�adnie na wprost ch�opca.

��Jak�, m�wi� pan, reprezentuje pan sie�, panie� Cavanaugh?

��Sie� informacyjn� mojego liceum � wygada� si�. � Tylko �e nie wspomnia�em o tym tamtej pani, kiedy umawia�em si� na spotkanie.

��Rzecz jasna � odpar�a Leisha. Co tam jej stopy � to dopiero by�o �mieszne! Pierwszy wywiad, na jaki zgodzi�a si� od dziesi�ciu lat, i okazuje si�, �e udzieli go dzieciakowi z licealnej gazetki. To dopiero spodoba�oby si� Susan.

��No dobrze, zacznijmy zatem � powiedzia�a. Wiedzia�a, �e ch�opak rozmawia z Bezsenn� po raz pierwszy w �yciu. Mia� to wypisane na twarzy: t� ciekawo��, niepewno��, ukradkowe ocenianie. Ale bez zawi�ci w �adnej z jej jadowitych postaci. To w�a�nie by�a do�� szczeg�lna rzecz � brak zawi�ci u tego zupe�nie przeci�tnego ch�opaka.

By� bardziej rozgarni�ty ni� na to wygl�da�.

��Mama opowiada�a mi, �e kiedy� wszystko by�o inaczej. Wo�y, a nawet Amatorzy �ycia nienawidzili Bezsennych. Jak to mo�liwe?

��Jak to mo�liwe, �e pan ich nie nienawidzi?

Wydawa� si� szczerze zaskoczony takim pytaniem. Nachmurzy� si�, potem zerkn�� na ni� z ukosa tak zak�opotany, �e Leisha widzia�a wyra�nie, jaki z niego przyzwoity ch�opiec.

��No c�, nie chcia�bym pani urazi�, ale� dlaczego w�a�ciwie mia�bym pani� nienawidzi�? To znaczy: to przecie� Wo�y � a z tego, co wiem, Bezsenni to jakby taki rodzaj Superwo��w, prawda? � zajmuj� si� wszystkim co trzeba. My, Amatorzy �ycia, tylko korzystamy z wynik�w ich pracy. �yjemy. Wie pani � wybuchn�� w nag�ym przyp�ywie szczero�ci � nigdy nie mog�em zrozumie�, dlaczego Wo�y tego nie mog� zrozumie� i dlaczego tak nas nie znosz�.

��Plus ca change, plus c�est la meme chose.[1]

��Co to znaczy?

��Nic takiego, panie Cavanaugh. Czy w pa�skiej szkole s� jakie� Wo�y?

Popatrzy� na ni� tak, jakby o takich rzeczach sama powinna wiedzie�, co by�o zreszt� zgodne z prawd�. Stany Zjednoczone by�y spo�eczno�ci� trzykondygnacyjn�: najpierw ci, kt�rzy nie maj� nic, a kt�rzy dzi�ki opium tajemniczej, hedonistycznej Filozofii Prawdziwego �ycia zostali sta�ymi odbiorcami daru wolnego czasu. Amatorzy �ycia, czyli osiemdziesi�t procent populacji, porzuci�o etyk� pracy na rzecz populistycznej i weso�kowatej wersji etyki dawnej arystokracji: szcz�liwcy nie musz� pracowa�. Ponad nimi � a mo�e poni�ej � znajdowa�y si� Wo�y, genetycznie wspomagani �pi�cy, kt�rzy zarz�dzali polityczn� i ekonomiczn� maszyneri� tak, jak dyktowa�y im �askawe g�osy nowej klasy niepracuj�cych. Wo�y zarz�dza�y, a ich roboty wykonywa�y wszelk� inn� prac�. Za� ponad tym wszystkim byli jeszcze Bezsenni, w wi�kszo�ci niewidoczni, ukryci w Azylu, lekcewa�eni przez Amator�w �ycia, a kto wie, czy i nie przez Wo�y. W ca�o�ci �w tr�jdzielny system � id, ego i superego, jak kto� kiedy� okre�li� go sardonicznie � bazowa� na taniej, wszechobecnej energii Y, nap�dzaj�cej w pe�ni zautomatyzowane fabryki i gwarantuj�cej istnienie niezwykle wprost hojnej opieki spo�ecznej, kt�ra w zamian za g�osy wyborc�w fundowa�a chleb i igrzyska. Zjawisko to, my�la�a Leisha, by�o szczeg�lnie ameryka�skie w charakterze, ��cz�c demokracj� z materializmem, przeci�tno�� z entuzjazmem, pot�g� z iluzj� jej oddolnego kontrolowania.

��Prosz� mi powiedzie�, panie Cavanaugh, co pan i pa�scy przyjaciele robicie z ca�ym tym wolnym czasem?

Wygl�da� na zaskoczonego.

��Co robimy?

��W�a�nie. Co z nim robicie. Na przyk�ad dzisiaj. Co pan b�dzie robi�, kiedy sko�czy pan nagrywa� ten wywiad?

��No� Podrzuc� nagranie do szko�y. Nasz nauczyciel pu�ci je chyba przez sie� informacyjn�. Jak b�dzie chcia�.

��On jest Amatorem �ycia czy Wo�em?

��Jasne, �e Amatorem � odpar� z lekkim przek�sem. Leisha wyczu�a, �e jej akcje gwa�townie spadaj�. � Potem pewnie posiedz� chwil� nad czytaniem; do po�udnia, dop�ki nie sko�czy si� szko�a. Ju� prawie umiem czyta�, ale jeszcze nie ca�kiem. To bez sensu, ale mama chce, �ebym si� nauczy�. W po�udnie s� zawody skuterowe, id� z przyjaci�mi�

��A kto za nie p�aci, kto je organizuje?

��Nasza miejscowa radna, to jasne. Cathy Miller. To ona jest Wo�em.

��No jasne.

��Potem z kolegami robimy sobie psychoimprezy, nasz kongresman przywi�z� naj�wie�szy towar z Kolorado czy sk�d�, no a potem jest ten wirtualny holowid�

��Jaki ma tytu�?

���Tamara z marsja�skich m�rz�. Nie b�dzie pani ogl�da�? Jest agro!

��Mo�e si� za�api� � odpowiedzia�a Leisha. Stopy, dziennikarze, Tamara z marsja�skich m�rz. Moira, c�rka Alice, wyemigrowa�a na marsja�sk� koloni�. � Wie pan, �e na Marsie nie ma m�rz, prawda?

��Tak? � spyta� bez �ladu zainteresowania. � Potem ja i kumple b�dziemy gra� w pi�k�, a p�niej ja i moja dziewczyna b�dziemy si� pieprzy�. No a p�niej, je�li zostanie mi troch� czasu, mo�e wpadn� do moich rodzic�w, bo maj� dzisiaj ta�ce. Je�li nie starczy� Pani Camden, czy powiedzia�em co� �miesznego?

��Ale� nie � wysapa�a Leisha. � Przepraszam. �aden osiemnastowieczny arystokrata nie m�g�by si� pochwali� bardziej zape�nionym kalendarzem imprez towarzyskich.

��No c�, jestem Amatorem do�� agro � odpar� skromnie. � Ale to przecie� ja mam pani zadawa� pytania. Dobrze, czy jest� Nie, nie, prosz� poczeka� Co to za fundacja, kt�r� pani prowadzi? Czym si� zajmuje?

��Zapytuje �ebrak�w, dlaczego s� �ebrakami i zapewnia finansowanie tym, kt�rzy pragn� zosta� kim innym.

Ch�opak by� wyra�nie zbity z tropu.

��Je�li, na ten przyk�ad � pospieszy�a z wyja�nieniem Leisha � zechcia�by pan zosta� Wo�em, Fundacja imienia Susan Melling pomog�aby panu dosta� si� do odpowiedniej szko�y i op�aci�aby panu wszystkie konieczne usprawnienia.

��Ale po co w og�le mia�bym tego chcie�?

��Rzeczywi�cie, po co? � odpar�a Leisha. � Niemniej s� tacy, kt�rzy tego chc�.

��W ka�dym razie ja takich nie znam � odpar� zdecydowanym tonem. � Dla mnie brzmi to zupe�nie beznadziejnie. Jeszcze jedno pytanie: dlaczego pani to robi? Dlaczego prowadzi pani t� jak�� fundacj�?

��Poniewa� my, silni, to w�a�nie winni jeste�my �ebrakom: zapyta� ka�dego z nich, dlaczego jest �ebrakiem i post�pi� stosownie do udzielonej odpowiedzi � wyja�ni�a precyzyjnie Leisha. � Poniewa� spo�ecze�stwo to tylko pewne za�o�enie, a nie wynik, bo tylko nadaj�c bezproduktywno�ci tyle� samo cech indywidualnych co doskona�o�ci i tym si� kieruj�c mo�na sp�aci� sw�j d�ug wobec hiszpa�skich �ebrak�w.

Ujrza�a wyra�nie, �e ch�opiec nie zrozumia� z tego ani s�owa. O nic te� nie zapyta�. Wsta�, z wyra�n� ulg� wzi�� ze sto�u sw�j sprz�t � koniec pracy na dzisiaj � i wyci�gn�� ku niej r�k�.

��No c�, wydaje mi si�, �e to ju� b�dzie wszystko. Nauczyciel powiedzia�, �e w zupe�no�ci wystarcz� cztery pytania. � Dzi�kuj�, pani Camden.

U�cisn�a jego d�o�. Taki uprzejmy ch�opiec, pozbawiony zawi�ci i nienawi�ci, taki zadowolony. I taki g�upi.

��Dzi�kuj�, panie Cavanaugh. Za to, �e odpowiedzia� pan na moje pytania. Odpowie mi pan na jeszcze jedno?

��Jasne.

��Je�li pa�ski nauczyciel pu�ci ten wywiad przez sie�, czy ktokolwiek b�dzie go ogl�da�?

Odwr�ci� wzrok; widzia�a wyra�nie, �e nie chce sprawi� jej przykro�ci odpowiedzi�. Co za uprzejmy ch�opiec.

��Czy pan w og�le ogl�da sieci informacyjne, panie Cavanaugh? Teraz spojrza� jej prosto w oczy, wyra�nie oburzony.

��Oczywi�cie! Ca�a moja rodzina ogl�da! Inaczej sk�d mama i tato by wiedzieli, kt�re Wo�y dadz� nam najwi�cej za nasze g�osy?

��Ach tak � stwierdzi�a Leisha. � Ameryka�ska konstytucja dzia�a.

��A przysz�ym roku mamy trzechsetlecie � dopowiedzia� z dum� ch�opiec. Amatorzy �ycia bez wyj�tku czuli si� patriotami. � No c�, w takim razie jeszcze raz dzi�kuj�.

��To ja panu dzi�kuj� � odpowiedzia�a Leisha. W drzwiach pojawi�a si� surowa Stella i odprowadzi�a go do wyj�cia.

��Leisho, za dwie minuty masz po��czenie na wideotelefonie, a w tej chwili�

��Stello, ile zg�osze� rozpatrywa�a Fundacja w tym kwartale?

��Sto szesna�cie � odrzek�a Stella. Prowadzi�a wszystkie akta Fundacji, w tym r�wnie� sprawy finansowe.

��Iluprocentowy spadek w por�wnaniu z zesz�ym kwarta�em?

��Sze�� procent.

��A w por�wnaniu z zesz�ym rokiem?

��Osiem procent. Przecie� wiesz.

To prawda � Leisha wiedzia�a. Stella mia�aby si� czym zaj��, gdyby Fundacja dzia�a�a na tak� sam� skal�, co na pocz�tku swej dzia�alno�ci. Nie stara�aby si� zajmowa� pierwszorz�dnego intelektu obowi�zkami matki i sekretarki, przy okazji zam�czaj�c wszystkich dooko�a. Stella musia�a chyba zgadn��, o czym my�li Leisha, bo nagle powiedzia�a:

��Mog�aby� wr�ci� do praktykowania prawa. Albo napisa� kolejn� ksi��k�. Albo za�o�y� kolejn� korporacj�, gdyby� tylko zechcia�a konkurowa� z Wo�ami w czym�, co i tak robisz lepiej.

��Konkuruje z nimi Azyl � odrzek�a �agodnie Leisha. � A ten nowy porz�dek ekonomiczny i tak nie opiera si� na konkurencji. Opiera si� na specyficznym stylu �ycia. Powiedzia� mi o tym w�a�nie pewien m�ody cz�owiek. Nie m�cz mnie, Stello, dzi� s� moje urodziny. Co to za ha�as na podw�rzu?

��To w�a�nie przez ca�y czas usi�uj� ci powiedzie�. Przed bram� stoi jakie� dziecko i wrzeszczy na ca�e gard�o, �e chce si� z tob� widzie�. Z tob� i nikim innym.

��Bezsenne dziecko? � spyta�a Leisha, czuj�c, �e krew zaczyna �ywiej kr��y� w jej �y�ach. Takie wypadki nadal si� zdarza�y � nielegalna genomodyfikacja, zagubione dziecko z up�ywem lat przekonuj�ce si�, �e jest r�ne od swych r�wie�nik�w, �e nie wystarcz� mu wy�cigi skuter�w, holowidy i psychoimprezy. Potem przypadkiem dowiaduje si� o Fundacji imienia Susan Melling, zwykle od jakiego� sympatyczniejszego Wo�a, i przestraszone, lecz zdeterminowane, rusza w d�ug� podr� w poszukiwaniu swoich, na d�ugo przedtem, zanim si� dowie, �e ma jakich� swoich. Promowanie tych dzieci, nastolatk�w, a czasem nawet doros�ych do swojego domu i pomaganie im, by mogli w pe�ni sta� si� sob�, to dla Leishy naj�ywsza rado�� Ale Stella odpowiedzia�a:

��Nie. To nie Bezsenny. Ma oko�o dziesi�ciu lat. To brudny dzieciak, kt�ry drze si� na ca�e gard�o, �e musi si� zobaczy� z tob� i nikim innym. Wys�a�am Erika, �eby mu powiedzia�, �e dzie� przyj�� jest jutro, ale ten da� Erikowi w oko i o�wiadczy�, �e nie mo�e czeka�.

��Czy Erik go roz�o�y�? � spyta�a Leisha. Dwunastoletni syn Stelli mia� genomodyfikacj� si�y. I nauczyciela karate. A tak�e pewne sk�onno�ci, kt�re u Bezsennych raczej nie powinny wyst�powa�.

��Nie � odpar�a Stella z dum� w g�osie. � Erik dorasta. Nauczy� si�, �e wolno uderzy� tylko w obliczu bezpo�redniego fizycznego zagro�enia.

Leisha szczerze w to w�tpi�a. Erik Bevington-Watrous by� �r�d�em jej nieustannych zmartwie�. Ale powiedzia�a tylko:

��Wpu�� ch�opca. Zaraz si� z nim spotkam.

��Ale� Leisho! Dos�ownie w tej minucie masz po��czenie z Tokio!

��Powiedz im, �e oddzwoni�. Pozw�l mi pokaprysi�, Stello; dzi� s� moje urodziny. Jestem stara.

��To Alice jest stara � odrzek�a Stella, natychmiast zmieniaj�c ton. Po chwili dorzuci�a: � Przepraszam.

��Wpu�� dzieciaka. Przynajmniej przestanie si� drze�. Jak, m�wi�a�, on si� nazywa?

��Dan Arlen � odpar�a Stella.

��TERAZ POKA�EMY PROGRAM POD TYTU�EM �NAR�D na mieli�nie. Stany Zjednoczone w obliczu swego trzechsetlecia� � oznajmi� spiker. � Specjalny program stacji CNS, kt�ry pozwoli nam spojrze� g��biej�

��Ha! � zakrzykn�a Leisha. � Ci nie potrafiliby spojrze� g��biej nawet w problem gotowania sojsyntetycznej papki!

��C���! Chc� pos�ucha� � uciszy�a j� Alice. � Dan, podaj mi okulary ze stolika.

Wok� holoprzekazu z sieci informacyjnej roz�o�y�o si� p�kolem dwadzie�cioro sze�cioro starannie dobranych ludzi � niekt�rzy siedzieli, niekt�rzy stali, opieraj�c si� o �ciany z suszonej ceg�y. Dan wr�czy� Alice okulary. Leisha oderwa�a si� na chwil� od beznadziejnej audycji, �eby rzuci� na niego okiem. Je�dzi� swoim w�zkiem ju� od roku i manewrowa� nim niemal tak samo bezwiednie, jak par� but�w. W ci�gu tych kilku miesi�cy sp�dzonych w szkole wyr�s�, cho� nadal by� tak samo chudy. By� cichszy, nie tak otwarty, ale czy to nie normalne u ch�opca, kt�ry wkracza w�a�nie w wiek dojrzewania? Wydawa�o si�, �e z nim wszystko w porz�dku; przywyk� do w�zka, przyzwyczai� si� do nowego trybu �ycia. Leisha przenios�a uwag� z powrotem na holoprzekaz.

Aparat reprezentowa� sob� najnowsze cudo technologiczne Wo��w � sp�aszczony prostok�t przymocowany do sufitu, usiany najr�niejszymi otworkami i wybrzuszeniami. Wy�wietla� na znajduj�cej si� poni�ej platformie holowizyjnej tr�jwymiarowe obrazy o wysoko�ci pi�ciu st�p. Ich kolory by�y �ywsze ni� w rzeczywisto�ci, za� kontury mniej ostre, co sprawia�o, �e prezentowany obraz nabiera� mi�kko�ci dzieci�cych rysunk�w.

��Tego w�a�nie dnia, trzysta lat wcze�niej � m�wi� nienaturalnie przystojny prezenter, z ca�� pewno�ci� genomodyfikowany, odziany w nienaganny mundur �o�nierza armii Jerzego Waszyngtona � ojcowie za�o�yciele naszego kraju podpisali historyczny dokument, jakiego nie zna� przedtem �wiat: Deklaracj� Niepodleg�o�ci. I nadal niezmiennie poruszaj� nas tamte s�owa: �Kiedy w ludzkim biegu rzeczy nadchodzi ten moment, �e jedna grupa musi rozsup�a� polityczne wi�zy, jakie wi��� j� z inn� grup�, i pomi�dzy pot�gami tego �wiata okre�li� jasno swoje miejsce, odr�bne i r�wne im rang�, miejsce, do kt�rego prawo daj� im prawa natury oraz sam B�g, szacunek nale�ny rodzajowi ludzkiemu wymaga, aby ludzie ci jasno okre�lili przyczyny, kt�re zmuszaj� ich do tej separacji. Jako prawd� sam� przez si� zak�adamy, �e wszyscy ludzie stworzeni zostali r�wnymi sobie��

Alice prychn�a. Leisha rzuci�a jej zaniepokojone spojrzenie, ale twarz jej siostry ja�nia�a u�miechem.

