Excalibur, olbrzymi generator sygna��w radarowych nap�dzany energi� nuklearn�, nie dzia�a� ju� prawie p� wieku. Po przej�ciu Ramy przez Uk�ad S�oneczny napr�dce zaprojektowano go i zbudowano w ci�gu kilku miesi�cy. W 2132 roku generator by� got�w; jego zadanie mia�o polega� na wykrywaniu statk�w kosmicznych obcych cywilizacji. Statek wielko�ci Ramy mia� by� widoczny z odleg�o�ci r�wnej przeci�tnej odleg�o�ci mi�dzy gwiazdami, czyli na kilka lat przedtem, zanim m�g�by mie� jakikolwiek wp�yw na sprawy ziemskie.

Decyzj� o budowie Excalibura podj�to jeszcze przed przej�ciem Ramy przez peryhelium. Gdy pierwsi go�cie z kosmosu okr��yli S�o�ce i z powrotem pod��ali ku gwiazdom, armie naukowc�w analizowa�y dane z jedynej ziemskiej wyprawy, podczas kt�rej dosz�o do kontaktu z obc� cywilizacj�.

Zgromadzone informacje pozwala�y na hipotez�, �e Rama by� obdarzonym inteligencj� robotem. Nie interesowa� si� ani Uk�adem S�onecznym, ani jego mieszka�cami.

Oficjalny raport pozostawia� wiele nie rozwi�zanych zagadek, jednak eksperci byli zgodni, �e przynajmniej uda�o si� im zrozumie� jedn� z podstawowych zasad in�ynierii w cywilizacji Ram�w. Wi�kszo�� system�w i podsystem�w Ramy, do kt�rych dotarli ziemscy badacze, by�a powielona trzykrotnie; Obcy wszystko robili �tr�jkami�. Dlatego te� by�o wysoce prawdopodobne, �e w �lad za pierwszym statkiem pod��� dwa nast�pne.

Ale w okolicach S�o�ca nie pojawi�y si� �adne statki z mi�dzygwiezdnych przestrzeni. Lata mija�y, ludzie na Ziemi zajmowali si� w�asnymi sprawami. Zainteresowanie budowniczymi Ramy zacz�o opada� i wizyta Obcych powoli przesz�a do historii.

Rama w dalszym ci�gu wzbudza� zainteresowanie naukowc�w, ale przeci�tni ludzie przestali o nim my�le�. W czterdziestych latach XXII wieku �wiat pogr��ony by� w g��bokim kryzysie ekonomicznym i brakowa�o funduszy na utrzymanie programu Excalibura. Kilka naukowych odkry� nie mog�o uzasadni� ogromnych koszt�w jego eksploatacji i po kilku latach generator zosta� wy��czony.

Ponowne uruchomienie Excalibura czterdzie�ci pi�� lat p�niej trwa�o trzydzie�ci trzy miesi�ce i by�o uzasadniane wzgl�dami naukowymi.

Gdy generator ponownie utrwala� obrazy odleg�ych planet i gwiazd, prawie nikt na Ziemi nie spodziewa� si� wizyty drugiego statku kosmicznego.

In�ynier sprawuj�cy kontrol� nad Excaliburem nie zaalarmowa� swoich prze�o�onych, gdy na monitorach pojawi�a si� dziwna plamka. Uzna� j� za wynik b��du w algorytmie przetwarzaj�cym dane. Dopiero gdy obliczenia zosta�y kilkakrotnie powt�rzone, in�ynier wezwa� na pomoc naukowca. Ten po przeanalizowaniu danych doszed� do wniosku, �e tajemniczy obiekt jest komet�, poruszaj�c� si� po wyd�u�onej elipsie. Dopiero w dwa miesi�ce p�niej jaki� student obliczy�, �e obiekt ma oko�o czterdziestu kilometr�w d�ugo�ci i ca�kowicie g�adk� powierzchni�.

W roku 2197 �wiat wiedzia� ju�, �e cia�em zbli�aj�cym si� do Uk�adu S�onecznego jest drugi statek kosmiczny Obcych. Mi�dzynarodowa Agencja Kosmiczna (ISA) gromadzi�a �rodki, aby zorganizowa� wypraw�. Jej celem mia�o by� przeci�cie trajektorii statku Obcych wewn�trz orbity Wenus, w 2200 roku.

Ludzko�� zn�w patrzy�a w gwiazdy, a g��bokie filozoficzne pytania postawione podczas wizyty pierwszego statku Ram�w ponownie sta�y si� aktualne. Statek zbli�a� si� ku Ziemi i setki skierowanych w jego stron� urz�dze� dostarcza�y coraz wi�cej informacji; wiedziano ju�, �e�� przynajmniej z zewn�trz�� by� taki sam jak jego poprzednik. Rama wr�ci� i zn�w dane by�o ludzko�ci spotka� si� z Przeznaczeniem.

Dziwny metaliczny tw�r wspina� si� po skale w stron� nawisu. Wygl�da� jak chudy pancernik; w�owe cia�o pokrywa�a �uska, otaczaj�ca i zakrywaj�ca zwarte elektroniczne uk�ady po�rodku jego trzech cz�on�w. Helikopter wisia� mniej wi�cej dwa metry od �ciany. Z przodu wynurzy�o si� d�ugie, gi�tkie, zako�czone szczypcami rami�, kt�re o w�os rozmin�o si� z dziwnym stworzeniem.

��Cholera�� mrukn�� Janos Tabori�� to prawie niemo�liwe, je�eli helikopter tak si� ko�ysze. Nawet w idealnych warunkach trudno odwala� precyzyjn� robot� z ca�kowicie wyci�gni�tym ramieniem.�� Spojrza� na pilota.�� Dlaczego ta fantastyczna maszyna nie potrafi zawisn�� nieruchomo?

��Zbli� helikopter do �ciany�� rozkaza� doktor David Brown.

Hitu Yamanaka zerkn�� na Browna i wprowadzi� polecenie do komputera. Ekran rozb�ysn�� na czerwono: MANEWR NIEMO�LIWY DO WYKONANIA. ZBYT MA�Y PRZE�WIT. Yamanaka milcza�. Helikopter wisia� w tym samym miejscu.

��Pomi�dzy �mig�em a �cian� jest p� metra, mo�e siedemdziesi�t pi�� centymetr�w�� g�o�no my�la� Brown.�� W ci�gu dw�ch, trzech minut biot b�dzie bezpieczny za nawisem. Przejdziemy na r�czne sterowanie i z�apiemy go. Tym razem bez b��du, Tabori.

Hiro Yamanaka niepewnie spojrza� za siebie na �ysiej�cego naukowca w okularach. Wprowadzi� polecenie i przekr�ci� du�� czarn� d�wigni� w prawo. Na ekranie pojawi� si� napis: STEROWANIE R�CZNE, BRAK AUTOMATYCZNEJ OCHRONY. Yamanaka chwyci� za ster i zbli�y� helikopter do �ciany.

In�ynier Tabori by� got�w. W�o�y� d�onie w specjalne r�kawice i kilkakrotnie je otworzy�. Szczypce powt�rzy�y jego ruchy. Rami� wygi�o si� do przodu i bez k�opotu uchwyci�o mechaniczne stworzenie. Dzi�ki sprz�eniom zwrotnym w r�kawicach Tabori poczu�, �e trzyma biota.

��Mam go!�� wykrzykn�� uradowany i powoli zacz�� cofa� rami�.

Nag�y podmuch wiatru pchn�� helikopter w lewo uderzaj�c mechanicznym ramieniem w �cian�. Tabori poczu�, �e jego uchwyt s�abnie.

��Wyr�wnaj!�� krzykn��. Trzech cz�onk�w za�ogi us�ysza�o chrz�st uderzaj�cego o �cian� �mig�a.

Japo�czyk natychmiast w��czy� automatycznego pilota. W u�amku sekundy rozleg� si� alarm i ekran rozb�ysn�� na czerwono: USZKODZENIE TRWA�E. WYSOKIE PRAWDOPODOBIE�STWO KATASTROFY KATAPULTOWA� ZA�OG�. Yamanaka nie zwleka�. Ju� po chwili wylecia� z kabiny i opada� na spadochronie. Tabori i Brown poszli jego �ladem. W�gier wyj�� r�ce z r�kawic, a mechaniczne rami� pu�ci�o Biota, kt�ry spad� z wysoko�ci kilkuset metr�w i roztrzaska� si� na tysi�ce kawa�k�w.

Pozbawiony pilota helikopter znajdowa� si� coraz ni�ej. Pomimo algorytmu, kt�ry mia� zapewni� bezpieczne l�dowanie. lecia� zygzakami. �mig�o zosta�o powa�nie uszkodzone. Twardo usiad� na ziemi i przechyli� si� na bok. Z windy w pobli�u helikoptera wysiad� m�czyzna w mundurze, z dystynkcjami �wiadcz�cymi o wysokim stopniu. Zjecha� na d� z centrum dowodzenia. By� w�ciek�y. Szybkim krokiem ruszy� do czekaj�cego rovera. Za nim sz�a blondynka w uniformie ISA, obwieszona kamerami filmowymi. M�czyzn� w mundurze by� genera� Walerij Borzow, dow�dca operacji Newton.

��Nikomu nic si� nie sta�o?�� spyta��� kierowc� rovera, in�yniera Richarda Wakefielda.

��Podczas katapultowania z helikoptera Janos uderzy� si� w rami�. Nicole w�a�nie rozmawia�a z nim przez radio, nic sobie nie z�ama�. Ma tylko sporo siniak�w.

Genera� Borzow usiad� na przednim siedzeniu rovera, obok Wakefielda. Blondynka, dziennikarka Francesca Sabatini, wy��czy�a kamer� i chcia�a usi��� z ty�u. Borzow gniewnie machn�� r�k� w jej stron�, �eby sobie posz�a.

��Niech pani zobaczy co z Taborim i des Jardins�� powiedzia� wskazuj�c na r�wnin�.�� Wilson te� powinien tam by�. Borzow i Wakefield ruszyli roverem w przeciwnym kierunku. Przejechawszy czterysta metr�w zatrzymali si� przy Brownie, pi��dziesi�cioletnim m�czy�nie w nowiutkim kombinezonie. Brown zwija� spadochron. Genera� Borzow wysiad� z rovera i ruszy� w jego kierunku.

��Wszystko w porz�dku, doktorze Brown?�� spyta� niecierpliwie.

Brown w milczeniu skin�� g�ow�.

��W takim razie�� ci�gn�� Borzow lodowatym tonem mo�e m�g�by mi pan powiedzie�, co pan w�a�ciwie sobie wyobra�a�, wydaj�c rozkaz Yamanace, �eby przeszed� na r�czne sterowanie? My�l�, �e dobrze by by�o, gdyby�my o tym porozmawiali teraz, na osobno�ci.

Doktor David Brown milcza�.

��Czy nie widzia� pan ostrzegawczych sygna��w?�� ci�gn�� Borzow.�� Czy cho� przez moment pomy�la� pan, �e nara�a cz�onk�w za�ogi na niebezpiecze�stwo?

Brown podni�s� wzrok i spojrza� genera�owi w oczy. Gdy zacz�� m�wi�, jego g�os zdradzi� emocje, kt�re stara� si� ukry�.

��Wydawa�o mi si�, �e mo�na by�o zbli�y� helikopter do celu o kilkana�cie centymetr�w. Mieli�my jeszcze ca�kiem spory prze�wit, a by� to jedyny spos�b, �eby z�apa� biota. Przecie� to by�o naszym zadaniem�

��Nie musi mi pan m�wi�, jakie mieli�cie zadanie�� przerwa� mu gniewnie Borzow.�� Chcia�bym panu przypomnie�, �e osobi�cie uczestniczy�em w pisaniu regulaminu. Jest w nim powiedziane, �e bez wzgl�du na okoliczno�ci bezpiecze�stwo za�ogi jest spraw� priorytetow�. Zw�aszcza w czasie symulacji� Musz� wyzna�, �e jestem przera�ony pa�sk� beztrosk�; ma pan szcz�cie, �e nikt nie zgin��.

David Brown nie s�ucha�. Odwr�ci� si�, �eby sko�czy� sk�adanie spadochronu. Gwa�towne ruchy zdradza�y, �e jest w�ciek�y.

Borzow wr�ci� do rovera. Odczeka� chwil� i zaproponowa� Brownowi, �e podwiezie go do bazy. Amerykanin w milczeniu potrz�sn�� g�ow� i ruszy� piechot� do windy.

Janos Tabori siedzia� na krze�le w korytarzu o�rodka szkoleniowego przed niewielk� sal� wyk�adow�.

��Odleg�o�� do symulowanego Biota stanowi�a granic� mo�liwo�ci mechanicznego ramienia�� m�wi� do ma�ej kamery trzymanej przez Francesk� Sabatini.�� Z�apa�em go dwukrotnie. Doktor Brown zadecydowa�, �e nale�y przej�� na r�czne sterowanie helikopterem i zbli�y� si� do �ciany. Niestety, podmuch wiatru�

Otworzy�y si� drzwi do sali i wyjrza�a zza nich u�miechni�ta twarz.

��Wszyscy na ciebie czekamy�� powiedzia� genera� O�Toole. Wydaje mi si�, �e Borzow zaczyna traci� cierpliwo��.

Francesca wy��czy�a �wiat�o i schowa�a kamer� do kieszeni.�� Wszystko w porz�dku, m�j w�gierski bohaterze�� u�miechn�a siꠗ na razie damy sobie spok�j. Nasi prze�o�eni nie lubi� czeka�.�� Zbli�y�a si� do niego i delikatnie dotkn�a zabanda�owanego ramienia.�� To dobrze, �e nic ci si� nie sta�o.

Przystojny czterdziestoletni Murzyn, kt�ry przys�uchiwa� si� wywiadowi robi�c notatki na niewielkiej klawiaturze, ruszy� do sali wyk�adowej za Taborim i Francesk�.

��Chcia�bym w tym tygodniu da� co� o teleoperacji za pomoc� mechanicznych ko�czyn�� szepn�� Reggie Wilson do Taboriego.�� Moi czytelnicy lubi� takie techniczne teksty.

��Ciesz� si�, �e wasza tr�jka mog�a do nas do��czy栗 powiedzia� Borzow sarkastycznie.�� Zaczyna�em ju� wierzy�, �e to zebranie jest dla was czym� uci��liwym i odci�ga was od spraw o wiele wa�niejszych, takich jak opowiadanie o swoich bohaterskich czynach czy pomoc w opisywaniu technicznych nowinek. Borzow wskaza� palcem na Wilsona, przed kt�rym le�a�a p�aska klawiatura.�� Wilson, chcesz czy nie, ale przede wszystkim jeste� cz�onkiem za�ogi, a dopiero potem dziennikarzem. Czy nie uwa�asz, �e cho� raz nale�a�oby to od�o�y� na bok, �eby�my wreszcie mogli zaj�� si� powa�nymi sprawami? Mam wam do powiedzenia kilka rzeczy, kt�re nie s� przeznaczone dla prasy.

Wilson schowa� klawiatur� do torby. Borzow wsta� i zacz�� m�wi�, chodz�c przy tym tam i z powrotem wzd�u� sto�u. St� by� owalny, w najszerszym miejscu mia� jakie� dwa metry. Przed ka�dym z dwunastu foteli znajdowa�a si� klawiatura i monitor. Obok Borzowa siedzia�o dw�ch wojskowych cz�onk�w wyprawy: Europejczyk, genera� Otto Heilmann (bohater Rady Narod�w z czas�w kryzysu w Caracas) oraz Amerykanin Michael Ryan O�Toole, genera� si� powietrznych. Pozosta�a dziewi�tka nie zawsze zajmowa�a te same miejsca, co szczeg�lnie dra�ni�o admira�a Heilmanna i�� w nieco mniejszym stopniu�� jego prze�o�onego, genera�a Borzowa.

Niekiedy �nieprofesjonali�ci� gromadzili si� na drugim ko�cu sto�u, zostawiaj�c pozosta�e miejsca dla �kosmicznych kadet�w�, jak potocznie nazywano absolwent�w Akademii Kosmicznej. Po roku do�� systematycznego wyst�powania w mediach dwunastu cz�onk�w wyprawy spo�ecze�stwo podzieli�o na trzy grupy: �nieprofesjonalist�w�, czyli dw�ch naukowc�w i dw�ch dziennikarzy, �wojskow� tr�jk� oraz pi�tk� kosmonaut�w, kt�rzy podczas operacji Newton mieli wykonywa� zadania wymagaj�ce wiedzy technicznej.

Jednak tego dnia dwie �cywilne� grupy by�y ze sob� przemieszane. Japo�czyk Shigeru Takagishi, kt�rego ksi��ka Atlas Ramy stanowi�a dla wszystkich cz�onk�w ekspedycji obowi�zkow� lektur�, siedzia� pomi�dzy pilotem Inn� Turgieniew i in�ynierem�� kosmonaut� Richardem Wakefieldem z Anglii. Naprzeciwko nich ulokowa�a si� Nicole des Jardins, oficer nauk przyrodniczych, ciemnosk�ra kobieta o francusko�� afryka�skim rodowodzie, a obok niej cichy Japo�czyk Yamanaka i pi�kna signora Sabatini. Pozosta�e trzy miejsca na �po�udniowym ko�cu� owalnego sto�u, za kt�rym na �cianie wisia�y plany Ramy, zajmowali ameryka�ski dziennikarz Wilson, Tabori (kosmonauta z Budapesztu) i doktor David Brown. Ten ostatni mia� marsow� min� i wygl�da� bardzo powa�nie; przyni�s� ze sob� jakie� papiery i roz�o�y� je na stole.

��Wydawa�o mi si� nie do pomy�lenia�� m�wi� Borzow przechadzaj�c si� tam i z powrotem�� aby kto� z was m�g� zapomnie�, �e zostali�cie wybrani do najwa�niejszej misji, jaka kiedykolwiek przypad�a w udziale cz�owiekowi. Jednak opieraj�c si� na faktach zebranych podczas ostatnich symulacji, musz� stwierdzi�, �e zaczynam zmienia� zdanie co do kwalifikacji niekt�rych os�b.

S� tacy, kt�rzy twierdz�, �e statek Ram�w b�dzie dok�adn� kopi� jego poprzednika�� ci�gn�� Borzow�� i �e wobec nas, staraj�cych si� go zbada�, b�dzie on ca�kowicie bierny. Przyznaj�, �e badania radarowe przeprowadzone w ostatnich trzech latach pozwalaj� podejrzewa�, �e statek jest tej samej wielko�ci i mat� sam� struktur�. Ale nawet je�eli oka�e si� on jeszcze jednym wymar�ym statkiem Obcych, kt�rzy zgin�li tysi�ce lat temu, zadanie to i tak b�dzie najwa�niejszym w waszym �yciu. I wydaje mi si�, �e jego wykonanie wymaga od ka�dego z was dobrej woli i maksymalnego wysi�ku.

Janos Tabori chcia� o co� zapyta�, ale Borzow nie da� mu doj�� do s�owa.

��Zachowanie za�ogi podczas ostatnich trening�w by�o naganne. Niekt�rzy z was s� znakomici�� osoby zainteresowane wiedz�, o kim m�wiꠗ ale wielu zachowuje si� tak, jakby nie zdawali sobie sprawy, co jest celem naszej misji. Jestem niemal pewien, �e dw�ch czy trzech z was nawet nie czyta�o regulamin�w. Wiem, �e wymaga to niekiedy pewnego wysi�ku, ale przecie� dwa miesi�ce temu wszyscy zgodzili�cie si� post�powa� zgodnie z regulaminem.

Borzow przerwa�, staj�c przy jednej z map. Przekr�j ukazywa� wn�trze i fragment �Nowego Jorku�, konstrukcji przypominaj�cej wie�owce na Manhattanie.

��W ci�gu sze�ciu tygodni dojdzie do kontaktu ze statkiem kosmicznym Obcych, w kt�rym mo�e znajdowa� si� podobne miasto. B�dziemy reprezentowa� ca�� ludzko��. Nie wiemy, co tam znajdziemy. Bez wzgl�du na to, co teraz zrobimy, nasze przygotowanie mo�e si� okaza� niewystarczaj�ce. I dlatego w�a�nie wykonywanie wyuczonych procedur musi nast�powa� automatycznie, �eby nasze m�zgi mog�y koncentrowa� si� na tym, co nieznane� Dow�dca usiad� na ko�cu sto�u.

��Dzisiejsze �wiczenia okaza�y si� kompletn� katastrof�. Mogli�my straci� trzech cz�onk�w za�ogi i jeden z najdro�szych helikopter�w na �wiecie. Musz� wam jeszcze raz przypomnie�, �e priorytety naszej misji zosta�y uzgodnione z Mi�dzynarodow� Agencj� Kosmiczn� i Rad� Narod�w. Bezpiecze�stwo za�ogi jest rzecz� najwa�niejsz�. Na drugim miejscu jest analiza struktury statku w celu stwierdzenia potencjalnego zagro�enia Ziemi.�� Borzow patrzy� teraz bezpo�rednio na Browna, kt�ry odpowiedzia� mu twardym spojrzeniem.�� Dopiero wtedy, gdy te dwa warunki zostan� spe�nione, i gdy statek Ram�w oka�e si� bezbronny, schwytanie biota b�dzie mia�o jakie� znaczenie.

��Chcia�bym przypomnie� panu genera�owi�� rzek� David Brown�� �e zdaniem niekt�rych z nas, do regulaminu nie nale�y podchodzi� w spos�b mechaniczny. Trudno przeceni� wag� biot�w dla �rodowisk naukowych. M�wi�em ju� wielokrotnie, zar�wno podczas spotka� dla kosmonaut�w, jak i w wywiadach telewizyjnych, �e je�eli drugi statek Ram�w jest taki sam jak pierwszy co znaczy, �e nasza obecno�� zostanie zupe�nie zignorowana�� to dzia�aj�c powoli b�dziemy zmuszeni opu�ci� goi wr�ci� na Ziemi� zanim przeprowadzimy badania i szansa ziemskiej nauki na poznanie osi�gni�� technicznych obcej cywilizacji zostanie zaprzepaszczona przez zbiorow� histeri� polityk�w.�� Borzow chcia� odpowiedzie�, ale Brown podni�s� si� z fotela i ci�gn�� dalej:�� Nie, nie, najpierw prosz� mnie wys�ucha�. W zasadzie oskar�y� mnie pan o niekompetencj� podczas dzisiejszych �wicze� i chyba mam prawo do samoobrony�� powiedzia�, bior�c do r�ki wydruk z komputera.�� Oto warunki wst�pne dzisiejszej symulacji przygotowane przez pa�skich in�ynier�w. Pozwoli pan, �e je przypomn�. Warunek pierwszy: czas ekspedycji dobiega ko�ca i zosta�o ponad wszelk� w�tpliwo�� ustalone, �e statek Ram�w jest tak bierny jak pierwszy i nie przedstawia �adnego zagro�enia dla Ziemi. Warunek drugi: podczas ekspedycji samotne bioty widziano tylko sporadycznie; nigdy nie przebywa�y w grupach.

David Brown spojrza� na zebranych i z wyrazu ich twarzy domy�li� si�, �e dobrze zacz��. Wzi�� g��boki oddech i ci�gn�� dalej:

��Przeczytawszy te warunki zak�ada�em, �e symulacja ma dotyczy� ostatniej szansy schwytania biota. Podczas testu my�la�em o tym, czym by�oby dostarczenie na Ziemi� cho� jednego z nich. Dotychczas w ca�ej historii ludzko�ci jedyny kontakt z obc� istot� mia� miejsce w 2130 roku, gdy kosmonauci weszli na pok�ad pierwszej Ramy.

Jednak owoce tamtej wyprawy�� z naukowego punktu widzenia�� by�y skromniejsze ni� by� mog�y. Mamy co prawda pewne informacje, w��cznie z do�� dok�adn� sekcj� biota�� paj�ka, kt�rej dokona�a doktor Laura Ernst. Ale kosmonauci przywie�li z wyprawy jedynie drobne fragmenty jakiego� biomechanicznego kwiatka, kt�ry na dodatek uleg� nieodwracalnym procesom, zanim zdo�ano go dok�adnie zbada�. Poza tym z ostatniej wyprawy nie mamy nic. Nie mamy nawet ich tranzystora, kt�ry pozwoli�by nam dowiedzie� si� czego� o in�ynieryjnych zdolno�ciach Ram�w. A teraz mamy t� szans�

Doktor Brown podni�s� wzrok i ci�gn�� mocnym g�osem:

��Gdyby uda�o nam si� dostarczy� na ziemi� dwa czy trzy r�ne bioty i gdyby�my mogli je zbada�, nasza wyprawa z pewno�ci� by�aby najwi�kszym wydarzeniem w ca�ej historii ludzko�ci. Zrozumienie in�ynierii Ram�w w pewnym sensie by�oby z nimi kontaktem�

S�owa Browna zrobi�y wra�enie nawet na generale Borzowie. Brown jak zwykle stara� si� swoj� pora�k� obr�ci� w cho�by cz�ciowe zwyci�stwo. Rosjanin postanowi� zmieni� taktyk�.

��Pomimo to�� rzek� Borzow korzystaj�c z przerwy w przem�wieniu Browna�� nie mo�emy zapomina�, �e w trakcie wyprawy nie wolno nam nara�a� cz�onk�w za�ogi na niebezpiecze�stwo.�� Borzow spojrza� na siedz�cych przy stole kosmonaut�w.�� Nie mniej od was pragn�, aby�my wr�cili z biotami i innymi urz�dzeniami skonstruowanymi przez Obcych. Musz� jednak przyzna�, �e przera�a mnie, i� z g�ry zak�adacie, �e drugi statek b�dzie taki sam jak pierwszy. Jaki� mamy dow�d na to, �e Ramowie s� nam �yczliwi? �adnego. Polowanie na bioty mo�e okaza� si� przedwczesne.

��Jednak, panie generale, ��yczliwo�ci� Ram�w nigdy nie b�dziemy pewni�� rzek� Richard Wakefield, siedz�cy obok Browna.�� Nawet je�eli oka�e si�, �e drugi statek jest taki sam jak pierwszy, nic nie b�dziemy wiedzie� o tym, co si� stanie, gdy spr�bujemy z�apa� biota. Przypu��my, �e doktor Brown ma racj�, i �e obydwa statki zosta�y skonstruowane miliony lat temu, na drugim ko�cu Galaktyki, przez nie istniej�c� ju� cywilizacj�. Jak mo�emy si� przekona�, czy bioty nie s� zaprogramowane na wypadek ataku? A je�eli s� one integraln� cz�ci� statku, nie zb�dn� do jego poprawnego funkcjonowania? Wtedy by�oby ca�kiem naturalne, �e cho� s� maszynami�� b�d� si� broni�. Mo�liwe, �e nasze dzia�anie zostanie odczytane jako wrogie i spowoduje zmian� funkcjonowania ca�ego statku. Przypominam sobie, �e czyta�em kiedy� o robocie, kt�ry wpad� do etapowego morza na Tytanie w 2012 roku. Robot by� tak zaprogramowany, �e w wypadku ataku mia��

��Stop�� przerwa� mu z u�miechem Janos Tabori.�� Nie m�wimy teraz o historii badania Uk�adu S�onecznego.�� Spojrza� na genera�a Borzowa.�� Boli mnie rami�, mam pusty �o��dek i po wra�eniach dzisiejszego dnia jestem do�� zm�czony. Wasze przem�wienia s� wspania�e, ale je�eli nie ma �adnych konkretnych spraw do om�wienia, chcia�bym zaproponowa�, aby�my zako�czyli dzisiejsze spotkanie i cho� raz mieli do�� czasu na spakowanie swoich rzeczy.

Admira� Heilmann spojrza� w jego stron�.

��Kosmonauto Tabori, konferencj� zwo�a� genera� Borzow i jedynie on mo�e j� zako�czy�, nie nale�y�

Borzow gestem uspokoi� admira�a.

��Wystarczy, Otto. My�l�, �e Janos ma racj�. To by� naprawd� d�ugi dzie�. Dobrze, na razie ko�czymy Porozmawiamy, gdy wszyscy odpoczn�. Autobus na lotnisko odjedzie zaraz po kolacji.

Zgromadzeni zacz�li przygotowywa� si� do wyj�cia.

��Podczas wypoczynku chcia�bym, �eby�cie si� nad tym wszystkim zastanowili�� doda� Borzow.�� Zosta�y nam tylko dwa tygodnie symulacji. Zaraz po �wi�tach zaczynamy przygotowania do startu. Te �wiczenia s� nasz� ostatni� szans�, �eby wszystko dobrze posz�o. Spodziewam si�, �e wr�cicie w pe�ni si�, gotowi do wype�nienia stoj�cych przed wami zada� i �wiadomi wagi naszej misji.

Pojawienie si� w 2130 roku pierwszego statku Ram�w mia�o kolosalny wp�yw na histori� ludzko�ci. Wprawdzie w �yciu codziennym nie nast�pi�y �adne powa�ne zmiany, ale po powrocie ekspedycji kierowanej przez Nortona, kt�rej celem by�o zbadanie Ramy I, dowody na istnienie w kosmosie cywilizacji tak dalece przewy�szaj�cej nas intelektualnie zmusi�y ludzko�� do przemy�lenia pozycji zajmowanej przez Homo sapiens we wszech�wiecie. Wiedziano ju�, �e istoty rozumne powsta�y z nieznanych na Ziemi zwi�zk�w chemicznych. Kim byli Ramowie? Dlaczego, zbudowawszy ogromny statek kosmiczny, wys�ali go w kierunku naszej planety? Przez wiele miesi�cy Rama by� tematem pierwszoplanowym.

Podczas kolejnego roku ludzko�� mniej lub bardziej cierpliwie oczekiwa�a innych dowod�w obecno�ci Ram�w w kosmosie. Na wszystkich d�ugo�ciach fal prowadzono nas�uch, chc�c uzyska� jakie� dodatkowe informacje z oddalaj�cego si� statku. Ale w eterze panowa�a idealna cisza. Rama oddala� si� tak cicho i tajemniczo, jak si� pojawi�.

Gdy Excalibur by� got�w i gdy pocz�tkowe badanie niebosk�onu nie przynios�o �adnych efekt�w, w ziemskiej spo�eczno�ci nast�pi�a zmiana stosunku do Obcych. Zetkni�cie si� z nieznan� cywilizacj� przesz�o do historii. Gazety, kt�re jeszcze niedawno rozpisywa�y si� o �powrocie Ram�w�, teraz m�wi�y o �ma�ym prawdopodobie�stwie ponownego kontaktu��, wydarzenie za�, traktowane pierwotnie jako potencjalne zagro�enie, szybko sta�o si� jedynie historyczn� ciekawostk�. Prawie nikt nie zajmowa� si� takimi problemami jak ewentualny powr�t Ram�w.

W kilka lat p�niej nast�pi�a eksplozja narcyzmu na skal� �wiatow�. W ludzkiej psychice zasz�y fundamentalne zmiany. Przed pojawieniem si� Ramy ludzko�� by�a jedynym znanym sobie gatunkiem istot obdarzonych inteligencj�. We wszystkich filozofiach kr�lowa�a idea, �e ludzie sami s� odpowiedzialni za sw�j los. Fakt, �e Ramowie istniej� (lub istnieli w przesz�o�ci), zmieni� wszystko. Ludzko�� nie by�a w kosmosie sama, mo�e nawet nie przedstawia�a sob� niczego wyj�tkowego. Kwesti� czasu by�o jedynie, aby �wiadomo�� istnienia Obcych wp�yn�a na obraz wszech�wiata, w kt�rym dotychczas kr�lowa� cz�owiek. Nietrudno wi�c zrozumie�, dlaczego wiele spo�ecze�stw zacz�o wykazywa� cechy narcystyczne.

Skrajnie konsumpcyjny stosunek do �ycia trwa� przez prawie dwa lata.

Pomimo do�� s�abej infrastruktury gospodarczej, b�d�cej pozosta�o�ci� po latach trzydziestych XXII wieku, popyt na wszelkie dobra zacz�� gwa�townie wzrasta�. Dzi�ki wsp�lnym wysi�kom wszystkich rz�d�w w latach 2130 i 2131 uda�o si� unikn�� recesji. Kolejny wzrost popytu w 2132 roku pchn�� �wiatow� gospodark� do przodu. Zwi�kszano potencja� produkcyjny, na rynkach papier�w warto�ciowych panowa�a hossa, spad�o bezrobocie i zapanowa� kr�tki okres dobrobytu.

Pod koniec 2133 roku dla bystrych obserwator�w sta�o si� oczywiste, �e boom gospodarczy prowadzi ludzko�� ku przepa�ci. Po�r�d og�lnie panuj�cej euforii zacz�y pojawia� si� g�osy ostrzegaj�ce przed kryzysem. Nikt nie zwraca� uwagi na wypowiedzi ekonomist�w, domagaj�cych si� zr�wnowa�enia bud�et�w i ograniczenia kredyt�w.

�wiatowy rynek papier�w warto�ciowych zacz�� si� chwia� w styczniu 2134 roku; zapowiadano nadchodz�cy kryzys ekonomiczny. Ale dla wi�kszo�ci ludzi mieszkaj�cych na Ziemi oraz w koloniach na s�siednich planetach by�o to czym� nie do pomy�lenia. Przez ponad dziewi�� lat �wiatowa gospodarka ros�a, a w ostatnich dw�ch latach odnotowano wzrost gospodarczy, jakiego nie by�o od dwustu lat. Przyw�dcy �wiata twierdzili, �e potrafi� zapobiec cyklom, dotychczas tak charakterystycznym dla gospodarki kapitalistycznej. I ludzie im wierzyli�� przynajmniej do pocz�tku maja 2134 roku.

Podczas pierwszych miesi�cy tego� roku kurs akcji na �wiatowej gie�dzie zacz�� spada�, najpierw powoli, potem coraz szybciej. Ludzie przes�dni ��czyli ten fakt z ponownym pojawieniem si� komety Halleya. Kometa zacz�a by� widoczna w marcu i by�a o wiele ja�niejsza, ni� si� tego spodziewano. Naukowcy z ca�ego �wiata prze�cigali si� w teoriach wyja�niaj�cych to zjawisko. Pod koniec marca kometa min�a peryhelium, a jej olbrzymi ogon wida� by�o ka�dego wieczoru. Na Ziemi g��wnym problemem sta� si� kryzys gospodarczy. Pierwszego maja 2134 roku z powodu �z�ych d�ug�w� trzy najwi�ksze banki �wiatowe og�osi�y niewyp�acalno��. W ci�gu dw�ch dni panika ogarn�a ca�y �wiat. Ponad miliard zwyk�ych obywateli mia�o dost�p do �wiatowej gie�dy i spekulowa�o na niej akcjami i obligacjami. Gwa�towna wyprzeda� akcji powa�nie nadwer�y�a �wiatowy System Komunikacji (GNS). Kana�y GNS by�y przeci��one, transakcje op�niano najpierw o kilka minut, a potem o kilka godzin, co tak�e przyczyni�o si� do og�lnej paniki.

Pod koniec tygodnia wszystkie akcje spad�y przynajmniej do po�owy swojej warto�ci, a inwestorzy, kt�rzy w maksymalnym stopniu wykorzystywali swoje mo�liwo�ci kredytowe, pozostali bez grosza. Systemy wspomagaj�ce GNS, kt�re automatycznie przekazywa�y pieni�dze na konta bankowe, dostarczy�y hiobowe wie�ci do prawie dwudziestu procent rodzin na �wiecie.

W rzeczywisto�ci sytuacja by�a o wiele gorsza; dokonywano jedynie cz�ci wszystkich transakcji, poniewa� nawa� informacji wielokrotnie przewy�sza� dro�no�� systemu. W j�zyku komputerowym mo�na by powiedzie�, �e �wiatowy system finansowy wpad� w �cykliczny po�lizg�. Miliardy mniej istotnych informacji zatrzymywano, aby przekaza� informacje o wy�szych priorytetach.

Dlatego te� stan wi�kszo�ci osobistych kont bankowych nie odzwierciedla� rzeczywistych strat spowodowanych spadkiem cen akcji. Gdy inwestorzy zrozumieli, co si� dzieje, zacz�li wydawa� pozosta�e na ich kontach pieni�dze, chc�c zd��y�, zanim komputery bankowe oblicz� ich bie��ce salda. Rz�dy i instytucje finansowe stara�y si� przeciwdzia�a� panice, ale by�o ju� za p�no. System nie potrafi� ud�wign�� tak ogromnej ilo�ci informacji i nast�pi� krach. Aby zrekonstruowa� to, co si� sta�o, nale�a�oby grzeba� w pami�ci setek ogromnych baz danych rozrzuconych po ca�ym �wiecie.

Przez ponad trzy tygodnie elektroniczny system obrotu pieni�dzmi by� wy��czony. Poniewa� got�wka dawno ju� wysz�a z u�ycia, tylko dziwacy i kolekcjonerzy mieli do�� banknot�w na kupno najpotrzebniejszych rzeczy. Zacz�� si� handel wymienny, a przetrwanie by�o mo�liwe tylko dzi�ki znajomo�ciom i przyja�niom. Ale by� to dopiero pocz�tek. Gdy ponownie uruchomiono GNS, ju� wkr�tce ilo�� transakcji przekroczy�a wytrzyma�o�� komputer�w i nast�pi� kolejny krach.

Do ostatecznego wyt�umaczenia niezwyk�ej jasno�ci komety Halleya pozosta�y tylko dwa tygodnie. Ale na zdobycie rzetelnych informacji przez system GNS ludzko�� musia�a czeka� jeszcze cztery miesi�ce. Koszty chaosu by�y nie do oszacowania.

System elektronicznego przesy�ania danych zn�w by� dro�ny, ale pogarszaj�ca si� sytuacja ekonomiczna trwa�a dwana�cie lat. Na ponowne uzyskanie dochodu r�wnego produktowi krajowemu brutto z 2134 roku trzeba by�o czeka� ponad pi��dziesi�t lat.

Dzi� wszyscy historycy zgadzaj� si� z twierdzeniem, �e Wielki Chaos spowodowa� g��bokie, trwa�e zmiany. Katalizatorem wzgl�dnie szybkiego rozpadu infrastruktury sta� si� krach �wiatowej gie�dy, a w efekcie za�amanie si� globalnego systemu zarz�dzania finansami.

Jednak te wydarzenia nie by�yby w stanie doprowadzi� do tak g��bokiego kryzysu ekonomicznego. Po pierwszym krachu nast�pi� okres wielu nieudanych operacji. Przyw�dcy �wiata najpierw ignorowali problemy gospodarcze, by w kilka miesi�cy p�niej popa�� w drug� skrajno��. Wprowadzono mn�stwo nowych program�w, kt�re niekiedy by�y ze sob� sprzeczne. Pr�by skoordynowania dzia�a� poszczeg�lnych pa�stw nie uda�y si�, poniewa� ich obywatele zacz�li odwo�ywa� si� do narodowych tradycji.

W niezwykle kr�tkim czasie internacjonalizacja �wiata leg�a w gruzach. I cho� wiele dziedzin nadal mia�o charakter mi�dzynarodowy�� komunikacja, handel, transport (r�wnie� kosmiczny), kontrola pieni�dza, utrzymanie pokoju, wymiana informacji, ochrona �rodowiska, a nawet transport mi�dzyplanetarny (bior�c pod uwag� wok�ziemskie kolonie)�� wi�kszo�� mi�dzynarodowych um�w zawiera�a klauzule umo�liwiaj�ce ich zerwanie w wypadku �wy�szej konieczno�ci�. M�wi�c kr�tko: ka�dy kraj mia� prawo wyst�pi� z mi�dzynarodowej koalicji, je�eli nie zgadza� si� z jej polityk�.

Lata poprzedzaj�ce pierwsze spotkanie z Ram� by�y niezwykle spokojne i dostatnie. �wiat zd��y� ju� otrz�sn�� si� po tragicznym w skutkach upadku komety na Padw� w 2077 roku, a rozw�j gospodarczy trwa� przez ponad p� wieku. Opr�cz kilku kr�tkich recesji w wi�kszo�ci kraj�w standard �ycia uleg� poprawie. Od czasu do czasu wybucha�y wprawdzie niepokoje spo�eczne i konflikty, zw�aszcza w krajach rozwijaj�cych si�, ale za�egnywano je na forum mi�dzynarodowym, aby nie dopu�ci� do ich eskalacji. Nie by�o kryzys�w, kt�re pozwoli�yby krytycznie oceni� stabilno�� nowych mi�dzynarodowych mechanizm�w.

Po wizycie Ramy nast�pi�y gwa�towne zmiany w strukturach pa�stwowych. Inwestycje priorytetowe, takie jak budowa Excalibura, szybko wyczerpa�y fundusze przeznaczone na badania naukowe. Pocz�wszy od 2132 roku, zacz�to obni�a� podatki, co jeszcze bardziej nadwer�y�o finanse publiczne. Pod koniec 2133 roku brakowa�o pieni�dzy na utrzymanie wszystkich pracownik�w i wi�kszo�� mi�dzynarodowych instytucji by�a ma�o wydajna. Krach gie�dy nast�pi� wtedy, gdy opinia publiczna mia�a ju� powa�ne w�tpliwo�ci co do celowo�ci utrzymywania �wiatowych struktur. Chaos rozprzestrzenia� si�; pojedyncze kraje wycofywa�y si� z finansowania mi�dzynarodowych organizacji, kt�re mog�yby przeciwdzia�a� katastrofie.

Tragedia Wielkiego Chaosu zosta�a opisana w tysi�cach prac historycznych. W pierwszych dw�ch latach g��wnym problemem sta� si� gwa�towny wzrost bezrobocia oraz masowe bankructwa, zar�wno ma�ych firm prywatnych, jak i ca�ych korporacji. Jednak bior�c pod uwag� liczb� bezdomnych i umieraj�cych z g�odu, k�opoty finansowe przedsi�biorc�w z pewno�ci� nie nale�a�y do najwa�niejszych.

Zim� 2136 roku w parkach wszystkich wi�kszych miast pojawi�y si� gromady bezdomnych, kt�rzy koczowali w namiotach. W�adze lokalne stara�y si� im pom�c, ale mia�y trudno�ci z uzyskaniem �rodk�w finansowych. Spodziewano si�, �e osiedla �ebrak�w znikn�, gdy gospodarka wyjdzie z recesji. Niestety, tak si� nie sta�o. Ich namioty sta�y si� trwa�ym elementem miejskiego krajobrazu, tworz�c odr�bny �wiat, rz�dz�cy si� w�asnymi prawami.

Mija�y miesi�ce i desperacja bezdomnych obr�ci�a si� w gniew; niewiele brakowa�o, by zamieszki doprowadzi�y do zniszczenia miast.

Wiosn� 2138 roku we W�oszech mia�a miejsce seria przedziwnych wydarze�. Ich g��wnym bohaterem by� m�ody franciszkanin Michael Balatresi, kt�ry przeszed� do historii jako �wi�ty Micha� ze Sieny. ��czy� w sobie b�yskotliw� inteligencj� i zdolno�ci polityczne. By� tak�e poliglot�.

Pojawi� si� w Toskanii z religijnym przes�aniem, kt�re porwa�o miliony ludzi na ca�ym �wiecie. Jego rosn�ca popularno�� szybko przekracza�a granice pa�stw. Michael sta� si� wrogiem numer jeden rz�d�w, przedk�adaj�cych w�asny interes nad wsp�lne dobro wszystkich kraj�w. Zgin�� m�cze�sk� �mierci� w czerwcu 2138 roku. Wydawa�o si�, �e ludzko�� straci�a ostatni� iskierk� nadziei.

Cztery lata dziel�ce rok 2138 od 2142 by�y straszne. Ludzie umierali z g�odu, wybucha�y epidemie, szerzy�o si� bezprawie i bezustannie wybucha�y konflikty wojenne. Wi�kszo�� instytucji cywilizowanego �wiata przesta�a istnie�. Pr�by ich wskrzeszenia spe�z�y na niczym. Lokalnymi �rodkami nie mo�na by�o rozwi�za� problem�w o charakterze globalnym.

Wielki Chaos nie omin�� tak�e pozaziemskich kolonii, ko�cz�c okres podboju przestrzeni kosmicznej. Bez �rodk�w finansowych, prowiantu i personelu, mieszka�cy kolonii wkr�tce stali si� �ebrakami. Do 2140 roku po�owa spo�r�d nich zdecydowa�a si� na powr�t na Ziemi�. W latach 2141�� 2142 imigracja nasili�a si�, poniewa� z powodu braku cz�ci zamiennych w koloniach za�amywa�y si� ekosystemy.

W 2143 roku na Marsie i Ksi�ycu pozostawa�o jedynie kilkudziesi�ciu zatwardzia�ych osadnik�w. Komunikacja pomi�dzy koloniami a Ziemi� sta�a si� szcz�tkowa. Dwa lata wcze�niej rozwi�zano Zwi�zek Planet. �adna mi�dzynarodowa organizacja nie zajmowa�a si� problemami ludzkiego gatunku jako ca�o�ci. Dopiero pi�� lat p�niej stworzono Rad� Rz�d�w.

W 2144 roku mia�a miejsce ostatnia wyprawa w kosmos. Meksykanka Benita Garcia, wraz z trzyosobow� za�og�, skierowa�a swoj� rakiet� na stacjonarn� orbit�, po kt�rej kr��y� stary statek James Mamin, jedyny pozosta�y mi�dzyplanetarny statek transportowy. Uda�o jej si� uratowa� dwadzie�cia czworo ze stu kobiet i dzieci wracaj�cych z Marsa.

Historycy s� zgodni, �e uratowanie pasa�er�w Jamesa Martina zako�czy�o pewien okres podboju przestrzeni kosmicznej. W ci�gu kolejnych sze�ciu miesi�cy wszystkie kolonie opustosza�y, zaniechano wszelkich lot�w w przestrze�, nawet na orbit�. Ta sytuacja trwa�a przez ponad czterdzie�ci lat.

W 2145 roku �wiat zacz�� zdawa� sobie spraw�, jak istotn� rol� odgrywa�y mi�dzynarodowe instytucje, zlikwidowane na pocz�tku Wielkiego Chaosu. Utalentowani politycy rozumieli, �e jedynie wsp�lne dzia�anie mo�e przyczyni� si� do odtworzenia kultury materialnej spo�ecze�stw. Pierwsze inicjatywy nie by�y szczeg�lnie udane, ale natchn�y ludzi optymizmem. Rozpocz�� si� powr�t do cywilizacji.

Statystyki wykaza�y zmiany na lepsze dopiero po dw�ch latach; w 2147 roku �wiatowy Produkt Brutto wynosi� zaledwie siedem procent tego, co osi�gni�to przed sze�ciu laty. Bezrobocie w krajach rozwini�tych dosz�o do trzydziestu pi�ciu procent, a w krajach rozwijaj�cych si� nawet do dziewi��dziesi�ciu procent. Szacuje si�, �e w samym roku 2142, gdy susza nawiedzi�a regiony tropikalne, umar�o z g�odu sto milion�w ludzi. Astronomiczna liczba zgon�w spowodowa�a zmniejszenie ziemskiej populacji o prawie miliard.

Do�wiadczenia Wielkiego Chaosu odbi�y si� na psychice ca�ej generacji. Mija�y lata i dzieci urodzone po kataklizmie nie rozumia�y rodzic�w, kt�rych �yciowa ostro�no�� graniczy�a z fobi�. W latach sze��dziesi�tych i siedemdziesi�tych XXII wieku otaczano nastolatk�w niezwykle surow� opiek� rodzicielsk�. Dla ich rodzic�w �ycie nie by�o zabaw�, lecz walk� o byt.

W latach siedemdziesi�tych XXII wieku ziemska spo�eczno�� w spos�b drastyczny odcina�a si� od leseferyzmu sprzed pi��dziesi�ciu lat. Wiele starych instytucji, mi�dzy innymi Ko�ci� rzymskokatolicki i monarchia brytyjska, prze�ywa�o sw�j renesans. Przej�y one kluczowe role w porz�dku, kt�ry wy�oni� si� po Chaosie.

Pod koniec tego okresu powr�ci�o zainteresowanie kosmosem i odtworzona Mi�dzynarodowa Agencja Kosmiczna budowa�a nowe rodzaje satelit�w komunikacyjnych. Pierwsze bud�ety ISA by�y niezwykle skromne. Loty za�ogowe powoli wraca�y do �ask, na lata dziewi��dziesi�te zaplanowano kilka misji. W 2188 roku otwarto Akademi� Kosmiczn� kszta�c�c� kosmonaut�w; w cztery lata p�niej jej pierwsi wychowankowie otrzymali dyplomy.

Przez kolejne dwadzie�cia lat, przed pojawieniem si� Ramy II w 2196 roku, rozw�j gospodarczy nast�powa� powoli, lecz spokojnie. Z technologicznego punktu widzenia w 2196 roku osi�gni�to poziom cywilizacyjny sprzed siedemdziesi�ciu lat, cho� niekt�re dziedziny, takie jak medycyna i przetwarzanie informacji, by�y bardziej zaawansowane ni� w�wczas.

Ale w 2196 roku wielu Ziemian pami�ta�o Wielki Chaos. Ludzie wiedzieli, czym jest strach. To w�a�nie l�k i poczucie zagro�enia zadecydowa�y o priorytetach wyprawy na spotkanie Ramy II.

��Wi�c gdy pani m�� dokona� odkrycia supernowej 2191a, pracowa�a pani nad doktoratem z fizyki w instytucie SMU?

Elaine Brown siedzia�a na fotelu w swoim pokoju. Mia�a na sobie golf i skromny br�zowy kostium. Odczuwa�a wyra�n� trem� i chcia�a, �eby wywiad jak najszybciej si� sko�czy�.

��By�am na drugim roku, a David by� moim promotorem powiedzia�a, ostro�nie dobieraj�c s�owa i zerkaj�c na m�a, kt�ry przygl�da� si� wywiadowi zza kamer.�� David du�o czasu po�wi�ca� swoim doktorantom, wszyscy o tym wiedzieli. Mi�dzy innymi dlatego zdecydowa�am si� na studia w SMU.

Francesca Sabatini siedzia�a tu� obok i wygl�da�a przepi�knie; jej d�ugie jasne w�osy spada�y na ramiona. By�a ubrana w eleganck� bia�� jedwabn� bluzk�, granatowy szal i spodnie.

Na stoliku sta�y dwie fili�anki z kaw�.

��Doktor Brown by� w�wczas �onaty, prawda? Chodzi mi o okres, kiedy by� pani promotorem.

Elaine zarumieni�a si�. W�oszka w dalszym ci�gu u�miecha�a si� do niej z rozbrajaj�c� niewinno�ci�. Pani Brown wzi�a g��boki oddech.

��Z pocz�tku tak, chyba by��� powiedzia�a.�� Ale rozszed� si� z �on�, zanim jeszcze sko�czy�am pisa� prac�. Gdy obroni�am doktorat, dosta�am od niego w prezencie pier�cionek zar�czynowy�� doda�a niezr�cznie.

Francesca Sabatini przygl�da�a si� swojej ofierze. Teraz mog�abym ci� zniszczy� kilkoma pytaniami, pomy�la�a. Ale nie to jest moim celem.

��W porz�dku, stop�� powiedzia�a nagle.�� Zobaczmy, co z tego wysz�o. Mo�ecie zabra� sprz�t do ci�ar�wki.

G��wny kamerzysta podszed� do pierwszego robota�� kamery, kt�ry zosta� zaprogramowany na zbli�enia Franceski. Jednoczenie drugi robot zacz�� si� cofa�, poniewa� Elaine wsta�a. Jeden z kamerzyst�w poprosi� j�, �eby nie rusza�a si�, dop�ki druga kamera nie zostanie wy��czona.

Re�yser wyda� polecenie odtworzenia ostatnich pi�ciu minut. Ekran podzieli� si� na kilka cz�ci i ukaza� si� na nim obraz z wszystkich kamer r�wnocze�nie. Francesca by�a zawodowcem i od razu zorientowa�a si�, �e nakr�cony materia� by� znakomity. Elaine, �ona doktora Davida Browna, by�a m�oda, inteligentna, szczera i �le si� czu�a, stanowi�c centrum uwagi. Wszystko to zosta�o utrwalone na ta�mie.

Francesca rozmawia�a ze swoj� ekip� o monta�u nakr�conego materia�u, kt�ry nast�pnego dnia mia� zosta� dostarczony do jej hotelu w Dallas, a Elaine Brown wr�ci�a do pokoju.

Francesca dostrzeg�a niezadowolenie na twarzy Davida Browna, gdy Elaine zapowiedzia�a, �e po wywiadzie odb�dzie si� �ma�e przyj�cie�. W k�cie sta� robot�� s�u��cy, w kt�rego wn�trzu znajdowa�y si� przek�ski: dwa gatunki sera, wino i kieliszki; natychmiast otoczyli go technicy. David przeprosi� wszystkich i ruszy� w kierunku sypialni. Francesca posz�a za nim.

��Wybacz mi, Davidzie�� powiedzia�a. Brown obejrza� si� za siebie. By� z�y.�� Nie zapomnij, �e Schmidt i Hagenest czekaj� w Europie na twoj� odpowied��

��O niczym nie zapomnia�em�� odpar�.�� Chcia�em tylko sprawdzi�, czy tw�j przyjaciel Reggie sko�czy� ju� wywiad z dzie�mi. Czasami chcia�bym by� nikomu nieznanym, szarym cz�owiekiem��� westchn��.

Francesca zbli�y�a si� do niego.

��Nie wierz� w ani jedno s�owo�� rzek�a patrz�c mu w oczy. Jeste� z�y, bo nie masz kontroli nad tym, co twoja �ona i dzieci m�wi� Reggiemu i mnie. A dla ciebie nie ma nic wa�niejszego ni� taka kontrola�

Brown chcia� co� powiedzie�, ale przerwa� mu krzyk z sypialni.

��Mamo!

Z pokoju wybieg� sze�cioletni ch�opiec. Min�� Francesk� i Browna, i schroni� si� w obj�ciach stoj�cej w progu matki.

��Co si� sta�o, Justinie?�� spyta�a.

��Ten Murzyn zepsu� mi psa�� chlipn�� Justin.�� Kopn�� Walliego w ty�ek i nie mog� go naprawi�.

Ch�opiec wskaza� na drzwi, z kt�rych wyszed� Reggie Wilson w towarzystwie wysokiej, chudej, niezwykle powa�nej nastolatki.

��Tato�� dziewczynka zwr�ci�a si� do Davida Browna o pomoc�� pan Wilson w�a�nie rozmawia� ze mn� o mojej kolekcji spinek, gdy ten przekl�ty pies�� robot wszed� do pokoju i ugryz� go w nog�. Przedtem go obsiusia�. To Justin go tak zaprogramowa��

��Nieprawda! Ona k�amie!�� krzycza� Justin.�� Ona nie lubi Walliego, nigdy go nie lubi�a.

Elaine Brown jedn� r�k� trzyma�a na g�owie syna, w drugiej mia�a kieliszek. Wypi�a wino i odstawi�a kieliszek na p�k�.

��Uspok�j si�, Justinie, i opowiedz mamie dok�adnie o tym, co si� sta�o�� powiedzia�a, zerkaj�c na innych z za�enowaniem.

��Ten Murzyn mnie nie lubi. Ja te� go nie lubi�. Wally to zrozumia�, wi�c go ugryz�. Wally zawsze mnie broni.

S�owa Justina rozz�o�ci�y Angel�.

��Wiedzia�am, �e stanie si� co� takiego. Kiedy rozmawia�am z panem Wilsonem, Justin bez przerwy wchodzi� do mojego pokoju, �eby nam przeszkadza�. Przynosi� jakie� zabawki, gry, nawet ubrania. W ko�cu pan Wilson musia� przem�wi� mu do rozs�dku, a zaraz potem Wally zrobi� to, co zrobi�.

��Mamo, ona k�amie. Niech si� zamknie�

Doktor David Brown warkn�� ze z�o�ci�:�� Elaine, zabierz go st�d. Natychmiast!�� Obr�ci� si� w stron� c�rki, podczas gdy jego �ona odesz�a z p�acz�cym Justinem.

��Angela�� powiedzia� z w�ciek�o�ci�, kt�rej nie potraci� ju� ukry栗 wydawa�o mi si�, i� obieca�a�, �e dzi� nie b�dziecie si� k��ci�.

Dziewczynce �zy stan�y w oczach. Zacz�a si� t�umaczy�, ale mi�dzy ni� a ojcem stan�� Reggie Wilson.

��Niech pan wybaczy, doktorze Brown�� rzek��� Angela naprawd� nic z�ego nie zrobi�a. W zasadzie m�wi prawd�. Ona�

��Panie Wilson�� przerwa� mu ostro Brown�� pozwoli pan, �e sam si� zajm� sprawami mojej rodziny. Jest mi bardzo przykro z powodu tego ca�ego zamieszania�� ci�gn�� nieco �agodniejszym tonem�� ale to si� zaraz sko�czy.�� Spojrza� na c�rk� nieprzyjaznym wzrokiem.�� Angela, id� do swojego pokoju, p�niej porozmawiamy. Zadzwo� do matki i powiedz jej, �eby zabra�a ci� zaraz po obiedzie.

Francesca Sabatini z wielkim zainteresowaniem obserwowa�a kulisy domu Browna. Widzia�a jego z�o��, brak pewno�ci siebie Elaine� To idealna sytuacja, pomy�la�a. Jest nawet lepiej, ni� marzy�am. P�jdzie mi z nim bardzo �atwo.

Srebrny poci�g o op�ywowym kszta�cie mkn�� przez p�nocny Teksas z szybko�ci� dwustu pi��dziesi�ciu kilometr�w na godzin�. W ci�gu kilku minut na horyzoncie pojawi�y si� �wiat�a Dallas Transportation Complex. W�ze� komunikacyjny DTC zajmowa� prawie dwadzie�cia pi�� kilometr�w kwadratowych. By� lotniskiem, stacj� kolejow� i niewielkim miastem. Wzniesiono go w 2185 roku, aby u�atwi� mi�dzynarodowy tranzyt lotniczy i usprawni� komunikacj� kolejow�. Wkr�tce jednak, podobnie jak inne takie o�rodki na �wiecie, rozr�s� si�, by sta� si� miastem samym w sobie. W p�kolistych budowlach wzd�u� ci�g�w handlowych mieszka�y tysi�ce pracownik�w DTC. W g��wnym terminalu mie�ci�y si� cztery du�e hotele, siedemna�cie restauracji i ponad sto sklep�w, w��cznie z salonem mody Donatelli.

��Mia�em wtedy dziewi�tna�cie lat�� m�wi� do Franceski m�ody cz�owiek, gdy poci�g zbli�a� si� do stacji�� i by�em wychowany po sparta�sku. Ogl�daj�c pani program o seksie i mi�o�ci, dowiedzia�em si� wi�cej ni� przez ca�e moje dotychczasowe �ycie. Chcia�em pani za to podzi�kowa�.

Francesca u�miechn�a si� z wdzi�kiem. By�a przyzwyczajona, �e w miejscach publicznych cz�sto j� rozpoznawano. Wysiadaj�c z poci�gu, jeszcze raz u�miechn�a si� do m�odego cz�owieka i jego dziewczyny. Reggie Wilson zaproponowa�, �e zaniesie kamer� do samochodu, kt�ry zabierze ich do hotelu.

��Czy to ci� nigdy nie m�czy?�� spyta�. Francesca spojrza�a na niego ze zdziwieniem.�� To, �e jeste� powszechnie znana�� wyja�ni�.

��Nie�� odpar�a�� oczywi�cie, �e nie.�� U�miechn�a si� do siebie. Cho� min�o ju� p� roku, on nadal mnie nie rozumie, pomy�la�a. Mo�e jest zbyt zaj�ty sob�, �eby zrozumie�, �e niekt�re kobiety s� tak ambitne jak m�czy�ni.

��Zanim ci� pozna�em, wiedzia�em ju�, �e niekt�re z twoich program�w by�y ch�tnie ogl�dane�� powiedzia� Reggie.�� Ale nie zdawa�em sobie sprawy, �e nie mo�esz p�j�� do restauracji nie spotykaj�c po drodze swoich wielbicieli.

Ludzie wysiadali z poci�gu i powoli kierowali si� w stron� centrum handlowego. Gdzie� w oddali spora grupa os�b zgromadzi�a si� przed teatrem. Plakat informowa� o sztuce Linzey Olsen pod tytu�em In Any Weather.

��Widzia�a� to?�� spyta� Reggie.�� Ja ogl�da�em film, jakie� pi�� lat temu. Grali w nim Helen Caudill i Jeremy Temple, jeszcze zanim stali si� s�awni. To dziwna historia o ludziach, kt�rzy mieszkaj� w tym samym pokoju hotelowym podczas �nie�ycy w Chicago. Za�o�yli ju� rodziny, ale zakochuj� si� w sobie podczas rozmowy o swoich nieudanych ma��e�stwach� Jak ju� m�wi�em, to dziwna sztuka�

Francesca nie s�ucha�a. Do samochodu przed nimi wsiad� ch�opiec, kt�ry wygl�da� jak jej kuzyn Roberto. Mia� ciemn� sk�r� i ciemne w�osy. Jak dawno nie widzia�am Roberto, my�la�a. Ostatni raz chyba trzy lata temu, w Posilano. Francesca westchn�a, przypominaj�c sobie dawne czasy sp�dzone w Orvieto. Mia�a wtedy dziewi�� czy dziesi�� lat, Roberto czterna�cie. Grali w pi�k� na placu przed Il Duomo. Francesca lubi�a si� z nim droczy�, by� dla niej bardzo dobry. To by�o jej jedyne jasne wspomnienie z dzieci�stwa.

Samoch�d zatrzyma� si� przed hotelem. Reggie patrzy� na Francesk�, kt�ra domy�li�a si�, �e czeka na odpowied�.

��Wi�c?�� spyta�.

��Wybacz, m�j drogi�� powiedzia�a Francesca�� ale my�la�am o czym� innym. M�g�by� powt�rzy�?

��Nie wiedzia�em, �e jestem a� tak nudny�� mrukn�� Reggie. Spojrza� jej prosto w oczy, aby upewni� si�, �e na pewno go s�ucha.�� Gdzie idziesz dzi� na kolacj�? Mo�e do chi�skiej restauracji?

Francesca nie mia�a ochoty na kolacj� w towarzystwie Reggiego.

��Jestem ju� zm�czona�� powiedzia�a�� zjem co� w pokoju, a potem troch� popracuj�.

Wiedzia�a, �e sprawia mu zaw�d. Poca�owa�a go w usta.

��Ko�o dziesi�tej mo�esz wpa�� do mnie na drinka do poduszki.

Gdy tylko znalaz�a si� w pokoju hotelowym, w��czy�a komputer. By�y do niej cztery wiadomo�ci; przy ka�dej z nich znajdowa�a si� informacja o jej pochodzeniu, godzinie nadania i priorytecie. System firmy International Communications, Inc., jednej z trzech firm, kt�re przetrwa�y Wielki Chaos, pozwala� na nadawanie przesy�anym wiadomo�ciom r�nych priorytet�w. Jego u�ytkownicy co rano wprowadzali do systemu sw�j plan dnia i wyznaczali rodzaj informacji, kt�re nale�a�o przekaza� natychmiast. Francesca zdecydowa�a si� na bezpo�rednie przesy�anie do terminalu w domu Davida Browna jedynie informacji o najwy�szym priorytecie. Na nakr�cenie materia�u u Brown�w mia�a tylko jeden dzie� i nie chcia�a dopu�ci� do op�nie�.

Carlo Bianchi przes�a� jej jedn� wiadomo�� sklasyfikowan� jako zwyk�a. Francesca w��czy�a monitor wideo i na ekranie pojawi� si� elegancki W�och w �rednim wieku, ubrany w sportowy kombinezon; siedzia� na kanapie przed kominkiem.

��Buon giomo, cara�� przywita� j�. Pozwoliwszy kamerze dokona� panoramy wn�trza swojej nowej willi w Cortina d�Ampezzo, Bianchi przeszed� do sedna sprawy. Dlaczego Francesca nie chce reklamowa� sportowej kolekcji ubra�? Przecie� jego firma zaproponowa�a jej ogromn� sum�, a poza tym przewodnim tematem kampanii reklamowej mia� by� kosmos. Reklamy emitowano by dopiero po uko�czeniu misji Newtona, wi�c przepisy ISA nie zosta�yby naruszone. Carlo przyzna�, �e dawniej on i Francesca r�nili si� pogl�dami, ale�� jak twierdzi��� nale�a�o to ju� do przesz�o�ci. Odpowiedzi oczekiwa� w ci�gu tygodnia.

Niech ci� cholera, Carlo, pomy�la�a Francesca. Niewielu ludzi na �wiecie dzia�a�o na ni� przygn�biaj�co, ale akurat Carlo Bianchi by� jednym z nich. Francesca nagra�a wiadomo�� dla Darrella Bowmana, swojego londy�skiego agenta.

��Cze��, Darrell, tu Francesca z Dallas. Powiedz temu szmaciarzowi Bianchi, �e nie wyst�pi�abym w jego reklam�wkach nawet wtedy, gdyby zaproponowa� mi dziesi�� milion�w marek. Domy�lam si�, �e obecnie jego najwi�kszym rywalem jest Donatelli. Dlatego prosz�, �eby� skontaktowa� si� z ich szefem od reklamy i powiedzia� mu, �e ch�tnie wyst�pi� w ich reklamach, oczywi�cie dopiero po zako�czeniu misji Newtona, czyli w kwietniu lub w maju. Jutro w nocy wracam do Rzymu. Pozdr�w Heather.

Najd�u�sz� wiadomo�� przekaza� m�� Franceski, Alberto, wysoki, siwiej�cy sze��dziesi�ciolatek. Alberto by� cz�onkiem kilku rad nadzorczych i szefem w�oskiej filii niemieckiego giganta multimedi�w Schmidt and Hagenest. Firma ta posiada�a mi�dzy innymi trzydzie�ci procent udzia��w w europejskich gazetach i g��wnych sieciach telewizyjnych, zar�wno w Niemczech, jak i we W�oszech.

Alberto siedzia� w bawialni i s�czy� brandy. M�wi� ciep�ym g�osem, kt�ry bardziej pasowa� do ojca ni� do m�a. Powiedzia�, �e bardzo podoba� mu si� wyemitowany wywiad Franceski z admira�em Ottonem Heilmannem, kt�ry wyszed� na egotyst�. Nic dziwnego, pomy�la�a Francesca, on przecie� taki jest�

Alberto przekaza� dobre wie�ci o jednym ze swoich dzieci z pierwszego ma��e�stwa (by�y starsze od Franceski), a potem doda�, �e oczekuje jej powrotu i bardzo za ni� t�skni. Ja takie, pomy�la�a Francesca, zanim przes�a�a mu odpowied�. Dobrze mi z tob�, mam zar�wno wolno��, jak i bezpiecze�stwo.

W powietrzu, wysoko nad podmok�ymi ��kami, wisia� samotny orze�. Z�apa� w skrzyd�a wiatr znad oceanu, skr�ci� na p�noc i polecia� wzd�u� wybrze�a. Ni�ej, pomi�dzy wydmami i wysepkami znajdowa� si� kompleks budynk�w. Siedemdziesi�t pi�� lat temu Port Kosmiczny imienia Kennedy�ego by� jednym z sze�ciu miejsc na Ziemi, gdzie z poci�g�w czy samolot�w podr�ni przesiadali si� na promy wioz�ce ich ku stacjom kosmicznym typu LEO (Low Eatth Orbit). Ale Wielki Chaos doprowadzi� port kosmiczny do ruiny i przez dziesi�tki lat z zaro�ni�tych traw� i mchem chodnik�w korzysta�y tylko ptaki, komary i r�ne insekty�

W 2160 roku rozpocz�to odbudowywa� port. Najpierw s�u�y� jako lotnisko, p�niej sta� si� g��wnym w�z�em komunikacyjnym na wschodnim wybrze�u. W po�owie lat siedemdziesi�tych XXII wieku, po og�oszeniu nowego programu ISA sta�o si� oczywiste, �e Port Kennedy�ego wraca do �ask. Do grudnia 2199 roku ponad po�owa portu by�a ju� zdolna do przyjmowania stale rosn�cego ruchu pasa�erskiego pomi�dzy Ziemi� a orbit�.

Walerij Borzow patrzy� na or�a dostojnie szybuj�cego w powietrzu. Bardzo lubi� ptaki; by� nimi zafascynowany, jeszcze gdy jako ma�y ch�opiec mieszka� w Chinach. W jednym, wci�� powtarzaj�cym si� �nie, Borzow przebywa� na planecie, kt�rej niebo pe�ne by�o lataj�cych stworze�. Pyta� ojca o lataj�ce bioty na pok�adzie Ramy I i jego przecz�ca odpowied� bardzo go rozczarowa�a.

Genera� Borzow us�ysza� basowy d�wi�k transportera. Z hangaru przed o�rodkiem szkoleniowym wyprowadzano modu� nap�dowy, kt�ry mia� by� wykorzystany w obydwu statkach misji Newton. Kolos toczy� si� na olbrzymiej platformie o wielu g�sienicach. Modu�, sprowadzony do naprawy z powodu awarii sterownika jonizatora, po po�udniu, ju� naprawiony, mia� by� prze�adowany do wahad�owca i dostarczony na orbit� do stacji LEO�� 2. Kolejne testy powinien przej�� jeszcze przed Bo�ym Narodzeniem. Obydwa statki misji poddawano testom na stacji LEO�� 2, podczas gdy kosmonauci trenowali na sprz�cie zapasowym na stacji LEO3. Urz�dzenia na stacji LEO�� 2 mia�y by� wykorzystane do trening�w dopiero w ostatnim tygodniu przed startem.

Do po�udniowej cz�ci budynku zbli�y� si� elektryczny autobus. Wysiad�o z niego kilka os�b. Jedn� z nich by�a d�ugow�osa blondynka, ubrana w ��t� bluzk� z d�ugimi r�kawami i czarne jedwabne spodnie. Przygl�daj�c si� jej genera� Borzow przypomnia� sobie, �e zanim Francesca zosta�a dziennikark�, przez pewien czas pracowa�a jako modelka. Zastanawia� si�, dlaczego nalega�a, aby ich spotkanie w cztery oczy nast�pi�o jeszcze przed porannymi badaniami lekarskimi.

W chwil� p�niej przywita� si� z ni� w drzwiach.

��Dzie� dobry, signora Sabatini�� powiedzia�.

��Dlaczego tak oficjalnie, panie generale�� u�miechn�a si�.�� Nawet w chwili, gdy jeste�my sami? Jedynie pan i Japo�czycy nie chcecie mi m�wi� po imieniu.

Francesca zauwa�y�a, �e genera� dziwnie na ni� patrzy.

��Czy co� si� sta�o?�� spyta�a.

��Ta pani bluzka��� mrukn�� Borzow.�� Przez chwil� mia�em wra�enie, �e jest pani tygrysem czaj�cym si� na bezbronn� antylop� czy gazel�. Prosz� mi wybaczy�, mo�e to m�j podesz�y wiek��� przerwa� i gestem zaprosi� j� do swojego biura.

��M�czy�ni m�wili mi ju�, �e przypominam kotk�, ale o tygrysie jeszcze nie s�ysza�am��� powiedzia�a Francesca siadaj�c naprzeciwko genera�a.�� Jestem bezbronna jak ma�y kotek.

��Nie wierz� w to ani przez chwilꠗ rzek� Borzow.�� Jest wiele przymiotnik�w, kt�rymi mo�na by pani� opisa�, ale s�owo �bezbronna� nie wydaje si� na miejscu� Czym mog� pani s�u�y�? Powiedzia�a pani, �e to sprawa nie znosz�ca zw�oki. Borzow przeszed� na oficjalny ton.

Francesca wyj�a z torebki du�� kartk� papieru.

��Oto plan przeprowadzania wywiad�w dla prasy podczas misji Newtona�� powiedzia�a.�� Wczoraj dok�adnie przestudiowa�am go z lud�mi z telewizji. Dotychczas uko�czono zaledwie pi�� wywiad�w z kosmonautami. W tym miesi�cu mia�y si� odby� jeszcze cztery, ale sta�o si� to niemo�liwe, poniewa� wprowadzi� pan dodatkow� trzydniow� sesj� symulacji. Nie jestem w stanie przeprowadzi� wywiadu z Wakefieldem i Irin� Turgieniew. Mo�emy jeszcze z�apa� pana Takagishi w nast�pn� sobot�, a rodzin� O�Toole��w nakr�cimy w Bostonie, w dniu Bo�ego Narodzenia. Ale zar�wno Richard, jak Irina m�wi�, �e nie maj� czasu na wywiady. Poza tym jest jeszcze jedna sprawa: ani Nicole, ani pan w og�le nie macie wyznaczonych termin�w wywiad�w�

��Nalega�a pani na spotkanie ze mn� o p� do �smej rano tylko po to, �eby rozmawia� o wywiadach?�� przerwa� Borzow. Po tonie jego g�osu mo�na si� by�o zorientowa�, �e nie uwa�a ich za rzecz najwa�niejsz�.

��Mi�dzy innymi�� powiedzia�a Francesca niedbale. Badania opinii publicznej wskazuj�, �e najwi�kszym zainteresowaniem cieszy si� pan genera�, Nicole des Jardins i David Brown. Dotychczas nie uda�o mi si� ustali� daty wywiadu z panem, a madame des Jardins twierdzi, �e �nie ma zamiaru� rozmawia� ze mn� przed kamerami. Sieciom telewizyjnym nie podoba si�, �e moje programy nie b�d� informowa�y o wszystkich cz�onkach za�ogi. Potrzebuj� pa�skiej pomocy.�� Spojrza�a mu w oczy. Prosz�, aby odwo�a� pan dodatkowe symulacje, ustali� ostateczny termin wywiadu i wstawi� si� za mn� u Nicole.

Genera� skrzywi� si�. By� z�y, �e zawracaj� mu g�ow� g�upstwami. Chcia� powiedzie�, �e�� jego zdaniem�� wywiady nie nale�� do spraw priorytetowych. Ale co� go powstrzyma�o; mia� poczucie, �e jest jeszcze co�, czego dziewczyna mu nie powiedzia�a. Postanowi� zmieni� temat.

��Musz� pani powiedzie�, �e martwi mnie rozmach, z jakim pani przyjaciele z w�oskiego rz�du i biznesu przygotowuj� si� do noworocznego przyj�cia. To prawda, �e na pocz�tku trening�w zgodzili�my si� na uczestnictwo, ale nie mieli�my poj�cia, �e b�dzie to�� jak kilka dni temu przeczyta�em w jakim� pi�mie �najwi�ksze przyj�cie wszechczas�w�. Czy nie da�oby si� jako� obni�y� rangi tego balu?

��To druga sprawa, o kt�rej chcia�am z panem porozmawia栗 odpowiedzia�a ostro�nie Francesca.�� Tu tak�e b�d� potrzebowa�a pa�skiej pomocy. Czterech cz�onk�w za�ogi Newtona nie ma zamiaru si� tam pokaza�, a dw�ch czy trzech da�o mi do zrozumienia, �e te� maj� inne plany, cho� w marcu wszyscy zgodzili si� przyj�� na bal. Takagishi i Yamanaka zamierzaj� sp�dzi� Sylwestra z rodzinami w Japonii, a Richard Wakefield powiedzia� mi, �e b�dzie nurkowa� na Karaibach. Francuzka m�wi, �e nie przyjdzie, i nawet nie chce powiedzie� dlaczego. Borzow mimowolnie u�miechn�� si�.

��Dlaczego wci�� ma pani k�opoty z Nicole des Jardins? S�dzi�em, �e dwie kobiety bez trudu dojd� do porozumienia.

��Nie podoba si� jej, �e reprezentuj� media, m�wi�a mi to ju� wiele razy. I jest bardzo uparta, gdy chodzi o jej �ycie osobiste wzruszy�a ramionami Francesca.�� Ale widzowie s� ni� po prostu zafascynowani. Jej ojcem jest znany pisarz, Nicole jest lekarzem�� lingwist�, zdoby�a medal na igrzyskach olimpijskich, a poza tym ma czternastoletni� c�rk�, cho� nigdy nie by�a zam�na�

Walerij Borzow spojrza� na zegarek.

��Czy s� jeszcze jakie� sprawy, kt�re chcia�aby pani ze mn� om�wi�? Za dziesi�� minut musimy by� w sali wyk�adowej u�miechn�� si�.�� Chcia�bym pani przypomnie�, �e madame des Jardins ust�pi�a�� cho� wcale jej si� to nie podoba�o�� i na jej dzisiejszym wyk�adzie prasa b�dzie obecna.

