Dla Lou Aronica,

Redaktorzy i wydawcy zamieniaj� si�, przyjaciele pozostaj� na zawsze przyjaci�mi.

Niebo, lodowato niebieskie i niezmienne � cho� Harpirias od wielu tygodni podr�owa� przecie� na p�noc t� niego�cinn�, wrog� cz�owiekowi krain� � dzi� mia�o kolor o�owiu. Powietrze by�o tak zimne, �e a� pali�o sk�r�. Prze��cz� w zagradzaj�cym im drog� gigantycznym pa�mie g�rskim powia� nagle ostry wiatr, nios�c ze sob� drobne, twarde okruchy lodu, miliardy ostrych kawa�k�w k�saj�cych ods�oni�te policzki niczym z�o�liwe owady.

��Ksi���, pyta�e� jak wygl�da burza �nie�na � powiedzia� Korinaam Zmiennokszta�tny, przewodnik wyprawy. � Dzi� zaspokoisz ciekawo��.

��Poinformowano mnie, �e o tej porze roku panuje tu lato. Czy na wy�ynie Khyntor �nieg pada latem?

��Czy pada? Ale� tak, oczywi�cie, bardzo cz�sto � przytakn�� pogodnie Korinaam.

��Czasami wiele dni bez przerwy. Nazywa si� to �wilczym latem�. Zaspy si�gaj� nad g�ow� Skandara, wyg�odzone stitmoje w�druj� na po�udnie, napadaj�c na stada farmer�w gospodaruj�cych u st�p tego g�rskiego �a�cucha�

��Na Pani�! Skoro tak jest latem, jak wygl�daj� zimy?

��Je�li jeste� cz�owiekiem wierz�cym, ksi���, powiniene� pomodli� si� do Bogini, by nie obdarzy�a ci� �ask� do�wiadczenia tego na w�asnej sk�rze. Ruszamy. Przed nami prze��cz.

Zmarszczywszy brwi, Harpirias niepewnie przygl�da� si� poszarpanym g�rskim szczytom. Nieprzyjazne, sine niebo wisia�o nisko, tu� nad g�ow�. Kolejny gwa�towny podmuch wiatru rzuci� mu w twarz doprowadzaj�ce do szale�stwa, ostre lodowe okruchy.

W�drowa� w g�ry, wprost w paszcz� burzy, wydawa�o si� zwyk�ym szale�stwem. Spod zmarszczonych brwi ksi��� przyjrza� si� Korinaamowi. Zmiennokszta�tny oboj�tnie przyjmowa� rodz�c� si� furi� niebios. Delikatne, kanciaste cia�o okrywa�o jedynie przewi�zane w talii pasmo ��tej tkaniny. Zielonkawy, sprawiaj�cy wra�enie gumowego tors wydawa� si� nie tkni�ty nag�ym lodowatym podmuchem, a z twarzy, dos�ownie pozbawionej rys�w � male�kie nozdrza, cienkie usta bez warg, w�skie, sko�ne oczy pod ci�kimi powiekami � nie spos�b by�o odczyta� niczego.

��Czy� pewien, �e m�drze jest wyrusza� na prze��cz podczas zamieci?

��Znacznie m�drzej ni� czeka� na lawiny i powodzie, kt�re spowoduje � oznajmi� Metamorf. Powieki cofn�y si� na moment; w czarnych oczach b�ysn�a stanowczo��. � Je�li w�druje si� g�rskimi �cie�kami wilczym latem, ksi���, nale�y stosowa� si� do zasady: �Im wy�ej tym lepiej�. W�a�ciwa zamie� jeszcze nie nadesz�a. L�d niesiony pierwszymi podmuchami wiatru jest wy��cznie jej zwiastunem. Powinni�my ruszy�, nim pogoda naprawd� si� pogorszy.

Nie czekaj�c na odpowied�, Korinaam wskoczy� do �lizgacza, kt�ry dzieli� z ksi�ciem. Na w�skiej g�rskiej drodze sta�o osiem tego rodzaju maszyn; jecha�o nimi dwudziestu czterech cz�onk�w ekspedycji prowadzonej � bez entuzjazmu i wbrew jego woli � przez Harpiriasa oraz ekwipunek konieczny do przetrwania podczas w�dr�wki po nieprzyjaznej, nie zamieszkanej krainie. Sam Harpirias przez chwil� trwa� jeszcze nieruchomo; sta� obok otwartego w�azu i ze zdumieniem oraz niedowierzaniem wpatrywa� si� w niebo.

�nieg! Pada� �nieg!

Wiedzia�, oczywi�cie, co to takiego �nieg, jako dziecko czyta� o nim bajki. �nieg to zamarzni�ta woda, kt�r� niezmiernie niska temperatura zmienia w dziwn�, mi�kk� substancj�. Kiedy by� dzieckiem, mia�o to dla niego urok magii: pi�kny bia�y py�, surowy i czysty, zimny ponad zdolno�� pojmowania, lecz topniej�cy pod dotykiem palca. Magiczny py�. Nieprawdziwy, ba�niowy, czarodziejski� przecie� na ca�ym, wielkim Majipoorze niemal nigdzie nie spotyka�o si� temperatur wystarczaj�co niskich, by zamarza�a woda. A ju� z pewno�ci� �nieg nie pada� na s�onecznych zboczach G�ry Zamkowej, gdzie Harpirias sp�dzi� dzieci�stwo i m�odo�� w�r�d rycerzy i ksi���t dworu Koronala, i gdzie wielkie maszyny, zbudowane w czasach antycznych, rozci�ga�y nad Pi��dziesi�cioma Miastami atmosfer� wiecznej, �agodnej wiosny.

Opowiadano wprawdzie, �e podczas szczeg�lnie ostrych zim �nieg pada na najwy�szych szczytach niekt�rych g�r, na przyk�ad g�ry Zygnor w p�nocnym Alhanroelu czy w �a�cuchu Gonghar przecinaj�cym Zimroel, lecz Harpiriasowi jeszcze nigdy nie uda�o si� zbli�y� na odleg�o�� cho�by tysi�ca mil od Zygnor i pi�ciu tysi�cy mil od Gonghar. W og�le nigdy przedtem nie dotar� tam, gdzie istnia�aby cho�by mo�liwo�� zobaczenia �niegu� a� nagle i niespodziewanie los postawi� go na czele misji kieruj�cej si� ku najdalszej p�nocy Zimroelu, na le��c� wysoko, otoczon� g�rskimi szczytami r�wnin� znan� jako wy�yna Khyntor.

Wy�yna Khyntor uchodzi� mog�a za �nie�ny raj. Znana jako ojczyzna mro�nych, huraganowych wichr�w s�yn�a z otaczaj�cych j�, pokrytych wiecznym lodem g�rskich szczyt�w. Z ca�ego Majipooru tylko tu panowa�a prawdziwa zima, kry�a si� za �a�cuchem znanym jako Dziewi�� Si�str, odcinaj�cym p�wysep od reszty �wiata, skazuj�c go na jedyny w swoim rodzaju nieludzki klimat.

Lecz przecie� wyprawa w�drowa�a po Khyntor latem, wi�c mimo wszystko Harpirias nie spodziewa� si� zobaczy� �niegu, mo�e z wyj�tkiem jaki� resztek na zboczach najwy�szych szczyt�w, kt�re zreszt� dostrzeg� wcze�niej. Zaledwie kilkaset mil dzieli�o ich od Ni-moya i otaczaj�cych miasto �agodnych, zielonych wzg�rz, gdy krajobraz zacz�� si� zmienia�, g�sta ro�linno�� ust�pi�a miejsca stoj�cym z rzadka drzewom o ��tych pniach i nagle byli ju� u st�p wy�yny. Wspinali si�, pracowicie depcz�c ziemi� przykryt� wielkimi granitowymi p�ytami, poprzecinanymi bystrymi potokami i wreszcie przed ich oczami pojawi�a si� pierwsza z Si�str: Threilikor, Siostra P�acz�ca; o tej porze roku na jej zboczach nie by�o jednak �niegu zmienionego w strumienie, rzeczki i wodospady, kt�rym Threilikor zawdzi�cza�a sw� nazw�.

Nast�pna na trasie ich w�dr�wki by�a Javnikor, Siostra Czarna; droga prowadzi�a wok� jej p�nocnego zbocza i tam, w pobli�u szczytu, czarne ska�y pokryte ju� by�y bia�ymi plamami jak oznakami jakiej� z�owrogiej choroby. Nieco dalej na p�noc, na ska�ach Cuculimaive, Siostry Pi�knej, symetrycznej g�ry r�owego kamienia zdobnej w strzeliste skalne wie�yczki, parapety i szczeliny wszelkich mo�liwych kszta�t�w i rozmiar�w, Harpirias dostrzeg� co� jeszcze bardziej zdumiewaj�cego: d�ugie, szarobia�e j�zyki lodu sp�ywaj�ce ku dolinom; Korinaam nazwa� je �lodowcami�.

��To zamarzni�te rzeki � wyja�ni�. � Zamarzni�te rzeki sp�ywaj�ce w d�, ale powoli, bardzo powoli, zaledwie kilka st�p na rok.

Zamarzni�te rzeki. Rzeki lodu? Jak to mo�liwe?

A teraz znalaz�y si� przed nimi Siostry Bli�niacze, Shelvokor i Malvokor, kt�rych nie mo�na by�o omin��. By dotrze� do celu, nale�a�o si� na nie wspi��. Dwa wielkie, regularne skalne bloki sta�y tu� obok siebie, wr�cz przera�aj�co ogromne i tak wysokie, �e nie mo�na by�o okre�li� nawet ich wysoko�ci. Szczyty przykrywa� bia�y ca�un nawet od po�udniowej strony i kiedy patrzy�o si� na nie w s�oneczny dzie�, po prostu o�lepia�y. Dzieli�a je stroma, w�ska prze��cz, kt�r� zdaniem Korinaama powinni pokona� ju�, od razu: z prze��czy wia� wiatr, zmiata� wszystko na swej drodze, nie przypomina� niczego, co Harpirias na og� nazywa� wiatrem: mro�ny, z�owrogi, przenikliwy, nios�cy oznaki gwa�townej burzy �nie�nej. Burzy �nie�nej w lecie!

��I co? � spyta� Korinaam.

��Czy naprawd� s�dzisz, �e powinni�my ryzykowa�?

��Nie mamy wyboru.

Na te s�owa Harpirias wzruszy� ramionami i wpe�z� za Metamorfem do �lizgacza. Korinnam dotkn�� kontrolek; pojazd ruszy�, a za nim pod��y�y inne.

Przez pewien czas wspinaczka wydawa�a si� czym� r�wnie niecodziennym co pi�knym. �nieg pada� l�ni�cymi, niesionymi wichrem pasmami, ta�cz�cymi i wiruj�cymi szale�czo w tempie narzuconym przez porywisty wiatr, powietrze l�ni�o blaskiem jego p�atk�w. Mi�kki bia�y p�aszcz otuli� czarne �ciany prze��czy.

Lecz po pewnym czasie zamie� si� nasili�a, a bia�y p�aszcz zaciska� si� wok� nich coraz cia�niej i cia�niej. Harpirias nie widzia� ju� niczego opr�cz bieli, ani po lewej, ani po prawej stronie, ani przed sob�, ani za sob�, ani u g�ry, ani u do�u� istnia� tylko �nieg, wy��cznie �nieg, ciasna opo�cza �niegu.

Drog� trudno by�o dostrzec. Na cud zakrawa�o, �e Korinaan w og�le co� widzi, ju� nie wspominaj�c o tym, �e udaje mu si� przeprowadza� �lizgacz przez kolejne ostre zakr�ty.

Cho� wewn�trz pojazdu by�o do�� ciep�o, Harpirias zadr�a�� i nie umia� ju� powstrzyma� dreszczy. Z do�u widzia� przecie� fragmenty drogi przez prze��cz i wiedzia�, �e jest ona kr�ta, zdradziecka, �e wspinaj�c si� mi�dzy dwiema gigantycznymi g�rami wiedzie od jednej niezg��bionej przepa�ci do drugiej � nawet je�li �lizgacz nie spadnie w jedn� z nich na kt�rym� z ostrzejszych zakr�t�w, istnia�y du�e szans�, �e wiatr porwie go i rzuci na zbocze.

Siedzia� nieruchomo, nic nie m�wi�c, zaciskaj�c usta, by powstrzyma� szcz�kanie z�b�w. Wiedzia�, jak dalece niew�a�ciwe by�oby okazanie strachu. By� w ko�cu rycerzem na dworze Koronala, z powodzeniem uko�czy� trudny trening poprzedzaj�cy nadanie tego tytu�u, a i jego przodkowie nie zaliczali si� do tch�rzy. Tysi�c lat temu najwybitniejszy z nich, Prestimion, w chwale rz�dzi� Majipoorem, dokonuj�c wielkich czyn�w najpierw jako Koronal, potem jako Pontifex. Czy spadkobierca tradycji Prestimiona mo�e pozwoli� sobie na okazanie strachu przed Zmiennokszta�tnym?

Nie. Z ca�� pewno�ci� nie.

A jednak� ten wicher� ta stroma, kr�ta droga� ta coraz grubsza zas�ona o�lepiaj�co bia�ego �niegu�

Korinaam zwr�ci� si� do niego, m�wi�c na poz�r oboj�tnie:

��Istnieje opowie�� o wielkiej bestii Naamaaliilaa, kt�ra w�drowa�a samotnie tu, po g�rach, kiedy�, gdy by�a jedynym stworzeniem na �wiecie. Podczas podobnej burzy chuchn�a na kolumn� lodu, a potem poliza�a to miejsce, i spod jej j�zora wysz�a posta�, Saabaataana, �lepego Giganta, pierwszego m�czyzny naszej rasy. Potem Naamaaliilaa chuchn�a raz jeszcze i jeszcze raz poliza�a l�d, tworz�c Siifiinaatuur, Czerwon� Kobiet�, matk� nas wszystkich. Saabaataan i Siifiinaatuur zeszli z g�r w zielone doliny Zimroelu, byli p�odni i mno�yli si� szcz�liwie, podbijaj�c �wiat, i w ten spos�b powsta�a rasa Piurivar�w. Ta ziemia jest wi�c dla nas �wi�ta, ksi���. Tu, w�r�d mroz�w i zamieci, narodzi�a si� nasza rasa.

W odpowiedzi Harpirias tylko chrz�kn��. Nawet w najbardziej sprzyjaj�cych okoliczno�ciach raczej �rednio interesowa� si� mitami o pocz�tku rasy Metamorf�w, a obecnych okoliczno�ci nie spos�b by�o uzna� za sprzyjaj�ce.

Wiatr uderzy� w �lizgacz jak pi�� giganta. Ugodzony jego ciosem pojazd zatoczy� si� po drodze niczym pijak na wichrze, zakr�ci� i ruszy� ku przepa�ci. Korinaam najspokojniej w �wiecie skorygowa� kurs jednym delikatnym dotkni�ciem d�ugiego palca o wielu stawach.

Harpirias wysycza� przez zaci�ni�te z�by:

��Potrafisz powiedzie�, jak daleko jeste�my od Othinoru?

��Jeszcze tylko dwie prze��cze i trzy doliny.

��Ach, tylko? A kiedy twoim zdaniem tam dotrzemy? Korinaam u�miechn�� si� oboj�tnie.

��Mo�e za tydzie�. Mo�e za dwa. By� mo�e nigdy.

Harpirias nie planowa� wycieczki w ponur�, mro�n� pustk� wy�yny Khyntor, ani o niej nie marzy�. Jako potomek jednego z wielkich pontyfikalnych rod�w, rodu Prestimion�w z Muldemar, ca�kiem rozs�dnie oczekiwa� komfortowego �ycia na G�rze Zamkowej w s�u�bie Koronala Lorda Ambinole'a oraz � z czasem � awansu na stanowisko jego doradcy lub wysok� pozycj� ministerialn�; mia� nawet prawo spodziewa� si� otrzymania w lenno jednego z Pi��dziesi�ciu Miast!

Na tej komfortowej drodze �ycia pojawi�a si� jednak przeszkoda nie do przebycia, przeszkoda rzucona na ni� przez bezmy�lny, okrutny przypadek.

W swe dwudzieste pi�te urodziny � dzie� w jego �yciu wyj�tkowo pechowy � Harpirias wraz z grup� sze�ciu przyjaci� wyjecha� z Zamku, by zapolowa� w le�nej posiad�o�ci wiejskiej po�o�onej niedaleko miasta Halanx. Rodzina jego przyjaciela, Tembidata, od pokole� utrzymywa�a tam park my�liwski. Wyprawa na polowanie by�a zreszt� pomys�em Tembidata, prezentem na urodziny przyjaciela, �owy by�y bowiem ulubion� rozrywk� Harpiriasa � niewysokiego jak wi�kszo�� m�czyzn z rodziny Prestimiona, lecz zr�cznego, szerokiego w ramionach, silnego, serdecznego, towarzyskiego i atletycznie zbudowanego m�odego cz�owieka. Harpirias kocha� ka�dy etap polowania: tropienie i podchodzenie zwierzyny, po�cig, podczas kt�rego czu�o si� na policzkach ciep�y wiatr, moment zatrzymania przed strza�em, kiedy trzeba by�o b�yskawicznie wycelowa� oraz � oczywi�cie � sam strza� i zabicie ofiary. Nie zna� lepszego sposobu na sp�dzenie dnia urodzin ni� zgrabne, zgodne z wymaganiami sztuki my�liwskiej zar�ni�cie kilku bilantoon�w lub tuamirok�w o ostrych k�ach i przygotowanie z ich mi�sa wieczornej uczty, a z �b�w i sk�r trofe�w do zawieszenia na �cianie.

Tak wi�c dzie� urodzin Harpirias sp�dzi� z przyjaci�mi, poluj�c� i to poluj�c z powodzeniem; zabili nie tylko kilkana�cie bilantoon�w i dwa tuamiroki, lecz tak�e t�ustego, smacznego vandara, zgrabnego, szybkiego onathaila i pod koniec dnia tak�e wspania�y okaz sinileese o l�ni�cej bia�ej sier�ci i pot�nym, rozga��zionym, szkar�atnym poro�u. Tego ostatniego Harpirias upolowa� w�asnor�cznie, jednym strza�em ze zdumiewaj�co du�ej odleg�o�ci � strza�em, kt�ry nape�ni� go zas�u�on� dum� z w�asnych umiej�tno�ci.

��Nie mia�em poj�cia, �e wasza rodzina trzyma w parku tak rzadkie stworzenie � powiedzia� do Tembidata, stoj�c nad tusz�, kt�r� mieli zamiar zabra� ze sob� na zamek.

��Ja tak�e nie mia�em o tym poj�cia. � G�os, jakim wypowiedzia� te s�owa Tembidat, g�uchy i niepewny, powinien pos�u�y� mu za przestrog� przed tym, co mia�o si� zdarzy� za chwil�, ale Harpirias a� wzbija� si� w dum� i na nic nie zwraca� uwagi. � Musz� przyzna�, �e by�em z lekka zaskoczony, kiedy dostrzeg�em go tam, mi�dzy drzewami. Bia�y sinileese to rzadko�� nigdy przedtem nie widzia�em tego wspania�ego stworzenia� a ty?

��Wi�c by� mo�e powinienem pozwoli� mu �y�? Mo�e to ukochane zwierz� twojego ojca� mo�e mia� do niego szczeg�lny stosunek�

��I nigdy o nim nie wspomnia�? Ani s�owem? Nie, Harpiriasie! -Tembidat potrz�sn�� g�ow�, lecz troch� zbyt energicznie, jakby chcia� sam siebie o czym� przekona�. � Z pewno�ci� albo w og�le o nim nie wiedzia�, albo nic go to nie obchodzi�o, inaczej nie wypu�ci�by go na wolno�� ot tak, w parku my�liwskim. Znajdujemy si� w rodzinnej posiad�o�ci, gdzie wolno nam polowa� na wszystko, co znajdziemy, wi�c ten sinileese jest moim prezentem dla ciebie, a ojciec b�dzie si� tylko cieszy�, wiedz�c, �e pad� on z twej r�ki, na polowaniu w dzie� twoich urodzin.

��A kim s� ci m�czy�ni, Tembidacie? � spyta� jeden z uczestnik�w polowania. � To gajowi twego ojca, prawda?

Harpirias podni�s� wzrok na trzech pot�nych, ponurych m�czyzn ubranych w szkar�atno-fioletowe liberie, wychodz�cych w�a�nie z lasu na przesiek�, na kt�rej le�a� sinileese.

��Nie � odpar� Tembidat, a jego g�os zn�w zabrzmia� dziwnie g�ucho. � To nie gajowi mojego ojca, lecz naszego s�siada, ksi�cia Lubovine.

��Waszego� waszego s�siada? � zaj�kn�� si� zdumiony Harpirias i poczu� obaw�, kt�ra nasili�a si�, w miar� jak w pe�ni u�wiadomi� sobie, z jakiej odleg�o�ci po�o�y� sinileese.

Po prostu musia� spyta� sam siebie, czyje w�a�ciwie upolowa� zwierz�.

Najpot�niejszy i najbardziej ponury z m�czyzn pozdrowi� ich wyj�tkowo niedba�ym salutem.

��Czy szlachetni panowie widzieli�cie przypadkiem� ach, owszem, widzieli�cie� � nie doko�czy� zdania, a jego g�os ucich� w z�owieszczym warkni�ciu.

���bia�ego sinileese ze szkar�atnymi rogami � doko�czy� ostro jeden z jego towarzyszy.

Przez kr�tk�, lecz wyj�tkowo nieprzyjemn� chwil� nad przesiek� zapad�a pulsuj�ca wrogo�ci� cisza. Trzej gajowi ponuro wpatrywali si� w cia�o zwierz�cia, nad kt�rym kl�cza� Harpirias, a Harpirias, od�o�ywszy ju� wcze�niej n�, kt�rym nacina� sk�r� ofiary, wpatrywa� si� we w�asne zakrwawione d�onie. W uszach s�ysza� szum, jakby wzburzona rzeka p�yn�a mu przez czaszk�.

Milczenie przerwa� wreszcie Tembidat, a w jego g�osie wyra�nie brzmia�a arogancja, maskuj�ca niepewno��.

��Z pewno�ci� wiecie, �e znajdujecie si� na terenie parku my�liwskiego ksi�cia Kestira z Halanx, kt�rego jestem synem. Je�li wasze zwierz� przekroczy�o granice naszej ziemi, to cho� �a�ujemy, i� zgin�o, musimy stwierdzi�, �e mieli�my prawo je zabi�. O czym z pewno�ci� wiecie.

��Je�li nasze zwierz� wkroczy�o na wasz� ziemi�, tak � odezwa� si� najwi�kszy z gajowych. � Lecz je�li ten sinileese, kt�rego �cigamy przez ca�e popo�udnie, od kiedy uciek� z klatki, zabity zosta� na ziemi nale��cej do naszego ksi�cia!

��Na ziemi� waszego� waszego ksi�cia� � wykrztusi� Tembidat.

��Oczywi�cie. Widzisz naci�cie tam, na drzewie pingla? Plama krwi znajduje si� �adny kawa�ek za granic� waszej posiad�o�ci, my dotarli�my tu w�a�nie �ladem krwi. Przenie�li�cie cia�o na ziemi� ksi�cia Kestira, oczywi�cie, ale nie zmienia to faktu, �e zwierz� zgin�o na ziemi ksi�cia Lubovine'a.

��Czy to prawda? � spyta� Harpirias, a w jego g�osie wyra�nie d�wi�cza� strach. � Czy to granica ziemi twego ojca?

��Rzeczywi�cie� no tak� � mrukn�� niemal nies�yszalnie Tembidat.

��Ten sinileese by� ostatnim okazem swego gatunku i nale�a� do pere� kolekcji naszego ksi�cia � doda� jeszcze gajowy. -Zabierzemy jego mi�so i sk�r�, lecz �w akt bezsensownego k�usownictwa b�dzie was kosztowa� znacznie wi�cej, m�odzi panowie. Zapami�tajcie sobie me s�owa.

Gajowi zabrali zwierz� i oddalili si� bez s�owa.

Harpirias sta� oszo�omiony rozmiarem nieszcz�cia, kt�re w�a�nie mu si� przytrafi�o. Park rzadkich zwierz�t ksi�cia Lubovine'a s�yn�� ze swych cud�w, sam ksi��� by� nie tylko arystokrat� o przeogromnym maj�tku, pot�dze i wp�ywach � mia� w�r�d przodk�w Koronala Lorda Voriaxa, starszego brata Koronala i Pontifexa Lorda Valentine'a panuj�cego w Czasach Niepokoj�w przed pi�ciuset laty � lecz tak�e cz�owiekiem pr�nym i m�ciwym, nie znosz�cym nawet wyimaginowanego lekcewa�enia.

Jakim cudem Tembidat okaza� si� takim durniem, by doprowadzi� my�liwych pod granic� rodzinnej posiad�o�ci? Dlaczego nie powiedzia�, �e granica parku my�liwskiego nie jest ogrodzona? Dlaczego nie ostrzeg� przed ryzykiem tak dalekiego strza�u?

Tembidat, najwyra�niej �wiadom rozpaczy przyjaciela, powiedzia� �agodnie:

��Zado��uczynimy jego �yczeniom, nie w�tp w to nawet przez chwil�. M�j ojciec porozmawia z Lubovine'em, bez problemu u�wiadomimy mu, �e nie chcia�e� k�usowa� na jego terenie, �e tylko pope�ni�e� b��d� kupimy mu trzy nowe sinileese, pi�� nowych sinileese�

Lecz, oczywi�cie, okaza�o si�, �e wcale nie jest to takie proste.

Z�o�ono szczere, pokorne przeprosiny. Zap�acono odszkodowanie za martwe zwierz�. Podj�to wszelkie mo�liwe, lecz niestety bezskuteczne starania, by w�ciek�emu ksi�ciu Lubovine'owi znale�� innego bia�ego sinileese. Zajmuj�cy wysokie miejsca w hierarchii dworu krewni Harpiriasa: Prestimionowie, Dekkeretowie i Kinnikenowie przem�wili za nim, prosz�c o pob�a�liwo�� dla cz�owieka winnego przecie� wy��cznie b��du zapalczywej m�odo�ci. A kiedy Harpirias nabra� pewno�ci, �e ca�a ta nieprzyjemna sprawa sko�czy�a si� wreszcie i posz�a w niepami��, przeniesiono go nagle na drugorz�dn� plac�wk� dyplomatyczn� w wielkim mie�cie Ni-moya na drugim i mniej wa�nym kontynencie Majipooru, Zimroelu, oddzielonym od G�ry Zamkowej oceanem i tysi�cami mil l�du.

Rozkaz przeniesienia spad� mu na kark jak top�r kata. W rzeczywisto�ci k�ad� on przecie� kres marzeniom o jakiejkolwiek karierze na dworze Koronala. Gdy tylko Harpirias znajdzie si� na Zimroelu, na G�rze Zamkowej natychmiast o nim zapomn� � a opuszcza j� zapewne na lata, by� mo�e nawet dziesi�tki lat; by� mo�e ju� nigdy nie wezw� go z powrotem. W Ni-moya czeka go praca pozbawiona jakiegokolwiek znaczenia, przek�adanie papier�w, wysy�anie niewa�nych raport�w, piecz�towanie absurdalnych dokument�w, i tak rok za rokiem, rok za rokiem� tymczasem m�odzi lordowie przeskocz� go w hierarchii jeden za drugim, obejm� po kolei wszystkie dworskie urz�dy, kt�re nale�a�y si� jemu, ze wzgl�du na zdolno�ci i na urodzenie.

��To sprawka Lubovine'a, prawda? � spyta� Tembidata, kiedy okaza�o si�, �e w kwestii przeniesienia na Zimroel nic nie da si� zrobi�. � Tak m�ci si� na mnie za tego swojego cholernego sinileese? Ale przecie� to nie w porz�dku� zrujnowa� cz�owiekowi �ycie za przypadkow� �mier� jakiego� cholernego zwierza, i to na polowaniu�

��Nikt ci nie rujnuje �ycia, Harpiriasie.

��Co ty powiesz?

��Sp�dzisz w Ni-moya sze�� miesi�cy, najwy�ej rok. M�j ojciec nie ma co do tego nawet najmniejszych w�tpliwo�ci. Lubovine jest cz�owiekiem pot�nym, nalega� na ukaranie ci� za czyn, kt�rego si� dopu�ci�e�, wi�c musisz uda� si� na co� w rodzaju wygnania. Na troch�. Nie martw si�, nied�ugo wr�cisz, Koronal osobi�cie powiedzia� to mojemu ojcu.

��Rzeczywi�cie wierzysz, �e tak to b�dzie wygl�da�.

��Bez w�tpienia � zapewni� Tembidat. Ale nie tak to, oczywi�cie, wygl�da�o.

Harpirias wyjecha� do Ni-moya pe�en najgorszych przeczu�. Wprawdzie by�o to miasto wielkie i wspania�e, licz�ce sobie ponad trzydzie�ci milion�w mieszka�c�w, miasto bia�ych wie� zbudowanych na przestrzeni setek mil nad pot�n� rzek� Zimr, lecz jednak mimo wszystkich tych wspania�o�ci by�o to miasto Zimroelu. Nikt urodzony i wychowany w�r�d splendoru G�ry Zamkowej nie przywyknie �atwo do pomniejszej chwa�y drugorz�dnego kontynentu.

Tu, w Ni-moya, Harpirias sp�dza� jeden ponury miesi�c za drugim, urz�duj�c w czym�, co nazywa�o si� Biurem ��cznika Prowincji, nie podlegaj�cym ani urz�dowi Koronala, ani urz�dowi Pontifexa, lecz nale��cym raczej do biurokratycznej pr�ni.

Z ut�sknieniem wyczekiwa� rozkazu przenosz�cego go z powrotem na G�r� Zamkow�.

Wyczekiwa� go z miesi�ca na miesi�c.

Z miesi�ca na miesi�c�

Z miesi�ca�

Kilkakrotnie wype�nia� podanie z pro�b� o wyznaczenie mu obowi�zk�w na G�rze. Na �adne z nich nie otrzyma� odpowiedzi. Napisa� do Tembidata, przypominaj�c mu o rzekomej obietnicy Koronala, kt�ry po pewnym czasie mia� podobno pozwoli� mu powr�ci� z wygnania. Tembidat odpisa�, i� jest ca�kiem pewny, �e Koronal ma zamiar dotrzyma� danego s�owa.

Min�a pierwsza rocznica obj�cia przez Harpiriasa urz�du w Ni-moya. Rozpocz�� si� drugi rok jego wygnania. Mniej wi�cej w tym czasie przesta� ju� regularnie otrzymywa� wiadomo�ci z G�ry, czasami tylko dochodzi� do niego jaki� list, strz�p jakiej� plotki, ale i to coraz rzadziej. Zupe�nie jakby ludzie wstydzili si� do niego pisa�! A wi�c wszystko dzia�o si� dok�adnie tak, jak w najgorszych snach. Popad� w zapomnienie. Jego kariera dobieg�a kresu; do�yje swych dni jako pomniejszy urz�dnik niewa�nego, zagubionego w hierarchii w�adzy biura w wielkim wprawdzie, lecz bez najmniejszych w�tpliwo�ci prowincjonalnym mie�cie drugorz�dnego kontynentu Majipooru, na zawsze odci�ty od �r�d�a w�adzy i przywilej�w, do kt�rych przez ca�e dotychczasowe �ycie mia� nieograniczony dost�p.

Nawet jego charakter pocz�� si� zmienia�. Harpirias, niegdy� otwarty i serdeczny, dzi� by� cz�owiekiem zamkni�tym w sobie, surowym, ma�om�wnym, by� mo�e bezpowrotnie zgorzknia�ym na skutek wyrz�dzonej mu krzywdy.

Nagle, pewnego dnia, gdy powoli i beznadziejnie przekopywa� si� przez dostarczon� z Alhanroelu poczt� dyplomatyczn�, znudzony najnowsz� dostaw� bezsensownych dokument�w, kt�re musi przecie� kiedy� przeczyta�, a potem co� z nimi zrobi�, ze zdumieniem znalaz� w�r�d nich jeden adresowany bezpo�rednio do siebie, koperta by�a ozdobiona insygniami ksi�cia Salteira, Najwy�szego Doradcy Koronala Lorda Ambinole'a.

Harpirias nie spodziewa� si� listu od figury tak dostojnej jak Salteir. Dr��cymi palcami z�ama� piecz��. Czyta� dokument z nadziej�, ba! � z zachwytem.

Transfer! Lubovine ugi�� si� wreszcie! Droga na G�r� Zamkow� stoi otworem!

Podczas lektury wszelkie jego nadzieje leg�y jednak w gruzach. Nikt nie wzywa� go do �r�d�a w�adzy, wr�cz przeciwnie, w�a�nie mia� jeszcze bardziej si� od niego oddali�. Czy�by pogrzebanie przeciwnika �ywcem w Ni-moya nie zadowoli�o Lubovine'a? Najwyra�niej, poniewa� niniejszym ksi��� Harpirias wys�any zosta� nie tylko poza granice G�ry i Alhanroelu, lecz nawet poza granice cywilizacji: na �nie�n�, mro�n� pustyni� zagubion� w�r�d g�r Zimroelu, znan� jako wy�yna Khyntor.

Wkr�tce Harpirias dowiedzia� si�, o co chodzi. Oto pewna ekspedycja naukowa zabrn�a w ten niego�cinny, nie zamieszkany zak�tek Majipooru w poszukiwaniu kopalnych szcz�tk�w wymar�ego gatunku smok�w l�dowych, wielkich gadopodobnych stworze� z poprzednich epok geologicznych, podobno spokrewnionych w jaki� spos�b ze smokami morskimi � gigantycznymi, inteligentnymi, do dzi� p�ywaj�cymi w wielkich stadach po niezmierzonych oceanach planety.

Niejasne, cz�sto wzajemnie sprzeczne legendy o tych stworzeniach by�y powszechnie spotykanym sk�adnikiem mitologii niekt�rych ras zamieszkuj�cych Majipoor. W�r�d Liimen�w, nieszcz�snych biedak�w, w�drownych handlarzy kie�baskami i rybak�w, ugruntowa�a si� wiara, �e wielkie smoki �y�y niegdy� na l�dzie, �e z wyboru pogr��y�y si� w morzu i kiedy�, w jakiej� apokaliptycznej przysz�o�ci, powr�c�, by zbawi� �wiat. Hjortowie i kud�aci, czworor�cy Skandarzy mieli podobne wierzenia, a Metamorfowie, czyli Zmiennokszta�tni, kt�rzy zawsze zamieszkiwali planet�, uwa�ali, �e w z�otym wieku tylko oni i smoki �yli na Majipoorze w telepatycznej harmonii, zar�wno na l�dzie, jak i na morzu. Komu�, kto nie by� Metamorfem, trudno jednak przychodzi�o okre�li�, co my�l� i w co wierz� Metamorfowie.

Otrzymane przez Harpiriasa dokumenty potwierdza�y, �e pewnego szczeg�lnie �askawego lata grupa traper�w poluj�cych na stitmoje zapu�ci�a si� g��boko w przykryte zwykle wiecznym �niegiem regiony wy�yny, w�r�d ska�, n szczytu zboczy pewnego kanionu znajduj�c skamienia�e ko�ci ogromnych rozmiar�w.

Przyj�wszy za�o�enie, �e mog� to by� ko�ci smok�w, grupa o�miu lub dziesi�ciu naukowc�w wyst�pi�a do odpowiednich w�adz administracyjnych o pozwolenie na znalezienie kanionu i otrzyma�a je. Korinaam, mieszkaniec Ni-moya, Metamorf, jak wielu jego wsp�plemie�c�w zarabiaj�cy na �ycie jako przewodnik wypraw my�liwskich w �atwiej dost�pne zak�tki strefy arktycznej, zatrudniony zosta� celem doprowadzenia ich na wy�yn�.

��Wyruszyli zaraz na pocz�tku lata � powiedzia� Heptil Magloir, Vroon z Biura Staro�ytno�ci, urz�dnik, kt�ry podpisa� pozwolenie na wyruszenie wyprawy. � Przez ca�e miesi�ce nie dawali znaku �ycia. Nagle, pod koniec jesieni, tu� przed pocz�tkiem okresu burz �nie�nych na wy�ynie, Korinaam powr�ci� do Ni-moya. Sam. Oznajmi�, �e wyprawa zosta�a uwi�ziona i tylko jemu pozwolono wr�ci� celem wynegocjowania warunk�w uwolnienia.

Brwi Harpiriasa unios�y si�.

��Uwi�ziona? Przez kogo? Chyba nie g�rali z wy�yny? � Wy�yn� Khyntor przemierza�y szczepy prymitywnych, zaledwie na p� cywilizowanych nomad�w, od czasu do czasu schodz�cych na zamieszkan� nizin� i ofiaruj�cych na sprzeda� futra, sk�ry i mi�so upolowanych przez siebie zwierz�t. G�rale, cho� mogli si� wydawa� dzicy, nigdy jeszcze nie rzucili wyzwania niepor�wnanie liczniejszym mieszka�com miast.

��Nie, nie, nie chodzi o g�rali � zapewni� Vroon, stw�r o wielu mackach, si�gaj�cy Harpiriasowi mniej wi�cej do kolan. -W ka�dym razie nigdy jeszcze nie mieli�my do czynienia z takimi g�ralami. Nasi naukowcy zostali najwyra�niej wi�niami poprzednio nam nie znanej rasy brutalnych barbarzy�c�w zamieszkuj�cych p�nocny kraniec wy�yny.

��Zaginiona rasa? � Harpirias nagle poczu� gwa�towny przyp�yw ciekawo�ci. � Chodzi o jaki� od�am Zmiennokszta�tnych, prawda?

��Chodzi o ludzi, zapomnianych potomk�w grupy handlarzy futer, kt�ra przed tysi�cami lat zaw�drowa�a na p�noc i tam zosta�a odci�ta � czy te� mo�e pozwoli�a si� odci�� � od cywilizacji w ma�ej lodowej dolince, dost�pnej dopiero teraz, ostatnio bowiem mieli�my kilka prawdziwie upalnych lat. Ludzie ci zmienili si� w dzikus�w nie wiedz�cych nic o otaczaj�cym ich �wiecie� nie maj� na przyk�ad poj�cia, �e Majipoor jest ogromn� planet� zamieszkan� przez miliardy istot! Wierz�, i� ca�a reszta naszego �wiata przypomina ich dolink� � ot, kilka plemion �yj�cych z my�listwa i zbieractwa. Kiedy powiedziano im o Koronalu i Pontifeksie, najwyra�niej wzi�li ich za plemiennych wodz�w!

��Wi�c czemu uwi�zili naukowc�w?

��Jak rozumiem, ludzie ci � je�li wolno mi nazwa� ich tak szlachetnym s�owem � chc� tylko, by pozostawiono ich w spokoju. Chc�, by pozwolono im �y�, jak �yli od wiek�w w swej g�rskiej siedzibie, odci�ci od �wiata �niegiem i lodem, bez �adnej ingerencji z zewn�trz. Takich w�a�nie gwarancji za��dali od Koronala. Chc� zatrzyma� naukowc�w jako zak�adnik�w do momentu podpisania odpowiedniego porozumienia.

Harpirias ponuro skin�� g�ow�.

��A mnie mianowano ambasadorem u tych g�rskich dzikus�w, zgadza si�?

��Tak, oczywi�cie.

��Wspaniale. Oznacza to, �e mam uda� si� do nich i wyja�ni� im grzecznie i uprzejmie � za�o�ywszy, �e w og�le zdo�am si� z nimi porozumie� � i� Koronal �a�uje nieszcz�snego incydentu, kt�ry doprowadzi� do pogwa�cenia ich prywatno�ci, obiecuje respektowa� �wi�te granice ich plemiennych �owisk oraz przyrzeka, �e koloni�ci nigdy nie zostan� wys�ani w t� kup� lodu, kt�r� tamci wybrali oni sobie za ojczyzn�. �e jako oficjalny ambasador Koronala Jego Wysoko�ci Lorda Ambinole'a jestem w�adny podpisa� traktat obiecuj�cy im wszystko, o co poprosz�, a oni maj� po jego podpisaniu zwolni� zak�adnik�w. Niczego nie pomin��em?

��Jest tylko jeden problem � rzek� Heptil Magloir.

��Tylko jeden?

��Nie spodziewaj� si� ambasadora, lecz Koronala we w�asnej osobie.

Harpirias a� sapn�� ze zdumienia.

��Chyba nie oczekuj�, �e odwiedzi ich Koronal!?

��Niestety, tego w�a�nie oczekuj�. Jak ju� m�wi�em, nie maj� najmniejszego poj�cia ani o wielko�ci Majipooru, ani o wspania�o�ci i majestacie Koronala, ani o ogromie i donios�o�ci pe�nionych przez niego obowi�zk�w. S� tak�e lud�mi dumnymi, kt�rych �atwo urazi�. Do ich kraju wkroczyli obcy, czego najwyra�niej nie maj� zamiaru tolerowa�, wi�c wydaje im si�, i� w�dz owych obcych powinien teraz pojawi� si� w ich wiosce i pokornie poprosi� o wybaczenie.

��Rozumiem � odezwa� si� Harpirias. � Chcesz wi�c, bym uda� si� do nich i upokorzy� przed nimi, udaj�c, �e jestem Lordem Ambilone'em, tak?

Cienkie macki Vroona zafalowa�y gwa�townie.

��Niczego takiego nie powiedzia�em � oznajmi� cicho.

��A wi�c kim mam by�?

��Kimkolwiek, byle tylko czuli si� szcz�liwi. Mo�na im powiedzie� wszystko. Maj� uwolni� zak�adnik�w.

��Wszystko? Czy i to, �e jestem Koronalem?

��Wyb�r w�a�ciwej taktyki zale�y od woli wys�annika � podsumowa� Heptil Magloir.

��Wy��cznie od woli wys�annika. Wys�annik ma woln� r�k�. Cz�owiek waszej zr�czno�ci i taktu z pewno�ci� umie stan�� na wysoko�ci zadania.

��Ach, oczywi�cie. Z pewno�ci�.

Harpirias kilka razy odetchn�� g��boko. A wi�c chcieli, by k�ama�. Nie rozka�� mu przecie�, by k�ama�, ale najwyra�niej nie maj� nic przeciw temu� je�li ok�amanie dzikus�w doprowadzi do uwolnienia zak�adnik�w. Rozz�o�ci�o go to i zasmuci�o jednocze�nie. Cho� nie nale�a� do ludzi przesadnie uczciwych, sam pomys�, by w�r�d barbarzy�c�w udawa� Koronala wyda� mu si� wr�cz niesmaczny. Obra�liwy by� nawet fakt, �e o�mielono si� mu to zasugerowa�. Za kogo go uwa�aj�!? Milcza� przez chwil�, a potem odezwa� si�:

��Czy wolno mi spyta�, kiedy mam rusza� w drog�?

��U pocz�tku khyntorskiego lata. Tylko latem miejsce, gdzie �yje to plemi�, bywa dost�pne.

��A wi�c dopiero za kilka miesi�cy?

��Oczywi�cie.

Harpirias nie potrafi� oprze� si� wra�eniu, �e pad� ofiar� jakiego� kiepskiego �artu. Sama my�l o tej idiotycznej wyprawie w krain� wiecznego lodu napawa�a go rozpacz�.

��A gdybym nie przyj�� stanowiska ambasadora? � spyta� po kolejnej, kr�tkiej chwili milczenia.

��Nie przyj��? Nie przyj��? -Vroon wydawa� si� po prostu nie rozumie� znaczenia tych dw�ch prostych s��w.

��W ko�cu nie mam przecie� �adnego do�wiadczenia w podr�owaniu w tak wyj�tkowo niekorzystnych warunkach.

��Przewodnikiem wyprawy b�dzie Metamorf Korinaam.

��Oczywi�cie � zgodzi� si� kwa�no Harpirias. -To dla mnie wielka pociecha.

W ka�dym razie pytanie o mo�liwo�� odmowy wykonania polecenia pozosta�o bez odpowiedzi. Harpirias mia� wra�enie, �e lepiej nie zadawa� go po raz drugi, lecz wiedzia� te�, �e je�li da si� wp�dzi� w odgrywanie roli ambasadora gdzie� na ko�cu �wiata, jego los b�dzie przes�dzony. Ju� sama podr� nie nale�a�a najwyra�niej do wygodnych i b�yskawicznych, a negocjacje z dumnymi dzikusami z pewno�ci� oka�� si� d�ugie i �mudne. Kiedy wreszcie � je�li w og�le � powr�ci na po�udnie, z pewno�ci� b�dzie ju� za p�no, by marzy� o odzyskaniu dawnej pozycji na dworze Lorda Ambinole'a. Przez ten czas jego dawni przyjaciele zd��� oczywi�cie zaj�� wszystkie licz�ce si� stanowiska, on za�, je�li b�dzie mia� szcz�cie, pozostanie drobnym, niewa�nym urz�dniczyn� a� do �mierci; o wiele bardziej prawdopodobne wydawa�o si� jednak, �e przyjdzie mu zgin�� podczas tej r�wnie idiotycznej co niebezpiecznej ekspedycji, mo�e w jakiej� wielkiej burzy �nie�nej, mo�e z r�ki brutalnych g�rali, kiedy zorientuj� si�, �e nie jest Koronalem, tylko pomniejszym urz�dnikiem s�u�by dyplomatycznej.

A wszystko to za jednego bia�ego sinileese. Lubovine, Lubovine, co� ty mi uczyni�?

By� mo�e istnieje jednak jaki� spos�b, my�la� Harpirias, by uwolni� si� z pu�apki. D�uga g�rska zima powinna jeszcze troch� potrwa�, co dawa�o mu pewne pole manewru; nie wyrusza� w ko�cu natychmiast. Ostro�nie zasi�gn�� opinii kilku starszych koleg�w z Biura ��cznika Prowincji co do konieczno�ci przyj�cia nowego stanowiska.