�����e przez swego Stw�rc� obdarzeni zostali pewnymi niezbywalnymi prawami, a to: prawem do �ycia, wolno�ci i poszukiwania szcz�cia��

Dan spochmurnia�. Leisha zastanawia�a si�, czy on w og�le wie, co znacz� te s�owa, gdy� jego post�py w szkole nie by�y zbyt ol�niewaj�ce.

Po drugiej stronie pokoju sta� oparty o �cian� Erik, przyt�umiony i naburmuszony. Nigdy nie spogl�da� wprost na Dana, ten za� wprost wyskakiwa� ze sk�ry, �eby m�c podjecha� do Erika, zagadn�� go, obdarzy� swym ol�niewaj�cym u�miechem. Czy to zemsta?

Je�eli tak, to bardzo wyrafinowana jak na jedenastolatka. Pojednanie? Wewn�trzna potrzeba? �Wszystko to na raz � oznajmi�a kiedy� zwi�le Alice. � Ale ty, Leisho, nigdy nie by�a� szczeg�lnie wra�liwa na teatr�.

Urodziwy narrator zako�czy� ju� odczytywanie Deklaracji Niepodleg�o�ci i znikn��. Pokazywano teraz scenki z obchod�w �wi�ta Niepodleg�o�ci w ca�ym kraju: w Georgii Amatorzy �ycia piekli sobie sojsyntetyczne barbecue; w Kalifornii odbywa�a si� parada bia�o-czerwono-granatowych skuter�w, a w Nowym Jorku odbywa� si� bal Wo��w, gdzie zgodnie z najnowsz� mod� kobiety nosi�y powa�ne sukienki ze sztywnych p�at�w jedwabiu uj�tego w wymy�lne ko�nierze i mankiety z ci�kiego, wysadzanego klejnotami z�ota.

Elektronicznie wzmocnionym g�osem lektor m�wi�:

��Niepodleg�o�� rzeczywista � od g�odu, niedostatku, od wichrzycielstwa, kt�re dzieli�o nas przez tak d�ugi czas. Od uwik�ali poza granicami kraju � jak to zaleca� Jerzy Waszyngton ju� trzysta lat temu � od zawi�ci, od konflikt�w klasowych. Od innowacji � min�a ju� ca�a dekada, odk�d w Ameryce dokonano jakiego� pionierskiego odkrycia w dziedzinie techniki. Zadowolenie, jak si� wydaje, rodzi wygodnictwo i nadmierne zadufanie. Ale czy to w�a�nie tego domagali si� dla nas ojcowie-za�o�yciele, tej mi�ej wygody, niczym nie zak��conej politycznej r�wnowagi? Czy Trzechsetlecie zastaje nas u celu, czy mo�e w stagnacji, tkwi�cych na mieli�nie?

Leisha by�a zaszokowana. Kiedy to ostatnio s�ysza�a podobne pytanie, nawet w sieciach informacyjnych dla Wo��w? Jordan i Stella pochylili si� do przodu.

��A jaki wp�yw � m�wi� dalej lektor � mo�e �w b�ogostan wywrze� na m�ode pokolenie? Klasa pracuj�ca � tu pokazano scenki z nowojorskiej gie�dy, z obrad Kongresu, z zebrania przedstawicielstwa Fortune 500 � nadal gna do przodu. Tymczasem tak zwani Amatorzy �ycia, owe osiemdziesi�t procent spo�ecze�stwa, kt�re przez sam� swoj� liczebno�� decyduje o wynikach wybor�w, prezentuje sob� wysychaj�ce �r�d�o, z kt�rego czerpiemy najlepsze i najzdolniejsze umys�y, by budowa�y przysz�o�� Ameryki. Ale �eby sta� si� najzdolniejszym i najlepszym, trzeba mie� w sobie d��enie do doskona�o�ci�

��Och, wy��czcie to � odezwa� si� g�o�no Erik. Stella rzuci�a w jego stron� rozz�oszczone spojrzenie, a Jordan wbi� wzrok w ziemi�.

��� i mo�e to w�a�nie przeciwno�ci losu s� konieczne, aby to pragnienie pobudzi�. Nie trac�ce na warto�ci jagaistyczne idea�y, kt�re wywiera�y tak silny wp�yw zaledwie czterdzie�ci lat temu, kiedy to�

Wall Street i wy�cigi skuter�w znikn�y. Lektor kontynuowa� opisywanie holoscen, kt�rych nie by�o, bo platform� wype�ni� obraz g�stej czerni.

��Co u� � zacz�� Seth.

W�r�d czerni zamigota�y gwiazdy. Kosmos. Narrator nadal opisywa�, jak obchodzi si� uroczysto�� Trzechsetlecia w Bia�ym Domu. Na tle gwiazd pojawi�a si� obracaj�ca si� powoli stacja orbitalna, a tu� pod ni� sztandar z innym cytatem, z innego prezydenta i innych czas�w � ze s�owami Abrahama Lincolna: ��aden cz�owiek nie jest na tyle lepszy od drugiego, by m�c nim rz�dzi� bez jego zgody�.

Pok�j wype�ni� si� gwarem.

Leisha siedzia�a przez chwil�, oszo�omiona, potem nagle poj�a. To nie by� przekaz og�lnokrajowy. Azyl nadal utrzymywa� pewn� liczb� satelit�w telekomunikacyjnych, za ich po�rednictwem nadzoruj�c ziemskie przekazy i prowadz�c sieciowe interesy. Satelity te by�y w stanie wyprodukowa� w�ski, skupiony promie� fal. Obraz Azylu mia� si� ukaza� nie gdzie indziej, tylko w jej posiad�o�ci i by� przeznaczony nie dla kogo innego, tylko dla niej. Min�o ju� dwadzie�cia pi�� lat, odk�d Leisha po raz ostatni kontaktowa�a si� z Azylem, jego oficjalnymi holdingami lub ich nieoficjalnymi i pozostaj�cymi w cieniu partnerami w interesach. Ten brak kontaktu wraz z tysi�cznymi jego skutkami wymusi� na niej t� bezczynno��, t� stagnacj� na mieli�nie � jej i Jordana, i jego dzieci. Przez dwadzie�cia lat. St�d w�a�nie ten przekaz.

Jennifer chcia�a jej w ten spos�b przypomnie�, �e Azyl nadal istnieje.

* * *

Najwcze�niejsze wspomnienie Miri to gwiazdy. A zaraz po nich Tony.

W tym wspomnieniu o gwiazdach babka podnios�a j� wysoko ku szerokiemu, p�kolistemu oknu, za kt�rym rozpo�ciera�a si� czer� usiana �wiate�kami. Miri przygl�da�a si�, jak migocz�, a� nagle jedno z nich przemkn�o tu� obok. �To meteor� powiedzia�a, wtedy babcia, a Miri wyci�gn�a r�czki, �eby dotkn�� tych pi�knych gwiazd. Babcia roze�mia�a si�. �One s� za daleko jak na twoje r�czki. Ale nie dla twojego umys�u. Zawsze o tym pami�taj, Mirando�.

Pami�ta�a. Zawsze wszystko zapami�tywa�a, ka�d� najdrobniejsz� rzecz, jaka jej si� przydarzy�a. Ale to przecie� nie mo�e by� do ko�ca prawda, bo nie pami�ta�a czas�w, kiedy nie by�o Tony�ego, a mama i tato m�wili jej, �e prze�y�a bez niego ca�y rok, zanim si� wreszcie urodzi�, zupe�nie tak samo jak ona. No to musi by� przynajmniej jeden ca�y rok, kt�rego nie zapami�ta�a.

Pami�ta�a, kiedy pojawili si� Nikos i Christina Demetrios. A wkr�tce po bli�niakach zjawili si� Allen Sheffield i � zaraz potem � Sara Cerelli. Ca�a sz�stka buszowa�a w przedszkolu pod czujnym okiem pani Patterson albo babci Sheffield, potem wraca�a do domu, �eby odwiedzi� rodzic�w, albo pod nadzorem doktor�w Toliveri i Clementa bawi� si� w r�ne gry z elektrodami na g�owach. Wszyscy lubili doktora Toliveri, kt�ry cz�sto si� �mia�, a nawet doktora Clementa, kt�ry si� nie �mia�. Lubili wszystko, bo wszystko by�o takie ciekawe.

Ich przedszkole by�o w tej samej kopule, co inne przedszkole i przez jaki� czas ka�dego dnia � Miri nie by�a pewna, co znaczy to s�owo, wiedzia�a tylko, �e ma co� wsp�lnego z liczeniem, a ona uwielbia�a liczy� � plasti�ciana pomi�dzy obiema cz�ciami pozostawa�a otwarta. Dzieci z drugiego przedszkola wpada�y wtedy do nich � albo na odwr�t � i Miri kot�owa�a si� po pod�odze z Joan albo szamota�a si� o zabawki z Robbiem, albo budowa�a wie�� z klock�w z Kendallem.

Pami�ta�a dzie�, w kt�rym to si� sko�czy�o.

Wszystko zacz�o si� od Joan Lucas, kt�ra by�a wi�ksza od Miri i mia�a jasnobr�zowe loki, b�yszcz�ce jak gwiazdy. Joan zapyta�a:

��Dlaczego ty si� ci�gle tak ca�a ruszasz?

��N�n�nie w-wiem � odpowiedzia�a Miri. Zauwa�y�a oczywi�cie, �e ona, Tony i inne dzieci z jej przedszkola drgaj� ci�gle, a Joan i dzieci z jej przedszkola nie. No i Joan nigdy si� nie j�ka�a tak jak Miri, Tony, Christina i Allen. Ale Miri wcale si� nad tym nie zastanawia�a. Joan mia�a br�zowe w�osy, ona mia�a czarne, a Allen ��te. Wydawa�o jej si�, �e tak samo jest z podrygiwaniem.

��Masz tak� du�� g�ow� � powiedzia�a Joan. Miri pomaca�a si� po g�owie. Nie wydawa�a si� wi�ksza ni� przedtem.

��Nie chc� si� z tob� bawi� � rzuci�a nagle Joan. I odesz�a. Miri patrzy�a za ni� szeroko otwartymi oczyma. Pani Patterson b�yskawicznie znalaz�a si� przy nich.

��Joan, czy masz jaki� problem?

Joan przystan�a i wpatrzy�a si� w pani� Patterson. Wszystkie dzieci zna�y dobrze ten ton. Twarz Joan pociemnia�a.

��Zachowujesz si� g�upio � m�wi�a pani Patterson. � Miri jest cz�onkiem twojej spo�eczno�ci, cz�onkiem Azylu. Natychmiast zacznij si� z ni� bawi�.

��Tak, prosz� pani � odpowiedzia�a Joan. �adne z dzieci nie wiedzia�o w�a�ciwie, co to takiego ta �spo�eczno��, ale kiedy z ust doros�ych pada�o to s�owo, wiedzia�y, �e musz� by� pos�uszne. Joan wzi�a z powrotem lalk�, kt�r� przedtem razem z Miri pr�bowa�y ubra�. Ale jej twarz wcale si� nie rozja�ni�a i po chwili Miri ju� nie mia�a ochoty si� bawi�.

Dobrze to zapami�ta�a.

Ka�dego dnia mieli lekcje i wtedy wszystkie trzy przedszkola uczy�y si� wsp�lnie. Miri �ywo pami�ta�a chwil�, kiedy zorientowa�a si�, �e terminal nie jest tylko po to, �eby go ogl�da� albo go s�ucha�, �e mo�na kaza� mu robi� r�ne rzeczy. Mo�na by�o kaza� mu opowiada� o r�nych rzeczach. Zapyta�a go, co to znaczy �dzie�, dlaczego sufit jest u g�ry, ile lat ma tatu� i ile dni zosta�o do jej urodzin. Wszystko wiedzia�. Wiedzia� wi�cej ni� mama albo tato. By� bardzo m�dry. I on te� kaza� jej robi� r�ne rzeczy, a kiedy zrobi�a je dobrze, u�miecha� si�, a kiedy nie, musia�a spr�bowa� jeszcze raz.

Pami�ta�a te� ten pierwszy raz, kiedy spostrzeg�a, �e terminal nie zawsze ma racj�.

Dostrzeg�a to dzi�ki Joan. Pracowa�y przy terminalu razem, bo ka�dy musia� tak robi� przez jak�� cz�� dnia � teraz Miri wiedzia�a ju�, co znaczy to s�owo � poniewa� byli jedn� spo�eczno�ci�. Miri nie lubi�a pracowa� z Joan � Joan by�a taka powolna. Pozostawiona sama sobie, zastanawia�a si� jeszcze nad drugim zadaniem, kiedy Miri by�a ju� przy dziesi�tym. Czasem Miri wydawa�o si�, �e Joan te� nie lubi z ni� pracowa�.

Terminal przestawiony by� na tryb wizualny, bo mia�y �wiczy� czytanie. Zadanie wygl�da�o w ten spos�b: �lalka : plastyk � dzidziu� : ?� Miri powiedzia�a: �Moja kolej� i wpisa�a �B�g�. Terminal wy�wietli� zagniewan� twarz.

��To nie tak � o�wiadczy�a Joan z jakim� zadowoleniem.

��W�a�w�a�nie �e t-tak � odpar�a Miri, zak�opotana. � T-termi-inal si� my�myli.

��No pewnie, ty wiesz lepiej od komputera!

��B-b�g jest d�d�dobrze � upiera�a si� Miri. � T-tylko cz-cztery sznu�sznurki n-ni�ej.

Wbrew samej sobie Joan poczu�a si� zaciekawiona.

��Co to znaczy: �cztery sznurki ni�ej�? W tym zadaniu nie ma �adnych sznurk�w.

��N-n-nie w za�zadaniu � odpar�a Miri. Pr�bowa�a wymy�li�, jak ma jej to wyja�ni�. Ona sama widzia�a wszystko wyra�nie w my�lach, ale wyja�ni� komu� by�o znacznie gorzej. Zw�aszcza Joan. Ale zanim zacz�a cokolwiek m�wi�, ju� by�a przy nich pani Patterson.

��Macie jaki� k�opot, dziewczynki?

Joan odpowiedzia�a, ale bez z�o�liwo�ci.

��Miri da�a z�� odpowied�, a upiera si�, �e to jest dobrze.

Pani Patterson rzuci�a okiem na ekran. Przykl�k�a przy dziewczynkach.

��Dlaczego to jest dobrze, Miri?

Miri postanowi�a spr�bowa�.

��Bo t-to jest o cz-cztery sznu�sznureczki ni�ej, p-p-pani P-Patter-son. Widzi p-pani �la�lalka� t-to �z-zabawka� i p-pierwszy sznu� sznurek idzie od lalki d-do z-z-zabawki. Z-zabawka zna�znaczy �u-u-udawa�. A my u-udajemy, �e spa�spadaj�ca g-gwiazda t-to pra� prawdziwa gwiazda, w-wi�c w p-pierwszym sznu-urku mo�na t-teraz w-w-wstawi� �spa-adaj�ca g-gwiazda�, �eby p-pasowa�o. � Tyle s��w na raz to du�y wysi�ek. Miri wola�aby nie musie� tyle wyja�nia�. � Potem t-tak: Spa�spadaj�ca gwia-azda to n-naprawd� m-m-meteor i t-teraz w sz-sznurku m-m-musi by� pra�prawdziwe, bo prze-edtem b-by�o u�uda-wane. N-no i na k-ko�cu pie�pierwszego sznurka mamy m-meteor, o cz-cztery m-ma�e sznu-urki ni�ej.

Pani Paterson wpatrywa�a si� w ni� szeroko otwartymi oczyma.

��M�w dalej, Miri.

��Po-otem od �p-plastyk� � ci�gn�a Miri desperacko � p-pierwszy sznu-urek idzie d-do �wy�wy�wynaleziony�. M�mu�musi t-tak by�, bo od �za�zabawka� sz-szed� do �u-uda-wa�. � Pr�bowa�a wymy�li�, jakby tu wyja�ni� to, �e ma�e sznurki s� o jedno miejsce dalej i �e to ma wielkie znaczenie dla ca�ego uk�adu, bo odzwierciedla si� w inwersji, jak� zamierza�a zrobi� dla tych samych s��w w sznureczku drugim i trzecim, ale to by by�o zbyt ci�ko wyt�umaczy�. Postanowi�a wi�c zosta� przy samych tylko sznurkach i nie w��cza� w to ca�o�ci uk�adu, co jednak troch� j� martwi�o, bo uk�ad w ca�o�ci by� r�wnie wa�ny. Tylko �e to i tak strasznie d�ugo trwa�o przy tym jej j�kaniu. � Od �wy�wynalezione� idzie d-do �lu�ludzie�, t-to jasne, bo t-to l-ludzie do�do�dokonuj� wy-wynalazk�w. Sznu�sznureczek od �l-ludzie� idzie do �spo� spo�eczno��, bo to d-du�o lu-ludzi, no i t-ten sznu-urek mu�musi i�� do �sta-sta-stacja o�orbitalna�, bo wtedy te d-d-dwa sznu-urki razem d-daj� nam z-za-danie �m-m-meteor� do �s-stacja o-orbitalna�.

��A to jest logiczna analogia � powiedzia�a pani Patterson dziwnym g�osem. � Meteor rzeczywi�cie da si� zdefiniowa� w relacji do stacji orbitalnej. Pierwsze z nich jest naturalne i bez ludzi, drugie skonstruowane i zaludnione.

Miri nie by�a pewna, co pani Patterson chce przez to powiedzie�. To niezupe�nie by�o tak. Pani Patterson wygl�da�a troch� strasznie, a Joan by�a zupe�nie zagubiona. Niemniej Miri postanowi�a brn�� dalej.