Francesca obserwowa�a genera�a przez kilka sekund. Teraz, pomy�la�a. My�l�, �e od razu zrozumie. Wyj�a z torebki niewielki sze�cian i poda�a go genera�owi.

��To ostatnia rzecz, o kt�rej chcia�am z panem porozmawia�.

Dow�dca Newtona wydawa� si� zaskoczony. Obraca� sze�cian w r�ce.

��Sprzeda� nam to pewien niezale�ny dziennikarz�� powiedzia�a Francesca bardzo powa�nie.�� Zapewni� nas, �e to jedyna istniej�ca kopia.�� Przerwa�a na moment, podczas gdy Borzow wk�ada� kostk� do czytnika komputera.�� Nie chc�, �eby to dosta�o si� do pism brukowych�� doda�a cicho.

��Jak d�ugo to trwa?�� spyta� Borzow.

��Prawie p� godziny. Jestem jedyn� osob�, kt�ra widzia�a ca�o��.

Genera� spojrza� w ekran i ci�ko westchn��. By�a to chwila, kt�rej obawia�a si� jego �ona Petra od czasu, gdy genera� zosta� szefem Newtona. Dyrektor instytutu w Swierd�owsku obieca�, �e dziennikarze nie b�d� mieli dost�pu do jego c�rki. A teraz ogl�da� trzydziestominutowy wywiad z ni�. Petra nie prze�y�aby tego.

Spojrza� w okno. Zastanawia� si�, jak potoczy�yby si� losy wyprawy, gdyby schizofrenia jego c�rki sta�a si� spraw� publiczn�. Doszed� do wniosku, �e�� cho� by�oby to przykre�� nie zaszkodzi�oby Newtonowi� Spojrza� na Francesk�. Nienawidzi� takich chwyt�w. Nie by� nawet pewien, czy to sama Francesca nie zleci�a przeprowadzenia wywiadu z Natasz�� Spr�bowa� si� u�miechn��.

��My�l�, �e powinienem pani podzi�kowa栗 powiedzia� ale jako� nie wydaje mi si� to na miejscu�� urwa� na chwil�. Domy�lam si�, �e spodziewa si� pani mojej wdzi�czno�ci.

Jeste�my na dobrej drodze, pomy�la�a Francesca. Wiedzia�a, �e nale�a�o teraz milcze�.

��W porz�dku�� ci�gn�� genera�. po d�u�szym milczeniu.�� Skre�l� dodatkowe symulacje, inni i tak ju� na nie narzekali�� powiedzia� patrz�c na trzyman� w d�oni kostk�.�� Petra i ja przyjedziemy do Rzymu wcze�niej, �eby mog�a pani przeprowadzi� z nami wywiad. Jutro przypomn� wszystkim kosmonautom, �e uczestnictwo w przyj�ciu noworocznym nale�y do ich obowi�zk�w. Ale ani ja, ani nikt inny nie mo�e zmusi� Nicole des Jardins do rozmowy z pani� o czymkolwiek, co wykracza poza jej prac� zawodow��

Genera� wsta�.

��A teraz czas na wyk�ad o biometrii.

Francesca podesz�a do Borzowa i poca�owa�a go w policzek.

��Dzi�kuj� ci, Walerij�� powiedzia�a.

Francesca i genera� Borzow weszli na sal�. Wyk�ad rozpocz�� si� przed kilkoma minutami. Obecni byli wszyscy kosmonauci oraz dwudziestu pi�ciu naukowc�w i in�ynier�w zwi�zanych z misj�. Opr�cz tego na sali by�o kilku dziennikarzy i ekipy telewizyjne. Na �rodku sta�a Nicole des Jardins, jak zwykle ubrana na szaro. Trzyma�a w d�oni laserow� wskaz�wk�. Obok niej sta� wysoki Japo�czyk w garniturze. Nicole przerwa�a sw�j wyk�ad.

��Sumimasen, Hakamatsu�� san�� powiedzia�a.�� Prosz� pozwoli�, �e przedstawi�: oto nasz dow�dca, genera� Walerij Borzow, oraz dziennikarka Francesca Sabatini.

Nicole zwr�ci�a si� do sp�nialskich:

��Zdrawstwujtie�� powiedzia�a do genera�a i skin�a g�ow� w stron� Franceski.�� Oto s�awny doktor Toshiro Hakamatsu. Pan Hakamatsu zaprojektowa� i nadzorowa� prace nad budow� systemu biometrycznego, kt�ry b�dzie nam s�u�y� podczas wyprawy.

Genera� Borzow wyci�gn�� r�k� na powitanie.

��Ciesz� si�, �e mog� pana pozna�, Hakamatsu�� san�� powiedzia�.�� Madame des Jardins opowiada�a nam o pa�skich osi�gni�ciach.

��Dzi�kujꠗ odpar� Japo�czyk k�aniaj�c si� Borzowowi.�� Jest dla mnie prawdziwym zaszczytem, �e mog� przyczyni� si� do sukcesu misji Newtona.

Francesca i genera� Borzow zaj�li miejsca w pierwszym rz�dzie. Nicole wycelowa�a laserow� wskaz�wk� w klawiatur� przy niewielkim podium, na kt�rym pojawi� si� tr�jwymiarowy hologram przedstawiaj�cy wielokolorowy model ludzkiego uk�adu krwiono�nego. T�tnice zaznaczone by�y na czerwono, �y�y na niebiesko, a niewielkie bia�e strza�ki wskazywa�y kierunek przep�ywu krwi.

��W zesz�ym tygodniu wchodz�ca w sk�ad ISA komisja Life Sciences Board ostatecznie zatwierdzi�a czujniki Hakamatsu. B�d� one g��wnym systemem kontroli stanu zdrowia cz�onk�w wyprawy�� m�wi�a Nicole.�� Werdykt op�ni� si� dlatego, �e czujniki musia�y zosta� przetestowane tak�e w warunkach ekstremalnych. Po przeprowadzeniu wielu pr�b ponad wszelk� w�tpliwo�� stwierdzono, �e u �adnej z testowanych os�b nie dosz�o do odrzucenia ich przez organizm. Mamy szcz�cie, �e b�dziemy u�ywa� tego systemu. U�atwi to �ycie mnie, wam i innym lekarzom. Podczas wyprawy nie b�dziecie poddawani rutynowym szczepieniom i badaniom. W ci�gu studniowej wyprawy nowe czujniki wstrzyknie si� raz, najwy�ej dwukrotnie.

��Jak rozwi�zano problem odrzut�w?�� przerwa� jeden z lekarzy.

��Mechanizm ten wyja�ni� podczas drugiego wyk�adu, dzi� po po�udniu�� odpowiedzia�a Nicole.�� Na razie powiem tylko, �e poniewa� odrzucenie czujnik�w przez organizm spowodowane jest z parametrami takimi jak na przyk�ad kwasowo�� czy sk�ad chemiczny, czujniki pokryte s� substancjami dostosowuj�cymi si� do warunk�w panuj�cych w miejscu wszczepienia. Innymi s�owy czujniki wytwarzaj� wok� siebie pow�ok�, kt�rej sk�ad chemiczny odpowiada otoczeniu. Mechanizm ten zapobiega odrzuceniu. Ale nie o tym mia�am m�wi栗 ci�gn�a Nicole, odwracaj�c g�ow� w stron� modelu uk�adu krwiono�nego. Czujniki zostan� wszczepione tutaj, w lewe rami�, a ka�dy z nich sam dotrze do jednego z trzydziestu dw�ch miejsc przeznaczenia, gdzie zostanie �zakotwiczony� w tkance.�� Wn�trze hologramu zmienia�o si� wraz ze s�owami Nicole; z lewego ramienia po ca�ym ciele rozesz�y si� �wietlne punkciki. Cztery dotar�y do m�zgu, trzy do serca, cztery do g��wnych narz�d�w dokrewnych, a pozosta�e do innych organ�w, takich jak oczy i uszy.

��Ka�dy czujnik zawiera zar�wno mikroskopijne sensory, badaj�ce najr�niejsze parametry, jak i system pozwalaj�cy przechowywa� te dane aby w czasie badania przesy�a� je do skanera. W praktyce b�d� bada� ka�dego z was raz dziennie, ale czujniki s� w stanie przetrzymywa� wszystkie informacje nawet do czterech dni��� Nicole przerwa�a wyk�ad i spojrza�a na zgromadzonych.�� Czy s� jakie� pytania?

��Owszem�� powiedzia� siedz�cy w pierwszym rz�dzie Richard Wakefield.�� Rozumiem, �e system b�dzie gromadzi� tryliony bit�w informacji, ale to tylko pocz�tek. �adna ludzka istota nie by�aby w stanie dokona� analizy tak ogromnej ilo�ci danych. W jaki spos�b przetwarzane b�d� informacje, aby mog�a pani stwierdzi�, �e z jednym z nas dzieje si� co� niedobrego?

���wietnie zagra�by� cz�owieka z ulicy, Richard�� u�miechn�a si� Nicole.�� W�a�nie do tego zmierzam�� powiedzia�a podnosz�c do g�ry niewielki p�aski przedmiot po��czony z klawiatur�.�� Oto skaner pozwalaj�cy na interpretacj� informacji zgromadzonych przez czujniki. Mo�na do niego wprowadzi� dane ze wszystkich lub tylko z wybranych kana��w albo za��da� przesy�ania jedynie tych informacji, kt�re �wiadcz� o zagro�eniu zdrowia i �ycia�

Nicole urwa�a widz�c na sali niespokojne spojrzenia.

��Dobrze, zaczn� jeszcze raz�� powiedzia�a uspokajaj�co.�� W przypadku ka�dego pomiaru dokonanego przez jeden z czujnik�w istnieje granica tolerancji, kt�r� mo�na nazwa� �norm��. Je�eli pomiar wykracza poza t� granic�, informacja zostaje zapisana jako �wa�na� i jej kana� przesy�owy otrzymuje oznaczenie: �alarm�. Dlatego te� jedn� z mo�liwo�ci badania jest odczytanie ze skanera wy��cznie informacji o zagro�eniu zdrowia. Je�eli kosmonauta czuje si� dobrze, sprawdzam tylko, czy nie ma �adnych danych z oznaczeniem �alarm�.

��Ale je�eli ma pani wynik wykraczaj�cy poza granic� tolerancji�� przerwa� Janos Tabori�� to trzeba uwa�a�. Czujnik uruchamia transmiter, kt�ry zaczyna przera�liwie piszcze�. Mo�na si� tego przestraszy�. Zdarzy�o mi si� to podczas test�w, a potem okaza�o si�, �e nieprawid�owo wyznaczono granic� tolerancji. A ja my�la�em, �e umieram�

Janos by� rezerwowym lekarzem: Jego uwaga wzbudzi�a na sali t�umiony �miech; s�uchaczom spodoba� si� obraz niewielkiego Janosa wydaj�cego g�o�ne piski�

��Zaden system nie jest doskona�y�� ci�gn�a Nicole a ten jest jedynie tak dobry, jak dobrze ustalone s� granice tolerancji. Widzicie wi�c, �e niezb�dna jest trafna ocena reakcji organizmu. Przeprowadzili�my dok�adn� analiz� wynik�w waszych bada� i wszystkie istotne dane zosta�y wprowadzone do systemu. Ale prawdziwe rezultaty zobaczymy dopiero wtedy, gdy czujniki zostan� wprowadzone do waszych cia�. To w�a�nie jest celem naszego zebrania. Wszczepimy wam je i w ci�gu najbli�szych czterech symulacji sprawdzimy ich dzia�anie, koryguj�c niekt�re parametry, gdy oka�e si� to konieczne.

Kosmonauci niech�tnie przyj�li wiadomo��, �e do ich organizm�w zostan� wprowadzone czujniki. Przywykli ju� do tradycyjnych bada�, podczas kt�rych sondy by�y wprowadzane jedynie czasowo.

Genera� Michael O�Toole zada� dwa pytania, kt�re w�r�d zebranych wzbudzi�y jeszcze wi�ksze poruszenie.

��Nicole�� rzek� dono�nym g�osem�� czy mo�esz nam powiedzie�, jak� mamy pewno��, �e czujniki dotr� na w�a�ciwe miejsca i�� co jeszcze wa�niejsze�� co b�dzie, je�eli jeden z nich si� zepsuje?

��Ja te� b�d� mia�a w sobie czujniki i mog� was zapewni�, �e zadawa�am sobie te same pytania�� odpowiedzia�a grzecznie. Nicole mia�a trzydzie�ci kilka lat, br�zowe oczy, ciemn� cer� i czarne w�osy. Emanowa�a z niej pewno�� siebie, kt�r� niejednokrotnie brano za arogancj�.

��Nie opu�cicie kliniki, dop�ki nie upewnimy si�, �e wszystkie czujniki dotar�y na w�a�ciwe miejsca�� ci�gn�a.�� Z do�wiadczenia wiemy ju�, �e jeden cry dwa mog� nie dotrze� do celu. W takim wypadku czujnik nale�y znale�� i doprowadzi� do w�a�ciwego miejsca. Natomiast je�eli chodzi o awarie, istnieje wielostopniowy system kontroli. Po pierwsze, dzia�anie czujnik�w sprawdzane jest przynajmniej dwadzie�cia razy dziennie. Ponadto dwa razy w ci�gu dnia ca�y system przechodzi test sprawno�ci. Gdy wyniki s� niezadowalaj�ce, system dokonuje samodestrukcji, rozk�adaj�c si� na zwi�zki chemiczne nieszkodliwe dla zdrowia. W ci�gu ostatniego roku badali�my konsekwencje wszystkich potencjalnych awarii wraz z ich nast�pstwami.

Nicole sko�czy�a m�wi� i spojrza�a na zgromadzonych.

��Czy s� jakie� pytania?

Po chwili ci�gn�a dalej:�� W takim razie poprosz� o ochotnika, kt�remu robot�� piel�gniarka wszczepi czujniki. Moje zosta�y wprowadzone i skontrolowane w ubieg�ym tygodniu. Kto chce by� nast�pny?

Francesca podnios�a si� z fotela.

��W porz�dku, signora Sabatini�� powiedzia�a Nicole daj�c znak r�k� ekipie telewizyjnej.�� A panowie sfilmujcie ten hologram. To tak �adnie wygl�da, kiedy te bia�e punkciki zasuwaj� przez uk�ad krwiono�ny�

Nicole wygl�da�a przez okno. W szarym grudniowym �wietle usi�owa�a dostrzec syberyjskie �niegi, le��ce prawie dwa kilometry poni�ej. Nadd�wi�kowy samolot min�� W�adywostok i zacz�� zwalnia�. Nicole ziewn�a. Spa�a tylko trzy godziny. a teraz przez ca�y dzie� b�dzie walczy� z senno�ci�. W Japoni by�a teraz dziesi�ta, ale w jej domu w Beauvois, w dolinie Loary, jej c�rka Genevieve b�dzie spa�a jeszcze przez cztery godziny, zanim zadzwoni nastawiony na si�dm� budzik.

Na monitorze w oparciu siedzenia pojawi� si� napis informuj�cy, �e do l�dowania w Kansai Transportation Centre pozosta�o pi�tna�cie minut. �liczna Japonka, kt�ra ukaza�a si� na ekranie, radzi�a, aby ju� teraz zapewni� sobie transport z lotniska i zarezerwowa� hotel. Nicole nacisn�a guzik i z oparcia wysun�a si� klawiatura. W ci�gu minuty zarezerwowa�a miejsce w poci�gu do Kyoto i taks�wk� z dworca do hotelu. Zap�aci�a kart� kredytow�. Po chwili z klawiatury wysun�� si� wydruk, na kt�rym widnia� czas odjazdu poci�gu. Dotrze zatem do hotelu 0 11:14 czasu miejscowego.

Gdy samolot podchodzi� do l�dowania, zastanawia�a si� nad przyczyn� swojej niespodziewanej podr�y na drugi koniec �wiata. Jeszcze wczoraj zamierza�a sp�dzi� ten dzie� w domu, pomagaj�c Genevieve w nauce j�zyk�w obcych. Zacz�y si� ju� �wi�ta i kosmonauci mieli wolne. Z wyj�tkiem dnia, kiedy w Rzymie mia�o odby� si� to idiotyczne przyj�cie. W zasadzie Nicole nie mia�a �adnych obowi�zk�w a� do �smego stycznia. Potem powinna si� stawi� na stacji LEO�� 3.

Poprzedniego dnia rano siedzia�a w biurze, przegl�daj�c wyniki bada� biometrycznych z ostatniej serii test�w i zaobserwowa�a dziwne zjawisko. Studiowa�a rezultaty pomiar�w ci�nienia krwi i t�tna Richarda Wakefielda podczas test�w przeci��eniowych i zauwa�y�a, �e jego t�tno by�o chwilami bardzo wysokie. Nast�pnie zdecydowa�a si� zbada� wyniki bada� biometrycznych doktora Takagishi, kt�ry bra� udzia� w �wiczeniach razem z Richardem.

Wyniki Takagishiego okaza�y si� jeszcze wi�ksz� niespodziank�. T�tno Japo�czyka by�o zadziwiaj�co nieregularne, mo�liwe, �e by�a to nawet wada wrodzona. Ale �aden z czujnik�w nie dawa� zna� o niebezpiecze�stwie, �aden z kana��w nie informowa� o zagro�eniu. Co si� sta�o, czy�by Nicole wykry�a w systemie Hakamatsu jak�� usterk�?

Po godzinie pracy godnej detektywa uda�o jej si� trafi� na inne dziwne zjawiska. W ci�gu wszystkich symulacji nier�wne t�tna Takagishiego pojawi�o si� czterokrotnie, ale wyst�powa�o jedynie sporadycznie. Czasem nieregularno�� skurczu mi�nia sercowego nie dawa�a o sobie zna� przez trzydzie�ci sze�� godzin.

Nicole by�a nie tyle zdziwiona wynikiem bada�, ile brakiem jakiegokolwiek ostrze�enia ze strony systemu w obliczu tak ra��cego odst�pstwa od normy. Kontrola karty zdrowia Takagishiego, ze szczeg�lnym uwzgl�dnieniem chor�b serca, nie przynios�a �adnych wynik�w. Nie by�o w niej �adnych informacji �wiadcz�cych o niewydolno�ci serca Nicole dosz�a do wniosku, �e w gr� mo�e wchodzi� jedynie nieprawid�owe dzia�anie czujnik�w.

Je�eli system dzia�a�by poprawnie, my�la�a, nieregularno�� pracy serca spowodowa�aby, �e czujnik w sercu przekaza�by t� informacj� do monitora, wszczynaj�c alarm. Ale tak si� nie sta�o. Ani za pierwszym razem, ani potem. Czy to mo�liwe wi�c, �e mamy do czynienia z awari� systemu? Ale skoro tak, to dlaczego po przeprowadzeniu testu sprawno�ci system nie dokona samodestrukcji?

Nicole chcia�a zadzwoni� do jednego z asystent�w z ISA, �eby porozmawia� o swoim odkryciu, ale poniewa� tego dnia pracownicy ISA mieli wolne, Nicole zdecydowa�a zatelefonowa� do doktora Hakamatsu w Japonii. Jej telefon wprawi� go w prawdziwe os�upienie. Japo�czyk powiedzia�, �e �adne zbiegi okoliczno�ci nie mog�y doprowadzi� do niew�a�ciwego dzia�ania czujnik�w; zjawisko zaobserwowane przez Nicole musi mie� zwi�zek z pacjentem.

��Skoro tak, to dlaczego �aden z czujnik�w nie poinformowa� o zagro�eniu?�� spyta�a Nicole.

��Dlatego, �e przewidziano bardzo du�� tolerancj� i �aden z jej parametr�w nie zosta� przekroczony�� odpar� Hakamatsu.�� Czy sprawdza�a pani kart� pacjenta?

Po kilku minutach rozmowy, gdy Nicole powiedzia� doktorowi Hakamatsu, �e pacjentem jest rodak, kosmonauta Takagishi, na co dzie� pow�ci�gliwy Hakamatsu wykrzykn��:�� To wspaniale, zaraz to wyja�nimy! Zadzwoni� do niego, jest teraz na uniwersytecie w Kyoto. Zawiadomi� pani�, gdy tylko b�d� co� wiedzia�.

Trzy godziny p�niej na monitorze wideo pojawi�a si� twarz doktora Shigeru Takagishi.

��Madame des Jardins�� powiedzia� bardzo grzecznie wiem, �e rozmawia�a pani z moim przyjacielem Hakamatsusan o wynikach moich bada� biometrycznych. Czy by�aby pani �askawa powiedzie� mi, co pani wykry�a?

Nie ukrywaj�c niczego, Nicole opowiedzia�a o wszystkim, co uda�o jej si� stwierdzi�, dodaj�c, �e przyczyn� takich wynik�w by� najprawdopodobniej zepsuty czujnik.

Zapad�a d�uga cisza.

��Hakamatsu�� san odwiedzi� mnie przed chwil� i sprawdzi� wszystkie czujniki�� zacz�� Takagishi. W raporcie z pewno�ci� napisze, �e nie stwierdzi� w systemie �adnych usterek��� Takagishi przerwa� i wida� by�o, �e my�li o czym� bardzo g��boko.�� Madame des Jardins�� powiedzia� po chwili�� chcia�bym prosi� pani� o przys�ug�. Jest to dla mnie sprawa najwy�szej wagi. Czy w najbli�szych dniach mog�aby pani odwiedzi� mnie tu, w Japonii? Chcia�bym z pani� porozmawia� w cztery oczy i przy okazji wyja�ni� co�, co wi��e si� z wynikami bada� biometrycznych.

W g�osie i twarzy Takagishiego Nicole dostrzeg�a powag� �wiadcz�c� o tym, �e naukowiec rzeczywi�cie potrzebuje jej pomocy. Bez zb�dnych pyta� Francuzka przychyli�a si� do jego pro�by. W kilka minut p�niej zarezerwowa�a miejsce w nocnym nadd�wi�kowcu z Pary�a do Osaki.

O�Toole przespa� nie wi�cej ni� dwie godziny. Podniecenie i zmiana strefy czasu utrzymywa�y jego umys� w pogotowiu. Z zaciekawieniem ogl�da� p�askorze�b� nad hotelowym ��kiem.

Genera� westchn��. I po co te nerwy?�� zastanawia� si�. Przecie� papie� to taki sam cz�owiek jak ka�dy inny. O�Toole usiad� na krze�le i u�miechn�� si�. No, mo�e nie ca�kiem�

O dziesi�tej genera� znalaz� si� w niewielkiej sali w watyka�skim pa�acu. Za chwil� mia� si� spotka� z Wikariuszem Chrystusowym, papie�em Janem Paw�em V.

W m�odo�ci Michael O�Toole marzy� o tym, aby zosta� papie�em. Gdy w niedzielne popo�udnia uczy� si� na pami�� biblijnych werset�w, jednocze�nie wyobra�a� sobie, jak ubrany w ornat i tiar� celebruje msz�. Poprowadzi za sob� biednych, bezdomnych i tych, kt�rzy porzucili ju� wszelk� nadziej�.

W szkole O�Toole interesowa� si� religi�, histori� i fizyk�. Nie przeszkadza�a mu sprzeczno�� w epistemologiach fizyki i religii. O�Toole intuicyjnie rozpoznawa� pytania, na kt�re odpowied� dawa�a wiara.

Co jest pocz�tkiem wszystkiego, w��cznie z religi�, historia i fizyk�?�� zastanawia� si� jako ch�opiec. Czy B�g rzeczywi�cie stworzy� wszech�wiat? Czy Wielki Wybuch to Jego dzie�o? Czy B�g wiedzia�, �e atomy wodoru skupi� si� w olbrzymich chmurach, a te pod wp�ywem w�asnego ci��enia zaczynaj� si� w siebie zapada� tworz�c gwiazdy, gdzie powstan� pierwiastki, z kt�rych narodzi si� �ycie?

Nigdy nie przesta� mnie fascynowa� cud stworzenia, my�la� O�Toole, czekaj�c na audiencj�. Przypomnia� sobie pytania, jakie w m�odo�ci zadawa� na lekcjach religii. Chyba dlatego nie zosta�em duchownym, �e ogranicza�oby to moj� wewn�trzn� wolno�� my�lenia o nauce. Ko�ci� zawsze by� w lepszej ode mnie sytuacji, bez trudu godz�c Boga z Einsteinem�

Poprzedniego dnia, gdy O�Toole wr�ci� do hotelu, czeka� na niego ksi�dz z watyka�skiego departamentu stanu. Ksi�dz by� Amerykaninem; przeprosi� genera�a za brak odpowiedzi na list, kt�ry O�Toole wys�a� do papie�a z Bostonu. Da� do zrozumienia, �e wszystko potoczy�oby si� szybciej, gdyby genera� napisa� w li�cie, �e jest jednym z cz�onk�w za�ogi Newtona. Ojciec �wi�ty z przyjemno�ci� przyjmie go nast�pnego dnia przed po�udniem.

Drzwi do papieskiej komnaty otworzy�y si� i stan�� w nich znany genera�owi ksi�dz. U�cisn�� r�k� O�Toole�a i obaj spojrzeli w stron� drzwi, w kt�rych ukaza� si� papie�. Jan Pawe� V zbli�y� si� do nich i wyci�gn�� r�k� do genera�a. Kosmonauta odruchowo przykl�kn�� i uca�owa� papieski pier�cie�.

��Ojcze �wi�ty�� szepn�� onie�mielony�� dzi�kuj� za to spotkanie. To dla mnie wielki zaszczyt.

��Dla mnie te��� rzek� papie� p�ynn� angielszczyzn�. Z du�ym zainteresowaniem �ledzi�em przygotowania do wyprawy.

Zaprosi� genera�a do swojej kancelarii. W rogu sta�o wielkie biurko, nad kt�rym wisia� portret jego poprzednika, Jana Paw�a IV.

Papie� usiad� na kanapie i poprosi�, aby O�Toole zaj�� miejsce obok. Z okien roztacza� si� wspania�y widok na watyka�skie ogrody. W oddali O�Toole dostrzeg� muzeum, w kt�rym poprzedniego dnia sp�dzi� kilka godzin.

��Napisa� pan w li�cie�� zacz�� papie� nie zagl�daj�c do notatek�� �e chcia�by pan porozmawia� ze mn� o pewnych �sprawach teologicznych�. Rozumiem, �e ma to zwi�zek z pa�sk� misj�.

O�Toole spojrza� na siedemdziesi�cioletniego Hiszpana. Papie� by� ciemnosk�rym m�czyzn� o ostrych rysach twarzy i dobrotliwych oczach. On z pewno�ci� nie chce traci� czasu, pomy�la� genera� przypominaj�c sobie niedawno przeczytany artyku�, w kt�rym wysocy dostojnicy ko�cielni chwalili papie�a za �niezwyk�� aktywno��.

��Tak, Ojcze �wi�ty�� powiedzia�.�� Wezm� udzia� w wyprawie, kt�ra mo�e okaza� si� najwa�niejszym przedsi�wzi�ciem w historii ludzko�ci. S� sprawy, o kt�rych chcia�bym z Wasz� Ekscelencj� porozmawia� jako katolik. Nie spodziewam si� odpowiedzi na wszystkie pytania, ale mo�e uzyskam jakie� og�lne wskaz�wki�

Papie� przyzwalaj�co skin�� g�ow�.

��W �wietle istnienia Ram�w nie wiem, co my�le� o odkupieniu. Obawiam si�, �e stanowi to jedynie cz�� wi�kszego problemu.

Papie� uni�s� brwi ze zdziwieniem; najwidoczniej O�Toole nie wyrazi� si� dostatecznie jasno.

��Nie chodzi mi o to, czy B�g stworzy� Ram�w�� doda� szybko genera��� to jestem wstanie zrozumie�. Ale czy ich cywilizacja przesz�a podobn� drog� do naszej, �eby w pewnym momencie ich grzechy musia�y zosta� odkupione? I je�eli tak, to czy dla odkupienia grzech�w B�g zes�a� im ich �w�asnego� Jezusa? Czy znaczy to, �e ludzko�� jest powielanym we wszech�wiecie ewolucyjnym paradygmatem?

Ojciec �wi�ty u�miechn�� si� szeroko.

��Na Boga, generale, nie potrafi� od razu udzieli� odpowiedzi na pa�skie pytanie. Nasi teologowie od ponad dwudziestu lat g�owi� si� nad podobnymi zagadkami, a z chwil� odkrycia drugiego statku kosmicznego prace te sta�y si� jeszcze bardziej intensywne.

��Ale, je�li wolno spyta�, co Wasza Ekscelencja my�li o tym prywatnie?�� O�Toole nie dawa� za wygran�.�� Czy istoty, kt�re zbudowa�y te ogromne statki, tak�e pope�ni�y grzech pierworodny? Czy historia Jezusa jest przypisana tylko do Ziemi, czy te� jest nieod��cznym, niezb�dnym do zbawienia elementem wszystkich cywilizacji?

��Nie wiem�� powiedzia� papie� po d�u�szym milczeniu.�� Czasem nie potrafi� wyobrazi� sobie innych istot obdarzonych inteligencj�. Jednak gdy u�wiadamiam sobie ich istnienie, g�owi� si� nad teologicznymi zagadkami� Wydaje mi si�, �e Ramowie na pocz�tku tak�e mieli do czynienia z Bogiem i �e w pewnym momencie B�g zes�a� Jezusa��� Papie� przerwa� i spojrza� na genera�a.�� Tak�� ci�gn�� cicho�� powiedzia�em: Jezusa. Spyta� pan, w co wierz� osobi�cie. Dla mnie Jezus jest zar�wno Zbawicielem, jak i Synem Bo�ym. To On zosta� zes�any Ramom, cho� pod inn� postaci��

Twarz O�Toole�a rozpromieni�a si�.

��Ja te� tak my�l�, Wasza Ekscelencjo!�� powiedzia�. Dlatego wszystkie istoty rozumne ��czy wsp�lne do�wiadczenie duchowe� i w pewnym sensie, zak�adaj�c, �e Ramowie i inni tak�e zostali zbawieni, wszyscy jeste�my bra�mi. Powstali�my z tych samych atom�w. Znaczy to, �e Niebo jest nie tylko dla ludzi, ale dla wszystkich istot, kt�re zrozumia�y i przyj�y Dobr� Nowin�.

Papie� si� u�miechn��.

��Nie wszyscy teologowie zgodziliby si� z panem. Wewn�trz samego Ko�cio�a istnieje wiele r�nych wyk�adni na temat Ram�w�

��Wasza Ekscelencja m�wi zapewne o tych, kt�rzy opieraj� si� na s�owach �wi�tego Micha�a ze Sieny?

Papie� skin�� g�ow�.

��Je�eli chodzi o mnie�� powiedzia� O�Toole�� uwa�am, �e niedopuszczalna jest taka interpretacja s��w �wi�tego Micha�a, wed�ug kt�rej statek kosmiczny by� niczym prorok Izajasz czy Eliasz przepowiadaj�cy powr�t Chrystusa. �wi�ty Micha� po prostu t�umaczy� jeden ze sposob�w, w jaki mo�na odczyta� pojawienie si� Ramy.

Papie� zn�w si� u�miechn��.

��Musz� wyzna�, �e ja tak�e du�o o tym my�la�em. Ale widz�, �e moje informacje o panu by�y niepe�ne. Pa�ska wiara i oddanie Ko�cio�owi by�y mi znane, ale nie mia�em poj�cia, �e interesuje si� pan teologi�.

��Chc� si� upewni�, �e b�d� post�powa� zgodnie z wol� Bo��. Dlatego do wyprawy przygotowuj� si� wszechstronnie, st�d moje zainteresowania jej wymiarem duchowym. O�Toole przerwa� na chwil�.�� Wasza �wi�tobliwo��, czy po zbadaniu wynik�w pierwszego spotkania ze statkiem kosmicznym teologowie doszli do jakich� konkretnych wniosk�w?

Jan Pawe� V przecz�co pokr�ci� g�ow�.

��W�a�ciwie nie. Jedynie jeden z moich arcybiskup�w, kt�rego wiara niekiedy za�lepia zdrowy rozs�dek, powiedzia�, �e symetryczna struktura wn�trza statku przypomina �wi�tyni�. Mo�e ma racj�, nie wiadomo� Nie znale�li�my nic, co �wiadczy�oby o �yciu duchowym istot, kt�re zbudowa�y ten statek.

��Ale� to wspania�e!�� rzek� O�Toole.�� Nigdy przedtem o tym nie my�la�em. A to by dopiero by�o, gdyby statek by� �wi�tyni�! Ale David Brown by si� w�ciek�!�� ucieszy� si� genera�. Doktor Brown uwa�a, �e biedny ludzki umys� nigdy nie pojmie, dlaczego skonstruowano ten wielki statek, bo in�ynieria Ram�w, w por�wnaniu z nasz�, jest niezwykle zaawansowana. Twierdzi tak�e, �e Ramowie na pewno nie wyznaj� �adnej religii. Uwa�a, �e wiar� i wszelkie przes�dy Ramowie porzucili tysi�ce lat przedtem, zanim byli w stanie zbudowa� co� tak wspania�ego.

��Doktor Brown jest ateist�, prawda?�� spyta� papie�.

O�Toole skin�� g�ow�.

��Zatwardzia�ym. Uwa�a, �e wiara utrudnia poprawne rozumowanie. Ka�dego, kto si� z nim nie zgadza, uwa�a za sko�czonego idiot�.

��A reszta za�ogi? Czy tak�e przychyla si� do opinii doktora Browna?

��On o swoim ateizmie m�wi najg�o�niej, cho� podejrzewam, �e Wakefield, Tabori i Turgieniew w zasadzie si� z nim zgadzaj�. Natomiast mam wra�enie, �e nasz dow�dca, genera� Borzow, ma �yczliwy stosunek do wiary, zreszt� jest to charakterystyczne dla ludzi pami�taj�cych czasy Chaosu. W ka�dym razie Walerij cz�sto zadaje mi pytania dotycz�ce Boga�

Genera� O�Toole przerwa�, zastanawiaj�c si� nad postaw� poszczeg�lnych cz�onk�w za�ogi Newtona wobec wiary.

��Europejki, czyli des Jardins i Sabatini s� katoliczkami, cho� nie praktykuj�. Admira� Heilmann jest luteraninem, ale tylko w Bo�e Narodzenie i w czasie Wielkanocy. Takagishi wyznaje zen. Je�eli chodzi o pozosta�e dwie osoby: nie wiem.

Ojciec �wi�ty wsta� i podszed� do okna.

��Gdzie� tam, w przestworzach, zbli�a si� do nas statek kosmiczny. Wysy�amy im na spotkanie za�og� sk�adaj�c� si� z dwunastu ludzi�� papie� spojrza� na genera�a.�� Ich statek mo�e by� niczym prorok, ale nawet gdyby tak by�o, jedynie pan b�dzie w stanie to zrozumie�

O�Toole nie odpowiedzia�. Papie� zn�w spojrza� w okno i przez d�ug� chwil� milcza�.

��Nie, m�j synu�� powiedzia� cicho, zar�wno do siebie, jak i do genera�a.�� Nie mam �adnych odpowiedzi na twoje pytania. Zna je tylko B�g. M�dl si�, aby obdarzy� ci� �ask�� powiedzia� patrz�c na genera�a.�� Musz� przyzna�, �e jestem zachwycony, i� z tak ogromnym zaanga�owaniem podchodzi pan do tych spraw�� ci�gn��.�� Jestem przekonany, �e B�g mia� sw�j udzia� w tym, aby zosta� pan wybrany do tej ekspedycji�

Genera� O�Toole zrozumia�, �e audiencja dobieg�a ko�ca.�� Ojcze �wi�ty�� powiedzia��� dzi�kuj� za po�wi�cenie mi tych kilku chwil. Czuj� si� prawdziwie zaszczycony.

Jan Pawe� V u�miechn�� si� i podszed� do go�cia. Obj�� go, po czym odprowadzi� w kierunku wyj�cia.

Wyj�cie z metra znajdowa�o si� naprzeciwko Parku Pokoju. By�o ciep�e popo�udnie. Genera� O�Toole wysiad� z windy na najwy�szym poziomie i przystan��, aby przyjrze� si� figurkom dzieci na pomniku, po czym skierowa� si� na prawo. Nad drzewami wida� by�o fragment Colosseum i budynki administracji.

Genera� min�� park i ruszy� w kierunku mauzoleum. C� za pi�kny dzie�, my�la�. Najpierw by�em u papie�a na audiencji, a teraz id� do relikwiarza �wi�tego Micha�a.

Micha�a ze Sieny kanonizowano pi��dziesi�t lat po jego �mierci, w trzecim roku pontyfikatu Jana Paw�a V.

Park ci�gn�� si� od Piazza Venezia a� do Colosseum. Na jego terenie znalaz�y si� zabytki z czas�w rzymskich, kt�re jakim� cudem unikn�y atomowej zag�ady. Wybranie w�a�ciwego miejsca na relikwiarz by�o spraw� delikatn�; przez wiele lat g��wn� atrakcj� parku by� Pomnik Pi�ciu M�czennik�w i mieszka�cy byli zdania, �e relikwiarz �wi�tego Micha�a ze Sieny nie powinien przy�mi� marmurowego pi�ciok�ta w po�udniowo�� wschodniej cz�ci parku.

Ostatecznie postanowiono, �e relikwiarz stanie w p�nocno�� wschodnim rogu parku, w pobli�u miejsca upadku komety, czyli tam, gdzie niegdy� sta�a kolumna Trajana.

Komnata na parterze by�a miejscem modlitwy i medytacji. W ka�dej z dwunastu kaplic znajdowa�y si� religijne obrazy, rze�by i freski.

Genera� O�Toole ukl�k� w kaplicy �wi�tego Piotra i zacz�� si� modli�.

Potem wsta�, min�� pos�g Buddy i jak wi�kszo�� turyst�w ruszy� na pi�tro, aby obejrze� freski.

Genera� sta� przed obrazem osiemnastoletniej kobiety o nieprzeci�tnej urodzie, z d�ugimi jasnymi w�osami. Dziewczyna trzyma�a w r�ce koszyk z niemowl�ciem i stawia�a go na zimnej posadzce ko�cio�a w Sienie. By�o Bo�e Narodzenie 2155 roku, tego w�a�nie dnia urodzi� si� �wi�ty Micha� ze Sieny. Jedena�cie pozosta�ych fresk�w przedstawia�o sceny z jego �ycia.

Genera� O�Toole zbli�y� do budki przy windzie i wypo�yczy� czterdziestopi�ciominutow� kaset� z informacjami o relikwiarzu. Wybra� j�zyk angielski, nacisn�� guzik �wst�p� i przymocowawszy kaset� do ucha zacz�� s�ucha�.

��Ka�dy z dwunastu fresk�w ma sze�� metr�w wysoko�ci�� m�wi� damski g�os, a genera� przygl�da� si� pierwszemu freskowi.�� Komnata o�wietlona jest zar�wno �wiat�em naturalnym,jak i sztucznym. Rozmieszczenie malowide� odpowiada dwunastu kaplicom na parterze. Freski nale�y ogl�da� w kierunku zgodnym z ruchem wskaz�wek zegara. Dlatego w�a�nie ostatni z nich, przedstawiaj�cy kanonizacj� �wi�tego Micha�a w Rzymie w 2188 roku, znajduje si� w s�siedztwie obrazu przedstawiaj�cego jego narodziny w siene�skiej katedrze, siedemdziesi�t dwa lata wcze�niej. Freski zaprojektowa�o i namalowa�o trzech artyst�w z Europy oraz mistrz Feng Yi z Chin.

O�Toole rozejrza� si� dooko�a. Wok� niego znajdowa�o si� kilkuset indywidualnych turyst�w i kilka wycieczek. Amerykanin powoli przechodzi� od jednego dzie�a do drugiego.

Drugi, trzeci, czwarty i pi�ty fresk przedstawia�y sceny z �ycia �wi�tego, gdy by� nowicjuszem w siene�skim zakonie franciszkan�w. Potem Micha� odby� podr� dooko�a �wiata by, korzystaj�c z ko�cielnych �rodk�w, pomaga� g�odnym i bezdomnym.

Sz�ste malowid�o ukazywa�o go w studiu telewizyjnym, kt�re otrzyma� w darze od pewnego bogatego Amerykanina. St�d w�a�nie w�adaj�cy o�mioma j�zykami �wi�ty Micha� przekazywa� swoje przes�anie o wsp�lnocie wszystkich ludzi na ziemi.

Na si�dmym fresku prowadzi� dysput� z umieraj�cym papie�em. Dzie�o Fenga Yi podkre�la�o kontrast pomi�dzy pe�nym temperamentu m�odzie�cem a s�dziwym namiestnikiem Chrystusowym. Na twarzy �wi�tego wida� by�o walk� dw�ch sprzecznych uczu�: pos�usze�stwa wobec papie�a i przekonania o s�uszno�ci w�asnych pogl�d�w; �wi�ty Micha� by� zdania, �e Ko�ci� bardziej dba o form� ni� tre��.

��Papie� zes�a� �wi�tego Micha�a do klasztoru w Toskanii s�ucha� O�Toole�� i tam w�a�nie nast�pi� ostateczny prze�om. Na �smym fresku widzimy, jak �wi�temu Micha�owi ukaza� si� B�g i przekaza� mu �Zasady �ycia�, kt�re �wi�ty Micha� og�osi� podczas porannej mszy w dniu Wielkiej Nocy. Najwspanialszy z cud�w�� m�wi� monotonnie g�os�� ogl�dany w telewizji przez ponad miliard ludzi na ca�ym �wiecie, przedstawiony jest na fresku dziewi�tym. Widzimy na nim �wi�tego Micha�a odprawiaj�cego msz� w dniu Zmartwychwstania nad brzegami jeziora Bolsena. Pada g�sty deszcz i zgromadzeni wierni s� przemokni�ci do suchej nitki, ale na �wi�tego Micha�a nie spada ani kropla wody. W chwili gdy odczytuje �Zasady �ycia�, jego twarz opromieniona jest s�onecznym blaskiem�

Genera� O�Toole wy��czy� kaset� i ruszy� dalej. Zna� reszt� tej historii. Po mszy nad jeziorem nadszed� dla �wi�tego Micha�a okres k�opot�w; w ci�gu kilku tygodni odebrano mu dost�p do medi�w, a gazety rozpisywa�y si� o rzekomo niemoralnym prowadzeniu si� wiernych mu wyznawc�w. W ostatniej chwili udaremniono pr�b� zamachu na jego �ycie, a niekt�re pisma bulwarowe oskar�a�y go, �e og�osi� si� drugim Chrystusem.

Przyw�dcy �wiata bali si� ciebie, sta�e� si� dla nich najpowa�niejszym zagro�eniem. Nikt ci� nie rozumia���� pomy�la�. Kolejne dwa freski m�wi�y o tragedii znanej ka�demu cz�owiekowi na Ziemi. Michael Belatresi�� bo tak brzmia�o jego nazwisko�� i milion innych niewinnych ludzi zgin�o o poranku 2138 roku.

Na dziesi�tym fresku �wi�ty Micha� sta� przed pomnikiem Vittorio Emmanuela w b��kitnej szacie i odprawia� msz�, a wok� niego stali ubrani na niebiesko wierni. Ich t�um wype�nia� Via dei Fori Imperiali a� do Colosseum. Byli to m�odzi, pe�ni entuzjazmu ludzie; z uwielbieniem wpatrywali si� w cz�owieka, kt�ry dawa� im nadziej� i przekazywa� S�owo Bo�e.

Michael Ryan O�Toole, pi��dziesi�ciosiedmioletni katolik z Bostonu, ukl�k� przed jedenastym freskiem i zap�aka�. Obraz przestawia� to samo miejsce w godzin� p�niej, po wybuchu siedemdziesi�ciopi�ciokilotonowej bomby atomowej, ukrytej w jednym z samochod�w w pobli�u kolumny Trajana. W promieniu dwustu metr�w od epicentrum wyparowa�o wszystko. Nie by�o �wi�tego Micha�a, nie by�o Piazza Venezia ani pomnika Vittorio Emmanuela.

Bo�e, my�la� O�Toole, pom� mi zrozumie� przes�anie, jakim by�o �ycie tego cz�owieka. O�wie� mnie fask�, abym i ja m�g� przyczyni� si� do tego, co jest naszym przeznaczeniem. Prowad� mnie, abym na czas wyprawy sta� si� Twoim emisariuszem�

��Jak wygl�dam?

Nicole des Jardins stan�a twarz� do kamery. Mia�a na sobie bia�� garsonk�, jedn� z tych, kt�re same dopasowuj� si� do figury. Na r�kawach naszyte by�y czarne paski. Czarne by�y tak�e szpilki i szeroki pas. W�osy Nicole lu�no opada�y na ramiona, a jej ca�� bi�uteri� stanowi�a zapi�ta na lewej r�ce z�ota bransoletka z diamentami.

��Wygl�dasz �licznie, mamusiu�� odpowiedzia�a z ekranu Genevieve.�� Nigdy przedtem nie widzia�am ci� z rozpuszczonymi w�osami� O kt�rej zaczyna si� bal?

��O p� do dziesi�tej�� odpar�a Nicole.�� Bardzo p�no. A je�� dadz� nam prawdopodobnie dopiero godzin� p�niej. Mam zamiar przek�si� co� w hotelu przed wyj�ciem, �eby nie umrze� z g�odu.

��Mamusiu, nie zapomnij o obietnicy. Na przyj�ciu b�dzie m�j ulubiony piosenkarz Julien LeClerc. Musisz mu powiedzie�, �e twoja c�rka uwa�a, �e jest po prostu boski!

Nicole u�miechn�a si�.

��Dobrze, kochanie, powt�rz� mu, cho� obawiam si�, �e mo�e to �le zrozumie�. O ile wiem, monsieur LeClerc jest przekonany, �e kochaj� si� w nim wszystkie kobiety na �wiecie� Nicole urwa�a na moment.�� A gdzie dziadek? M�wi�a�, �e za chwil� przyjdzie.

��Tutaj jestem.�� Nicole us�ysza�a g�os ojca, kt�ry po chwili pojawi� si� na ekranie.�� Ko�cz� opowiadanie o Peterze Abelardzie. Nie wiedzia�em, �e zadzwonisz tak wcze�nie.

Pierre des Jardins mia� sze��dziesi�t sze�� lat i by� znanym autorem powie�ci historycznych. Pocz�tki jego popularno�ci zbieg�y si� z przedwczesn� �mierci� �ony.

��Wygl�dasz wspaniale!�� ucieszy� si�, zobaczywszy kreacj� c�rki.�� Czy kupi�a� to wszystko w Rzymie?

��Tak naprawd�, tatusiu�� powiedzia�a Nicole obracaj�c si� dooko�a�� t� garsonk� kupi�am na �lub Fransoise trzy lata temu. Ale oczywi�cie nie by�o okazji, �eby j� w�o�y� Czy nie uwa�asz, �e jest zbyt skromna?

��Ale� sk�d�� odpar� Pierre.�� Uwa�am, �e na tego rodzaju bal jest w sam raz. Je�eli przyj�cie b�dzie takie, jakie pami�tam z m�odo�ci, to ka�da kobieta b�dzie wystrojona w najdro�sz� sukni� i bi�uteri�. A ty w�a�nie swoj� czarno�� bia�� �prostot�� b�dziesz odstawa� od reszty. Bardzo podobaj� mi si� te rozpuszczone w�osy.

��Dzi�kuj�. Wiem, �e komplement�w ojca nie nale�y traktowa� powa�nie, ale mi�o si� tego s�ucha.�� Nicole spojrza�a na ojca, jedynego towarzysza w ci�gu ostatnich siedmiu lat.�� Jestem stremowana. My�l�, �e nie b�d� tak przej�ta nawet w dniu, gdy przyjdzie nam spotka� si� z Ram�. Nie czuj� si� dobrze na wielkich przyj�ciach, a teraz mam jakie� dziwne przeczucie� Pami�tasz, tato, moje z�e przeczucia, zanim zgin�� nasz pies? By�am wtedy jeszcze dzieckiem.

Ojciec patrzy� na ni� z powag�.

��W takim razie mo�e powinna� zosta� w hotelu? Zbyt wiele twoich przeczu� si� sprawdza. M�wi�a� mi kiedy�, �e z matk� dzieje si� co� niedobrego, a w dwa dni p�niej�

��To uczucie nie jest a� tak silne�� przerwa�a mu Nicole. A poza tym nie wiem, jak uzasadni� swoj� nieobecno��. Wszyscy spodziewaj� si�, �e tam b�d�, zw�aszcza dziennikarze, je�eli wierzy� Francesce Sabatini. Wci�� jest na mnie z�a za to, �e nie chcia�am m�wi� przed kamer� o �yciu prywatnym.

��W takim razie powinna� tam p�j��; miej z tego cho� troch� przyjemno�ci. W ten jeden wiecz�r mo�esz by� troszk� mniej powa�na ni� zwykle.

��I nie zapomnij pozdrowi� ode mnie Juliena LeClerca doda�a Genevieve.

��O p�nocy b�dzie mi was brakowa�o�� powiedzia�a Nicole.�� Po raz pierwszy od 2194 roku nie b�dziemy razem westchn�a my�l�c o �wi�tach sp�dzanych w domu.�� Uwa�ajcie na siebie. Wiecie, jak bardzo was kocham.

��Ja te� ci� kocham, mamusiu�� powiedzia�a Genevieve, a Pierre pomacha� jej r�k�.

Nicole wy��czy�a wideofon i spojrza�a na zegarek: by�a �sma. Kierowca mia� przyjecha� po ni� dopiero za godzin�. Podesz�a do terminalu komputera, chc�c zam�wi� co� do jedzenia; wybra�a niewielk� porcj� zupy minestrone i wod� mineraln�. Komputer poinformowa�, �e zam�wienie zostanie zrealizowane w ci�gu pi�tnastu minut.

Rzeczywi�cie czuj� si� dziwnie, pomy�la�a Nicole przegl�daj�c magazyn Italia. Pierwszym artyku�em by� dziesi�ciostronicowy wywiad z Francesc� Sabatini, ilustrowany co najmniej dwudziestoma zdj�ciami, na kt�rych w r�nych pozach przedstawiona by�a �la bella signora�. Artyku� m�wi� o jej znakomitych filmach dokumentalnych. o seksie i narkotykach. Autor podkre�la�, �e podczas wywiadu Francesca wypali�a kilka papieros�w.

Nicole przejrza�a artyku� i czytaj�c Raport o narkotykach dosz�a do wniosku, �e Francesca poruszy�a wiele aspekt�w tej sprawy, kt�re Nicole nigdy nie przysz�yby do g�owy. To bardzo dziwna kobieta��� zastanawia�a si� Nicole. Na samym ko�cu wywiadu zapytano Francesk�, co my�li o dw�ch kobietach bior�cych udzia� w wyprawie Newtona.

��Mam wra�enie, �e jestem jedyn� kobiet� w tym zespole odpowiedzia�a Francesca.�� Rosjanka Turgieniew my�li i zachowuje si� jak m�czyzna. Natomiast francusko�� afryka�ska ksi�niczka Nicole des Jardins ukrywa swoj� kobieco��. To smutne, bo mog�aby by� pi�kno�ci�.

Nicole nie przej�a si� s�owami Franceski, cho� odnios�a wra�enie, �e W�oszka wypowiada jej wojn�. We w�a�ciwym czasie spytam j� o ten wywiad, pomy�la�a Nicole, u�miechaj�c si� do siebie. Kto wie, mo�e nawet spytam, czy uwodzenie �onatych m�i�czyzn dowodzi jej kobieco�ci?

Czterdziestominutowa jazda z hotelu do Willi Hadriana, w kt�rej odbywa� si� bal, przebieg�a w zupe�nej ciszy. Drugim pasa�erem taks�wki by� Hiro Yamanaka, najbardziej ma�om�wny ze wszystkich kosmonaut�w. Dwa miesi�ce wcze�niej wywiad z Yamanak� doprowadzi� Francesk� Sabatini do rozpaczy. Po dziesi�ciu minutach pyta� Francesca wydusi�a z Japo�czyka dwa, najwy�ej trzy s�owa. Wreszcie zapyta�a Hiro, czy prawd� jest plotka, �e nie jest cz�owiekiem, lecz androidem.

��Co prosz�?�� nie zrozumia� Yamanaka.

��Czy jest pan androidem?�� powt�rzy�a Francesca ze z�o�liwym u�miechem.

��Nie�� z pokerow� twarz� odpar� Japo�czyk i zamilk�.

Samoch�d zjecha� z g��wnej drogi prowadz�cej z Rzymu do Tivoli. Musia� zwolni� z powodu du�ego nat�enia ruchu.

Gdy zatrzymali si� przed wej�ciem, Nicole wzi�a g��boki oddech. Przez przyciemnion� szyb� dojrza�a t�um fotograf�w i dziennikarzy rzucaj�cych si� na ka�dego go�cia. Drzwi otworzy�y si� automatycznie, wi�c Nicole otuli�a si� p�aszczem i wysiad�a, uwa�aj�c przy tym na swoje szpilki.

��Kto to jest?�� us�ysza�a nad uchem.

��Franco, chod� szybko, to dziewczyna z Newtona. Des Jardins.

Zacz�y b�yska� flesze, kto� bi� brawo. Jaki� elegancko ubrany W�och zbli�y� si� do Nicole i wzi�� j� pod r�k�. Dziennikarze przepychali si� jeden przez drugiego, a Nicole mia�a wra�enie, �e zadaj� jej sto pyta� naraz.

��Dlaczego w wywiadach nie chce pani rozmawia� o �yciu prywatnym?

��Prosz� rozpi�� p�aszcz, chcemy sfotografowa� pani sukni�.

��Jest pani lekarzem. Czy inni kosmonauci maj� do pani zaufanie?

��Prosz� si� zatrzyma� i u�miechn��. Nie tak, weselej.

��Co pani s�dzi o Francesce Sabatini?

Nicole milcza�a, a ochroniarze otoczyli j� i utorowali drog� do elektrycznego w�zka. Powoli ruszy� pod g�r�, zostawiaj�c w tyle t�um dziennikarzy. Obok Nicole siedzia�a sympatyczna W�oszka, kt�ra po angielsku t�umaczy�a, gdzie s� i dok�d jad�.

Hadrian, sprawuj�cy rz�dy nad Rzymem pomi�dzy 117 a 138 rokiem przed narodzeniem Chrystusa, zbudowa� t� posiad�o�� zwan� Will� Hadriana�� na w�asny u�ytek. Jej architektura ��czy�a wszystkie znane mu style architektury, z kt�rymi cesarz zaznajomi� si� podczas wypraw do odleg�ych prowincji. Sw�j pa�ac zaprojektowa� samodzielnie i kaza� go wznie�� u st�p wzg�rz Tiburu.

Pozbawione dach�w ruiny ukazywa�y jedynie cz�stk� swej dawnej �wietno�ci, ale w oddali wida� by�o ju� �wiat�a pa�acu.

Ten cz�owiek umar� ponad dwa tysi�ce lat temu, my�la�a Nicole, i by� jednym z najm�drzejszych ludzi na �wiecie, �o�nierzem, zarz�dc� i w�ada! wieloma j�zykami. Przez prawie ca�e �ycie by� samotny, a jego jedyna romantyczna przygoda zako�czy�a si� tragicznie�

W�zek zatrzyma� si� na ko�cu kr�tkiej alejki. W�oszka ko�czy�a sw�j monolog:�� Na cze�� Pax Romana, pokoju zawartego ponad dwa tysi�ce lat temu, rz�d W�och postanowi� wybudowa� replik� teatru Hadriana, czyli ruin, kt�re min�li�my na samym pocz�tku. Celem rekonstrukcji by�o ukazanie wn�trza Willi tak, jak prezentowa�o si� ono za czas�w cesarza. Budow� uko�czono w 2193 roku i od tamtej pory odbywaj� si� tu wszystkie uroczysto�ci pa�stwowe.

Go�ci przywita� m�ody, przystojny, dobrze ubrany W�och i przez komnat� Filozof�w zaprowadzi� ich do teatru, gdzie przed wej�ciem ochroniarze dokonywali rutynowej kontroli.

Nicole by�a zachwycona wn�trzem. Budynek by� owalny, mia� oko�o czterdziestu metr�w �rednicy. Na �rodku jeziorka znajdowa�a si� wyspa, na kt�rej sta� pa�ac z portykiem i kolumnami, otoczony du�ym ogrodem. Nad wod� i portykiem nie by�o dachu, co dawa�o cudowne poczucie wolno�ci. Go�cie przechadzali si� wok� budynku, pij�c wino i rozmawiaj�c. Roboty pe�ni�ce rol� kelner�w je�dzi�y tam i z powrotem z tacami uginaj�cymi si� od szampana i win. Po drugiej stronie mostk�w ��cz�cych wysp� z ogrodem Nicole dostrzeg�a grup� ludzi ubranych na bia�o, przygotowuj�cych zimny bufet.

Szybkim krokiem podesz�a do niej tleniona blondynka w towarzystwie �ysego pana w staro�wieckich okularach.

��O, madame des Jardins�� powiedzia� m�czyzna przyspieszaj�c kroku.�� Musimy z pani� porozmawia�, moja �ona jest pani wielbicielk�. Chod�, Cecylio�� zwr�ci� si� do �ony�� mam j�.

Nicole westchn�a i z trudem si� u�miechn�a. To b�dzie jedno z tych koszmarnych przyj��, kt�re mog� si� przy�ni�, pomy�la�a.

Nareszcie, ucieszy�a si� kiedy w ko�cu odeszli. Mo�e teruz b�d� mie� cho� chwil� spokoju. Siedzia�a sama w k�cie jednej z sal teatru, ty�em do drzwi. W�a�nie sko�czy�a je�� kanapk� i popija�a j� winem.

Westchn�a, staraj�c przypomnie� sobie cho� po�ow� tych wszystkich ludzi, kt�rych pozna�a w ci�gu ostatniej godziny. Traktowano j� jak wspania�e zdj�cie, kt�re podawano sobie z r�k do r�k. Obejmowano j�, ca�owano, szczypano, flirtowano z ni� (robi�y to tak�e kobiety), a jaki� Szwed, w�a�ciciel stoczni, zaprosi� j� do swojego �zamku� pod Goteborgiem. Nicole prawie wcale z nimi nie rozmawia�a. Od wymuszonego u�miechu dr�twia�a jej twarz, a po winie i koktajlach szumia�o jej w g�owie.

��Ot� to�� us�ysza�a za sob� znajomy g�os.�� Tak jak tu stoj�, jestem pewien, �e osob�, kt�r� widz� w bia�ej sukni, jest nie kto inny jak sama kr�lowa �niegu, madame Nicole des Jardins.�� Nicole obejrza�a si� i zobaczy�a Richarda Wakefielda, kt�ry usi�owa� do niej podej��. Odepchn�� si� od sto�u, przytrzyma� si� krzes�a i omal nie usiad� Nicole na kolanach.

��Przepraszam�� powiedzia� z promiennym u�miechem, usi�uj�c si� podnie��.�� Obawiam si�, �e za du�o wypi�em. W trzymanym w prawej r�ce kieliszku by�a jeszcze resztka alkoholu, kt�r� Wakefield wypi� jednym haustem.�� A teraz rzek� mrugaj�c znacz�co�� o ile nie ma pani nic przeciwko temu, prze�pi� si� a� do pokaz�w z delfinami.

Nicole zacz�a si� �mia�, bo Wakefield ci�ko upad� na blat sto�u i udaj�c, �e �pi, zacz�� przera�liwie chrapa�. Nicole tr�ci�a go w rami�.

��Przyjacielu, czy zanim stracisz przytomno��, m�g�by� mi co� powiedzie� o tych delfinach?�� spyta�a.

Richard z wielkim trudem usiad� na krze�le i przetar� oczy.

��Wi�c pani nic nie wie? Pani, kt�ra zna wszystkie regulaminy i wszystkie procedury? To niemo�liwe.

Nicole dopi�a swoje wino.

��Ale� Wakefield, o czym pan m�wi?

Richard otworzy� jedno z okien i wystawi� przez nie r�k� wskazuj�c na otaczaj�c� budynek fos�.

��Wielki doktor Luigi Bardolini przyby� do nas ze swoimi delfinami. Za jakie� pi�tna�cie minut Francesca ma zapowiedzie� jego wyst�p.�� Wakefield spojrza� na Nicole nieobecnym wzrokiem.�� Dzisiejszej nocy Bardolini udowodni�� krzycza� �e jego delfiny bez trudu potrafi� zda� egzaminy na studia!

Nicole zrobi�a krok w ty� i krytycznie przyjrza�a si� swemu towarzyszowi. On naprawd� jest pijany, pomy�la�a. Mo�e tak�e nie czuje si� tu dobrze�

Richard wygl�da� teraz przez okno.

���wietny bal, prawda?�� powiedzia�a Nicole podchwytliwie.�� Sk�d oni wzi�li tyle�

��To dlatego!�� przerwa� jej Wakefield, wal�c pi�ci� w st�.�� To dlatego to miejsce wyda�o mi si� tak znajome! Spojrza� na Nicole, kt�ra patrzy�a na niego z niejakim zdziwieniem s�dz�c, �e zwariowa�.�� To miniaturowy Rama, nie widzisz?�� powiedzia� i podskoczy�, bo tak� rado�� sprawi�o mu w�asne odkrycie.�� Woda dooko�a budynku to Morze Cylindryczne, portyk to R�wnina �rodkowa, a my, moja droga, siedzimy w Nowym Jorku. A czego dowodzi ta zbie�no��?! krzycza�.�� Czego dowodzi fakt, �e ziemscy architekci dwa tysi�ce lat temu wybudowali co�, co oparte jest na tych samych wzorach co Rama? Przypadek? Podobie�stwo kulturowe? Z pewno�ci� nie! Matematyka�� oznajmi� dobitnie. Twarz Nicole wci�� wyra�a�a zdziwienie.�� Matematyka�� powt�rzy� Wakefield.�� To ona jest kluczem do wszystkiego. Ramowie na pewno nie przypominaj� nas pod wzgl�dem fizycznym, bo ich ewolucja przebiega�a w innych warunkach. Ale i dla nich, i dla Rzymian zasady matematyki by�y takie same!

Wakefield rozpromieni� si�.

��Tak!!!�� wrzasn�� tak g�o�no, a� Nicole podskoczy�a�� Ramowie i Rzymianie! To jest klucz do wszystkiego! A gdzie� mi�dzy jednymi a drugimi jest wsp�czesny Homo Sapiens!

Nicole przecz�co pokr�ci�a g�ow�.

��Nie rozumiesz, moja droga? Wi�c pozw�l, �e zaprowadz� ci� do delfin�w.�� Richard u�miechn�� si�, wyci�gn�� do niej r�k� i zacz�� recytowa�:�� Nadszed� ju� czas�� powiedzia� Mors pogr��y� si� w rozmowie o tym, czym but jest, ��d� i lak, kapusta i kr�lowie�

Gdy tace by�y ju� puste, a wszyscy sko�czyli je��, na �rodku ogrodu pojawi�a si� z mikrofonem w r�ce Francesca Sabatini i przez kilka minut dzi�kowa�a sponsorom balu. Potem przedstawi�a doktora Bardoliniego dodaj�c, �e metody nawi�zywania kontaktu z delfinami mog� okaza� si� pomocne, gdy ludzie b�d� chcieli porozumie� si� z Obcymi.

Richard Wakefield znikn�� tu� przed pojawieniem si� Franceski. Widocznie szuka� toalety albo kolejnych drink�w. Nicole dostrzeg�a go ponownie kilka minut p�niej. By� w towarzystwie dw�ch w�oskich aktorek, kt�re za�miewa�y si� s�uchaj�c jego �art�w. Richard pomacha� do Nicole.

Ciesz si�, Richard, pomy�la�a Nicole. Przynajmniej jedno z nas bawi si� dobrze. Patrzy�a jak Francesca, przewi�zana w pasie z�otym szalem, z wdzi�kiem przechodzi mostek i prosi go�ci, aby odsun�li si� od wody i zrobili miejsce dla Bardoliniego i delfin�w.

Ty naprawd� dobrze si� tu czujesz, pomy�la�a Nicole podziwiaj�c �atwo��, z jak� Francesca porusza�a si� w t�umie go�ci. Doktor Bardolini rozpocz�� pierwsz� cz�� pokazu i Nicole skoncentrowa�a uwag� na delfinach. Luigi Bardolini nale�a� do znakomitych, lecz kontrowersyjnych naukowc�w; mia� o sobie znacznie lepsze mniemanie ni� jego koledzy. Uda�o mu si� stworzy� w�asny system porozumiewania si� z delfinami, z ich pisk�w wyodr�bni� ponad trzydzie�ci �s��w� okre�laj�cych czynno�ci. Ale wbrew temu, co twierdzi� sam Bardolini, nie by�o prawd�, �e dwa z jego delfin�w potrafi�yby zda� egzamin na studia.

W wielonarodowej spo�eczno�ci naukowc�w istnia�a niepisana zasada, �e je�eli niekt�re teorie jakiego� naukowca nie by�y poparte dostatecznymi dowodami, podawano w w�tpliwo�� tak�e jego bezsporne osi�gni�cia.

W przeciwie�stwie do wi�kszo�ci naukowc�w, Bardolini by� znakomitym showmanem. W ostatniej cz�ci pokazu dwa najm�drzejsze delfiny, Emilio i Emilia, w te�cie na inteligencj� wsp�zawodniczy�y z lud�mi. Test by� prosty; na dw�ch z czterech wielkich ekran�w (dwa ekrany znajdowa�y si� pod wod�, dwa pozosta�e w ogrodzie) pojawia�a si� szachownica z pustym miejscem w prawym dolnym rogu. Osiem pozosta�ych kratek wype�nia�y rysunki i symbole. Nale�a�o zastanowi� si� nad zwi�zkiem poszczeg�lnych rysunk�w, po czym z o�miu mo�liwych wybra� ten, kt�ry powinien znale�� si� w pustym miejscu. Wszyscy zawodnicy, zar�wno ludzie, jak i delfiny, na wykonanie tego zadania mieli jedn� minut�. Delfiny mia�y pod wod� w�asny zestaw o�miu przycisk�w.

Pierwsze zadania by�y �atwe, zar�wno dla ludzi, jak i dla delfin�w. W pierwszym polu pojawi�a si� bia�a pi�ka, w drugim dwie bia�e pi�ki, a w ostatniej kolumnie pierwszego rz�du�� trzy bia�e pi�ki. Poniewa� pierwszym elementem drugiego rz�du tak�e by�a jedna pi�ka�� tyle �e bia�o�� czarna�� a pierwszym elementem trzeciego rz�du by�a jedna czarna pi�ka, by�o oczywiste, �e w pustym polu powinny znale�� si� trzy czarne pi�ki.

Kolejne zadania nie by�y ju� tak proste, a ka�de nast�pne by�o trudniejsze od poprzedniego. Ludzie pope�nili pierwszy b��d przy �smym zadaniu, delfiny przy dziewi�tym. W sumie doktor Bardolini przygotowa� szesna�cie zada�, z kt�rych ostatnie by�o tak skomplikowane, �e prawid�owa odpowied� wymaga�a rozpoznania przynajmniej dziesi�ciu zale�no�ci pomi�dzy poszczeg�lnymi elementami �amig��wki. Ostateczny wynik by� remisem: dwana�cie do dwunastu. Obydwie pary zawodnik�w uk�oni�y si�, co zosta�o przyj�te gromkimi brawami.

Nicole by�a zafascynowana zawodami. Nie wiedzia�a, czy wierzy� zapewnieniom Bardoliniego, �e zawody by�y uczciwe, ale widowisko i tak uwa�a�a za wspania�e. Zastanawia�a si�, czy miar� inteligencji rzeczywi�cie mo�e by� zdolno�� rozpoznawania pewnych zale�no�ci.

Nicole tak�e uczestniczy�a w te�cie. Pierwszych trzyna�cie zagadek rozwi�za�a prawid�owo, pomyli�a si� przy czternastej. Pi�tnast� ju� mia�a rozwi�za�, gdy dzwonek oznajmi�, �e czas min��. Nie wiedzia�a, jak zabra� si� do szesnastej. A co wy na to, Ramowie?�� my�la�a, gdy Francesca wr�ci�a do mikrofonu, �eby przedstawi� ulubie�ca Genevieve, Juliem LeClerca. Czy w ci�gu sekundy byliby�cie w stanie rozwi�za� wszystkie szesna�cie zagadek? Mo�e nawet sto? A mo�e milion?

I never lived, `til I met you� I never loved, `til I saw you� Cicha melodia tej starej piosenki sprawi�a, �e Nicole zacz�a my�le� o tym, co wydarzy�o si� pi�tna�cie lat temu. Ta�czy�a wtedy z innym m�czyzn� i by�a przekonana, �e mi�o�� zwyci�y wszystkie przeciwno�ci. Julien LeClerc mylnie odczyta� jej my�li i przytuli� j� do siebie. Nicole pomy�la�a, �e pr�ba utrzymania dystansu nie ma sensu. By�a ju� zm�czona, a poza tym dobrze czu�a si� w ramionach m�czyzny.

Sko�czywszy taniec, post�pi�a zgodnie z obietnic� dan� Genevieve. Gdy LeClerc sko�czy� �piewa�, Nicole zbli�y�a si� do niego i przekaza�a mu s�owa c�rki. Tak jak si� tego spodziewa�a, piosenkarz zrozumia� je opacznie. Zacz�li rozmawia�.

Francesca poinformowa�a go�ci, �e inne atrakcje b�d� mia�y miejsce dopiero po p�nocy. Julien poda� Nicole rami� i ruszyli w stron� portyku, gdzie zacz�li ta�czy�.

Julien by� przystojnym, trzydziestoletnim m�czyzn�, ale nie by� w typie Nicole. Razi�o j�, �e jest pr�ny i m�wi tylko o sobie. By� niez�ym piosenkarzem, lecz poza tym niczym szczeg�lnym si� nie wyr�nia�. Ale, zastanawia�a si� Nicole, gdy zn�w zacz�li ta�czy�, jest niez�ym tancerzem. Wol� to ni� samotne stanie w k�cie.

Kiedy muzyka przesta�a gra�, podesz�a do nich Francesca.�� Ciesz� si�, �e dobrze si� bawisz, Nicole�� powiedzia�a z u�miechem wygl�daj�cym na szczery. W r�ce trzyma�a tack� z czekoladkami posypanymi cukrem pudrem.�� S� wspania�e. Zrobi�am je specjalnie dla za�ogi Newtona.

Nicole wzi�a jedn� i w�o�y�a j� do ust. Czekoladka by�a pyszna.

��A teraz chcia�am ci� prosi� o przys�ugꠗ powiedzia�a Francesca po chwili.�� Nie uda�o mi si� dotychczas um�wi� na rozmow� o twoim �yciu prywatnym, a poczta, kt�r� otrzymuj�, dowodzi, �e interesuj� si� tob� miliony ludzi. Czy mog�aby� p�j�� ze mn� do studia i nagra� dziesi�cin�� czy pi�tnastominutowy wywiad, jeszcze przed p�noc�?

Nicole nie wiedzia�a, co odpowiedzie�. Jaki� wewn�trzny g�os ostrzega� j�, �eby tego nie robi�a.

��To prawda�� rzek� Julien LeClerc�� prasa ju� od d�u�szego czasu pisze o �tajemniczej damie� lub nazywa pani� �kr�low� �niegu�. Niech pani poka�e si� im z tej strony, jak� ja dzi� pozna�em: �e jest pani zdrow�, normaln� kobiet�.

Czemu nie?�� pomy�la�a Nicole. Przynajmniej zrobi� to tutaj i nie b�d� w to wci�ga� taty ani Genevieve.

Ruszyli w kierunku studia. Nicole dojrza�a Takagishiego, kt�ry opieraj�c si� o kolumn� rozmawia� z japo�skimi biznesmenami w garniturach.

��Poczekajcie na mnie�� powiedzia�a do LeClerca i Franceski�� zaraz wracam.

��Tanoshii shinnen, Takagishi�� san�� przywita�a si� Nicole. Naukowiec odwr�ci� si� zdziwiony i u�miechn�� si� do niej. Przedstawi� j� swoim towarzyszom, kt�rzy uk�onili si� grzecznie.

��O genki desu ka?�� spyta�.

��O kage sama de�� odpar�a. Zbli�y�a si� do Takagishiego i szepn�a mu na ucho:�� Mam tylko minut�. Chc� panu powiedzie�, �e przeanalizowa�am wyniki pa�skich bada�. Zgadzam si� z pa�skim lekarzem i nie widz� potrzeby zawiadamiania komisji o pa�skim sercu.

Takagishi wygl�da� tak, jak gdyby w�a�nie dowiedzia� si�, �e jego �ona urodzi�a mu zdrowego syna. Zacz�� dzi�kowa� i dopiero po chwili uzmys�owi� sobie, �e nie s� sami.

��Domo arigato gozaimasu�� powiedzia� z wdzi�czno�ci� do oddalaj�cej Nicole.

Wchodz�c do studia w towarzystwie Franceski i LeClerca Nicole czu�a si� znakomicie. Podczas gdy signora Sabatini przygotowywa�a sprz�t, pozwoli�a nawet zrobi� sobie kilka upozowanych zdj��. Rozmawia�a z LeClerkiem, wypi�a jeszcze nieco szampana. Wreszcie usiad�a naprzeciwko Franceski. To takie cudowne uczucie�� m�c wy�wiadczy� przys�ug� temu wspania�emu cz�owiekowi, my�la�a, wspominaj�c rozmow� z Takagishim.

Pierwsze pytanie Franceski by�o zupe�nie niewinne. Spyta�a, czy Nicole cieszy si�, �e start nast�pi ju� wkr�tce.

��Oczywi�cie�� odpar�a Nicole, dodaj�c kilka s��w o ko�cz�cych si� treningach. Wywiad przeprowadzany by� po angielsku, Francesca zadawa�a kolejne pytania. Nicole mia�a opisa� swoj� rol� podczas wyprawy i powiedzie�, dlaczego zdecydowa�a si� na studia w Akademii Kosmicznej. Po ki�ku minutach przesta�a si� denerwowa�.

Po chwili Francesca zada�a trzy pytania dotycz�ce �ycia osobistego. Jedno dotyczy�o ojca, drugie matki Nicole i plemienia Senoufo na Wybrze�u Ko�ci S�oniowej, a trzecie nua�o zwi�zek z Genevieve. Odpowied� na �adne z nich nie sprawi�a Nicole k�opotu i dlatego by�a ca�kowicie nie przygotowana na ostatnie pytanie Franceski.

��Ogl�da�am fotografie pani c�rki i zauwa�y�am, �e jej sk�ra jest zupe�nie jasna�� powiedzia�a Francesca tym samym tonem, kt�rym zada�a poprzednie pytania.�� z czego wnioskuj�, �e jej ojciec by� bia�ym cz�owiekiem. Kim by� ojciec pani c�rki?

Serce Nicole zacz�o wali� w piersiach. Mia�a wra�enie, �e czas stan��. Ba�a si�, �e zacznie p�aka�. Przed oczami przewin�o jej si� wspomnienie dw�ch splecionych ze sob� cia�. Spu�ci�a wzrok, staraj�c si� zapanowa� nad sob�.

Idiotko, my�la�a, usi�uj�c uspokoi� z�o�� i b�l zawiedzionej mi�o�ci, powinna� si� by�a tego spodziewa�.

�zy nap�yn�y jej do oczu, ale nie zacz�a p�aka�. Podnios�a g�ow� i spojrza�a na Francesk�. Wyda�o si� jej, �e cekiny na kreacji W�oszki u�o�y�y si� w jaki� dziwny wz�r: ujrza�a g�ow� olbrzymiego kota z pa�aj�cymi oczami i paszcz� pe�n� ostrych z�b�w.

Po chwili, kt�ra wydawa�a si� wiekiem, Nicole zapanowa�a nad swoimi emocjami. Spojrza�a gniewnie na Francesk�.

��Non voglio parlare di quello�� powiedzia�a cicho po w�osku.�� Abbiamo terminato questa internista.

Wsta�a. Zorientowa�a si�, �e dygoce, wi�c ponownie usiad�a.

Kamery pracowa�y w dalszym ci�gu.

Nicole odetchn�a, podnios�a si� i wysz�a ze studia.

Chcia�a uciec od wszystkiego, chcia�a by� sama. Ale by�o to niemo�liwe. Gdy wychodzi�a, Julien z�apa� j� za rami�.

��Co za �winia�� powiedzia� wskazuj�c palcem w stron� Franceski. Wsz�dzie by�o pe�no ludzi, wszyscy m�wili naraz, Nicole nie mog�a zrozumie� ani s�owa.