Czy istnieje procedura wewn�trzwydzia�owa, na podstawie kt�rej m�g�by odm�wi�, powo�uj�c si� na wag� dotychczas wykonywanych zada�? Koledzy patrzyli na niego, jakby m�wi� w jakim� obcym j�zyku. Czy mo�na odm�wi�, powo�uj�c si� na zagro�enie zdrowia lub �ycia? Tylko wzruszali ramionami. Jaki efekt dla jego kariery mia�aby odmowa? Tu przynajmniej wszyscy byli zgodni � katastrofalny.

Harpirias rozwa�a� nawet mo�liwo�� zdania si� na �ask� Lubovine'a, ale doszed� do wniosku, �e by�oby to g�upie.

Mo�e warto odwo�a� si� bezpo�rednio do Koronala? � nie, nie, po co zdoby� sobie na dworze opini� kogo�, kto nie wykonuje swych obowi�zk�w tylko dlatego, �e wydaj� mu si� trudne, a zwr�cenie si� za jego plecami do starszego monarchy, PontifexaTaghina Gawada, zamkni�tego w cesarskim Labiryncie� c�, to wydawa�o si� ju� prawdziwym szale�stwem, czym� tak g�upim, �e po prostu nie da si� tego opisa� s�owami.

Harpirias zdoby� si� na jedno � napisa� wywa�one i dok�adnie przemy�lane listy do swych krewnych na dworze� lecz ich nie wys�a�.

Mija�y tygodnie. W Ni-moya, gdzie przez okr�g�y rok klimat jest ciep�y i przyjazny, zmierzch nadchodzi� teraz p�nym wieczorem. Lato, czy te� to, co na wy�ynie nazywano latem, zbli�a�o si� wielkimi krokami. Harpirias z rozpacz� zda� sobie spraw�, �e wyprawa na p�noc staje si� powoli tak nieunikniona jak tocz�ca si� ju� lawina i �e nie uda�o mu si� znale�� sposobu, by zej�� jej z drogi.

��Ma pan go�cia � oznajmi� mu pewnego dnia sekretarz. Go�cia? Go�cia? Przecie� nikt nigdy go tu nie odwiedza��

��Tembidat! � M�ody, d�ugonogi m�czyzna w krzykliwie eleganckim stroju ksi���tka z G�ry wszed� do gabinetu Harpiriasa pewnie, dumnie. � Co ty tu robisz?

��Sprawy rodzinne. Niedaleko st�d, na zachodzie, mamy plantacje stajji, kt�ra ostatnimi laty by�a najwyra�niej wr�cz fatalnie zarz�dzana. Nam�wi�em ojca, �eby mnie tu wys�a� na inspekcj�, to naprawi� b��dy. No i przy okazji zobacz� si� z pewnym starym przyjacielem. -Tembidat rozejrza� si� dooko�a, potrz�sn�� g�ow�. � A wi�c to tu pracujesz?

��Cudo, nie?

��Gdybym tylko potrafi� wyrazi� sw�j najszczerszy �al, �e sprawy tak si� w�a�nie u�o�y�y! Nie masz poj�cia, jak ci�ko pracowa�em, by wyrwa� ci� z tego bagna� � w tym momencie Tembidat u�miechn�� si� promiennie � �no, ale wszystko dobre, co si� dobrze ko�czy! Jeszcze par� tygodni i po�egnasz si� wreszcie z tym okropnym miejscem, prawda, staruszku?

��Wiesz o tej mojej misji?

��Jeszcze pytasz! Pomog�em j� za�atwi�! -Co?

��No, szczerze m�wi�c, najbardziej napracowa� si� nad tym tw�j kuzyn Vildimuir � wyja�ni� Tembidat, nie przestaj�c u�miecha� si� ani na chwil�. � On pierwszy us�ysza� o tych idiotach naukowcach, kt�rzy dali si� porwa� dzikusom z g�r, i od razu zacz�� opowiada� ludziom Koronala, jakim to by�by� wspania�ym przyw�dc� wyprawy ratunkowej. Wtajemniczy� w sw�j plan mnie, a ja natychmiast pobieg�em do Ministerstwa Spraw Granicznych, gdzie wszyscy byli oczywi�cie szalenie przej�ci, bo w�a�nie odkryto prymitywn� kultur� wymagaj�c� wyj�tkowo delikatnego traktowania, co oczywi�cie powinno doprowadzi� do przyznania im wi�kszego bud�etu, no i zdo�a�em przekona� samego Inamona Ghaznavisa, �e nikt inny nie potrafi poprowadzi� negocjacji z tymi dzikusami, zw�aszcza bior�c pod uwag� twoje wykszta�cenie w dziedzinie dyplomacji i fakt, �e jeste� akurat w Ni-moya, praktycznie na granicy wy�yny�

��Zaraz, chwileczk�! � Harpirias oprzytomnia� nieco. � Nie wierz� w�asnym uszom. Nie wystarczy wam, �e skazano mnie na t� �a�osn� prac� bez �adnych widok�w na przysz�o��? Czy�by�cie z Vildimurem my�leli, �e moja sytuacja poprawi si� dzi�ki ekspedycji do jakiego� mro�nego pustkowia, gdzie nie dotar� jeszcze cywilizowany cz�owiek?

��Ale� oczywi�cie!

��Jak to?

Tembidat spojrza� na niego jak na idiot�.

��Pos�uchaj mnie, Harpiriasie. Ta wyprawa i tylko ona ocali ci� przed przek�adaniem do ko�ca �ycia z miejsca na miejsce idiotycznych rz�dowych papier�w!

��Przysi�ga�e�, �e po paru miesi�cach Koronal wybaczy mi i pozwoli wr�ci�

��S�uchaj�e! � przerwa� mu Tembidat. � Koronal o tobie zapomnia�. My�lisz, �e nie ma na g�owie innych spraw? Jedyne, z czym kojarzy mu si� Harpirias z Muldemar, to to, �e �w Harpirias zrobi� kiedy� co�, co rozsierdzi�o Lubovine'a, a Lubovine potrafi by� dokuczliwy jak jaki� cholerny wrz�d na ty�ku, wi�c Koronal nie chce z nim zadziera� i je�li kto� z nas tylko wspomni twe imi�, natychmiast zmienia temat. Jeszcze par� miesi�cy i w og�le zapomni, �e istniejesz, zapomni, �e by�y kiedy� powody, dla kt�rych mieszka�e� na G�rze Zamkowej. No, tak. A teraz, powiedzmy, �e udajesz si� na wy�yn� Khyntor, by ocali� grup� naukowc�w przed dzikim plemieniem bitnych barbarzy�c�w. Wyprawa ta b�dzie bez w�tpienia d�uga i trudna, bez w�tpienia b�dziesz musia� dokona� po drodze wielu bohaterskich czyn�w�

��Oczywi�cie � przyzna� ponuro Harpirias.

��No przecie�! B�d� powa�ny, przyjacielu!

��Bardzo si� staram, ale to wcale nie takie �atwe.

Lecz jego samego zaskoczy�o to, jaki podejrzliwy, zgorzknia�y i cyniczny sta� si� tu, w Ni-moya. Harpirias z G�ry Zamkowej by� zupe�nie innym cz�owiekiem. Zmieni� si� tak bardzo, �e ostatnimi czasy nie potrafi� po prostu sam siebie rozpozna�.

Tembidatowi najwyra�niej wcale to nie przeszkadza�o.

��Twa podr� oka�e si� oczywi�cie wielkim i bohaterskim przedsi�wzi�ciem. Udasz si� na p�noc, w�r�d najbardziej niesprzyjaj�cych okoliczno�ci zachowasz si� rozwa�nie i dzielnie, pokonasz wszelkie pi�trz�ce si� na twej drodze trudno�ci i powr�cisz bezpiecznie, maj�c u swego boku ocalonych zak�adnik�w. Koronal, uwielbiaj�cy opowie�ci o bohaterskich czynach i dalekich wyprawach przywo�uj�cych na pami�� dawne, bardziej romantyczne czasy, b�dzie najprawdopodobniej chcia� wys�ucha� twego sprawozdania osobi�cie, zostaniesz wi�c wezwany na G�r� Zamkow�, by mu o wszystkim opowiedzie�. Lord Ambilone oczywi�cie zachwyci si� tw� dramatyczn� epopej� dziej�c� si� w�r�d zab�jczych g�r p�nocy. B�dzie bezgranicznie zachwycony, Harpiriasie! Opiszesz mu barwnie, jak to bez trwogi zagl�da�e� �mierci w oczy, by ocali� genialnych naukowc�w, jak codziennie dokonywa�e� czyn�w, o kt�rych za lat tysi�c b�dzie si� jeszcze �piewa� pie�ni, wi�c ani mu w g�owie nie postanie, by wys�a� ci� z powrotem do idiotycznej urz�dniczej pracy w Ni-moya, prawda?

��Prawda, prawda. Chyba �e nie prze�yj� wszystkich tych czyn�w, o kt�rych za tysi�ce lat b�dzie si� �piewa� pie�ni. Chyba �e pierwszego dnia przysypie mnie lawina albo kt�rego� nast�pnego dzikusy zjedz� mnie na kolacj�.

��Je�li chce si� by� bohaterem opiewanym w pie�niach, trzeba przysta� na pewne ryzyko. Ale przecie� nie ma powodu, dla kt�rego�

��Nie rozumiesz mnie. Nie chc� by� bohaterem opiewanym w pie�niach! Chc� tylko uciec z tego strasznego biura na G�r� Zamkow�, gdzie moje miejsce.

��Doskonale. To twoja jedyna szansa na spe�nienie tego marzenia.

��Mam pope�ni� szale�stwo � westchn�� Harpiras. � Mam ryzykowa� wszystko dla zysku, w najlepszym razie hipotetycznego.

��Zgoda.

��Wi�c jak mo�esz si� spodziewa�, �e z ochot�� Teraz z kolei westchn�� Tembidat.

��Nie masz po prostu innego wyj�cia, Harpiriasie. To twoja jedyna, ostatnia szansa. Zrozum, Vildimuir, tw�j wysoko postawiony kuzyn, niemal wyszed� ze sk�ry, by za�atwi� ci t� ekspedycj�. Apelowa� co najmniej do kilku ministerstw, ryzykowa� gniew �udzi, nad kt�rych g�owami za�atwia� sprawy, a w dodatku musia� jeszcze powstrzymywa� konkurent�w, kt�rych wcale nie brakowa�o. M�wi� tu o twych starych przyjacio�ach Sinnimie i Grainiwainie, a przede wszystkim Noridathu. Ich zdaniem podr� na wy�yn� by�aby emocjonuj�ca! Rozumiesz jeszcze, co znaczy to s�owo, Harpiriasie? Wspania�e widoki, w�dr�wka po nieznanej, niebezpiecznej krainie, negocjacje z walecznymi barbarzy�cami� bardzo si� na to szykowali, wierz mi � i nie tylko oni. Vildimuir mia� ogromne k�opoty z za�atwieniem ci dow�dztwa. Je�li teraz zawstydzisz Vildimuira, nie przyjmuj�c go, to za�o�� si�, �e w przysz�o�ci nie b�dzie si� bardzo stara�, by wyci�gn�� ci� z Ni-moya. Pojmujesz? Albo jedziesz Harpiriasie, albo decydujesz si� zosta� do ko�ca �ycia w tej dziurze, siedzie� za biurkiem, przek�ada� papiery � wi�c lepiej ju� zacznij uczy� si�, jak to pokocha�. Nic innego ci nie pozostaje.

��Rozumiem. � Harpirias odwr�ci� si�, by przyjaciel nie dostrzeg� maluj�cego si� na jego twarzy b�lu. -Wi�c wszystko ju� sko�czone, tak? Tylko dlatego, �e jednym strza�em po�o�y�em rzadkie zwierz� o czerwonych rogach?

��Nie b�d� pesymist�, staruszku. Co si� z tob� dzieje? Zapomnia�e� ju�, czym jest przygoda? Zrobisz sobie wycieczk� na p�noc, osi�gniesz wszystko, co masz osi�gn��, powr�cisz jako bohater i kariera sama b�dzie ci� szuka�. Nie zmarnuj szansy, Harpiriasie! De okazji do takiej zabawy zdarza si� cz�owiekowi w �yciu? Gdybym m�g�, ch�tnie sam bym si� tak zabawi�?

��Naprawd�? A co ci� powstrzymuje? Tembidat zaczerwieni� si�.

��Przyjecha�em tu za�atwi� trudn� rodzinn� spraw�, co mo�e zaj�� mi wiele miesi�cy; inaczej nie zmarnowa�bym przecie� takiej szansy, prawda? Ale nie o to chodzi, Harpiriasie. Mo�esz nie przyj�� tego stanowiska, je�li rzeczywi�cie nie masz ochoty. Powiem Vildimuirowi, �e z ca�ego serca dzi�kujesz mu za jego pomoc, lecz dok�adnie sobie wszystko przemy�la�e� i zdecydowa�e�, �e wolisz bezpieczn�, spokojn� prac� za biurkiem�

��Nie b�d� idiot�! Przecie� to oczywiste, �e nie zrezygnuj� z takiej okazji!

��Naprawd�?

Harpirias u�miechn�� si�. Kosztowa�o go to sporo wysi�ku.

��Czy�by� rzeczywi�cie cho� przez chwil� podejrzewa�, �e odm�wi�?

Mija�y godziny, a �nie�yca wci�� szala�a. Harpirias przyj�� ju� do wiadomo�ci, �e �wiat mo�e sk�ada� si� wy��cznie z bieli i wcale si� temu nie dziwi�. Ten inny �wiat, w kt�rym �y� niegdy�, �wiat kolor�w, zielonych drzew, czerwonych kwiat�w, b��kitnych rzek i turkusowego nieba by� ju� tylko snem, a jedyna rzeczywisto�� sk�ada�a si� z niesko�czonej ilo�ci niesionych niezmordowanym wiatrem ma�ych bia�ych p�atk�w, odbijaj�cych si� nieustannie od przedniego ekranu �lizgacza oraz p�aszcza nieskazitelnej bieli otaczaj�cej ich ze wszystkich stron: z przodu i z ty�u, z g�ry i z do�u, zacieraj�cej �lady tego, co mog�o tu jeszcze istnie� opr�cz niej.

Harpirias milcza�. Nie zadawa� pyta�, niczemu si� nie dziwi�. Siedzia� nieruchomo niczym drewniana rze�ba, a obok niego Korinaam z niemal aroganck� pewno�ci� siebie sterowa� pojazdem w�r�d huraganowego wichru.

Jak d�ugo trwaj� burze wilczego lata? H� czasu up�ynie, nim przekrocz� wreszcie t� prze��cz? Czy wszystkie �lizgacze znajduj� si� jeszcze za nimi? Harpirias nie potrafi� op�dzi� si� przed tego rodzaju pytaniami; wyp�ywa�y jak wyniesione fal� odpady, przez moment dryfowa�y na powierzchni wody, po czym zn�w zanurza�y si� w g��biny. Niezmordowanie padaj�cy �nieg hipnotyzowa�, wp�dza� w sen na jawie, przynosi� duszy mi�e ot�pienie.

Lecz w ko�cu wiatr zacz�� s�abn��. Powietrze powoli oczyszcza�o si� ze �niegu. Ostre kryszta�ki lodu przesta�y uderza� w �lizgacz, s�aby wiatr ni�s� tylko pojedyncze p�atki. Pokrywa chmur na niebie powoli stawa�a si� coraz cie�sza, a� wreszcie przedar�o si� przez ni� wspania�e, wielkie z�otozielone s�o�ce, a zaraz potem z wszechobecnej bieli zacz�y si� wy�ania� kszta�ty: ostre k�y czarnych ska� stoj�cych po obu stronach drogi, kanciaste gigantyczne drzewo wyrastaj�ce niemal poziomo z g�rskiego zbocza, sine chmury na jasnym tle nieba. Z zasp sypkiego �niegu niemal natychmiast pop�yn�y strumyki.

Przebudzony z transu Harpirias dostrzeg�, �e droga w tym miejscu jest szersza i �e prowadzi w d� po �agodnym zboczu. Przed nimi wida� by�o dolin�. Przekroczyli prze��cz mi�dzy dwoma pot�nymi szczytami i w�a�nie zje�d�ali na r�wnin� zas�an� nagimi granitowymi g�azami, mi�dzy kt�rymi ros�a rzadka ciemna trawa na p�askowy�, za kt�rym, daleko, z szarej mg�y wyrasta� kolejny g�rski �a�cuch.

Obejrza� si�. Drugi pojazd praktycznie depta� im po pi�tach, dalej wida� by�o jeszcze kilka.

��Ile ich jest? � spyta� Korinaam.

Harpirias os�oni� oczy przed ostrymi promieniami s�o�ca odbijaj�cymi si� od resztek �niegu. Liczy� pojazdy, w miar� jak wy�ania�y si� zza ostatniego ostrego zakr�tu na szczycie prze��czy.

��Sze��, siedem, osiem�

��Doskonale � stwierdzi� Metamorf. � Na nikogo nie musimy czeka�.

Harpiriasa zdumia� fakt, �e wszystkie pojazdy bezpiecznie przejecha�y przez gro�n� prze��cz� i to w czasie gwa�townej burzy �nie�nej. Ale przecie� jeszcze w Ni-moya zapewniano go, �e przydzielona mu male�ka armia sk�ada si� z najlepszych �o�nierzy. By�o ich dwudziestu kilku � wy��cznie nieludzi. Przewa�ali Skandarzy, pot�ne, czteror�kie istoty o wielkiej sile i wspania�ej koordynacji ruch�w, kt�rych przodkowie przybyli w dawnych czasach z planety, gdzie mr�z i l�d musia�y by� czym� najzupe�niej zwyczajnym. Opr�cz nich Harpirias mia� pod komend� tak�e kilku Ghayrog�w, �uskowatych, zieloonokich, nieco gadzich z ich rozwidlonymi, ruchliwymi j�zykami i wij�cymi si� na g�owach grubymi �w�osami�; jednak niemal pod ka�dym wzgl�dem Ghayrogi by�y ssakami. Mia� wra�enie, �e s� to si�y raczej szczup�e � zw�aszcza je�li mia�by z ich pomoc� rozprawi� si� z plemieniem wojowniczych g�rali, i to na ich w�asnej ziemi, Korinaam jednak przekonywa�, �e zabranie ze sob� wi�kszego oddzia�u by�oby powa�nym b��dem.

��Te g�rskie drogi s� wyj�tkowo trudne do przebycia � t�umaczy�. � Przej�cie nimi z wi�kszymi si�ami by�oby bardzo skomplikowane. A poza tym dla g�rali widok zbli�aj�cej si� armii oznacza�by raczej inwazj� ni� misj� dyplomatyczn�. Niemal na pewno zaatakowaliby z zasadzki, ze strategicznie rozlokowanych punkt�w wysoko nad drog�. Przeciw tego rodzaju taktyce partyzanckiej nie mieliby�my szans niezale�nie od tego, ilu broni�oby nas �o�nierzy.

Teraz, przebywszy pierwsz� z kilku oczekuj�cych ich prze��czy, Harpirias zrozumia�, �e Metamorf mia� ca�kowit� racj�. Nawet bez dodatkowych atrakcji w rodzaju burzy, i tak na tym terenie obrona przeciw tubylcom wydawa�a si� niepodobie�stwem. Rzeczywi�cie, lepiej wywo�a� wra�enie, �e przybywa si� w pokojowych zamiarach i zda� si� na tyle dobrej woli barbarzy�c�w, ile b�d� w stanie z siebie wykrzesa�, ni� przeprowadzi� demonstracj� si�y w sytuacji, gdy �adna si�a nie by�aby w stanie odeprze� ataku znaj�cych teren wojownik�w.

Letnie s�o�ce, ciep�e i jasno �wiec�ce, poch�on�o ju� resztki �niegu. Bia�e zaspy zmieni�y si� w bezkszta�tne, szare kupki, te z kolei w bystre strumyki; ogromne po�acie �niegu le��ce na p�askich ska�ach ze�lizgiwa�y si� z nich, spada�y na ziemi� i rozpryskiwa�y z cichym pacni�ciem, wsz�dzie, pozornie znik�d, pojawia�y si� g��bokie jeziorka, droga rozmi�k�a w lepkie b�oto, nad kt�rym �lizgacze unosi�y si� nieco wy�ej ni� zazwyczaj � kierowcy musieli wznie�� je o dodatkowe dwie, trzy stopy, by nie wzburzy� b�otnistych ka�u�. Powietrze by�o zdumiewaj�ce, ch�odne i przezroczyste; takiej krystalicznej czysto�ci nie obserwuje si� w ni�szych partiach g�r. Niezwykle kolorowo upierzone ptaki: jaskrawoczerwone, trawiastozielone i ciemnoniebieskie pojawi�y si� pozornie znik�d i przecina�y powietrze w liczbie przywodz�cej raczej na my�l chmar� owad�w. Nie spos�b uwierzy�, �e zaledwie przed godzin� szala�a tu �nie�yca.

��O! � odezwa� si� Korinaam. � Haigusy. Po burzy wychodz� polowa� na nieostro�ne zwierz�ta. S� do�� okropne.

Harpirias powi�d� wzrokiem za wyci�gni�t� r�k� Metamorfa. Dwadzie�cia, mo�e nawet trzydzie�ci niewielkich zwierz�t o bardzo g�stym futrze wybieg�o z jam znajduj�cych si� mniej wi�cej w po�owie zboczy ci�gn�cych si� po obu stronach drogi. Schodzi�y teraz, nieprawdopodobnie zr�cznie przebiegaj�c od g�azu do g�azu. Futro wi�kszo�ci z nich mia�o odcie� czerwonawy, kilka by�o czarnych, wszystkie patrzy�y jednak na �wiat wielkimi, b�yszcz�cymi furi� krwistoczerwonymi �lepiami i wszystkie uzbrojone by�y w trzy ostre jak ig�y rogi wyrastaj�ce szerokim �ukiem z p�askich, wysokich cz�.

Haigusy polowa�y w stadzie, osaczaj�c mniejsze zwierz�ta i wyp�dzaj�c na otwart� przestrze�, gdzie przebija�y je rogami i b�yskawicznie po�era�y. Harpirias a� drgn��. Ich skuteczno�� i najwyra�niej nienasycony apetyt by�y r�wnie godne podziwu co przera�aj�ce.

��Ka�dego z nas zaatakowa�yby w ten sam spos�b � zauwa�y� Korinaam. � W osiem, dziesi�� zdolne s� pokona� nawet Skandara. Skacz� w g�r� jak pch�y, uderzaj� w brzuch, ob�a�� cz�owieka niczym mr�wki. G�rale z wy�yny poluj� na nie dla futra. Przewa�nie na te czarne, bo s� rzadsze, a wi�c cenniejsze.

��Powinny by� jeszcze rzadsze, je�li one przede wszystkim s� obiektem polowa�.

��Czarnego haigusa wcale nie tak �atwo zabi�. S� sprytniejsze i szybsze od czerwonych; to rasa wy�sza pod ka�dym wzgl�dem. Tylko najwi�ksi my�liwi nosz� p�aszcze z czarnego futra. No i taki p�aszcz ma te� oczywi�cie kr�l Othinoru.

��Rozumiem, �e i ja powinienem mie� podobny � zauwa�y� Harpirias. � By pokaza� mu, jaki jestem wa�ny. A je�li ju� nie ca�y p�aszcz, to przynajmniej stu��. Sam jestem do�� zr�cznym my�liwym i�

��Zostaw haigusy tym, kt�rzy na nie poluj�, przyjacielu. Ju� oni dobrze wiedz�, jak si� do tego zabra�. Lepiej, by� nie zbli�a� si� do tych wstr�tnych stworze�, niezale�nie od tego, jakim wspania�ym jeste� my�liwym. Bezpieczniejszym sposobem przekonania kr�la Toikelli b�dzie zachowanie si� w jego obecno�ci z w�a�ciw� w�adcom dostojno�ci� i majestatem � jakby� by� Koronalem.

��Jakbym by� Koronalem � powt�rzy� Harpirias. � C�, czemu nie? Z pewno�ci� nie przekracza to moich mo�liwo�ci. W ko�cu mia�em w rodzinie Koronala.

��Doprawdy? � spyta� Metamorf, kt�rego najwyra�niej nieszczeg�lnie to zainteresowa�o.

��Prestimiona, Koronala przy wielkim Pontifeksie Konfalumie. Kiedy sam zosta� Pontifexem, jego Koronalem by� Lord Dekkeret. Od tego czasu up�yn�o przesz�o tysi�c lat.

��Aha � zgodzi� si� bez oporu Korinaam. � Moja wiedza o historii waszej rasy jest nieco powierzchowna. Lecz je�li masz w �y�ach krew Koronal�w, z pewno�ci� potrafisz zachowa� si� tak, jakby� by� jednym z nich.

��Jakbym by�, zgoda. Ale nie mam zamiaru udawa� Koronala.

��Nie bardzo rozumiem?

��Vroon z Departamentu Staro�ytno�ci, kt�ry zleci� mi to poselstwo � nazywa si� Heptil Magloir � zasugerowa�, �e negocjacje potoczy�yby si� �atwiej, gdybym powiedzia� wodzowi tych ludzi, �e jestem Koronalem.

��Och, doprawdy? � Korinaam zachichota�. � To wcale nie taki g�upi pomys�, kiedy mu si� lepiej przyjrze�. Wiesz przecie�, �e spodziewaj� si� w�a�nie Koronala. Powiedzieli ci o tym, prawda?

��Owszem. Nie dosta�em jednak instrukcji upowa�niaj�cych mnie do udawania Lorda Ambinole'a. I nie mam zamiaru go udawa�.

��Nawet w celu u�atwienia i przyspieszenia negocjacji?

��Nawet w tym celu � odpar� ostro Harpirias. � W og�le nie wchodzi to w rachub�.

��Doskonale, ksi���. � W g�osie Korinaama pobrzmiewa�a nutka rozbawienia, by� mo�e nawet kpiny. -A wi�c w og�le nie wchodzi to w rachub�. Skoro tak twierdzisz.

��Owszem, twierdz�.

Zmiennokszta�tny zachichota� cichutko, co strasznie zdenerwowa�o Harpiriasa. Od dawna nikt nie potraktowa� go tak z g�ry. Jakie� to dla nich typowe, tych Metamorf�w � pomy�la� � tak na�miewa� si� z ludzi.

Wieki min�y od czasu, gdy Piurivarzy � Metamorfowie, Zmiennokszta�tni � istoty o tylu nazwach ilu postaciach � zdobyli te same prawa co inne zamieszkuj�ce Majipoor rasy, lecz jak wielu m�odych arystokrat�w z G�ry, Harpirias traktowa� ich z wrodzon� nieufno�ci�. Wierzy� i zapewne nie ca�kiem bezpodstawnie, �e Zmiennokszta�tni, podst�pni, niegodni zaufania, to rasa intrygant�w, istot nieprzewidywalnych, �liskich, kt�re nigdy nie pogodzi�y si� z okupacj� ich planety przez miliardy ludzi i stworze� innych gatunk�w, przyby�ych na Majipoor przed pi�tnastu tysi�cami lat. Ca�e wieki temu, za rz�d�w Pontifexa Valentine'a, Piurivarzy spr�bowali wygna� �naje�d�c�w� lecz ich powstanie zako�czy�o si� �atw� do przewidzenia kl�sk�, wypracowano porozumienie mi�dzy nielicznymi tubylcami i przyt�aczaj�c� wi�kszo�ci� kolonist�w; porozumienie zadawalaj�ce obie strony, lecz� lecz�

Harpirias wierzy�, �e Metamorfom po prostu nie mo�na ufa�. Niezale�nie od tego, jak wydawali si� szczerzy i sk�onni do pomocy, nie nale�a�o bra� tego za dobr� monet�, poniewa� w ich my�lach zawsze kry�a si� zdrada, a w s�owach czai�o oszustwo. To oczywiste, �e Korinaam nie widzia� nic z�ego w tym, by Harpirias udawa� przed g�ralami Lorda Ambilone'a. Metamorf, przez natur� obdarowany mo�liwo�ci� przybrania ka�dego kszta�tu, jaki tylko mu si� zamarzy�, nie mia�by �adnego problemu z tego rodzaju �atw�, cho� z gruntu niemoraln� maskarad�.

Karawana par�a przed siebie. Z opanowanego przez haigusy szczytu prze��czy zjecha�a w dolin�. Min�o po�udnie, pogoda by�a pi�kna, powietrze czyste; jechali pod bezchmurnym, roz�wietlonym promieniami s�o�ca niebem. Po burzy, kt�ra przetoczy�a si� nad nimi, nie by�o ju� niemal �adnego �ladu. Wiatr usta�, s�o�ce jasno �wieci�o, po padaj�cym tak gwa�townie �niegu pozosta�y tylko nikn�ce b�yskawicznie czarne plamy wilgoci.

Przed nimi, daleko, czarnosina na tle niebieskiego nieba, sta�a ogromna, tr�jk�tna g�ra przypominaj�ca z�b giganta. Po obu stronach drogi wznosi�y si� kamieniste wzg�rza o ostrych konturach, pokryte wy��cznie rzadkimi zagajnikami niskich krzaczastych drzewek i k�pami niebieskawej trawy. Od czasu do czasu Korinaam wskazywa� zwierz�ta: wspania�e bia�e stitmoje stoj�ce na kraw�dzi g��bokiej szczeliny, stado wdzi�cznych mazigotivel�w, przeskakuj�cych od jednej k�py trawy do drugiej w poszukiwaniu po�ywienia, bystrookiego g�rskiego jastrz�bia zataczaj�cego ciasne kr�gi wysoko na niebie.

Harpirias mia� wra�enie, �e wy�yna to miejsce stale i cierpliwie oczekuj�ce na jakie� wielkie wydarzenie. Cisza, niezmierzona przestrze�, przezroczyste, wr�cz jaskrawe powietrze, ska�y i ro�liny nie spotykanych nigdzie indziej kszta�t�w, niemal ca�kowity brak ludzi � wszystko to tylko podkre�la�o i pot�gowa�o wra�enie, kt�re na pierwszy rzut oka miejsce to wywiera�o, budzi�o zachwyt i trwog�. Mimo gniewu i splotu nieszcz�liwych wypadk�w, kt�ry go tu przywi�d�, Harpirias nie potrafi� wzbudzi� w sobie �alu, �e trafi� w g�ry. Nie w�tpi� te�, �e nie zapomni ich wspania�o�ci, cho�by przysz�o mu �y� tysi�c lat.

O tej porze roku i na tej szeroko�ci geograficznej s�o�ce pozostawa�o na niebie do p�nych godzin nocnych. Dzie� nie chcia� si� sko�czy�, Korinaam niezmordowanie par� przed siebie, jakby zamierza� jecha� tak do p�nocy, a mo�e jeszcze d�u�ej. Gdy jednak Harpirias poczu� w�a�nie pierwsze uk�ucie g�odu, Korinaam poprosi� go o wydanie rozkazu skr�tu w lewo, w jedn� z bocznych dolinek.

��G�rale z wy�yny maj� tam sw�j ob�z � wyja�ni�. � Sp�dzaj� w nim ca�e lato. Widzisz, ksi���, czarny dym z ogniska, prawda? Sprzedadz� nam mi�so na kolacj�.

Tubylcy wylegli im na powitanie, nim jeszcze karawana mia�a szans� zbli�y� si� do ich obozowiska. Najwyra�niej znali Korinaama i handlowali z nim wielokrotnie, powitali go bowiem serdecznie, wymieniaj�c kwieciste komplementy w szorstkim, przypominaj�cym raczej szczekanie dialekcie, z kt�rego Harpirias rozumia� wy��cznie pojedyncze s�owa.

By�o to jego pierwsze spotkanie z nomadami z wy�yny. Spodziewa� si� spotka� raczej zwierz�ta w kszta�cie ludzi ni� ludzi i rzeczywi�cie � g�rale nosili niedbale pozszywane i w dodatku niezbyt pi�knie pachn�ce sk�ry, najwyra�niej tak�e �aden z nich ostatnio si� nie k�pa�; nawet na pierwszy rzut oka nikt nie pomyli�by ich z mieszka�cami Ni-moya. Po bli�szym przyjrzeniu si� im Harpirias dostrzeg� jednak, �e s� znacznie mniej dzicy, ni� mog�oby si� wydawa�. W rzeczywisto�ci byli to po prostu zdrowi, energiczni, �ywotni, ca�kiem inteligentni ludzie o b�yszcz�cych, bystrych oczach, u�miechaj�cy si� ch�tnie i cz�sto � tak naprawd� nie mieli w sobie nic prymitywnego, obcego. Gdyby ich wyk�pa�, ostrzyc i odpowiednio ubra�, nie rzucaliby si� w oczy na ulicy Ni-moya. Skandarzy, pot�ni, czworor�cy, z cia�ami pokrytymi szorstkim futrem, wydawali si� znacznie bardziej barbarzy�scy i dzicy.

Mieszka�cy obozu t�oczyli si� ze �miechem przy �lizgaczach, ofiaruj�c na sprzeda� ko�ciane drobiazgi i prymitywne sk�rzane sanda�y. Harpirias kupi� nawet to i owo � na pami�tk� z podr�y. Niekt�rzy, m�wi�cy nieco zrozumia�ej, bombardowali go pytaniami o Ni-moya i inne zak�tki Zimroelu, a kiedy powiedzia� im, �e pochodzi z G�ry Zamkowej i �e w mie�cie przebywa od niedawna, o�ywili si� jeszcze bardziej. Zacz�li go wypytywa�, czy to prawda, �e pa�ac Koronala ma czterdzie�ci tysi�cy sal, chcieli wiedzie� jakim cz�owiekiem jest Lord Ambinole i czy ich nieoczekiwany go�� sam mieszka w zamku z mn�stwem s�u�by. Potem zapragn�li dowiedzie� si� wszystkiego o najwy�szym w�adcy, Pontifeksie Taghinie Gawadzie, postaci jeszcze bardziej dla nich tajemniczej, nigdy bowiem Pontifex nie opuszcza� swej siedziby w podziemnym Labiryncie na Alhanroelu. Pytali, czy rzeczywi�cie istnieje, czy mo�e jest wy��cznie postaci� mityczn�, a je�li istnieje, to czemu nie wybra� na Koronala swego syna zamiast nie spokrewnionego z nim Ambinole'a? I w og�le dlaczego �wiat ma dw�ch w�adc�w, m�odszego i starszego, zamiast jednego?

Oczywi�cie, byli to ludzie pro�ci, lecz � cho� przyzwyczajeni do surowego �ycia � znali te� luksusy miasta. Wielu z nich wi�cej ni� raz schodzi�o w cywilizowane regiony Zimroelu, kilku najwyra�niej przez d�u�szy czas �y�o w tym czy innym mie�cie. Odrzucili jednak ten styl �ycia � po prostu woleli g�ry. Mimo wszystko nie odci�li si� ca�kiem od wielkiego �wiata, kt�rego wysuni�ty najbardziej na p�noc kraniec przysz�o im zamieszkiwa�. Owszem, okazali si� pro�ci, nieskomplikowani, ale trudno by�oby nazwa� ich dzikusami.

��Jeszcze poznacie prawdziwych dzikus�w � rzuci� Korinaam. � Tylko zaczekajcie, a� dotrzemy do Othinoru.

Tego wieczoru kolacja Harpiriasa sk�ada�a si� z kawa�k�w sma�onego na w�glach mi�sa jakiego� nie znanego mu zwierz�cia i kilku kufli cienkiego, kwa�nego, zielonego piwa, kt�re wydawa�o si� s�abe, ale wcale takie nie by�o. S�o�ce wisia�o nad kraw�dzi� uskoku do p�nej nocy, a kiedy wreszcie si� za ni� skry�o, niebo pozosta�o przedziwnie jasne. Harpirias spa� w �lizgaczu, a w�a�ciwie le�a� w nim, przewracaj�c si� z boku na bok; przysypia�, �ni� koszmary i budzi� si�, wreszcie rankiem wsta�, czuj�c w ustach kwa�ny smak. No i oczywi�cie g�owa pulsowa�a mu t�pym b�lem.

Wkr�tce karawana ruszy�a r�wnin� na p�noc. Dzie� by� pogodny i zimny, nic nie zwiastowa�o kolejnej zamieci, tylko krajobraz stawa� si� coraz surowszy. Teren wznosi� si� z ka�d� mil�, niezbyt gwa�townie wprawdzie, lecz wyra�nie i gdy Harpirias odwraca� si�, widzia� le��c� w dole drog�, kt�r� dopiero co przebyli.

Na tej wysoko�ci nawet w po�udnie by�o ch�odno. Nie ros�y tu ju� drzewa, praktycznie nic tu ju� nie ros�o, z wyj�tkiem kilku krzaczk�w niemal ca�kowicie pozbawionych li�ci i rozsianych z rzadka k�pek niskiej trawy. Nie brakowa�o tylko nagich skalistych wzg�rz pokrytych skorup� starego, szarego lodu, na kt�rym le�a�a cienka warstwa �nie�nego puchu � pozosta�o�� po wczorajszej burzy, zaledwie nadtopiona. Na horyzoncie czarne dymy kilku ognisk �wiadczy�y, �e znajduj� si� tu tak�e inne obozowiska g�rali z wy�yny, samych g�rali ju� jednak nie spotkali.

Znale�li si� w ko�cu u st�p tr�jk�tnej g�ry, kt�r� widzieli przed sob� od czasu, kiedy zjechali z prze��czy. By�a to Elminan, Siostra Wierna. Dopiero teraz Harpirias zda� sobie spraw� z jej prawdziwych rozmiar�w, dopiero teraz zobaczy�, �e tkwi ona w ziemi jak gigantyczny znak zapytania, bezlitosna niczym problem, kt�rego nie spos�b rozwi�za�.

��Nie da si� jej sforsowa� � oznajmi� Korinaam. -To znaczy, mo�na wspi�� si� na ni� od tej strony, z przeciwnej nie ma jednak zej�cia. Mo�emy tylko objecha� j� dooko�a.

Tak te� uczynili. Zabra�o im to �adnych kilka dni; a by�a to podr� po ziemi surowej, odpychaj�cej, podr� trudna ze wzgl�du na ci�gn�ce si� ca�ymi milami, twarde jak ska�a lodowe grzbiety.

W krainie tej grasowa�y dzikie, wyg�odzone zwierz�ta, poluj�ce, by prze�y�. Pewnego ranka stado dziesi�ciu lub dwunastu pot�nych bestii, wi�kszych nawet od Skandara, podesz�o do ich �lizgacza. Stworzenia otoczy�y pojazd i zacz�y nim energicznie potrz�sa�, jakby spodziewa�y si�, �e je�li go przewr�c�, zdo�aj� si� do �upu dobra� od spodu. Harpirias s�ysza� huk, to jedno z nich wali�o pi�ci� w dach niczym ogromnym m�otem.

��Khulpoiny � oznajmi� Korinaam. � Obrzydliwe potwory. Harpirias zdj�� miotacz ze stela�a.

��Strzel� w powietrze � powiedzia�. � Mo�e to je wystraszy?

��Bez sensu. One si� niczego nie boj�. Dajcie mi miotacz. Niech�tnie, z wahaniem, Harpirias odda� bro� Metamorfowi. Ten uchyli� lekko w�az i wystawi� przeze� szerok� luf�. B�ysn�y dzikie �lepia, wyszczerzony pysk, k�y jak po��k�e ostrza sierp�w. Korinaam wycelowa� spokojnie i strzeli�. Rozleg� si� przera�liwy ryk b�lu i khulpoin odskoczy� od �lizgacza; z dziury w tu�owiu, przy �apie, tryska�a obficie fioletowa krew.

��Zrani�e� go tylko. � W g�osie Harpiriasa brzmia�a pogarda.

��No w�a�nie. Jak najwi�cej krwi, o to chodzi. Patrzcie, co si� b�dzie dzia�o.

Ranny, rycz�cy khulpoin ucieka� pochylony, przeskakiwa� lodowe grzbiety, zatacza� si�, pozostawia� na ziemi �lad fioletowej krwi i gryz� krwawi�c� ran�. Jego towarzysze natychmiast zaprzestali ataku i rzucili si� za nim w po�cig. Dognali go po stu jardach, otoczyli i powalili ciosami �ap, niekt�rzy skakali po zwalonym cielsku. Nawet z tej odleg�o�ci pomruki zadowolenia rozbrzmiewa�y wewn�trz pojazdu ze zdumiewaj�c� si��.

��Nie b�dziemy przeszkadza� im w posi�ku � stwierdzi� Korinaam i ruszy� pe�nym gazem. Harpirias obejrza� si� za siebie tylko raz; to, co zobaczy�, przyprawi�o go o dr�enie.

Jeszcze jeden dzie� i jedna noc. I jeszcze jeden dzie�. I jeszcze jedna noc� a przez ca�y ten czas fioletowa Elminan zagradza�a im drog� niczym pe�en pogardy stra�nik; wreszcie dotarli do zachodniego zbocza i zacz�li j� okr��a�. Zabra�o im to kolejne p�tora dnia, lecz nareszcie Harpirias m�g� spojrze� na p�nocne zbocze, przera�aj�c�, pionow� ska�� nie przerwan� szczelin� lub p�k� a� do samego wierzcho�ka, przy ziemi za� ko�cz�c� si� piargiem pot�nych g�az�w. Oczywi�cie z tej g�ry nie da�oby si� zej��, mo�na j� by�o jedynie okr��y�.

Znale�li si� teraz w krainie nagiej i suchej niczym pustynia. Podczas przeprawy kilkakrotnie widzieli, jak z czystego nieba bez ostrze�enia i najwyra�niej w zupe�nie przypadkowych miejscach wali�y w ziemi� b�yskawice niczym pi�ci gniewnych bog�w, odbijaj�c si� od niej iskrami jaskrawego ognia. Miejsce to chyba przygn�bia�o nawet Korinaama. Przebyli je najszybciej, jak mogli.

Widzieli ju� na horyzoncie ostatnie z dziewi�ciu wielkich masyw�w wy�yny. Dwa � Thail i Samarii, Siostry M�dra i Okrutna � le�a�y na wschodzie, na zachodzie za�, tak daleko, �e wygl�da�a jak czarna kropka na niebie, sta�a Kantaviroka o trzech szczytach, Siostra Najstarsza. Korinaam prowadzi� ich jednak prosto na p�noc, zawsze na p�noc, za ostatnie obozowisko g�rali, za granic� poznanej ziemi, g��boko w lodow� pustk� wiecznej zimy, cich� jakby zwi�zan� uroczyst� przysi�g� milczenia. Harpirias mia� wra�enie, �e wkr�tce znajd� si� na dachu �wiata.

Czy w ca�ej historii Majipooru kto� tu kiedykolwiek dotar�? Ale� tak, oczywi�cie, Korinaam najwyra�niej zna� drog� i dobrze wiedzia�, dok�d ich prowadzi. Niemniej jednak miejsce to sprawia�o na Harpiriasie wra�enie dziewiczego, nieznanego i nieskalanego. Znajome miasta Majipooru, kt�re pozostawi� za sob�, grzej�ce si� w ciep�ych, przyjaznych promieniach letniego s�o�ca, przesta�y ju� by� dla niego rzeczywisto�ci�, zmieniaj�c si� w sen, w mit, wyros�y na �yznej glebie wyobra�ni, lecz nie maj�cy najprawdopodobniej �adnego odpowiednika w prawdziwym �wiecie. Niewyobra�alnie gigantyczna planeta, rozci�gaj�ca si� z miejsca, gdzie sta�, a� do bieguna po�udniowego, by�a dla Harpiriasa troch� nierealna. Realne by�o tylko to, co go otacza�o: surowy �wiat lod�w, mg�y, b�yszcz�cych ska�. Czy ta jego podr� sko�czy si� kiedykolwiek? Nie, nie, nie � los skaza� go na to, by w�drowa� po kres swych dni, zag��biaj�c si� nieustannie w jednostajny, bia�y �wiat, wiedziony niezmiennie przez zagadkowego, ponurego Metamorfa. I tak a� do kresu przestrzeni i czasu.

Lecz ka�da podr� kiedy� si� ko�czy. Nawet ta.

Pewnego ranka Korinaam wskaza� ciemn� lini�, ci�gn�c� si� na horyzoncie ze wschodu na zach�d, pionow� skaln� �cian� stukrotnie wy�sz� od doros�ego m�czyzny, nieprzerwan�, broni�c� im dalszej drogi.

��Kr�lestwo Othinoru � oznajmi�. Zaskoczony Harpirias rozejrza� si� dooko�a.

��Gdzie?

��Za tym �a�cuchem.

��Przecie� tu nie ma �adnego przej�cia!

��Ale� jest, ksi���. Jedno. Tylko jedno.

I rzeczywi�cie, istnia�o, wbija�o si� klinem w skaln� �cian�, niewiele w�sze od �lizgacza. Znalezienie go zaj�o Korinaamowi dwa dni, podczas kt�rych Harpirias kilkakrotnie utwierdza� si� w przekonaniu, �e Zmiennokszta�tny tak naprawd� nie ma poj�cia, gdzie powinien szuka�; w ko�cu jednak na nie trafi�. Metamorf zatrzyma� pojazd, otworzy� w�az, gestem poleci� Harpiriasowi wysi���.

��Mo�emy tam uda� si� tylko pieszo � oznajmi�. � Nie ma innej mo�liwo�ci. Id�cie za mn�.

Harpiriasowi nie podoba�o si�, �e musi zostawi� �lizgacze, ale najwyra�niej nie by�o innej mo�liwo�ci; pojazdy po prostu nie zmie�ci�yby si� w szczelinie. Ustawi� �o�nierzy w dwuszereg, z najwi�kszymi i najgro�niej wygl�daj�cymi Skandarami z przodu, wraz z Korinaamem zaj�� pozycj� na czele kolumny� i tak wkroczyli do kr�lestwa Othinoru.

Znale�li si� w tajemnym �wiecie niezwyk�ej, nieludzkiej urody.