��P-potem od �dzi�dzidziu�� p-pierwszy sznu�sznureczek idzie do �ma�ma�y�. Potem do �chroni�, ja�jak ja chroni� T-T-Tony�ego, bo j-jest m�m�mniejszy ode mnie i mo�e zrobi� s-sobie k-krzywd�, j-jak si� b�dzie z-za wy-ysoko wspi�wspina�. Potem sznu� sznureczek idzie do �spo-spo�eczno��, bo s-spo�eczno�� chroni lu-ludzi, no i cz-czwarty sznu�sznureczek m-musi i�� do �lu-udzie�, bo s-s-spo�eczno�� t-to s� l-ludzie, no i dla�dlatego, �e t-tak by�o do g�ry no-ogami p-przy �p-plastyk�, a wi�wi�kszo�� naszej sta�stacji jest z p-pla-styku � zako�czy�a z ulg�.

Pani Patterson podj�a tym swoim dziwnym g�osem:

��Tak wi�c na ko�cu ka�dego z trzech zestaw�w po cztery sznurki � Joan, nie zmieniaj na razie obrazu na ekranie � na ko�cu ka�dego z tych twoich sznurk�w zadanie wygl�da tak: meteor ma si� do stacji orbitalnej tak, jak ludzie do� i puste miejsce. A ty, wpisa�a� w nie �B�g�.

��T-tak � odpar�a Miri, znacznie ju� rado�niej; pani Patterson j� rozumia�a! � bo sta�stacja to w-wymy�lona spo�spo�eczno��, a m-meteor t-to tylko z-zwyk�a ska�ska�a, a B-B-B�g t-to p-planowa-na ws-ws-wsp�lnota umys��w, k-kiedy sami lu-ludzie po�pojedynczo t-te� s� zwy� zwykli.

Pani Patterson zaprowadzi�a j� do babci. Miri musia�a wyja�ni� wszystko jeszcze raz od pocz�tku, ale tym razem by�o �atwiej, bo kiedy Min m�wi�a, babcia wszystko rysowa�a. Miri dziwi�a si�, �e jej samej nie przysz�o to do g�owy. Rysunek pozwala� zaznaczy� wszystkie wzajemne powi�zania i przez to by� o wiele przejrzystszy, mimo tego nawet, �e niekt�re linie by�y krzywe, bo lekkie pi�ro w zaci�ni�tej pi�stce nie chcia�o biec tak prosto jak obraz w jej my�lach.

Kiedy sko�czy�a, rysunek wyda� si� jej bardzo prosty. Ale z drugiej strony by� to przecie� prosty, zwyk�y zestaw sznureczk�w do nauki czytania.

Babcia d�ugo milcza�a.

��Miri, czy ty zawsze my�lisz w ten spos�b? Sznureczkami, kt�re tworz� wzory?

��T-tak � odpowiedzia�a zaskoczona Miri. � A t-ty nie? Babcia nic na to nie odpowiedzia�a.

��A dlaczego chcia�a� zapisa� w terminalu analogi�, kt�ra istnieje cztery sznurki ni�ej?

��To z-znaczy: dla�dlaczego nie z-zapisa�am tej o-osiem albo dzie�dziesi�� sz-sznurk�w ni�ej? � zapyta�a M�ri, a oczy babci otworzy�y si� bardzo, bardzo szeroko.

��Dlaczego� dlaczego nie zapisa�a� tej bez �adnych sznurk�w. Tej, kt�rej wymaga� terminal. Czy nie wiedzia�a�, �e on tego wymaga?

��T-tak. A-ale� � Miri skr�ca�a si� na swoim krze�le � g-g�rne sz-sznurki tro�troch� mnie nudz�. Cz-czasami.

��Ach, tak � odpar�a babcia. � A gdzie s�ysza�a�, �e B�g to planowana wsp�lnota umys��w?

��W-w-w wiadomo�ciach. M-mama je o-ogl�da�a, k-kiedy od� odwiedzi�am ich w d-domu.

��Rozumiem � odpowiedzia�a babcia. � Jeste� bardzo wyj�tkowa, Miri.

��T-Tony te�. I Nikos, i Chri�Christina, i Allen, i S-Sara. B-Bab-ciu, cz-czy to nowe dzie�dziecko, kt�re ma�mamusia ch-chce mie�, te� b�dzie wy�wyj�tkowe, k-kiedy si� ju� u-urodzi?

��Tak.

��I b-b�dzie si� trze�trz�s�o tak jak m-my? I j-j�ka�o si�? I b�dzie t-tak du�o j-jad�o?

��Tak.

��I b�dzie m-my�la�o sznu�sznureczkami?

��Tak � powt�rzy�a babcia, a Miri zapami�ta�a wyraz jej twarzy.

* * *

Nie by�o ju� wi�cej przekaz�w z Ziemi. Nawet przedtem nigdy nie pojawia�y si� w przedszkolu, tylko w kopule mieszkalnej mamy i taty, ale teraz nie widywa�a ich i tutaj. �Kiedy b�dziesz starsza�, oznajmi�a babcia. �To s� �ebracze idee, z kt�rymi pr�dzej czy p�niej i tak b�dziesz musia�a si� spotka�, ale jeszcze nie teraz. Naucz si� najpierw, co jest s�uszne�.

To babcia m�wi�a, co jest s�uszne; czasami te� dziadek Will. Tatu� cz�sto wyje�d�a� w interesach. Mama by�a w domu cz�sto, ale czasem Miri zdawa�o si�, �e mama wcale nie ma ochoty tu by�. Kiedy Miri i Tony wchodzili do pokoju, odwraca�a g�ow�.

��T-to dla�dlatego, �e si� trze�trz�siemy i j-j�kamy � powiedzia�a Miri Tony�emu. � Mama n-nas nie lu�lubi.

Tony zacz�� p�aka�. Miri otoczy�a go ramionami i tak�e si� rozp�aka�a, ale nie cofn�a swoich s��w. To by�a prawda � mama by�a zbyt pi�kna na to, by mog�a polubi� kogo�, kto drga�, j�ka� si� i �lini�, i by�a to prawda r�wnie fundamentalna jak ta o spo�eczno�ci. �J-jestem twoj� spo�spo�eczno�ci�� � powiedzia�a Tony�emu i by�o to bardzo interesuj�ce zdanie, zarazem prawdziwe i ograniczone w swej prawdzie, pe�ne pomniejszych sznureczk�w i wzajemnych powi�za�; schodzi�o w d� a� o szesna�cie sznur�w, a tam tworzy�o wz�r, kt�ry czerpa� sw� tre�� z tego, czego Miri uczy�a si� na matematyce, astronomii i biologii � przepi�kny wz�r, bardzo zawi�y i zr�wnowa�ony jak struktura molekularna kryszta�u. Taki wz�r by� niemal wart �ez Tony�ego. Niemal.

W miar� dorastania Miri zacz�a dostrzega�, �e czego� w tych jej konstrukcjach brakuje. Nie potrafi�a jednak okre�li�, czego. Rysowa�a niekt�re dla babci i doktora Toliveri, a� w ko�cu rysunki sta�y si� tak skomplikowane, i� zda�a sobie spraw�, �e nie zdo�a zawrze� w nich wszystkiego. A poza tym za ka�dym razem, kiedy rysowa�a sznurowy wz�r, samo rysowanie i my�lenie o tym wywo�ywa�o w jej g�owie nowe wzory z w�asnymi wielopoziomowymi sznurami i wewn�trznymi wsp�zale�no�ciami, a nie by�o sposobu, �eby narysowa� i te, bo jak wiedzia�a, rysowanie b�dzie stwarza� ich coraz wi�cej i wi�cej. Rysowanie i wyja�nianie nigdy nie mog�o dotrzyma� kroku my�leniu, wi�c wszelkie pr�by wywo�ywa�y tylko zniecierpliwienie Miri.

Wtedy ju�, o�miolatka, rozumia�a biologiczny aspekt tego, co wykonano u niej i innych, jej podobnych dzieci. Nazywano je Superbezsennymi. Rozumia�a tak�e, �e nigdy nie powinna wej�� w konflikt z �adn� z dwu prawd, na jakich zbudowano Azyl: produktywno�ci� i poczuciem wsp�lnoty spo�ecznej. By� produktywnym, to by� w pe�ni cz�owiekiem. Dzielenie si� efektami swej pracy ze spo�eczno�ci� na uczciwych zasadach oznacza�o si�� i ochron� dla wszystkich. Ka�dy, kto wa�y�by si� naruszy� kt�r�kolwiek z tych podstaw � kto zbiera�by plon spo�eczno�ci, nie do�o�ywszy nic pierwej samemu � by� nieprzyzwoitym, pozbawionym cech cz�owiecze�stwa �ebrakiem. Miri wzdrygn�a si� na sam� t� my�l. Nikt przecie� nie m�g� by� a� tak obrzydliwie niemoralny. Na Ziemi � owszem, pe�no tam by�o tych, kt�rych babcia nazywa�a hiszpa�skimi �ebrakami, a niekt�rzy z nich byli nawet Bezsennymi. Ale przecie� nie w Azylu.

Zmiany w jej systemie nerwowym � i w systemie Tony�ego, Allena, Christiny, Marka, Joanny � mia�y sprawi�, �e stanie si� bardziej produktywna, bardziej po�yteczna dla swojej spo�eczno�ci i dla siebie samej, inteligentniejsza ni� jakakolwiek inna istota ludzka. Nauczono tego wszystkich, nawet tych nie-Super. Joan i Miri bawi�y si� teraz codziennie. Miri przepe�niona by�a wdzi�czno�ci�. Ale chocia� bardzo lubi�a Joan, cho� podziwia�a jej pi�kne br�zowe loki, jej gr� na gitarze i melodyjny �miech, wiedzia�a dobrze, �e najwi�ksze poczucie wsp�lnoty ma w�r�d swoich, w�r�d innych Superbezsennych. Pr�bowa�a ukry� te odczucia, bo by�y niew�a�ciwe. Wyj�tkiem by� tylko Tony, oczywi�cie, kt�ry by� jej bratem. Pewnego dnia razem z malutk� Ali � kt�ra okaza�a si� jednak zwyk�� Bezsenn�, wbrew temu co m�wi�a babcia � wejd� w sk�ad bloku g�osuj�cego rodziny Sharifi, kt�ra ma w posiadaniu pi��dziesi�t jeden procent akcji Azylu, no i oczywi�cie wszystkie rodzinne holdingi ekonomiczne. Wszystko to razem gwarantowa�o, �e nigdy nie b�d� �ebrakami.

Miri bardzo interesowa�a si� struktur� ekonomiczn� Azylu. W�a�ciwie to interesowa�o j� wszystko. Nauczy�a si� gra� w szachy i przez bity miesi�c nie chcia�a robi� nic innego � ta gra pozwala�a tworzy� dziesi�tki sznur�w, a wszystkie one w bardzo zawi�y spos�b wi�za�y si� ze sznurami przeciwnika! Ale po miesi�cu szachy straci�y sw�j urok. W ko�cu wymaga�y najwy�ej dw�ch zestaw�w sznur�w, chocia�by i bardzo d�ugich.

Znacznie bardziej zajmowa�a j� neurologia. M�zg sk�ada si� ze stu miliard�w neuron�w, ka�dy z nich ma wiele punkt�w recepcyjnych dla bod�c�w z neuroprzeka�nik�w, kt�re s� tak r�norodne, �e mo�na wok� nich tworzy� niemal niesko�czenie wiele sznur�w. Jako dziesi�ciolatka, Miri przeprowadza�a ju� eksperymenty z dozowaniem neuroprzeka�nik�w, u�ywaj�c siebie i ch�tnego temu Tony�ego w roli pierwotnych podmiot�w, za� Christiny i Nikosa dla sprawdzenia. Doktor Toliveri nie szcz�dzi� jej zach�t.

��Wkr�tce, Mirando, sama b�dziesz pracowa� nad nast�pn� generacj� Superbezsennych!

Ale to wszystko nie wystarcza�o. W jej sznurach nadal czego� brakowa�o, czego�, co Miranda wyczuwa�a tak mgli�cie, �e nie by�a w stanie om�wi� tego z nikim innym ni� z Tonym, kt�ry � jak si� okaza�o � zupe�nie nie rozumia�, o co jej chodzi.

��Ch-chcesz po�powiedzie�, Miri, �e n-niekt�re twoje sz-sznu-ry maj� s-swoje s�a�s�absze m-miejsca z powodu nie�niewystarczaj�cej i-ilo�ci d-d-danych, z k-kt�rych mog� cz-czerpa�?

S�ysza�a, jak m�wi te s�owa, ale nie tylko: s�ysza�a te� ca�e sznury, jakie nap�ywa�y wraz z nimi, sznury, kt�re powsta�y w g�owie Tony�ego, a kt�re potrafi�a odgadn��, bo zna�a go na wylot. Siedzia�, d�o�mi wspieraj�c sw� wielk� g�ow�, tak jak to cz�sto zdarza�o si� im wszystkim, a jego usta, powieki i skronie drga�y nieustannie, wprawiaj�c w rytmiczny ruch g�ste ciemne w�osy nad czo�em. Jego sznury by�y �liczne mocne i wyraziste, ale Miri wiedzia�a, �e nie s� tak d�ugie jak jej w�asne ani tak spl�tane. Mia� dopiero dziewi�� lat.

��N-nie � odpowiedzia�a powoli. � T-tu nie cho-chodzi o nie� niewystarczaj�c� i-ilo�� d-danych. To c-co� bardziej jak� jak prze-przestrze�, w k-kt�r� po-powinien si� u-uda� jeszcze j-jeden wy-wy-miar sz-sznur�w.

��T-trzeci wy-wymiar m-my�li � powiedzia� z wyra�n� przyjemno�ci�. � �-�wietne. Ale p-po co? Wszy-wszystko da si� u-u�o�y� w d-dwu wy-wymiarach. Pro�prosto ta m-modelu jest m-miar� jego do�doskona�o�ci.

S�ysza�a biegn�ce za tym zdaniem sznury: brzytwa Ockhama, minimalizm, programowa elegancja, twierdzenia geometryczne. Niezgrabnie machn�a r�k�. �adne z nich nie by�o szczeg�lnie sprawne fizycznie, w zwi�zku z czym raczej unikali tych bada�, kt�re wymaga�yby operowania wieloma materia�ami, i sp�dzali d�ugie godziny na programowaniu szczeg�owych instrukcji dla robot�w, je�li takiej pracy nie uda�o si� unikn��.

��N-nie w-wiem.

Tony przytuli� j� do siebie. Mi�dzy nimi nie potrzeba by�o �adnych s��w � by� to trzeci j�zyk, istniej�cy r�wnolegle z prostot� s��w i z�o�ono�ci� sznur�w, a lepszy ni� tamte dwa.

* * *

Po raz pierwszy w �yciu Jennifer wygl�da�a na wstrz��ni�t�.

��Jak to si� mog�o sta�? � pyta� radny Perrilleon. By� r�wnie blady jak Jennifer.

M�oda lekarka, ci�gle jeszcze w ekologicznym jednorazowym kitlu, potrz�sn�a g�ow�. Prz�d jej fartucha plami�a krew. Przybieg�a do Jennifer prosto z porod�wki, a Jennifer natychmiast zwo�a�a nadzwyczajne zebranie Rady. Lekarka bliska by�a �ez. Ledwie dwa miesi�ce temu wr�ci�a z ci�gle jeszcze obowi�zkowego szkolenia medycznego na Ziemi, o wiele szczuplejsza ni� przed wyjazdem.

��Czy wype�ni�a ju� pani akt urodzenia? � zapyta� Perrilleon.

��Nie � odpar�a lekarka.

Jest inteligentna � pomy�la�a Jennifer � poza tym, �e kompetentna.

Przera�enie siedz�cych wok� sto�u nie zel�a�o, ale wyra�nie da�o si� wyczu� odpr�enie. Oficjalny raport do Waszyngtonu jeszcze nie poszed�.

��W takim razie mamy troch� czasu � powiedzia�a Jennifer.

��Gdyby�my nie byli ci�gle jeszcze przykuci do stanu Nowy Jork, mieliby�my wi�cej czasu � rzuci� Perrilleon. � A tak ca�e to wypisywanie aktu urodzenia, przydzielanie numeru w opiece spo�ecznej � prychn�� poirytowany � wpisywanie na list� podatnik�w�

��To wszystko nie ma teraz najmniejszego znaczenia � przerwa� mu Ricky, lekko zniecierpliwiony.

��Owszem, ma � upiera� si� Perrilleon. Jennifer zaobserwowa�a, jak jego twarz �ci�ga si� w wyraz zaci�tego uporu. Perrilleon mia� siedemdziesi�t dwa lata, niewiele mniej ni� ona, i przyby� tu ze Stan�w wraz z pierwsz� fal� osadnik�w. Wiedzia�, sam widzia�, jak tam jest � w przeciwie�stwie do Bezsennych, kt�rzy narodzili si� w Azylu � i dobrze to pami�ta�. Jego g�os nieraz bywa� pomocny w przeg�osowywaniu plan�w Jennifer wzgl�dem Azylu. Mocno odczuje jego brak, kiedy kadencja dobiegnie ko�ca.

��Problem, kt�remu nale�y stawi� czo�o � odezwa�a si� Najla � brzmi: co w�a�ciwie mamy zrobi� z tym� z tym dzieckiem. A nie mamy na to zbyt wiele czasu. Je�li nast�pi cho� najmniejsza anomalia w procedurze wypisywania aktu urodzenia, natychmiast zjawi si� tu jaka� cholerna agencja z nakazem rewizji.

Tego w�a�nie najbardziej si� obawiali � aby �pi�cy nie uzyskali podstawy prawnej do wkroczenia na teren Azylu. Przez dwadzie�cia sze�� lat dok�adali wszelkich stara�, aby nie zaistnia� nawet cie� takiej mo�liwo�ci, skrupulatnie wype�niaj�c ka�dy najb�ahszy biurokratyczny wym�g zar�wno rz�du Stan�w Zjednoczonych, jak i w�adz stanu Nowy Jork. Azyl, jako w�asno�� korporacji zarejestrowanej w stanie Nowy Jork, podlega�a jurysdykcji tego w�a�nie stanu. Tam wnosi� wszystkie swoje sprawy, tam te� licencjonowa� wszystkich swoich prawnik�w i lekarzy, tam p�aci� podatki, a jednocze�nie co roku wysy�a� coraz wi�cej prawnik�w do Harvardu, �eby si� nauczyli, jak prawnie rozgranicza� �tutaj� od �tam�.