Gdzie� z oddali us�ysza�a s�owa piosenki Auld Lang Syne. Julien obejmowa� j� w pasie i �piewa� z du�ym samozadowoleniem, a otaczaj�ca ich grupa go�ci ch�ralnie od�piewywa�a refren. Nicole zacz�a traci� r�wnowag�. Nagle jakie� wargi dotkn�y jej ust i czyj� j�zyk usi�owa� wedrze� si� do �rodka. To Julien ca�owa� j� nami�tnie, a b�yskaj�cy fleszami fotografowie uwieczniali wszystko na ta�mie. Nicole zakr�ci�o si� w g�owie i by� pewna, �e zemdleje. Jakim� cudem wyswobodzi�a si� z obj�� Juliena.

Zrobi�a kilka krok�w ty�em i wpad�a na Reggie�ego Wilsona, kt�ry odepchn�� j�, bo przeszkodzi�a mu w fotografowaniu jakiej� pary w noworocznym u�cisku.

Nicole przygl�da�a si� tej scenie, jak gdyby by�a w kinie albo jakby wszystko by�o tylko z�ym snem.

Reggie pchn�� m�czyzn� i podni�s� r�k�, jak gdyby chcia� go uderzy�. Francesca Sabatini z�apa�a go za r�k�, a zdziwiony David Brown wyswobodzi� si� z jej obj��.

��Trzymaj �apy z daleka od Franceski!�� krzycza� Reggie.�� I niech ci si� nie wydaje, �e nie wiem, co robisz!

Nicole nic z tego nie rozumia�a. W ci�gu kilku sekund w pomieszczeniu zrobi�o si� g�sto od ochroniarzy.

Aby zaprowadzi� porz�dek, wyproszono go�ci na zewn�trz. Wychodz�c, Nicole min�a Elaine Brown, siedz�c� samotnie przy kolumnie na portyku. Pozna�y si� w Dallas, gdzie Nicole uda�a si�, �eby porozmawia� z lekarzem domowym Browna o jego alergiach. Elaine by�a pijana i najwidoczniej nie mia�a ochoty na �adne rozmowy.

��Cholera�� us�ysza�a s�owa wypowiedziane najprawdopodobniej pod adresem Browna�� nie powinnam by�a pokazywa� ci tych wynik�w, dop�ki ich sama nie opublikowa�am. Wtedy wszystko potoczy�oby si� inaczej�

Nicole opu�ci�a przyj�cie, gdy tylko uda�o jej si� zam�wi� taks�wk� do Rzymu. Francesca chcia�a j� odprowadzi�, jak gdyby nic si� nie sta�o, ale Nicole podzi�kowa�a jej ch�odno i samotnie ruszy�a do wyj�cia.

Podczas jazdy do hotelu zacz�� pada� �nieg. Nicole wpatrywa�a si� w spadaj�ce p�atki i uspokoi�a si� na tyle, �eby m�c zastanowi� si� na wydarzeniami tej nocy. Nigdy przedtem nie by�a tak bliska utraty panowania nad sob�. Widocznie Francesca flirtowa�a takie z Wilsonem, my�la�a Nicole, i to t�umaczy�oby jego zachowanie. A co ona chce osi�gn�� tymi intrygami?

Gdy dotar�a do hotelu, chcia�a jak najszybciej p�j�� spa�. Ju� zamierza�a zgasi� �wiat�o, gdy us�ysza�a ciche pukanie do drzwi. Potem nast�pi�a d�uga cisza.

Po chwili zn�w us�ysza�a pukanie. St�paj�c na palcach podesz�a do drzwi.

��Kto tam?�� spyta�a g�o�no, lecz bez przekonania.�� Prosz� si� przedstawi�.

Us�ysza�a pod drzwiami szelest papieru. Po chwili podnios�a z ziemi kartk�. W j�zyku plemienia jej matki napisane by�y na niej trzy s�owa: Ronata. Omeh. Tutaj.

Ronata by�o imieniem Nicole w j�zyku senoufo.

Poczu�a podniecenie i strach. Otworzy�a drzwi, nie spojrzawszy przez wizjer. Kilka krok�w za drzwiami sta� starzec. Patrzy� jej prosto w oczy. Jego twarz by�a pomalowana w zielono�� bia�e pasy. Mia� na sobie zielon� plemienn� szat�, przypominaj�c� zakonny habit, na kt�rej z�ot� nitk� wyhaftowane by�y przer�ne wzory i symbole.

��Omeh!�� zakrzykn�a Nicole.�� Co tutaj robisz?! spyta�a w j�zyku senoufo.

Stary Murzyn nie powiedzia� ani s�owa. W prawej r�ce trzyma� ampu�k� i kamie�. Po kilku d�ugich sekundach wszed� do pokoju, ani na chwil� nie odwracaj�c wzroku od Nicole. Znalaz�szy si� przy niej, spojrza� w sufit i zacz�� �piewa� rytualn� pie��. Pie�� plemienna, od stuleci �piewana przez szaman�w, mia�a odp�dzi� z�e duchy.

Sko�czy�, spojrza� na swoj� prawnuczk� i zacz�� m�wi� bardzo powoli:�� Ronata, Omeh wyczu� w twym �yciu niebezpiecze�stwo. W kronikach plemiennych napisane jest: cz�owiek z trzeciego stulecia odgoni z�e duchy od samotnej kobiety. Ale Omeh nie mo�e strzec Ronaty, bo Ronata opu�ci kr�lestwo Minowe. Niechaj to�� powiedzia� k�ad�c jej na d�oni kamie� i ampu�kꠗ na zawsze pozostanie z Ronat�.

Nicole spojrza�a na g�adki, owalny kamie�. By� prawie ca�kiem bia�y, przecina�o go tylko kilka br�zowych �y�ek. Zielona ampu�ka by�a nie wi�ksza ni� podr�ny flakonik perfum.

��Woda z Jeziora M�dro�ci pomo�e Ronacie�� rzek� Omeh.�� Ronata b�dzie wiedzia�a, kiedy j� wypi�.�� Starzec odchyli� g�ow� w ty� i zn�w zacz�� �piewa�, tym razem z zamkni�tymi oczami. Zdezorientowana Nicole sta�a obok, trzymaj�c w r�ce kamie� i ampu�k�. Po chwili starzec sko�czy� i wykrzykn�� s�owa, kt�rych Nicole nie zrozumia�a. Potem odwr�ci� si� i szybko ruszy� w kierunku drzwi. Zaskoczona Nicole rzuci�a si� za nim, ale zobaczy�a jedynie skrawek zielonej szaty znikaj�cy w zamykaj�cej si� windzie.

Nicole i Genevieve sz�y po �wie�ym �niegu trzymaj�c si� za r�ce.

��Widzia�a� wyraz twarzy tego Amerykanina, kiedy powiedzia�a� mu, kim jeste�?�� �mia�a si� Genevieve. Czu�a si� bardzo dumna ze swojej matki.

Hotel by� ju� blisko i Nicole prze�o�y�a narty i kijki na drugie rami�.

��Guten Abend�� powiedzia� jaki� starszy pan, przypominaj�cy �wi�tego Miko�aja.

��Wola�abym, �eby zawieranie znajomo�ci nie przychodzi�o ci tak �atwo�� powiedzia�a Nicole.�� Czasem dobrze jest nie rzuca� si� w oczy.

Przed hotelem znajdowa�o si� pomieszczenie na narty, w kt�rym Genevieve i Nicole schowa�y sw�j ekwipunek, zmieniaj�c buty narciarskie na zwyk�e. Po chwili zn�w wysz�y na �nieg. Matka i c�rka sta�y obok siebie i w milczeniu spogl�da�y na po�o�on� w dolinie wiosk� Davos.

��Wiesz, podczas dzisiejszego zjazdu by� taki moment, kiedy pomy�la�am, �e to w�a�ciwie niemo�liwe, �e tam naprawd� b�dꠗ powiedzia�a Nicole wskazuj�c w niebo, na kt�rym pojawi�y si� ju� gwiazdy.�� Za nieca�e dwa tygodnie wyrusz� na spotkanie z tajemniczym statkiem kosmicznym; czasem umys� ludzki cofa si� przed prawd��

��Wi�c mo�e to tylko sen?�� powiedzia�a Genevieve. Nicole u�miechn�a si�, lubi�a, gdy jej c�rka �artuje. Zawsze wtedy, gdy codzienna praca zaczyna�a przerasta� jej si�y, mog�a liczy� na Genevieve. Tr�jka z Beauvois by�a dobrze zgranym trio; Nicole nie wiedzia�a, jak studniowa roz��ka wp�ynie na ich harmonijne wsp�ycie.

��Martwisz si�, �e mnie tak d�ugo nie b�dzie?�� spyta�a Nicole, gdy wchodzi�y do przestronnego hallu. Wok� kominka siedzia�o kilkana�cie os�b, kelner podawa� ciep�e napoje i drinki. Szwajcarski hotel Morosani by� bardzo wysokiej klasy, wi�c kelnerem by� cz�owiek, a nie robot.

��Nie my�l� o tym w ten spos�b�� odpowiedzia�a jej weso�o c�rka.�� Przecie� prawie codziennie b�dziemy mog�y rozmawia� przez wideofon. Op�nienie b�dzie jeszcze jednym wyzwaniem, a poza tym to b�dzie �mieszne��� doda�a, gdy mija�y staro�wieck� recepcj�.�� Przez ca�y czas wyprawy b�d� w szkole najwa�niejsza. Wiem ju�, jakie b�dzie moje zadanie: na podstawie rozm�w z tob� stworz� psychologiczny portret Ram�w.

Nicole zn�w musia�a si� u�miechn��; optymizm c�rki by� zniewalaj�cy. I gdyby nie�

��O, madame des Jardins�� kto� przerwa� potok jej my�li. Nicole odwr�ci�a si� w stron� intruza.

��Mam dla pani wiadomo�栗 powiedzia� manager hotelu�� kt�r� mam dostarczy� do r�k w�asnych.

M�czyzna poda� Nicole niewielk� kopert�. Na znajduj�cej si� wewn�trz kartce Nicole dojrza�a koron�.

Serce zabi�o jej szybciej. Natychmiast zamkn�a kopert�.

��Co to jest, mamo?�� spyta�a Genevieve.�� To musi by� co� wa�nego, skoro zosta�o dostarczone do r�k w�asnych. Teraz ju� nikt nie bawi si� w takie rzeczy.

Nicole nie chcia�a zdradzi� tajemnicy.

��To wiadomo�� dotycz�ca mojej pracy�� sk�ama�a.�� Powinnam by�a j� otrzyma� bezpo�rednio, a nie przez pracownik�w hotelu.

��Czy to wa�niejsze ni� dane o zdrowiu kosmonaut�w? spyta�a Genevieve, kt�ra cz�sto rozmawia�a z matk� o roli lekarza pok�adowego.

Nicole skin�a g�ow�.

��Kochanie�� zwr�ci�a si� do c�rki�� czy mog�aby� p�j�� na g�r� do ojca i powiedzie� mu, �e nied�ugo wr�c�? Kolacj� zjemy o p� do �smej, tak jak si� um�wili�my. Musz� w spokoju przeczyta� t� wiadomo��. Mo�e b�d� musia�a udzieli� natychmiastowej odpowiedzi�

Nicole poca�owa�a Genevieve i odczeka�a, a� drzwi windy zamkn� si� za dziewczynk�. Potem wysz�a z hotelu i otworzy�a kopert� pod latarni�. Z trudem uda�o jej si� opanowa� dr�enie r�k. Idiotko, my�la�a, a gdyby ona to zobaczy�a? Po tylu latach�

Korona by�a taka sama jak pi�tna�cie lat temu, kiedy po olimpijskiej konferencji prasowej Darren Higgins wr�czy� jej zaproszenie na obiad.

Nicole przeczyta�a kartk�.

Przepraszam za wiadomo�� w ostatniej chwili. Musz� si� z tob� zobaczy�. Jutro, w po�udnie, chatka numer 8, Weissfluhjoch. B�d� sama. Henryk.

Nast�pnego ranka Nicole by�a jedn� z pierwszych os�b w kolejce do wyci�gu na Weissfluhjoch. Wraz z dwudziestoma innymi narciarzami wsiad�a do szklanej kabiny. Drzwi zamkn�y si� bezszelestnie. W ci�gu tych pi�tnastu lat widzia�am go tylko raz� my�la�a.

Wagonik by� coraz wy�ej, Nicole zsun�a na oczy okulary przeciws�oneczne. Pi�kny poranek, zupe�nie nie przypominaj�cy tamtego sprzed siedmiu lat, kiedy zadzwoni� do niej ojciec. Poprzedniego dnia spad�o wtedy du�o �niegu i po d�ugich targach Genevieve wymog�a na Nicole zgod�, �eby nie i�� do szko�y. Nicole pracowa�a w�wczas w szpitalu w Tours i niecierpliwie oczekiwa�a na wiadomo�� o losie swojego podania do Akademii Kosmicznej.

Uczy�a c�rk�, jak ulepi� ze �niegu anio�a, gdy zawo�a� j� Pierre.

��Nicole, Genevieve, znalaz�em w naszej poczcie przesy�k� specjaln��� powiedzia�.�� To musia�o przyj�� w nocy.

Pobieg�y za nim do willi, a Pierre na �ciennym ekranie wideo wy�wietli� tekst depeszy.

��To bardzo dziwne�� rzek�.�� Wygl�da na to, �e zostali�my zaproszeni do Anglii na koronacj� oraz na przyj�cie dla cz�onk�w rodziny kr�lewskiej. To niezwyk�e.

��Dziadku�� powiedzia�a z podnieceniem Genevieve chc� tam pojecha�. Mog�? Czy spotkam prawdziwego kr�la i kr�low�?

��Nie ma kr�lowej�� odpar� dziadek�� chyba �e masz na my�li kr�low��� matk�. Kr�l nie jest jeszcze �onaty.

Nicole kilkakrotnie w milczeniu przeczyta�a zaproszenie. Gdy Genevieve nieco och�on�a i wysz�a z pokoju, ojciec przytuli� c�rk�.

��Chc� tam pojecha栗 powiedzia�a szybko Nicole.

��Jeste� tego pewna?�� spyta� ojciec, patrz�c na ni� ze zdziwieniem.

��Tak�� odpar�a Nicole.

To wtedy Henryk zobaczy� j� po raz pierwszy, my�la�a Nicole patrz�c na zegarek i przygotowuj�c si� do zjazdu. Ojciec by� wspania�y. Pozwoli� mi znikn�� w Beauvois i prawie nikt nie wiedzia�, �e mam dziecko, dop�ki Genevieve nie sko�czy�a roku. Henryk niczego nie podejrzewa�. Dopiero tamtego wieczoru, w Buckingham Palace�

Nicole dobrze zapami�ta�a to przyj�cie. Wszyscy czekali na kr�la, kt�ry si� sp�nia�. Genevieve by�a niespokojna. Wreszcie doczeka�a si� i stan�� przed ni� Henryk.

��Czcigodny Pierre des Jardins z Beauvois we Francji, ze swoj� c�rk� Nicole i wnuczk� Genevieve.

Nicole uk�oni�a si� a Genevieve dygn�a.

��Wi�c to jest Genevieve�� rzek� kr�l. Schyli� si� i najwidoczniej ujrza� w twarzy dziewczynki co� znajomego. Spojrza� pytaj�co na Nicole, ale jej u�miech niczego nie zdradza�. Wymieniono nazwisko kolejnego go�cia i kr�l ruszy� dalej.

Wys�a�e� Darrena do hotelu, my�la�a Nicole zje�d�aj�c w d�. D�ugo kluczy�, a potem zaprosi� mnie na herbat�.

��Powiedz Henrykowi, �e niestety nie mam czasu�� przypomnia�a sobie s�owa wypowiedziane przed siedmiu laty do Darrena w Londynie.

Po raz kolejny spojrza�a na zegarek. By�a dopiero jedenasta, wi�c jazda do chatki nie mia�a sensu. Nicole zjecha�a na d� i innym wyci�giem zn�w pojecha�a na szczyt.

Obydwa statki operacji Newton wykona�y kilka manewr�w i na szerokim ekranie w sterowni pojawi� si� Rama. Statek Obcych by� ogromnym szarym cylindrem.

By�o zupe�nie cicho. Nicole sta�a obok Borzowa i patrzy�a w ekran. Chwil�, w kt�rej w pe�nym blasku s�o�ca ujrzeli Ram�, zapami�taj� na ca�e �ycie.

��Czy wykryli�cie jakie� r�nice?�� spyta�a Nicole, przerywaj�c cisz�.

��Jeszcze nie�� odpar� dow�dca Borzow.�� Wygl�da na to, �e obydwa statki zesz�y z tej samej linii produkcyjnej.

Zn�w zapad�a cisza.

��Chcia�by pan zobaczy� tak� lini�, prawda?�� spyta�a Nicole.

Walerij Borzow skin�� g�ow�. Na ekranie pojawi� si� niewielki statek, przypominaj�cy kszta�tem nietoperza, kt�ry skierowa� si� w stron� Ramy.

��Sondy sprawdz� zewn�trzne podobie�stwo. Ka�da z nich ma w pami�ci wszystkie informacje o Ramie I. O wszystkich r�nicach dowiemy si� w ci�gu trzech godzin.

��A je�eli nie b�dzie �adnych r�nic?

��Wtedy post�pimy zgodnie z procedur��� u�miechn�� si� Borzow.�� Zadokujemy, otworzymy Ram� i wpu�cimy sondy do wn�trza.�� Genera� zerkn�� na zegarek.�� Wszystko to powinno nast�pi� w ci�gu najbli�szych dwudziestu dw�ch godzin. Oczywi�cie po warunkiem, �e lekarz upewni si�, i� wszyscy s� zdrowi.

��Za�oga jest sprawna�� zameldowa�a Nicole.�� W�a�nie zako�czy�am kontrol� danych, wszyscy s� zdrowi i w pe�ni si�. Jedynie u trzech kobiet wyst�puj� niewielkie zaburzenia hormonalne, poza tym nie ma niczego niepokoj�cego.

��Wi�c fizycznie wszyscy jeste�my na to przygotowani rzek� Borzow.�� A psychicznie? Co pani powie o ostatnich k��tniach i sprzeczkach? Czy nale�y je bra� jedynie za oznak� podniecenia i napi�cia z powodu blisko�ci statku Obcych?

Nicole milcza�a przez chwil�.

��Zgadzam si� z panem, �e ostatnie cztery dni od dokowania by�y nieco nerwowe. Ju� na Ziemi wiedzieli�my o z�ych stosunkach panuj�cych pomi�dzy Wilsonem a Brownem. Cz�ciowo rozwi�zali�my ten problem umieszczaj�c Reggiego na waszym statku. Jednak teraz, gdy statki zn�w s� razem, ci dwaj przy ka�dej okazji skacz� sobie do oczu; zw�aszcza wtedy, gdy kr�ci �e si� ko�o nich Francesca Sabatini�

��Dwukrotnie pr�bowa�em pom�wi� z Wilsonem�� powiedzia� Borzow przybitym g�osem.�� W og�le nie chcia� ze mn� rozmawia�. To oczywiste, �e Wilson jest bardzo z�y na Browna.

Genera� podszed� do pulpitu w sterowni. Na monitorach pojawi�y si� d�ugie kolumny cyfr.

��To musi mie� co� wsp�lnego z Sabatini�� ci�gn��. Wilson nie pracowa� za wiele podczas lotu. Widz�, �e za to godzinami rozmawia� z Francesk� przez wideofon. I zawsze jest w kwa�nym humorze. Obrazi� nawet O�Toole�a!�� Borzow odwr�ci� si� i spojrza� Nicole prosto w oczy.�� Prosz�, aby jako lekarz i oficer przedstawi�a mi pani swoje oficjalne zalecenia, jak post�pi� w tej sytuacji.

Nicole nie spodziewa�a si� takiego pytania. Gdy Borzow kaza� jej zda� raport o stanie zdrowia za�ogi, nie przypuszcza�a, �e mo�e chodzi� tak�e o zdrowie psychiczne.

��Czy zale�y panu na mojej opinii jako psychologa?�� spyta�a.

��Jak najbardziej�� potwierdzi� Borzow.�� Pragn�, aby dla ka�dego cz�onka za�ogi wype�ni�a pani formularz A5401, oceniaj�c zar�wno stan fizyczny, jak i kondycj� psychiczn�. Procedura m�wi jednoznacznie, �e przed ka�d� misj� dow�dca ma prawo domaga� si� tego rodzaju informacji.

��Podczas symulacji ��da� pan tylko danych dotycz�cych zdrowia fizycznego�

��Je�eli na przygotowanie raportu potrzebuje pani czasu, mog� troch� zaczeka慠� u�miechn�� si� Borzow.

��Nie, to nie b�dzie konieczne�� odpar�a Nicole po chwili namys�u.�� Ju� teraz mog� przekaza� panu moje zdanie, a potem dostarcz� oficjalny raport. Przede wszystkim nie tworzy�abym z pary Wilson�� Brown �adnego podzespo�u, a ju� z pewno�ci� nie wysy�a�abym ich razem na pierwsz� misj�. Wydaje mi si� tak�e, cho� nie jestem o tym do ko�ca przekonana, �e �le by si� sta�o, gdyby Francesca znalaz�a si� w jednym zespole z kt�rym� z tych pan�w. Moim zdaniem inne ograniczenia nie s� konieczne.

��Dobrze, znakomicie�� genera� u�miechn�� si� szeroko.�� Z rado�ci� przyjmuj� pani raport i to nie tylko dlatego, �e potwierdza moje w�asne obserwacje. Dobrze pani wie, �e te sprawy staj� si� niekiedy bardzo delikatne. A teraz chcia�em spyta� pani� o co� zupe�nie innego.

��Mianowicie?

��Dzi� rano by�a u mnie Francesca i prosi�a, �eby jutro wieczorem urz�dzi� przyj�cie. Powiedzia�a, �e za�oga jest zdenerwowana i przed pierwsz� misj� nale�a�oby to jako� roz�adowa�. Czy podziela pani jej zdanie?

Nicole zawaha�a si�.

��To nie jest z�a my�l�� odpar�a po chwili.�� D�ugotrwa�e napi�cie rzeczywi�cie jest do�� m�cz�ce� O jakiego rodzaju przyj�cie chodzi?

��Wsp�lna kolacja w sterowni, nieco wina lub w�dki, mo�e jakie� rozrywki��� Borzow u�miechn�� si�, k�ad�c r�k� na ramieniu Nicole.�� Oczywi�cie zwracam si� z tym pytaniem do pani jako lekarza.

��Oczywi�cie, �e tak�� roze�mia�a si� Nicole.�� Je�eli pan genera� uwa�a, �e nadszed� czas na przyjemno�ci�

L�dowanie w doku Ramy przebieg�o sprawnie. Genera� Borzow rozkaza� powt�rzy� manewr, kt�ry przed siedemdziesi�ciu laty wykona� dow�dca Norton. Yamanaka i Turgieniew skierowali Newtona w pobli�e olbrzymiego dysku na osi obrotu cylindra. Niewielkie wsporniki zakotwiczy�y statek, aby si�a od�rodkowa obracaj�cego si� Ramy nie wyrzuci�a go z powrotem w przestrze�. W ci�gu dziesi�ciu minut zakotwiczono Newtona na sta�e.

Zgodnie z przewidywaniami dysk okaza� si� �luz� powietrzn�. Wakefield i Tabori opu�cili pok�ad Newtona w kombinezonach EVA i rozpocz�li poszukiwania mechanizmu otwieraj�cego �luz�. Po chwili przekr�cili d�wigni� i wn�trze Ramy stan�o przed nimi otworem. Nic nie wskazywa�o na r�nic� pomi�dzy tym statkiem a Ram� I, i kosmonauci w dalszym ci�gu post�powali zgodnie z procedur�.

Cztery godziny p�niej, po zwiedzeniu kilku kilometr�w korytarzy, uda�o si� rozewrze� trzy dalsze w�azy prowadz�ce do �luzy. Kosmonauci zainstalowali w nich �prom�, pozwalaj�cy na transport ludzi i sprz�tu. Prom, zaprojektowany na Ziemi, �lizga� si� wzd�u� wg��bie� w �cianach, kt�re tysi�ce lat temu zbudowali Ramowie.

Po kr�tkiej przerwie na lunch Yamanaka do��czy� do Wakefielda i Taboriego, i ca�a tr�jka uda�a si� do stacji komunikacyjnej Alfa na ko�cu tunelu. Anteny zosta�y tak zaprojektowane przy za�o�eniu, �e drugi statek Ram�w jest taki sam jak pierwszy�� aby kosmonauci mogli porozumiewa� si� z dowolnego miejsca na schodach lub w p�nocnej-cz�ci R�wniny �rodkowej. W pobli�u Morza Cylindrycznego mia�a powsta� stacja przeka�nikowa Beta. Wraz z Alf� mia�y umo�liwi� ��czno�� na terenie p�nocnej cz�ci cylindra, a� do wyspy Nowy Jork.

Gdy tylko uruchomiono stacj� Alfa, Brown i Takagishi zaj�li swoje miejsca w sterowni. Rozpocz�to odliczanie, Takagishi przeprowadzi� test podzespo��w. Japo�czyk by� zdenerwowany i podniecony, ale Brown zachowywa� si� spokojnie. Wygl�da� na zrelaksowanego. Francesca Sabatini siedzia�a przed monitorem i czeka�a na w�a�ciwy moment, aby rozpocz�� transmisj� na Ziemi�.

Genera� Borzow jeszcze raz wymieni� wszystkie elementy operacji. Sko�czywszy, wzi�� g��boki oddech i wyda� rozkaz odpalenia sond.

Sondy oderwa�y si� od Newtona i znikn�y we wn�trzu Ramy. W kilka sekund p�niej na ekranie w sterowni pojawi� si� obraz z sondy prowadzonej przez Browna, kt�ra wystrzeli�a flar�. Na ekranie zrobi�o si� jasno. Pierwsze zdj�cie ukazywa�o p�nocn� cz�� cylindra oraz fragment Morza Cylindrycznego, czyli sam �rodek sztucznego �wiata Ramy. Na ekranie zastyg� obraz, kt�ry na zebranych wywar� ogromne wra�enie. Symulacje na Ziemi by�y jedynie namiastk� tego, co ujrzeli teraz. Znajdowali si� w przestrzeni kosmicznej, twarz� w twarz ze statkiem Obcych�

Widok by� znajomy, ale w najmniejszym stopniu nie os�abi�o to wra�enia, jakie wn�trze Ramy wywar�o na kosmonautach. W pobli�u krateru znajdowa�y si� wej�cia do tuneli oraz skomplikowany system taras�w, dochodz�cych do �cian wiruj�cego cylindra. W trzech miejscach krater przecina�y szerokie kratownice, przypominaj�ce szyny kolejowe, z kt�rych ka�da przechodzi�a w co� w rodzaju klatki schodowej o ponad trzydziestu tysi�cach stopni. Uk�ad schod�w-kratownic przypomina� konstrukcj� roz�o�onego parasola i umo�liwia� dost�p do R�wniny �rodkowej, znajduj�cej si� po wewn�trznej stronie wiruj�cego cylindra.

P�nocna cz�� R�wniny �rodkowej rozci�ga�a si� a� po horyzont i wype�nia�a prawie ca�y ekran. Ten bezkresny obszar podzielony by� na r�nej wielko�ci prostok�ty. Jedynie w okolicach �miast� prostok�ty by�y takie same.

Trzy �miasta��� zgrupowania wysokich, w�skich obiekt�w, przypominaj�cych budynki, po��czone �autostradami��� zosta�y natychmiast rozpoznane przez kosmonaut�w jako Pary�, Rzym i Londyn. Tak nazwali je badacze pierwszego Ramy. R�wnie charakterystyczne by�y znajduj�ce si� na R�wninie �rodkowej g��bokie bruzdy czy w�wozy�� rozmieszczone w r�wnych odst�pach trzy zupe�nie proste rowy dziesi�ciokilometrowej d�ugo�ci i stumetrowej szeroko�ci.

Morze Cylindryczne opasywa�o wn�trze olbrzymiego cylindra, jakim by� Rama. Zgodnie z przewidywaniami woda by�a zamarzni�ta. Na �rodku morza znajdowa�a si� tajemnicza wyspa, kt�rej nadano nazw� Nowy Jork. Wie�owce na wyspie ci�gn�y si� a� po horyzont; a� prosi�o si�, �eby kto� je zwiedzi��

Za�oga w milczeniu wpatrywa�a si� w ekran.

��No, w�a�nie�� rzek� z przechwa�k� w g�osie doktor David 13rown�� wszystko wygl�da dok�adnie tak sarno jak w Ramie I. M�wi�em, �e tak b�dzie.

Francesca skierowa�a kamer� na Browna. Inni nadal w milczeniu patrzyli w ekran.

Tymczasem sonda Takagishiego zacz�a przekazywa� zdj�cia zrobione teleobiektywem. Zdj�cia przedstawiaj�ce zbli�enia tunelu pojawi�y si� na innych, mniejszych monitorach. Mia�y pos�u�y� do stwierdzenia, czy system transportu zaprojektowany dla Ramy I da si� zastosowa� w Ramie II. By�a to kolejna faza misji Newtona, polegaj�ca na komputerowym por�wnaniu tysi�cy zdj�� zrobionych przez sondy z tymi, kt�re pochodzi�y z Ramy I.

Zawsze jednak istnia�o prawdopodobie�stwo, �e w kwestiach w�tpliwych decyzj� b�dzie musia� podj�� cz�owiek. Nawet je�eli obydwa statki by�y identyczne, ju� same r�nice w o�wietleniu powodowa�y zniekszta�cenia w przetwarzaniu obrazu, z kt�rymi komputer nie zawsze sobie radzi�.

Ostatnia sonda wr�ci�a dwie godziny p�niej; pierwsza seria zdj�� by�a gotowa. Na skali powy�ej stu metr�w kwadratowych nie wykryto �adnych r�nic pomi�dzy obecnym statkiem a jego poprzednikiem. Jedynym obszarem wykazuj�cym r�nice by�o Morze Cylindryczne; komputer analizuj�cy dane zosta� wprowadzony w b��d przez odbijaj�cy �wiat�o l�d.

Dzie� by� d�ugi; kosmonauci nie mogli narzeka� na brak emocji. Borzow zapowiedzia�, �e wykaz zada� do wykonania podczas pierwszej wyprawy zostanie wywieszony za godzin�, oraz �e w dwie godziny p�niej w sterowni odb�dzie si� �kosmiczna kolacja�.

We �nie Nicole mia�a dziesi�� lat i bawi�a si� w lasach pod Pary�em, w Chilly-Mazanin. Nagle zrozumia�a, �e umiera jej matka. Wpad�a w panik�. Pobieg�a do domu, do ojca.

Drog� zagrodzi� jej czarny kot. Wygi�� grzbiet i zacz�� na ni� prycha�. Nicole zatrzyma�a si�, us�ysza�a czyj� krzyk. Zboczy�a ze �cie�ki, bieg�a przez zaro�la, ga��zie kaleczy�y jej twarz. Kot ruszy� za ni�. Wtedy us�ysza�a drugi krzyk. Obudzi�a si�. Sta� nad ni� Tabori.

��Genera� Borzow bardzo cierpi�� powiedzia�.

Nicole wyskoczy�a z ��ka, owin�a si� p�aszczem k�pielowym, z�apa�a walizeczk� z lekarstwami i ruszy�a za Janosem.�� To wygl�da na wyrostek�� rzek�, gdy pospiesznym krokiem szli przez korytarz�� ale nie jestem tego pewien.

Inna Turgieniew kl�cza�a przy dow�dcy i trzyma�a go za r�k�. Genera� le�a� na ��ku, mia� twarz blad� jak kreda, z czo�a sp�ywa�y mu kropelki potu.

��A, przysz�a pani doktor des Jardins�� usi�owa� si� u�miechn��. Chcia� usi���, ale tylko sykn�� z b�lu i po�o�y� si� z powrotem.�� Nicole�� szepn���� umieram. Nigdy w �yciu nic mnie tak nie bola�o. Nawet wtedy, gdy by�em ranny na froncie.

��Kiedy to si� zacz�o?�� spyta�a Nicole. Wyj�a skaner i monitor do bada� biometrycznych. Francesca w��czy�a kamer� wideo. Nicole niecierpliwie da�a jej r�k� znak, �eby si� odsun�a.

��Dwie, trzy minuty temu�� z trudem wyszepta� Borzow. Siedzia�em na krze�le i ogl�da�em film, kiedy nagle poczu�em b�l; gdzie� tutaj, po prawej stronie brzucha. Tak jak gdyby co� pali�o mnie od �rodka�

Nicole zaprogramowa�a skaner, �eby skontrolowa� dane biometryczne z ostatnich trzech minut. Uda�o jej si� dotrze� do ogniska b�lu.

��Janos, id� do sk�adu z lekarstwami i przynie� mi przeno�ny aparat diagnozuj�cy�� poprosi�a, podaj�c Taboriemu kart� magnetyczn�.�� Ma pan niewielk� gor�czk�; wygl�da na to, �e pa�ski organizm walczy z infekcj��� powiedzia�a.

Tabori wr�ci�, trzymaj�c w r�ce niewielkie urz�dzenie. Nicole wyj�a kostk� z danymi ze skanera i umie�ci�a j� w odpowiednim miejscu w aparacie diagnozuj�cym. Po chwili na ekranie pojawi� si� napis: prawdopodobie�stwo zapalenia wyrostka robaczkowego: 94%. Nicole za��da�a informacji o innych chorobach, daj�cych te same objawy. By�y nimi: b�l mi�ni, przepuklina, skutki uboczne przedawkowania lekarstw. Prawdopodobie�stwo ka�dego z nich urz�dzenie okre�li�o na mniej ni� dwa procent.

Musz� podj�� decyzj�, my�la�a Nicole. Albo prze�l� wszystkie dane na Ziemi�, gdzie dokonaj� dok�adnej analizy� Zerkn�a na zegarek i w my�lach obliczy�a op�nienie przekazu informacji w obydwie strony oraz czas, potrzebny ziemskim lekarzom na podj�cie decyzji. Ale wtedy mo�e by� ju� za p�no�

��Co tam jest napisane?�� spyta� genera�. Jego oczy b�aga�y Nicole o jak najszybsze u�mierzenie b�lu.

��Najprawdopodobniej jest to zapalenie wyrostka�� odpowiedzia�a.

��Cholera jasna�� mrukn�� genera� i rozejrza� si� dooko�a. Byli tam wszyscy z wyj�tkiem Wilsona i Takagishiego, kt�rzy nie ogl�dali filmu.�� Nie mo�emy op�nia� misji. Wszystko zrobimy wed�ug planu, a ja postaram si� jak najszybciej wyzdrowie栗 rzek� genera�, kt�rego zn�w przeszy� b�l.

��Zaraz, zaraz, nie tak szybko�� powiedzia�a Nicole. Potrzebujemy wi�cej danych.

Powt�rzy�a poprzednie badanie, tym razem korzystaj�c tak�e z informacji zgromadzonych w ci�gu ostatnich kilku minut. Odpowied� brzmia�a: prawdopodobie�stwo zapalenia wyrostka robaczkowego�� 92%.

Nicole chcia�a sprawdzi� prawdopodobie�stwo innych chor�b, ale genera� z�apa� j� za r�k�.

��Je�eli zrobimy to od razu, dla robota-chirurga b�dzie to prosta operacja, prawda?�� spyta�.

Nicole skin�a g�ow�.

��A je�eli b�dziemy czeka� zbyt d�ugo na potwierdzenie diagnozy z Ziemi, b�dzie o wiele gorzej?�� spyta� genera�.

Czyta w moich my�lach, pomy�la�a Nicole. Po chwili u�wiadomi�a sobie, �e genera� po prostu znakomicie zna wszystkie procedury.

��Czy�by pacjent usi�owa� wp�yn�� na opini� lekarza? spyta�a.

��Ani mi to w g�owie�� odpar� Borzow, u�miechaj�c si� pomimo b�lu.

Nicole jeszcze raz rzuci�a okiem na monitor. Na ekranie wci�� mruga� napis: prawdopodobie�stwo zapalenia wyrostka robaczkowego�� 92%.

��Czy jest jeszcze co�, o czym nie wiem?�� Nicole zwr�ci�a si� do Taboriego.

��Tylko tyle, �e ju� kiedy� operowa�em wyrostek robaczkowy�� odpar� W�gier�� jeszcze w Budapeszcie, jako student. Symptomy by�y takie same.

��W porz�dku. Przygotuj robota RoSur do operacji. Admirale, czy razem z Yamanak� mogliby�cie przetransportowa� genera�a Borzowa do sali operacyjnej?�� powiedzia�a Nicole i zwr�ci�a si� do Franceski.�� Wiem, �e to wa�ne dla ciebie jako dziennikarza. Zezwalam na twoj� obecno�� w sali operacyjnej pod trzema warunkami: nie b�dziesz komentowa� operacji na �ywo, staniesz z kamer� przy �cianie i zastosujesz si� do moich polece�.

��W porz�dku�� skin�a g�ow� Francesca.�� Dzi�kuj�.

Heilmann i Yamanaka ruszyli z Borzowem do sali operacyjnej.

��Jestem pewien, �e m�wi� nie tylko w swoim imieniu rzek� Amerykanin.�� Czy mo�emy w czym� pom�c?

��Janos b�dzie mi asystowa� podczas operacji, kt�rej dokona RoSur. Ale na wszelki wypadek przyda�aby si� jeszcze jedna para r�k.

��Ch�tnie wam pomogꠗ rzek� O�Toole.�� Mam za sob� do�wiadczenia szpitalne z czas�w, gdy po�wi�ca�am si� pracy charytatywnej.

��Dobrze�� skin�a g�ow� Nicole.�� No to chod�my.

RoSur by� robotem skonstruowanym specjalnie na u�ytek misji Newtona. Nie by� tak skomplikowany, jak podobne urz�dzenia na Ziemi, ale za to cechowa� si� niezwykle zwart� konstrukcj�. W swojej klasie nie mia� sobie r�wnych: mie�ci� si� w niewielkiej walizeczce i wa�y� zaledwie cztery kilogramy, pobiera� niewiele energii i mo�na by�o go zaprogramowa� na ponad sto sposob�w.

Janos Tabori wyj�� robota z walizki. Elektroniczny chirurg nie prezentowa� si� okazale. Wszystkie ramiona, przypominaj�ce paj�cze nogi, by�y z�o�one. Janos na wszelki wypadek przejrza� instrukcj� obs�ugi, wyj�� urz�dzenie steruj�ce i zgodnie z instrukcj� przymocowa� je do ��ka. B�l Borzowa nieco usta�, ale niecierpliwy genera� i tak wszystkich pop�dza�.

Janos wprowadzi� kod operacji. RoSur automatycznie wysun�� wszystkie ramiona, w��cznie z �d�oni�� ze skalpelem o czterech palcach. Nicole mia�a na sobie bia�y fartuch i r�kawiczki.

��Sprawdzi�e� oprogramowanie?�� spyta�a.

Janos skin�� g�ow�.

��Zrobi� teraz wszystkie testy przedoperacyjne�� powiedzia�a, prosz�c jednocze�nie Francesk� i genera�a O�Toole�a o wej�cie do sali i zamkni�cie drzwi.�� Czuje si� pan cho� troch� lepiej?�� spyta�a Borzowa.

��Nie bardzo�� j�kn�� genera�.

��Da�am panu �rodek u�mierzaj�cy b�l, ale dopiero RoSur wstrzyknie panu pe�n� dawk�.

Przebieraj�c si�, my�la�a o zabiegu. Operacja nie nale�a�a do trudnych i by�a jedn� z wielu, jakie przeprowadzi�a podczas symulacji na Ziemi.

Wprowadzi�a do robota plik z informacjami o stanie zdrowia Gorzowa i jeszcze raz sprawdzi�a, czy RoSur pomy�lnie przeszed� testy. Skontrolowa�a ustawienie dw�ch kamer wideo, stanowi�cych �oczy� robota.

Nacisn�a guzik i wydrukowa�a dwa egzemplarze planu operacji. Jeden z nich poda�a Janosowi.

��Czy wszyscy s� gotowi?�� spyta�a, patrz�c na Borzowa. Dow�dca skin�� g�ow� i Nicole uruchomi�a automatycznego chirurga.

Rami� z ig�� wykona�o zastrzyk i po chwili g�owa Borzowa bezw�adnie przechyli�a si� na bok. Kamera Franceski utrwala�a t� historyczn� operacj�, a Francesca od czasu do czasu szepta�a do mikrofonu komentarz. Skalpel robota dokona� precyzyjnego ci�cia. �aden cz�owiek nie zrobi�by tego tak szybko i z tak� precyzj�. Baterie sensor�w w ka�dej mikrosekundzie sprawdza�y tysi�ce parametr�w. Po chwili ramiona robota przesta�y si� porusza� i wida� by�o wyrostek. W programie operacyjnym by�a trzydziestosekundowa przerwa: te p� minuty przeznaczono dla lekarza na skontrolowanie dzia�a� robota. Potem nast�pi�oby automatyczne usuni�cie chorego organu.

Nicole pochyli�a si� nad pacjentem. Wyrostek wygl�da� normalnie, nie wida� by�o �ladu zapalenia.

��Szybko, Janos, sp�jrz�� powiedzia�a wpatrzona w zegar odmierzaj�cy sekundy�� wygl�da na to, �e wszystko w porz�dku�

Janos pochyli� si� nad sto�em z drugiej strony.

Bo�e, pomy�la�a Nicole, wi�c po co my to wycinamy� Elektroniczny zegar wskazywa� 00:08.

��Zatrzymaj go!�� krzykn�a. Nicole i Janos r�wnocze�nie nacisn�li wy��cznik.

W tej samej chwili statkiem wstrz�sn�a jaka� pot�na si�a. Tabori przewr�ci� si� do przodu, uderzaj�c g�ow� w st� operacyjny. Jego palce dotkn�y urz�dzenia steruj�cego i Janos bezw�adnie upad� na pod�og�. Genera� O�Toole i Francesca upadli na przeciwleg�� �cian�. Rozleg� si� g�o�ny pisk jednego z czujnik�w Hakamatsu: �ycie jednego z cz�onk�w za�ogi by�o w niebezpiecze�stwie. Nicole szybko przekona�a si�, �e genera�owi O�Toole i Francesce nic si� nie sta�o. Pomimo si�y pchaj�cej j� ku �cianie ruszy�a w stron� sto�u operacyjnego. Z trudem uda�o jej si� doczo�ga� do Borzowa.

Podnios�a si� z ziemi. Krew trysn�a jej prosto w twarz. Z niedowierzaniem spojrza�a na Borzowa. Miejsce operacji by�o pe�ne krwi, a skalpel robota tkwi� bardzo g��boko w ciele genera�a i wci�� si� porusza�. Pisk dochodzi� z czujnik�w Borzowa, cho� przecie� przed operacj� Nicole poszerzy�a granic� tolerancji!

Nogi odm�wi�y jej pos�usze�stwa. Nagle zrozumia�a, �e robot nie zaprzesta� operacji. Jedn� r�k� trzymaj�c si� sto�u, aby przeciwstawi� si� sile od�rodkowej, uda�o jej si� dosi�gn�� urz�dzenia steruj�cego i unieruchomi� robota.

Skalpel wynurzy� si� z morza krwi i znieruchomia�. Nicole stara�a si� zatamowa� krwotok.

W p� minuty p�niej tajemnicza si�a znikn�a tak szybko i niespodziewanie, jak si� pojawi�a. Genera� O�Toole wsta� z pod�ogi i zbli�y� si� do sto�u operacyjnego. Skalpel spowodowa� g��bokie rany, dow�dca wykrwawia� si� na ich oczach.

��O Bo�e, nie�� szepn�� O�Toole. Czujniki wci�� piszcza�y, w��czy� si� tak�e system alarmowy sali operacyjnej. Francesca podnios�a si� z ziemi w sam� por�, aby utrwali� ostatnie sekundy �ycia genera�a Borzowa.

Dla ca�ej za�ogi by�a to bardzo d�uga noc. W ci�gu dw�ch godzin po operacji Rama dokona� jeszcze trzech innych manewr�w, z kt�rych ka�dy, podobnie jak pierwszy, nie trwa� d�u�ej ni� dwie minuty. Po pewnym czasie Ziemia potwierdzi�a, �e manewry te mia�y na celu zmian� kursu, szybko�ci wirowania oraz orbity. Nikt nie potrafi� udzieli� jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, co by�o celem tych manewr�w. By�y �zmian� orientacji w przestrzeni�, powoduj�c� nieznaczne odchylenie od dotychczasowej trajektorii lotu. Jej energia nie zosta�a jednak gruntownie zmieniona i Rama w dalszym ci�gu porusza� si� po hiperboli.

Wszyscy na Ziemi byli zaszokowani nag�� �mierci� Borzowa. Gazety rozpisywa�y si� o jego zas�ugach i osi�gni�ciach. �mier� genera�a uznano za wypadek spowodowany nag�� zmian� kursu Ramy podczas rutynowej operacji wyrostka. Ale w ci�gu o�miu godzin po jego �mierci ziemscy naukowcy zacz�li sobie zadawa� najr�niejsze pytania: dlaczego Rama zmieni� kurs akurat w trakcie operacji? Dlaczego czujniki robota RoSur jej nie przerwa�y? Dlaczego ludzie asystuj�cy przy operacji nie byli w stanie unieruchomi� robota?

Nicole des Jardins zadawa�a sobie te same pytania. Spisa�a ju� raport, jaki sk�ada si� w przypadku �mierci jednego z cz�onk�w za�ogi, a cia�o Borzowa umie�ci�a w pr�niowej trumnie. R�wnie� O�Toole, Sabatini i Tabori sporz�dzili swoje raporty. Wprawdzie Janos nie wspomnia� o tym, �e po raz drugi si�gn�� do urz�dzenia steruj�cego, ale Nicole nie zwr�ci�a na to uwagi.

Telekonferencje z przedstawicielami ISA by�y bardzo przykre. Nicole zdawa�a sobie spraw�, �e to na niej spoczywa odpowiedzialno�� za to, co si� sta�o, i wiele wysi�ku kosztowa�y j� odpowiedzi na ostro stawiane pytania. Spodziewa�a si�, �e Francesca b�dzie usi�owa�a wytkn�� jej brak kompetencji, ale reporta� W�oszki okaza� si� zupe�nie bezstronny.

Po kr�tkim wywiadzie udzielonym Francesce, w kt�rym Nicole opowiedzia�a o swoim przera�eniu, gdy podnosz�c si� z ziemi zamiast otwartego brzucha ujrza�a ran� pe�n� krwi, wr�ci�a do kabiny. Ale nie zamierza�a pozwoli� sobie na odpoczynek.

W k�ko odtwarza�a sobie w g�owie przebieg krytycznych chwil. Czy mog�a zrobi� co�, co zapobieg�oby tragedii? Dlaczego RoSur nie przerwa� operacji?

Dosz�a do wniosku, �e prawdopodobie�stwo b��du w oprogramowaniu robota by�o bliskie zeru. W przeciwnym razie RoSur nie przeszed�by niezwykle surowych ziemskich test�w. Wi�c to cz�owiek musia� pope�ni� b��d. Ale kiedy? Czy�by Nicole albo Janos nie wprowadzili do robota jakich� istotnych danych? A mo�e g��bokie ci�cia zosta�y spowodowane si�� od�rodkow�? Bezowocne poszukiwania wyt�umaczenia �mierci Borzowa bardzo j� wyczerpa�y. Po kilku godzinach Nicole zasn�a ze �wiadomo�ci�, �e pewne jest tylko jedno: zgin�� cz�owiek i ona jest za to odpowiedzialna.

Dzie� po �mierci Borzowa nie nale�a� do spokojnych. Rozpocz�o si� �ledztwo prowadzone przez ISA, w kt�rym zeznawa�a wi�kszo�� kosmonaut�w. Nicole by�a czterokrotnie przes�uchiwana. Zadano jej wiele pyta� na temat jej nietrze�wo�ci podczas operacji. Niekt�re z nich by�y bardzo brutalne i Nicole, kt�ra stara�a si� zachowa� nieco si� na przeprowadzenie �ledztwa na w�asn� r�k�, straci�a cierpliwo��.

��Prosz� pa�stwa�� powiedzia�a w pewnym momencie ju� czterokrotnie wyja�nia�am, �e trzy godziny przed operacj� wypi�am dwa kieliszki wina i jeden kubek w�dki. Przyzna�am, �e gdybym wiedzia�a, i� b�d� operowa�, nie pi�abym alkoholu. Po wypadku zastanawia�am si� nad tym i dosz�am do wniosku, �e jako lekarz mo�e nie powinnam by�a pi�. Ale moje wnioski maj� charakter czysto akademicki. Mog� jedynie powt�rzy� to, co powiedzia�am wcze�niej: w trakcie operacji moje zdolno�ci do podejmowania decyzji i fizyczna sprawno�� konieczna do przeprowadzenia rutynowej operacji nie by�y ograniczone.

Potem wr�ci�a do swojej kabiny. Zn�w my�la�a o robocie, kt�ry powinien by� przerwa� operacj�, gdy czujniki pacjenta ostrzeg�y o zagro�eniu �ycia�

Studiuj�c instrukcj� obs�ugi robota RoSur dosz�a do wniosku, �e przynajmniej dwie grupy czujnik�w powinny doprowadzi� do przerwania operacji. Dlaczego czujnik grawitacyjny nie ostrzeg� o sile od�rodkowej? Dlaczego kamery nie przekaza�y do procesora informacji o tym, �e operacja nie przebiega w spos�b zaplanowany?

Obydwa ostrze�enia zosta�y zignorowane lub nie dotar�y do procesora. Dlaczego?

Wykluczenie b��du w oprogramowaniu zaj�o Nicole prawie pi�� godzin. Robot nie wykazywa� �adnych mechanicznych usterek. Przeprowadzi�a test bazy danych, potem sekunda po sekundzie prze�ledzi�a zapis przeci��enia spowodowanego si�� od�rodkow��� r�wnie� bez rezultatu. Wszystkie informacje zosta�y poprawnie przekazane do g��wnego procesora, co powinno by�o spowodowa� natychmiastowe przerwanie operacji. Dlaczego tak si� nie sta�o? Jedynym wyt�umaczeniem by�o polecenie kontynuowania operacji, kt�re musia�o zosta� wprowadzone r�cznie, ju� po za�adowaniu oprogramowania, ale jeszcze przed wyci�ciem wyrostka.

Oprogramowanie robota dzia�a�o poprawnie. Aby stwierdzi�, jakie rozkazy mog�y doprowadzi� do zignorowania ostrze�e� o zagro�eniu �ycia pacjenta, nale�a�oby wszystkie parametry przet�umaczy� z kodu maszynowego na j�zyk wy�szego rz�du i por�wna� z miliardami bit�w informacji, zgromadzonych przez czujniki podczas operacji� Mo�e powinnam si� podda�?�� zastanawia�a si�. Ale przecie� nie wolno mi tego zrobi�, dop�ki nie dotr� do prawdziwej przyczyny �mieci genera�a� Gdzie� w pod�wiadomo�ci Nicole czai�a si� straszliwa my�l, �e to ona przyczyni�a si� do tej �mierci.

Po�o�y�a si� na ��ku. My�la�a o tym, co czu�a, gdy przez p� minuty wpatrywa�a si� w otwarty brzuch i zupe�nie zdrowy wyrostek, bez �ladu zapalenia. Borzow nie cierpia� na zapalenie wyrostka. By�a to jedyna rzecz, co do kt�rej nie mia�a �adnych w�tpliwo�ci.

Podnios�a si� i zn�w siad�a przed ekranem komputera. Za��da�a danych, na podstawie kt�rych RoSur postawi� diagnoz�. Na ekranie pojawi� si� napis: prawdopodobie�stwo zapalenia wyrostka robaczkowego�� 92%.

Wy�wietli�a inne diagnozy. Skutki uboczne przedawkowania lekarstw by�y na pierwszym miejscu w�r�d �innych chor�b�, mo�liwo�� takiego rozpoznania wynosi�a cztery procent. Nicole przedstawi�a dane jeszcze inaczej: wykluczy�a zapalenie wyrostka i zn�w za��da�a diagnozy.

Odpowied� pojawi�a si� prawie natychmiast. Gdy wyklucza�o si� zapalenie wyrostka, prawdopodobie�stwo przedawkowania lek�w wynios�o a� sze��dziesi�t dwa procent. Zanim Nicole przeczyta�a pozosta�e diagnozy, us�ysza�a ciche pukanie do drzwi.

��Proszꠗ powiedzia�a odwracaj�c g�ow�. W drzwiach stan�a Irina Turgieniew.

��Poproszono mnie, �ebym po pani� przysz�a�� zacz�a nie�mia�o Rosjanka. Do wszystkich z wyj�tkiem Taboriego i Borzowa odnosi�a si� nieufnie.�� Za chwil� odb�dzie si� zebranie.

Nicole wy��czy�a komputer i wysz�a za Irin� na korytarz.

��Jakie zebranie?�� spyta�a.

��Organizacyjne.

Id�c korytarzem kobiety us�ysza�y podniesione g�osy Browna i Wilsona.

��Je�eli dobrze rozumiem�� m�wi� sarkastycznym tonem Brown�� wierzy pan, �e Rama specjalnie dokona� zmiany kursu w chwili operacji. Czy z �aski swojej m�g�by nam pan wyja�ni�, w jaki spos�b ta kupa �elastwa dowiedzia�a si�, �e w�a�nie w tej chwili genera� Borzow le�y na stole operacyjnym? I wyja�niaj�c nam to, czy powie pan tak�e, dlaczego ten tak wrogi nam statek nie zaatakowa� nas, gdy zakotwiczali�my si� do niego? Czemu pozwoli� na kontynuowanie misji?

Reggie Wilson rozejrza� si�, szukaj�c poparcia.

��Zn�w nadu�ywa pan logiki�� powiedzia�. By� bardzo zdenerwowany.�� To, co pan m�wi, brzmi logicznie, ale takie nie jest. Poza tym nie jestem jedynym cz�onkiem za�ogi, kt�rego dziwi ten zbieg okoliczno�ci. O, jest ju� Irina Turgieniew. Ona tak�e podziela moje zdanie, rozmawiali�my o tym wczoraj.

Brown spojrza� na przyby�e kobiety. Zadawa� pytania tonem nie pozostawiaj�cym �adnych w�tpliwo�ci, �e uwa�a si� za dow�dc�.

��Irino, czy to prawda?�� spyta�.�� Czy naprawd� podobnie jak Wilson uwa�asz, �e dokonuj�c zmiany kursu podczas operacji, Rama chcia� przekaza� nam jak�� wiadomo��?

Irina i Hiro Yamanaka byli w�r�d za�ogi najwi�kszymi milczkami. Nie pytani nigdy nie zabierali g�osu.

Oczy wszystkich spocz�y na Rosjance.�� Nie�� szepn�a Inna.

��Ale przecie� rozmawiali�my o tym wczoraj��� zacz�� z wyrzutem Wilson.�� M�wi�a�, �e�

��My�l�, �e to nam wystarczy�� przerwa� mu Brown. Jeste�my zgodni co do tego, �e manewr Ramy nie mia� zwi�zku z operacj�. Ziemia tak�e si� z tym zgadza.

Spojrza� niech�tnie na Wilsona.

��A poza tym mamy wa�niejsze sprawy do om�wienia. Prosz�, aby admira� Heilmann zabra� g�os i przedstawi� nam swoj� opini� o nowym podziale kompetencji.

Otto Heilmann wsta� i zacz�� czyta� z kartki:

��Zgodnie z procedur� w razie �mierci dow�dcy za�oga obowi�zana jest wype�nia� wszystkie zadania zgodnie z wcze�niejszymi uzgodnieniami. Potem kosmonauci maj� obowi�zek czeka� na decyzj� Ziemi, dotycz�c� nominacji nowego dow�dcy.

Brown ponownie zabra� g�os:

��Wsp�lnie z admira�em Heilmannem zastanawiali�my si� nad nasz� obecn� sytuacj� i doszli�my do wniosku, �e stoimy przed powa�nym problemem. ISA do tego stopnia zaj�ta jest �ledztwem w sprawie �mierci Borzowa, �e nie podj�a jeszcze decyzji o nominacji jego nast�pcy. Ta sytuacja mo�e potrwa� nawet kilka tygodni. Nale�y pami�ta�, �e ten sam zesp� biurokrat�w nie by� w stanie wy�oni� zast�pcy genera�a, gdy byli�my jeszcze na Ziemi, i w ko�cu zdecydowa�, �e Borzow b�dzie dowodzi� operacj� sam.�� Brown przerwa� chc�c upewni� si�, �e wszyscy go s�uchaj�.�� Otto zaproponowa�, �eby nie czeka� na decyzj� Ziemi�� ci�gn�� po chwili.�� Jest zdania, �e powinni�my wypracowa� w�asne rozwi�zanie i przedstawi� je komisji ISA do zatwierdzenia. Admira� Heilmann uwa�a, �e nasza decyzja zostanie zaakceptowana, poniewa� Ziemia b�dzie chcia�a unikn�� d�ugich, bezsensownych konferencji.

��Admira� Heilmann i doktor Brown podzielili si� ze mn� t� sugesti��� odezwa� si� Tabori.�� Podkre�lili, jak wa�ne jest, aby w pracach badawczych nie by�o op�nie�. Przygotowali te� ciekawy schemat organizacyjny. �aden z nas nie ma wi�kszego do�wiadczenia ni� Borzow i dlatego my�l�, �e powinni�my mie� dw�ch r�wnych rang� dow�dc�w; na przyk�ad admira�a Heilmanna i doktora Browna. Otto m�g�by zaj�� si� wojskowymi aspektami naszej wyprawy, a Brown prowadzi�by badania.

��A co b�dzie, skoro ich kompetencje cz�ciowo si� pokrywaj�, a ka�dy z nich b�dzie odmiennego zdania?�� spyta� Wakefield.

��W takim wypadku spraw� poddamy g�osowaniu�� odpar� Heilmann.

��To s�odkie, nieprawda�?�� sykn�� Wilson. Przerwa� pisanie na klawiaturze i wsta�.�� Browna i Heilmanna tak bardzo zmartwi� ten problem, �e wymy�lili struktur� w�adzy, w kt�rej oczywi�cie zupe�nie przypadkiem�� przypad�y im w udziale funkcje kierownicze. Czy tylko mnie wydaje si� to podejrzane?

��Reggie, przesta� powiedzia�a Francesca wy��czaj�c kamer�.�� To jest znakomita propozycja. Doktor Brown jest naukowcem o najd�u�szym sta�u, a admira� Heilmann przez wiele lat przyja�ni� si� z genera�em Borzowem. Nikt z nas nie posiada tak wszechstronnej wiedzy i dlatego podzielenie si� obowi�zkami jest�

��Nie zgadzam si� z tym�� przerwa� jej Wilson.�� Uwa�am, �e powinni�my mie� jednego dow�dc�. Z moich obserwacji wynika, �e wszyscy tolerowaliby�my tylko jednego cz�owieka: genera�a O�Toole�� powiedzia� dobitnie, wskazuj�c na swojego rodaka.�� Skoro obowi�zuj� nas zasady demokracji, przedstawiam jego kandydatur� na stanowisko dow�dcy.

Wszyscy zacz�li m�wi� jednocze�nie, Brown usi�owa� uciszy� zgromadzonych.

��Prosz� o cisz�!�� krzycza�.�� Wszystko za�atwimy po kolei. Czy chcemy sami wybra� przyw�dc� i przekaza� jego kandydatur� do zatwierdzenia przez ISA? Najpierw musimy odpowiedzie� na to pytanie.

��Nie my�la�em o tym przed dzisiejszym zebraniem�� rzek� Wilson.�� Ale zgadzam si�, �e to my powinni�my podj�� decyzj�. To my znajdujemy si� w przestrzeni kosmicznej, naszym zadaniem jest zbadanie Ramy i my poniesiemy konsekwencje tej decyzji.

Z wyj�tkiem Wilsona wszyscy uwa�ali, �e z mianowaniem dow�dcy nie nale�y czeka� na decyzj� ISA.

��W porz�dku�� powiedzia� po chwili Otto Heilmann. Teraz wybierzemy nowego dow�dc� lub dow�dc�w. By� mo�e, w naszej propozycji posun�li�my si� za daleko, sugeruj�c kandydatur� doktora Browna i moj�. Reggie Wilson zaproponowa� na to stanowisko genera�a O�Toole�a. Czy s� jakie� inne propozycje?

Zapad�a cisza.

��Pozw�lcie�� odezwa� si� O�Toole�� �e podziel� si� z wami kilkoma uwagami.

Oczy wszystkich spocz�y na generale. Wilson mia� racj�: pomimo swojej religijno�ci, O�Toole cieszy� si� powszechnym szacunkiem.

��Musimy post�powa� bardzo rozwa�nie, poniewa� od tego, co zrobimy, zale�y sukces wyprawy. Wybory mog�yby doprowadzi� do roz�amu w�r�d cz�onk�w za�ogi. Poza tym wybory nie b�d� konieczne; bez wzgl�du na to, kto zostanie dow�dc�, i tak wszyscy b�dziemy mu bezwzgl�dnie pos�uszni.

Kosmonauci ze zrozumieniem skin�li g�owami.

��Musz� wyzna栗 ci�gn�� O�Toole�� �e nie czuj� si� kompetentny w sprawach zwi�zanych z badaniem Ramy. Moje zadanie mia�o polega� na kontroli stanu technicznego statk�w i doradzaniu w sytuacji bezpo�redniego zagro�enia. Brakuje mi odpowiednich kwalifikacji, aby kierowa� pracami badawczymi wewn�trz Ramy.

Reggie Wilson chcia� co� powiedzie�, ale O�Toole ci�gn�� dalej:

��Proponuj�, �eby�my przystali na propozycj� admira�a Heilmanna i doktora Browna. Dzi�ki temu osi�gni�cie naszego g��wnego celu, jakim jest zbadanie statku kosmicznego Obcych, b�dzie mia�o najwi�ksze szanse powodzenia.

Ustalono, �e nast�pnego dnia rano nowo wybrani dow�dcy przedstawi� plan pierwszej wyprawy. Nicole ruszy�a do swojej kabiny. Po drodze zapuka�a do drzwi pokoju Janosa Taboriego.

��Kto tam?!�� krzykn�� Tabori.

��To ja, Nicole.

��Wejd�.

Janos le�a� na ��ku z dziwnie zatroskan� min�.

��Czy co� si� sta�o?�� spyta�a Nicole.

��Nie, nic�� odpar�.�� Boli mnie g�owa.

��Da� ci lekarstwo?

��Nie trzeba, nie jest a� tak �le�� powiedzia� ponuro.

��Czyta�am raport o �mierci Borzowa�

��Po co�?�� przerwa� jej Janos.

���eby si� upewni�, czy zrobili�my wszystko zgodnie z procedur��� odpar�a Nicole. By�o oczywiste, �e nie chcia� o tym m�wi�.�� Przepraszam, �e si� narzucam. Przyjd� innym razem.

��Nie, nie, powiedz, o co chodzi.

��W swoim raporcie nie wspomnia�e� o tym, �e zanim upad�e� na ziemi�, jeszcze raz si�gn��e� do urz�dzenia steruj�cego robotem. Mog�abym przysi�c, �e widzia�am twoje palce na klawiszach�

Nicole urwa�a. Twarz Taboriego nie zdradza�a �adnych uczu�.

��Nie pami�tam��� odezwa� si� beznami�tnym g�osem. Mo�e masz racj�. Upadaj�c uderzy�em si� w g�ow�; mog� tego nie pami�ta�

Do��, pomy�la�a Nicole. Niczego wi�cej si� nie dowiem.

Genevieve rozp�aka�a si�.

��Mamusiu, to takie straszne! Kocham ci�. To takie straszne�

Dziewczynka znikn�a z ekranu, pojawi� si� ojciec Nicole. Pierre przez chwil� spogl�da� w prawo, aby upewni� si�, �e wnuczka nie us�yszy jego s��w.

��Te ostatnie dwadzie�cia cztery godziny by�y straszne. Wiesz przecie�, do jakiego stopnia Genevieve ci� idealizuje. W niekt�rych gazetach pisano, �e jeste� odpowiedzialna za nieudan� operacj�. Jaki� Amerykanin napisa� nawet, �e by�a� pijana��� Pierre urwa�.�� Wiemy, �e te oskar�enia s� bezpodstawne. Bardzo ci� kochamy i bez przerwy o tobie my�limy�

Ekran zgas�. Nicole ucieszy�a wiadomo�� z Ziemi i w��czy�a wideofon, �eby nagra� odpowied�. Jednak gdy po dwudziestu minutach zn�w zobaczy�a na ekranie Genevieve i ojca, zrozumia�a, �e wypadki na pok�adzie Newtona nie omin�y Beauvois. M�wi�c o generale Borzowie, kt�rego do�� dobrze zna�a, Genevieve si� rozp�aka�a. Potem uspokoi�a si� nieco, ale pod koniec transmisji zn�w by�a bliska �ez.

Wi�c nawet ty uwa�asz, �e to moja osobista pora�ka� my�la�a Nicole. Przetar�a oczy, by�a ju� bardzo zm�czona. Rozebra�a si� i po�o�y�a na ��ku. Oczami wyobra�ni zobaczy�a Genevieve w szkole w Luynes. Wyobrazi�a sobie, jak kole�anki wypytuj� j� o operacj� i przyczyn� �mierci Borzowa. Moja kochana c�reczko, nawet nie wiesz, jak bardzo ci� kocham. Gdybym tylko mog�a co� zrobi�, �eby� tak nie cierpia�a� Nicole chcia�a przytuli� swoje dziecko. Ale nie mog�a. Od dziewczynki dzieli�y j� setki milion�w kilometr�w�

Dziewczynka by�a sama od ponad dw�ch godzin, ale dopiero teraz w pe�ni u�wiadomi�a sobie, co si� sta�o. Omeh w towarzystwie jednego z m�odszych kap�an�w zostawi� j� w pobli�u stawu, ze wszystkich stron obro�ni�tego wysok� traw�. Powiedzia�, �e wr�ci nast�pnego dnia w po�udnie. Nicole zosta�a sama.

Najpierw bardzo jej si� to spodoba�o. Pomy�la�a, �e to �wietna zabawa. Przejrza�a zawarto�� sakiewki i w my�lach podzieli�a jedzenie na trzy posi�ki: kolacj�, �niadanie i obiad. Jedzenia nie by�o zbyt du�o, ale Nicole dosz�a do wniosku, �e wystarczy jej to, co dosta�a. Krytycznie przyjrza�a si� zawarto�ci butelki z wod�. By�o jej niewiele i dziewczynk� zdecydowa�a, �e na wszelki wypadek dobrze by�oby znale�� jakie� �r�d�o.

Uwa�nie rozejrza�a si� po okolicy, zwracaj�c szczeg�ln� uwag� na charakterystyczne miejsca, dzi�ki kt�rym z oddali da�oby si� rozpozna� jeziorko.

Nicole by�a dzieln� dziewczynk�, jeszcze w Chilly-Mazarin cz�sto sama bawi�a si� w lesie, by potem w domu sporz�dza� mapy i nanosi� na nie tajemnicze znaki i symbole.

Spotka�a cztery pasiaste antylopy. Jej pierwsz� my�l� by�o pokazanie ich matce. Ale przecie� mamy tutaj nie ma, przypomnia�a sobie. Jestem ca�kiem sama.

Rozejrza�a si�, szukaj�c �lad�w cywilizacji. Daremnie. Zewsz�d dochodzi� j� �piew ptak�w, na horyzoncie porusza�y si� jakie� zwierz�ta, ale nie wida� by�o ani jednego cz�owieka. Jestem sama, powt�rzy�a w my�lach Nicole i przeszed� j� zimny dreszcz.

Przypomnia�a sobie, �e chcia�a znale�� �r�d�o, i ruszy�a w kierunku odleg�ych drzew. Nie zdawa�a sobie sprawy, jak z�udna jest sawanna. Co p� godziny ogl�da�a si� za siebie, �eby upewni� si�, czy wci�� jest w stanie rozpozna� drog� do jeziorka, ale drzewa wci�� by�y bardzo daleko.

Dziewczynka sz�a dalej. Po po�udniu by�a ju� zm�czona; przystan�a, aby napi� si� wody. Natychmiast otoczy�y j� muchy tse-tse. Nicole si�gn�a do sakiewki i wyj�a z niej olejki. Posmarowa�a si� tym, kt�ry mia� niezwykle przykr� wo�. Jej wyb�r okaza� si� trafny, bo muchy trzyma�y si� teraz w pewnej odleg�o�ci.

Dotar�a do drzew na godzin� przed zachodem s�o�ca. By�a zachwycona, �e uda�o jej si� znale�� tak wspania�� oaz�. �r�d�o bi�o mocno i tworzy�o kilkumetrowej �rednicy jeziorko, z kt�rego wyp�ywa� strumyk. Dziewczynka by�a zm�czona marszem, a woda wygl�da�a zach�caj�co. Nie zastanawiaj�c si� d�ugo, rozebra�a si� i wskoczy�a do wody.

K�piel by�a wspania�a. Nicole p�ywa�a z zamkni�tymi oczami, przypominaj�c sobie letnie dni sp�dzane na paryskich basenach. Po d�u�szej k�pieli dop�yn�a do brzegu. Promienie zachodz�cego s�o�ca tworzy�y za drzewami purpurow� po�wiat�.

Siedmioletnia Nicole ze zdziwieniem stwierdzi�a, �e nie mo�e znale�� ubrania. Ruszy�a brzegiem jeziorka, uwa�nie rozgl�daj�c si� na boki. Daremnie. Usi�owa�a przypomnie� sobie, w kt�rym miejscu zostawi�a swoje rzeczy. To na pewno by�o tutaj, my�la�a. Ale nie ma ani ubrania, ani sakiewki!

Rozp�aka�a si�. Zamkn�a oczy. Mia�a nadziej�, �e to tylko z�y sen. Ale otworzywszy je przekona�a si�, �e w dalszym ci�gu stoi p�naga nad brzegiem jeziorka. By�a zupe�nie sama w afryka�skiej d�ungli, bez jedzenia, bez wody i bez nadziei na ratunek a� do nast�pnego dnia. Zrobi�o si� ju� prawie ca�kiem ciemno.

Z wielkim trudem przemog�a strach, przesta�a p�aka� i postanowi�a odszuka� swoje rzeczy. Po chwili dostrzeg�a jakie� �lady. Nie wiedzia�a, jakie zwierz� mog�o je zostawi�, ale pomy�la�a, �e z pewno�ci� by�a to jedna z antylop. To nawet logiczne, my�la�a. W ca�ej okolicy jest to chyba najlepsze miejsce z wod�. Pij�c wod� antylopy zainteresowa�y si� moimi rzeczami i�

Posz�a tropem pozostawionym przez zwierz�; robi�o si� coraz ciemniej. Po chwili odnalaz�a sakiewk�, a w�a�ciwie to, co z niej zosta�o. By�a rozdarta, nie by�o w niej ju� nic do jedzenia, z butelki wyla�a si� prawie ca�a woda. Wypad�o wszystko, z wyj�tkiem korzeni i olejk�w. Nicole chcia�a ruszy� dalej, ale nagle us�ysza�a jaki� dziwny odg�os�� co� pomi�dzy kszykiem a p�aczem. Kilkana�cie metr�w dalej �cie�ka prowadzi�a ku polance. Dziewczynka wyt�y�a wzrok.

Us�ysza�a warczenie i jaki� rumor.

Dwa m�ode lwy bawi�y si� jej zielon� sukienk�. Tu� obok le�a�a ich matka. Nicole zamar�a z przera�enia.

Dygoc�c ze strachu, zacz�a si� cofa�. Wr�ci�a do jeziorka. Jej pierwsz� my�l� by�o rzuci� si� do ucieczki. Ale gdzie mia�aby przenocowa�? Lwica z pewno�ci� by mnie dostrzeg�a, pomy�la�a dziewczynka. Najlepiej przenocowa� w�r�d drzew, z dala od lwiej �cie�ki. Musz� le�e� nieruchomo, wtedy b�d� bezpieczna�

Upi�a �yk wody z odzyskanej butelki, wspi�a si� na pag�rek i po�o�y�a si� w zag��bieniu po jego drugiej stronie. Zasn�a natychmiast.

Obudzi�a si� z uczuciem, �e chodz� po niej setki robak�w. Dotkn�a brzucha; by�o na nim pe�no mr�wek. Krzykn�a. Dopiero po chwili u�wiadomi�a sobie, jak nierozs�dnie post�pi�a. Lwica buszowa�a ju� w zaro�lach. Nicole str�ca�a z siebie mr�wki; nagle dostrzeg�a wpatrzone w siebie oczy lwa. By�a bliska omdlenia. Pomimo strachu przypomnia�a sobie, co Omeh powiedzia� jej o korzeniu. W�o�y�a go do ust i szybko pogryz�a. By� obrzydliwy, z trudem uda�o jej si� go prze�kn��.

Lwica zacz�a j� goni�. Nicole ucieka�a przez zaro�la� Ga��zie smaga�y j� po twarzy. Potkn�a si� i upad�a, ale zaraz wsta�a. Wskoczy�a do wody, ale nie musia�a p�ywa�. Roz�o�y�a ramiona i unios�a si� w powietrze. By�a ptakiem szybuj�cym w przestworzach. Spojrza�a w d�. Lwica patrzy�a na ni� ze zdziwieniem. Nicole za�mia�a si� i wzlecia�a ponad drzewa. Pod ni� rozci�ga�a si� sawanna. Wzrokiem obejmowa�a obszar kilkuset kilometr�w.

Polecia�a na po�udnie, skr�ci�a na zach�d i gdzie� w oddali ujrza�a ogie� obozowiska. Skierowa�a si� w t� stron�. Jej ptasi pisk obudzi� Omeha. Omeh ujrza� j� i spyta� w ptasim j�zyku:

��Ronata?

Ale Nicole nie odpowiedzia�a. Chcia�a si� wznie�� wy�ej, ponad chmury.

Nad chmurami ksi�yc i gwiazdy by�y lepiej widoczne. Wo�a�y co� do niej. Gdzie� w oddali Nicole us�ysza�a muzyk�, jakby gr� szklanych dzwoneczk�w. Usi�owa�a macha� skrzyd�ami, ale nie mog�a. Ptasie skrzyd�a sta�y si� niezdolne do utrzymania jej w rozrzedzonym powietrzu. W��czy�a silnik rakietowy. By�a teraz srebrnym pociskiem mkn�cym ku gwiazdom.

Na orbicie muzyka sta�a si� g�o�niejsza. By�a to ju� ca�a symfonia. Ziemia zosta�a gdzie� na dole. Kto� j� wo�a�. Kto? Kt� m�g�by j� st�d przywo�ywa�? Min�a ksi�yc, coraz bardziej oddalaj�c si� od s�o�ca, kt�re wkr�tce sta�o si� ma�� plamk�, by po chwili ca�kowicie znikn��. Dooko�a panowa�a nieprzenikniona ciemno��. Nicole wstrzyma�a oddech i wyp�yn�a na powierzchni�.

Lwica chodzi�a tam i z powrotem wzd�u� brzegu. Nicole widzia�a ruchy jej mi�ni; zna�a jej my�li.

��Prosz�, zostaw mnie w spokoju�� powiedzia�a.�� Nie zrobi� krzywdy twoim dzieciom.

��Znam tw�j zapach�� odpar�a lwica.�� Moje szczeni�ta bawi�y si� tym zapachem.

��Ja te� jestem szczeni�ciem�� rzek�a Nicole�� i chc� wr�ci� do mamy. Boj� si�.

��Wyjd� z wody�� odpar�a lwica.�� Musz� ci� obejrze�. Nie wierz�, �e jeste� szczeni�ciem.

Nicole zdoby�a si� na odwag�. Wpatrzona w oczy Lwicy, dop�yn�a do brzegu. Zwierz� si� nie poruszy�o. Gdy woda si�ga�a jej po pas, Nicole zacz�a �piewa�. Melodia by�a prosta i spokojna. Towarzyszy�a jej od pocz�tku �ycia. Matka nuci�a j�, ca�uj�c Nicole w ko�ysce na dobranoc. Potem gasi�a �wiat�o, a dziewczynka natychmiast zasypia�a.

By�a to Ko�ysanka Brahmsa.

Lwica zrobi�a kilka krok�w w ty�. Dziewczynka ruszy�a w jej stron�, ca�y czas �piewaj�c.

Wreszcie wysz�a z wody. Lwica skoczy�a w bok i znikn�a w g�szczu. Nicole sz�a dalej. Po chwili opu�ci�a oaz�. O �wicie dotar�a do stawu, po�o�y�a si� w�r�d traw i zasn�a. Omeh i kap�an Senoufo znale�li j� w po�udnie. Le�a�a na ziemi p�naga i spa�a.

