Ju� od p� roku Thesma mieszka�a sama we w�asnor�cznie skleconej chacie w g�stej tropikalnej d�ungli jakie� dziesi�� kilometr�w na wsch�d od Narabalu. Nie dociera�y tu ch�odne wiatry znad morza; ci�kie, wilgotne powietrze przylega�o do sk�ry jak mokre futro. Thesma nigdy przedtem nie mieszka�a sama i na pocz�tku zastanawia�a si�, jak sobie z tym poradzi, ale przedtem tak�e nigdy nie wybudowa�a w�asnor�cznie chaty. Chata wysz�a jej ca�kiem nie�le�� �ci�a smuk�e m�ode sijaneele, zdar�a z nich z�ot� kor�, �liskie, ostre ko�ce wbi�a w wilgotn� ziemi� i oplot�a konstrukcj� pn�czami, za dach pos�u�y�o za� pi�� zwi�zanych wielkich niebieskich li�ci vrammy. Nie by�o to bynajmniej arcydzie�o architektury, ale deszcz nie pada� jej na g�ow�, a o ch�ody mog�a si� nie martwi�. Wystarczy� miesi�c, by sijaneele, cho� przyci�te i okorowane, wypu�ci�y korzenie oraz m�ode sk�rzaste li�cie przy wierzcho�kach, tu� pod dachem; pn�cza tak�e �y�y, wyrasta�y z nich coraz to nowe odn�a, grube i czerwone, kt�re szuka�y, a� wreszcie znalaz�y �yzn� ziemi�. Teraz wi�c dom Thesmy kwit�, z dnia na dzie� by� coraz trwalszy i bezpieczniejszy, liany z wiekiem stawa�y si� mocniejsze, sijaneele wrasta�y w ziemi�, a Thesmie bardzo si� to podoba�o. W Narabalu nic nie pozostawa�o martwe przez d�u�szy czas, powietrze by�o zbyt ciep�e, s�o�ce zbyt jasne, deszcze zbyt obfite; wszystko bezustannie zmienia�o si� w co� innego z szalon�, nieopanowan�, radosn� �atwo�ci� tropik�w.

Samotno�� tak�e okaza�a si� �atwa do zniesienia. Thesma bardzo pragn�a uwolni� si� od Narabalu. �ycie w miasteczku uleg�o zmianie; zbyt wiele w nim by�o niepokoju, zbyt wiele wewn�trznej niepewno�ci, przyjaciele stawali si� obcy, kochankowie zmienili si� we wrog�w. Mia�a ju� dwadzie�cia pi�� lat, potrzebowa�a oddechu, chcia�a przyjrze� si� wszystkiemu spokojnie, bez po�piechu, zmieni� rytm �ycia, nim zginie zalana jego fal�.

D�ungla nadawa�a si� do tego idealnie. Thesma wstawa�a wcze�nie, k�pa�a si� w jeziorku, kt�re dzieli�a ze starym, o�lizg�ym gromwarkiem � �awic� male�kich, przezroczystych cziczibor�w, zrywa�a na �niadanie owoce thokki, w�drowa�a, czyta�a, �piewa�a, pisa�a wiersze, sprawdza�a, co z�apa�o si� w zastawione przez ni� sid�a, wspina�a si� na drzewa, opala�a si� w hamaku z lian na ich szczytach, drzema�a, p�ywa�a, rozmawia�a sama ze sob� i sz�a spa� o zachodzie s�o�ca. Kiedy� my�la�a, �e nie b�dzie mia�a wystarczaj�co wiele do roboty, �e szybko si� znudzi, ale jako� si� nie nudzi�a; czas wype�niony mia�a prac� i zawsze co� jeszcze pozostawa�o do zrobienia na nast�pny dzie�.

My�la�a te�, �e b�dzie chodzi�a do Narabalu mniej wi�cej raz na tydzie�, na zakupy, po nowe ksi��ki i kubiki rozrywkowe, na koncert, do teatru, mo�e nawet odwiedzi� rodzin� oraz tych spo�r�d przyjaci�, kt�rych mia�a jeszcze ochot� widywa�. Rzeczywi�cie, przez jaki� czas odwiedza�a miasteczko regularnie. Ale droga w upale zabiera�a jej niemal p� dnia i sprawia�a, �e wraca�a brudna i spocona; przy tym, w miar� jak przyzwyczaja�a si� do samotno�ci, miasteczko wydawa�o si� jej coraz bardziej ha�a�liwe, coraz bardziej irytuj�ce; denerwowa�o j�, a nie mia�o niemal nic do zaoferowania. Ludzie si� na ni� gapili. Wiedzia�a, �e maj� j� za dziwaczk�, mo�e nawet za wariatk�; zawsze by�a dzika, a teraz przekroczy�a ju� granice rozs�dku, mieszka sama w d�ungli i pewnie jeszcze hu�ta si� na lianach, przelatuj�c z drzewa na drzewo! Wi�c wyprawy do Narabalu stawa�y si� coraz rzadsze. Sz�a tam tylko wtedy, kiedy absolutnie nie mog�a ju� tego unikn��. W dniu, w kt�rym znalaz�a rannego Ghayroga, od jej ostatniego tam pobytu up�yn�o ponad pi�� tygodni.

Tego ranka przedziera�a si� przez podmok�e ��ki, kilka kilometr�w na p�nocny wsch�d od chaty, zbieraj�c s�odkie ��te grzybki, znane jako kalimboty. Wype�ni�a nimi worek i w�a�nie zamierza�a zawr�ci�, kiedy kilkaset metr�w dalej dostrzeg�a co� dziwnego; jak�� posta� o b�yszcz�cej metalicznie szarej sk�rze i grubych, g�adkich cz�onkach, le��c� w nienaturalnej pozie pod wielkim sijaneelem.

Przypomina�a drapie�nego gada, kt�rego jej ojciec i brat zabili kiedy� w kanale Narabal: smuk�e, d�ugie, powolne stworzenie o wygi�tych szponach i pe�nej k��w szerokiej paszczy. Lecz gdy si� zbli�y�a, dostrzeg�a, �e ta istota jest nieco podobna do cz�owieka: ma wielk� okr�g�� g�ow�, d�ugie ramiona, mocne nogi. Sprawia�a wra�enie martwej, ale gdy Thesma podesz�a bli�ej, stw�r poruszy� si� s�abo i powiedzia�:

��Co� sobie uszkodzi�em. By�em g�upi i zap�aci�em za g�upot�.

��Mo�esz poruszy� r�kami i nogami?

��R�kami tak. Jedna noga jest z�amana; mo�liwe, �e tak�e kr�gos�up. Pomo�esz mi?

Przykucn�a i przyjrza�a si� istocie. Rzeczywi�cie, by�o w niej co� gadziego: b�yszcz�ca �uska i g�adkie, twarde cia�o. W�osy mia�a dziwne, g�ste, grube i czarne; wi�y si� powoli, same z siebie. Jej j�zyk by� j�zykiem w�a: jaskrawoczerwony, rozwidlony, dr�a� bezustannie mi�dzy cienkimi wargami.

��Kim jeste�?�� spyta�a.

��Jestem Ghayrogiem. Wiesz co� o nas?

��Oczywi�cie�� powiedzia�a, ale tak naprawd� wiedzia�a bardzo niewiele. W ci�gu ostatnich stu lat na Majipoorze pojawi�o si� mn�stwo nieludzkich istot, prawdziwa mena�eria. Zaprosi� je Koronal Lord Melikand, bo ludzi by�o zbyt niewielu, by zasiedli� gigantyczn� planet�. Thesma s�ysza�a i o tych czworor�cznych, i o tych dwug�owych, i o malutkich istotkach z mackami, i oczywi�cie o tych gadzich z j�zykami i w�osami jak w�e, ale �aden obcy nie dotar� jeszcze do Narabalu, miasteczka na ko�cu �wiata, tak oddalonego od cywilizacji, jak to tylko mo�liwe. A wi�c to jest Ghayrog? Dziwna rasa, pomy�la�a, kszta�t cia�a niemal jak u cz�owieka, ale zupe�nie nieludzkie szczeg�y budowy. To przecie� potw�r rodem z koszmaru, cho� niezbyt przera�aj�cy. W rzeczywisto�ci wsp�czu�a raczej biednemu Ghayrogowi. W�drowiec, niew�tpliwie zab��kany z dala od rodzinnego �wiata, oderwany od wszystkiego, co ma jakie� znaczenie na Majipoorze. I w dodatku ci�ko ranny. Co w�a�ciwie powinna teraz zrobi�? �yczy� mu szcz�cia i pozostawi� go na lasce losu? Raczej nie. P�j�� do Narabalu? Zorganizowa� wypraw� ratunkow�? Zaj�oby to jakie� dwa dni�� nawet gdyby znalaz� si� kto� ch�tny. Pom�c mu dotrze� do chaty, opiekowa� si� nim, a� wyzdrowieje? Zapewne tak w�a�nie powinna uczyni�, tylko co stanie si� z jej wymarzon� samotno�ci�, z jej prywatno�ci�? A w og�le, to jak nale�y opiekowa� si� Ghayrogiem i czy ona sama pragnie wzi�� na siebie t� odpowiedzialno��? Jest te� w tym pewne ryzyko�� w ko�cu ma do czynienia z obcym i nie wie, czego mo�na si� po nim spodziewa�.

��Jestem Vismaan�� powiedzia� Ghayrog.

Czy to imi�, tytu�, czy te� mo�e opis stanu, w jakim si� znajduje?

Nie zapyta�a o to. Powiedzia�a tylko:

��Ja mam na imi� Thesma. Mieszkam w d�ungli, godzin� marszu st�d. Jak mog� ci pom�c?

��Pozw�l mi oprze� si� na tobie. Spr�buj� wsta�. Jak my�lisz, jeste� wystarczaj�co silna?

��Chyba tak.

��Jeste� kobiet�, prawda?

Thesma mia�a na sobie wy��cznie sanda�y. U�miechn�a si�, dotkn�a piersi i brzucha.

��Jestem kobiet��� przytakn�a.

��Tak s�dzi�em. Ja jestem m�czyzn� i mog� by� dla ciebie za ci�ki.

M�czyzn�. Mi�dzy nogami by� g�adki, bez oznak p�ci, jak maszyna. Pewnie organy p�ciowe znajduj� si� u Ghayrog�w w innym miejscu. A je�li to gad, nie m�g� rozpozna� jej p�ci po piersiach. Mimo wszystko to dziwne, �e musia� o to zapyta�.

Ukl�k�a obok niego, zastanawiaj�c si�, jak ma zamiar wsta� i i�� ze z�amanym kr�gos�upem. Opar� rami� na jej karku. Dotyk sk�ry obcego zaskoczy� j�: by�a sucha, zimna, sztywna i g�adka, jak gdyby nosi� zbroj�, nie mia�a w sobie jednak nic odra�aj�cego, wywo�ywa�a tylko wra�enie obco�ci. Ghayrog pachnia��� jego zapach by� gorzki, wilgotny, jakby z domieszk� miodu. Ciekawe, �e nie poczu�a go wcze�niej, cho� by� tak dziwny i mocny. Uzna�a, �e nieoczekiwane spotkanie zbyt j� zaskoczy�o. Kiedy jednak raz zda�a sobie spraw� z jego istnienia, nie potrafi�a przesta� go czu�. Najpierw wydawa� si� jej obrzydliwy, ale po chwili do niego przywyk�a.

��Spr�buj si� nie rusza�. Opr� si� o ciebie i wstanꠗ powiedzia� obcy.

Przykl�k�a, opieraj�c si� o ziemi� d�o�mi i kolanami. Zdumiewaj�ce, ale rzeczywi�cie zdo�a� wsta�, dziwnie, jakby si� wi�, wbi� j� niemal w ziemi�, przez chwil� opiera� si� na jej plecach, a� westchn�a z wysi�ku. Sta� chwiej�c si� i czepiaj�c pn�cz. Gotowa by�a z�apa� go, gdyby zacz�� pada�, ale si� nie przewr�ci�.

��Noga jest strzaskana�� stwierdzi�.�� Kr�gos�up mam uszkodzony, ale chyba nie z�amany.

��Czy bardzo ci� boli?

��Boli? Nie, my prawie nie odczuwamy b�lu. To problem funkcjonowania. Nie jestem w stanie oprze� si� na nodze. Mo�esz mi znale�� mocny kij?

Thesma zacz�a szuka� czego�, czego m�g�by u�y� jako kuli, i po chwili znalaz�a mocny korze� pn�cza zwieszaj�cego si� z wierzcho�ka drzewa. By� gruby i sztywny, zgina�a go kilkakrotnie, a� zdo�a�a od�ama� ze dwa metry. Vismaan chwyci� go mocno, opar� si� na jej ramieniu, ostro�nie przeni�s� ci�ar cia�a na nie uszkodzon� nog� i z wysi�kiem zrobi� krok, a po nim drugi i trzeci, ci�gn�c za sob� z�aman� ko�czyn�. Thesma mia�a wra�enie, �e zapach jego cia�a zmieni� si�; by� teraz ostrzejszy, wi�cej w nim by�o octu, mniej miodu. Pewnie z powodu wysi�ku. I b�l by� prawdopodobnie wi�kszy, ni� chcia� przyzna�. W ka�dym razie udawa�o mu si� jako� posuwa� naprz�d.

��Co ci si� w�a�ciwie sta�o?

��Wspi��em si� na drzewo, �eby zobaczy� drog� przed sob�. Ga��� si� pode mn� z�ama�a.

Skinieniem g�owy wskaza� smuk�y, l�ni�cy pie� sijaneela. Najni�sza ga���, wyrastaj�ca z pnia na wysoko�ci jakich� dwunastu metr�w, rzeczywi�cie by�a z�amana i wisia�a na cieniutkim pasemku kory. Zdumia�o j�, �e prze�y� upadek z tej wysoko�ci; po chwili zacz�a si� tak�e zastanawia�, jakim cudem w og�le zdo�a� wspi�� si� tak wysoko po g�adkim pniu.

��Chcia�em osiedli� si� w okolicy. Uprawia� ziemi�. A ty, czy masz farm�?

��W d�ungli? Nie, po prostu tu mieszkam.

��Z towarzyszem?

��Sama. Wychowa�am si� w Narabalu, ale potrzebowa�am samotno�ci.

Doszli do wype�nionego kalimbotami worka, kt�ry upu�ci�a, gdy po raz pierwszy dostrzeg�a obcego; teraz przewiesi�a sobie baga� przez rami�.

��Mo�esz ze mn� zosta�, p�ki noga nie wydobrzeje. Ale zanim dojdziemy do chaty b�dzie wiecz�r. Jeste� pewien, �e mo�esz i��?

��Przecie� id�.

��Powiedz, kiedy b�dziesz chcia� odpocz��.

��Za jaki� czas. Jeszcze nie.

Rzeczywi�cie. Jeszcze niemal p� godziny szed� kulej�c i najwyra�niej walcz�c z b�lem, nim wreszcie poprosi� o odpoczynek, kt�ry zreszt� sp�dzi� stoj�c, oparty o drzewo. Wyja�ni�, �e nie wydaje mu si� najm�drzejszym pomys�em powtarza� od pocz�tku ca�y trudny proces wstawania. Wydawa� si� bardzo spokojny, nie sprawia� te� wra�enia szczeg�lnie cierpi�cego, cho� oczywi�cie nie spos�b by�o odczyta� czego� z jego nieruchomej twarzy i nie mrugaj�cych oczu; tylko nieustanne, b�yskawiczne ruchy rozwidlonego j�zyka stanowi�y dostrzegalne �wiadectwo tego, co prze�ywa�, ale Thesma nie wiedzia�a, jakie jest ich znaczenie. Po kilku minutach ruszyli przed siebie. Powolne tempo marszu m�czy�o j�, podobnie jak ci�ar Vismaana, spoczywaj�cy niemal w ca�o�ci na jej ramieniu; mi�nie bola�y, chwyta�y j� kurcze Przedzierali si� przez d�ungl� niemal nie rozmawiaj�c. Ghayrog skupiony by� najwyra�niej na tym, jak podporz�dkowa� sobie zranione cia�o, ona koncentrowa�a si� na wyborze drogi, szuka�a skr�t�w, my�la�a, jak unikn�� przepraw przez strumienie, omin�� obszary najg�stszego poszycia i inne przeszkody, z kt�rymi mogliby sobie nie poradzi�. W po�owie drogi zmoczy� ich ciep�y deszcz, a kiedy przeszed�, otoczy�a ich lepka mg�a i tak doszli do chaty. Gdy j� wreszcie dostrzegli, Thesma by�a niemal ca�kowicie wyczerpana.

��To nie �aden pa�ac�� powiedzia�a�� ale nie potrzebuj� pa�acu. Sama j� zbudowa�am. Po�� si�.�� Pomog�a mu u�o�y� si� na pos�aniu z zanji. Vismaan wyda� z siebie cichy syk, najwyra�niej odg�os ulgi.

��Chcesz co� zje��?�� spyta�a jeszcze.

��Nie teraz.

��Napijesz si�? Nie? Z pewno�ci� chcia�by� odpocz��. Wyjd�, �eby ci nie przeszkadza�. �pij.

��To nie jest pora snu�� powiedzia� Vismaan.

��Nie rozumiem.

��Sypiamy tylko w okre�lonych sezonach. Zazwyczaj w zimie.�� I czuwacie przez reszt� roku?

��Tak�� powiedzia�.�� Por� snu mam ju� za sob�. Rozumiem, �e z lud�mi jest inaczej.

��Zupe�nie inaczej�� odrzek�a.�� W ka�dym razie zostawi� ci� samego. Odpoczywaj. Musisz by� strasznie zm�czony.

��Nie wyrzucam ci� z twojego domu.

��Nic nie szkodzi�� stwierdzi�a Thesma wychodz�c.

Zn�w zacz�o la栗 znajomy, niemal wyczekiwany deszcz, kt�ry pada� tu codziennie przez kilka godzin. Po�o�y�a si� na mi�kkim, spr�ystym jak guma mchu i le�a�a, a krople deszczu sp�ukiwa�y zm�czenie z jej obola�ych plec�w i ramion.

Mam go�cia, powiedzia�a do siebie. A w dodatku�� kto by pomy�la��� obcego! Ghayrog nie wydawa� si� szczeg�lnie wymagaj�cy; sprawia� wra�enie ch�odnego, dalekiego, niewzruszonego nawet w nieszcz�ciu. Z pewno�ci� by� ci�ej ranny, ni� chcia� si� przyzna� i nawet ten stosunkowo kr�tki marsz przez d�ungl� stanowi� dla niego wielki wysi�ek. Nie ma mowy, by w tym stanie doszed� do Narabalu. Mia�a wra�enie, �e mog�aby p�j�� do miasteczka sama i za�atwi�, by kto� przyjecha� po niego �lizgaczem, ale ta my�l nie sprawi�a jej przyjemno�ci. Przede wszystkim nikt nie wiedzia�, gdzie mieszka, nie zamierza�a tak�e wskaza� nikomu drogi do swej chaty. Nieco tym zaniepokojona, zda�a sobie spraw�, �e nie ma te� ochoty odda� Ghayroga, �e chce, by z ni� zosta�, pragnie opiekowa� si� nim, p�ki nie wyzdrowieje ca�kowicie. W�tpi�a, by ktokolwiek w Narabalu sk�onny by� udzieli� schronienia obcemu i sprawia�o jej to jak�� perwersyjn� rado��, bo �wiadczy�o o jeszcze jednej r�nicy miedzy ni� a obywatelami miasteczka. Przez ostatni rok, a mo�e nieco d�u�ej ni� rok, s�ysza�a przecie� plotki o obcych, kt�rzy przybywaj� osiedli� si� na Majipoorze. Ludzie bali si� i nienawidzili gadzich Ghayrog�w, gigantycznych w�ochatych Skandar�w, ma�ych cwaniaczk�w z mackami, Vroon�w�� chyba tak, Vroon�w�� wraz z ca�� reszt� tej niesamowitej mena�erii; i cho� obcy nie dotarli jeszcze tak daleko, ju� mieli tu zdeklarowanych wrog�w. To w sam raz pasuje do tej dzikuski i dziwaczki Thesmy, pomy�la�a, przygarn�� jakiego� Ghayroga, wyciera� mu pot z p�on�cego gor�czk� czo�a, dawa� mu lekarstwa i gotowa� zup� czy co tam gotuje si� Ghayrogowi ze z�aman� nog�. Nie mia�a poj�cia, jak powinna si� nim opiekowa�, ale w niczym jej to nie przeszkadza�o. Nagle u�wiadomi�a sobie, �e przez ca�e �ycie o nikogo si� nie troszczy�a, bo nie mia�a ochoty ani okazji, by�a najm�odsza w rodzime i nikt nigdy nie pozwoli� jej na przyj�cie za kogokolwiek odpowiedzialno�ci; nie wysz�a za m��, nie urodzi�a dziecka, nie mia�a nawet swojego ulubionego zwierz�tka, a w trakcie licznych burzliwych przyg�d mi�osnych nigdy nie przysz�o jej nawet do g�owy, by odwiedzi� kt�rego� z kochank�w podczas choroby. Powiedzia�a sobie, �e mo�e w�a�nie dlatego tak gor�co zapragn�a nagle zatrzyma� Ghayroga w chacie. W ko�cu uciek�a z Narabalu w d�ungl� w�a�nie po to, by zmieni� swe �ycie, by w spos�b symboliczny odrzuci� co bardziej egoistyczne uczynki dawnej Thesmy.

Zdecydowa�a, �e rankiem uda si� do miasta, dowie si�, je�li to tylko mo�liwe, jak opiekowa� si� Ghayrogiem, kupi w�a�ciw� �ywno�� i lekarstwa.

Po d�u�szej chwili wr�ci�a do chaty. Vismaan le�a�, jak go zostawi�a, p�asko na wznak, z r�kami wyci�gni�tymi nieruchomo po bokach. Mia�a wra�enie, �e wcale si� nie poruszy�, tylko w�osy wi�y mu si� powoli, rytmicznie. �pi? Po tym, jak opowiada� jej, �e nie potrzebuje snu? Podesz�a � spojrza�a na dziwn�, wielk� posta� spoczywaj�c� w jej ��ku. Dostrzeg�a otwarte oczy, Ghayrog wodzi� za ni� spojrzeniem.

��Jak si� czujesz?�� spyta�a.

��Niedobrze. Ten marsz przez las by� trudniejszy, ni� si� spodziewa�em. Po�o�y�a mu d�o� na czole. Twarda jak �uska sk�ra wydawa�a si� ch�odna. Absurdalno�� tego gestu kaza�a si� jej u�miechn��. Jaka jest normalna temperatura cia�a Ghayroga? Czy w og�le mo�e mie� gor�czk�? A je�li tak, to jak j� rozpozna�? Przecie� Ghayrogi s� gadami, prawda? Czy chore gady maj� gor�czk�? Nagle ca�y ten pomys�, ta idea opiekowania si� istot� z innego �wiata, wyda�a si� jej �mieszna.

��Dlaczego dotkn�a� mego czo�a?

��Robimy tak z lud�mi, kiedy s� chorzy. �eby sprawdzi�, czy maj� gor�czk�. Nie mam tu �adnych lekarskich instrument�w. Czy wiesz, co mam na my�li, m�wi�c o gor�czce?

��Nienormalna temperatura cia�a. Wiem. Moja jest teraz znacznie podwy�szona.

��Czujesz b�l?

��Bardzo nieznaczny. Ale m�j organizm jest zdezorganizowany. Mog�aby� przynie�� mi troch� wody?

��Oczywi�cie. Nie jeste� g�odny? Co jadacie w normalnych warunkach?

��Mi�so. Gotowane. Owoce i warzywa. Potrzebuj� du�o wody. Przynios�a mu wod�. Usiad� z trudno�ci��� w og�le wydawa� si� znacznie s�abszy ni� podczas marszu przez d�ungl�, niew�tpliwie by�a to op�niona reakcja na kontuzjꠗ i wypi� j� trzema wielkimi �ykami. Zafascynowana wpatrywa�a si� w b�yskawiczne ruchy jego rozwidlonego j�zyka.

��Jeszcze�� powiedzia�, wi�c ponownie poda�a mu miseczk�. Worek na wod� by� ju� niemal pusty; wysz�a wi�c i nape�ni�a go w strumieniu. Z pn�cz zerwa�a kilka owoc�w thokki, przynios�a mu je, a on przytrzyma� jeden w wyci�gni�tej d�oni, jakby tylko w ten spos�b potrafi� skupi� na nim wzrok, po czym obmaca� go palcami. D�onie mia� niemal ludzkie, zauwa�y�a Thesma, cho� u ka�dej wyrasta� dodatkowy palec i brakowa�o paznokci, tylko przy dw�ch pierwszych kostkach wida� by�o sk�rzaste zgrubienia.

��Jak si� nazywa ten owoc?�� spyta�.

��Thokka. Ro�nie na pn�czach wsz�dzie wok� Naraba�u. Je�li b�dzie ci smakowa�, mog� ich przynie��, ile tylko zechcesz.

Spr�bowa� thokki z wielk� ostro�no�ci�, a potem jego rozwidlony j�zyk zacz�� porusza� si� szybciej; wr�cz po�ar� owoc i wyci�gn�� r�k� po nast�pny. Dopiero teraz Thesma przypomnia�a sobie, �e owoce thokki uwa�ane s� powszechnie za afrodyzjak; spojrza�a w bok ukrywaj�c u�miech i postanowi�a nic mu o tym nie m�wi�. Vismaan nazwa� si� m�czyzn�, wi�c Ghayrogi najwyra�niej maj� poj�cie o r�nicy p�ci, tylko czy robi� z tej r�nicy jaki� u�ytek? Nagle okiem wyobra�ni dostrzeg�a m�skich Ghayrog�w pryskaj�cych sperm� z ukrytych narz�d�w do zbiornika, do kt�rego wchodz� �e�skie Ghayrogi i w kt�rym zostaj� zap�odnione. Skuteczne, ale niezbyt romantyczne, pomy�la�a, zastanawiaj�c si� jednocze�nie, czy tak jest u nich rzeczywi�cie, zap�odnienie na odleg�o��, zupe�nie jak u ryb czy u w�y.

Przygotowa�a mu posi�ek z owoc�w thokki, sma�onych kalimbot�w i wielonogich, delikatnych i bardzo smacznych hiktigan�w, kt�re wy�owi�a sieci� ze strumyka. Nie mia�a ju� wina, ale ostatnio nauczy�a si� robi� co� w rodzaju sfermentowanego soku z czerwonych owoc�w, kt�rych nazwy zapomnia�a, wi�c da�a mu ten sok do picia. Wydawa�o si�, �e ma apetyt jak kto� ca�kiem zdrowy. Kiedy zjad�, spyta�a, czy mo�e obejrze� jego nog�. Zgodzi� si�.

Z�ama� j� w g�rnej cz�ci�� tam, gdzie udo by�o najgrubsze. Podobna do �uski sk�ra by�a sztywna, ale Thesma mia�a wra�enie, �e widzi �lad opuchlizny. Delikatnie po�o�y�a na niej pa�ce i nacisn�a. Vismaan sykn��, ale w �aden inny spos�b nie da� jej odczu�, �e sprawi�a mu b�l. Mia�a wra�enie, �e co� si� w jego ciele poruszy�o. Ko�ce z�amanej ko�ci? Czy Ghayrogi w og�le maj� ko�ci? Tak ma�o wiem o Ghayrogach, pomy�la�a rozpaczliwie, o sztuce uzdrawiania, o wszystkim!

��Gdyby� by� cz�owiekiem�� powiedzia�a�� u�yliby�my jednego z naszych urz�dze�, by obejrze� miejsce z�amania, a potem po��czyliby�my ko�� i unieruchomili, p�ki by si� nie zros�a. Czy u was post�puje si� podobnie?

��Ko�� zro�nie si� sama�� odpowiedzia�.�� Po��cz� jej obie cz�ci za pomoc� nacisku mi�ni, mi�nie unieruchomi� j�, p�ki nie wydobrzeje. Ale przez kilka dni musz� le�e� niemal bez ruchu, inaczej rozejdzie si� pod moim ci�arem. Nie przeszkodzi ci, je�li zostan� tu tak d�ugo?

��Mo�esz zosta�, jak d�ugo zechcesz. Jak d�ugo b�dziesz potrzebowa�.

��Jeste� bardzo uprzejma.

��Jutro p�jd� do miasta. Musz� uzupe�ni� zapasy. Czy potrzebujesz czego�?

��Masz kubiki? Muzyk�? Ksi��ki?

��Kilka znajd� tutaj. Mog� przynie�� wi�cej.

��Bardzo prosz�. Noce s� takie d�ugie, a ja musz� teraz le�e� bez ruchu i nie �pi�. Moja rasa uwielbia sztuk� i wszelkie rozrywki, rozumiesz?

��Przynios�, co tylko znajdꠗ obieca�a mu.

Da�a mu trzy kubiki: przedstawienie, symfoni� i kompozycj� kolorystyczn�, po czym zabra�a si� za sprz�tanie. Zapad�a noc�� tu, w pobli�u r�wnika, jak zwykle wczesna. Us�ysza�a d�wi�k padaj�cych na li�cie kropel�� na dworze zn�w la� deszcz. Zazwyczaj czyta�a, p�ki nie zrobi�o si� ciemno, a potem sz�a spa�, lecz tej nocy wszystko by�o inaczej. W jej ��ku spoczywa�a tajemnicza gadzia istota, musia�a zatem przygotowa� sobie nowe pos�anie na pod�odze. Sama rozmowa, pierwsza od ty�u tygodni, sprawi�a, �e w g�owie a� hucza�o jej od nowych wra�e�. Vismaan wydawa� si� poch�oni�ty tre�ci� kubik�w. Wysz�a, nazrywa�a li�ci dmuchacza, przynios�a ich tyle, ile zdo�a�a obj�� ramionami, wr�ci�a po wi�cej i rozpostar�a je na pod�odze przy wej�ciu do chaty. Potem podesz�a do Ghayroga, by zapyta�, czy czego� mu potrzeba; nie odrywaj�c si� od ogl�danego w�a�nie kubika, tylko lekko potrz�sn�� g�ow�. Powiedzia�a mu wi�c �dobranoc� i po�o�y�a si� do zaimprowizowanego napr�dce ��ka. Okaza�o si� ca�kiem wygodne, wygodniejsze ni� si� spodziewa�a. Ale sen nie nadchodzi�. Thesma przewraca�a si� z boku na bok, sztywna i obola�a, a obecno�� obcej istoty, odleg�ej o kilka zaledwie metr�w, sprawia�a, �e jej umys� wydawa� si� bole�nie pulsowa�. W dodatku wsz�dzie unosi� si� ten zapach�� mocny, przenikliwy. Nie czu�a go jako� podczas kolacji, ale teraz, kiedy le�a�a w ciemno�ci z nerwami wyczulonymi, napi�tymi do granic mo�liwo�ci, by� dla niej niczym nieustaj�cy d�wi�k tr�b. Od czasu do czasu siada�a i patrzy�a w mrok w stron� Vismaana, le��cego cicho i nieruchomo. Jednak w kt�rym� momencie zasn�a g��boko, kiedy bowiem ranek zaczaj si� od znajomych d�wi�k�w, szumu drzew i �piewu ptak�w, a przez otw�r wej�ciowy wpad� pierwszy promie� �wiat�a, obudzi�a si� zdezorientowana, jak zwykle kto�, kto zasn�� w obcym miejscu. Min�o kilka chwil, nim przypomnia�a sobie, kim jest i gdzie si� znajduje.