Wysoka, skalna, ukoronowana czap� �niegu palisada, kryj�ca to miejsce przed ciekawo�ci� obcych, bieg�a w prawo i w lewo, wyginaj�c si� �ukiem sugeruj�cym, �e tworzy okr�g zamykaj�cy si� gdzie� niedaleko st�d, na p�nocy. Za ni� znajdowa�a si� eliptycznego kszta�tu r�wnina, ca�kowicie zamkni�ta skaln� �cian�, pokryta b�yszcz�cym w �wietle s�o�ca polem �niegu, a naprzeciw �wej�cia�, przytulone do ska�, sta�o lodowe miasto: skupisko przysadzistych, dwu-, a nawet trzykondygnacyjnych budynk�w zbudowanych z blok�w lodu obrobionych z imponuj�c� precyzj� i rze�bionych w fantazyjne parapety i wie�yczki. Od stykaj�cych si� lodowych p�aszczyzn odbija�y si� promienie s�o�ca, sprawiaj�c wra�enie, jakby w powietrzu unosi�y si� roje diament�w.

Harpirias bez problemu zorientowa� si�, �e s�o�ce zagl�da tu najwyra�niej tylko podczas kilku dni lata, a i to wy��cznie na par� godzin; stroma skalna �ciana otaczaj�ca Othinor nie dopuszcza�a do �rodka jego promieni przez reszt� roku. W gruncie rzeczy by�o to miejsce ponure i klaustrofobiczne, tajemnicze i mroczne, w tej jednak chwili wydawa�o si� pogodne i pi�kne.

Kiedy tak sta�, oszo�omiony urod� niewielkiego mro�nego g�rskiego ksi�stewka, z lodowych dom�w wybiegli ludzie i ruszyli ku nim biegiem.

��Othinorczycy � oznajmi� Korinaam. � Zachowajcie zimn� krew i nie wykonujcie �adnych gro�nych gest�w.

Othinorczycy sprawiali wra�enie demon�w. Metamorf wyja�ni�, �e s�owo �Othinor� oznacza w j�zyku tubylc�w �Ukryci� lub ��wi�ci�, a kt�re t�umaczenie nale�a�o uzna� za lepsze, pozosta�o spraw� nie rozstrzygni�t�. W biegn�cych ku nim postaciach trudno si� by�o jednak dopatrzy� �wi�to�ci. Nadci�ga�o oko�o dwudziestu szczerz�cych z�by, w�ochatych, gro�nie wygl�daj�cych m�czyzn, ubranych w niedbale pozszywane kawa�ki futra, o twarzach i ramionach krzykliwie pomalowanych. Cho� uzbrojeni wy��cznie we w��cznie i prymitywne miecze, najwyra�niej byli gotowi � a nawet ch�tni � do natychmiastowego ataku.

Harpirias obejrza� si�. Niekt�rzy z jego Skandar�w poruszyli si� niepewnie, rozleg�y si� pojedyncze trzaski odbezpieczanych miotaczy.

��Nie strzela� � rozkaza� ostro. � Sta� nieruchomo, broni u�y� tylko w razie bezpo�redniego ataku.

Cho� na takowy na razie si� nie zanosi�o, �o�nierzom trudno by�o patrze� spokojnie na biegn�cych ku nim, wyj�cych przera�liwie ludzi. Harpirias zerkn�� niepewnie na Korinaama, ten jednak tylko u�miechn�� si� i powiedzia�:

��Nie zrobi� nam krzywdy. Wiedz�, kim jestem, i wiedz�, �e wr�ci�em, przynosz�c dobre nowiny.

��Mam nadziej�, �e si� nie mylisz.

��Wyci�gnijcie r�ce na boki, d�onie trzymajcie wierzchem do przodu � to oznaka pokojowych intencji. Sprawiajcie najgodniejsze i najbardziej dostojne wra�enie, na jakie was sta�. Nie odzywajcie si� ani s�owem.

Harpirias przyj�� wymagan� pozycj�, czuj�c si� przy tym straszliwie g�upio. W nast�pnej chwili Othinorczycy otoczyli ich, drepcz�c i ta�cz�c w niemal komicznym pokazie barbarzy�skiej si�y, wrzeszcz�c, wywalaj�c j�zyki, wymachuj�c im przed oczami mieczami i w��czniami z teatralnym wr�cz rozmachem.

By� mo�e chodzi w�a�nie o to, pomy�la� Harpirias. By� mo�e to w�a�nie teatr, demonstracja si�y. Spos�b na u�wiadomienie przybyszom, �e lud Othinoru nie�atwo jest przerazi�.

Korinaam ju� przemawia�: g�o�no, powoli, wyra�nie, wypowiadaj�c s�owa brzmi�ce szorstko i sprawiaj�ce wra�enie be�kotu, cho� niekt�re wydawa�y si� niemal zrozumia�e. Jeden z Othinorczyk�w, wysoki, o chudej twarzy, ubrany i wymalowany nieco staranniej od swych towarzyszy, odpowiedzia� co� szybko, zdecydowanie, nast�pi�a przerwa, a po chwili Korinaam zn�w zacz�� m�wi�, najwyra�niej powtarzaj�c sw� poprzedni� deklaracj�. I tak si� to toczy�o przez kilka minut � najpierw niepoj�ty be�kot z jednej strony, p�niej niepoj�ty be�kot z drugiej.

Harpirias powoli u�wiadamia� sobie, �e j�zyk tych ludzi jest jako� spokrewniony z j�zykiem u�ywanym na ca�ym Majipoorze. Podobnie jak dialekt g�rali, i on uleg� daleko id�cym zmianom, tyle �e zmiany te posz�y znacznie dalej ni� w przypadku mieszka�c�w wy�yny. G�rale pos�ugiwali si� w zasadzie uproszczon� wersj� j�zyka standardowego, mowa Othinorczyk�w, wytworzona podczas tysi�cy lat ca�kowitej izolacji, wydawa�a si� zupe�nie inna i pozbawiona korzeni. Harpirias by� ciekaw, w jakim w�a�ciwie stopniu Korinaam rzeczywi�cie ni� w�ada.

Najwyra�niej w wystarczaj�cym. Othinorczycy zaprzestali gro�nych ta�c�w; stali w milczeniu, nieruchomo, wpatruj�c si� w go�ci. Czy ten, kt�ry odpowiedzia� na pierwsze s�owa Matemorfa, jest kr�lem? � zastanawia� si� Harpirias. Nie, chyba raczej kim� w rodzaju kap�ana. Nadal rozmawia� ze Zmienno-kszta�tnym, ale wymiana zda� przebiega�a raczej normalnie, nie przypomina�a ju� przemowy z obydwu stron. Tymczasem reszta tubylc�w, nasyciwszy si� z pewnej odleg�o�ci zdumiewaj�cym widokiem Skandar�w i Ghayrog�w, postanowi�a przyjrze� si� im z bliska.

Jeden z Othinorczyk�w z wahaniem dotkn�� palcami g�adkich, twardych �usek Mizguun Troyzta, GhaVroga, technika zajmuj�cego si� �lizgaczami, i delikatnie je potar�. Cho� zimne, nie mrugaj�ce oczy Troyzta pozosta�y bez wyrazu, w�osy mu si� poruszy�y, zdradzaj�c wyra�n� niech��. Cofn�� si� odrobin�, ale Othinorczyk po prostu dalej wyci�gn�� r�k�.

��Nie chc�, �eby mnie tak dotykali � wysycza� Ghayrog przez zaci�ni�te z�by.

��Ja te� � doda� Eskenazo Marabaud, kapitan Skandar�w. Jeden z tubylc�w, wspi�wszy si� na palce, najpierw szarpa� jego rudawe futro porastaj�ce szerok� pier�, a potem z�apa� go za doln� par� ramion i zacz�� je szarpa�, jakby chcia� si� przekona�, czy rzeczywi�cie wyrastaj� z cia�a.

Harpirias z trudem hamowa� weso�o��. Niestety, reszta Othinorczyk�w z entuzjazmem zabra�a si� do szczeg�owego badania tak dziwnych stworze� i � zerkn�wszy na swych ludzi -Harpirias zorientowa� si�, �e lada chwila mo�e doj�� do jakiego� incydentu.

��Lepiej, �eby� natychmiast po�o�y� temu kres � poinstruowa� Korinaama.

��Nic si� nie da zrobi� � odpar� Zmiennokszta�tny. � Wyra�aj� tylko naturaln� dla nich ciekawo��. Twoi �o�nierze b�d� po prostu musieli si� do tego przyzwyczai�.

��A jak d�ugo jeszcze mam sta� z tak g�upio roz�o�onymi r�kami?

��Mo�ecie je ju� opu�ci�. Zostali�my oficjalnie zaproszeni do wioski. Kap�an w�a�nie oznajmi� mi, �e kr�l Toikella z niecierpliwo�ci� czeka, aby nas pozna�. Tak wi�c, ksi���, w drog� do pa�acu Jego Wysoko�ci!

Pa�ac w�adcy Othinoru by�, oczywi�cie, najwi�kszym budynkiem w wiosce, trzypi�trow� budowl� wzniesion� na jej wschodnim kra�cu. Fasad� wprawdzie pokrywa�y wa�y wyrze�bione w lodzie, skomplikowane, fantastyczne ornamenty, w �rodku jednak znajdowa�a si� tylko jedna, wielka i przypominaj�ca jaskini� sala, wysoka, szeroka i d�uga, cho� pozbawiona podpieraj�cych strop kolumn. Harpirias pomy�la�, �e tego rodzaju konstrukcja z pewno�ci� bardzo obci��a kruche bry�y lodu, z kt�rych zbudowano �ciany, nie pozostawiaj�c �adnego marginesu bezpiecze�stwa.

Sala okaza�a si� mroczna, zadymiona i cuchn�ca. Powietrze by�o tu zdumiewaj�co wilgotne i ciep�e, a na dodatek �mierdzia�o gnij�c� ryb�. Ze �cian zwisa�y ci�kie tkaniny, pod�oga pokryta by�a wysch�ym sitowiem, nieprzyjemnie trzeszcz�cym pod stopami. Jedynym �r�d�em �wiat�a by� du�y sk�rzany zbiornik, stoj�cy w wielkiej jamie wygrzebanej w samym �rodku pomieszczenia, w kt�rym, pob�yskuj�c niebieskawo, p�on�� powoli jaki� nie znany przybyszom olej. Tu� za jam� kr�l Toikella siedzia� na przedziwnym, wielkim p�askim tronie, zbudowanym w ca�o�ci z pomys�owo po��czonych ze sob� gigantycznych gnat�w: �eber, ko�ci udowych, wielkich krzywych k��w, �opatek, szcz�k i innych pozosta�o�ci bestii zamieszkuj�cych t� lodow� krain�, oczywi�cie tych, kt�re uznano za godne, by ich szcz�tki stanowi�y miejsce odpoczynku kr�la.

Sam w�adca z pewno�ci� pasowa� do swego tronu: wielki, brzuchaty, ca�kiem �ysy i wyj�tkowo wr�cz brzydki gigant, nagi z wyj�tkiem sk�rzanej przepaski na biodrach oraz naszyjnika z ko�ci i po��k�ych k��w, z twarz�, plecami i ramionami pokrytymi plamami jaskrawej farby. W lewej r�ce Toikella trzyma� wielki, krwawy, t�usty i obrzydliwy kawa� mi�sa, z jednej strony spalony na w�giel, poza tym w�a�ciwie surowy, kt�rym po�ywia� si�, gdy Harpirias i Korinaam wchodzili do jego pa�acu. Kilka p�nagich kobiet, w wi�kszo�ci r�wnie t�ustych i odpychaj�cych jak on sam � czy by�y to �ony, czy mo�e na�o�nice lub ksi�niczki? � siedzia�o u st�p tronu.

Metamorf zrobi� krok, przyj�� pozycj� najwyra�niej sygnalizuj�c� poddanie � szeroko roz�o�one r�ce, wn�trza d�oni zwr�cone ku przodowi � po czym wyg�osi� d�ug� przemow�, ca�kowicie dla Harpiriasa niepoj�t�. Kiedy sko�czy�, przez chwil� panowa�a cisza. Kr�l nie odpowiedzia� mu od razu, oddar� tylko kawa�ek mi�sa i zacz�� go w zamy�leniu prze�uwa�. Nast�pnie dok�adnie obejrza� pos�a, a potem powoli i uroczy�cie wsta�, wyprostowa� si� na ca�� sw� imponuj�c� wysoko�� i z pe�nymi ustami przemawia� przez d�u�sz� chwil� najni�szym basem, jaki zdarzy�o si� Harpiriasowi s�ysze�, basem przypominaj�cym raczej warkot Skandara.

Kiedy sko�czy�, oderwa� z trzymanej w d�oni porcji kolejny kawa�ek i niedbale cisn�� go pos�owi. Harpirias z�apa� go odruchowo, zdumiony.

��Kr�l ci� wita � szepn�� Zmiennokszta�tny.

��Powiedz, �e dzi�kuj� mu za uprzejmo��.

��Za chwil�. Na razie zjedz mi�so.

���artujesz!

��Ale� sk�d. Zjedz mi�so, ksi���.

Harpirias przygl�da� si� pocz�stunkowi niezbyt uszcz�liwiony. �mierdzia� ostro, kwa�no, a i wygl�d mia� niezbyt zach�caj�cy. Z jednej strony wydawa� si� osmalony, w innych miejscach l�ni�a krew, tylko przez �rodek bieg� pasek t�uszczu i chrz�stek. Obr�ci� mi�so niemal niezauwa�alnie, szukaj�c robak�w.

��Jedz � powt�rzy� Metamorf. � Nie wolno nie przyj�� k�ska z kr�lewskiej porcji.

��Ach, tak! Oczywi�cie. Oczywi�cie.

Ca�a ta scena powoli zaczyna�a sprawia� wra�enie nierzeczywistej. Spokojny, cywilizowany Majipoor oddali� si� jeszcze bardziej i on, Harpirias, r�wnie dobrze m�g� znajdowa� si� w innym wszech�wiecie albo w og�le doznawa� halucynacji. A mo�e �ni? Mo�e Kr�l Sn�w nagrodzi� go po prostu przes�aniem? Je�li to sen, to nie widzia� sposobu, by si� przebudzi�.

Harpirias powiedzia� sobie, �e zdarzaj� si� na �wiecie rzeczy straszniejsze ni� jedzenie na p� surowego mi�sa, doda� tak�e, �e obowi�zkiem dyplomaty jest dostosowanie si� do zwyczaj�w gospodarzy. Ugryz� kawa�ek mi�sa. Prawd� m�wi�c, smakowa�o lepiej, ni� wygl�da�o. Podczas polowa� na G�rze Zamkowej zdarza�o mu si� jada� obrzydliwsze rzeczy. Drugi k�s nie by� ju� tak przyjemny; poczu� w ustach surowy t�uszcz i prawie si� nim ud�awi�. Uda�o mu si� nie zwymiotowa�, wbi� wi�c z�by w mi�so raz jeszcze, obserwowany z ciekawo�ci� przez kr�la Tolkiell�.

��Teraz mo�esz mu ju� podzi�kowa� w moim imieniu � poleci� Korinaamowi.

��Nie sko�czy�e� je��.

��On te� nie. Mo�emy je�� podczas rozmowy.

��Ksi���, uwa�am, �e�

��Przeka� mu moje podzi�kowania. Natychmiast.

Korinaam tylko skin�� g�ow�, odwr�ci� si� w stron� siedz�cego na tronie wielkoluda i rozpocz�� dono�n�, bardzo kwiecist� oracj�. Kr�l s�ucha� jej z widoczn� przyjemno�ci�, na zako�czenie zamaszy�cie skin�� g�ow� i rozpocz�� d�ug� odpowied�, w kt�rej Harpirias wychwytywa� s�owa �Koronal� i �Lord Ambinole� powtarzaj�ce si� od czasu do czasu w�r�d chrapliwych powarkiwa�. Nagle zda� sobie spraw� z tego, �e wypowiadaj�c je, Toikella patrzy wprost na niego.

Co nasun�o mu na my�l niemi�e podejrzenia.

��Zaraz, zarazi � niemal krzykn�� na Metamorfa w chwili, gdy w�adca Othinoru najwyra�niej zako�czy� przemow� i umilk�. � Co� ty zrobi�? Nie powiedzia�e� mu chyba, �e jestem Koronalem Majipooru, prawda? Pami�tasz, �e zakaza�em ci to m�wi�?

Zmiennokszta�tny wykona� przepraszaj�cy gest.

��Pami�tam. I nie powiedzia�em. Obawiam si� jednak, �e kr�l sam z siebie doszed� do tego wniosku, ksi���.

��Wi�c ma od niego odej��! Wyprowad� go z b��du, natychmiast! Nie mam zamiaru udawa� kogo�, kim nie jestem!

Korinaam sprawia� wra�enie zak�opotanego. Jego forma rozmy�a si� i zafalowa�a nieco na kraw�dziach, co u Zmienno-kszta�tnych jest oczywist� oznak� niepokoju.

��Nie pora na wyja�nianie mu tego drobnego nieporozumienia. Zmieszaliby�my go tylko, a mo�e nawet rozgniewali -i to teraz, kiedy wszystko idzie tak g�adko. P�niej znajdziemy wiele lepszych okazji, by wszystko wyja�ni�.

��Powiedzia�em �teraz�. Musi zrozumie�, �e zasz�a pomy�ka, �e jestem jedynie wys�annikiem Koronala. To rozkaz, Korinaamie. Masz mu wyja�ni� bez niedom�wie�, �e�

Lecz kr�l Toikella zacz�� now� przemow�. Gwa�townymi gestami Metamorf nakaza� pos�owi cisz�, co tak rozgniewa�o Harpiriasa, �e odgryz� kawa�ek surowego mi�sa, nie zdaj�c sobie nawet z tego sprawy. Nagle u�wiadomi� sobie, �e jest ca�kowicie zale�ny od Zmiennokszta�tnego. Nie mog�c samemu porozumie� si� z kr�lem Toikella, musia� zda� si� na Korinaama, na ka�dym kroku potrzebowa� t�umacza. Korinaam mo�e m�wi� kr�lowi, co mu si� �ywnie podoba, on za� i tak nigdy nie dowie si� prawdy. Ta niezr�czna sytuacja mo�e w przysz�o�ci narobi� k�opot�w.

A w�a�ciwie to ju� narobi�a.

Toikella umilk�. Czeka�.

Korinaam spojrza� na Harpiriasa.

��Kr�l m�wi, �e z rado�ci� wita ci� u siebie � oznajmi�.

��Doskonale. Zapytaj go, czy zak�adnicy ciesz� si� dobrym zdrowiem.

��I zn�w, ksi���, musz� ci� b�aga� o cierpliwo��. Nadal nie nadesz�a pora, by o to pyta�.

Harpirias poczu�, jak zalewa go fala gniewu.

��Ja jestem ambasadorem czy ty, Korinaamie? Metamorf wykona� zamaszysty gest poddania.

��W tej kwestii nie mo�e by� najmniejszych w�tpliwo�ci, ksi���.

��Wygl�da mi jednak na to, �e uczyni�e� si� s�dzi� ostatecznym tego, co i kiedy wolno mi powiedzie�. W tym szczeg�lnym wypadku jestem zmuszony nalega�. Informacja na temat stanu zdrowia zak�adnik�w wydaje mi si�

��Musimy za�o�y�, �e nic z�ego si� im nie dzieje, ksi��� -wtr�ci� g�adko Korinaam � jednak zadawanie takich pyta� wprost jest w tym momencie niew�a�ciwe i przedwczesne. Co wi�cej, tak�e nieuprzejme.

��Nieuprzejme? Nagi barbarzy�ca siedz�cy na tronie ze zwierz�cych ko�ci, jedz�cy kawa� praktycznie surowego mi�sa i zmuszaj�cy mnie, bym te� je jad�, wygaduje jakie� nonsensy, a ja mam si� martwi� uprzejmo�ci�?

��Uprzejmo�� jest w dyplomacji bardzo po�ytecznym narz�dziem. � Metamorf u�miechn�� si�, jak zwykle nieco kpi�co. � Cierpliwo�� r�wnie�. B�agam, ksi���, o powa�ne potraktowanie mej rady. Ja wiem, jacy s� ci ludzie. Ty nie.

To prawda, pomy�la� Harpirias.

W ka�dym razie dalsza rozmowa okaza�a si� niemo�liwa, Toikella wsta� bowiem z tronu i zst�pi� z podwy�szenia, wykrzykuj�c kierowane do cz�onk�w swego dworu rozkazy wr�cz zdumiewaj�co dono�nym g�osem.

��Co m�wi? � zainteresowa� si� Harpirias.

���e maj� nas zaprowadzi� na kwatery, gdy� pewnie chcieliby�my przez kilka godzin odpocz�� po tak trudnej podr�y. I �e wieczorem odb�dzie si� na nasz� cze�� wielka uczta. Prawdziwy pokaz go�cinno�ci Othinoru.

��Potrafi� to sobie wyobrazi�. � Harpirias nie sprawia� bynajmniej wra�enia cz�owieka uszcz�liwionego t� wiadomo�ci�.

Go�cinni gospodarze oddali im do dyspozycji dwana�cie pokoik�w w niskim lodowym budynku le��cym po przeciwnej stronie wioski. Skandarzy musieli spa� po kilku w jednym pomieszczeniu, cho� stworzeniom tych rozmiar�w z pewno�ci� nie by�o wygodnie. Czterej Gahyrogowie, najch�tniej trzymaj�cy si� razem, zaj�li dwa pokoiki, tylko Korinaam i Harpirias mogli cieszy� si� luksusem w�asnej kwatery.

Ta Harpiriasa okaza�a si� prostok�tn�, pozbawion� okien cel�, o�wietlon� wy��cznie p�omykami ko�cianych lamp, w kt�rych pali� si� g�sty, ciemny i �mierdz�cy olej, ten sam co w sali tronowej. Powietrze, mimo p�omieni nieruchome, by�o ci�kie, a przy tym zimne� bardzo zimne. Spanie w tym miejscu b�dzie przypomina�o spanie w niewielkiej ch�odni, nawet w czterech �cianach oddech chmur� wyp�ywa� mu z ust. Wok� dostrzega� tylko l�d: lodowa pod�oga i sufit, lodowe �ciany. Za ��ko s�u�y�y rzucone w k�t sk�ry, tworzy�y jedyny widoczny tu mebel.

��Czy to ci wystarczy, ksi���? � spyta� Korinaam. Harpirias przygl�da� si� swej kwaterze ze zmarszczonymi brwiami.

��A je�li powiem, �e nie?

��Kr�l b�dzie bardzo zawstydzony.

��Ach, tego by�my z pewno�ci� nie chcieli! Mimo wszystko lepiej b�dzie mi tu ni� na dworze.

Chocia� niewiele lepiej, doda� w my�li.

��Oczywi�cie � zgodzi� si� powa�nie Zmiennokszta�tny i pozostawi� go w spokoju, by m�g� zazna� odpoczynku w�r�d szorstkich, �mierdz�cych futer.

Wieczorna uczta odby�a si� oczywi�cie w wielkiej sali kr�lewskiego pa�acu. Na prawie ca�ej pod�odze rozci�gni�to pozszywane ze sob� sk�ry bia�ych stitmoj�w, mi�kkie i nieskazitelnie czyste, a wi�c wydobywane z ukrycia tylko przy szczeg�lnie uroczystych okazjach. Masywne sto�y z grubych, surowych desek, wsparte na krzy�akach z ko�ci podobnych do tych, jakich u�yto do budowy tronu, ugina�y si� pod ci�arem r�nego rodzaju talerzy, p�misk�w, misek i waz po brzegi wype�nionych jedzeniem. Kilkana�cie smuk�ych kinkiet�w z d�ugich ko�ci, umieszczonych na �cianach w podporach o kszta�cie ramienia, wype�nia�o sal� dymem i s�abym �wiat�em.

Przed posi�kiem odby�y si� ta�ce. Kr�l, kt�ry siedzia� na tronie umieszczonym wysoko na platformie, wsta� i klasn�� w d�onie. Na ten sygna� kilkunastu muzyk�w zagra�o na prostych, cho� niecodziennego kszta�tu instrumentach: b�bnach, piszcza�kach, gongach i jaki� dziwnych instrumentach strunowych; rozleg�a si� przedziwna, wrzaskliwa, polirytmiczna muzyka, tak przera�liwie g�o�na, �e przez moment Harpirias oczekiwa�, i� nie znios� tego �ciany i sufit runie im na g�owy.

Pierwsze zata�czy�y kobiety z kr�lewskiego haremu. Grupa nagich t�ustych bab o wielkich piersiach, ubranych w przepaski biodrowe i mokasyny z czarnego futra ustawi�a si� w jednej linii i zacz�a podskakiwa� dziko, kopi�c oraz szale�czo wymachuj�c ramionami � niezdarnie, a jednocze�nie komicznie i wzruszaj�co. Harpirias z wysi�kiem utrzymywa� powa�ny wyraz twarzy, p�ki nagle nie zda� sobie sprawy, �e ten taniec ma by� �mieszny; kr�c�c si� i zderzaj�c, tancerki chichota�y, w powietrzu rozbrzmiewa�o weso�e �u-ha!� patrz�cych, a najg�o�niej i najgrubszym g�osem ze wszystkich pokrzykiwa� sam kr�l.

Nagle sam Toikella zszed� z tronu i wst�pi� mi�dzy pl�saj�ce kobiety. Rzeczywi�cie, by� postaci� imponuj�c� � dwukrotnie wy�szy od najwy�szej z nich, jego wygolona g�owa g�rowa�a nad tancerzami jak jaki� szczyt. Szerok� pier� mia� nag�, jak podczas audiencji, z okazji uczty przywdzia� jednak p�aszcz z czarnego haigusa, zwi�zany pod szyj� i lu�no opadaj�cy na plecy. Haigus�w nie pozbawiano rog�w i teraz w�r�d sk�r b�yszcza�y czerwone w�ciek�e �lepka, a trzy rz�dy rog�w ostrych jak ig�y ko�ysa�y si� niebezpiecznie blisko muskularnych bark�w w�adcy.

��Eyya! � krzykn�� kr�l. � Halga! Shifta skepta gartha blin! Porusza� si� pomi�dzy kobietami, przest�puj�c z nogi na nog�, wyrzucaj�c r�ce wysoko nad g�ow�, wrzeszcz�c i wyj�c, kobiety za� wirowa�y wok� niego, ju� nie komiczne, lecz w przedziwny spos�b dostojne, kiedy tak sw�j taneczny krok dostosowa�y do pl�s�w w�adcy. By� to widok imponuj�cy i � cho� niedorzeczny � tak�e w jaki� spos�b przera�aj�cy. W ca�ym swym �yciu Harpirias nie widzia� niczego podobnego.

Lecz oto kr�l chyba go wzywa, gdy� si� pochyli�, spojrza� mu prosto w oczy i pokiwa� palcami.

Czy to mo�liwe? Czy gesty te stanowi� wezwanie?

Tak. By�o to wezwanie. Harpirias spojrza� pytaj�co na Korinaama; Metamorf skin�� g�ow�.

��Zaprasza ci� do ta�ca � powiedzia�. � To niespotykany honor. Zaproszenie oznacza, �e traktuje ci� niemal jak r�wnego sobie.

��Niemal jak r�wnego sobie. Rozumiem.

��Powiniene� zata�czy�.

��Bez w�tpienia. Oczywi�cie, zata�cz�.

Harpirias waha� si� jeszcze przez chwil�, uwa�niej ni� dot�d obserwuj�c kroki tancerzy, nasi�kaj�c dziwnym, rwanym rytmem muzyki. Nast�pnie zszed� mi�dzy tancerki.

Kobiety usun�y si� w cie�. Pozosta� sam na sam z kr�lem, kt�ry g�rowa� nad nim niczym tytan.

Po nagim, l�ni�cym ciele Toikelli pot sp�ywa� strumieniami. W�adca u�miecha� si� szeroko � dopiero teraz Harpirias dostrzeg�, �e w przednie z�by wprawione ma drogie kamienie: rubin, szmaragd i jaki� trzeci, ciemniejszy � i trzykrotnie klasn�� w d�onie. Najwyra�niej by� to um�wiony sygna�, poniewa� muzycy, kt�rzy wcze�niej zaprzestali �omotu, pisk�w i w og�le czynienia ha�asu, zagrali teraz zupe�nie inn� muzyk� � powoln�, melodyjn�, spokojn�; mroczn� melodi�, dziwn� i niesamowit�.

Kr�l, z g�ow� wtulon� w ramiona, trzymaj�c na wysoko�ci oczu obr�cone do siebie d�onie i przedziwnie wyginaj�c palce, z nieprawdopodobn� lekko�ci� ruszy� wok� Harpiriasa; st�pa� tak, jakby p�yn�� w powietrzu. M�g� to by� taniec my�liwego tropi�cego zwierzyn�.

Harpirias, nie maj�c poj�cia, co powinien teraz zrobi�, przez chwil� sta� w miejscu, obserwuj�c Toikell� jak kogo� wpadaj�cego w trans. Po chwili sam jednak zata�czy�, niemal wbrew woli. Wygi�� palce, uni�s� i opu�ci� r�ce, a w ko�cu, na�laduj�c nieprawdopodobnie lekki krok kr�la, zacz�� zatacza� ko�o, tyle �e w przeciwnym kierunku.

Przez d�u�szy czas tropili si� wzajemnie, zataczaj�c kr�g za kr�giem: Toikella wielki jak g�ra i jego go�� � drobny i niewysoki, muzyka gra�a coraz szybciej i g�o�niej, b�yskawicznie zbli�aj�c si� rytmem do dzikiego ta�ca kobiet. Harpirias przyspieszy�, a wci�� u�miechni�ty kr�l tak�e porusza� si� coraz �wawiej. Harpirias wybuchn�� �miechem. Teraz ju� nie mo�na by�o ta�czy� lekkim, delikatnym krokiem. Podskoczy�. Przykucn��, tupn��, klasn�� w r�ce.

��Eyya! � krzykn�� kr�l. � Ha�ga!

��Eyya! � odpowiedzia� Harpirias. � Halga!

��Shifta skepta gartha blin!

��Shifta skepta!

��Gartha blin!

��Shifta skepta gartha blin!

Harpirias odrzuci� g�ow�, gwa�townym gestem wyprostowa� r�ce, podci�gn�� niemal do piersi najpierw jedno kolano, potem drugie. Wy� i rycza�. Tupa� i klaska�. Dostrzeg�, �e inni te� ruszaj� w tan, najpierw niekt�re kobiety, p�niej strojnie ubrany m�czyzna o wymalowanej twarzy, kt�ry rozmawia� z Korinaamem przy wje�dzie do doliny, a za nim inni m�czy�ni, tak�e barwnie umalowani, prawdopodobnie najlepsi wojownicy plemienia. W ko�cu do ta�ca do��czy�o nawet paru Skandar�w, tylko Ghayrogowie i Korinaam pozostali na miejscu. Wszyscy kr��yli tak w ko�o niczym banda szale�c�w, czas jakby zatrzyma� si� w miejscu, a� wreszcie muzyka urwa�a si� w p� tonu, jakby muzykanci w jednej sekundzie padli ra�eni gromem, w sali s�ycha� ju� by�o wy��cznie �miech i ci�kie oddechy.

Kr�l stoj�cy w tej chwili tu� przy Harpiriasie obr�ci� si� w jego kierunku. W oczach wielkoluda b�yszcza� absolutny, dziecinny zachwyt. Wielk� �ap� przyci�gn�� swego go�cia i przytuli� do piersi, jakby zamierza� go zmia�d�y�; trzyma� go przez d�u�szy czas w tym i�cie nied�wiedzim u�cisku, pozwalaj�c mu bez przeszk�d wdycha� dusz�cy smr�d potu, zwierz�cego t�uszczu i farb; w ko�cu go jednak pu�ci�, u�miechn�� si� jeszcze szerzej i klepn�� si� po czole w czym� w rodzaju salutu. Harpirias r�wnie� u�miechn�� si� szeroko i odpowiedzia� mu podobnym salutem, czu� si� teraz, jakby zn�w by� sob�, jakby nie prze�y� tych ponurych miesi�cy wygnania. Taniec odpr�y� i uradowa� wszystkich. Toikella te� wywar� na nim sympatyczne wra�enie � by� najwyra�niej dobrodusznym, pogodnym starym tyranem. I chyba on te� spodoba� si� Toikelli.

Oczywi�cie, pomy�la� Harpirias, zostaniemy serdecznymi przyjaci�mi, on i ja. Posiedzimy sobie do nocy, popijemy w pa�acu to, co si� tutaj pija, i opowiemy sobie nawzajem histori� naszego �ycia. Przyjaciele, oczywi�cie, przyjaciele. Najlepsi przyjaciele.

Nadszed� wreszcie czas na uczt�.

Kr�l us�ugiwa� mu osobi�cie. Najwyra�niej by� to zaszczyt ogromny, lecz jednocze�nie mocno k�opotliwy, dyplomatyczna uprzejmo�� nakazywa�a bowiem Harpiriasowi je�� wszystko, co przed nim postawiono, cho� sam dokonywa�by chyba bardziej rygorystycznego wyboru, gdy� i wygl�d, i zapach pojawiaj�cych si� przed nim da� sugerowa�y, �e s� one po prostu niejadalne. Podano przede wszystkim mi�sa: gotowane, pieczone, sma�one na ro�nach, pokryte g�stymi, bardzo ostrymi sosami, tak�e kilka rodzaj�w zup � a przynajmniej Harpirias mia� nadziej�, �e to zupy, a nie nic mniej apetycznego � oraz g�ry pieczonych orzech�w, warzywne puree w du�ym wyborze i poskr�cane, spalone na w�giel korzenie. Ulubionym trunkiem Othinorczyk�w okaza�o si� gorzkie, s�onawe szaroczarne piwo, wypuszczaj�ce w naczyniach obrzydliwe, wielkie b�ble.

Harpirias jad�, co m�g� prze�kn��, kawa�ek tego, drobny k�s czego� innego, popijaj�c dania haustami piwa. Mieszka�cy Othinoru lubili chyba wy��cznie mi�sa p�surowe i t�uste, a w dodatku niemal ka�de mia�o specyficzny posmak dziczyzny, kt�ry z trudem znosi� nawet tak do�wiadczony my�liwy jak on. Wszystkie sosy by�y wyj�tkowo ostre, a wi�kszo�� warzyw sprawia�a wra�enie nadgni�ych b�d� sfermentowanych. Trzeba jednak przyzna�, �e Harpirias si� stara�. Rozumia�, jakim wyrzeczeniem by�a ta uczta dla Othinorczyk�w, �yj�cych przecie� na ziemi przez wi�ksz� cz�� roku pokrytej �niegiem, nie znaj�cych rolnictwa, wyrywaj�cych najn�dzniejsz� �ywno�� z zaci�ni�tych gar�ci Matki Natury.

Kr�l nak�ada� mu coraz to nowe porcje. Harpirias �mia� si�, protestowa�, ka�de danie dzieli� na jak najmniejsze cz�ci i pozwala� s�u�bie usuwa� je, gdy tylko w�adca zerka� w inn� stron�.

Uczta ci�gn�a si� w niesko�czono��.

Na sal� wkroczyli trzej klowni, dali d�ugie przedstawienie sk�adaj�ce si� z niezrozumia�ych �art�w oraz parodii �onglerki. Kr�l �mia� si� do �ez. Kobiety znowu ta�czy�y, a po nich w wir ta�ca rzucili si� m�czy�ni. Harpirias poczu� senno��, lecz walczy� z ni� bohatersko. Popija� bulgoc�ce piwo, dochodz�c do wniosku, �e po pewnym czasie mo�na je prawie polubi�. Wreszcie u�wiadomi� sobie, �e go�cie wy�lizguj� si� z sali po dw�ch, trzech, �e zapanowa�a niezwyk�a wr�cz cisza. W�adca obj�� kilka kobiet i poci�gn�� je na futra.

��Idziemy, ksi��� � powiedzia� cicho Korinaam. � Zabawa si� sko�czy�a.

��Czy powinienem po�egna� si� z kr�lem.

��Podejrzewam, �e nie zwr�ci�by na was uwagi. � Rzeczywi�cie, Toikella sprawia� wra�enie bardzo zaj�tego. Spod futer dobiega�y wilgotne, mlaszcz�ce d�wi�ki. � S�dz�, �e mo�emy po prostu wyj�� � doda� Metamorf.

Razem przeszli po lodzie do swych kwater, znajduj�cych si� po przeciwnej stronie wioski. Zrobi�o si� p�no i ciemno. Powietrze letniej nocy by�o rze�kie, czyste, lecz Harpirias wyczuwa� w nim ch��d nadchodz�cej zimy. Gwiazdy prawie nie migota�y; male�kie, nieruchome punkty �wiat�a wydawa�y si� te� wyj�tkowo jaskrawe.

��Doskonale sobie poradzi�e�, ksi��� � pochwali� go Korinaam, kiedy wchodzili do budynku. � Nasza misja zacz�a si� wielce obiecuj�co.

Harpirias przytakn�� mu zm�czonym skinieniem. Czu� zawroty g�owy. By� zbyt podniecony, za wiele wypi� piwa, do kt�rego nie by� przyzwyczajony, za wiele zjad� niejadalnych potraw, za d�ugo oddycha� dusznym, zadymionym powietrzem. Odsun�� sk�rzan� zas�on� i wszed� do swego pokoju. W �rodku by�o nawet cieplej ni� w sali tronowej, a p�on�ce bez przerwy lampy tak kopci�y, �e zakrztusi� si� pierwszym oddechem, skuli� si� i zaczai kaszle�.

A poza tym kto� tu na niego czeka�. Kobieta.

Czego chcesz? � spyta� Harpirias.

Kobieta wsta�a i zrobi�a krok w jego kierunku. U�miechn�a si�, z przodu brakowa�o jej kilku z�b�w. Rozpozna� w niej jedn� z tych, kt�re widzia� u st�p tronu Toikelli � najm�odsz� i najmniej brzydk� z nich wszystkich, wzgl�dnie szczup�� dziewczyn� o prostych, czarnych w�osach przyci�tych r�wno na wysoko�ci uszu. Na stopach mia�a mokasyny, na biodrach przepask� z czarnego futra � str�j tancerek. Prostym, bezpretensjonalnym gestem zrzuci�a teraz opask� i kopn�a j� na bok. Zach�caj�cym gestem wskaza�a na futra, d�oni� poklepa�a si� po piersi, a potem wyci�gn�a do niego r�ce.

��Nie! � Harpirias cofn�� si�. � Nie dzi�, dzi�kuj�. Jestem bardzo, bardzo zm�czony. Marz� wy��cznie o tym, by zasn��.

Dziewczyna energicznie skin�a g�ow�. Zachichota�a. Ponownie wskaza�a futra.

Harpirias sta� jak wro�ni�ty w ziemi�.

��Nie rozumiesz s�owa z tego, co powiedzia�em, prawda. Nie, oczywi�cie. Jakim cudem mia�aby� cokolwiek rozumie�?

Przez moment zdecydowany by� si� podda�. Od tak dawna �y� w czysto�ci, �e ju� do niej przywyk�, co nale�a�o oczywi�cie zmieni� przy pierwszej sposobno�ci, lecz przecie� nie tu, nie teraz i nie z ni�. Dziewczyna wprawdzie wcale nie wydawa�a mu si� odpychaj�ca � mia�a mi�e rysy, b�yszcz�ce, kpi�ce oczy, przyzwoit� figur� i �adne piersi � ale jej dusza by�a przecie� barbarzy�ska, a cia�o niedomyte. On z kolei rzeczywi�cie czu� parali�uj�ce zm�czenie, za to ani �ladu podniecenia.

Harpirias przypuszcza�, �e jej decyzj� winien odczyta� jako swego rodzaju komplement. Tylko� co powie kr�l, gdy dowie si�, �e ambasador cywilizowanego �wiata pozwoli� sobie sp�dzi� noc z jedn� z kobiet z jego haremu?

��Przykro mi � powiedzia� �agodnie. � Mo�e innym razem. � Podni�s� porzucon� przepask�, wcisn�� j� w r�ce go�cia, po czym delikatnie � mia� r�wnie� nadziej�, �e nie prowokuj�co -po�o�y� jej d�o� na karku i skierowa� w stron� wyj�cia. Nie pcha�, ale zrobi� wszystko, by zrozumia�a, �e w�a�nie zosta�a wyproszona za drzwi.

Dziewczyna obejrza�a si� i przez d�u�sz� chwil� patrzy�a mu w oczy. Smutnie? Gniewnie? Kpi�co? Nie potrafi� powiedzie�.

W ko�cu wysz�a.

Z �alem potrz�saj�c g�ow�, Harpirias zrobi�, co m�g�, by si� jako� oczy�ci� i przygotowa� do snu. Mia� w�a�nie wle�� mi�dzy dwa z le��cych na pod�odze futer, kiedy z korytarza dobieg� go cichy g�os Metamorfa.

��Czy mo�emy porozmawia�, ksi���?

Harpirias ziewn��. To wszystko zrobi�o si� nagle okropnie irytuj�ce. Nie podnosz�c sk�rzanej zas�ony, spyta�:

��O co chodzi, Korinaamie?

��Jest u mnie dziewczyna, kt�r�� wyrzuci�e�.

��Serdeczne gratulacje. Za�yj z ni� jak najwi�cej przyjemno�ci.

��Nie zrozumia�e� mnie, ksi���. Przysz�a, by spyta�, co z�ego zrobi�a i dlaczego si� wam nie spodoba�a. Zdumieli�cie j� i obrazili�cie.

��Naprawd�? Och, jaka szkoda! Nie chcia�em przecie� urazi� jej uczu�, tylko nie mam po prostu ochoty na towarzystwo� ani jej, ani niczyje. Poza tym jestem przekonany, �e sypianie z kr�lewskimi �onami poci�ga za sob� du�e ryzyko.

��Ona nie jest niczyj� �on�! Ksi���, odrzuci�e� wzgl�dy najm�odszej c�rki kr�la Toikelli. Kiedy kr�l si� o tym dowie, wszyscy b�dziemy mieli k�opoty.

��C�rki? Toikella chce, �ebym poszed� do ��ka z jego c�rk�?

��To stary othinorski obyczaj � oznajmi� Korinaam. � Nie wolno odrzuci� zaproszenia.

Wstrz��ni�ty, Harpirias z�apa� si� za g�ow�. Mo�e Metamorf bawi si� jego kosztem? Nie, nie, niemo�liwe. Przez jedn� kr�ciutk� chwil� rozwa�a�, czy Zmiennokszta�tny nie powinien wezwa� dziewczyny z powrotem, ale zm�czenie wzi�o g�r� nad ci�arem obowi�zk�w dyplomaty. Musi si� przespa�. Istnieje przecie� granica, poza kt�r� traktat przestaje by� spraw� najwa�niejsz�. Nie p�jdzie spa� ze �mierdz�c� barbarzy�sk� dziewczyn� tylko dlatego, �e mog�oby to uszcz�liwi� kr�la Othinoru.

Nie, nie, nie. Nie!

Zastanowi� si� przez chwil� i powiedzia� Korinaamowi:

��Kiedy wyp�ynie ta sprawa, powiesz kr�lowi, �e �wiadom jestem wielkiego zaszczytu, kt�rym mnie obdarzy�. Niestety, w dniu obj�cia urz�du z�o�y�em �lub czysto�ci i musz� powstrzyma� si� od cielesnych rozkoszy. Z powodu owego �lubu nie wolno mi dopu�ci� do siebie kobiety.

��Nie wspomina�e� wcze�niej o takim �lubie, ksi���.

��Wspominam o nim teraz. �lubowa�em czysto��. Czy to jasne?

��Tak. Owszem.

��Dzi�kuj�. Dobranoc, Korinaamie.

Harpirias obr�ci� futro w�osem do �rodka i przykry� si� nim z g�ow�. Futro �mierdzia�o, jakby wyprawiano je w urynie stitmoja. B�dzie mi trudniej, ni� my�la�em, powiedzia� do siebie.

Gdyby jakim� cudem jego najlepszy przyjaciel Tembidat i ukochany kuzyn Vildimur znale�li si� teraz obok niego, z rozkosz� skr�ci�by im karki.

Nast�pny dzie� min�� Harpiriasowi powoli, w dziwnym rytmie. Kiedy rankiem wyszed� na dw�r, prawie wszyscy jeszcze spali, tylko grupka nagich dzieciak�w gania�a si� u podn�a otaczaj�cej wiosk� wysokiej skalnej �ciany, a kilka tubylczych kobiet uk�ada�o paski �wie�ego mi�sa na �niegu, w miejscu, gdzie w g��b doliny wdar� si� pojedynczy promie� s�o�ca. Najprawdopodobniej suszono je na zim�, kt�ra mia�a nadej�� ju� nied�ugo.

W ko�cu, stopniowo, wioska jednak si� o�ywi�a. Dzie� okaza� si� ciep�y, niebo by�o jasne, przejrzyste. Grupa my�liwych zebra�a si� obok pa�acu i powoli, uroczy�cie ruszy�a w stron� skalnej �ciany. Kilka starych kobiet wynios�o sk�ry haigusa, przycupn�o po s�onecznej stronie placu i zacz�o czy�ci� je ko�cianymi no�ami. Kulawy muzyk wyszed� z domu, usiad� na lodzie, krzy�uj�c nogi, po czym na ko�cianej piszcza�ce przesz�o godzin� wygrywa� jedn� prost� melodi�.

W po�udnie kap�an o w�skiej twarzy � w ka�dym razie Harpirias nazywa� go �kap�anem� � opu�ci� pa�ac kr�lewski i skierowa� si� w stron� wielkiego, p�askiego czarnego kamienia, kt�ry na placu wystawa� kilka cali z lodu, mniej wi�cej w po�owie drogi mi�dzy wej�ciem do w�wozu a zabudowaniami wioski; w r�ku ni�s� jaskrawo, lecz niedbale pomalowany gliniany dzbanek. Doszed�szy na miejsce, wyj�� z dzbana nasiona lub mo�e orzechy i rozrzuci� w cztery strony �wiata. Najprawdopodobniej z�o�y� ofiar� bogom.