Nicole dostrzeg�a Browna przez szyb�. Sta� pochylony nad map� i t�umaczy� co� Francesce. Nicole zapuka�a do drzwi.

��Cze��, Nicole�� przywita�a j� Francesca.�� Czym mo�emy ci s�u�y�?

��Chcia�abym porozmawia� z doktorem Brownem�� powiedzia�a Nicole.�� Chodzi o plan moich zada�.

��Wejd�, prosz�.

Nicole powoli wesz�a do kabiny i zaj�a jedno z dw�ch krzese� naprzeciwko biurka. Rozejrza�a si� dooko�a. Bardzo si� tu zmieni�o; znikn�y fotografie �ony i dzieci Borzowa, nie by�o tak�e jego ulubionego obrazu przedstawiaj�cego ptaka szybuj�cego wysoko nad New�. Na �cianach wisia�y teraz mapy i plany, z kt�rych ka�dy nosi� numer kolejnej misji.

Za czas�w Borzowa w kabinie by�o bardzo przytulnie. Teraz pok�j by� sterylny i nieprzyjazny. Na �cianie za biurkiem doktor Brown powiesi� kopie swoich dyplom�w i nagr�d.

Brown wsta� z krzes�a i pytaj�co spojrza� na Nicole.

��Wi�c?

��Chcia�abym z panem porozmawia�, to sprawa osobista powiedzia�a i zamilk�a. Brown tak�e nic nie m�wi�. Wreszcie Nicole znacz�co spojrza�a na Francesk�.

��Ona pomaga mi w sprawach administracyjnych�� wyja�ni�.�� My�l�, �e jej kobieca intuicja jest bardzo przydatna.

Nicole milcza�a. By�a przygotowana na rozmow� z Brownem, ale nie spodziewa�a si�, �e �wiadkiem tej rozmowy b�dzie Francesca. Mo�e powinnam st�d wyj��?�� zastanawia�a si�.

��Czyta�am spis moich obowi�zk�w podczas pierwszej misji�� odezwa�a si� po d�u�szym milczeniu�� i chcia�abym o co� poprosi�. Z opisu wynika, �e nie mam tam du�o do roboty. Wydaje mi si�, �e podobnie jest z Irin� Turgieniew. Proponuj�, �eby moje obowi�zki nie zwi�zane z medycyn� przekaza� pan Irinie, a ja zostan� na pok�adzie Newtona z admira�em Heilmannem i genera�em O�Toole�em. B�d� pilnie �ledzi� wasze post�py i wkrocz� do akcji, gdy moja obecno�� oka�e si� konieczna. W pozosta�ych sprawach z powodzeniem mo�e zast�pi� mnie Janos.

W pokoju zapad�a cisza. Brown spojrza� najpierw na Nicole, potem na Francesk�.

��Dlaczego chcesz zosta� na pok�adzie?�� spyta�a Francesca.�� Ja nie mog� doczeka� si� pierwszej wyprawy.

��Jak ju� powiedzia�am, to sprawa osobista�� wykr�ci�a si� Nicole.�� Jeszcze nie otrz�sn�am si� po �mierci Borzowa, a w tej sprawie zosta�o mi sporo papierkowej roboty. Pierwsza misja wydaje si� prosta. Je�eli odpoczn�, b�d� mog�a wyruszy� z drug�.

��To bardzo dziwna pro�ba�� powiedzia� Brown�� ale bior�c pod uwag� okoliczno�ci my�l�, �e mo�emy j� spe�ni�.

Jeszcze raz spojrza� na Francesk�.

��Ale my tak�e chcieliby�my ci� prosi� o przys�ug�. Je�eli zostaniesz na pok�adzie, to mo�e od czasu do czasu pomog�aby� genera�owi O�Toole? Wtedy admira� Heilmann m�g�by p�j�� z nami�

��Oczywi�cie�� powiedzia�a Nicole.

��Znakomicie. My�l� wi�c, �e wszystko jest w porz�dku. Zmienimy nieco plan pierwszej misji, a ty zostaniesz tutaj. Brown sko�czy�, ale Nicole nie zamierza�a wsta� z krzes�a.�� Czy jest jeszcze co��?�� spyta� niecierpliwie.

��Zgodnie z procedur� przed ka�d� misj� powinnam przygotowa� raport o stanie zdrowia wszystkich kosmonaut�w. Czy kopi� mam przekaza� admira�owi�?

��Mo�e pani to zostawi� u mnie�� przerwa� jej Brown. Admira� Heilmann nie zajmuje si� �prawami osobistymi. Brown spojrza� jej w oczy.�� Czyta�em to, co pani napisa�a Borzowowi. My�l�, �e to wystarczy�

Nicole nie da�a si� zwie�� ojcowskiemu tonowi Browna. Wi�c wiesz, co napisa�am o tobie i Wilsonie, my�la�a. S�dzisz pewnie, �e si� tego wstydz�. Ale nic z tego. Nie zmieni�am zdania tylko dlatego, �e zosta�e� dow�dc��

Richard Wakefield pracowa� w niemal zupe�nych ciemno�ciach. Wisia� w po�owie �klatki schodowej� Alfa, gdzie pseudoci��enie spowodowane ruchem wirowym Ramy by�o r�wne jednej czwartej ziemskiego. Jedynym �r�d�em �wiat�a by� reflektor na he�mie. Kolejny pylon by� ju� prawie gotowy.

Wakefield sprawdzi� zapas powietrza, zosta�o nieco mniej ni� po�owa zbiornika. O tej porze powinni by� ju� ni�ej, gdzie mo�na oddycha� rozrzedzonym powietrzem Ramy. Ale �le oszacowali czas potrzebny na zainstalowanie wind.

��Bior�c pod uwag� wp�yw neurotycznego ojca oraz emocjonalne blizny, jakie pozostawi�o ma��e�stwo z aktork� Sar� Tydings, kosmonauta Wakefield jest cz�owiekiem niezwykle zr�wnowa�onym psychicznie. Po g�o�nym rozwodzie przez dwa lata korzysta� z pomocy psychiatry; zrezygnowa� z niej na rok przed rozpocz�ciem studi�w w Akademii Kosmicznej w 2192 roku. By� jej najzdolnieszym wychowankiem; profesorowie Wakefielda uwa�aj�, �e niejednokrotnie przewy�sza� ich wiedz��.

��Poza do�� dziwnym stosunkiem do kobiet (po rozwodzie z nikim si� nie zwi�za�) Wakefie�d jest cz�owiekiem bezkonfliktowym. W m�odo�ci wyniki jego test�w SC by�y niskie, ale dojrzewaj�c Wakefield sta� si� bardziej tolerancyjny i przesta� mie� sk�onno�ci despotyczne. Jest cz�owiekiem niezwykle uczciwym; wiedza, a nie pieni�dze, s� motorem jego dzia�ania��

Nicole sko�czy�a czyta� Raport psychologiczny Richarda Wakefielda i przetar�a oczy. By�o ju� bardzo p�no.

Czyta�a od czasu, gdy za�oga uda�a si� na spoczynek. Jej sze�ciogodzinna wachta zaczyna�a si� za p� godziny.

Wi�c w ca�ym zespole s� zaledwie trzy osoby pozostaj�ce poza podejrzeniem, my�la�a Nicole. Czw�rka, kt�ra podpisa�a nielegalny kontrakt z mediami, ju� zd��y�a si� skompromitowa�. Trudno powiedzie� co� o Yamanace i Irinie Turgieniew. Wilson jest chyba w porz�dku, poza tym ma w�asne k�opoty. Zostaj� O�Toole, Takagishi i Wakefield�

Nicole umy�a r�ce i twarz. Po chwili zn�w zasiad�a przed ekranem. Z dossier Wakefielda przesz�a do plik�w innych cz�onk�w za�ogi. Po lewej stronie wy�wietli�a wyniki testu IE, a po prawej, dla por�wnania, wyniki testu SC.

Nicole nie przeczyta�a wszystkich informacji o kosmonautach. By�a niezwykle zdziwiona wysokim ilorazem inteligencji Franceski Sabatini. �eby taka inteligentna dziewczyna zajmowa�a si� czym� tak g�upim� my�la�a.

�rednia ilorazu inteligencji za�ogi by�a bardzo wysoka. Ka�dy z kosmonaut�w plasowa� si� w g�rnym procencie populacji. W�r�d kosmonaut�w Nicole by�a zaledwie �przeci�tna�, poniewa� plasowa�a si� mniej wi�cej w po�owie skali. Inteligencja Wakefielda �wiadczy�a, �e by� po prostu geniuszem. Nicole nigdy dotychczas nie pozna�a cz�owieka o tak wysokim ilorazie inteligencji.

Znajomo�� psychologii sk�ania�a j� do sceptycznego traktowania test�w osobowo�ci, ale ich wyniki tak�e by�y zaskakuj�ce. List� otwierali O�Toole, Borzow i Takagishi. Wszyscy trzej byli pewni siebie i opanowani. Nicole zdziwi� wysoki �wsp�czynnik socjalizacji� Wilsona. Zanim zacz�� interesowa� si� Francesk�, musia� by� ca�kiem innym cz�owiekiem, pomy�la�a. Zastanawia�a si�, dlaczego jej SC wynosi zaledwie 71. Po chwili przypomnia�a sobie, �e jeszcze kilka lat temu by�a bardzo zamkni�ta w sobie, a wtedy w�a�nie pisa�a test.

A Wakefield?�� zastanawia�a si� Nicole. Wygl�da�o na to, �e tylko on by�by w stanie zrozumie�, co zasz�o w oprogramowaniu robota podczas operacji. Czy nale�a�o mu ufa�? Czy mo�na by�o go poprosi� o pomoc, jednocze�nie nie zdradzaj�c swoich podejrze�? My�l o zaniechaniu �ledztwa zn�w wyda�a si� Nicole bardzo kusz�ca. A je�eli moja hipoteza, dotycz�ca �mierci Borzowa, oka�e si� wyssana z palca?

By�a jednak przekonana, �e �ledztwo nale�y kontynuowa�, i postanowi�a porozmawia� z Wakefieldem.

Utworzy�a nowy plik, nazwa�a go �Nicole� i napisa�a w nim: �33�� 00�� Stwierdzi�am, �e b��d w dzia�aniu robota RoSur podczas operacji genera�a Borzowa spowodowany by� poleceniem wprowadzonym ju� po za�adowaniu oprogramowania. Wtajemniczam w to Wakefielda i prosz� go o pomoc w rozwi�zaniu zagadki�.

Nicole wyj�a z szuflady czyst� kostk� i zapisa�a na niej wszystkie informacje zdobyte przez kr�la Henryka. W�o�y�a kombinezon i schowa�a kostk� do kieszeni.

Statek wojskowy wyposa�ony by� w mniejsze monitory ni� �naukowy� Newton, ale znacznie lepiej nadawa� si� na stacj� przeka�nikow�. Poza tym do wszystkich operacji wystarcza�a jedna osoba. Gdy Nicole przysz�a zast�pi� w sterowni O�Toole�a, genera� drzema�.

O�Toole do�� d�ugo t�umaczy� si� z tego, �e zasn��. Wskaza� na trzy monitory, kt�re z r�nych stron ukazywa�y obozowisko w pobli�u windy Alfa.

��Przez ostatnie pi�� godzin nie wydarzy�o si� nic ciekawego�� usprawiedliwia� si�.

Nicole u�miechn�a si�.

��Panie generale, mnie nie musi pan przeprasza�. Wiem, �e od dwudziestu czterech godzin pe�ni pan s�u�b�.

O�Toole wsta�.

��Zjedli kolacjꠗ m�wi� genera� wprowadzaj�c do komputera informacj� o zmianie wachty�� i zacz�li sk�ada� rovera. Program nawigacyjny wykazywa� usterki, ale na szcz�cie Wakefieldowi uda�o si� znale�� b��d w oprogramowaniu. Tabori pojecha� na pr�bn� jazd�, Francesca nada�a na Ziemi� sw�j reporta�, a potem wszyscy poszli spa�. Chce pani zobaczy�, co sfilmowa�a?

Nicole skin�a g�ow�. O�Toole w��czy� jeden z monitor�w po prawej stronie. Na ekranie ukaza�a si� winda i obozowisko.

��Ju� czas na pierwsz� noc na pok�adzie Ramy�� m�wi�a Francesca.�� �wiat�o w tym tajemniczym �wiecie pojawi�o si� jakie� osiem godzin temu. Dzi�ki niemu mo�emy podziwia� dzie�o naszych kosmicznych braci.

Na ekranie pojawi�a si� sekwencja obraz�w z kamery Franceski oraz sond.

��Nikt dok�adnie nie wie, dlaczego drugi statek Obcych dotar� do naszej galaktyki w nieca�e sto lat po odwiedzinach pierwszego. Mo�liwe, �e cel jego budowy b�dzie dla nas zupe�nie niezrozumia�y. Jednak mamy nadziej�, �e b�dzie inaczej: �e zdo�amy uchyli� r�bka tajemnicy i dowiemy si� czego� o istotach, kt�re zbudowa�y ten wspania�y statek�� m�wi�a Francesca.�� A je�eli nam si� to uda, to mo�e uczynimy krok w kierunku zrozumienia samych siebie, a mo�e i naszego Boga�

Nicole zauwa�y�a, �e s�owa Franceski zrobi�y du�e wra�enie na generale O�Toole. Pomimo niech�ci do tej kobiety Nicole nie mog�a odm�wi� Francesce talentu.

��Ona znakomicie potrafi wyrazi� to, co czujꠗ rzek� O�Toole.�� Chcia�bym mie� taki dar wymowy.

Nicole usiad�a przed monitorem, wprowadzi�a sw�j kod i przeprowadzi�a rutynow� kontrol� sprz�tu.

��Wszystko w porz�dku, panie generale�� powiedzia�a. Dam sobie rad�, mo�e pan i�� spa�.

Ale O�Toole najwyra�niej chcia� z kim� porozmawia�.

��Kilka dni temu d�ugo rozmawia�em z signor� Sabatini powiedzia�.�� Rozmawiali�my o religii. Pani Sabatini powiedzia�a, �e wprawdzie by�a kiedy� niewierz�ca, ale teraz wr�ci�a na �ono Ko�cio�a. Nawr�ci�o j� pojawienie si� Ramy.

Zapad�a cisza.

Nicole przypomnia� si� ko�ci�ek w Saint�� Etienne de Chigny, w pobli�u Beauvois. Jeszcze jako dziecko posz�a tam kiedy� z ojcem i z zachwytem przypatrywa�a si� witra�om.

��Czy B�g stworzy� kolory?�� spyta�a.

��Niekt�rzy m�wi�, �e tak�� odpar� ojciec.

��A jak ty my�lisz?�� nie dawa�a za wygran�.

��Musz� si� przyzna栗 genera� O�Toole wyrwa� Nicole z zamy�lenia�� �e nasza wyprawa jest dla mnie niezwyk�ym prze�yciem duchowym. Nigdy nie czu�em si� tak blisko Boga. W bezkresnej pustce wszech�wiata jest co�, co nas upokarza� O�Toole urwa�.�� Przepraszam, zdaje si�, �e si� narzucam�� powiedzia�.

��Ale� nie, nic podobnego. Uwa�am, �e pa�ska g��boka wiara jest nam wszystkim bardzo potrzebna.

��Mimo to mam nadziej�, �e nie urazi�em pani. Religia to sprawa bardzo osobista�� rzek� genera��� ale czasem nie mog� si� powstrzyma� od podzielenia si� z wami moimi przemy�leniami. Przecie� zar�wno pani, jak i signora Sabatini jeste�cie wyznania katolickiego.

Nicole �yczy�a genera�owi dobrej nocy i O�Toole wyszed�. Upewniwszy si�, �e genera� jej nie widzi, Nicole w�o�y�a kostk� do komputera i skopiowa�a wszystkie dane o cz�onkach za�ogi. W ten spos�b informacje maj� wi�ksze szanse na przetrwanie, pomy�la�a.

Wyobrazi�a sobie Francesk� Sabatini opowiadaj�c� genera�owi O�Toole o religijnych aspektach pojawienia si� Ramy i o swoim rzekomym nawr�ceniu. Jeste� zadziwiaj�c� kobiet�, my�la�a. Zawsze osi�gasz cel, wykorzystuj�c do tego wszystkie dost�pne �rodki�

Doktor Shigeru Takagishi patrzy� w milczeniu na wie�owce Nowego Jorku, od kt�rego dzieli�y go cztery kilometry. Od czasu do czasu zerka� przez teleskop ustawiony na wzg�rzu nad Morzem Cylindrycznym.

��Wiecie co�� odezwa� si� do Wakefielda i Franceski�� nie wydaje mi si�, �eby raporty o Nowym Jorku sporz�dzone przez poprzedni� wypraw� by�y dok�adne. Chyba �e mamy do czynienia z zupe�nie innym statkiem�

Francesca i Wakefield milczeli. Wakefield by� zaj�ty sk�adaniem �nie�nego skutera, a Francesca filmowa�a jego wysi�ki.

��Wygl�da na�� to, �e miasto sk�ada si� z trzech cz�ci�� ci�gn�� Takagishi�� a ka�da z nich dzieli si� na trzy sektory. Ale one nie s� identyczne. Wygl�da na to, �e istniej� mi�dzy nimi pewne r�nice.

��Uff�� sapn�� Wakefield i wsta�.�� Mam nadziej�, �e to wystarczy. Jeste�my o jeden dzie� do przodu. Sprawdz� jeszcze dzia�anie wszystkich funkcji.

Francesca spojrza�a na zegarek.

��Mamy p�godzinne op�nienie. Czy mimo to chcemy przed kolacj� rzuci� okiem na Nowy Jork?

Wakefield wzruszy� ramionami i spojrza� na Takagishiego. Francesca zbli�y�a si� do Japo�czyka.

��A co ty o tym s�dzisz, Shigeru? Czy uwa�asz, �e powinni�my przejecha� si� po lodzie i przekaza� na Ziemi� obraz Nowego Jorku?

��Je�eli o mnie chodzi, to jestem got�w.

��Tylko pod warunkiem, �e wr�cicie najp�niej o p� do �smej�� wtr�ci� David Brown z helikoptera.�� Wieczorem konieczna b�dzie jaka� narada. Chyba trzeba b�dzie zmieni� nasze jutrzejsze plany.

��W porz�dku�� powiedzia� Wakefield.�� Je�eli ze zniesieniem �nie�nego skutera po schodach nie b�dzie k�opot�w, to w ci�gu dziesi�ciu minut powinni�my by� po drugiej stronie morza. Wtedy po powrocie mieliby�my sporo czasu.

��Latali�my dzi� nad wieloma obiektami na p�nocy�� rzek� Brown.�� Nie dostrzegli�my �adnych biot�w. Wszystkie miasta wygl�da�y jednakowo, na R�wninie �rodkowej tak�e nie by�o niespodzianek. Uwa�am, �e jutro powinni�my zbada� po�udnie.

��Najpierw Nowy Jork�� rzek� Takagishi.�� Naszym jutrzejszym celem powinien by� Nowy Jork.

Brown nie odpowiedzia�. Takagishi stan�� nad urwiskiem i spojrza� w d� na zamarzni�te morze.

��Ile wa�y skuter �nie�ny?�� spyta�.

��Nie jest ci�ki�� odpar� Wakefield.�� Ale jest szeroki. Jeste� pewien, �e poradzimy sobie bez lin i blok�w? Na drug� stron� morza mo�emy pojecha� tak�e jutro�

��Pomog� wam�� zaofiarowa�a si� Francesca.�� Je�eli dzi� nie zobaczymy Nowego Jorku, to na wieczornym zebraniu nie powiemy nic m�drego.

��W porz�dku�� mrukn�� Wakefield.�� Dla dziennikarzy zrobi� wszystko. P�jd� pierwszy, �eby wi�ksza cz�� ci�aru spocz�a na moich plecach. Francesca b�dzie w �rodku, a Takagishi na ko�cu. Uwa�ajcie na p�ozy, kraw�dzie s� ostre.

��Dlaczego chcieli�cie instalowa� liny?�� dziwi�a si� Francesca.�� Przecie� to bardzo proste.

��Bo schodz�c �w nieznane� zawsze nale�y liczy� si� z tym, �e b�dziemy musieli si� broni�.

Wakefield i Takagishi usiedli z przodu, Francesca wyj�a kamer� i usiad�a na tylnym siedzeniu.

��Sp�jrzcie, jakie to pi�kne�� rzek� Takagishi z przej�ciem, gdy od drugiego brzegu dzieli�o ich ju� nie wi�cej ni� sto pi��dziesi�t metr�w.�� Jak mo�na w og�le w�tpi�, �e Nowy Jork jest najwa�niejszym miastem Ramy?

Ich oczom ukaza� si� wspania�y widok. Ca�a tr�jka umilk�a. To, co widzieli, bez w�tpienia by�o dzie�em istot rozumnych. Ale przed siedemdziesi�ciu laty ekspedycja Nortona nie natrafi�a tu na �adne �lady �ycia. Czym by�o to tajemnicze �miasto�? Maszyn�?

Badacze pierwszego Ramy nie znale�li odpowiedzi na to pytanie. A mo�e wyspa rzeczywi�cie by�a miastem?

Skuter zatrzyma� si� na skraju zamarzni�tego morza i tr�jka kosmonaut�w ruszy�a w stron� schod�w. Takagishi wysforowa� si� do przodu. Im byli wy�ej, tym wi�kszy obszar ukazywa� si� ich oczom.

Richarda zastanowi�y regularne kszta�ty budynk�w. Opr�cz wie�owc�w dostrzeg� tak�e konstrukcje kuliste i wielo�ciany. Wszystko to uk�ada�o si� w jaki� wz�r. Zaraz, zaraz, my�la�. Tu jest dwudziesto�cian, tu wie�owiec, tam�

Ale nagle bieg jego my�li zosta� przerwany. Zgas�y wszystkie �wiat�a i wn�trze Ramy pogr��y�o si� w zupe�nych ciemno�ciach.

Najpierw Takagishi nie widzia� nic. Czu� si� tak, jak gdyby nagle o�lep�. Znieruchomia� i zamruga� oczami.

Cisz� przerwa�y g�osy kosmonaut�w, wszyscy m�wili r�wnocze�nie. Takagishi pokona� strach; usi�owa� przypomnie� sobie uk�ad klatki schodowej.

Pami�ta�, �e sta� na murze i patrzy� na Nowy Jork. Znajdowa� si� jakie� trzy metry od kraw�dzi. Po lewej stronie widzia� prowadz�c� w d�, do miasta, klatk� schodow�, od kt�rej dzieli�o go mniej wi�cej dwie�cie metr�w. Potem wszystko spowi�y nieprzeniknione ciemno�ci.

��Takagishi�� us�ysza� w s�uchawkach g�os Wakefielda. Nic ci si� nie sta�o?

Japo�czyk obr�ci� si�. O ile stopni? Mia� zupe�nie mi�kkie kolana. Nikogo za sob� nie zobaczy�. Czy�by straci� orientacj�? Czy sta� teraz twarz� w kierunku miasta? Mur mia� ponad dwadzie�cia metr�w wysoko�ci; upadek grozi� �mierci�.

��Tutaj jestem�� powiedzia�.�� Tu� przy kraw�dzi�� doda�, padaj�c na kolana. Jego d�onie spocz�y na zimnym metalu.

��Zaraz do ciebie dojdziemy�� us�ysza� g�os Franceski. Musz� w��czy� reflektor kamery.

Takagishi wpatrywa� si� w ciemno��. Po kilku sekundach gdzie� w oddali zobaczy� w�ski snop �wiat�a.

��Gdzie jeste�, Shigeru?�� spyta�a Francesca.

��Tutaj, na g�rze!�� Takagishi zacz�� wymachiwa� r�kami. Ale Francesca i Wakefield go nie zauwa�yli.

����dam, aby�cie si� uciszyli!�� rozleg� si� w s�uchawkach wrzask Browna.�� Francesca, m�w, co si� u was dzieje, do cholery?

��Wspinali�my si� po schodach na mur otaczaj�cy Nowy Jork, skuter �nie�ny zosta� jakie� sto metr�w pod nami. Doktor Takagishi szed� przodem i jest ju� na murze. O�wietlam drog� kamer�, za chwil� powinni�my si� z nim spotka栗 powiedzia�a Francesca.

��Janos�� odezwa� si� Brown�� jeste� w roverze numer dwa?

��Tak, jakie� trzy kilometry od obozowiska. Reflektory s� sprawne; mo�emy wr�ci� w ci�gu dziesi�ciu minut.

��Wracaj do obozu i siadaj za pulpitem nawigacyjnym. Zostaniemy w powietrzu, dop�ki nie otrzymamy od ciebie potwierdzenia, �e system naprowadzania jest w porz�dku� Potem wyl�dujemy. A ty, Francesca, uwa�aj. Wracajcie jak najszybciej do obozu. Odzywajcie si� co dwie minuty.

��Zrozumia�am, Davidzie�� odpowiedzia�a.

Cho� Takagishi znajdowa� si� w odleg�o�ci trzydziestu metr�w, poszukiwania trwa�y jeszcze kilka minut.

Japo�czyk cieszy� si� jak dziecko; nie m�g� si� oprze�, by kilkakrotnie nie dotkn�� swych wybawc�w. Ca�a tr�jka usiad�a na ziemi i przys�uchiwa�a si� rozmowom prowadzonym przez radio. O�Toole i des Jardins powiadomili Browna, �e do chwili gdy zgas�o �wiat�o, nie zaobserwowali �adnych zjawisk �wiadcz�cych o r�nicach pomi�dzy Ram� II a jego poprzednikiem. Sze�� stacji pomiarowych skrupulatnie mierzy�o temperatur�, szybko�� i kierunek wiatr�w oraz wstrz�sy sejsmiczne; �adna z nich nie zarejestrowa�a nic niepokoj�cego.

��To prawda, �e gdy zgas�y �wiat�a, pocz�tkowo si� przestraszy�em�� m�wi� Wakefield.�� Ale wydaje mi si�, �e�

��Cicho!�� przerwa� mu Takagishi.�� S�yszycie ten d�wi�k?

Cisza denerwowa�a Wakefielda prawie w tym samym stopniu co wszechobecna ciemno��.

��Nie�� szepn���� ale moje uszy nie s� szczeg�lnie czu�e, poniewa��

��Cicho!�� sykn�a Francesca.�� Chodzi ci o ten wysoki d�wi�k?�� spyta�a.

��Tak�� odpar� Takagishi z podnieceniem.�� To brzmi tak, jakby co� pe�za�o po metalowej powierzchni.

Wakefield ws�ucha� si� w cisz�. Nie by� pewien, czy rzeczywi�cie co� s�yszy. Mo�e to by�o z�udzenie?

��Chod�cie�� powiedzia� wstaj�c�� wracajmy do skutera.

��Zaraz�� powstrzyma� go Takagishi.�� Ten d�wi�k urwa� si� dok�adnie w chwili, gdy zacz��e� m�wi�.�� Wy��cz reflektor�� szepn�� do Franceski.�� Pos�uchajmy w ciemno�ciach, mo�e zn�w to us�yszymy.

Wakefield z powrotem usiad�. Francesca wy��czy�a reflektor. Zapanowa�y egipskie ciemno�ci. Kosmonauci s�yszeli jedynie w�asne oddechy.

Czekali ponad minut�. Panowa�a idealna cisza. Wakefield ju� chcia� nam�wi� Francesk� na ponowne zapalenie reflektora, gdy od strony Nowego Jorku dobieg� ich dziwny d�wi�k; jakby kto� wl�k� ga��zie po metalowej powierzchni. Opr�cz chrobotania s�ycha� by�o r�wnie� jaki� wysoki ton. Obydwa d�wi�ki stawa�y si� coraz g�o�niejsze. Wakefield poczu� na plecach ciarki.

��Masz magnetofon?�� szepn�� Takagishi do Franceski.�� D�wi�k usta� w momencie, gdy Takagishi si� odezwa�. Min�a kolejna minuta.

��Hej, wy tam!�� na kanale awaryjnym rozleg� si� w s�uchawkach g�os Browna�� Jeste�cie cali? Nie z�o�yli�cie raportu!

��Tak, Davidzie�� odezwa�a si� Francesca.�� Wszystko w porz�dku. S�yszeli�my jakie� dziwne d�wi�ki dochodz�ce od strony Nowego Jorku i�

��Nie mamy czasu do stracenia. Spodziewali�my si�, �e wn�trze Ramy b�dzie o�wiet�one, teraz musimy zmieni� plany.

��W porz�dku�� rzek� Wakefield.�� Schodzimy z muru. Je�eli wszystko p�jdzie dobrze, powinni�my wr�ci� do obozu w ci�gu godziny.

Doktor Shigeru Takagishi niech�tnie opuszcza� Nowy Jork, nie rozwi�zawszy zagadki tajemniczych d�wi�k�w. Ale sam przyzna�, �e nie by� to najodpowiedniejszy moment na badanie miasta.

Gdy skuter mkn�� przez Morze Cylindryczne, Japo�czyk u�miecha� si� do siebie. By� szcz�liwy. Odkry� co�, czego nie dostrzegli badacze pierwszego Ramy. To dobry pocz�tek.

Tabori i Wakefield wyjechali na g�r� jako ostatni.

��Takagishi by� nie�le w�ciek�y na Browna, prawda? m�wi� Richard do Janosa, pomagaj�c mu zsi��� z krzese�ka.

��Nigdy nie widzia�em, �eby by� taki z�y�� odpar� Janos. Shig jest zawodowcem; by� bardzo dumy ze swojego odkrycia. Brown nie mia� prawa go tak potraktowa� i uwa�am, �e Shig mia� prawo by� w�ciek�y.

��To by� bardzo dziwny d�wi�k�� rzek� Richard.�� Nie mam poj�cia, czy ekipa Nortona r�wnie� go s�ysza�a.

��Z pocz�tku nawet Francesca by�a z�a na Browna. Chcia�a zrobi� wywiad z Shigiem do wieczornej transmisji na Ziemi�. Brown jej to wyperswadowa�, ale w�tpi�, czy zdo�a� j� przekona�, �e te d�wi�ki nie by�y niczym nowym. Francesca i tak ma szcz�cie, �e zgas�o �wiat�o. Inaczej w og�le nie mia�aby o czym m�wi�.

Janos i Richard zbli�ali si� do �luzy powietrznej.

��Cholera�� mrukn�� Janos�� te ostatnie dni by�y bardzo nerwowe�

��Owszem�� zgodzi� si� Wakefield.�� Liczyli�my na to, �e dwie kolejne noce sp�dzimy w obozie, a zamiast tego zn�w jeste�my na g�rze. Zastanawiam si�, czym jutro zaskoczy nas Rama�

Janos u�miechn�� si�.

��Wiesz, co jest w tym wszystkim naj�mieszniejsze? Ze Brown naprawd� wierzy w to, �e jest dow�dc�. Szkoda, �e nie widzia�e� jego miny, gdy Takagishi zaproponowa� badanie Nowego Jorku po ciemku. Brown jest przekonany, �e powr�t do Newtona i rezygnacja z pierwszej wyprawy to jego decyzja.

Richard spojrza� na Janosa ze zdziwieniem.

��Oczywi�cie, �e nie jego�� ci�gn�� Janos.�� To Rama podj�� decyzj� o naszym odwrocie. I Rama zadecyduje o tym, co si� teraz stanie�

Le�a� w ogromnej komnacie jakiego� pa�acu. Po lewej stronie znajdowa�o si� okno wychodz�ce na ogr�d, przez kt�re widzia� kar�owate drzewka. Czeka� na kobiet�.

��Takagishi, czy pan �pi?

��Kto tam?�� spyta� zaspanym g�osem.

��Nicole des Jardins�� us�ysza�.�� Przykro mi, �e przychodz� tak wcze�nie, ale to wa�na sprawa.

��B�d� got�w za trzy minuty.

Po chwili zn�w rozleg�o si� ciche pukanie. Takagishi zaprosi� j� do �rodka. Nicole wesz�a i przywita�a si�. Trzyma�a w r�ce kostk�.

��Czy mo�na?�� spyta�a, wskazuj�c na komputer.�� Wczoraj sze�ciokrotnie mia�y miejsce zaburzenia w pracy pa�skiego serca. To powa�na sprawa�� powiedzia�a wskazuj�c na wykres, kt�ry pojawi� si� na ekranie.�� Czy jest pan pewien, �e pa�ski lekarz rzeczywi�cie przekaza� mi wszystkie dane?

Takagishi skin�� g�ow�.

��Wi�c mam prawo niepokoi� si� o pana�� ci�gn�a Nicole.�� Dane z wczorajszego dnia �wiadcz� o wzrastaj�cych nieregularno�ciach w pracy pa�skiego serca. Mo�liwe, �e d�ugie przebywanie w stanie niewa�ko�ci�

��A mo�e by�em po prostu podniecony? Mo�e wszystkiemu winna by�a du�a dawka adrenaliny?�� spyta� Takagishi z u�miechem.

Nicole spojrza�a na niego ze zdziwieniem.

��Tak, to mo�liwe. Pierwsze odst�pstwa od normy pojawi�y si� zaraz po tym, jak zgas�o �wiat�o. My�l�, �e w�a�nie wtedy us�ysza� pan te dziwne d�wi�ki�

��A po raz drugi nast�pi�y zapewne podczas k��tni z Brownem�

Nicole des Jardins przez chwil� pisa�a na klawiaturze komputera, po czym z uwag� przeczyta�a dane, kt�re pojawi�y si� na ekranie.

��Tak�� powiedzia�a�� my�l�, �e ma pan racj�. Drugi incydent nast�pi� mniej wi�cej dwadzie�cia minut przed opuszczeniem Ramy. To mi wygl�da na k��tni� z Brownem��� Nie znaczy to jednak�� doda�a�� �e przejd� nad tym do porz�dku dziennego.

Zapad�a cisza.

��Do czego pani zmierza?�� spyta� po chwili Takagishi. Czy ��da pani, abym w najwa�niejszej chwili mojego �ycia da� si� zamkn�� na pok�adzie Newtona i dobrowolnie zrezygnowa� z badania Ramy?

��Zastanawia�am si� nad tym�� wyzna�a.�� Pa�skie zdrowie jest dla mnie wa�niejsze ni� pa�ska naukowa kariera. Stracili�my ju� jednego cz�onka za�ogi; nie wiem, czy wybaczy�abym sobie utrat� drugiego� Wiem, jak wa�ne jest dla pana badanie Ramy. Usi�uj� znale�� co� na potwierdzenie tezy, �e mimo wszystko te wyniki mieszcz� si� w normie�

Nicole usiad�a na ko�cu ��ka i odwr�ci�a wzrok.

��Ale jestem lekarzem i b�dzie to bardzo trudne.

Takagishi po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��Wiem, co pani przesz�a w ci�gu ostatnich kilku dni�� powiedzia� cicho.�� �mier� Borzowa nie by�a pani win�. Wszyscy zdajemy sobie z tego spraw� Jestem pani niezmiernie wdzi�czny za to, co zrobi�a pani dla mnie przed startem�� rzek� Takagishi.�� Je�eli uwa�a pani, �e powinienem zosta� na pok�adzie Newtona, p�jd� za pani rad�.

��Bo�e�� powiedzia�a Nicole wstaj�c�� to nie jest takie proste. Gdy pan spa�, zrobi�am panu EKG. Na tej podstawie mog� jedynie stwierdzi�, �e jest pan jednym z najzdrowszych ludzi na �wiecie. Wszystko by�o w porz�dku, a� do wczoraj. Co si� w�a�ciwie dzieje? A mo�e z pa�skim sercem jest wszystko w porz�dku?

���ona m�wi�a mi kiedy�, �e mam dobre serce�� u�miechn�� si� Takagishi�� ale mog�a mie� co innego na my�li�

Nicole zn�w usiad�a przed ekranem i przywo�a�a jego EKG.

��Wi�c jaki jest werdykt, pani doktor?�� spyta� Takagishi.

��Jeszcze nie podj�am decyzji�� odpowiedzia�a Nicole. Niech si� pan postara o kolejny atak arytmii w ci�gu najbli�szych godzin, wtedy b�dzie mi �atwiej podj�� decyzjꅠ� u�miechn�a si�.�� Do zobaczenia przy �niadaniu.

Wracaj�c do pokoju Nicole min�a Wakefielda. B�yskawicznie podj�a decyzj�, �eby porozmawia� z nim o �mierci Borzowa.

��Dzie� dobry, ksi�niczko�� przywita� j� Richard�� co robisz o tak wczesnej godzinie? Mam nadziej�, �e co� przyjemnego.

��Owszem�� u�miechn�a si� Nicole.�� Chcia�am z tob� porozmawia�. Masz teraz czas?

��Dla pani doktor zawsze�� odpar� Richard.�� Ale nie wi�cej ni� minutk�, bo jestem bardzo g�odny. A je�eli o odpowiedniej porze nie dostan� je��, zamieniam si� w besti�.

Nicole u�miechn�a si�.

��Masz jakie� k�opoty?�� spyta� Richard.

��Mo�emy wej�� do twojego pokoju?

��Wiedzia�em, wiedzia�em, �e tak b�dzie!�� wykrzykn�� Richard, odwracaj�c si� na pi�cie i wchodz�c do �rodka.�� Wszystko stanie si� teraz tak, jak w moich najskrytszych marzeniach. Inteligentna, pi�kna kobieta zaraz wyzna mi swoj� mi�o��

��Wakefield, przesta�!�� nie wytrzyma�a Nicole.�� Chcia�am z tob� powa�nie porozmawia�, ale zdaje si�, �e jeste� przypadkiem beznadziejnym�

��O rany�� Richard zrobi� g�upi� minꠗ ona przysz�a w interesach. W takim razie, jak ju� powiedzia�em, mamy na to minutk�, bo jestem g�odny, a rozmowa o interesach tylko wzmaga m�j apetyt.

Richard Wakefield zamkn�� drzwi i gestem poprosi� Nicole, �eby usiad�a na fotelu przed komputerem. Sam usiad� na ��ku. Nicole odwr�ci�a si� w jego stron�. Nad ��kiem dostrzeg�a rz�d figurek; podobne zauwa�y�a wcze�niej u Taboriego i na bankiecie Borzowa.

��Pozw�l, �e przedstawi� ci moj� mena�eriꠗ powiedzia� Richard.�� To Tybald i Merkucjo z Romea i Julii. Tu� obok stoj� Jago i Otello, Falstaff oraz cudowna Pani �wawi�ska. A to m�j najlepszy kumpel, The Bard; w skr�cie: TB.

Richard uruchomi� robota. TB zr�cznie zszed� po sznurowej drabince na ��ko.

��Jak ci na imi�, pi�kna pani?�� TB zapyta� Nicole.

��Nicole des Jardins.

��Nazwisko jest francuskie�� stwierdzi� robot.�� Ale nie wygl�dasz mi na Francuzk�. W ka�dym razie nie jeste� z dynastii Walezjuszy��� Robot przypatrywa� si� jej z uwag�.�� Wygl�dasz raczej jak dziecko Otella i Desdemony.

Nicole by�a zdumiona.

��Czy to ty go tak zaprogramowa�e�?

��P�niej ci to wyja�niꠗ odpar� Richard.�� Kt�ry sonet Szekspira lubisz najbardziej?

��Wiele wspania�ych porank�w��� szepn�a Nicole.

���widzia�em�� ci�gn�� robot�� pieszcz�cych g�ry swym monarszym okiem, licem z�ocistym ��ki ca�owa�o, nieba alchemi� z�oci�o potoki� Robot recytowa� sonet. Nicole zadziwi�a mimika jego �twarzy� i po raz kolejny zaskoczy�y j� umiej�tno�ci Wakefielda. Tak wczesnym rankiem me s�o�ce �wieci�o nad g�ow� moj� triumfalnym blaskiem; lecz, biada! Moim przez godzin� by�o, p�niej przede mn� skryto si� w chmur mask�

Robot sko�czy�, Nicole zacz�a bi� brawo.�� Czy on zna wszystkie sonety?�� spyta�a.

Richard skin�� g�ow�.

��I wiele innych utwor�w. Ale znajomo�� poezji to tylko kwestia pami�ci. On mo�e tak�e prowadzi� konwersacj� nie gorzej ni���� Richard urwa� w p� s�owa.�� Wybacz mi, Nicole, zagaduj� ci�, a ty przecie� przysz�a�, �eby ze mn� o czym� porozmawia�.

��Obawiam si�, �e moja minuta ju� min�a��� powiedzia�a, mrugaj�c do niego.�� Ale je�eli nie umrzesz z g�odu�

Nicole opowiedzia�a o wnioskach, jakie wyci�gn�a analizuj�c przebieg operacji Borzowa. Powiedzia�a, �e jej zdaniem algorytm kontrolny robota nie wstrzyma� operacji, poniewa� kto� wprowadzi� polecenie jej kontynuowania. Nie wspomnia�a o swoich podejrzeniach.

��To nie powinno by� trudne�� rzek� Wakefield z u�miechem.�� Musz� tylko znale�� miejsce w pami�ci, gdzie znajduj� si� dane o rozkazach. Nie rozumiem jednak, po co ta ca�a zabawa w detektywa. Dlaczego nie spytasz Janosa, jakie polecenia wprowadzi� przed operacj�?

��W�a�nie w tym problem�� powiedzia�a Nicole.�� Nikt nie przyznaje si� do wprowadzania jakichkolwiek polece� Gdy Rama zmieni� kurs, wydawa�o mi si�, �e widzia�am palce Janosa na urz�dzeniu steruj�cym. Ale on zaprzecza, a ja nie jestem tego ca�kiem pewna�

Wakefield zmarszczy� brwi.

��Wydaje mi si� ma�o prawdopodobne, �eby Janos m�g� przypadkowo wy��czy� system zabezpiecze�. �wiadczy�oby to o wadliwej konstrukcji ca�ego urz�dzenia��� Richard przerwa� i zamy�li� si�.�� No, w ka�dym razie nie musimy b��dzi� po omacku. Rozbudzi�a� moj� ciekawo�� i zajm� si� tym, gdy tylko�

��Uwaga, uwaga�� w g�o�niku rozleg� si� g�os Heilmanna.�� Prosz� wszystkich o natychmiastowe przybycie na zebranie w centrum naukowym. Mam dla was wa�ne wiadomo�ci. Wewn�trz Ramy zn�w pali si� �wiat�o.

Richard i Nicole wyszli na korytarz.

��Dzi�kuj� za pomoc�� powiedzia�a Nicole.

��Podzi�kuj, jak si� czego� dowiem�� u�miechn�� si� Richard.�� Ja lubi� obiecywa� Co s�dzisz o tej zabawie ze �wiat�em?

W sterowni na stole le�a� wielki arkusz papieru. Francesca podzieli�a go na rubryki i wype�nia�a je pod dyktando Browna.

��Nasze pierwotne plany nie by�y dostosowane do obecnej sytuacji�� m�wi� Brown do Taboriego i Wakefielda.�� By�yby przydatne jedynie wtedy, gdyby takie wydarzenia zosta�y przewidziane przez jedn� ze strategii rozwa�anych przed startem. Janos zbli�y� si� do monitora.

��Mo�e komputerem potraficie to zrobi� szybciej�� ci�gn�� Brown�� ale mnie �atwiej przychodzi robota na papierze.

Na ekranie pojawi� si� plan poszczeg�lnych misji Newtona; Janos zacz�� wprowadza� jakie� dane.

��Chwileczkꠗ powiedzia� w pewnej chwili Wakefield. Janos podni�s� wzrok znad klawiatury.�� Przecie� nie musimy nic planowa�. Tak czy owak, naszym nast�pnym zadaniem musi by� budowa bazy. A to zajmie nam co najmniej dwana�cie godzin. W tym przygotujemy plany dalszych misji.

��Richard ma racjꠗ wtr�ci�a Francesca.�� Usi�ujemy zrobi� wszystko naraz. Niech kadeci zako�cz� budow� obozu, a my popracujemy nad kolejnymi zadaniami.

��To niepraktyczne�� skrzywi� si� Brown.�� Wychowankowie akademii s� jedynymi lud�mi na pok�adzie, kt�rzy potrafi� trafnie oceni� czas potrzebny do wykonania prac in�ynieryjnych. Bez nich nic nie zdzia�amy.

��No to jeden z nas zostanie tutaj�� rzek� Janos, u�miechaj�c si� przebiegle.�� A na dole pomo�e wam O�Toole albo Heilmann.

P� godziny p�niej podj�to ostateczn� decyzj�. Nicole zn�w mia�a pozosta� na pok�adzie Newtona, przynajmniej do czasu uko�czenia prac in�ynieryjnych. Admira� Heilmann wraz z czw�rk� kosmicznych kadet�w mia� wej�� do Ramy, by z�o�y� pozosta�e pojazdy, uruchomi� przeno�ne stacje pomiarowe oraz stworzy� w�ze� komunikacyjny Beta w p�nocnej cz�ci Morza Cylindrycznego.

Richard Wakefield omawia� w�a�nie z zespo�em czekaj�ce ich zadania, gdy nagle milcz�cy dot�d Wilson zacz�� krzycze�:

��Kurwa ma�, to wszystko jest bez sensu! Nie mog� uwierzy�, �e to robicie!

Oczy wszystkich skierowa�y si� na niego.

��Cztery dni temu zgin�� cz�owiek�� m�wi� Wilson. Zosta� zabity najprawdopodobniej przez tego, kto kieruje tym olbrzymim statkiem. Ale my i tak weszli�my do �rodka. Potem �wiat�a to zapalaj� si�, to gasn�.�� Wilson rozejrza� si� po zebranych. Z czo�a sp�ywa�y mu stru�ki potu.�� A my co robimy? Jak wygl�da nasza odpowied� na ostrze�enie, jakim by�a �mier� Borzowa? Siedzimy grzecznie nad sto�em i skrobiemy co� o��wkiem, planuj�c dalsze badania. Czy nikt z was tego nie rozumie? Oni nas tu nie chc�. Chc�, �eby�my wr�cili na Ziemi�!

Zapad�a cisza.

Po d�u�szej chwili do Wilsona podszed� genera� O�Toole.

��Reggie�� powiedzia� cicho�� wszyscy jeste�my wstrz��ni�ci �mierci� Borzowa. Ale �aden z nas nie widzi zwi�zku pomi�dzy�

��No to jeste�cie �lepi, po prostu �lepi! Siedzia�em w tym cholernym helikopterze, kiedy zgas�y �wiat�a. By�o jasno jak w dzie� i nagle zrobi�o si� jak w grobie. To oni wy��czyli �wiat�a. Ale nikt z was nie zada� sobie trudu, �eby zastanowi� si�, dlaczego to zrobili! Co si� z wami dzieje? Jeste�cie zbyt inteligentni, �eby si� ba�?!

Wilson m�wi� przez d�u�sz� chwil�. Obsesyjnie powtarza�, �e Ramowie zaplanowali �mier� Borzowa, �e gasn�ce �wiat�a by�y kolejnym ostrze�eniem i je�eli natychmiast nie przerw� badania Ramy, czekaj� ich kolejne tragedie.

Genera� O�Toole przez ca�y czas sta� przy nim. Brown, Francesca i Nicole odbyli cich� rozmow� na boku. Po chwili Nicole podesz�a do Wilsona.

��Reggie�� powiedzia�a, przerywaj�c jego przem�wienie mo�e razem z genera�em O�Toole�em wyjdziemy st�d i porozmawiamy na osobno�ci?

Wilson spojrza� na ni� podejrzliwie.

��Ja z pani�? A niby dlaczego mia�bym gdziekolwiek i��? Pani nie by�a w Ramie, wi�c nie wie pani nawet, o czym m�wi�.�� Wilson zbli�y� si� do Wakefielda.�� Ale ty tam by�e�, Richard�� powiedzia�.�� Wiesz, jakiej technologii i inteligencji wymaga budowa tak ogromnego statku. Cz�owieku, my nic dla nich nie znaczymy! Jeste�my jak mr�wki, nie mamy �adnych szans!

��Zgadzam si� z tob�, Reggie�� rzek� Wakefield po chwili wahania.�� Przynajmniej co do por�wnania ich zdolno�ci in�ynieryjnych z naszymi. Ale nie mamy dowod�w, �e s� nastawieni do nas wrogo. Mo�e nasza obecno�� wcale ich nie interesuje. My�l�, �e sam fakt, �e jeszcze �yjemy, dowodzi�

��Patrzcie!�� krzykn�a nagle Irina Turgieniew.�� Sp�jrzcie na ekran!

Na du�ym ekranie w sterowni zastyg� szokuj�cy obraz. Olbrzymi stw�r przypomina� kraba. Mia� d�ugi tu��w podparty na sze�ciu nogach, z kt�rych ka�da sk�ada�a si� z trzech cz�on�w. Z przodu znajdowa�y si� szczypce oraz czu�ki zako�czone czym�, co na pierwszy rzut oka wygl�da�o jak ludzkie r�ce. W rzeczywisto�ci by�y wielofunkcyjnym narz�dziem, spe�niaj�cym w razie potrzeby rol� obc�g�w, szczypiec, a nawet �widra.

Oczy stworzenia by�y g��boko schowane i przypomina�y peryskopy. Ga�ki oczne by�y niebieskie, pozbawione jakiegokolwiek wyrazu.

Dane pod zdj�ciem �wiadczy�y, �e przed kilkoma minutami wykona�a je sonda znajduj�ca si� w odleg�o�ci pi�ciu kilometr�w od Morza Cylindrycznego. Zdj�cie obejmowa�o oko�o sze�ciu metr�w kwadratowych przestrzeni i zosta�o zrobione teleobiektywem.

��Mamy towarzystwo�� powiedzia� Janos Tabori. Pozostali kosmonauci w milczeniu wpatrywali si� w ekran.

��Uwa�aj�� powiedzia� Heilmann do Franceski.�� Nie mog� patrze�, jak si� tak wychylasz.

Francesca nogami trzyma�a si� fotela i stara�a si� wystawi� jak najdalej r�k� z kamer�. Kilka metr�w pod helikopterem maszerowa�a sz�stka biot�w. Wci�� sz�y w szyku tr�jk�tnym.

��Skieruj si� w stron� morza!�� krzykn�a Francesca do Yamanaki.�� One dojd� do brzegu i zawr�c�.

Helikopter skr�ci� w lewo i przelecia� nad p�kilometrowym wzg�rzem dziel�cym po�udniow� cz�� Ramy od Morza Cylindrycznego. Brzegi by�y tu dziesi�ciokrotnie wy�sze ni� na p�nocy. Dawid Brown spojrza� w d�. Dwa kilometry pod nimi rozci�ga�o si� zamarzni�te Morze Cylindryczne.

��Francesca, to, co robisz, jest niepowa�ne�� powiedzia� Brown.�� Przecie� kamera w helikopterze i tak wszystko sfilmuje.

��Moja ma inny teleobiektyw�� odpar�a Francesca.�� A poza tym zdj�cia z r�ki s� bardziej wiarygodne.

Yamanaka skierowa� helikopter w stron� brzegu. Bioty by�y teraz trzydzie�ci metr�w przed nimi. Pierwszy z nich dotar� do skraju urwiska, stan��, po czym nagle obr�ci� si� w prawo. Po chwili zn�w wykona� obr�t o dziewi��dziesi�t stopni i stan�� przodem do kierunku, z kt�rego przyszed�. Pozosta�a pi�tka wykona�a podobny manewr.

��Uda�o mi si� to sfilmowa栗 cieszy�a si� Francesca. A teraz ca�a naprz�d. Wydaje mi si�, �e zanim si� odwr�ci�, w jego niebieskich oczach pojawi� si� jaki� b�ysk.

Bioty oddala�y si� od wzg�rza z szybko�ci� dziesi�ciu kilometr�w na godzin�, pozostawiaj�c na piasku niezbyt g��bokie, lecz widoczne �lady. Sz�y r�wnolegle do tej trasy, kt�r� dotar�y do wzg�rza. Z g�ry wygl�da�o to jak ogr�d czy pole, na kt�rym ziemia zosta�a cz�ciowo zaorana.

��To si� zaczyna robi� nudne�� powiedzia�a po jakim� czasie Francesca i zarzuci�a Brownowi r�ce na szyj�.�� B�dziemy musieli si� inaczej rozerwa�.

��Przeczekajmy, a� zrobi� jeszcze jeden rz�d�� powiedzia� Brown staraj�c si� nie zwraca� uwagi na Francesk�, kt�ra �askota�a go w kark.�� Doktorze Takagishi?�� rzek� do mikrofonu.�� Co, pa�skim zdaniem, powinni�my teraz zrobi�?

Takagishi obserwowa� maszeruj�ce bioty na ekranie w sterowni Newtona.

��Uwa�am, �e jest rzecz� niezwykle wa�n�, aby�my przed pr�b� schwytania biota dowiedzieli si� czego� wi�cej o ich czujnikach. Dotychczas nie wykazywa�y �adnego zainteresowania d�wi�kiem i odleg�ymi naziemnymi obiektami. Mo�liwe, �e nawet nie zauwa�y�y naszej obecno�ci. Proponowa�bym wys�anie w ich kierunku ca�ego spektrum pola elektromagnetycznego i kalibracj� ich reakcji w poszczeg�lnych cz�stotliwo�ciach. Wtedy wiedzieliby�my�

��Ale to mo�e potrwa� kilka dni�� przerwa� Brown. W�tpi�, czy taka zmiana plan�w przynios�aby nam co� nowego�

��Gdyby�my uzyskali o nich wi�cej informacji�� nalega� Takagishi�� mogliby�my opracowa� procedur� �bezpiecznego schwytania biota�. Mo�liwe, �e dowiedzieliby�my si� czego� o�

��Nie s�dzꠗ warkn�� Brown ko�cz�c dyskusj�.�� Tabori!�� krzykn��.�� Jak tam wasze post�py z namiotami?

��Jeste�my prawie gotowi�� odpar� W�gier.�� Jeszcze p� godziny i sza�asiki b�d� gotowe. Ale potem nale�y mi si� drzemka.

��Najpierw co� zjemy�� wtr�ci�a Francesca.�� Nie mo�na spa� z pustym �o��dkiem.

��Co ugotujesz?�� dopytywa� si� Tabori.

��Osso buco alfa Rama.

��Do�栗 powiedzia� Brown do mikrofonu.�� O�Toole, czy mo�esz przej�� obs�ug� Newtona na kolejne dwana�cie godzin?

��Mog�.

��No to sprowad� nam tu na d� reszt� za�ogi. Ob�z ju� nied�ugo b�dzie gotowy. Zjemy lunch, a potem zapolujemy na bioty.

Kilkana�cie metr�w pod helikopterem sze�� biot�w kontynuowa�o sw�j niestrudzony marsz. Dotar�y do ska�; ca�a sz�stka zawr�ci�a i ruszy�a z powrotem.

Yamanaka pochyli� helikopter na bok i wzni�s� si� w g�r�. Lecieli teraz w stron� obozowiska Beta, po drugiej stronie Morza Cylindrycznego.

Oni mieli racj�, my�la�a Nicole. Obraz na monitorze jest niczym w por�wnaniu z rzeczywisto�ci��

Zje�d�a�a w d� na krzese�ku, by�a mniej wi�cej w po�owie drogi. Ju� kiedy� czu�a si� podobnie. By�a wtedy ma�� dziewczynk� i po raz pierwszy ujrza�a Wielki Kanion. Ale kanion jest dzie�em natury i powstawa� przez miliony lat. A Ram� kto� albo co��

Lina zatrzyma�a si� na moment. Znajduj�cy si� o kilometr ni�ej Takagishi zsiad� z krzese�ka, dojechawszy szcz�liwie na sam d�. Nicole nie widzia�a go, ale s�ysza�a w s�uchawkach jego rozmow� z Wilsonem.

��Pospiesz si�!�� krzycza� Wilson.�� Nie lubi� samotnie wisie� na drucie.

Nicole bardzo spodoba�a si� jazda �kolejk� linow��, jak w my�lach nazwa�a wind�.

Po chwili lina zn�w zatrzyma�a si� na chwil�, �eby Wilson m�g� wysi���.

Po dalszych kilku minutach Nicole wyra�nie widzia�a ju� doln� stacj� Alfa. Trudne do zidentyfikowania punkciki okaza�y si� roverami, sk�adem sprz�tu oraz grupk� kosmonaut�w.

Po kilku sekundach mog�a ju� rozr�ni� poszczeg�lne twarze.

��Winda nie stanie�� krzycza� do niej u�miechni�ty Wakefield�� tylko troch� zwolni. Odepnij pas; gdy dotkniesz pod�o�a, zacznij i�� do przodu, jak po ruchomych schodach.

Richard z�apa� j� w pasie i podni�s� z krzese�ka. Takagishi i Wilson siedzieli ju� na tylnym siedzeniu rovera.

��Witamy w Ramie�� rzek� Wakefield.�� W porz�dku, Tabori�� powiedzia� do mikrofonu.�� Jeste�my gotowi. Przechodzimy na nas�uch.

��Pospieszcie siꠗ us�yszeli w s�uchawkach g�os Taboriego.�� Bardzo trudno jest powstrzyma� si� od zjedzenia waszych kanapek. Richard, czy m�g�by� przywie�� skrzynk� z narz�dziami oznaczon� liter� C? Potrzebujemy troch� sprz�tu do zastawianiem side��

��W porz�dku�� powiedzia� Wakefield. Kilkoma susami dotar� do sk�adu. Po chwili wyszed� z powrotem, d�wigaj�c w r�kach ci�kie metalowe pud�o.

��Cholera jasna, Janos, co� ty tam wpakowa�?�� st�kn�� Wakefield.

W s�uchawkach rozleg� si� �miech Taboriego.

��Wszystko, co jest niezb�dne, by z�apa� biota. A nawet nieco wi�cej�

Wakefield wy��czy� nadajnik i wgramoli� si� z pud�em do rovera. Po chwili ruszyli w stron� Morza Cylindrycznego.

��Polowanie na biota jest najg�upsz� rzecz�, jak� mogli�cie wymy�li栗 m�wi� w�ciek�y Reggie Wilson.�� Przecie� kto� mo�e zosta� ranny.

Pasa�erowie rovera milczeli. Po ich prawej stronie wida� by�o Londyn.

��Jak si� czujesz, bior�c udzia� w drugiej misji?�� rzuci� Wilson nie adresuj�c swojego pytania do �adnej konkretnej osoby.

Po d�u�szej chwili milczenia Takagishi obr�ci� si� za siebie.

��Wybaczy pan, panie Wilson: czy m�wi pan do mnie?

��Oczywi�cie, �e do pana.�� Wilson skin�� g�ow�.�� Czy nikt panu nie powiedzia�, �e jest pan naszym naukowcem numer dwa? Widocznie nie� Ale nie nale�y si� temu dziwi�. Ja na przyk�ad ju� na Ziemi wiedzia�em, �e jestem dziennikarzem numer dwa�

��Reggie, nie wydaje mi siꅠ� zacz�a Nicole.

��Droga pani doktor�� przerwa� jej Wilson�� mo�liwe, �e b�dzie pani jedynym cz�onkiem trzeciej misji. S�ysza�em, jak nasi dzielni przyw�dcy Brown i Heilmann rozprawiali o pani. Chc�, aby przez ca�y czas przebywa�a pani na pok�adzie Newtona. Ale poniewa� pani wiedza mo�e okaza� si� niezb�dna�

��Do�栗 przerwa� mu Wakefield. W jego g�osie by�a nuta gro�by.�� Przesta� by� taki opryskliwy.

Zaleg�a cisza.

��Wiesz co, Wilson�� odezwa� si� po chwili Wakefield tonem nieco bardziej pojednawczym�� o ile pami�tam, lubisz wy�cigi samochodowe. Mo�e chcia�by� poprowadzi� rovera?

Ju� po chwili Reggie Wilson siedzia� za kierownic� i �mia� si� g�o�no, bior�c ostry zakr�t. Na tylnym siedzeniu des Jardins i Takagishi podskakiwali jak pi�ki.

Nicole uwa�nie obserwowa�a Wilsona. Znowu zachowuje si� dziwnie, my�la�a. To ju� trzeci raz w ci�gu dw�ch dni. Stara�a si� przypomnie�, kiedy bada�a go po raz ostatni. Nie robi�am tego od �mierci Borzowa. Kadet�w sprawdza�am dwukrotnie� Wszystko przez to, �e za bardzo by�am zaj�ta Borzowem� Postanowi�a, �e gdy tylko dotrze do stacji Beta, dokona gruntownego badania wszystkich cz�onk�w za�ogi.

��Panie profesorze, chcia�bym zada� panu jedno pytanie zwr�ci� si� Wakefield do Takagishiego, gdy tylko Wilson przesta� jecha� zygzakami.�� Czy domy�la si� pan, czym by� ten dziwny d�wi�k? A mo�e doktor Brown przekona� pana, �e by�a to zbiorowa halucynacja s�uchowa?

Takagishi przecz�co pokr�ci� g�ow�.

��Powiedzia�em panu wtedy, �e ten nieznany d�wi�k� powiedzia� japo�ski uczony patrz�c w dal, gdzie sektory R�wniny �rodkowej ci�gn�y si� a� po horyzont.�� Ten statek jest inny, jestem tego pewien. Prostok�ty na po�udniu tworz� zupe�nie inny wz�r i nie si�gaj� brzeg�w Morza Cylindrycznego. �wiat�a gas�y i zapala�y si�, jeszcze zanim morze si� roztopi�o. I gasn� nagle, a nie stopniowo, jak opisa�a to za�oga Nortona. Bioty�� kraby pojawiaj� si� w stadach, a nie samotnie��� Brown twierdzi, �e te r�nice s� nieistotne�� ci�gn�� po chwili�� ale mnie si� wydaje, �e one co� znacz�. Mo�liwe, �e doktor Brown si� myli� powiedzia� cicho.

��Mo�liwe te��� wtr�ci� z gorycz� Wilson�� �e jest ostatnim skurwysynem.

Doda� gazu i rozp�dzi� rovera do maksymalnej szybko�ci.�� Halo, ob�z Beta, przyjechali�my!

Nicole zjad�a kaczk�, broku�y i puree ziemniaczane. Pozostali kosmonauci wci�� siedzieli za sto�em i jedli. Przy wej�ciu znajdowa� si� monitor, ukazuj�cy obraz z kamery �ledz�cej bioty. Kraby maszerowa�y w nie zmienionym szyku.

��A co b�dzie, jak sko�cz�?�� spyta� Wakefield, spogl�daj�c na przytwierdzon� do tablicy map�.

��Ostatnim razem posz�y �drog�� mi�dzy polami�� sektorami i znalaz�y jak�� dziurꠗ odpowiedzia�a Francesca z drugiego ko�ca sto�u�� do kt�rej wyrzuci�y �mieci. W ostatnim sektorze niczego nie znalaz�y, wi�c nie wiadomo, co zrobi�.

��Czy wszyscy s� zdania, �e te bioty to ��mieciarze�?

��Na to wygl�da�� rzek� Brown.�� Podobnego biota, tyle �e samotnego, spotka� Jimmy Pak z ekipy Nortona. Oni tak�e doszli do takiego wniosku.

��Nasze rozumowanie nie jest obiektywne�� wtr�ci� Takagishi.�� Doktor Brown sam m�wi�, �e nie uwa�a za prawdopodobne, aby ludzki umys� by� w stanie zrozumie�, czym jest Rama. I dlatego nasza rozmowa przypomina mi hinduskie przys�owie o �lepcach, kt�rzy napotkali s�onia. Ka�dy z nich dotkn�� go w innym miejscu, ka�dy opisa� go inaczej� i wszyscy mieli racj�.

��Wi�c nasze kraby nie s� pracownikami Rama�skiego Wydzia�u Gospodarki Komunalnej?�� spyta� Tabori.

��Tego nie powiedzia�em�� odpar� Takagishi.�� Chodzi mi o to, �e bardzo szybko doszli�cie do wniosku, �e ta sz�stka biot�w nie zajmuje si� niczym innym poza zbieraniem �mieci. Nie mamy dostatecznych dowod�w na poparcie takiej hipotezy.

��Czasem konieczna jest ekstrapolacja�� rzek� Browna nawet spekulacja oparta na dost�pnych danych. Sam pan wie, �e ca�a nauka opiera si� na wysokim prawdopodobie�stwie, nigdy na pewno�ci.

��Zanim na dobre ugrz�niemy w dyskusji o metodologii nauk, chcia�bym co� zaproponowa栗 wtr�ci� Janos z u�miechem.�� W�a�ciwie jest to pomys� Richarda, ale ja przerobi�em go na gr�. Chodzi o �wiat�a. Od naszego pojawienia si� w krainie Ramy�� zacz���� trzykrotnie zmieni�o si� o�wietlenie wn�trza statku.

��Eee��� wyrazi� niezadowolenie Wakefield.

��Daj mi sko�czy栗 roze�mia� si� Janos.�� �wiat�a najpierw zapali�y si�, potem zgas�y, a teraz zap�on�y znowu. Proponuj�, �eby�my z�o�yli si� po dwadzie�cia marek. Ka�dy napisze swoj� �prognoz� dotycz�c� �wiate�, a ten, kto zrobi to najlepiej, zgarnie ca�� pul�.

��A kto wyda werdykt?�� sennym g�osem spyta� Reggie Wilson. W ci�gu ostatniej godziny bez przerwy ziewa�.�� Pomimo to, �e zgromadzi�y si� tu najlepsze m�zgi, w�tpi�, czy ktokolwiek z nas zdo�a� zrozumie� Ram�. Osobi�cie uwa�am, �e �wiat�a zapalaj� si� i gasn� w spos�b chaotyczny i nie ma w tym �adnego g��bszego znaczenia.

��Napiszcie, co my�licie, a potem wy�lemy to genera�owi O�Toole. Richard i ja zgodzili�my si� by� s�dziami. Gdy nasza wyprawa dobiegnie ko�ca, por�wnamy to, co napisali�cie, a szcz�liwy zwyci�zca b�dzie m�g� postawi� komu� dobry obiad.

Doktor David Brown wsta� od sto�u.

��Sko�czy�e�, Tabori?�� spyta� lodowatym tonem.�� Je�eli tak�� doda� nie czekaj�c na odpowied��� to mo�e posprz�tamy po jedzeniu i we�miemy si� do roboty.

��Dobrze, ju� dobrze�� mrukn�� Janos.�� Chcia�em tylko jako� roz�adowa� atmosfer�

Brown odwr�ci� si� na pi�cie i wyszed�.

��O co mu chodzi?�� zapyta� Richard, patrz�c na Francesk�.

��My�l�, �e boi si� tego polowania�� odpar�a.�� Od rana jest w z�ym humorze. Ma poczucie, �e ca�a odpowiedzialno�� spoczywa na nim�

��A mo�e po prostu jest durniem?�� mrukn�� Wilson. Id� si� zdrzemn��.

Wilson wyszed�. Nicole przypomnia�a sobie, �e mia�a wszystkich zbada�. Nie by�o to trudne. Wystarczy�o na minut� zbli�y� si� do ka�dego z kosmonaut�w ze skanerem, kt�ry automatycznie odczytywa� wszystkie informacje. Je�eli �aden z kana��w nie zawiadamia� o niebezpiecze�stwie, wszystko by�o w porz�dku.

Kosmonauci okazali si� zdrowi, w��cznie z Takagishun.

��Znakomicie�� u�miechn�a si� do niego Nicole i wysz�a na zewn�trz, �eby poszuka� Browna i Wilsona.

Namiot Browna znajdowa� si� na samym ko�cu obozowiska. Wszystkie namioty by�y jednakowe i przypomina�y wysokie, w�skie czapeczki. Nicole pomy�la�a, �e tak w�a�nie wygl�daj� india�skie wigwamy.

David Brown siedzia� na ziemi i trzyma� na kolanach przeno�ny komputer. Na ekranie wy�wietlony by� jeden z rozdzia��w ksi��ki Takagishiego Atlas Ramy.

��Doktorze Brown, czy mo�na?�� spyta�a Nicole.

��O co chodzi?�� Brown nie stara� si� ukry� rozdra�nienia.

��Musz� sprawdzi� pa�skie dane biometryczne�� powiedzia�a Nicole.�� Nie bada�am pana od pierwszej misji.

Brown spojrza� na ni� z niech�ci�, ale Nicole nie da�a za wygran�. Amerykanin wzruszy� ramionami i wy��czy� komputer. Nicole ukl�kn�a przy nim i w��czy�a skaner.

��W magazynie s� krzese�ka�� powiedzia�a.

Brown milcza�.

Dlaczego jest taki niegrzeczny?�� zastanawia�a si�. Z powodu raportu, jaki napisa�am o nim i o Wilsonie? Nie. Chyba dlatego, �e nie jestem uleg�a�

��W ci�gu ostatnich siedemdziesi�ciu dw�ch godzin mia� pan podwy�szone ci�nienie�� powiedzia�a Nicole beznami�tnym g�osem.�� Najprawdopodobniej jest to wynik d�ugotrwa�ego stresu.

Brown spojrza� na Nicole. Potem popatrzy� na wykres.

��Krzywa przedstawia ci�nienie, kt�re przekroczy�o granice tolerancji. Pojedyncze skoki s� dopuszczalne, ale to, co tu widz�, mo�e by� niebezpieczne.

��Mia�em ostatnio du�o roboty�� mrukn�� Brown.

Nicole sprawdza�a dane z innych czujnik�w, kt�re r�wnie� wykaza�y warto�ci krytyczne.

��Jaki jest najczarniejszy scenariusz?�� spyta�. Nicole spojrza�a mu w oczy.

��Zawa��� powiedzia�a.

Brown gwizdn��.

��Czy mo�na na to co� poradzi�?

��Po pierwsze, musi pan wi�cej spa�. Widz�, �e od �mierci Borzowa spa� pan zaledwie jedena�cie godzin. Dlaczego nie powiedzia� mi pan o swoich k�opotach ze snem?

��My�la�em, �e to z podniecenia. Za�y�em proszki nasenne, ale bez rezultatu.

Nicole zmarszczy�a brwi.

��Nie przypominam sobie, �ebym dawa�a panu jakiekolwiek lekarstwa.

Brown u�miechn�� si�.

��Cholera, zapomnia�em pani powiedzie�. Dosta�em je od Franceski.

��Kiedy to by�o?�� spyta�a Nicole. Nacisn�a kilka klawiszy i na ekranie skanera pojawi� si� inny wykres.

��Nie jestem pewien�� powiedzia� Brown po chwili wahania.�� Chyba�

��Mam�� powiedzia�a Nicole.�� Poznaj� po analizie chemicznej. To by�o trzeciego marca, w pierwszym dniu po �mierci Borzowa. Wtedy pan i Heilmann podzielili�cie si� dow�dztwem. Wygl�da na to, �e za�y� pan jedn� tabletk� medivilu.

��I tego wszystkiego dowiedzia�a si� pani z danych biometrycznych?

��No, nie ca�kiem�� u�miechn�a si� Nicole.�� Interpretacja wynik�w nie jest spraw� jednoznaczn�. Sam pan powiedzia� w czasie lunchu, �e ekstrapolacja i spekulacja s� czasami konieczne�

Na chwil� ich spojrzenia spotka�y si�. Czy�by on si� mnie ba��� zastanawia�a si� potem Nicole. Brown spu�ci� wzrok.

��Dzi�kuj� pani�� powiedzia�.�� Dzi�kuj� za ostrze�enie. Postaram si� wi�cej odpoczywa� i przepraszam, �e nie powiedzia�em pani o �rodku nasennym.

Nicole wysz�a z namiotu. Zastanawia�a si�, dlaczego Brown tak bardzo si� zaniepokoi�. Co� tu jest nie tak� my�la�a.

Chrapanie Wilsona us�ysza�a, jeszcze zanim wesz�a do jego namiotu. Po chwili wahania zdecydowa�a, �e zbada Reggie�ego, gdy si� obudzi. Wr�ci�a do siebie i prawie natychmiast zasn�a.�� Nicole, Nicole des Jardins�� us�ysza�a nad sob� czyj� g�os. To ja, Francesca. Musz� ci co� powiedzie�.

Nicole powoli otworzy�a oczy. W�oszka u�miecha�a si� do niej najbardziej niewinnym z ca�ej gamy u�miech�w, kt�re Nicole zd��y�a ju� pozna�.

��W�a�nie rozmawia�am z Davidem�� zacz�a Francesca kt�ry opowiedzia� mi o waszej rozmowie.�� Nicole ziewn�a. Jestem bardzo zmartwiona jego nadci�nieniem. Chcia�am ci� przeprosi�, �e nie powiedzia�am ci o proszku nasennym, kt�ry da�am mu kilka dni temu.�� Francesca m�wi�a bardzo szybko. Nicole niewiele z tego rozumia�a, tym bardziej �e jeszcze przed chwil� �ni�o jej si�, �e jest w rodzinnym domu w Beauvois.

��Czy mog�aby� poczeka� chwil�? Zaraz si� obudzꠗ powiedzia�a.�� Czy przysz�a� tu tylko po to, aby opowiada� mi o proszkach nasennych Browna? Przecie� o tym wiem.

��Owszem�� u�miechn�a si� Francesca�� ale to nie wszystko. O Wilsonie te� zapomnia�am ci powiedzie�.

Nicole potrz�sn�a g�ow�.

��Zaraz, zaraz, nic z tego nie rozumiem. Co Reggie Wilson ma do tego?

Francesca zawaha�a si� na moment.

��W�a�nie�� powiedzia�a.�� Nie bada�a� go dzisiaj?

Nicole zn�w potrz�sn�a g�ow�.

��Ju� spa��� powiedzia�a.�� Chcia�am go zbada� przed zebraniem, mniej wi�cej za godzin�.

Francesca by�a zbita z tropu.

��Widzisz�� zacz�a niepewnie�� kiedy David powiedzia� mi o swoim badaniu��� urwa�a, �eby zebra� my�li. Nicole cierpliwie czeka�a.�� Jaki� tydzie� temu Reggie zacz�� si� skar�y� na b�le g�owy�� m�wi�a Francesca.�� Jeste�my dobrymi przyjaci�mi, a Reggie wiedzia�, �e po tych reporta�ach o narkotykach znam si� troch� na r�nych lekarstwach. Poprosi� mnie, �ebym da�a mu co� od b�lu g�owy. Najpierw odm�wi�am, ale on bardzo nalega�, wi�c w ko�cu da�am mu nubitrol.

Nicole zmarszczy�a brwi.

��To �rodek o bardzo silnym dzia�aniu, nie podaje si� go przy b�lach g�owy�� powiedzia�a.�� Niekt�rzy lekarze s� zdania, �e w og�le nie nale�y go stosowa�

��M�wi�am mu to�� odpar�a Francesca.�� Ale on nie chcia� ust�pi�. Przecie� wiesz, jaki jest uparty.

��Ile mu da�a�?

��W sumie osiem tabletek, czyli dwie�cie miligram�w.

��No to nie ma si� co dziwi�, �e si� tak dziwnie zachowywa���� powiedzia�a Nicole si�gaj�c po przeno�ny komputer. W��czy�a go i wyszuka�a w bazie danych nubitrol.�� Du�o si� z tego nie dowiem�� westchn�a po chwili.�� Poprosz� O�Toole�a, �eby przes�a� mi elektroniczn� encyklopedi� medycyny. O ile dobrze pami�tam, w �rodowisku lekarzy istnia�y sprzeczne opinie co do dzia�ania tego preparatu. Podobno utrzymuje si� w organizmie przez wiele tygodni.

��Nic o tym nie wiem�� odpar�a szybko Francesca, zagl�daj�c Nicole przez rami�. Nicole zacz�a robi� jej wym�wki, ale po chwili zamilk�a. Bez mojej wiedzy da�a� proszki Brownowi i Wilsonowi, my�la�a. Przypomnia�a sobie, �e kilka godzin przed �mierci� Borzowa Francesca poda�a mu szklank� wina. Przeszed� j� zimny dreszcz. Czy nale�a�o wierzy� intuicji? Zimnym wzrokiem spojrza�a Francesce w oczy.

��Teraz, kiedy ju� sama przyzna�a�, �e bawi�a� si� w lekarza Browna i Wilsona, chcia�abym si� dowiedzie�, czy jest jeszcze co�, co masz mi do powiedzenia?

��O co chodzi?�� spyta�a Francesca ze zdziwieniem.�� Czy innym cz�onkom za�ogi tak�e dawa�a� lekarstwa? Francesca zawaha�a si� i zblad�a.

��Nie, oczywi�cie, �e nie�� odpowiedzia�a po chwili.

Helikopter powoli opu�ci� rovera na ziemi�.

��Ile jeszcze?�� spyta� Tabori przez radio.