Vismaan przygl�da� si� jej uwa�nie.

��Mia�a� niespokojn� noc. Moja obecno�� zak��ci�a ci odpoczynek.

��Przywykn�. Jak si� czujesz?

��Sztywny. Obola�y. Ale chyba zaczynam si� ju� regenerowa�. Czuj�, �e ca�e moje cia�o pracuje.

Przynios�a mu wod� i misk� owoc�w, p�niej za� wysz�a w ciep�y, mglisty ranek i szybko wyk�pa�a si� w jeziorku. Kiedy wr�ci�a, panuj�cy w chacie zapach uderzy� j� z now� si��. Kontrast mi�dzy �wie�ym powietrzem a kwa�n� atmosfer� wn�trza by� uderzaj�cy, ale niebawem zn�w przesta�a zdawa� sobie z niego spraw�.

Ubieraj�c si� powiedzia�a:

��Nie wr�c� z Narabalu przed zmrokiem. Poradzisz tu sobie sam?

��Je�li zostawisz mi jedzenie i wod� w zasi�gu r�ki. I co� do czytania.

��Niewiele mam do czytania. Zdob�d� wi�cej. Obawiam si�, �e czeka ci� bardzo nudny dzie�.

��Mo�e b�d� mia� jakich� go�ci?

��Go�ci!?�� krzykn�a, zaniepokojona.�� Kogo? Jakich go�ci? Tu nikt nie przychodzi! Masz na my�li jakiego� Ghayroga, kt�ry podr�owa� z tob� i b�dzie ci� szuka�?

��Ale� nie, nie, nikogo ze mn� nie by�o. My�la�em, �e mo�e jacy� twoi przyjaciele�

��Nie mam przyjaci󳠗 oznajmi�a dobitnie Thesma.

W chwili, kiedy to m�wi�a, s�owa ju� zabrzmia�y g�upio w jej uszach�� by�y melodramatyczne, jakby u�ala�a si� nad sob�. Ale Vismaan zostawi� je bez komentarza, nie daj�c jej szansy ich odwo�ania, chc�c wi�c ukry� za�enowanie zacz�a si� pracowicie pakowa�.

Milcza�, p�ki nie by�a gotowa do wyj�cia, a potem zapyta�:

��Czy Narabal jest bardzo pi�kny?

��Nie widzia�e� go?

��Podr�owa�em l�dem z Til-omon. W Til-omon powiedzieli mi, �e Narabal jest bardzo pi�kny.

��Narabal jest niczym�� stwierdzi�a Thesma.�� Rudery. B�otniste ulice. Nic tylko pn�cza i pn�cza, rozsadzaj� domy w rok po ich postawieniu. Tak ci powiedzieli w Til-omon? �artowali sobie. Ludzie z Til-omon nienawidz� Narabalu. Jeste�my dla nich konkurencj�, wiesz? Dwa g��wne porty w tropikach. Je�li kto� w Til-omon powiedzia� ci, jak pi�kny jest Narabal, to albo k�ama�, albo bawi� si� twoim kosztem.

��Ale dlaczego?

Thesma wzruszy�a ramionami.

��A sk�d mam wiedzie�? Mo�e chcieli jak najszybciej si� ciebie pozby�? W ka�dym razie nie spodziewaj si� wiele po Narabalu. Za tysi�c lat pewnie co� z niego b�dzie, ale na razie to tylko brudne pograniczne miasteczko.

��Mimo wszystko mam nadziej�, �e kiedy� je odwiedz�. Czy zabierzesz mnie do Narabalu, kiedy moja noga si� wzmocni?

��Oczywi�cie�� powiedzia�a.�� Czemu nie? Ale rozczarujesz si�, r�cz� ci. A teraz musz� ju� i��. Chc� dotrze� tam przed godzinami najgorszego upa�u.

Id�c ra�no w kierunku Narabalu Thesma wyobra�a�a sobie, jak pewnego dnia wkroczy do miasta z Ghayrogiem u boku. Jak by si� to im wszystkim podoba�o? Czy obrzuciliby kamieniami i b�otem j� i Vismaana? Czy ludzie wskazywaliby ich palcami, czy kpiliby i odwracali si�, s�ysz�c jej pozdrowienia? Najprawdopodobniej tak. To ta szalona Thesma�� m�wiliby mi�dzy sob�. �ci�ga nam na g�ow� obcych, pokazuje si� wsz�dzie z tym w�owatym Ghayrogiem, pewnie robi� tam, w d�ungli, wszystkie te nienaturalne rzeczy� Tak! Thesma u�miechn�a si�. Zabawnie b�dzie przej�� si� po Narabalu z Vismaanem. Wybior� si� tam, gdy tylko jego noga b�dzie w stanie znie�� d�u�sz� w�dr�wk� przez d�ungl�.

Do miasteczka prowadzi�a droga, a w�a�ciwie niedbale wykarczowana �cie�ka, w wielu miejscach zaro�ni�ta, oznaczona wypalonymi na pniach drzew znakami, a z rzadka kupk� kamieni. Ale Thesma nauczy�a si� chodzi� po lesie i rzadko kiedy b��dzi�a. P�nym rankiem znalaz�a si� w�r�d otaczaj�cych Narabal plantacji, a wkr�tce przed jej oczami rozpostar�o si� miasteczko, wspinaj�ce si� na wzg�rze niepewnym �ukiem i schodz�ce w stron� morza jego drugim zboczem.

Nie mia�a poj�cia, dlaczego komukolwiek przysz�o do g�owy zbudowa� tu miasto�� tak daleko od cywilizacji, na najbardziej wysuni�tym na po�udnie cyplu Zimroelu. Wymy�li� to Lord Melikand, ten sam Koronal, kt�ry zaprosi� obcych na Majipoor, by zach�ci� ich do kolonizacji zachodniego kontynentu. W czasach Lorda Melikanda na Zimroelu by�y tylko dwa miasta, ca�kowicie od siebie odizolowane, prawdziwe geograficzne pomy�ki pope�nione u pocz�tku kolonizacji Majipooru, nim jeszcze sta�o si� jasne, �e �ycie skupi si� na innych kontynentach planety. Na p�nocnym zachodzie znajdowa�o si� Pidruid ze swym cudownym klimatem i wspania�ym naturalnym portem, a na wschodnim wybrze�u by� Piliplok, baza �owc�w poluj�cych na w�drowne morskie smoki. Ostatnio nad brzegiem wielkiej rzeki pojawi�a si� tak�e w�oska nazwana Ni-moya, a na zachodnim wybrze�u, na granicy strefy tropik�w, zacz�to budowa� Til-omon. Jakie� osady wyrasta�y tak�e w g�rach, podobno Ghayrogowie budowali swe miasto jakie� tysi�c pi��set kilometr�w na wsch�d od Pidruid. Do nowych osiedli nale�a� tak�e Narabal na wilgotnym, po�udniowym wybrze�u, po�o�ony na cyplu, niemal ca�kowicie otoczony przez ocean. Kiedy stan�o si� na brzegu Kana�u Narabal i patrzy�o w morze, czu�o si� ci�ar wiedzy o tym, �e tysi�ce mil dziczy, a dalej tysi�ce mil oceanu, dziel� cz�owieka od Alhanroelu, na kt�rym znajdowa�y si� prawdziwe miasta. Kiedy Thesma by�a m�odsza, z prawdziwym strachem my�la�a, i� mieszka tak daleko od centr�w cywilizacji, �e r�wnie dobrze mog�aby �y� na innej planecie. Kiedy indziej za� Alhanroel ze swymi pulsuj�cymi �yciem metropoliami wydawa� si� jej miejscem wr�cz mitycznym, Narabal za� by� prawdziwym �rodkiem wszech�wiata. W �yciu nie zobaczy niczego innego, nie mia�a na to najmniejszej nadziei. Odleg�o�ci by�y zbyt wielkie. Jedynym miastem, do kt�rego dociera�o si� bez k�opotu, by�o Til-omon, a ci, kt�rzy je odwiedzili, twierdzili, �e niczym w�a�ciwie nie r�ni si� od Narabalu, tylko deszcz pada tam rzadziej, a s�o�ce zawsze stoi na niebie jak wielkie, nudne, bezustannie wpatrzone w cz�owieka zielone oko.

Oczy wpatruj�ce si� w ni� bezustannie by�y tak�e i w Narabalu. Ludzie gapili si�, jakby wesz�a do miasta nago. Wszyscy j� znali�� dzik� Thesm�, kt�ra uciek�a w d�ungl�. U�miechali si�, machali do niej i wypytywali, jak si� jej powodzi, a po�r�d tych trywialnych grzeczno�ci dostrzeg�a wpatrzone w ni� oczy, napi�te, wrogie, przeszywaj�ce; szuka�y jej duszy, szuka�y ukrytych prawd ojej �yciu. �Dlaczego nami pogardzasz? Czemu od nas uciek�a�? Dlaczego dzielisz sw�j dom z jakim� obrzydliwym w�em?� A ona u�miecha�a si�, odmachiwa�a im, powtarza�a: �Mi�o ci� widzie�, a w duszy odpowiada�a oczom: �Nikogo nie nienawidz�. Musia�am uciec przed sob�. Pomagam Ghayrogowi, bo ju� pora, bym komu� pomog�a, a on akurat znalaz� si� na mojej drodze�. Ale oni nigdy tego nie zrozumiej�.

W domu jej matki nie by�o nikogo. Wesz�a do swojego dawnego pokoju, nape�ni�a worek ksi��kami i kubikami, wyszpera�a w apteczce �rodki, kt�re mog�yby jako� pom�c Vismaanowi�� lekarstwa na opuchlizn�, na gor�czk�, wzmacniaj�ce i inne, wszystkie prawdopodobnie bezu�yteczne dla przedstawiciela obcej rasy, ale powiedzia�a sobie, �e warto przecie� spr�bowa�. W�drowa�a po domu, kt�ry wydawa� si� jej coraz bardziej obcy, cho� mieszka�a w nim niemal ca�e �ycie. Drewniane parkiety zamiast li�ci� prawdziwe przezroczyste okna� drzwi na zawiasach� czyszczarka, autentyczna mechaniczna czyszczarka z r�czkami i guzikami!� Wszystkie te cywilizacyjne gad�ety, miliony drobiazg�w, kt�re ludzko�� wymy�li�a wiele tysi�cy lat temu na innej planecie, a kt�re ona porzuci�a bez wahania, by �y� w dusznej ma�ej chatce, z kt�rej �cian wyrasta�y ga��zie i�

��Thesmo?

Odwr�ci�a si� zaskoczona. To by�a jej siostra Mirifaine, w pewnym sensie bli�niaczka, ta sama twarz, te same d�ugie, szczup�e r�ce i nogi, te same proste kasztanowate w�osy, lecz dziesi�� lat starsza, dziesi�� lat d�u�ej poddawana ci�nieniu przyj�tych �yciowych wzor�w, ci�ko pracuj�ca, �ona i matka. Widok Mirifaine zawsze przygn�bia� Thesmꠗ jakby widzia�a w lustrze sam� siebie na staro��.

��Potrzebowa�am paru drobiazg�w�� wyja�ni�a.

��Mia�am nadziej�, �e zdecydowa�a� si� wr�ci� do domu.

��Po co?

Mirifaine mia�a zamiar jej odpowiedzie栗 pewnie znowu tym nudnym kazaniem o normalnym �yciu, potrzebie dopasowania si� do spo�ecze�stwa, bycia jego u�yteczn� cz�ci� i tak dalej, i tak dalej�� ale Thesma dostrzeg�a, jak zmienia zdanie, pozostawiaj�c te s�owa nie wypowiedziane. Odezwa�a si� tylko:

��T�sknimy za tob�, kochanie.

��Robi� to, co musz� zrobi�. Mi�o by�o mi ci� widzie�, Mirifaine.

��Nie zosta�aby� przynajmniej na noc? Mama wkr�tce wr�ci� taka by�aby szcz�liwa, gdyby� zjad�a z nami kolacj�

��Czeka mnie jeszcze d�uga droga powrotna. Nie mog� zosta�.

���wietnie wygl�dasz, wiesz? Taka zdrowa, opalona. Zdaje si�, �e dobrze robi ci to pustelnicze �ycie, Thesmo.

��Tak. Robi mi bardzo dobrze.

��Nie przeszkadza ci, �e mieszkasz samotnie?

��Uwielbiam mieszka� samotnie�� stwierdzi�a i poprawi�a wisz�cy na ramieniu worek.�� A co u ciebie?

Odpowiedzia�o jej wzruszenie ramion.

��Bez zmian. Mo�e wyjad� na troch� do Til-omon.

��Masz szcz�cie.

��Tak, chyba tak. Nie mia�abym nic przeciwko zrobieniu sobie ma�ych wakacji poza stref� tropik�w. Holthus pracuje w Til-omon od miesi�ca�� wielki projekt, buduj� w g�rach nowe miasta� domy dla tych obcych, kt�rzy zacz�li do nas przybywa�. Chce, �ebym odwiedzi�a go z dzie�mi, wi�c pewnie pojad�

��Obcych?�� spyta�a Thesma.

��Nic o nich nie wiesz?

��Opowiedz mi.

��No, ci z innych planet, kt�rzy mieszkali na p�nocy i ostatnio zacz�li si� tu pojawia�. Niekt�rzy wygl�daj� jak jaszczurki z ludzkimi r�kami i nogami, i chc� zak�ada� w g�rach farmy�

��Ghayrogowie?

��Ach, wi�c o nich s�ysza�a�? S� i inni, grubi, cali w brodawkach, maj� szar� sk�r� i przypominaj� �aby. Holthus m�wi� mi, �e w Pidruid zaj�li prawie wszystkie rz�dowe posady, s� celnikami, urz�dnikami na bazarze i w og�le� No, tu si� te� ich �ci�ga i Holthus twierdzi, �e jaka� sp�ka za�o�ona przez ludzi z Til-omon planuje wybudowanie dla nich dom�w w g�rach�

���eby nie zasmradzali nam wybrze�a?

��Co? No, mo�e� nikt przecie� nie wie, jak si� do nas dopasuj�� ale przede wszystkim chodzi o to, �e w Narabalu mo�e zabrakn�� kwater dla tylu imigrant�w i zdaje si�, �e tak samo jest w Til-omon, wi�c�

��Tak, rozumiem�� powiedzia�a Thesma.�� No, �wietnie, pozdr�w wszystkich ode mnie. Musz� ju� wraca�. Mam nadziej�, �e b�dziesz si� dobrze bawi� w Til-omon.

��Thesmo, prosz�

��Prosisz? O co?

��Dlaczego jeste� taka szorstka, taka daleka, taka ch�odna?�� powiedzia�a Mirifaine ze smutkiem.�� Nie widzia�am ci� od kilku miesi�cy, a ty zaledwie tolerujesz moje pytania, patrzysz na mnie z takim gniewem� Za co si� na mnie gniewasz, Thesmo? Czy kiedykolwiek ci� zrani�am? Czy kiedykolwiek da�am ci do zrozumienia, �e ci� nie kochani? A rodzina? Jeste� taka tajemnicza, Thesmo!

Thesma wiedzia�a, �e nie ma najmniejszego sensu jeszcze raz wyja�nia� wszystkiego od pocz�tku. Nikt jej nie rozumia�, nikt jej nigdy nie zrozumie, a ju� z pewno�ci� nie zrozumiej� jej ci, kt�rzy powtarzaj�, jak bardzo j� kochaj�. Staraj�c si� nada� g�osowi �agodny ton, powiedzia�a:

��Nazwij to sp�nionym buntem okresu dojrzewania, Miri. Wszyscy byli�cie dla mnie zawsze bardzo dobrzy. Ale nic nie uk�ada�o si� tak, jak powinno, i musia�am uciec.�� Czubkami palc�w musn�a lekko rami� siostry.�� By� mo�e wr�c� tu pewnego dnia.

��Mam nadziej�.

��Tylko nie spodziewaj si� mnie jutro. Pozdr�w wszystkich ode mnie.

I Thesma odesz�a.

Sz�a przez miasteczko spiesznie, niepewna siebie, napi�ta, boj�c si�, �e natknie si� na matk�, na jakich� swoich przyjaci�, a ju� najbardziej ba�a si� spotkania z kt�rym� z dawnych kochank�w�� i kiedy tak niemal bieg�a przed siebie, rozgl�da�a si� wok� czujnie jak z�odziej, kilka razy skr�caj�c nawet w boczne uliczki, by unikn�� ludzi, kt�rych chcia�a unikn��. Wystarczaj�co wyprowadzi�o j� z r�wnowagi spotkanie z Mirifaine. Nie zdawa�a sobie z tego sprawy, dopiero Mirifaine musia�a jej u�wiadomi�, ile jest w niej gniewu, ale Miri mia�a racjꠗ tak, Thesma nadal czu�a w sobie resztki w�ciek�o�ci. Ci ludzie, ci zwykli szarzy ludzie ze swoimi zwyk�ymi szarymi ambicjami, swoimi zwyk�ymi szarymi obawami, zwyk�ymi szarymi przes�dami, �yj�cy bez sensu dzie� za dniem, ci ludzie doprowadzali j� do w�ciek�o�ci! Opanowali Majipoor jak zaraza, wdzierali si� w dzikie lasy, patrzyli na wielki, niemo�liwy do przekroczenia ocean, w osza�amiaj�co pi�knych miejscach budowali ohydne miasteczka z gliny i nigdy nie zadawali pyta� o sens tego wszystkiego� To w�a�nie wydawa�o si� jej najgorsze�� godzili si� na wszystko, tak� ju� mieli natur�. Czy�by nigdy nie spojrzeli w gwiazdy i nie zadali sobie pytania, jaki to ma sens, po co ta inwazja ze Starej Ziemi, to odtwarzanie macierzystej planety na tysi�cach podbitych planet? Czy�by w og�le ich to nie obchodzi�o? A je�li ju� o tym mowa, Majipoor r�wnie dobrze m�g�by by� Star� Ziemi�, tylko �e Stara Ziemia jest ja�owym, ca�kowicie wyeksploatowanym i zapomnianym, zagubionym w przestrzeni okruchem, a Majipoor mimo tysi�cy lat ludzkiego osadnictwa zachowa� jeszcze swe pi�kno. Jednak dawno temu Stara Ziemia by�a bez w�tpienia r�wnie pi�kna jak Majipoor teraz, a za pi�� tysi�cy lat Majipoor b�dzie wygl�da� jak Ziemia dzi��� gdziekolwiek spojrzysz, miasta rozci�gaj�ce si� na setki kilometr�w, ruch, brudne rzeki, wymordowane zwierz�ta, biedni oszukani Zmiennokszta�tni, mieszkaj�cy gdzie� w rezerwatach, wszystkie b��dy powt�rzone w tym dziewiczym �wiecie. Thesma gotowa�a si� z w�ciek�o�ci tak gwa�townej, �e a� j� to zaskoczy�o. Nie zdawa�a sobie dot�d sprawy, �e jej sp�r ze �wiatem ma a� tak ogromne wymiary. My�la�a, �e jest on tylko konsekwencj� nieszcz�liwych przyg�d mi�osnych, nadwra�liwo�ci i niemo�no�ci znalezienia sobie celu w �yciu, nie za� tego dog��bnego rozczarowania dokonaniami ludzko�ci, kt�re j� nasz�o tak nagle. Lecz w�ciek�o�� nie ust�powa�a. Mia�a ochot� si�gn�� i jednym gestem zepchn�� Narabal do morza. Tego nie by�a jednak w stanie zrobi�, niczego nie mo�e zmieni�, nawet na chwil� nie zdo�a powstrzyma� naporu tego, co oni nazywali cywilizacj�, mo�e tylko uciec, uciec do swej d�ungli, do spl�tanych pn�czy, mg�y i dzikich zwierz�t z bagien, uciec z powrotem do chaty, do kulawego Ghayroga, bo cho� przecie� by� on cz�ci� fali zalewaj�cej jej �wiat, mog�a si� o niego troszczy�, by� mo�e nawet go wyleczy�. Inni przedstawiciele jej rasy nie lubi� obcych, a nawet nienawidz� ich, wi�c u�yje Vismaana jako sposobu na odr�nienie si� od nich, a poza tym on jej potrzebuje, a jeszcze nikt nigdy jej nie potrzebowa�.

Bola�a j� g�owa, bola�y zastyg�e w grymasie mi�nie twarzy. Nagle zda�a sobie spraw�, �e idzie zgarbiona, jakby wyprostowanie si� by�o dowodem poddania si� �yciu, kt�rym pogardza�a. Po raz kolejny uciek�a z Narabalu tak szybko, jak tylko mog�a, ale dopiero gdy ju� od dw�ch godzin maszerowa�a przez d�ungl�, kiedy dawno znik� najmniejszy nawet �lad miasteczka, poczu�a ulg�. Przystan�a przy jeziorku, o kt�rego istnieniu wiedzia�a wcze�niej, zdj�a ubranie i wyk�pa�a w jego ch�odnej g��bi, by sp�uka� z siebie najmniejszy �lad miejskiego kurzu, a potem, z �miejskim� strojem niedbale przewieszonym przez rami�, radosna i naga, ruszy�a d�ungl� w stron� swej chaty.

Vismaan le�a� w ��ku; mia�a wra�enie, �e podczas jej nieobecno�ci nawet si� nie poruszy�.

��Lepiej si� czujesz?�� spyta�a.�� Poradzi�e� sobie jako� beze mnie?

��To by� bardzo spokojny dzie� odpar�.�� Noga chyba spuch�a mi jeszcze troch�.

Dotkn�a jej delikatnie. Opuchlizna wydawa�a si� wi�ksza i drgn��, kiedy j� obmacywa�a, co mog�o oznacza�, �e sprawa jest powa�na. Twierdzi� przecie�, �e Ghayrogowie prawie nie odczuwaj� b�lu. Pomy�la�a, �e mo�e warto by�oby sprowadzi� go na kuracj� do Narabalu� ale Vismaan nie wydawa� si� szczeg�lnie zaniepokojony, a ona sama w�tpi�a, czy miejscowi lekarze wiedz� cokolwiek o fizjologii Ghayrog�w. A poza tym pragn�a, by pozosta� w chacie. Wyci�gn�a przyniesione z miasta lekarstwa i da�a mu te przeciwko gor�czce i stanowi zapalnemu, a potem przygotowa�a kolacj� z owoc�w i warzyw. Nim zrobi�o si� ca�kiem ciemno, sprawdzi�a zastawione najbli�ej od chaty sid�a. Znalaz�a w nich kilka zwierz�t: m�odego sigimoina i par� mintun�w. Z wpraw� ukr�ci�a im g�owy�� kiedy� okropnie to prze�ywa�a, ale nie potrafi�a obej�� si� bez mi�sa, a w tej dziczy najwyra�niej nie by�o nikogo, kto by m�g� zrobi� to za ni��� a nast�pnie oprawi�a je i przygotowa�a do pieczenia. Po rozpaleniu ogniska wr�ci�a do chaty. Vismaan odtwarza� jeden z kubik�w, kt�re przynios�a, ale oderwa� si� od niego, gdy tylko wesz�a.

��Nie powiedzia�a� nic o swej wizycie w Narabalu�� zauwa�y�.

��Zaraz stamt�d uciek�am. Wzi�am wszystko, czego potrzebujemy, porozmawia�am z siostr� i odesz�am. By�am zdenerwowana i przygn�biona. Poczu�am si� lepiej, gdy tylko znalaz�am si� w d�ungli.

��Tak bardzo nienawidzisz tego miasteczka?

��Mam powody. Okropni, nudni ludzie, obrzydliwe niskie, malutkie domki��� Potrz�sn�a g�ow�.�� Och, prawda, siostra powiedzia�a mi, �e w g�rach buduj� jakie� nowe osiedla dla za�wiatowc�w, bo tylu ich ruszy�o na po�udnie. G��wnie Ghayrogowie, ale s� te� inni, z brodawkami, o szarej sk�rze�

��Hjortowie�� powiedzia� Vismaan.

��Niewa�ne. Powiedzia�a, �e lubi� pracowa� jako celnicy. Buduje si� im osiedla w g��bi l�du, chyba dlatego, �e nikt ich nie chce w Til-omon i Narabalu.

��Nie czu�em, �e ludzie mnie odrzucaj��� stwierdzi� Ghayrog.

��Doprawdy? Mo�e po prostu tego nie zauwa�y�e�? Moim zdaniem na Majipoorze jest mn�stwo uprzedze�.

��Nie wydaje mi si� to takie oczywiste. Oczywi�cie, nigdy nie by�em w Narabalu; mo�e tu ludzie my�l� inaczej. Z pewno�ci� na p�nocy nie ma �adnych k�opot�w. Nie by�a� na p�nocy?

��Nie.

��Ludzie w Pidruid powitali nas bardzo serdecznie.

��Naprawd�? S�ysza�am, �e Ghayrogowie buduj� sobie miasto, �adny kawa�ek drogi na wsch�d od Pidruid, nad Wielkim Kanionem. Je�li wszystko tam uk�ada�o si� tak cudownie, to czemu osiedlacie si� gdzie indziej?

��To my nie czujemy si� najlepiej w�r�d ludzi�� powiedzia� spokojnie Vismaan.�� �yjemy innym rytmem. We�my na przyk�ad sen. Trudno nam mieszka� w mie�cie, w kt�rym na osiem godzin zamiera �ycie, kiedy my w tym czasie czuwamy. S� tak�e inne r�nice.

Wi�c budujemy Dulorn. Mam nadziej�, �e pewnego dnia je odwiedzisz. To cudownie pi�kne miasto, ca�e zbudowane z bia�ego kamienia �wiec�cego wewn�trznym blaskiem. Jeste�my z niego bardzo dumni.

��Wi�c czemu tam si� nie osiedli�e�?

��Czy kolacja si� przypadkiem nie przypala?�� spyta�. Poczerwienia�a i wybieg�a; ledwie zd��y�a zdj�� mi�so z ro�na.

Poci�a je i poda�a wraz z owocami thokki i winem, kt�re kupi�a w Narabal. Ca�y czas sprawia�a wra�enie ponurej i obra�onej. Vismaan, nieco niezdarnie, usiad� i zabra� si� do jedzenia. Po d�u�szej chwili powiedzia�:

��Przez wiele lat mieszka�em w Dulornie. Ale to prawie pustynia, a ja na swojej planecie �y�em w miejscu ciep�ym i wilgotnym, jak Narabal. Wi�c przyjecha�em tutaj, szukaj�c �yznej ziemi. Moi dalecy przodkowie byli farmerami, postanowi�em p�j�� w ich �lady. Kiedy us�ysza�em, �e w tropikalnej strefie Majipooru zbiera si� plony sze�� razy do roku, �e nie brakuje nie zaj�tej ziemi, postanowi�em zobaczy� to na w�asne oczy.

��Jeste� sam?

��Tak. Nie mam towarzyszki, cho� z pewno�ci� znajd� jak��, gdy tylko si� osiedl�.

��B�dziesz uprawia� zbo�a i sprzedawa� je w Narabalu?

��Tak to sobie zaplanowa�em. Na mojej rodzinnej planecie nie ma ju� prawie ziemi uprawnej. Wi�kszo�� �ywno�ci importujemy. Majipoor jest dla nas bardzo atrakcyjny�� taka wielka planeta, bardzo rzadko zaludniona, mn�stwo dziewiczych teren�w nadaj�cych si� pod upraw�. Jestem bardzo szcz�liwy, �e si� tu znalaz�em. Moim zdaniem mylisz si� twierdz�c, �e ludzie nas tu nie chc�. Wy, mieszka�cy Majipooru, jeste�cie �agodnym i spokojnym ludem, cywilizowanym, szanuj�cym prawa, lubi�cym porz�dek.

��By� mo�e, ale gdyby ktokolwiek wiedzia�, �e mieszkam tu z Ghayrogiem, by�by zaszokowany.

��Zaszokowany? Czemu?

��Poniewa� jeste� obcy. Poniewa� jeste� gadem. Vismaan parskn�� dziwnie. Czy to by� �miech?

��Nie jeste�my gadami! Jeste�my ciep�okrwi�ci, wychowujemy m�ode�

��Wi�c jeste�cie podobni do gad�w. Przypominacie gady.

��By� mo�e, z wygl�du. Ale twierdz�, �e jeste�my niemal r�wnie dobrymi ssakami jak ty.

��Niemal?

��Jedyna r�nica, to �e sk�adamy jaja. Ale s� te� ssaki, kt�re tak si� rozmna�aj�. Pope�niasz wielki b��d, je�li�

��To nie ma �adnego znaczenia. Ludzie uwa�aj� was za gady, a my nie czujemy si� najlepiej w towarzystwie gad�w, wi�c stosunki mi�dzy lud�mi i Ghayrogami nigdy nie u�o�� si� dobrze�� w�a�nie z tego powodu. To tradycyjna niech�� wywodz�ca si� jeszcze z prehistorycznych czas�w na Starej Ziemi. A poza tym��� powstrzyma�a si� w ostatniej chwili; w�a�nie mia�a wspomnie� o jego zapachu�� �poza tym�� sko�czy�a niezr�cznie�� wygl�dasz przera�aj�co.

��Bardziej przera�aj�co ni� wielki w�ochaty Skandar? Bardziej przera�aj�co ni� dwug�owy Su-suher?

Vismaan obr�ci� si� i spojrza� na ni� swymi niesamowitymi oczami bez powiek.

��Mam wra�enie, i� m�wisz mi, �e ty sama nie czujesz si� dobrze w towarzystwie Ghayroga, Thesmo.

��Ale� nic takiego!