To dziecko mog�o zniweczy� ca�� starannie budowan� separacj�.

Jennifer przysz�a ju� do siebie. Nadal by�a bardzo blada, lecz g�ow�, otoczon� koron� czarnych w�os�w, trzyma�a ju� wysoko.

��Zacznijmy od rozpatrzenia wszystkich fakt�w. Je�li to-to mia�oby umrze�, cia�o musia�oby zosta� wys�ane do Nowego Jorku na autopsj�, jak wszystkie inne.

Perrilleon kiwn�� g�ow�. Wiedzia� ju�, do czego Jennifer zmierza i da� jej do zrozumienia, �e ma jego poparcie. Ona za� ci�gn�a niezachwianie:

��Je�li co� takiego si� zdarzy, �pi�cy uzyskaj� podstaw� prawn� do wkroczenia na teren Azylu. Z oskar�eniem o morderstwo.

Nikt nawet nie wspomnia� tamtej parodii procesu o morderstwo, tej sprzed trzydziestu pi�ciu lat. Tym razem to co innego. Tym razem Azyl rzeczywi�cie ponosi�by win�.

��Z drugiej za� strony � m�wi�a Jennifer czystym, wyra�nym g�osem � z medycznego punktu widzenia jest najzupe�niej mo�liwe, aby to dziecko mog�o umrze� na niemowl�cy syndrom nag�ej �mierci albo z jakiej� innej trudnej do podwa�enia przyczyny. Albo te�, je�li dziecko prze�yje, b�dziemy musieli je wychowywa�. Tu, u siebie, razem z w�asnymi. W jego� stanie, wraz ze wszystkimi konsekwencjami, jakie za sob� poci�ga. � Przerwa�a na moment � My�l�, �e wyb�r jest prosty.

��Ale jak to si� mog�o sta�?! � wybuchn�a radna Kivenen. By�a bardzo m�oda i dosy� ckliwa. Jennifer z pewno�ci� nie b�dzie jej �a�owa� przy ko�cu kadencji.

��Na temat przekazywania informacji genetycznej z up�ywem czasu nie wiemy jeszcze tyle, ile by�my sobie �yczyli � powiedzia� doktor Toliveri. � Mamy dopiero dwa pokolenia naturalnie urodzonych Bezsennych� � Zawiesi� g�os. By�o jasne, �e w pewnym sensie win� za to, co si� sta�o, obarcza siebie, Naczelnego Genetyka Azylu. By�o to tak jawnie niesprawiedliwe, �e Jennifer poczu�a wzbieraj�cy w niej gniew. Raymond Toliveri by� doskona�ym genetykiem, przecie� to on stworzy� jej bezcenn� Mirand� To niemowl� ju� powoduje zam�t i niesnaski w ich spo�eczno�ci.

Ale z nimi zawsze tak by�o.

��Niech nam pani opowie jeszcze raz, co si� w�a�ciwie zdarzy�o � zwr�ci�a si� radna Kivenen do m�odej lekarki.

G�os kobiety przesta� ju� dr�e�.

��Por�d przebiega� normalnie. Ch�opczyk, waga cztery tysi�ce pi��set gram. Zap�aka� natychmiast. Piel�gniarka wytar�a go i zabra�a do skanera McKelveya-Wallera, �eby zrobi� neonatalne badanie m�zgu. Zajmuje to oko�o dziesi�ciu minut. I kiedy le�a� w pojemniku pod skanerem, ten ch�opczyk� zasn��.

Nast�pi�a chwila ciszy. A ko�cu odezwa� si� doktor Toliveri.

��Regresja DNA w kierunku po�ledniejszego� Tak niewiele nam wiadomo na temat kodowania cech redundantnych�

��To nie pa�ska wina, doktorze � przerwa�a energicznie Jennifer. Zawiesi�a na chwil� g�os, niech dotrze do nich, �e to wina, kt�r� ka�dy �pi�cy � nawet je�li to tylko niemowl� � mo�e obarczy� najbardziej nieskazitelnych ludzi. Potem rozpocz�a debat�.

Rada dog��bnie przeanalizowa�a wszelkie mo�liwo�ci rozwi�za� prawnych: a gdyby tak sfa�szowali akt urodzenia, zakre�laj�c rubryk� �Bezsenny� zamiast ��pi�cy�? Musia�oby min�� jakie� osiemdziesi�t lat, zanim dziecko umar�oby z przedwczesnej staro�ci, a rz�d za��da�by cia�a do autopsji. Ale przecie� ch�opczyk musia�by podej�� do obowi�zkowego testu siedmiolatka przed Komisj� do Spraw Edukacji stanu Nowy Jork. Ile w�a�ciwie normatywnych danych maj� w tych testach �ebracy � wystarczy ich, �eby odr�ni� Bezsennego od �pi�cego? A jest jeszcze przecie� odbitka siatk�wkowa � niezbity dow�d na brak bezsenno�ci, cho� nie u bardzo ma�ych dzieci� A gdyby tak�

Wci�� i wci�� od nowa Jennifer, z pomoc� Willa i Perrilleona, przywodzi�a dyskusj� z powrotem do g��wnego jej punktu: dobro spo�eczno�ci kontra dobro jednostki, kt�ra i tak pozostanie wiecznym outsiderem. Nie tylko outsiderem, ale i powodem zamieszania, potencjalnym powodem do wtargni�cia obcych rz�d�w, kim�, kto nigdy nie b�dzie produktywny w tym stopniu co reszta i kto zatem b�dzie musia� bra� wi�cej ni� sam daje.

B�dzie �ebrakiem.

Stosunek g�os�w wyni�s� osiem do sze�ciu.

��Ja tego nie zrobi� � rzuci�a znienacka m�oda lekarka. � Nie zrobi� tego.

��Nie b�dzie pani musia�a � uspokoi�a j� Jennifer. � To ja jestem naczeln� w�adz� wykonawcz�, to m�j podpis widnia� b�dzie na sfa�szowanym akcie urodzenia, wi�c ja to zrobi�. Czy jest pan pewien, doktorze Toliveri, �e ten zastrzyk wywo�a skutki identyczne z NSN�?

Toliveri skin�� g�ow�. By� blady jak �ciana. Ricky siedzia� wpatrzony w blat sto�u. Radna Kivenen zakry�a d�oni� usta. M�oda lekarka wyra�nie cierpia�a.

Ale �adne z nich nie zaprotestowa�o g�o�no po przeg�osowaniu wniosku. Nale�eli przecie� do jednej spo�eczno�ci.

* * *

P�niej, ju� po wszystkim, Jennifer si� rozp�aka�a. Te �zy by�y dla niej upokorzeniem � gor�ce, sk�pe �zy jak wrz�ca s�l. Will trzyma� j� w ramionach, lecz nawet kiedy g�adzi� j� po ramieniu, czu�a w jego ruchach pewn� sztywno��. Nie tego si� po niej spodziewa�. Ona te� nie tego si� po sobie spodziewa�a.

Niemniej Will stara� si� jak m�g�.

��Najdro�sza, przecie� nic go nie bola�o. Serce usta�o natychmiast.

��Wiem � rzuci�a zimno.

��No to�

��Wybacz. Nie mia�am zamiaru p�aka�.

Potem, kiedy dosz�a do siebie, ju� go wi�cej nie przeprasza�a. Tylko kiedy szli razem pod zakrzywionym �ukiem platform rolniczych i technicznych, powiedzia�a:

��Wina le�y po stronie tych wszystkich rz�dowych ustale�, kt�re ka�� nam oszukiwa� bez wzgl�du na to, co robimy. To tylko jeszcze jeden przyk�ad na to, o czym wcze�niej m�wili�my. Gdyby�my nie byli cz�ci� Stan�w Zjednoczonych�

Will pokiwa� g�ow�.

Poszli najpierw odwiedzi� Mirand� w kopule dzieci�cej, potem do Laboratori�w Sharifi, do sekcji zada� specjalnych, r�wnie wa�nej jak Miranda i chronionej prywatnymi zabezpieczeniami, jakim nie by�o r�wnych pod ca�ym twardym, produktywnym niebem Azylu.

* * *

Na pustyni� przysz�a wiosna. Opuncje okry�y si� ��tym kwieciem. Wzd�u� strumienia �arzy�y si� zielonkawo ameryka�skie topole. Krogulce, przez ca�� zim� samotne, teraz przysiada�y parkami na ga��ziach. Leisha przygl�da�a si� temu rozkwitaniu, o ile� surowszemu i bardziej kamienistemu ni� to, kt�remu przygl�da�a si� niegdy� nad jeziorem Michigan, i duma�a sceptycznie, czy skromno�� pustyni nie jest dla niej takim samym wabikiem jak tutejsza izolacja. Tutaj nic nie by�o genomodyfikowane.

Sta�a przed swoim roboczym terminalem, gryz�c jab�ko i przys�uchuj�c si�, jak program czyta czwarty rozdzia� jej ksi��ki o Thomasie Painie. Ca�y pok�j roz�wietla� s�oneczny blask. ��ko Alice przysuni�to bli�ej okna, �eby mog�a popatrze� na kwiaty. Leisha prze�kn�a spiesznie k�s jab�ka i zwr�ci�a si� do komputera.

��Zmiana tekstu: �t� w�dr�wk� Paine�a do Filadelfii� na �t� w�dr�wk� Paine�a do Filadelfii�.

��Zmieniono.

��Czy ty naprawd� my�lisz, �e kogo� jeszcze obchodz� zasady stosowania zaimk�w?

��Mnie obchodz� � odpar�a Leisha. � Alice, nawet nie tkn�a� lunchu.

��Nie jestem g�odna. A ciebie wcale nie obchodz� �adne zaimki, tylko pr�bujesz jako� zape�ni� sobie czas. S�uchaj, tam przed domem jest jakie� straszne zamieszanie.

��G�odna czy nie, musisz co� zje��. Po prostu musisz.

Alice mia�a teraz siedemdziesi�t pi�� lat, a wygl�da�a o wiele starzej. Znikn�a gdzie� przysadzista sylwetka, kt�ra przez ca�e �ycie by�a jej strapieniem; teraz sk�ra przylega�a ciasno do ko�ci. Przesz�a kolejny zawa�, po kt�rym porzuci�a prac� przy terminalu na dobre. Leisha, zdesperowana, namawia�a j� nawet, by z powrotem zaj�a si� swoj� parapsychologi� i bli�ni�tami. Alice u�miechn�a si� smutno -jej praca z bli�ni�tami stanowi�a jedyny temat, na kt�ry nie by�y w stanie tak naprawd� porozmawia� � i potrz�sn�a przecz�co g�ow�.

��Nie, skarbie. Ju� za p�no. Za p�no, �eby ci� przekona�.

Ale zawa� w niczym nie zaszkodzi� jej mi�o�ci do rodziny. Teraz u�miechn�a si� szeroko, bo zamieszanie sprzed drzwi wpad�o jak bomba do ich pokoju.

��Dan!

��Babciu Alice! Cze��, Leisho!

Alice chciwie wyci�gn�a ku niemu ramiona, a on podjecha� bli�ej swym w�zkiem, by da� si� u�ciska�. W przeciwie�stwie do rodzonych wnuk�w Alice, z kt�rych ka�de cieszy�o si� doskona�ym zdrowiem, Dan nie brzydzi� si� ani zastyg�� w bezruchu lew� po�ow� jej twarzy, ani �lin� ciekn�c� z lewego k�cika ust, ani troch� be�kotliw� mow�. Alice u�ciska�a go serdecznie.

Leisha od�o�y�a jab�ko � i tak by�o bez smaku, bez wzgl�du na to, jakie agrogenetyczne kombinacje przy nim zastosowano � i zastyg�a w oczekiwaniu, stoj�c na czubkach palc�w. Kiedy Dan w ko�cu si� do niej odwr�ci�, rzek�a ostrym tonem:

��Znowu wyrzucili ci� ze szko�y.

Dan ju� mia� przystroi� twarz w sw�j zwyk�y przymilny u�miech, kiedy spojrza� na Leish� i zrezygnowa�.

��Tak.

��Za co tym razem?

��Nie za oceny, Leisho. Tym razem si� uczy�em.

��Za co w takim razie?

��Za b�jk�.

��Kto ucierpia�?

��Jeden sukinsyn o nazwisku Lou Bergin � odpowiedzia� naburmuszony.

��I, jak przypuszczam, nied�ugo zadzwoni do mnie adwokat pana Bergina?

��To on zacz��, Leisho. Ja tylko sko�czy�em.

Leisha przygl�da�a mu si� uwa�nie. Mia� szesna�cie lat i pomimo w�zka inwalidzkiego � a mo�e w�a�nie dlatego � by� fanatykiem �wicze� fizycznych, utrzymuj�c g�rn� po�ow� cia�a w doskona�ej kondycji. Z �atwo�ci� przysz�o jej uwierzy�, �e m�g� by� dla kogo� bardzo gro�nym przeciwnikiem. W twarzy dorastaj�cego nastolatka nic jeszcze do siebie nie pasowa�o: za du�y nos, za ma�y podbr�dek, sk�ra popstrzona tr�dzikiem tam, gdzie nie okr�gli�a si� podk�adem dzieci�cego t�uszczyku. Tylko oczy pozosta�y �adne, o �ywym, zielonym kolorze, ocienione g�stw� czarnych brwi, rzucaj�ce spojrzenia tak skupione, �e nadal mog�y sprawi�, �e ka�dy mniema�, i� Dan ma go za niezmiernie interesuj�c� posta�. Leisha by�a tu jedynym wyj�tkiem. Przez ostatnie dwa lata narasta� mi�dzy nimi wyra�ny antagonizm, �agodzony od czasu do czasu przez mizerne starania z jego strony, by pami�ta� o tym, ile jej zawdzi�cza, lub z jej strony � by pami�ta�, jakim zajmuj�cym niegdy� by� dzieckiem.

To ju� czwarta szko�a, z kt�rej go wyrzucaj�. Za pierwszym razem Leisha by�a nader pob�a�liwa: by� przecie� ma�ym, kalekim Amatorem �ycia, a wymogi intelektualne szko�y pe�nej dzieci Wo��w, z kt�rych wi�kszo�� przesz�a genomodyfikacje inteligencji i zdrowia fizycznego, musia�y go ca�kowicie pogn�bi�. Za drugim razem by�a ju� mniej pob�a�liwa. Dan obla� ka�dy mo�liwy przedmiot; po prostu przesta� chodzi� do szko�y. Sp�dza� ca�e godziny w samotno�ci, graj�c na p�automatycznej gitarze lub w gry sieciowe. Nikt mu w tym nie przeszkadza�.

Szko�a zak�ada�a, i� uczniowie, z kt�rych wi�kszo�� b�dzie kiedy� rz�dzi� tym krajem, wiedz�, po co si� tam znale�li.

Leisha pos�a�a go nast�pnie do naj�ci�lej zorganizowanej szko�y, jak� mog�a znale��. Od razu mu si� spodoba�a, bo odkry� zaj�cia z dramatu. By� gwiazd� na zaj�ciach z gry aktorskiej. �Znalaz�em swoje przeznaczenie!� � powiedzia� im przez wideotelefon. Leisha tylko si� skrzywi�a, a Alice za�mia�a. Po czterech tygodniach by� z powrotem w domu, zgorzknia�y i milcz�cy. Nie dosta� roli ani w ��mierci komiwoja�era� ani w ��wietle dnia�.

��Czy to dlatego, �e nie chcieli mie� Williego Lomana ani Kellanda Vie na w�zku inwalidzkim? � zapyta�a �agodnie Alice.

��To przez t� polityk� Wo��w � warkn��. � I zawsze tak b�dzie.

P�niej Leisha przez d�ugi czas szuka�a szko�y z niezbyt prze�adowanym programem akademickim, o zdecydowanie artystycznym profilu i mo�liwie najwy�szym procencie student�w, kt�rzy nie pochodziliby z rodzin o silnej pozycji politycznej albo finansowej czy o zbyt imponuj�cej historii. Znalaz�a jedn�, kt�ra mog�aby si� nadawa�, w Springfield, w stanie Massachusetts. Wygl�da�o na to, �e Danowi spodoba�a si� ta szko�a, a Leisha pomy�la�a sobie, �e teraz wszystko p�jdzie dobrze. A jednak zn�w tu by�.

��Popatrz tylko na swoj� twarz � odezwa� si� naburmuszony Dan. � Dlaczego nie powiesz tego na g�os? Wr�ci� Dan, popieprzony Dan, kt�ry my�li, �e uda mu si� zosta� kim�, ale niczego nie mo�e doko�czy�. Co u diab�a zrobimy z tym nieszcz�snym ma�ym gnojkiem?

��A co mamy zrobi�? � zapyta�a bezlito�nie Leisha.

��Dlaczego po prostu nie machniecie na mnie r�k�?

��Och nie, Dan � zawo�a�a Alice.

��To nie o tobie, babciu Alice. Mia�em na my�li j�. J�, kt�ra si� upiera, �e ludzie musz� by� wspaniali, bo inaczej wcale ich nie ma.

��W przeciwie�stwie do tych, kt�rzy uwa�aj�, �e s� wspaniali ju� przez sam fakt swego istnienia i nie robi� nic, �eby to istnienie wype�ni� jak�� tre�ci�?

��Dosy�! Przesta�cie oboje! � Alice zgasi�a ich ostro. Dla Leishy to wcale nie by�o �dosy�. Dan dotkn�� bole�nie czu�ego punktu, o kt�rym nie s�dzi�a nawet, �e jeszcze istnieje.

��Skoro jeste� w domu, pewnie zechcesz zobaczy� si� z Erikiem. Ca�kiem ju� wyszed� na prost� i robi znakomite post�py przy globalnych krzywych atmosferycznych. Jordan jest z niego ogromnie dumny.