��Jakie� dziesi�� metr�w�� odpar� Wakefield stoj�cy nieca�e sto metr�w od po�udniowego brzegu Morza Cylindrycznego. Rover wisia� na d�ugich linach.�� Opuszczaj ostro�nie. Zawieszenie jest mocne, ale elektronika mo�e tego nie wytrzyma�.

Hiro Yamanaka uruchomi� algorytm przeznaczony do manewr�w o najwy�szej precyzji, a Janos w��czy� silnik, kt�ry centymetr po centymetrze odwija� liny.

��Ju�!�� krzykn�� Wakefield.�� Stoi na tylnych ko�ach. Przednie dzieli od pod�o�a nie wi�cej ni� metr.

Francesca Sabatini podbieg�a do rovera, aby uwieczni� ten historyczny moment. Pi��dziesi�t metr�w dalej, w pobli�u obozowiska, pozostali kosmonauci przygotowywali si� do polowania. Przy drugim helikopterze Irina Turgieniew sprawdza�a mocowanie lin pu�apki. David Brown rozmawia� przez radio z admira�em Heilmannem, kt�ry znajdowa� si� w obozie Beta. Dyskutowali o szczeg�ach polowania na biota. Wilson, Takagishi i des Jardins przygl�dali si� �l�dowaniu� rovera.

��Teraz ju� wiecie, kto tu naprawd� dowodzi�� m�wi� Reggie Wilson do swoich towarzyszy, wskazuj�c palcem na Browna.�� Wprawdzie polowanie pachnie mi wojskiem, ale kontrol� nad ca�� operacj� sprawuje nasz ukochany naukowiec. Natomiast pan genera� zaj�� niezwykle odpowiedzialne stanowisko: przy telefonie�� rzek� Wilson i splun��.�� Bo�e, czy aby mamy do�� sprz�tu? Dwa helikoptery, rover, trzy r�ne pu�apki, nie m�wi�c o tych wszystkich pud�ach z elektronik�. Biedne bioty s� bez szans�

Doktor Takagishi uruchomi� laserowy dalmierz. Szybko odnalaz� cel. Bioty by�y oddalone o nieca�e p� kilometra; zn�w zbli�a�y si� do urwiska.

��Zgromadzili�my tyle sprz�tu dlatego, �e nie wiemy, co si� stanie�� rzek� cicho Japo�czyk.�� �aden z nas nie mo�e tego przewidzie�

��Zobaczymy, co b�dzie, jak zgasn� �wiat�a!�� za�mia� si� Wilson.

��Jeste�my na to przygotowani�� rzeki Brown, zbli�aj�c si� do nich.�� Rozpylili�my nad krabami proszek fluorescencyjny, kt�ry przynajmniej cz�ciowo przywar� do ich pancerzy. Mamy tak�e flary. Gdy ty narzeka�e� na d�ugo�� naszych zebra�, w�a�nie o tym rozmawiali�my�� doda�, patrz�c na swojego rodaka z nieukrywan� niech�ci�.�� Wiesz, Wilson, gdyby� tylko�

��Uwaga, uwaga�� rozleg� si� w s�uchawkach g�os Heilmanna.�� Mam dla was wa�ne wiadomo�ci. O�Toole poinformowa� mnie w�a�nie, �e sie� telewizyjna INN b�dzie na �ywo transmitowa� nasze polowanie. Zaczynaj� za dwadzie�cia minut.

��To dobrze�� rzek� Brown.�� Nied�ugo powinni�my by� gotowi. O, Wakefield jedzie do nas roverem.�� Brown spojrza� na zegarek.�� Bioty zawr�c� za kilka sekund. Otto, czy w dalszym ci�gu nie zgadzasz si� na schwytanie kraba, kt�ry idzie w szyku jako pierwszy?

��Nie, nie zgadzam si�. To zbyt ryzykowne. Z naszych obserwacji wynika, �e jego konstrukcja jest bardziej z�o�ona ni� pozosta�ych biot�w. Wi�c po co ryzykowa�? Ka�dy biot jest dla nas na wag� z�ota. Trzeba tylko uwa�a�, �eby go nie uszkodzi�. Mo�emy zaj�� si� �przyw�dc��, gdy z�apiemy ju� cho� jednego Biota �ni�szego stopniem�.

��No to chyba przegra�em, bo doktor Takagishi, genera� O�Toole i Tabori podzielaj� twoje zdanie. W takim razie zastosujemy plan B. Naszym celem b�dzie biot numer cztery, ten z ty�u, z prawej strony.

Rover z Wakefieldem i Francesk� dotarl do obozu prawie r�wnocze�nie z helikopterem.

��Dobra robota.�� Brown pochwali� wyskakuj�cych z helikoptera Taboriego i Yamanak�.�� Odpocznij troch�, Janos, a potem sprawd�, czy sie� Iriny Turgieniew jest sprawna. Chc�, �eby�cie wystartowali w ci�gu pi�ciu minut. A teraz�� rzek� zwracaj�c si� do pozosta�ych kosmonaut�w�� Wilson, Takagishi i des Jardins pojad� roverem z Wakefieldem, a Francesca, Hiro i ja polecimy helikopterem.

Nicole ruszy�a do rovera, ale Francesca zagrodzi�a jej drog�.

��Umiesz si� tym pos�ugiwa�?�� spyta�a, podaj�c jej miniaturow� kamer�.

��Trochꠗ odpowiedzia�a Nicole przygl�daj�c si� kamee.�� Po raz ostatni robi�am co� takiego jedena�cie lat temu. Nagrywa�am operacj� m�zgu przeprowadzan� przez doktora Delona. My�l�, �e�

��Bo mog�aby� mi pom�c�� przerwa�a jej Francesca. Przepraszam, �e nie spyta�am wcze�niej, ale� No, mniejsza z tym. W ka�dym razie przyda�aby mi si� te� kamera na ziemi; zw�aszcza �e INN b�dzie nas transmitowa� na �ywo. Nie prosz� o wiele, ale nikt inny nie m�g�by�

��A Reggie?�� spyta�a Nicole.�� Przecie� jest dziennikarzem.

��On mi nie pomo�e�� szybko odpowiedzia�a Francesca.

��Francesca, chod� do helikoptera!�� zawo�a� Brown.

��Bardzo prosz�! Zrobisz to dla mnie, Nicole? Czy mam poprosi� kogo� innego?

Wla�ciwie dlaczego nie, pomy�la�a Nicole. Przecie� nie mam nic innego do roboty�

��Dobrze�� zgodzi�a si�.

��Pi�knie dzi�kuj�!�� krzykn�a Francesca. Wcisn�a jej do r�ki kamer� i pobieg�a do helikoptera.

��No, no�� rzek� Reggie Wilson, widz�c Nicole zbli�aj�c� si� do rovera.�� Widz�, �e nasza pani doktor zosta�a zatrudniona przez dziennikark� numer jeden. Mam nadziej�, �e pani doktor dostanie za to chocia� minimaln� stawk�

��Nie b�d� taki ponury, Reggie�� powiedzia�a Nicole. Nic si� nie stanie, jak jej troch� pomog�. I tak nie mam nic do roboty.

Wakefield ruszy� i skierowa� rovera w stron� biot�w. W nieca�e trzy minuty dotarli w ich pobli�e. Nad nimi kr��y�y dwa helikoptery. Wilson mrukn��, �e przypominaj� mu natr�tne muchy.

��Co w�a�ciwie mam robi�?�� powiedzia�a do mikrofonu Nicole.

��Staraj si� filmowa� je z boku�� us�ysza�a w s�uchawkach g�os Franceski.�� Najwa�niejszy b�dzie moment, kiedy Janos zastawi sid�a.

��Jeste�my gotowi�� odezwa� si� po kilku sekundach Tabori.�� Powiedzcie tylko, kiedy zacz��.

��Czy transmisja ju� si� rozpocz�a?�� spyta� Brown. Francesca skin�a g�ow�.�� No to zaczynajmy.

Z jednego z helikopter�w wysun�a si� lina zako�czona czym�, co przypomina�o odwr�cony kosz na �mieci.

��Janos spr�buje wycelowa� tym w biota�� powiedzia� Wakefield do Nicole.�� Potem zaci�gnie sie� od spodu i podniesie go. Po powrocie do obozu Beta zamkniemy go w klatce.

��A teraz zobaczymy, jak to wygl�da z do�u.�� Nicole us�ysza�a w s�uchawkach g�os Franceski.

Rover zr�wna� si� z biotami. Nicole wyskoczy�a z rovera i nie przestaj�c filmowa�, szybkim krokiem ruszy�a w ich kierunku. Pocz�tkowo przestraszy�y j� rozmiary krab�w. Metaliczna �uska odbija�a �wiat�o niczym paryskie wie�owce. Bioty znajdowa�y si� teraz w odleg�o�ci niespe�na dw�ch metr�w. Kamera by�a wyposa�ona w automatyczne ustawianie ostro�ci, wi�c filmowanie nie sprawia�o Nicole wi�kszych trudno�ci.

��Nie wyprzedzaj ich�� ostrzeg� j� Takagishi. Ale Nicole by�a ostro�na. Dobrze zapami�ta�a, co bioty uczyni�y z ha�d� metalicznych odpad�w.

��Robisz �wietne zdj�cia�� pochwali�a j� Francesca. Spr�buj sfilmowa� pierwszego biota i pozw�l, �eby przemaszerowa�y obok kamery. Znakomicie. Teraz rozumiem, po co wzi�li�my ze sob� mistrzyni� olimpijsk�.

Przy pierwszych dw�ch podej�ciach Janos nie trafi�. Ale za trzecim razem uda�o mu si� wspaniale. Sie� owin�a si� wok� biota.

Nicole bieg�a od kilku minut i by�a ju� nieco zm�czona.

��A teraz�� powiedzia�a Francesca z helikoptera�� filmuj go. Zbli� si� do niego na tyle, na ile mo�esz.

Odleg�o�� dziel�ca Nicole od schwytanego biota zmala�a do jednego metra. Gdybym znalaz�a si� na ich drodze, my�la�a Nicole, zrobi�yby ze mnie miazg�.

��Ju�!�� krzykn�� Janos, zacie�niaj�c liny. Biot zosta� omotany w sie� i zacz�� si� unosi� w g�r�. Potem wszystko nast�pi�o bardzo szybko. Uwi�ziony biot wysun�� no�yce i zacz�� b�yskawicznie przecina� sie�. Pozosta�a pi�tka biot�w zatrzyma�a si� i mniej wi�cej przez sekund� trwa�a w bezruchu. Potem nagle wszystkie rzuci�y si� z no�ycami na siatk�. Cho� by�a zrobiona z metalu, bez trudu da�y sobie z ni� rad� i w niespe�na pi�� sekund uwolni�y swojego towarzysza.

Pomimo gwa�townego bicia serca i ogarniaj�cego j� strachu Nicole nie przestawa�a filmowa�. Pierwszy biot upad� na ziemi�. Pozosta�a pi�tka otoczy�a go ciasnym ko�em. Ka�dy z nich zahaczy� jedn� ko�czyn� o nog� s�siada. Nowa formacja by�a gotowa w ci�gu kilku sekund. Potem znieruchomia�y.

Pierwsza odezwa�a si� Francesca.

��To fantastyczne!�� wykrzykn�a.�� Jestem pewna, �e wszystkim ludziom na Ziemi w�osy stan�y na g�owie!

Nicole poczu�a, �e stoi przy niej Richard.

��Nic ci si� nie sta�o?�� spyta�.

��Chyba nie�� odpowiedzia�a. Wci�� jeszcze mia�a mi�kkie kolana. Spojrza�a na bioty, kt�re nadal trwa�y w bezruchu.

��Niez�a trz�dka�� rzek� Wilson, spogl�daj�c na nie z rovera.�� Siedem zero dla biot�w.

��Je�eli jeste� pewien, �e nie grozi wam �adne niebezpiecze�stwo, to mo�ecie spr�bowa� jeszcze raz�� m�wi� przez radio Heilmann.�� Ale osobi�cie uwa�am, �e to nierozs�dnie. One najwidoczniej maj� jaki� system porozumiewania si�. I nie wydaje mi si�, �eby chcia�y da� si� z�apa�

��Ale� Otto, przecie� zrobimy dok�adnie to samo, co za pierwszym razem, tylko lepiej�� m�wi� Brown.�� Tym razem liny oplot� si� dok�adnie wok� pancerza; inne bioty nie b�d� mia�y �adnych szans.

��Admirale Heilmann, tu m�wi Takagishi�� nagle odezwa� si� Japo�czyk.�� Wyra�am sw�j stanowczy sprzeciw wobec dalszych pr�b. Przed chwil� mieli�my okazj� przekona� si�, jak ma�o wiemy o tych istotach. Zgadzam si� z Wakefieldem, kt�ry jest zdania, �e pierwsza pr�ba schwytania uruchomi�a mechanizm samoobrony. Nie wiemy, co nas czeka przy kolejnej.

��Wszyscy zdajemy sobie z tego spraw�, doktorze Takagishi�� rzek� Brown, zanim Heilmann zd��y� si� odezwa�.�� Ale s� sprawy, kt�rych nie nale�y lekcewa�y�. Po pierwsze, jak zauwa�y�a Francesca, ogl�da nas ca�a Ziemia. S�yszeli�cie, co Jean�� Claude Revoir powiedzia� dwadzie�cia minut temu: zrobili�my dla podboju kosmosu wi�cej ni� radzieccy i ameryka�scy pionierzy w dwudziestym wieku. To zobowi�zuje. Poza tym, je�eli z ca�ym sprz�tem wr�cimy teraz do obozu Beta, stracimy mn�stwo czasu. Wreszcie: nie istnieje �adne bezpo�rednie zagro�enie. Dlaczego pa�skie prognozy s� tak pesymistyczne? Przed chwil� byli�my po prostu �wiadkami uruchomienia systemu samoobrony biot�w.

��Panie profesorze Brown, niech pan sobie wyobrazi mo�liwo�ci technologiczne istot, kt�re zbudowa�y ten statek. I niech pan pomy�li, �e to, co usi�ujemy zrobi�, przez istoty czy urz�dzenia, kt�re kieruj� tym statkiem, mo�e zosta� odczytane jako� wrogie. Mo�liwe, �e naszym zachowaniem skazujemy na �mier� nie tylko siebie, ale tak�e innych ludzi�

��Bzdury!�� wrzasn�� Brown.�� Jak w og�le mo�na mnie oskar�a� o brak rozs�dku?! To, co pan m�wi, jest absurdalne. Wszystkie zgromadzone przez nas dowody potwierdzaj�, �e ten Rama nie r�ni si� od swojego poprzednika i nie interesuje go nasza obecno��. To, �e kilka robot�w broni swojego koleg� przed schwytaniem, nie ma �adnego g��bszego znaczenia poza tym, �e zosta�y tak zaprogramowane. My�l�, �e nie warto teraz o tym dyskutowa�, Otto. Je�eli si� nie sprzeciwisz, zaraz schwytamy biota�

Zapad�a cisza. Po chwili odezwa� si� Heilmann:

��Dobrze, David, z�apcie go. Ale nie r�bcie nic ryzykownego.

��Czy naprawd� jeste�my w niebezpiecze�stwie?�� Yamanaka pyta� swojego rodaka, podczas gdy Brown, Tabori i Wakeiield omawiali taktyk�. Yamanaka wpatrywa� si� w wysokie budowle na horyzoncie; by� mo�e po raz pierwszy zda� sobie spraw� z niebezpiecze�stwa.

��Mo�e i nie�� odpar� Takagishi.�� Ale szale�stwem jest podejmowa� takie�

��Szale�stwo to �wietne okre�lenie�� wtr�ci� Wilson. I tylko my dwaj zdajemy sobie z tego spraw�. Osobi�cie uwa�am, �e te cholerne kraby urazi�y dum� wielkiego doktora Browna i st�d ten pojedynek� My�my po prostu zwariowali�� ci�gn��.�� Zostali�my ostrze�eni o gro��cym nam niebezpiecze�stwie, ale nie zwracamy na to uwagi i ignorujemy ich ostrze�enia�

Nicole odwr�ci�a g�ow� i spojrza�a w stron� Browna, Taboriego i Wakefielda. Janos i Richard byli podnieceni; polowanie na bioty najwyra�niej sprawia�o im przyjemno��. Zastanawia�a si�, czy Rama rzeczywi�cie chcia� ich ostrzec. To bzdury, mimowolnie powt�rzy�a s�owa Browna. Ale czy na pewno? Przypomnia�a sobie obraz krab�w niszcz�cych metalow� sie� i przeszed� j� zimny dreszcz. Obejrza�a si� za siebie. Przez lornetk� spojrza�a na oddalone o p� kilometra bioty; wci�� sta�y nieruchomo. Jak ci� zrozumie�, Ramo?�� pomy�la�a. A potem po raz pierwszy odwa�y�a si�. zada� sobie pytanie: Ilu z nas wr�ci na Ziemi�, �eby podzieli� si� twoim przes�aniem?

Nicole siedzia�a w swoim namiocie w obozie Beta. Wci�� mia�a przed oczami straszliw� scen� �wiartowania Reggie�ego. Stara�a si� o tym nie my�le�, ale nie mog�a.

Co b�dzie z nasz� misj�?�� zastanawia�a si�.

W Ramie zn�w panowa�y ciemno�ci. �wiat�a zgas�y trzy godziny temu. �wieci�y o trzydzie�ci sekund kr�cej ni� poprzednim razem. Ich przedwczesne wygaszenie powinno by�o sprowokowa� gor�c� dyskusj�, ale nic takiego nie nast�pi�o. Kosmonauci nie mieli ochoty na rozmowy, wszyscy byli wstrz��ni�ci �mierci� Wilsona. Codzienne zebranie po kolacji zosta�o prze�o�one na nast�pny ranek, poniewa� David Brown i admira� Heilmann uczestniczyli w nadzwyczajnym posiedzeniu komisji ISA. Nicole nie bra�a udzia�u w tych rozmowach, ale bez trudu mog�a je sobie wyobrazi�. Zdawa�a sobie spraw�, �e misja Newtona prawdopodobnie zostanie przerwana. Mo�e domaga� si� tego opinia publiczna. Wszyscy przecie� byli �wiadkami m�czarni, w jakich zgin�� Wilson�

Nicole wyobrazi�a sobie siedz�c� przed telewizorem Genevieve. Przeszed� j� zimny dreszcz. Ale prawdziwy horror by� dopiero w Los Angeles, pomy�la�a.

Gdy wy�oniono ju� dwunastk� kosmonaut�w, dwukrotnie widzia�a si� z rodzin� Wilsona. Najlepiej zapami�ta�a jego syna. Randy mia� siedem czy osiem lat i by� bardzo �adnym ch�opcem. Interesowa� si� sportem; pokaza� Nicole jeden ze swoich skarb�w, prawie nie zniszczony program igrzysk olimpijskich z 2184 roku. Poprosi� j� o autograf na stronie, gdzie figurowa�o jej nazwisko. Podzi�kowa� jej szerokim u�miechem.

�wiadomo��, �e Randy Wilson ogl�da� w telewizji �mier� ojca, by�a dla niej nie do zniesienia. W k�cikach oczu pojawi�y si� �zy. Biedny Randy, my�la�a Nicole. C� to za �ycie� Najpierw rado��, �e ojciec poleci do gwiazd. Potem ta idiotyczna historia z Francesk� i rozw�d. A teraz taka tragedia�

Czu�a, �e ogarnia j� coraz wi�ksze przygn�bienie. Wiedzia�a, �e nie za�nie. Potrzebowa�a towarzystwa; wsta�a i ruszy�a do s�siedniego namiotu.

��Kto tam?

��Hai, Takagishi�� san�� powiedzia�a.�� To ja, Nicole. Czy mog� wej��?

��Co za niespodzianka�� rzek� Takagishi, zapraszaj�c j� do �rodka.�� Czy ta wizyta ma charakter oficjalny?

��Nie, absolutnie nie. Nie mog� spa� i pomy�la�am sobie, �e�

��Zawsze jest pani mile widzianym go�ciem�� u�miechn�� si� Takagishi.�� Jestem niezmiernie poruszony tym, co si� dzisiaj sta�o. Czuj�, �e to ja ponosz� odpowiedzialno�� obawiam si�, i� nie zrobi�em wszystkiego, �eby zapobiec�

��Ale� Shigeru�� zaprzeczy�a Nicole�� przecie� wyra�nie powiedzia�e�, co o tym my�lisz. To ja milcza�am, chocia� jestem lekarzem�

Nicole bezradnie rozejrza�a si� po namiocie. Jej wzrok zatrzyma� si� na bia�ej figurce.

��Co to jest?�� spyta�a.

Doktor Takagishi by� nieco zawstydzony.

��To pami�tka rodzinna mojej matki�� powiedzia�.�� Z ko�ci s�oniowej.

Nicole wzi�a figurk� do r�ki. Przedstawia�a niewielkiego, grubego cz�owieczka o �yczliwym u�miechu na twarzy.

��To kr�l bog�w. Jego towarzyszka, r�wnie korpulentna kr�lowa, spoczywa na biurku mojej �ony, w Kyoto. W dawnych czasach wielu ludzi zbiera�o takie figurki. Moja �ona ma wspania�� kolekcj�.

Nicole wyobrazi�a sobie pi�kn� pani� Takagishi i przez chwil� by�a troch� zazdrosna. Maj�c takiego przyjaciela, �atwiej mo�na by pogodzi� si� ze �mierci� Wilsona�� pomy�la�a.

��Nie chce pani usi���?�� spyta� Takagishi. Nicole usadowi�a si� na skrzynce przy ��ku.

Starali si� unika� temat�w zwi�zanych z tragedi�, jaka wydarzy�a si� po po�udniu; oboje potrzebowali spokoju i odpr�enia. D�ugo rozmawiali o Ziemi.

��A teraz�� rzek� w pewnym momencie Takagishi, odstawiaj�c fili�ank� z herbat��� chcia�bym pani� o co� poprosi�. Czy mog�aby pani wr�ci� do swojego namiotu i przynie�� skaner? Chcia�bym, �eby mnie pani zbada�a.

Nicole zacz�a si� �mia�, ale po chwili przesta�a, bo Takagishi spojrza� na ni� bardzo powa�nie.

Po chwili wr�ci�a ze skanerem.

��Dzi� po po�udniu poczu�em w klatce piersiowej b�l; jakby dwa nag�e szarpni�cia, jedno po drugim. To by�o wtedy, gdy Wilson zderzy� si� z biotami i�

Skin�a g�ow� i uruchomi�a skaner. Przez nast�pnych kilka minut panowa�a cisza. Nicole sprawdzi�a wszystkie kana�y, na ekranie pojawia�y si� r�ne wykresy. Gdy sko�czy�a, spojrza�a Takagishiemu w oczy.

��Mia� pan lekki atak serca. Mo�e nawet dwa, jeden tu� po drugim. I od tamtej chwili pa�skie serce pracuje nieregularnie� Japo�czyk nie wyrazi� zdziwienia. Nicole zrozumia�a, �e spodziewa� si� tego.

��Ju� teraz mog� panu da� lekarstwa, ale konieczny b�dzie jak najszybszy powr�t na pok�ad Newtona.

��O ile nasze przypuszczenia s� s�uszne�� Takagishi u�miechn�� si� ze smutkiem�� �wiat�o w Ramie zapali si� za jakie� dwana�cie godzin. Rozumiem, �e wtedy b�d� musia� wr�ci�.

��Chyba tak�� odpar�a.�� Porozmawiam z Brownem i Heilmannem. Uwa�am, �e powinni�my wyruszy�, gdy tylko zrobi si� jasno.

Takagishi wyci�gn�� do niej r�k�.

��Dzi�kuj�, Nicole�� powiedzia�.

Odwr�ci�a g�ow�. W jej w oczach zn�w stan�y �zy. Wysz�a z namiotu Japo�czyka i posz�a rozm�wi� si� z Brownem.

��Dobranoc, Otto�� powiedzia� Brown do admira�a.�� Zobaczymy si� jutro rano.

Brown przeci�gn�� si� i ziewn��. Spojrza� na zegarek. �wiat�a zap�on� za osiem godzin.

Zdj�� skafander. Napi� si� wody. W�a�nie k�ad� si� na ��ku, gdy do namiotu wesz�a Francesca.

��Davidzie, zn�w mamy k�opoty�� powiedzia�a ca�uj�c go w usta.�� Przed chwil� rozmawia�am z Janosem. Nicole podejrzewa, �e przed �mierci� Walerij dosta� jakie� proszki.

��Co?!�� krzykn�� Brown.�� Sk�d ona wie?! Przecie� nie mog�a�

��Nie krzycz tak. Podobno badanie biometryczne wykaza�o co� w tym rodzaju, a ona domy�li�a si� reszty. Dzi� po po�udniu powiedzia�a o tym Janosowi.

��Ale nie da�a� po sobie pozna�, �e wiesz, prawda? Musimy by� ostro�ni, bo�

��Oczywi�cie, �e nic mu nie powiedzia�am. Poza tym Janos niczego nie podejrzewa.

��Przekl�ta kobieta�� mrukn�� Brown.�� Cholerna biometria� Co za dzie�. Najpierw ten kretyn Wilson chce zosta� bohaterem. A teraz to� M�wi�em ci, �eby� skasowa�a wszystkie zapisy z operacji. Wystarczy�oby wymaza� pami�� g��wnego komputera i�

��I tak zosta�yby jej w�asne dane biometryczne�� odpar�a Francesca.�� Tam s� wszystkie dowody. �eby wpa�� na to na podstawie samych danych biometrycznych, trzeba by� geniuszem.�� Usiad�a i pog�aska�a Browna po g�owie.�� Naszym najwi�kszym b��dem nie by�o to, �e nie wymazali�my danych. To wzbudzi�oby podejrzenia ISA. B��dem by�o to, �e nie docenili�my Nicole des Jardins.

Brown wyzwoli� si� z obj�� Franceski.

��Cholera jasna, Francesca, to twoja wina. Nigdy nie powinienem by� si� na to zgodzi�. Po co da�em si� na to nam�wi�? Przecie� wiedzia�em, �e�

��Owszem, wiedzia�e��� przerwa�a mu ostro�� �e nie polecisz na pierwsz� misj�. Wiedzia�e�, �e bogactwo, jakie czeka na ciebie na Ziemi, zosta�oby przez to powa�nie uszczuplone. Brown spojrza� Francesce w oczy.�� I wiedzia�e��� m�wi�a nieco �agodniejszym g�osem�� �e ja tak�e by�am zainteresowana tym, �eby� wzi�� udzia� w pierwszej misji. Wiesz przecie�, �e zawsze mo�esz na mnie liczy慠� Wzi�a Browna za r�k�. Usi�d�, Davidzie�� powiedzia�a.�� Tyle razy ju� o tym m�wili�my. Nie zabili�my genera�a Borzowa. Po prostu podali�my mu �rodek, kt�ry wywo�a� objawy zapalenia �lepej kiszki. Wsp�lnie podj�li�my t� decyzj�. Gdyby Rama nie zmieni� kursu podczas operacji, RoSur nie pope�ni�by b��du i nasz plan by si� powi�d�. Borzow wraca�by teraz do zdrowia po operacji wyrostka, a ty i ja prowadziliby�my badania.

David Brown pu�ci� r�k� Franceski.

��Nie jestem w porz�dku�� powiedzia�.�� Nigdy w �yciu nie zrobi�em czego� podobnego. Po�rednio jeste�my odpowiedzialni za �mier� Borzowa. A mo�e i Wilsona. Mo�emy zosta� oskar�eni��� Brown zwiesi� g�ow�.�� Jestem naukowcem, jak mog�em da� si� wpl�ta� w co� takiego?

��Mo�esz si� nie wysila栗 gniewnie odpar�a Francesca. I nie oszukuj si�. Czy to nie ty ukrad�e� swojej wychowance najwi�ksze odkrycie ostatnich dziesi�cioleci? A kto si� z ni� o�eni�, �eby sprawa si� nie wyda�a? Od dawna nie jeste� uczciwy�

��To nieprawda�� Brown zaoponowa� bez przekonania. Prawie zawsze by�em uczciwy. Z wyj�tkiem�

��Z wyj�tkiem tych chwil, kiedy op�aca�o si� by� nieuczciwym, czy tak? Jeste� wstr�tnym hipokryt�!�� Francesca wsta�a�� Nawet na w�asny u�ytek przedstawiasz si� w du�o lepszym �wietle, racjonalizujesz wszystkie swoje pod�o�ci! Nigdy nie zastanawiasz si�, jaki jeste� naprawd�? Byle kobieta jest bardziej uczciwa ni� ty. Kobiety przyznaj� si� do swoich ambicji, pragnie�, s�abo�ci� Przed sob� przyznaj� si�, jakie s� naprawd�, nie fa�szuj� tego obrazu!�� Francesca wr�ci�a do ��ka, wzi�a Davida za r�k� i ko�czy�a ju� innym tonem:�� Nie rozumiesz tego, kochanie? Jeste�my partnerami. Wsp�lny interes jest tym, co wi��e nas najmocniej. Mamy ten sam cel: s�aw�, w�adz� i pieni�dze.

��To brzmi okropnie�

��Ale to prawda! Nawet je�eli przed samym sob� nie chcesz si� do tego przyzna�. Davidzie, kochanie, czy nie rozumiesz, �e w�a�nie to jest powodem twojego niezdecydowania? Nie u�wiadamiasz sobie swoich prawdziwych cel�w! Sp�jrz na mnie: zawsze wiem, czego chc�, nigdy nie mam w�tpliwo�ci, co nale�y zrobi�. Dzia�am jak automat.

Amerykanin przez d�u�sz� chwil� siedzia� w milczeniu. Potem po�o�y� g�ow� na ramieniu Franceski.

��Najpierw Borzow, teraz Wilson�� westchn��.�� Jestem tym wszystkim przybity. Chcia�bym, �eby ani jedno, ani drugie si� nie sta�o�

��Nie mo�esz si� teraz podda�.�� Francesca g�aska�a go po g�owie.�� Nagroda jest ju� blisko.�� Wyci�gn�a r�k� i zacz�a odpina� guziki jego koszuli.�� To by� bardzo d�ugi dzie� m�wi�a cicho.�� Spr�buj o wszystkim zapomnie�.

Brown przymkn�� oczy, Francesca poca�owa�a go w usta.

��Widzisz�� m�wi�a, rozbieraj�c si� powoli�� kiedy jeste�my razem, mo�emy sobie nawzajem dawa� si��.

��Pospiesz siꠗ rzek� niecierpliwie Brown�� chc�

��Nie przejmuj siꠗ mrukn�a Francesca zdejmuj�c spodnie.�� Nigdy nie mieli�my z tym �adnych k�opot�w.�� U�miechn�a si� i rozchyli�a uda�� Nie zapomnij�� doda�a, woln� r�k� zdejmuj�c spodnie Browna�� �e nie jestem Elaine�

Pisk zegarka zbudzi� Takagishiego z g��bokiego snu. Japo�czyk nie m�g� sobie przypomnie�, gdzie si� znajduje. Usiad� na ��ku i przetar� oczy. Alarm zbudzi� go po zaledwie pi�ciu godzinach snu. Ubra� si� nie zapalaj�c �wiat�a. Podni�s� z ziemi torb� i grzeba� w niej przez d�u�sz� chwil�. Jej zawarto�� najwidoczniej go usatysfakcjonowa�a, bo przewiesi� j� sobie przez rami� i ostro�nie wystawi� g�ow� na zewn�trz. Rozejrza� si� dooko�a. W �adnym namiocie nie pali�o si� �wiat�o. Takagishi wzi�� g��boki oddech i cicho st�paj�c ruszy� przed siebie.

Badacz Ramy opu�ci� ob�z i ruszy� w kierunku Morza Cylindrycznego. Dotar� do brzegu i ostro�nie, po wykutych w skale schodach, zszed� z pi��dziesi�ciometrowego zbocza. Usiad� na ostatnim stopniu i wyj�� z torby specjalne p�ytki, kt�re przymocowa� do but�w. Zanim rozpocz�� marsz po lodzie, dokona� jeszcze kalibracji urz�dzenia nawigacyjnego.

Oddaliwszy si� od brzegu o jakie� dwie�cie metr�w, wyj�� z kieszeni monitor meteorologiczny.

Monitor wy�lizn�� mu si� z r�ki i upad� na l�d. Takagishi podni�s� go i uruchomi�; temperatura wynosi�a minus dwa stopnie Celsjusza, s�aby wiatr wia� z szybko�ci� o�miu kilometr�w na godzin�. Zaci�gn�� si� zimnym powietrzem i poczu� znajomy zapach. Bardzo si� zdumia�. Ponownie wci�gn�� powietrze i nie mia� ju� �adnych w�tpliwo�ci: dym z papierosa!

Zgasi� latark� i znieruchomia�. Jego umys� gor�czkowo szuka� jakiego� wyt�umaczenia tego zjawiska. Francesca Sabatini by�a jedynym cz�onkiem za�ogi pal�cym papierosy. Czy�by go �ledzi�a? Czy widzia�a �wiat�o latarki, gdy w��cza� monitor meteorologiczny?

Takagishi ws�ucha� si� w cisz�, ale nie zm�ci� jej �aden niepokoj�cy d�wi�k. Wci�� sta� bez ruchu. Min�o kilkana�cie minut, zapach dymu z papierosa dawno ju� rozp�yn�� si� w powietrzu. Zdecydowa� si� i�� dalej.

Ruszy� do przodu, co kilka krok�w zatrzymuj�c si�, aby sprawdzi�, czy nie jest �ledzony. Wreszcie nabra� pewno�ci, �e Francesca nie idzie za nim. Mimo to ostro�ny Japo�czyk nie w��czy� latarki, dop�ki nie oddali� si� od brzegu o ponad kilometr.

Dotarcie do drugiego brzegu zaj�o mu czterdzie�ci pi�� minut. Gdy zosta�o ju� nie wi�cej ni� sto metr�w, Takagishi wyj�� z torby du�� latark�.

Silny snop �wiat�a przesun�� si� po wie�owcach. Przeszed� go zimny dreszcz. Nareszcie tutaj dotar�! Wreszcie znajdzie odpowiedzi na wszystkie pytania, nie troszcz�c si� o �rozk�ady dnia� uk�adane przez Browna. Dobrze zna� sw�j cel; ka�dy z trzech kolistych sektor�w podzielony by� na mniejsze cz�ci. Na �rodku ka�dego z nich by� plac, przypominaj�cy rynek. Jeszcze jako ma�y ch�opiec Takagishi przeczyta� wszystkie publikacje, dotycz�ce pierwszego Ramy. Zastanawia� si�, jakie to jest uczucie: sta� na rynku miasta Obcych i przygl�da� si� ich budowlom�

By� pewien, �e klucza do zagadek Ramy nale�a�o szuka� w Nowym Jorku. Wiedzia�, �e tam w�a�nie znajdzie odpowied� na podstawowe pytanie: w jakim celu zbudowano ten ogromny mi�dzygwiezdny statek?

Mapa Nowego Jorku sporz�dzona przez pierwszych badaczy przypomina�a Takagishiemu Kyoto, gdzie si� wychowa� i gdzie sp�dzi� wi�ksz� cz�� swojego �ycia. Z dziewi�ciu sektor�w, z kt�rych sk�ada�o si� miasto, tylko jeden zosta� dok�adnie opisany. Cz�onkowie pierwszej wyprawy za�o�yli, �e pozosta�e cz�ci miasta s� identyczne.

Takagishi szed� dalej. Dostrzega� coraz wi�cej szczeg��w r�ni�cych Nowy Jork od miasta opisanego: przez ekip� Nortona, kt�ra bada�a inny sektor. Uk�ad g��wnych ulic by� taki sam. Ale zbli�ywszy si� do rynku zauwa�y�, �e ma�e uliczki maj� inny uk�ad. B�d�c prawdziwym naukowcem Takagishi nie m�g� przej�� nad tym do porz�dku dziennego; zatrzyma� si� i wprowadzi� swoje spostrze�enia do kieszonkowego komputera.

Znajdowa� si� teraz w okolicy s�siaduj�cej bezpo�rednio z rynkiem, gdzie ulice zbiega�y si� w koncentrycznych ko�ach. Min�� trzy dalsze przecznice i znalaz� si� naprzeciwko wielkiego o�mio�cianu o stumetrowej �rednicy i lustrzanej powierzchni. �wiat�o latarki odbija�o si� od gmachu i pada�o na inne budynki. Doktor Takagishi powoli ruszy� w t� stron�, szukaj�c wej�cia.

Ale wej�cia nie by�o. Na �rodku rynku, po drugiej stronie o�mio�ciennego gmachu, znajdowa�y si� ustawione w kr�g wysokie budynki. Shigeru Takagishi szed� powoli, uwa�nie rozgl�daj�c si� na boki. Nie zna� przeznaczenia tych dziwnych budowli. Zbli�a� si� do rynku nie natrafiwszy na nic niezwyk�ego. Mimo to wprowadzi� do swojego komputera informacje o metalicznych, trudnych do opisania �pud�ach� dziel�cych rynek na sektory. Zn�w znalaz� si� przed o�mio�cianem. Si�gn�� do torby i wyj�� z niej sze�ciok�tn� p�ytk�, przeno�n� stacj� badawcz�.

Po�o�y� j� w pewnej odleg�o�ci od gmachu i sprawdzi� dzia�anie wszystkich przyrz�d�w.

Gdy sko�czy�, szybko opu�ci� rynek i ruszy� w kierunku Morza Cylindrycznego.

By� na wysoko�ci drugiej koncentrycznej ulicy, gdy od strony rynku doszed� go jaki� g�o�ny d�wi�k. Obr�ci� si�. Po kilku sekundach us�ysza� inny odg�os. Pami�ta� go z drugiej misji; sk�ada� si� na niego chrz�st metalu oraz wysoki, wibruj�cy pisk. Takagishi skierowa� w stron� rynku snop �wiat�a. Pisk urwa� si� prawie natychmiast. Naukowiec zgasi� latark� i czeka�. Min�o kilkana�cie minut. Od strony rynku zn�w dobieg� go chrz�st metalu, wi�c ruszy� z powrotem na palcach.

Dotar� ju� prawie do rynku, gdy nagle z jego torby rozleg� si� pisk; to czujniki dawa�y zna� przez radio, �e stacja, kt�r� zostawi� pod o�mio�cianem, przesta�a dzia�a�. Takagishi szybko wy��czy� alarm; w Nowym Jorku zaleg�a cisza. Czeka� cierpliwie, ale tym razem nie us�ysza� ju� �adnego d�wi�ku. Odetchn�� g��boko, �eby si� nieco uspokoi�.

Kolejny ju� raz ciekawo�� pokona�a strach. Nie m�g� si� powstrzyma�, �eby nie powr�ci� na rynek. Koniecznie chcia� zobaczy�, co sta�o si� z pozostawionym przez niego sprz�tem. Najpierw si� zdumia�: czy�by urz�dzenie znikn�o`? Co mog�o si� z nim sta�? Co lub kto je st�d zabra�? Mia� przeczucie, �e zaraz dokona niebagatelnego odkrycia. W��czy� latark� w nadziei, �e uda mu si� rozwi�za� zagadk�. Snop �wiat�a odbi� si� od jakiego� metalicznego przedmiotu, le��cego trzydzie�ci czy czterdzie�ci metr�w dalej. Takagishi domy�li� si�, �e to jego w�asna stacja badawcza. Podszed� do niej, ukl�k� i przyjrza� si� elektronicznym obwodom. Nie by�o �ladu mechanicznych uszkodze�. Wyj�� z torby nadajnik, �eby sprawdzi� dzia�anie obwod�w, gdy nagle ujrza� jaki� dziwny, gruby sznur, mniej wi�cej pi�ciocentymetrowej �rednicy. Ruszy� jego �ladem. Sznur mia� z�oto�� czarne pasy i znika� za jedn� z metalowych �szop� czterometrowej wysoko�ci. Takagishi pomaca� go. Sznur by� do�� mi�kki. Chcia� go obr�ci� i wtedy �sznur� poruszy� si�, zacz�� pe�za�, wydaj�c przy tym znajomy chrz�st.

Takagishi s�ysza� g�o�ne bicie w�asnego serca. Po raz kolejny mia� ochot� rzuci� si� do ucieczki. Pomy�la� o naukach zen pobieranych w m�odo�ci i postanowi�: nie b�dzie si� ba�. Wyda� swoim nogom rozkaz, aby ruszy�y w kierunku �szopy�. Czarno�� z�oty sznur znikn��. Na rynku zapanowa�a cisza. Takagishi zbli�a� si� do szopy o�wietlaj�c latark� miejsce, w kt�rym jeszcze przed chwil� widzia� sznur. Obszed� szop� i skierowa� snop �wiat�a do jej wn�trza. Nie m�g� uwierzy� w�asnym oczom. Budynek wype�nia�a pl�tanina czarno�� z�otych macek.

Nagle cisz� przerwa� wysoki, wibruj�cy �wist. Takagishi obejrza� si� przez rami� i zamar� w niemym przera�eniu. Oczy wysz�y mu z orbit, a jego krzyk zosta� zag�uszony przez narastaj�cy pisk. W jego stron� wysun�y si� trzy macki. Serce Japo�czyka nie wytrzyma�o takiego napi�cia. Gdy macki istoty oplata�y si� wok� jego cia�a, doktor Takagishi ju� nie �y��

��Admirale Heilmann?

��S�ucham, generale O�Toole?

��Jest pan sam?

��Tak. Obudzi�em si� przed kilkoma minutami. Narada z Brownem zacznie si� dopiero za godzin�. Dlaczego dzwoni pan tak wcze�nie?

��Przed godzin� otrzyma�em szyfrowan� depesz� z kwatery g��wnej COG. Chodzi o �Tr�jc�. Chc� zna� status.

��Nie rozumiem.

��Czy linia jest bezpieczna, admirale? Czy wy��czy� pan automatyczny zapis naszej rozmowy?

��W�a�nie to zrobi�em.

��Zadali dwa pytania: czy Borzow zmar� nie powierzaj�c nikomu swojego RQ i czy kto� z za�ogi wie o �Tr�jcy�?

��Zna pan odpowiedzi na obydwa pytania.

��Chcia�em si� upewni�, �e nie rozmawia� pan o tym z Brownem. Kazali mi to sprawdzi�, zanim zaszyfruj� odpowied�. Jak pan my�li, o co w tym wszystkim chodzi?

��Nie wiem. Mo�e na Ziemi kto� si� tym wszystkim zdenerwowa�? �mier� Wilsona musia�a ich wystraszy�

��Mnie wystraszy�a. Ale nie do tego stopnia, �eby my�le� o �Tr�jcy�. Zastanawiam si�, czy oni wiedz� co�, czego my nie wiemy?

��C�, my�l�, �e ju� nied�ugo i my dowiemy si� wszystkiego. Przedstawiciele ISA domagali si�, aby�my natychmiast ewakuowali za�og� z Ramy. Nie spodoba�a im si� decyzja, aby pozwoli� za�odze si� wyspa�. Obawiam si�, �e tym razem nie zmieni� zdania.

��Admirale, czy pami�ta pan nasz� rozmow� z Borzowem o warunkach, kt�re s� konieczne do uruchomienia �Tr�jcy�?

��Nie bardzo. Dlaczego pan pyta?

��Czy nadal nie zgadza si� pan ze mn�, �e powinni�my wiedzie�, dlaczego oni rozwa�aj� mo�liwo�� u�ycia �Tr�jcy�? Powiedzia� pan wtedy, �e gdyby Ziemia stwierdzi�a, �e grozi nam niebezpiecze�stwo, nie ��da�by pan od nich uzasadnienia.

��Obawiam si�, �e nie wiem, o czym pan m�wi, generale. Dlaczego zadaje mi pan te dziwne pytania?

��Widzisz, Otto, chcia�bym uzyska� twoj� zgod�, aby w mojej zaszyfrowanej odpowiedzi znalaz�o si� pytanie dlaczego pytaj� o �Tr�jc� w�a�nie teraz. Je�eli grozi nam niebezpiecze�stwo, to chyba mamy prawo o tym wiedzie�.

��Oczywi�cie. Mo�esz za��da� dodatkowych informacji, ale jestem przekonany, �e ich pytanie ma charakter rutynowy.

David Brown nale�a� do naukowc�w, kt�rzy nie tylko nie lubi� maszyn, ale po prostu im nie wierz�. Wi�kszo�� jego prac by�a czysto teoretyczna. Brown nienawidzi� formalizmu bada� empirycznych. Musia�by styka� si� z in�ynierami, kt�rych uwa�a� za nieco lepiej wykszta�conych hydraulik�w, stolarzy i �lusarzy. Tolerowa� ich, poniewa� bez nich nie da�oby si� przeprowadzi� bada� niezb�dnych do weryfikacji jego teorii, ale bynajmniej za nimi nie przepada�.

Nicole zada�a mu kilka pyta� dotycz�cych konstrukcji skutera �nie�nego.

��On nie ma o tym poj�cia.�� Francesca nie mog�a si� powstrzyma�, �eby nie sprawi� Brownowi przykro�ci.�� A poza tym nic go to nie obchodzi. On nawet nie wie, jak si� prowadzi w�zek golfowy. Widzia�am, jak gapi� si� kiedy� na robota�� kelnera nie wiedz�c, w jaki spos�b wyj�� z niego kanapk�. Gdybym mu nie pomog�a, umar�by z g�odu.

��Nie przesadzaj, Francesca�� powiedzia�a Nicole sadowi�c si� obok niej na przednim siedzeniu�� on nie mo�e by� a� takim niezdar�. Przecie� umie pos�ugiwa� si� systemem komunikacyjnym i innymi urz�dzeniami na pok�adzie Newtona. Przesadzasz�

Kobiety przekomarza�y si� jeszcze przez chwil�. Po chwili Brown wgramoli� si� na tylne siedzenie i ci�ko westchn��:

��Je�eli nie macie �adnych wa�niejszych spraw do om�wienia, to mo�e powiecie mi, dlaczego ten lunatyk wyszed� w �rodku nocy z obozu?

��Wed�ug pana Millsa, asystenta Maxwella, wielu ludzi na Ziemi jest przekonanych, �e porwali go Ramowie.

��Francesca, ja pytam powa�nie. Dlaczego Takagishi zdecydowa� si� na samotn� wypraw�?

��My�l�, �e znam odpowied� na to pytanie�� zacz�a powoli Nicole.�� Takagishi by� niezadowolony z plan�w badania Ramy. Wypraw� do Nowego Jorku uwa�a� za rzecz najwa�niejsz�. Po �mierci Wilsona� no c�, by� niemal pewien, �e dostaniemy rozkaz ewakuacji. A potem, gdyby�my wr�cili do wn�trza Ramy�� o ile w og�le by�my tu wr�cili�� Morze Cylindryczne uleg�oby roztopieniu i dotarcie do Nowego Jorku by�oby znacznie trudniejsze.

Nicole z trudem powstrzyma�a si�, aby nie powiedzie� Brownowi i Francesce o k�opotach, jakie Takagishiemu sprawia�o serce; intuicja m�wi�a jej, �e nie nale�y ufa� tej parze.

��Wszystko przez to, �e on ka�d� spraw� musi doprowadzi� do ko�ca�� m�wi� Brown.�� Zastanawiam si�, czy zn�w s�ysza� jakie� piski�

��A mo�e rozbola�a go g�owa albo nie m�g� spa�?�� zastanawia�a si� Francesca.�� Kiedy Reggie Wilson nie m�g� spa�, urz�dza� sobie d�ugie nocne spacery.

Brown pochyli� si� do przodu.

��A propos�� zwr�ci� si� do Nicole�� Francesca powiedzia�a mi, �e uwa�a pani, i� dziwne zachowanie Wilsona by�o spowodowane �rodkami od b�lu g�owy. Pani rzeczywi�cie si� na tym zna. By�em zdumiony, gdy tak szybko zidentyfikowa�a pani proszek nasenny, kt�ry za�y�em.

��A je�eli ju� jeste�my przy proszkach��� odezwa�a si� po chwili Francesca�� Janos Tabori opowiedzia� mi o rozmowie, kt�r� odby�a� z nim na temat przyczyny �mierci Burzowa. Mo�e go �le zrozumia�am, ale wydawa�o mi si�, �e powiedzia�a� mu, i� b�le genera�a by�y spowodowane skutkami ubocznymi po za�yciu jakich� lekarstw�

Rozmowa toczy�a si� takim samym tonem jak przedtem; nie by�o �adnego powodu, �eby co� podejrzewa�. Pomimo to, my�la�a Nicole, zastanawiaj�c si� jak odpowiedzie� na pytanie Franceski, ostatnie dwie kwestie by�y zbyt g�adkie. Tak jakby zosta�y wcze�niej zaplanowane�

Nicole odwr�ci�a si� i spojrza�a na Browna. Wiedzia�a, �e Francesca jest dobr� aktork�, ale by�a przekonana, �e z twarzy Browna zdo�a wszystko odczyta�. Popatrzy�a na niego d�ugim, g��bokim spojrzeniem. Brown skrzywi� si�.

��Rozmawia�am z Taborim o �mierci Burzowa�� zacz�a Nicole monotonnym g�osem�� i zastanawiali�my si� nad przyczyn�jego b�lu. Poniewa� wyrostek nie wykazywa� �ladu zapalenia, przyczyny cierpienia nale�a�o szuka� gdzie indziej. W trakcie rozmowy wspomnia�am, �e jedn� z przyczyn takiego b�lu mog�o by� uczulenie na jakie� lekarstwo.

Brown odetchn�� z ulg� i zmieni� temat. Ale Francesca nie by�a zadowolona. Je�eli mnie wzrok nie myli, my�la�a Nicole, nasza dziennikarka chcia�aby mi zada� jeszcze wiele pyta�. Ale nie zrobimy tego teraz�

Przygl�da�a si� Francesce, kt�ra najwyra�niej nie s�ucha�a monologu Browna; by�a g��boko zamy�lona. Brown gl�dzi� o reakcji Ziemi na �mier� Wilsona.

Po chwili sko�czy� i zapad�a cisza.

Nicole rozejrza�a si� dooko�a po otaczaj�cym ich lodowym �wiecie. Z ty�u pi�trzy�y si� urwiska nad Morzem Cylindrycznym, przed nimi rozpo�ciera�a si� panorama wie�owc�w Nowego Jorku. �wiat Ramy by� pi�kny. Nicole dozna�a poczucia winy; A mo�e Brown i Francesca s� w porz�dku?�� pomy�la�a. To doprawdy wstyd, �e ludzie nigdy nie potrafi� si� ze sob� dogada�. Nawet w zetkni�ciu z niesko�czono�ci��

��Nie rozumiem, jak ci si� to uda�o�� nagle odezwa�a si� Francesca.�� Po prostu nie rozumiem.

Brown by� ca�kowicie zbity z tropu.

��O czym ty m�wisz?

��O pani doktor�� odpar�a Francesca.�� O ojcu jej dziecka. Czy uwierzysz, �e opinia publiczna do dzi� nie wie, kto jest ojcem c�rki Nicole?

��Signora Sabatini�� Nicole przesz�a na w�oski�� m�wi�am ju�, �e to nie pani sprawa. Nie pozwol� na tego rodzaju ingerencje w moje �ycie prywatne�

��Chcia�am ci tylko przypomnie�, Nicole�� przerwa�a jej Francesca, r�wnie� po w�osku�� �e twoje sekrety nied�ugo mog� zosta� odkryte.

Brown ze zdziwieniem przys�uchiwa� si� tej rozmowie, nie rozumiej�c ani s�owa.

��Wi�c co m�wi�e�, Davidzie?�� spyta�a Francesca wynio�le.�� Jakie nastroje panuj� teraz na Ziemi? Czy my�lisz, �e dostaniemy rozkaz powrotu? A mo�e ka�� nam odwo�a� tylko jedn� misj�?

��Komisja Wykonawcza COG ma si� zebra� pod koniec tygodnia�� odpar� Brown po chwili wahania.�� Doktor Maxwell twierdzi, �e ka�� nam wraca�.

��By�aby to histeryczna reakcja g�upich urz�dnik�w�� mrukn�a Francesca�� kt�rzy zawsze staraj� si� minimalizowa� ryzyko. Po raz pierwszy w historii ludzie maj� odpowiednie �rodki techniczne, �eby zbada� wn�trze statku kosmicznego Obcych. Ale ziemscy politycy zachowuj� si� tak, jakby takie wizyty by�y rzecz� powszedni�. S� �lepi�

Nicole przesta�a s�ucha� ich rozmowy, w uszach wci�� brzmia�y jej s�owa Franceski. Ona jest przekonana, �e mam dow�d na to, i� poda�a Borzowowi jak�� trucizn�, my�la�a. Nie widz� innego uzasadnienia jej gr�b.

Gdy znale�li si� na skraju lodu, Francesca ustawi�a robota�� kamer�. Uwagi Nicole, �e trac� czas, zosta�y przez Browna zignorowane. W zwi�zku z tym Nicole odm�wi�a zgody na filmowanie swojej osoby, wdrapa�a si� na pobliskie schody i patrzy�a na panoram� miasta. Kilkana�cie metr�w ni�ej Francesca nagrywa�a swoj� audycj�.

��Stoj� teraz na skraju tajemniczego Nowego Jorku. To w�a�nie tutaj doktor Takagishi, kosmonauta Wakefield i ja w zesz�ym tygodniu us�yszeli�my dziwne, tajemnicze d�wi�ki. Podejrzewamy, �e celem profesora, kt�ry w �rodku nocy zdecydowa� si� na samotn� wypraw�, by� Nowy Jork� Co si� z nim sta�o? Dlaczego nie odpowiada na nasze wezwania przez radio? Wczoraj wszyscy byli�my �wiadkami tragedii, �mierci dziennikarza Reggie�ego Wilsona. Wilson, ryzykuj�c �ycie, aby mnie ocali�, zderzy� si� z biotami. Jego nogi zakleszczy�y si� w pogi�tej blasze i nie m�g� uj�� straszliwym no�ycom biot�w. Czy�by podobny los spotka� doktora Takagishi? Czy statek Obcych jest gigantyczn� pu�apk�, kt�rej celem jest u�miercenie kosmonaut�w? Nie znamy odpowiedzi na te pytania. Ale�

Stoj�ca na murze Nicole przesta�a s�ucha� Franceski. Stara�a si� odgadn��, w kt�r� stron� poszed� Takagishi. Spojrza�a na map� na ekranie podr�cznego komputera. Ruszy� w kierunku centrum, pomy�la�a. Z pewno�ci� w geometrii miasta dopatrzy� si� g��bszego znaczenia.

Od dwudziestu minut szli w�skimi uliczkami. Gdyby nie sprz�t nawigacyjny, ju� dawno by si� pogubili. Nie mieli �adnego planu poszukiwa�. Co trzy minuty admira� Heilmann przekazywa� Brownowi wiadomo�ci i trzeba by�o szuka� miejsca, do kt�rego sygna� radiowy dociera� bez zak��ce�.

��W takim tempie�� mrukn�a Nicole za kt�rym� razem, gdy w s�uchawkach w�r�d trzask�w zn�w us�ysza�a g�os Heilmanna�� nasze poszukiwania nigdy si� nie sko�cz�. Doktorze Brown, dlaczego nie zostanie pan w jednym miejscu? Francesca i ja mog�yby�my�

��Uwaga, uwaga��� w s�uchawkach us�yszeli g�os Heilmanna.�� Czy odebrali�cie ostatni� wiadomo��?

��Obawiam si�, �e nie, Otto�� rzek� Brown.�� Czy m�g�by� j� powt�rzy�?

��Yamanaka, Turgieniew i Wakefield przeszukali ju� jedn� trzeci� p�nocnej cz�ci cylindra. Nie dostrzegli �adnych �lad�w, wi�c najprawdopodobniej to wy znajdziecie Takagishiego. Mam dla was r�wnie� inne wiadomo�ci. Schwytany biot jakie� dwie minuty temu dokona� pr�by uwolnienia si�. Usi�uje przeci�� kraty, ale na razie uda�o mu si� tylko nieco je powygina�. Tabori spieszy si�, by wok� obecnej klatki zbudowa� wi�ksz� i trwalsz�. Zabieram helikopter Yamanaki do obozu Beta, �eby�my mogli pom�c Taboriemu. Powinien by� tu za minut� Czekajcie� Mam piln� wiadomo�� od Wakefielda, prze��cz� na niego�

Nie by�o �adnej w�tpliwo�ci, �e angielski akcent nale�a� do Richarda Wakefielda, cho� jego g�os by� ledwie s�yszalny.

��Paj�ki!�� krzykn��, co by�o odpowiedzi� na pytanie Heilmanna.�� Pami�tacie biota�� paj�ka, kt�rego otworzy�a Laura Ernst? Tu� za po�udniowym wzg�rzem jest ich sze��. S� teraz w pobli�u prowizorycznego obozu. I najwidoczniej co� lub kto� naprawi� dwa zniszczone bioty�� kraby. Braciszkowie naszego biota ruszyli w kierunku po�udniowego bieguna�

��Zdj�cia!�� krzykn�a Francesca do mikrofonu.�� Czy robicie zdj�cia?!

��Co? Powt�rz, nie rozumiem.

��Francesca pyta, czy robicie zdj�cia�� wyja�ni� Heilmann.

��Oczywi�cie, moja droga�� odpar� Wakefield.�� Zar�wno automatyczn� kamer� helikoptera, jak i r�czn� kamer�, kt�r� mi powierzy�a�. Te paj�ki s� wspania�e. Nigdy nie widzia�em robot�w, kt�re porusza�yby si� tak szybko� Agdzie nasz japo�ski kolega?

��Jeszcze go nie znale�li�my!�� krzykn�� Brown.�� Bardzo trudno jest porusza� si� w tym labiryncie.

Wszystkie wiadomo�ci o zaginionym admira� Heilmann powt�rzy� Wakefieldowi i Irinie Turgieniew. Richard odpar�, �e w takim razie wr�c� do obozu Beta, �eby zatankowa� paliwo.

��A co z tob�, Davidzie?�� spyta� Heilmann.�� O wszystkim musimy informowa� tych skurwieli na Ziemi; wygl�da na to, �e powiniene� wr�ci� do obozu Beta, a Sabatini i des Jardins mog� kontynuowa� poszukiwania Takagishigo. Je�eli oka�e si� to konieczne, mo�emy helikopterem przys�a� kogo� na twoje miejsce.�� Sam nie wiem, Otto. Jeszcze nie�

Francesca si�gn�a do nadajnika Browna i wy��czy�a go. Brown spojrza� na ni� z w�ciek�o�ci�.

��Najpierw musimy porozmawia栗 powiedzia�a.�� Powiedz Heilmannowi, �e swoj� odpowied� przeka�esz mu za kilka minut.

Nicole przys�uchiwa�a si� rozmowie Franceski i Browna. VV najmniejszym stopniu nie byli zaniepokojeni losem doktora Takagishiego. Francesca nalega�a, aby to ona mog�a wr�ci� do obozu Beta; chcia�a sama przekaza� na Ziemi� wszystkie wiadomo�ci. Brown obawia� si�, �e zostanie zepchni�ty na drugi plan. Ka�de z nich przedstawi�o swoje argumenty. A mo�e razem powinni opu�ci� Nowy Jork? Ale wtedy des Jardins zosta�aby sama. Wi�c mo�e powinna wr�ci� z nimi, a poszukiwaniem doktora zaj�liby si� w bardziej sprzyjaj�cym momencie�

Nicole nie wytrzyma�a.

��Nigdy!�� krzykn�a w pewnej chwili�� nigdy w �yciu nie spotka�am takich egoistycznych��� nie mog�a znale�� odpowiedniego s�owa.�� Zagin�� jeden z naszych towarzyszy i jest niemal pewne, �e potrzebuje pomocy. Mo�e jest ranny, mo�e umiera. Ale wy potraficie si� tylko wyk��ca� o w�asny interes. To obrzydliwe!�� Nicole urwa�a na chwil�, by wzi�� g��bszy oddech. I powiem wam jeszcze co�: nie wr�c� do obozu Beta. Nie wr�c� tam nawet wtedy, gdy Brown wyda mi pieprzony rozkaz powrotu. Zostan� tutaj i b�d� go szuka�. Ja przynajmniej nie mam w�tpliwo�ci, co w tej chwili jest najistotniejsze. �ycie ludzkie jest dla mnie wa�niejsze ni� m�j wizerunek w mediach czy jakie� kontrakty!

David Brown zamruga� oczami. Wygl�da� tak, jak gdyby kto� da� mu w twarz.

��Nie�le, nie�le�� wycedzi�a po chwili Francesca.�� Pani doktor wie wi�cej, ni� my�leli�my��� spojrza�a na Davida, potem zn�w na Nicole.�� Moja droga, czy pozwolisz nam porozmawia� na osobno�ci? Mamy kilka spraw do om�wienia�

Francesca i Brown znikn�li za jednym z drapaczy chmur i zacz�li gwa�town� wymian� zda�. Nicole odwr�ci�a wzrok. By�a z�a, �e straci�a panowanie nad sob�. Szczeg�lnie irytowa�o j� to, �e zdradzi�a si� ze swoj� wiedz� o kontrakcie z firm� �Schmidt and Hagenest�.Dojd� do wniosku, �e to Janos im powiedzia�, pomy�la�a. W ko�cu jeste�my przyjaci�mi�

Francesca po chwili wr�ci�a; Brown rozmawia� przez radio z Heilmannem.

��David prosi go, �eby przys�a� nam helikopter. Zapewni� mnie, �e trafi do wyj�cia. Zostan� z tob� i razem poszukamy Takagishiego. W ten spos�b b�d� mog�a sfilmowa� Nowy Jork� S�owa Franceski by�y pozbawione jakichkolwiek emocji; Nicole nie mog�a odczyta� jej my�li.

��Aha, jeszcze jedno�� doda�a Francesca�� Obieca�am Davidowi, �e najdalej za cztery godziny uko�czymy poszukiwania i wr�cimy do obozu.

Podczas pierwszej godziny kobiety prawie wcale ze sob� nie rozmawia�y. Francesca z ochot� przysta�a na to, �eby wyb�r drogi nale�a� do Nicole. Co pi�tna�cie minut kontaktowa�y si� przez radio z obozem Beta, podaj�c swoj� now� pozycj�.

��Jeste�cie teraz jakie� dwa kilometry na po�udnie i cztery kilometry na wsch�d od skutera�� poinformowa� Wakefield. Jego zadanie polega�o na �ledzeniu post�p�w w poszukiwaniach Takagishiego.�� Znajdujecie si� nieco na wsch�d od rynku.

Kobiety skierowa�y si� w stron� rynku. Nicole przypuszcza�a, �e tam w�a�nie uda� si� Japo�czyk. Na rynku by�o wiele niedu�ych metalicznych obiekt�w, ale ani �ladu Takagishiego. Francesca i Nicole obesz�y dok�adnie dwa pozosta�e place, gdzie tak�e niczego nie znalaz�y. Nicole musia�a przyzna�, �e nie wie, co dalej robi�.

��To bardzo dziwne miejsce�� powiedzia�a Francesca, zabieraj�c si� do lunchu. Kobiety przysiad�y na metalowym sze�cianie metrowej wysoko�ci.�� Na moich zdj�ciach tego jako� nie wida�. Wszystko jest takie wysokie, ciche i� obce. Niekt�re budynki w og�le nie daj� si� opisa�. Tylko ogl�daj�c zdj�cia mo�na pozna� ich geometri�. Na przyk�ad te wielo�ciany; w ka�dym sektorze jest jeden najwi�kszy, kt�ry zawsze przylega do rynku. Zastanawiam si�, jakie to mo�e mie� znaczenie, o ile w og�le co� znaczy?

Napi�cie pomi�dzy Francesk� a Nicole zesz�o na drugi plan. Kobiety rozmawia�y o Nowym Jorku. Francesca by�a zafascynowana powietrznymi konstrukcjami ��cz�cymi wie�owce.

��My�lisz, �e one do czego� s�u��?�� spyta�a.�� Maj� chyba z pi��dziesi�t metr�w wysoko�ci i tysi�ce powtarzaj�cych si� element�w.

��S�dz�, �e nie ma sensu zastanawia� si� nad znaczeniem tego wszystkiego�� odpar�a Nicole. Sko�czy�a je�� i spojrza�a na swoj� towarzyszk�.�� Idziemy dalej?

��Zaraz�� powiedzia�a ch�odno Francesca, wk�adaj�c resztki jedzenia do kieszeni.�� Jest kilka spraw, kt�rych nie om�wi�y�my do ko�ca.

Nicole spojrza�a na ni� ze zdziwieniem.

��Wydaje mi si�, �e dobrze by�oby porozmawia� otwarcie zacz�a Francesca z podejrzanym u�miechem.�� Je�eli my�lisz, �e da�am Waleremu jakie� �rodki, to dlaczego mnie o to nie spytasz?

Nicole d�ugo patrzy�a jej w oczy.

��A da�a�?�� spyta�a.

��A jak my�lisz?�� odpar�a sprytna Francesca.�� A je�eli my�lisz, �e da�am, to dlaczego to zrobi�am?

��Dalej prowadzisz grꠗ powiedzia�a po chwili Nicole. Do niczego si� nie przyznasz, chcesz si� tylko przekona�, ile wiem. Ale twoje przyznanie si� do winy nie jest mi potrzebne. Po mojej stronie stoj� nauka i technika. Prawda i tak wyjdzie na jaw.

��W�tpiꅠ� mrukn�a Francesca zeskakuj�c na ziemi�. Ci, kt�rzy szukaj� prawdy, przewa�nie jej nie znajduj��� powiedzia�a z u�miechem.�� No to chod�my szuka� profesora.

W zachodniej cz�ci rynku kobiety natrafi�y na dziwn� konstrukcj�. Z daleka przypomina�a wielk� szop�. Budynek mia� ponad sto metr�w d�ugo�ci i przynajmniej czterdzie�ci metr�w wysoko�ci. Dwie rzeczy by�y zadziwiaj�ce: obydwa kra�ce sta�y otworem, �ciany by�y przezroczyste, ale tylko od wewn�trz. Francesca i Nicole dwukrotnie sprawdzi�y, �e nie jest to z�udzenie optyczne. Osoba stoj�ca w �rodku widzia�a przedmioty znajduj�ce si� na zewn�trz, r�wnie� dach by� przezroczysty. Wie�owce by�y tak ustawione, �e z �szopy� wida� by�o wszystkie pobliskie ulice.

��To fantastyczne!�� szepn�a Francesca z podziwem, fotografuj�c stoj�c� na zewn�trz Nicole.

��Doktor Takagishi m�wi� mi�� powiedzia�a Nicole�� �e budowa Nowego Jorku musia�a mie� jaki� cel. Ca�a reszta by� mo�e jest niepotrzebna� Kto traci�by czas na budow� tak skomplikowanych obiekt�w?

��M�wisz tak, jakby� wierzy�a w Boga�� powiedzia�a Francesca.

Nicole spojrza�a na W�oszk�. Ona mnie prowokuje do zwierze�, pomy�la�a. W og�le nie obchodzi j�, co my�l�. Nikt i nic j� nie obchodzi�

��A c� to takiego?�� Francesca zrobi�a kilka krok�w i wskaza�a na ziemi�. Nicole zbli�y�a si� do niej. Znajdowa�a si� tam prostok�tna studnia. Mia�a jakie� pi�� metr�w d�ugo�ci, p�tora metra szeroko�ci i mniej wi�cej osiem metr�w g��boko�ci. Jej �ciany by�y zupe�nie. g�adkie.

��Tutaj jest jeszcze jedna. I tam te��

W sumie studni by�o dziewi��, wszystkie mia�y t� sam� konstrukcj� i wszystkie znajdowa�y si� w po�udniowej cz�ci �szopy�. Nicole robi�a si� coraz bardziej niespokojna. Do czego s�u�y�y?

Nagle w s�uchawkach da� si� s�ysze� s�aby sygna� alarmowy.

��Musieli znale�� doktora Takagishiego�� powiedzia�a Nicole i ruszy�a do wyj�cia. Gdy tylko wysz�a na zewn�trz, pisk w s�uchawkach sta� si� tak g�o�ny, �e o ma�o nie uszkodzi� jej b�benk�w w uszach.

��Wszystko w porz�dku�� powiedzia�a przez radio.�� S�ysz� was. Co si� sta�o?

��Ju� prawie dwie minuty usi�ujemy si� z tob� po��czy� us�ysza�a g�os Wakefielda.�� Gdzie u diab�a by�a�? Przeszed�em na kana� alarmowy, bo ma najwi�ksz� moc.

��By�y�my w czym� w rodzaju �szopy��� odpar�a Francesca staj�c za plecami Nicole.�� To bardzo dziwny obiekt. �ciany s� przezroczyste, ale tylko w jedn� stron�, a poza tym�

��To ciekawe�� przerwa� jej Richard�� ale nie mamy czasu na pogaduszki. Macie jak najszybciej dotrze� do Morza Cylindrycznego. Za dziesi�� minut przyleci po was helikopter. Przylecieliby�my do Nowego Jorku, ale nie matam gdzie wyl�dowa�.

��Co si� sta�o?�� spyta�a Nicole.�� Sk�d ten po�piech?

��Widzicie biegun po�udniowy?

��Nie, zas�aniaj� go wie�owce.

��Co� dziwnego dzieje si� z ma�ymi szczytami. Od jednego do drugiego przeskakuj� b�yskawice. To bardzo pi�kny widok. Wszyscy mamy przeczucie, �e stanie si� co� dziwnego. Richard zawaha� si� na moment.�� Musicie natychmiast wydosta� si� z Nowego Jorku.

��W porz�dku�� odpar�a Nicole.�� Ju� idziemy.�� Wy��czy�a nadajnik i zwr�ci�a si� do Franceski:�� Zauwa�y�a�, �e gdy tylko wysz�y�my z �szopy�, sygna� alarmowy sta� si� mocniejszy? Widocznie jej �ciany ekranuj� fale radiowe. Co� takiego musia�o si� sta� z Takagishim: najprawdopodobniej jest w jednej z takich szop� �

Francesca nie s�ucha�a.

��No to co?�� powiedzia�a niedbale, robi�c kamer� ostatni� panoram� wn�trza.�� W tej chwili to nie jest wa�ne. Musimy jak najszybciej dotrze� do helikoptera.

��Przecie� on mo�e by� w jednej z tych studni�� ci�gn�a z podnieceniem Nicole.

��M�g� tam wpa��, bo gdy dotar� do Nowego Jorku, panowa�y jeszcze ciemno�ci. Zaczekaj na mnie, zaraz wracam!

Nicole cofn�a si� kilka krok�w, ukl�k�a nad jedn� ze studni i skierowa�a snop �wiat�a w d�. Co� tam rzeczywi�cie by�o! Wyt�y�a wzrok; by�a to ha�da jakiego� tworzywa. Ruszy�a do nast�pnej studni.

��Doktorze Takagishi!�� krzykn�a.�� Jest pan tam?�� doda�a po japo�sku.

��Chod�my!�� zawo�a�a Francesca, zbli�aj�c si� do wyj�cia.�� Richard kaza� nam wyruszy� natychmiast.

W czwartej studni gra �wiat�a i cieni uniemo�liwia�a sprawdzenie jej wn�trza. Co� le�a�o na dnie, ale co? Nicole po�o�y�a si� na brzuchu i stara�a si� zajrze� do �rodka pod innym k�tem.

Nagle �wiat�a Ramy zacz�y miga�. Zapa�a�y si� i gas�y na przemian. We wn�trzu szopy spowodowa�o to bardzo dziwny efekt optyczny. Nicole wsta�a, spojrza�a w g�r� i zakr�ci�o jej si� w g�owie. Zachwia�a si� i prawie ca�ym cia�em wpad�a do studni.

��Francesca!�� krzykn�a, trzymaj�c si� przeciwleg�ego brzegu studni.�� Pom� mi!

Nie by�o odpowiedzi. Nicole dosz�a do wniosku, �e Francesca musia�a ju� opu�ci� szop�. Poczu�a, �e dr�twiej� jej ramiona. Tylko jej stopy znajdowa�y jeszcze bezpieczne oparcie. Reszta cia�a wisia�a w powietrzu, g�owa oddalona by�a od �ciany o prawie metr.

�wiat�a wci�� na przemian zapala�y si� i gas�y. Nicole podnios�a g�ow� zastanawiaj�c si�, czy jedn� r�k� uda jej si� dosi�gn�� kraw�dzi studni, drug� utrzymuj�c dotychczasow� pozycj�. Ale by�o to niemo�liwe, g�ow� mia�a zbyt nisko. Wisia�a jeszcze kilka kilka sekund, czuj�c narastaj�ce zm�czenie ramion i ogarniaj�cy j� strach. Odbi�a si� nogami, staraj�c si� obur�cz z�apa� g�rn� kraw�d� studni. Prawie jej si� to uda�o. Ale ramiona nie zdo�a�y jej zatrzyma�. Run�a w d�, uderzaj�c g�ow� o �cian�, i straci�a przytomno��.

Gdy �wiat�a zacz�y miga�, Francesca tak�e si� przestraszy�a. W pierwszym odruchu chcia�a si� schroni�, wi�c wr�ci�a do szopy. Co robi� dalej?�� zastanawia�a si�. �wiat�a odbijaj�ce si� od s�siednich budynk�w by�y tak dziwaczne, �e musia�a zamkn�� oczy, �eby nie dozna� zawrotu g�owy.

Us�ysza�a krzyk Nicole. Chcia�a pobiec jej na pomoc, ale migaj�ce �wiat�o utrudnia�o poruszanie si�. Dostrzeg�a tylko czubki but�w Nicole wystaj�ce ze studni.

Francesca sta�a nieruchomo i zastanawia�a si�, jak post�pi�. Je�eli wpadnie do �rodka, to b�dzie ranna albo nawet zginie. W ka�dym razie sama nie b�dzie mog�a si� stamt�d wydosta�.

W stroboskopowym �wietle �wiat przedstawia� si� dziwnie pokracznie.

Francesca zorientowa�a si�, �e Nicole usi�uje dosi�gn�� kraw�dzi studni. Gdy �wiat�o zapali�o si� po raz kolejny, dostrzeg�a jej znikaj�cy but. Nicole nawet nie krzykn�a.

Gdyby nie samokontrola, Francesca natychmiast podbieg�aby do studni. Nie, postanowi�a, nie mog� zajrze� do �rodka. Je�eli jest przytomna i zobaczy mnie, b�d� musia�a jej pom�c.

Zastanawia�a si� nad nowymi mo�liwo�ciami, kt�re pojawi�y si� po znikni�ciu Nicole. By�a pewna, �e po powrocie na Ziemi� des Jardins stara�aby si� udowodni�, �e w ostatnim dniu �ycia Borzow otrzyma� od Franceski trucizn�. Mo�liwe, �e nawet uda�oby jej si� zidentyfikowa� konkretny zwi�zek chemiczny, a poniewa� nie by� on powszechnie dost�pny, podejrzenie pad�oby na Francesk�. Taki scenariusz nie wydawa� si� prawdopodobny, ale nale�a�o bra� go pod uwag�.

Francesca kupi�a dimethyldextil przed dwoma laty w Kopenhadze, legitymuj�c si� imiennym zezwoleniem na nabywanie tego rodzaju lek�w. S�dzono w�wczas, �e w niewielkich ilo�ciach �rodek ten wywo�uje eufori� i poprawia samopoczucie os�b podlegaj�cych stresowi. Tylko jeden jedyny artyku� w szwajcarskim pi�mie farmaceutycznym donosi�, �e w wi�kszych dawkach dimethyldexil powoduje b�le �udz�co podobne do zapalenia wyrostka.

Francesca szybkim krokiem oddala�a si� od szopy. Jej bystry umys� rozwa�a� r�ne ewentualno�ci. Czy nale�y powiedzie� prawd� o upadku Nicole? Je�eli tak, to dlaczego j� tam zostawi�am?�� kto� m�g�by zapyta�. Dlaczego nie zawiadomi�am o tym przez radio, czemu nie sprowadzi�am pomocy? By�am przera�ona migaj�cymi �wiat�ami, a Richard nalega�, �eby jak najszybciej opu�ci� Nowy Jork. My�la�am, �e �atwiej b�dzie mi si� z wami dogada�, gdy dotr� do helikoptera. Czy kto� m�g�by w to uwierzy�? Raczej nie. Ale i temu mo�na zaradzi�. Mog� powiedzie� cz�� prawdy, zastanawia�a si� Francesca, mijaj�c o�mio�cienny budynek.

Po chwili zorientowa�a si�, �e kieruje si� za bardzo na po�udnie. Stan�a, sprawdzi�a azymut na podr�cznym przyrz�dzie nawigacyjnym i ruszy�a dalej. �wiat�a wci�� miga�y.