��Nigdy nie spotka�em si� z dowodem uprzedze�, o kt�rych wspomnia�a�. Dzi� po raz pierwszy us�ysza�em o tym, �e istniej�. Czy niepokoj� ci�, Thesmo? Czy powinienem odej��?

��Nie, nie! �le mnie zrozumia�e�. Chc�, �eby� tu zosta�. Chc� ci pom�c. Nie boj� si� ciebie, nie czuj� niech�ci, �adnych negatywnych emocji. Chcia�am ci tylko opowiedzie� chcia�am ci wyja�ni�, jacy s� ludzie w Narabalu, co czuj� albo co s�dz�, �e czuj���� Wypi�a wielki �yk wina.�� Nie wiem, jak dosz�o do tej rozmowy. Przepraszam. Wola�abym porozmawia� o czym� innym.

��Oczywi�cie.

Mia�a jednak wra�enie, �e go zrani�a, a w ka�dym razie sprawi�a mu przykro��. Na sw�j ch�odny, nieludzki spos�b wydawa� si� bardzo wra�liwy. Mo�e nawet mia� racj�, mo�e da�a wyraz swoim uprzedzeniom, swoim niepokojom. Nie umia�a wsp�y� z lud�mi. Najprawdopodobniej nie umiem wsp�y� z nikim, pomy�la�a, ani z cz�owiekiem, ani z obcym. Zapewne nie�wiadomie na wiele sposob�w da�a do zrozumienia Vismaanowi, �e jej go�cinno�� to �wiadomy akt woli, �e jest sztuczna, wymuszona, ukrywaj�ca niech��, jak� budzi�a w niej jego obecno��. Czy by�o tak rzeczywi�cie? Wygl�da�o na to, �e im robi�a si� starsza, tym gorzej rozumia�a motywy swych dzia�a�. Lecz niezale�nie od tego, gdzie le�a�a prawda, Thesma nie chcia�a, by Vismaan czu� si� w jej domu jak intruz. Zdecydowa�a, �e w ci�gu najbli�szych dni oka�e mu w jaki� spos�b, i� to, �e przyj�a go do siebie i postanowi�a si� nim opiekowa�, nie by�o jak�� powierzchown� zachciank�.

Tej nocy spa�a lepiej ni� poprzedniej, cho� nie przyzwyczai�a si� jeszcze do snu na pod�odze, na li�ciach dmuchacza, a tak�e do tego, �e w jej domu mieszka kto� obcy, wi�c budzi�a si� co kilka godzin. A kiedy si� budzi�a, patrzy�a na Ghayroga i za ka�dym razem widzia�a, jak pogr��ony jest bez reszty w studiowaniu zawarto�ci kt�rego� z kubik�w. Nie zwraca� na ni� uwagi. Zastanawia�a si�, jak to jest�� spa� bez przerwy przez trzy miesi�ce, a reszt� roku sp�dza� aktywnie. Pomy�la�a, �e to w�a�nie wydaje si� w nim najbardziej obce. Jak to jest, le�e� nieruchomo, nie m�c spa�, nie m�c wsta�, czu� ca�y czas niewygody zwi�zane z ran�, u�ywa� ka�dego mo�liwego sposobu zabicia czasu�� niewiele tortur wydawa�o si� jej gorszych od takiego �ycia. A jednak Vismaan nie narzeka�, przez ca�y czas by� spokojny, cichy, uprzejmy. Czy wszyscy Ghayrogowie s� w�a�nie tacy? Czy nigdy si� nie upijaj�, nie trac� cierpliwo�ci, nie wdaj� w uliczne b�jki, nie skar�� na los, nie k��c� z towarzyszkami czy towarzyszami �ycia? Je�li Vismaan jest typowym przedstawicielem swego gatunku, to brak im ludzkich s�abo�ci. Ale, przypomnia�a sobie Thesma, Ghayrogowie nie s� przecie� lud�mi.

Rano umy�a Vismaana g�bk�, a� jego �uski b�yszcza�y, a tak�e zmieni�a mu pos�anie. Nakarmi�a go, po czym na ca�y dzie� posz�a jak zwykle do lasu, ale czu�a si� winna spaceruj�c samotnie, podczas gdy on le�a� unieruchomiony w chacie. Zastanawia�a si� nawet, czy nie powinna raczej zosta� przy nim�� opowiada� mu jakie� ciekawe historie, wci�ga� go w rozmow�, broni� przed nud�. Lecz wiedzia�a doskonale, �e gdyby nie rozstawali si� ani na chwil�, szybko wyczerpaliby wsp�lne tematy i najprawdopodobniej zacz�liby dzia�a� sobie na nerwy, a tak przynajmniej przed nud� chroni�o go kilkana�cie kubik�w. By� mo�e wola� nawet, by pozostawia�a go w samotno�ci, kiedy to tylko mo�liwe. W ka�dym razie ona sama potrzebowa�a samotno�ci, zw�aszcza teraz, kiedy kto� z ni� wreszcie zamieszka�, wi�c wybra�a si� na d�ug� wypraw�, zbieraj�c po drodze korzenie i owoce na kolacj�. W po�udnie pada�o; przykucn�a pod drzewem yramma, kt�rego szerokie li�cie doskonale j� os�oni�y. Siedzia�a nie przygl�daj�c si� niczemu szczeg�lnemu, opr�ni�a umys� z wszelkiego poczucia winy, w�tpliwo�ci, wspomnie� i strach�w; nie my�la�a o Ghayrogu, o rodzime, o by�ych kochankach, o nieszcz�ciach, o samotno�ci. Spok�j, kt�ry ogarn�� j� ca��, przetrwa� a� do p�nego popo�udnia.

Przyzwyczaja�a si� do tego, �e Vismaan z ni� mieszka. Nadal by� bardzo spokojny, nadal nie wymaga� niczego, nadal zajmowa� si� g��wnie kubikami i bardzo cierpliwie znosi� konieczno�� pozostawania nieruchomo w ��ku. Rzadko pyta� j� o co� lub zaczyna� rozmow�, ale kiedy to ona odezwa�a si� do niego, by� przyjacielski i ch�tnie opowiada� o swym rodzinnym �wiecie�� szarym i straszliwie przeludnionym, jak wynika�o z jego opowie�ci�� i o swoim �yciu tutaj, o marzeniach, by osiedli� si� na Majipoorze, o podnieceniu, kiedy po raz pierwszy ujrza� pi�kno planety, o kt�rej �ni�. Thesma pr�bowa�a wyobrazi� sobie, jak okazuje podniecenie. Mo�e jego w�owe w�osy zamiast wi� si� powoli zaczynaj� drga�? A mo�e wyra�a uczucia zmian� zapachu?

Czwartego dnia po raz pierwszy wsta� z ��ka. Wyprostowa� si�, oparty o Thesm�, stan�� na zdrowej nodze podparty kul� i z wahaniem dotkn�� ziemi drug� nog�. Poczu�a, jak jego wo� staje si� ostrzejsza�� co� w rodzaju zapachowego skrzywienia�� i zdecydowa�a, �e jej teoria musi by� s�uszna. Ghayrogowie wyra�aj� uczucia zmian� zapachu.

��No i jak?�� spyta�a.�� Noga wyzdrowia�a?

��Nie utrzyma jeszcze ci�aru cia�a, ale proces zrastania ko�ci przebiega prawid�owo. Za kilka dni pewnie b�d� m�g� ju� na niej stan��. Prosz�, pom� mi zrobi� kilka krok�w. Cia�o mi zesztywnia�o od tego le�enia!

Opar� si� na niej; wyszli na dw�r, przeszli do jeziorka i z powrotem. Ku�tyka� powoli, z wahaniem, lecz ten kroki spacer najwyra�niej bardzo go od�wie�y�. Thesma ze zdumieniem stwierdzi�a, �e zasmuci� j� fakt, i� tak szybko dochodzi do zdrowia, oznacza�o to bowiem, �e wkr�tce�� za tydzie� czy dwa tygodnie�� b�dzie ju� wystarczaj�co silny, by odej��. A ona nie chcia�a, �eby j� opu�ci�. My�l ta wyda�a si� jej tak dziwna, �e a� niewiarygodna. T�skni�a za swym dawnym, samotnym �yciem, za wygod� spania we w�asnym ��ku, za wyprawami do lasu, podczas kt�rych nie musia�aby si� martwi�, czy go�� nie nudzi si� pod jej nieobecno�� i tak dalej. Pod pewnymi wzgl�dami obecno�� Ghayroga irytowa�a j� coraz bardziej. A jednak� jednak czu�a si� smutna i niespokojna, bo Vismaan mia� wkr�tce p�j�� swoj� drog�. Jakie to dziwne, pomy�la�a, jak bardzo to podobne do tej dziwaczki Thesmy.

Zabiera�a go na spacery kilka razy dziennie. Nadal nie mdg� opiera� si� na z�amanej nodze, ale o kuli chodzi� coraz zr�czniej, twierdzi� te�, �e opuchlizna znika i �e ko�� najwyra�niej zrasta si� prawid�owo. Zacz�� m�wi� o swej farmie i o tym, jak j� zorganizuje, co b�dzie uprawia�, jak wykarczuje d�ungl�.

Pewnego popo�udnia, pod koniec ich pierwszego wsp�lnego tygodnia, wracaj�c z wyprawy po kalimboty Thesma zatrzyma�a si�, chc�c sprawdzi� sid�a zastawione na ��ce, na kt�rej w swoim czasie znalaz�a Ghayroga. Wi�kszo�� pu�apek by�a pusta, w inne z�apa�y si�, jak zwykle, niewielkie stworzenia, ale w jednym z do��w niedaleko jeziorka co� szarpa�o si� bardzo gwa�townie. Kiedy zbli�y�a si� do pu�apki, odkry�a, �e uda�o si� jej z�apa� bilantoona�� najwi�ksze zwierz�, jakie kiedykolwiek wpad�o w jej sid�a. Bilantoony zamieszkiwa�y ca�� zachodni� cz�� Zimroelu�� wdzi�czne, poruszaj�ce si� b�yskawicznie, niewielkie stworzenia o ostrych kopytkach, smuk�ych nogach, kr�tkich, uniesionych, puchatych ogonkach�� lecz gatunek spotykany w okolicach Narabalu by� olbrzymi, dwukrotnie wi�kszy od znacznie popularniejszego, spotykanego na p�nocy. Jego przedstawiciele dorastali doros�emu m�czy�nie do pasa, a ich mi�so, delikatne i wonne, by�o bardzo wysoko cenione. Pierwszym odruchem Thesmy by�o uwolni� to �liczne zwierz�; wydawa�o si� jej zbyt pi�kne, by pozbawi� je �ycia�� no i, oczywi�cie, zbyt du�e. Nauczy�a si� ju� zabija� zwierz�ta, kt�re mog�a podnie�� jedn� r�k�, ale to przecie� zupe�nie inna sprawa: bilantoon by� wielki, inteligentny, o szlachetnym wygl�dzie, z pewno�ci� bardzo pragn�� �y�, mia� jakie� nadzieje i pragnienia, a mo�e te� czekaj�c� gdzie� na niego towarzyszk�? Thesma wyt�umaczy�a sobie jednak, �e to g�upota. Drole, mintuny i sigimoiny najprawdopodobniej tak�e bardzo chcia�y �y�, co najmniej tak bardzo jak ten bilantoon, a jednak zabija�a je bez wahania. Wiedzia�a r�wnie�, �e nie mo�na traktowa� zwierz�t tak jak ludzi�� zw�aszcza gdy by�o si� kiedy� osob� cywilizowan� i z ch�ci� jad�o mi�so zwierz�t zabitych przez kogo� innego. My�l o samotnej towarzyszce jakiego� bilantoona nie odbiera�a jej w�wczas apetytu.

Kiedy podesz�a bli�ej, stwierdzi�a, �e przera�ony bilantoon z�ama� jedn� z delikatnych n�g. Przez chwil� pragn�a wyleczy� j� i zatrzyma� go przy sobie, lecz ten pomys� wyda� si� jej jeszcze bardziej nonsensowny. Nie mo�e przecie� adoptowa� ka�dego biednego kaleki, kt�rego znajdzie w d�ungli. Bilantoon nigdy nie uspokoi si�, na czas wystarczaj�co d�ugi, by mog�a obejrze� mu nog�, a je�li nawet jakim� cudem uda�oby si� jej go wyleczy�, to i tak uciek�by z pewno�ci� przy pierwszej okazji. Wstrzymuj�c oddech podesz�a wi�c do niego od ty�u, chwyci�a za mi�kki pysk i skr�ci�a mu d�ug�, pe�n� wdzi�ku szyj�.

Oprawienie go okaza�o si� prac� trudniejsz� i bardziej krwaw�, ni� oczekiwa�a. Zaciskaj�c z�by patroszy�a go, jak si� jej zdawa�o, ca�ymi godzinami. Vismaan zawo�a� wreszcie z chaty pytaj�c, co w�a�ciwie robi.

��Przygotowuj� kolacj�!�� odkrzykn�a.

��Niespodzianka! Kr�lewskie danie, pieczony bilantoon!

Zachichota�a cicho. Gdy tak kl�cza�a, naga, od st�p do g��w wysmarowana krwi�, tn�c �ebra i wn�trzno�ci, pomy�la�a, �e do le��cego w jej ��ku, czekaj�cego na kolacj� gada odezwa�a si� jak dobra, pos�uszna �ona.

W ko�cu by�o ju� po wszystkim, obrzydliwa praca zosta�a zako�czona, mi�so piek�o si� nad dymi�cym ogniskiem; wyk�pa�a si� wi�c w jeziorku i zaj�a zbieraniem thokki, gotowaniem korzeni ghumba i otwieraniem butelek m�odego narabalskiego wina, kt�re jej jeszcze zosta�y. Kolacja by�a gotowa o zmroku, a Thesma czu�a wyj�tkow� dum� z powodu swych osi�gni��.

Spodziewa�a si�, �e Vismaan zje bez komentarzy, na sw�j zwyk�y flegmatyczny spos�b, lecz nie�� wydawa�o si� jej, �e po raz pierwszy rozpozna�a �lad uczucia w wyrazie jego twarzy. Mo�e oko mu zab�ys�o, mo�e rozwidlony j�zyk porusza� si� w innym rytmie? Pomy�la�a, �e pewnie � czasem coraz �atwiej potrafi dostrzec takie zmiany. W ka�dym razie Ghayrog �apczywie po�era� bilantoona, chwali� delikatno�� mi�sa i jego smak, raz po raz prosz�c o dok�adk�. Ilekro� dok�ada�a mu, dok�ada�a i sobie, a� nic ju� nie mog�a zmie�ci�; ot�pia�a z przejedzenia jad�a dalej, t�umacz�c sobie �e to, czego nie zjedz�, i tak zepsuje si� do rana.

��Do mi�sa najlepsza jest thokka�� stwierdzi�a, wrzucaj�c do ust kolejny bia�o-niebieski owoc.

��Tak. Ja te� poprosz�.

Spokojnie i powoli jad� wszystko, co przed nim postawi�a. Thesma dotar�a w ko�cu do kresu swych mo�liwo�ci, nie potrafi�a ju� nawet patrze� na jedz�cego Vismaana. Przysun�a mu wszystko, co pozosta�o, wypi�a resztk� wina i roze�mia�a si�, kiedy kilka kropel �ciek�o jej po brodzie na piersi. Pad�a na swe pos�anie z li�ci. Kr�ci�o si� jej w g�owie. Le�a�a na brzuchu, z palcami wbitymi w ziemi�, s�uchaj�c odg�os�w gryzienia i �ucia wci�� dobiegaj�cych z bliska. W ko�cu nawet Ghayrog si� najad� i wszystko ucich�o. Thesma czeka�a na sen, ale sen nie nadchodzi�, tylko coraz bardziej wirowa�o jej w g�owie, a� zacz�a si� obawia�, �e w ko�cu pot�na si�a od�rodkowa przez �cian� chaty wyrzuci j� w d�ungl�. Jej cia�o wydawa�o si� p�on��, sutki mia�a twarde, nadwra�liwe. O wiele za du�o wypi�am, pomy�la�a, i zjad�am za wiele thokki razem z nasionami, wtedy dzia�aj� najmocniej. By�o tego przynajmniej kilkana�cie owoc�w, ich sok rozpala� krew kr���c� w jej �y�ach.

Nie chcia�a spa� sama, na pod�odze.

Z przesadn� ostro�no�ci� ukl�k�a, z�apa�a r�wnowag� i z wolna pope�z�a do ��ka. Spojrza�a w kierunku Ghayroga, ale obraz by� zamazany, widzia�a tylko niewyra�ny zarys jego cia�a.

���pisz?�� szepn�a.

��Przecie� wiesz, �e nie mog� spa�.

��Oczywi�cie. Jestem taka g�upia.

��Czy sta�o si� co� z�ego, Thesmo?

��Z�ego? Nie, nic z�ego si� nie sta�o. No� tylko��� zawaha�a siꠗ upi�am si�, rozumiesz? Czy wiesz, co to znaczy upi� si�?

��Tak.

��Nie chc� spa� na pod�odze. Czy mog� po�o�y� si� obok ciebie?�� Je�li tego chcesz?

��Musz� by� bardzo ostro�na. Nie chc� urazi� twojej z�amanej nogi. Poka� mi, kt�ra to.

��Ju� niemal si� zros�a, Thesmo. Nie obawiaj si�. No, ju�. Mo�esz si� po�o�y�.

D�o� zamkn�a si� na jej nadgarstku; Vismaan poci�gn�� j� mocno. Pozwoli�a si� unie�� i u�o�y� u jego boku. Na ciele, od piersi do bioder, poczu�a nacisk jego dziwnej, sztywnej jak skorupa sk�ry, ch�odnej i g�adkiej. Nie�mia�o przesun�a po niej d�oni�. Jak jaka� ekskluzywna torebka, pomy�la�a naciskaj�c j� palcami; pod tward� powierzchni� wyczu�a mocne mi�nie. Jego zapach zmieni� si� na ostry, przenikliwy.

��Lubi�, kiedy tak pachniesz�� powiedzia�a.

Po�o�y�a mu g�ow� na piersi, przylgn�a do niego mocno. Nie mia�a nikogo w ��ku od miesi�cy, niemal od roku; dobrze by�o czu� go tak blisko. Dobrze jest czu� kogo� tak blisko, pomy�la�a, nawet Ghayroga. Wystarczy kontakt, blisko��. To takie mi�e.

Dotkn�� jej.

Tego si� nie spodziewa�a. Sta�� cech� ich wzajemnych stosunk�w by�o przecie� to, �e ona o niego dba, a on oboj�tnie przyjmuje jej trosk�. A tu nagle jego d�o� ch�odna, twarda, g�adka�� przesun�a si� po jej ciele. Delikatnie dotkn�a piersi, posun�a si� w d� po brzuchu, zatrzyma�a na udach. Czy to w�a�nie to? Czy b�dzie si� z ni� kocha�? Pomy�la�a o jego g�adkim ciele, przypominaj�cym maszyn�. Nadal j� g�adzi�. Jakie to dziwne, pomy�la�a. Nawet bior�c pod uwag�, �e przytrafi�o si� to Thesmie�� powiedzia�a do siebie�� to jednak bardzo dziwna rzecz. Nie jest cz�owiekiem. A ja� Jestem tak samotna� Jestem tak pijana�

��Tak, proszꠗ szepn�a.�� Prosz�.

My�la�a, �e nadal b�dzie j� tylko g�adzi�. Ale on obj�� j� pod ramiona i podni�s�; �agodnie, bez wysi�ku, umie�ci� na sobie, opu�ci� delikatnie; na udzie poczu�a dotyk twardej m�sko�ci. Co? Czy�by gdzie�, pod �uskami ukrywa� cz�onek i wysuwa� go w miar� potrzeby? Czy�by mia� zamiar�

Tak!

Najwyra�niej wiedzia�, co robi�. Mo�e i by� przedstawicielem obcej rasy, niepewnym przy pierwszym spotkaniu, czy ma do czynienia z m�czyzn� czy z kobiet�, ale mimo to najwyra�niej pojmowa� teori� ludzkich kontakt�w seksualnych. Na moment, gdy ju� w ni� wchodzi�, Thesma przestraszy�a si�, poczu�a szok i obrzydzenie, pomy�la�a, �e j� zaboli, �e to co� groteskowego, co� potwornego, stosunek cz�owieka z Ghayrogiem�� co�, co pewnie nie zdarzy�o si� jeszcze w historii wszech�wiata. Zapragn�a uwolni� si�, uciec w noc, lecz by�a zbyt pijana, zbytnio kr�ci�o si� jej w g�owie, nie mog�a si� nawet poruszy� i nagle zda�a sobie spraw�, �e to wcale nie boli, �e Vismaan w�lizguje si� w ni� i wy�lizguje z niej jak jaka� pot�na, niezmordowana maszyna; poczu�a, jak ca�e jej cia�o ogarnia narodzona pomi�dzy udami rozkosz, a ona dr�y, szlocha, j�czy, przytula si� do jego g�adkiego, twardego cia�a�

Pozwoli�a, by to si� sta�o, krzykn�a ostro w chwili najwi�kszej rozkoszy, a potem le�a�a skulona, z g�ow� na jego piersi, dr��c, j�cz�c cichutko, uspokajaj�c si� powoli. Wytrze�wia�a. Wiedzia�a, co si� przed chwil� zdarzy�o; zdumiewa�o j� to, ale jeszcze bardziej bawi�o. I co na to powiesz, Narabalu! Mam kochanka Ghayroga. Sprawi� mi tak wielk�, tak niedo�cig�� rozkosz. A czy on mia� z tego jak�� przyjemno��? Nie o�mieli�a si� zapyta�. Jak stwierdzi�, czy Ghayrog mia� orgazm? Czy oni w og�le maj� orgazmy? Czy zrozumia�by to poj�cie? Zastanawia�a si�, czy kocha� si� kiedy� z ludzk� kobiet�. O to tak�e nie o�mieli�a si� zapyta�. Zrobi� to tak dobrze�� nie to, �e szczeg�lnie wymy�lnie, ale nie mia� w�tpliwo�ci, co nale�y uczyni� i wykona� to pewniej od wielu m�czyzn, kt�rych zna�a. Czy jednak uda�o mu si� to dlatego, �e mia� ju� do czynienia z lud�mi, czy te� dlatego, �e jego ch�odny, analityczny umys� z �atwo�ci� przeanalizowa� konieczno�ci natury anatomicznej, nie wiedzia�a�� i w�tpi�a, czy dowie si� kiedykolwiek.

Milcza�a. Tul�c si� do Vismaana zapad�a w ko�cu w sen�� g��bszy, ni� zdarza�o si� to w ci�gu wielu ostatnich tygodni.

Rano czu�a si� dziwnie, ale nie �a�owa�a niczego. Nie rozmawiali o tym, co zdarzy�o si� w nocy. Vismaan odtwarza� swoje kubiki, ona posz�a rankiem wzi�� k�piel, co zmniejszy�o nieco dokuczliwy b�l g�owy, a potem posprz�ta�a resztki bilantoona, zrobi�a im �niadanie, posz�a na d�ugi spacer w kierunku p�nocnym, do ma�ej zaro�ni�tej mchem jaskini, i przesiedzia�a w niej niemal do po�udnia, wspominaj�c dotyk jego cia�a na swoim ciele, jego d�o� na swych udach i dziki spazm rozkoszy, kt�rego do�wiadczy�a. Nie, nie w tym rzecz, by uzna�a go za atrakcyjnego w jakimkolwiek sensie tego s�owa. Rozwidlony j�zyk, w�osy jak �ywe w�e, cia�o pokryte �usk�� nie, nie, nie� To, co zdarzy�o si� w nocy nie mia�o nic wsp�lnego z poci�giem fizycznym�� zdecydowa�a. Wi�c czemu w og�le si� zdarzy�o? Wino i thokka�� powiedzia�a sobie�� i samotno��, � gotowo��, by na ka�dym kroku buntowa� si� przeciw konwencjonalnym warto�ciom, czczonym przez obywateli Narabalu. Odda� si� Ghayrogowi by�o najwspanialszym sposobem, by okaza� pogard� temu, w co wierzyli ci ludzie. Lecz, oczywi�cie, ten akt buntu nie b�dzie mia� najmniejszego znaczenia, p�ki ludzie si� o nim nie dowiedz�. Zdecydowa�a wi�c, �e zabierze Vismaana do Narabalu, gdy tylko b�dzie zdolny dotrze� tam o w�asnych si�ach.

Dzielili ��ko ka�dej nocy�� spa� dalej na ziemi wydawa�o si� jej nonsensem�� lecz nie kochali si� ani drugiej, ani trzeciej, ani czwartej; le�eli obok siebie nawet si� nie dotykaj�c, nawet nie rozmawiaj�c. Thesma gotowa by�a odda� si� mu, gdyby po ni� si�gn��, lecz on tego nie zrobi�, a ona nie chcia�a przej�� inicjatywy. Zapanowa�o �enuj�ce j� milczenie, kt�re ba�a si� przerwa� z obawy przed us�yszeniem czego�, czego nie chcia�aby us�ysze栗 �e nie spodoba� mu si� tamten mi�osny akt, �e uzna� go za obsceniczny i nienaturalny, �e zrobi� to, bo mu si� narzuci�a, albo �e zda� sobie spraw�, i� Thesma tak naprawd� wcale go nie po��da, lecz u�ywa go jako broni w walce z konwenansami. Pod koniec tygodnia, uginaj�c si� pod ci�arem niepewno�ci, Thesma przytuli�a si� do niego, gdy tylko znalaz�a si� w ��ku, dbaj�c oczywi�cie, by sprawia�o to wra�enie czego� najzupe�niej przypadkowego, a on obj�� j� ch�tnie i swobodnie, bez wahania zamykaj�c j� w u�cisku. Po tym kochali si� w niekt�re noce, a w inne nie i by�o to zawsze co� przypadkowego, spontanicznego, zwyk�ego, niemal trywialnego�� co�, co robi�o si� przed za�ni�ciem, co� pozbawionego tajemnicy i magii. Za ka�dym razem odczuwa�a wielk� rozkosz. Wkr�tce przesta�a zwraca� uwag� na obco��, inno�� jego cia�a.

Vismaan porusza� si� ju� bez kuli, z dnia na dzie� spacerowa� coraz dalej i dalej. Najpierw z Thesma, a potem sam, szuka� w d�ungli nowych �cie�ek, chodz�c najpierw ostro�nie, a potem coraz �mielej, prawie ju� nie kulej�c. P�ywanie najwyra�niej dobrze mu robi�o, bowiem godzinami chlapa� si� w jeziorku Thesmy, strasznie denerwuj�c gromwarka, mieszkaj�cego w b�ocie przy brzegu. Powolne, leciwe ju� stworzenie widz�c go wy�azi�o z ukrycia i uk�ada�o si� na brzegu, nieruchome jak jaki� stary, porwany, porzucony worek; przygl�da�o si� Ghayrogowi ponuro i nie wraca�o do wody, p�ki ten nie sko�czy� p�ywa�. Thesma pr�bowa�a wynagrodzi� mu niewygody m�odymi zielonymi ro�linkami, zbieranymi w g�rze strumienia, daleko poza zasi�giem jego ma�ych, wyposa�onych w przyssawki n�ek.

��Kiedy zabierzesz mnie do Narabalu?�� spyta� j� Vismaan pewnego deszczowego wieczoru.

��Mo�e jutro?�� rzuci�a.

Ruszyli o �wicie. Drobniutki deszczyk wkr�tce przesta� pada�, pogoda zrobi�a si� pi�kna. Pocz�tkowo Thesma sz�a powoli, lecz wkr�tce dosz�a do przekonania, �e Ghayrog jest ju� najzupe�niej zdrowy i przyspieszy�a kroku. Vismaan szed� obok niej, nie maj�c najmniejszych k�opot�w z utrzymaniem tempa. M�wi�a do niego szybko, bez przerwy�� wymienia�a nazwy ro�lin i napotykanych po drodze zwierz�t, opowiada�a fragmenty historii miasteczka, m�wi�a o braciach, siostrach i ludziach, kt�rych zna�a. Tak bardzo chcia�a, by zobaczyli ich oboje�� patrzcie, to m�j kochanek z dalekiej planety, to jest ten Ghayrog, z kt�rym sypiam!�� wi�c kiedy znale�li si� w�r�d otaczaj�cych miasteczko farm, pilnie rozgl�da�a si� wok�, spodziewaj�c si� spotka� kogo� znajomego, ale na polach nie by�o prawie nikogo, a ludzi, kt�rych widzia�a, nie zna�a.

��Widzisz, jak si� na nas gapi�?�� szepn�a, kiedy znale�li si� na g�ciej zabudowanej ulicy.�� Boj� si� ciebie. My�l�, �e stanowisz przedni� stra� jakiej� inwazji obcych. I zastanawiaj� si�, co ja z tob� robi�, dlaczego traktuj� ci� jak kogo� r�wnego sobie.

��Wcale tego nie widzꠗ stwierdzi� Vismaan.�� Tak, s� mn� zaciekawieni, oczywi�cie, ale nie odczuwam strachu ani wrogo�ci. Czy to dlatego, �e nie potrafi� interpretowa� wyrazu ludzkiej twarzy? A ja my�la�em, �e nauczy�em si� ju� tego do�� dobrze!

��Tylko zaczekaj�� powiedzia�a mu Thesma, ale musia�a przyzna� sama przed sob�, �e przesadzi�a troszk�, a mo�e nawet bardziej ni� troszk�. Znale�li si� ju� niemal w centrum Narabalu, niekt�rzy ludzie przygl�dali si� Vismaanowi. Zaskoczeni i zainteresowani�� tak, ale wzrok im szybko �agodnia�, a inni po prostu kiwali g�owami i u�miechali si�, jakby by�o rzecz� najzwyklejsz� w �wiecie, �e jaki� obcy z innej planety w�druje uliczkami ich miasteczka. Prawdziwej wrogo�ci nie odkry�a ani za grosz i to j� zez�o�ci�o. Ci �agodni, mili ludzie, ci zwykli, sympatyczni ludzie nie mieli zamiaru reagowa� tak, jak si� spodziewa�a. Nawet kiedy w ko�cu spotka�a znajomych: Khanidora, najlepszego przyjaciela swego najstarszego brata, Hennimota Sibroya, w�a�ciciela niewielkiej gospody na nabrze�u i kobiet� z kwiaciarni, wszyscy zareagowali bardzo serdecznie, kiedy Thesma oznajmi�a im:

��To Vismaan. Mieszka ze mn� od jakiego� czasu.