Kr�l wraz ze swym dworem nie pokazywali si� przez ca�y ranek.

��Nie�le si� wy�pi � zauwa�y� Korinaam.

��Zazdroszcz� mu � odpar� Harpirias. � Sam obudzi�em si� o �wicie, na p� zamarzni�ty, na p� ugotowany. Jak s�dzisz, kiedy rozpoczn� si� negocjacje?

��By� mo�e jutro. Mo�e pojutrze. A mo�e popojutrze.

��Nie wcze�niej?

��Kr�lowi nigdy si� nie spieszy.

��Ale mnie, owszem. Chc� si� st�d wynie�� przed nastaniem zimy.

��Oczywi�cie � odpar� Metamorf. � Co do tego nie mam najmniejszych w�tpliwo�ci.

Najwyra�niej nie by�o wielkich nadziei na szybkie za�atwienie sprawy.

Harpirias pomy�la� o o�miu paleontologach � a mo�e dziesi�ciu, nikt najwyra�niej nie zdawa� sobie sprawy, ilu ich by�o � wi�zionych gdzie�, zapewne niedaleko st�d. Oni doskonale wiedzieli przecie�, jak wygl�da�a zima w Othinorze. Sp�dzili rok, mieszkaj�c gdzie� tu, najpewniej w mro�nych jaskiniach, jedz�c jakie� papki i kaszki, tudzie� kawa�ki t�ustego mi�sa, gorzkie korzonki, orzechy. Najpewniej mieli ju� szczerze do�� tego miejsca. Korinaam twierdzi� jednak, �e kr�l nigdy si� nie spieszy. Najpewniej wiedzia�, co m�wi.

Harpirias spr�bowa� wi�c dopasowa� si� do powolnego rytmu �ycia wioski. Musia� przyzna�, �e miejsce to by�o na sw�j spos�b fascynuj�ce. Przed tysi�cami, przed setkami tysi�cy lat, w tej niemal mitycznej epoce, kiedy jedyn� ojczyzn� cz�owieka by�a Ziemia, a podr�e do gwiazd uchodzi�y za rozpasan� fantazj�, z pewno�ci� tak w�a�nie �yli ludzie pierwotni. Najprostsze codzienne zdarzenia � polowanie i zbieranie �ywno�ci, jej przygotowanie i magazynowanie, nie ko�cz�ca si� pozornie praca nad prostymi narz�dziami, nad prymitywn� broni�, rytua�y i zwyczaje zdradzaj�ce istnienie zabawnych przes�d�w, zabawy dzieci, nag�e, nieoczekiwane wybuchy �miechu, �piewu lub wrzaskliwych k��tni ko�cz�cych si� r�wnie szybko, jak si� zacz�y � wszystko to sprawia�o na Harpiriasie wra�enie, jakby przeni�s� si� w czasie, powracaj�c do jakiej� odleg�ej epoki najdawniejszych pocz�tk�w ludzko�ci. Oczywi�cie wola�by by� teraz na G�rze Zamkowej, w towarzystwie przyjaci� pi� mocne wino z Muldemar i z o�ywieniem dyskutowa� o najnowszych intrygach na dworze Koronala, musia� jednak przyzna�, �e to, czego do�wiadcza� tutaj, tylko niewielu mog�o prze�y�; by� mo�e kiedy�, w dalekiej przysz�o�ci, z radosnym u�miechem powr�ci do wspomnie� z tej podr�y?

Kr�l wyszed� ze swego pa�acu p�nym popo�udniem. Harpirias gra� w�a�nie na placu w kostki z Eskenazo Marabaudem i kilkoma innymi Skandarami. Ze zdumieniem przygl�da� si� w�adcy, kt�ry zatrzyma� si�, obr�ci�, przez chwil� przygl�da� si� im t�po bez �ladu zainteresowania, po czym ruszy� swoj� drog�.

��Jakby nas w og�le nie dostrzeg� � mrukn�� cicho.

��Bo mo�e rzeczywi�cie nas nie dostrzeg�? � powiedzia� Eskenazo Marabaud. � Kr�lowie widz� przecie� tylko to, co chc� widzie�. By� mo�e dzisiaj nie chcia� nas widzie�.

Bardzo trafna uwaga, pomy�la� Harpirias. Wczoraj Toikella by� wcieleniem grzeczno�ci i serdeczno�ci, dzi� potraktowa� ambasadora i jego �o�nierzy jak w�drowne stadko pche�. Czy�by w ten spos�b dawa� do zrozumienia go�ciom z wielkiego �wiata, �e w krainie Othinor wszystko dzieje si� w czasie, kt�ry on uzna za stosowny?

A mo�e � i by�a to mo�liwo�� znacznie bardziej niebezpieczna � obrazi� si� na jawne, brutalne odrzucenie wdzi�k�w jego c�rki?

Niezale�nie od powodu, w dniu tym nie odby�y si� �adne negocjacje, nie dosz�o nawet do �adnego kontaktu z kr�lem. Przez ca�e popo�udnie cz�onkowie poselstwa oddawali si� rozrywkom we w�asnym gronie. Nikt z nimi nie rozmawia�, a kiedy w�drowali po wiosce, nikt nie zwraca� na nich szczeg�lnej uwagi.

Wieczorem trzy Othinorki poda�y go�ciom kolacj� na ci�kich tacach, kt�re nios�y przez placyk z widocznym wysi�kiem, sk�ada�y si� na ni�: kawa� zimnego mi�sa, dzban czarnoszarego piwa, kt�re zd��y�o tymczasem wypu�ci� wszystkie b�belki, g�ra przer�nych pieczonych korzeni, innymi s�owy: resztki z wczorajszej uczty. Kiepski to by� posi�ek.

��Moim zdaniem wpadli�my w tarapaty � powiedzia� Korinaamowi Harpirias.

��Odrobin� cierpliwo�ci, ksi���. Przecie� to nic niezwyk�ego. Kr�l po prostu pr�buje nas zmi�kczy�.

��To mu si� nie uda!

��Co nie znaczy, �e nie b�dzie pr�bowa�. W ko�cu jest kr�lem.

��Jest barbarzy�c�.

��I kr�lem. W swym przekonaniu r�wny jest Koronalowi i Pontifexowi razem wzi�tym. Nie wolno o tym zapomnie�, ksi���. B�dzie z nami rozmawia�, kiedy uzna to za stosowne. Jeste�my tu dopiero drugi dzie�!

��Stracony dzie� wprawia mnie w niepok�j.

��Jemu na tym w�a�nie zale�y � stwierdzi� Korinaam. -W ten spos�b zdobywa nad nami przewag�. Cierpliwo�ci, ksi���. Cierpliwo�ci.

Po kolacji mia�o miejsce jeszcze jedno bardzo dziwne zdarzenie. Kiedy o zmroku Harpirias wyszed� ze swego pokoju zaczerpn�� �wie�ego powietrza, na szczycie kamiennej �ciany, a dok�adnie w jej najwy�szym punkcie po tej samej stronie, po kt�rej sta� kr�lewski pa�ac, dostrzeg� �wiate�ko. Wygl�da�o to troch� tak, jakby kto� zapali� tam ognisko.

Pomy�la�, �e co� takiego zdarza si� tu pewnie ka�dego wieczora. Wysy�aj� jakiego� zwinnego ch�opca na szczyt kamiennej �ciany, by zapali� pochodni� ale nie, wcale nie wygl�da�o to tak zwyczajnie, na placyku bowiem powoli r�s� t�umek, ludzie pokazywali sobie �wiat�o palcami i rozprawiali z o�ywieniem. Jaka� dziewczynka pobieg�a do pa�acu wezwa� Toikell�. Kr�l natychmiast wybieg� na dw�r, prawie nagi mimo wieczornego ch�odu; patrzy� w g�r�, os�aniaj�c oczy przed coraz silniejszym blaskiem ksi�yc�w.

Harpirias uwa�nie wpatrywa� si� w miejsce, w kt�rym p�on�� ogie�, i po chwili sta�o si� dla niego jasne, �e tu� obok ogniska, tam na g�rze, widzi drobne ciemne postacie, zmagaj�ce si� chyba z jakim� ci�arem, kt�ry pragn�y przepchn�� przez skaln� �cian� na d�, do wioski � z czym� ciemnym, du�ym, trudnym do ud�wigni�cia. Po kilku chwilach jednak im si� uda�o; Harpirias widzia�, jak to co� spada, dwu-, mo�e trzykrotnie odbijaj�c si� od �ciany w�wozu, zawis�o na moment na wyst�pie w kszta�cie rogu, zsun�o si� jednak z niego, by wreszcie z g�uchym hukiem wyl�dowa� w dolinie, prawie dok�adnie przed pa�acem.

By�o to cia�o wielkiego zwierz�cia o grubych �apach, szorstkim futrze i wielkich zakrzywionych z�bach, pot�nych rozmiar�w ro�lino�ercy, by� mo�e potomka tej wspania�ej g�rskiej bestii, kt�ra � wed�ug mitu Metamorf�w � pocz�a ich ras�, wylizuj�c pierwszych Piurivar�w z bry�y lodu.

Zwierz� le�a�o na ziemi: gigantyczna g�ra futra, z kt�rej s�czy�a si� krew. Kr�l, m�wi�c co� do siebie, chodzi� wok� niego, szturchaj�c je od czasu do czasu lub ci�gn�c za kud�y. Najwyra�niej co� go mocno niepokoi�o. Harpirias zdawa� sobie spraw�, �e nad cielskiem zn�cano si� ju� po �mierci zwierza, �e nie tylko poder�ni�to mu gard�o, lecz poraniono tak�e boki oraz brzuch; ci�cia uk�ada�y si� w geometryczne wzory.

Chyba wszyscy mieszka�cy Othinoru zebrali si� na placu, by obejrze� zabitego stwora. Ma�e postacie znik�y ze szczytu, a ognisko najwyra�niej ju� si� dopala�o.

Harpirias spojrza� na Korinaama.

��Czy rozumiesz, co to wszystko znaczy? Zmiennokszta�tny tyko potrz�sn�� g�ow�.

��Nie rozumiem, ksi���. Kiedy by�em tu w zesz�ym roku, nie widzia�em nic podobnego.

��Oni najwyra�niej te� nie. � Harpirias wskaza� Toikell�, kap�ana i kilku dworak�w pochylonych nad cielskiem. � Id� do nich. Zorientuj si�, o co chodzi, je�li to mo�liwe.

Korinaamowi nie uda�o si� jednak zwr�ci� na siebie uwagi ani kr�la, ani nikogo innego. Wszyscy udawali, �e nie s�ysz� zadawanych przez niego pyta�. Metamorf zwr�ci� si� wi�c do kilku zwyk�ych mieszka�c�w wioski, nast�pnie powr�ci� z informacjami.

��Nazywaj� to zwierz� �hajbarak� i uwa�aj� za �wi�te. Niewielkie stado �yje w okolicy; tylko kr�lowi wolno na nie polowa�. Je�li hajbaraka zabije kto� inny, pope�nia �wi�tokradztwo. Najwi�ksze ko�ci, z kt�rych zbudowano tron, nale�� do tego zwierz�cia.

��Co w�a�ciwie si� tu zdarzy�o? Jakie� wrogie plemi� wypowiedzia�o im wojn�?

��O ile mi wiadomo, nie ma w tych g�rach innego plemienia, wrogiego czy przyjaznego.

��O ile wiadomo by�o tobie czy komukolwiek innemu, Othinorczyk�w te� w tych g�rach nie by�o � przynajmniej dop�ki kto� ich przypadkiem nie odkry�. Przecie� to zwierz� nie spad�o ze ska� samo!

��Oczywi�cie, �e nie � odpar� Korinaam niecierpliwie. � Mo�e zrzuci�a je grupa wyrzutk�w z tego plemienia, a nie cz�onkowie innego plemienia? Nie mam poj�cia. Pierwszy m�czyzna, z kt�rym rozmawia�em, wydawa� si� zaszokowany do tego stopnia, �e nie potrafi� mi nic powiedzie�. Drugi ograniczy� si� do stwierdzenia, �e to �wi�te zwierz� i co� takiego nie powinno si� zdarzy�. Nikt ci nie przeszkadza w wyci�ganiu w�asnych wniosk�w, ksi���.

Ksi��� nie wyci�ga� jednak �adnych wniosk�w, a i nazajutrz Zmiennokszta�tny nie dowiedzia� si� niczego nowego. Othinorczycy po prostu nie chcieli m�wi� o minionych wydarzeniach.

Z punktu widzenia Harpiriasa najgorsze by�o to, �e owo wydarzenie zn�w op�ni�o pocz�tek negocjacji. Przez kolejne dwa dni kr�l w og�le nie wychodzi� z pa�acu. Padlin� usuni�to przy akompaniamencie uroczystych ch�ralnych �piew�w, a miejsce, na kt�re spad�a, obmyto z krwi do czysta, na placyku za� ustawiono stra�e, kt�re dniem i noc� wpatrywa�y si� w �ciany kanionu, szukaj�c oznak nowych k�opot�w.

Na trzeci dzie� rano pos�aniec przyni�s� wiadomo��, �e kr�l jest got�w do rozm�w.

��Po pierwsze, wyja�nisz kr�lowi, �e nie jestem Koronalem Lordem Ambinole'em. Zaraz na pocz�tku negocjacji � zapowiedzia� Metamorfowi Harpirias, kiedy szli placykiem w kierunku pa�acu.

��Nie na pocz�tku, ksi���. B�agam.

��W ka�dym razie, nim zaczn� si� w�a�ciwe negocjacje.

��Prosz� pozwoli� mi wybra� odpowiedni� chwil�.

��Odpowiedni� chwil� by�a ta, w kt�rej zacz�o si� to ca�e zamieszanie.

��Tak. By� mo�e. Lecz przerwanie przemowy w�adcy wydawa�o mi si� w�wczas czym� wyj�tkowo niew�a�ciwym. A teraz�

��Pragn� wyja�ni� to nieporozumienie!

��Oczywi�cie. Zostanie wyja�nione, gdy tylko nadejdzie odpowiednia chwila.

��I jeszcze jedno. Od dzi�, gdy powiem co� Toikelli, masz dos�ownie i dok�adnie t�umaczy� moje s�owa. Masz tak�e wiernie t�umaczy� mi to, co powiedzia� kr�l.

��Oczywi�cie, ksi���. Oczywi�cie.

��Wiesz, nie jestem a� tak g�upi, jak ci si� wydaje, i nauczenie si� u�ywanego tu j�zyka nie przekracza moich mo�liwo�ci intelektualnych. Je�li odkryj�, �e nie jeste� absolutnie uczciwym t�umaczem, zabij� ci�, Korinaamie, zrozumia�e�?

Brutalne s�owa tak zaskoczy�y Metamorfa, �e przez moment utraci� on zdolno�� utrzymania formy. Kontury jego cia�a zamaza�y si� i zadr�a�y, d�ugie, smuk�e cz�onki oraz tu��w skurczy�y si�, grubiej�c przy tym; Korinaam jakby zapad� si� w sobie, szukaj�c schronienia w innej postaci. Bladozielona sk�ra zmieni�a kolor na ciemniejszy, szaroniebieski, a twarz zwar�a si� tak, �e oczy i usta sta�y si� niemal niewidoczne. Zmienno-kszta�tny zadr�a� nagle, westchn�� i przybra� normalny wygl�d.

���Zabij�, ksi���?

��Zabij�. Jak zwierzyn� w lesie.

��Nie oszukiwa�em ci� dot�d, panie. I nie mam zamiaru oszukiwa� w przysz�o�ci.

��Nawet o tym nie my�l.

Harpirias ze zdziwieniem stwierdzi�, �e kr�l jest w dobrym � wi�cej, doskona�ym humorze. Dziwne zdarzenie sprzed paru dni jakby nagle posz�o w niepami��. Po ch�odzie czy nawet niech�ci, z kt�r� potraktowa� go�cia, kiedy jeden jedyny raz spotkali si� po uczcie, nie pozosta� nawet �lad.

Toikella nie siedzia� na tronie, lecz dziarskim krokiem przemierza� wielk� sal�. Jak poprzednio, otacza�y go kobiety, a w�r�d nich, co Harpirias zauwa�y� z lekkim niepokojem, by�a tak�e ksi�niczka, kt�rej zaloty odrzuci�. Kr�l zatrzymywa� si� od czasu do czasu, by kt�r�� z nich klepn�� mocno, innej za� szepn�� do ucha � prawdopodobnie jakie� czu�e s��wko. Kiedy dostrzeg� wchodz�cego pos�a, odwr�ci� si� i powita� go rado�nie przemow�, w kt�rej powtarza�o si� s�owo �helmithank� � Harpirias domy�li� si� z kontekstu, �e oznacza ono �panie�, �w�adco� czy co� podobnego � oraz s�owa �Koronal� i �Lord Ambinole�. W�ciek�y, zerkn�� na Korinaama. Zawinione przez niego nieporozumienie trwa�o i stawa�o si� coraz trudniejsze do wyja�nienia.

Na razie jednak nic nie mo�na by�o poradzi�. Kr�l, �miej�c si� dono�nie, obj�� Harpiriasa w nied�wiedzim u�cisku i przez d�u�sz� chwil� rycza� mu do ucha co� niezrozumia�ego. Po jakim� czasie pos�owi uda�o si� mniej lub bardziej taktownie wywin�� z pot�nych r�k Toikelli i spojrze� na Metamorfa.

��Co powiedzia�?

��Wita was ponownie na swym dworze.

��M�wi� wi�cej. Z pewno�ci�. Kontur cia�a Korinaama zadr�a� lekko.

��Chc� dok�adnego t�umaczenia � rozkaza� Harpirias. � Albo� � i palcem szybko przeci�gn�� po gardle.

Zmiennokszta�tny przewr�ci� oczami.

��M�wi� te�, �e zastanawia si�, z jakich ludzi sk�ada si� plemi� Majipoorzan, skoro pozwalaj� rz�dzi� w�adcy, kt�ry jest bab�.

��Co?

��Prosi�e� o dok�adny przek�ad, panie.

��Tak. Oczywi�cie. Tylko o co mu chodzi z t� �bab��? M�wi o mnie, prawda? Nie o prawdziwym Koronalu Ambinole'u? Z jakiego powodu nabra� przekonania, �e ma do czynienia z �bab��?

��Mam wra�enie � powiedzia� ostro�nie Metamorf � �e chodzi mu o oddalenie jego c�rki.

��Ach! Ach! No, tak� wi�c� wi�c przede wszystkim powiedz mu, �e nie jestem kr�lem Majipooru, lecz tylko kr�lewskim ambasadorem. Potem podzi�kuj mu za to, �e wys�a� mi sw� pi�kn� c�rk�. Nast�pnie wyja�nij, �e nie jestem bab�, co udowodni� z �atwo�ci�, je�li zechce zaprosi� mnie na polowania do swego parku my�liwskiego. W ko�cu przypomnij mu tak�e, �e �lubowa�em czysto��, by kobiece ramiona nie przeszkadza�y mi w rozmy�laniu o wa�kich sprawach.

Korinaam powiedzia� co� do kr�la, kr�tko � zdaniem Harpiriasa o wiele za kr�tko, bior�c pod uwag�, co mia� powiedzie�. Toikella zar�a�, rado�niej nawet ni� poprzednio, i odpowiedzia� kilkoma prostymi s�owami.

��No i�?

��Kr�l twierdzi, �e powiniene� uwolni� si� od takiego g�upiego, szkodliwego �lubu.

��Pojmuj� jego stanowisko. Na razie jednak nadal mam zamiar �y� w czysto�ci.

Korinaam przet�umaczy�. Kr�l m�wi� co� przez chwil�.

��Podziwia twoj� determinacj�, ksi��� � wyja�ni� Metamorf. � Twierdzi tak�e, �e �lub czysto�ci to dla niego co� r�wnie dziwnego jak �nieg padaj�cy w g�r�. On sam ma jedena�cie �on i co noc kocha si� przynajmniej z trzema. Ponad setka mieszka�c�w wioski to jego dzieci.

��Gratuluj� mu zar�wno wigoru, jak i p�odno�ci. � Oczy Harpiriasa zw�zi�y si� nagle. � Jak zareagowa� na informacj�, �e nie jestem Koronalem?

Cia�o Korinaama tym razem dr�a�o d�u�ej.

��Nie powiedzia�em mu tego, ksi���.

��Je�li dobrze pami�tam, kaza�em ci t�umaczy� wszystko dok�adnie. Pod kar� �mierci, Korinaamie!

��Tak. No w�a�nie. Doskonale to rozumiem, ksi���. Jak mam ci jednak wyt�umaczy�, �e nie jest to informacja, kt�r� mog� rzuci�, tak ot sobie, podczas rozmowy o innych sprawach? Kr�l spodziewa� si�, �e Koronal odwiedzi go osobi�cie. Wierzy, �e ty jeste� Koronalem. Je�li poinformuj� go, �e si� myli, negocjacj� sko�cz� si�, nim si� w og�le zacz�y.

��Korinaamie�! Metamorf uni�s� r�k�.

��Raz jeszcze prosz� ci�, ksi��� � powiedzia� z naciskiem -by� pozwoli� mi wybra� chwil� odpowiedni� do wyja�nienia tej sprawy i wstrzyma� si� na razie z wydaniem rozkazu� rzucaniem gr�b � doda� po przerwie.

Harpirias na chwil� przymkn�� oczy. Musi znale�� jaki� spos�b na kontrolowanie rozm�w z Toikell� albo zginie.

��Powiedz kr�lowi � powiedzia� stanowczo, cho� pan Othinoru przemawia� w�a�nie grzmi�cym g�osem � �e pragn� porozmawia� z nim o zak�adnikach, w szczeg�lno�ci za� prosz� o pozwolenie natychmiastowego odwiedzenia ich; mam zamiar osobi�cie przekona� si�, w jakim s� stanie.

��M�j dobry ksi���

��T�umacz!

��B�agani�

Harpirias zn�w przesun�� palcem po gardle. Korinaam spojrza� na niego kwa�no, po czym powiedzia� co� Toikelli.

Dyskusja kr�la z Korinaamem trwa�a jaki� czas. Harpirias rozpaczliwie wyt�a� s�uch, pr�buj�c zapami�ta� najcz�ciej powtarzaj�ce si� s�owa, kt�rych znaczenie m�g�by pozna� p�niej. Zmiennokszta�tny absolutnie nie zas�ugiwa� na zaufanie, wi�c jak najszybciej sam musi pozna� podstawy j�zyka Othinoru.

W rozmowie pojawi�o si� w ka�dym razie nowe s�owo, brzmi�ce troch� jak �goszmar�. Powtarza�o si� cz�sto; mia� nadziej�, �e oznacza ono �zak�adnik� i �e Korinaam przynajmniej raz zrobi� dok�adnie to, co mu kazano. �Goszmar, goszmar, goszmar�� � powtarza�o si� podczas d�ugiej, nu��cej wymiany zda�, a� w ko�cu Metamorf oznajmi�:

��Nie by�o to �atwe. M�wi�em, panie, �e Toikella nienawidzi poganiania� no, ale w ko�cu pozwoli� ci spotka� si� z zak�adnikami dzi� po po�udniu, kiedy jego ludzie przynosz� im jedzenie.

��Doskonale. Gdzie ich trzyma?

��W lodowej jaskini w zboczu g�ry, po p�nocnej stronie wioski. Twierdzi, �e wspinaczka jest wyj�tkowo m�cz�ca i trudna.

��Zw�aszcza dla takiego jak ja kr�lika-baby, prawda? Powiedz mu, �e z przyjemno�ci� za�yj� troch� ruchu.

��Ju� mu to rzek�em, ksi���.

��Doprawdy? Bardzo jeste� �askawy, Korinaamie.

Jak si� okaza�o, okre�lenie �wyj�tkowo m�cz�ca� nie oddawa�o trud�w wspinaczki. Cho� m�ody i niew�tpliwie bardzo silny, Harpirias dotar� podczas niej a� do kresu si�. �cie�ka, w�ska, kamienista, szale�czymi zygzakami pi�a si� powoli po skalistym zboczu. Gro�ne ostre g�azy stercza�y co par� jard�w, prawie ca�kiem ukryte w �niegu; kto� nieuwa�ny m�g� potkn�� si� w niskiej, w�skiej, lecz g��bokiej grocie. Woda z jakiego� �r�d�a pokry�a �ciany cienk� warstw� lodu, w migoc�cym p�omieniu pochodni b�yszcza� przepi�knie, niemal na granatowo.

Na widok �wiat�a, z wn�trza ruszy�y w ich kierunku jakie� niewyra�ne postaci, mruga�y nieprzytomnie oczami i mamrota�y co� pod nosem.

Harpirias oznajmi� uroczy�cie:

��Jestem ambasadorem Jego Wysoko�ci Lorda Ambinole'a, przys�anym, by was uwolni�. Nazywam si� Harpirias, ksi��� Harpirias z Muldemar.

��Dzi�ki niech b�d� Bogini! Kt�ry rok mamy? Zdumia�o go to pytanie.

��Kt�ry rok? No� trzynasty pontyfikatu Taghina Gawada. Macie wra�enie, �e byli�cie tu� jak d�ugo?

��Ca�e lata! Ca�e lata!

Harpirias znieruchomia�, gapi�c si� nieprzytomnie na m�czyzn�, z kt�rym rozmawia�: wysokiego, przera�liwie chudego, bladego jak kartka papieru, z k�pkami d�ugich, sztywnych, siwiej�cych w�os�w wyrastaj�cych z �ysiej�cej czaszki i rozczochran� brod� zas�aniaj�c� niemal ca�� twarz. W�r�d w�os�w �wieci�y ma�e oczka szale�ca. M�czyzna mia� na sobie podarte szmaty, kt�re w �adnej mierze nie mog�y go chroni� przed ch�odem panuj�cym w jaskini.

��Uwi�ziono was zaledwie przed rokiem. No, mo�e nieco dawniej, ale niewiele. Na wy�ynie jest �rodek lata. Lato roku trzynastego.

��Zaledwie rok� � powt�rzy� zdumiony chudzielec. � A wydaje si�, �e min�o ca�e �ycie! Jestem Sahdnor Hesz � przedstawi� si� po chwili. Harpirias s�ysza� ju� wcze�niej to nazwisko. Dow�dca pechowej wyprawy paleontologicznej.

Za Heszem sta�a reszta naukowc�w, podobnie jak on chudych i odzianych w szmaty. Harpirias policzy� ich szybko: sze�ciu, siedmiu, o�miu. Tak, o�miu. Czy�by jednego brakowa�o?

��To ca�a wasza grupa?

��Tak, ca�a.

��Nikt nie wie dok�adnie, ilu z was wzi�o udzia� w wyprawie. Niekt�re dokumenty m�wi�, �e o�miu, niekt�re � �e dziewi�ciu.

��By�o nas dziewi�ciu � wyja�ni� Salvinor Hesz. � Dw�ch zrezygnowa�o � szcz�ciarze! � a jeden do��czy� w ostatniej chwili.

��To znaczy ja � wtr�ci� wyj�tkowo wysoki i bardzo chudy m�czyzna g�osem tak grobowo bezd�wi�cznym, jakby wydobywa� si� z samego dna Wielkiego Morza. � Mia�em szcz�cie do��czy� do ekspedycji, gdy wyrusza�a ju� z Ni-moya. Co za okazja do bada�, do zrobienia wielkiej kariery! -Wyci�gn�� dr��c� d�o�. � Nazywam si� Vinin Salal. Jak d�ugo b�d� nas tu jeszcze trzyma�?

��Dopiero przyby�em do wioski � wyja�ni� Harpirias. � Nim zostaniecie uwolnieni, trzeba wynegocjowa� z tutejszym w�adc� osobny traktat. Mam jednak nadziej�, �e uda si� tego dokona� przed ko�cem lata. Dokonam tego przed ko�cem lata � poprawi� si�. Obejrza� naukowc�w i zdumia� si�, jacy wszyscy s� wychudzeni, sama sk�ra i ko�ci. � Na Pani�, oni was g�odzili, prawda? Zap�ac� mi za to. Powiedzcie, jak jeste�cie traktowani?

��Jedzenie dostajemy dwa razy dziennie � wyja�ni� Hesz bez gniewu, wskazuj�c na worki, kt�re Othinorczycy rzucili pod �cian� jaskini i kt�re wi�niowie przyj�li bez entuzjazmu. � Suszone mi�so, orzechy, korzenie � dostawali�my to, czym oni si� �ywi�. Nie spos�b polubi� ich kuchni, ale nie, nie g�odzili nas.

��Tak, codziennie rano i po po�udniu � wtr�ci� kto�. � Zawsze nam je przynosz�. Czasami s�yszymy, jak na dworze szaleje wichura, ale zawsze kto� si� pojawia, niezale�nie od pogody. Na tym ich jedzeniu nie mo�na uty�, wiesz przecie�, ksi��� ale nie mo�na powiedzie�, �eby nas g�odzili.

��Nie � wtr�ci� jeszcze kto�. � Nie g�odzili nas.

��Nie. Nie g�odzili.

��Wcale nie.

��W rzeczywisto�ci traktowali nas ca�kiem dobrze.

��Przyzwoici ludzie. Bardzo zacofani, oczywi�cie, ale bior�c pod uwag� okoliczno�ci, wcale nie okrutni.

Harpiriasa zdumia�o to, jak �agodnie, niemal dobrotliwie wi�niowie wypowiadali si� o swych dzikich ciemi�ycielach. A przecie� sprawiali wra�enie chodz�cych szkielet�w! Przesz�o rok przebywali w ciemnej lodowej jaskini, z dala od dom�w, od bliskich, z dala od umi�owanej nauki, umieraj�c na raty i ci�gle jeszcze �yj�c wy��cznie dzi�ki obrzydliwym resztkom jedzenia, kt�rym dzielili si� z nimi Othinorczycy. Dlaczego si� nie z�o�cili? Nie miotali kl�tw na g�owy prze�ladowc�w? Czy�by odci�cie od �wiata do tego stopnia z�ama�o ich wol�, �e wdzi�czni byli nawet za odpadki, kt�re dostawali z �aski barbarzy�c�w, co skazali ich na niewol�?

S�ysza�, �e wi�niowe po miesi�cach� mo�e latach� zaczynaj� kocha� tych, kt�rzy ich uwi�zili, ale trudno mu by�o to zrozumie�.

��Nie macie �adnych pretensji do Othinorczyk�w? � spyta�. � No� oczywi�cie opr�cz pretensji o to, �e zmusili was do pozostania w wiosce wbrew waszej woli?

Odpowiedzia�a mu cisza. Najwyra�niej wi�niowie nie potrafili ju� jasno my�le�. Nieszcz�cie os�abi�o z pewno�ci� zar�wno ich cia�a, jak i umys�y, pomy�la� Harpirias. G��d, ch��d, brak kontaktu ze �wiatem�

��No� zabrali nam nasze okazy � powiedzia� nagle Salvinor Hesz. � Szcz�tki. Bardzo nas to przygn�bi�o. Musicie spr�bowa� je od nich wydosta�.

��Szcz�tki? Wi�c znale�li�cie szkielety smok�w l�dowych?

��Och tak, oczywi�cie, oczywi�cie! Co za odkrycie! Bardzo wyra�ne pokrewie�stwo ze smokami morskimi� niew�tpliwe pokrewie�stwo ewolucyjne!

��Doprawdy?

��Uda�o nam si� wydoby� k�y zaskakuj�cych rozmiar�w, �ebra, kr�gi i wielkie fragmenty samego kr�gos�upa� -Twarz Hesza rozja�ni�a si�, niemal b�yszcza�a podnieceniem, widocznym mimo g�stej brody. � Bez w�tpienia nale�a�y one do najwi�kszego stworzenia, jakie kiedykolwiek zamieszkiwa�o t� planet�. Bez w�tpienia! Z pewno�ci� tak�e s� to szcz�tki przodka smok�w morskich� mo�e to jaka� przej�ciowa forma ewolucyjna� wymagaj�ca oczywi�cie d�ugoletnich studi�w. Ko�ci uszu wskazuj� na przyk�ad, �e zwierz�ta te s�ysza�y zar�wno w powietrzu, jak i pod wod�. Zapiszemy nieznany rozdzia� w badaniach rozwoju �ycia na Majipoorze! A tam, na zboczu, jest do odkrycia wi�cej, znacznie wi�cej! Ods�onili�my zaledwie pierwsz� warstw� i w�a�nie zaczynali�my kopa� g��biej, kiedy Othinorczycy nas odkryli i wzi�li do niewoli.

��A tak�e skonfiskowali wykopaliska. Dano nam do zrozumienia, �e wszystko zakopano z powrotem.

��I to w�a�nie jest najgorsze! � odezwa� si� jaki� g�os z g��bi jaskini. � Dokona� wielkiego odkrycia� takiego odkrycia� i nie m�c dostarczy� dowod�w cywilizowanemu �wiatu. Nie mo�emy opu�ci� Othinoru bez szcz�tk�w! B�dziesz nalega� na ich zwrot, prawda, ksi���?

��Zobaczymy, co da si� zrobi�, ale� tak.

��Musimy dosta� tak�e pozwolenie na kontynuowanie prac. Musicie da� im do zrozumienia, �e nasze wykopaliska maj� wy��cznie cel naukowy, �e dla nich wydobyte przez nas okazy nie maj� najmniejszej warto�ci! I �e plemienni bogowie� je�li ci ludzie wierz� w og�le w jakich� bog�w� nie obra�� si� z powodu naszych prac. Bo chyba dlatego nas uwi�zili. Prawda, ksi���?

��No�

��Z pewno�ci� w gr� wchodzi�y kwestie religijne, czy� nie tak? Z�amali�my jakie� ich tabu?

��Nie wiem, po prostu nie wiem. Przypominam wam, dopiero tu przyby�em, a w�a�ciwe negocjacje nawet si� jeszcze nie zacz�y. W ka�dym razie za��dali od nas traktatu gwarantuj�cego im, �e na zawsze wyrzekniemy si� pr�b wywierania jakiegokolwiek wp�ywu na ich �ycie. Istnieje szansa, �e uda mi si� odzyska� te wasze ko�ci, nie jestem jednak pewien, czy ci ludzi zgodz� si� na jakiekolwiek dalsze prace na swoich terenach.

Naukowcy zaprotestowali g�o�nym ch�rem.

��Poczekajcie! � Harpirias podni�s� d�onie gestem nakazuj�cym cisz�. � Pos�uchajcie mnie. Zrobi�, co tylko mo�liwe, lecz moim celem jest przede wszystkim wynegocjowanie dla was wolno�ci, a i to zapewne nie b�dzie naj�atwiejsze. Je�li uda mi si� w jaki� spos�b odzyska� owoce waszych wysi�k�w i zyska� dla was obietnice na przysz�o��, b�dzie to co� w rodzaju premii. � Spojrza� na nich gro�nie. � Zrozumieli�cie?

Nikt mu nie odpowiedzia�.

Harpirias zdecydowa� si� uzna� milczenie za oznak� zgody.

��No to doskonale. A teraz m�wcie, czy opr�cz skonfiskowania szcz�tk�w wyrz�dzono wam jeszcze jak�� krzywd�, o kt�rej powinienem wiedzie�?

��No� � zaczai jeden z paleontolog�w i zawaha� si� � �jest jeszcze sprawa kobiet.

Harpirias us�ysza�, jak koledzy pr�buj� go uciszy�, widzia�, jak wymieniaj� mi�dzy sob� za�enowane spojrzenia.

��Kobiet? � Rozejrza� si� dooko�a, zdziwiony. � Jak to, kobiet?

��To wyj�tkowo zawstydzaj�ce � wtr�ci� Salvinor Hesz.

��Musz� wiedzie�, o co chodzi z tymi kobietami!

��Przyprowadzaj� nam swoje kobiety � powiedzia� kto� cichutko po chwili ciszy, kt�ra wydawa�a si� trwa� wieczno��.

��Do zap�odnienia � doda� kto� inny.

��I to jest najgorsze � wtr�ci� trzeci. � Najgorsze.

��Co za wstyd!

��Wstr�tne!

��Obrzydliwe!

Teraz, kiedy ju� zdecydowali si� m�wi�, robili to naraz. Do Harpiriasa dociera�y strz�pki zda� i okrzyki, z kt�rych w ko�cu uda�o mu si� z�o�y� ca�� histori�.

Othinorczycy by� mo�e byli dzikusami, niew�tpliwie jednak mieli jakie takie poj�cie o genetyce. Martwi�y ich konsekwencje rozmna�ania si� wewn�trz niewielkiej grupy spo�ecznej. Jako ma�e plemi�, w kt�rym wszyscy spokrewnieni byli ze wszystkimi, przez stulecia �yli w odosobnieniu, niemal w ca�kowicie niedost�pnej g�rskiej kryj�wce i prawdopodobnie ju� do�wiadczali negatywnych skutk�w ograniczenia puli gen�w. Pojawienie si� dziewi�ciu paleontolog�w zdecydowali si� uzna� za dar niebios � ca�kiem nowy materia� genetyczny. Przez ca�y czas niewoli wi�niom podsuwano wi�c kobiety celem zap�odnienia. Zdaniem paleontolog�w pierwsze ich dzieci ju� si� urodzi�y, a dalsze urodz� si� w bli�szej i dalszej przysz�o�ci.

Harpirias s�ucha� tego wszystkiego niemal nieprzytomny z gniewu i bardzo zaniepokojony. Nareszcie w pe�ni zrozumia�, dlaczego w noc uczty c�rka Toikelli czeka�a na niego w kwaterze.

��I dzia�o si� tak od samego pocz�tku? � zapyta�.

��Oczywi�cie, od samego pocz�tku � odpar� Sahdnor Hesz.

��Co par� dni wraz z �ywno�ci� ci ludzie przyprowadzaj� nam kilka kobiet i zostawiaj� je na noc. Najwyra�niej oczekuj�, �e je� obs�u�ymy.

��Czy widzia�e� te ich kobiety, panie? � wykrzykn�� Vinin Salal. � Czy wiesz, jak �mierdz�? To wi�cej ni� fizyczna i moralna tortura, to wr�cz zbrodnia przeciw estetyce!

Harpirias us�ysza� parskni�cie Korinaama. Obrzuci� Metamorfa w�ciek�ym spojrzeniem, sam nie potrafi� jednak ukry� pewnego rodzaju rozbawienia. W normalnej sytuacji zapewne niewielu spo�r�d tych powa�nych, zapalonych uczonych interesowa�o si� kobietami bardziej ni� on, powiedzmy, kopalnymi szcz�tkami dawno wymar�ych gatunk�w zwierz�t. �eby tego rodzaju ludzi u�y� jako byk�w rozp�odowych! Oburzaj�ce� ale mia� wra�enie, �e jest w tym tak�e co� komicznego. Je�li za� chodzi o poczucie pi�kna� c�, paleontologom sporo brakowa�o do idea�u m�skiej urody, a miesi�ce niewoli sprawi�y, �e nie powinni wspomina� o brzydkim zapachu jakichkolwiek cia�.

Nic nie szkodzi, pomy�la� jednak Harpirias. Wi�ni�w nie wolno traktowa� w ten spos�b. Rozumia� ich z�o�� i gorycz. Patrzy� teraz na nich z wi�ksz� sympati� ni� poprzednio.

��To, co wam zrobiono, jest obrzydliwe � powiedzia� cicho.

��Po prostu z�e.

��Pierwszej nocy, oczywi�cie, trzymali�my si� od nich z daleka � t�umaczy� Vinin Salal. � Nie przysz�o nam nawet do g�owy, by tkn�� je cho�by paluszkiem. Jednak rankiem donios�y stra�nikom o tym, co si� zdarzy�o � czy raczej nie zdarzy�o � i nie dostali�my jedzenia. Nast�pnego dnia przyniesiono nam �ywno��, zjawi�y si� tak�e dwie nowe kobiety. Odby�a si� ma�a pantomima, podczas kt�rej pokazano nam wyra�nie: kobiety -�ywno��, �ywno�� � kobiety. Bardzo szybko zrozumieli�my, czego od nas oczekuj�.

��Ci�gn�li�my losy � odezwa� si� jaki� g�os z najdalszego k�ta. � Wypad�o na dw�ch z nas. No i tak to si� odbywa od tamtej pory.

��Dlaczego jednak jeste�cie tacy pewni, �e chodzi o� hodowl�? � spyta� Harpirias. � Mo�e Othinorczycy pragn�� hmm� os�odzi� wam niewol�?

Salvinor Hesz u�miechn�� si� ponuro.

��Gdyby tylko o to chodzi�o! Nie, wiemy, �e jest inaczej. Przez tak d�ugi czas poznali�my troch� ich j�zyk. Nowe kobiety, kiedy si� pojawiaj�, m�wi� o ci��y. M�wi�: �Mnie te� dajcie dziecko! Nie odsy�ajcie mnie pustej! Kr�l b�dzie w�ciek�y, je�li nie poczn�!� Nie ma �adnych w�tpliwo�ci, one s� niemal zdesperowane!

��Wkr�tce sami si� przekonacie � stwierdzi� Vinin Salal. -Kr�l i was zechce w to wci�gn��. Zw�aszcza ciebie, ksi���, z twoj� b��kitn� krwi�. Zapami�taj moje s�owa. Kr�l zechce� ach� os�odzi� wam pobyt w swej wiosce, dok�adnie tak jak to mia�o miejsce z nami. I co wtedy zrobicie?

Harpirias u�miechn�� si�.

��Nie jestem jego wi�niem � o�wiadczy�. � A wkr�tce i wy przestaniecie nimi by�.

Tego wieczora, nied�ugo po tym, jak Harpirias powr�ci� do wioski po rozmowie z uwi�zionymi naukowcami, w okoliczno�ciach niemal identycznych jak poprzednio, ze skalnej �ciany zrzucono drugiego zmasakrowanego hajbaraka. O zmierzchu na jednym ze szczyt�w otaczaj�cych wiosk� g�r, cho� w innym miejscu ni� poprzednio, pojawi�y si� drobne, poruszaj�ce si� we w�ciek�ym ta�cu postacie, wyra�nie widoczne na tle szybko ciemniej�cego nieba. Zmasakrowane cielsko wielkiego zwierza spad�o, kilkakrotnie obijaj�c si� o ska�y, i run�o obok pa�acu niedaleko miejsca, w kt�rym wyl�dowa�o poprzednie.

Odg�osy zamieszania wywabi�y Harpiriasa z kwatery. Na dworze zasta� kr�la kipi�cego strasznym gniewem, wymachiwa� pi�ciami w kierunku szczytu i wydawa� gniewne komendy wojownikom. Po raz kolejny cia�o bestii usuni�to z pola widzenia, po raz kolejny placyk poddano rytualnemu oczyszczeniu. Do p�na w nocy ci�gn�y si� ch�ralne �piewy.

Rankiem nast�pnego dnia odby�a si� kolejna tura negocjacji, kt�r� trudno by�o uzna� za udan�. Korinaam zdradza� niepok�j jeszcze przed jej rozpocz�ciem.

��Oka� mu dzi� cierpliwo��, ksi��� � ostrzeg� Harpiriasa, kiedy wchodzili do pa�acu. � B�dzie w�ciek�y. Nie wolno sprowokowa� go nawet gestem. Pozwol� sobie zasugerowa�, by� po prostu wyrazi� gniew z powodu �mierci �wi�tego hajbaraka i natychmiast poprosi� o od�o�enie sesji.

��Tracimy czas, Korinaamie. Musz� spyta� go o t� obrzydliw� spraw� zmuszania wi�ni�w do spania z kobietami plemienia.

��Zr�b to innego dnia, ksi���. Prosz�. Bardzo prosz�.

��To ju� nie twoja sprawa � orzek� Harpirias.

Okaza�o si� jednak, �e nie ma wielkich szans na narzucenie tematu rozmowy. Kr�l sprawia� wra�enie g��boko wstrz��ni�tego. Ponury, zatopiony w my�lach, zapewne tak�e niecierpliwy, powita� ich zaledwie kr�tkim warkni�ciem i niedba�ym gestem r�ki.

Harpirias rozkaza� Zmiennokszta�tnemu rozpocz�� od oznajmienia, �e chcia�by poruszy� pewne kwestie dotycz�ce sposobu traktowania zak�adnik�w. Uzna�, �e w przypadku tego ��dania ryzyko jest do przyj�cia. Korinaam sprawia� wra�enie, jakby by� innego zdania, niemniej jednak � o ile mo�na to by�o oceni� � raz przynajmniej wykona� wydany mu rozkaz.

Toikella, skulony na imponuj�cym tronie, nie odpowiedzia�. Chrz�kn�� tylko i wzruszy� ramionami.

��Powiedz, �e chodzi mi o kobiety, kt�re s� do nich wysy�ane � m�wi� dalej Harpirias. � Niepokoi mnie, �e co� takiego w og�le si� odby�o. Czuj� si� zmuszony z�o�y� stanowczy protest przeciwko takim praktykom.

��Ksi���, b�agam uni�enie�

��Powiedz mu! Powiedz mu dok�adnie to, co ci rzek�em. Korinaam z rezygnacj� skin�� g�ow�. Obr�ci� si� i kr�tko przem�wi� do kr�la.

Tym razem odpowied� dostali natychmiast � i to gwa�town�. Twarz Toikelli zrobi�a si� nagle krwistoczerwona. Kr�l bi� pi�ciami w por�cze tronu, charcz�c nieludzko. Kiedy odzyska� panowanie nad sob�, nieco spokojniej powiedzia� co� Metamorfowi; m�wi� jednak uroczy�cie, ponuro, bez w�tpienia a� gotowa� si� z gniewu. W�ciek�o�� ogarnia�a go stopniowo w trakcie tyrady.

��No i widzisz, ksi���? � spyta� z wy�szo�ci� Korinaam.

��Co on m�wi?

��Og�lnie � �e nie jest zainteresowany w poruszaniu w negocjacjach tego tematu. �e temat �w negocjacjom nie podlega, a poza tym jego zdaniem nie masz kwalifikacji do omawiania go. Nawiasem m�wi�c, u�ywa� pogardliwego s�owa.