Zielone oczy Dana zap�on�y gniewem. Leisha odwr�ci�a si� do niego plecami. Nagle ogarn�o j� mdl�ce poczucie wstydu. Sko�czy�a siedemdziesi�t pi�� lat � fakt sam w sobie zdumiewaj�cy, wcale nie czu�a, �e ma tyle lat � a ten ch�opak ma siedemna�cie. Z wiekiem straci�a wsp�czucie. A z jakiego� to innego powodu zamkn�a si� z dala od �wiata, tu, w swojej nowomeksyka�skiej twierdzy, uciek�szy od kraju, kt�ry niegdy� mia�a nadziej� ulepsza� dla dobra wszystkich? M�odzie�cze marzenia.

Marzenia, kt�rych Dan nigdy nie b�dzie mia�.

��Dobrze ju�, Leisho � powiedzia�a Alice znu�onym g�osem. � Dan, Erik prosi�, �ebym ci przekaza�a wiadomo��.

��Co? � warkn��. Ale tym razem jego g�os nie zabrzmia� tak ostro, bo nie potrafi� z�o�ci� si� na Alice. W �adnym razie.

��Erik kaza� ci powiedzie�, �e w ramach swojej edukacji wszed� w Pacyfik i poczeka�, a� fale zmyj� mu ty�ek. Co to ma znaczy�? Dan roze�mia� si�.

��Naprawd�? Tak powiedzia�? Chyba rzeczywi�cie musia� si� zmieni�.

Do pokoju wpad�a Stella, wyra�nie czym� zaaferowana. Przybra�a na wadze i wygl�da�a jakby zesz�a z obrazu Tycjana: zdrowe, pulchne cia�o pod g�stw� rudych w�os�w.

��Leisho, kto�� Dan! Co robisz w domu?

��Przyjecha� z wizyt� � odpowiedzia�a za niego Alice. � Co z tym kim�, skarbie?

��Kto� przyjecha� w odwiedziny do Leishy. A w�a�ciwie to tr�jka go�ci. � Stella u�miecha�a si�, a oba podbr�dki zatrz�s�y si� z podekscytowania. � Ju� s�!

��Richard!

Leisha wystrzeli�a ze swego k�ta jak z katapulty, by rzuci� si� mu w ramiona. Richard pochwyci� j�, roze�miany, potem pu�ci�. Leisha natychmiast odwr�ci�a si� w stron� Ady, jego �ony, smuk�ej polinezyjskiej dziewczyny, kt�ra u�miecha�a si� onie�mielona. Ada nadal mia�a problemy z angielskim.

Kiedy Richard po raz pierwszy przywi�z� Ad� do nowomeksyka�skiej posiad�o�ci, po dwudziestu latach samotniczej w��cz�gi po ca�ym �wiecie, Leisha by�a ostro�na. Ona i Richard nie stali si� na powr�t kochankami; wzdraga�a si� na sam� my�l o p�j�ciu do ��ka z m�em Jennifer. A i Richard nigdy o to nie poprosi�. Przez ca�e lata op�akiwa� rozstanie z dzie�mi, Najl� i Rickim, a Leisha nie wiedzia�a, jak reagowa� na jego cichy, gorzki smutek, niespotykany u Bezsennych. Czu�a ulg�, kiedy znika� na ca�e lata, bior�c ze sob� tylko kr��ek kredytowy i to, co mia� na grzbiecie. Podr�owa� do Indii, do kolonii na Antarktydzie, w�drowa� po po�udniowoameryka�skich pustyniach � zawsze w takie miejsca, gdzie nie dotar� jeszcze technologiczny post�p, tak blisko natury, jak to tylko mo�liwe w �wiecie nap�dzanym energi� Kenzo Yagai. Leisha nigdy nie pyta�a o te jego podr�e, on te� nie spieszy� z opowie�ciami. Podejrzewa�a, �e udawa� �pi�cego.

A kiedy cztery lata temu przyjecha� z jedn� ze swych niecz�stych wizyt, przywi�z� ze sob� Ad�. Jako �on�. Pochodzi�a z jednego z dobrowolnych rezerwat�w kulturowych na po�udniowym Pacyfiku. By�a smuk�a, br�zowosk�ra, mia�a d�ugie, l�ni�ce, czarne w�osy i zwyczaj spuszczania g�owy, kiedy kto� j� zagadn��. Nie m�wi�a po angielsku. Mia�a pi�tna�cie lat.

Leisha powita�a j� ciep�o, zasiad�a do nauki samoa�skiego i pr�bowa�a ukry�, jak bardzo czuje si� zraniona. Nie chodzi�o o to, �e Richard j� odrzuci�, raczej o to, �e odrzuci� wszystko, co oferowa�a mu bezsenno��. Dokonania. Ambicj�. Umys�.

Ale stopniowo nauczy�a si� go rozumie�. Dla Richarda wa�ne by�o nie tylko to, �e Ada ze swymi nie�mia�ymi u�miechami, niewprawn� mow� i m�odzie�czym dla niego podziwem by�a zupe�nie inna ni� Leisha. Najwa�niejsze by�o to, jak bardzo r�ni�a si� od Jennifer Sharifi.

A Richard by� chyba szcz�liwy. Zrobi� to, czego nie zrobi�a Leisha, i w ten spos�b po swojemu pogodzi� si� z przesz�o�ci� Bezsennych. A je�li nawet wygl�da� przy tym, jakby si� podda�, to c� innego mog�a Leisha rzec na temat w�asnej drogi wyj�cia � dychawicznej Fundacji imienia Susan Melling, do kt�rej w tym roku zg�osi�o si� ledwie dziesi�ciu ch�tnych? Czy jest jaka� r�nica?

��Widz� ci�, Leisho � powiedzia�a Ada po angielsku. � Widz� ci� z rado�ci�.

��I ja ci� widz� z rado�ci� � odpowiedzia�a ciep�o Leisha. Dla Ady taka przemowa by�a szczytem intelektualnych mo�liwo�ci.

��Widz� ci� z rado�ci�, Mirami Mice.

Mirami, jak wyja�ni� kiedy� Richard, oznacza�o najwy�szy respekt wobec szczeg�lnie szanowanej starszej osoby. Ada uparcie � nie�mia�o i mile, niemniej uparcie � nie chcia�a przyj�� do wiadomo�ci, �e Alice i Leisha s� bli�niaczkami.

��Ja te� widz� ci� z rado�ci�, skarbie � odpowiedzia�a Alice. � Pami�tasz Dana?

��Cze�� � rzuci� u�miechni�ty Dan.

Ada odpowiedzia�a mu lekkim u�miechem, a potem odwr�ci�a wzrok, jak przystoi m�atce wobec samotnego m�czyzny. Richard odpowiedzia� mu tak kordialnym �Cze��, Dan!�, �e Leisha a� zamruga�a ze zdziwienia. Zwykle kiedy si� do niego zwraca�, oczy ciemnia�y mu od skrywanego cierpienia. Leisha nie mog�a tego zrozumie�: Dan by� o ca�e pokolenie m�odszy od jego utraconego syna, a poza tym by� przecie� �pi�cym.

G�os Alice dr�a�, co znaczy�o, �e zaczyna by� zm�czona.

��Stella m�wi�a, �e mamy troje go�ci�

Wtedy wkroczy�a Stella, nios�c na r�kach niemowl�.

��Och, Richardzie � westchn�a Leisha. � Richardzie�

��Nazywa si� Sean. Po moim ojcu.

Dziecko wprost nieprawdopodobnie przypomina�o Richarda: niskie brwi, g�ste, ciemne w�osy, ciemne oczy. Jedynie sk�ra koloru kawy dowodzi�a, i� ma w sobie i geny Ady. Wida� by�o wyra�nie, �e w og�le go nie modyfikowali. Leisha wzi�a dziecko na r�ce, sama niepewna w�asnych odczu�. Sean przypatrywa� si� jej z powag�. Serce Leishy zadr�a�o.

��Jest �liczny�

��Daj mi go na chwil� � zawo�a�a chciwie Alice, wi�c Leisha odda�a jej dziecko. Cieszy�a si� ze wzgl�du na Richarda, kt�ry zawsze pragn�� rodziny, jakiej� zacisznej zatoki, bliskiej, intymnej wsp�lnoty� Dwa lata temu Leisha podda�a si� medycznym testom, kt�re potwierdzi�y, �e jej kom�rki jajowe s� ju� obumar�e. Gamety � jak ostrzega�a Susan dziesi�tki lat temu � si� nie regeneruj�.

Kevin Baker, jedyny wybitny Bezsenny, kt�ry pozosta� w Stanach, mia� ze swoj� m�od� Bezsenn� �on� czw�rk� dzieci.

Jennifer Sharifi � Leisha sprawdzi�a w rejestrach urodze� � mia�a dwoje dzieci i czworo wnucz�t.

Alice wprawdzie utraci�a Moir�, kt�ra wyemigrowa�a na Marsa, ale mia�a jeszcze Jordana i troje wnuk�w.

Dziecko przechodzi�o z r�k do r�k. Stella wysz�a i wr�ci�a po chwili z ciastkami i kaw�. Alice, zm�czona, kaza�a si� odwie�� do swego pokoju na kr�tk� drzemk�. Jordan przyszed� z poletka, na kt�rym hodowa� eksperymentalnie genomodyfikowane s�oneczniki. Richard opowiada� o swoich z Ad� w�dr�wkach po rezerwacie dzikich zwierz�t na Sztucznych Wyspach w pobli�u brzeg�w Afryki.

��Hej! � zawo�a� Dan tak szczeg�lnym tonem, �e wszyscy si� obejrzeli. � Hej, to dziecko �pi!

Leisha znieruchomia�a na swoim krze�le. Potem wsta�a, podesz�a do fotela Dana i zajrza�a do koszyczka, kt�ry sta� u jego st�p.

Sean le�a� z pi�stkami nad g�ow�, pogr��ony we �nie. Zamkni�te powieki trzepota�y. Leisha poczu�a ucisk w �o��dku. Richard tak bardzo nienawidzi� swojej w�asnej grupy, podobnych sobie ludzi, �e kaza� in vitro odwr�ci� gen na bezsenno��. Teraz patrzy� na ni�.

��Nie, Leisho � powiedzia� cicho. � Nie zrobi�em tego. To naturalne.

��Naturalne?

��Tak. Po powrocie ze Sztucznych Wysp udali�my si� do Instytutu Medycznego w Chicago. Szukali�my odpowiedzi na t� zagadk� samoistnej regresji. Ale nie ma tam nikogo, kto samodzielnie prowadzi�by badania, s� w stanie jedynie odtwarza� z ksi��ek stare odkrycia� Do cholery, ten kraj nie ma ju� genetyk�w z prawdziwego zdarzenia, z wyj�tkiem agrobiznesu.

Zamilk�. I on, i Leisha wiedzieli, �e to nieprawda. Jest jeszcze Azyl.

��Czy s� w stanie przynajmniej okre�li� � zacz�a ochryp�ym g�osem � czy to ma szeroki zakres, czy narasta� Jakie� parametry statystyczne?

��Wygl�da na to, �e zjawisko jest do�� rzadkie. Ale wiadomo: jest tu tak niewielu Bezsennych, �e nie ma �adnej podstawy do przeprowadzenia jakichkolwiek statystyk.

Zn�w zapad�a cisza, ci�ka od nie wypowiedzianych s��w.

Tym razem przerwa�a j� Ada. Nie mog�a wiele zrozumie� z rozmowy, jaka mia�a miejsce mi�dzy Leisha a jej m�em, ale podnios�a si� wdzi�cznie i podesz�a bli�ej Leishy. Pochyli�a si� i wzi�a dziecko na r�ce. Patrz�c na nie czule, powiedzia�a:

��Widz� ci� z rado�ci�, Sean. Widz�, jak �pisz. Po czym podnios�a wzrok na Leish� i po raz pierwszy chyba spojrza�a jej prosto w oczy.

JENNIFER, WILL, DW�CH GENETYK�W � DOKTORZY Toliveri i Blure � w towarzystwie kilku technik�w stali obserwuj�c tworzenie miniaturowego �wiata.

Pi��set mil st�d w przestrzeni kosmicznej unosi�a si� plastykowa ba�ka. W czasie, gdy przez szyby okien sekcji do zada� specjalnych w Laboratoriach Sharifi przygl�da� si� jej zesp� z Azylu, nadmuchiwana ba�ka uzyska�a maksymaln� obj�to��. W jej wn�trzu wypr�y�o si� tysi�ce plastykowych membran. Wn�trze to przypomina�o pszczeli plaster o cienko�ciennych tunelikach i komorach oraz licznych przegrodach � niekt�re mia�y drobniutkie otworki, inne by�y porowate jak standardowe ziemskie materia�y budowlane, a niekt�re komory pozostawa�y otwarte. �adna nie przekracza�a dziesi�ciu centymetr�w wysoko�ci. Kiedy ba�k� wype�ni�a ju� standardowa ziemska mieszanka atmosferyczna, holoprzeka�nik u sufitu laboratorium rozpostar� przed nimi przejrzysty, tr�jwymiarowy model ba�ki wraz z jej wewn�trznymi podzia�ami.

Z ka�dej z czterech kom�r na zewn�trz ba�ki wypuszczono po pi�� myszy. Myszy, piszcz�c przera�liwie, zacz�y przeciska� si� tunelami, kt�rych niewielkie rozmiary chroni�y je przed niewa�ko�ci�.

Na holomodelu za ka�d� z dwudziestu myszy pod��a� czarny punkcik. Na ekranie �ciennym widoczne by�y odczyty z dwudziestu biometr�w implantowanych ka�dej z myszy.

Przez trzy minuty myszy biega�y na swobodzie. Potem z pojedynczego �r�d�a w �rodku ba�ki wypuszczono genomodyfikowany organizm, odleg�e spokrewniony z wirusem, nad kt�rego przygotowaniem Toliveri i Blure sp�dzili ostatnich siedem lat.

Jeden po drugim odczyty z biometr�w za�amywa�y si�, a wzmocniony przez g�o�niki pisk nagle ucicha�. Pierwsze trzy przesta�y nadawa� w ci�gu pierwszych trzech minut, nast�pnych sze�� w kilka minut po nich, w ci�gu nast�pnych dziesi�ciu minut jeszcze pi��. Ostatnie sze�� nadawa�o jeszcze przez trzydzie�ci minut.

Doktor Blure wprowadzi� dane do programu ekstrapolacyjnego. Nachmurzy� si�. By� bardzo m�ody, nie mia� wi�cej jak dwadzie�cia pi�� lat, a poniewa� by� bardzo jasnym blondynem, broda, kt�r� usilnie stara� si� zapu�ci�, przypomina�a raczej mi�ciutki puszek.

��Niedobrze. Przy takim tempie i parametrach cho�by najmniejszej stacji orbitalnej mo�e to potrwa� nawet ca�� godzin�. A przy parametrach kt�rego� z �ebraczych miast, przy bezwietrznej pogodzie, samo rozprzestrzenianie si� mo�e trwa� nawet do pi�ciu godzin.

��Za wolno � o�wiadczy� Will Sandaleros. � Nikogo to nie przekona.

��Nie � zgodzi� si� Blure. � Ale jeste�my ju� bli�ej. � Zerkn�� ponownie na p�askie bioodczyty. � Wyobra�cie sobie ludzi, kt�rzy naprawd� u�yliby czego� takiego.

���ebracy by u�yli � oznajmi�a Jennifer. Nikt nie zaprzeczy�.

PI�CIU M�ODYCH MʯCZYZN PODPE�Z�O DO DRUCIANEJ siatki ogrodzenia, staraj�c si� trzyma� w cieniu nie przyci�tych drzew i krzew�w i porzuconej, zapadni�tej w sobie �awki, s�owem: po�r�d czego�, co niegdy� mog�o by� parkiem. Ksi�yc na wschodzie w�drowa� wysoko, pokrywaj�c ogrodzenie p�aszczem srebra. Oka siatki by�y spore, a spleciono j� z cienkiego i niezbyt mocnego drutu. Najpewniej s�u�y�a tylko jako swego rodzaju wizualny wyznacznik, prawdziw� za� gwarancj� bezpiecze�stwa by�o pole Y. Je�li tak, to mglisty blask pola by� nie do wypatrzenia w ksi�ycowej po�wiacie i trudno by�o oszacowa� jego wysoko��.

��Rzucajcie wysoko � szepn�� Dan ze swego fotela do ch�opaka, kt�ry znalaz� si� najbli�ej niego. Ca�a pi�tka odziana by�a w czarne, plastykowe ubrania i czarne buciory. Dan pami�ta� imiona tylko trzech spo�r�d nich. Pozna� wszystkich tego zaledwie popo�udnia w barze, wkr�tce po tym, jak przypa��ta� si� do tego miasta. Podejrzewa�, �e s� m�odsi od niego, dziewi�tnastolatka, ale to bez znaczenia. Mieli kredyty z opieki spo�ecznej na alkohol i prochy, wi�c dlaczego mia�by si� przejmowa�, ile maj� lat? Dlaczego w og�le czymkolwiek mia�by si� przejmowa�?

��Teraz! � krzykn�� kt�ry�.

Ruszyli p�dem przed siebie. W�zek Dana zapl�ta� si� w k�pk� twardego, nie �cinanego zielska, a on sam polecia� g�ow� do przodu. Pasy utrzyma�y go na miejscu, a w�zek po chwili wypl�ta� si� i ruszy� dalej, lecz inni dotarli do pola Y przed nim. Cisn�li swe prowizoryczne bomby, zrobione z benzyny, kt�r� zrabowali z opuszczonej staromodnej farmy. Nikt z wyj�tkiem Dana nie wiedzia�, co to takiego, tak jak nikt nie s�ysza� nigdy o koktajlu Mo�otowa. W ca�ym towarzystwie on jeden potrafi� czyta�.

��Cholera! � wrzasn�� najm�odszy. Jego bomba uderzy�a chyba w sam czubek pola energetycznego, eksplodowa�a i obsypa�a such� traw� deszczem p�on�cego plastyku. Podobnie sta�o si� z dwoma pozosta�ymi bombami, a czwarty ch�opiec upu�ci� swoj� i zacz�� ucieka� z krzykiem. Jego koszula zaj�a si� od p�on�cego od�amka.