Khanidor u�miechn�� si�, jakby nigdy nie mia� w�tpliwo�ci, �e Thesma nale�y do tego rodzaju ludzi, kt�rzy musz� zamieszka� z przedstawicielem obcej rasy, po czym poruszy� temat nowych osiedli dla Ghayrog�w i Hjort�w, kt�re planowa� zbudowa� m�� Mirifaine. Szynkarz jowialnie u�cisn�� d�o� Vismaana i zaprosi� go na szklaneczk� (na koszt firmy), a kwiaciarka powtarza�a tylko Jakie to ciekawe! Jakie to ciekawe! Mamy nadziej�, �e podoba si� panu nasze miasteczko!� Thesma poczu�a si� poni�ona ich serdeczno�ci�. Mia�a wra�enie, �e zachowuj� si� nienaturalnie, byle tylko nie da� po sobie pozna�, �e ich zaszokowa�a, jak gdyby uwa�ali, �e Thesma ma ca�kowite prawo do dzikich zachowa� i jakby nic, co zrobi, nie mog�o ich zdziwi栗 przyjm� wszystko bez problemu, bez komentarza, jako co� najzupe�niej zwyczajnego. By� mo�e nie rozumieli natury ich zwi�zku, brali Ghayroga za jej lokatora? Czy zareagowaliby tak, jak tego pragn�a, gdyby powiedzia�a im wprost, �e s� kochankami, �e jego cia�o by�o w jej ciele, �e robili to, co jest nie do pomy�lenia mi�dzy cz�owiekiem a obcym? Prawdopodobnie nie. Prawdopodobnie gdyby�my nawet kochali si� na ziemi na Placu Pontifexa, nikt by si� szczeg�lnie nie zgorszy�, pomy�la�a w�ciek�a.

Czy Vismaanowi spodoba�o si� ich miasteczko? Jak zawsze trudno by�o wyczu� jego reakcj� emocjonaln�. Szli uliczk�, skr�cali w inn� uliczk�, mijali przypadkowo rozplanowane place, n�dzne sklepiki i ma�e domki na zboczach wzg�rz, ka�dy z zaro�ni�tym ogrodem, a Vismaan milcza�. Wyczu�a w tym jego milczeniu rozczarowanie i niech��, i cho� sama nie lubi�a Narabalu, mia�a teraz ochot� go broni�. W ko�cu miasteczko jest jeszcze m�ode, jest osiedlem na dalekim kra�cu drugorz�dnego kontynentu, jego mieszka�cy �yj� tu dopiero od kilku pokole�.

��Co o tym my�lisz?�� spyta�a w ko�cu.�� Niezbyt ci si� tu spodoba�o, prawda?

��Ostrzega�a� mnie, �ebym nie spodziewa� si� zbyt wiele.�� Jest jeszcze gorzej ni� m�wi�am, prawda?

��Narabal jest ma�y. Taki zwyk�y. Kiedy widzia�o si� Pidruid lub cho�by�

��Pidruid liczy sobie tysi�ce lat!

���Dulorn�� m�wi� dalej.�� Dulorn jest wyj�tkowo pi�kny nawet teraz, cho� dopiero zacz�li�my go budowa�. Ale, oczywi�cie, kamie�, kt�rego tam u�ywamy�

��Tak, oczywi�cie. Narabal tak�e powinni�my budowa� z kamienia, bo klimat tu jest tak wilgotny, �e drewniane domy po prostu si� rozpadaj�, ale na to nie mieli�my jeszcze czasu. Kiedy liczba ludno�ci si� zwi�kszy, utworzymy kamienio�omy w g�rach i wybudujemy tu co� pi�knego�� za pi��dziesi�t lat, za sto, je�li b�dziemy mieli odpowiednio wielu robotnik�w. Mo�e gdyby�my mogli zatrudni� tu kilkuset z tych czworor�cznych gigant�w�

��Skandar�w�� wtr�ci� Vismaan.

��Tak, Skandar�w. Dlaczego Koronal nie przy�le nam dziesi�ciu tysi�cy Skandar�w?

��Cia�o maj� pokryte g�stym w�osem. Trudno b�dzie im �y� w tym klimacie. Lecz Skandarowie osiedl� si� tu niew�tpliwie, i Vroonowie, i Su-Suherowie, i Ghayrogowie z tropik�w, tacy jak ja. Wasz rz�d jest bardzo wspania�omy�lny, zapraszaj�c do siebie tak wielu osadnik�w z obcych �wiat�w. Inne planety nie rozdaj� ziemi tak hojnie.

��Inne planety nie s� takie wielkie�� powiedzia�a Thesma.�� Chyba s�ysza�am gdzie�, �e nawet z naszymi gigantycznymi oceanami masa l�dowa Maj�pooru jest trzy czy cztery razy wi�ksza ni� jakiejkolwiek innej zamieszka�ej planety. No, co� w tym rodzaju. To wielkie szcz�cie, �e jeste�my tak ogromnym �wiatem, jednak z grawitacj� umo�liwiaj�c� �ycie ludziom i innym rasom cz�ekopodobnym. P�acimy za to wysok� cen�, �adnych pierwiastk�w ci�kich, ale mimo� Cze��!

G�os Thesmy zmieni� si� gwa�townie; ucich�a, wydawa�a si� zmieszana. Szczup�y, bardzo wysoki m�ody m�czyzna o jasnych faluj�cych w�osach niemal zderzy� si� z nimi, wychodz�c z banku na rogu i sta� teraz nieruchomo, gapi�c si� na ni�, a ona z kolei gapi�a si� na niego. M�czyzna nazywa� si� Ruskelorn Vulvan i przez cztery miesi�ce�� tu� przed ucieczk� w d�unglꠗ by� kochankiem Thesmy, a tak�e osob�, z kt�r� najmniej pragn�a si� teraz spotka�. Lecz skoro do spotkania dosz�o, zamierza�a je wykorzysta�, wi�c po pierwszej chwili zak�opotania natychmiast przej�a inicjatyw�.

��Doskonale wygl�dasz, Ruskelorn.

��Ty r�wnie�. �ycie w d�ungli najwyra�niej �wietnie ci s�u�y.

��A tak, s�u�y mi doskonale. To by�o najszcz�liwszych siedem miesi�cy w moim �yciu. Ruskelorn, pozw�l przedstawi� sobie mojego przyjaciela, Vismaana. Kilka tygodni temu zamieszka� u mnie. Mia� wypadek, kiedy szuka� terenu pod farm� blisko miejsca, w kt�rym mieszkam, spad� z drzewa, wi�c si� nim zaopiekowa�am.

��Najwyra�niej bardzo troskliwie�� powiedzia� spokojnie Ruskelorn Vulvan.�� Wydaje si� ca�kowicie zdrowy. Mi�o mi pana pozna栗 zwr�ci� si� do Ghayroga, tak jakby rzeczywi�cie powiedzia� to, co my�li.

��Na swojej planecie zamieszkiwa� stref�, kt�rej klimat bardzo przypomina Narabal. Powiedzia� mi, �e w ci�gu nast�pnych kilku lat wielu jego rodak�w osiedli si� tu, w tropikach.

��Ja te� o tym s�ysza�em.�� Ruskelorn u�miechn�� si� i doda�:�� Szybko pan odkryje, �e to nieprawdopodobnie wr�cz �yzna ziemia. Wystarczy zje�� rano thokk� i wyrzuci� pestki, a wieczorem pn�cze jest ju� wysokie jak dom. Wszyscy tak m�wi�, wi�c musi to by� prawda.

Rozw�cieczy� j� lekki, przyjazny ton Yulvana. Czy on nie zdaje sobie sprawy, �e ten pokryty �usk� stw�r, ten obcy, ten Ghayrog zast�pi� go w jej ��ku? Czy nie potrafi czu� zazdro�ci czy te� po prostu nie rozumie sytuacji? Bezs�ownie, z ca�� moc� pr�bowa�a przekaza� mu t� prawd� w najbardziej obrazowy spos�b, wyobra�aj�c sobie siebie sam� w ramionach Vismaana, ukazuj�c d�onie obcego pieszcz�ce jej piersi i uda, rozwidlony j�zyk li��cy jej powieki, sutki, d� brzucha. To m�j kochanek, my�la�a, wchodzi we mnie, sprawia, ze mam orgazm za orgazmem, nie mog� si� doczeka�, by znowu by� w d�ungli i p�j�� z nim do ��ka�� a przez ca�y ten czas Ruskelorn Vulvan, u�miechni�ty, rozmawia� po przyjacielsku z Vismaanem, dyskutuj�c z nim mo�liwo�� uprawiania tu niyku, gleinu i stajji, a mo�e te� nasion lusavenderu, tam gdzie ziemia jest bardziej wilgotna. Rozmawiali tak sobie przez d�u�sz� chwil�, a potem Vulvan zwr�ci� si� zn�w do Thesmy i zapyta��� tak spokojnie jakby pyta�, jaki w�a�ciwie jest dzie� tygodnia�� czy ma zamiar zamieszka� w d�ungli na zawsze.

Spojrza�a na niego w�ciekle.

��Na razie bardziej podoba mi si� tam ni� w mie�cie. O co ci chodzi?

��Zastanawia�em si� po prostu, czy nie braknie ci komfortu, kt�ry mo�e zapewni� tylko nasza wspania�a metropolia.

��Do tej pory niczego mi nie zabrak�o. Nigdy nie by�am szcz�liwsza.

���wietnie. Bardzo si� ciesz�, �e jeste� szcz�liwa.�� Kolejny promienny u�miech.�� Mi�o by�o mi spotka� ci� tak nieoczekiwanie, Thesmo. Mi�o mi by�o pozna� pana�� powiedzia� do Ghayroga i odszed�.

Thesma a� trz�s�a si� z w�ciek�o�ci. Nic go to nie obchodzi�o, w og�le go nie obesz�o; mog�a sobie �y� z Ghayrogiem albo Skandarem, mog�a sobie �y� nawet z gromwarkiem z jeziorka, by�o mu zupe�nie wszystko jedno! Chcia�a go zrani�, a przynajmniej zaszokowa栗 a on nie by� ani zaszokowany, ani zraniony, tylko zwyczajnie uprzejmy! Uprzejmy! Z pewno�ci�, jak wszyscy inni, nie zrozumia� tego, co naprawd� zasz�o mi�dzy ni� a Vismaanem�� ci ludzie nie potrafili po prostu poj��, �e kobieta ofiaruje swe cia�o gadziemu obcemu, wi�c nie mie�ci�o im si� w g�owie� nie byli w stanie zrozumie�

��Naogl�da�e� si� ju� Narabalu?�� spyta�a Ghayroga.

��Widzia�em wystarczaj�co wiele, by przekona� si�, �e nie ma tu nic do ogl�dania.

��A jak noga? Jeste� got�w do powrotu?

��Nie masz tu nic do za�atwienia?

��Nic wa�nego�� powiedzia�a.�� Chcia�abym wr�ci�.

��Wi�c wracajmy.

Mia�a wra�enie, �e noga sprawia mu jednak pewne k�opoty�� mi�nie mia� prawdopodobnie zesztywnia�e, przeszli drog� trudn� nawet dla kogo� w doskona�ej kondycji, a Vismaan od czasu, kiedy wsta� z ��ka, chodzi� na znacznie kr�tsze spacery�� ale na sw�j zwyk�y, spokojny spos�b, nie skar��c si�, szed� za ni� w stron� le�nej �cie�ki. Wybrali najgorsz� por� dnia na powr�t do domu, s�o�ce sta�o w zenicie, powietrze by�o duszne i brzemienne deszczem, kt�ry mia� spa�� wczesnym popo�udniem. Szli powoli i cz�sto si� zatrzymywali, cho� Ghayrog ani s�owem nie wspomnia�, �e jest zm�czony. To Thesma si� zm�czy�a; udawa�a, �e tu chce pokaza� mu dziwn� formacj� geologiczn�, tam zn�w niezwyk�� ro�lin�, byle tylko mie� jak�� okazj� do odpoczynku. Nie chcia�a si� do tego przyzna�, �e trudno jej i�� dalej. I tak najad�a si� dzi� wstydu.

Wyprawa do Narabalu zako�czy�a si� dla niej ca�kowit� kl�sk�. Dumna, niepokorna, zbuntowana, gardz�ca ma�omiasteczkowymi konwencjami, zaci�gn�a do miasta swego kochanka Ghayroga, by zademonstrowa� go zwyk�ym szarym obywatelom, a zwyk�ych szarych obywateli w og�le to nie obesz�o! Czy byli a� tak durni, �e nie domy�lili si� prawdy? Czy te� mo�e natychmiast przejrzeli jej intencje i zdecydowali nie da� Thesmie najmniejszej nawet satysfakcji? Niezale�nie od wszystkiego, by�a w�ciek�a, poni�ona, pokonana�� i czu�a si� jak idiotka. Co z szowinizmem, kt�ry niegdy� wydawa� si� jej tak charakterystyczn� cech� narabalczyk�w? Czy�by nie czuli si� zagro�eni nap�ywem obcych? Tacy byli czaruj�cy wobec Vismaana, tacy przyjacielscy. By� mo�e, pomy�la�a ponuro, wydawa�o mi si� tylko, �e s� uprzedzeni, �le rozumia�am us�yszane od innych wzmianki o obcych, a w takim razie by�am kretynk�, oddaj�c si� Ghayrogowi�� niczego to nie za�atwi�o, nie zarysowa�o fasady narabalskiej kultury, nic nie pomog�o w mojej ma�ej prywatnej wojnie z tymi lud�mi. By�o to dla nich tylko dziwne, interesuj�ce, groteskowe zdarzenie.

Prawie nie rozmawiali w trakcie d�ugiej, powolnej, uci��liwej drogi przez d�ungl�. Kiedy doszli do chaty, Vismaan natychmiast wszed� do �rodka, a ona�� bez szczeg�lnych efekt�w�� zaj�a si� sprz�taniem, sprawdzaniem side�, zbieraniem owoc�w z pn�czy, przek�adaniem rzeczy z miejsca na miejsce i zapominaniem, gdzie je po�o�y�a.

Po pewnym czasie wesz�a do chaty i powiedzia�a do Vismaana:

��S�dz�, �e r�wnie dobrze mo�esz ju� odej��.

��Doskonale. Powinienem ju� ruszy� w drog�.

��Je�li chcesz, oczywi�cie zosta� na noc. Ale rankiem�

��Dlaczego mam nie wyruszy� teraz?

��Wkr�tce b�dzie ciemno. Przeszed�e� dzisiaj taki kawa� drogi�

��Nie chcia�bym sprawia� ci k�opotu. Chyba odejd� zaraz.

I zn�w nie potrafi�a odczyta� jego uczu�. Czy by� zaskoczony? Rozgniewany? Czy go dotkn�a? Nic nie okazywa�. Nie po�egna� si� z ni� nawet gestem, po prostu odwr�ci� si� i r�wnym krokiem ruszy� w g��b d�ungli. Thesma odprowadzi�a go spojrzeniem�� w gardle jej zasch�o, serce bi�o mocno�� a� znik� w�r�d lian. Wszystko, co mog�a zrobi�, to powstrzyma� si�, by za nim nie pobiec. Znik� jej z oczu w�r�d drzew, a wkr�tce zapad�a ciemna tropikalna noc.

Zdo�a�a przygotowa� sobie co� w rodzaju kolacji, ale zjad�a bardzo niewiele, za to du�o my�la�a. Vismaan siedzi gdzie� tam w ciemno�ci, czekaj�c na wsch�d s�o�ca. Nawet si� nie po�egnali. Mog�a cho� za�artowa�, ostrzec go, �eby trzyma� si� z dala od sijaneeli, a on m�g�by chocia� podzi�kowa� jej za wszystko, co dla niego zrobi�a, ale nie zamienili nawet s�owa, tylko ona go wyrzuci�a, a on odszed��� jak zwykle milcz�c, spokojnie. To obcy, pomy�la�a, i zachowuje si� jak obcy. A jednak, gdy le�eli w jednym ��ku, kiedy jej dotyka�, kiedy j� przytula� i sadza� na sobie�

Ta noc okaza�a si� d�uga i trudna. Thcsma le�a�a skulona na prymitywnym ��ku z zanji, kt�re jeszcze tak niedawno dzielili, s�ucha�a deszczu padaj�cego na wielkie niebieskie li�cie tworz�ce dach i po raz pierwszy od chwili, kiedy zamieszka�a w d�ungli, czu�a si� samotna. A� dot�d nie zdawa�a sobie sprawy, jak bardzo cieszy�a j� ta parodia domu, kt�ry sobie stworzyli, a teraz wszystko si� sko�czy�o�� by�a sama, nawet bardziej sama ni� przedtem i znacznie bardziej odci�ta od �ycia w Narabalu ni� przedtem, on za� siedzia� gdzie� tam w ciemno�ci, nie �pi�c, nie maj�c gdzie skry� si� przed deszczem. Zakocha�am si� w obcym�� powiedzia�a sobie Thesma i zdumia�a si�. Zakocha�am si� w pokrytym �usk� czym�, co nie szepcze w ucho czu�ych s��wek, nie zadaje pyta� i porzuca mnie, nie m�wi�c ani �dzi�kuj�, ani �do widzenia�. Mija�y godziny, le�a�a nie �pi�c, tylko od czasu do czasu szlocha�a. Cia�o mia�a napi�te, obola�e od d�ugiego marszu i prze�ytych tego dnia rozczarowa�. Podci�gn�a kolana do piersi, a potem w�o�y�a d�o� mi�dzy uda i zacz�a si� pie�ci�,�� a� w ko�cu przyszed� moment wyzwolenia, westchnienie i cichy j�k, a wreszcie tak�e i sen.

Rankiem wyk�pa�a si�, sprawdzi�a pu�apki, zrobi�a sobie �niadanie i obesz�a wszystkie tak dobrze sobie znane �cie�ki ko�o chaty. Nie znalaz�a nawet �ladu Ghayroga. W po�udnie humor wyra�nie si� jej poprawi�, a wieczorem by�a ju� prawie weso�a; chocia� z nadej�ciem zmierzchu, w trakcie samotnej kolacji, zn�w ogarn�� j� ponury nastr�j. Jako� go jednak znios�a. Odtwarza�a kubiki, kt�re przynios�a dla Vismaana z miasteczka, i w ko�cu zasn�a. Nast�pnego dnia by�o jej lepiej, nast�pnego jeszcze lepiej, a potem przyszed� kolejny dzie�. I kolejny. Powoli �ycie Thesmy wr�ci�o do normy. Nie znalaz�a ani �ladu Vismaana, zacz�a o nim zapomina�. Tygodnie mija�y jeden za drugim; zn�w odkry�a rado�� samotno�ci albo tak si� jej przynajmniej wydawa�o, zdarza�y si� bowiem chwile, kiedy wspomnienia o Vismaanie wraca�y wyra�ne i bolesne�� na widok bilantoona w�r�d le�nego poszycia, drzewa sijaneel z u�aman� ga��zi�, gromwarka siedz�cego ponuro na kraw�dzi jeziorka�� i wtedy zdawa�a sobie spraw�, �e za nim t�skni. Przeszukiwa�a d�ungl�, zapuszczaj�c si� coraz dalej � dalej, nie bardzo wiedz�c, dlaczego to robi, a� w ko�cu musia�a przyzna� si� przed sob�, �e go szuka.

Znalaz�a go po trzech miesi�cach. Na po�udniowym wschodzie natrafi�a na oznak�, �e kto� tam zamieszka�: por�b� widoczn� ze szczytu odleg�ego wzg�rza, z rozchodz�cymi si� od niej promieni�cie nie istniej�cymi przedtem �cie�kami. Po pewnym czasie ruszy�a wi�c w tamtym kierunku, przeprawi�a si� przez du�� rzek�, o istnieniu kt�rej nie mia�a nawet poj�cia, i dotar�a do por�by, za kt�r� trafi�a na now� farm�. Okr��y�a j�, kryj�c si�, p�ki nie zobaczy�a Ghayroga�� by�a pewna, �e to Vismaan�� orz�cego urodzajn� czarn� ziemi�. W duszy poczu�a strach, nogi si� pod ni� ugi�y, dr�a�a. A mo�e to jakich� inny Ghayrog? Nie, nie, by�a ca�kowicie pewna, �e to on, wydawa�o si� jej nawet, �e lekko kuleje. Schowa�a si�, przestraszona, nie �miej�c si� do niego zbli�y�. Co ma mu powiedzie�? Jak usprawiedliwi fakt, �e przesz�a tak d�ug� drog� tylko w tym celu, by go zobaczy栗 po tym, gdy tak ch�odno usun�a go ze swego �ycia? Cofn�a si� w krzaki, niemal gotowa ju� odej��, ale w ko�cu zebra�a resztki odwagi i krzykn�a jego imi�.

Zatrzyma� si� jak wro�ni�ty w ziemi� i obejrza�.

��Vismaan? Tu jestem! To ja, Thesma!

Policzki jej p�on�y, serce wali�o jak m�otem. Przez jedn� straszn� chwil� by�a przekonana, �e to jaki� obcy Ghayrog, ju� szuka�a s��w, kt�rymi ma go przeprosi� za wtargni�cie na jego ziemi�, lecz kiedy si� zbli�y�a, nabra�a pewno�ci, �e nie pope�ni�a pomy�ki.

��Dostrzeg�am polank� i pomy�la�am sobie, �e to musi by� twoja farma�� powiedzia�a wychodz�c z g�stych krzak�w.�� Jak si� masz!

��Zupe�nie wspaniale. A ty?

Wzruszy�a ramionami.

��Jako� sobie radz�. Dokona�e� prawdziwego cudu, Vismaan. Przecie� min�o zaledwie kilka miesi�cy, a to�

��Tak�� przyzna�.�� Ci�ko pracowali�my.�� My?

��Mam towarzyszk�. Chod�, przedstawi� ci� jej, no i poka��, czego dokonali�my.

Te spokojne s�owa sprawi�y, �e ulecia�o z niej ca�e podniecenie. By� mo�e do tego zmierza��� zamiast okazywa� uraz� lub gniew z powodu tego, jak si� go pozby�a, m�ci� si� w spos�b bardziej diaboliczny, ze spokojem i opanowaniem Ale jest znacznie bardziej prawdopodobne, pomy�la�a, �e on nie czuje gniewu i nie widzi konieczno�ci, by si� m�ci�. Najprawdopodobniej to, co si� mi�dzy nimi zdarzy�o, widzia� w spos�b zupe�nie inny ni� ona. Pami�taj, �e on nie jest cz�owiekiem, powiedzia�a sobie.

Ruszy�a �agodnym zboczem, razem przekroczyli r�w melioracyjny, obeszli ma�e, najwyra�niej dopiero co obsiane pole. Na szczycie wzg�rza, na wp� ukryty we wspania�ym sadzie, sta� niewielki domek z drzewa sijaneel, niewiele r�ni�cy si� od jej chaty, lecz wi�kszy i o nieco bardziej harmonijnych proporcjach. Wida� by�o z niego ca�� farm�, zajmuj�c� trzy zbocza pag�rka. Thesm� zdumia�o, jak wiele Vismaan zdo�a� dokona�-wydawa�o si� jej niemo�liwe, by w tym kr�tkim czasie wykarczowa� drzewa, wybudowa� dom, przygotowa� ziemi� pod upraw�, ba!�� zacz�� ju� j� uprawia�. Pami�ta�a, �e Ghayrogowie nie �pi�, lecz czy�by tak�e nie odpoczywali?

��Turmone!�� krzykn�� Vismaan.�� Turmone, mamy go�cia! Thesma ca�� si�� woli narzuci�a sobie spok�j. Zrozumia�a teraz, �e szuka�a Ghayroga, bo ju� nie chcia�a by� sama, �e piastowa�a nie do ko�ca �wiadome marzenie, �e mu pomo�e w prowadzeniu farmy, b�dzie dzieli� z nim nie tylko ��ko, lecz i �ycie, pozna go prawdziwie, dog��bnie; przez jedn� kr�tk� chwil� widzia�a nawet siebie i jego na wakacjach na p�nocy, w Dulorn, kiedy spotykaj� si� z jego wsp�plemie�cami. Zdawa�a sobie spraw�, �e to g�upota, ale by� w tych marzeniach cie� jakiego� szalonego prawdopodobie�stwa a� do chwili, kiedy oznajmi� jej, �e ma towarzyszk�. Teraz Thesma musia�a si� opanowa�, musia�a by� mi�a, przyjazna, nie da� po sobie w �aden spos�b pozna�, �e przez jeden szalony moment uwa�a�a si� za rywalk�

Z domku wyszed� Ghayrog niemal tak wysoki jak Vismaan, pokryty podobn� l�ni�c� zbroj� �uski, z identycznymi wij�cymi si� w�osami; by�a mi�dzy nimi tylko jedna widoczna i bardzo dziwna r�nica, bowiem od szyi do brzucha Ghayrog-kobieta pokryta by�a rz�dami ma�ych piersi w kszta�cie dzwonk�w; by�o ich dwana�cie lub wi�cej, ka�da zako�czona zielonkaw� sutk�. Thesma zadr�a�a. Vismaan powiedzia� jej, �e Ghayrogowie s� ssakami, teraz mia�a na to niezbity dow�d, lecz podobie�stwo tej kobiety do gada dzi�ki piersiom by�o jeszcze bardziej nieodparte; sprawia�y one, �e wydawa�a si� nie ssakiem, lecz jak�� dziwn�, niepoj�t� hybryd�. Thesma patrzy�a to na jedno, to na drugie stworzenie, czuj�c si� bardzo niepewnie.

��To kobieta, o kt�rej ci m�wi�em�� powiedzia� Vismaan.�� Znalaz�a mnie, kiedy z�ama�em nog� i opiekowa�a si� mn�, a� wr�ci�em do zdrowia. Thesmo, to moja towarzyszka Turmone.

��Jeste� tu mile widziana�� powiedzia�a uroczy�cie Turmone.

Thesma zdo�a�a wyduka� jeszcze kilka komplement�w dotycz�cych ogromu pracy w�o�onej w farm�. Pragn�a ju� tylko uciec, ale nie mia�a jak, z�o�y�a towarzysk� wizyt� s�siadom z d�ungli, a s�siedzi postanowili zachowywa� si� tak uprzejmie, jak wymaga�y tego okoliczno�ci. Vismaan zaprosi� j� do �rodka. Co dalej? Fili�anka herbaty, thokki i min tum z rusztu? W domku nie by�o prawie mebli, jaki� st�, kilka poduszek, dziwny wysoki pojemnik stoj�cy na tr�jno�nym sto�ku. Thesma obrzuci�a go szybkim spojrzeniem i natychmiast odwr�ci�a wzrok; wiedzia�a, cho� nie wiedzia�a, sk�d wie, �e nie powinna zdradza� ogarniaj�cej j� ciekawo�ci, ale Vismaan wzi�� j� za �okie� i powiedzia�:

��Chod�. Poka�� ci.

By� to inkubator. Na podk�adzie z mchu spoczywa�o kilkana�cie okr�g�ych, sk�rzastych jaj, zielonych w du�e, czerwone plamy.

��Nasze pierworodne wykluj� si� przed up�ywem miesi�ca.

Nagle strasznie zakr�ci�o si� jej w g�owie. Ta manifestacja obco�ci z jakiego� powodu oszo�omi�a j� znacznie bardziej ni� wszystko inne, bardziej ni� ch�odne spojrzenie pozbawionych powiek oczu Vismaana, wicie si� jego w�os�w, ni� dotyk jego r�k na jej nagiej sk�rze, ni� zdumiewaj�ce uczucie, kiedy porusza� si� w jej ciele. Jaja! Miot! A piersi Thurmone ju� przepe�nione s� mlekiem, kt�rym b�dzie karmi� m�ode! Thesma zobaczy�a w wyobra�ni kilkana�cie ma�ych jaszczurek wisz�cych u licznych piersi tamtej kobiety i znieruchomia�a pod wp�ywem panicznego strachu; przez jedn� nie ko�cz�c� si� chwil� sta�a, nawet nie oddychaj�c, a p�niej obr�ci�a si�, zbieg�a ze szczytu wzg�rza, przeskoczy�a r�w melioracyjny i na prze�aj�� z czego zbyt p�no zda�a sobie sprawꠗ przez �wie�o zasiane pole dotar�a nareszcie i skry�a si� w dusznej, parnej d�ungli.

Nie wiedzia�a, ile min�o czasu do momentu, gdy u wej�cia do jej chaty pojawi� si� Vismaan. Dni up�ywa�y mierzone jedzeniem, spaniem i p�aczem, mo�e by� to tylko jeden dzie�, mo�e dwa, mo�e tydzie� i nagle on tam by�, wsadzi� g�ow� do chaty i zawo�a� jej imi�.

��Czego chcesz?�� spyta�a nie wstaj�c.

��Porozmawia�. Chc� ci co� powiedzie�. Dlaczego opu�ci�a� nas tak nagle?

��A czy ma to jakie� znaczenie?

Ukl�k� przy ��ku. D�o� po�o�y� lekko na jej ramieniu.

��Thesmo, powinienem ci� przeprosi�.

��Za co?

��Kiedy odchodzi�em, zapomnia�em podzi�kowa� ci za wszystko, co dla mnie zrobi�a�. Wraz z moj� towarzyszk� rozmawiali�my o tym, dlaczego uciek�a� i ona powiedzia�a, �e pewnie jeste� na mnie z�a, a ja nie rozumia�em, dlaczego mia�aby� si� z�o�ci�. Wi�c wsp�lnie rozwa�yli�my wszystkie mo�liwe powody i kiedy opisa�em jej, jak si� po�egnali�my, Turmone spyta�a, czy powiedzia�em, �e jestem ci wdzi�czny za pomoc, a ja przyzna�em, �e nie powiedzia�em, bo nie wiedzia�em, �e powinienem to powiedzie�. Wi�c teraz do ciebie przychodz� � m�wi�: �Wybacz mi, Thesmo, moj� niegrzeczno��. Moj� ignorancj�.

��Wybaczam ci�� powiedzia�a st�umionym g�osem.�� Czy teraz odejdziesz?

��Sp�jrz na mnie, Thesmo.

��Nie mam ochoty.

��Prosz�. Sp�jrz na mnie.

Poci�gn�� j� za rami�. Obr�ci�a si� niech�tnie.

��Masz spuchni�te oczy.

��Musia�am zje�� co� niedobrego.

��Nadal jeste� z�a. Dlaczego? Musisz zrozumie�, �e nie chcia�em zachowa� si� nieuprzejmie. Ghayrogowie nie wyra�aj� wdzi�czno�ci w taki spos�b jak ludzie. Robi� to dopiero teraz. Moim zdaniem, Thesmo, uratowa�a� mi �ycie. Okaza�a� mi wiele dobroci. Do �mierci zapami�tam, co dla mnie uczyni�a�, kiedy by�em ranny. �le si� sta�o, �e nie powiedzia�em ci tego wcze�niej.