��Pogardliwego?

��Stosowanego wtedy, gdy podaje si� w w�tpliwo�� m�sko�� przeciwnika.

Teraz gniew ogarn�� te� Harpiriasa.

��To on nadal czepia si� tego �lubu? Dobrze, przeka� mu�

��Zaraz! � przerwa� Korinaam. Kr�l m�wi� nadal.

��M�wi� m�wi, �e mamy natychmiast zej�� mu z oczu. Dzisiaj nie b�dzie negocjacji. Rozmowy zostaj� odwo�ane.

��Czy z powodu �mierci hajbaraka?

��Nie tylko. Sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. Od pocz�tku by� zirytowany, a ty tylko rozgniewa�e� go jeszcze bardziej. Dok�adnie przed tym ci� ostrzega�em, ksi���. Doprowadzi� si� do dzikiej w�ciek�o�ci. Musimy zej�� mu z oczu, ju�, natychmiast.

��To jaki� �art! Kolejny zmarnowany dzie�! Zima nadejdzie, nim w og�le�

��Nie mamy wyboru. Gdyby� rozumia�, co m�wi, doszed�by� do tego samego wniosku, ksi���. Idziemy. Idziemy! Lada chwila zacznie w nas rzuca� kawa�kami tronu. � Korinaam szarpa� nerwowo r�kaw kaftana Harpiriasa. � Idziemy, ksi���!

��Dobrze � powiedzia� Harpirias, a kiedy znale�li si� ju� na placyku, spyta�: � Dlaczego w�a�ciwie dosta� tego ataku sza�u?

��Z powodu twego �lubu czysto�ci, ksi���. Jemu chodzi przede wszystkim o to, a nie o wi�ni�w czy cokolwiek innego. Kiedy wspomnia�e� o wysy�anych zak�adnikom kobietach, przypomnia�e� mu o czym�� o tym, �e oddali�e� jego c�rk�.

��Moja czysto�� to nie jego sprawa.

��Ale� wr�cz przeciwnie, ksi���. Jest dok�adnie tak, jak wczoraj w jaskini powiedzieli wi�niowie: spodziewa si�, �e sp�odzisz mu nast�pc� tronu. W�ciek� si�, poniewa� odes�a�e� jego c�rk� i rozmowy w og�le si� nie zaczn�, p�ki nie po�o�ysz si� z ni� i nie sp�odzisz kr�lowi syna Koronala.

��Syna Koronala!? � wrzasn�� Harpirias. � Czy tego w�a�nie si� po mnie spodziewa?

W nieprzeniknionych oczach Zmiennokszta�tnego zab�ys�o co� na kszta�t przewrotnej rado�ci. Mimo to milcza�.

��Na mi�o�� Bogini, Korinaamie, widzisz, do czego doprowadzi�e�? Powtarza�em ci� powtarza�em ci wielokrotnie, �e nie podoba mi si� pomys�, by pozwoli� Toikelli wierzy�, �e jestem Lordem Ambinole'em. Co najmniej trzykrotnie poleca�em ci, �eby� wyprowadzi� go z b��du. Za ka�dym razem odmawia�e� spe�nienia mojego rozkazu i teraz� sam widzisz. Chce mie� za wnuka syna Koronala! Jak mam tego dokona�? Nie jestem Koronalem! Nie, nie, nie!

��W twoich �y�ach p�ynie kr�lewska krew, ksi���.

��Kr�lewska krew sprzed tysi�ca lat!

��Mimo wszystko. Tw�j przodek by� wielkim w�adc�. Nawet je�li sam nie jeste� Koronalem, mo�emy wyja�ni� mu, �e pochodzisz z linii Koronala. Sp�od� dziecko, a Toikella b�dzie szcz�liwy.

��Sp�odzi� dziecko! � Harpirias a� be�kota� z w�ciek�o�ci. -Co ty gadasz!

��Czy to naprawd� takie straszne? Dziewczyna wyda�a mi si� ca�kiem �adna.

Harpirias odetchn�� g��boko.

��A co ty mo�esz o tym wiedzie�? Wygl�d dziewczyny nie ma zreszt� nic do rzeczy. Po prostu nie mam zamiaru� Nie -powt�rzy� ponuro. � A teraz wracamy i powiedz mu wreszcie, kim rzeczywi�cie jestem.

��Zabije nas, ksi���. � Tym razem w g�osie Metamorfa nie s�ysza� kpiny.

��M�wisz powa�nie?

��Toikella uwa�a ci� za w�adc�. Za p�no ju�, by wyprowadza� go z b��du. Za wiele dumy zainwestowa� w sytuacj�, w kt�rej wielki Koronal Majipooru przyje�d�a do jego wioski i prosi go o �ask�. Je�li teraz powiemy mu, �e pozwolili�my, by pozostawa� w b��dzie, zabije nas bez chwili wahania. Mo�esz mi wierzy�, ksi���.

��Lecz przecie� oznacza�oby to wojn�! Jego Wysoko�� wys�a�by tu armi�, a jego samego uwi�zi� na reszt� �ycia!

��Toikella nie ma przecie� poj�cia o zakresie w�adzy Jego Wysoko�ci � zauwa�y� Korinaam. � Jak wiesz, uwa�a Jego Wysoko�� za wodza plemiennego, nie wa�niejszego i nie pot�niejszego ni� on sam. Wierzy tak�e, �e nikt nie zdo�a dokona� inwazji na jego wiosk�. Oczywi�cie Jego Wysoko�� wyprowadzi go z b��du, ale nas to przecie� nie wskrzesi, prawda?

Beznadziejna sprawa. Beznadziejna. Harpirias zorientowa� si�, �e konsekwentnie odmawiaj�c wyprowadzenia kr�la z b��du, Korinaam wp�dzi� go w �lep� uliczk�.

Powr�ci� do kwatery, by przemy�le� sytuacj�.

Zachowa� si� jak kompletny idiota, pozwalaj�c Korinaamowi na kontynuowanie tego bezsensownego nieporozumienia. Wdepn�� w bagno. Musi nadal gra� t� idiotyczn� fars� albo spadnie wisz�cy mu nad g�ow� miecz, musi udawa� pana G�ry Zamkowej � a jako pan G�ry Zamkowej musi tylko� sp�odzi� kr�lowi potomka, w kt�rego �y�ach krew w�adcy Majipooru zmieszana b�dzie z krwi� wodza Othinoru�

Lecz przecie� udawanie Koronala to oczywista zbrodnia zdrady stanu! Niezale�nie od wszelkich wyja�nie�, jakich m�g�by udzieli� na dworze, nie wolno mu jej pope�ni�. Mimo to� mimo to�

Lord Harpirias, Koronal Majipooru!

Przecie� mo�e udawa� Koronala, a skoro maskarada ta s�u�y wy�szym celom� skoro s�u�y wype�nieniu misji uwolnienia zak�adnik�w� Przecie� potrafi zachowywa� si� jak kr�l, prawda? Przecie� jest w stanie w�drowa� po tym nieszcz�snym pa�stewku wiecznego lodu, jakby rzeczywi�cie by� panem G�ry Zamkowej, jakby rzeczywi�cie zasiada� na wspania�ym tronie Confalume'a, jakby na czole nosi� koron� ze znakiem gwiazdy� prawda? Prawda? Sk�d niby Toikella ma wiedzie�, �e tak nie jest?

Nie. Przecie� to zwyk�y idiotyzm!

Harpirias nie wyobra�a� siebie ani jako Koronala, ani jako starca. Jest przecie� Harpiriasem z Muldemar, m�odym m�czyzn� z linii Prestimiona, pomniejszym ksi�ciem w�r�d arystokrat�w G�ry Zamkowej. I nadal pragnie by� wy��cznie Harpiriasem z Muldemar. Bycie Harpiriasem z Muldemar najzupe�niej wystarczy mu do szcz�cia. Nie ma wi�kszych ambicji. Podawa� si� za kogo� innego � za w�adc� �wiata � nawet tu, nawet na chwil�, nawet wy��cznie po to, by zado��uczyni� dyplomatycznej konieczno�ci, to groteskowe w swej g�upocie �wi�tokradztwo.

Zdawa� sobie spraw�, �e nieporozumienie spowodowane przez Korinaama musi zosta� wyja�nione. �e je�li nie zostanie, sytuacja mo�e si� pogorszy�.

Lecz jak je wyja�ni�?

Na to pytanie Harpirias nie znalaz� odpowiedzi. W ciemno�ciach swej kwatery samotnie szuka� jej do p�nej nocy.

Przerwa� mu dobiegaj�cy zza zas�ony kobiecy g�os, wypowiadaj�cy cicho s�owa, kt�rych nie potrafi� zrozumie�.

��Kto tam? � spyta�, cho� nie mia� w�tpliwo�ci, kto go odwiedzi�.

Dziewczyna znowu przem�wi�a. Jej g�os sprawia� wra�enie nie tyle prosz�cego, ile wr�cz b�agalnego.

Harpirias podszed� do progu. Odsun�� zast�puj�c� drzwi sk�rzan� p�acht�. Tak, to by�a ona, ciemnow�osa c�rka kr�la, kt�ra przysz�a do niego po uczcie. Dzi� mia�a jednak znacznie bardziej formalny str�j, p�aszcz ze wspania�ych bia�ych sk�r i wysokie sk�rzane buty. We w�osy wplot�a jaskraw�, ciemnoczerwon� wst��k�, jej g�rn� warg� przebija� cienki kawa�ek ko�ci zaostrzony z obu ko�c�w � ozdoba bez w�tpienia rytualna, oznaczaj�ca przynale�no�� plemienn�. Dziewczyna sprawia�a wra�enie przera�onej. Szeroko rozwarte, nieruchome oczy wpatrywa�y si� w niego, ca�a si� trz�s�a, cho� najwyra�niej nie z ch�odu, jeden z policzk�w drga� jej spazmatycznie. Harpirias przez d�u�sz� chwil� po prostu sta� w progu, nie maj�c zielonego poj�cia, co powinien zrobi� lub powiedzie�.

��Nie � odezwa� si� w ko�cu, naj�agodniej, jak potrafi�. -Bardzo mi przykro. Po prostu nie mog� tego zrobi�. Nie mog�! � U�miechn�� si� smutno, potrz�sn�� g�ow�, palcem wskazuj�c korytarz. � Czy rozumiesz, co m�wi�? Musisz odej��. ��dasz ode mnie czego�, czego nie mog� ci da�.

Dziewczyna trz�s�a si� niemal tak, jakby dosta�a konwulsji. Wyci�gn�a do niego r�ce. Palce jej dr�a�y.

��Nie! � szepn�a i Harpirias ze zdumieniem stwierdzi�, �e m�wi w jego j�zyku. � Prosz� b�agam�

��Znasz majipoorski?

Najwyra�niej nie zna�a go jednak zbyt dobrze. Mia� wra�enie, �e powtarza z pami�ci raz wyuczone s�owa.

��B�agam� b�agam� przysz�am�?

Korinaam j� tego nauczy�! � pomy�la� nagle Harpirias. Jakie to do niego podobne. Zn�w potrz�sn�� g�ow�.

��Nie mo�esz. Nie wolno ci. Po prostu nie mam zamiaru�

��Prosz�!

W jej g�osie s�ysza� straszliwe napi�cie. Ledwie trzyma�a si� na nogach.

Po tym, co zobaczy�, po prostu nie o�mieli� si� jej odes�a�. Westchn�� i skin�� d�oni�, zapraszaj�c kr�lewsk� c�rk� do swego pokoju. Tylko na chwil�, powiedzia� sobie. Tylko na chwil�, to szale�stwo przecie� zaraz si� sko�czy.

Dziewczyna niemal wpad�a do lodowatego wn�trza. Ca�a dygota�a. Zapragn�� przytuli� j�, pocieszy�, ale nie m�g� sobie na to pozwoli�. Teraz najwa�niejsze by�o zachowanie dystansu.

C�rka Toikelii najwyra�niej nie mia�a mu nic wi�cej do powiedzenia, przynajmniej w zrozumia�ym j�zyku. Pr�bowa�a pokaza� co� na migi: podnosi�a r�ce wysoko nad g�ow�, po czym opuszcza�a je, wyprostowane, wzd�u� bok�w, kilka razy z rz�du. Harpirias usilnie pr�bowa� domy�li� si�, o co jej chodzi. Co� du�ego� czy�by pokazywa�a mu g�r�? Czy�by mia�o to co� wsp�lnego ze zrzuconymi ze ska�y zwierz�tami?

Zatoczy�a d�oni� �uk, od g�owy do kolan. Brzuch? Dawa�a mu do zrozumienia, �e oczekuje zaj�cia w ci���? By� mo�e nie. Zn�w pokaza�a g�r�. I brzuch. Przygl�da� si� jej, nic nie pojmuj�c. Otwar�a usta, wskaza�a na z�by. G�ra. Brzuch. Z�by.

Harpirias potrz�sn�� g�ow�.

Dziewczyna przerwa�a na chwil�. Namy�la�a si�, a potem wyci�gn�a przed siebie r�ce, trzymaj�c je pod k�tem do pod�ogi, jakby chcia�a podkre�li� rozmiar, i na sztywnych nogach zacz�a szybko chodzi� po pokoju. Sprawia�o to zabawne wra�enie, ale Harpirias nadal nie pojmowa�, o co w�a�ciwie chodzi.

��Zwierz�? Wielkie zwierz�? Hajbarak?

��Nie. Nie!

Jego brak domy�lno�ci najwyra�niej mocno j� rozz�o�ci�. G�ra. Brzuch. Z�by. Zabawny, szybki krok. Sztywne nogi.

Tym razem poj�� wreszcie. Chodz�ca g�ra� wielki brzuch� z�by� wielki brzuchaty cz�owiek o niezwyk�ych z�bach!

��Toikella! � krzykn�� Harpirias.

Dziewczyna rado�nie skin�a g�ow� � wreszcie si� dogadali � po czym zn�w popad�a w zamy�lenie. Harpirias czeka�. Wreszcie, tak jak poprzednim razem, wskaza�a g�r� rzuconych na pod�og� futer, poklepa�a si� po piersi i wyci�gn�a do niego d�o�. Ju� chcia� powt�rzy�, �e nie ma zamiaru i�� z ni� do ��ka, kiedy po raz kolejny odegra�a mu Toikell�, wyd�a policzki i spojrza�a w�ciekle, co z pewno�ci� oznacza�o gniew kr�la, po czym zacz�a skaka� dziko, pokazuj�c, �e w r�ku trzyma miecz lub mo�e w��czni�. Nagle skuli�a si�, przycisn�a d�onie do brzucha i wywr�ci�a oczami. Zosta�a zraniona. Umiera�a.

��Toikella zabije ci�, je�li si� z tob� nie prze�pi�? � upewni� si� Harpirias. � O to ci chodzi, prawda?

Spojrza�a na niego bezradnie, nic nie pojmuj�c. Spr�bowa� jeszcze raz, m�wi� wolniej i g�o�niej.

��Kr�l� ci� zabi�

Dziewczyna wzruszy�a ramionami i jeszcze raz odegra�a ca�� scenk�.

��Zabi� nas oboje? � spyta� Harpirias. � A mo�e tylko mnie? Kolejne pr�by nawi�zania kontaktu spe�z�y na niczym.

Go�� najwyra�niej wypowiedzia� ju� wszystkie cztery czy pi�� majipoorskich s��w, kt�rych si� nauczy�, on za� zna� zaledwie dwa czy trzy s�owa w obcym j�zyku, �adne nie pasowa�o do sytuacji. W oczach kr�lewskiej c�ry wyra�nie widzia� jednak b�aganie. Patrzy�a na niego rozpaczliwie, od czasu do czasu zerkaj�c na futra. Raz jeszcze zdawa�a si� na jego �ask�.

Harpirias u�wiadomi� sobie, �e najprawdopodobniej prawid�owo odczyta� t� pantomim�. Ojciec rozkaza� jej urodzi� nast�pc� tronu. Nie mia� zamiaru akceptowa� odmowy. Je�li, jak poprzednio, zostanie odes�ana, kr�lewska furia zmieni si� w ��dz� krwi.

Nie wiedzia�, kto mia�by pa�� ofiar� tej furii � on, ona, oboje? � to jednak nie wydawa�o si� najwa�niejsze. Wystarczy�a mu �wiadomo��, �e je�li nie podda si� nieugi�tej, �lepej woli kr�la, dojdzie do zbrodni. Znalaz� si� mi�dzy m�otem a kowad�em, tkwi� w pu�apce pomi�dzy cynicznymi �garstwami Korinaama i dynastycznymi oczekiwaniami Toikelli, i nie mia� wyboru.

��No, dobrze � powiedzia� dziewczynie. � Chod�. Zrobi� ci ksi���tko, je�li tw�j ojciec tak bardzo go pragnie.

Nie spodziewa� si�, by dziewczyna zrozumia�a jego s�owa, i rzeczywi�cie ich nie zrozumia�a, gdy jednak uj�� j� za przegub i poprowadzi� w stron� futer, jej oczy rozb�ys�y i o nieporozumieniu nie mog�o ju� by� mowy. Z radosn�, rozpromienion� twarz� wydawa�a si� niemal �adna.

Przecie� i przedtem wcale nie by�a odpychaj�ca, pomy�la� Harpirias. Nieco zbyt mocno zbudowana, zbyt muskularna jak na m�j gust, no i niezbyt czysta, a poza tym szczerby po przednich z�bach nie wygl�daj� najpi�kniej, ale mimo wszystko�

Przecie� on, Harpirias, nie m�g� uchodzi� za wz�r cn�t. Swego czasu sp�dzi� przyjemne chwile z niejedn� m�od� kobiet�, kt�rej wygl�d i maniery pozostawia�y wiele do �yczenia. Dawno, dawno temu by�a na przyk�ad rudow�osa tancerka z Bombifale o p�on�cych oczach i wysokim, ochryp�ym g�osie handlarki ryb, by�a te� smuk�onoga, kln�ca jak marynarz �onglerka z miasta rozrywek, Morpin Wysokiego, by nie wspomnie� ju� o pewnej szerokiej w biodrach �owczym, kt�r� spotka� podczas samotnej wyprawy w lasy Normork i kt�ra jego, w�wczas osiemnastoletniego, nauczy�a paru rzeczy, o jakich w tym wieku nie ma si� na og� zielonego poj�cia�

By�y i inne. Wi�cej ni� kilka, o wiele wi�cej ni� kilka. Je�li teraz musi doda� do tej listy ciemn� barbarzy�sk� dziewczyn� o niedomytej twarzy� to co? Harpirias powt�rzy� sobie tylko, �e dyplomaci musz� wykaza� si� przer�nymi umiej�tno�ciami, a gdyby trwa� w starokawalerskim uporze i nie spe�ni� tego szczeg�lnego ��dania Toikelli, jego misja najprawdopodobniej sko�czy�aby si� niepowodzeniem. Spe�nienie marze� kr�la sta�o si� w ten spos�b jego obowi�zkiem s�u�bowym. Nie by� oczywi�cie Koronalem, cho� Toikella z uporem go za Koronala uwa�a� � jednak krew Koronal�w rzeczywi�cie p�yn�a w jego �y�ach i to musi wystarczy� w�adcy Othinoru.

Musi mu wystarczy�.

No wi�c dobrze. Doskonale.

Rozwi�za� okrywaj�cy go�cia bia�y, futrzany p�aszcz. Przytrzyma� go, a dziewczyna b�yskawicznie si� z niego wysun�a.

Pod p�aszczem by�a naga. Cia�o mia�a twarde, umi�nione, piersi niewielkie, �adnie zaokr�glone biodra. Najwyra�niej wysmarowa�a si� czym� od st�p do g��w -zastanowi� si� przez chwil�, czy przypadkiem nie t�uszczem hajbaraka � by�a wi�c g�adka i przyjemnie �liska w dotyku, a poza tym nie cuchn�a a� tak silnie.

Opadli razem na g�r� futer. Harpirias szybko wsun�� si� pod stert�; w lodowej komnacie by�o zbyt zimno, by pragn�� przez d�u�szy czas wystawia� nagie cia�o na �wie�e powietrze. Cho� dziewczyna najwyra�niej wola�aby pozosta� na futrach ni� w futrach, zrozumia�a jednak intencje go�cia i ju� po chwili znalaz�a si� przy jego boku. Kiedy ju� zabezpieczyli si� przed mrozem i le�eli przytuleni i dobrze okryci, roze�mia�a si�, po�o�y�a mu d�o� na piersi, przewr�ci�a go i znalaz�a si� na g�rze.

��Tak najbardziej ci si� podoba? Dobrze. Doskonale. Jak sobie �yczysz.

Dziewczyna u�miechn�a si� szeroko. Oczy b�yszcza�y jej rado�nie, jakby by�a to dla niej swego rodzaju gra. Harpirias zastanawia� si� przez chwil�, ile ma lat. Dwadzie�cia? Mo�e mniej? Pi�tna�cie?

Nie spos�b powiedzie�.

Chcia� j� poca�owa�, ale odwr�ci�a g�ow�. Najwyra�niej jej lud nie zna� tego zwyczaju. Niech b�dzie, pomy�la�. Przebijaj�ca g�rn� warg� ko�� rzeczywi�cie sprawi�aby spore k�opoty.

C�rka Toikelli wypowiedzia�a jakie� s�owa w swoim j�zyku. �Nie rozumiem� � odpar�. Roze�mia�a si� i powt�rzy�a. Czy�by by� to wyraz mi�osnej pasji? Z jakiego� powodu mia� co do tego spore w�tpliwo�ci. Mo�e po prostu podawa�a mu swe imi�?

��Harpirias � powiedzia�. � Nazywam si� Harpirias. A ty? Zachichota�a. Powiedzia�a co�, jedno s�owo i powt�rzy�a je niemal natychmiast. Zapewne mia�o spore znaczenie, ale on oczywi�cie zupe�nie nie wiedzia�, o co chodzi.

��Shabilikat? � spr�bowa�.

Jeszcze raz powt�rzy� i wywo�a� u niej wybuch niemal histerycznego �miechu.

��Shabilikat? Shabilikat? � m�wi�, co najwyra�niej uznane zosta�o za rzecz wyj�tkowo �mieszn�. W ko�cu dziewczyna przerwa�a mu, k�ad�c d�o� na jego ustach i niemal w tym samym momencie �cisn�a mocnymi nogami jego tali�, dosiadaj�c go w spos�b, kt�ry pozbawi� go ochoty do kontynuowania rozmowy.

By�a to noc d�uga� i bardzo pracowita oraz o wiele przyjemniejsza, ni� Harpirias mia� prawo si� spodziewa�, chocia� styl ich mi�o�ci m�g� wydawa� si� co najmniej dziwny cz�owiekowi przyzwyczajonemu do znacznie bardziej wyrafinowanych kobiet z majipoorskiej �mietanki towarzyskiej. Bez przykro�ci dostosowa� si� jednak do pasji dziewczyny, do jej silnych d�oni, gwa�townych ruch�w i wybuch�w nieopanowanego �miechu w najbardziej po temu nieodpowiednich momentach. C�rka Toikelli wydawa�a si� nienasycona � jego jednak, po wielu miesi�cach nieprzerwanej abstynecji, bynajmniej to nie martwi�o.

W trakcie tej zabawy przykrywaj�ce ich futra polecia�y gdzie� na bok, Harpirias jednak w�a�ciwie nie zwr�ci� uwagi na ch��d. W ko�cu � nie mia� poj�cia, po ilu godzinach � zapad� w ci�ki sen, tak jak wpada si� w studni�, a kiedy si� znacznie p�niej ockn��, odkry�, �e dziewczyna okry�a go troskliwie i opu�ci�a pok�j.

Nie wiedzia� naturalnie, czy spe�ni�o si� �yczenie Toikelli i czy tej nocy pocz�ty zosta� nast�pca tronu, powiedzia� sobie jednak, �e je�li nie uda�o mu si� dzi�, to c�, bez przykro�ci spr�buje wype�ni� swe dyplomatyczne obowi�zki jutro.

Nast�pnego dnia kr�l by� w znacznie lepszym nastroju. Powita� Harpiriasa przy wej�ciu do sali tronowej u�ciskami oraz entuzjastycznymi przyjacielskimi rykami, po czym zacz�� si� lubie�nie u�miecha�, mruga� i poszturchiwa� go, a� ksi��� skrzywi� si� i nieco zawstydzi�. Najwyra�niej c�rka zda�a mu pe�n� i ca�kowicie satysfakcjonuj�c� relacj� ze zdarze� ostatniej nocy.

Mimo wszystko kr�l nie da� si� wci�gn�� w �adne szczeg�owe negocjacje. Korinaam mia� najwyra�niej racj� � ten cz�owiek nie znosi�, kiedy go pop�dzano.

Harpirias nakaza� Zmiennokszta�tnemu w uprzejmych s�owach poprosi� o rozmow� na temat poprawy losu zak�adnik�w. Toikella odpowiedzia� ch�odno, kr�tko; nie rozumiej�c go, Harpirias bez k�opotu zorientowa� si� jednak, �e spotka�a go odmowa.

Spojrza� na Korinaama.

��M�wi �nie�, prawda? � upewni� si�.

��Kr�l pragnie zapewni� ci� ksi���, �e wszystkie twoje �yczenia zostan� wys�uchane i spe�nione, twierdzi jednak, �e nie nadszed� jeszcze czas, by� je wyjawi�. Za trzy dni wybiera si� na wypraw� my�liwsk�. Anga�owanie si� w jakiekolwiek inne sprawy, p�ki z niej nie wr�ci, przynios�oby mu pecha.

��A kiedy wr�ci? Po tygodniu? Miesi�cu?

��Po dw�ch dniach. Jeden zabierze mu droga w g�ry, jeden powr�t. By� mo�e wyprawa potrwa trzy dni, je�li trzeba b�dzie tropi� zwierzyn�

��Na Pani�! Je�li tak dalej p�jdzie, nigdy nie�

��Otrzymujesz zaproszenie na t� wypraw� � nie da� sobie przerwa� Metamorf. � Doradzam przyj�cie go. Letnie kr�lewskie polowanie to wielkie �wi�to i obyczaj tego ludu. Zaproszenie do udzia�u w nim jest wyrazem wielkiej �aski.

��Przyjmuj� je � powiedzia� Harpirias, nieco u�agodzony, cho� zw�oka troch� go rozdra�ni�a.

Ca�� porann� rozmow� po�wi�cono wi�c szczeg�owemu planowaniu wyprawy, kiedy za� wracali ju� z Korinaanem do kwater, Harpirias spyta�:

��Nauczy�e� dziewczyn� s��w takich jak �prosz� czy �wchodz�, prawda?

��Mia�em wra�enie, �e sytuacja jest niebezpieczna. Potrzebowa�a mojej pomocy.

��Niebezpieczna dla kogo?

��Kr�l �le przyj�� wiadomo��, �e pierwszej nocy jej si� nie uda�o. Uwa�a�, �e pope�ni�a co� w rodzaju zdrady. Niedobrze jest narazi� si� na niech�� barbarzy�skiego w�adcy.

��Czy twoim zdaniem rozkaza�by j� zabi�, gdybym nie dopu�ci� do�

��Mog�oby si� tak zdarzy�. Uzna�em, �e nie powinno doj�� do tego. Kr�l by� zdecydowany postawi� na swoim. Gdyby tej si� nie uda�o, wys�a�by ci jak�� inn� kobiet�.

��Niew�tpliwie masz racj�. � Przeszli jeszcze kilka krok�w i Harpiriasowi przysz�a do g�owy pewna my�l.

��S�uchaj, a nie wiesz, co po othinorsku znaczy �shabilikat�? � spyta�.

��Co?

��Shabilikat � powt�rzy� Harpirias. � W ka�dym razie brzmia�o to jako� podobnie. Powtarza�a to s�owo, kiedy ju� mieli�my� w�a�nie zamierzali�my�

��Prosz� powt�rzy� je raz jeszcze?

Harpirias powt�rzy� �shabilikat� powoli, dok�adnie. Korinaam nie zareagowa� od razu. Milcza�, a potem roze�mia� si�, co by�o � jak na niego � ca�kiem niezwyk�e. Najpierw chichota� po cichu, lecz po chwili ju� �mia� si� w g�os.

��Wi�c to co� zabawnego?

��Raczej obscenicznego. Tak� okropnie� obrzydliwie� � Metamorf wydawa� si� po prostu zafascynowany. � Oczywi�cie wypowiadasz je straszliwie, naprawd� brzmi� � i wyda� z siebie d�wi�k o podobnej liczbie sylab, pe�en jednak szorstkich niemal nie do wypowiedzenia sp�g�osek spi�trzonych jedna na drugiej jak g�azy na osypisku. � Czy tak brzmia�o to, co powiedzia�a?

��Chyba tak. O co jej chodzi�o?

Korinaam zawaha� si�. Chichota� w spos�b, kt�ry sprawia�, �e Harpirias mia� ochot� da� mu w pysk.

��Nie potrafi� powiedzie� tego g�o�no. To zbyt okropne.

��Daj spok�j. Nie jeste� dzieckiem, Korinaamie. Nie kokietuj mnie tu wstydliwo�ci�!

��Ksi���, prosz�

��To rozkaz!

��Poznanie znaczenia tego s�owa nie jest istotne dla twojej misji, panie.

��Sk�d ta pewno��? Masz mi natychmiast powiedzie�, o co chodzi!

Czo�o Korinaama a� po��k�o ze wstydu. Kiedy uda�o mu si� jednak powstrzyma� chichot, powiedzia�� z wielkimi oporami:

��Oznacza to mniej wi�cej: �Brama mego cia�a stoi przed tob� otworem�. Tak m�wi kobieta do m�czyzny. Ka�da p�e� u�ywa troch� innych okre�le�.

Harpirias zrozumia� wreszcie, dlaczego dziewczyna za�miewa�a si�, kiedy powtarza� jej s�owa. Pope�ni� prosty b��d j�zykowy � m�czyzna u�ywaj�cy okre�le� kobiecych. Tylko� co Korinaam widzia� w tym obrzydliwego? Brama jej cia�a by�a przecie� otwarta� dla niego. C�rka Toikelli opisywa�a po prostu istniej�c� w danej chwili sytuacj�. Je�li nie�wiadomie pope�ni� b��d gramatyczny� c�, przecie� chyba nikt nie spodziewa� si� po nim bieg�ej znajomo�ci othinorskiego.

Spojrza� na Metamorfa, nic nie rozumiej�c. Korinaam odwr�ci� si�, zawstydzony i wbi� wzrok w ziemi�.

��Nie znajduj� w tym sformu�owaniu niczego obsceniczne-go. By� mo�e zawiera ono spory �adunek erotyzmu, ale obsceniczne nie jest.

��Obraz� cia�a� maj�cego wrota� � Zmiennokszta�tny nie by� w stanie sko�czy� zdania.

��Przecie� ma. W ka�dym razie kobiece. Wyja�nij mi, dlaczego ktokolwiek, a ju� zw�aszcza ludzie pierwotni jak ona, pro�ci i nieska�eni absurdami cywilizacji, mieliby dostrzec co� nieodpowiedniego w metaforze opisuj�cej prosty fakt anatomiczny?

��Prawdopodobnie nie ma ku temu �adnego powodu � przyzna� Korinaam. Harpirias jeszcze nigdy nie widzia� go tak zmieszanego. � Ja jednak mam powody. Ksi���, czy mogliby�my zmieni� temat rozmowy?

Po raz kolejny Harpirias musia� sobie u�wiadomi�, jak dalece obcy jest mu towarzysz jego wyprawy. Zmiennokszta�tni cieszyli si� na Majipoorze pe�ni� praw i r�wno�ci�, ich kr�low� uwa�ano oficjalnie za Pot�g� Kr�lestwa i tak dalej, lecz mimo to byli inni, w spos�b nie do zbadania i przezwyci�enia; byli istotami dysponuj�cymi dziwnymi, plastycznymi cia�ami, funkcjonuj�cymi zgodnie z zasadami w�a�ciwymi tylko dla nich, i umys�ami� umys�ami, pomy�la� Harpirias, zdolnymi uwa�a� za obrzydliwe proste spostrze�enie, �e kobiece cia�a maj� wrota.

Jak oni uprawiaj� mi�o��?

Zda� sobie spraw�, �e nie ma zielonego poj�cia. I �e wcale nie pragnie si� dowiedzie�.

Rozsta� si� z Korinaamem w pobli�u domu, w kt�rym mieszkali. Przez chwil� sta� na placyku, patrz�c w niebo, b�yszcz�ce i ciemnoszare jak arkusz zimnej stali. W powietrzu wirowa�o kilka p�atk�w �niegu.

Zbli�a�a si� �nie�yca, ju� zaczyna�o pada�, a przecie� wkr�tce mia�o si� odby� rytualne letnie polowanie. Na jego oczach �nieg g�stnia� si�, cienki bia�y p�aszcz ju� pokry� stary l�d placyku. Lato! Lato! Poczu� ch��d na policzkach. Jakie to dziwne, pomy�la�. Gdziekolwiek spojrza�, widzia� i poznawa� rzeczy coraz dziwniejsze. Je�li kiedykolwiek st�d powr�ci, b�dzie mia� niejedno do opowiadania.

Tej nocy dziewczyna zn�w pojawi�a si� w jego kwaterze. �nieg ju� nie pada�, wioska drzema�a przykryta grubym ko�uchem. Ch�opcy uzbrojeni w miot�y ze s�omy sprz�tali zaspy przed wej�ciami do dom�w.

Przed kolacj� Harpirias dowiedzia� si� od Korinaama, jak spyta� o imi� po othinorsku, i kiedy przysz�a, natychmiast skorzysta� ze �wie�o zdobytej informacji.

��Ivla Vevikenik � powiedzia�a dziewczyna.

Wskaza� j� palcem i powt�rzy�. Skin�a g�ow�. Poklepa�a si� po piersi, m�wi�c jeszcze raz: Ivla Vevikenik.

��Harpirias � rzek�, wskazuj�c na siebie. Tyle przynajmniej ju� o sobie wiedzieli.

Dziewczyna najwyra�niej uwa�a�a, �e skoro Harpirias potrafi zada� w jej j�zyku jedno pytanie, to musi p�ynnie si� nim pos�ugiwa�. Zacz�a co� szybko opowiada�; przerwa� potok jej s��w, a dopiero wtedy, gdy roze�mia� si� i palcami obu d�oni uderzy� po skroniach, jakby chcia� powiedzie�, �e nie ma tam nic pr�cz pustki. Ten gest najwyra�niej zosta� w�a�ciwie zrozumiany, lecz mimo wszystko Ivla nadal chcia�a rozmawia�. Przez chwil� pr�bowali jako� si� porozumie�, pracowicie wyja�niaj�c sobie nawzajem znaczenie ka�dego s�owa, ale poniewa� nie by�o wida� �adnych efekt�w, machn�li r�k� na rozmow� i padli na stos futer.

Tu� przedtem, nim Harpirias w ni� wszed�, dziewczyna mrukn�a s�owo brzmi�ce w jego uszach jak �shabilikat�. Tym razem go nie powt�rzy�.

Ju� po wszystkim, kiedy le�eli obok siebie nadzy, zdyszani, czekaj�c na ponowny przyp�yw si�, zacz�a do niego przemawia�, cicho i �agodnie. Mia� wra�enie, �e to po prostu czu�e, pieszczotliwe s��wka. Albo mo�e podzi�kowanie za to, �e zdecydowa� si� podporz�dkowa� poleceniom Toikelli? Ta my�l nie sprawi�a mu przyjemno�ci. Nie wdzi�czno�ci od niej oczekiwa�.

Przecie� jest w ko�cu ca�kiem �adna, powiedzia� sobie. Nie robi� grzeczno�ci nikomu opr�cz siebie.

Czy by�a to ca�a prawda? Nie, nie ca�a i Harpirias doskonale zdawa� sobie z tego spraw�.

W �rodku nocy Ivla postanowi�a, �e wyjd� razem na placyk. Harpiriasowi wydawa�o si� to szale�stwem, kiedy jednak wsta�a, ubra�a si� i poda�a mu ubranie, czekaj�c, a� je w�o�y, po czym wzi�a go za r�k� i poci�gn�a w stron� wyj�cia, przesta� mie� w�tpliwo�ci co do jej intencji.

Na zewn�trz panowa�a cisza. Noc by�a ch�odna, na niebie �wieci�y jasno trzy ma�e ksi�yce i mn�stwo gwiazd. Dziewczyna zacz�a co� pokazywa�, gestykulowa�a raz za razem, najpierw wskazuj�c na skaln� �cian�, potem wspinaj�c si� na palce, jakby przez ni� wygl�da�a, i w ko�cu Harpirias zrozumia�, �e prosi go, by opisa�, jaki jest �wiat poza granicami jej wioski.

Obok nich, na ziemi, le�a�a jedna z miote�, kt�rymi ch�opcy wcze�niej uprz�tali z placyku zaspy. Podni�s� j� i r�czk� nakre�li� na �wie�ym �niegu map� Majipooru: le��ce obok siebie dwa wielkie kontynenty przedzielone Wysp� Pani, a poni�ej upalny, pustynny Suvrael.

Czy zrozumia�a, co to jest? Jak niby ma si� tego dowiedzie�?

��Jeste�my tu. � R�czk� miot�y wskaza� wysuni�t� najbardziej na p�noc kraw�d� Zimroelu. M�wi� powoli, przesadnie wyra�nie, jakby to mog�o pom�c jej zrozumie�. � Ten region nazywamy wy�yn� Khyntor. � Zerkn�� na dziewczyn�, pragn�c sprawdzi�, jak zareagowa�a na te s�owa, ale z jej twarzy odczyta� tylko �ywe zainteresowanie, nie zrozumienie. Podgarn�� troch� �niegu, zaznaczaj�c nim �a�cuch g�r, kt�ry odcina� wy�yn� od reszty zachodniego kontynentu.

��Tu, na dole � ci�gn�� � le�y miasto Ni-moya. Olbrzymie miasto. Wiele milion�w ludzi. � Czu� si� jak dure�, przemawiaj�c do niej w ten spos�b. Naszkicowa� rzek� Zimr, p�yn�c� z zachodu na wsch�d i przecinaj�c� Zimroel w jednej trzeciej, zrobi� dziur� w �niegu u jej uj�cia, zaznaczaj�c w ten spos�b Piliplok.

��Port � wyja�ni�. � Bardzo wielki. Mieszka w nim mn�stwo Skandar�w. � Bez wielkiego powodzenia spr�bowa� pokaza� istot� o czterech ramionach. � Skandar�w. A ta rzeka tu, p�yn�ca na po�udnie, to Steiche. Tam, w d�unglach, mieszkaj� Meta-morfowie. Nie wiesz, co to d�ungla, prawda? Bardzo ciep�o. Stale pada deszcz. Wielkie drzewa. Stamt�d pochodz� Meta-morfowie. Istoty jak Korinaam. Meta-mor-fowie. Kori-naam.

Przecie� to bez sensu. I co gorsza �mieszne.

Ivla zach�ca�a go jednak, by m�wi� dalej, u�miecha�a si�, kiwa�a g�ow�. Wyrysowa� wi�c dla niej inne wielkie miasta Zim-roelu, tak jak pami�ta� ich po�o�enie ze szko�y: Pidruid, Til-omon, Narabal na zachodnim wybrze�u, Dulorn mniej wi�cej na w�a�ciwym miejscu, w �rodku kontynentu, i par� innych. Potem przeszed� kilka krok�w, do drugiego wielkiego, wyrysowanego przez siebie kr�gu reprezentuj�cego Alhanroel, kl�kn��, nabra� w ramiona �niegu, uformowa� z niego G�r� Zamkow�.

��Tu mieszkam � poinformowa�. � Wielka, wielka g�ra, taka wielka, ogromna g�ra si�gaj�ca do gwiazd, z miastami na zboczach. Pa�ac na szczycie. Pa-�ac. Pa�ac Koronala. Kr�la �wiata. Lord Ambinole, Koronal Majipooru.

W t� pi�kn� letni� noc przemarza� do szpiku ko�ci. Uszy i czubek nosa p�on�y mu od mrozu. Nie mia� jednak zamiaru zaprzesta� lekcji geografii dop�ty, dop�ki dziewczyna zdradza�a cho�by najmniejsze zainteresowanie, a Ivla Vevikenik by�a osob� ciekaw� �wiata. Wpatrywa�a si� w niego wielkimi, oczami przepe�nionymi fascynacj�. Harpirias raz za razem dzioba� �nieg kijem od miot�y: rysowa� rzek� Glayge i labirynt Pontifexa na jej po�udniowym kra�cu, miasta Alaisor, Treynone i Stoien, zaznaczy� ruiny pozosta�e po dawnej stolicy Metamorf�w, Velalisier. M�g�by tak a� do rana, szkicuj�c wszystko, co mu przysz�o do g�owy, nazywaj�c ka�de z Pi��dziesi�ciu Miast i wiele innych miejsc, ale po paru minutach Ivla podesz�a i potar�a policzkiem o jego rami�. Na razie znudzi�a j� geografia.

��Shabilikat � powiedzia�a i poprowadzi�a go do domu.

�cie�ka wiod�ca na kr�lewskie �owiska zaczyna�a si� zaraz za pa�acem i po pi�ciu ostrych zakosach wnika�a w g��bok�, niewidoczn� z do�u skaln� szczelin�. Dalej, zakr�caj�c kilkakrotnie i pn�c si� w g�r�, bieg�a w ko�cu na szczyt �ciany otaczaj�cej wiosk�. Przypomina�a tras� do jaskini zak�adnik�w; by�a r�wnie trudna, w�ska i skalista, lecz nie tak stroma. Harpiriasowi wspinaczka ni� wyda�a si� �atwiejsza, cho� spad�y przed kilku dniami, nie stopnia�y jeszcze �nieg uczyni� szlak znacznie ryzykowniejszym.

Na wypraw� wyruszy�o dwunastu �owc�w. Prowadzi� Toikella maj�cy przy sobie wielkiego kap�ana Mankhelma, za nimi sz�o sze�ciu wioskowych my�liwych, nie�li oszczep i jakie� �wi�te symbole w�adzy zamkni�te w drewnianej, malowanej skrzynce. Harpirias szed� z Korinaamem, t�umaczem, pozwolono mu tak�e zabra� ze sob� dw�ch Skandar�w � prawdopodobnie jako tragarzy, cho� nic nie musieli nie��.

Ta cz�� skalnej �ciany by�a wy�sza i bardziej nieregularna ni� przy jaskini zak�adnik�w. Nie wie�czy� jej szeroki p�aski szczyt, lecz szereg kolejnych, coraz wy�szych wierzcho�k�w, rozci�gaj�cych si� daleko na p�noc; na naje�onym nimi, wznosz�cym si� stromo p�askowy�u �y�y niew�tpliwie zwierz�ta, na kt�re mia� zamiar zapolowa� kr�l.

Po pokonaniu skalnej �ciany, zatrzymali si� na d�u�sz� chwil� w p�askim miejscu przed dalszym marszem nier�wnym i stromym wzniesieniem prowadz�cym na p�noc. Nadal widzieli wiosk� � zagubion� gdzie� w dole, malutk� � od tego miejsca mieli j� ju� straci� z oczu.

Kr�l rozebra� si� tu do naga � ch��d najwyra�niej wcale mu nie przeszkadza� � a Mankhelm odprawi� d�ugi szereg rytua��w. Pieczo�owicie u�o�y� na ziemi �d�b�a i �odygi suchej trawy wraz z kawa�kami barwionej sk�ry i podpali� je, z kamyk�w u�o�y� trzy ma�e kopce, po czym przemawia� cicho do ka�dego z nich, otworzy� dzban piwa oraz czego� prawdopodobnie znacznie mocniejszego od piwa i rozla� jedno i drugie na cztery strony �wiata.

Najwa�niejszy moment uroczysto�ci nast�pi�, gdy jeden z my�liwych rozwin�� p�k futer zwi�zany przedtem grubym rzemieniem, wydobywaj�c z niego w��czni� niezwyk�ej wr�cz d�ugo�ci, z du�ym tr�jk�tnym grotem z jakiego� przypominaj�cego szk�o bia�ego, wyostrzonego niczym brzytwa kamienia. Wr�czy� j� Mankhelmowi, kt�ry z kolei uni�s� j� obur�cz i poda� Toikelli. Na oczach zdumionego Harpiriasa nagi kr�l wzni�s� ci�k� bro� nad g�ow�, potrz�sn�� ni� w�ciekle trzy razy, jakby pr�bowa� onie�mieli� bog�w, po czym wyda� z siebie d�ugi, chrypliwy okrzyk wojenny, odbijaj�cy si� od ska� z tak� si��, �e m�g�by chyba spowodowa� lawin�.

Oto Majipoor, pomy�la� Harpirias, w trzynastym roku pontyfikatu Taghina Gawada!

Echo okrzyku Toikelli umilk�o. Kr�l okry� cia�o p�aszczem, my�liwi wzi�li od niego ceremonialn� w��czni� i na powr�t owin�li j� futrami, wielki kap�an Mankhelm kopniakiem zr�wna� z ziemi� kopce kamieni, wdeptuj�c je w resztki spalonej trawy. Uroczysto�� dobieg�a ko�ca. Najwyra�niej nadszed� czas na polowanie.

��Popatrzcie! � powiedzia� Eskenazo Marabaut. Skandar wskazywa� szczyt jednego z dalszych wzniesie�.

Harpirias os�oni� oczy o�lepiony jasnym �wiat�em, ale nie mia� wzroku Marabauta i niczego niezwyk�ego nie zauwa�y�.

Kr�l Toikella, kt�ry tak�e spojrza� w kierunku wskazanym przez Skandara, dostrzeg� co�, czego nie widzia� jego go��. Zamar� w przedziwnej pozycji, z szeroko rozstawionymi nogami, z odrzucon� w ty� g�ow�, obserwowa� szczyt z widocznym napi�ciem. Po chwili z jego gard�a wydar� si� zduszony wrzask w�ciek�o�ci.

��O co chodzi? � spyta� Skandara Harpirias.