Dan zbli�y� si� do ogrodzenia i rzuci�. Jego pot�nie umi�nione rami� � wynik nieustannych �wicze� � pos�a�o bomb� wysoko ponad ogrodzeniem. Po obu stronach pola p�on�a sucha trawa.

��Karl dosta�! � wrzeszcza� kto�. Trzej pozostali ch�opcy pop�dzili do swoich skuter�w. Jeden z nich powali� Karla na ziemi� i tarza� go w trawie. Da� siedzia� nieruchomo w swym w�zku, patrzy� w ogie� i s�ucha� dzwonka alarmowego, g�o�niejszego nawet ni� krzyk poparzonego ch�opca.

MIRI SKO�CZY�A TRZYNA�CIE LAT. PRZEZ OSTATNI ROK ogl�da�a audycje �pi�cych, zar�wno te w sieciach Amator�w �ycia, jak i Wo��w. Przez pierwszych kilka miesi�cy by�o to nad wyraz absorbuj�ce, poniewa� rodzi�o w jej g�owie mn�stwo pyta�: dlaczego wy�cigi skuter�w s� a� tak wa�ne? Dlaczego pi�kni m�odzi m�czy�ni i kobiety w �Opowiastkach na dobranoc� tak cz�sto zmieniaj� partner�w seksualnych, skoro ci poprzedni wzbudzali u nich tak� ekstaz�? Dlaczego kobiety maj� takie ogromne piersi, a m�czy�ni takie pot�ne penisy? Dlaczego kongresmenka z Iowa wyg�osi�a pe�n� oburzenia przemow� na temat wydatk�w kongresmena z Teksasu, podczas gdy sama, jak si� zdaje, wydawa�a r�wnie du�o, a i tak nie byli cz�onkami tej samej spo�eczno�ci? Tak przynajmniej wynika�o z tego, jak si� okre�lali. Dlaczego wszystkie sieci informacyjne chwal� Amator�w �ycia za to, �e nic nie robi� � �kreatywne sp�dzanie czasu wolnego� � a prawie nie wspominaj� o ludziach, kt�rzy zajmuj� si� zarz�dzaniem, kiedy, jak si� okaza�o, ci sami ludzie, kt�rzy zarz�dzaj� wszystkim innym, zarz�dzaj� tak�e i sieciami informacyjnymi?

Koniec ko�c�w Miri zdo�a�a odkry� odpowiedzi na wszystkie te pytania � albo przeszukuj�c banki danych, albo w rozmowie z ojcem lub babci�. K�opot w tym jednak, �e odpowiedzi wcale nie by�y zajmuj�ce. Wy�cigi skuter�w s� wa�ne, bo Amatorzy �ycia s�dz�, �e s� wa�ne � tylko tyle? Czy nie ma innych kryteri�w poza tym chwilowym zadowoleniem?

Z pytania tego jej umys� wysnu� d�ugie sznury my�li, si�gaj�ce do zasady Heisenberga, Epikura, wymar�ej ju� filozofii zwanej egzystencjalizmem, sta�ych Rahvolego dla wzmacniania systemu nerwowego, mistycyzmu, burz epileptycznych w tak zwanych wizjonerskich partiach m�zgu, demokracji spo�ecznej, teorii organicznej spo�ecze�stwa i bajek Ezopa. Konstrukcja by�a niez�a, ale ta jej cz��, kt�rej dostarczy�y ziemskie media, nadal pozosta�a w zasadzie nieistotna.

Podobnie by�o i z reszt� pyta� Miri. Struktura polityczna i podzia� d�br zale�a�y od w�t�ej r�wnowagi mi�dzy g�osami Amator�w �ycia a pot�g� Wo��w. Ta r�wnowaga z kolei zdawa�a si� by� do�� przypadkowym wynikiem spo�ecznej ewolucji, nie za� wynikiem planowania czy dzia�ania pewnych zasad. W Stanach Zjednoczonych dzia�o si� tak a nie inaczej, poniewa� dzia�o si� tak a nie inaczej. A je�li nawet poza tym stwierdzeniem istnia�o g��bsze t�o, media nic o tym nie wspomina�y.

Dosz�a do wniosku, �e to wina samych Stan�w Zjednoczonych, rozpieszczonych przez tani� energi� Y i bogatych w wyniku odsprzedawania za granic� ci�gle tych samych patent�w � kraju tak dekadenckiego, jak go opisywa�a jej babka. Miri nauczy�a si� wi�c rosyjskiego, francuskiego oraz japo�skiego i sp�dzi�a nast�pnych kilka miesi�cy przegl�daj�c obrazy nadawane w tych j�zykach. Odpowiedzi by�y tu inne, ale ani troch� bardziej interesuj�ce. Co� zdarza�o si� dlatego, �e si� zdarza�o. By�o takie jakie by�o, bo sprawy dosz�y do tego akurat punktu. Toczono pomniejsze wojny graniczne lub ich nie toczono. Podpisywano umowy handlowe lub ich nie podpisywano. �pi�cy prominenci umierali lub przechodzili operacje i wracali do zdrowia. Jeden z najwa�niejszych francuskich prezenter�w zawsze ko�czy� swoj� audycj� w ten sam spos�b: Ca va toujours.

W �adnym z popularnych przekaz�w nie znalaz�a Miri bodaj wzmianki o badaniach naukowych lub prze�omowych odkryciach, kt�ra nie mia�aby posmaku taniej sensacji lub zabarwienia politycznego, za� w zbiorach bibliotecznych ani jednej nuty bardziej z�o�onych utwor�w muzycznych jak te Bacha, Mozarta lub O�Neilla, �adnej idei tak skomplikowanej jak te, kt�re omawia�a na co dzie� z Tonym.

Po sze�ciu miesi�cach przesta�a ogl�da� przekazy sieci informacyjnych.

A jednak co� si� w jej �yciu zmieni�o. Babcia cz�sto by�a zaj�ta, coraz wi�cej czasu sp�dza�a w Laboratoriach Sharifi, zatem teraz z wi�kszo�ci� swoich pyta� zwraca�a si� do ojca. Nie zawsze potrafi� da� odpowied�, a te, kt�rych udziela�, wywo�ywa�y w jej umy�le kr�tkie i ko�lawe sznury. Powiedzia� jej, �e opu�ci� Ziemi�, kiedy mia� dziesi�� lat i cho� wraca� tam czasem w interesach, rzadko sp�dza� czas ze �pi�cymi. Zwykle za�atwia� swoje sprawy przez po�rednika, Bezsennego, kt�ry mieszka� na Ziemi, cz�owieka o nazwisku Kevin Baker.

Miri wiedzia�a co nieco o Bakerze, poniewa� ich bank danych zawiera� mn�stwo o nim informacji. Jednak nie interesowa� jej zbytnio. Czu�a do� co� jakby cie� pogardy � ten cz�owiek mieszka� sam w�r�d �pi�cych, czerpa� z nich korzy�ci � i to najwyra�niej niema�e � przedk�adaj�c je nad zwi�zek ze spo�eczno�ci�. Ale s�ucha�a, kiedy ojciec opowiada�, poniewa� sieci informacyjne wzbudzi�y w niej zainteresowanie w�asnym ojcem. W przeciwie�stwie do matki potrafi� patrze� prosto w jej rozedrgan� twarz, na zbyt du�� g�ow� i wstrz�sane skurczami cia�o. Nie musia� odwraca� wzroku. Potrafi� s�ucha� jej zaj�kliwej mowy. Siedzia� z r�koma z�o�onymi spokojnie na kolanach i s�ucha� jej cierpliwie, a w jego oczach dostrzega�a co�, czego �adn� miar� nie potrafi�a nazwa� � bez wzgl�du na to, ile wysnu�a wok� tego sznur�w. A ka�dy z tych sznur�w zaczyna� si� od cierpienia.

��Tato, gdzie by�e�?

��W Laboratoriach Sharifi. Z Jennifer. � Jej ojciec, w przeciwie�stwie do cioci Najli, m�wi�c o matce cz�sto u�ywa� jej imienia. Miri nie by�a pewna, od kiedy to trwa�o.

Przyjrza�a mu si�. Na czole mia� drobniute�kie krople potu, cho� Miri zdawa�o si�, �e w jej pracowni panuje ch��d. By� wyra�nie wstrz��ni�ty. Sznury Miri pobieg�y do wstrz�s�w sejsmicznych, skutk�w dzia�ania adrenaliny i spr�enia gaz�w, kt�re rozpala gwiazdy. Zapyta�a:

��Co robi� w Laboratoriach?

Ricky Keller potrz�sn�� tylko g�ow�. Po chwili zapyta� nieoczekiwanie:

��Kiedy masz wej�� do Rady?

��Jak sko�cz� szesna�cie. Za dwa lata i dwa miesi�ce.

Ojciec u�miechn�� si�, a ten u�miech zapocz�tkowa� sznur, kt�ry snu� si�, co dziwne, a� do pewnej audycji w sieci �pi�cych, kt�r� ogl�da�a kilka miesi�cy wcze�niej i od tamtej pory nie po�wi�ci�a jej ani jednej my�li. By�a to opowie��, najpewniej fikcyjna, zaczerpni�ta z pewnej mistycznej ksi�gi, na kt�rej oparto kilka wierze� religijnych �pi�cych. Jaki� cz�owiek o imieniu Hiob traci� jedn� w�asno�� za drug�, ani razu nie pr�buj�c si� broni� lub wymy�li� sposobu na odzyskanie utraconych d�br. Miri os�dzi�a, �e Hiob nie ma za grosz charakteru albo jest g�upi, albo mo�e jedno i drugie naraz. Program znudzi� j�, zanim si� sko�czy�. Ale u�miech jej ojca przypomnia� jej teraz pe�n� rezygnacji twarz aktora. A ojciec powiedzia� tylko:

��To dobrze. B�dziemy ci� potrzebowa� w Radzie.

��Dla�dlaczego? � spyta�a Miri, w�ciekaj�c si� w duchu, �e wypowiedzenie tego s�owa zajmuje jej a� tyle czasu, mimo i� mile po�echta�o j�, �e jest mu potrzebna.

Ale on nie odpowiedzia�.

STO PI��DZIESI�TY DRUGI KONGRES STAN�W ZJEDNOCZONYCH stan�� przed problemem rocznego deficytu handlowego, kt�ry przez ostatnie dziesi�� lat wzr�s� o sze��set procent, d�ugu federalnego, kt�ry si� potroi�, oraz d�ugu fiskalnego rz�du dwudziestu sze�ciu procent. Przez niemal ca�e stulecie Kenzo Yagai, a p�niej jego spadkobiercy licencjonowali patent na energi� Y wy��cznie dla ameryka�skich firm, tak jak zosta�o to zastrze�one w ekscentrycznym testamencie Yagaiego. Stany Zjednoczone przesz�y najd�u�szy okres wzrostu ekonomicznego w ca�ej swej historii. Dzi�ki technologiom Y wydoby�y si� g�adko z niebezpiecznego kryzysu mi�dzynarodowego prze�omu wiek�w, a tak�e z jeszcze bardziej niebezpiecznego sta�ego ni�u ekonomicznego. Amerykanie wynale�li i wybudowali wszystkie mo�liwe zastosowania energii Y, kt�r� ka�dy teraz chcia� mie�. Wok� Ziemi kr��y�y zaprojektowane, zbudowane i nap�dzane przez Amerykan�w stacje orbitalne, po niebie mkn�y skonstruowane przez Amerykan�w samoloty, na nielegalnych rynkach broni w ka�dym wi�kszym kraju na �wiecie handlowano broni� ameryka�skiej produkcji. Kolonie na Marsie i Lunie mog�y przetrwa� tylko dzi�ki generatorom Y. Na Ziemi tysi�ce nap�dzanych t� energi� urz�dze� oczyszcza�o powietrze, uzdatnia�o odpady, ogrzewa�o miasta, nap�dza�o w pe�ni zautomatyzowane fabryki, hodowa�o ro�liny o genetycznie poprawionej wydajno�ci, nap�dza�o opiek� spo�eczn� i utrzymywa�o sta�y przep�yw kosztownych informacji mi�dzy korporacjami, kt�re z roku na rok stawa�y si� bogatsze, bardziej kr�tkowzroczne w dzia�aniu i bardziej szalone, na podobie�stwo dawnych nad�tych arystokrat�w, kt�rym z emocji odpada�y guziki u kamizelek, kiedy stawiali ca�e fortuny przy grze w faraona lub ruletk�.

W 2080 prawa do patent�w wygas�y.

Mi�dzynarodowa Komisja Handlowa udost�pni�a patenty na energi� Y wszystkim ch�tnym. Kraje, kt�re dot�d �y�y z okruch�w ameryka�skiej prosperity � buduj�c sk�ady dla maszyn, odkupuj�c drobne i mniej rentowne licencje, dostarczaj�c po�rednik�w i broker�w � by�y na to przygotowane. Czeka�y gotowe od lat � fabryki sta�y ju� wybudowane, czeka� personel kszta�cony na ameryka�skich uniwersytetach, czeka�y gotowe projekty. W dziesi�� lat Stany Zjednoczone utraci�y sze��dziesi�t procent globalnego rynku handlu energi� Y. Deficyt pi�� si� w g�r� jak jaki� Szerpa.

Amatorzy �ycia nie zaprz�tali sobie tym g�owy. Przecie� po to w�a�nie wybierali sobie kongresmen�w, �eby nie musie� sobie zaprz�ta� g�owy. To kongresmeni mieli zakrz�tn�� si� w ten sw�j pracowity, wo�owaty spos�b i znale�� wyj�cie, zaj�� si� problemem, je�li jaki� problem wyniknie. Og� obywateli, a w ka�dym razie ta jego cz��, kt�rej chcia�o si� jeszcze czego� s�ucha�, nie dostrzega�a �adnego problemu. Wy�cigi skuter�w, zasi�ki z opieki spo�ecznej, kana�y rozrywkowe w sieciach, fundowane przez polityk�w festyny z obfito�ci� jedzenia i piwa, rozbudowa nowych dzielnic i bezp�atna energia nadal przecie� mia�y si� �wietnie. A tam, gdzie by�o inaczej, politycy nic nie dostawali. W ko�cu na g�osy wyborc�w trzeba zapracowa�. Amerykanie wierz� w to od zawsze.

Deficyt w bud�ecie osi�gn�� poziom krytyczny.

Kongres podni�s� progi podatkowe dla os�b prawnych. Potem jeszcze raz w 2087 i jeszcze raz w 2090. Firmy Wo��w, kt�re wysy�a�y do Kongresu swoje c�rki, ojc�w lub kuzyn�w, zacz�y protestowa�. W 2091 roku protest�w tych nie da�o si� d�u�ej ignorowa�. Najwy�sza Izba obradowa�a przez sze�� dni i nocy, a debat� t� transmitowano przez sieci informacyjne. Poza Wo�ami ma�o kto j� �ledzi�. W tej mniejszo�ci znajdowa�a si� i Leisha Camden. A tak�e Will Sandaleros.

Pod koniec sz�stego dnia Kongres przyj�� ustaw� o nowych zasadach opodatkowania. Ustanowiono tak strom� skal� prog�w podatkowych, jakiej �wiat jeszcze nie ogl�da�. Na samym szczycie owej drabiny znajdowa�y si� jednostki prawne, kt�re za sw�j udzia� w rz�dzeniu Ameryk� p�aci�y podatek w wysoko�ci dziewi��dziesi�ciu dw�ch procent zysku, z bardzo �cis�ymi ograniczeniami odlicze�. Nast�pny pr�g wyznaczono na poziomie siedemdziesi�ciu o�miu procent. Poni�ej wysoko�� prog�w gwa�townie opada�a.

Spo�r�d korporacji opodatkowanych na siedemdziesi�t osiem procent a� pi��dziesi�t cztery procent mie�ci�o si� na Azylu. A jedyn� korporacj�, kt�ra spe�nia�a warunki opodatkowania dziewi��dziesi�ciodwuprocentowego, by� sam Azyl.

Kongres zatwierdzi� now� ustaw� podatkow� w pa�dzierniku. Leisha, kt�ra �ledzi�a obrady w swoim domu w Nowym Meksyku, spojrza�a przy tym bezwiednie w niebo za oknem. By�o puste, niebieskie, bez jednej chmurki.

Will Sandaleros z�o�y� pe�ny raport Jennifer Sharifi, kt�ra w tym czasie przebywa�a na stacji orbitalnej Kagura, gdzie za�atwia�a jakie� niezmiernie wa�ne sprawy. Jennifer wys�ucha�a go ze spokojem. Fa�dy bia�ej abaji u�o�y�y si� wdzi�cznie wok� jej st�p. Ciemne oczy b�yszcza�y.

��Tak, Jenny � powiedzia� Will. � Zaczynamy pierwszego stycznia.

Jennifer skin�a g�ow�. Jej wzrok pow�drowa� w kierunku wisz�cego na �cianie holoportretu Tony�ego Indivino. Po chwili powr�ci� do Willa, czego ten, pochylony nad obliczeniami przypuszczalnych podatk�w Azylu, nie zauwa�y�.

TYDZIE� PO �MIERCI TONIEGO MIRI UDA�A SI� NA poszukiwanie ojca. S�u�by Orbitalne wyrzuci�y j� z jej pracowni � jej i Tony�ego, gdzie kiedy� pracowali razem, �miali si� i rozmawiali � i przenios�y j� do nowej pracowni w budynku naukowym numer dwa. Tego samego popo�udnia przyszed� do jej pracowni Terry Mwakambe. Terry by� najlepszy w�r�d Superbystrych, je�li chodzi o systemy kontrolne, lepszy nawet od Tony�ego, ale rzadko pracowali razem, bo sznury Terry�ego utrudnia�y porozumiewanie si�. Radykalne dodatki genomodyfikuj�ce, o jeszcze nie do ko�ca rozumianych konsekwencjach neurochemicznych powodowa�y, �e Terry by� dziwny nawet dla Superbystrych. Jego sznury sk�ada�y si� w wi�kszo�ci z wzor�w matematycznych opartych na teorii chaosu i nowszych zjawiskach dysharmonicznych. Mia� dwana�cie lat.