Gdyby Nicole znikn�a na dobre, prawdopodobie�stwo, �e ktokolwiek domy�li si�, i� Francesca poda�a Borzowowi narkotyk, by�o bliskie zeru. Jedyn� osob�, kt�ra o tym wiedzia�a, by� Brown, a on mia� do stracenia jeszcze wi�cej ni� Francesca.

Wi�c chodzi o to, my�la�a Francesca, �eby wymy�li� histori� jak najbardziej prawdopodobn�, kt�ra jednocze�nie zminimalizuje prawdopodobie�stwo odnalezienia Nicole i mnie�� o ile Nicole zostanie uratowana�� uwolni od podejrze�. To bardzo trudne zadanie�

Zbli�a�a si� do Morza Cylindrycznego. Wed�ug urz�dzenia nawigacyjnego, do brzegu pozosta�o jeszcze sze��set metr�w. Cholera, pomy�la�a Francesca, nie ma ca�kowicie bezpiecznego wyj�cia. B�d� musia�a dokona� wyboru. Tak czy owak musz� podj�� ryzyko�

Zacz�a tam i z powrotem spacerowa� pomi�dzy dwoma wysokimi budynkami. Nagle zatrz�s�a si� ziemia. Francesca upad�a na kolana. W s�uchawkach us�ysza�a ledwie s�yszalny g�os Janosa:

��Wszystko w porz�dku, nie b�jcie si�. Nasz stateczek zmienia kurs. Miganie �wiate� musia�o by� ostrze�eniem� Nicole, Francesca, gdzie jeste�cie? Hiro i Richard za chwil� przylec� po was helikopterem!

��Jestem przy brzegu, zosta�y mi jeszcze dwie minuty marszu�� odpar�a Francesca.�� Nicole wr�ci�a si�, �eby jeszcze raz co� sprawdzi�.

��Zrozumia�em�� odpar� Janos.�� Halo, Nicole, czy potwierdzasz?

W eterze panowa�a cisza.

��Dobrze wiesz, �e w Nowym Jorku trudno jest porozumie� si� przez radio. Nicole wie, gdzie wyl�duje helikopter. Jestem pewna, �e zaraz tam b�dzie��� Francesca urwa�a na moment. A gdzie s� inni? Czy nikomu nic si� nie sta�o?

��Brown i Heilmann rozmawiaj� z Ziemi�. Kierownictwo ISA jest bardzo wystraszone. Kazali nam opu�ci� Ram� jeszcze przed zmian� kursu.

��Wsiadamy do helikoptera�� odezwa� si� Wakefield. B�dziemy u was za kilka minut.

Ju� nic nie da si� zrobi�. Dokona�am wyboru, pomy�la�a Francesca. By�a z siebie zadowolona, w my�lach uk�ada�a historyjk�, kt�r� mia�a zamiar opowiedzie�.

By�y�my w pobli�u wielkiego o�mio�cianu przy rynku. Nicole zauwa�y�a jak�� alejk� prowadz�c� w prawo. Uliczka by�a tak w�ska, �e odbicia fal od budynk�w uniemo�liwia�y ��czno�� radiow�. Nicole poprosi�a, �ebym posz�a do helikoptera; powiedzia�a, �e zaraz do mnie do��czy�

Gdy Nicole obudzi�a si� po raz pierwszy, szumia�o jej w g�owie i nie mog�a zebra� my�li. Bola�a j� g�owa, plecy i nogi. Nie wiedzia�a, co si� z ni� sta�o. Z trudno�ci� wymaca�a pojemnik i napi�a si� wody. Musia�am upa�� i straci� przytomno��, pomy�la�a i zasn�a.

Gdy obudzi�a si� po raz drugi, by�a noc. Ale jej umys� nie b��dzi� ju� we mgle. Wiedzia�a, gdzie jest. Pami�ta�a poszukiwania Takagishiego, zdawa�a sobie spraw�, �e wpad�a do studni. Wo�a�a Francesk�, a potem nast�pi�o straszne uderzenie.

Wyj�a zza paska nadajnik.

��Halo, Newton�� powiedzia�a, podnosz�c si� powoli tu kosmonauta des Jardins. By�am� niedysponowana, to chyba w�a�ciwe okre�lenie. Wpad�am do studni i straci�am przytomno��. Sabatini wie, gdzie jestem�

Nicole umilk�a i ws�ucha�a si� w trzaski w s�uchawkach. Wzmocni�a sygna�, ale us�ysza�a tylko buczenie pr�du. Zrobi�o si� ciemno, pomy�la�a. Czy�by �wiat�o pali�o si� zaledwie dwie godziny? Nicole wiedzia�a, �e �dzie� Ramy trwa� oko�o trzydziestu godzin. Czy�by tak d�ugo le�a�a nieprzytomna? A mo�e Rama zn�w zrobi� im niespodziank�? Spojrza�a na zegarek i w my�lach obliczy�a, ile godzin min�o od wymarszu w drug� misj�. Jestem tu ju� trzydzie�ci dwie godziny. Dlaczego nikt po mnie nie przyszed�?

Nicole pomy�la�a o wydarzeniach, kt�re nast�pi�y tu� przed jej upadkiem. Rozmawia�a z Wakefieldem, potem wr�ci�a do �szopy�, �eby zajrze� do studni� Richard zawsze sprawdza� ich po�o�enie, a Francesca wiedzia�a, gdzie�

Czy ca�ej za�odze mog�o si� co� sta�? A je�eli nie, to dlaczego nikt jej nie odszuka�? Nicole stara�a si� pokona� ogarniaj�cy j� strach. Oczywi�cie, �e mnie znale�li, my�la�a, ale by�am nieprzytomna, wi�c postanowili� Nie, to nie mia�o sensu. Gdyby j� odnale�li, natychmiast zabraliby j� na pok�ad Newtona�

Pomy�la�a, �e nigdy nie zostanie uratowana i przeszed� j� zimny dreszcz. Postanowi�a my�le� o czym� innym i skoncentrowa�a uwag� na obra�eniach, jakich dozna�a podczas upadku. Obmaca�a g�ow�. By�o na niej kilka guz�w, najwi�kszy znajdowa� si� z ty�u. To dlatego straci�am przytomno��, pomy�la�a. Ale czaszka nie by�a p�kni�ta, a niewielkie rany zasklepi�y si� ju� kilka godzin temu.

Obmaca�a ramiona, nogi i plecy. Wymaca�a siniaki i zadrapania, ale na szcz�cie �adna z ko�ci nie by�a z�amana. Od czasu do czasu czu�a silne k�ucie w karku, co mog�o �wiadczy� o przesuni�ciu kr�gu. Poza tym by�a zdrowa; ta �wiadomo�� nieco podnios�a j� na duchu.

Rozejrza�a si� dooko�a. Znajdowa�a si� w prostok�tnej studni, mierz�cej sze�� krok�w wzd�u� i p�tora wszerz. O�wietlaj�c studni� latark�, oceni�a, �e ma osiem i p� metra g��boko�ci.

Studnia by�a prawie pusta, tylko przy �cianie le�a�y jakie� metalowe sztabki pi�tro�� i pi�tnastocentymetrowej d�ugo�ci. Nicole przyjrza�a si� im w �wietle latarki. By�o ich oko�o stu. Niekt�re by�y d�ugie i proste, inne zakrzywione, jeszcze inne po��czone. W sumie dostrzeg�a dwana�cie rodzaj�w. Pomy�la�a, �e przypominaj� odpady z nowoczesnej huty stali.

�ciany studni by�y idealnie g�adkie. Materia� przypomina� po��czenie metalu ze ska��. Nie by�o �adnych wg��bie� czy hak�w, po kt�rych mo�na by si� wspi�� na g�r�. Nicole usi�owa�a zrobi� w �cianie zag��bienie za pomoc� swoich przyrz�d�w medycznych. Daremnie.

Skierowa�a wi�c swoj� uwag� ku ha�dzie odpad�w. Mo�e uda jej si� zbudowa� drabink� lub co�, co pozwoli dosi�gn�� kraw�dzi studni? Metalowe cz�ci nie wygl�da�y zach�caj�co. Poza tym szybko obliczy�a w my�lach, �e by�o ich zbyt ma�o.

Wpad�a w jeszcze wi�ksze przygn�bienie, gdy przekona�a si�, jak niewiele zosta�o jej �ywno�ci. Prowiant�� zast�pi�a lekarstwami dla Takagishiego. Nawet gdyby jad�a ma�o, wody wystarczy�oby jej na jeden dzie�, a �ywno�ci na nie wi�cej ni� trzydzie�ci sze�� godzin.

Skierowa�a w g�r� snop �wiat�a i ujrza�a dach �szopy�. Przypomnia�a sobie wypadki poprzedzaj�ce jej upadek; sygna� odbiornika sta� si� s�yszalny dopiero, gdy wysz�a na zewn�trz. To pomieszczenie jest ekranowane, pomy�la�a. Nie docieraj� tu fale radiowe, wi�c nie nale�y si� dziwi�, �e nikt mnie nie s�ysza��

Zasn�a. I tak nic innego nie mog�a zrobi�. Obudzi�a si� po o�miu godzinach. Mia�a z�y sen; siedzia�a z ojcem i c�rk� w �licznej prowansalskiej restauracji. By� pi�kny dzie�, z zachwytem przygl�da�a si� kwiatom w ogrodzie przylegaj�cym do restauracji. Pojawi� si� kelner; przyni�s� Genevieve eskalopki, a ojcu pieczon� kur�. Potem u�miechn�� si� i znikn��. Cho� Nicole czeka�a ca�� noc, nie dosta�a nic do jedzenia�

Nigdy przedtem nie zazna�a prawdziwego uczucia g�odu.

Uwa�nie podzieli�a resztk� �ywno�ci na ma�e porcje, ale g��d okaza� si� silniejszy ni� rozs�dek.

Zacz�a �apczywie poch�ania� swoje porcje; z trudem powstrzyma�a si� przed zjedzeniem wszystkich. To, co zosta�o, schowa�a do kieszeni. Ukry�a twarz w d�oniach. Po raz pierwszy od chwili upadku pozwoli�a sobie na �zy.

Pozwoli�a sobie tak�e na my�l, �e �mier� z g�odu jest straszna�

Min�o wiele godzin. Nicole by�a coraz bardziej wycie�czona. Siedzia�a w k�cie ze zwieszon� g�ow�. Ju� mia�a porzuci� wszelk� nadziej�, gdy jaki� wewn�trzny g�os zacz�� j� przekonywa�, �e nie jest tak �le. Pomy�la�a, i� sam fakt, �e �yje, graniczy z cudem� Westchn�a i otworzy�a oczy. Je�eli mam tutaj umrze�, pomy�la�a, zrobi� to z klas�. Postanowi�a, �e czas, kt�ry jej pozosta�, sp�dzi na wspominaniu najwspanialszych chwil swego trzydziestosze�cioletniego �ycia.

Wci�� jeszcze liczy�a na ratunek. Ale by�a kobiet� praktyczn�; logicznie rzecz bior�c, nie pozostanie przy �yciu d�u�ej ni� kilkana�cie godzin.

Kilkakrotnie si� rozp�aka�a. Nie stara�a si� powstrzyma� �ez; dawne wydarzenia wraca�y z tym wi�kszym nat�eniem, �e mia�a �wiadomo��, i� wspomina je po raz ostatni.

Nie por�wnywa�a i nie warto�ciowa�a swoich prze�y�. Po prostu prze�ywa�a je ponownie�

We wspomnieniach matka zajmowa�a szczeg�lne miejsce. Umar�a, gdy Nicole mia�a zaledwie dziesi�� lat, i w �wiadomo�ci dziewczynki zachowa�a wszelkie cechy kr�lowej czy bogini. Anawi Tiasso by�a pi�kn� i wynios�� kobiet�, Afrykank� o nieprzeci�tnej inteligencji. Nicole widzia�a j� jak przez mg��.

Przypomnia�a sobie, jak w rodzinnym domu w Chilly Mazarin matka bra�a j� na kolana. Co wiecz�r czyta�a jej do snu. Opowiada�a historie o ksi���tach, zamkach, o szcz�liwych ludziach, przezwyci�aj�cych wszystkie przeciwno�ci losu. M�wi�a cichym, mi�kkim g�osem. �piewa�a ko�ysanki, a powieki dziewczynki robi�y si� coraz ci�sze�

Niedziela by�a zawsze dniem szczeg�lnym. Wiosn� Nicole chodzi�a do parku i bawi�a si� na wielkich, zielonych trawnikach. Matka, �wiatowej s�awy biegaczka, nauczy�a j� biega�.

Nicole pami�ta�a wszystkie szczeg�y wyjazdu na Wybrze�e Ko�ci S�oniowej. Matka tuli�a j� podczas bezsennych nocy przed Poro i co wiecz�r odpowiada�a na jej pytania.

Nicole najprzyjemniej wspomina�a pobyt w hotelu w Abid�anie i ostatni� noc sp�dzon� z Anawi przed powrotem do Pary�a. Po ceremonii prawie wcale nie rozmawia�y o Poro. Anawi jeszcze nie zd��y�a jej pochwali�. Wprawdzie Omeh i rada wioski orzek�a, �e Nicole jest dzieckiem o nieprzeci�tnych zdolno�ciach, ale dla siedmioletniej dziewczynki jedynie matka by�a wyroczni�.

Przed kolacj� zdoby�a si� na odwag�.

��Czy dobrze si� spisa�am, mamo?�� spyta�a.

Anawi rozp�aka�a si�.

��Czy dobrze si� spisa�a�? Jak mo�esz o to pyta�?�� Obj�a c�reczk� i wzi�a j� na r�ce.�� Kochanie, jestem z ciebie taka dumna!

Nicole przytuli�a si� do matki; obie si� pop�aka�y.

Ma�y robot wynurzy� si� z cienia i wyj�� miecz. Armia angielska dotar�a do Harfleur. Raz, przyjaciele, jeszcze do wy�omu, lub go zatkajmy trupami Anglik�w! Nic tak w pokoju m�om nie przystoi jak skromna cicho��, milcz�ca pokora; lecz gdy wojenna zagrzmi w uszach tr�ba, niechaj przyk�adem waszym tygrys b�dzie�

Henryk V, nowy kr�l Anglii, chwali� swoje wojska; Nicole przys�uchiwa�a si� temu z u�miechem.

Ju� prawie godzin� s�ucha�a opowie�ci ksi�cia Halla o tym, jak walczy z rebeliantami. Wprawdzie Nicole tylko raz przeczyt�a dramaty Szekspira o Henrykach, ale poniewa� przez ca�e �ycie interesowa�a si� postaci� Joanny d�Arc, dobrze zna�a ich historyczny kontekst.

��Szekspir uczyni� z ciebie kogo�, kim nigdy nie by�e� szepn�a Nicole wk�adaj�c szpilk� w otw�r z napisem �wy��cznik�.�� By�e� wojownikiem, dokonywa�e� bezlitosnych podboj�w, przez ciebie krwawi�a Normandia, podbi�e� Francj�

Nicole za�mia�a si� nerwowo. Co ja robi�?�� pomy�la�a, rozmawiam z dwudziestocentymetrowym ksi�ciem, kt�ry na dodatek jest robotem?

Przypomnia�a sobie poczucie kl�ski, kt�re parali�owa�o j� jeszcze godzin� temu, kiedy wypi�a ostatni �yk wody. Trudno, pomy�la�a zwracaj�c si� do ksi�cia Halla, ale to lepsze ni� u�alanie si� nad sob�.

��Co jeszcze potrafisz?�� zastanawia�a si�.�� Co si� stanie, gdy w�o�� szpilk� do otworu z liter� R?

Robot zrobi� kilka krok�w tam i z powrotem, by zbli�y� si� do lewej nogi Nicole. Po d�u�szymmilczeniu odezwa� si�. Nie m�wi� ju� g�osem ksi�cia Halla, lecz Wakefielda.

��R oznacza rozmow�; potrafi� m�wi� o wielu rzeczach, ale nie zrobi� tego, je�eli ty nie przem�wisz pierwsza�

Nicole roze�mia�a si�.

��Dobrze�� powiedzia�a.�� Opowiedz mi co� o Joannie d`Arc.

Robot zawaha� si�, po czym zacz�� pos�pnym g�osem:

��Ona by�a czarownic�, droga pani, spalono j� na stosie w Rouen w dziesi�� lat po mojej �mierci. Za mojego panowania moje wojska podbi�y p�nocn� Francj�, a ta francuska czarownica twierdzi�a, �e przys�a� j� B�g, aby�

Nicole przesta�a s�ucha� i spojrza�a w g�r�. Mign�� nad ni� jaki� cie�. Wydawa�o jej si�, �e nad dachem co� przelecia�o. Mo�e helikopter? Serce zabi�o jej szybciej.

��Tutaj jestem!�� krzykn�a z ca�ych si�.

Ksi��� Hall t�umaczy�, dlaczego po pojawieniu si� Joanny d�Arc musia� powr�ci� do Francji.

��To bardzo angielski punkt widzenia��� mrukn�a z dezaprobat� Nicole i wy��czy�a robota.

W chwil� p�niej na dnie studni zrobi�o si� zupe�nie ciemno. Serce podesz�o jej do gard�a. Nad studni� zawis� olbrzymi stw�r, przypominaj�cy ptaka. Cofn�a si� z krzykiem. Stworzenie w�o�y�o g�ow� do studni i wyda�o kilka ostrych, melodyjnych pisk�w. Nicole by�a jak sparali�owana. Ptak kilkakrotnie wyda� te same d�wi�ki, a potem usi�owa� wyl�dowa� w studni, co by�o niemo�liwe, bo mia� zbyt du�� rozpi�to�� skrzyde�.

Przera�enie przerodzi�o si� w zwyk�y strach. Nicole odwa�y�a si� spojrze� w g�r� na dziwnego przybysza. Jego g�owa przypomina�a pterodaktyla. Niebieskie oczy otoczone by�y br�zowymi kr�gami. Dzi�b by� d�ugi i zagi�ty. Ptak nie mia� z�b�w, ale za to mia� bardzo ostre szpony.

Nicole pomy�la�a, �e stworzenie musi wa�y� oko�o stu kilogram�w. Z wyj�tkiem g�owy, dzioba, ko�c�w skrzyde� i szpon�w, jego cia�o pokryte by�o czym�, co przypomina�o czarny aksamit. Gdy ptak zrozumia�, �e nie uda mu si� sfrun�� na dno studni, wyda� dwa d�wi�czne piski i odlecia�.

Nicole wci�� trwa�a w bez ruchu. Po kilku minutach odwa�y�a si� usi���; stara�a si� zebra� my�li. Dawka adrenaliny, jak� przed chwil� otrzyma�a, pomog�a jej w racjonalnej ocenie tego, co zobaczy�a.

Najpierw pomy�la�a, �e ptak jest biotem, podobnie jak inne stwory, kt�re znaleziono w Ramie. Ale je�eli to byk biot, zastanawia�a si�, to jego konstrukcja musi by� niezwykle skomplikowana. Przypomnia�a sobie wygl�d zar�wno krab�w, jak i innych konstrukcji sfilmowanych przez ekip� Nortona. Dosz�a do wniosku, �e ptak nie by� biotem. Jego oczy by�y jakie� inne�

Gdzie� w oddali us�ysza�a �opot skrzyde�. Jej mi�nie ponownie st�a�y. Skuli�a si� w k�cie studni. Po chwili zn�w zrobi�o si� ciemno. Tym razem patrzy�y na ni� dwie istoty. Pierwszy ptak przyprowadzi� wi�kszego towarzysza, kt�ry zawis� w powietrzu i przygl�da� si� Nicole swoimi niebieskimi oczami. Zauwa�y�a, �e jego cia�o by�o g�adkie, pokryte czym�, co skojarzy�o jej si� z linoleum. Poza tym przypomina� swojego towarzysza.

Po d�u�szej chwili oba ptaki wyl�dowa�y na brzegu studni. Przez kilka minut przygl�da�y si� Nicole, po czym po kr�tkiej wymianie pisk�w odlecia�y.

Nicole by�a wyczerpana. Napi�cie i strach ust�pi�y; skuli�a si� w k�cie i zasn�a.

Spa�a siedem godzin. Obudzi� j� g�o�ny stukot, niczym seria z broni maszynowej. Ws�ucha�a si� w cisz�, ale tym razem nie zm�ci� jej �aden d�wi�k. By�a g�odna i chcia�o jej si� pi�. Wyj�a z kieszeni resztk� jedzenia. Czy powinnam podzieli� to na dwie porcje?�� zastanawia�a si�. A mo�e lepiej zje�� wszystko od razu i pogodzi� si� z tym, co mnie czeka?

Westchn�a i postanowi�a zje�� wszystko od razu. Pomy�la�a, �e b�dzie mia�a do�� si�y, �eby chocia� przez jaki� czas zapomnie� o g�odzie. Ale myli�a si�. Przed oczami wci�� przesuwa�y jej si� obrazy tryskaj�cych �r�de� i suto zastawionych sto��w w Beauvois.

Nagle w oddali rozleg� si� jaki� trzask. Nicole zastanawia�a si�, jak wydosta� si� z pu�apki; mo�e ptaki jej pomog�? By�a z�a na siebie, �e nie usi�owa�a si� z nimi porozumie�. Oczywi�cie, �e mog� zdecydowa� si� mnie zje��, pomy�la�a, ale wol� by� zjedzona, ni� umrze� z g�odu.

By�a pewna �e ptaki powr�c�.

Dzie� dobry, m�wi�a do nich w my�lach. Stan�aby na �rodku studni. Potem gestami przekaza�aby swoj� pro�b�; najpierw pokaza�aby na siebie i na studni�, potem na ptaki, a w ko�cu wskaza�aby palcem w g�r�.

Dwa g�o�ne d�wi�ki zmusi�y j� do powrotu do rzeczywisto�ci. Po chwili zn�w us�ysza�a jaki� trzask. W��czy�a komputer, odszuka�a Atlas Ramy i przeczyta�a rozdzia� ��rodowisko�.

Zawstydzi�a si�, �e nie od razu zrozumia�a, co si� dzieje: to Morze Cylindryczne topi�o si� od dna. Rama wci�� znajdowa� si� wewn�trz orbity Wenus (cho� Nicole nie mog�a wiedzie�, �e ostatni manewr zapocz�tkowa� oddalanie si� od S�o�ca); blisko�ci S�o�ca podnios�a temperatur� powy�ej zera.

Atlas ostrzega� przed huraganami, wywo�anymi gwa�townymi ruchami powietrza po roztopieniu si� morza.

Nicole stan�a na �rodku studni.

��No, ptaszki, czy kimkolwiek jeste�cie, wracajcie!�� krzykn�a.�� Chc� si� st�d wydosta�!

Ale lataj�ce stwory nie wr�ci�y. Przez kolejne dziesi�� godzin siedzia�a w k�cie. By�a coraz s�absza, g�o�ne trzaski s�ycha� by�o coraz rzadziej. Zacz�� wia� wiatr. Najpierw by�a to lekka bryza, ale gdy usta� trzask p�kaj�cego lodu, wiatr zacz�� si� wzmaga�.

Nicole straci�a wszelk� nadziej�. Zasn�a z przekonaniem, �e obudzi si� najwy�ej raz czy dwa.

Huraganowe wiatry przetacza�y si� nad Nowym Jorkiem przez kilka godzin. Nicole skuli�a si� w k�cie, ws�uchiwa�a si� w z�owieszczy �wist i przypomnia�a sobie �nie�yc� w Kolorado. By�a wtedy w schronisku dla narciarzy. Stara�a si� przypomnie� sobie rado��, jak� sprawia jazda na nartach, ale jako� nie mog�a. By�a g�odna, wycie�czona, nie potraci�a zebra� my�li. Siedzia�a w bezruchu, nie my�l�c o niczym. Czasem tylko zastanawia�a si�, jak to jest, kiedy si� umiera.

Nie wiedzia�a, kiedy zasn�a. Nie pami�ta�a tak�e chwili przebudzenia. By�a bardzo os�abiona.

Co� wpad�o do studni.

Zn�w panowa�y ciemno�ci. Nie w��czaj�c latarki Nicole zacz�a si� czo�ga� w stron� �ciany, pod kt�r� le�a�y kawa�ki metalu. Uderzy�a o co� g�ow�. Wyci�gn�a przed siebie r�ce. Przedmiot by� du�y, wi�kszy ni� pi�ka do koszyk�wki. Mia� owalny kszta�t i g�adk� powierzchni�.

Nicole by�a coraz bardziej rozbudzona. W��czy�a latark�. Przedmiot mia� bia�awy kolor, kszta�tem przypomina� jajko. Nicole przyjrza�a mu si� dok�adnie; jego powierzchnia ugina�a si� pod naciskiem.

Czy mog� to zje��?�� pomy�la�a. By�a tak g�odna, �e nie interesowa�y j� konsekwencje tego lekkomy�lnego czynu.

Wyj�a n�. Wbi�a go do �rodka i wyci�a kawa�ek sk�rki. To, co w�o�y�a do ust, by�o ca�kowicie pozbawione smaku. Nicole wyplu�a niejadaln� substancj� i ze z�o�ci� kopn�a, �jajko�. W �rodku co� zabulgota�o. Tam jest jaki� p�yn!

Ma�ym no�ykiem trudno by�o dosta� si� do wn�trza. Po kilku nieudanych pr�bach wyj�a swoje skalpele; teraz praca posuwa�a si� znacznie szybciej. Jajowaty przedmiot mia� trzy warstwy. Pierwsza by�a twarda jak pi�ka. Drug� stanowi� niebieski mi��sz o konsystencji melona. W samym �rodku by�o kilka litr�w zielonkawego p�ynu.

Dygoc�c z podniecenia Nicole zanurzy�a w nim palec, a potem spr�bowa�a. P�yn mia� dziwny smak, kt�ry skojarzy� jej si� z lekarstwami, ale by�o w nim co� od�wie�aj�cego. Upi�a jeszcze dwa �yki.

Z trudem powstrzyma�a si�, aby nie wypi� wi�cej; wzi�a pr�bk� p�ynu i w�o�y�a j� do przeno�nego laboratorium. Robi�a to w takim po�piechu, �e pomyli�a si� i musia�a wszystko zacz�� od pocz�tku. Gdy na ekranie komputera pojawi�y si� wyniki, Nicole rozp�aka�a si� z rado�ci. Czymkolwiek by� ten p�yn, mog�a go pi� bez obaw. Zawiera� proteiny, minera�y oraz inne zwi�zki chemiczne nieszkodliwe dla zdrowia.

��Cudownie, wspaniale!�� krzykn�a wstaj�c, i o ma�o co nie zemdla�a. By�a bardzo os�abiona. Trzymaj�c si� �ciany usiad�a z powrotem; zacz�� si� najwspanialszy posi�ek w jej �yciu. Pi�a i jad�a mi��sz, dop�ki nie zaspokoi�a g�odu. Potem obr�ci�a si� na bok i natychmiast zasn�a.

Po przebudzeniu Nicole postanowi�a sprawdzi�, ile �manny z nieba� jej zosta�o�� tak w my�lach nazwa�a �melon�. Owoc nale�a�o zachowa�, przynajmniej do czasu, gdy zdo�a wydosta� si� ze studni.

Nicole zmierzy�a go dok�adnie. Pierwotnie wa�y� dziesi�� kilogram�w, ale teraz zosta�o tylko nieco ponad osiem. Nicole obliczy�a, �e niejadalna skorupa wa�y oko�o dw�ch kilogram�w, co zostawia�o sze�� kilogram�w p�ynu i niebieski mi��sz. Zaraz, zaraz, my�la�a, trzy kilogramy p�ynu to�

Bieg jej my�li zosta� przerwany nag�ym zapaleniem si� �wiate�.

Aha, mrukn�a, spogl�daj�c na zegarek, wszystko o w�a�ciwej porze, z przesuni�ciem o kilka sekund�

Nicole po raz pierwszy zobaczy�a owoc w pe�nym �wietle. Rozpozna�a go od razu. Bo�e, pomy�la�a, dotykaj�c br�zowych �y�ek na bia�ej powierzchni. Si�gn�a do kieszeni i wydoby�a z niej kamyk, kt�ry podarowa� jej Omeh. Spojrza�a na niego, a potem na owalne jajo. Bo�e, szepn�a.

W�o�y�a kamyk do kieszeni i wyj�a zielon� ampu�k�.

��Ronata sama b�dzie wiedzia�a, kiedy wypi� jej zawarto�栗 przypomnia�a sobie s�owa pradziadka. Usiad�a i wypi�a zawarto�� ampu�ki.

�wiat zacz�� falowa�. Nicole zamkn�a oczy. Gdy otworzy�a je ponownie, o�lepi� j� blask kolorowych wzor�w, kt�re miga�y w zawrotnym tempie. Przed ni�, gdzie� w oddali, pojawi�a si� czarna plamka. Zacz�a rosn��. Nicole dostrzeg�a Murzyna, starca biegn�cego przez sawann�. By�a noc, na niebie �wieci�y tysi�ce gwiazd. Starzec wspi�� si� na skalne urwisko. Wygl�da� jak Omeh, ale rysy jego twarzy przypomina�y raczej matk� Nicole.

Starzec bieg� pod g�r� z zadziwiaj�c� sprawno�ci�. Gdy znalaz� si� na szczycie, podni�s� r�ce i zacz�� wpatrywa� si� w Ksi�yc w nowiu. Nicole us�ysza�a odg�os odpalania silnika rakietowego i obejrza�a si� w lewo. Do powierzchni Ksi�yca zbli�a� si� niewielki l�downik. Dw�ch m�czyzn w skafandrach zacz�o schodzi� po drabince. Nicole us�ysza�a s�owa Neila Armstronga:

��Ten ma�y krok cz�owieka jest wielkim krokiem dla ca�ej ludzko�ci.

Buzz Aldrin przy��czy� si� do Armstronga; obaj spojrzeli w prawo. Na skale siedzia� stary Murzyn. U�miecha� si�. Mia� bardzo bia�e z�by.

Jego twarz robi�a si� coraz wi�ksza, a ksi�ycowy krajobraz coraz mniej wyra�ny. Starzec zacz�� �piewa� pie�� plemienia Senoufo, ale Nicole nie rozumia�a jej s��w.

Nagle poj�a, �e s�owa skierowane s� do niej.

��Jestem twoim przodkiem�� us�ysza�a.�� Jako ch�opiec medytowa�em tej nocy, gdy ludzie po raz pierwszy wyl�dowali na Ksi�ycu. By�em spragniony i napi�em si� wody z Jeziora M�dro�ci. Polecia�em na Ksi�yc, gdzie rozmawia�em z astronautami. Potem przebywa�em winnych �wiatach. Pozna�em Wielkich. Powiedzieli, �e zawieziesz histori� Minowe do gwiazd.

G�owa starca zacz�a rosn��. Jego z�by sta�y si� ostre, d�ugie i ��te. Przeobrazi� si� w tygrysa; rzuci� si� jej do gard�a. Nicole krzykn�a, czuj�c u�cisk k��w na swojej szyi. By�a gotowa na �mier�. Ale tygrys os�ab�; w jego boku tkwi�a strza�a. Nicole us�ysza�a czyj� g�os i spojrza�a w g�r�. Matka w kr�lewskim p�aszczu, ze z�otym �ukiem w r�ku bieg�a w kierunku zawieszonego w powietrzu poz�acanego powozu.

��Mamo, zaczekaj�!�� krzykn�a Nicole. Posta� odwr�ci�a si�.

��Zosta�a� uwiedziona�� powiedzia�a matka.�� Musisz by� bardziej ostro�na. Mog� ci� uratowa� tylko trzy razy. Strze� si� tego, czego nie widzisz, ale o czym wiesz.

Anawi wsiad�a do powozu.

��Nie mo�esz umrze�, Nicole. Kocham ci�.

Skrzydlate konie zaprz�one do powozu by�y coraz wy�ej, po chwili Nicole przesta�a je widzie�.

Powr�ci�y kolorowe wzory. Gdzie� w oddali s�ycha� by�o muzyk�, przypominaj�c� gr� szklanych dzwoneczk�w. Potem rozleg�y si� brawa. Nicole siedzia�a w pierwszym rz�dzie, ojciec znajdowa� si� tu� obok. Na scenie jaki� sko�nooki cz�owiek z w�osami do ziemi gra� na trzech dziwacznych instrumentach. Ich d�wi�k wype�nia� ca�� przestrze�. Nicole zachcia�o si� p�aka�.

��Chod��� powiedzia� ojciec.�� Musimy ju� i��.

Nagle przeistoczy� si� w wr�bla. U�miechn�� si� do niej. Nicole rozwin�a skrzyd�a i razem wzlecieli w powietrze, opuszczaj�c sal� koncertow�.

Muzyka zamilk�a w oddali, s�ycha� by�o tylko szum wiatru. Nicole spojrza�a w d� na pi�kn� dolin� Loary i dostrzeg�a dach domu w Beauvois. Cieszy�a si�, �e wraca do domu. Ale tata�� wr�bel skierowa� si� do Chinon. Wyl�dowali na jednym z drzew na terenie zamkowych ogrod�w.

Pod nimi Henryk Plantagenet i Eleonora Akwita�ska sprzeczali si� o nast�pstwo tronu.

Eleonora zbli�y�a si� do drzewa i dostrzeg�a wr�ble.

��Witaj, Nicole�� powiedzia�a.�� Nie wiedzia�am, �e tu jeste�.

Kr�lowa Eleonora wyci�gn�a r�k� i pog�adzi�a wr�bla po brzuszku.

��Pami�taj, Nicole�� powiedzia�a�� �e przeznaczenie jest wa�niejsze ni� mi�o��. Mo�esz robi� wszystko, je�eli znasz swoje przeznaczenie.

Nicole poczu�a wo� dymu; komu� grozi�o niebezpiecze�stwo. Razem z ojcem wznios�a si� w g�r�. Skierowali si� w stron� Normandii sw�d dymu stawa� si� coraz wyra�niejszy. Gdzie� z do�u us�yszeli b�aganie o pomoc.

Z Rouen patrzy�a na nich jaka� dziewczyna. Ogie� dosi�ga� ju� jej st�p. W powietrzu czu� by�o sw�d palonego cia�a. Modl�c si�, dziewczyna spu�ci�a oczy; nad jej g�ow� ksi�dz uni�s� krzy�.

��B�ogos�awiony Jezu��� szepn�a. �zy sp�ywa�y jej po policzkach.

��Uratujemy ci�, Joanno!�� krzykn�a Nicole obni�aj�c lot. Wsp�lnie z ojcem rozlu�nili jej wi�zy; dziewczyna obj�a ich z wdzi�czno�ci�. P�omienie ognia si�ga�y coraz wy�ej. Nagle zrobi�o si� ciemno.

Zn�w znalaz�a si� w powietrzu. Tym razem by�a ogromn�, bia��, samotn� czapl�. Skr�ci�a w bok, by unikn�� spotkania z rama�skimi ptakami, kt�re patrzy�y na ni� ze zdziwieniem.

Nicole widzia�a wszystkie szczeg�y Nowego Jorku. W czterech miejscach dostrzeg�a ruch. Dziesi�cionogi biot powoli zbli�a� si� do po�udniowej �ciany �szopy�. Na trzech placach z podziemnych �r�de� uwalnia�o si� ciep�o; wyra�nie widzia�a je w podczerwieni. Obni�y�a pu�ap lotu i bezpiecznie wyl�dowa�a w swojej studni.

Musz� by� gotowa; ekipa ratunkowa mo�e tu przyby� lada chwila, pomy�la�a Nicole, wype�niaj�c pojemniki na �ywno�� niebieskim p�ynem i mi��szem. Potem wr�ci�a do swojego k�ta.

C� to by�a za podr�!�� my�la�a. I co to wszystko znaczy? Przypomnia�a sobie wizje, kt�rych do�wiadczy�a podczas Poro. Trzy lata p�niej, po pogrzebie matki, rozmawia�a o tym z Omehem.

��Dok�d Ronata polecia�a?�� spyta� Omeh�

Dziewczynka od razu zrozumia�a pytanie.

��By�am du�ym bia�ym ptakiem�� odpowiedzia�a.�� Polecia�am za Ksi�yc i S�o�ce, a� do wielkiej pustki.

��Tak w�a�nie my�la� Omeh�

Dlaczego nie spyta�am go, co si� ze mn� sta�o?�� w Nicole obudzi� si� naukowiec. Mo�e wtedy zrozumia�abym�

Ale gdzie� w g��bi duszy Nicole tkwi�o prze�wiadczenie, �e jej doznania nie poddawa�y si� jakiejkolwiek analizie.

Zacz�a my�le� o matce; wygl�da�a tak pi�knie w d�ugich, czerwonych szatach� Anawi uratowa�a j� przed tygrysem. Dzi�kuj� ci matko, pomy�la�a Nicole. Szkoda, �e tak kr�tko ze sob� rozmawia�y�my�

Nagle do jej uszu dotar� jaki� dziwny d�wi�k. Jak gdyby dziesi�tki niemowl�t raczkowa�o po linoleum. Zrozumia�a, �e co� si� do niej zbli�a. Nie mia�a czasu do namys�u. Po kilku sekundach nad studni� pojawi�y si� anteny, a potem g�owa Biota�� stonogi.

Biot, nie zawahawszy si� ani na moment, zacz�� schodzi� na d�.

Mia� oko�o czterech metr�w d�ugo�ci. Marsz po pionowej �cianie nie sprawia� mu najmniejszego k�opotu.

Ka�da z sze��dziesi�ciu ko�czyn przez chwil� przylega�a do �ciany, najprawdopodobniej na zasadzie podci�nienia. Nicole przygotowa�a sw�j plecak i czeka�a na w�a�ciwy moment. Nie by�a szczeg�lnie zdziwiona pojawieniem si� biota. Wizje natchn�y j� optymizmem; by�a niemal pewna, �e zostanie uratowana�

Biot�� stonoga sk�ada� si� z pi�tnastu cz�on�w, z kt�rych ka�dy mia� cztery nogi. Owadzia g�owa mia�a czujniki; dwa z nich by�y bardzo d�ugie i przypomina�y anteny. Kawa�ki metalu na drugim ko�cu studni by�y najwidoczniej magazynem cz�ci zapasowych. Biot wymieni� sobie trzy nogi, pancerz na jednym z segment�w i kawa�ek g�owy. Ca�a operacja nie trwa�a d�u�ej ni� pi�� minut; ju� po chwili zabiera� si� do wspinaczki.

Nicole wskoczy�a mu na grzbiet, gdy trzy czwarte jego tu�owia znalaz�o si� na �cianie. Ale ci�ar okaza� si� zbyt du�y i upadli na dno studni. Po chwili biot ponowi� pr�b� wydostania si�. Nicole odczeka�a do chwili, gdy wszystkie nogi znalaz�y si� na �cianie. Na pr�no. Ju� po chwili oboje zn�w le�eli na ziemi.

Podczas drugiego upadku jedna z przednich n�g biota uleg�a uszkodzeniu i przed trzeci� pr�b� wydostania si� ze studni musia� j� wymieni�. W tym czasie Nicole wydoby�a z plecaka najmocniejsze nici chirurgiczne i kilkakrotnie przewi�za�a je wok� trzech ostatnich cz�on�w Biota. Na drugim ko�cu zawi�za�a p�tl�. W�o�y�a r�kawiczki, �eby ni� nie przeci�a jej d�oni, i przewi�za�a si� w pasie.

To mo�e si� sko�czy� katastrof�, pomy�la�a. Je�eli ni� si� urwie, przy nast�pnym upadku mog� mie� mniej szcz�cia�

Biot�� stonoga wspina� si� coraz wy�ej. Po kilku krokach wyczu� narastaj�cy ci�ar. Ale tym razem nie upad�; w dalszym ci�gu powoli wspina� si� do g�ry. Nicole czu�a si� jak podczas wysokog�rskiej wspinaczki.

Wisia�a jakie� czterdzie�ci centymetr�w pod ostatnim cz�onem biota. Gdy jego g�owa wynurzy�a si� ze studni, Nicole by�a ju� w po�owie drogi. Z ka�dym krokiem Biota unosi�a si� wy�ej. Ale tempo marszu wyra�nie spada�o. Gdy w studni pozosta�y tylko cztery cz�ony, biot zatrzyma� si�.

Gdyby Nicole wyci�gn�a r�ce, mo�e dosi�gn�aby ostatniego cz�onu.

Stonoga najwyra�niej utkn�a. Widocznie z��cza ostatnich cz�on�w nie mog�y ud�wign�� ci�aru.

Nicole wisia�a sze�� metr�w nad dnem studni; w jej g�owie zacz�y si� rodzi� czarne my�li.

No to �wietnie, pomy�la�a z gorycz�. S� trzy mo�liwo�ci, �adna z nich nie jest dobra: albo ni� si� urwie, albo biot spadnie, albo zawisn� tu na zawsze.

Zastanawia�a si�, czy jest jeszcze jakie� inne wyj�cie. Jedyn� mo�liwo�ci� by�o podci�gni�cie si� do ostatniego cz�onu; nale�a�o pi�� si� w g�r� po grzbiecie biota.

Nicole spojrza�a w d� i pomy�la�a o pierwszym upadku. A mo�e poczeka�? Mo�e biot da jednak sobie rad�?

Mija�y minuty.

Nicole westchn�a, po czym uchwyci�a ni� i podci�gn�a si� w g�r�. By�a teraz bezpo�rednio pod ostatnim cz�onem. Z�apa�a jedn� z n�g, ale gdy tylko j� obci��y�a, noga oderwa�a si� od �ciany.

Niedobrze� pomy�la�a. Z uwag� przygl�da�a si� biotowi. �uski na cz�onach zachodzi�y na siebie. A gdyby uchwyci� si� jednej z nich� Poprzednio biot spada�, bo nogi nie by�y w stanie dostatecznie mocno przyssa� si� do �ciany. Ale teraz prawie taty stoi na twardym gruncie, poza studni�. Powinien mnie utrzyma�

Znalaz�szy si� na grzbiecie biota, Nicole zda�a sobie spraw�, �e nie ma teraz �adnej asekuracji. Uchwyci�a si� pancerza, �eby sprawdzi�, czy �uski utrzymaj� jej ci�ar. Zawis�a na jednej r�ce, ubezpieczaj�c si� drug�. Na razie nie jest �le, pomy�la�a.

Delikatnie podci�gn�a si� w g�r�. Oplot�a nogami tu��w biota i si�gn�a do kolejnego cz�onu. Nogi ostatniego cz�onu odpad�y od �ciany, ale poza tym stonoga nie poruszy�a si�.

Nicole by�a coraz wy�ej. Gdy znalaz�a si� tu� przy kraw�dzi studni, biot zacz�� zsuwa� si� w d�. Zamar�a. Czeka�a, a� biot mocniej uchwyci si� �ciany.

Ju� po chwili siedzia�a na pierwszym cz�onie, kt�ry spoczywa� na twardym gruncie. Biot zacz�� si� rusza�, wi�c Nicole zeskoczy�a z niego i bezpiecznie wyl�dowa�a na ziemi.

��Alleluja!�� zakrzykn�a.

Sta�a przy murze okalaj�cym Nowy Jork i wpatrywa�a si� w spi�trzone wody Morza Cylindrycznego. Dlaczego nikt nie odpowiada na jej wo�anie o pomoc? Test radiostacji nie wykaza� �adnych usterek, a mimo to po raz kolejny nie otrzyma�a odpowiedzi. Znaczy�o to, �e �aden z kosmonaut�w nie znajdowa� si� w odleg�o�ci mniejszej ni� sze�� kilometr�w, oraz �e stacja przeka�nikowa Beta nie dzia�a�a. Gdyby Beta dzia�a�a poprawnie, my�la�a Nicole, dyszeliby mnie wsz�dzie, nawet na pok�adzie Newtona.

Dosz�a do wniosku, �e za�oga z pewno�ci� jest na g�rze i przygotowuje si� do kolejnej misji, a przeka�nik najprawdopodobniej zosta� uszkodzony przez huragan. Martwi�o j�, �e od stopienia si� morza min�o ju� czterdzie�ci pi�� godzin. Do studni wpad�a ponad dziewi��dziesi�t godzin temu. Dlaczego nikt jej nie szuka�?

Wpatrywa�a si� w niebo, szukaj�c helikoptera. Roztopienie si� Morza Cylindrycznego zmieni�o warunki atmosferyczne. Zgodnie z przewidywaniami, pojawi�y si� chmury. Temperatura by�a znacznie wy�sza. Nicole zerkn�a na termometr. Wskazywa� cztery stopnie powy�ej zera.

Jest wysoce prawdopodobne, my�la�a, �e za�oga nied�ugo wr�ci. Musz� trzyma� si� blisko muru, �ebym by�a z daleka widoczna. Nicole dopu�ci�a my�l o katastrofie, uniemo�liwiaj�cej wyruszenie jej na ratunek. Ale nawet w takim wypadku powinnam czeka�. Pr�dzej czy p�niej przylec� po mnie�

�eby zabi� czas, Nicole wzi�a pr�bk� wody z morza. By�o w niej o wiele mniej truj�cych substancji organicznych ni� w Ramie I. A mo�e oni wszyscy zgin�li, gdy le�a�am na dnie studni?

Pomy�la�a, �e jest na tyle dobrym p�ywakiem, �e mog�aby przep�yn�� morze, gdyby zasz�a taka potrzeba. Jednak po chwili zmieni�a zdanie przypomniawszy sobie zdj�cia biot�w�� rekin�w, zrobione przez ekip� Nortona.

Przez wiele godzin spacerowa�a wzd�u� muru.

Usiad�a, �eby odpocz��. W�a�nie zastanawia�a si�, jak podzieli� melon na wypadek, gdyby w ci�gu nast�pnych siedemdziesi�ciu dw�ch godzin nie zosta�a uratowana, gdy od strony Nowego Jorku us�ysza�a jaki� krzyk. Natychmiast pomy�la�a o doktorze Takagishim.

Spr�bowa�a wezwa� go przez radio, ale w eterze panowa�a cisza. Spojrza�a w g�r�, wypatruj�c helikoptera. Us�ysza�a kolejny krzyk. Tym razem uda�o jej si� lepiej go zlokalizowa�. Ruszy�a w kierunku schod�w prowadz�cych do Nowego Jorku.

Nie zd��y�a jeszcze uaktualni� mapy miasta. Min�a koncentryczne ulice i zatrzymawszy si� przy o�mio�cianie, wprowadzi�a do komputera wszystkie odkrycia, w��cznie z �szop�� i studniami. W chwil� p�niej, gdy podziwia�a pi�kno dziwacznego budynku o o�miu �cianach, us�ysza�a trzeci krzyk, tym razem bardzo wysoki. To nie jest g�os Takagishiego, pomy�la�a.

Pobieg�a w kierunku, sk�d dochodzi� d�wi�k.

Zbli�y�a si� do budynk�w po drugiej stronie rynku. Us�ysza�a jakie� piski i postanowi�a by� ostro�niejsza. Przypomnia�a jej si� �rozmowa� ptak�w nad studni�. D�wi�k zdawa� si� dochodzi� z olbrzymich sieci, kt�re tak zafascynowa�y Francesk� Sabatini.

W nieca�e dwie minuty p�niej Nicole sta�a pomi�dzy dwoma wie�owcami, po��czonymi grub�, g�st� siatk�, wznosz�c� si� na pi��dziesi�t metr�w w g�r�. Jakie� dwadzie�cia metr�w nad ziemi� wisia� aksamitny ptak usi�uj�cy wypl�ta� si� z pu�apki. Jego tu��w oplata�y sznury. Ujrzawszy Nicole, ptak wyda� kolejny pisk. Jego towarzysz ko�owa� nad wie�owcami. On tak�e j� dostrzeg� i zacz�� pikowa� w d�.

Nicole schroni�a si� przy jednym z budynk�w. Ptak wyl�dowa� tu� przy niej. Przygl�da� si� jej badawczo. Aksamitny ptak powiedzia� co� i po kr�tkiej wymianie zda� drugi ptak uni�s� si� w g�r� i przysiad� kilkana�cie metr�w wy�ej.

Nicole uspokoi�a si� nieco i zbli�y�a do sieci. Materia�, z kt�rego zosta�a utkana, przypomina� gi�tki sznur, mniej wi�cej czterocentymetrowej �rednicy. Tysi�ce ��cze� wygl�da�o jak w�z�y. Sie� by�a lepka, ale nie na tyle, aby nasun�a Nicole skojarzenie z paj�czyn�.

Ptak wzbi� si� w g�r� i po chwili wyl�dowa� przy uwi�zionym przyjacielu. Uwa�aj�c, aby samemu nie zosta� uwi�zionym, usi�owa� pazurami rozci�gn�� liny, aby uwolni� swego towarzysza. Przez chwil� nieporadnie mocowa� si� ze sznurami, po czym zrobi� krok w ty� i spojrza� na Nicole.

Co on robi?�� zastanawia�a si�. Jestem pewna, �e chce mi co� powiedzie�.

Po chwili ptak powt�rzy� ca�� operacj�. Tym razem Nicole by�a ju� pewna, �e prosi o pomoc w uwolnieniu przyjaciela. U�miechn�a si� i pomacha�a do niego r�k�. Zwi�za�a ze sob� kilka lin. Gdy po chwili je rozwi�za�a, obydwa ptaki zacz�y piszcze�. Nicole zrobi�a to jeszcze dwukrotnie, pokazuj�c palcem to na siebie, to na uwi�zionego ptaka.

Po kr�tkiej wymianie zda� wi�kszy ptak oddali� si� na pewn� odleg�o��. Nicole przyjrza�a si� aksamitnemu ptakowi. W trzech miejscach by� opleciony lin�. Wysi�ki, by si� uwolni�, jedynie pogorszy�y jego sytuacj�. Nicole pomy�la�a, �e ptak wpad� w sie� podczas huraganu.

Wspinaczka po sznurach nie by�a szczeg�lnie trudna. Ale dwadzie�cia metr�w to wysoko�� sze�ciopi�trowego domu. Dotar�szy do ptaka, zacz�a mie� w�tpliwo�ci, czy post�puje rozs�dnie. Ci�ko dysz�c zbli�y�a si� do niego. Unika�a gwa�townych ruch�w; chcia�a, aby doszed� do przekonania, �e nie ma wobec niego z�ych zamiar�w. Ptak wpatrywa� si� w ni� swoimi niebieskimi oczami.

Jedno ze skrzyde� by�o uwi�zione tu� przy g�owie. Nicole oplot�a liny wok� w�asnych kostek.

Nie by�o to �atwe zadanie. Pracowa�a tu� obok ptasiej g�owy. Nagle poczu�a jaki� znajomy zapach. Aha, domy�li�a si�, wi�c jadamy to samo� Ale sk�d to si� bierze? Tak dobrze by�oby m�c porozumie� si� z tylu istotami�

Pierwszy w�ze� by� bardzo mocno zaci�ni�ty. Nicole nie chcia�a go szarpa�, �eby ptakowi nie zrobi� krzywdy. Si�gn�a do plecaka i wyj�a skalpel.

Drugi ptak, wydaj�c g�o�ne piski, pojawi� si� nad ni� niemal natychmiast. Wystraszy� Nicole prawie na �mier�. Nie pozwoli� jej na przeci�cie sznura, dop�ki nie odsun�a si� od jego towarzysza i nie zademonstrowa�a kilkakrotnie, w jaki spos�b u�yje skalpela.

Przeci�cie lin skalpelem nie trwa�o d�ugo. Aksamitny ptak wzbi� si� w powietrze, wydaj�c g�o�ne piski rado�ci, do kt�rych przy��czy� si� jego towarzysz. W chwil� p�niej oba odlecia�y, a Nicole zacz�a schodzi� na d�.

By�a z siebie zadowolona. Mia�a zamiar wr�ci� do muru i czeka� na ratunek. Ruszy�a na p�noc, nuc�c pod nosem piosenki z dzieci�stwa.

Po kilkunastu minutach zn�w mia�a towarzystwo, a w�a�ciwie przewodnika. Gdy tylko skr�ci�a w z�� stron�, aksamitny ptak obni�a� lot i przera�liwie piszcza�. Ucisza� si� dopiero wtedy, gdy Nicole zmienia�a kierunek marszu. Ciekawe, dok�d idziemy? zastanawia�a si�.

W pobli�u rynku, nie dalej ni� czterdzie�ci metr�w od o�mio�cianu, ptak obni�y� lot i zawis� nad metalicznym prostok�tem. Prostok�t otworzy� si� i ptak znikn�� pod ziemi�. Dwukrotnie wylecia� na zewn�trz, powiedzia� co� do Nicole, i zn�w znalaz� si� pod ziemi�.

Zdaje si�, �e b�d� mia�a zaszczyt pozna� rodzin�, pomy�la�a Nicole. Mam nadziej�, �e nie jestem g��wnym daniem�

Wprawdzie Nicole nie wiedzia�a, co j� spotka, ale nie odczuwa�a strachu; dominuj�cym uczuciem by�a ciekawo��.

Prostok�tna pokrywa by�a du�a; mia�a oko�o dziesi�ciu metr�w d�ugo�ci i sze�ciu szeroko�ci. Przekonawszy si�, �e Nicole idzie za nim, ptak wlecia� do otworu i przysiad� na trzecim wyst�pie. Zajrza�a w g��b szybu. Jego g��boko�� oceni�a na co najmniej trzydzie�ci metr�w. W dole migota�y jakie� �wiat�a.

Droga nie by�a �atwa. W szybie by�y co prawda wyst�py ka�dy z nich mia� mniej wi�cej pi�� metr�w d�ugo�ci i metr szeroko�ci�� ale dziel�ca je odleg�o�� wynosi�a prawie dwa metry. Nicole musia�a by� bardzo ostro�na, �eby nie spa�� w d�.

Sk�pego �wiat�a dostarcza�y lampy wisz�ce przy co czwartym stopniu. Okalaj�cy je materia� przypomina� papier. W �rodku pali� si� p�omie�.

Aksamitny przyjaciel z uwag� �ledzi� post�py Nicole, zawsze pozostaj�c o trzy stopnie ni�ej. Mia�a wra�enie, �e ptak ubezpiecza j� na wypadek, gdyby si� po�lizn�a, ale nie mia�a zamiaru sprawdza� trafno�ci swojej hipotezy.

By�a pewna, �e ptaki nie by�y biotami: to istoty z obcej planety. Ale to nie mog� by� Ramowie; technika, jak� dysponuj� ptaki, nie przystaje do technologii statku�

Nicole pomy�la�a o Majach; Hiszpanie byli przekonani, �e przodkowie tego zacofanego plemienia nie mogli wznie�� tak wspania�ych �wi�ty�. Czy zasz�o tutaj co� podobnego?�� zastanawia�a si�. Mo�e te ptaki to wszystko, co pozosta�o po istotach, kt�re skonstruowa�y statek?

Kiedy by�a ju� dwadzie�cia metr�w pod ziemi�, nagle us�ysza�a szum p�yn�cej wody. D�wi�k sta� si� g�o�niejszy, gdy stan�a na nast�pnym wyst�pie, kt�ry okaza� si� podziemnym chodnikiem.

Jej przewodnik by�, jak zwykle, trzy stopnie ni�ej. Nicole wskaza�a r�k� korytarz. Ptak zbli�y� si� do niej i zawis� nad nast�pnym stopniem, daj�c jej znak, �e ma i�� w d�.

Nie mia�a zamiaru si� podda�. Wyj�a pojemnik na wod� i pokaza�a, �e chce si� napi�. Potem wskaza�a na mroczny tunel. Ptak najwyra�niej si� zawaha�. Przelecia� jej nad g�ow� i wlecia� do tunelu. Po czterdziestu sekundach Nicole dostrzeg�a w oddali �wiate�ko.

Wr�ci�, trzymaj�c w szponach zapalon� pochodni�.

Nicole ruszy�a za nim. Po pi�tnastu minutach marszu znalaz�a si� w grocie. By�a tam wielka cysterna, do kt�rej z rury w �cianie sp�ywa�a woda. Nicole zbada�a jej sk�ad; by�a to najczystsza woda, bez jakichkolwiek domieszek. Zaczerpn�a r�k�. Woda by�a pyszna.

Napiwszy si�, Nicole ruszy�a dalej tunelem w tym samym kierunku. Ptak zacz�� szale�; lata� tam i z powrotem, i przera�liwie piszcza�. Musia�a zawr�ci�. Po chwili zn�w znale�li si� w g��wnym szybie. Nicole zauwa�y�a, �e zrobi�o si� jakby ciemniej. Spojrza�a w g�r�. W�az zosta� zamkni�ty. Mam nadziej�, �e nie zostan� tu na zawsze� pomy�la�a.

Po pokonaniu kolejnych dwudziestu metr�w okaza�o si�, �e studni� przecina drugi poziomy tunel. Ptak, nadal trzymaj�c w szponach pochodni�, skr�ci� w bok.

Zatrzymali si� po kilkudziesi�ciu metrach.

Nicole znalaz�a si� w du�ym, owalnym pomieszczeniu z wysokim sklepieniem. Ptak zapali� pochodni� lampy i znikn��. Nie by�o go prawie godzin�. Postanowi�a by� cierpliwa.

Rozejrza�a si� po grocie. Na �cianach nie by�o �adnych rysunk�w.

Zacz�a si� zastanawia�, jak powiadomi� ptaki, �e chce wr�ci� na powierzchni�.

Po pewnym czasie us�ysza�a �opot skrzyde� i piski. Aksamitny ptak przyprowadzi� czterech towarzyszy; swoj� towarzyszk� (Nicole postanowi�a, �e �jej� ptak b�dzie rodzaju m�skiego) oraz dwa inne ptaki z �linoleum�. Ca�a czw�rka wyl�dowa�a tu� przy niej i dok�adnie si� jej przygl�da�a. Potem wszystkie usiad�y naprzeciwko, a do groty wlecia� jeszcze jeden ptak, br�zowy. W szponach trzyma� niewielki melon.

Po�o�y� go obok Nicole. Ca�a pi�tka wpatrywa�a si� w ni� niecierpliwie. Nicole wyj�a skalpel, wyci�a w melonie otw�r, wypi�a nieco zielonkawego p�ynu ze �rodka, wykroi�a dla siebie kawa�ek, a reszt� zanios�a swoim gospodarzom. Ptaki zapiszcza�y z zadowoleniem, z podziwem przygl�daj�c si� precyzji, z jak� Nicole wyci�a otw�r w owocu.

Teraz przygl�da�a si� ich posi�kowi; po chwili po melonie nie by�o ju� �ladu, zosta�a tylko twarda sk�rka. Aksamitne ptaki niezwykle zr�cznie pos�ugiwa�y si� szponami, ale wi�ksze osobniki by�y do�� nieporadne. Spos�b, w jaki jad�y, nasun�� Nicole skojarzenia z ziemskimi zwierz�tami.

W czasie posi�ku wcale ze sob� nie rozmawia�y. Pierwszy odezwa� si� br�zowy ptak, jego mowa brzmia�a troch� jak pie��. Jeden po drugim zbli�a�y si� do Nicole, po czym wylatywa�y z groty.

Zastanawia�a si�, co teraz b�dzie. Ptaki pozostawi�y w �sali bankietowej� zapalone latarnie, ale w korytarzu by�o ca�kiem ciemno. Nicole by�a zm�czona, od dawna nie najad�a si� do syta. Po kr�tkiej walce wewn�trznej zdecydowa�a, �e ma�a drzemka nie mo�e jej zaszkodzi�.

�ni�o jej si�, �e kto� j� wo�a z bardzo daleka. Z trudem s�ysza�a g�os p�yn�cy z oddali. Nagle obudzi�a si�; przez chwil� nie wiedzia�a, gdzie jest. Ws�ucha�a si� w cisz�. Spojrza�a na zegarek i przekona�a si�, �e spa�a cztery godziny. Najwy�szy czas, �eby si� st�d wydosta�, pomy�la�a. Nied�ugo zrobi si� ciemno; nie mam zamiaru traci� szansy na ratunek.

Wysz�a na korytarz i w��czy�a latark�. W nieca�� minut� dotar�a do szybu i zacz�a si� wspina�. Na wysoko�ci korytarza prowadz�cego do zbiornika z wod� us�ysza�a jaki� dziwny odg�os. Zatrzyma�a si� i skierowa�a w g�r� snop �wiat�a. Co� du�ego przesuwa�o si� tam i z powrotem.

Nicole wspi�a si� a� do wyst�pu, po kt�rym porusza�o si� owo tajemnicze �co��. Czymkolwiek by�o, co pi�� sekund przesuwa�o si� w poprzek to w jedn�, to w drug� stron�. Nicole nie mog�a �tego� omin��; w ci�gu pi�ciu sekund nie zdo�a�aby podci�gn�� si� na r�kach do nast�pnego wyst�pu.

Stan�a przy �cianie i nas�uchiwa�a. Gdy obiekt ruszy� w drug� stron�, podci�gn�a si� na r�kach, aby mu si� przyjrze�. Pojazd porusza� si� na g�sienicach, z ty�u przypomina� czo�g. Wie�yczka obr�ci�a si� gwa�townie i pojazd ruszy� w drug� stron�. Nicole natychmiast schowa�a si� za wyst�pem.

Jedno jest pewne, my�la�a. Czo�g pe�ni rol� wartownika. Zastanawia�a si�, jakie mo�e mie� czujniki. Nie us�ysza� jej krok�w, a w ka�dym razie w jego zachowaniu nie nast�pi�y �adne widoczne zmiany. Nicole dosz�a jednak do wniosku, �e czo�g musi �widzie�. �lepy stra�nik nie jest najlepszym wartownikiem, pomy�la�a.

Powoli schodzi�a w d�. Po kilku minutach znalaz�a si� na wysoko�ci �sali bankietowej�. By�a rozczarowana i z�a na siebie, �e da�a si� ptakom �nam�wi� na wypraw� do podziemi. Ale dlaczego ptaki mia�yby trzyma� j� jako zak�adnika? Przecie� jednemu z nich uratowa�a �ycie�

R�wnie� czo�g wydawa� si� zupe�nie nie na miejscu. Jego obecno�� nie pasowa�a do innych urz�dze� w podziemiach. Do czego s�u�y�? Sk�d si� tu wzi��? To wszystko jest takie dziwne�

Znalaz�szy si� na drugim poziomie, Nicole postanowi�a poszuka� innego wyj�cia. Po przeciwnej stronie szybu znajdowa�y si� takie same wyst�py. A gdyby tak przeskoczy� na drug� stron�?�� zastanawia�a si�. Mo�na by spr�bowa�

Ale najpierw nale�a�o si� przekona�, czy przeciwleg�ych stopni nie strze�e inny czo�g. Przeklinaj�c pod nosem swoj� g�upot�, Nicole ponownie zacz�a si� wspina� do g�ry. Mia�a szcz�cie. Wyst�p naprzeciwko czo�gu by� pusty.

Gdy wr�ci�a na drugi poziom, by�a ju� zm�czona. Spojrza�a w d�, w g��b studni. Mia�a du�� wpraw� w ocenianiu odleg�o�ci; od przeciwleg�ego stopnia dzieli�y j� cztery metry.

Cztery metry, zastanawia�a si�, najwy�ej cztery i p�. Je�eli tam wpadn�, z pewno�ci� zgin�. �eby po obydwu stronach mie� jaki� margines bezpiecze�stwa, trzeba przeskoczy� pi�� metr�w. W skafandrze i z plecakiem�

Nicole przypomnia�a sobie pewne niedzielne popo�udnie w Beauvois przed czterema laty. Wraz z dziesi�cioletni� Genevieve ogl�da�y transmisj� z igrzysk olimpijskich w 2196 roku.

��Umiesz jeszcze skaka�?�� spyta�a dziewczynka, z trudem wyobra�aj�c sobie matk� w roli mistrzyni olimpijskiej.

Pierre nam�wi� Nicole, aby zabra�a Genevieve na stadion w Luynes.

Mia�a k�opoty z tr�jskokiem, ale po trzydziestu minutach rozgrzewki skoczy�a sze�� i p� metra. Na Genevieve nie zrobi�o to wra�enia.

��Wiesz, mamo�� powiedzia�a, gdy wraca�y do domu na rowerach�� siostra Danielle umie skaka� prawie tak daleko jak ty, a ona jest tylko zwyk�� studentk��

Nicole ogarn�a przygn�biaj�ca t�sknota za c�rk�. Nigdy nie doceniamy tego, co mamy, pomy�la�a. Dopiero p�niej, gdy to utracimy�

Ruszy�a w d� do miejsca, gdzie zostawi�y j� ptaki. Nie b�dzie skaka�, to zbyt ryzykowne. Gdyby si� potkn�a�

��Nicole des Jardins, gdzie jeste�!?

Zamar�a. Gdzie�, bardzo daleko, kto� zn�w powt�rzy� jej imi�. Czy�by to by�o z�udzenie?

��Nicole!�� zn�w us�ysza�a ten�� sam g�os, kt�ry najwyra�niej nale�a� do Richarda Wakefielda. Nicole chcia�a krzycze�, ale powstrzyma�a si�. Nie, pomy�la�a, to mog�oby je obudzi�. Nie zajmie mi to wi�cej ni� pi�� minut. Mog� skoczy�

Ju� dawno serce Nicole nie bi�o tak szybko. Odmierzy�a odleg�o��

Przeskoczy�a wyst�p z du�ym marginesem bezpiecze�stwa. Jak szalona wspina�a si� ku g�rze. By�a ju� prawie u szczytu schod�w, kiedy zn�w rozleg�o si� wo�anie.

��Jestem tutaj!�� krzykn�a Nicole.�� Pod powierzchni�! Stan�a na ostatnim wyst�pie. Chcia�a otworzy� w�az, ale klapa si� nie poddawa�a.

��Cholera�� mrukn�a, s�ysz�c nad sob� kroki Richarda.�� Richard, jestem tutaj, pod powierzchni�! Id� za moim g�osem!

Richard zacz�� opukiwa� klap�. Krzyczeli do siebie z ca�ych si�, mo�na by�o od tego og�uchn��. Gdzie� pod sob� Nicole us�ysza�a �opot skrzyde�. Ptaki zacz�y przera�liwie piszcze�.

��Pom�cie mi!�� krzykn�a do nich Nicole wskazuj�c na klap�.�� Tam na g�rze jest m�j przyjaciel!

Richard wci�� stuka� w klap�. Do Nicole zbli�y�y si� tylko dwa ptaki; te same, kt�re po raz pierwszy zobaczy�y j� w studni. Lata�y wok� niej, piszcz�c co� do pozosta�ej pi�tki. Najwidoczniej dosz�o mi�dzy nimi do r�nicy zda�. Aksamitny ptak dwukrotnie wygi�� do g�ry szyj� i wyda� g�o�ny pisk.

Nagle klapa si� podnios�a. Richard o ma�o co nie wpad� do �rodka. Spojrza� w d� i ujrza� Nicole; tu� pod ni� w powietrzu unosi�y si� jakie� potwory.

��O Bo�e!�� wykrzykn��.

Nicole nie posiada�a si� z rado�ci. Rzuci�a si� Wakefieldowi na szyj�.

��Richardzie, drogi Richardzie�� powtarza�a�� tak bardzo si� ciesz�, �e ci� widz�!

Richard przytuli� j� do siebie i u�miechn�� si�.

��Co� podobnego! Gdybym wiedzia�, �e czeka mnie takie powitanie, przyszed�bym wcze�niej.

��Chwileczk�. Chcesz powiedzie�, �e jeste� sam?! I �e nie mamy najmniejszych szans na przebycie Morga Cylindrycznego!?

Richard skin�� g�ow�.

Jeszcze pi�� minut temu Nicole wydawa�o si�, �e jest uratowana. Wyobra�a�a sobie, �e wr�ci na Ziemi�, zobaczy ojca i c�rk�. A teraz�

Odwr�ci�a si� i odesz�a kilka krok�w. Nie chcia�a, �eby widzia� jej �zy. Richard stan�� tu� za ni�.

��Tak mi przykro��� powiedzia�.

��To nie twoja wina�� szepn�a Nicole przez �zy.�� Nigdy nie przypuszcza�am, �e zobacz� jednego z cz�onk�w za�ogi i mimo to nie zostan� uratowana��� urwa�a. Nie mia�a prawa sprawia� Richardowi przykro�ci. Spr�bowa�a si� u�miechn��.

��Zazwyczaj nie rozklejam si� tak �atwo�� powiedzia�a ocieraj�c �zy.�� Przerwa�am twoje opowiadanie� M�wi�e�, �e bioty�� rekiny �ciga�y motor�wk�. Pojawi�y si� dopiero wtedy, gdy by�e� w po�owie drogi?

��Mniej wi�cej�� odpar� Richard, kt�remu udzieli�o si� przygn�bienie Nicole. Roze�mia� si� nerwowo.�� Pami�tasz jedn� z symulacji, kiedy rada programowa skrytykowa�a nas za to, �e nie wys�ali�my najpierw �odzi bezza�ogowej, �eby sprawdzi�, czy jej obecno�� nie zmieni �ekologicznego stanu r�wnowagi�? Wtedy wydawa�o mi si�, �e to banda kretyn�w, ale teraz nie jestem ju� tego taki pewien. Biotom nie przeszkadza�y inne p�ywaj�ce pojazdy; jedynie moja motor�wka wywo�a�a w nich agresj�

Richard i Nicole usiedli na jednym z szarych metalicznych obiekt�w.

��Raz uda�o mi si� je wywie�� w pole�� m�wi� Richard ale po prostu mia�em szcz�cie. A kiedy sytuacja sta�a si� zupe�nie beznadziejna, wyskoczy�em z �odzi i dop�yn��em do brzegu. Na moje szcz�cie interesowa�a je g��wnie motor�wka. Nie dostrzeg�em �adnego rekina, dop�ki od brzegu nie dzieli�o mnie oko�o stu metr�w�

��Jak d�ugo jeste� w Ramie?�� spyta�a Nicole.

��Jakie� siedemdziesi�t godzin. Opu�ci�em Newtona dwie godziny przed �witem. Zbyt du�o czasu straci�em, usi�uj�c naprawi� przeka�nik Beta. Nic z tego nie wysz�o.

Nicole pomaca�a jego skafander.

��Jeste� suchy, mokre masz tylko w�osy.

Richard roze�mia� si�.

��Owszem, bo te skafandry s� uszyte ze znakomitych materia��w. Mnie samemu trudno jest uwierzy�, �e przez dwadzie�cia minut p�ywa�em w zimnej wodzie.

Spojrza� na swoj� towarzyszk�.

��Dziwi� si�, �e nie zada�a� mi najwa�niejszego pytania: sk�d wiedzia�em, gdzie jeste�?

Nicole wyj�a skaner i rozpocz�a rutynowe badanie Richarda. Wszystkie pomiary mie�ci�y si� w granicach tolerancji. Nie zrozumia�a tego, co powiedzia�.

��Jak to, ty wiedzia�e�, gdzie jestem? My�la�am, �e b��dzi�e� i po prostu�

��Ale� moja droga! Nowy Jork jest ma�y, ale nie a� tak. Powierzchnia otoczona murem zajmuje dwadzie�cia pi�� kilometr�w kwadratowych, radio jest tu zupe�nie bezu�yteczne� Richard u�miechn�� si� chytrze.�� To �atwo policzy�. Gdybym stoj�c na ka�dym metrze kwadratowym tylko raz wykrzykn�� twoje imi�, musia�bym wyda� dwadzie�cia pi�� milion�w takich okrzyk�w. Je�eli wo�a�bym co dziesi�� sekund�� co da�oby mi czas na ws�uchanie si� w twoj� odpowied� i przej�cie do nast�pnego metra kwadratowego�� by�oby to sze�� okrzyk�w na minut�. Wi�c moje poszukiwania trwa�yby cztery miliony minut, czyli nieco ponad sze��dziesi�t tysi�cy godzin, a wi�c dwa tysi�ce pi��set ziemskich dni�

��Dobrze, ju� dobrze�� roze�mia�a si� Nicole.�� Powiedz, sk�d wiedzia�e�, gdzie jestem?

Richard wsta�.

��Pozwolisz?�� spyta� wyci�gaj�c r�k� w stron� kieszeni na piersiach Nicole.

��Chyba tak, ale nie rozumiem�

Richard si�gn�� do kieszeni i wyj�� z niej ksi�cia Halla.

��To on mnie do ciebie zaprowadzi��� wyja�ni� Wakefield.�� Ksi���, jeste� dobrym cz�owiekiem, cho� przez pewien czas s�dzi�em, �e si� na tobie zawiod�em.

Nicole nie mia�a poj�cia, o co chodzi.

��Ksi��� Hall i Falstaff maj� wbudowane urz�dzenia nawigacyjne�� wyja�ni� Richard.�� Co sekund� wydaj� pi�tna�cie silnych impuls�w. Maj�c Falstaffa w stacji Beta i taki sam nadajnik na stacji Alfa, mog�em ci� �ledzi� za pomoc� triangulacji. Wiedzia�em dok�adnie, gdzie jeste�, przynajmniej je�eli chodzi o wsp�rz�dne x i y. M�j prosty algorytm nie by� przystosowany do wycieczek po osi z.

��Tak in�ynierowie nazwaliby moj� wypraw� do ptasiej groty?�� u�miechn�a si� Nicole.�� Wycieczk� po osi z?

��Owszem. Mo�na by to tak nazwa�.

��Wiesz, Richard, naprawd� nie wiem, co o tym wszystkim my�le�. Je�eli rzeczywi�cie wiedzia�e�, gdzie jestem, to dlaczego czeka�e� tak d�ugo�

��Bo ci� zgubili�my, a przynajmniej tak mi si� wydawa�o� musia�em wr�ci� po Falstaffa�

��Albo w ci�gu ostatniego tygodnia nagle zg�upia�am, albo twoje wyja�nienia s� mgliste.

Richard roze�mia� si�.

��Mo�e powinienem zacz�� od pocz�tku�� powiedzia�. W czerwcu by�em z�y na komisj�, �e nie zezwoli�a kosmonautom na noszenie miniaturowych nadajnik�w, kt�re w razie awarii ��czno�ci radiowej pozwoli�yby ich odszuka�. T�umaczy�em, �e zawsze mog� wyst�pi� sytuacje nieprzewidziane, kiedy stosunek sygna�u do szumu zwyk�ych radiostacji uczyni je bezu�ytecznymi. Ale nikt nie chcia� mnie s�ucha�. Wi�c wyposa�y�em moje trzy roboty w takie nadajniki. Ot tak, na wszelki wypadek�

Nicole przygl�da�a mu si� uwa�nie. Zd��y�a ju� zapomnie�, �e Wakefield by� nieprzeci�tnym naukowcem�

��� A potem Falstaff zgubi� tw�j sygna��� m�wi� Richard. Nie by�o mnie, bo przygotowywa�em si�, �eby z Hiro i Francesk� polecie� po ciebie helikopterem. Falstaff ma mo�liwo�� zapisu danych, wi�c kiedy nie uda�o nam si� ciebie odnale��, odtworzy�em to, co zosta�o nagrane, i przekona�em si�, �e sygna� nagle si� urwa�. Po chwili pojawi� si� znowu, wtedy, kiedy rozmawiali�my przez radio, ale potem zamilk� na dobre. My�la�em, �e obwody ksi�cia Halla uleg�y uszkodzeniu. Kiedy Francesca powiedzia�a, �e sta�y�cie na rynku, by�em ju� niemal pewien, �e�

Nicole s�ucha�a jednym uchem, ale a� podskoczy�a, gdy Richard wymieni� imi� Franceski.

��Chwileczkꠗ przerwa�a mu podnosz�c do g�ry r�k�. Czy m�g�by� powt�rzy� to, co powiedzia�a ci Francesca?

��Powiedzia�a, �e wysz�y�cie z �szopy�, a ty wr�ci�a� kawa�ek, �eby poszuka� Takagishiego�

��To bzdury.

��Nie rozumiem�� zdziwi� si� Richard.

��To k�amstwo. Wpad�am do studni, o kt�rej ci ju� opowiada�am. Francesca musia�a to widzie�. W ka�dym razie znalaz�am si� tam w nieca�� minut� po jej wyj�ciu. Potem ju� jej nie widzia�am.

Richard zastanawia� si� przez chwil�.

��To dlatego Falstaff ci� zgubi��� powiedzia�.�� By�a� w �szopie�, kt�ra ekranowa�a sygna�y nadajnika.�� Teraz on z kolei si� zdziwi�.�� Ale dlaczego Francesca wymy�li�a t� histori�?

Ja tak�e chcia�abym to wiedzie� my�la�a Nicole. Widocznie celowo otru�a Gorzowa. W przeciwnym razie nie musia�aby�

��Czy by�o co� mi�dzy wami?�� spyta� Richard.�� Zawsze wyczuwa�em, �e�

��My�l�, �e odrobina zazdro�ci�� Nicole nie da�a mu sko�czy栗 i to obop�lnej. Nasze �wiatopogl�dy s� oddalone od siebie o ca�e lata �wietlne.