��Kto� tam jest. Jakie� postaci poruszaj� si� tam, na szczycie.

��Nic nie widz�.

��Wyt� wzrok, ksi���. Tam, tam, w�a�nie schodz� po zboczu. Harpirias w napi�ciu patrzy� na szczyt. Widzia� tylko bez�adnie spi�trzone g�azy. Zerkn�� na Korinaama. Metamorf wpatrywa� si� w przestrze� r�wnie zach�annie jak kr�l� i dr�a� na ca�ym ciele. D�onie kurczowo spl�t� na plecach, ramiona od bark�w po nadgarstki dr�a�y mu i wi�y si� jak dwa podra�nione w�e.

I w ko�cu Harpirias dostrzeg� to, co przed nim dojrzeli inni: ciemn� lini� poruszaj�cych si� niewielkich postaci � by�o ich osiem, mo�e dziesi�� � niczym z�owrogie gnomy wynurzy�y si� z bezpiecznych skalnych szczelin i schodzi�y powoli w stron� swego rodzaju naturalnego amfiteatru, znajduj�cego si� tu� pod szczytem. Postacie te sprawia�y wra�enie smuk�ych, delikatnych, niemal paj�czych � bardzo r�ni�y si� od przysadzistych Othinorczyk�w.

Toikella potrz�sn�� w ich kierunku pi�ciami i mrukn�� co� pod nosem.

��Co on m�wi? � spyta� Korinaama Harpirias.

��Powtarza: �wrogowie, wrogowie�.

��Ja s�dzisz, to oni zrzucali zmasakrowane hajbaraki do wioski?

��Mo�liwe � odpar� Metamorf. � Sk�d mam wiedzie�? � M�wi� bezd�wi�cznym, s�abym g�osem, nie odrywaj�c wzroku od schodz�cych po ska�ach istot. D�onie nadal mia� splecione na plecach i nie przesta� si� trz���.

W�ciek�y kr�l doszed� do siebie. Gestem nakaza� swej �wicie, by rusza�a za nim, po czym rzuci� si� przed siebie szale�czym biegiem. Tu nie istnia�a �adna �cie�ka, tylko szeroka, wznosz�ca si� ostro p�aszczyzna, pokryta mniejszymi i wi�kszymi kamieniami, w�r�d kt�rych od czasu do czasu trafia�y si� poka�nych rozmiar�w g�azy. Podpieraj�c si� o ziemi�, zataczaj�c si�, potykaj�c, wciskaj�c si� w w�skie szczeliny i czasami ze�lizguj�c si� dwa, trzy kroki do przodu, Toikella par� przed siebie niczym op�tany przez demony, jakby chcia� zadusi� niepo��danych go�ci w pot�nych d�oniach, bez niczyjej pomocy zrzuci� ich ze szczytu g�ry. Mankhelm i my�liwi p�dzili niemal tu� za nim.

Harpirias nie mia� wyboru � musia� pr�bowa� dotrzyma� im kroku. W tych g�rach oddzielenie si� od kr�lewskiego oddzia�u by�oby post�pkiem wyj�tkowo lekkomy�lnym. Podbieg� wi�c jakie� sto krok�w; lecz kiedy si� obejrza�, stwierdzi�, �e Korinaam nie ruszy� za nimi. Sta� tam, ni�ej, jakby pogr��ony we �nie, wpatruj�c si� w dalekie postaci.

��Obud� si�! � krzykn�� gniewnie. � Biegnij z nami!

��Tak� ju�� id�

Harpirias zaczeka� na Metamorfa; Skandarzy znacznie ich obu wyprzedzili. Z miejsca, gdzie si� zatrzyma�, mia� znacznie lepszy widok na tajemniczych intruz�w, kt�rzy stali teraz w prostej linii nieco poni�ej szczytu, ta�czyli szale�czo, kiwali na boki g�owami, wymachiwali d�ugimi, cienkimi ramionami i podskakiwali � najwyra�niej odprawiali jaki� zwariowany rytua� wyzwania, pogardy. Zapraszali Toikell�, by ich zaatakowa�!

Toikella nie mia� jednak najmniejszej szansy, by rzuci� si� na intruz�w. Jeszcze kilka krok�w i Harpirias zorientowa� si�, �e pomi�dzy oboma grupami zieje szczelina o pionowych �cianach. Toikella wraz z my�liwymi z wioski dopad� jej i zaczai schodzi�, ale wygl�da�o na to, �e zej�cie i wspi�cie si� na przeciwleg�e zbocze mo�e zaj�� mu ca�y dzie�, a przybysze nie mieli zamiaru uprzejmie na niego czeka�.

W rzeczywisto�ci Othinorczycy ju� zawr�cili. Powa�ni, sprawiaj�cy wra�enie zm�czonych, jeden po drugim pojawiali si� w polu widzenia, najpierw g�owy, potem ramiona, wreszcie ca�e sylwetki.

Harpirias jeszcze raz przyjrza� si� szalonym tancerzom. Najpierw pomy�la�, �e zd��yli si� ju� oddali�, lecz w tym samym momencie uchwyci� jaki� ruch po lewej; przez moment widzia� ich wyra�nie na tle jasnego nieba, uciekali przez gra�.

Tylko� co si� z nimi sta�o? Z ca�� pewno�ci� biegli teraz na czterech �apach, jak wilki. A jednak jeszcze przed chwil� niew�tpliwie sprawiali wra�enie ludzi.

Banda Zmiennokszta�tnych? Tu?

��No i co powiesz, Korinaamie? Czy to twoi ludzie? Co w�a�ciwie Piurivarzy maj� do roboty w tych g�rach?

Korinaam jednak tylko wzruszy� ramionami, potrz�sn�� g�ow�; nie udzieli� �adnej odpowiedzi. W tej chwili chyba nie obchodzi�o go, kim byli owi dziwni intruzi. Sprawia� wra�enie wyczerpanego wspinaczk�, oczy mia� nieprzytomne, w�skie ramiona zgarbione, oddycha� ci�ko, spazmatycznie.

Podczas kilku nast�pnych godzin ani razu nie dostrzegli tajemniczych istot. Pojawi�y si�, zakpi�y z nich szale�czym ta�cem i znik�y, to dziwne zdarzenie po�o�y�o si� jednak cieniem na ca�ej wyprawie. Id�cy na czele Toikella par� przed siebie w grobowym milczeniu; przekracza� jedn� gra� za drug� pogr��ony g��boko we w�asnym �wiecie najwyra�niej nieweso�ych my�li. �aden z Othinorczyk�w nie odzywa� si� ani s�owem. Harpirias w towarzystwie Skandar�w i Korinaama szed� za nimi, nie pojmuj�c, czego by� �wiadkiem.

Na ��kach pomi�dzy kolejnymi graniami widzieli zwierz�ta, ciemne, kud�ate i chyba wyj�tkowo wielkie, w�druj�ce powoli po ska�ach, skubi�ce k�pki n�dznych, sztywnych, szarozielonych, wyrastaj�cych mi�dzy nimi traw. Hajbaraki? Korinaam niczego nie by� pewien, a Otinorczycy trwali pogr��eni w ponurym, nieprzyjaznym milczeniu. W ka�dym razie zwierz�ta te pozostawa�y poza ich zasi�giem, w dodatku na widok zbli�aj�cej si� wyprawy ucieka�y jeszcze dalej.

W miar� jak ko�czy� si� dzie�, robi�o si� coraz ch�odniej; powietrze powoli stawa�o si� wr�cz mro�ne. Wy�yna sprawia�a wra�enie ponurej, ja�owej. Harpirias czu�, �e robi si� coraz smutniejszy, coraz bardziej ponury. Ta wyprawa w niczym nie przypomina�a polowa�, do kt�rych przywyk�, mieszkaj�c na G�rze Zamkowej. Tam polowanie by�o rozrywk�, zabaw� � tu, zaciskaj�c z�by, po prostu parli przed siebie. Powoli nabiera� przekonania, �e kr�lewskie �wi�te polowanie potrwa kilka dni, by� mo�e nawet d�u�ej. Nie by�a to bynajmniej weso�a perspektywa.

Pod wiecz�r jednak jakie� nieostro�ne zwierz� wypad�o spomi�dzy dw�ch pionowych r�owych ska� wprost w sam �rodek grupy my�liwych. Pokryte zmierzwionym futrem, chude, wielkog�owe, zaledwie przeci�tnych rozmiar�w, mia�o nieprzyjemne, zakrzywione pazury i wielki pysk, z kt�rego ciek�a piana; na oko by� to jaki� padlino�erca. Jeden z kr�lewskich s�ug zamierzy� si� pa�k�, jakby chcia� je op�dzi� niczym dokuczliwego owada, lecz Toikella wyda� z siebie g��boki, chrapliwy wrzask i szybko zrobi� krok w prz�d. Z�apa� pa�k� w locie, wyrwa� j� z r�ki s�ugi i odepchn�� go, wyci�gn�� sw�j przytroczony sznurkiem do pasa miecz i wbi� go w brzuch przera�onego stworzenia.

Ranne zwierz� stan�o na zadnich �apach, i zakrzywionymi pazurami pr�bowa�o dosi�gn�� kr�la. Toikella �atwo odepchn�� �ap�, pchn�� po raz drugi i trzeci, a� wreszcie bestia wyda�a z siebie ciche westchnienie i upad�a na bok. Z ran tryska�a zielonoczerwona krew.

Kr�l i Mankhelmem chwil� rozmawiali na uboczu. Ze skrzynki z insygniami w�adzy kap�an b�yskawicznie wydoby� flaszk� z czarnej sk�ry i wype�ni� j� krwi� ofiary. Wr�czy� j� kr�lowi, a nast�pnie pocz�� obdziera� ze sk�ry wydaj�ce ostatnie tchnienie, wierzgaj�ce zwierz�.

��Co si� dzieje? � spyta� Korinaama Harpirias, najciszej jak tylko potrafi�.

��Nie jestem pewien. Ale z pewno�ci� jest to swego rodzaju rytualna rze�.

��Czy kr�l nie mia� podczas tej wyprawy polowa� na hajbaraki?

��By� mo�e zdecydowa�, �e to co� mu wystarczy.

Najwyra�niej tak w�a�nie by�o. Mankheim sko�czy� obdziera� ze sk�ry zwierz�, kt�re wreszcie przesta�o wierzga� i znieruchomia�o. Z wpraw� kogo�, kto od wielu lat przygotowywa� ofiary, ci�� mi�so na sztuki, szynk� k�ad�c tu, serce obok, inne wa�niejsze organy gdzie indziej, najwyra�niej w porz�dku u�wi�conym tradycj�. Harpirias nie potrafi� powstrzyma� podziwu dla szybko�ci, z jak� szlachtowa� kr�lewsk� zdobycz. Kiedy sko�czy�, powsta�, zarzuci� na ramiona w�adcy surow�, ociekaj�c� krwi� sk�r� jego ofiary, i przewi�za� j� rzemieniem biegn�cym wok� szyi Toikelli. G�owa zwierz�cia, nadal przytwierdzona do sk�ry, zwisa�a kr�lowi na plecach, wpatruj�c si� w niebo nieruchomymi, szklanymi oczami.

To, co nast�pi�o potem, zszokowa�o nawet kogo� tak przyzwyczajonego do rozlewu krwi i polowa� jak Harpirias. Toikella wzni�s� czarn� flasz� ku niebu, ofiarowuj�c jej zawarto�� czterem stronom �wiata, opr�ni� j� kilkoma haustami, po czym ukl�k� i zjad� czerwone paruj�ce serce. Co�, co najprawdopodobniej by�o w�trob�, ofiarowa� Mankhelmowi; kap�an odgryz� kawa�ek, reszt� za� po�o�y� na p�askim kamieniu, zapewne wybranym na o�tarz. To, co pozosta�o ze �cierwa, w�adca podzieli� mi�dzy swych ludzi� krwawy kawa�ek trafi� si� tak�e i Harpiriasowi.

Harpirias t�po wpatrywa� si� w mi�so.

��We� je ksi��� � szepn�� Korinaam. -1 zjedz!

��Przecie� jest surowe!

Metamorf obrzuci� go p�omiennym spojrzeniem.

��Zaproszono ci�, panie, do wzi�cia udzia�u w jednym z naj�wi�tszych rytua��w tego ludu� by� mo�e nawet naj�wi�tszym! To wielki zaszczyt. We� je! Zjedz!

Harpirias ponuro skin�� g�ow�.

No, Tembidacie, pomy�la�, to ci� b�dzie drogo kosztowa�o!

Mi�so by�o twarde, �ylaste. Mia�o smak padliny. Jakim� cudem Harpiriasowi uda�o si� je prze�kn��, cho� niemal zwymiotowa�. Toikella obserwowa� go z wyra�nym zainteresowaniem, a kiedy pose� spe�ni� sw�j obowi�zek, rado�nie klepn�� go w plecy.

S�ugom Harpiriasa oszcz�dzono zaszczytu brania udzia�u w �wi�tej ofierze. Nie sprawiali wra�enia ura�onych.

Potem przysz�a kolej na �piewy oraz uroczyste spalenie nie dojedzonego mi�sa. To, co z niego zosta�o, rzucono w najbli�sz� skaln� szczelin�. Kr�l powiedzia� kilka s��w do swych ludzi, a ci natychmiast rozpocz�li pakowanie my�liwskiego wyposa�enia.

��Czy to wszystko? � zdumia� si� Harpirias. � Czy to koniec polowania?

��Tak zarz�dzi� kr�l � odpar� Metamorf. � Toikella nie ma ju� zamiaru �ciga� hajbaraka. �wi�to letniego polowania w�a�nie dobieg�o ko�ca.

��Niepokoj� go te istoty? Te ta�cz�ce na ska�ach? To dlatego zako�czy� polowanie?

��Bardzo mo�liwe.

��Kim oni byli, Korinaamie? Kim oni byli?

��Nie mam najmniejszego poj�cia � odpar� Korinaam zd�awionym g�osem. Pytanie to wydawa�o si� sprawia� mu fizyczny b�l. � Och, wygl�da na to, �e jeste�my ju� gotowi do drogi. Schodzimy do wioski.

��Teraz? Przecie� jest ju� prawie ciemno?

��Nic nie szkodzi, zdaje mi si�, �e zaraz ruszamy.

Co do tego nie mog�o by� najmniejszych w�tpliwo�ci. Toikella, nadal odziany w �wie�o zdj�t� sk�r�, wyprzedzi� reszt� grupy; oddala� si� w kierunku prowadz�cej do wioski drogi. Harpirias nie mia� wyboru, poszed� wi�c ze wszystkimi, cho� rzeczywi�cie zapada� zmrok, a nocne zej�cie zalodzon� i kamienist� �cie�k� wydawa�o mu si� wielce niebezpieczne. Czy w og�le dotr� na miejsce przed zmrokiem? Czy mo�e b�d� si� b��ka� po skalistym p�askowy�u, nie wiedz�c nawet, czy id� we w�a�ciwym kierunku?

Przyspieszy� kroku, by zr�wna� si� z maszeruj�cymi szybko Othinorczykami.

Szli w milczeniu; nie wymienili mi�dzy sob� ani jednego s�owa. Kr�l by� ponury, tote� jego poddani obchodzili go szerokim �ukiem. Polowanie z pewno�ci� nie zako�czy�o si� zgodnie z oczekiwaniami, chocia� Toikella chyba postanowi� uzna� je za sukces.

Samo zej�cie w �wietle jednego ksi�yca okaza�o si� powolne i m�cz�ce. �cie�ki praktycznie nie by�o wida�; Toikella odnalaz� j� i wybra� w�r�d wielu fa�szywych zej��, pos�uguj�c si� najwyra�niej jedynie instynktem. W �rodku nocy zerwa� si� lodowaty wiatr, wia� im w plecy od szczytu �ciany. Harpirias mia� nieodparte wra�enie, �e jego podmuchy s� wystarczaj�co silne, by zdmuchn�� w�drowc�w ze �cie�ki wprost na ska�y -ich cia�a spad�yby w�wczas na placyk niczym zmasakrowane cielska hajbarak�w. Zadr�a�, zgarbi� si� i pocz�� i�� z przesadn� ostro�no�ci�, macaj�c grunt stopami.

Zeszli ze �ciany o �wicie. Zmordowany nocn� w�dr�wk� Harpirias wr�ci� do swojej kwatery i natychmiast zagrzeba� si� w futrach. Zasypiaj�c, zastanawia� si�, c� to by�y za stworzenia tam, na g�rze, tak wyra�nie kpi�ce sobie z w�adcy Othinoru. Z pewno�ci� to one zabi�y �wi�te kr�lewskie hajbaraki i zepchn�y je ze ska� do wioski. Dzia�o si� co� bardzo dziwnego� ale co?

Nie zna� odpowiedzi na to pytanie. Nie zna� sposobu na odkrycie tajemnic ukrywanych przez gospodarzy.

Harpirias nie przesta� dr�e�, nawet przykryty futrami. Przez lodowe �ciany s�abo s�ysza� g�osy budz�cej si� do �ycia wioski, jednak ani ha�asy, ani mr�z nie niepokoi�y go d�ugo. By� �miertelnie zm�czony. Podci�gn�� kolana pod brod�, zamkn�� oczy i w ci�gu kilku minut zapad� w g��boki sen, przypominaj�cy spadanie w studni�.

Natychmiast po powrocie z polowania Harpirias stanowczo postanowi� opanowa� othinorski. Za wiele dzia�o si� w wiosce rzeczy, kt�re nadal pozostawa�y dla niego niezrozumia�e, a jedyny t�umacz wyprawy okaza� si� niegodny zaufania. Musi nauczy� si� samodzielnie rozmawia� z tubylcami� je�li tylko poznanie tajnik�w ich j�zyka le�y w zasi�gu jego mo�liwo�ci.

Nigdy jeszcze nie stan�� przed tego rodzaju problemem. Majipoorski rozpowszechniony by� na ca�ej planecie, z wyj�tkiem tego g�rskiego pa�stewka, ksi���ta G�ry nie musieli wi�c marnowa� czasu na nauk�, powiedzmy, Vroo�skiego, skandarskiego, liime�skiego czy innego j�zyka mniejszo�ci rasowych.

Ivla Yevikenik robi�a wszystko, by mu pom�c. Dla niej by�o to co� w rodzaju zabawy, kolejna rozrywka wype�niaj�ca czas, kt�rego nie sp�dzali zagrzebani w futrach. Podczas lekcji �mia�a si� jak dziecko; Harpirias szybko zda� sobie spraw�, �e cho� mia�a cia�o kobiety, w rzeczywisto�ci by�a zaledwie dziewczynk� � i to dziewczynk� wyj�tkowo nieskomplikowan�. By� mo�e zreszt� traktowa�a go jako lalk� naturalnej wielko�ci, wspania�� zabawk�, prezent od ojca, a nauk� j�zyka wy��cznie jako jeszcze jedn� form� zabawy z lalk�.

Pocz�tkowo post�py Harpiriasa nie by�y imponuj�ce. Wprawdzie pewnych podstawowych poj�� Ivla nauczy�a go szybko, na przyk�ad nie sprawi�o mu najmniejszych trudno�ci opanowanie s��wek, kt�rych znaczenie mo�na by�o pokaza�, takich jak �r�ka�, �usta�, �oko�, okaza�a si� jednak bezradna, gdy dosz�o do spraw nieco bardziej skomplikowanych, cho� w ko�cu i z tym sobie poradzili. Nagle, r�wnie zdumiony co szcz�liwy, Harpirias odkry�, �e bez wi�kszych trudno�ci uczy si� podstawowych zasad jej j�zyka.

Gramatyka pozosta�a dla niego ca�kowit� tajemnic�, a wymow� nadal mia� tak fataln�, �e s�ysz�c go, dziewczyna nie potrafi�a powstrzyma� si� od radosnego �miechu, s�ownictwo opanowa� jednak wystarczaj�co, by w kr�tkim czasie m�c si� z ni� porozumie� za pomoc� mieszaniny zniekszta�conych s��w i gest�w z dodatkiem skomplikowanej pantomimy.

Zn�w opowiedzia� jej o Majipoorze, o wspania�o�ci i pi�knie tej wielkiej planety. Mia� wra�enie, �e Ivla rozumia�a teraz znacznie wi�cej ni� poprzednio. Kiedy opisywa� jej �wiat za granic� g�r, zapomina�a oddycha�, a gdy m�wi� o G�rze Zamkowej i jej Pi��dziesi�ciu Miastach, o Morpin Wysokim z jego lustrzanymi zjazdami i polami si�owymi, o Halanx i jego wielkich posiad�o�ciach ziemskich, o Normork otoczonym murem ze wspania�ymi Wrotami Dekkereta i o wznosz�cym si� nad nimi starym zamku Lorda Ambinole'a o tysi�cach komnat, otaczaj�cym G�r� swymi mackami jak jaka� gigantyczna o�miornica, oczy mia�a rozszerzone ze zdumienia i by� mo�e niedowierzania. Opisa� jej r�wnie� ogromny Zimr, rzek� wielko�ci oceanu, wraz ze znajduj�cymi si� przy niej miastami Belka, Clarischanz, Gourkaine, Semirod, Impemond, Haunford Wi�ksze i tak dalej, oraz miejsce, gdzie Zimr ��czy� si� ze Steiche, tworz�c gigantyczne �r�dl�dowe morze, nad kt�rym roz�o�y�a si� Ni-moya o bia�ych wie�ach.

Wypowiadaj�c nazwy i opisuj�c miasta � nawet te, w kt�rych nigdy nie by�, nawet Ni-moya, kt�rego przecie� nie cierpia� � Harpirias czu� uk�ucie t�sknoty. Wszystko to przecie� nale�a�o do Majipooru, oboj�tne, czy znanego mu, czy nie znanego, a tu, w tych surowych, mro�nych g�rach czu� si� od Majipooru beznadziejnie odci�ty, cho� przecie� faktycznie na nim przebywa�.

Snu� d�ugie opowie�ci, a kiedy ju� zacz�li si� lepiej rozumie�, spyta� o postaci, kt�re widzieli w�r�d ska� otaczaj�cych Othinor, o przyczyn�, z kt�rej powodu kpi�y z mieszka�c�w wioski, i o to, dlaczego jej ojciec zareagowa� gniewnie na ich obecno��.

��Kim s�? � pr�bowa� si� dowiedzie�. � Wiesz?

��To diab�y. Dzicy ludzie. Mieszkaj� na brzegu Zamarzni�tego Morza.

A wi�c na najbardziej na p�noc wysuni�tym kra�cu wy�yny Khyntor, niemal na biegunie Majipooru, na kraw�dzi �wiata, na kra�cu niczego. Tam gdzie � wed�ug przewidywa� geograf�w � sam ocean zmienia� si� w l�d, a klimat uniemo�liwia� prze�ycie.

��Kim oni s�, Ivlo? Czy wygl�daj� jak my? -Nie.

��W takim razie jak?

Dziewczyna szuka�a w�a�ciwych s��w, nie znalaz�a ich jednak, wi�c zacz�a chodzi� po kwaterze � dziwnie, bokiem, garbi�c si�, z ramionami zwieszonymi, jakby nie mia�a si�y ich unie��. Harpirias nie od razu zorientowa� si�, �e na�laduje Korinaama: jego fizyczn� krucho�� i spos�b chodzenia. Wskaza� palcem na lodow� �cian� i znajduj�cy si� za ni� pok�j � ten, w kt�rym mieszka� Metamorf.

��To Zmiennokszta�tni, prawda? � spyta� i sam zaczai na�ladowa� swego t�umacza.

��Tak! Tak! Zmiennokszta�tni! � Ivla u�miechn�a si�, klasn�a w d�onie zachwycona tym, �e uda�o si� jej co� mu wyt�umaczy�.

Zmiennokszta�tni! Oczywi�cie! Podejrzewa�, �e to Zmiennokszta�tni, i okaza�o si�, �e mia� racj�, lecz� mo�e sam w�o�y� jej w usta to okre�lenie? Mo�e Ivla m�wi mu to, co � jak si� jej wydaje � pragn�� us�ysze�?

By� mo�e, Harpirias mia� jednak wra�enie, �e mimo wszystko otrzyma� w�a�ciw� odpowied�. W ko�cu stworzenia, kt�re widzia� na g�rze, przypomina�y ludzi, kiedy ta�czy�y, ucieka�y jednak na czworaka w spos�b, kt�rego cz�owiek nie potrafi�by na�ladowa�. Wyja�ni� to potrafi� wy��cznie w jeden spos�b: zmienia�y posta�.

No i Korinaam� tak niech�tnie udzielaj�cy odpowiedzi na pytania o intruz�w; Korinaam musia� przecie� rozpozna� w nich odleg�ych krewnych swej rasy, jaki� dzikich Metamorf�w p�nocy. Nie chcia� jednak podzieli� si� t� wiedz� ze zwierzchnikiem, niew�tpliwie z jakich� w�asnych, egoistycznych powod�w.

Co dzicy Zmiennoszta�tni robi� na brzegach Zamarzni�tego Morza?

Harpirias wiedzia� oczywi�cie o tym, �e dawno temu, przed pojawieniem si� na Majipoorze pierwszych ludzkich osadnik�w, Piurivarzy mieli planet� dla siebie i mieszkali, gdzie im si� podoba�o. Ich stolic� by�o Velalisier, po�o�one nieco na po�udnie od centrum Alhanroelu; metropolia, kt�rej pot�ne ruiny przetrwa�y do dnia dzisiejszego. Po drugiej stronie Morza Wewn�trznego, w lasach Zimroelu, a nawet na pustynnym Suyraelu istnia�y i inne ich miasta, po kt�rych nie pozosta� nawet najmniejszy �lad. Po co jednak mieliby zapuszcza� si� na najdalsz� p�noc? Ich obyczaje i kultura raczej wskazywa�y na to, �e wol� raczej ciep�y klimat.

Harpirias raz jeszcze przypomnia� sobie mit stworzenia, kt�ry Korinaam opowiedzia� mu podczas w�dr�wki z Ni-moya � mit o wielkiej bestii zamieszkuj�cej p�noc samotnie, jedynej mieszkance �wiata, i o tym, jak stworzy�a Piurivar�w, rze�bi�c ich w lodzie j�zorem. Nale�a�o z niego wnosi�, �e Piurivarzy uwa�ali dalek� p�noc za sw� ziemi� ojczyst�, z kt�rej rozpocz�li migracj� na ca�y Majipoor.

Czy�by wi�c dzikusy te by�y jedyn� pozosta�o�ci� pierwotnych Metamorf�w, przemierzaj�cych straszny i nieludzki kraj b�d�cy ich pradawn� ojczyzn�?

Prawdopodobnie nie, pomy�la� Harpirias. Prawdopodobnie mit o ojczystej p�nocy jest wy��cznie mitem, a napotkani Zmiennokszta�tni to potomkowie tych, kt�rzy zbiegli na najdalsz� p�noc, szukaj�c ucieczki przed lud�mi podbijaj�cymi Majipoor. Zbiegli tu i pozostali na zawsze, zapomniani nawet przez swych krewniak�w, ukrywaj�c si� w g�rach przez d�ugie stulecia.

��Powiedz mi co� jeszcze � powiedzia� do dziewczyny, zdrad� mi wszystko, co o nich wiesz.

Ivla niewiele mia�a jednak do dodania. Powoli, wyczerpuj�c ca�y posiadany zapas cierpliwo�ci, wydoby� z niej w ko�cu to, o co mu chodzi�o.

��S� Eililyal � powiedzia�a. Najpierw s�dzi�, �e tak nazywa si� ich w j�zyku Othinoru, a potem przypomnia� sobie, �e co� podobnego wykrzykiwa� w gniewie Toikella � Korinaam przet�umaczy� w�wczas to s�owo jako �wrogowie�. By� mo�e mia�o po prostu dwa znaczenia � okre�la�o tak�e znienawidzon� ras� Zmiennokszta�tnych � czego t�umacz nie by� po prostu �wiadomy.

Dalej dziewczyna opowiada�a, �e Eililylal od czasu do czasu opuszczaj� sw�j ja�owy, wrogi kraj, by dokucza� Othinorczykom, kradn�c im przygotowane na zim� zapasy oraz ukryte w zagrodach zwierz�ta domowe. Dawno, dawno temu mi�dzy ich plemionami toczy�a si� wojna; nawet teraz Othinorczycy z przyzwyczajenia zabijali bez dyskusji ka�dego napotkanego przedstawiciela tego narodu.

A wi�c� wrogowie powr�cili. To oni � t�umaczy�a Ivla � zabili �wi�te hajbaraki i zrzucili do wioski, nikt nie wie dlaczego. By� mo�e oznacza to pocz�tek nowej wojny plemiennej? Kr�l bardzo si� tym zmartwi�, a jego niepok�j zwi�kszy�o jeszcze pojawienie si� oddzia�u Metamorf�w podczas kr�lewskiego polowania � z�y, bardzo z�y znak. To dlatego Toikella zako�czy� polowanie, gdy tylko uda�o mu si� zabi� jakiekolwiek zwierz�.

Harpirias nie dowiedzia� si� niczego wi�cej, ale przynajmniej mia� ju� jaki� obraz sytuacji. By� wdzi�czny dziewczynie nawet za to � i wyrazi� jej t� wdzi�czno�� najlepiej, jak potrafi�, Iv�a za� najwyra�niej zrozumia�a go doskonale i sama by�a mu bardzo wdzi�czna.

Dopiero teraz Harpirias zacz�� sobie u�wiadamia�, jak bardzo polubi� c�rk� kr�la, dopiero teraz zda� sobie tak�e spraw� z tego, �e dzi�kuje losowi, kt�ry ich do siebie zbli�y�. Ivla by�a nie tylko nami�tn�, ch�tn� kochank�, lecz tak�e przyjaci�k� o dobrym sercu, samotnym ciep�ym ognikiem w mro�nym, ponurym �wiecie.

Zimny wiatr wy� na placyku wioski. Harpirias zadr�a�. Kolejna �liczna letnia noc Othinoru. Czule przeci�gn�� palcem po policzku lvii, zatrzymuj�c go na moment na ostrym, przebijaj�cym g�rn� warg� kawa�ku ko�ci. Dziewczyna westchn�a i mocno si� do niego przytuli�a. Poca�owa�a koniuszki jego palc�w, ugryz�a go w brod�, ze zdumiewaj�c� si�� unieruchomi�a mu oba nadgarstki.

Harpirias wyobrazi� sobie, jak opowiada Koronalowi: �Panie, by� mo�e zabrzmi to dziwnie, lecz dyplomatyczna konieczno�� zmusi�a mnie do wzi�cia sobie za kochank� c�rk� kr�la Toikelli. Ta barbarzy�ska ksi�niczka by�a m�oda i pi�kna, okaza�a si� nami�tn�, pozbawion� zahamowa� kochank�, doskonale znaj�c� egzotyczne praktyki mi�osne swego ludu��

Och, oczywi�cie � Koronal z pewno�ci� zakocha�by si� w tym fragmencie opowie�ci.

Do za�atwienia pozosta�a tylko jedna drobna sprawa � musia� si� st�d jako� wydosta� i wr�ci� na G�r� Zamkow�.

Rankiem, kiedy owini�ta w futra Ivla opu�ci�a jego kwater�, Harpirias ruszy� na poszukiwanie Korinaama. Pragn�� zada� mu kilka pyta� dotycz�cych spotkanych wysoko w g�rach Metamorf�w. Nie uda�o mu si� jednak odnale�� t�umacza ani w jego kwaterze, ani w wiosce.

��Kiedy widzia�e� go po raz ostatni? � spyta� Eskenazo Marabauda.

��Wczoraj wieczorem, mniej wi�cej wtedy, kiedy dostarczono nam jedzenie � odpar� dow�dca Skandar�w.

��Powiedzia� ci co�?

��Nie, w og�le nie rozmawiali�my. Przygl�da� mi si� przez chwil� tymi swoimi martwymi oczami, jak oni wszyscy � rozumiesz, ksi���, co mam na my�li? � a potem poszed� do swojego pokoju.

Ghayrog Mizguun Troytz, nie potrzebuj�cy snu, gdy� nie by� to okres hibernacji, dostarczy� lepszych informacji. Nad ranem Troytz opu�ci� kwater� i poszed� do �lizgaczy, pragn�c naoliwi� ich wirniki, �eby zabezpieczy� je przed mrozem, a tak�e by dokona� rutynowego przegl�du. Tu� przed �witem, powracaj�c do wioski, widzia� Zmiennokszta�tnego, kt�ry samotnie szed� placykiem, kieruj�c si� w stron� przej�cia mi�dzy skaln� �cian� a kr�lewskim pa�acem. Powodowany zwyk�� ciekawo�ci� obserwowa� go przez chwil�. Korinaam skr�ci� za r�g pa�acu i znikn�� w cieniu. Troytz uzna�, �e post�powanie Metamorfa to nie jego interes, i wr�ci� do kwatery.

P�niej nikt ju� Korinaama nie widzia�.

Co znajdowa�o si� za pa�acem Toikelli?

To jasne, �cie�ka prowadz�ca na g�r�, na tereny my�liwskie w�adcy!

Oczywi�cie! Oczywi�cie! Harpirias bez problemu domy�li� si�, co si� sta�o. Korinaam mia� zamiar nawi�za� kontakt ze swymi nowo odkrytymi bra�mi, prze�laduj�cymi Othinorczyk�w!

Rzecz jasna by�o to irytuj�ce, a tak�e zaskakuj�ce i niebezpieczne. Cho� up�yn�o ju� wiele dni, negocjacje w sprawie zak�adnik�w nawet si� jeszcze nie zacz�y, poniewa� kr�l by� na razie zbyt zaj�ty pojawieniem si� wrog�w na swoim terytorium, by rozmawia� z pos�em na jakikolwiek temat. A teraz jeszcze przewodnik i t�umacz w jednej osobie wybra� si� na prywatn� wycieczk� w wysokie g�ry, nie uznaj�c za stosowne poinformowa� o niej zwierzchnika, ani powiedzie� �do widzenia�! Jak d�ugo go nie b�dzie? Trzy dni? Pi��? Co si� stanie, je�li nigdy nie powr�ci, je�li zginie na trudnym szlaku lub z r�k swych okrutnych wsp�plemie�c�w?

A je�li Korinaam nie wr�ci, jak w og�le uda si� wypracowa� traktat z Toikell�, jak uda si� uwolni� zak�adnik�w? Jak dokona� tego bez t�umacza? By�a tak�e wa�niejsza sprawa � jak bez pomocy przewodnika powr�ci� na �ono cywilizacji?

Harpirias a� trz�s� si� z w�ciek�o�ci. Nie m�g� jednak przedsi�wzi�� �adnych konkretnych krok�w � pozostawa�o mu tylko czeka�.

Min�y trzy dni, podczas kt�rych Harpirias coraz bardziej niecierpliwi� si� i w�cieka�. Pociech� znajdowa� wy��cznie w ramionach lvii i w ciemnym gorzkim piwie Othinorczyk�w. Kocha� si� potrafi� jednak tylko do pewnego momentu, wypi� m�g� konkretn� ilo�� piwa; potem nie by�o ju� dla niego �adnej ucieczki. Z towarzyszy wyprawy niewiele mia� po�ytku; byli to zwyczajni �o�nierze � a w dodatku Ghayrogowie i Skandarzy, nie stanowi�cy odpowiedniej kompanii dla ksi�cia G�ry.

Harpirias by� po prostu samotny.

�azi� wi�c po wiosce, ciesz�c si� wszystkim, co odrywa�o go od ponurych my�li. Nikt go nie zatrzymywa�, m�g� chodzi�, gdzie mu si� podoba�o� z jednym wyj�tkiem � nie dopuszczano go do uwi�zionych w jaskini zak�adnik�w. Pewnego ranka, kiedy dostrzeg� tragarzy nios�cych �ywno�� na g�r�, pr�bowa� do nich do��czy� i zosta� stanowczo zawr�cony; poza tym jednym razem nikt jednak nie kr�powa� mu swobody ruch�w. Bez przeszk�d obejrza� kamienny o�tarz stoj�cy w centrum placyku � na jego powierzchni znalaz� niezrozumia�e piktogramy poplamione zaschni�t� krwi� starych ofiar. Zajrza� w g��b mrocznych, pachn�cych stechlizn� jaski�, w kt�rych przechowywano �ywno�� � korzenie, ziarno, jagody � uzbieran� przez mieszka�c�w tej nieprzyjaznej ziemi przed nadchodz�c�, przera�aj�c� zim�. Zajrza� do niskiej, kopulastej lodowej chaty, kt�rej wcze�niej nie zauwa�y�, i znalaz� w niej kilkadziesi�t ma�ych, szczerz�cych z�by zwierz�t skr�powanych rzemienn� uprz꿹. W innej, podobnej, trafi� na siedem, a mo�e nawet osiem t�ustych, brzuchatych �on z haremu Toikelli, le��cych nago na grubych stosach futra i pal�cych d�ugie, cienkie ko�ciane fajki. Powietrze by�o tam duszne, zgni�e, przepe�nione smrodem potu, jakiego� strasznego pachnid�a i dymem tego, co pali�y. Kobiety zachichota�y i gestami zacz�y zaprasza� go do �rodka; Harpirias w�a�ciwie przed nimi uciek�.

Wewn�trz kolejnej chaty sta�y jedna na drugiej prymitywne drewniane skrzynie pachn�ce kadzid�em i kurzem. Po podniesieniu wieka pierwszej z brzegu okaza�o si�, �e w �rodku umieszczono wyschni�te ludzkie czaszki � stare, po��k�e, zaczynaj�ce si� kruszy�.

Zapyta� o nie Ivl�.

��To bardzo �wi�te miejsce � wyja�ni�a. � Nie wolno ci tam wr�ci�.

Czyje to by�y czaszki? Poprzednich w�adc�w? Martwych kap�an�w? Pokonanych wrog�w? Harpirias u�wiadomi� sobie, �e prawdopodobnie nigdy si� tego nie dowie. Lecz� jakie w�a�ciwie to mia�o znaczenie? Nie przyby� tu przecie�, by prowadzi� badania antropologiczne ludu Othinoru, lecz po to, by wyrwa� z niewoli garstk� pechowych paleontolog�w, czego by� mo�e nie uda mu si� ju� dokona�, gdy� w trzecim dniu nieobecno�ci Korinaama zn�w spad� �nieg. Harpirias by� niemal ca�kiem pewien, �e Zmiennokszta�tny zgin�� gdzie� wysoko w g�rach, �e �nieg przysypa� jego nieruchome cia�o, kt�re najprawdopodobniej nigdy nie zostanie znalezione.

Ca�kiem mo�liwe, rozmy�la�, �e do�yj� mych dni w tej �a�osnej lodowej wiosce na kra�cu �wiata, na diecie z przypieczonych korzeni i p� surowych kawa�k�w mi�sa. A mo�e czaszki w skrzyni to resztki dostojnych pos��w, kt�rzy przybyli tu kiedy� w najlepszej wierze� i mo�e jego czaszka znajdzie si� kiedy� w�r�d nich?

Godziny strasznie si� wlok�y. Czu� si� w wiosce jak wi�zie�, jak ci biedni naukowcy w jaskini. Noc�, spoczywaj�c w ramionach lvii, modli� si� o dodaj�cy odwagi sen; gdyby tylko b�ogos�awiona Pani Wyspy, kt�rej duch przemierza� noc� �wiat, nios�c ulg� i pociech� potrzebuj�cym, pocieszy�a przes�aniem i jego, ul�y�a duszy.

Lecz Harpirias nie dozna� pocieszenia. Bardzo mo�liwe, �e lodowe kr�lestwo Othinoru le�a�o nawet poza zasi�giem b�ogos�awionej Pani.

Czwartego dnia po znikni�ciu Korinaama Harpirias drzema� wieczorem, samotny w swej kwaterze, kiedy dotar�a do niego wiadomo��, �e t�umacz powr�ci�.

��Natychmiast go do mnie przyprowad� � rozkaza� Eskenazo Marabautowi.

Wycieczka w wysokie g�ry najwyra�niej os�abi�a Korinaama. Metamorf sprawia� wra�enie zmordowanego, ubranie mia� brudne i podarte, cienkie usta zaciska� mocno, a podpuchni�te powieki zas�ania�y oczy, tak �e te sta�y si� niemal niewidoczne. Wygl�da� na zdenerwowanego, by� spi�ty, jakby zamierza� zmieni� kszta�t i uciec. Przez moment Harpirias widzia� go oczami wyobra�ni zmieniaj�cego si� b�yskawicznie w d�ug�, wij�c� wst�g� i wy�lizguj�cego si� z pokoju, podczas gdy on bezradnie pr�buje go z�apa�.

��Czy mam zosta�? � spyta� Skandar. By� mo�e im obu pojawi� si� w my�lach podobny obraz.

Harpirias skin�� g�ow�.

��Gdzie by�e�? � spyta� ch�odno. Korinaam nie odpowiedzia� od razu.

��Przeprowadza�em niewielki rekonesans � wykrztusi� w ko�cu.

��Nie przypominam sobie, bym wydawa� ci taki rozkaz. Gdzie przeprowadza�e� ten sw�j� niewielki rekonesans?

��Tu, i tam.

��A dok�adniej?

��To prywatna sprawa. � W g�osie Metamorf a brzmia�o wyzwanie.

��Jestem tego w pe�ni �wiadomy � o�wiadczy� spokojnie Harpirias. � Mam jednak zamiar pozna� szczeg�y. � Gestem zwr�ci� na siebie uwag� Marabauda. � Przytrzymaj go, dobrze? Mocno. Nie chc�, by znik� mi z oczu.

Stoj�cy za Korinaamem Skandar obj�� jego pier� ramionami. Metamorf sprawia� wra�enie zdumionego. Oczy otworzy� szerzej, ni� kiedykolwiek Harpiriasowi zdarzy�o si� widzie�; przygl�da� mu si� z nieukrywan� nienawi�ci�.

��A teraz � powiedzia� ch�odno Harpirias � powiedz mi, gdzie by�e�.

Zmiennokszta�tny milcza� przez chwil�, a potem rzek� niech�tnie:

��W otaczaj�cych wiosk� g�rach.

��Tak. Tak te� s�dzi�em. A dlaczego si� tam uda�e�?

T�umacz sprawia� wra�enie, jakby w ka�dej chwili m�g� dosta� ataku furii.

��Ksi���, domagam si�, by� natychmiast rozkaza� temu Skandarowi mnie pu�ci�! Nie masz prawa�

��Mam prawo � przerwa� mu Harpirias. Przyby�e� tu w s�u�bie Koronala, po czym postanowi�e� zrobi� sobie prywatn� wycieczk� akurat wtedy, gdy by�e� mi potrzebny. Domagam si� wyja�nie�. Pytam raz jeszcze: czego szuka�e� w g�rach?

��Nie b�d� dyskutowa� o mych prywatnych sprawach!

��Tu i teraz nie masz �adnych prywatnych spraw. Wykr�� mu r�k�, Eskenazo. Odrobin�.

��To zbrodnia! � wrzasn�� Korinaam. � Jestem wolnym obywatelem. �

��Tak. Oczywi�cie. Jeste� wolnym obywatelem, nikt temu nie zaprzecza. Jeszcze troch�, dobrze, Eskenazo? P�ki nie krzyknie. Lub p�ki nie udzieli mi odpowiedzi, kt�rej nadal cierpliwie oczekuj�. Nie martw si�, niczego mu nie z�amiesz. Nie spos�b z�ama� r�ki Metamorfowi. Ich ko�ci s� elastyczne jak guma. Mimo to mo�esz mu zada� b�l. To nic z�ego zada� b�l komu�, kto odmawia wsp�pracy. No tak, doskonale. Czego szuka�e� w g�rach, Korinaamie?

Cisza. Harpirias spojrza� na Skandara, a nast�pnie uczyni� d�o�mi gest, jakby co� skr�ca�.

��Szuka�em tych istot, kt�re podczas polowania widzieli�my na grani.

��Ach! Wcale mnie to nie dziwi. Dlaczego ich szuka�e�? Cisza.

��Mocniej � rozkaza� Skandarowi Harpirias.

��Czy zdajecie sobie spraw� z tego, �e jestem torturowany? To barbarzy�stwo. Nie� niewyobra�alne barbarzy�stwo!

��Szczerze pragn� przeprosi� ci� za ten nieszcz�liwy incydent. A swoj� drog� ciekaw jestem, czy ko�� p�knie, je�li wykr�cimy ci r�k� wystarczaj�co mocno. My�l�, �e nie pragniesz si� o tym przekona�, Korinaamie, prawda? Wi�c� kim by�y te� istoty� na grani?

��Tego w�a�nie chcia�em si� dowiedzie�.

��Nie. Przed wypraw� wiedzia�e� ju�, kim s�, prawda, Korinaamie? Powiedz mi. Powiedz mi, kim s�!

��To Piurivarzy � przyzna� cicho t�umacz, patrz�c w pod�og�.

��Ach, tak? Kuzyni?

��Mniej wi�cej. Dalecy kuzyni. Bardzo dalecy. Harpirias skin�� g�ow�.

��Dzi�kuj� � powiedzia�. � Mo�esz go pu�ci� � zwr�ci� si� do Skandara. � Mam wra�enie, �e nabra� ochoty do wsp�pracy. Zaczekaj na zewn�trz, dobrze?

Skandar wyszed� pos�usznie.

��Doskonale. Opowiedz mi teraz o tych swoich dalekich kuzynach.

Korinaam upiera� si� jednak, �e wie o nich bardzo niewiele, a Harpirias by� niemal pewien, �e tym razem m�wi prawd�. Wed�ug Metamorfa w�r�d jego ludu istnieje legenda g�osz�ca, �e jedno z plemion osiedli�o si� na dalekiej p�nocy w czasach Lorda Stiamota, przed wieloma tysi�cami lat. Zgodnie z wcze�niejszymi domys�ami Harpiriasa uciek�o ono przed rzezi�, kt�r� sprawi� tubylcom Majipooru ten w�adca.