Terry sp�dzi� d�ugie godziny nad terminalem i panelami �ciennymi, mrugaj�c w�ciekle oczyma i zaciskaj�c dziecinne usta w w�sk�, rozedrgan� lini�. Nie odezwa� si� do Miri ani s�owem. W ko�cu zorientowa�a si�, �e to milczenie kryje w sobie gniew r�wnie silny jak jej w�asny. Terry kocha� swoich rodzic�w, Normalnych, kt�rzy odmienili jego geny, by stworzy� t� niesamowit�, nadzwyczajn� inteligencj�, jego superzdolno�ci, a teraz ci sami Normalni inwigiluj� Miri, jedn� z nich, jakby by�a jakim� �ebraczym grabie�c�. Terry czu� si� zdradzony.

Kiedy sko�czy�, urz�dzenia inwigiluj�ce Rady dzia�a�y bez zarzutu. Pokazywa�y Miri rozgrywaj�c� nie ko�cz�ce si� partie szach�w z w�asnym terminalem. Obrona przed smutkiem. Szukanie potwierdzenia dla w�asnej si�y przez kogo�, kto w�a�nie odkry�, �e wobec �mierci jest zupe�nie bezsilny. Cia�o Miri, �ledzone przez podczerwony skaner, pochyla�o si� nad holograflczn� plansz� do gry i d�ugo zastanawia�o si� nad ka�dym ruchem. Programy systemu nadzoru umo�liwia�y zaprojektowanie ka�dego ruchu w ka�dej rozgrywce. Miri wygrywa�a wszystkie, cho� od czasu do czasu rozmy�lnie pope�nia�a b��d w obronie.

��J-jest � oznajmi� Terry i wypad� z trzaskiem z jej pracowni. By�o to jedyne s�owo, jakie wypowiedzia�.

Miri znalaz�a ojca siedz�cego w parku, poni�ej miejsca, gdzie unosi� si� plac zabaw. Na kolanach trzyma� drugie Normalne dziecko, kt�re mia� z Hermione. Dziecko mia�o prawie dwa latka � �liczny ch�opczyk o imieniu Giles, z kasztanowymi, genomodyfikowanymi k�dziorkami i ciemnymi oczkami. Ricky trzyma� go tak, jakby za chwil� mia� si� z�ama�, za� ch�opczyk wierci� si� i wyrywa� na ziemi�.

��Jeszcze nie zacz�� m�wi� � to by�y s�owa, jakimi j� powita�. Przebieg�a w my�lach wszelkie mo�liwe znaczenia tej uwagi.

��Za-zacznie. No�normalne dzieci cz-czasem si� tak osz�oszcz�dzaj�, a potem za-zaczynaj� m-m�wi� od razu c-ca�ymi zda� zdaniami.

Ricky uchwyci� mocniej wierc�ce si� dziecko.

��Sk�d o tym wiesz, Miri? Przecie� jeszcze nie jeste� matk�, jeszcze sama jeste� dzieckiem. Sk�d wy to wszystko wiecie?

Nie potrafi�a mu odpowiedzie�. Bez sznur�w i struktur my�lowych odpowied� na jego prawdziwe pytanie � �Jak wy my�licie, Miri?� � b�dzie tak niekompletna, �e a� bez warto�ci. Ale jej ojciec nie potrafi my�le� sznurami. On ich nawet nie rozumie. Zamiast tego wi�c powiedzia�a:

��T-ty ko�kocha�e� T-Tony�ego.

Spojrza� na ni� uwa�nie ponad g��wk� dziecka.

��To oczywiste. By� moim synem. � Ale chwil� p�niej dorzuci�: � Nie, masz racj�. Twoja matka go nie kocha�a.

��M-mnie t-te� nie.

��Stara�a si�.

Giles zakwili�. Ricky rozlu�ni� nieco chwyt, lecz nie postawi� dziecka na ziemi.

��Miri, babka wyrzuci�a ci� z Rady Azylu. Postawi�a wniosek, aby wiek uprawniaj�cy cz�onk�w rodziny do zasiadania w Radzie podnie�� do dwudziestu jeden lat, tak jak ma to miejsce w�r�d radnych kadencyjnych. Wniosek przyj�to.

Miri pokiwa�a g�ow�. By�o oczywiste, �e babka b�dzie chcia�a wyrzuci� j� z Rady i �e Rada wyrazi na to zgod�. Zawsze istnieli tacy, kt�rym nie podoba�o si�, �e rodzina Sharifi podlega innym, odr�bnym kryteriom przy podziale g�os�w ni� og�, cho� to, jak Sharifi dzielili te g�osy mi�dzy siebie, by�o wewn�trzn� spraw� ich rodziny. A mo�e niech�� do zajmowania przez ni� miejsca w Radzie bra�a si� z tego samego �r�d�a, kt�re mia�o j� do tego predysponowa� � by�a Superbystr�.

Giles wierzgn�� pot�nie swymi mocnymi n�kami i si� rozbecza�. Ricky opu�ci� go na ziemi� i u�miechn�� si� blado.

��Chyba musia�em s�dzi�, �e je�li tylko odpowiednio d�ugo go potrzymam, zwr�ci si� do mnie z czym� w rodzaju: �Prosz�, ojcze, postaw mnie na ziemi, �ebym m�g� si� rozejrze�. Ty by� mog�a tak powiedzie� w jego wieku.

Miri dotkn�a Gilesa, kt�ry buszowa� teraz rado�nie w genomodyfikowanej bujnej trawie. Pompy jonowe pracowa�y tak efektywnie, �e ro�liny potrzebowa�y zaledwie �ladowych ilo�ci substancji od�ywczych. Giles mia� jedwabiste, mi�ciutkie w�osy.

��On t-t-to nie ja.

��Nie ty. B�d� musia� o tym pami�ta�. Miri, co robi�a� z reszt� Superbystrych w pracowni Allena poprzedniego wieczora?

Miri unios�a czujnie g�ow�. Je�li zauwa�y� to i zastanawia� si� nad tym Ricky, to co dopiero inni doro�li? Czy takie spekulacje na ich temat mog� jako� zaszkodzi� �ebrakom? Terry i Nikos twierdzili, �e nikt nie jest w stanie z�ama� ich zabezpiecze�, ale ka�dego mog�o zastanowi�, po co dzieciom potrzebne takie zabezpieczenia. Czy takie zastanawianie si� mog�oby poci�gn�� za sob� jakie� dzia�ania? C� mo�e Miri albo jaki� inny Super wiedzie� o tym, co i jak my�l� Normalni?

��S�dz� � zacz�� ostro�nie Ricky � �e spotkali�cie si� tam po to, by na sw�j spos�b w samotno�ci op�akiwa� �mier� Tony�ego. I s�dz� te�, �e je�li kiedykolwiek jeszcze spotkacie si� w ten spos�b, a kt�ry� z Normalnych zapyta, co robicie, to w�a�nie mu odpowiecie.

Miri wypu�ci�a z r�ki w�osy Gilesa. Wsun�a d�o� w r�k� taty. Jej palce, gor�ce od przy�pieszonego kr��enia krwi, rozedrgane od skurcz�w mi�ni, podskakuj�c uderza�y szybko w jego ch�odn� d�o�.

��T-tak, ta-tatusiu � odrzek�a. � T-tak w�a-w�a�nie po-po-wiemy.

W NOWY ROK LEISHA POSZ�A NA SPACER WZD�U� potoku, pod ameryka�skie topole. Na ziemi po�yskiwa� niezbyt obfity �nieg. Podnios�a wzrok i ujrza�a, �e w jej kierunku p�dzi, posapuj�c i bez p�aszcza, Jordan. Linie i zmarszczki na zniszczonej s�o�cem twarzy � mia� w ko�cu sze��dziesi�t siedem lat � napr�y�y si� z napi�cia jak struny.

��Leisho! Azyl od��czy� si� od Stan�w Zjednoczonych!

��Tak � odpar�a Leisha, wcale nie zaskoczona. Kr�tko po pogrzebie Alice dosz�a do wniosku, �e taki w�a�nie musi by� cel Jennifer. Wszystko pasowa�o. Przysz�o jej na my�l, �e ona i Kevin Baker s� by� mo�e jedynymi osobami, kt�rych to nie zaskoczy�o. A mo�e Kevin by� zaskoczony. Nie rozmawia�a z nim od czasu pogrzebu Alice.

Pochyli�a si� i wzi�a z ziemi kamie� � niemal doskonale owalny, wypolerowany przez wiatr i wod�. Kamie� przenikn�� jej palce lodowatym ch�odem.

��Tak � powt�rzy�a. � Wiem o tym.

��No to jak, nie idziesz ogl�da� wiadomo�ci?

��A c� innego zwykle robimy? � odpar�a Leisha takim tonem, �e Jordan spojrza� na ni� zdziwiony.

Azyl og�osi� swoj� deklaracj� pierwszego stycznia 2092 roku, punktualnie o �smej rano. O�wiadczenie, wys�ane jednocze�nie do pi�ciu najwa�niejszych w kraju sieci informacyjnych, prezydenta i Kongresu Stan�w Zjednoczonych, z kt�rych �adne w�a�ciwie nie funkcjonowa�o o tej porze w Nowy Rok, by�o bardzo kategoryczne w tonie.

LEISHA OGL�DA�A RELACJE Z ZAMIESZEK W ATALANCIE na tle martwych go��bi, z zamieszek w Nowym Jorku na tle zablokowanych przez pojazdy dr�g wylotowych z miasta, z zamieszek w Waszyngtonie na tle innych zamieszek. Na powr�t powyci�gano stare sztandary � BOMBK� W BEZSENNYCH! � czy�by w jakich� zat�ch�ych piwnicach przechowywali stare plakaty i transparenty z kryzysu sprzed trzydziestu czy czterdziestu lat? Zn�w powr�ci�a dawna retoryka, dawne postawy, a nawet � w najbardziej brukowych kana�ach Amator�w �ycia � te same stare dowcipy. �Co otrzymamy, je�li skrzy�ujemy Bezsennego z bulterierem? Par� szcz�k, kt�re nigdy nie popuszcz��. Ten Leisha s�ysza�a, kiedy by�a jeszcze na studiach w Harvardzie. Sze��dziesi�t siedem lat temu.

��Rozejrza�em si� dooko�a i zobaczy�em � powiedzia�a � �e nic nowego pod s�o�cem: �e wy�cig nie jest dla najszybszych, bitwa dla najmocniejszych, a korzy�� dla najbardziej zdolnych�

Jordan i Stella przygl�dali si� jej z trosk� w oczach. Niezbyt to �adnie martwi� ich pe�nymi dramatyzmu wersami. Zw�aszcza po wielogodzinnym milczeniu. Powinna z nimi porozmawia�, wyja�ni� im, co odczuwa�

Czu�a si� taka zm�czona.

Od ponad siedemdziesi�ciu lat widzia�a wci�� to samo, ci�gle od nowa, poczynaj�c od Tony�ego Indivino. �Gdyby� sz�a ulic� w Hiszpanii i stu �ebrak�w poprosi�o ci� o dolara, a ty by� im nie da�a, skoczyliby na ciebie z w�ciek�o�ci��� Azyl. Prawo, ten iluzoryczny wsp�tw�rca ludzkich spo�eczno�ci. Calvin Hawke. I jeszcze raz Azyl. A ponad tym wszystkim Stany Zjednoczone � bogate, kr�tkowzroczne, globalnie wspania�e, ale ma�ostkowe w szczeg�ach, zawsze, zawsze niech�tne, by jednomy�lnie odda� ho�d rozumowi. Powodzenie, szcz�cie, �achmaniarski indywidualizm, wiara, pi�kno, odwaga czy �mia�o��, owszem, ale nigdy wy�sza inteligencja, bardziej z�o�ona my�l. To nie bezsenno�� jest prawdziwym �r�d�em tych wszystkich zamieszek � to my�l i dwie bli�niacze jej konsekwencje: post�p i wyzwanie.

Czy w innych krajach, innych kulturach jest inaczej? Leisha nie mia�a poj�cia. Przez ca�e osiemdziesi�t trzy lata swego �ycia nigdy nie opu�ci�a Stan�w na d�u�ej ni� na weekend. Ani te� nie mia�a na to szczeg�lnej ochoty. To chyba do�� odosobniona postawa w dobie ekonomii globalnej.

��Zawsze kocha�am ten kraj � odezwa�a si� raz jeszcze i natychmiast zda�a sobie spraw�, jak musia� zosta� odebrany ten pozbawiony zwi�zku wybuch sentyment�w.

��Leisho, kochanie, czy nie napi�aby� si� brandy? Albo herbaty? � zaproponowa�a Stella.

Wbrew sobie Leisha u�miechn�a si�.

��Powiedzia�a� to zupe�nie jak Alice.

��A wi�c�

��Leisho � wtr�ci� Dan � mo�e to i lepiej, �eby��

��Leisho Camden! � odezwa�o si� nagle holo.

Znikn�y relacje z Bia�ego Domu, zamieszki w Nowym Jorku, satelitarne zdj�cia Azylu. Zamiast nich projektor wy�wietla� posta� nieco sztywnej dziewczyny o ciemnych oczach i du�ej g�owie. Mia�a na sobie cienk� syntetyczn� koszul�, szorty i proste klapki, a jej ciemne w�osy zwi�zane by�y z ty�u czerwon� wst��k�. Richard, o kt�rego obecno�ci Leisha zupe�nie zapomnia�a, wyda� z siebie zduszony okrzyk.

��M�wi Miranda Serena Sharifi z Azylu � odezwa�a si� dziewczyna. � Jestem wnuczk� Jennifer Sharifi i Richarda Kellera. Kieruj� ten przekaz wprost na pani sprz�t w Nowym Meksyku. Nadawany jest poza wszystkimi sieciami komunikacyjnymi Azylu. Nie zosta� tak�e autoryzowany przez Rad� Azylu.

Dziewczyna przerwa�a, a na m�odej, powa�nej twarzy na kr�tko zago�ci�o wahanie. Taka powa�na twarz � to dziecko wygl�da�o, jakby nigdy si� nie u�miecha�o. Ile mo�e mie� lat? Czterna�cie? Szesna�cie? M�wi�a z ledwie wyczuwalnym obcym akcentem, jak gdyby w Azylu u�ywano angielskiego troch� inaczej. Leisha post�pi�a krok w stron� obrazu.

��Jest tu nas ca�a grupa. Bezsennych, ale nie tylko. Zostali�my genomodyfikowani. Nazywaj� nas Superbystrymi, a ja jestem najstarsza. Jest nas dwadzie�cioro o�mioro w wieku powy�ej dziesi�ciu lat. R�nimy si� od doros�ych i inaczej te� zostali�my potraktowani. Przej�li�my Azyl, wys�ali�my waszemu prezydentowi dane o lokalizacji broni biologicznej, zdezaktywowali�my systemy obronne Azylu i zako�czyli�my tym samym wojn� o niepodleg�o��.

��O m�j Bo�e � westchn�� Jordan. � Dzieci�!

��Je�li otrzyma pani ten przekaz, oznacza to, �e my, Superbystrzy, zostali�my uwi�zieni przez moj� babk� i Rad� Azylu, ale nie s�dz�, �eby to mia�o trwa� d�ugo. Niemniej nie b�dziemy ju� mogli pozosta� w Azylu, a nie mamy dok�d si� uda�. Przeprowadzi�am badania na temat pani, Leisho Camden, i pani wychowanka, Dana Arlena. �ni�cego na jawie. My, Superbystrzy, wszyscy �nimy na jawie. Sta�o si� to bardzo istotnym sk�adnikiem naszego sposobu my�lenia.

Leisha zerkn�a na Dana. Wpatrywa� si� intensywnie w Mirand� Sharifi, a w oczach mia� co� takiego, �e Leisha natychmiast odwr�ci�a wzrok.

��Nie wiem, co stanie si� dalej ani te� kiedy to nast�pi � ci�gn�a Miranda. � Mo�e Azyl pozwoli nam skorzysta� z wahad�owca. Mo�e po�le po nas wasz rz�d, a mo�e mog�aby to zrobi� pani korporacja. Mo�e kilkoro z m�odszych Superbystrych b�dzie wola�o tu pozosta�. Ale niekt�rzy z nas wkr�tce mog� potrzebowa� miejsca, do kt�rego b�d� mogli si� uda� po opuszczeniu Azylu, skoro spowodowali�my aresztowanie jego Rady, kt�ra teraz b�dzie odpowiada� za zdrad� stanu. Potrzebujemy dobrze zabezpieczonego miejsca, gdzie znale�liby�my przyzwoity, daj�cy si� zmodyfikowa� sprz�t i kogo�, kto pom�g�by nam si� zorientowa� w waszym systemie prawnym i ekonomicznym. Pani jest prawnikiem, pani Camden. Czy mo�emy przyjecha� do pani?

Miranda zawiesi�a g�os. Leisha poczu�a, �e piek� j� oczy.

��By� mo�e b�dzie z nami � cho� tego nie jestem pewna � kilkoro Normalnych. Jednym z nich b�dzie prawdopodobnie m�j ojciec, Richard Sharifi. Nie s�dz�, aby by�a pani w stanie skontaktowa� si� z nami bezpo�rednio po tym przekazie, cho� nie jestem pewna, jakie s� wasze mo�liwo�ci.

��Z pewno�ci� nie takie jak ich � szepn�a Stella g�osem pe�nym niedowierzania. Dan rzuci� jej rozbawione spojrzenie.

��Dzi�kuj� � zako�czy�a Miranda troch� niezr�cznie. Przest�pi�a z nogi na nog� i nieoczekiwanie wyda�a im si� jeszcze m�odsza. � Je�li� Je�li jest z pani� teraz Dan Arlen i je�li zechce pani przyj�� nas, Superbystrych, do siebie, prosz� go poprosi�, by na nas zaczeka�. Chcia�abym� Chcia�abym go pozna�.

U�miechn�a si� niespodziewanie, a u�miech ten tak przepe�niony by� cynizmem, �e Leisha a� si� przerazi�a. To wcale nie jest takie znowu dziecko.