��Mo�esz to powt�rzy�?�� poprosi� Richard.�� Od ponad roku wysy�am do ciebie sygna�y; uwa�am ci� za inteligentn�, interesuj�c� i atrakcyjn� kobiet�. Ale ty zawsze odnosi�a� si� do mnie ch�odno� Jak to jest, �e Francesca natychmiast zauwa�a, kiedy patrzysz na ni� krzywo�

��S� mi�dzy nami powa�niejsze r�nice�� odpar�a Nicole. Ucieszy�o j�, �e Richard otwarcie wyrazi� swoje zainteresowanie jej osob�.

Zapad�a cisza. Nicole spojrza�a na zegarek.

��Za godzin� zn�w zrobi si� ciemno, musimy jako� zaplanowa� ucieczk� z wyspy. Dobrze by�oby tak�e postara� si� o �ywno��, wod� i inne rzeczy nie maj�ce wiele wsp�lnego z romansowaniem�

��Wzi��em namiot�

��Znakomicie�� ucieszy�a si� Nicole.�� Przyda si� nam, je�eli b�dzie pada� deszcz.�� Si�gn�a do kieszeni, gdzie schowa�a melon, ale zawaha�a si�.�� Masz mo�e jakie� jedzenie dla ludzi?�� spyta�a.

W szparze pomi�dzy materacami Richard ustawi� latark�.

��Jest jeszcze jeden pow�d, dla kt�rego nie nale�y traci� nadziei.�� Richard u�miechn�� si� do Nicole, gdy tylko otworzy�a oczy.�� Zapomnia�em ci o tym powiedzie� wczoraj.

Nicole zawsze budzi�a si� powoli, pozosta�o jej to z dzieci�stwa. Zanim zosta�a skonfrontowana z brutaln� rzeczywisto�ci�, lubi�a zatrzymywa� w my�lach koniec snu. Genevieve i Pierre wiedzieli, �e zaraz po obudzeniu nie nale�a�o m�wi� z ni� o rzeczach istotnych, przynajmniej p�ki nie wypi�a kawy.

Bezradnie zamruga�a oczami.

��Ten statek zmierza w kierunku Ziemi�� powiedzia�. Nawet je�eli Newton nas opu�ci, pr�dzej czy p�niej mo�e si� tu pojawi� inny ziemski statek.

��Co prosz�?�� Nicole usiad�a i przetar�a oczy.

��Wczoraj by�em tak podniecony�� wyja�ni� Richard�� �e zapomnia�em powiedzie� ci o najwa�niejszym. Ostatni manewr chyba o nim nie wiesz, bo le�a�a� nieprzytomna na dnie studni wprowadzi� Ram� na trajektori� przecinaj�c� ziemsk� orbit�. Za dwadzie�cia trzy dni zderzymy si� z Ziemi�.

��Richard�� mrukn�a Nicole, t�skni�c za fili�ank� kawy nie lubi� �art�w o tak wczesnej porze. Je�eli chcesz traci� czas na wymy�lanie niedorzecznych historii�

��Ale� ja m�wi� powa�nie! To prawda! Uwierz mi.

Nicole wyj�a z kieszeni termometr.

��To powiedz mi, m�j geniuszu, dlaczego temperatura wci�� ro�nie? Je�eli oddalamy si� od S�o�ca, powinna opada�, prawda?

��Ale� Nicole, pomy�l troch�!�� Richard z dezaprobat� pokr�ci� g�ow�.�� Rama ogrzewa si� bardzo powoli, poniewa� wsp�czynnik przenikania ciep�a jest niski. Wi�c temperatura b�dzie ros�a jeszcze przez dobre dwa tygodnie.

Nicole na tyle zna�a si� na termodynamice, �eby przyzna� mu racj�. Ale by�o o wiele za wcze�nie na rozmowy o takich rzeczach. Dlaczego Rama skierowa� si� w stron� Ziemi?�� zastanawia�a si� Nicole i poprosi�a Richarda o wod�. O co w tym wszystkim chodzi?

Richard najwidoczniej czyta� w jej my�lach.

��Szkoda, �e nie s�ysza�a� tych krety�skich dyskusji po tym, jak Rama zmieni� kurs. Konferencja trwa�a siedem godzin�� roze�mia� si�.�� W ISA pracuje pewien Kanadyjczyk, kt�ry jest specjalist� od czego�, co nazywa si�: psychologia eksobiologiczna. Ten idiota oczywi�cie bra� udzia� w konferencji i wyja�ni� nam motywy kieruj�ce post�powaniem Ramy.�� Richard potrz�sn�� g�ow�.�� Wszyscy biurokraci s� tacy sami. Wyka�czaj� prawdziwych naukowc�w, a swoje s�dy opieraj� na opiniach idiot�w i kretyn�w.

��Wi�c co w�a�ciwie postanowiono?

��Wi�kszo�� ludzi przytomnych by�a zdania, �e Rama wejdzie na orbit� oko�oziemsk� i b�dzie prowadzi� jakie� badania. Ale byli w mniejszo�ci. Logika i zdrowy rozs�dek wyjecha�y na wakacje, to moje osobiste zdanie. Nawet David Brown�� kt�ry po powrocie na pok�ad Newtona zachowywa� si� bardzo dziwnie uwa�a�, �e Rama ma wobec Ziemi wrogie zamiary. Powiedzia�, �e Rama najprawdopodobniej nie zamierza zrobi� nam nic z�ego, ale mo�liwe, �e my jego zachowanie odczytamy jako wrogie.

Richard wsta�.

��Czy kiedykolwiek w �yciu s�ysza�a� podobne brednie? Zreszt� pan doktor Brown i tak by� jednym z lepszych m�wc�w. Do tego cz�onkowie Komisji Ekspert�w ISA pok��cili si� mi�dzy sob�. Nie my�l, �e byli w stanie powiedzie� po prostu: �Wierz� w opcj� A, czyli bezpo�rednie zderzenie, czego wynikiem b�d� ogromne zniszczenia i katastrofa klimatyczna� albo �Wierz� w opcj� C: Rama wejdzie na oko�oziemsk� orbit� i nie podejmie �adnych wrogich dzia�a�. Nie, do cholery, �aden z nich nie potrafi tak m�wi�! Ka�dy musia� wyg�osi� odczyt! A ten wariat doktor Alexander, kt�ry w listopadzie zada� ci tyle pyta� na temat bada� biometrycznych, przez pi�tna�cie minut dowodzi�, �e pojawienie si� Ramy uwidoczni�o luki prawne w regulaminach ISA. Tak jak gdyby mog�o to kogo� obchodzi�!

Richard usiad� i ukry� twarz w d�oniach.

��To by�o po prostu nie do wiary�

Nicole by�a ju� w pe�ni obudzona.

��S�dz�c po twoim zachowaniu�� powiedzia�a siadaj�c by�e� innego zdania.

Richard skin�� g�ow�.

��Prawie trzy czwarte uczestnik�w konferencji�� wraz ze wszystkimi kosmonautami na pok�adzie Newtona i wi�kszo�ci� naukowc�w w Radzie ISA�� by�o zdania, �e Rama stanowi dla Ziemi bezpo�rednie zagro�enie. Wszyscy m�wili o tym samym. Poniewa� Rama I by� wobec nas oboj�tny, skierowanie Ramy II w kierunku Ziemi dowodzi, �e drugi statek jest inny. Z tym akurat si� zgadzam. Ale nie mog� zrozumie�, dlaczego wszyscy zak�adaj�, �e jego intencje s� wrogie. Przecie� Oni mog� by� po prostu ciekawi, jacy jeste�my; mo�e nawet chc� nam pom�c. Wakefield zamy�li� si�.

��Francesca m�wi, �e badania opinii publicznej wykazuj�, i� prawie dziewi��dziesi�t procent ludzi jest przera�onych Ram�; domagaj� si�, �eby politycy co� z tym zrobili.

Richard otworzy� namiot i wyszed� na ciemny rynek. Snop �wiat�a latarki przesun�� si� po budynkach.

��Na drugim zebraniu, osiemna�cie godzin p�niej, zdecydowano, �e �aden z cz�onk�w za�ogi Newtona nie wejdzie wi�cej na pok�ad Ramy. Teoretycznie rzecz bior�c, nie z�ama�em tego zakazu, bo wyszed�em jeszcze przed oficjalnym komunikatem. Ale by�o oczywiste, �e taki rozkaz nadejdzie.

��Podczas gdy na Ziemi politycy zastanawiaj� si�, co zrobi� ze zmierzaj�cym w ich stron� statkiem kosmicznym wielko�ci asteroidy�� powiedzia�a Nicole wychodz�c z namiotu i staj�c za Richardem�� ty i ja mamy inny problem. Musimy przedosta� si� przez Morze Cylindryczne�

U�miechn�a si� s�abo.

��A mo�e rozejrzymy si� dooko�a?

Richard i Nicole mieli powa�niejsze k�opoty ni� Francesca. Gdy wr�cili do rynku, przekonali si�, �e ich namiot znikn��. Przez pewien czas dobijali si� do kryj�wki ptak�w, ale nikt im nie otworzy�.

Richard by� w z�ym nastroju i przesta� si� odzywa�. Przeprosi� Nicole za swoje zachowanie t�umacz�c, �e stroni od ludzi, gdy traci poczucie bezpiecze�stwa. Przez kilka godzin bawi� si� swoim komputerem. Raz tylko zada� Nicole pytanie dotycz�ce geografii Nowego Jorku.

Nicole le�a�a na materacu i zastanawia�a si� nad mo�liwo�ci� przep�yni�cia Morza Cylindrycznego. Nie by�a zbyt dobr� p�ywaczk�; podczas trening�w pokonanie kilometra zajmowa�o jej pi�tna�cie minut. Ale to by�o na basenie; teraz musia�aby przep�yn�� pi�� kilometr�w w zimnej wodzie. I towarzyszy�yby jej tak urocze stworzenia jak bioty�� rekiny.

Sympatyczny, oty�y cz�owieczek przerwa� jej rozmy�lania.

��Mo�e chcia�aby� si� czego� napi�, pi�kna pani?�� spyta� Falstaff. Nicole przyjraa�a si� robotowi z bliska. Falstaff trzyma� w d�oni sporej wie�ko�ci kufel. Napi� si�, rozlewaj�c piwo na brod�. Otar� usta r�kawem i czkn��.

��Je�eli nie chcesz pi�, to mo�e pozwolisz, �e Sir John nauczy ci� ki�ku sztuczek�� doda� z brytyjskim akcentem i �ypn�� na ni� okiem.

Nicole roze�mia�a si�. Falstaff te�.

��Dowcip jest nie tylko we mnie�� rzek� robot.�� Natchnienie czerpi� z innych.

��Wiesz co�� Nicole zwr�ci�a si� w do Richarda, kt�ry przygl�da� si� tej scenie z pewnej odleg�o�ci�� je�eli kiedykolwiek znudzi ci si� zaw�d kosmonauty, zrobisz fortun� jako projektant zabawek.

Richard podni�s� Falstaffa i podzi�kowa� Nicole za komplement.

��S� trzy mo�liwo�ci�� powiedzia� bardzo powa�nie. Mo�emy przep�yn�� morze, zbada� Nowy Jork, �eby stwierdzi�, czy zdo�amy zgromadzi� do�� materia�u na budow� �odzi, albo czeka�, a� kto� nas st�d zabierze. W �adnym z tych trzech wypadk�w nie jestem optymist�.

��Wi�c co proponujesz?

��Kompromis. Gdy zrobi si� jasno, przeszukamy miasto, zw�aszcza okolice rynk�w; poszukamy materia��w do budowy �odzi, mo�emy na to po�wi�ci� dzie� czy dwa. Je�eli nic nie znajdziemy�� przep�yniemy morze. Nie wierz�, �e ktokolwiek wyruszy nam na ratunek�

��To brzmi realistycznie. Ale najpierw chcia�abym co� zrobi�. Nie mamy zbyt wiele �ywno�ci, je�eli mo�na si� tak delikatnie wyrazi�. My�l�, �e najpierw powinni�my wydoby� ze studni melon, a dopiero potem zaj�� si� innymi sprawami.

Richard zgodzi� si�, �e wystaranie si� o �ywno�� jest rozs�dn� propozycj�. Ale nie spodoba� mu si� pomys� powt�rnego u�ycia nici chirurgicznych.

��Dopisuje ci szcz�cie�� spojrza� na Nicole.�� Nici si� nie urwa�y, co nie znaczy, �e nie przeci�a� nimi r�kawiczek. I skafandra w pasie.

��Masz inny pomys�?�� spyta�a.

��Sie�, w kt�r� wpad� ptak�� odpar� Richard.�� Powinna by� do tego celu idealna, oczywi�cie o ile uda nam si� j� zdoby�. Wtedy zszed�bym na d� i �

��Nie�� przerwa�a mu Nicole z u�miechem.�� Z ca�ym szacunkiem dla twojego po�wi�cenia, nie mamy czasu na takie popisy. Sie� to �wietny pomys�, ale jeste� po prostu zbyt ci�ki. Gdyby co� si� sta�o, nigdy nie uda�oby mi si� ciebie stamt�d wyci�gn��.

Nicole poklepa�a Richarda po plecach.

��Mam nadziej�, �e nie obrazisz si�, je�eli powiem, �e z nas dwojga to ja jestem atlet�.

Richard u�miechn�� si�.

��A gdzie tradycja?�� spyta�.�� To m�czy�nie zawsze przypada�o w udziale popisywanie si� si�� i zr�czno�ci�. Nie pami�tasz ju� komiks�w z dzieci�stwa?

Nicole roze�mia�a si� serdecznie.

��Oczywi�cie, m�j drogi. Ale ty nie wygl�dasz jak Popeye. A ja nie jestem Olive Oyl�

��Nie wiem, czy na to p�jdꅠ� rzek� Richard kr�c�c g�ow�.�� W trzydziestym czwartym roku �ycia dowiedzie� si�, �e nie jestem tak silny jak Popeye� C� to za cios dla mojego ego!

Richard obj�� Nicole ramieniem.

��A mo�e zdrzemniemy si�, zanim zrobi si� jasno?

Nie mogli zasn��. Ka�de z nich zaj�te by�o w�asnymi my�lami.

Nicole us�ysza�a, �e Richard si� poruszy�.

��Nie �pisz?�� szepn�a.

��Nie mog�. Liczy�em nawet postacie ze sztuk Szekspira, ale nic nie pomog�o. Doliczy�em si� ponad stu.

Nicole podpar�a si� na �okciu i spojrza�a na swojego towarzysza.

��Powiedz mi, Richard, sk�d wzi�o si� to zainteresowanie Szekspirem? Wiem, �e wychowa�e� si� w Stratford, ale nie rozumiem, dlaczego in�ynier, cz�owiek zajmuj�cy si� komputerami tak zafascynowa� si� poet�.

��M�j psychiatra nazwa� to eskapizmem�� powiedzia� po chwili Richard.�� Poniewa� nie podoba mi si� prawdziwy �wiat i �yj�cy w nim ludzie, stworzy�em sw�j w�asny. Tyle �e nie zaczyna�em od zera. Poszerzy�em tylko cudown� wizj�, stworzon� przez geniusza� Szekspir by� moim Bogiem�� ci�gn�� Richard. Kiedy mia�em dziewi�� czy dziesi�� lat, stawa�em w parku przy Avon�� uliczce, przy kt�rej stoj� wszystkie teatry�� i ca�ymi popo�udniami przygl�da�em si� pos��kom Hamleta, Falstaffa, Lady Makbet i ksi�cia Halla. Wymy�la�em o nich w�asne historie, jak najbardziej zwlekaj�c z powrotem do domu. Nie cierpia�em ojca� Nigdy nie by�em pewien, co zrobi� Ale ciebie to nie interesuje urwa� swoje opowiadanie.�� Ka�dy ma przykre wspomnienia z dzieci�stwa. Powinni�my m�wi� o czym� innym.

��Powinni�my m�wi� o tym, co czujemy�� powiedzia�a Nicole.�� Ja to robi� bardzo rzadko��� doda�a cicho.

Richard obr�ci� si� i powoli wyci�gn�� do niej r�k�. Nicole delikatnie oplot�a j� palcami.

��M�j ojciec pracowa� na kolei�� zacz�� Richard.�� By� m�drym cz�owiekiem, ale �le uk�ada�y mu si� stosunki z lud�mi; po studiach na uniwersytecie w Sussex mia� k�opoty ze znalezieniem takiej pracy, kt�ra by mu odpowiada�a. Wtedy �ycie by�o ci�kie. Gospodarka dopiero co d�wign�a si� po Wielkim Chaosie� Kiedy matka wyzna�a, �e jest w ci��y, przygni�t� go ci�ar odpowiedzialno�ci. Szuka� bezpiecznej posady. Zawsze by� dobry w pisaniu test�w, na podstawie ich wynik�w brytyjski rz�d obsadza� wszelkie funkcje urz�dnicze, wi�c ojciec zosta� zawiadowc� w Stratford� Nienawidzi� tej pracy. By�o to nudne i �mudne zaj�cie, w �adnej mierze nie przystaj�ce do cz�owieka, kt�ry uko�czy� z wyr�nieniem uniwersytet. Matka opowiada�a mi, �e gdy by�em ma�y, ojciec szuka� innej pracy, ale zawsze odrzucano jego kandydatur�, gdy dochodzi�o do rozmowy z pracodawc�. Potem, kiedy podros�em, nigdy ju� tego nie pr�bowa�. Siedzia� w domu i narzeka�. Pi�. A potem wszystkim dzia�a si� krzywda�

Zapad�a cisza.

Nicole u�cisn�a jego r�k�.

��Tak mi przykro��� powiedzia�a.

��Mnie te� by�o przykro�� szepn�� Richard.�� By�em tylko dzieckiem, ale kocha�em �ycie; zachwyca�em si� wszystkimi otaczaj�cymi mnie rzeczami, gdy jednak m�wi�em o tym ojcu, on tylko na mnie krzycza�� Mia�em wtedy osiem lat ci�gn���� wczesnym popo�udniem wr�ci�em ze szko�y i wda�em si� z nim w k��tni�. Mia� akurat wolne i od rana pi�. Jak zwykle. Matka posz�a na zakupy. Nie pami�tam ju�, o co posz�o; wiem tylko, �e powiedzia�em mu, �e si� myli, chodzi�o o jak�� drobnostk�. Nagle z ca�ej si�y uderzy� mnie w twarz. Z�ama� mi nos; upad�em na �cian�, ca�y we krwi. Od tego czasu a� do czternastego roku �ycia, kiedy mia�em ju� poczucie, �e zdo�am si� obroni�, nigdy nie wchodzi�em do domu, kiedy nie by�o matki�

Nicole usi�owa�a wyobrazi� sobie doros�ego m�czyzn� bij�cego o�miolatka. Kim jest cz�owiek, kt�ry z�ama� nos w�asnemu synowi?�� zastanawia�a si�.

��Zawsze by�em bardzo nie�mia�y�� m�wi� Richard�� i t�umaczy�em sobie, �e to po ojcu. Nie mia�em przyjaci� w�r�d r�wie�nik�w. Ale potrzebowa�em kontaktu z lud�mi�

Richard spojrza� na Nicole.

��Swoimi przyjaci�mi uczyni�em bohater�w sztuk Szekspira. Ca�ymi popo�udniami siedzia�em w parku i czyta�em go, uciekaj�c do nie istniej�cego �wiata. Pami�tam ca�e sceny; w drodze do domu rozmawia�em z Romeo i Arielem�

Nicole nietrudno by�o wyobrazi� sobie dalszy ci�g tej historii. Wci�� jeste� nastolatkiem, my�la�a. Czujesz si� samotny, �le radzisz sobie w kontaktach z obcymi, jeste� skryty� A Szekspir pozwoli� ci uciec od rzeczywisto�ci. W pobli�u domu mia�e� wiele teatr�w, swoich przyjaci� widzia�e� na scenie�

Poczu�a nag�y impuls. Zbli�y�a si� do Richarda i poca�owa�a go w policzek.

��Dzi�kuj�, �e mi to powiedzia�e��� szepn�a.

Gdy tylko zrobi�o si� jasno, poszli po sie�. Nicole zdziwi�a si� widz�c, �e sznury, kt�re przeci�a, aby uwolni� jednego z ptak�w, zosta�y naprawione. Sie� wygl�da�a jak nowa.

��Jaki� biot zd��y� j� ju� naprawi栗 rzek� Richard spokojnie; podobne rzeczy przesta�y ju� na nim robi� wra�enie. Odci�li kilka metr�w sieci i ruszyli do �szopy�. Po drodze Richard sprawdzi� wytrzyma�o�� materia�u. Przekona� si�, �e rozci�ga si� mniej wi�cej o pi�tna�cie procent i zawsze wraca do pierwotnej d�ugo�ci. Czas kurczenia si� sieci zale�a� od stopnia jej napr�enia.

Po chwili znale�li si� w �szopie�.

Nicole nie chcia�a traci� czasu. Jeden koniec sznura przymocowa�a do niewielkiego przedmiotu przed budynkiem i zesz�a do studni. Richard mia� j� ubezpiecza� na wypadek, gdyby wydarzy�o si� co� nieoczekiwanego. Po chwili Nicole znalaz�a si� na dnie; na wspomnienie d�ugich godzin, jakie tu sp�dzi�a, przeszed� j� zimny dreszcz.

Wbi�a metalowy pr�t w melon i przymocowa�a go sobie do plecaka. Szybko wspi�a si� do g�ry.

���wietnie�� u�miechn�a si� do Richarda, wr�czaj�c mu owoc.�� Czy w dalszym ci�gu post�pujemy zgodnie z planem A?

��Tak. Teraz wiemy przynajmniej, co b�dziemy jedli. Starczy na dziesi�� obiad�w.

��Dziewi�栗 roze�mia�a si� Nicole.�� Wiem, jaki masz apetyt�

Ruszyli do zachodniego rynku. Wyszli na otwart� przestrze�, potem chodzili w�skimi uliczkami; nie znale�li nic, co nadawa�oby si� do budowy �odzi. Tylko Richard spotka� biota�� stonog�, kt�ry maszerowa� w poprzek rynku. Richard zrobi� wszystko, �eby go zatrzyma�; po�o�y� si� przed nim na ziemi, wali� go plecakiem po g�owie. Daremnie.

Nicole �mia�a si� g�o�no.

��Ta stonoga jest zupe�nie bezu�yteczna�� poskar�y� si� Richard.�� Nic nie robi, nie ma �adnych czujnik�w. Po prostu sobie spaceruje.

��Technologia istot przewy�szaj�cych nas inteligencj� jest tak zaawansowana�� Nicole zacytowa�a cz�sto powtarzan� przez niego wypowied��� �e b�dzie dla nas ca�kowicie niepoj�ta.

��Ale ta cholerna stonoga z cudami nie ma nic wsp�lnego!�� odpar� Richard, kt�rego nieco rozz�o�ci� �mieszek Nicole.�� Ona jest g�upia!

��A co by� zrobi�, gdyby stan�a?�� chcia�a wiedzie� Nicole.

��Jak to co? Zbada�bym j�. A co my�la�a�?

��My�l�, �e dobrze by�oby skoncentrowa� si� na jednym zadaniu�� odpar�a Nicole.�� W�tpi�, czy biot�� stonoga pomo�e nam wydosta� si� z wyspy�

��No c󿠗 mrukn�� Richard�� mam wra�enie, �e �le si� do tego zabieramy. Na powierzchni nic nie znajdziemy. Prawdopodobnie bioty regularnie j� sprz�taj�. Nale�a�oby szuka� otwor�w, na przyk�ad takich, w kt�rych s� ptaki. Radarem mo�emy wykry� miejsca, gdzie pod gruntem s� jaskinie�

Szukanie drugiego otworu zaj�o im sporo czasu, cho� szyb nie znajdowa� si� dalej ni� dwie�cie metr�w od pierwszego. Po godzinie byli ju� przekonani, �e na rynku nie ma innych wej�� do podziemi. Postanowili rozszerzy� teren poszukiwa� na przylegaj�ce do rynku uliczki.

Trzeci otw�r znale�li na �rodku �lepej uliczki otoczonej z trzech stron wie�owcami. Nie by� niczym zamaskowany i mia� takie same wymiary jak pierwszy: dziesi�� metr�w na sze��.

��My�lisz, �e ptasia grota otwiera si� w ten sam spos�b? spyta�a Nicole.

Richard uwa�nie rozgl�da� na boki. Po pewnym czasie na jednym z budynk�w dostrzeg� p�aski prostok�t. Naci�ni�cie go spowodowa�o odsuni�cie si� klapy.

��To mo�liwe�� odpar�.�� Trzeba b�dzie to sprawdzi�.�� W takim razie te kryj�wki nie s� bezpieczne�� powiedzia�a Nicole.

Ukl�kli nad otworem. W d� prowadzi� stromy, szeroki, nikn�cy w ciemno�ciach chodnik.

��To wygl�da jak zjazd do pi�trowego gara�u�� rzek� Richard wchodz�c do �rodka.�� A ten materia� przypomina cement�

Nicole patrzy�a, jak jej towarzysz powoli schodzi w d�.

��Nie idziesz ze mn�?�� spyta� Richard, gdy jego g�owa znalaz�a si� na poziomie gruntu. Zapali� latark�.

��My�l�, �e najpierw powinni�my o tym porozmawia�. Nie chc� po raz drugi�

��Aha!�� wykrzykn�� Richard. Gdy tylko jego noga spocz�a na pode�cie, �wiat�o w podziemiach zapali�o si� automatycznie. Zjazd si� rozdwaja Obydwie drogi wygl�daj� tak samo�� rzek�, robi�c kilka krok�w do przodu. Po chwili znikn��.

��Richard!�� krzykn�a przera�ona Nicole.�� Poczekaj! Musimy si� zastanowi�, co robi�!

Po kilku sekundach w otworze zn�w pojawi�a si� jego u�mi�chni�ta twarz.

Nicole powiedzia�a, �e ma zamiar pozosta� na powierzchni nawet w wypadku, gdyby Richard zdecydowa� si� na zej�cie w g��b. W ten spos�b nie zostan� zamkni�ci w podziemiach.

Richard z zainteresowaniem rozgl�da� si� dooko�a. �ciany wykonane by�y z tego samego materia�u co ptasia grota. Wzd�u� podjazdu znajdowa�y si� pod�u�ne lampy, o�wietlaj�ce drog�.

��Mo�esz si� na chwil� odsun��?�� powiedzia� w pewnej chwili.

Nicole zrobi�a krok w ty�.

��Jeszcze troch�!�� krzykn��.

Opar�a si� o �cian� jednego z budynk�w.

��Wystarczy?!�� krzykn�a. Nagle otw�r zacz�� si� zamyka�. Nicole podbieg�a do pokrywy i z�apa�a j� r�kami, ale jej wysi�ki by�y daremne.

��Richard!�� krzykn�a.

Zacz�a stuka� w metaliczn� pokryw�. Przypomnia�a sobie, jak si� czu�a, gdy sama zosta�a zamkni�ta w ptasiej grocie. Podbieg�a do budynku i nacisn�a metaliczn� p�ytk�. Nic si� nie sta�o. Wr�ci�a z powrotem do klapy.

��Richard!

��Tu jestem�� odezwa� si� z pod ziemi.�� Przy pierwszym stopniu jest taka sama p�ytka. Nacisn��em j�. My�l�, �e otwiera pokryw� z op�nieniem; nie pr�buj jej otwiera� i daj mi kilka minut.

Nicole usiad�a na ziemi. Richard mia� racj�. Po kilku minutach pokrywa otworzy�a si�; w otworze pojawi�a si� jego u�miechni�ta twarz.

��M�wi�em ci, �eby� si� nie martwi�a� Masz przy sobie co� do jedzenia?�� spyta�.

Schodzili w d�. W pewnej chwili Nicole us�ysza�a szum wody. W niewielkim pomieszczeniu, dwadzie�cia metr�w pod ziemi�, znajdowa� si� zbiornik z wod�, taki sam jak w ptasiej grocie. Nicole i Richard napili si� �wie�ej wody i nape�nili swoje pojemniki.

Z g��wnego korytarza nie odchodzi�y �adne poziome chodniki; nieco dalej zaczyna� si� jeszcze jeden zjazd.

��Sp�jrz�� powiedzia� w pewnej chwili Richard, o�wietlaj�c latark� �ciany groty ze zbiornikiem.�� W tym miejscu zmienia si� struktura �cian, jak gdyby wykonano je z innego tworzywa�

��Wygl�da na to, �e podziemia budowano w dw�ch etapach�� szepn�a Nicole.

��W�a�nie�� skin�� g�ow� Richard.�� Mo�e pierwotnie tutaj tak�e by�y poziome korytarze, kt�re dopiero p�niej zamurowano�

Ruszyli w d�. D�ugo szli w milczeniu. Co jaki� czas napotykali identyczne zjazdy. Gdy tylko docierali do kolejnego poziomu, �wiat�a prowadz�ce dalej w d� zapala�y si� automatycznie.

Pi��dziesi�t metr�w pod powierzchni� znale�li du��, owaln� komnat�, o dwudziestopi�ciometrowej �rednicy. Co dziewi��dziesi�t stopni wychodzi�y z niej cztery korytarze.

��Ene due rike falce��� mrukn�� Richard.

��Ene�� zdecydowa�a Nicole ruszaj�c do jednego z nich. Gdy zbli�y�a si� do wej�cia, w korytarzu zapali�o si� �wiat�o.

Tym razem Richard si� zawaha�. Wyj�� komputer i szybko stuka� w klawiatur�.

��Prawda, �e tunel zakr�ca nieco w prawo? Zwr�� uwag� na �wiat�a w oddali�

Nicole skin�a g�ow�.

��Robi� mapꠗ wyja�ni� Richard.�� Tezeusz mia� ni�, ale my mamy co� lepszego. Czy komputery nie s� wspania�e? Nicole u�miechn�a si�.

��Jak my�lisz?�� spyta�a, gdy ruszyli korytarzem�� spotkamy Minotaura czy Bab� Jag� w domku z piernika?

Oby�my mieli szcz�cie� pomy�la�a Nicole. Im byli dalej, tym bardziej narasta� w niej strach. Przypomnia�a sobie chwil�, gdy nad jej studni� po raz pierwszy pojawi�y si� ptaki. Mia�y d�ugie, ostre szpony�

Przeszed� j� zimny dreszcz. No�� w�a�nie, pomy�la�a. Zn�w jestem pewna, �e stanie si� co� z�ego�

Nicole stan�a.

��Richard�� powiedzia�a�� nie podoba mi si� to. Powinni�my zawr�ci� i�

Nagle us�yszeli jaki� dziwny d�wi�k. Tajemnicze �co�� sz�o za nimi. Jakby kto� wl�k� po metalowej powierzchni ga��zie� Nicole z�apa�a Richarda za r�k�.

��Ten sam d�wi�k s�ysza�am podczas pierwszej wyprawy do Nowego Jorku�

Tunel za nimi skr�ca� nieco w lewo. Spojrzeli za siebie. �wiat�a pali�y si� tylko tam, dok�d si�ga� wzrok. Zn�w us�yszeli dziwny d�wi�k; nagle zapali�y si� pozosta�e �wiat�a. By� to znak, �e tajemnicze co� zbli�y�o si� do wej�cia do tunelu�

Nicole rzuci�a si� do ucieczki. Pomimo plecaka i skafandra pokona�a dwie�cie metr�w w nieca�e p� minuty. Zatrzyma�a si�, �eby poczeka� na Richarda. Panowa�a ca�kowita cisza; �wiat�a w oddali zgas�y.

��Przepraszam, nie mog�am si� powstrzyma�, �eby nie uciec�� usprawiedliwia�a si� Nicole.�� Zbyt d�ugo przebywam w tej krainie czar�w�

��Bo�e�� sapn�� Richard z marsem na twarzy�� nigdy w �yciu nie widzia�em, �eby kto� tak szybko bieg��

U�miechn�� si�.

��Nie martw si�, Nikki, ja te� si� wystraszy�em. Tyle �e stan��em jak wryty i nie mog�em si� ruszy�.

Nicole spojrza�a na niego, wci�� ci�ko oddychaj�c.

��Jak do mnie powiedzia�e�?�� spyta�a.

��Nikki. Pomy�la�em, �e nadszed� ju� czas, �ebym nada� ci jakie� imi�. Nie podoba ci si�?

Nicole nie mog�a wydoby� z siebie ani s�owa. Jej my�li cofn�y si� o pi�tna�cie lat wstecz. By�a w hotelu w Los Angeles, jej cia�o przechodzi�y fale rozkoszy.

��To by�o cudowne, Nikki�� westchn�� ksi���. Powiedzia�a mu wtedy, �eby nie nazywa� jej tak, bo to brzmi jak imi� piersiastej tancerki albo prostytutki.

Richard pomacha� jej d�oni� przed oczami.

��Halo, jest tam kto?

Nicole u�miechn�a si�.

��Dobrze�� powiedzia�a�� mo�e by� Nikki. Pod warunkiem, �e b�dziesz tak do mnie m�wi� tylko czasami�

Ruszyli dalej.

��Wi�c o czym przed chwil� my�la�a�?�� spyta� Richard.

O czym�, czego ci nigdy nie powiem� Tylko w m�odo�ci jeste�my jak nie zapisana ksi�ga; patem �yjemy godz�c si� ze wszystkim, co odchodzi w przesz�o��. Trzeba wiedzie�, z kt�rych spraw nikomu nie nale�y si� zwierza�

Tunel wydawa� si� niesko�czenie d�ugi. Richard i Nicole mieli ju� zamiar zawr�ci�, gdy po prawej stronie dostrzegli mroczny korytarz. Skr�cili tam bez wahania. �wiat�a zapali�y si� natychmiast. Byli w grocie; na jednej ze �cian w pi�ciu rz�dach wisia�o dwadzie�cia pi�� dziwnych, prostok�tnych przedmiot�w. Przeciwleg�a �ciana by�a pusta. Po kilku sekundach z sufitu dobieg� ich wysoki, przenikliwy pisk. Kosmonauci zamarli.

Po chwili uspokoili si� nieco. Nie spotka�y ich �adne inne niespodzianki.

Trzymaj�c si� za r�ce Nicole i Richard podeszli do �ciany. Prostok�ty okaza�y si� fotografiami wn�trza Ramy. Na kilku z nich wida� by�o o�mio�cienny budynek w pobli�u rynku. Pozosta�e ukazywa�y inne gmachy Nowego Jorku oraz panoram� wn�trza zrobion� szerokok�tnym obiektywem.

Trzy zdj�cia wzbudzi�y szczeg�lne zainteresowanie Richarda. Przedstawia�y w�skie, op�ywowe �odzie p�yn�ce po Morzu Cylindrycznym. Nad jedn� z nich przelewa�a si� wielka fala.

��Tego nam trzeba�� podnieci� si� Richard.�� Gdyby�my zdo�ali odnale�� kt�r�� z tych �odzi, sko�czy�yby si� nasze k�opoty!

Z sufitu w dalszym ci�gu dochodzi� wysoki pisk. Gdy zapada�a cisza, snop �wiat�a rzucany przez punktowy reflektor przesuwa� si� od jednego zdj�cia do drugiego.

Doszli do wniosku, �e znajduj� si� w czym� w rodzaju muzeum. Nicole usiad�a przy �cianie.

��Nie mog� si� w tym wszystkim po�apa栗 wyzna�a.

Richard usiad� obok.

��Ja te� nie. Jestem tu od niedawna, wi�c mog� sobie tylko wyobra�a�, co przesz�a�.

Zapanowa�a cisza.

��Wiesz, co mnie najbardziej martwi?�� odezwa�a si� po chwili Nicole.�� To, �e nie zdaj� sobie sprawy z w�asnej niewiedzy; przed wypraw� mia�am �wiadomo��, jak maj� si� moje wiadomo�ci do wiedzy, zgromadzonej przez ca�� ludzko��. Ale przera�aj� mnie proporcje. Pomy�l tylko: wiedza wszystkich ludzi na Ziemi mog�aby by� jedynie niesko�czenie ma�ym wycinkiem Encyklopedii Galaktycznej�

��To naprawd� jest przera�aj�ce�� wtr�ci� Richard.�� I podniecaj�ce� Czasem, gdy jestem w ksi�garni czy bibliotece, czuj� si� przyt�oczony wiedz�, kt�rej nie posiad�em. Mam wtedy ochot� usi��� i przeczyta� te wszystkie ksi��ki, jedna po drugiej� Pomy�l, jak by to wygl�da�o w prawdziwej bibliotece, gdzie znalaz�aby si� ca�a wiedza zgromadzona przez wszystkie istoty rozumne we wszech�wiecie�

Nicole spojrza�a na niego i tr�ci�a go w nog�.

��Do�� tego�� powiedzia�a.�� Wiemy ju�, jacy jeste�my g�upi. A teraz powiedz, co zrobimy? Szli�my tunelem przez ponad kilometr. Dok�d p�jdziemy teraz?

��Proponuj� pi�tnastominutowy spacer w tym samym kierunku. My�l�, �e ten tunel dok�d� prowadzi. Je�eli nic nie znajdziemy, zawsze mo�emy zawr�ci�

Richard pom�g� Nicole wsta� i przytuli� j� do siebie.

��G�owa do g�ry, Nikki�� powiedzia�.�� Wszystko b�dzie dobrze.

Spojrza�a na niego spode �ba.

��To by� drugi raz. Na dzi� wystarczy�� powiedzia�a, wyci�gaj�c do niego r�k�.

Przed nimi zia� czarny otw�r studni. O�wietlenie dzia�a�o tylko na pierwszych pi�ciu metrach. Ze �cian w r�wnych odst�pach wystawa�y metalowe kolce.

��Tutaj zbiegaj� si� tunele�� mrukn�� Richard. Mia� trudno�ci z dopasowaniem studni z kolcami do og�lnego obrazu Ramy, jaki zd��y� ju� sobie wyrobi�. Dwukrotnie obeszli otw�r dooko�a. Potem ruszyli innym korytarzem. S�dz�c po jego krzywi�nie, on tak�e prowadzi� do miejsca, w kt�rym zacz�li swoj� w�dr�wk�.

��No to do dzie�a�� rzek� Richard i stan�� na jednym z kolc�w, �eby sprawdzi� jego wytrzyma�o��. Kolec nie poruszy� si�. Richard zrobi� kolejny krok w d�.�� Odst�py s� idealnie dobrane�� powiedzia� patrz�c w g�r� na Nicole.�� Nie powinni�my mie� k�opot�w ze wspinaczk�.

��Wakefield, chyba nie zamierzasz schodzi� do tych loch�w? Nie licz na to, �e p�jd� z tob�.

��Na nic nie liczꠗ odpar� Richard.�� Ale nie widz� powodu, �eby teraz zawraca�. Czy mamy jakie� inne mo�liwo�ci? Mo�emy wyj�� z tunelu i wydosta� si� na powierzchni�. I co potem? Sprawdzi�, czy nas szukaj�? Widzia�a� zdj�cia �odzi. Mo�e one s� w�a�nie tutaj? Mo�e istnieje podziemna rzeka, kt�ra ��czy si� z Morzem Cylindrycznym�

��Mo�e�� odpar�a Nicole, powoli schodz�c w d�. W studni zapali�o si� �wiat�o.�� Mo�liwe te�, �e jedna z istot wydaj�cych te dziwne d�wi�ki tam czeka na nas.

��Zaraz si� o tym przekonamy�� rzek� Richard.�� Halo! Jest tam kto? Schodzimy do was!�� krzykn�� w d� i pomacha� r�k�, trac�c r�wnowag�.

��Nie popisuj siꠗ mrukn�a Nicole. Zatrzyma�a si�, �eby z�apa� oddech i rozejrza�a dooko�a.

Zwariowa�am, pomy�la�a. Mo�na tu zgin�� na sto sposob�w. Richard zszed� o jeden rz�d kolc�w ni�ej. Czy on w og�le wie, czym jest strach? A mo�e nie ma wyobra�ni? Wygl�da na to, �e ta wspinaczka sprawia mu przyjemno��

Na przeciwleg�ej �cianie zapali� si� trzeci rz�d �wiate�. By�a na nich rozpi�ta siatka. Richard przyjrza� si� jej z uwag�.

��Z tego samego materia�u co sie� w Nowym Jorku�� powiedzia� i zamy�li� si� g��boko.�� Co to wszystko znaczy? Nicole stan�a obok niego i skierowa�a �wiat�o latarki w d�.

W�a�nie mia�a zamiar nam�wi� Richarda na wycofanie si�, .gdy dostrzeg�a jaki� b�ysk. Czy�by dno studni znajdowa�o si� kilkana�cie metr�w pod nimi?

��Chcia�abym co� zaproponowa栗 powiedzia�a Nicole. Ty zbadasz siatk�, a ja zejd� kilka metr�w w g��b. Mo�liwe, �e te kolce nied�ugo si� sko�cz�. Je�eli nie, to po prostu wyjdziemy na g�r�.

��W porz�dku�� zgodzi� si� Richard. Ju� od kilku minut patrzy� przez wyj�t� z plecaka lornetk�.

Nicole bez trudu zesz�a na dno.

��Chyba powiniene� tu zej��!�� krzykn�a do Richarda.�� Tu s� jeszcze dwa tunele, jeden dury i jeden ma�y. I jeden w �rodku�

Po chwili Richard by� ju� przy niej. Na dolnym poziomie zap�on�y �wiat�a.

Stali na dnie cylindrycznej studni. W samym jej �rodku znajdowa�a si� nast�pna studnia, kt�rej �ciany tak�e mia�y wystaj�ce kolce. Zar�wno z lewej, jak i z prawej strony w metalicznej skale wykute by�y tunele.

Tunel po lewej mia� ponad pi�� metr�w wysoko�ci. Drugi, prowadz�cy wok� studni, mia� nie wi�cej ni� metr.

Z ka�dego z nich prowadzi�y dwa pasy, wykonane z nieznanego materia�u. W mniejszym tunelu bieg�y blisko siebie, w wi�kszym odleg�o�� mi�dzy nimi by�a nieco wi�ksza. Richard usiad� i przygl�da� si� im, kiedy nagle w oddali us�ysza� jaki� �omot.

��Pos�uchaj�� szepn�� do Nicole. Obydwoje odruchowo przylgn�li do �ciany.

D�wi�k zacz�� narasta� i zmieni� si� w p�aczliwe zawodzenie. Daleko, w prostym jak strza�a tunelu, zapali�y si� �wiat�a. Pojazd, przypominaj�cy zawieszon� w powietrzu kolejk� metra, zbli�a� si� do nich z ogromn� szybko�ci�. Wypad� z tunelu i zatrzyma� si�.

Przez kilka d�ugich sekund Richard i Nicole nic nie m�wili, przygl�daj�c si� wisz�cemu w powietrzu aerodynamicznemu pociskowi. Potem spojrzeli na siebie i roze�miali si�.

��Wygl�da na to�� powiedzia�a Nicole�� �e dotarli�my do stacji metra� Ale to absurd. Zeszli�my w d� szybem i znale�li�my si� na stacji� Nie wiem, co ty o tym s�dzisz, ale ja mam do��. Wol� moje ptaki i melony�

Richard zbli�y� si� do pojazdu. Drzwi otworzy�y si� automatycznie, w �rodku zapali�o si� �wiat�o. Wewn�trz nie by�o krzese�, tylko trzymetrowej wysoko�ci cylindry, biegn�ce od pod�ogi do sufitu.

��To nie mo�e jecha� daleko�� rzek� Richard.�� Nie ma na czym usi���

Nicole zrobi�a krok w prz�d, �eby zajrze� do �rodka.

��Mo�e u nich nie ma os�b niepe�nosprawnych, a sklepy s� na ka�dym osiedlu?�� roze�mia�a si�.

Richard wsadzi� g�ow� do �rodka; przygl�da� si� sufitowi i �cianom.

��Nie licz na to, �e dam si� nam�wi� na jakie� szale�stwa. Wsiad�abym do tego pojazdu tylko wtedy, gdyby sko�czy�a nam si� �ywno�� i gdyby�my nie mieli �adnej nadziei na ratunek.

��Chyba masz racjꠗ odpar� Richard, niech�tnie odsuwaj�c si� od dziwnego pojazdu.�� Ale c� to za wspania�y�

Urwa� w p� s�owa. Po drugiej stronie studni wisia� identyczny pojazd, tyle �e dziesi�ciokrotnie mniejszy.

��To musi by� droga do kr�lestwa liliput�w�� powiedzia�a Nicole.�� Olbrzymy schodz� pi�tro ni�ej, a istoty o przeci�tnej wysoko�ci je�d�� tym�

Richard szybkim krokiem dotar� do kolejki liliput�w.

��Znakomicie�� mrukn��, zdejmuj�c plecak i ustawiaj�c go za sob� na stopniu. Zacz�� grzeba� w jednej z kieszeni.

��Co robisz?�� spyta�a Nicole.

Richard wydoby� z plecaka dwie niewielkie figurki.

��Po�lemy tym Falstaffa i ksi�cia Halla. Przeprogramowanie potrwa tylko kilka minut.

Po�o�y� na stopniu sw�j kieszonkowy komputer i zabra� si� do roboty. Nicole usiad�a, opieraj�c si� o �cian� pomi�dzy dwoma kolcami. On nale�y do rzadkiego gatunku ludzi, my�la�a. Jest geniuszem, nie ma w nim z�o�ci czy nienawi�ci. A do tego zachowa� dziecinn� ciekawo�� �wiata�

Poczu�a zm�czenie. Spojrza�a na zapracowanego Richarda i u�miechn�a si� do siebie. Zamkn�a oczy.

��Nigdy w �yciu nie widzia�am czego�, co by mnie tak przerazi�o!�� j�kn�a Nicole.

Kosmonauci usiedli opieraj�c si� plecami o �cian� jednego z wie�owc�w przy zachodnim rynku. Wci�� dyszeli po szalonej ucieczce. Nicole napi�a si� wody.

��W�a�nie mia�am zamiar odsapn�栗 ci�gn�a.�� S�ysza�am tylko ciebie i wiedzia�am ju�, �e nic nas nie goni. Pomy�la�am, �e zaczekam na ciebie w muzeum. Zapomnia�am, �e to inny tunel! Oczywi�cie, powinnam by�a si� zorientowa�, bo wej�cie by�o z przeciwnej strony. Ale widocznie nie by�am zdolna do logicznego my�lenia� Wesz�am do �rodka, zapali�y si� �wiat�a. On tam by�, jakie� trzy metry przede mn��

Nicole wybieg�a z tunelu i z p�aczem rzuci�a si� Richardowi w ramiona.

��Tam jest Takagishi� wypchany jak zwierz� tam, po prawej stronie��� m�wi�a urywanymi zdaniami.

Po pewnym czasie uspokoi�a si� nieco; razem wr�cili do tunelu.

Naprzeciwko wej�cia sta� Shigeru Takagishi. Mia� na sobie skafander i wygl�da� dok�adnie tak samo jak wtedy, gdy widzieli go po raz ostatni w obozie Beta. R�ce trzyma� wzd�u� tu�owia. U�miecha� si�.

��C� to jest, do cholery?!�� szepn�� przera�ony Richard, nie wierz�c w�asnym oczom. Nicole odwr�ci�a wzrok; wypchany Japo�czyk wygl�da� jak �ywy.

Stali w komnacie nie d�u�ej ni� minut�. Z sufitu zwisa� wypchany ptak ze z�amanym skrzyd�em. Przy �cianie sta� namiot Richarda i Nicole, kt�ry znikn�� poprzedniego dnia. Przeno�na stacja badawcza le�a�a u st�p Japo�czyka, obok modelu biota naturalnej wielko�ci. Nagle w oddali us�yszeli znajomy, z�owieszczy d�wi�k; nie namy�laj�c si�, ruszyli dalej. Dotarli do zjazdu i pobiegli w g�r�, przystaj�c jedynie przy cysternie, �eby zaczerpn�� wody.

��Doktor Takagishi by� cz�owiekiem wra�liwym�� m�wi�a Nicole.�� Praca by�a jego pasj�. Kilka dni przed startem odwiedzi�am go w Japonii. Powiedzia� mi wtedy, �e jego �yciow� ambicj� jest zbadanie drugiego statku Ram�w.

��Szkoda, �e zgin�� tak tragicznie��� mrukn�� przygn�biony Richard.�� Widocznie o�miornica lub kt�ry� z jej znajomych zaci�gn�li go tutaj�

��Wiesz, nie wydaje mi si�, �eby Takagishi zosta� zabity� powiedzia�a Nicole.�� Mo�e jestem beznadziejnie naiwna, ale w jego� pos�gu� nie by�o nic, co by o tym �wiadczy�o�

���miertelnie si� przerazi�?�� spyta� Richard.�� Tak�� odpar�a Nicole.�� To mo�liwe�

Nicole opowiedzia�a Richardowi o chorobie serca Takagishiego.

��Dziwi� si�, �e to w�a�nie ty nic z tego nie zrozumia�a�� powiedzia� po chwili Richard.

��Gdybym twardo trzyma�a si� przepis�w, Takagishi �y�by do dzi�. By�by teraz ze swoj� rodzin� w Kyoto�

��I nigdy w �yciu nie do�wiadczy�by tego, na czym mu najbardziej zale�a�o� to nasuwa mi na my�l pewne pytanie, droga pani doktor. Mam nadziej�, �e zdajesz sobie spraw� z tego, �e nie ma co liczy� na ratunek. Prawdopodobnie zginiemy, nigdy wi�cej nie zobaczywszy innych ludzi. Co ty na to? Czy w�asna �mier�, a raczej �mier� jako taka, mie�ci si� w twoim �wiatopogl�dzie?

Nicole spojrza�a Richardowi w oczy. Zdziwi�o j� tak postawione pytanie.

��Nie boj� si� �mierci, je�eli o to pytasz�� odpar�a ostro�nie.�� Lekarz cz�sto si� z ni� styka� Moja matka umar�a, gdy by�am jeszcze ma�� dziewczynk�; ju� wtedy musia�am jako� ustosunkowa� si� do �mierci�

Nicole zamy�li�a si�.

��Je�eli o mnie chodzi�� ci�gn�a�� wola�abym �y� przynajmniej do czasu, gdy Genevieve doro�nie; tak �ebym mog�a by� babci� dla jej dzieci. Ale samo �ycie jako takie nie przedstawia dla mnie warto�ci. �ycie musi by� �dobre�, aby warto by�o �y�. A �eby by�o dobre, czasem trzeba podejmowa� ryzyko� Zdaje si�, �e m�wi� od rzeczy?

��Trochꠗ u�miechn�� si� Richard.�� Ale podoba mi si� to, co m�wisz. Powiedzia�a� co� wa�nego: istotna jest jako�� �ycia� Nigdy nie chcia�a� pope�ni� samob�jstwa?�� spyta� nagle.

��Nie�� potrz�sn�a g�ow� Nicole.�� Nigdy. Zawsze mia�am jaki� pow�d, aby �y�.

Dlaczego mnie o to spyta�?�� zastanawia�a si�.

��A ty?�� powiedzia�a.�� Czy kiedykolwiek w czasie tych przej�� z ojcem my�la�e� o samob�jstwie?

��Nie, mo�e to dziwne, ale nie�� odpar� Richard.�� Ojciec mnie bi�, ale nigdy nie pozbawi� mnie rado�ci �ycia i ciekawo�ci �wiata. Poza tym wiedzia�em, �e dorosn� i kiedy� sam b�d� decydowa� o swoim losie.

Richard zamilk�.

��Ale by� okres w moim �yciu, kiedy powa�nie zastanawia�em si� nad pope�nieniem samob�jstwa�� ci�gn�� po d�u�szej chwili.�� By�o we mnie tyle b�lu i z�o�ci, �e nie mog�em sobie z tym poradzi�

Zapad�a cisza. Nicole cierpliwie czeka�a. Po d�u�szej chwili wzi�a go pod rami�.

��Kiedy� mi o tym opowiesz�� powiedzia�a.�� �adne z nas nie ma jeszcze wprawy w dzieleniu si� tymi sprawami. Mo�e z czasem si� tego nauczymy. Powiem ci, dlaczego uwa�am, �e nie zginiemy i dlaczego powinni�my przeszuka� wschodni rynek�

Nicole nikomu dotychczas nie m�wi�a o swoich prze�yciach podczas Poro; nawet Pierre nigdy si� o tym nie dowiedzia�. Gdy sko�czy�a swoj� opowie��, Richard dowiedzia� si� o wszystkim: o wizycie Omeha w Rzymie, o proroctwie Senoufo, o �kobiecie z towarzyszem�, kt�ra �owoc �ywota swego zabierze do gwiazd�. Opowiedzia�a mu tak�e o ampu�ce wypitej w studni�

Richard nie wiedzia�, co powiedzie�. Jego �cis�y umys� nie m�g� poradzi� sobie z historiami, kt�re wydawa�y si� zupe�nie niezrozumia�e. Patrzy� na Nicole zar�wno z podziwem, jak i niedowierzaniem.

��Nie wiem, co mam o tym my�le慠� szepn�� po d�u�szej chwili.

Nicole po�o�y�a palec na ustach.

��Nie musisz nic m�wi栗 powiedzia�a.�� Wszystko potrafi� wyczyta� z twojej twarzy. Mo�emy porozmawia� jutro, gdy ju� przemy�lisz sobie to, co ci powiedzia�am.

Ziewn�a i spojrza�a na zegarek. Wyj�a z plecaka materac i roz�o�y�a go.

��Jestem zm�czona. Nic mnie tak nie m�czy jak du�a dawka strachu i d�ugodystansowe biegi. Porozmawiamy za kilka godzin.

��Szukamy ju� ponad p�torej godziny.�� Richard robi� si� coraz bardziej niecierpliwy.�� Sp�jna na map�. W promieniu pi�ciuset metr�w od rynku byli�my wsz�dzie i to przynajmniej dwukrotnie.

��Wi�c �le szukamy�� odpar�a Nicole.�� Wyra�nie widzia�am trzy �r�d�a ciep�a.

Richard zmarszczy� brwi.

��Dobrze, zastan�wmy si� nad tym logicznie: po co budowano by trzy rynki i tylko dwa wej�cia do podziemi?�� spyta�a Nicole.�� Sam m�wi�e�, �e Ramowie wszystko robi� systematycznie. I potr�jnie�

Stali przed dwunasto�ciennym budynkiem.

��Zastanawiam si�, do czego s�u�� te wszystkie wielo�ciany�� mrukn�� Richard.�� W ka�dym sektorze jest jeden, a trzy najwi�ksze przylegaj� do rynk�w� Czekaj�� powiedzia� przenosz�c wzrok na wie�owiec�� czy�by� Nie, to niemo�liwe�

Nicole spojrza�a na niego ze zdziwieniem.

��Wpad� mi do g�owy pewien pomys��� wyja�ni� Richard�� kt�ry mo�e okaza� si� kompletnym niewypa�em� Pami�tasz doktora Bardoliniego i delfiny? Pami�tasz jego szachownice? A mo�e ka�dy sektor Nowego Jorku odpowiada jednej szachownicy i st�d te subtelne r�nice pomi�dzy nimi? M�j pomys� nie jest chyba bardziej zwariowany ni� twoje wizje!

Richard ukl�k� i zabra� si� do przegl�dania map miasta.

��Mog� ci pom�c?�� spyta�a Nicole.�� Razem zrobimy to szybciej�

Cztery godziny p�niej Richard Wakefield w dalszym ci�gu siedzia� i mrucza� co� do siebie pod nosem. Obok niego le�a�y dwa komputery.

Wyt�umaczy� Nicole, kiedy id�c za jej rad� postanowi� zje�� kolacj�, �e trzecie wej�cie do podziemi odnajd� dopiero wtedy, gdy uda mu si� zrozumie� geometryczne relacje wielo�cian�w i wie�owc�w we wszystkich dziewi�ciu sektorach. Dwie godziny przed nadej�ciem nocy Richard pobieg� do jednego z sektor�w, aby zgromadzi� brakuj�ce informacje.

Richard by� bardzo zdziwiony. W pierwszej grocie g�rnego tunelu znale�li jakie� urz�dzenia. Zrozumienie ich dzia�ania zaj�o mu nie wi�cej ni� godzin�. Okaza�o si�, �e s�u�� do regulacji temperatury i o�wietlenia podziemi. Ale skoro inne groty mia�y podobn� konstrukcj�, dlaczego ptaki nie korzysta�y z tych udogodnie�? Gdy zabrali si� do �niadania, Richard wypytywa� Nicole o szczeg�y konstrukcji ptasiej groty.

��Obawiam si�, �e pomijasz sprawy o znaczeniu fundamentalnym�� powiedzia�a Nicole jedz�c melon.�� Ptaki nie s� najwa�niejsze. Pozostaje pytanie: gdzie s� Ramowie? I po co zbudowali te groty pod Nowym Jorkiem?

��Mo�e wszystkie istoty, kt�re do tej pory napotkali�my, to w�a�nie Ramowie�� odpar� Richard.�� Bioty, ptaki, o�miornice� mo�e wszystkie pochodz� z jednej planety. Najpierw stanowi�y szcz�liw� rodzin�, a potem ewoluowa�y. Stworzy�y odr�bne pieczary i groty�

��Nie wydaje mi si� to prawdopodobne�� przerwa�a Nicole.�� Po pierwsze, bioty s� maszynami. Mo�e ptaki te�, ale co do o�miornic jestem przekonana, �e to �ywe istoty. Wprawdzie poziom technologicznego zaawansowania istot, kt�re zbudowa�y ten statek, z pewno�ci� pozwala im na konstruowanie robot�w, o jakich nam si� nie �ni�o, ale intuicja podpowiada mi, �e o�miornice to �ywe organizmy.

��Obawiam si�, �e nigdy nie odr�nimy �ywej istoty od robota skonstruowanego przez cywilizacj�, tak dalece wyprzedzaj�c� nas technologicznie�

��Zgadzam si� z tob�. Ale w takim razie nasz sp�r pozostanie nie rozstrzygni�ty. Poza tym jest inna sprawa, o kt�rej chcia�am porozmawia�.

��Mianowicie?

��Czy ptaki i o�miornice by�y tak�e na pok�adzie Ramy I? A je�eli tak, to dlaczego ekipa Nortona w og�le ich nie dostrzeg�a? A je�eli ich tam nie by�o, to dlaczego s� w�a�nie na tym statku?

Richard zastanawia� si� przez chwil�.

��Wiem, do czego zmierzasz�� powiedzia�.�� Naszym podstawowym za�o�eniem jest, �e miliony lat temu jaka� cywilizacja na drugim ko�cu Galaktyki zbudowa�a Ram�; zak�adamy, �e Rama jest ca�kowicie oboj�tny wobec tego, co napotyka na swojej drodze. Ale je�eli obydwa statki zosta�y zbudowane tak dawno temu, i zak�adamy, �e zbudowano je mniej wi�cej w tym samym czasie, to dlaczego w ich wn�trzu napotykamy tak wiele r�nic?

��Zaczynam wierzy�, �e nasz przyjaciel z Kyoto mia� racjꠗ odpar�a Nicole.�� Mo�e w tym wszystkim jest jaki� g��bszy sens. Jestem niemal pewna, �e Norton pisa� rzetelne raporty i �e rzeczywi�cie istniej� r�nice pomi�dzy Ram� I a Ram� II. Je�eli za�o�ymy, �e tak jest, pojawia si� nowe pytanie: dlaczego statki si� r�ni�?

Richard sko�czy� je�� i ruszy� s�abo o�wietlonym tunelem.�� Podobna dyskusja mia�a miejsce, zanim zadecydowano o przerwaniu misji Newtona�� powiedzia�.�� W trakcie telekonferencji g��wne pytanie brzmia�o: dlaczego Ramowie zmienili kurs w kierunku Ziemi? Poniewa� pierwszy statek tego nie zrobi�, zdecydowano, �e Rama II r�ni si� od swojego poprzednika. Ludzie, kt�rzy uczestniczyli w tym zebraniu, nic nie wiedzieli o ptakach czy o�miornicach.

��Ptaki spodoba�yby si� Borzowowi��� mrukn�a po chwili Nicole.�� On zawsze twierdzi�, �e latanie jest najwspanialsz� rzecz� na �wiecie� Powiedzia� mi kiedy� w tajemnicy, �e cho� nie bardzo wierzy w reinkarnacjꠗ ma nadziej� powr�ci� jako ptak�

��By� dobrym cz�owiekiem�� rzek� Richard zatrzymuj�c si� na moment.�� Wydaje mi si�, �e nie docenili�my jego zalet. Nicole w�o�y�a resztki melona do plecaka i u�miechn�a si� do Richarda.

��Mog� ci zada� jeszcze jedno pytanie?

Richard skin�� g�ow�.

��Czy my�lisz, �e spotkali�my ju� Ram�w? Mam na my�li istoty, kt�re zbudowa�y ten statek. Albo ich potomk�w.

Richard potrz�sn�� g�ow�.

��Z pewno�ci� nie�� odpar�.�� Mo�e napotkali�my istoty, kt�re stworzyli, mo�e nawet widzieli�my zwierz�ta z ich planety. Ale z ca�� pewno�ci� nie spotkali�my Ram�w.

��Ko�czy nam si� jedzenie�� powiedzia�a Nicole, wk�adaj�c resztk� melona do plecaka Richarda.

��Wiem. Mam plan, jak je zdob�dziesz.

��Ja?�� zdziwi�a si� Nicole.�� A niby dlaczego ja?

��Po pierwsze, wystarczy do tego jedna osoba. Praca z grafik� na komputerze Ramy podda�a mi ten pomys�. Po drugie, nie mam czasu. Mam wra�enie, �e nied�ugo uda mi si� w�ama� do systemu operacyjnego. Nie rozumiem znaczenia dwustu funkcji; musz� si� jako� dosta� do wysokiej pami�ci�

Podczas kolacji Richard powiedzia�, �e umie ju� u�ywa� klawiatury. Jest w stanie przechowywa� informacje w komputerze Ramy, dokonywa� matematycznych operacji, przetwarza� grafik�, a nawet tworzy� nowe j�zyki.

��Ale nie wykorzysta�em nawet drobnej cz�stki potencja�u tej maszyny�� m�wi�.�� Dzisiejsz� noc i jutrzejszy dzie� po�wi�c� na odkrywanie jej dalszych sekret�w. Nie mamy czasu do stracenia.

Plan zdobycia �ywno�ci by� rzeczywi�cie prosty. Po przespaniu rama�skiej nocy (Richard spa� tylko trzy godziny) Nicole ruszy�a do g��wnego rynku. Na podstawie matematycznej analizy Richard poda� jej trzy miejsca, gdzie powinna si� znajdowa� p�ytka otwieraj�ca ptasi� grot�. By� tak pewny swego, �e w og�le nie chcia� rozmawia� o tym, co zrobi�, gdyby Nicole nie uda�o si� dosta� do �rodka.

Mia� racj�. Bez trudu znalaz�a p�ytk� i po chwili ptasia grota stan�a otworem.

Nicole krzykn�a do �rodka. Nie by�o odpowiedzi.

W��czy�a latark�. Czo�g�� wartownik pe�ni� s�u�b�; co kilka sekund przemieszcza� si� tam i z powrotem w tunelu prowadz�cym do zbiornika z wod�. Nicole krzykn�a jeszcze raz. Wola�a nie schodzi� w d�. Wprawdzie Richard zapewni� j�, �e w razie czego pospieszy jej na ratunek, ale Nicole nie u�miecha� si� ponowny pobyt w�r�d ptak�w.

W oddali us�ysza�a jaki� d�wi�k. Czy�by ptasie piski? Wzi�a do r�ki jedn� z monet znalezionych w Bia�ej Komnacie i wrzuci�a j� do studni. Moneta upad�a gdzie� na wysoko�ci drugiego korytarza. Piski sta�y si� g�o�niejsze.

Jeden z ptak�w przelecia� nad wartownikiem. Po chwili klapa zacz�a si� zamyka� i Nicole musia�a uskoczy� w bok.

Wcze�niej om�wi�a z Richardem tak� mo�liwo��. Odczeka�a kilka minut i zn�w nacisn�a metalow� p�ytk�. Krzykn�a. Odpowied� przysz�a prawie natychmiast. W otworze pojawi� si� jej znajomy, czarny ptak. Piszcza� i skrzecza�. By�o jasne, �e Nicole powinna odej��. Zanim odlecia�, zd��y�a w��czy� komputer. Na ekranie pojawi� si� rysunek dw�ch melon�w i ich przekr�j.

Aksamitny ptak zbli�y� si� do niej; po chwili wyda� kilka pisk�w. Na pierwszym progu usiad� drugi, o bardziej matowym odcieniu. Nicole powt�rzy�a sw�j komputerowy wyk�ad. Ptaki wymieni�y kilka pisk�w i znikn�y w ciemno�ciach.

Mija�y minuty. Z podziemi dochodzi�y j� ptasie rozmowy. Po d�u�szym czasie jej dwaj przyjaciele wr�cili. Ka�dy z nich trzyma� w szponach jeden niewielki melon. Ptaki wyl�dowa�y na rynku. Nicole zbli�y�a si� do melon�w, ale ptaki ich nie wypu�ci�y. Nast�pi� d�u�szy wyk�ad, podczas kt�rego wielokrotnie spogl�da�y na ni�, po czym stuka�y w melony. Po pi�tnastu minutach odlecia�y, najwidoczniej zadowolone, �e uda�o im si� przekaza� to, co mia�y do powiedzenia.

Zdaje si�, �e brakuje im melon�w, pomy�la�a Nicole kieruj�c si� na wsch�d. Melony by�y ci�kie. W ka�dym z plecak�w mie�ci� si� jeden. A mo�e w przysz�o�ci nie powinnam im przeszkadza�? Tak czy owak nie jestem mile widzianym go�ciem�

Nicole by�a przekonana, �e Richard b�dzie zachwycony tym, �e zdoby�a �ywno��.

Richard istotnie nie posiada� si� z rado�ci, ale z zupe�nie innego powodu. U�miecha� si� od ucha do ucha. Jedn� r�k� trzyma� za sob�.

��Zaczekaj, a� poka�� ci, co mam�� powiedzia�, gdy Nicole wyjmowa�a zawarto�� plecak�w.

W jego r�ce spoczywa�a czarna kula o dziesi�ciocentymetrowej �rednicy.

��Nie znam nawet cz�stki wszystkich logicznych operacji, nie wiem te�, ile za jednym razem mo�na ��da� informacji rzek� Richard.�� Ale odkry�em fundamentaln� zasad�: u�ywaj�c komputera mo�emy prosi� o r�ne rzeczy.

��Nie rozumiem�� powiedzia�a Nicole.

��Zrobili to dla mnie�� powiedzia� Richard, pod�j�c jej czarn� kul�.�� Nie rozumiesz? Oni maj� tu jak�� fabryk� i mog� robi� dla nas r�ne rzeczy.

��W takim razie �oni�, kimkolwiek s�, mog� tak�e zrobi� nam co� do jedzenia�� powiedzia�a Nicole. By�a roz�alona na Richarda, kt�ry nawet nie podzi�kowa� za zdobyt� �ywno��. Ptaki nie dadz� nam ju� wi�cej melon�w.

��Nie szkodzi. Kiedy opanujemy wszystkie funkcje, b�dziemy mogli sobie zam�wi� stek z frytkami i w og�le wszystko, o ile da si� to jednoznacznie opisa�.

Nicole spojrza�a na swojego przyjaciela ze zdziwieniem. Mia� podkr��one oczy, by� nie umyty i rozczochrany; kilkudniowy zarost sprawia�, �e bardziej przypomina� ob��kanego cz�owieka ni� kosmonaut�.

��M�g�by� troch� zwolni� tempo?�� spyta�a Nicole.�� Je�eli rzeczywi�cie znalaz�e� �wi�tego Graala, to m�g�by� po�wi�ci� mi kilka minut i powiedzie�, o co w tym wszystkim chodzi.�� No to popatrz.

Richard narysowa� na ekranie k�ko, potem zamieni� je w kwadrat. W nieca�� minut� na ekranie pojawi� si� sze�cian. Gdy sko�czy�, w odpowiedniej kolejno�ci nacisn�� osiem specjalnych klawiszy, a na ko�cu klawisz z ma�ym prostok�tem. Na czarnym ekranie pojawi�y si� dziwne znaki.

��Niczym si� nie przejmuj, nie musimy zna� szczeg��w. Oni po prostu pytaj� o wymiary sze�cianu.

Richard wystuka� na klawiaturze jakie� cyfry.

��A teraz�� zwr�ci� si� do Nicole�� o ile wszystko zrobi�em jak nale�y, za jakie� dziesi�� minut powinni�my dosta� sze�cian z tego samego materia�u co kula.

Czekaj�c zjedli po kawa�ku melona.

Stek z frytkami to znakomity pomys�, pomy�la�a Nicole. Nagle �ciana unios�a si� w g�r� i w szczelinie pojawi�a si� czarna kostka.

��Zaczekaj, nie dotykaj jej�� rzek� Richard �wiec�c latark� w szpar�.�� Za tymi �cianami s� korytarze�� powiedzia�. Musz� prowadzi� do fabryk tak wspania�ych, �e chyba nie pojmiemy ich dzia�ania� Pomy�l tylko, oni potrafi� na ��danie stworzy� ka�dy przedmiot!

Nicole zaczyna�a rozumie� jego podniecenie.

��W niewielkim stopniu panujemy nad naszym losem�� ci�gn�� Richard.�� Je�eli uda mi si� z�ama� kod, b�dziemy mogli poprosi� o �ywno��, a mo�e nawet o materia� do budowy �odzi.

��Bez g�o�nych motor�w, mam nadziejꠗ mrukn�a Nicole.

���adnych motor�w�� zgodzi� si� Richard. Sko�czy� je�� i zasiad� za klawiatur�.

Richard w dalszym ci�gu pracowa� nad klawiatur�, ale ka�d� woln� chwil� po�wi�ca� Nicole. Chodzili na d�ugie spacery, rozmawiali jak starzy przyjaciele. Richard cytowa� ca�e sceny z Szekspira. Mia� wspania�� pami��; odegra� scen� balkonow� z Romea i Julii. Gdy tylko zaczyna� m�wi� falsetem, Nicole wybucha�a �miechem.

Pewnego wieczoru rozmawiali o Omehu, plemieniu Senoufo i wizjach Nicole.

��Rozumiesz chyba, �e trudno jest mi uwierzy� w rzeczywiste istnienie �wiat�w, o kt�rych opowiada�a��� m�wi� Richard.�� Co nie znaczy, �e nie uwa�am tych opowie�ci za fascynuj�ce.

Wykaza� du�e zainteresowanie analiz� symbolicznego znaczenia wizji.

Spali przytuleni do siebie; potem si� kochali. Nie spieszyli si�.

Byli zdziwieni, �e wszystko posz�o tak g�adko.

Kilka dni p�niej Nicole le�a�a z g�ow� przytulon� do piersi Richarda.

��Kt�rego� dnia�� odezwa� si� Richard, budz�c j� z drzemki�� jeszcze zanim byli�my ze sob� tak blisko, powiedzia�em ci, �e chcia�em pope�ni� samob�jstwo. Ale ba�em si� opowiedzie� ci ca�� histori�. Czy chcesz j� us�ysze� teraz?

Nicole otworzy�a oczy i poca�owa�a go.

��Chc�.

��Pewnie nie wiesz, �e kiedy by�em m�ody, moj� �on� by�a Sarah Tydings�� zacz��.�� Jeszcze zanim sta�a si� s�awna. By� to jej pierwszy rok w Royal Shakespeare Company. Wspaniale gra�a Juli� i Rozalind�.

Mia�a dopiero osiemna�cie lat, by�a �wie�o po szkole. Zakocha�em si� w niej od pierwszego wejrzenia, gdy po raz pierwszy zobaczy�em j� w roli Julii. Co wiecz�r do jej garderoby posy�a�em r�e, wi�kszo�� oszcz�dno�ci wydawa�em na bilety. By�em na wszystkich przedstawieniach. Dwukrotnie zaprosi�em j� na kolacj�. Za drugim razem poprosi�em o r�k�. Przyj�a moje o�wiadczyny bardziej z zaskoczenia ni� z mi�o�ci.

Po wakacjach pojecha�em do Cambridge, �eby kontynuowa� badania. Mieszkali�my skromnie; ona doje�d�a�a do Londynu na przedstawienia. Towarzyszy�em jej, kiedy tylko mog�em, ale z czasem moje badania zacz�y zajmowa� coraz wi�cej czasu�

Richard przerwa� swoj� opowie�� i spojrza� na Nicole. Patrzy�a na niego z tym samym mi�osnym u�miechem.

��M�w dalej�� szepn�a.

��Ona zawsze potrzebowa�a �wie�ej dawki adrenaliny. Uwielbia�a podniecaj�ce sytuacje i zmiany. Nie lubi�a tego, co powszednie, nienawidzi�a spraw wymagaj�cych cierpliwo�ci, na przyk�ad zakup�w. W��czenie monitora i z�o�enie zam�wienia przerasta�o jej mo�liwo�ci. Poza tym nie by�a w stanie dostosowa� si� do jakiegokolwiek planu zaj��.

Za ka�dym razem musieli�my si� kocha� w innej pozycji. Za ka�dym razem towarzyszy�a temu inna muzyka. W przeciwnym razie nic z tego nie wychodzi�o. Przez jaki� czas mia�em do�� nowych pomys��w, �eby sprosta� jej wymaganiom. Przej��em na siebie wi�kszo�� obowi�zk�w zwi�zanych z utrzymaniem mieszkania. Ale dzie� nie jest rozci�gliwy. Pomimo �e jestem do�� zdolny, moja praca naukowa zacz�a kule�. Zbyt du�o energii po�wi�ca�em na to, aby jej �ycie by�o interesuj�ce.

Po roku ma��e�stwa Sara postanowi�a wynaj�� mieszkanie w Londynie, �eby sko�czy�y si� te m�cz�ce podr�e poci�giem. Ju� przedtem kilkakrotnie nie wr�ci�a na noc do domu. Podobno nocowa�a u jednej z kole�anek. Robi�a si� s�awna, mieli�my mn�stwo pieni�dzy, wi�c dlaczego mia�em si� na to nie zgodzi�?

Po nied�ugim czasie zacz�y kr��y� r�ne plotki. Postanowi�em nie zwraca� na nie uwagi; ba�em si�, �e gdy zapytam wprost powie mi prawd�. Pewnej nocy, gdy przygotowywa�em si� do egzamin�w, zadzwoni�a jaka� kobieta. By�a bardzo grzeczna, cho� jej g�os �wiadczy� o wzburzeniu. Powiedzia�a, �e jest �on� aktora Hugha Sinclaira i �e pan Sinclair�� kt�ry gra� w�wczas z Sar� w przedstawieniu In any weather�� ma romans z moj� �on�.

��Dok�adnie rzecz bior�c�� powiedzia�a�� jest teraz w jej mieszkaniu.�� Rozp�aka�a si� i od�o�y�a s�uchawk�.

Nicole pog�aska�a Richarda po policzku.

��My�la�em, �e umieram�� ci�gn�� cicho Richard.�� By�em z�y, przera�ony, czu�em si� oszukany. Poszed�em na stacj� i nocnym poci�giem pojecha�em do Londynu. Wysiad�em z taks�wki i biegiem ruszy�em do jej mieszkania.

Nie zapuka�em. Wdar�em si� do �rodka i znalaz�em ich razem w ��ku. Z�apa�em j� i rzuci�em na �cian�. Wci�� pami�tam d�wi�k t�uczonego lustra, w kt�re uderzy�a g�ow�. Potem rzuci�em si� na niego. Ok�ada�em pi�ciami jego twarz, a� zamieni�a si� w krwaw�, bezkszta�tn� mas�. To by�o okropne�

Richard zamilk� i bezg�o�nie zap�aka�. Nicole obj�a go i przytuli�a.

��Kochanie��� szepta�a.

��By�em jak zwierzꠗ p�aka�.�� Zachowa�em si� gorzej ni� m�j ojciec. Zabi�bym ich, gdyby nie powstrzymali mnie ludzie z s�siedniego mieszkania.

Zapanowa�a cisza.