Podczas gdy ocala�ych z wojny Zmiennokszta�tnych wywieziono z Alhanroelu i Suvraelu do rezerwat�w w d�unglach Zimroelu � m�wi�a legenda � ci Piurivarzy cieszyli si� wolno�ci� i niezale�no�ci�, zgodnie z tradycj� swej rasy w�drowali z miejsca na miejsce po g�rzystej, mro�nej krainie ukrytej za dziewi�cioma g�rami wy�yny Khyntor. Mieszka�cy Majipooru zapomnieli o tym plemieniu tak jak o Othinorze, by� mo�e zreszt� tak�e i ci Piurivarzy, po latach, zapomnieli o istnieniu �wiata za granicami g�r. Mi�dzy nimi i innymi Metamorfami nie zaistnia�y nigdy �adne zwi�zki � nawet w czasach Lorda Valentine'a, kiedy Metamorfowie wszcz�li wielkie powstanie przeciw ludziom. Samo ich istnienie sta�o si� przedmiotem spekulacji i mit�w.

Od czasu do czasu Zmiennokszta�tni, mieszkaj�cy w Ni-moya lub innych miastach znajduj�cych si� na granicy wy�yny i zawodowo zajmuj�cy si� prowadzeniem my�liwych b�d� badaczy zapuszczaj�cych si� na p�noc, donosili o tajemniczych istotach �yj�cych w dzikich zak�tkach g�r. Trudno by�o jednak z nimi nawi�za� kontakt. Przewodnicy zawsze widzieli co� z daleka, niewyra�nie i tylko przez kr�tk� chwil� � nie mieli nawet pewno�ci, �e to istoty ich rasy. Teraz wszystko si� zmieni�o.

��To oni, bez �adnych w�tpliwo�ci, ksi��� � m�wi� Korinaam. � Mam �wietny wzrok. Tego dnia, w g�rach, dostrzeg�em nawet, jak zmieniaj� kszta�ty!

��Postanowi�e� wi�c z�o�y� im wizyt�, nie prosz�c nawet o pozwolenie opuszczenia obozu. Dlaczego?

��S� mej krwi, ksi���. Niemal przez dziewi�� tysi�cy lat �yli w tych g�rach, ani razu nie kontaktuj�c si� ze �wiatem, z nami. Chcia�em z nimi porozmawia�.

��I co zamierza�e� powiedzie�?

���e sko�czy�y si� prze�ladowania, �e my, Piurivarzy, otrzymali�my na Majipoorze pe�ni� praw obywatelskich, �e mog� przesta� si� ju� ukrywa� w�r�d �niegu i lod�w. Czy tak trudno ci to zrozumie�, ksi���?

��Mog�e� mnie przynajmniej zawiadomi� o swych zamiarach. Mog�e� poprosi� o pozwolenie na t� wypraw�.

��Nigdy bym go nie uzyska�.

Harpiriasa zaskoczy�o to twierdzenie. Poczerwienia�.

��A sk�d ta pewno��? � spyta�.

��St�d � odpar� spokojnie t�umacz � �e jestem Piurivarem, �e sprawa ta dotyczy wy��cznie Piurivar�w, a wi�c dla ciebie nie ma najmniejszego znaczenia, ksi���. Powiedzia�by� mi, �e nie mog� opu�ci� wioski, poniewa� potrzebujesz t�umacza. Powiedzia�by�, �e mog� przecie� wr�ci� tu w przysz�o�ci, sam, i wtedy poszuka� krewniak�w. Czy�bym si� myli�, ksi���?

Harpirias nie mia� ochoty spojrze� Korinaamowi w oczy. Milcza�, nie odpowiada�.

��By� mo�e nie mylisz si� � przyzna� w ko�cu � lecz je�li nawet, mog�e� przynajmniej zostawi� wiadomo��, dok�d si� udajesz. Co by si� z nami sta�o, gdyby� zgin�� w g�rach?

��Nie mia�em najmniejszego zamiaru gin��.

��Wspinaczka jest trudna, a teren nieprzyjazny. Podczas twej nieobecno�ci przesz�a burza �nie�na, wprawdzie niewielka, ale co by si� sta�o, gdyby przysz�a �nie�yca podobna do tej, kt�r� prze�yli�my podczas pokonywania prze��czy Dw�ch Si�str? Nie jeste� nie�miertelny, Korinaamie.

��Umiem zadba� o siebie. Jak widzisz, wr�ci�em bez problemu, cho� by� mo�e w nie najlepszym stanie.

��Owszem. Wr�ci�e�.

Metamorf pomin�� t� uwag� milczeniem. Patrzy� na Harpiriasa, nie kryj�c wrogo�ci. Sytuacja stawa�a si� coraz bardziej niewygodna. Jakim� cudem Korinaamowi uda�o si� zyska� przewag� w rozmowie, cho� Harpirias nie bardzo zdawa� sobie spraw�, kiedy do tego dosz�o. Czu� si� tak�e straszliwie za�enowany tym, �e by wydoby� z przewodnika zeznania, uciek� si� do przemocy.

Po d�ugiej, niezr�cznej chwili milczenia spyta�:

��No i co? Uda�o ci si� porozmawia� z tymi zaginionymi przed wiekami krewnymi?

��W�a�ciwie nie.

��To znaczy?

��M�wi�em do nich. Nie rozmawia�em z nimi.

��Oczywi�cie. M�wi�e� do nich. Nie rozmawia�e� z nimi. Czyli nie rozumieli j�zyka, kt�rym si� pos�ugujesz.

��W zasadzie tak. � Korinaam by� wyra�nie spi�ty, a tak�e rozgniewany. � Czy musimy dalej omawia� t� spraw�, ksi���?

��Tak. Musimy. Chc� zna� wszystkie szczeg�y kontakt�w z tym plemieniem.

��Przecie� wszystko ju� wyja�ni�em! Szuka�em ich przez dwa dni i w ko�cu znalaz�em ob�z, od kt�rego oddziela�a mnie g��boka szczelina. Nie mog�em si� do nich zbli�y�, ale pr�bowa�em nawi�za� kontakt z miejsca, w kt�rym sta�em. Najwyra�niej nie rozumieli ani s�owa z tego, co m�wi�em; po pewnym czasie zrezygnowa�em wi�c i postanowi�em wr�ci� do wioski.

��Czy to wszystko?

��Tak, to wszystko.

��Widz�, jak rozmazuj� si� zarysy twego cia�a, Korinaamie.

Zdajesz sobie spraw�, �e nie potrafisz utrzyma� swej naturalnej formy? Podejrzewam, �e k�amiesz.

��Znalaz�em ich i nie potrafi�em si� z nimi skomunikowa� � powiedzia� Metamorf cichym, chrapliwym g�osem. � Wi�c wr�ci�em. To wszystko.

��Nie przypuszczam � powiedzia� Harpirias. � Co jeszcze si� zdarzy�o?

��Nic. Nic! � Cia�o Metamorfa uleg�o b�yskawicznej zmianie, by� to widomy dow�d napi�cia. Ukrywa� co�, co zdarzy�o si� podczas spotkania z plemieniem krewniak�w i g��boko nim wstrz�sn�o. Harpirias w to nie w�tpi�.

��Czy mam zaprosi� Skandara, by jeszcze troch� po�wiczy� wykr�canie ci r�k?

Korinaam obrzuci� go morderczym spojrzeniem.

��Tak. Zdarzy�o si� co� jeszcze. -No?

��Rzucali we mnie kamieniami. � G�os Metamorfa by� ledwie s�yszalny.

��Nie mog� powiedzie�, �eby mnie to szczeg�lnie zdumia�o.

��Wyja�ni�em im, kim jestem. Kiedy zorientowa�em si�, �e nie rozumiej� s��w, dokona�em kilku zmian, by pokaza�, �e jestem jednym z nich. A oni obrzucili mnie� kamieniami.

��Tylko tyle? Obrzucili ci� kamieniami?

Kszta�t cia�a Korinaama zamaza� si� znacznie wyra�niej.

��Powiedz mi wszystko. Musz� przecie� wiedzie�, z jakiego rodzaju stworzeniami mamy do czynienia.

Metamorf zadr�a�.

��Opluli mnie! � wyrzuci� z siebie i m�wi� dalej, jakby ju� nie potrafi� przesta�. -1 rzucali� rzucali we mnie odchodami. Zbierali je d�o�mi, ciskali nimi przez szczelin�. Przez ca�y czas ta�czyli i wrzeszczeli jak oszalali. Jak jakie� diab�y. � �ci�gni�ta twarz Metamorfa wygl�da�a po prostu strasznie. � Byli obrzydliwi. Stoj� ni�ej od dzikus�w. S�� s� zwierz�tami.

��Rozumiem.

��Nie mam nic wi�cej do powiedzenia. Czy mog� odej��, ksi���?

��Za chwil�. Wyja�nij mi jeszcze jedno: czy masz zamiar zn�w si� z nimi skontaktowa�?

��Mo�esz by� pewny, �e nie mam takiego zamiaru!

��Dlaczego?

��Czy�by� by� durniem, ksi���? Czy nie rozumiesz zwyk�ych, prostych s��w? To, czego do�wiadczy�em w g�rach, by�o wr�cz nieopisanie obrzydliwe. Sam ich widok� tarzaj�cych si� w odchodach jak zwierz�ta� te przera�liwe wrzaski� a przecie� w ich �y�ach p�ynie krew Piurivar�w� ja� oni� my�

��Doskonale ci� rozumiem, Korinaamie � powiedzia� cicho Harpirias. � A jednak� gdybym poprosi� ci�, by� odwiedzi� ich po raz drugi, czy pos�ucha�by�?

Przez d�u�sz� chwil� Metamorf milcza�.

��Gdyby� mi rozkaza�, tak.

��Rozkaz? Wy��cznie rozkaz?

��Nie mam najmniejszej ochoty na kolejne spotkanie z tymi zwierz�tami. Jestem jednak �wiadom, �e przyby�em tu w s�u�bie Koronala, kt�rego ty, panie, reprezentujesz, i �e nie wolno mi odm�wi� wykonania bezpo�redniego rozkazu. Tego mo�esz by� pewien, ksi���. � Metamorf uk�oni� si� nisko, w przesadnym ge�cie poddania. � Wola�bym, by ju� nigdy nie wy�amywano mi r�k.

���a�uj�, i� zasz�a taka konieczno��, Korinaamie.

��Jestem pewien, �e �a�ujesz, panie. Musia�o by� to wyj�tkowo przykre do�wiadczenie zar�wno dla ciebie, jak i dla Skandara. Szczeg�lnie dla Skandara.

��Powiedzia�em, �e �a�uj�. Na Bogini�, Korinaamie, czy mam pa�� na kolana i b�aga� o przebaczenie? Unika�e� wype�nienia moich polece�. Nie s�ucha�e� rozkaz�w. Musia�em wiedzie�, gdzie by�e�� i po co. � Harpirias niecierpliwie machn�� r�k�. � Dosy� tego. Odejd�. W przysz�o�ci bez mojego osobistego pozwolenia nie wolno ci oddali� si� od wioski nawet na krok. Czy to jasne?

��A dok�d mia�bym p�j��? � Zmiennokszta�tny pog�adzi� obola�e rami�.

Kiedy wyszed�, Harpirias wezwa� do �rodka Eskenazo Ma-rabauda i rozkaza� mu �ledzenie ruch�w Korinaama.

��Jest tu dziewczyna � powiedzia� Skandar. -Ta, kt�ra przychodzi co noc.

Czy�by w jego g�osie brzmia�o pot�pienie? W g�osie Skandara?

��Niech wejdzie � rozkaza� Harpirias.

W �rodku nocy z g��bokiego, przyjemnego snu obudzi�y Harpiriasa st�umione �omoty, g�o�ne krzyki, a potem przeci�g�y, przera�liwy wrzask. Po chwili, by� mo�e bardzo d�ugiej, zorientowa� si�, �e nie �ni. Budz�c si� z trudem, us�ysza� kolejny wrzask� i kolejny. Dopiero teraz rozpozna� g�os Korinaama wo�aj�cego o pomoc.

Niezgrabnie wygrzebywa� si� ze stosu futer. Ivla, nadal �pi�c, wczepi�a si� w niego � pr�bowa�a go zatrzyma�, ale jako� uda�o mu si� wyrwa� z jej obj��. Pospiesznie narzuci� ubranie i wybieg� na korytarz. Lodowaty podmuch uderzy� w niego z niema�� si��; drzwi na dw�r sta�y otworem. Zajrza� do pokoju Korinaama. Pusto, cho� wyra�nie wida� by�o �lady walki. Wrzaski Metamorfa nadal rozlega�y si� na dworze, s�ysza� w nich panik� i gniew.

Harpirias pobieg�.

Przed budynkiem, w kt�rym mieszkali, rozgrywa�a si� przedziwna scena. Dwaj pot�ni wojownicy ci�gn�li wij�cego si�, wrzeszcz�cego, walcz�cego i kopi�cego Korinaama ku kamiennemu o�tarzowi, przed kt�rym w z�owrogim kr�gu stali kr�l To-ikella, wielki kap�an i kilku plemiennych dostojnik�w. Kr�l, od st�p do g��w owini�ty ciasno w futra czarnych haigus�w, opiera� d�onie na r�koje�ci gigantycznego, wbitego w l�d miecza.

Na placu by�o tak�e o�miu, mo�e dziesi�ciu Skandar�w. Najprawdopodobniej ich tak�e zaalarmowa�y ryki t�umacza; szli teraz za ci�gn�cymi go wojownikami, nie bardzo wiedz�c, co robi�. Trzymali gotowe do strza�u miotacze, nie �mieli jednak u�y� broni bez wyra�nego rozkazu dow�dcy.

Harpirias podbieg� do nich. Spyta� Eskenazo Marabauda, co si� w�a�ciwie dzieje.

��Chc� go zabi�, ksi���.

��Co? Dlaczego?

Skandar tylko wzruszy� ramionami.

Rzeczywi�cie, wlok�cy Korinaama wojownicy dotarli ju� do o�tarza i cisn�li na� cia�o t�umacza. Metamorf le�a� na kamieniu z roz�o�onymi r�kami i nogami, zmieniaj�c posta� najwyra�niej bez wzoru, lecz za to z niepokoj�c� szybko�ci�; to wygl�da� jak przedziwna bestia, to dok�adnie, przera�aj�co wr�cz dok�adnie jak cz�owiek, to powraca� do swej naturalnej formy, ale niesamowicie zniekszta�conej, niemal nierozpoznawalnej. Kilku kl�cz�cych obok Othinorczyk�w przez ca�y czas mocno go jednak trzyma�o i cho� raptowne zmiany bez w�tpienia wyprowadza�y ich z r�wnowagi, dzielnie nie rozlu�niali u�cisku. Dw�ch z nich wi�za�o linami r�ce i nogi Korinaama do wbitych naoko�o o�tarza ko�k�w.

Harpirias zakl�� i pop�dzi� przed siebie. Kiedy znajdowa� si� kilkana�cie krok�w od o�tarza, kr�l, w czarnym futrze, sprawiaj�cy wra�enie ogromnego i ponurego, podni�s� d�o�, wzywaj�c go do zatrzymania, po czym uroczy�cie wskaza� najpierw miecz, potem Korinaama, a wreszcie nie pozostawiaj�cym �adnych w�tpliwo�ci gestem poinformowa� o zamiarze przeprowadzenia egzekucji.

��Nie! � krzykn�� Harpirias. � Zabraniam! � Zacz�� tupa�, gestykuluj�c gwa�townie. Toikella z pewno�ci� nie zrozumia� jego s��w, ale z tonu g�osu i gest�w bez problemu domy�li� si�, �e pose� zdecydowanie sprzeciwia si� temu, co si� tu dzia�o.

Kr�l jednak tylko zmarszczy� brwi, potrz�sn�� g�ow�, wyci�gn�� tkwi�cy w lodzie miecz i powoli uni�s� go nad g�ow�. Harpirias zareagowa� na to jeszcze gwa�towniejszymi gestami oraz rozpaczliwym be�kotem, mia� nadziej�, �e w zrozumia�ym othinorskim. Jak m�g� najszybciej, wyrzuca� z siebie na p� zapomniane zdania, kt�rych nauczy� si� od lvii; m�wi� wszystko, co uda�o mu si� zapami�ta�, niezale�nie od tego, czy mia�o to sens, czy nie. �ywi� rozpaczliw� nadziej�, �e te kilka othinorskich s��w cho�by na chwil� powstrzyma egzekucj�.

Rzeczywi�cie, uda�o si�. Zdziwiony w�adca warkn�� co� kr�tko, powstrzyma� opadaj�cy ju� miecz i na powr�t wbi� go w grunt, a nast�pnie pochyli� si� i opar� na r�koje�ci. Nie spuszcza� z pos�a zdumionego wzroku, w kt�rym wyra�nie dawa�o si� odczyta�, �e uwa�a go za szale�ca.

Harpirias podszed� do o�tarza � tym razem Toikella nawet nie drgn�� � i nadal oszo�omionemu jego wymow� kr�lowi pokaza� na migi, �e kr�puj�ce Metamorfa wi�zy nale�y natychmiast usun��. Kr�l nic nie odrzek�; sta� tylko nieruchomo, oparty na mieczu i gapi� si� przed siebie. K�tem oka Harpirias dostrzeg� wojownik�w uzbrojonych w miecze i w��cznie, cicho zbli�aj�cych si� do o�tarza.

Lecz teraz i Skandarzy zacz�li gromadzi� si� przy swym dow�dcy, kt�ry gestem nakaza� im zbli�y� si� jeszcze bardziej.

��Ustawcie si� za mn� w p�kolu � rozkaza�. � Przygotujcie i odbezpieczcie miotacze. Uwa�ajcie jednak, by nawet przypadkiem nie skierowa� ich na kr�la. I niezale�nie od tego, co si� jeszcze zdarzy, wolno wam strzela� wy��cznie na m�j rozkaz.

Spojrza� na rozci�gni�tego na o�tarzu, trz�s�cego si� Metamorfa.

��Na mi�o�� Bogini, co tu si� w�a�ciwie dzieje?

Usta Korinaama drgn�y, nie wysz�o z nich jednak nawet jedno zrozumia�e s�owo. T�umacz oczy mia� szkliste, nieprzytomne.

��M�w! M�w!

Z wielkim wysi�kiem Korinaam powiedzia� dr��cym g�osem:

��My�l�� szpiegowa�em� wr�g�

��Wr�g. Chodzi ci o tych Zmiennokszta�tnych z g�r. Nazywaj� ich tu tak samo jak ka�dego wroga. Eililylal.

Us�yszawszy zrozumia�e s�owo, Toikella chrz�kn��, wyra�nie zdumiony.

��M�w dalej! � rozkaza� przewodnikowi Harpirias. � Kr�l uwa�a, �e podczas swojej wyprawy zdradzi�e� go wsp�plemie�com, tak?

Korinaam s�abo poruszy� g�ow�.

��I ma zamiar z�o�y� ci� bogom w ofierze, tu, na tym o�tarzu?

Kolejny, s�aby ruch g�owy.

��Powinienem mu na to pozwoli�!

��Panie, przecie� wiesz, �e nie jestem szpiegiem. � Korinaam ba� si� tak, �e ledwie m�wi�. � Ksi���, b�agam. B�agam. Powiedz mu, �e nie jestem szpiegiem.

��Ja mam mu to powiedzie�?

��Bo� boj� si�. � �miertelnie przera�ony Zmiennokszta�tny m�wi� ledwie s�yszalnym szeptem.

��Boisz si� tak, �e nie potrafisz nawet b�aga� o �ycie?

��Prosz� nie� � Metamorf ju� tylko dr�a�.

Harpirias westchn��. Nie widzia� �adnego wyj�cia z sytuacji. Korinaam oszala� ze strachu, kr�l za� wyra�nie traci� cierpliwo��. Za chwil� ponownie uniesie miecz.

��Koronal! � krzykn�� ile si� w p�ucach, gestykuluj�c dostojnie. � Ko-ro-nal! -Toikella zmarszczy� czo�o. � Koronal! � powt�rzy� po raz trzeci, tym razem tonem rozkazu. Wskaza� na niebo. � Lord Ambinole. Koronal Majipooru.

Szuka� s��w, lecz w gor�czce chwili ca�y jego othinorski wylecia� mu z pami�ci. Znacznie �atwiej by�o rozmawia� z Ivl� w cztery oczy. Harpirias zapomnia� nie tylko gramatyk�, lecz tak�e z po�ow� wyuczonych s��wek. A jednak musia� co� powiedzie�. Pami�ta� othinorskie s�owo oznaczaj�ce �Wasza Wysoko�� i od niego zacz��. Helmithak. Kr�l zareagowa� na nie, wi�c wskaza� teraz na Zmiennokszta�tnego i gwa�townie potrz�sn�� g�ow�.

��Nie wolno go zabi� � powiedzia� powoli po majipoorsku.

��Koronal m�wi �nie zabija�. Nie� wolno� zabi�. S�uga Koro-nala.

Toikella sprawia� wra�enie zaskoczonego, ale nie wyrwa� tkwi�cego w lodzie miecza.

��Koronal � powt�rzy� Harpirias, wymawiaj�c to jedno s�owo powoli, wyra�nie, z naciskiem, niczym pot�ne zakl�cie.

��Koronal Majipooru. Helmithak. � Uda�, �e rozcina wi�zy Metamorfa i unosi go z o�tarza. Toikella nadal si� na niego gapi�, a oczy robi�y mu si� coraz wi�ksze i wi�ksze.

Zacharcza� dziwnie.

Jest chyba pewien, �e oszala�em, pomy�la� Harpirias. Nagle zda� sobie spraw� z tego, �e kr�l nie gapi si� na niego, lecz za niego. Czy�by wojownicy zgromadzili si� po cichu i zamierzali zaatakowa�? Czy mo�e Skandarzy wykonali jaki� podejrzany ruch?

Harpirias zaryzykowa� i zerkn�� przez rami�.

Ivla Vevikenik! Dziewczyna zjawi�a si� na dworze, ubrana wy��cznie w niedbale zszyte futra. Na jej twarzy malowa�y si� strach i niepewno��. By�a jedyn� kobiet� stoj�c� przy o�tarzu, najwyra�niej nie powinna si� tam znajdowa� � o czym �wiadczy� wyra�nie wyraz zdumienia i ledwie powstrzymywanej w�ciek�o�ci w spojrzeniu jej ojca. Kiedy popatrzy�a na Harpiriasa, w jej oczach b�ys�o gwa�towne uczucie.

Zorientowa�a si�, �e jestem w k�opotach, i postanowi�a mi pom�c, pomy�la� Harpirias. Zaryzykowa�a, bardzo powa�nie zaryzykowa�a. O to chodzi. Z pewno�ci� o to chodzi.

Z�apa� Ivl� za nadgarstek i przyci�gn�� do siebie. Obj�� j� mocno, tak by wydawa�o si�, �e wsp�lnie wyst�puj� przeciw kr�lowi. Z wdzi�czno�ci� przyj�� ciep�o jej cia�a, ogrzewaj�ce go w t� mro�n� noc.

Powoli, ostro�nie, pos�uguj�c si�, jak najlepiej potrafi�, swym kulawym, niemal niezrozumia�ym othinorskim i korzystaj�c z pomocy gest�w, wyja�ni� dziewczynie, �e rzeczywi�cie ma problem i �e Korinaama nie wolno po�wi�ci� na o�tarzu.

Czy zrozumia�a? Jak straszne by�o to, �e nie mo�e porozumie� si� z tymi lud�mi! W ka�dym razie co� jednak do niej dotar�o. Przez d�u�sz� chwil� przemawia�a do ojca, kt�ry krzywi� si� wprawdzie i powarkiwa� w�ciekle, lecz s�ucha� jej przecie� i nie przerywa�. Kiedy sko�czy�a, odpowiedzia� w kilku kr�tkich s�owach, co sprowokowa�o Ivl� do kolejnej przemowy, na kt�r� tym razem odpowiedzia� d�u�ej, po czym gestem wezwa� do siebie jednego z wojownik�w. Rozci�to wi�zy kr�puj�ce Korinaama.

Nast�pnie, powoli i pracowicie, Ivla wyt�umaczy�a Harpiriasowi to, czego sam zdo�a� si� ju� domy�li�. Othinorczycy zwr�cili uwag� na znikni�cie Metamorfa w g�rach i doszli do wniosku, �e chcia� on w jaki� spos�b zaszkodzi� wiosce, sprzymierzy� si� z dzikimi Metamorfami. Jako przyjaciel Eililylal w przekonaniu Othinorczyk�w zas�u�y� na �mier�; jego �ycie postanowiono jednak z�o�y� w darze wielkiemu Lordowi Koronalowi Majipooru � oznajmi�a dziewczyna. Je�li Korinaam jeszcze cho� raz spr�buje skontaktowa� si� ze swymi kuzynami, zginie mimo wszystko.

��Nie � powiedzia� Harpirias. � On nie jest agentem Eililylal. Jest wrogiem Eililylal. Powiedz to kr�lowi.

Ivla spojrza�a na niego, niewiele rozumiej�c. Harpirias powt�rzy� swe o�wiadczenie powoli, uzupe�niaj�c je gestami. Kr�l i jego c�rka zn�w przez d�u�szy czas cicho porozumiewali si�, lecz szybko wypowiadanych s��w pose� po prostu nie rozumia�; w ka�dym razie oboje wielokrotnie powtarzali �Eililylal�. W pewnym momencie kr�l chwyci� za r�koje�� miecza i potrz�sn�� nim gwa�townie.

��Sam ch�tnie poder�n��bym ci gard�o � oznajmi� Korinaamowi Harpirias. � Tylko popatrz, do czego uda�o ci si� doprowadzi�. Powiedz mi, o czym rozmawiaj�. Maj� zamiar ci� zabi� czy nie?

Metamorf, kt�ry zdo�a� si� tymczasem podnie��, opanowa� jednak najwyra�niej paniczne przera�enie, cho� nadal dr�a�.

��Kr�l pozwoli mi �y� � powiedzia� niewyra�nie, z wahaniem � mam jednak natychmiast opu�ci� wiosk�.

��Co? Co? Na Bogini�

��Ty, panie, mo�esz zosta�. Traktat nadal ma by� negocjowany.

��Bez t�umacza? A kiedy wszystko si� sko�czy, kto doprowadzi nas do Ni-moya? Nie, nie, nie, Korinaamie � nie zgodzimy si� na wygnanie ci� z wioski! � Harpirias wpad� nagle na pewien pomys�. Pu�ci� Ivl� Vevikenik i mocno z�apa� Metamorfa, �cisn�� w gar�ci k��b futra przy jego szyi. � P�jdziemy w g�ry, znajdziemy tych Eililylal! Rozka�esz im, �eby wynie�li si� z okolicy. Dasz im do zrozumienia, �e nie s� tu mile widziani, dasz im to do zrozumienia dobitnie, je�li zaistnieje taka konieczno��, nawet korzystaj�c z tej waszej czarnej magii!

Korinaam zamar�, przera�ony bardziej ni� przed chwil�.

��O co tu chodzi? Magia? Ja nie jestem �adnym czarownikiem, ksi���! S�u�� jako przewodnik i t�umacz tym, kt�rzy chc� obejrze� sobie p�noc Zimroelu. Je�li rzeczywi�cie potrzebujesz czarownika, znajd� sobie jakiego� ma�ego Vroona. A je�li chodzi o rozkazywanie im � jak niby mia�bym tego dokona�?

��To twoje zmartwienie. � Harpirias odepchn�� t�umacza, po czym zwr�ci� si� do dziewczyny.

��Powiedz swojemu ojcu � poprosi� � �e oferujemy mu pomoc w pozbyciu si� Eililylal. Rozumiesz? Eililylal � precz. Pomo�emy. Korinaam. Ja. Moi �o�nierze. Uroczy�cie przysi�gamy. Ale potrzebujemy pomocy Korinaama. Bardzo potrzebujemy! Powiedz mu to.

Dziewczyna u�miechn�a si�, obr�ci�a w stron� ojca i zacz�a m�wi�.

��Ksi���, co ty im obiecujesz!? � Na twarzy Korinaama wida� by�o zar�wno gniew, jak� i rozpacz.

��Zaraz dowiesz si� dok�adnie, co im obiecuj�. Je�li pozosta�a ci cho� odrobina zdrowego rozs�dku, to przet�umaczysz m�j plan kr�lowi. Ot� masz teraz stan�� przed nim na zadnich �apach i wyt�umaczy�, �e jeste� pot�nym czarownikiem, �e po�wi�cisz dla niego ca�� sw� energi� i umiej�tno�ci, �e pomo�esz mu wygna� z g�r dzikich Metamorf�w, kt�rymi pogardzasz i kt�rych nienawidzisz. Czy to jasne? Powiesz mu, �e armia Koronala Majipooru, prowadzona przeze mnie osobi�cie, uda si� rankiem w g�ry, i przeprowadzi demonstracj� si�y, by wywrze� na Eililylal maksymalne wra�enie, do kt�rego przyczynisz si� swymi zakl�ciami; w zamian za to, gdy wrogowie zostan� ju� przep�dzeni, kr�l zwolni zak�adnik�w, wyniesiemy si� z wioski i wszyscy b�d� �yli d�ugo i szcz�liwie. Powiedz mu to wszystko, Korinaamie.

��Panie� je�li chodzi o rzucanie czar�w�

��Powiedz mu to, co kaza�em � rzek� gro�nie Harpirias. -Co do s�owa. Ivla b�dzie ci� s�ucha�, a nast�pnie zda mi sprawozdanie z wierno�ci twojego przek�adu. Je�li spr�bujesz mnie oszuka�, nic ci� nie uratuje. Powiadomi� kr�la, �e zgadzam si�, by na o�tarzu poder�n�� ci gard�o. Powiem mu, �e osobi�cie pomog� ci� wi�za�. Czy mnie rozumiesz, Korinaamie? Rozumiesz?

��Tak, ksi���. Rozumiem.

��Doskonale. Zacznij wi�c wype�nia� swe obowi�zki. No, m�w!

�atwiej by�o oczywi�cie obieca� kr�lowi znalezienie Eililylal, ni� dotrzyma� przyrzeczenia. Przez trzy dni �azili po g�rach tam i z powrotem, podczas gdy zimny p�nocny wiatr przenika� ich na wskro�, a lekki �nieg pada� od czasu do czasu, przypominaj�c Harpiriasowi, �e kr�tka wiosna Othinoru ma si� ju� ku ko�cowi.

Coraz cz�ciej jego plan wydawa� mu si� r�wnie g�upi co niewykonalny. W g�ry wyruszy�a prawdziwa armia: opr�cz Korinaama, Harpiriasa oraz wszystkich towarzysz�cych mu Skandar�w i Ghayrog�w, tak�e kr�l Toikella, wielki kap�an Mankhelm oraz trzydziestu, czterdziestu wojownik�w. Jak na ten niemal nie zamieszkany zak�tek �wiata, by�y to si�y zaiste imponuj�ce. Na widok tak licznej armii, wspinaj�cej si� po skalnej �cianie �cie�k� prowadz�c� z wioski w g�ry, Metamorfowie z pewno�ci� rozs�dnie wezm� nogi za pas, wynosz�c si� na sw� najdalsz� p�noc, by zawita� do Othinoru dopiero po wielu �atach, gdy zapomn� o niebezpiecze�stwie.

Harpirias uwa�a� jednak, �e temu jak�e prawdopodobnemu rozwi�zaniu przeciwstawi� mo�e dwa argumenty. Po pierwsze -nie zapomnia� o zabiciu kr�lewskich hajbarak�w. Uwa�a�, �e �w akt �wi�tokradztwa, po��czony ze zrzuceniem cia� zwierz�t do wioski, by� tylko uwertur� do jakiego� znacznie powa�niejszego wrogiego wyst�pienia, a poniewa� do czego� takiego dot�d nie dosz�o, istnia�o du�e prawdopodobnie�stwo, �e banda Piurivar�w nadal jest w okolicy.

Bra� tak�e pod uwag� ich niczym nie zm�con� nienawi��, wyra�aj�c� si� zar�wno w zab�jstwie hajbarak�w i zrzuceniu ich do wioski, jak i w ta�cach i kpinach, jakimi powitali Toikell�, gdy chcia� bli�ej si� im przyjrze� podczas polowania � by nie wspomnie� ju� o przywitaniu, kt�re zgotowali Korinaamowi. Obecno�� w g�rach wi�kszego oddzia�u sk�adaj�cego si� z Othinorczyk�w i wielkich, gro�nie wygl�daj�cych Skandar�w mog�a ich sk�oni� do jeszcze efektowniejszego manifestowania swej nienawi�ci.

I tak si� rzeczywi�cie sta�o.

Piurivarzy pojawili si� w chwili, gdy Harpirias ca�kowicie zw�tpi� ju� w mo�liwo�� ich odnalezienia, a Toikella zacz�� przypatrywa� si� Korinaamowi, jakby ocenia� grubo�� jego szyi, co wygl�da�o do�� z�owieszczo. Pierwszy dostrzeg� ich Mankheim. Chudy kap�an zszed� ze �cie�ki, by na skalnym grzbiecie spadaj�cym do niewielkiego w�wozu odprawi� jakie� poranne misteria. Nagle ruszy� ku nim p�dem; w jednej r�ce niedbale trzyma� �wi�te wst��ki i woreczki z proszkami, drug� wymachiwa� szale�czo, krzycz�c przy tym na ca�y g�os: �Eililylal! Eililylal!�

Piurivarzy znajdowali si� na szczycie przeciwleg�ej �ciany w�wozu. Banda liczy�a sobie oko�o pi��dziesi�ciu chudych, obdartych stworze�, stoj�cych na kamieniach i spokojnie obserwuj�cych armi� Othinoru.

Obie strony dzieli�a niewielka odleg�o��; wydawa�o si�, �e gdyby przeciwnicy wyci�gn�li r�ce, mogliby si� dotkn��. Teraz, kiedy Eililylal pojawili si� w pe�nym blasku porannego s�o�ca, nie by�o najmniejszej w�tpliwo�ci, �e w istocie s� Metamorfami; mieli jak�e charakterystyczne dla swej rasy smuk�e, kanciaste cia�a, twarze niemal pozbawione rys�w i bladozielon� sk�r�. Tu, w pobli�u kanionu, roz�o�yli si� obozem, o czym �wiadczy�o kilka prostych namiot�w z niedbale wyprawionych zwierz�cych sk�r. Wok� le�a�y narz�dzia oraz co�, co sprawia�o wra�enie prymitywnej broni: w��cznie, �uki i strza�y, by� mo�e tak�e dmuchawki. To dzikusy, jak Othinorczycy, pomy�la� Harpirias. Brutalne, prymitywne stworzenia �yj�ce nieludzko na nieludzkiej ziemi.

Piurivarzy mieli ze sob� dwa hajbaraki; wielkie w�ochate czworonogi le�a�y na boku z nogami zwi�zanymi tu� powy�ej kopyt, smutno gapi�c si� w niebo. Prawdopodobnie przygotowywali si� do zamordowania kr�lewskich stworze�, by jeszcze bardziej rozw�cieczy� Toikell�, kiedy Makhelm natkn�� si� na nich przypadkiem.

Harpirias spojrza� na Korinaama.

��Powiedz kr�lowi � rozkaza� � by po�ow� swych �o�nierzy skierowa� na prawo, a po�ow� na lewo. Bez problemu powinni przekroczy� kanion i dosta� si� na przeciwleg�e zbocze. Niech zatrzymaj� si� po obu bokach obozowiska i czekaj� na dalsze rozkazy.

Podczas kiedy Korinaam t�umaczy�, Harpirias rozkaza� swym �o�nierzom ustawi� si� w szeregu wzd�u� zbocza, na kt�rym stali, z miotaczami przygotowanymi do strza�u.

��A teraz � zwr�ci� si� do Metamorfa � podejd� jak najbli�ej kraw�dzi i zawo�aj swych prymitywnych przyjaci�. We w�asnym j�zyku powiedz im, �e maj� natychmiast opu�ci� tereny Othinoru lub nara�� si� na zemst� wszystkich bog�w Piurivar�w.

��Nie zrozumiej� ani s�owa.

��Najprawdopodobniej masz racj�, mimo to powiedz im. Powiedz, �e bogowie w swej nieprzeniknionej m�dro�ci oddali te ziemie Niezmiennym czy jak tam nas nazywacie i �e Piurivarzy maj� si� st�d wynosi�. Natychmiast.

��W�a�ciwie nie mamy bog�w w sensie, kt�ry wy nadajecie temu�

��Macie jednak co�, co nazywacie b�stwem? Tak? No wi�c wezwij je!

Korinaam westchn��.

��Jak sobie �yczysz, ksi���.

��Na wypadek gdyby� jeszcze tego nie zauwa�y�, pragn� ci� poinformowa�, �e Eskenazo Marabaud p�ynnie w�ada twym j�zykiem. � Prawdopodobnie nie w�ada�, Harpirias nie przypuszcza� jednak, by w zaistnia�ej sytuacji Metamorf pofatygowa� si� sprawdzi� umiej�tno�ci Skandara. � Poinformuje mnie natychmiast, gdyby� zamiast tego, co masz zrobi�, pr�bowa� zdrady � a wtedy w�asnor�cznie zepchn� ci� ze ska�y. Zrozumia�e�?

��Jakiej zdrady m�g�bym si� tu dopu�ci�? � spyta� Korinaam lodowatym tonem. � Przecie� t�umaczy�em, �e stworzenia te nie rozumiej� �adnego cywilizowanego j�zyka.

��Owszem, t�umaczy�e�, ale sk�d mam wiedzie�, �e to prawda?

Oczy Metamorfa zap�on�y gniewem.

��Jestem tu, by wykona� rozkazy, ksi���, i je wykonam. Mo�esz by� tego pewien.

��Doskonale. Dzi�kuj�. Kiedy wi�c sko�czysz ju� wyja�nia� krewnym wol� waszych piurivarskich bog�w, zaczniesz rzuca� czary. Wymy�lisz je sobie, wiem, �e jeste� w tym dobry. Wykrzykuj ka�de szale�stwo, jakie tylko przyjdzie ci do g�owy. U�yj odpowiednio gro�nego i niesamowitego g�osu. Chc�, �eby� podczas rzucania tych czar�w wrzeszcza�, wy� i ta�czy� � dok�adnie tak jak oni, kiedy widzieli�my ich poprzednio, tylko pi�� razy g�o�niej i pi�� razy gro�niej.

Korinaam a� westchn�� ze zdumienia.

��Ale� ksi��� z pewno�ci� sobie ze mnie �artujesz!

��Post�pi�by� m�drzej, gdyby� potraktowa� me s�owa powa�nie.

��Prosisz mnie o bardzo wiele. Przecie� to zaj�cie dla b�azna, ksi���! Bierzesz mnie za b�azna? Mo�e z Dulorne�skiego Cyrku Nieustaj�cego?

��Przecie� nie trzeba by� zawodowym b�aznem, by wrzeszcze� i wy�, Korinaamie. Po prostu si� postaraj, daj z siebie wszystko, drzyj si� i ta�cz, jak najlepiej potrafisz. Rozumiesz? Chc�, �eby� ich wystraszy�. Wi�cej, chc�, �eby� wystraszy� samego siebie! Zachowuj si� tak, jakby� wyst�powa� na ulicy Ni-moya, marz�c tylko o tym, by ci� zamkn�li. Rozumiesz? Nie czas teraz na �wiczenie wstrzemi�liwo�ci. W to przedstawienie masz w�o�y� serce, czy te� co tam u was pe�ni rol� serca.

��To poni�aj�ce, ksi���. To, o co mnie prosisz, nie zgadza si� z moim charakterem, temperamentem, ca�� m� istot�!

��Tw�j sprzeciw zosta� przyj�ty do wiadomo�ci � stwierdzi� spokojnie Harpirias. � Przypominam, �e je�li odm�wisz wsp�pracy, w wiosce czeka na ciebie o�tarz.

Korinaam spojrza� na niego ostro, ale nic nie powiedzia�.

��Podczas rzucania czar�w � ci�gn�� Harpirias � b�dziesz tak�e dokonywa� bardzo dramatycznych zmian.

��Zmian?

��Tak, zmian. Przekszta�ce� struktury cielesnej. Przej�� od jednego kszta�tu do drugiego. Mam wra�enie, �e zdolno�ci te s� typowe dla Piurivar�w. Nie myl� si�, prawda? B�dziesz si� zmienia�. We wszystko, w co potrafisz. By� mo�e nawet w wi�cej ni� wszystko. Im bardziej nieoczekiwany kszta�t przybierzesz, tym lepiej � je�li rozumiesz, co mam na my�li. Chc�, �eby� zmieni� si� w sze�� przera�aj�cych potwor�w. Chc�, �eby� wygl�da� demonicznie i przera�aj�co. Chc�, by� udowodni� tym swym ubogim krewnym, �e jeste� panem magii, mistrzem czarnoksi�nik�w, �eby� pokaza� im, �e je�li ci� nie pos�uchaj�, spadn� na nich wszystkie moce ciemno�ci. Masz si� im ukaza� w formie bardziej przera�aj�cej ni� najbardziej przera�aj�ce co�, co kiedykolwiek �y�o na tej planecie. Masz wygl�da� jak wcielenie szatana. Jak co� z najgorszego koszmaru.

W oczach t�umacza b�yszcza�a furia.

��To, czego ode mnie wymagasz, ksi���

���masz wykona� bez dyskusji.

��Powtarzam � nie jestem b�aznem, aktorem ani dzikusem. Je�li stan� tak przed wszystkimi, je�li b�d� skrzecze� i wy� jak idiota, a przede wszystkim przeprowadza� zmiany przy wszystkich� nie tylko przy nich, lecz tak�e przed twoimi lud�mi� i kr�lem Othinoru� zostan� skompromitowany na zawsze!

��Zaczynaj, Korinaamie. Marnujemy czas.

��Ksi���, prosz� b�agam�

��O�tarz, Korinaamie. Pami�taj o o�tarzu. Zaczynaj. No, ju�! Wykonywanie obowi�zk�w nie kompromituje. Jeste� gwiazd� dzisiejszego przedstawienia. Zagraj dla nas. Zagraj tak, jak nie gra�e� jeszcze nigdy w �yciu! Twierdzi�e�, �e te istoty s� niczym dzikie zwierz�ta. Odpowiedz wi�c im dziko�ci�, ale b�d� od nich dzikszy. Zachowaj si� jak najgorszy z dzikus�w. Zagraj tak, jakby od tego zale�a�o twe �ycie. Bo zale�y, zdajesz sobie spraw�?

Korinaam nie odpowiedzia�, obrzuci� tylko Harpiriasa wzrokiem pe�nym nienawi�ci tak gor�cej, �e mog�aby stopi� lodowiec. Harpirias odpowiedzia� mu s�odkim spojrzeniem, po czym delikatnie popchn�� Metamorfa w stron� w�wozu. Wystaj�ca w przepa�� ska�a, na kt�rej stan�� Zmiennokszta�tny, tworzy�a wr�cz naturaln� scen�. Kiedy patrz�c na nich p�omiennym wzrokiem, Korinaam zajmowa� miejsce, Eililyal a� gotowali si� z ciekawo�ci.

Korinaam milcza� przez chwil�, oddychaj�c g��boko, wpatrywa� si� w ziemi�. Potem podni�s� g�ow� i roz�o�y� r�ce jak najszerzej. Kilkakrotnie zamkn�� i otworzy� d�onie, po czym zacz�� nuci� co� cicho � g�osem, kt�ry zaledwie s�ycha� by�o po tej stronie kanionu.

��G�o�niej, Korinaamie � upomnia� go Harpirias. � Energiczniej! I mo�e zacz��by� si� wreszcie zmienia�?

��Ksi���, przecie� to �mieszne!

��O�tarz, Korinaamie! Pami�taj o o�tarzu!

Metamorf tylko skin�� g�ow�. Ponownie wyci�gn�� r�ce. Jego cia�o nagle zafalowa�o, zadrga�o, ramiona zmieni�y si� w d�ugie s�kate macki, wij�ce si� � na poz�r niezale�nie od siebie -powolnymi, skomplikowanymi w�owymi ruchami. W grupie Eililylal nast�pi�o poruszenie, wymieniano zafascynowane spojrzenia.

��Doskonale � pochwali� Harpirias. � A teraz zakl�cie.

��Oczywi�cie. Jeszcze chwil�, dobrze?

Cia�o Korinaama nadal zmienia�o kszta�ty. Ramiona rozszerzy�y si�, nast�pnie gwa�townie zbieg�y, sk�r� pokry�y zmarszczki, nagle pojawi�y si� na niej kolce, nogi przekszta�ci�y si� we w�ochate ko�a; ramiona z macek zn�w sta�y si� ko�czynami, pa�kami, w��czniami, haczykowatymi harpunami�

��Dekkeret! � krzykn�� nagle Metamorf. -Tyeveras, Kinniken, Malibor, Thraym!

Harpirias u�miechn�� si�. A wi�c jego przewodnik mia� jednak jakie� poj�cie o historii ludzko�ci. �piewnie wykrzykiwa� imiona dawnych Koronal�w i Pontifex�w, jakby rzeczywi�cie rzuca� czary.

��Doskonale � powiedzia� cicho. � Oby tak dalej. Szybciej! G�o�niej!

Korinaam chyba ju� nie potrzebowa� zach�ty. Najwyra�niej przesta� si� waha�, po�egna� si� ze wstydem i naprawd� zabra� do roboty. Przyjmowa� kszta�ty tak groteskowe, �e Harpirias zaledwie wierzy� w�asnym oczom. Raz by� nieprawdopodobnie wr�cz wielki, to zn�w kurczy� si� jak rozci�gni�ta i natychmiast puszczona gumka. W pewnej chwili wyros�a mu setka r�owych wypustek drgaj�cych b�yskawicznie, groteskowo, maj�cych na ko�cach niebieskie oczy. Wyp�ywa�y z niego przenikaj�ce si� p�tle plazmy� a przez ca�y czas nie przestawa� wykrzykiwa� imion pradawnych monarch�w, czasami ciszej, czasami szeptem, to zn�w wy�piewywa� je niesamowicie wysokim g�osem, prze�lizguj�cym si� przez konwencjonaln� skal� toniczn� z �atwo�ci�, kt�ra ka�dego muzyka doprowadzi�aby do �ez.