��Widzi pani � m�wi�a Miranda. � Przychodzimy do pani jako �ebracy. Nie mamy nic do zaoferowania, nic na wymian�. Tylko potrzeby. � Znikn�a, a zamiast niej pojawi�a si� nagle tr�jwymiarowa grafika, skomplikowana kula utworzona ze sznur�w s��w, kt�re tworzy�y p�tle, krzy�owa�y si� i r�wnowa�y�y, a ka�de s�owo lub zwrot przedstawia� pewn� ide�, kt�ra ��czy�a si� z nast�pn�, a wszystko to w skali kolorystycznej uwypuklaj�cej akcenty, harmoni� i przes�anki znaczeniowe koncepcji, kt�re si� wzajemnie podkre�la�y, przeciwstawia�y si� lub modyfikowa�y. Kula wisia�a przed nimi przez d�u�sz� chwil�, obracaj�c si� wolno.

��A c� to jest, u licha?! � wykrzykn�a Stella. Leisha wsta�a i obesz�a kul� dooko�a nieco pr�dzej ni� ta si� obraca�a i przestudiowa�a j� uwa�nie. Czu�a dr�enie w�asnych kolan.

��Wydaje mi si� Wydaje mi si�, �e to dysputa filozoficzna.

��Aaaaa � j�kn�� Dan.

Leisha nadal przygl�da�a si� kuli. W zewn�trznej warstwie wy�owi�a wzrokiem zielon� fraz�: �Dom podzielony � Lincoln�. Z wra�enia usiad�a na pod�odze.

Stella pr�bowa�a uciec w zam�t domowej krz�taniny.

��Je�li jest ich dwadzie�cioro o�mioro i ta liczba mo�e si� podwoi�, mogliby�my odda� im zachodnie skrzyd�o, a Richarda z Ad� przenie�� do�

��Mnie tu nie b�dzie � oznajmi� cicho Richard.

��Ale� Richardzie! Tw�j syn�

��To by�o inne �ycie.

��Ale� Richardzie� � Twarz Stelli poczerwienia�a. Richard w milczeniu wymkn�� si� z pokoju. Po drodze popatrzy� tylko na Dana, kt�ry odpowiedzia� mu niewzruszonym spojrzeniem.

Do Leishy za� nic z tego nie dotar�o. Siedzia�a na pod�odze studiuj�c sznurkow� kul� Mirandy, dop�ki przekaz nie dobieg� ko�ca i obraz nie znikn��. Potem przenios�a wzrok na pozosta�� tr�jk�: Stell�, Jordana i Dana. Stella wzi�a g��boki wdech.

��Leisho� Twoja twarz�

���wiat si� zmienia � oznajmi�a rozpromieniona Leisha, siedz�c wci�� po turecku na pod�odze. � Zawsze istnieje druga i trzecia szansa. A potem czwarta i pi�ta.

��No tak, to oczywiste � odpowiedzia�a jej zdziwiona Stella. � Leisho, wsta�, prosz�!

���wiat naprawd� si� zmienia � powt�rzy�a Leisha jak ma�a dziewczynka. � I to nie tylko w stopniu nat�enia, ale i pod wzgl�dem jako�ci. Nawet dla nas. A jednak. A jednak. A jednak.

LEISHA SIEDZIA�A NA SWOJEJ ULUBIONEJ P�ASKIEJ skale w cieniu wielkiej topoli. Strumie� pod jej stopami ca�kiem wysech�. �wier� mili dalej jego korytem w�drowa� z twarz� pochylon� ku ziemi jaki� Super. To musi by� Joanna � ostatnio zafascynowa�y j� skamieliny i w zwi�zku z tym konstruowa�a jaki� tr�jwymiarowy sznur my�lowy na temat zwi�zk�w koprolit�w i stacji orbitalnych, kt�rego Leisha oczywi�cie nie zrozumia�a. Miri powiedzia�a, �e to poezja i dorzuci�a, �e zanim zacz�li �ni� na jawie, �adne z nich nie budowa�o poezji. Tak w�a�nie to uj�a: budowa� poezj�.

Kilka st�p od Leishy jaki� pustynny skoczek wykopywa� sobie nork� we wzg�rku suchej ziemi. Leisha obserwowa�a jego kr�tkie przednie �apki pracuj�ce jak mechaniczny �wider i d�ugie tylne odrzucaj�ce wykopan� ziemi� za siebie. Skoczek odwr�ci� si� nagle i spojrza� prosto na ni�. Mia� okr�g�e uszka i jeszcze okr�glejsze, czarne, wy�upiaste �lepka. Na czubku g�owy mia� dziwaczny guz � pocz�tek raka, jak s�dzi�a Leisha. Zwierz�tko powr�ci�o do pracy. Za nim, poza cieniem topoli, pustynia l�ni�a od dokuczliwego ju�, czerwcowego upa�u.

Za plecami, jak doskonale wiedzia�a, mia�a innego rodzaju l�nienie. Dziesi�� metr�w nad posiad�o�ci� cz�steczki powietrza przetwarzane by�y za pomoc� nowego pola energii, z kt�rym eksperymentowa� Terry. Jak twierdzi�, b�dzie to prze�om w fizyce stosowanej. Kevin Baker prowadzi� negocjacje z Samsungiem, IBM i Konigiem-Rottslerem w sprawie wybi�rczych licencji na niekt�re z wynalazk�w Terry�ego.

Leisha zzu�a buty i skarpety. By� to akt umiarkowanie ryzykowny, poniewa� znajdowa�a si� poza terenem wyczyszczonym elektronicznie ze skorpion�w. Ale ska�a, ciep�a nawet tu, w cieniu, dawa�a bosym stopom przyjemne poczucie szorstko�ci. Nagle przypomnia�a sobie, jak ogl�da�a swoje stopy owego poranka w sze��dziesi�te si�dme urodziny. To dopiero dziwactwo � �eby wspomina� akurat co� takiego. Cho� w�a�ciwie wspomnienie to sprawi�o jej przyjemno�� � dopiero teraz zacz�a zdawa� sobie spraw�, ile rzeczy cz�owiek, nawet Bezsenny, zapomina w wieku osiemdziesi�ciu trzech lat.

Superbystrzy zapami�tywali wszystko. Zawsze.

Leisha czeka�a, a� z budynku wypadnie jak burza Miri, �eby zasypa� j� oskar�eniami. Wybuch ju� i tak si� op�nia� w stosunku do przewidywa� Leishy � Miri musia�a siedzie� w pracowni d�u�ej ni� zwykle. A mo�e by�a z Danem, kt�ry przed kilkoma dniami powr�ci� do domu z wiosennego toum�e. W takim razie s� raczej w jego pokoju, bo u Miri nie ma ��ka.

Skoczek znikn�� we wn�trzu swego wzg�rka.

��Leisho!

Odwr�ci�a si�. Od strony posiad�o�ci p�dzi�a ku niej jaka� posta� w zielonych szortach, w�ciekle m��c�c powietrze r�kami i nogami. Osiem, siedem, sze��, pi��, cztery, trzy�

��Leisho! Dlaczego?!

��Bo tak zadecydowa�am, Miri. Bo tego chc�.

��Chcesz? Broni� mojej babki przed oskar�eniem o zdrad�? Ty, specjalistka od Abrahama Lincolna?

Leisha wiedzia�a, �e nie jest to �adne non sequitur. W ci�gu ostatnich trzech miesi�cy dowiedzia�a si� troch� na temat tego, jak my�l� Superbystrzy. Nie na tyle, by mog�a odtworzy� ca�� t� z�o�on� sznurkow� struktur�, utkan� z asocjacji, zwi�zk�w przyczynowo-skutkowych i powi�za�, wstrz�san� dawkami sn�w na jawie. A ju� na pewno nie na tyle, by by�a w stanie sama jak�� stworzy�. Nie by�a jedn� z nich. Ale przynajmniej by�a w stanie odtworzy� opuszczone po��czenia, kiedy m�wi�a do niej ta dziewczyna, dro�sza jej ni� ktokolwiek inny po �mierci Alice. A w ka�dym razie potrafi�a je wype�ni�, je�li Miri nie opu�ci�a po drodze zbyt wiele. Tym razem si� uda�o.

��Usi�d�, Miri. Chc� ci wyja�ni�, dlaczego podj�am si� obrony Jennifer. Czeka�am tu, a� przyjdziesz o to zapyta�.

��Postoj�!

��Usi�d� � powt�rzy�a Leisha i po chwili Miri usiad�a. Niecierpliwie odgarn�a w�osy z czo�a, spoconego mimo tak kr�tkiego dystansu i opad�a ze z�o�ci� na ska�� Leishy, nie po�wi�ciwszy nawet jednego spojrzenia ewentualnym skorpionom.

Tyle by�o jeszcze rzeczy na ziemi, kt�rych Miri nie nauczy�a si� wystrzega�.

Leisha starannie przygotowa�a si� do tej rozmowy.

��Miri, twoja babka i ja nale�ymy do specyficznej generacji Amerykan�w, do pierwszego pokolenia Bezsennych. To pokolenie mia�o jeszcze wiele wsp�lnego z pokoleniem poprzednim, tym, kt�re nas stworzy�o. Oba te pokolenia dobrze wiedzia�y, �e nie jest mo�liwe, by wsp�istnia�y ze sob� r�wno�� � a to po prostu inna nazwa tego, co nazywacie solidarno�ci� wewn�trzspo�eczn� � i indywidualne d��enie do doskona�o�ci. Kiedy jednostka ma wolny wyb�r, mo�e zosta� albo geniuszem, albo u�alaj�cym si� nad sob� �ebrakiem. Niekt�rzy przynios� korzy�� sobie i swojej spo�eczno�ci, inni nie przynios� korzy�ci nikomu, a tylko zagrabi�, co b�d� mogli. I r�wno�� zanika. Nie mo�na mie� zarazem r�wno�ci i wolno�ci w d��eniu do indywidualnej doskona�o�ci. Tak wi�c te dwie generacje wybra�y nier�wno��. M�j ojciec wybra� j� dla mnie. Kenzo Yagai wybra� j� dla ameryka�skiej ekonomii. Cz�owiek o nazwisku Calvin Hawke, o kt�rym nic ci pewnie nie wiadomo�

��Owszem, wiadomo � odpar�a Miri.

Leisha u�miechn�a si�.

��No jasne. To by�a g�upia uwaga. W ka�dym razie Hawke wzi�� stron� tych gorzej urodzonych i pr�bowa� nieco nagi�� nasze r�wnanie, a doskona�o�� niech diabli porw�. Ze wszystkich nas tylko Tony Indivno i twoja babka pr�bowali stworzy� spo�eczno��, kt�ra przyk�ada�a r�wn� wag� do solidarno�ci grupowej � r�wno�ci wszystkich tych, kt�rzy znale�li si� wewn�trz grupy, jak i do zr�nicowanych osi�gni�� poszczeg�lnych jej cz�onk�w. Jennifer si� nie powiod�o, bo to nie mo�e si� uda�. A im bardziej jej si� nie udawa�o, tym wi�ksz� stawa�a si� fanatyczk� i tym ch�tniej win� za swe niepowodzenia przypisywa�a wszystkim tym, kt�rzy nie byli cz�onkami jej spo�eczno�ci. I coraz bardziej zaw�a�a to poj�cie. I coraz dalej i dalej odchodzi�a od jakiejkolwiek r�wnowagi. Ale, jak podejrzewam, sama wiesz na ten temat znacznie wi�cej ode mnie.

Leisha umilk�a na chwil�, ale Miri si� nie odezwa�a.

��Ale nawet je�li Jennifer coraz bardziej oddala�a si� od swego marzenia o spo�eczno�ci, samo marzenie � �marzenie Tony�ego�, przemkn�o jej przez g�ow� � jest godne podziwu. Nawet je�li jest niemo�liwe do zrealizowania. To idealistyczny sen o zjednoczeniu dw�ch wielkich ludzkich potrzeb, dw�ch wielkich ludzkich pragnie�. Czy nie mog�aby� przebaczy� swojej babce ze wzgl�du na to pierwotne marzenie?

��Nie � odpar�a Miri z surowym wyrazem twarzy, a Leisha przypomnia�a sobie, ile ona ma lat. M�odzi nie przebaczaj�. Czy Leisha kiedykolwiek przebaczy�a w�asnej matce?

��Czy to dlatego b�dziesz jej broni�? Z powodu tego, co postrzegasz jako jej pierwotne marzenie?

��Tak.

Miri wsta�a. Ska�a odcisn�a siatk� szramek na jej udach, poni�ej linii szort�w. Ciemne oczy wwierci�y si� w Leish�.

��Zaw�aj�c swoje poj�cie spo�eczno�ci, moja babka zabi�a mi brata � rzuci�a i zacz�a si� oddala�.

Po kr�tkiej chwili szoku Leisha wsta�a niezgrabnie i boso pobieg�a za ni�.

��Miri! Poczekaj!

Miri zatrzyma�a si� pos�usznie i odwr�ci�a si�. Na jej twarzy nie by�o �ladu �ez. Biegn�c ku niej Leisha nast�pi�a na ostry kamie� i zacz�a skaka� z b�lu na jednej nodze. Miri pomog�a jej wr�ci� do ska�y, gdzie buty i skarpety Leishy le�a�y bezw�adnie w upale.

��Zanim je w�o�ysz, sprawd�, czy nie ma skorpion�w � przykaza�a Miri � bo mog�yby� Dlaczego si� �miejesz?

��Niewa�ne. Nigdy nie mog� zgadn��, co wiesz, a czego nie wiesz. Miri, czy wykluczy�aby� mnie spo�r�d os�b godnych obrony? Albo Dana? Albo twojego ojca?

��Nie!

��A przecie� z biegiem lat ka�de z nas zmieni�o pogl�dy na temat tego, co jest dopuszczalne, w�a�ciwe, a nawet po��dane. W tym tkwi klucz do rozwi�zania naszego problemu, kochanie. Dlatego b�d� broni� twojej babki.

��Co to za klucz? � szarpn�a si� Miri.

��Zmiana. Bo nie da si� przewidzie�, w jaki spos�b rozmaite przypadki mog� zmieni� ludzi. A Bezsenni �yj� bardzo d�ugo. Maj� du�o czasu na wiele zdarze� � �czas nawarstwia si� jak kurz�, przemkn�o jej przez my�l � a to oznacza wiele zmian. Nawet �pi�cy mog� si� zmieni�. Dan, kiedy przyszed� do mnie, by� �ebrakiem. A teraz wni�s� znacz�cy wk�ad w bieg �wiata przez to, �e zmieni� wasz spos�b my�lenia. To w�a�nie jest odpowied�, Miri. Nigdy nie wolno ci os�dza�, �e kto� nie jest godzien obrony, bo �wiat si� zmienia. Mo�e si� zmieni� nawet twoja babka. Mo�liwe, �e zw�aszcza ona. Rozumiesz, co mam na my�li, Miri?

��Przemy�l� to sobie � warkn�a Miri.

Leisha westchn�a. Miri przemy�lenia przybior� tak skomplikowan� posta�, �e gdyby Leisha mog�a zobaczy� ich zapis, nawet nie rozpozna�aby swoich w�asnych argument�w.

Kiedy ju� Miri posz�a do domu, Leisha w�o�y�a buty i skarpetki. Siedzia�a teraz na swej p�askiej skale zapatrzona w pustynny krajobraz, ramionami opl�t�szy kolana.

Ludzie si� zmieniaj�. �ebracy staj� si� artystami. Produktywni prawnicy staj� si� pogr��onymi w rozpaczy nierobami, naburmuszonymi jak Achilles w swym namiocie, skwaszonymi na ca�e dziesi�ciolecia naburmuszeniem na skal� og�lno�wiatow� � a potem odnawiaj� uprawnienia i zn�w zostaj� prawnikami. Eksperci morscy mog� zosta� nomadami, noszonymi po �wiecie jak plankton. Badaczki snu mog� sta� si� nieudanymi �onami, a potem zn�w przedzierzgn�� si� we wspania�ych naukowc�w. By� mo�e �pi�cy nie s� w stanie zamieni� si� w Bezsennych � a mo�e s�? Tylko dlatego, �e nie uda�o si� to Adamowi Walcottowi czterdzie�ci lat temu, tylko dlatego, �e Susan Melling stwierdzi�a, i� to niemo�liwe do przeprowadzenia? Czy tylko dlatego ma pozosta� niemo�liwe na zawsze? Susan nie zna�a przecie� Superbystrych.

Tony, m�wi�a Leisha bezg�o�nie, nie ma w Hiszpanii �ebrak�w na sta�e. Ani nigdzie indziej. �ebrak, kt�remu dzi� dasz dolara, jutro mo�e odmieni� �wiat. Albo zrobi to jego syn. Albo wnuk lub prawnuk. Nie istnieje �adna sta�a ekologia wymiany, tak jak wydawa�o mi si�, kiedy by�am jeszcze bardzo m�oda. Nie ma nic sta�ego ani nic ustalonego raz na zawsze, musi tylko up�yn�� odpowiednio du�o czasu. Nic nie jest te� bezproduktywne. �ebracy to tylko po�rednie etapy mi�dzy kolejnymi spo�eczno�ciami.

Skoczek wychyn�� ze swej norki i pow�cha� pierwiosnek. Leisha mog�a teraz przyjrze� si� dok�adniej naro�li na jego g�owie. Nie powsta�a naturalnie. Futerko mia�o tam inny kolor i wyrasta�o d�u�szymi k�aczkami, a ca�a naro�l mia�a zbyt doskonale okr�g�y kszta�t. Skoczek pochyli� j� do przodu, �eby dotkn�� k�aczkami pierwiosnka i znieruchomia� na chwil�. Naro�l musia�a by� swego rodzaju sensorem. Zwierz�tko zosta�o genomodyfikowane � tu, w tym odludnym miejscu, na przek�r wszystkim zasadom i wszelkiemu spodziewaniu.

Leisha zawi�za�a sznur�wki i wsta�a. Nagle poczu�a si� cudownie, jak m�oda dziewczyna, na kt�r� wci�� jeszcze wygl�da�a. Pe�na energii. Pe�na �wiat�a.

Tyle by�o jeszcze do zrobienia.

Odwr�ci�a si� w stron� posiad�o�ci i pu�ci�a si� biegiem.