���le si� sta�o, �e tak po prostu wyrzuci�am ci� z domu�� powiedzia�a cicho Thesma.�� Nie pro�, �ebym wyja�ni�a, dlaczego tak zrobi�am. To bardzo skomplikowane. Wybacz� ci, �e mi nie podzi�kowa�e�, je�li ty wybaczysz mi, �e zmusi�am ci� do odej�cia.

��Nie musz� ci niczego wybacza�. Noga wyzdrowia�a, powinienem zatem odej��, jak sama powiedzia�a�. Odszed�em wi�c i znalaz�em teren odpowiedni na farm�.

��A wi�c by�o to takie proste?

��Tak, oczywi�cie.

Podnios�a si� i stan�a wyprostowana, patrz�c mu prosto w oczy.

��Vismaan, dlaczego si� ze mn� kocha�e�?

��Mia�em wra�enie, �e tego potrzebujesz.

��To wszystko?

��By�a� nieszcz�liwa � chyba nie chcia�a� sama spa�. Spodziewa�em si�, �e ze mn� b�dzie ci lepiej. Chcia�em okaza� ci sw� przyja�� i wsp�czucie.

��Ach! Rozumiem.

��Mam nadziej�, �e sprawi�o ci to przyjemno��.

��Tak. To sprawi�o mi przyjemno��. Ale ty mnie nie po��da�e�, prawda?

Rozdwojony j�zyk zadr�a� w rytmie, kt�ry uzna�a za wyraz zdziwienia.

��Nie. Jeste� ludzk� istot�. Jak m�g�bym czu� po��danie wobec ludzkiej istoty? Tak bardzo si� ode mnie r�nisz, Thesmo. Na Majipoorze moj� ras� nazywa si� obcymi, lecz dla mnie ty jeste� obca.

��Chyba tak.

��Ale bardzo si� do ciebie przywi�za�em. �ycz� ci szcz�cia. W tym sensie po��da�em czego� dla ciebie. Czy to rozumiesz? Na zawsze zostan� twym przyjacielem. Mam nadziej�, �e nas odwiedzisz, �e przyjmiesz od nas cz�� plon�w z mojej farmy. Czy zrobisz to, Thesmo?

��Ja� tak, oczywi�cie. Zrobi� to.

��Dobrze. Musz� i��. Ale najpierw�

Powa�nie, z wielk� godno�ci� przyci�gn�� j� do siebie i przytuli�, �cisn�� w swych pot�nych ramionach. Jeszcze raz poczu�a dotyk dziwnej, twardej, obcej sk�ry, jeszcze raz rozdwojony j�zyk musn�� jej powieki w ca�kowicie obcym poca�unku. Tuli� j� przez d�u�sz� chwil�.

Kiedy wreszcie wypu�ci� j� z obj��, powiedzia�:

��Bardzo ci� lubi�, Thesmo. I nigdy ci� nie zapomn�.�� Ja tak�e nigdy ci� nie zapomn�.

Sta�a w drzwiach patrz�c, jak znika jej z oczu za jeziorkiem. Jej dusz� ogarn�o uczucie spokoju i ciep�a. W�tpi�a, by kiedykolwiek zdecydowa�a si� odwiedzi� Vismaana i Turmone oraz ich ma�e jaszczurki, ale nic nie szkodzi�� Vismaan to zrozumie. Wszystko by�o ju� dobrze. Zebra�a swoje rzeczy i spakowa�a w worek. Po�udnie jeszcze nie nadesz�o, mia�a do�� czasu na doj�cie do Naraba�u.

Do miasta dotar�a tu� po po�udniowym deszczu. Od chwili, kiedy je opu�ci�a, min�� przesz�o rok, a od ostatniej wizyty up�yn�o kilka miesi�cy. Zaskoczy�y j� zmiany, kt�re natychmiast spostrzeg�a. Panowa�a og�lna krz�tanina, wsz�dzie co� budowano, kana� zapchany by� statkami, na ulicach sta�y rz�dy pojazd�w. Miasto wygl�da�o tak, jakby uleg�o inwazji obcych�� zobaczy�a setki Ghayrog�w, by�o te� mn�stwo przedstawicieli innych ras; widzia�a tych z brodawkami, prawdopodobnie Hjort�w, i ogromnych czworor�cznych Skandar�w. By� to istny cyrk, pe�en dziwol�g�w kr�c�cych si� tu i tam, a przez ludzi traktowanych jako co� ca�kowicie normalnego. Z pewnymi trudno�ciami znalaz�a drog� do domu matki. Zasta�a w nim dwie spo�r�d swych si�str oraz brata, Dalkhana. Przygl�dali si� jej, zdumieni i chyba lekko przestraszeni.

��Wr�ci�am�� powiedzia�a.�� Wiem, �e wygl�dam jak dzikie zwierz�, ale wystarczy, �e przytn� w�osy, znajd� jak�� sukienk� i zn�w b�d� cz�owiekiem.

Kilka tygodni p�niej zamieszka�a z Ruskelornem Vulvanem, a pod koniec roku wzi�li �lub. Przez jaki� czas my�la�a czy nie opowiedzie� mu o Ghayrogu, z kt�rym si� kocha�a, ale troch� si� ba�a, a w ko�cu zdecydowa�a, �e nie ma sensu si� nad tym rozwodzi�. Ruskelorn dowiedzia� si� jednak wszystkiego kilkana�cie lat p�niej, kiedy jedli pieczonego bilantoona w jednej z tych nowych restauracji, kt�re wyros�y w dzielnicy Ghayrog�w. Thesma wypi�a o wiele za du�o mocnego z�otego wina z p�nocy; si�a dawnych wspomnie� okaza�a si� zbyt wielka, by si� jej oprze�. Kiedy wreszcie sko�czy�a sw� opowie��, spyta�a:

��No i co, podejrzewa�e�, �e mog�o by� w�a�nie tak? A jej m�� powiedzia�:

��Kochanie, wiedzia�em o wszystkim, kiedy tylko zobaczy�em ci� z nim na ulicy. Ale jakie� to mia�o znaczenie?

Hissune poj�� teraz, �e legenda Arioca przys�oni�a prawd� o nim, tak jak to zdarza si� cz�sto z legendami. Z perspektywy wielu stuleci Arioc jawi� si� wszak jako posta� absurdalna, groteskowa, jako ogarni�ty nag�ym szale�stwem b�azen. A przecie�, je�li �wiadectwo Lorda Calintane 'a mia�o jaka� warto��, wcale taki nie by�. Udr�czony cz�owiek, kt�ry pragn�� swobody i znalaz� niezwyk�y spos�b jej osi�gni�cia, ale nie b�azen, nie szaleniec. Hissune, schwytany w Labirynt jak w pu�apk�, t�skni�cy za powiewem wiatru na otwartej przestrzeni, nieoczekiwanie znalaz� w Pontifexie pokrewn� duszꠗ duchowego brata sprzed tysi�cy lat.

Przez d�u�szy czas ch�opiec nie odwiedza� Rejestru. Wra�enie, jakie wywarty na nim te nielegalne podr�e w przesz�o��, by�o zbyt pot�ne. W g�owie k��bi�y mu si� r�ne doznania, wspomnienia Thesmy, Calintane'a, Sinnabora Lavona, pu�kownika Eremoila� Czasami wszystkie te postacie naraz podnosi�y zgie�k�� i w�wczas mia� k�opoty z ustaleniem, gdzie w tym rozgardiaszu jest miejsce samego Hissune'a, a to doprawdy by�o okropne. Poza tym�� by� bardzo zaj�ty. Po up�ywie p�tora roku zako�czy� wreszcie prace nad raportami podatkowymi. Zna� ju� archiwa tak dobrze, �e czeka�o go nowe zadanie: badanie rozmieszczenia tubylczej ludno�ci na dzisiejszym Majipoorze. Wiedzia�, �e Lord Valentine mia� problemy z Metamorfami�� w istocie to spisek Zmiennokszta�tnych straci� go z tronu podczas tych niezwyk�ych wydarze� sprzed kilku lat�� a z tego, co pods�ucha� przebywaj�c mi�dzy wielkimi tego �wiata na Zamkowej G�rze, zapami�ta�, �e Koronal planowa� w��czy� Metamorf�w w g��wny nurt �ycia na planecie, je�li tylko b�dzie to wykonalne. Hissune podejrzewa�, �e te dane statystyczne, kt�re mia� teraz zbiera�, odgrywaj� jak�� rol� w strategii Koronala�� i to sprawia�o mu osobist� przyjemno��. R�wnocze�nie wywo�ywa�o to na jego twarzy ironiczny u�miech. Hissune posiada� wszak do�� inteligencji, by dostrzec, co sta�o si� z ulicznikiem, kt�rym by� tak niedawno. Ten sprytny, cwany urwis, kt�ry wpad� w oko Valentine'owi siedem lat temu, by� teraz niemal dojrza�ym urz�dnikiem�� zmienionym, okie�znanym, ucywilizowanym, spokojnym. Niech i tak b�dzie, my�la�. Nie ma si� czternastu lat przez ca�e �ycie, nadchodzi czas, kiedy trzeba zej�� z ulicy i sta� si� u�ytecznym cz�onkiem spo�ecze�stwa. Lecz mimo wszystko �al mu by�o dzieci�stwa, cho� pozosta�o w nim co� z energicznego ch�opaka, kt�rym by� niegdy�; niewiele, ale zawsze troch�. �apa� si� na tym, �e snuje powa�ne rozwa�ania nad natur� spo�ecze�stwa Majipooru, nad poj�ciem w�adzy, kt�ra oznacza�a odpowiedzialno��, nad tym, �e wszyscy obywatele tworz� spo�eczno�� planety dzi�ki zasadzie wzajemnych zobowi�za�. W jaki spos�b, zastanawia� si� Hissune, cztery wielkie Pot�gi Kr�lestwa: Pontifex, Koronal, Pani Wyspy i Kr�l Sn�w, zdolne s� tak doskonale ze sob� wsp�pracowa�? Nawet w g��boko konserwatywnym spo�ecze�stwie, w kt�rym przez tysi�clecia zmieni�o si� tak niewiele, harmonia Pot�g wydaje si� czym� granicz�cym z cudem; t� r�wnowag� musieli chyba zainspirowa� bogowie! Hissune'owi brak by�o formalnego wykszta�cenia, nie zna� nikogo, kto wyja�ni�by mu tak skomplikowane problemy, ale mia� przecie� pod r�k� Rejestr Dusz, t�tni�cy minionym, lecz wci�� pozostaj�cym w zawieszeniu �yciem Majipooru, kt�ry za naci�ni�ciem guzika got�w by� ujawni� ca�e swe bogactwo. G�upot� wydawa�o mu si� pomini�cie takiego �r�d�a informacji przy poszukiwaniu odpowiedzi na gn�bi�ce go pytania. Hissune zatem raz jeszcze sfa�szowa� dokumenty, kolejny raz zr�cznie oszuka� g�upkowatych stra�nik�w, ponownie siad� za konsolet�, szukaj�c ju� nie tylko zabawy, rozrywki i smaku zakazanego owocu, lecz tak�e wyja�nienia tego, jak ewoluowa�y instytucje polityczne na jego planecie. C� za powa�nym m�odym cz�owiekiem si� stajesz�� rzek� do siebie, gdy w g�owie wybuch� mu gejzer kolor�w i poczu�, jak jego dusz� opanowuje mroczna obecno�� innego cz�owieka, dawno zmar�ego, a zarazem bezczasowego.

Suvrael le�a� niczym b�yszcz�cy miecz wbity w po�udniowy horyzont�� w �elazn� opask� s�abego, czerwonawego �wiat�a, wysy�aj�cego w niebo fale gor�ca. Dekkeret, stoj�c na dziobie statku, kt�ry poni�s� go w t� d�ug�, nudn� morsk� podr�, czu�, jak serce zaczyna bi� mu szybciej. Nareszcie! Oto Suwael. Przera�aj�cy i obrzydliwy, bezu�yteczny, �a�osny kontynent oddalony jest zaledwie o kilka dni drogi. Kto wie, jakich potworno�ci mo�na po nim oczekiwa�? Lecz Dekkeret by� got�w na wszystko. Dekkeret wierzy�, �e cokolwiek mu si� zdarzy, zdarzy si� i tak. Na Suvraelu czy na Zamkowej G�rze, co to za r�nica? Mia� dwadzie�cia lat, by� pot�nie zbudowany�� wysoki m�czyzna z kr�tk� szyj� i nies�ychanie szerokimi ramionami. Mija� drugi rok wspania�ych rz�d�w Lorda Prestimiona i w�adzy wielkiego Pontifexa Confalume'a.

Dekkeret zdecydowa� si� na podr� na spalony s�o�cem, ja�owy Suwael jako akt pokuty. Podczas polowania na bagnach Khyntoru, daleko na p�nocy, zdarzy� mu si� haniebny uczynek�� z pewno�ci� nie dokonany �wiadomie; nie od razu te� zda� sobie spraw� z tego, jak bardzo by� on haniebny�� w rezultacie czego Dekkeret postanowi�, �e konieczna jest jaka� ekspiacja za to, co si� zdarzy�o. Jego gest jest w jaki� spos�b romantyczny i bezsensowny, o czym wie doskonale, lecz je�li nie wykona romantycznego, bezsensownego gestu maj�c lat dwadzie�cia, to kiedy si� na� zdob�dzie? Z pewno�ci� nie za lat dziesi�� lub pi�tna�cie, bowiem los skaza� go na b�yskawiczn�, �atw� karier� na dworze Lorda Prestimiona i za dziesi�� czy pi�tna�cie lat Dekkeret b�dzie po prostu kolejnym z wielu dworak�w. Teraz ma t� jedn�, jedyn� szans�. A wi�c w drog� na Suwael, oczy�ci� duszꠗ bez wzgl�du na konsekwencje!

Przyjaciel, mentor i towarzysz my�liwskiej wyprawy do Khyntoru, Akbalik, zupe�nie nie potrafi� go zrozumie�. Lecz oczywi�cie Akbalik nie jest romantykiem, a poza tym dwadzie�cia lat sko�czy� bardzo dawno temu. Pewnej nocy, wczesn� wiosn�, w zwyk�ej gospodzie w g�rach, po kilku szklankach grzanego z�otego wina Dekkeret wyjawi� mu swe zamiary. Jedyn� odpowiedzi�, jakiej doczeka� si� od Akbalika, by� wybuch kpi�cego �miechu.

��Suvrael?�� krzykn�� Akbalik.�� Oceniasz si� zbyt surowo. Nie ma grzechu tak ci�kiego, by go okupi� a� podr� na Suvrael.

Dekkeret, ura�ony, czuj�c, �e potraktowano go z g�ry, odpar�:

��Z�o tego, co uczyni�em, plami m� dusz�. Wypal� j� do czysta pod s�o�cem pustyni.

��Je�li ju� czujesz, �e co� musisz zrobi�, udaj si� z pielgrzymk� na Wysp�. Niech B�ogos�awiona Pani wyleczy twoj� dusz�.

��Nie. Tylko na Suvrael.

��Czemu?

��Chc� cierpie�. Chc� oddali� si� od rozkoszy Zamkowej G�ry, odwiedzi� najmniej przyjemne miejsce na Majipoorze, pustyni� przera�liwych, suchych wiatr�w i gro�nych niebezpiecze�stw. Chc� umartwi� cia�o, Akbaliku, okaza� pokor�. Chc� �wiadomie narazi� si� na niewygody i b�l�� czy ty w og�le wiesz, czym jest b�l?�� a� sam zdo�am sobie wybaczy�. Rozumiesz?

U�miechni�ty Akbalik przesun�� palcami po grubym p�aszczu z khyntorskich futer, kt�ry mia� na sobie Dekkeret.

��Doskonale. Lecz je�li musisz umartwia� cia�o, umartwiaj je dokumentnie. Zak�adam, �e nie zdejmiesz tego futra ani na chwil�, nawet pod s�o�cem Suvraelu.

Dekkeret zachichota�.

��S� granice niewygody, kt�r� pragn� znosi栗 stwierdzi� i si�gn�� po wino. Akbalik by� od niego niemal dwukrotnie starszy i bez w�tpienia uwa�a� jego zapa� za �mieszny. Sam Dekkeret do pewnego stopnia podziela� to przekonanie, co jednak w niczym nie zmienia�o jego postanowienia.

��Czy mog� raz jeszcze spr�bowa� odwie�� ci� od tego?�� Nie warto.

��Pomy�l, co tracisz�� powiedzia� mimo to Akbalik.�� Powiniene� zatroszczy� si� o sw� karier�. Twoje imi� cz�sto s�yszy si� na Zamku. Lord Prestimion bardzo dobrze si� o tobie wyra�a. Obiecuj�cy m�ody cz�owiek, ma przed sob� wielk� przysz�o��, silny charakter�� tego typu rzeczy. Prestimion jest m�ody, b�dzie rz�dzi� d�ugo i m�odzi ludzie z jego otoczenia wyrosn� wraz z nim. Tymczasem, zamiast by� na dworze, ty zabawiasz si� gdzie� w dziczy Khyntoru, a teraz planujesz jeszcze dalsz� podr�. Zapomnij o tej bzdurze z Suvraelem, Dekkerecie, wr�� wraz ze mn� na G�r�. R�b, czego chce Koronal, zaimponuj mu swymi cnotami, zatroszcz si� o przysz�o��. Nasta�y wielkie dni Majipooru i wspaniale by�oby znale�� si� teraz w�r�d tych, kt�rzy dzier�� ster w�adzy, prawda? Czy� nie? Po co skazywa� si� na wygnanie na Suvrael? Nikt nic nie wie o tym twoim� grzechu� o kr�tkiej chwili s�abo�ci�

��Ja wiem.

��Wi�c postan�w, �e co� podobnego ju� nigdy si� nie powt�rzy i udziel sobie rozgrzeszenia.

��To nie takie proste�� stwierdzi� Dekkeret.

��Zmarnowa� rok�� czy kilka lat!�� lub mo�e nawet straci� �ycie w bezsensownej, bezu�ytecznej wyprawie�

��Nie bezsensownej. Nie bezu�ytecznej.

��Wi�c sensownej i u�ytecznej tylko na najbardziej osobistym poziomie�

��To nie tak, Akbaliku. Skontaktowa�em si� z lud�mi Pontifexa i dosta�em od nich oficjalne zlecenie. Udaj� si� na Suvrael z misj�. Czy� nie brzmi to wspaniale? Suvrael eksportuje zbyt ma�o byd�a i mi�sa; mam zbada�, dlaczego tak si� dzieje. Rozumiesz? Dbam o karier� nawet udaj�c si� w podr�, kt�r� uwa�a�e� za m�j prywatny kaprys.

��Wi�c jeste� ju� got�w do drogi?

��Wyje�d�am najbli�szego Czwartego Dnia.�� Dekkeret wyci�gn�� d�o� do przyjaciela.�� Nie b�dzie mnie przynajmniej dwa lata. Co powiesz, gdyby�my si� um�wili? Karnawa� w High Morpin, za dwa lata od najbli�szego Dnia Zimy?

Spokojne szare oczy Akbalika trzyma�y na uwi�zi wzrok Dekkereta.

��Ja tam b�dꠗ powiedzia� w ko�cu Akbalik.�� I modl� si�, �eby� i ty dotar� na czas.

Rozmowa ta odby�a si� przed zaledwie kilkoma miesi�cami, lecz Dekkeretowi, czuj�cemu, jak poprzez bladozielone wody Wewn�trznego Morza po�udniowy kontynent wyci�ga ku niemu rozgrzan� d�o�, miesi�ce te wydawa�y si� latami, tak jak i sama podr� zdawa�a si� trwa� lata. Jej pierwsza cz�� okaza�a si� ca�kiem przyjemna�� z g�r do wielkiej metropolii Ni-moya i statkiem rzek� Zimr do Piliploku na wschodnim wybrze�u. W Piliploku Dekkeret wsiad� na frachtowiec, najta�szy �rodek transportu, jaki zdo�a� znale��, p�yn�cy do portu Thologhai na Suvraelu, no a potem �eglowali ju� na po�udnie, coraz dalej i dalej. Dosta� male�k� kabin� tu� przy �adowni pe�nej zasuszonych ma�ych smok�w morskich. Kiedy statek znalaz� si� w tropikach, dni zrobi�y si� gor�ce, upa� by� straszny, takiego nawet sobie nie wyobra�a�, noce prawie nie przynosi�y ulgi, za�oga, z�o�ona g��wnie ze Skandar�w, �mia�a si� z niego i radzi�a, by cieszy� si� ch�odem p�ki mo�e, bo naprawd� ciep�o b�dzie dopiero na Su-vraelu. C�, pragn�� cierpie� i jego pragnienia ju� spe�ni�y si� z nawi�zk�, a mia�o by� jeszcze gorzej. Nie skar�y� si�. Niczego nie �a�owa�. Ale wygodne �ycie w�r�d m�odych rycerzy na Zamkowej G�rze nie przygotowa�o go na bezsenne noce, podczas kt�rych zapach smok�w wbija� mu si� w nozdrza jak sztylet, ani na upa�, kt�ry zacz�� si� po kilku tygodniach od wyp�yni�cia z Piliploku, nie przygotowa�o go na nud� nie zmieniaj�cego si� obrazu morza. Majipoor by� tak niesamowicie wielki, w tym problem. Podr� trwa�a ca�� wieczno��. Ju� sama wyprawa z rodzinnego Alhanroelu na zachodni kraniec Zimroelu wydawa�a si� ogromnym przedsi�wzi�ciem: statkiem rzecznym od podn�y G�ry do Alaisoru, potem morzem do Piliploku, p�niej za� w g�r� rzeki na bagna Khyntoru. Wtedy jednak mia� przy sobie Akbalika, kt�ry dodawa� mu ducha; czu� te� podniecenie, zwi�zane z pierwsz� w �yciu dalek� podr�, podziwia� nowe miejsca, nowe potrawy, nowe j�zyki. I czeka� na rozpocz�cie wielkiego polowania. A teraz? Siedzia� jak w wi�zieniu na niewielkim trzeszcz�cym stateczku wype�nionym suchym, �mierdz�cym mi�sem. Mija� dzie� za dniem, a wszystkie identyczne�� bez przyjaci�, bez obowi�zk�w, bez okazji do rozmowy. Gdyby tylko na horyzoncie pojawi� si� jaki� wielki morski smok i o�ywi� podr� odrobin� niebezpiecze�stwa! Tak czasami my�la�, ale nic z tego, w�druj�ce smoki gdzie� tam by�y, jedno stado podobno na zachodnich wodach ko�o Narabalu, inne w po�owie drogi mi�dzy Piliplokiem a Archipelagiem Rodamaunt, lecz on nie dostrzeg� �adnej z tych gigantycznych bestii, nawet �adnego z pomniejszych i s�abszych maruder�w. Nuda wydawa�a mu si� tym gorsza, �e najwyra�niej nie mia�a oczy�ci� go z grzechu. Cierpia�, to prawda, i uwa�a�, �e cierpienie wyleczy rany jego duszy, lecz �wiadomo�� tego, jakiego strasznego uczynku dopu�ci� si� tam, w g�rach, nie blad�a. Cierpia� z powodu upa�u, nudy, znu�enia i nadal czu� si� winny, nadal torturowa� si� my�lami o tym, jak to Koronal Lord Prestimion chwali� go za si�� charakteru, podczas gdy on sam dostrzega� w sobie tylko s�abo��, tch�rzostwo i g�upot�. By� mo�e do wyleczenia duszy trzeba czego� wi�cej ni� duchoty, znudzenia i smrodu�� zdecydowa� w ko�cu. W ka�dym razie do�� mia� nie ko�cz�cej si� podr�y na Suvrael i by� ju� ca�kowicie got�w na dalszy etap swej pielgrzymki w nieznane.

Ka�da podr� kiedy� si� ko�czy�� nawet ta pozornie niesko�czona. Wiej�cy z po�udnia gor�cy wiatr z dnia na dzie� stawa� si� coraz gor�tszy, a� nie spos�b by�o chodzi� po pok�adzie i bosonodzy Skandarowie musieli zmywa� go wod� co kilka godzin, a potem p�on�ca masa pos�pnego mroku na horyzoncie nagle sta�a si� l�dem i wej�ciem do portu. Przybyli wreszcie do Thologhai.

Ca�y Suvrael nale�y do tropik�w; jego �rodek niemal w ca�o�ci zajmuje pustynia, nad kt�r� stoi masa martwego, suchego, nieruchomego powietrza, a na jej obrze�ach szalej� cyklony. Lecz na wybrze�u mo�na�� lepiej lub gorzej�� �y�; wybudowano tam pi�� miast, z kt�rych Thologhai jest najwi�ksze i naj�ci�lej zwi�zane z reszt� Majipooru wi�zami handlowymi. Kiedy statek wchodzi� do wielkiego portu, Dekkereta uderzy�a obco�� tego miejsca. W swym kr�tkim �yciu widzia� wiele metropolii�� kilkana�cie z Pi��dziesi�ciu Miast na zboczach Zamkowej G�ry, ogromny, wietrzny Alaisor, wielkie, osza�amiaj�ce Ni-moya, wspania�y Piliplok�� lecz nigdy jeszcze nie pozna� miasta tak surowego, tajemniczego i nieprzyjaznego. Thologhai jak krab czepia�o si� niskich nadmorskich ska�. Domy by�y p�askie, przysadziste; zbudowano je z suszonej pomara�czowej ceg�y, jako okna s�u�y�y w�skie szczeliny w �cianach. Wok� nie ros�o niemal nic opr�cz ponurych, pierzastolistnych palm, sk�adaj�cych si� wy��cznie z pnia i sk�pego pi�ropusza na szczycie. W po�udnie ulice tu by�y niemal puste. Gor�cy wiatr sypa� piaskiem po sp�kanych chodnikach. Thologhai wydawa�o si� Dekkeretowi czym� w rodzaju brudnego, okrutnego wi�zienia, miejscem spoza czasu, wybudowanym przez prehistorycznych przedstawicieli jakiej� zmilitaryzowanej i autokratycznej rasy. Dlaczego ludzie zdecydowali si� stworzy� co� tak potwornego? Z pewno�ci� z prostych praktycznych wzgl�d�w; brzydota podyktowana by�a wymaganiami klimatu, lecz mimo wszystko�� pomy�la� Dekkeret�� warunki narzucone przez gor�co i susz� da�oby si� spe�ni� poprzez architektur� mniej odpychaj�c�.

W swej naiwno�ci by� pewien, �e natychmiast uda mu si� zej�� na brzeg, ale nie tak za�atwiano tu sprawy. Statek sta� na kotwicy ponad godzin�, nim pojawili si� urz�dnicy portowi: kilku ponurych Hjort�w. P�niej d�ugo przeprowadzano inspekcj� sanitarn�, grzebano w papierach i manifestach okr�towych, k��cono si� o op�aty portowe; w ko�cu kilkunastu pasa�erom pozwolono opu�ci� pok�ad. Tragarz, Ghayrog, chwyci� baga� Dekkereta i zapyta�, do kt�rego hotelu go dostarczy�. Kiedy Dekkeret oznajmi�, �e nie ma rezerwacji, przypominaj�ca gada istota z rozwidlonym ruchliwym j�zykiem i w�osami poruszaj�cymi si� jak w�e w gnie�dzie rzuci�a mu ch�odne, kpi�ce spojrzenie i spyta�a:

��Ile pan mo�e zap�aci�? Czy jest pan bogaty?

��Niezbyt. Co mog� dosta� za trzy korony dziennie?

��Niewiele. Siennik. Pok�j z �a��cymi po �cianach robakami.

��Dobrze, zgoda.

Ghayrog wydawa� si� tak zaskoczony, jak tylko mo�e wydawa� si� zaskoczony przedstawiciel jego rasy.

��Nie b�dzie pan z tego zadowolony, pi�kny panie. Sprawia pan wra�enie arystokraty.

��Mo�e. Lecz zasoby mam niearystokratyczne. Zaryzykuj� siennik i robaki.

W rzeczywisto�ci gospoda wcale nie by�a taka z�a, jak si� spodziewa��� okaza�a si� stara, brudna i ponura, ale tym akurat nie r�ni�a si� od wszystkiego, co widzia� do tej pory, a po kajucie na statku pok�j sprawia� wra�enie niemal pa�acu. Nie �mierdzia�o w nim mi�sem smok�w morskich, czu� tylko by�o kwa�ny zapach powietrza Suvraelu, kt�re sprawia�o wra�enie, jakby wypuszczono je z flaszki zamkni�tej przez tysi�c lat. Dekkeret da� Ghayrogowi p� korony napiwku, nie doczeka� si� podzi�kowania, po czym zabra� si� do rozpakowywania skromnego baga�u.

P�nym popo�udniem wyszed� na dw�r. Upa� nie zel�a�, ale gor�cy, ostry wiatr wydawa� si� jakby s�abszy i na ulicach widzia�o si� wi�cej ludzi. Mimo wszystko miasto nadal wygl�da�o ponuro. To by�o w�a�ciwe miejsce dla kogo�, kto pragnie odprawi� pokut�. Dekkeret z obrzydzeniem i niech�ci� patrzy� na p�askie, pozbawione okien fasady budynk�w i ca�y ten martwy pejza�; t�skni� za �agodnym, s�odkim powietrzem swego rodzinnego Normorku, po�o�onego nisko na stokach Zamkowej G�ry. Zastanawia� si�, kto i dlaczego zdecydowa� si� tu �y�, kiedy tak �atwo mo�na urz�dzi� si� w �agodniejszym klimacie. Czy�by to surowo�� ducha sk�oni�a kilka milion�w obywateli Majipooru do zmaga� z codziennymi trudami �ycia na Suvraelu?