��Voriax! Valentine! Segilot! Guadeloom, Struin, Arioc! Grivvis! Histfoin! Prankipin, Hunzimar, Spurifon, Scaul! � Nagle, w spos�b doprawdy przera�aj�cy, Korinaam wysycza� jeszcze: �Stiamot. Stiamot. Stiamot!� Imieniu pogromcy jego rasy towarzyszy�a seria gwa�townych przemian, Metamorf miota� si� na wysuni�tej skale tak konwulsyjnie, �e przez moment Harpirias by� pewien, i� runie w przepa��.

Na tym najwyra�niej sko�czy� mu si� zapas imion. Wij�c si� w szale�czym ta�cu, przeszed� wi�c do nazw geograficznych.

��Bimbak, Dundilmir, Furible, Chi! Duroln! Ni-moya! Falkynkip! Divone! Ilirivoyne, Kiridane, Mazadone, Nissimorn! Numinor! Pidruid! Piliplok! Gren!

Doprawdy wspania�e to by�o widowisko. Nawet samego Harpiriasa wyprowadzi�y nieco z r�wnowagi rytmiczne wrzaski Korinaama i nie ko�cz�ce si� na poz�r przemiany; niemal wierzy�, �e padaj� tu gro�ne, straszliwe zakl�cia, �e jego przewodnik i t�umacz w�ada autentyczn� magi� Piurivar�w, �e unosi si� ona i dr�y w zimnym, rzadkim g�rskim powietrzu.

Je�li za� chodzi o prymitywnych mieszka�c�w g�r, to stali nieruchomo, jakby rzeczywi�cie zostali zaczarowani. Mo�e s�dzili, �e ich kuzyn beznadziejnie zwariowa�, a mo�e traktowali to przedstawienie serio? Kto wie? W ka�dym razie siedzieli nieruchomo i patrzyli� patrzyli� patrzyli.

Harpirias zdawa� sobie jednak spraw�, �e wkr�tce musi nast�pi� koniec. Nie narodzi� si� przecie� Metamorf, kt�ry w niesko�czono�� wytrzymywa�by takie tempo zmian, a Korinaam, zupe�nie niezale�nie od si�y jego smuk�ego, delikatnego cia�a, z pewno�ci� nie zdo�a ju� d�ugo biega�, skaka� i ta�czy�, i wkr�tce padnie ze zm�czenia. Nadszed� czas na rozpocz�cie nast�pnej fazy operacji.

Skin�� na �o�nierzy, nakazuj�c im, by przygotowali si� do otwarcia ognia. Skandarzy odbezpieczyli miotacze.

��Ko�cz ju� � rozkaza� Korinaamowi. � Ko�cz. Ale daj z siebie wszystko. Wszystko, rozumiesz.

��Danipiur! � wrzasn�� Korinaam. � Pontifex! Koronal! Toikella! Majipoor!

Rozd�� si�, rozp�yn��, przez jego cia�o przesz�o ca�e spektrum barw, wiele gwa�townych przemian upodabnia�o go do zwierz�t b�d� kamieni i drzew, przybiera� proste formy geometryczne, zmienia� si� w chaotyczn� pl�tanin� wij�cych si� macek i zamykaj�cych si� z trzaskiem szpon�w, by wreszcie znieruchomie� w postaci samego kr�la Toikelli. Toikelli o wiele wi�kszego jednak ni� w rzeczywisto�ci, Toikelli tytanicznego, Toikelli ogromnego niczym g�ra, wysokiego na cztery metry, identycznego z orygina�em w najdrobniejszych detalach� opr�cz rozmiar�w. By� to doprawdy zdumiewaj�cy widok i nawet rzeczywisty Toikella, stoj�cy z boku, nieruchomy, obserwuj�cy spokojnie ten niezwyk�y spektakl, obr�ci� si� teraz, wytrzeszczy� oczy i chrz�kn�� ze zdumienia. Przez moment Harpirias widzia� w jego wzroku strach.

��Ognia! � krzykn��.

Rzadkie, mro�ne powietrze rozdar� huk trzech wystrza��w, potem kolejnych trzech i jeszcze nast�pnych. Nad przepa�ci� przemkn�y cienkie pasma fioletowego ognia, godz�ce wysoko, w pokryte �niegiem zbocze nad p�k�, na kt�rej sta�o plemi� Eililylal. W d� polecia�y kawa�y ��tobr�zowej ska�y wielko�ci smok�w morskich, toczy�y si� po zboczu z og�uszaj�cym hukiem. Spadaj�c, rozbija�y si� szalenie widowiskowo; w g��b kanionu run�a lawina kamieni wielko�ci du�ej pi�ci. Elilylal jak jeden m�� j�kn�li g�ucho z przera�enia.

��Mierzcie nieco ni�ej � rozkaza� Harpirias i powt�rzy�: � Ognia!

Poprzez kanion przemkn�a druga salwa; pasma fioletowego �wiat�a uderzy�y w ska�� tu� pod �ladami pozostawionymi przez poprzednie strza�y, wycinaj�c z niej wielkie bloki kamienia. W g��b kanionu run�a kolejna lawina. Harpirias pod nogami odczu� wibracj� przypominaj�c� trz�sienie ziemi. Wyda�o mu si�, �e dr�y ca�e pasmo gigantycznych g�r; wra�enie by�o takie, jakby rozpada� si� �wiat.

��Doskonale. Wstrzyma� ogie�.

Huk spadaj�cych ska� cich� stopniowo. Przez chwil� s�ycha� by�o jeszcze szelest zsuwaj�cych si� skalnych okruch�w, g�uchy stuk, kiedy rozbija�y si� o dno w�wozu, po czym zapad�a cisza, g��boka i przera�aj�ca niczym w dniu stworzenia �wiata. W czystym powietrzu, w promieniach s�o�ca unosi�y si� ob�oki kurzu. Eililylal stali na swej skalnej p�ce zdumieni, w bezruchu � strach zmieni� ich w pos�gi.

W tej strasznej chwili ca�kowitej ciszy Harpirias obr�ci� si� i powiedzia� do Korinaama:

��Chc� teraz, by� powiedzia� kr�lowi, �e powinien� � i naraz zorientowa� si�, �e nie ma po co ko�czy� zdania. Wyczerpany nieprawdopodobnym wysi�kiem, ca�kowicie pozbawiony si� Metamorf � wreszcie w swym w�a�ciwym kszta�cie � po prostu pad� na ziemi�. Siedzia� z ramionami przyci�ni�tymi do zapadni�tej piersi i dr�a� ze �miertelnego, jak si� wydawa�o, wyczerpania. Nie by�o �adnych w�tpliwo�ci, �e jeszcze przez jaki� czas nie b�dzie z niego po�ytku.

Harpirias spojrza� na Toikell�. I zn�w nie potrafi� znale�� w�a�ciwych othinorskich s��w.

��Wojownicy � powiedzia�, staraj�c si� za pomoc� gest�w odmalowa� grup� ludzi z w��czniami. � Ka� im ruszy�. Na Eililylal. Ju�! Teraz! � Pr�bowa� jako� pokaza� atak, masakr�.

Kr�l po prostu si� na niego gapi�. Oczywi�cie nie by� w stanie zrozumie� majipoorskich s��w, lecz nie w tym tkwi� problem. Najwyra�niej zdumienie i strach po prostu go sparali�owa�y � tak jak i jego �miertelnych wrog�w. Sprawia� wra�enie kogo�, kto mocno oberwa� po g�owie; szcz�ka mu obwis�a, oczy mia� szkliste. Bez najmniejszej w�tpliwo�ci wyczyny Korinaama wywar�y na nim g��bokie wra�enie, a ju� zw�aszcza niesamowite zako�czenie przedstawienia, jednak z pewno�ci� og�uszy�a go dopiero niszcz�ca pot�ga u�ytych przez �o�nierzy miotaczy energii. W �yciu nie do�wiadczy� przecie� niczego, co mog�oby przygotowa� go na widok nowoczesnej broni w akcji.

Mankhelm wygl�da� r�wnie beznadziejnie. Kl�cza� oszo�omiony, bawi�c si� ko��mi i amuletami zwisaj�cymi z rzemienia zawi�zanego wok� szyi.

Harpirias zda� sobie nagle spraw� z tego, �e po przeciwnej stronie kanionu nie ma ju� armii Othinoru zdolnej wymie�� wrog�w. Wojownicy, kt�rych wys�a� Toikella, a tak�e ci, kt�rzy czekali na rozkaz ataku, wracali grupkami wszyscy bladzi, roztrz�sieni.

Harpirias z rozpacz� wyrzuci� w g�r� ramiona.

��Nie! � krzykn��. � Wracajcie! Wracajcie, o, tam! Na Pani�, ruszajcie za nimi teraz, kiedy macie szans� ich zmia�d�y�!

Milcz�cy, oszo�omieni, nic nie pojmuj�cy, wojownicy gapili si� tylko na niego z otwartymi ustami.

Dopiero w�wczas Harpirias spojrza� na drug� stron� kanionu. Jeden rzut oka wystarczy� mu, by zrozumie�, �e �aden atak nie b�dzie ju� potrzebny. Eililylal znikn�li. Gdy tylko przezwyci�yli przykuwaj�cy ich do ziemi strach, uciekli w panice przez ska�y, pozostawiaj�c tobo�ki, namioty, bro� i narz�dzia, porzucaj�c wszystko, co przynie�li ze sob� z obozu le��cego gdzie� daleko, na najdalszej p�nocy. Dwa sp�tane hajbaraki pozosta�y na miejscu, �ywe.

Z pewno�ci� wiele czasu minie, nim dzicy g�rscy Metamorfowie powr�c�, by m�ci� spok�j ludu Toikelli, pomy�la� Harpirias, podszed� do Korinaama i po�o�y� mu d�o� na ramieniu.

��Doskonale si� spisa�e� � powiedzia� cicho. By�e� wspania�y, wielki. Je�li zaw�d przewodnika kiedykolwiek ci si� znudzi, zrobisz maj�tek jako czarownik.

Korinaam tylko wzruszy� ramionami.

��Bardzo si� zm�czy�e�? � spyta� Harpirias.

��A jak my�lisz, ksi���? -W g�osie Zmiennokszta�tnego s�ycha� by�o wyra�nie zar�wno gniew, jak i wstyd, lecz przede wszystkim straszliwe, parali�uj�ce wyczerpanie.

��A wi�c odpoczywaj. Lecz przedtem powiedz jeszcze kr�lowi, �e dotrzyma�em danego s�owa. Nieprzyjaciele uciekli, wojna si� sko�czy�a. Mo�e pos�a� ludzi po te hajbaraki.

Kiedy szczeg�y traktatu zosta�y ju� opracowane, jeden z �o�nierzy � Ghayrog, uwa�aj�cy si� za kaligrafa � zapisa� jego tekst na dw�ch dostarczonych przez Ivl� Vevikenik sk�rach, doskonale wyprawionych i niewiele grubszych od pergaminu. Jakkolwiek traktat by� wyj�tkowo kr�tki � sk�ada� si� zaledwie z sze�ciu paragraf�w � zapisywanie go trwa�o a� trzy dni, ku wielkiemu niezadowoleniu Harpiriasa. Jego zdaniem by�o to tylko marnowanie czasu na b�ahostki, Ghayrog jednak by� bardzo dumny ze swej sztuki.

���liczne, i co z tego? � spyta� Korinaama, gdy gotowe kopie dokumentu zosta�y mu wreszcie przyniesione. � Kr�l nie zna s�owa po majipoorsku. Wszystko, co zosta�o tu wypisane, znaczy dla niego nie wi�cej ni� �lady ptasich �apek na �niegu. Mo�e powinni�my przygotowa� kopi� po othinorsku?

��Pisany j�zyk othinorski nie istnieje � zauwa�y� Metamorf z wyra�n� wy�szo�ci�.

��Nie istnieje?

��A wiele ksi��ek widzia�e�, w�druj�c po wiosce, ksi���? Harpirias zaczerwieni� si�.

��Mimo wszystko� traktat, kt�rego sygnatariusz nie mo�e przeczyta� czy nie wydaje ci si� to szalenie jednostronne?

Zmiennokszta�tny obrzuci� go spojrzeniem nie pozbawionym z�o�liwo�ci. Wprawdzie od czasu przedstawienia w g�rach odzyska� niemal ca�� pewno�� siebie, jednak pozosta� pewien �lad niech�ci po tym, do czego go zmuszono.

��Och, ksi���, przecie� nie masz si� czego obawia�! Kr�lowi spodoba si� kopia, kt�r� mu wr�czymy! Powiesi j� na �cianie sali tronowej, od czasu do czasu czule pog�aszcze. Jego sprawa, czy potrafi przeczyta� tekst? W ko�cu � nie myl� si�, prawda?

��obchodzi ci� wy��cznie wydostanie zak�adnik�w, a to przecie� zosta�o ju� uzgodnione. Kiedy ju� zostan� zwolnieni i opu�cisz te ziemie, jak� warto�� b�dzie mia� traktat dla ciebie lub dla Toikelli?

��Dla mnie �adnej, ale dla kr�la, owszem, chyba wielk�. Przecie� dostaje to, na czym mu najbardziej zale�a�o: ochron� swego ludu przed rz�dz�cymi reszt� Majipooru.

��Ach, oczywi�cie, oczywi�cie! � Metamorf roze�mia� si�, lecz nie by� to �miech weso�y. � Kt� o�mieli�by si� pogwa�ci� �wi�te postanowienia tego traktatu? Je�li kiedy� w przysz�o�ci jakiemu� przedsi�biorczemu Koronalowi zachcia�oby si� wys�a� tu wojsko, wystarczy, by nast�pca Toikelli po prostu zdj�� traktat ze �ciany i pomacha� nim przed nosem dow�dcy napastnik�w, kt�ry bez w�tpienia naka�e swym �o�nierzom niezw�ocznie si� wycofa�. Nie myl� si�, prawda, ksi���? W ko�cu w�adcy Majipooru zawsze tak traktowali s�abszych. Powiedz mi, ksi���, �e to prawda i �e si� nie myl�.

Harpirias pu�ci� aluzje Metamorfa mimo uszu. Niew�tpliwie Korinaam �ywi� uraz� do ludzi, on sam nie mia� jednak zamiaru od nowa rozpoczyna� wojny Lorda Stiamota � i to tysi�c lat p�niej. Ludzie �le potraktowali Piurivar�w, ale od tego czasu min�y stulecia, Zmiennokszta�tni otrzymali zado��uczynienie (je�li mo�na zado��uczyni� komu� za kradzie� �wiata), pojednanie ras rozpocz�o si� ju� za rz�d�w Lorda Valentine'a i dawno si� sko�czy�o. Je�li Korinaam nadal �ywi� uraz�, by�a to jego prywatna sprawa. Samego Harpiriasa interesowa�o wy��cznie doprowadzenie do ko�ca sprawy zak�adnik�w.

Po raz kolejny przeczyta� tekst traktatu. Rzeczywi�cie, litery by�y pi�knie wypisane. Z samego tekstu te� m�g� by� dumny ��zwarty styl oraz jasno i niedwuznacznie okre�lone zobowi�zania sygnatariuszy nie pozostawia�y miejsca na niedom�wienia, nieporozumienia i r�nice w interpretacji; w ka�dym razie tak mu si� wydawa�o. Koronal Lord Majipooru uznaje suwerenno�� Jego Wysoko�ci kr�la Othinoru i zobowi�zuje si� nie dopu�ci� wi�cej do samowolnego naruszania terenu jego pa�stwa, to znaczy obszaru mi�dzy t� a t� szeroko�ci� geograficzn� p�nocn� a� do bieguna, i tak dalej, i tak dalej. Ze swej strony Jego Wysoko�� kr�l Othinoru zobowi�zuje si� zwolni� spod swej opieki dziewi�ciu paleontolog�w, kt�rzy nieumy�lnie naruszyli teren jego pa�stwa, oraz zwr�ci� im zgromadzone okazy naukowe i tak dalej, i tak dalej.

O mo�liwo�ci kontynuowania bada� paleontologicznych nie by�o w traktacie �adnej wzmianki. Kr�l najpewniej i tak by si� na to nie zgodzi� � w ko�cu zale�a�o mu przecie� na obietnicy, �e Majipoor nie b�dzie si� wtr�ca� do jego spraw, a naukowcy zaraz po powrocie do domu mog� przecie� napisa� do Korona-la z pro�b�, by wynegocjowa� u Toikelli pozwolenie na kontynuowanie wykopalisk. Harpirias mia� tylko nadziej�, �e do prowadzenia tych negocjacji Koronal znajdzie sobie innego ambasadora.

W traktacie nie wspominano tak�e o reparacjach nale�nych Majipoorowi z tytu�u dzieci narodzonych z majipoorskich ojc�w i othinorskich matek. Harpirias uzna�, �e sprawa dzieci jest zbyt delikatna, by w��cza� j� do negocjacji, cho� przez t� decyzj� dr�czy�y go wyrzuty sumienia. Dzieci z mieszanych zwi�zk�w mia�y pozosta� Othinorczykami, to wszystko.

Dotar� do ostatniego zapisanego u do�u zwoju zdania.

�Na co my, Koronal Lord Ambinole, zgadzamy si� bez zastrze�e� i nasz� kr�lewsk� zgod� potwierdzamy w�asnor�cznym podpisem��

Harpirias przerwa� lektur�.

��Zaraz, zaraz � zwr�ci� si� do Korinaama. � To sformu�owanie narzuca konieczno�� zdobycia podpisu Koronala! Nie tak przecie��

��Poprosi�em GhaVroga o dokonanie drobnej zmiany� -rzek� spokojnie Metamorf.

��Co?

��Kr�l Toikella nigdy nie poj��, i� jeste�cie tylko ambasadorem, a nie w�adc�, ksi���. �yje w przekonaniu, �e go�ci� Lorda Ambinole'a we w�asnej osobie.

��Sto razy prosi�em ci� przecie�, by� mu wyja�ni��

��Rozumiem tw�j niepok�j, ksi���, musisz jednak przyzna�, �e naszym zadaniem nadal jest przede wszystkim utrzymanie dobrych stosunk�w z Toikell� do momentu zwolnienia zak�adnik�w i przekroczenia granic jego pa�stwa. W zaistnia�ej sytuacji informacja o waszym prawdziwym stanowisku mog�aby tylko doprowadzi� do zadra�nie�. Nawet teraz, gdy traktat zosta� wynegocjowany i jest got�w do podpisu, ujawnienie tej drobnej tajemnicy mia�oby nieobliczalne konsekwencje.

��Ju� ja mu dam konsekwencje! � zirytowa� si� Harpirias. � Widzia�, czego dokona� mog� nasze miotacze. Je�li po wszystkich tych rozmowach odm�wi wydania zak�adnik�w�

���o�nierze mog� dokona� wielkich zniszcze�, bez w�tpienia � przyzna� Korinaam. � Niemniej jednak zak�adnicy ci�gle pozostaj� na �asce kr�la. Je�li rozka�e ich zabi�, podczas gdy twoi �o�nierze demonstrowa� b�d� pot�g� miotaczy� c� w�wczas osi�gniesz, ksi���? Nalegam, by� podpisa� dokument jako Lord Ambinole.

��Tego nie zrobi�. Przekroczy�bym wszelkie dopuszczalne granice.

��Oszustwo nie jest takim zn�w wielkim grzechem. Jeszcze raz zwracam twoj� uwag� na fakt, �e naszym g��wnym celem jest�

���uwolnienie zak�adnik�w. Oczywi�cie. Lecz co si� stanie, kiedy kopia podpisanego traktatu dotrze na G�r� Zamkow�? Co powie Koronal, kiedy zorientuje si�, �e podrobi�em jego podpis? Nie, Korinaamie. Nie! Traktat podpisz� jako Harpirias z Muldemar. Jak s�usznie zauwa�y�e�, Toikell� nie potrafi czyta�. Niech si� m�czy z podpisem!

Na tym sko�czy�a si� dyskusja, poniewa� przyby� pose� z informacj�, �e uroczysta uczta, podczas kt�rej nast�pi� mia�o formalne podpisanie traktatu, rozpocznie si� za chwil� w wielkiej sali kr�lewskiego pa�acu.

Harpirias mia� wra�enie, �e ca�e miesi�ce up�yn�y od chwili, gdy by� tu na poprzedniej � swej pierwszej � uroczystej uczcie, wydanej z okazji jego przybycia do wioski. Zdawa� sobie jednak spraw�, �e nie mog�o up�yn�� a� tyle czasu; par� tygodni, mo�e troch� wi�cej, ale z pewno�ci� nie ca�e miesi�ce! Niebo nadal roz�wietlone by�o przecie� a� do p�nej nocy, zwiastuj�ce zim� �nie�yce tak�e si� jeszcze nie zacz�y. Mimo to doskonale pojmowa�, jak zak�adnikom uda�o si� utraci� poczucie czasu, jak uda�o si� im zapomnie�, kt�ry jest rok. Tu, w dolinie, jeden dzie� niepostrze�enie przechodzi� w nast�pny. Drugi, trzeci, morski, gwiezdny niczym si� od siebie nie r�ni�y. Nie znano tu kalendarza, zegarem za� by�y niebiosa: s�o�ce, gwiazdy, ksi�yce.

Sala bankietowa wygl�da�a dok�adnie tak jak pierwszego dnia. Rozpakowano futra bia�ych stitmoj�w i roz�o�ono je na pod�odze, z szorstkich desek wspartych na krzy�akach z ko�ci hajbarak�w posk�adano sto�y, a na nich ustawiano misy, talerze i puchary po brzegi pe�ne jedzenia. Kr�l siedzia� na tronie, maj�c u st�p rzesze �on i c�rek.

Tak, wszystko by�o jak przedtem� czas zmieni� tylko samego Harpiriasa. Duszne, przesycone dymem powietrze wydawa�o mu si� czym� ca�kowicie naturalnym, zapach jedzenia nie powodowa� md�o�ci, lecz wr�cz przeciwnie, wzmaga� apetyt, gdy� ksi��� G�ry zd��y� si� ju� przyzwyczai� do �ylastych mi�s i ostrych sos�w stanowi�cych ulubione po�ywienie tych ludzi, zd��y� si� ju� przyzwyczai� do gotowanych korzeni, sma�onych orzech�w, gorzkiego piwa i kwa�nych, galaretowatych zup i gulaszy. Pisk i skrzek muzyki kr�lewskich grajk�w by�y mu te� doskonale znajome, a kiedy od czasu do czasu od grupy wojownik�w stoj�cych przy �cianie dobiega�o go kilka wypowiedzianych g�o�niej s��w, u�miecha� si� ze zrozumieniem. Noce sp�dzone z Ivl� zaowocowa�y w ko�cu jako tak� znajomo�ci� othinorskiego.

Ta�ce przed jedzeniem tak�e wygl�da�y podobnie: najpierw ta�czy�y kr�lewskie �ony, potem Toikella majestatycznie pl�sa� solo, p�niej zaprosi� go�cia na parkiet. Tym razem jednak Harpirias wywo�a� Ivl� Vevikenik, stoj�c� w grupie c�rek kr�lewskich; oczy dziewczyny zab�ys�y dum� z tego zaproszenia, a i jej ojciec, cho� skrzywiony i ponury, wydawa� si� zadowolony z honoru, jaki j� spotka�.

Po ta�cach nast�pi�a uczta, z czym zwi�zane by�o picie -kolejka za kolejk�, ka�da poprzedzana kwiecistym othinorskim toastem. Uroczyste kolacje na G�rze Zanikowej nauczy�y Harpiriasa sztuki picia w niewielkich ilo�ciach � drobny �yczek, gdy inni brali haust, przy zachowaniu pozor�w, �e pije si� du�o, szybko i na r�wni ze wszystkimi � co bardzo przyda�o mu si� w przypadku mocnego othinorskiego piwa. M�dro�� takiego zachowania ujawni�a si� dopiero, gdy uprz�tni�to kufle, a na d�ugim, w�skim stole u st�p tronu uroczy�cie ustawiono dwa kielichy ze starannie wypolerowanego kamienia. Nast�pnie na scenie pojawi� si� wysoki urz�dnik dworski z alabastrow� waz�, z kt�rej nala� co� ostro�nie do obu kielich�w. Najprawdopodobniej by� to jaki� wysokoprocentowy alkohol.

W sali rozleg�y si� ciche okrzyki i �wiadcz�ce o zdumieniu westchnienia, z kt�rych Harpirias wywnioskowa�, �e ma do czynienia z trunkiem o wyj�tkowym charakterze, z czym� podawanym wy��cznie przy bardzo uroczystych okazjach: koronacji, narodzinach nast�pcy tronu� albo podpisaniu traktatu z w�adc� s�siedniego plemienia.

Toikella powoli zst�pi� z podwy�szenia, na kt�rym sta� tron, podszed� do sto�u i uj�� jeden z kielich�w w d�onie. Przez ca�y wiecz�r � nawet podczas ta�c�w, nawet w trakcie co weselszych fragment�w uczty � sprawia� wra�enie nienaturalnie ponurego, napi�tego, pogr��onego w nieweso�ych my�lach, teraz jednak mog�oby si� wydawa�, �e wr�cz uczestniczy w pogrzebie. Nie pasowa�o to zupe�nie do tej przecie� radosnej okazji.

Czym si� martwi�? Gdzie podzia�a si� ta tak u niego naturalna �ywio�owa rado��, niewyczerpana witalno��?

Kr�l spojrza� na Harpiriasa, a potem na stoj�cy na stole drugi kielich. Nie by�o �adnych w�tpliwo�ci � Harpirias wsta�, podszed� i uj�� naczynie obur�cz, jak on. Sta� nieruchomo, a Toikella g�rowa� nad nim; przy nim Harpirias czu� si� jak karze�, male�ki i nic nie znacz�cy, a najbardziej nie podoba�o mu si� ponure spojrzenie gospodarza.

Czy�by w kielichu by�a trucizna? Czy�by Toikella z niepokojem czeka�, kiedy jego go�� wypije ten jeden, fatalny �yk?

Harpirias doskonale zdawa� sobie spraw� z nonensowno�ci tego pomys�u. Oba kielichy nape�niono przecie� z tego samego naczynia. Toikella z pewno�ci� nie planowa� zako�czy� uroczystej uczty samob�jstwem!

Kr�l przy�o�y� kielich do warg. Harpirias uczyni� to samo. Przez moment ich oczy spotka�y si� ponad brzegami puchar�w; spojrzenie kr�la by�o z�owrogie, pe�ne z trudem powstrzymywanego gniewu. Co� tu jest nie w porz�dku � pomy�la� Harpirias, spogl�daj�c niepewnie ku lvii Vevikenik; Ivla u�miechn�a si� tylko, skin�a g�ow�, po czym podnios�a do ust wyimaginowane naczynie. Czy by�aby w stanie go zdradzi�? Nie, z ca�� pewno�ci� nie. Mo�e pi� bezpiecznie.

Ostro�nie spr�bowa� podanego mu trunku.

W ustach poczu� p�ynny ogie�, kt�ry sp�yn�� mu gard�em i pali� �o��dek. Harpirias a� sapn��, ale zawzi�� si� i podni�s� kielich raz jeszcze. Toikella zd��y� ju� wypi� swoj� porcj�, on za� by� najwyra�niej nieco sp�niony. Za drugim razem posz�o �atwiej, cho� w g�owie ju� mu si� zaczyna�o kr�ci�. Czy straci twarz, je�li nie zdo�a dope�ni� ceremonii? W ko�cu jest pe�nomocnym przedstawicielem Koronala! Co wi�cej, w oczach Toikelli jest Koronalem we w�asnej osobie. Nie mo�e narazi� honoru ca�ego Majipooru, nie wobec tych barbarzy�c�w!

Jeszcze jeden �yk. I jeszcze jeden. Trzeci okaza� si� ostatnim. Kielich by� pusty. Alkohol uderzy� go z si�� armatniej kuli. Ramiona dr�a�y mu niemal tak, jakby cierpia� na konwulsje. Czu� zawroty g�owy, ucisk w skroniach. Zachwia� si� i przez chwil� by� nawet pewien, �e upadnie, zdo�a� jednak utrzyma� r�wnowag�, tylko nieco szerzej rozstawi� nogi.

Na Pani�, czy�by kr�l zamierza� nala� im drug� porcj�?

Nie, nie zamierza�. Dzi�ki niech b�d� Bogini � i Toikelli wystarczy� jeden kielich!

��Traktat � rzek� kr�tko. Sprawia� wra�enie wyj�tkowo ponurego. � Teraz podpisujemy.

��Tak. � Harpirias zadr�a� i zatoczy� si� lekko. � Teraz podpisujemy.

Na stole u st�p tronu le�a�y ju� dwie kopie traktatu. Dla kr�la przyniesiono krzes�o z ko�ci, podobne ustawiono tak�e dla Harpiriasa; obaj usiedli rami� przy ramieniu, z widokiem na zgromadzonych w sali wielkich Othinoru. Korinaam, t�umacz i doradca, sta� za plecami Harpiriasa, kr�l mia� do pomocy Mankhelma.

Toikella uj�� jeden ze zwoi w wielk� gar�� i uni�s� wysoko, jakby rzeczywi�cie zdolny by� przeczyta� wypisane na nim s�owa, po czym chrz�kn�wszy, od�o�y� go na st� i uni�s� drugi. Z pewn� satysfakcj� Harpirias dostrzeg�, �e ten trzyma do g�ry nogami.

��Wszystko dobrze? � zapyta�.

��Tak, wszystko dobrze. Podpisujemy.

Korinaam wr�czy� ksi�ciu przygotowany zawczasu rysik, ju� umoczony w atramencie. Pochyli� si� przy tym i szepn�� � cicho, lecz stanowczo:

��Widzisz miejsce panie, w kt�rym masz z�o�y� podpis, prawda?

��Nie mam zamiaru podpisa� si� imieniem�

��Podpisz, ksi���. Ju�. Nie masz wyboru. Musisz.

Szybkimi, gniewnymi ruchami Harpirias napisa� u do�u strony: �Ambinole Koronal Lord�. Mia� wra�enie, �e pope�nia uczynek potworny, wr�cz �wi�tokradczy. Przez moment patrzy� na widniej�ce pod traktatem s�owa, a potem, nim Korinaam zd��y� sprzeciwi� si� cho�by gestem, doda� jeszcze: �Harpirias z Muldemar, w imieniu Lorda Ambinole'a�. Niech si� Toikella martwi, jak rozwi�za� t� zagadk� je�li w og�le domy�li si� jej istnienia.

Poda� kr�lowi podpisan� kopi�, przyjmuj�c od niego jednocze�nie drugi egzemplarz traktatu. W dolnym lewym rogu widnia� po�o�ony z wysi�kiem przez niepi�miennego wodza gruby, nieczytelny zawijas. Harpirias jeszcze raz podpisa� si� imieniem w�adcy, dodaj�c pod nim swe w�asne.

Wszystko zosta�o wi�c za�atwione. Traktat by� podpisany.

��Goszmar � powiedzia�. � Teraz zak�adnicy.

��Goszmar � burkn�� Toikella, po czym kr�tko skin�� g�ow�. Machn�� r�k� � na ten sygna� drzwi sali otworzy�y si� i do �rodka niepewnym krokiem wesz�o o�miu trzymanych dot�d w jaskini je�c�w. Prowadzi� ich chudy, niesamowity Sa�vinor Hosz, kt�ry natychmiast podbieg� do Harpiriasa i pad� przed nim na kolana.

��Czy�by�my rzeczywi�cie byli wolni?

Harpirias gestem wskaza� le��ce na stole dwa zwoje.

��Traktat zosta� uroczy�cie podpisany. Wyruszamy z samego rana.

��Wolni! Wreszcie jeste�my wolni! A ko�ci� widzieli�my je przy drzwiach, wszystkie. Czy je tak�e nam zwracaj�?

��Kr�l wyznaczy tragarzy, kt�rzy donios� je do �lizgaczy.

��Wolni! Przecie� to nieprawdopodobne! � W szalonej rado�ci paleontolodzy rzucili si� sobie w ramiona. Niekt�rzy sprawiali wra�enie oszala�ych ze szcz�cia, inni wygl�dali, jakby nie potrafili uwierzy�, �e wreszcie nadszed� kres niewoli.

��Dajcie tym ludziom je�� i pi� � poprosi� Harpirias. � To tak�e ich �wi�to!

Toikella wyrazi� przyzwolenie niedba�ym machni�ciem r�ki. Uczonym nalano piwa, pojawi�y nowe misy z mi�sem. Kr�l jednak oddali� si� od �wi�tuj�cych; sta�, przygl�daj�c si� im ponuro i nie bior�c udzia�u w zabawie.

Czy�by planowa� zdrad� na jej zako�czenie? Czy dlatego przez ca�y czas by� taki dziwnie skupiony, czy dlatego otacza�a go aura wyra�nie widocznego niepokoju?

��Tw�j ojciec� co go tak martwi? � spyta� Ivl� Harpirias. Dziewczyna zawaha�a si�. Widzia�, jak pr�buje co� powiedzie�, jak szuka s��w.

��Nic go nie martwi � odpar�a w ko�cu.

��Nie jest sob�.

��Jest zm�czony. Jest� tak, to wszystko. Jest zm�czony. Nie pr�bowa�a nawet udawa�, �e m�wi z przekonaniem.

��Nie � powiedzia� Harpirias. Gniewnie wpatrywa� si�

w swe d�onie le��ce na stole, przeklinaj�c niedoskona�� znajomo�� othinorskiego. Nagle podni�s� g�ow� i spojrza� ksi�niczce wprost w oczy.

��Powiedz mi prawd� � poprosi�. � Co� tu jest nie tak. Co?

��On� on si� boi.

��Boi? On? Czego?

Przez d�u�sz� chwil� dziewczyna nie m�wi�a nic.

��Ciebie � powiedzia�a w ko�cu. � Twoich ludzi. Ich broni.

��Przecie� nie ma si� czego ba�. Podpisali�my traktat. Gwarantujemy w nim Othinorowi bezpiecze�stwo i pok�j.

��Tak, oczywi�cie. Wy gwarantujecie nam pok�j i bezpiecze�stwo.

W g�osie dziewczyny brzmia�a gorycz i to ona wyja�ni�a wreszcie wszystko Harpiriasowi.

Tak, oczywi�cie, kr�l si� ba�. By� tak�e z�y i czu� si� upokorzony, a to mu si� zdarzy�o pierwszy raz w �yciu. Toikella zorientowa� si� wreszcie, przeciw komu wyst�pi�, i wiedza ta okaza�a si� dla niego niezno�na.

By� mo�e Ivla Vevikenik przekaza�a ojcu co� z opisanych jej przez pos�a wspania�o�ci Majipooru, co� z opowie�ci o nies�ychanym bogactwie plon�w, wielkich, bystrych rzekach, miliardach mieszka�c�w planety, o dw�ch kontynentach pe�nych wspania�ych miast, nad kt�rymi wznosi�a si� w majestacie G�ra ukoronowana ogromnym pa�acem Koronala. Cokolwiek dziewczyna zrozumia�a z jego s��w, przekaza�a oszo�omionemu, og�upia�emu ojcu � prawdopodobnie powi�kszone jeszcze i zniekszta�cone przez jej nieskr�powan� wiedz� wyobra�ni� -tak �e to, co wielkie, sta�o si� ogromne, wr�cz przyt�aczaj�ce.

A potem Toikella zobaczy� miotacze w akcji � wielkie skalne p�yty znikaj�ce w zetkni�ciu z fioletowym �wiat�em tryskaj�cym z metalowych rur, kt�re trzymali w d�oniach �o�nierze jego go�cia� i znienawidzonych Eililylal uciekaj�cych niczym szczury przed lawin� spadaj�cych im na g�owy kamieni�

Nic dziwnego, �e kr�l by� a� tak ponury. Po raz pierwszy w �yciu znalaz� si� w obliczu si�y, kt�rej nie by�y w stanie zniszczy� ani jego niepohamowana energia, ani szczere gro�by. Pozna� wreszcie prawd� o �wiecie: jego ma�e pa�stewko nie mia�oby cienia szansy w starciu z owym wielkim, tajemniczym �wiatem le��cym poza skaln� �cian�. Poma�u Toikella zaczai pojmowa�, �e jest jak ma�a pche�ka na grzbiecie wielkiego Majipooru i to go musia�o zabole�. Jak�e musia�o go zabole�!

Harpirias zda� sobie nagle spraw� z tego, jak bardzo i szczerze �a�uje tego starego w�ciek�ego potwora. Zda� sobie spraw�, �e go lubi i �e nie chce by� tym, kt�ry go poni�y�. Rozejrza� si�, szukaj�c wzrokiem Korinaama, przywo�a� go do siebie. To, co chcia� powiedzie�, by�o zbyt wa�ne i trudne, by m�g� to przekaza� swym jak�e niedoskona�ym, niezr�cznym othinorskim.

��Chc�, �eby� mu powiedzia� � poleci� Metamorfowi � �e my, Majipoorczycy, uwa�amy podpisany z nim traktat za �wi�te zobowi�zanie. Jego klauzule zabezpieczaj� niezale�no�� Othinoru na zawsze.

��Przecie� on to wie � stwierdzi� Korinaam.

��Nie obchodzi mnie, co wie, a czego nie wie! T�umacz! Powiedz mu, �e mo�e mie� zaufanie i do traktatu, i do mnie. Powiedz mu, �e nikogo z jego plemienia nie spotka krzywda z naszych r�k.

��Jak sobie �yczysz, ksi���.

Korinamm zwr�ci� si� do kr�la. M�wi� d�ugo; o ile Harpirias potrafi� oceni�, tym razem Zmiennokszta�tny przekaza� wiernie to, co mu kazano przet�umaczy�. Skutek tej przemowy by� chyba jednak odwrotny od zamierzonego. Toikella skrzywi� si� jeszcze bardziej, �u� doln� warg�, zaciska� pi�ci, z trzaskiem wy�amywa� sobie wielkie, ko�ciste paluchy. Rozdyma� nozdrza, twarz wykrzywia�a mu narastaj�ca w�ciek�o��.

Odpowiedzia� wreszcie, patrz�c nie na t�umacza, lecz wprost na go�cia. M�wi� kr�tko, kpi�co, ale w jego g�o�cie brzmia� wyra�ny gniew.

��Dzi�kuj�. Jestem ci wdzi�czny za to, �e si� nad nami zlitowa�e�.

Harpirias bez problemu poj�� zar�wno same s�owa, jak i ich ukryte znaczenie � tak, kr�l bezb��dnie zrozumia�, �e od dzi� rz�dzi wy��cznie z �aski w�adc�w Majipooru� i nie�atwo przysz�o mu to zaakceptowa� � nadal jednak czul potrzeb� wyra�enia mu swej sympatii, podniesienia go na duchu.

��Wasza wysoko�� m�j dobry, wypr�bowany przyjacielu�

Toikella przerwa� mu warkni�ciem.

��Odejd�. Ju�, teraz, zaraz. Odejd�! Opu�� t� sal�, opu�� t� ziemi� i nigdy nie wracaj; ani ty, ani tobie podobni.

Korinamm pr�bowa� przet�umaczy� s�owa w�adcy, lecz Harpirias tylko machn�� r�k�. Nie mia� �adnych w�tpliwo�ci co do tego, czego chce od niego pan Othinoru. Wyci�gn�� ku niemu r�k�. Toikella patrzy� na ni�, jakby by�a czym� nieczystym. Otacza�a go atmosfera obra�onej pa�skiej godno�ci, mro�na jak najmro�niejszy zimowy dzie� na jego ziemi.

��Nie boimy si� was � o�wiadczy� pogardliwie. � Imperium mo�e pr�bowa�, je�li zechce. B�dziemy gotowi! Nawet gdyby�cie przys�ali armi� dwustu wojownik�w! Nawet gdyby�cie przys�ali ich trzystu!

Na to Harpirias nie znalaz� ju� odpowiedzi. Lepiej zostawi� sprawy w�asnemu biegowi, pomy�la�. Duma Toikelli pozosta�a w ka�dym razie nie naruszona. By� mo�e zadane jego duszy rany zagoj� si� z czasem, by� mo�e na staro�� b�dzie opowiada�, jak to pewnego razu zmusi� Koronala Majipooru, by ten pokornie czo�ga� si� przed jego tronem, b�agaj�c o uwolnienie swoich wys�anych na p�noc w�drowc�w, i jak to on wielkodusznie uwolni� ich w zamian za dziecko kr�lewskiej krwi.

Niech i tak b�dzie, pomy�la� jeszcze Harpirias. Korinaam mia� jednak racj�, zmuszaj�c Toikell� do prze�kni�cia gorzkiej prawdy, nic by si� nie zyska�o, a sporo mo�na by straci�.

Uroczy�cie po�egna� kr�la, kt�ry przyj�� jego po�egnanie dostojnie i oboj�tnie, po czym obr�ci� si� ku lvii i po raz ostatni wzi�� j�, zap�akan�, w ramiona. Czy mia� jej jednak co� do powiedzenia na po�egnanie? Mimo retoryki, kt�r� na G�rze Zamkowej opanowa� do perfekcji, nic mu nie przychodzi�o do g�owy. Dziewczyna patrzy�a na niego nieruchomym wzrokiem. U�miechn�� si�, odpowiedzia�a s�abym, wymuszonym u�miechem. Jej oczy l�ni�y od �ez, wytar�a je r�kawem. Nie m�g� nawet poca�owa� jej na do widzenia, tutejsi ludzie nie znali poca�unk�w. W ko�cu uj�� jej d�o� i przytrzyma� przez chwil�, a potem pu�ci�. Ivla te� uj�a jego r�k�, delikatnie po�o�y�a na swym brzuchu i przycisn�a lekko, jakby chcia�a da� mu do zrozumienia, �e narodzi�o si� tam nowe �ycie.

Pu�ci�a go i odwr�ci�a si� plecami.

Harpirias zebra� �o�nierzy, gestem nakaza� uwolnionym zak�adnikom, by poszli z nimi, i wyszed� z sali.

Usiane gwiazdami czarne niebo �wiadczy�o wyra�nie o tym, �e do �witu pozosta�o jeszcze kilka godzin. Czas ten wype�ni�o �adowanie �lizgaczy i przygotowanie ich do d�ugiej drogi. Nim zako�czyli, na wschodzie pojawi�y si� r�owe pasma.

Harpirias sta� przez chwil� tu� przy skalnej �cianie otaczaj�cej ukryt� przed �wiatem wiosk�.

Oto wraca� wreszcie do domu. Wraca� do ciep�ego, cywilizowanego Majipooru, by� mo�e wraca� te� do swej tak nieszcz�liwie przerwanej kariery na G�rze Zamkowej. Wype�ni� zadanie, kt�re mu zlecono. Co wi�cej � prze�y� wielk� przygod�, o kt�rej opowiada� mo�e a� do �mierci. Koronal z wdzi�czno�ci� wys�ucha jego opowie�ci, bliscy mu doradcy tak�e. Wraca wi�c do domu, by zacz�� snu� t� opowie��; wraca do domu, do gor�cej k�pieli, do potraw, kt�re da si� je��, do ostryg i przyprawionych na ostro ryb, do piersi sekkimaunda i ud�ca bilantoona, do mocnego wina z Muldemar i ciemnoczerwonego wina z Bannilannikole, do z�otego wina z Piliploku i wspania�ego srebrnoszarego wina z Amblemoru� by� mo�e spr�buje ich wszystkich od razu, puchar po pucharze? By� mo�e wypije je w towarzystwie pi�knej dziewczyny o jasnych oczach i delikatnej twarzy, by� mo�e sp�dzi z ni� noc� by� mo�e zje kolacj�, wypije wino, sp�dzi noc nie z jedn� dziewczyn�, lecz dwoma czy trzema� Dlaczego nie?

Harpirias doskonale zdawa� sobie jednak spraw� z tego, �e Othinor odcisn�� mu si� w duszy na zawsze. Bez w�tpienia b�dzie o nim �ni�, gdy znajdzie si� ju� w domu, a w snach widzie� b�dzie lodowy �wiat, zadymion� sal� pa�acu Toikelli, podskakuj�cych, skrzecz�cych Eililylal� O tak, b�dzie �ni� o Othinorze i dziewczynie o l�ni�cych od t�uszczu w�osach, z g�rn� warg� przebit� kawa�kiem ko�ci; dziewczynie, kt�ra w�lizgn�a si� do jego pokoju, kt�ra przez tyle mro�nych nocy grza�a go swym cia�em.

Tak, tak, b�dzie �ni� o tym i nie tylko o tym. Wiedzia�, �e nigdy nie zapomni Othinoru.

���lizgacze za�adowane � zameldowa� Eskenazo Marabaud. � S�o�ce ju� wschodzi. Czy mo�emy rusza�?

��Za chwil� � rzek� Harpirias.

Wszed� w w�sk� szczelin� przebijaj�c� ska�y jak klin � jedyne wej�cie do kraju Toikelli. W niepewnym �wietle poranka chaty z lodu b�yszcza�y s�abym �wiat�em. Zach�annie przygl�da� si� l�ni�cym, dekorowanym lodowymi rze�bami fasadom, wyrze�bionym z lodu fantazyjnym dekoracjom.

Przed domem, w kt�rym mieszka�, dostrzeg� male�k� z tej odleg�o�ci posta�. Nie widzia� jej wprawdzie wyra�nie, lecz wyobra�nia podsun�a mu doskona�y w ka�dym szczeg�le portret: portret przysadzistej dziewczyny w niedbale zarzuconym na ramiona futrze, dziewczyny, kt�ra chyba nosi�a w sobie jego dziecko.

Pomacha�a mu, najpierw niepewnie, a potem entuzjastycznie; dow�d zar�wno mi�o�ci, jak i t�sknoty.

Przygl�da� si� jej przez d�u�sz� chwil�, potem r�wnie� pomacha� i odszed�.

Wsiad� do �lizgacza. Rozpocz�a si� d�uga droga powrotna. Droga do domu.