Po d�u�szej chwili Richard odezwa� si� nieobecnym g�osem:�� Nast�pnego dnia, po przes�uchaniach na policji, zdj�ciach w gazetach i przej�ciach z Sar�, chcia�em pope�ni� samob�jstwo. I zrobi�bym to, gdybym mia� bro�. My�la�em o proszkach, o podci�ciu sobie �y�, o skoku z mostu� Ale jaki� student zadzwoni� do mnie ze szczeg�owym pytaniem dotycz�cym teorii wzgl�dno�ci. Po pi�tnastu minutach rozmy�la� o panu Einsteinie samob�jstwo nie wydawa�o si� ju� jedynym wyj�ciem. Rozw�d z pewno�ci�. �ycie w celibacie�� prawdopodobnie tak�e. Ale �mier� nie wchodzi�a w gr�. Nie chcia�em przedwcze�nie ko�czy� romansu z fizyk��

Nicole otar�a oczy, wzi�a go za r�ce i po�o�y�a si� na nim. Poca�owa�a go.

��Kocham ciꠗ szepn�a i poca�owa�a go.

Richard by� coraz bardziej zniecierpliwiony. Od czterech godzin stali na murze okalaj�cym Nowy Jork i wypatrywali na niebie helikoptera.

��Gdzie� oni s�, do cholery?�� mrukn��.�� Jazda roverem od kratownicy Alfa do obozu Beta trwa tylko pi�tna�cie minut.

��Mo�e szukaj� nas gdzie indziej��� powiedzia�a Nicole.

��Ale� to idiotyczne�� nie wytrzyma� Richard.�� Przecie� najpierw powinni byli p�j�� do obozu Beta; nawet je�eli nie uda im si� naprawi� przeka�nika, znajd� moj� ostatni� wiadomo��. Powiedzia�em, �e bior� jedn� z motor�wek i p�yn� do Nowego Jorku.

��Mo�e nie zdaj� sobie sprawy, �e mo�e tu wyl�dowa� helikopter. A mo�e chc� si� przeprawi� �odzi�?

��I nie zamierzaj� nas odszuka� z powietrza? To ma�o prawdopodobne.�� Richard spojrza� na morze, wypatruj�c �agla.�� �odzi! �odzi! Kr�lestwo za ��d�!

Nicole roze�mia�a si�, ale Richard zaledwie si� u�miechn��.�� Z cz�ci znajduj�cych si� w magazynie Beta w p� godziny dw�ch ludzi mo�e zbudowa� ��d��� powiedzia�.�� Dlaczego ich nie wida�?

Richard w��czy� nadajnik.

��A teraz s�uchajcie: je�eli jeste�cie w pobli�u Morza Cylindrycznego, odezwijcie si�. I pospieszcie si�. Stoimy na murze i mamy do�� czekania.

Nie by�o odpowiedzi. Nicole usiad�a.

��Co robisz?�� spyta� Richard.

��Mam wra�enie, �e martwisz si� za nas oboje�� odpar�a.�� Zm�czy�o mnie to machanie r�kami. By�oby nam �atwiej, gdyby�my mogli przelecie� nad wod��� doda�a.

Richard spojrza� na ni� spode �ba.

��C� za �wietny pomys��� powiedzia� po d�u�szym milczeniu.�� Dlaczego wcze�niej o tym nie pomy�leli�my?

Wyj�� komputer i zacz�� co� liczy�.

��Tch�rze wielokrotnie gin� przed �mierci��� mrucza� odwa�ny umiera tylko raz.

Nicole popatrzy�a na swojego przyjaciela, kt�ry z w�ciek�o�ci� uderza� w klawisze.

��Co robisz, kochanie?�� spyta�a, zagl�daj�c mu przez rami�.

��Trzy!�� wykrzykn��.�� Trzy powinny wystarczy�!

Nicole spojrza�a na niego ze zdziwieniem.

��Chcesz us�ysze� najdziwniejszy plan ratunku w historii �wiata?�� spyta�.

��Czemu nie�� powiedzia�a z niedowierzaniem Nicole.�� Zrobimy uprz�� ze sznur�w, w kt�re zapl�ta� si� jeden z ptak�w. Potem ptaki przenios� nas na drug� stron� Morza Cylindrycznego.

Nicole patrzy�a na niego przez kilka d�ugich sekund.

��Zak�adaj�c, �e nawet uda nam si� zrobi� tak� uprz���� powiedzia�a sceptycznie�� jak masz zamiar nam�wi� do tego ptaki:

��Przekonamy je, �e to le�y w ich interesie�� odpar� Richard.�� Albo mo�emy im zagrozi� nie wiem, to sprawa otwarta, o kt�rej mo�emy podyskutowa�.

Nicole mia�a powa�ne w�tpliwo�ci.

��W ka�dym razie�� ci�gn�� Richard�� wydaje mi si� to lepsze ni� stanie tutaj i czekanie na ��d� czy helikopter.

Richard wsadzi� Nicole w uprz�� i owin�� sznur wok� jej talll.

��Nogi b�d� ci troch� dynda栗 powiedzia��� i przez jaki� czas sznur b�dzie si� naci�ga�, wi�c b�dzie ci si� wydawa�o, �e spadasz.

��A co b�dzie, je�eli wpadn� do wody?

��Musisz zaufa� ptakom, �e polec� na tyle wysoko, �e nie wpadniesz�� odpar� Richard.�� Wydaje mi si�, �e s� do�� inteligentne. Zw�aszcza ten z czerwonymi pier�cieniami.

��My�lisz, �e to ich kr�l?

��Pewnie co� w tym rodzaju. Od razu da� do zrozumienia, �e b�dzie lecia� w �rodku.

Ptaki siedzia�y razem i w milczeniu patrzy�y na morze. Nie protestowa�y, gdy Richard do ka�dego z nich przywi�zywa� lin�. Ponownie uruchomi� komputer i pokaza� animacj� przedstawiaj�c� start. Ptaki mia�y razem unie�� si� pionowo w g�r�, bezpo�rednio nad g�ow� Nicole, podnie�� j� na znaczn� wysoko�� i dopiero potem przelecie� przez morze.

Sprawdzi�, czy w�z�y si� nie rozlu�ni�y. Nicole sta�a kilka metr�w od wody.

��Gdyby z jakiego� powodu po mnie nie wr�ci�y�� powiedzia��� nie czekaj. Gdy dotrzesz do ekipy ratunkowej, z�o�ycie ��d� i przyp�yniecie po mnie. B�d� na was czeka� w bia�ej komnacie.

Richard wzi�� g��boki oddech.

��Trzymaj si�, najdro�sza. Kocham ci�.

Serce Nicole ju� dawno nie bi�o tak szybko. Chwila startu zbli�a�a si� nieub�aganie. Poca�owa�a Richarda w usta.

��Ja te� ci� kocham�� szepn�a.

Richard pomacha� jej r�k�. Szary ptak powoli wzbi� si� w powietrze, dwa inne lecia�y tu� za nim. Wszystkie trzy zawis�y nad g�ow� Nicole. Liny napi�y si� i Nicole znalaz�a si� w powietrzu.

Po kilku sekundach liny zacz�y si� naci�ga�; Nicole mia�a wra�enie, �e zaraz spadnie. Ptaki unios�y si� w g�r�, kieruj�c si� w stron� morza. Nicole ko�ysa�a si� w g�r� i w d� niczym jo�� jo. Ptaki wznosi�y si� coraz wy�ej.

By� to wspania�y lot. Kiedy by�a jeszcze blisko brzegu, dotkn�a powierzchni wody. Ptaki natychmiast unios�y j� wy�ej, tak �e zamoczy�a tylko stopy. Gdy sznury przesta�y si� wyd�u�a�, lot sta� si� przyjemniejszy. Nicole siedzia�a w uprz�y, trzymaj�c si� lin. Jej stopy wisia�y jakie� osiem metr�w nad falami.

Na samym �rodku morze by�o spokojne. W po�owie drogi zauwa�y�a w wodzie dwa pod��aj�ce za ni� cienie. By�a pewna, �e to bioty�� rekiny. Dostrzeg�a te� inne stworzenia; co� d�ugiego, przypominaj�cego w�gorza, wyskoczy�o z wody i popatrzy�o na ni� z zaciekawieniem. Bo�e, pomy�la�a Nicole, co za szcz�cie, �e nie zdecydowali�my si� p�yn��!

Martwi�a si�, �e ptaki mog� nie zdawa� sobie sprawy z istnienia pi��dziesi�ciometrowego urwiska po drugiej stronie morza. Ale l�dowanie przebieg�o niezwykle sprawnie. Ostro�nie unios�y si� w g�r� i ju� po chwili Nicole sta�a na twardym gruncie, jakie� dziesi�� metr�w od urwiska.

Ptaki wyl�dowa�y nie opodal. Nicole odpi�a uprz��, zbli�y�a si� do nich i gor�co im podzi�kowa�a. Chcia�a je pog�aska�, ale odskoczy�y. Przez chwil� odpoczywa�y, po czym na sygna� dow�dcy wznios�y si� w powietrze i skierowa�y w stron� Nowego Jorku.

Nicole zdziwi�a si� tym, co robi: ukl�k�a i poca�owa�a ziemi�. Zda�a sobie spraw�, �e nigdy nie wierzy�a, �e uda jej si� bezpiecznie wydosta� z Nowego Jorku�

Wyj�a lornetk� i zacz�a si� rozgl�da� za ekip� ratunkow�. My�la�a o tym wszystkim, co zdarzy�o si� od czasu, gdy skuterem �nie�nym przedosta�a si� przez Morze Cylindryczne. Koniec z Nowym Jorkiem, pomy�la�a. Teraz wszystko b�dzie dobrze!

Gdy Richard Wakefield opuszcza� Newtona, by wr�ci� na pok�ad Ramy, genera� O�Toole po�egna� si� z nim jako ostatni. Cierpliwie czeka� na swoj� kolej�

��Jeste� pewien, �e wiesz, co robisz?�� pyta� Janos Tabori.�� W ci�gu kilku godzin komisja podejmie decyzj� o zakazie wst�pu na pok�ad Ramy.

��Wtedy b�d� ju�, w drodze do obozu Beta�� odpar� Wakefield mrugaj�c do Janosa�� i moje post�powanie w zasadzie nie b�dzie sprzeczne z wytycznymi komisji�

��To bzdury!�� nie wytrzyma� admira� Heilmann.�� Tutaj my dowodzimy�� doktor Brown i ja! Wydali�my panu rozkaz: ma pan pozosta� na pok�adzie!

��Tyle razy ju� m�wi�em�� odpar� Richard�� �e w Ramie pozostawi�em pewne przedmioty, kt�re s� dla mnie bardzo wa�ne. Poza tym wie pan r�wnie dobrze jak ja, �e w ci�gu najbli�szych kilku dni i tak nie b�dzie nic do roboty. Dopiero kiedy wszystkie decyzje zostan� podj�te, przedstawi si� nam plan powrotu na Ziemi�

��Przypominam�� rzek� ostro Heilmann�� �e pa�skie post�powanie jest aktem niesubordynacji. Po powrocie na Ziemi� mam zamiar poci�gn�� pana do odpowiedzialno�ci, aby poni�s� pan konsekwencje swojego�

��Daj spok�j, Otto�� przerwa� mu Richard. W jego g�osie nie by�o z�o�ci. Mia� na sobie skafander i w�a�nie wk�ada� he�m.

Francesca jak zwykle nie rozstawa�a si� z kamer�. Od rozmowy, jak� przed godzin� odby�a z Richardem, by�a dziwnie milcz�ca i nieobecna.

Genera� O�Toole zbli�y� si� do Richarda i wyci�gn�� do niego r�k�.

��Nigdy nie poznali�my si� bli�ej�� powiedzia��� ale zawsze podziwia�em pana osi�gni�cia. Powodzenia. Nie podejmuj zb�dnego ryzyka�

Richard by� zdziwiony ciep�ym u�miechem genera�a. Spodziewa� si�, �e Amerykanin b�dzie go namawia� do pozostania na pok�adzie.

��W Ramie jest cudownie, generale�� rzek� Richard.�� To jak Wielki Kanion, Alpy, egipskie piramidy�

��Stracili�my ju� czterech cz�onk�w za�ogi�� stwierdzi� O�Toole.�� Chc�, aby� wr�ci� bezpiecznie z powrotem. Niech B�g ma ci� w swej opiece�

Richard potrz�sn�� d�oni� genera�a, w�o�y� he�m i ruszy� do �luzy powietrznej. Gdy znikn��, admira� Heilmann zacz�� robi� O�Toole�owi wym�wki.

��Nie podoba mi si� twoje zachowanie, Michael�� powiedzia�.�� �egna�e� go zbyt ciep�o; ten m�ody cz�owiek got�w by� pomy�le�, �e popierasz samowol�.

O�Toole spojrza� Niemcowi w oczy.

��Wakefield jest odwa�ny�� powiedzia� powoli.�� I wie, co robi. On nie boi si� ani Ram�w, ani komisji dyscyplinarnej ISA. Podziwiam jego pewno�� siebie.

��Bzdury! Wakefield to niepos�uszny dzieciak! Wie pan, co tam zostawi�? Kilka idiotycznych robot�w, recytuj�cych Szekspira. On po prostu nie lubi otrzymywa� rozkaz�w. Woli robi� to, co mu si� podoba.

��Jak wi�kszo�� z nas��� wtr�ci�a Francesca.

Zapanowa�a cisza.

��Richard jest bardzo inteligentny�� doda�a po chwili Francesca.�� My�l�, �e mia� swoje powody, kt�rych nie jeste�my w stanie zrozumie�.

��W ka�dym razie mam nadziej�, �e wr�ci, zanim zrobi si� ciemno, tak jak obieca��� rzek� Janos.�� Nie wiem, czy prze�y�bym utrat� kolejnego przyjaciela.

Kosmonauci ruszyli korytarzem.

��A gdzie doktor Brown?�� spyta� Janos Francesk�.

��Z Yamanak� i Irin� Turgieniew. Sporz�dzaj� harmonogramy r�nych wariant�w odwrotu. Mamy tak ma�o ludzi, �e przed startem trzeba b�dzie sporo po�wiczy�.

Francesca roze�mia�a si�.

��Wyobra� sobie: on pyta�, czy mog� by� rezerwowym nawigatorem!

��To nic trudnego�� odpar� Janos.�� My�l�, �e do�� szybko mog�aby� si� tego nauczy�.

Michael O�Toole nie m�g� zasn��. Wsta� z ��ka i w��czy� swoj� ulubion� kaset� z muzyk�. Odm�wi� �Zdrowa� Mario � i �Ojcze Nasz�.

Chcia� odwr�ci� uwag� od rzeczywisto�ci, od odpowiedzialno�ci�

Zastosowa� �Tr�jcꔅ powiedzia� do siebie, wracaj�c do prawdziwej przyczyny niepokoju. Co to w�a�ciwie znaczy? Uruchomi� zdalnie sterowane roboty, otworzy� kontenery, wydoby� bro�, sprawdzi� dzia�anie podsystem�w, umie�ci� bomby w uchwytach, przetransportowa� je do �luzy powietrznej w Ramie, zwie�� na d� d�wigiem�

I co jeszcze?�� my�la�. Zosta�a jeszcze jedna rzecz. Przy ka�dym �adunku potrwa to nie wi�cej ni� minut�, ale to w�a�nie jest najwa�niejsze�

Ka�da z bomb mia�a z boku trzy niewielkie klawiatury. Za ich pomoc� O�Toole i Heilmann mieli wprowadzi� specjalny ci�g cyfr, tak zwany kod RQ; bez kodu �adnej z bomb nie da�oby si� zdetonowa�.

Debaty w amsterdamskiej kwaterze g��wnej COG nad wyposa�eniem wojskowego statku w �adunki nuklearne toczy�y si� przez wiele tygodni. Wniosek przeszed� zaledwie kilkoma g�osami. Zdecydowano, �e bro� j�drowa znajdzie si� na pok�adzie Newtona, ale r�wnocze�nie zastosowane zostan� daleko id�ce �rodki ostro�no�ci, maj�ce uniemo�liwi� jej nieprzemy�lane u�ycie.

Dow�dztwo COG zatai�o przed opini� publiczn� fakt, �e na pok�adzie Newtona znajduj� si� pociski nuklearne. Nawet cywilni cz�onkowie za�ogi nie zostali o tyra�� poinformowani.

Przed startem Newtona grupa pracuj�ca nad procedurami bezpiecze�stwa �Tr�jcy� spotyka�a si� siedmiokrotnie. Aby odpalenie �adunk�w uniezale�ni� od elektronicznych impuls�w, zdecydowano, �e b�d� one uruchamiane r�cznie. Dzi�ki temu ani szaleniec, ani przera�ony kosmonauta nie m�g� ich zdalnie odpali�. Obecny szef COG Kazuo Norimoto wyrazi� obaw�, �e bez zdalnego sterowania wojsko jest ca�kowicie zdane na ludzi. Przekonano go jednak, �e lepiej b�dzie, gdy odpowiedzialno�� spocznie na zawodowych �o�nierzach na pok�adzie Newtona, ni� gdyby jaki� fanatyk czy terrorysta m�g� zdalnie zdetonowa� �adunki.

Ale jak zapobiec nie przemy�lanemu u�yciu bomb, na przyk�ad pod wp�ywem paniki? Gdy spory dobieg�y ko�ca, ostateczne rozwi�zanie okaza�o si� do�� proste. Trzej cz�onkowie za�ogi byli oficerami. Ka�dy z nich otrzyma� jemu tylko znany kod RQ. Wprowadzenie dowolnych dw�ch d�ugich sekwencji numerycznych usuwa�o blokad� zapalnika; dzi�ki temu system by� zabezpieczony przed pr�b� odpalenia �adunku przez samotnego cz�owieka.

Ale sytuacji, w jakiej znale�li�my si� teraz, nikt nie przewidzia�� my�la� O�Toole. W razie niebezpiecze�stwa ka�dy z nas mia� wyznaczy� swojego nast�pc� i przekaza� mu sw�j kod. Kt� m�g� przypuszcza�, �e wyci�cie �lepej kiszki oka�e si� niebezpieczne� Walerij umar�, nie powierzaj�c nikomu swojego RQ. A to znaczy, �e obaj jeste�my niezb�dni do uruchomienia systemu: Heilmann i ja�

O�Toole po�o�y� si� na brzuchu i przytuli� g�ow� do poduszki. Je�eli nie wprowadz� kodu, bomby nie wybuchn��

Przypomnia� sobie rozmow� podczas obiadu, jak� na wojskowym statku odby� z Borzowem i Heilmannem.

��To idealna r�wnowaga si��� m�wi� Walerij�� kt�ra prawdopodobnie odegra�aby rol� w naszych osobistych decyzjach. Otto przy pierwszej sposobno�ci poci�gn��by za spust, a ty, Michael, my�la�by� o moralnym aspekcie swojego czynu nawet wtedy, gdyby zagro�one by�o twoje �ycie. Wynika z tego, �e ostatecznie decyzja b�dzie zale�a�a ode mnie�

Ale ty nie �yjesz, my�la� genera� O�Toole, a my otrzymali�my rozkaz odbezpieczenia bomb. Wsta� z ��ka i podszed� do biurka. Post�pi� tak jak zwykle, gdy mia� podj�� trudn� decyzj�: wyj�� elektroniczny notes i sporz�dzi� dwie listy; na jednej wypisa� argumenty za zniszczeniem Ramy, na drugiej powody, dla kt�rych Ramy niszczy� nie nale�a�o.

Nie znalaz� logicznych powod�w przeciwko anihilacji statku. Rama by� najprawdopodobniej bezduszn� maszyn�; trzej kosmonauci z pewno�ci� nie �yli; poza tym istnia�o wysokie prawdopodobie�stwo, �e Ziemi zagra�a niebezpiecze�stwo. Ale mimo to O�Toole waha� si�.

Wr�ci� do ��ka. Bo�e, szepta�, sk�d mog� wiedzie�, jak post�pi� w tej sytuacji? Prosz�, daj mi znak i wska� drog�

Przez ca�e popo�udnie genera� O�Toole siedzia� przed ekranem monitora i patrzy�, jak Yamanaka i Tabori sprawdzaj� podsystemy �adunk�w. Genera� nie bra� w tym udzia�u; powiedzia�, �e wci�� boli go brzuch.

Procedura by�a tak prosta, �e trudno by�o uwierzy�, i� jej celem jest unicestwienie najwspanialszego dzie�a in�ynierii� Przed kolacj� O�Toole zadzwoni� do �ony. Newton by� coraz bli�ej Ziemi, op�nienie transmisji trwa�o kr�cej ni� trzy minuty. Zn�w mo�na by�o normalnie rozmawia�.

Rozmowa z Kathleen by�a serdeczna. W pierwszej chwili O�Toole chcia� podzieli� si� z �on� swoim dylematem, ale nie zrobi� tego. Wideofon nie by� bezpieczny, takie rozmowy bez trudu mo�na by�o pods�ucha�. Oboje wyrazili rado�� z faktu, �e ju� wkr�tce zn�w b�d� razem.

Genera� zjad� kolacj� wraz za�og�. Janos by� w �wietnym humorze, opowiada� r�ne historie, mi�dzy innymi o tym, jak po po�udniu uk�ada� �kule�, czyli pociski.

��W pewnej chwili�� m�wi� Janos do Franceski�� kule le�a�y na ziemi jak domino. Wiesz, jak wystraszy�em Yamanak�? Popchn��em jedn�, a one wszystkie zacz�y si� po kolei toczy�! Hiro by� pewien, �e zaraz wybuchn�.

��Uk�ady scalone mog�y ulec uszkodzeniu!�� zdenerwowa� si� Brown.

��Nic im si� nie sta�o. W instrukcji, kt�r� da� mi Otto, wyczyta�em, �e mo�na je zrzuci� z najwy�szego wie�owca w Nowym Jorku: i tak nie wybuchn�. A poza tym�� doda��� one nie s� jeszcze odbezpieczone. Mam racj�, Herr Admiral?

Heilmann skin�� g�ow�. Janos zacz�� opowiada� inn� histori�. Genera� O�Toole zamy�li� si�. Trudno by�o dostrzec zwi�zek pomi�dzy grzybem nad Pacyfikiem a metalowymi skrzyniami w �adowni wojskowego statku�

Francesca przerwa�a bieg jego my�li.

��Masz pilny telefon na linii prywatnej�� powiedzia�a. Za pi�� minut b�dzie z tob� rozmawia� prezydent Bothwell. Rozmowy przy stole urwa�y si�.

��Nie�le�� u�miechn�� si� Janos.�� Jak wida�, jeste� bardzo wa�n� osob�; nie ka�dy otrzymuje telefony od Bothwella.

Genera� O�Toole grzecznie przeprosi� zebranych i uda� si� do swojej kabiny. Sk�d on wie?�� zastanawia� si�. Ale� to oczywiste: musi wiedzie�, skoro jest prezydentem USA!

Reszt� dnia genera� O�Toole sp�dzi� w swojej kabinie. Mniej wi�cej w godzin� po tym, jak przerwa� odbezpieczanie bomb, odwiedzi� go Heilmann. Po kr�tkiej rozmowie o niczym�� admira� nie umia� prowadzi� takich konwersacji�� zada� najwa�niejsze pytanie:

��Czy jeste� got�w odbezpieczy� bomby?

O�Toole potrz�sn�� g�ow�.

��Dzi� rano tak my�la�em, Otto, ale�

Nie musia� ko�czy�.

Heilmann wsta� z krzes�a.

��Wyda�em Yamanace rozkaz, aby pierwsze dwa �adunki umie�ci� w jednym z korytarzy. Do kolacji wszystko b�dzie gotowe; m�wi� o tym na wypadek, gdyby� zmieni� zdanie. Pozosta�e trzy zostan� na razie w �adowni.

Heilmann popatrzy� na genera�a przeci�gle.

��Mam nadziej�, �e nied�ugo odzyskasz r�wnowag� ducha, Michael. Rozmawia�em z kwater� g��wn�, mamy k�opoty�

W dwie godziny p�niej przysz�a Francesca. Spos�b, w jaki z rozmawia�a z O�Toolem, �wiadczy�, i� w�r�d kosmonaut�w panowa�o przekonanie, �e genera� cierpi na rozstr�j nerwowy. Nie broni� si�, nie uzasadnia� swojego post�powania�

��Poprosi�am innych, �eby nie zadr�czali ci� telefonami powiedzia�a Francesca. Rozejrza�a si� po pokoju, uk�adaj�c w my�lach plan wywiadu.

��Telefon dzwoni� bez przerwy, zw�aszcza po porannej audycji��� Francesca zbli�y�a si� do biurka.�� To �wi�ty Micha� ze Sieny?�� spyta�a wskazuj�c na figurk�.

O�Toole z trudem zdoby� si� na nik�y u�miech.

��Tak. My�l�, �e nie musz� wyja�nia�, kim jest cz�owiek na krzy�u�

���wietnie��� powiedzia�a Francesca.�� Naprawd� �wietnie� Widzisz, Michael, dobrze wiesz, co nas czeka. W tym wywiadzie chcia�abym ukaza� ci� w jak najlepszym �wietle. Co nie znaczy, �e nie b�d� si� z tob� boksowa栗 z tym, �e w dziecinnych r�kawicach. Chc�, �eby te wilki na Ziemi us�ysza�y tw�j g�os i zrozumia�y�

��Oni niepokoj� si� tym, �e si� chowam?�� spyta� O�Toole.�� Owszem�� odpar�a Francesca.�� Jest coraz gorzej. Im d�u�ej zwlekasz, tym wi�cej �ci�gasz na siebie gniewu i z�o�ci.

��Ale dlaczego?�� zdziwi� si� genera�.�� Nie pope�ni�em �adnej zbrodni. Po prostu op�ni�em odbezpieczenie bomb, kt�rych si�a ra�enia przewy�sza�

��To nieistotne�� przerwa�a mu Francesca.�� Oni uwa�aj�, �e nie wykona�e� rozkazu: odmawiasz obrony ludzi na Ziemi. Oni si� boj�; nie rozumiej�, czym jest Rama. Powiedziano i.m, �e Rama zostanie zniszczony, a teraz ty si� temu sprzeciwiasz� Rama jest ich koszmarem�

��Koszmarem?�� powt�rzy� O�Toole.�� To samo m�wi� Bothwell�

��Co m�wi� prezydent Bothwell?�� zainteresowa�a si� Francesca.

��Nic takiego.�� Odwr�ci� g�ow� od natarczywego spojrzenia Franceski.�� Czy masz do mnie jeszcze jak�� spraw�? spyta� niecierpliwie.

��Jak w�a�nie m�wi�am, chc�, �eby� wypad� jak najlepiej. Uczesz si� i w�� mundur, nie powiniene� pokazywa� si� w skafandrze. Zrobi� ci makija�, �eby nie by�o wida� tych podkr��onych oczu��� Francesca zbli�y�a si� do biurka.�� Tu postawimy zdj�cie rodziny, obok Jezusa i �wi�tego Micha�a. Przemy�l sobie to, co chcesz powiedzie�. Oczywi�cie spytam, dlaczego rano nie odbezpieczy�e� bomb.

Francesca po�o�y�a mu r�k� na ramieniu.

��We wst�pie powiem, �e by�e� poddany d�ugotrwa�emu stresowi; okazanie odrobiny s�abo�ci zostanie dobrze odebrane, zw�aszcza w twoim kraju.

Genera� by� coraz bardziej zniesmaczony przygotowaniami do wywiadu.

��Czy naprawd� musz� to zrobi�?�� spyta�.

��Nie chcesz chyba uchodzi� za Benedykta Arnolda?

Przez ponad godzin� tr�jka kosmonaut�w prowadzi�a gor�czkowe rozmowy. Tyle mieli sobie do opowiedzenia!

Gdy Nicole dosz�a do miejsca, kiedy w grocie o�miornicy przestraszy�a si� zw�ok Takagishiego, O�Toole zamy�li� si� ze smutkiem.

��Nie znamy odpowiedzi na tak wiele pyta� rzek�, spogl�daj�c w g�r�.�� Wi�c mo�e nie jeste� nam nie�yczliwy, Ramo? spyta� retorycznie.

Richard i Nicole gor�co dzi�kowali genera�owi za to, �e pochopnie nie odbezpieczy� bomb. Byli przera�eni rozkazem COG, nakazuj�cym zniszczenie Ramy.

��Zniszczenie tego statku by�yby rzecz� absolutnie niewybaczaln��� m�wi�a Nicole.�� Jestem przekonana, �e Rama nie chce nam zrobi� krzywdy; my�l�, i� skierowanie statku ku Ziemi oznacza, �e Ramowie maj� dla nas jakie� przes�anie.

Richard delikatnie zasugerowa�, �e swoje opinie Nicole powinna opiera� na faktach.

��Mo�e masz racjꠗ odpar�a�� ale decyzja o zniszczeniu Ramy tak�e nie zosta�a poparta logicznymi argumentami. Mamy niezbite dowody, �e ten statek posiada ��czno�� ze swoim poprzednikiem. Mo�na wi�c podejrzewa�, �e gdzie� w kosmosie znajduje si� Rama III, prawdopodobnie zmierzaj�cy w naszym kierunku. Je�eli statki te maj� wobec nas wrogie zamiary, Ziemia nie zdo�a si� obroni�. Mo�e uda nam si� zniszczy� ten statek, ale swoim dzia�aniem z pewno�ci� postawimy Ram� III w stan podwy�szonej gotowo�ci. Ramowie przewy�szaj� nas technologicznie do tego stopnia, �e nie obronimy si�, gdyby zdecydowali si� nas zaatakowa�.

Genera� O�Toole spojrza� na Nicole z nie ukrywanym podziwem.

��To znakomity argument�� powiedzia�.�� Szkoda, �e nie mog�a pani bra� udzia�u w posiedzeniach komisji ISA. Nigdy nie przypuszczali�my, �e�

��Mo�e od�o�ymy t� rozmow� do chwili, gdy znajdziemy si� na pok�adzie Newtona?�� rzek� nagle Richard.�� Wed�ug mojego zegarka za nieca�e p� godziny zrobi si� ciemno, zanim dotrzemy do g�rnej stacji. Nie chc� jecha� po ciemku.

��Jestem pewien, �e Heilmann i Yamanaka byli bardzo ostro�ni�� odezwa� si� Wakefield�� i odlecieli jak najwcze�niej. Z tymi kapsu�ami nigdy nic nie wiadomo, par� kilogram�w mo�e kosztowa� �ycie�

��Jak to?�� spyta�a Nicole.

��Niewiele wi�ksze obci��enie mo�e oznacza� r�nic� pomi�dzy wej�ciem na Ziemsk� orbit� a ucieczk� w kosmos tak daleko, �e nikt nigdy ci� nie odnajdzie�

��Czy znaczy to, �e tylko jedna osoba b�dzie mog�a si� uratowa�?�� zapyta� trze�wo O�Toole.

Richard zawaha� si� z odpowiedzi�.

��Obawiam si�, �e istnieje taka mo�liwo��. Trzeba b�dzie to obliczy� Ale osobi�cie nie widz� powodu, dla kt�rego nie mo�emy polecie� ca�ym statkiem� Przecie� przeszed�em trening pilota�u� Mo�emy mie� pewne k�opoty z manewrowaniem, bo Newton jest du�y, ale je�eli pozb�dziemy si� wszystkiego, co nie jest nam potrzebne, powinno si� uda� Trzeba to obliczy�

Zadanie Nicole i genera�a O�Toole polega�o na sprawdzeniu przydatno�ci zapas�w, jakie zosta�y umieszczone w kapsule, oraz dokonaniu oceny, czy umo�liwi� one przetrwanie ca�ej tr�jce. Nicole uda�a si� do �adowni i przejrza�a spis wyposa�enia; mia�a zdecydowa�, co mo�na wyrzuci�.

O�Toole i Wakefield pracowali nad komputerami w sterowni, a Nicole przeszukiwa�a olbrzymi� �adowni�.

Nicole przeci�gn�a si�, jedn� r�k� muskaj�c Richarda, a drug� zawadzaj�c o pojemnik z wod�.

��B�dziemy mieli ma�o miejsca�� mrukn�a.

��Owszem�� zgodzi� si� Richard. Jego uwaga skoncentrowana by�a na kokpicie. Wystuka� jakie� polecenia i zmarszczy� brwi.

��Je�eli dobrze rozumiem, znowu b�dziemy musieli przepakowa� zapasy�� westchn�a Nicole i spojrza�a za siebie. Mog�abym jeszcze wyrzuci� czterna�cie kilogram�w pod warunkiem, �e zostaniemy uratowani w przeci�gu siedmiu dni�� powiedzia�a.

Richard nie odpowiedzia�.

��Cholera�� mrukn��, gdy na ekranie pojawi� si� rz�d cyfr.

��Co si� sta�o?�� spyta�a Nicole.

��Co� si� nie zgadza�� rzek� Richard.�� Oprogramowanie sporz�dzono z my�l� o du�o mniejszym �adunku; mo�e nam si� nie uda� Je�eli ci�g si� urwie, b�dziemy musieli zatrzyma� si� na wiele godzin i sporz�dzi� nowy program�

��M�wi�e� przecie�, �e mamy do�� paliwa�� zdziwi�a si� Nicole.

��To prawda. Ale program nawigacyjny napisano przy za�o�eniu, �e �adunek kapsu�y nie przekracza stu kilogram�w, czyli masy O�Toole�a i prowiantu.

Z twarzy Richarda Nicole potrafi�a ju� wiele wyczyta�.

��Je�eli nic si� nie zepsuje, powinno si� uda栗 rzek� Richard.�� Ale do tej pory �adna kapsu�a nie by�a u�ywana w takich warunkach�

Przez przedni� szyb� zauwa�yli zbli�aj�cego si� genera�a O�Toole�a. Ni�s� w r�ce jaki� przedmiot. By� to TB, jeden z robot�w Richarda. Kosmonauta Wakefield zacz�� skaka� z rado�ci po ca�ej �adowni, ciesz�c si� jak dziecko.

��By�bym zapomnia�, �e go mam�� rzek� O�Toole, wykorzystuj�c kr�tk� przerw� w podzi�kowaniach Richarda.

��My�la�em, �e ju� nigdy nie zobacz� �adnego z nich przerwa� mu Wakefield.

��Przed odlotem drugiego statku mija�em pok�j, w kt�rym Tabori uk�ada� twoje rzeczy. Poprosi� mnie, �ebym zatrzyma� robota na wypadek�

��Dzi�ki ci, Janos!�� rzek� Richard.�� TB jest niezwyk�y�� wyja�ni� w��czaj�c robota.�� Znasz jakie� sonety Szekspira?

��Jest taki jeden, kt�ry Kathleen bardzo lubi. Mo�e go sobie przypomn� Zaczyna si� chyba od s��w: t� por� roku��� T� por� roku dostrzec we mnie mo�esz, gdy li�cie ��te, �adne, nieco li�ci, z dr��cych ga��zi zwisaj� na mrozie; gdzie s�odko �piewa� ptak, nagi ch�r zniszczeli. Zmierzch dnia twym oczom we mnie si� odstania, gdy s�o�ce ga�nie na zachodzie nisko, a noc je z wolna poch�ania, poch�ania bli�niaczki �mierci�� piecz�tuj�c wszystko�

Kobiecy g�os, jakim TB recytowa� sonet, zdziwi� zar�wno Nicole, jak i genera�a. O�Toole by� poruszony, mia� �zy w oczach. Nicole wzi�a go za r�k� i mocno j� u�cisn�a.

Nie mog� uwierzy�, �e to robi�, my�la�a Nicole, znosz�c zapasy do windy towarowej na szczycie klatki schodowej Beta. Wewn�trz Ramy by�o ciemno. Snop �wiat�a reflektora o�wietla� czarn� pustk�.

Sen by� tak realistyczny, �e obudziwszy si�, Nicole przez d�ugi czas nie mog�a doj�� do siebie. Nawet teraz, w dwie godziny p�niej, gdy tylko zamyka�a oczy, natychmiast widzia�a twarz Omeha i zn�w s�ysza�a jego s�owa. Mam nadziej�, �e Richard nie obudzi si�, dop�ki si� st�d nie wydostan�, pomy�la�a. On nigdy by tego nie zrozumia��

Nicole po raz ostami wr�ci�a na pok�ad Newtona. Przez ubieg�e p� godziny uk�ada�a sobie w g�owie s�owa po�egnania.

��Moi drodzy�� chcia�a powiedzie栗 ostatniej nocy mia�am najdziwniejszy sen w �yciu: w�dz plemienia Senoufo powiedzia�, �e moim przeznaczeniem jest Rama.

Nicole przesz�a przez �luz� powietrzn� i wesz�a do sterowni. Usiad�a przed kamer�. To idiotyczne, pomy�la�a w��czaj�c �wiat�a. Chyba zwariowa�am.

Ju� po chwili wypowiada�a ostatnie s�owa skierowane do swoich przyjaci�.

��W tym kr�tkim po�egnaniu nie jestem w stanie przekaza� wam, czym jest dla mnie Omeh i moje afryka�skie dziedzictwo. Michaelu, podczas waszej podr�y na Ziemi� Richard opowie ci kilka historii. Wystarczy, �e powiem, i� stary szaman nigdy nie udzieli� mi z�ych rad. Zdaj� sobie spraw�, �e s�owa, jakie s�ysza�am, prawdopodobnie s� owocem mojej w�asnej wyobra�ni; niemniej jednak postanowi�am pos�ucha� tego, co przekaza� mi Omeh.

Mam zamiar zrobi� wszystko, aby powiadomi� Ram� o zbli�aj�cych si� pociskach z g�owicami nuklearnymi. Nie wiem, jak to zrobi�, ale b�d� o tym my�le� sk�adaj�c ��d�, by przep�yn�� Morze Cylindryczne. Richardzie, pami�tam nasz� rozmow� o klawiaturze oraz o mo�liwo�ci wej�cia �g��biej� w system�

Jest mi bardzo trudno �egna� si� z wami w ten spos�b i zdaj� sobie spraw�, �e to �aden substytut po�egnalnych u�cisk�w; ale gdyby�cie w tej chwili nie spali, nie pozwoliliby�cie mi wr�ci� do Ramy�

Kocham ci�, Richardzie, nie wolno ci w to w�tpi� ani przez chwil�. Wiem, �e w to nie wierzysz, ale kiedy� b�dziemy razem. Obiecuj� ci, �e prze�yj�, aby urodzi� nasze dziecko; zawsze b�d� mu opowiada� o twojej m�dro�ci, dowcipie, delikatno�ci�

Mam do was jedn� pro�b�; je�eli bezpiecznie dotrzecie na Ziemi�, wyt�umaczcie Genevieve, co si� ze mn� sta�o. Opowiedzcie jej wszystko: o �nie, o ampu�ce, o wizjach, o Poro� A potem powiedzcie jej, �e kocha�am j� ca�ym sercem.

�zy p�yn�y jej po policzkach. Nicole wsta�a i przewin�a ta�m�. Odtworzy�a j�, aby upewni� si�, �e wszystko zosta�o nagrane, po czym ruszy�a do �luzy.

Bo�e, pomy�la�a, zwariowa�am!

Jad�c w d� Nicole mia�a nieprzepart� ochot� wr�ci� z powrotem. Jedynie samodyscyplina pozwoli�a st�umi� narastaj�cy strach. Wsiad�a do rovera i ruszy�a w kierunku morza. Zastanawia�a si�, jak porozumie� si� z Ram�. B�d� musia�a pos�u�y� si� obrazkami, my�la�a. I tym wszystkim, co oferuj� nauki �cis�e; tyle nauczy�am si� od Richarda�

My�l o Richardzie sprawi�a, �e przeszed� j� strach: a je�eli on pomy�li, �e go zostawi�am?

Przypomnia�a sobie pierwsze dni poprzedniej ci��y. By�a sama, zdana wy��cznie na siebie. Nie by�o nikogo, z kim mog�aby podzieli� si� swoimi my�lami. Zn�w mia�a ochot� opu�ci� Ram�.

Nagle jej rozmy�lania zosta�y przerwane: zap�on�o s�o�ce. Widok zapiera� dech w piersiach. W ca�ym wszech�wiecie nie ma nic r�wnie wspania�ego� pomy�la�a Nicole.

Dotar�szy do obozu Beta, od razu zabra�a si� za sk�adanie najwi�kszej z �odzi. Cz�ci le�a�y na dnie wielkiego kontenera i by�y w dobrym stanie.

Nicole pracowa�a wytrwale, co t�umi�o wyrzuty sumienia z powodu pochopnego opuszczeniu Newtona. Zdolno�ci manualne nie by�y jej mocn� stron�; kilkakrotnie musia�a rozbiera� z�o�one ju� fragmenty �odzi. Przypomnia�o jej si� Bo�e Narodzenie sprzed kilku lat, gdy wsp�lnie z Pierre�em sk�adali zabawki Genevieve. Prawo powinno nakazywa� sklepom sprzedawanie z�o�onych zabawek, mrukn�a Nicole.

Zanios�a szkielet �odzi nad brzeg morza. Mniejsze fragmenty sk�ada�a na urwisku, gdzie by�o wi�cej �wiat�a. By�a tak poch�oni�ta prac�, �e dopiero w ostatniej chwili dostrzeg�a, i� kto� si� do niej zbli�a.

Ju� po chwili ca�owa�a i �ciska�a Richarda.

��O�Toole zaraz do nas przyjedzie�� rzek� Richard siadaj�c obok Nicole i tak�e zabieraj�c si� do roboty.�� Powiedzia�em mu, �e nie polec� sam; �ycie na Ziemi bez ciebie nie mia�oby sensu. Najpierw o�wiadczy� mi, �e oboje zwariowali�my, ale po kr�tkiej rozmowie wyja�ni�em mu, �e istnieje mo�liwo�� ostrze�enia Ramy przed atakiem. Poza tym ostatnie chwile z tob� s� dla mnie wi�cej warte ni� powolne konanie w kapsule.

��My�la�am, �e podr� kapsu�� jest bezpieczna, je�eli leci ni� tylko jeden cz�owiek?

��Nie ca�kiem; jej oprogramowanie napisano w spos�b skandaliczny; widocznie robiono to w po�piechu. Kiedy mieliby je sprawdzi�? O�Toole mia�by wi�ksze szanse, gdyby polecia� sam� ale nie zapomnij, co by go czeka�o na Ziemi. Odmowa wykonania rozkazu to powa�ne przest�pstwo.

��Nie wydaje mi si�, aby Michael obawia� si� procesu. Mo�e chcia� oszcz�dzi� tego swojej rodzinie, ale�

Ich rozmow� przerwa�y krzyki. Genera� O�Toole macha� do nich z nadje�d�aj�cego rovera.

��Nie rozumiem, jak dotar� tutaj tak szybko�� powiedzia�a Nicole ze zdziwieniem.�� Chyba nie szed�e� piechot�? Richard roze�mia� si�.

��Oczywi�cie, �e nie. W stacji Beta zostawi�em nadajnik. Kiedy przekona�em si�, �e zabra�a� ��d�, prze��czy�em rovera na automatycznego pilota i wys�a�em go z powrotem.

��To sprytne�� powiedzia�a Nicole.�� A co by� zrobi�, gdybym zd��y�a z�o�y� ��d�, zanim mnie znalaz�e�?

Richard podszed� do urwiska i spojrza� w d�.

��No proszꠗ powiedzia� z figlarnym b�yskiem w oku. Zrobi�a� wi�cej, ni� przypuszcza�em� Ju� za dwie, trzy godziny ��d� by�aby gotowa�

Uskoczy� w bok, aby unikn�� kuksa�ca, jaki chcia�a mu da� Nicole.

Z ca�ej tr�jki jedynie genera� O�Toole by� do�wiadczonym �eglarzem. Wkr�tce byli ju� w po�owie drogi. Genera� kaza� Richardowi przygotowa� wios�o na wypadek, gdyby p�yn�ce za nimi bioty�� rekiny postanowi�y ich zaatakowa�.

��Nie jest to mo�e podr� dooko�a �wiata�� rzek� O�Toole, patrz�c w stron� Nowego Jorku�� ale to przyjemny rejs.

Richard usi�owa� przekona� Nicole, �e bioty�� rekiny nic im nie zrobi�.

��Przecie� podczas pierwszej wyprawy do Ramy w og�le nie interesowa�y si� �odziami�� t�umaczy�.�� Mnie goni�y widocznie dlatego, �e konstrukcja motor�wki z czym� im si� skojarzy�a.

��Sk�d ta pewno��?�� spyta�a Nicole, z niepokojem wpatruj�c si� w cienie pod powierzchni� wody.�� Je�eli nas nie zaatakuj�, to dlaczego za nami p�yn�?

��Bo s� ciekawe, kim jeste�my�� odpar� Richard, ale odsun�� si� od burty, gdy jeden z cieni przybli�y� si� do �odzi. Po chwili rekin do��czy� do swoich towarzyszy.

��No widzisz�� rzek� z ulg� Richard�� m�wi�em ci, �e nie ma si� czego ba�.

Zakotwiczyli ��d� przy brzegu i ruszyli po schodach. O�Toole by� w Nowym Jorku po raz pierwszy. Richard skierowa� si� do groty, aby jak najpr�dzej zabra� si� do pracy nad komputerem, a Nicole postanowi�a oprowadzi� genera�a po mie�cie.

Gdy dotarli do groty, Richard zd��y� zrobi� pewne post�py.

��Moja hipoteza by�a s�uszna�� powiedzia� na powitanie. Wydaje mi si�, �e dotar�em ju� do wszystkich czujnik�w. Rama musi mie� co� w rodzaju radaru. Postaram si� go znale��. W tym czasie wy mogliby�cie zrobi� rysunki, kt�rymi przeka�emy Ramie nasze ostrze�enie. Musz� by� bardzo proste. Pierwszy pocisk dotrze do nas za jakie� dwadzie�cia cztery godziny.

Dwadzie�cia cztery godziny, pomy�la�a Nicole. Jeszcze tylko jeden dzie�. Zerkn�a na Richarda zaj�tego prac� nad klawiatur�. Genera� O�Toole przygl�da� si� czarnym sze�cianom rozrzuconym po ziemi. Uczucie sympatii do tych dw�ch m�czyzn zosta�o przyt�oczone fal� narastaj�cego strachu. Czy jutro wszyscy zginiemy?�� pomy�la�a.

��To naprawd� nie powinno nas dziwi栗 powiedzia� Richard g�osem pozbawionym emocji. Ca�a tr�jka siedzia�a przed du�ym czarnym ekranem.�� Przecie� spodziewali�my si� tego.

��Tak, ale mieli�my nadziej�, �e b�dzie inaczej�� rzek� 0�Toole.�� Nie zawsze chcemy, �eby nasze przewidywania okaza�y si� s�uszne�

��Richardzie, czy jeste� pewien, �e ka�dy z tych punkcik�w to jaki� obiekt w przestrzeni kosmicznej?�� spyta�a Nicole.�� Obawiam si�, �e co do tego nie ma �adnych w�tpliwo�ci�� odpar� Richard.�� To jest obraz z kamery znajduj�cej si� na zewn�trz statku. Sp�jrz, teraz zmieniam kamer�.�� Richard kilkakrotnie uderzy� w klawisze. Na ekranie pojawi� si� obraz przedstawiaj�cy cz�� kad�uba Ramy. Nast�pnie wprowadzi� kilka dodatkowych polece�; cylinder stawa� si� coraz mniejszy. Na kra�cach ekranu pojawi�y si� kr�gi, kt�re po chwili zla�y si� w niewielkie punkciki. By�o ich szesna�cie.

��Ale sk�d wiesz, �e to s� pociski?�� spyta�a Nicole.

��Tego nie jestem pewien�� rzek� Richard.�� Ale wiem, �e lec� do nas z Ziemi. To mo�e by� Konw�j Pokoju, ale mam co do tego powa�ne w�tpliwo�ci�

��Ile czasu nam zosta�o?�� spyta� O�Toole.

��Trudno dok�adnie powiedzie�. My�l�, �e pierwszy z nich dotrze do nas za jakie� osiemna�cie godzin. Pociski s� bardziej rozrzucone, ni� si� tego spodziewa�em. Je�eli b�dziemy je �ledzi� przez kilka godzin, �atwiej przyjdzie nam oceni�, kiedy w nas uderz�.

Genera� O�Toole zacz�� gwizda�. Potem zamy�li� si�.

��Czy zanim przeka�emy Ramie wiadomo�� o gro�bie ataku, mo�esz mi odpowiedzie� na jedno pytanie?�� spyta�.

��O ile potrafi�.

��Sk�d bierze si� u ciebie przekonanie, �e Rama obroni si� przed pociskami uzbrojonymi w g�owice nuklearne?

Zapad�a cisza.

��Przed rokiem lecieli�my z Londynu do Tokio. M�wi�e� wtedy o religii, pami�tasz?�� po d�u�szej chwili odezwa� si� Richard.

��To by�o wtedy, kiedy czyta�em Euzebiusza?

��Chyba tak. Opowiada�e� o pierwszych chrze�cijanach� Spyta�em ci�, dlaczego wierzysz w Boga. Pami�tasz swoj� odpowied�?

��Oczywi�cie. Tej samej odpowiedzi udzieli�em najstarszemu synowi, kiedy w wieku osiemnastu lat o�wiadczy�, �e jest ateist�.

��Twoja odpowied� idealnie pasuje do naszej obecnej sytuacji. Wiemy, �e Rama przedstawia niezwykle zaawansowan� technologi�. Wi�c jego tw�rcy musieli liczy� si� z mo�liwo�ci� ataku� Kto wie, mo�e ma tak pot�ny system silnik�w, �e dokona gwa�townej zmiany kursu i ucieknie pociskom? Za�o�� si�, �e�

��Mog� przerwa�?�� spyta�a Nicole.�� Nie lecia�am z wami do Tokio i chcia�abym wiedzie�, jakiej odpowiedzi udzieli� ci Michael.

M�czy�ni przez chwil� patrzyli sobie w oczy. Wreszcie genera� O�Toole odpowiedzia�:

��Swoj� wiar� opieram na refleksjach b�d�cych wynikiem obserwacji �wiata.

��Pierwsza cz�� planu jest prosta. Nie wiem tylko, jak w jednoznaczny spos�b przeka�emy informacj� o reakcji �a�cuchowej i pociskach.

��Michael i ja zajmiemy si� tym, a ty zr�b obrazki; on twierdzi, �e do�� dobrze zna si� na fizyce j�drowej.

��Nie mo�esz robi� zbyt wielu za�o�e� Richard przypomnia� Nicole.�� Chodzi o to, �eby ka�dy fragment wiadomo�ci stanowi� sp�jn� ca�o��.

Od pi�ciu minut panowa�a cisza. Ka�dy z tr�jki kosmonaut�w by� pogr��ony w �wiecie w�asnych my�li. Pierwszy pocisk mia� dotrze� do Ramy za nieca�� godzin�. Richard w po�piechu przegl�da� obrazy z kamer, chc�c przekona� si�, czy Rama podj�� jakie� �rodki ostro�no�ci.

��Cholera�� mrukn�� patrz�c w ekran radaru. Pierwszy pocisk by� coraz bli�ej.

Richard podszed� do skulonej w k�cie Nicole.

��Chyba nam si� nie uda�o�� powiedzia�.�� Nic si� nie zmieni�o.

Nicole przetar�a oczy.

��Jestem taka zm�czona�� powiedzia�a.�� Gdyby nie to, mo�e w ci�gu tych pi��dziesi�ciu minut zrobiliby�my co� ciekawego?�� U�miechn�a si� krzywo.

��Tak w�a�nie musz� si� czu� skaza�cy przed wykonaniem kary �mierci.

Genera� O�Toole zbli�y� si� do nich. W lewej r�ce trzyma� dwie ma�e czarne kulki.

��Wiecie co�� powiedzia��� wielokrotnie zastanawia�em si�, co bym zrobi�, gdyby do mojej �mierci pozostawa� jaki� �ci�le okre�lony czas. Teraz w�a�nie jestem w takiej sytuacji i my�l� tylko o jednym.

��Mianowicie?�� spyta�a Nicole.

��Czy kt�re� z was jest ochrzczone�� wyja�ni� genera�.

��Cooo?�� zdziwi� si� Richard. Roze�mia� si�.

��Domy�lam si�, �e nie jeste��� rzek� genera� O�Toole. A ty, Nicole?

��Nie, Michael, nie jestem ochrzczona. Katolicyzm mojego ojca wi�cej mia� wsp�lnego z tradycj� ni� z wiar�.

��W takim razie�� powiedzia� genera��� proponuj� wam chrzest.

��Tutaj? Teraz?�� zdziwi� si� Wakefield.�� Nikki, czy ja dobrze s�ysz�? Ten pan proponuje, �eby�my w ostatniej godzinie naszego �ycia przyj�li chrzest?

��To nie potrwa��� zacz�� O�Toole.

��Czemu nie?�� przerwa�a genera�owi Nicole. Wsta�a i u�miechn�a si�.�� A co innego mamy do roboty? To lepsze ni� siedzie� w k�cie i czeka� na �mier�.

Richard parskn�� �miechem.

��Ale� to fantastyczne! Ja, Richard Wakefield, zatwardzia�y ateista, zastanawiam si�, czy w ostatniej godzinie mego �ycia nie zosta� ochrzczonym na pok�adzie statku Obcych! To wspania�e!

��Nie zapomnij, co napisa� Pascal�� powiedzia�a zaczepnie Nicole.

��A, tak�� odpar� Richard.�� Prosta macierz, b�d�ca darem jednego z najwi�kszych my�licieli: B�g istnieje lub nie; mog� w Niego wierzy� lub nie. Przegram, je�eli B�g jest, ale ja w Niego nie wierz�. Dlatego musz� wierzy�, aby zminimalizowa� ryzyko.�� Richard zawaha� si�.�� Ale ja przecie� nie musz� wierzy� w Boga, �eby przyj�� chrzest?

��Wi�c zrobisz to?�� spyta�a Nicole.

��Czemu nie?�� odpar�.�� Mo�e dzi�ki temu nie b�d� skazany na wieczne pot�pienie w czy��cu, razem z nie ochrzczonymi dzie�mi i poganami?�� Richard mrugn�� do O�Toole�a. W porz�dku, generale. Czy� sw� powinno��. A ty s�uchaj, TB doda�.�� Z pewno�ci� jeste� jedynym robotem w historii siedz�cym w kieszeni chrzczonego cz�owieka.

Nicole da�a Richardowi s�jk� w bok. Cierpliwy genera� O�Toole odczeka� chwil� i rozpocz�� ceremoni�.

Za namow� Richarda wyszli z groty i ruszyli w stron� rynku. Richard zapragn�� mie� nad g�ow� �niebo Ramy�. Nicole stan�a nad Morzem Cylindrycznym, aby nape�ni� wod� zbiornik�� chrzcielnic�, a genera� O�Toole ko�czy� swoje przygotowania.

Cho� Amerykanin zabiera� si� do udzielenia sakramentu niezwykle powa�nie, nie wygl�da� na ura�onego dowcipami Richarda.

Nicole i Richard ukl�kli przed O�Toolem. Genera� wyla� odrobin� wody na czo�o Richarda.

��Richardzie Colinie Wakefield�� powiedzia� uroczy�cie.�� Chrzcz� ci� w imieniu Ojca, Syna i Ducha �wi�tego. Gdy O�Toole ochrzci� Nicole, Richard wsta� i u�miechn�� si�.�� Nic nie czujꠗ o�wiadczy�.

��Wszystko jest tak, jak by�o: trz�s� portkami ze strachu, �e za p� godziny rozstan� si� z �yciem.

Genera� sta� bez ruchu.

��Richardzie�� rzek� cicho�� m�g�bym ci� prosi�, aby� ukl�k� jeszcze raz? Chcia�bym odm�wi� kr�tk� modlitw�.

��Co, znowu?�� zdziwi� si� Richard.�� Najpierw chrzest, potem modlitwa?

Nicole spojrza�a na niego. Jej oczy prosi�y, aby us�ucha�.

��Dobrze, ju� dobrze�� mrukn���� jak ju� zacz��em, to czemu nie�

Genera� ukl�k�.

��Bo�e wszechmog�cy, wys�uchaj nas; w naszej ostatniej godzinie chcieli�my si� przed Tob� ukorzy�. B�agamy Ci�, aby� pozwoli� nam dalej �y�. Ale je�eli taka jest wola Twoja, zginiemy; prosimy Ci�, Panie, o lekk� �mier�, przyjmij nas do Kr�lestwa Niebieskiego. Amen.

Genera� O�Toole zawaha� si� i zacz�� odmawia� �Ojcze Nasz�.�� Ojcze Nasz, kt�ry� jest w niebie�

Gdy wym�wi� s�owa �Imi� Twoje�, �wiat�a Ramy zgas�y. Sko�czy� si� kolejny dzie�.

Richard i Nicole czekali, a� ich przyjaciel sko�czy modlitw�. Po chwili zapalili latarki.

Nicole podzi�kowa�a genera�owi i obj�a go.

��No c󿠗 rzek� nerwowo Richard.�� Zosta�o nam dwadzie�cia siedem minut. Jeste�my ochrzczeni, zm�wili�my pacierz. Co zrobimy teraz? Macie jakie� pomys�y? Jaka� rozrywka na koniec? Pie�ni? Ta�ce? A mo�e znacie jak�� weso�� gr�?

��Chcia�bym zosta� tu sam�� rzek� powa�nie O�Toole. Chc� si� modli�. My�l�, �e wy tak�e chcecie by� uwolnieni od mojego towarzystwa.

��W porz�dku, Nikki�� rzek� Richard.�� Gdzie chcesz poca�owa� si� po raz ostatni? Nad brzegiem Morza Cylindrycznego, czy w bia�ej komnacie?

Nicole nie spa�a od trzydziestu dw�ch godzin i by�a ju� bardzo zm�czona. Przytuli�a si� do Richarda i natychmiast zamkn�a oczy.

Nagle rama�sk� noc roz�wietli�y b�yskawice.

��Co to jest?�� przestraszy� si� genera� O�Toole.

��B�yskawice na ma�ych szczytach!�� odpar� Richard z podnieceniem.�� Chod�cie!

Ca�a tr�jka pobieg�a na po�udniowy koniec wyspy, aby lepiej widzie� masywne, tajemnicze struktury na po�udniu. Pomi�dzy sze�cioma wierzcho�kami otaczaj�cymi najwy�szy szczyt przeskakiwa�y b�yskawice. Z oddali s�ycha� by�o grzmoty.

��To wspania�e�� rzek� O�Toole z zachwytem.�� Po prostu wspania�e!

��Wi�c Rama b�dzie manewrowa�!�� wykrzykn�� Richard. By� bardzo podniecony; obj�� najpierw Nicole, potem genera�a. Wreszcie poca�owa� Nicole w usta.

��Hurra!�� krzykn�� i zacz�� skaka� wzd�u� muru.

��Ale� Richardzie�� zawo�a�a do niego Nicole�� czy nie jest za p�no?! Jak Rama zdo�a usun�� si� z drogi pociskom w tak kr�tkim czasie?

Richard wr�ci� do swoich towarzyszy.

��Masz racjꠗ rzek� bez tchu.�� A poza tym te cholerne pociski pewnie s� sterowane podczerwieni�.

Richard pobieg� w kierunku rynku.

��Chod�cie ze mn�!�� krzykn���� Id� do radaru! Nicole spojrza�a na genera�a O�Toole.

��Ju� idꠗ odrzek��� ale mam do�� wra�e� jak na jeden dzie�. Chc� jeszcze przez chwil� popatrze� na to widowisko. Mo�esz i�� beze mnie.

Nicole zaczeka�a. Po chwili razem ruszyli w stron� rynku. Genera� podzi�kowa� Nicole za to, �e zgodzi�a si� przyj�� chrzest.�� To ja dzi�kujꠗ powiedzia�a.

Genera� po�o�y� jej r�k� na ramieniu. Sam chrzest nie byk tak wa�ny, pomy�la�a Nicole. To oczywiste, �e martwisz si� o nasze dusze. Zgodzili�my si� na to, aby ci� nie urazi�

Nicole u�miechn�a si� do swoich my�li: a przynajmniej tak mi si� wydaje�

Pisanie jest wprawdzie profesj� samotnik�w, ale po kilkudziesi�ciu latach nawet najbardziej zatwardzia�y egotysta zat�skni za towarzystwem. Wsp�praca kilku artyst�w zawsze jest przedsi�wzi�ciem ryzykownym; im wi�cej ludzi, tym mniejsza szansa na sukces. Czy mo�na wyobrazi� sobie Moby Dicka autorstwa Hermana Melville�a i Nata Hawthome�a? Albo Wojn� i pok�j napisan� przez duet To�stoj�� Dostojewski? Z dialogami Turgieniewa?

Nigdy nie s�dzi�em, �e przyjdzie mi wsp�lnie tworzy� dzie�o literackie. Czym innym s� prace naukowe; bra�em udzia� w czternastu �wieloosobowych� przedsi�wzi�ciach (dwukrotnie z redaktorami pisma �Life�, a trudno wyobrazi� sobie wi�ksz� redakcj�). Ale dzie�o literackie�� nigdy! By�em przekonany, �e nigdy nie pozwol�, aby jaki� outsider miesza� si� do mojej tw�rczo�ci�

W czasach, gdy powstawa�y pierwsze edytory tekstu, przydarzy�o mi si� co� zabawnego. Na pocz�tku 1986 roku m�j agent Scott Meredith zatelefonowa� do mnie i przem�wi� tonem z gatunku �nie m�w �nie�, dop�ki nie sko�cz�. Powiedzia�, �e pewien m�ody, genialny producent filinowy chce sfilmowa� co� cokolwiek�� napisanego przeze mnie. Wcze�niej nie s�ysza�em nic o Peterze Luberze, ale widzia�em jego dwa filmy (Midnight Express i The Deep) kt�re wywar�y na mnie pewne wra�enie. Okaza�o si�, �e ostatni film Lubera, The Color Purple otrzyma� nominacj� do kilku Oscar�w.

Jednak j�kn��em w momencie, gdy Scott opowiedzia� mi o przyjacielu Petera, kt�ry ma znakomity pomys� na scenariusz i prosi, �ebym go �rozwin���. J�kn��em, bo w gatunku science fiction nie ma wielu wspania�ych pomys��w, a je�eli s�, to ju� wykorzysta�em je w swoich powie�ciach. Poza tym nienawidz� scenariuszy; s� nudne, prawie nieczytelne i�� i je�eli o mnie chodzi.�� nie do napisania. Podobnie jak zapis nutowy s� ogniwem po�rednim. Ich tworzenie wymaga szczeg�lnych umiej�tno�ci, ale jako takie pozbawione s� warto�ci artystycznych. (Nuty maj� t� przewag� nad scenariuszami, �e przynajmniej �adnie wygl�daj�).

Potem Scott wyt�umaczy� mi, kim jest jego przyjaciel, i wtedy postanowi�em rozwa�y� t� propozycj�. Nagle wszystko zacz�o wygl�da� o wiele bardziej obiecuj�co; nie ze wzgl�du na Petera Lubera, ale Stanleya Kubricka.

Cofnijmy si� o dwadzie�cia lat wstecz; w naszej �Odysei Kosmicznej� (2001: A Space Odyssey) razem ze Stanleyem odwiedzili�my ksi�yce Jowisza nie przypuszczaj�c, �e ten nieznany �wiat zostanie zbadany przez roboty, jeszcze zanim nasz film b�dzie gotowy. W marcu i lipcu 1979 roku dwie sondy Voyager wykaza�y, �e Io, Europa, Ganimedes i Callisto s� jeszcze bardziej niezwyk�e, ni� my�leli�my. Zapieraj�ce dech w piersiach zdj�cia satelit�w Jowisza sta�y si� dla mnie bod�cem do napisania drugiej Odysei (2010: Odyssey Two). Tym razem sekwencja z Jowiszem oparta by�a na rzeczywisto�ci; gdy Peter Hyams w 1984 roku sfilmowa� moj� powie��, jako t�o pos�u�y�y mu zdj�cia zrobione przez sondy Voyager.

Osi�gni�cia Voyager�w by�y znaczne, ale naukowcy mieli nadziej�, �e dzi�ki nowym sondom dowiedz� si� jeszcze wi�cej. W s�siedztwie Jowisza i jego ksi�yc�w Voyager przebywa� tylko przez kilka godzin, kieruj�c si� w stron� Saturna. Ale w maju 1986 roku NASA postanowi�a wys�a� now� sond�, Galileusza. Tym razem nie mia� to by� przelot nad planet�, ale prawdziwe z ni� spotkanie; pocz�wszy od grudnia 1988 roku Galileusz mia� przez dwa lata kr��y� wok� Jowisza i jego ksi�yc�w. Do 1990 roku, o ile wszystko posz�oby dobrze, zostaliby�my zalani ogromn� ilo�ci� informacji o nieznanym �wiecie i trzecia Odyseja by�aby nieunikniona. To w�a�nie chcia�em pisa�; doczepi�em m�j wagonik do Galileusza i nie obchodzi�y mnie. pomys�y jakiego� amatora science fiction. Ale jak mog�em mu grzecznie odm�wi�? Zastanawia�em si� nad tym. gdy Scott powiedzia�:

��Peter Guber chce, �eby� przylecia� do niego ze Sri Lanki. Chce przedstawi� ci tego faceta. Nazywa si� Gentry Lee; pozw�l, �e powiem ci, kim jest. Lee pracuje w Jet Propulsion Laboratory i jest g��wnym in�ynierem do spraw Galileusza. S�ysza�e� co� o Galileuszu?

��Tak�� szepn��em.

��Przedtem Lee by� dyrektorem planowania misji Viking�w, kt�re wyl�dowa�y na Marsie i zrobi�y tam wspania�e zdj�cia. Lee jest zdania, �e spo�ecze�stwo nie zdaje sobie w pe�ni sprawy, czym s� takie badania, wi�c z twoim przyjacielem Carlem Saganem zrobili telewizyjny serial Cosmos. On by� mened�erem tego przedsi�wzi�cia i�

��Wystarczy!�� krzykn��em.�� Chc� si� z nim spotka�. Popro�, aby pan Gabor sprowadzi� go tutaj jak najszybciej.

��On si� nazywa Guber, Peter Guber�� poprawi� mnie Scott. Uzgodnili�my, �e przylec� do mnie, do Sri Lanki, i je�eli spodoba mi si� pomys� pana Gentry�ego (i sam pan Gentry), to zrobimy kilkustronicowy plan, w kt�rym opiszemy g��wne postacie, miejsca zdarze�, fabu�� i wszystko to, co potrzebne jest scenarzy�cie.

Pojawili si� w Colombo dwunastego lutego 1986 roku, na dwa tygodnie przed katastrof� Challengera. Rok 1986 mia� by� rokiem osi�gni�� NASA, ale wygl�da�o na to, �e stanie si� rokiem kl�sk. Start Galileusza prze�o�ono i dopiero w 1995 roku zobaczymy nowe zdj�cia ksi�yc�w Jowisza. Mog�em przesta� my�le� o trzeciej Odysei, tak jak Gentry m�g� przesta� my�le� o Galileuszu�

Na szcz�cie spotkanie na szczycie Guber�� Lee�� Clarke przebieg�o pomy�lnie i w ci�gu nast�pnych kilku tygodni dyskietki zape�ni�y si� pomys�ami, bohaterami, t�em, fabu��; jednym s�owem tym wszystkim, co chocia� w najmniejszym stopniu okaza�oby si� potrzebne do scenariusza filmu, kt�remu nadali�my roboczy tytu� Cradle. Kto� kiedy� powiedzia�, �e pisanie beletrystyki jest �likwidowaniem alternatyw�. To prawda: w pewnym momencie uzmys�owi�em sobie, �e ze stworzonych przeze mnie materia��w da�oby si� napisa� kilkadziesi�t scenariuszy.

Wybra�em to, co uwa�a�em za najlepsze, i wys�a�em do Gentry�ego w formie kilkunastostronicowego eseju. Spodoba� mu si� m�j pomys�, wi�c przylecia� do mnie, �eby porozmawia� o szczeg�ach. Podczas trzydniowego maratonu w g�rach, pomimo pi�knych widok�w odci�gaj�cych od pracy, uda�o nam si� stworzy� kilkudziesi�ciostronicow� wersj� czego�, co mia�o sta� si� podstaw� noweli. Potem nasza wsp�praca polega�a na do�� cz�stych konsultacjach telefonicznych i wysy�aniu przez Atlantyk kilkukilogramowych paczek z wydrukami.

Pisanie trwa�o prawie rok, poniewa� obydwaj zajmowali�my si� tak�e innymi sprawami. Kiedy okaza�o si�, �e Centry lepiej ode mnie zna literatur� angielsk� i francusk� (dotychczas nie zdarza�y mi si� takie niespodzianki), bohatersko postanowi�em nie narzuca� mu mojego stylu.

Nie wszyscy czytelnicy powie�ci Cradle byli z tego zadowoleni. Dialogi pisane przez Gentry�ego by�y owocem jego wieloletnich kontakt�w z in�ynierami, matematykami z Astrodynarnics Division, gdzie policja nierzadko interweniuje w b�jkach o funkcje Bessela i nieliniowe cz�stkowe r�wnania r�niczkowe.

Ale, o ile mi wiadomo, �adna szko�a nie usun�a naszej ksi��ki z ksi�gozbioru. Wspominam o tym dlatego, �e, ku mojemu zdumieniu, kilkana�cie lat temu sta�o si� tak z powie�ci� Imperial Earth. Co jeszcze dziwniejsze, postanowiono usun�� ze szkolnych bibliotek wszystkie moje ksi��ki.

Szkoda, �e wtedy o tym nie wiedzia�em, bo m�g�bym powiedzie� tym ma�ym ajatollahom, �e ksi��ka ta, w wersji dla niewidomych, zosta�a nagrana przez osob�, kt�r� trudno pos�dzi� o szerzenie pornografii: przez �on� angielskiego lorda.

Cho� Cradle zosta�a napisana z my�l� o filmie, i chocia� wytw�rnia Wamer Bross czyni�a w tym wzgl�dzie r�ne przymiarki, obecnie wydaje si� ma�o prawdopodobne, aby film rzeczywi�cie powsta�. Nakr�cono wiele film�w o obcych cywilizacjach, o kt�rych dzi� nikt ju� nie pami�ta.

Ale Peter Guber r�s� w si��; jego ostatnie filmy, takie jak The Witches of Eastwick, Gorillas in the Mist oraz Rain Man, otrzyma�y bardzo dobre recenzje. Mo�liwe, �e kiedy� i Cradle stanie si� jednym z jego film�w. �ycie ludzkie pe�ne jest przyp�yw�w i odp�yw�w; to samo mo�na chyba powiedzie� o filmach i scenariuszach�

Cho� praca z Centrym sprawi�a mi prawdziw� przyjemno��, nie planowali�my dalszej wsp�pracy. Moje �ycie zdominowa�a kometa Halleya. Zda�em sobie spraw�, �e jej ponowne pojawienie si� w 2061 roku by�oby dobr� okazj� na �Trzeci� Odysej�. (Je�eli Galileusz wystartuje w 1995 roku, megabajty informacji mog� sta� si� inspiracj� do �Ostatniej Odysei�. Ale niczego nie obiecuj�).

Latem 1987 roku Odyssey Three bardzo dobrze si� sprzedawa�a�� dzi�kujꠗ i zaczyna�em mie� poczucie winy, kt�re mam zawsze wtedy, gdy s�ysz�, �e autor nie pracuje nad kolejnym dzie�em. Nagle zrozumia�em, co nale�y zrobi�.

Pi�tna�cie lat wcze�niej ostatnie zdanie ko�cz�ce Spotkanie z Ram� brzmia�o: �Ramowie robi� wszystko potr�jnie�. Nie mia�em zamiaru pisa� dalszego ci�gu Ramy, wydawa�o mi si� jedynie, �e dobrze by�oby nie zamyka� tej opowie�ci. (W �yciu �adna historia nie ko�czy si� definitywnie).

Wielu czytelnik�w�� i krytyk�w�� dosz�o do przekonania, �e od samego pocz�tku zamierza�em napisa� trylogi�. C�, nie jest to prawd�; ale zrozumia�em, �e to �wietny pomys�. A Gentry by� w�a�nie tym cz�owiekiem, kt�rego potrzebowa�em: zna� si� na astronomii i konstrukcji statk�w kosmicznych na tyle dobrze, aby poradzi� sobie z wizyt� nast�pnego statku Ram�w.

Naszkicowa�em g��wne w�tki, podobnie jak w przypadku Cradle, i w nied�ugim czasie powsta�a ksi��ka Rama II. Ksi��ki Ogr�d Ramy i Rama Revealed pojawi� si� w latach 1989�� 91.

Kolejny ju� raz Gentry Lee przylatuje do Sri Lanki na burz� m�zg�w, a listonosz narzeka na ci�kie paczki, kt�re utrudniaj� mu utrzymanie r�wnowagi na rowerze. Jednak tym razem technologia przychodzi nam z pomoc�; faks pozwala na prawie natychmiastow� wymian� informacji i jest o wiele wygodniejszy ni� Poczta Elektroniczna, kt�rej u�ywali�my z Peterem Hyamsem podczas pisania scenariusza 2010 Space Odyssey.

Wiele mo�na by powiedzie� na temat �zdalnej� wsp�pracy; je�eli autor�w nie dziel� tysi�ce mil, wiele czasu mo�na straci� na dyskusje o rzeczach trywialnych.

Nawet samotny pisarz potrafi wymy�li� tysi�ce powod�w, dla kt�rych nie mo�e pracowa�; je�eli autor�w jest dw�ch, liczb� wykr�t�w nale�y podnie�� do kwadratu.

Jednak nie ma �adnego sposobu, by stwierdzi�, �e pisarz �zaniedbuje� swoj� prac�. Nawet wtedy gdy chrapie, jego pod�wiadomo�� mo�e ci�ko pracowa�. Poza tym Gentry i ja mamy pe�n� �wiadomo��, �e czytanie literatury, pism naukowych i ksi��ek historycznych mo�e okaza� si� bardzo pomocne.

Na przyk�ad w trakcie pisania Ramy 11 sta�o si� oczywiste, �e Gentry zakocha� si� w Eleonorze Akwita�skiej (nie martw si�, Stacy: ona nie �yje ju� od siedemset osiemdziesi�ciu pi�ciu lat) i �e tylko dzi�ki mojej delikatnej sugestii uda�o si� usun�� z tekstu dziesi�tki stron po�wi�conych wy��cznie jej osobie. (Kto nie wie, jaki zwi�zek mo�e istnie� pomi�dzy Eleonor� a podr�ami w kosmosie, powinien koniecznie przeczyta� Ram� II).

Wiele dowiedzia�em si� od Gentry�ego o historii Francji i Anglii. By�y to rzeczy, o kt�rych nigdy nie s�ysza�em w szkole. Nie wiedzia�em na przyk�ad, �e gdy kr�lowa Eleonora gani�a swego syna Ryszarda Lwie Serce za to, �e nie sp�odzi� syna, nast�pcy tronu, uczyni�a to w obecno�ci w�asnego wojska. Niestety, nie uda�o nam si� wprowadzi� do powie�ci tego Corleone�� homoseksualisty, kt�ry cz�ciej bywa� Ojcem Chrzestnym ni� ojcem� Jego ca�kowitym przeciwie�stwem jest Gentry, kt�rego pi�ty syn urodzi� si� pod koniec pisania Ramy II.

Ale czeka was jeszcze najm�odsze dziecko Gentry�ego, �wi�ty Micha� ze Sieny. Jestem pewien, �e kt�rego� dnia zn�w spotkacie go w jednej z ksi��ek, kt�r� Gentry wyda ju� pod w�asnym nazwiskiem z odrobin� mojej pomocy (czy przeszkody?).

Gdy pisz� te s�owa, zbli�amy si� w�a�nie do po�owy naszego czwartego dzie�a. I cho� nie wiem, co przyniesie przysz�o��, jestem pewien, �e Ramowie maj� dla nas jeszcze niejedn� niespodziank�

Do powstania tej ksi��ki przyczyni�o si� wiele os�b. Oto ci, kt�rych uwagi i krytyczne komentarze okaza�y si� niezwykle pomocne: Bebe Barden, Paul Chodas, Clayton Frohman, Michael Glasmann, Bruce Jakosky, Roland Joffe, Gerry Snyder i lan Stewart.

Lou Aronica, Malcolm Edwards i Russ Galen pomogli nada� ksi��ce ostateczny kszta�t.

Szczeg�lne podzi�kowania nale�� si� Ojcu Martinowi Slaughtowi, kt�rego uwagi by�y niezb�dne do stworzenia postaci genera�a O�Toole�a, oraz Peterowi Guberowi, kt�ry przed trzema laty doprowadzi� do pierwszego spotkania autor�w.

Podzi�kowania nale�� si� tak�e rodzinie pana Lee; jego �ona Stacy oraz synowie: Cooper, Austin, Robert, Patrick i Michael przyzwolili na podr�e pana Lee do Sri Lanki i ofiarowali mu czas, niezb�dny do napisania tej ksi��ki.