Przedstawiciele Pontyfikatu urz�dowali przy wielkim pustym placu naprzeciw portu. Instrukcje, kt�re otrzyma�, nakazywa�y mu si� tam zg�osi�. Cho� godzina by�a p�na, biura zasta� otwarte; w tym upalnym klimacie mieszka�cy Thologhai przestrzegali po�udniowej siesty, a interesy za�atwiali do p�nego wieczora. Kazano mu czeka� chwil� w przedpokoju, udekorowanym wielkimi ceramicznymi portretami urz�duj�cych monarch�w; Pontifex Confalume by� ukazany en face�� promieniowa� wr�cz �agodnym, lecz osza�amiaj�cym majestatem; m�ody Lord Prestimion za� z profilu�� oczy b�yszcza�y mu inteligencj� i niezwalczon� energi�. B�d�c ch�opcem Dekkeret widzia� Confalume'a, kt�ry jako Koronal przewodniczy� s�dowi we wspania�ym mie�cie Bombifale, wysoko na zboczach G�ry�� i a� chcia�o mu si� p�aka� na widok spokoju tego cz�owieka i promieniuj�cej z jego postaci si�y. W kilka lat p�niej Confalume zosta� Pontifexem, przeni�s� si� w g��bokie podziemia Labiryntu, a Koronalem wybrano Prestimiona, cz�owieka zupe�nie odmiennego charakteru, wywieraj�cego r�wnie wielkie wra�enie, lecz niecierpliwego, impulsywnego, �ywego. To w�a�nie on podczas procesji po miastach Zamkowej G�ry odnalaz� jako� w Normorku m�odego Dekkereta i�� z charakterystyczn� dla siebie impulsywno�ci��� do��czy� go do grupy m�odych arystokrat�w, przygotowuj�cych si� do dworskiego �ycia w G�rnych Miastach. Dekkeret mia� wra�enie, �e od tamtej chwili min�a ca�a epoka, tak wielkie zmiany nast�pi�y w jego �yciu. Maj�c osiemna�cie lat pozwala� sobie na marzenia, jak to kiedy� sam zasi�dzie na tronie Koronala, lecz teraz, po owej nieszcz�snej wyprawie �owieckiej w g�rach Zimroelu, maj�c zaledwie lat dwadzie�cia, siedzia� w zakurzonej sali ponurego biura w odpychaj�cym mie�cie na wybrze�u zapomnianego przez Boga Suvraelu i czu�, �e nie ma przed sob� �adnej przysz�o�ci, tylko nie ko�cz�cy si� szereg dni, miesi�cy i lat, kt�re czym� przecie� trzeba b�dzie wype�ni�. Pojawi� si� t�gi Hjort ze skwaszon� min� i oznajmi�:

��Archiregimand Golator Lasgia przyjmie pana.

Tytu� brzmia� wspaniale, lecz okaza�o si�, �e nosi go smuk�a, ciemnosk�ra kobieta niewiele od niego starsza. Przyjrza�a mu si� uwa�nie wielkimi, l�ni�cymi, powa�nymi oczami, powita�a niedba�ym gestem d�oni�� symbolem Pontyfikatu�� i przyj�a listy polecaj�ce.

��Kandydat Dekkeret�� mrukn�a.�� Misja zlecona przez w�adze Pontyfikatu w Khyntorze. Nie rozumiem, kandydacie. S�u�y pan Koronalowi czy Pontifexowi?

Dekkeret poczu� si� nieco niepewnie.

��Nale�� do dworu Lorda Prestimiona, ch�d nie jestem tam nikim wa�nym. Lecz potrzeba wys�ania kogo� na Suyrael pojawi�a si�, gdy akurat by�em w Khyntorze. Kiedy urz�dnicy Pontyfikatu dowiedzieli si�, �e � tak si� tu wybieram, kwestie ekonomiczne zdecydowa�y o zleceniu mi tej misji, cho� nie nale�� do pracownik�w Pontifexa. Wi�c�

Golator Lasgia, uderzaj�c papierami w blat sto�u, spyta�a:

��I tak wybiera� si� pan na Suvrael? Czy mog� wiedzie� w jakim celu?

Dekkeret zarumieni� si�.

��To sprawa osobista, je�li pani pozwoli. Nie rozwodzi�a si� d�u�ej nad tym tematem.

��C� takiego na Suvraelu tak bardzo interesuje mych braci, urz�dnik�w pontyfikalnych z Khyntoru? A mo�e moja ciekawo�� i w tej sprawie jest nie na miejscu?

Dekkeret poczu� si� jeszcze bardziej niepewnie.

��Dotyczy to zachwiania r�wnowagi handlowej�� powiedzia�, z trudno�ci� wytrzymuj�c jej ch�odne, przenikliwe spojrzenie.�� Khyntor to centrum wytw�rcze, wymienia dobra na byd�o z Suvraelu, ale od dw�ch lat eksport wierzchowc�w i byk�w stale maleje, co zak��ca funkcjonowanie ekonomiczne tej prowincji. Fabrykanci maj� k�opot z udzielaniem Suvraelowi kredytu.

��To dla mnie nie nowina.

��Poproszono mnie o odwiedzenie tutejszych hodowc�w, �ebym stwierdzi�, czy w najbli�szym czasie mo�na si� spodziewa� zwi�kszenia produkcji.

��Napije si� pan wina?�� spyta�a nieoczekiwanie Golator Lasgia. Zaskoczony, Dekkeret zastanowi� si� przez chwil�, czy wypada mu przyj�� t� propozycj�. Nim podj�� decyzj�, jego rozm�wczyni wyci�gn�a sk�d� dwie butelki z�otego trunku, otworzy�a je zr�cznie i jedn� z nich postawi�a przed nim. Wzi�� j� z u�miechem wyra�aj�cym wdzi�czno��. Wino by�o ch�odne, s�odkie, lekko musuj�ce.

��Pochodzi z Khyntoru�� powiedzia�a Golator Lasgia.�� W ten spos�b powi�kszamy deficyt handlowy Suvraelu. Odpowied� na pana w�tpliwo�ci jest prosta, kandydacie Dekkeret. W ostatnim roku rz�d�w Pontifexa Prankipina mieli�my tu katastrofaln� susz�. Chce pan mo�e spyta�, jak na Suvraelu odr�niamy susz� od nie-suszy? Zapewniam pana, �e jest r�nica, kandydacie, zdecydowana r�nica. Najbardziej ucierpia�y farmy hodowlane. Poniewa� nie mogli�my wy�ywi� stad, przeznaczyli�my na rze� tyle byd�a, ile tylko by� w stanie przyj�� rynek, a reszt� sprzedali�my hodowcom z zachodniego Zimroelu. Nied�ugo po tym, jak w�adz� w Labiryncie obj�� Pontifex Confalume, susza si� sko�czy�a i trawa zn�w zaros�a nasze sawanny. Lecz odbudowa stad musi potrwa� lata. A wi�c deficyt handlowy b�dzie wyst�powa� jeszcze jaki� czas, a p�niej zostanie wyr�wnany.�� U�miechn�a si� ch�odno.

��Widzi pan? Oszcz�dzi�am panu trudnej i niezbyt interesuj�cej podr�y w g��b kraju.

Dekkeret stwierdzi� nagle, �e mocno si� poci.

��Niemniej musz� j� odby�, Archiregimandzie Golator Lasgio.

��Nie dowie si� pan niczego, czego nie us�ysza�by ju� tu ode mnie.

��Nie chc�, by wygl�da�o to na brak szacunku, lecz mam wyra�ne polecenie, by sprawdzi� na w�asne oczy�

Golator Lasgia przymkn�a swe oczy.

��Pr�ba dotarcia na sawanny o tej porze roku wi��e si� z wielkimi k�opotami, wyj�tkow� niewygod�, a by� mo�e nawet z powa�nym ryzykiem. Gdybym by�a panem, pozosta�abym w Thologhai, ciesz�c si� przyjemno�ciami, jakie mo�na znale�� w naszym mie�cie, za�atwi�abym te sprawy osobiste, kt�re tu pana przywiod�y, a po odpowiednim czasie kontaktuj�c si� z moimi urz�dnikami napisa�abym raport i wr�ci�a do Khyntoru.

Dekkeret natychmiast nabra� podejrze�. Ta frakcja rz�dowa, kt�rej s�u�y�a Golator Lasgia, nie zawsze wsp�pracowa�a z lud�mi Koronala i najwyra�niej pani Archiregimand niezbyt zr�cznie pr�bowa�a ukry� przed nim co�, co dzieje si� na Suvraelu. I chocia� misja, kt�rej si� podj��, by�a tylko pretekstem do podr�y na ten kontynent, a nie jej celem, Dekkeret musia� jednak pami�ta� o swej karierze. Je�li pozwoli�by si� tak �atwo oszuka�, z pewno�ci� wyp�yn�oby to kiedy� i powa�nie mu zaszkodzi�o. �a�owa�, �e przyj�� wino z jej r�ki. Lecz by ukry� zmieszanie, wypi� go troch� z min� konesera i po d�u�szej chwili powiedzia�:

��Honor nie pozwala mi na przyj�cie tak �atwego wyj�cia.

��Ile ma pan lat, kandydacie Dekkeret?

��Urodzi�em si� w dwunastym roku rz�d�w Lorda Confalume'a.

��A wi�c poczucie honoru ma prawo od czasu do czasu rz�dzi� pa�skimi krokami. Niech pan podejdzie i rzuci okiem na t� map�.�� Wsta�a energicznie. By�a wy�sza, ni� si� spodziewa�, niemal dor�wnywa�a mu wzrostem, jednak sprawia�a wra�enie bardzo kruchej. Jej ciemne, ciasno zwi�zane w�osy pachnia�y mocno; czu� ich zapach przebijaj�cy si� nawet przez wo� mocnego wina. Dotkn�a delikatnie �ciany, na kt�rej pojawi�a si� jaskrawa, ��to-pomara�czowa mapa Suwaelu.

��Tu le�y Thologhai�� powiedzia�a, wskazuj�c p�nocno-zachodni kraniec kontynentu. Sawanna jest tu�� wskaza�a pas, zaczynaj�cy si� jakie� tysi�c czy tysi�c sto kilometr�w w g��bi l�du i otaczaj�cy znajduj�c� si� w sercu kontynentu pustyni�.�� Z Thologhai prowadz� tam trzy drogi. Ta jest pierwsza. Zacz�a si� w�a�nie pora burz piaskowych, wi�c jest nie do u�ytku. To druga�� w tej chwili mamy pewne problemy z bandami Metamorf�w, wi�c zosta�a zamkni�ta. Trzecia droga prowadzi t�dy, przez prze��cz Khulag, ale ostatnio rzadko jej u�ywano i zacz�a j� zasypywa� pustynia. Teraz pan rozumie?

Tak grzecznie, jak tylko potrafi�, Dekkeret powiedzia�:

��Lecz je�li Suvrae� utrzymuje si� z hodowli, a wszystkie drogi miedzy rejonem pastwisk a portami zosta�y zablokowane, to czy mo�na stwierdzi� na pewno, �e susza jest powodem zmniejszenia eksportu?

Golator Lasgia u�miechn�a si�.

��W tej sytuacji u�ywamy innych port�w.

��Wi�c gdybym dotar� do kt�rego� z nich, znalaz�bym bezpieczn� drog� na sawanny?

Zn�w wskaza�a mu map�.

��Od zesz�ej zimy centrum eksportowym jest port Natu Gorvinu. Znajduje si� on tu, na wschodzie, na wysoko�ci wybrze�a Alhanroelu, jakie� dziesi�� tysi�cy kilometr�w st�d.

��Dziesi�� tysi�cy�

��Nie istniej� specjalne powody, by prowadzi� interesy mi�dzy Thologhai i Natu Goryinu. By� mo�e raz na rok jaki� statek p�ynie z jednego portu do drugiego. Je�li chodzi o podr� l�dem, jest jeszcze gorzej, drogi bowiem, wiod�ce z Thologhai na wsch�d, s� utrzymywane wy��cznie do Kangheez��� wskaza�a miasto oddalone o jakie� dwa tysi�ce kilometr�w�� �a co dalej? Kt� to wie? To bardzo rzadko zaludniony kontynent.

��A wi�c nie ma sposobu, by dosta� si� do Natu Goryinu?�� spyta� zdumiony Dekkeret.

��Ale� jest. Jeden. Statkiem z Thologhai do Stoien na Alhanroelu, a stamt�d do Natu Gorvinu. Podr� taka zaj�aby niewiele ponad rok. Nim zn�w pojawi si� pan na Suwaelu i dotrze do wn�trza kontynentu, kryzys, kt�rego natur� mia� pan zbada�, prawdopodobnie ju� si� sko�czy. Napije si� pan wina, kandydacie Dekkeret?

Przytakn��, oszo�omiony. Te odleg�o�ci po prostu go og�upia�y. Kolejna straszna podr� przez Morze Wewn�trzne tylko po to, by przep�yn�� je po raz trzeci i dotar�szy do odleg�ego zak�tka Suvraelu dowiedzie� si�, �e drogi w g��b l�du zosta�y z jakiego� powodu zamkni�te� nie! Jest co� takiego, jak przesada w pokutowaniu. Lepiej ju� zrezygnowa� ni� pope�ni� takie g�upstwo!

Widz�c jego wahanie, Golator Lasgia zauwa�y�a:

��Jest ju� do�� p�no, a pan musi powa�nie si� nad tym zastanowi�. Czy ma pan jakie� plany dotycz�ce kolacji, kandydacie Dekkeret?

Nagle, ku jego zaskoczeniu w jej powa�nych oczach pojawi� si� b�ysk, kt�ry Dekkeret zna� bardzo dobrze.

W towarzystwie Archiregimanda Golator Lasgii Dekkeret odkry�, �e �ycie w Thologhai niekoniecznie musi by� tak bezbarwne, jak to przyj��, pobie�nie ogl�daj�c miasto po raz pierwszy. Podwioz�a go do jego hotelu �lizgaczem�� dostrzeg� w jej twarzy niesmak, kiedy zorientowa�a si�, gdzie mieszka�� i przed rozstaniem powiedzia�a mu, �eby wypocz��, wyk�pa� si� i by� got�w za godzin�. Miedzianoczerwone s�o�ce w�a�nie zachodzi�o, gdy min�a godzina, niebo by�o ju� ca�kiem czarne, widnia�o na nim tylko kilka ca�kowicie mu nie znanych gwiazdozbior�w i cienki sierp jednego z ksi�yc�w, �wiec�cy nisko nad horyzontem. Przyby�a bardzo punktualnie. Zamiast prostej urz�dowej tuniki mia�a na sobie co� obcis�ego, aksamitnego i niemal absurdalnie uwodzicielskiego. Dekkeret nie wiedzia�, co o tym wszystkim my�le�. Oczywi�cie, nigdy nie skar�y� si� na brak powodzenia u kobiet, ale przecie�, o ile wiedzia�, nie wyrazi� najmniejszego ni� zainteresowania, tylko urz�dowy szacunek, a jednak Golator Lasgia najwyra�niej szykowa�a si�, by sp�dzi� z nim noc. Dlaczego? Z pewno�ci� nie zawdzi�cza� tego ani swej nieodpartej urodzie, ani b�yskotliwemu intelektowi, nie m�g� tak�e w �aden spos�b zwi�kszy� jej politycznych wp�yw�w; najwyra�niej nie kierowa�a si� �adnymi racjonalnymi motywami. Z jednym wyj�tkiem: Thologhai to zapomniane przez bog�w i ludzi miejsce na uboczu prawdziwego �ycia, nudne, prostackie, do kt�rego przybywa m�ody cz�owiek, mog�cy m�odej kobiecie dostarczy� rozrywki przynajmniej na jedn� noc. Dekkeret poczu�, �e jest wykorzystywany, cho� w gruncie rzeczy nie dostrzeg� w tym nic naprawd� z�ego. Po miesi�cach sp�dzonych na morzu got�w by� na niewielkie ryzyko w imi� rozrywki. Kolacj� zjedli w prywatnym klubie na przedmie�ciu, w ogrodzie, w kt�rym ros�y cuda ca�ego �wiata, ��cznie ze s�ynnymi ro�linostworami ze Stoienzaru. Dekkeret nie m�g� oprze� si� pokusie obliczenia, ile ze skromnych zasob�w wodnych Thologhai zu�yto na utrzymanie tych wszystkich wspania�o�ci. Przy innych, rzadko rozstawionych stolikach siedzieli miejscowi, elegancko ubrani obywatele. Golator Lasgia przywita�a kilku z nich skini�ciem g�owy, ale nikt do nich nie podszed�, nikt te� nie gapi� si� na niego. Z wn�trza budynku wia� ch�odny, orze�wiaj�cy wiatr, pierwszy, jaki poczu� do tygodni, jakby pracowa�a tam jaka� cudowna maszyna staro�ytnych, kuzynka tych, kt�re stwarza�y rozkoszny klimat na Zamkowej G�rze. Kolacja okaza�a si� wspania�a, jedli lekko sfermentowane owoce i soczyste kawa�ki jakiej� bladozielonej ryby, popijaj�c wytrawnym winem prosto z Amblemornu, a wi�c niemal z samej Zamkowej G�ry. Pili du�o, i on, i ona, oczy im si� �wieci�y, o�ywili si�, zapomnieli o ch�odnej uprzejmo�ci, jak� starali si� utrzyma� podczas urz�dowego spotkania. Dowiedzia� si�, �e Golator Lasgia jest od niego o dziewi�� lat starsza, �e urodzi�a si� w wilgotnym, �yznym Narabalu na zachodnim kontynencie, �e obj�a s�u�b� w urz�dzie Pontifexa b�d�c jeszcze dziewczynk�, �e pracuje na Suvraelu od dziesi�ciu lat, a wraz z przej�ciem Confalume'a na tron Pontifexa awansowa�a na obecne wysokie stanowisko.

��Podoba ci si� tutaj?�� spyta�. Wzruszy�a ramionami.

��Mo�na si� przyzwyczai栗 powiedzia�a.

��W�tpi�, czyja zdo�a�bym si� przyzwyczai�. Dla mnie Suvrael jest miejscem tortur, czym� w rodzaju czy��ca. Skin�a g�ow�.

��Dla mnie te�.

Dostrzeg�, jak b�ysn�y jej oczy. Nie o�mieli� si� prosi� o wyja�nienie, ale co� powiedzia�o mu, �e maj� ze sob� wiele wsp�lnego.

Po raz kolejny nape�ni� kieliszki i pozwoli� sobie na spokojny, wszystkowiedz�cy u�miech.

��Wi�c szukasz czy��ca?�� spyta�a Golator Lasgia.

��Tak.

Wskaza�a gestem pi�kny ogr�d, puste butelki po winie, kosztowne dania, nie dojedzone smako�yki.

��Zatem chyba nie najlepiej zacz��e�.

��Pani, kolacji z tob� nie by�o w moich planach.

��W moich tak�e. Lecz musimy pogodzi� si� z wyrokami Bogini, prawda?�� Pochyli�a si� ku niemu.�� I co teraz zrobisz? Pop�yniesz do Natu Gorvinu?

��Wydaje mi si� to przedsi�wzi�ciem zbyt trudnym.

��Wi�c zr�b, jak m�wi�am. Zosta� w Thologhal, p�ki ci si� nie znudzi, a potem wr�� i napisz raport. W Khyntorze nikt si� niczego nie domy�li.

��Nie. Musz� wyruszy� w g��b l�du. Spojrza�a na niego kpi�co.

��Co za po�wi�cenie! Tylko jak to zrobisz? Drogi z miasta s� zamkni�te.

��Wspomnia�a� o jednej, kt�ra prowadzi przez prze��cz Khulag; jest nie u�ywana i zaniedbana. Nie wydaje mi si� tak gro�na jak burze piaskowe czy bandy Metamorf�w. By� mo�e zdo�am znale�� przewodnika, kt�ry mnie poprowadzi.

��Przez pustyni�?

��Je�li to konieczne.

��Pustynia jest nawiedzona�� stwierdzi�a oboj�tnie.�� Lepiej o tym zapomnij. Przywo�aj kelnera, napijemy si� jeszcze wina.

��Pani, chyba wypili�my ju� do��.

��Chod�my wi�c. Pojedziemy gdzie� indziej.

Wyj�cie z klimatyzowanego, ch�odnego ogrodu w suchy upa� ulicy by�o wstrz�sem, lecz po chwili siedzieli ju� w �lizgaczu, a w nied�ugim czasie znale�li si� w innym ogrodzie, otaczaj�cym basen na ty�ach jej oficjalnej rezydencji. Tu nie by�o maszyn ch�odz�cych rozgrzane powietrze, ale ona zna�a inny spos�b och�ody; zrzuci�a ubranie i wskoczy�a do basenu. Jej smuk�e, zgrabne cia�o zab�ys�o na moment w �wietle gwiazd i zanurzy�o si� w wodzie niemal bez plusku. Skin�a d�oni�; Dekkeret do��czy� do niej szybko.

Potem kochali si� na kr�tko przyci�tej, g�stej trawie o grubych �d�b�ach. By� to w r�wnym stopniu akt walki, jak akt mi�osny, obj�a go bowiem d�ugimi silnymi nogami, pr�bowa�a unieruchomi� ramiona, przetaczali si� w t� i w tamt� stron�, �miali si�. Zdumia�a go jej si�a, �artobliwa gwa�towno�� jej ruch�w. Lecz kiedy sko�czy�y si� te pr�by, poruszali si� ju� bardziej harmonijnie i sp�dzili niemal bezsenn� noc.

�wit zdumia� go; s�o�ce pojawi�o si� na niebie bez ostrze�enia, nagle jak d�wi�k tr�by, ra��c ziemi� strza�ami gor�cych promieni.

Le�eli wyczerpani. Dekkeret zwr�ci� si� ku Golator Lasgii�� w okrutnym blasku porannego s�o�ca wygl�da�a znacznie mniej dziewcz�co ni� pod gwiazdami�� i poprosi� nagle:

��Opowiedz mi o tej nawiedzonej pustyni. Jakie tam spotkam upiory?

��Jeste� taki uparty!

��Powiedz!

��Spotkasz duchy, kt�re wkrocz� w twe sny i ukradn� je. Kradn� z duszy rado�� i zostawiaj� w niej tylko strach. Za dnia �piewaj� z daleka, zbijaj� z tropu, sprowadzaj� z w�a�ciwej �cie�ki ha�asem i muzyk�.

��Mam w to wierzy�?

��Wielu z tych, kt�rzy ostatnio wyruszyli na pustyni�, zagin�o.

��Z powodu duch�w kradn�cych sny?

��Tak m�wi�.

��Wi�c kiedy wr�c� na Zamkow� G�r�, b�d� mia� o czym opowiada�.

��Je�li wr�cisz�� poprawi�a go.

��Powiedzia�a�, ze nie wszyscy podr�uj�cy po pustyni zgin�li. Oczywi�cie, kto� przecie� musia� o tym opowiedzie�. Wynajm� przewodnika, stawi� czo�a upiorom.

��Nikt nie zgodzi si� ci towarzyszy�.

��A wi�c stawi� im czo�a sam.

��1 z pewno�ci� umrzesz.�� Pog�aska�a go po silnym ramieniu i mrukn�a cicho, z zadowoleniem.�� Czy�by� chcia� umrze�? Tak wcze�nie? �mier� nie ma �adnej warto�ci. Niczego nie daje. By� mo�e szukasz spokoju, ale z pewno�ci� nie jest to spok�j grobu. Zapomnij o pustyni. Zosta� tu ze mn�.

��Mo�emy pojecha� razem. Roze�mia�a si� na te s�owa.

��Nie s�dz�.

To szale�stwo, u�wiadomi� sobie Dekkeret. Z niewiar� przyj�� jej s�owa o upiorach i skradzionych snach, chyba �e to, co dzia�o si� na pustyni, by�o dzie�em zbuntowanych tubylc�w, Metamorf�w; a nawet je�li tak, nadal w to w�tpi�. By� mo�e wszystkie te opowie�ci o niebezpiecze�stwie mia�y tylko zatrzyma� go w Thologhai. Je�li tak, to doczeka� si� komplementu, ale niewiele pomaga�o mu to w jego misji. Mia�a racj� m�wi�c, �e �mier� to kiepski spos�b odprawienia pokuty. Je�li jego do�wiadczenia na Suvraelu maj� zyska� jakie� znaczenie, to musi prze�y�.

Golator Lasgia pomog�a mu wsta�. Wyk�pali si� w basenie, a potem weszli do domu pe�nego takiego przepychu, jaki do tej pory widzia� tylko na Zamkowej G�rze. Pocz�stowa�a go �niadaniem z�o�onym z owoc�w � suszonej ryby.

Kiedy zjedli, spyta�a nagle:

��Czy naprawd� musisz wyruszy� w g��b l�du?

��Wzywa mnie tam jaki� wewn�trzny g�os.

��Doskonale. Jest w Thologhai pewien �otrzyk, kt�ry cz�sto przekracza� prze��cz Khulag�� tak przynajmniej twierdzi. Gdy mu dobrze zap�acisz, zostanie twoim przewodnikiem. Nazywa si� Barjazid; je�li nalegasz, mog� go wezwa� i poprosi�, by ci towarzyszy�.

��otrzyk� wydawa�o si� w�a�ciwym s�owem na okre�lenie Barjazida�� szczup�ego, podejrzanie wygl�daj�cego ma�ego cz�owieczka, niedbale ubranego w star� br�zow� szat�, schodzone sk�rzane sanda�y, nosz�cego antyczny naszyjnik z niedobranych z�b�w smoka morskiego. Mia� w�skie wargi, oczy �wiec�ce gor�czkowym blaskiem; s�o�ce pustyni spali�o mu sk�r� niemal na czarno. Patrzy� na Dekkereta tak, jakby ju� ocenia� zawarto�� jego mieszka.

��Je�li mam zabra� ci� ze sob��� powiedzia� g�osem ca�kowicie bezd�wi�cznym, a jednak silnym�� musisz najpierw podpisa� dokument, na wypadek twej �mierci zwalniaj�cy mnie z odpowiedzialno�ci wobec twoich spadkobierc�w.

��Nie mam spadkobierc�w�� odpowiedzia� Dekkeret.

��A wi�c krewnych. Nie pozwol�, by ojciec czy twoja starsza siostra ci�gali mnie po s�dach Pontifexa dlatego, �e zgin��e� na pustyni.

��A czy� ty kiedy zgin�� na pustyni?

Barjazid sprawia� wra�enie zaskoczonego.

��Co za absurdalne pytanie!

��A przecie� podr�ujesz po niej�� stwierdzi� Dekkeret�� i powracasz �ywy. No c�, je�li znasz si� na swej pracy, i tym razem powr�cimy �ywi�� obaj. B�d� robi� to samo co ty, szed� tam, gdzie ty p�jdziesz. Je�li ja zgin�, ty zginiesz tak�e, i moja rodzina nie b�dzie mia�a kogo skar�y�.

��Potrafi� stawi� czo�o pot�dze z�odziei sn�w. Wiem o tym z a� nazbyt bogatego do�wiadczenia. Sk�d ty wiesz, �e zniesiesz to r�wnie dobrze?

Dekkeret dola� sobie przygotowanej przez Barjazida herbaty, mocnego napoju parzonego z jakiej� rosn�cej na piaskach ro�liny. Obaj m�czy�ni siedzieli na wyprawionych sk�rach hagiusa w brudnym pokoiku na zapleczu sklepu nale��cego do syna brata Barjazida; najwyra�niej ich rodzina stanowi�a pot�ny klan. Wypi� gorzki, mocny nap�j, zastanawiaj�c si� nad odpowiedzi�, i po chwili zapyta�:

��Kim s� ci z�odzieje sn�w?

��Nic o nich nie wiem.

��Mo�e to Zmiennokszta�tni? Odpowiedzi� by�o tylko wzruszenie ramion.

��Nie uznali za w�a�ciwe zwierzy� si� mi ze swego pochodzenia. Zmiennokszta�tni, Ghayrogowie, Vroonowie, zwykli ludzie� sk�d w�a�ciwie mam wiedzie�? W snach wszystkie g�osy brzmi� podobnie. Z pewno�ci� na pustyni �yj� plemiona Zmiennokszta�tnych i cz�sto s� to z�e stwory, sk�onne do bandytyzmu. Mo�e umiej� wnika� w cudze umys�y, tak jak umiej� zmienia� kszta�t w�asnych cia��� a mo�e nie?

��Je�li Zmiennokszta�tni odci�li dwie z trzech dr�g wychodz�cych z miasta, to wojska Koronala maj� tu sporo do zrobienia.

��To nie moja sprawa.

��Zmiennokszta�tni zostali pobici. Nie powinno si� pozwala�, by zak��cali przebieg codziennego �ycia na Majipoorze.

��To ty zasugerowa�e�, �e z�odziejami sn�w s� Zmiennokszta�tni. Ja nic nie wiem�� stwierdzi� ostro Barjazid.�� A poza tym nie jest najwa�niejsze, kim s� z�odzieje sn�w. Najwa�niejsze jest to, �e przez nich droga za prze��cz� Khulag staje si� niebezpieczna.

��Dlaczego wi�c tam podr�ujesz?

��Z zasady nie odpowiadam na pytania, kt�re zaczynaj� si� od s�owa �dlaczego�. Podr�uj�, bo mani swoje powody. W odr�nieniu od innych wracam w dobrym zdrowiu.

��Czy wszyscy, pr�cz ciebie, kt�rzy przeszli prze��cz zgin�li?

��Nie s�dz�. Nie mam poj�cia. Z pewno�ci� ludzie gin�li, nim zacz�to m�wi� o z�odziejach sn�w. Nawet w najspokojniejszych czasach sama pustynia jest gro�na.�� Barjazid zamiesza� herbat�. Sprawia� wra�enie, jakby nagle zacz�� si� czym� niepokoi�.�� Je�li ze mn� pojedziesz, b�d� ci� chronii najlepiej, jak potrafi�. Ale nie mog� zagwarantowa� ci bezpiecze�stwa. I dlatego musz� otrzyma� prawne zwolnienie od odpowiedzialno�ci za twoj� ewentualn� �mier�.

��Podpisanie takiego dokumentu r�wna�oby si� podpisaniu wyroku �mierci�� powiedzia� Dekkeret.�� Co mog�oby ci� powstrzyma� od zamordowania mnie pi�tna�cie kilometr�w za prze��cz�, obrabowania moich zw�ok i z�o�enia winy na z�odziei sn�w?

��Na Pani�, nie jestem morderc�! Nie jestem nawet z�odziejem!

��Lecz da� ci dokument stwierdzaj�cy, �e je�li zgin� w podr�y jeste� wolny od odpowiedzialno�ci�� czy nie by�oby to pokus� trudn� do zniesienia nawet dla uczciwego cz�owieka?

Oczy Barjazida rozb�ys�y powstrzymywan� furi�. Machn�� r�k�, jakby uwa�a� rozmow� za zako�czon�.

��Trudna do zniesienia jest tylko twoja bezczelno�栗 powiedzia� wstaj�c i odtr�caj�c kubek.�� Znajd� sobie innego przewodnika, je�li tak si� mnie boisz.

Dekkeret, nadal siedz�c, powiedzia� cicho:

���a�uj� tego, co powiedzia�em. Prosz� tylko, by� zrozumia� moj� sytuacj�: jestem obcym, niedo�wiadczonym m�odym cz�owiekiem w dalekim, niebezpiecznym kraju, cz�owiekiem zmuszonym szuka� pomocy ludzi, kt�rych nie zna, celem dotarcia do miejsca, gdzie dziej� si� rzeczy wr�cz nieprawdopodobne. Musz� by� ostro�ny.

��Wi�c b�d� jeszcze ostro�niejszy. Odp�y� do Stoien najbli�szym statkiem i wr�� do spokojnego �ycia na Zamkowej G�rze.

��Jeszcze raz prosz�, by� zosta� moim przewodnikiem. Za dobr� p�ac� i bez zwolnienia od odpowiedzialno�ci za moje �ycie. Ile ��dasz?

��Trzydzie�ci rojali�� powiedzia� Barjazid.

Dekkeret st�kn��, jakby otrzyma� cios w do�ek. Mniej kosztowa�a go podr� z Piliploku do Thologhai. Trzydzie�ci rojali by�o rocznym zarobkiem kogo� takiego jak Barjazid; �eby zdoby� t� sum� on sam musia�by podpisa� drogi list kredytowy. Mia� ochot� zareagowa� na to z kr�lewsk� pogard� i zaoferowa� dziesi�� rojali, ale zda� sobie spraw�, �e sam podkopa� sw� pozycj� w negocjacjach, protestuj�c przeciw podpisaniu zobowi�zania. Gdyby teraz zacz�� si� k��ci� tak�e o cen�, jakiekolwiek uk�ady natychmiast by si� sko�czy�y.

Powiedzia� w ko�cu:

��Zgoda. Ale �adnych zobowi�za�. Barjazid przyjrza� mu si� kwa�no.

��Jak sobie �yczysz. �adnych zobowi�za�.

��Ile i kiedy mam zap�aci�?

��Po�ow� teraz, po�ow� rano w dzie� wyjazdu.

��Dziesi�� teraz, dziesi�� w dzie� wyjazdu i dziesi�� w dniu powrotu do Thologhai.

��Jedna trzecia wynagrodzenia zale�y od tego, czy prze�yjesz podr�. Prosz� pami�ta�, �e nie mog� tego zagwarantowa�.

��By� mo�e �atwiej b�dzie mi prze�y�, je�li od tego zale�e� b�dzie twoje wynagrodzenie.

��Po dworakach Koronala ka�dy spodziewa si� arogancji i ka�dy j� ignoruje jako zwyk�� manier� do pewnych granic. Moim zdaniem granice te zosta�y przekroczone.�� Barjazid zn�w machn�� r�k�, przerywaj�c rozmow�.�� Nie ma mi�dzy nami wystarczaj�cego zaufania. Wsp�lna podr� nie wydaje mi si� najlepszym pomys�em.

��Nie chcia�em okaza� braku szacunku.

��Zostawiasz mnie na �asce swych bliskich na wypadek w�asnej �mierci, najwyra�niej traktujesz mnie jako mordercꠗ no, w najlepszym wypadku bandytꠗ i uwa�asz za konieczne w taki spos�b zorganizowa� wyp�at� mojego wynagrodzenia, by zmniejszy� ryzyko utraty �ycia z mojej r�ki.�� Barjazid niemal wyplu� z siebie te s�owa.�� Odwrotn� stron� arogancji jest grzeczno��, m�j ja�niepaniczu, a Skandar poluj�cy na smoki okaza�by mi wi�cej grzeczno�ci od ciebie. To nie ja ci� szuka�em, pami�taj. Nie mam zamiaru poni�y� si� w twej s�u�bie. A teraz, je�li pozwolisz�

��Prosz� zaczeka�.

��Mam dzi� jeszcze inne sprawy do za�atwienia.

��Pi�tna�cie rojali teraz, pi�tna�cie w dzie� wyjazdu, tak jak zaproponowa�e�, zgoda?

��Mimo �e my�lisz, i� zamorduj� ci� na pustyni?

��Sta�em si� zbyt podejrzliwy, poniewa� nie chcia�em okaza� si� zbyt naiwny�� powiedzia� Dekkeret.�� By�o nieuprzejmo�ci� z mojej strony powiedzie� to, co powiedzia�em. Prosz�, by� zosta� moim przewodnikiem na uzgodnionych warunkach.

Barjazid milcza�.

Dekkeret wyj�� z torby trzy pi�ciorojalowe monety. Dwie z nich, stare, przedstawia�y Pontifexa Prankipina i Lorda Confalume'a. Trzecia by�a nowa, b�yszcz�ca, z portretem Confalume'a jako Pontifexa i Koronala Lorda Prestimiona na rewersie. Wyci�gn�� d�o� w stron� Barjazida, a ten wybra� now� monet� i przyjrza� si� jej z ciekawo�ci�.

��Takiej nigdy jeszcze nie widzia�em�� powiedzia�.�� Mo�e powinni�my poprosi� syna mojego brata o opini� dotycz�c� jej autentyczno�ci?

Tego by�o ju� Dekkeretowi za wiele.

��Czy bierzesz mnie za fa�szerza pieni�dzy?�� wrzasn�� zrywaj�c si� na r�wne nogi. Pochyli� si� nad niewysokim Barjazidem, niemal go ju� uderzy�.

Lecz wyczu�, �e przeciwnik bynajmniej si� go nie l�ka, �e jego gniew nawet go nie poruszy�. W rzeczywisto�ci nawet si� u�miechn�� i wyj�| pozosta�e dwie monety z dr��cej d�oni Dekkereta.

��A wi�c sam te� nie lubisz bezpodstawnych oskar�e�, prawda, dostojny panie?�� Barjazid roze�mia� si� g�o�no.�� Zawrzyjmy zatem uk�ad. Ty nie b�dziesz si� spodziewa�, �e zabij� ci� natychmiast po przekroczeniu prze��czy Khulag, a ja nie wy�l� monety do lichwiarzy, by ocenili jej autentyczno��. Dobrze? Zgoda?

Dekkeret poczu� zm�czenie. Przytakn�� skinieniem g�owy.

��Niemniej ta podr� rzeczywi�cie jest niebezpieczna�� powiedzia� Barjazid�� i na twoim miejscu nie �ywi�bym wielkich nadziei na szcz�liwy powr�t. Wiele zale�y od twej w�asnej si�y w chwili pr�by.

��Niech i tak b�dzie. Kiedy wyruszamy?

��W Dzie� Pi�ty, o zachodzie s�o�ca. Miasto opu�cimy bram� Pinitor. Wiesz, gdzie to jest?

��Znajd� j��� powiedzia� Dekkeret.�� A wi�c do Dnia Pi�tego.�� I wyci�gn�� d�o� do ma�ego cz�owieczka.

Do wyjazdu pozosta�y jeszcze trzy dni, jednak Dekkeret nie martwi� si� op�nieniem, bowiem dawa�o mu ono mo�liwo�� sp�dzenia trzech nocy z Golator Lasgi�. Na to przynajmniej liczy�, lecz w rzeczywisto�ci sta�o si� inaczej. Wieczorem nie zasta� jej w biurze na nabrze�u, urz�dnicy nie chcieli nawet przyj�� wiadomo�ci dla niej. Niepocieszony, spacerowa� po nieprzyjaznym mu mie�cie d�ugo po zachodzie s�o�ca; w ko�cu zjad� prost�, niezbyt smaczn� kolacj� w swym hotelu, ca�y czas spodziewaj�c si�, �e jakim� cudem Golator Lasgia pojawi si� i zabierze go gdzie� ze sob�. Nie pojawi�a si� jednak. Spa� �le, p�ytko, dr�czony my�lami ojej g�adkim ciele, ma�ych, twardych piersiach, g�odnych, ch�tnych ustach. Nad ranem nawiedzi� go sen, niewyra�ny i niezrozumia�y, w kt�rym ona, wraz z Barjazidem i jakimi� Hjortami i Vroonami, ta�czy�a pomi�dzy kamiennymi ruinami w�r�d piask�w, a potem zasn�� ju� g��boko i obudzi� dopiero w po�udnie Dnia Morza. Miasto wydawa�o si� ca�kowicie puste, lecz kiedy wieczorem nieco si� och�odzi�o, zn�w poszed� do biur Pontyfikatu i zn�w jej nie spotka�, i raz jeszcze sam sp�dzi� wiecz�r, r�wnie bezsensowny jak poprzedni. Id�c do ��ka modli� si� do Pani Wyspy prosz�c, by przys�a�a mu Golator Lasgi�. Lecz zadaniem Pani nie jest spe�nianie takich zachcianek, wi�c tej nocy mia� tylko dziwny, cho� weso�y sen, by� mo�e Jej dar, a by� mo�e nie; w tym �nie mieszka� w chacie z ga��zi na wybrze�u Wielkiego Morza niedaleko Til-omon, jad� s�odkie fioletowe owoce, kt�rych sok �cieka� mu po twarzy i szyi. Kiedy si� obudzi�, zasta� w hotelu Hjorta, urz�dnika, kt�ry wezwa� go do swej zwierzchniczki.

Zjedli p�n� kolacj�, pojechali do jej domu i kochali si� gor�czkowo, z pasj�, przez ca�� noc, kt�ra ca�kowicie zatar�a wra�enia tamtej pierwszej. Dekkeret nie zapyta�, dlaczego unika�a go wczoraj i przedwczoraj, lecz gdy jedli �niadanie z ostro przyprawionych gi-horn�w, popijaj�c je z�otym winem, oboje �wie�y i rze�cy pomimo nieprzespanej nocy, Golator Lasgia powiedzia�a:

��Szkoda, �e nie mia�am dla ciebie wi�cej czasu, ale przynajmniej sp�dzili�my razem twoj� ostatni� noc w mie�cie. Udasz si� teraz na Pustyni� Skradzionych Sn�w z moim smakiem na ustach. Czy sprawi�am, �e zapomnia�e� wszystkie swe poprzednie kobiety?

��Przecie� znasz odpowied�.

��Dobrze. Doskonale. By� mo�e nigdy ju� nie dotkniesz kobiety, ale ta ostatnia by�a jednocze�nie t� najlepsz�. Niewielu ma a� takie szcz�cie.

��Wi�c jeste� taka pewna, �e zgin� na pustyni?

��Niewielu z niej powraca. Szans�, �e kiedy� jeszcze ci� zobacz�, s� nik�e.

Zadr�a� lekko�� nie, nie ze strachu, lecz dlatego, i� odkry�, jakimi kierowa�a si� motywami. Przewrotno�� kaza�a jej trzyma� si� od niego z daleka przez dwie noce�� po to, by trzecia by�a tym bardziej gor�czkowa, tym intensywniejsza. Golator Lasgia g��boko wierzy�a, �e on wkr�tce zginie; chcia�a wi�c sprawi� sobie przyjemno�� i by� jego ostatni� kobiet�. To go zmrozi�o. Je�li ju� ma umrze�, to wola�by sp�dzi� z ni� tak�e te dwie samotne noce, ale jej subtelny umys� najwyra�niej nie dopuszcza� tak przyziemnych my�li. Po�egna� si� z ni� kr�tko, nie wiedz�c, czy jeszcze si� spotkaj�, nie wiedz�c nawet, czy pragnie takiego spotkania�� mimo jej pi�kno�ci i wszystkich mi�osnych talent�w. By�a zdecydowanie zbyt tajemnicza, a jej zachcianki wydawa�y si� zbyt niebezpieczne.

Nied�ugo przed zachodem s�o�ca pojawi� si� przy bramie Pinitor, na po�udniowym kra�cu miasta. Nie zaskoczy�oby go, gdyby Barjazid zerwa� umow�, ale nie, �lizgacz czeka� tu� za piaskowym �ukiem starej bramy, a niewysoki przewodnik sta� oparty niedbale o jego burt�. By�o z nim trzech towarzyszy: Vroon, Skandar i smuk�y ch�opiec o powa�nych oczach, niew�tpliwie jego syn.

Barjazid skin�� g�ow�. Wielki czteror�czny Skandar wzi�� z r�k Dekkereta dwie solidne torby i niedbale wrzuci� je do baga�nika.

��Ona nazywa si� Khaymak Gra� przedstawi� przewodnik.�� Nie mo�e m�wi�, ale nie jest bynajmniej g�upia. S�u�y mi od wielu lat, od czasu, gdy znalaz�em j� na pustyni niemal martw�, z odci�tym j�zykiem. Vroon to Serifain Reinaulion; cz�sto za wiele gada, ale zna pustynne �cie�ki lepiej ni� ktokolwiek w mie�cie.�� Dekkeret i ma�e stworzenie z ko�czynami do z�udzenia przypominaj�cymi macki wymienili kr�tkie pozdrowienia.�� Pojedzie tak�e z nami m�j syn, Dinitak�� doda� Barjazid.�� Dobrze wypocz��e�, kandydacie?

��Chyba tak.�� Po bezsennej nocy Dekkeret przespa� niemal ca�y dzie�.

��B�dziemy podr�owali noc� i spali w ci�gu dnia. Jak rozumiem, mam przeprowadzi� ci� przez prze��cz Khulag i przez pustyni� znan� jako Pustynia Skradzionych Sn�w a� na pastwiska wok� Ghyzyn Kor, gdzie masz we w�asnych celach spotka� si� z pasterzami, a p�niej z powrotem do Thologhai. Czy tak?

��W�a�nie tak.

Barjazid sta� nieruchomo przy �lizgaczu. Dekkeret zmarszczy� brwi i nagle zrozumia�. Wyj�� trzy kolejne pi�ciorojalowe monety, dwie starsze, z Pontifexem Prankipinem i jedn� l�ni�c�, now�, z Lordem Prestimionem. Wr�czy� je Barjazidowi, kt�ry wy�uska� now� monet� i rzuci� j� synowi. Ch�opiec przygl�da� si� jej podejrzliwie.

��Nowy Koronal�� powiedzia� mu ojciec.�� Zapami�taj jego twarz. Nieraz j� jeszcze zobaczymy.

��B�dzie wspania�ym w�adc��� oznajmi� Dekkeret.�� Przewy�szy wielko�ci� nawet Lorda Confalume'a. Na pomocnych kontynentach ju� �yje si� lepiej, a przecie� i przedtem �y�o si� tam doskonale. Lord Prestimion to w�adca energiczny i zdecydowany; ma bardzo ambitne plany.

Barjazid wzruszy� ramionami.

��To, co si� dzieje na kontynentach p�nocnych, niewielkie ma tu znaczenie. Jest jako� tak, �e rozw�j Alhanroelu i Zimroelu nic nie znaczy na Suvraelu. Ale radujemy si�, �e Bogini pob�ogos�awi�a nas kolejnym wspania�ym Koronalem. Byle tylko przypomina� sobie od czasu do czasu, �e na Majipoorze s� trzy l�dy i �e tu te� mieszkaj� obywatele jego kr�lestwa. No, jedziemy; ju� najwy�szy czas.

Przejazd przez bram� Pinitor oznacza� natychmiastowe przekroczenie granicy mi�dzy miastem i pustyni�. Po jednej strome sta�y niskie wille, ogrodzone kamiennymi murami i pozbawione okien, po drugiej za� rozci�ga�a si� ca�kowicie martwa pustynia, kt�rej monotonii nie przerywa�o nic opr�cz drogi�� szerokiej, brukowanej, wnosz�cej si� �agodnie ku szczytom okalaj�cych Thologhai wzg�rz.

Panowa� tu niezno�ny wr�cz upa�. W nocy na pustyni by�o nieco ch�odniej ni� w dzie�, ale nadal gor�co. I cho� nie wypala�o jej bezlitosne oko s�o�ca, pomara�czowe piaski, wypromieniowuj�ce ku niebu nagromadzone w ci�gu dnia ciep�o, szele�ci�y, dr�a�y i grza�y niczym rozpalony piec. Wia� silny wiatr�� z nadej�ciem nocy, jak zauwa�y� Dekkeret, zmienia� on kierunek, wiej�c od strony l�du ku morzu, ale nie robi�o to �adnej r�nicy. Niezale�nie od kierunku by� gor�cy, suchy, bezlitosny.

W czystym, pozbawionym odrobiny wilgoci powietrzu ksi�yce i gwiazdy wydawa�y si� niezwykle jaskrawe. Ziemia �wieci�a tak�e; nieregularne plamy na zboczach pag�rk�w po obu stronach drogi fosforyzowa�y niesamowitym jaskrawozielonym �wiat�em, co bardzo zaciekawi�o Dekkereta.

��To niekt�re ro�liny�� wyja�ni� Vroon.�� W ciemno�ci �wiec� wewn�trznym blaskiem. Ich dotkni�cie jest zawsze bolesne, a w wielu przypadkach �miertelne.

��Jak je rozpozna� za dnia?

��Wygl�daj� jak kawa�ki starego i s�abego sznurka, wyrastaj�cego z wybrzusze� na skale. Nie ka�da z tak wygl�daj�cych ro�lin jest niebezpieczna, ale lepiej unika� wszystkich.

��A tak�e innych�� wtr�ci� Barjazid.�� Ro�liny pustyni umiej� si� broni� na wiele, czasem bardzo zaskakuj�cych, sposob�w. Co roku nasz ogr�d ma dla nas jakie� nowe paskudne niespodzianki.

Dekkeret skin�� g�ow�. Nie planowa� przechadzek po pustyni, lecz je�li wybierze si� na przechadzk�, b�dzie pami�ta�, by niczego nie dotyka�.

�lizgacz by� stary i powolny, a droga wznosi�a si� ostro w g�r�. Antyczny pojazd niespiesznie przebija� si� przez upaln� noc. Pasa�erowie niemal nie rozmawiali. Prowadzi�a Skandarka, obok kt�rej siedzia� Vroon, rzucaj�c od czasu do czasu kilka s��w dotycz�cych drogi. Na tylnym siedzeniu obaj Barjazidowie milczeli, tote� Dekkeret mia� okazj�, by dok�adnie obejrze� rozci�gaj�cy si� wok� piekielny krajobraz. Zmasakrowana kanonad� s�onecznych promieni, pop�kana ziemia wydawa�a si� ca�kowicie ja�owa. Wilgo�, kt�r� nasi�k�a podczas kr�tkiej zimy�� jedynej, jak� zna� ten kontynent�� dawno ju� zosta�a z niej wyssana; pozosta�y tylko p�ytkie, nieregularne szczeliny. Smagaj�ce piaskiem wiatry, wiej�ce tu nieustannie, pozostawi�y na niej bruzdy, a ro�liny, niskie i rzadko rosn�ce, cho� nale�a�y do wielu r�nych gatunk�w, wydawa�y si� do siebie bardzo podobne: skr�cone niczym w m�ce, suche i w�laste. Dekkeret powoli przyzwyczaja� si� do upa�u, upa� wydawa� si� oczywisty, przylega� do cia�a jak druga sk�ra i po pewnym czasie zaczyna� sprawia� wra�enie czego� najzupe�niej normalnego, lecz dusza ot�pia�a w nim wobec �miertelnej brzydoty �wiata, kt�ry mia� przed oczami, oboj�tno�ci krajobrazu, szpiczastych sylwetek wzg�rz i ostrych kolc�w ro�lin. Taki nienawistny pejza� by� w jego �yciu czym� nowym, nies�ychanie trudnym do zaakceptowania. Wsz�dzie, gdzie do tej pory podr�owa�, na ca�ym Majipoorze, widzia� tylko pi�kno. Pomy�la� o swym rodzinnym mie�cie, o Normorku, le��cym u podn�a G�ry, o jego szerokich, pe�nych �agodnych zakr�t�w bulwarach, cudownych kamiennych murach i ciep�ych, padaj�cych o p�nocy deszczach. Przypomnia� sobie po�o�one nieco wy�ej gigantyczne Stee, gdzie kiedy� o �wicie w�drowa� w�r�d drzew dorastaj�cych mu zaledwie do kostek i maj�cych li�cie w odcieniu zieleni tak pi�knym, �e a� pora�aj�cym. Pomy�la� o Wysokim Morpin, prawdziwym mie�cie cud�w, po�wi�conym wy��cznie rozrywce, le��cym niemal w cieniu ogromnego Zamku Koronala, wie�cz�cego G�r�. O dzikich le�nych ost�pach Khyntoru, ol�niewaj�cych bia�ych wie�ach Ni-moya, pachn�cych s�odko ��kach doliny Glayge� Jaki pi�kny jest ten nasz �wiat, pomy�la� Dekkeret. Ile� na nim cud�w, a w jakim� strasznym miejscu znalaz�em si� teraz!

Powiedzia� sobie, �e musi zmieni� system warto�ci i spr�bowa� odkry� pi�kno pustyni, inaczej pustynia sparali�uje jego ducha. Jakie pi�kno kryje si� w ziemi pozbawionej kropli wilgoci, jakie mo�e by� pi�kno w gro�nych, kanciastych kszta�tach, w bruzdach wyrze�bionych w skale przez piasek, jakie jest pi�kno w fosforyzuj�cych zielonym blaskiem n�dznych ro�linach? Niech pi�kne b�d� kolce, niech pi�kna b�dzie pustka, niech pi�kna b�dzie odpychaj�ca surowo��. Bowiem czym jest pi�kno, pomy�la� Dekkeret, je�li nie wyuczon� reakcj� na prawdziwy wygl�d rzeczy? M�wi�, �e to jest pi�kne, co si� komu podoba, wi�c lepiej zmie� diametralnie swoje gusta, Dekkeret, albo brzydota pustyni ci� zabije.

Spr�bowa� wi�c zmusi� si� do jej pokochania. Wyrzuci� z umys�u s�owa takie jak: �odpychaj�ca�, �brzydka�, �obrzydliwa�, jakby wyrywa� k�y dzikiemu zwierz�ciu, i rozkaza� sam sobie zobaczy� ten �wiat w �agodnym, przyjaznym �wiede. Zmusi� si�, by podziwia� poci�te poziomymi liniami, roz�upane ska�y i rozci�gaj�ce si� mi�dzy nimi wielkie, suche plamy piasku. Odkrywa� urod� skr�conych, wyschni�tych krzaczk�w. Znajdowa� cechy godne podziwu w ma�ych, nocnych zwierz�tkach, od czasu do czasu przebiegaj�cych im drog�. Noc ju� si� ko�czy�a, gdy wreszcie przesta� czu� nienawi�� do pustyni; najpierw nabra� do niej stosunku ca�kowicie neutralnego, a na koniec wreszcie zorientowa� si�, �e zaczyna, dostrzega� jej urod�. Na godzin� przed �witem w og�le przesta� zaprz�ta� sobie tym g�ow�.

Ranek nadszed� nagle�� linia pomara�czowego ognia mi�dzy wzg�rzami zmieni�a si� w s�o�ce, mniej ��te, a bardziej zielono-br�zowe ni� na p�nocy, kt�re unosi�o si� w niebo jak balon. W chwili owego apokaliptycznego wschodu Dekkeret stwierdzi� ze zdumieniem, �e my�li o Golator Lasgii, �e zastanawia si�, czy ona te� obserwuje wsch�d s�o�ca. Sprawi�o mu to b�l. Przez chwil� napawa� si� tym b�lem, a potem odepchn�� go od siebie. Spyta� Barjazida:

���adnych duch�w? Ta pustynia ma by� przecie� nawiedzona!

��Prawdziwe k�opoty zaczynaj� si� za prze��cz��� odpowiedzia� przewodnik.

Wczesny ranek sp�dzili w drodze. Dinitak poda� proste �niadanie: czerstwy chleb, kwa�ne wino. Dekkeret spojrza� za siebie i zobaczy� wspania�y widok: ziemia opada�a stromo w d� jak wielki czerwonawy fartuch, rzucony niedbale, zmi�ty i pomarszczony; na jego granicy le�a�o miasto Thologhai, zaledwie widoczne, przycupni�te w dole, a za nim, na p�nocy, rozci�ga� si� a� po horyzont ogromny ocean. Na niebie nie by�o ani jednej chmurki; jego b��kit, jeszcze bardziej intensywny w por�wnaniu z bezbarwn� ziemi�, sprawia�, �e wygl�da�o to niemal jak drugie, przykrywaj�ce ich morze. Temperatura zacz�a si� podnosi�. Wkr�tce upa� sta� si� nie do zniesienia, lecz jechali nadal, powoli wspinaj�c si� pod g�r�. Dekkeret drzema� i budzi� si�, ale w zat�oczonym poje�dzie g��bszy sen by� niemo�liwy. Czy�by po ca�ej nocy mieli jeszcze jecha� ca�y dzie�? Nie pyta� o nic. Lecz gdy zm�czenie i niewygoda sta�y si� ju� niemal nie do zniesienia, Khaymak Gra� nagle skr�ci�a w lewo, w boczn�, kr�tk� dr�k� i zatrzyma�a �lizgacz.

��Tu b�dzie nasz pierwszy ob�z�� oznajmi� Barjazid.

Przy ko�cu dr�ki wznosi�a si� w niebo ska�a, os�aniaj�c ich od pal�cego s�o�ca. Przed ni�, w cieniu, rozci�ga�a si� piaszczysta niecka, najwyra�niej wielokrotnie u�ywana przez podr�nik�w. U podstawy ska�y Dekkeret ujrza� ciemn� plam�, gdzie z tajemniczych przyczyn woda wydobywa�a si� spod piasku; �r�d�o nie by�o przesadnie obfite, ale z pewno�ci� stanowi�o skarb dla wysuszonych s�o�cem w�drowc�w. Idealne miejsce na post�j. Najwyra�niej podr� zaplanowano tak, by po pierwszym dniu zatrzyma� si� tu przed por� najwi�kszego upa�u.

Skandarka i m�ody Barjazid wyci�gn�li sk�d� maty i roz�o�yli je na piasku. Podano drugie �niadanie: kawa�ki suszonego mi�sa, konserwowane owoce, ciep�� skandarsk� zup�. Nast�pnie, bez s�owa, obaj Barjazidowie, Skandarka i Vroon wyci�gn�li si� na matach i natychmiast zapadli w sen. Dekkeret zosta� sam. Przez chwil� d�uba� w z�bach, pomi�dzy kt�rymi utkwi� kawa�ek mi�sa. Teraz, kiedy m�g� ju� zasn��, odechcia�o mu si� spa�. Podszed� do granicy obozu i popatrzy� na wypalon� s�o�cem pustk� tu� za lini� cienia. Nie dostrzeg� �adnego �ywego stworzenia; n�dzne ro�liny sprawia�y wra�enie, jakby chcia�y si� wcisn�� pod ziemi�. Na po�udniu w niebo wznosi�y si� g�ry�� prze��cz musia�a by� ju� blisko. A za ni�? Co go tam czeka?

Pr�bowa� zasn��. Przed oczami, niechciane, pojawi�y si� obrazy. Obok maty stan�a Golator Lasgia�� tak blisko, �e na poz�r wystarczy�o tylko si�gn�� r�k�, by przyci�gn�� j� i przytuli�, lecz ona tylko odsun�a si� i znik�a w dr��cym z gor�ca powietrzu. Po raz tysi�czny zobaczy� samego siebie na bagnach Khyntoru; wytropi� zwierzyn�, wycelowa� i nagle zadr�a�. Odp�dzi� od siebie ten obraz; teraz niespodzianie pe�z� wzd�u� wielkiego muru w Normorku, oddychaj�c s�odkim, ch�odnym powietrzem. Lecz nie by�y to sny, tylko pojawiaj�ce si� i umykaj�ce, nie powi�zane ze sob� obrazy, okruchy wspomnie�. Sen nie chcia� nadej��, a kiedy wreszcie nadszed�, by� kr�tki, g��boki, bez marze�.

Obudzi� go dziwny d�wi�k: szum, daleki �piew, niewyra�na melodia grana na jakich� instrumentach; dobiegaj�ce z oddali, lecz mimo to �atwe do rozpoznania odg�osy mijaj�cej ich wielkiej karawany. Wyda�o mu si�, �e s�yszy dzwonki i huczenie b�bn�w. Przez jaki� czas le�a� nieruchomo, s�uchaj�c, staraj�c si� zrozumie�, a potem usiad�, zamruga� i rozejrza� si� wok� siebie. Nadszed� zmierzch. Przespa� najgor�tsz� cz�� dnia, cie� pada� teraz na nich z przeciwnej strony. Jego czterej towarzysze wstali ju� i pakowali maty. Dekkeret nadstawi� ucha, szukaj�c �r�d�a d�wi�k�w, lecz mia� wra�enie, �e dobiegaj� one zewsz�d albo znik�d. Przypomnia� sobie us�yszan� od Golator Lasgii opowie�� o duchach pustyni �piewaj�cych w dzie� i wodz�cych na manowce podr�nych, kt�rych sprowadzaj� z w�a�ciwej �cie�ki ha�asami i muzyk�.

��Co to za d�wi�ki?�� spyta� Barjazida.

��D�wi�ki?

��Nie s�yszysz ich? G�osy, dzwonki, tupot; odg�osy wielkiej karawany!

Przewodnik wydawa� si� rozbawiony.

��Masz na my�li g�osy pustyni?

��To duchy?

��Mo�e i duchy. A mo�e podr�nicy schodz�cy z g�r, dzwoni�cy �a�cuchami i bij�cy w gongi. Co wydaje ci si� bardziej prawdopodobne?

��Jedno i drugie jest nieprawdopodobne�� stwierdzi� ponuro Dekkeret.�� Na �wiecie, w kt�rym �yj�, nie ma duch�w. Ale na tej drodze nie ma podr�nych, je�li nie liczy� nas.

��Jeste� pewien, kandydacie?

���e nie ma podr�nych, czy �e nie ma duch�w?

��Jednego i drugiego.

Dinitak Barjazid, stoj�cy z boku i do tej pory przys�uchuj�cy si� tylko wymianie zda�, podszed� i spyta� Dekkereta:

��Boisz si�?

��Nieznane niepokoi zawsze, lecz w tym momencie jestem raczej zaciekawiony ni� przestraszony.

��A wi�c zaspokoj� tw� ciekawo��. Gdy pod wiecz�r temperatura zaczyna opada�, ska�y i piasek oddaj� ciep�o, a robi�c si� coraz ch�odniejsze kurcz� si� i wydaj� te d�wi�ki. To w�a�nie dzwony i b�bny, kt�re s�yszysz. Tu nie ma duch�w.

Jego ojciec ostro machn�� r�k�. Ch�opiec oddali� si� spokojnie.

��Nie chcia�e�, �eby mi to powiedzia�, prawda?�� spyta� Dekkeret.�� Wola�by�, abym my�la�, �e zewsz�d otaczaj� nas upiory?

Barjazid odpar� z u�miechem:

��Mnie nie robi to �adnej r�nicy. Wierz sobie w to, co uwa�asz za bardziej zabawne. Po drugiej stronie prze��czy spotkasz duch�w a� nadto, zapewniam ci�.

Przez wiecz�r w Dniu Gwiazd wspinali si� pracowicie kr�t� drog� na szczyt g�ry i przed p�noc� dotarli na Prze��cz Khulag. Powietrze by�o tu ch�odniejsze, znajdowali si� przecie� wysoko nad poziomem morza; ch�odna bryza przynosi�a wytchnienie od dusznego upa�u. Prze��cz okaza�a si� szeroka, a tak�e zdumiewaj�co g��boka; dopiero rankiem w Dniu S�o�ca osi�gn�li jej kraniec i wjechali na wielk� pustyni�, zajmuj�c� �rodek kontynentu.

Dekkeret, zdumiony, przygl�da� si� �wiatu przed nimi. W jasnym �wietle ksi�yc�w rozpo�ciera� si� widok takiej pustki i monotonii, �e przy nim to, co widzia� po tamtej stronie prze��czy, wydawa�o si� wr�cz ogrodem. Tamta pustynia by�a skalista, ta za��� piaszczysta, prawdziwy ocean wydm, mi�dzy kt�rymi z rzadka widnia�y obszary twardej, kamienistej ziemi. Prawie nie by�o tu ro�lin; kompletnie nic nie ros�o na wydmach i jakie� �a�osne chwasty na kamieniach. I ten upa�! Z przykrywaj�cej ich misy niebios pada�y na ziemi� tak gor�ce promienie s�o�ca, �e wprawia�o to w os�upienie; powietrze wydawa�o si� ca�kowicie pozbawione tlenu, wypalone z jakiegokolwiek �ycia. Nie potrafi� uwierzy�, �e gdzie� w�r�d tego piek�a znajduj� si� pastwiska. Pr�bowa� przypomnie� sobie map�, kt�r� widzia� w biurze Golator Lasgii: pastwiska otacza�y pasem pustyni�, lecz poni�ej prze��czy Khulag pustynia si�ga�a dalej ni� gdzie indziej. Gdzie� po przeciwnej stronie tego ja�owego pustkowia ros�a trawa i pas�o si� byd�o�� tak� przynajmniej mia� nadziej� i o to si� modli�.

Wczesnym porankiem zjechali z g�r na rozci�gaj�c� si� przed nimi r�wnin�. W �wietle poranka Dekkeret zauwa�y� w dole co� dziwnego: owaln� plam� czerni, wyra�nie widoczn� na tle ja�niejszej pustyni. Gdy podjechali bli�ej, zorientowa� si�, �e jest to rodzaj oazy, poro�ni�tej delikatnymi drzewami o d�ugich ga��ziach z male�kimi zielonofioletowymi li��mi. To miejsce wybrali na drugi ob�z. �lady na piasku wskazywa�y, �e zatrzymywali si� tu i inni; pod drzewami le�a�y kupki �mieci, a mi�dzy drzewami zbudowano proste chaty z kamieni, przykryte starymi suchymi ga��ziami. Nieco z ty�u p�yn�� kr�ty, m�tny strumyk, ko�cz�cy bieg w zaro�ni�tym rz�s� stawku, a dalej Dekkeret dostrzeg� inne jeziorko, najprawdopodobniej zasilane przez podziemny strumie�; woda nadawa�a si� tam do picia. Pomi�dzy jednym a drugim jeziorkiem sta�a dziwna konstrukcja: siedem okr�g�ych, kamiennych kolumn si�gaj�cych mu do piersi, po��czonych podw�jnymi �ukami. Przyjrza� si� im bli�ej.

��Dzie�o Zmiennokszta�tnych�� powiedzia� Barjazid.

��O�tarz Metamorf�w?

��Ca�kiem prawdopodobne. Wiemy, �e cz�sto odwiedzaj� t� oaz�. Czasami co� po sobie zostawi�: pa�eczki modlitewne, kawa�ki pi�r, ma�e plecione kubeczki.

Dekkeret niepewnie przygl�da� si� k�pie drzew, jakby tylko czeka�, kiedy zmieni� kszta�t i stan� si� band� gro�nych krajowc�w. Do tej pory mia� niewielki kontakt z rdzennymi mieszka�cami Majipooru, kt�rzy, pokonani, rozproszyli si� po lasach. S�ysza� tylko plotki, wymys�y zrodzone ze strachu, niewiedzy i poczucia winy. Zmienno-kszta�tni mieszkali niegdy� w wielkich miastach, tyle wiedziano na pewno. Na Alhanroelu odkryto ich ruiny, a w szkole Dekkeret ogl�da� zdj�cia najwi�kszego z nich�� wielkiego, kamiennego Velalisier, le��cego w pobli�u Labiryntu Pontifexa; miasta te jednak wyludni�y si� tysi�ce lat temu, a wraz z nadej�ciem ludzi i nap�ywem innych ras Piurivarowie�� jak Metamorfowie sami si� nazywali�� zostali wyparci na dzikie obszary planety, g��wnie do wielkiego le�nego rezerwatu na Zimroelu, gdzie� na po�udniowy wsch�d od Khyntoru. On sam widzia� prawdziwych Metamorf�w zaledwie dwa czy trzy razy w �yciu�� delikatne postacie o zielonkawej sk�rze i dziwnych, p�askich, pozbawionych indywidualnych cech twarzach, lecz oczywi�cie Metamorfowie z niezwyk�� �atwo�ci� zmieniali posta� i r�wnie dobrze Zmiennokszta�tnym m�g� by� ma�y Vroon albo i sam Barjazid.

��Jak udaje si� prze�y栗 im lub komukolwiek innemu�� na tej pustyni?�� spyta� Dekkeret.

��S� m�drzy. Przystosowuj� si�.

��Ilu ich tu �yje?

��A kt� to wie? Spotka�em kilka grupek, w sumie mo�e pi��dziesi�ciu, sze��dziesi�ciu. Prawdopodobnie s� i inni. A mo�e byli to zawsze ci sami Metamorfowie, tylko inaczej wygl�daj�cy?

��Dziwne istoty.�� Dekkeret machinalnie po�o�y� d�o� na g�adkim kamieniu znajduj�cym si� na szczycie jednej z kolumn. Z b�yskawiczn� szybko�ci� Barjazid chwyci� jego d�o� i szarpn�� do ty�u.

��Nie dotykaj!

��Dlaczego?�� zdumia� si� Dekkeret.

��To �wi�te kamienie.

��Masz je za �wi�to��?

��S� �wi�to�ci� dla tych, kt�rzy z nich to zbudowali�� stwierdzi� surowo Barjazid.�� Szanujemy je. Szanujemy magi�, kt�ra, by� mo�e, jest w nich zawarta. Na tej ziemi nikt bezmy�lnie nie �ci�ga na siebie zemsty s�siada.

Dekkeret, zdumiony, spojrza� na ma�ego cz�owieczka, na kolumny, na stawek i jeziorko, na rosn�ce wok� delikatne drzewa o ostrych li�ciach. Zadr�a� mimo upa�u. Popatrzy� poza granice male�kiej oazy, na otaczaj�ce j� zewsz�d �agodne wydmy, na piaszczyst� wst��k� drogi, znikaj�cej gdzie� na po�udniu, w nieznanej krainie. S�o�ce wspina�o si� szybko po niebie, jego gor�ce promienie ch�osta�y ziemi� � tych kilku w�drowc�w, kt�rzy o�mielili si� tu zapu�ci�. Obejrza� si� przez rami� na g�ry, kt�re w�a�nie przeby�; wielki, gro�ny mur odgradzaj�cy go od tego, co tu uchodzi�o za cywilizacj�. Czu� si� przera�aj�co samotny, s�aby, zagubiony.

Pojawi� si� Dinitak Barjazid, uginaj�c si� pod ci�arem pojemnik�w na wod�, kt�re rzuci� u st�p Dekkereta. Dekkeret pom�g� mu nape�ni� je w czystym jeziorku�� zabra�o im to zdumiewaj�co wiele czasu. Spr�bowa� wody�� by�a ch�odna, czysta, z dziwnym metalicznym posmakiem, pochodz�cym, jak mu wyja�ni� ch�opiec, z rozpuszczonych minera��w. Kilkana�cie razy przemierzyli drog� mi�dzy �lizgaczem i jeziorkiem, nim wszystkie pojemniki znalaz�y si� na miejscu. Przez kilka dni�� powiedzia� mu Dinitak�� nie natrafi� na inne �r�d�o czystej wody.

Zjedli drugie �niadanie z�o�one ze skromnych zapas�w, kt�re zabrali ze sob� i gdy s�o�ce dochodzi�o do po�udniowego szczytu upa�u, u�o�yli si� do snu na matach. Trzeci ju� raz Dekkeret mia� spa� w dzie�; powoli zaczyna� si� do tego przyzwyczaja�. Zamkn�� oczy, powierzy� dusz� umi�owanej Pani Wyspy, �wi�tej matce Lorda Prestimiona, i niemal natychmiast g��boko zasn��.

Tym razem pojawi�y si� sny.

W�a�ciwie nie �ni� od bardzo d�ugiego czasu, niemal ju� nie pami�ta�, jaki by� jego ostatni sen. Dla samego Dekkereta, podobnie jak dla innych mieszka�c�w Majipooru, sny by�y centrum egzystencji�� uspokaja�y, dodawa�y odwagi, uczy�y, wyja�nia�y, nagradza�y i kara�y, a na tym bynajmniej nie ko�czy�y si� ich funkcje. Od urodzenia uczono dzieci, jak przygotowywa� umys� na przyj�cie sn�w, jak je �ni� i zapami�tywa�, jak interpretowa� je we �nie i na jawie. Ka�demu obywatelowi Majipooru towarzyszy�a w �yciu Pani z Wyspy Snu, pomagaj�ca t�umaczy� dzia�ania duszy i za po�rednictwem swych przes�a� przemawiaj�ca bezpo�rednio do miliard�w istot �yj�cych na tej gigantyczne] planecie.

We �nie Dekkeret widzia� samego siebie id�cego g�rskim grzbietem, najwyra�niej tym, kt�ry w�a�nie przekroczy�. Szed� sam, s�o�ce by�o nieprawdopodobnie wielkie, wype�nia�o niemal ca�e niebo, a jednak upa� nie wydawa� mu si� dokuczliwy. Zbocze by�o tak strome, �e m�g� zajrze� przez jego kraw�d� w d�, w g��bi� wydaj�c� si� mie� setki kilometr�w, a w dole widzia� gotuj�c�, rycz�c�, dymi�c� law�, krater czynnego wulkanu pe�nego czerwonej, pluj�cej ogniem magmy. To niesamowite j�dro podziemnych mocy nie przera�a�o go, lecz raczej w dziwny spos�b poci�ga�o, fascynowa�o; pragn�� zanurzy� si� w nim, pogr��y� w jego g��bi, p�ywa� we wrz�cej lawie. Zacz�� schodzi�, �lizgaj�c si�, bieg� na d�, czasami odrywa� si� od ziemi i unosi� si� w powietrzu, szybuj�c w d� gigantycznego zbocza, a kiedy znalaz� si� bli�ej, wyda�o mu si�, �e w�r�d wrz�cej lawy widzi twarze. Lord Prestimion, Pontifex, Barjazid, Golator Lasgi�, a to�� czy� to nie Metamorfowie, te dziwne, niemal niewidoczne, ukryte w cieniu twarze na skraju? J�dro wulkanu zajmowali ludzie pot�ni i Dekkeret bieg� ku nim, wype�niony mi�o�ci�, my�l�c: �Przygarnijcie mnie do siebie, tu jestem, oto nadchodz�, a kiedy za tymi postaciami dostrzeg� wielki bia�y dysk, w kt�rym rozpozna� symbol ukochanej Pani Wyspy, dusz� wype�ni� mu g��boki, cudowny spok�j, wiedzia� ju� bowiem, �e otrzyma� przes�anie, a min�o ju� wiele miesi�cy od czasu, gdy �askawa Pani po raz ostatni dotkn�a jego umys�u.

�pi�cy, lecz �wiadomy, obserwuj�c tego Dekkereta, kt�ry znajdowa� si� wewn�trz jego snu, czeka� na spe�nienie, na po��czenie Dekkereta z marze� ze �nion� Pani�, ca�opalenia w wybuchu wulkanu, przynosz�ce jakie� objawienie prawdy, jak�� wiedz� wywo�uj�c� rado�� i szcz�cie. Lecz sen napotka� na dziwn� przeszkod�, jakby kto� przykry� go welonem. Kolory zblad�y, twarze zacz�y si� rozp�ywa�; bieg� nadal, lecz tym razem potyka� si� i przewraca�, rani� �okcie i kolana na ostrych kamieniach pustyni, gubi� drog�, porusza� si� wzd�u� zbocza, a nie w d󳠗 i nie zbli�a� si� ju� do celu. Dotar� do granicy zachwytu, lecz zachwyt okaza� si�, z nieznanych powod�w, poza jego zasi�giem i teraz ju� czu� tylko przygn�bienie, niepewno��, strach. Rado��, kt�r�, jak si� wydawa�o, ni�s� w sobie jego sen, zblad�a. Jaskrawe kolory zmieni�y si� we wszechogarniaj�c� szaro��, wszystek ruch usta�. Sta� na zboczu g�ry, nieruchomym wzrokiem wpatrywa� si� w martwy krater, a widok tego martwego krateru sprawi�, �e Dekkeret zadr�a�, przyci�gn�� kolana do piersi i le�a� tak, szlochaj�c, a� si� obudzi�.

Zamruga� i usiad�. Serce bi�o mu mocno, wyschni�te spoj�wki piek�y, mi�nie ramion i piersi mia� bole�nie napi�te. Ten sen r�ni� si� od wszystkich innych, r�ni� si� nawet od przera�aj�cych koszmar�w. Sk�d wzi�o si� uczucie choroby duszy, niepewno�ci, strachu? By�o jeszcze wczesne popo�udnie, o�lepiaj�ce s�o�ce wisia�o nad czubkami drzew. Obok Dekkereta le�a�a Khaymak Gra� i Vroon, Serifain Reinaulion, a nieco dalej Dinitak Barjazid. Wszyscy wydawali si� spad smacznie. Nigdzie nie dostrzeg� starszego Barjazida. Dekkeret przewr�ci� si� na bok, przyciskaj�c policzek do ciep�ego piasku z nadziej�, �e w ten spos�b pozb�dzie si� cho� cz�ci dr�cz�cego go napi�cia. Co� z�ego sta�o si� z tym snem, by� tego pewien; jaka� mroczna si�a wmiesza�a si� we�, wykrad�a jego zawarto��, a pust� skorup� wype�ni�a strachem. Wi�c to w�a�nie dzia�o si� na nawiedzonej pustyni? Tak wygl�da�a kradzie� sn�w? Zwin�� si� w k��bek. Czu� si� splamiony, wykorzystany, zdeptany! Zastanawia� si�, czy b�dzie tak za ka�dym razem�� w ko�cu zag��biali si� w t� pustyni� coraz bardziej. Pomy�la�, �e pewnie b�dzie jeszcze gorzej.

Po pewnym czasie zasn�� znowu. I zn�w �ni�y mu si� jakie� fragmenty zamazanych obraz�w bez zwi�zku. Zignorowa� je. Kiedy si� przebudzi�, nadchodzi� wiecz�r. W uszach zabrzmia�y mu odg�osy duch�w, d�wi�ki pustyni, brz�czenie dzwoneczk�w, fragmenty rozm�w, odleg�e �miechy. Czu� si� bardziej zm�czony, ni� gdyby nie spa� w og�le.

Nie wygl�da�o na to, by kto� z jego towarzyszy mia� z�e sny. Gdy Dekkeret wsta�, zachowywali si� normalnie: wielka Skandarka nie zwr�ci�a na niego uwagi, ma�y Vroon zamrucza� co� przyja�nie wymachuj�c mackami, Barjazidowie kr�tko skin�li g�owami�� je�li w og�le byli �wiadomi, �e jeden z ich grupy prze�y� m�czarnie we �nie, to nawet o tym nie wspomnieli. Po �niadaniu starszy Barjazid odby� kr�tk� narad� z Serifainem Reinaulionem dotycz�c� drogi, kt�r� mieli przemierzy� tej nocy, i zn�w ruszyli w mrok roz�wietlony blaskiem ksi�yc�w.

B�d� udawa�, �e nie sta�o si� nic szczeg�lnego, zdecydowa� Dekkeret. Nie dam po sobie pozna�, �e ich duchy znalaz�y do mnie przyst�p.

Lecz rozwi�zanie to okaza�o si� skuteczne tylko na kr�tk� met�. Kiedy �lizgacz p�yn�� w�r�d wyschni�tych jezior, z kt�rych dna wznosi�y si� tysi�ce szarych, kamiennych pag�rk�w, Barjazid zwr�ci� si� do niego nagle i spyta�:

��Dobrze spa�e�?

Dekkeret wiedzia�, �e nie zdo�a ukry� zm�czenia.

��Zdarza�o mi si� wypocz�� lepiej�� przyzna�.

B�yszcz�ce oczy Barjazida wpatrywa�y si� nieruchomo w jego twarz.

��M�j syn m�wi, �e j�cza�e� we �nie, �e przewraca�e� si� z boku na bok, a w ko�cu u�o�y�e� si� zwini�ty, z kolanami pod brod�. Czy�by� poczu� dotkni�cie z�odziei sn�w, kandydacie?

��Poczu�em we �nie obecno�� jakiej� mrocznej pot�gi. Nie potrafi� okre�li�, czy byli to z�odzieje sn�w.

��Opisz mi wra�enia, jakich dozna�e�.

��A wi�c jeste� tak�e t�umaczem sn�w, Barjazidzie?�� krzykn�� Dekkeret, nagle zdenerwowany.�� Dlaczego mia�bym ci pozwoli� grzeba� w mym umy�le? Moje sny s� moj� w�asno�ci�!

��Spokojnie, spokojnie, dostojny panie. Nie chcia�em wtr�ca� si� w nie swoje sprawy.

��A wi�c daj mi spok�j.

��Jestem odpowiedzialny za twoje bezpiecze�stwo. Je�li demony pustyni si�gn�y w g��b twej duszy, powiniene� mnie o tym poinformowa� we w�asnym, dobrze poj�tym interesie.

��Wi�c teraz maj� to by� demony?

��Demony, duchy, upiory, zbuntowani Zm�ennokszta�tni, nazwij to, jak chcesz.�� Barjazid wydawa� si� zniecierpliwiony.�� Stworzenia, kt�rych �upem padaj� �pi�cy w�drowcy. Dopadli ci�, czy� nie?

��Moje sny nie by�y przyjemne.

��Prosz�, by� wyja�ni� mi, na czym to polega�o. Dekkeret westchn�� cicho.

��Czu�em si� tak, jakbym mia� przes�anie od Pani, �ni�em sen rado�ci i spokoju. Ten sen zmieni� stopniowo sw� natur�, rozumiesz? Sta� si� mroczny i chaotyczny, znik�a gdzie� jego rado��, przebudzi�em si� bardziej zm�czony, ni� gdy zasypia�em.

Barjazid pokiwa� entuzjastycznie g�ow�.

��Tak, tak, to w�a�nie te symptomy! Dotkni�cie umys�u, zak��cenie snu, wra�enie niepokoju, utrata energii.

��Co� w rodzaju wampiryzmu?�� zasugerowa� Dekkeret.�� Jakie� istoty czaj� si� w�r�d pustki, by wyssa� si�� �yciow� z nieostro�nych podr�nych?

Przewodnik u�miechn�� si�.

��To twoje domys�y. Ja nie bawi� si� w spekulacje, kandydacie.

��Czy czu�e� kiedy� ich dotkni�cie w swym �nie? Ma�y cz�owieczek spojrza� dziwnie na Dekkereta.

��Nie. Nigdy.

��Nigdy? Czy�by� by� odporny?

��Najwyra�niej.

��A tw�j syn?

��Co� takiego zdarzy�o mu si� kilkakrotnie. Ale ma to miejsce bardzo rzadko, by� mo�e raz na pi��dziesi�t razy. Najwyra�niej odporno�� nie jest jednak dziedziczna.

��A Skandarka? Vroon?

��Tak�e poznali dotyk z�odziei sn�w. Ale odczuwaj� go sporadycznie. Dla nich to przykre, lecz do zniesienia.

��A przecie� ludzie umierali od dotyku z�odziei sn�w.

��To tylko jeszcze jedna hipoteza�� powiedzia� Barjazid.�� Wi�kszo�� podr�nych donosi�a o dziwnych snach. Niekt�rzy z nich zgubili drog� i nie powr�cili. Sk�d mamy wiedzie�, czy istnieje jaki� zwi�zek mi�dzy snami i zagini�ciem na pustyni?

��Jeste� bardzo ostro�nym cz�owiekiem�� powiedzia� Dekkeret.�� Nie wyci�gasz pochopnych wniosk�w.

��1 do�y�em ca�kiem powa�nego wieku, a wielu z tych bardziej niecierpliwych powr�ci�o ju� do �r�d�a.

��Czy twoim zdaniem przetrwanie to najwi�ksze osi�gni�cie cz�owieka?

Barjazid roze�mia� si� g�o�no.

��Powiedzia�e� to jak prawdziwy arystokrata z Zamkowej G�ry, kandydacie. Nie. Uwa�am, �e �ycie to co� wi�cej ni� proste unikanie �mierci. Ale najpierw trzeba prze�y�, prawda? Prze�ycie to warunek wst�pny dokonania tych wszystkich wspania�ych czyn�w. Martwi niczego nie osi�gn�.

Dekkeret nie powr�ci� ju� do tego tematu. System�w warto�ci arystokraty i cz�owieka pokroju Barjazida nie da�o si� pogodzi�, a poza tym w argumentacji przewodnika by�o co� �ywego, ulotnego�� co sprawia�o, �e poczu� si� powolny i t�py, a nie lubi� tego uczucia. Wi�c przez chwil� milcza�. Potem zapyta� jeszcze.

��Czy sny staj� si� coraz gorsze w miar�, jak zapuszcza� si� w g��b pustyni?

��Tak wynika z opowie�ci, kt�re s�ysza�em�� odpar� Barjazid.

Noc blad�a. Zbli�a� si� czas kolejnego postoju. Dekkeret poczu�, �e jest got�w�� wi�cej, �e pragnie!�� stawi� czo�a upiorom. Zatrzymali si� na pustyni, w dolince mi�dzy wydmami, z kt�rej wiatry wywia�y ca�y piasek a� do wysch�ej, kamienistej ziemi. Suche powietrze powodowa�o tu powstawanie dziwnego d�wi�ku, przypominaj�cego szum wiatru, jakby si�a s�onecznych promieni obiera�a to miejsce z cz�steczek materii. Do snu gotowi byli dopiero na godzin� przed po�udniem. Dekkeret po�o�y� si� spokojnie na swej macie ze s�omy i bez strachu z�o�y� sw� niemal ju� �pi�c� dusz� w ofierze temu, co mia�o nadej��. W trakcie przygotowa� przed otrzymaniem stopnia kandydata uczono go oczywi�cie, czym jest odwaga; spodziewano si�, �e nieustraszenie stawi czo�a niebezpiecze�stwom, ale do tej pory nie mia� jeszcze okazji sprawdzenia skuteczno�ci metod tego treningu. Na spokojnym Majipoorze trzeba by�o mocno si� napracowa�, by stawi� czo�a powa�nemu wyzwaniu, nale�a�o uda� si� w dzikie rejony planety, bowiem tam, gdzie dotar�a cywilizacja, �ycie by�o wygodne i uporz�dkowane. W�a�nie dlatego Dekkeret zdecydowa� si� podr�owa�, ale nie zda� pierwszego swego egzaminu tam, w lasach na bagnach Khyntoru. Teraz los ponownie dawa� mu szans�. Te obrzydliwe sny nios�y w sobie co� w rodzaju obietnicy odkupienia.

Zasn�� wi�c.

I niemal natychmiast zacz�� �ni�. Zn�w by� w Thologhai, lecz Thologhai dziwnie zmienionym. By� w mie�cie alabastrowych willi bez okien i wspania�ych ogrod�w, cho� upa� pozosta� nie zmieniony. Szed� bulwarami, podziwiaj�c lekko�� architektury i przepych ro�linno�ci. Mia� na sobie tradycyjny z�otozielony str�j ludzi z otoczenia Koronala i spotykani obywatele miasta, spaceruj�cy jak co wiecz�r alejami, k�aniali si� w odpowiedzi na jego uk�ony, uk�adali palce w znak gwiazdy, oznaczaj�cy uznanie w�adzy Koronala. Naraz podesz�a do niego smuk�a i pi�kna Archiregimand Golator Lasgia. U�miechn�a si�, wzi�a go za r�k� i poprowadzi�a go do ogrodu pe�nego fontann. W powietrzu unosi�y si� krople wody. Zdj�li ubrania, za�yli k�pieli, a potem wyszli z pachn�cego s�odko basenu i przeszli, stopami zaledwie dotykaj�c ziemi, do ogrodu pe�nego ro�lin o smuk�ych �odygach i l�ni�cych, strz�piastych li�ciach. Bez s�owa kaza�a mu i�� za sob� alejkami zacienionymi przez g�sto posadzone ro�liny. Sz�a tu� przed nim, pi�kna i jakby nieuchwytna, oddalona zaledwie na wyci�gni�cie r�ki, o kilka centymetr�w, o metr. Najpierw mia� wra�enie, �e dosi�gnie j� z najwi�ksz� �atwo�ci�, ale nie pr�bowa� jej dogoni�; potem musia� ju� biec, by nie straci� jej z oczu. Jej ciemnooliwkowa sk�ra b�yszcza�a w blasku ksi�yca; Golator Lasgia odwraca�a si� cz�sto, promiennie u�miechni�ta, potrz�saj�c g�ow� � zach�caj�c go, by szed� za ni�, by si� po�pieszy�. Lecz on nie potrafi� ju� biec szybciej! Wyprzedza�a go niemal o ca�� d�ugo�� alejki. Rzuci� si� w rozpaczliw� pogo�, lecz ona oddali�a si� jeszcze bardziej, znika�a mu z pola widzenia, nie m�g� ju� nawet rozpozna� gry mi�ni pod jej nag� b�yszcz�c� sk�r�. Kiedy skr�ca� z jednej �cie�ki w drug�, zda� sobie nag�e spraw�, �e robi si� coraz gor�cej, �e zmieni�o si� samo powietrze, jakby w �rodku nocy nagle wsta�o s�o�ce, pal�c mu plecy nieub�aganym ogniem. Drzewa zwija�y si� i sch�y. Li�cie opada�y na ziemi�. Walczy�, by utrzyma� si� na nogach. Dziewczyna sta�a si� ju� tylko punkcikiem na horyzoncie, nadal kiwa�a na niego, nadal si� u�miecha�a, lecz jej posta� robi�a si� coraz mniejsza i mniejsza, a s�o�ce wspina�o si� na niebo i grza�o coraz mocniej, wypalaj�c wszystko, co znalaz�o si� w jego zasi�gu. Ogr�d zmieni� si� w cmentarz nagich ga��zi i wysuszonej na kamie�, spalonej ziemi. Nagle poczu� straszliwe pragnienie, ale w pobli�u nie by�o wody, wi�c kiedy dostrzeg� istoty kryj�ce si� za martwymi, suchymi drzewami�� byli to Metamorfowie, zdradliwe stworzenia niezdolne utrzyma� jednej postaci, zmieniaj�ce si� nieprzerwanie w osza�amiaj�cym tempie�� zawo�a� do nich, prosz�c o co� do picia, lecz do zwil�enia warg dosta� tylko cichy, srebrzysty �miech. Chwiejnie ruszy� przed siebie. Okrutne, pra��ce z nieba promienie zaczyna�y go pali�, czu�, jak jego sk�ra twardnieje, p�ka, czernieje, schodzi p�atami z cia�a. Jeszcze chwila a zginie upieczony. Co si� sta�o z Golator Lasgi�? Gdzie podziali si� u�miechni�ci, k�aniaj�cy si�, pozdrawiaj�cy go znakiem gwiazdy ludzie? Nie widzia� ju� ogrodu. Szed� po�ykaj�c si�, chwiejnie, po pustyni�� po ziemi tak wy�arzonej, �e nawet cie� tu pali�. Nagle ogarn�� go prawdziwy strach, bowiem nawet �ni�c czu� b�l poparzonej sk�ry i ta cz�� jego duszy, kt�ra obserwowa�a �w sen, poczu�a niebezpiecze�stwo; zastanawia� si� czy pot�ga snu mo�e by� tak wielka, �e zdolny jest on rzeczywi�cie zrani� �ni�cego? Opowiadano, �e to mo�liwe, �e byli ludzie, kt�rych zabi�a si�a wizji. Cho� wszystko, czego uczono go od dzieci�stwa, sprzeciwia�o si� przedwczesnemu przebudzeniu, cho� wiedzia�, �e w zwyk�ych okoliczno�ciach powinien przetrwa� znacznie gorsze chwile, by dotrwa� do objawienia, Dekkeret zdecydowa� si� obudzi�, po prostu dla bezpiecze�stwa, ale gdy niemal si� ju� ockn��, uzna�, �e by�oby to tch�rzostwem; przysi�g� sobie pozosta� we �nie, nawet gdyby mia�o go to kosztowa� �ycie. Kl�cza� teraz, twarz� dotykaj�c p�on�cych piask�w, patrz�c na rysuj�ce si� z niezwyk�� wyrazisto�ci� sylwetki drobnych, z�otych stworze�, maszeruj�cych ku niemu g�siego poprzez grzbiety wydm. By�y to mr�wki o wielkich c�gach, kt�re po kolei wspina�y si� na jego cia�o, wpija�y si� w ka�dy jego skrawek � tak zostawa�y; po chwili sk�r� pokrywa�y mu ju� tysi�ce owad�w. Pr�bowa� je strzepn�� i nie m�g�. C�gi nie rozlu�nia�y uchwytu; obrywa� mr�wkom g�owy, piasek wok� niego poczernia� od bezg�owych cia�, lecz nadal by� nimi pokryty niczym p�aszczem. Pr�bowa� je strzepywa� coraz bardziej gor�czkowo, ale kolejne wspina�y si� i wpija�y w jego sk�r�. Zm�czy� si� w ko�cu. Pod p�aszczem mr�wek jest ch�odniej, pomy�la�. Okrywaj� mnie, chroni� przed s�o�cem. I cho� tak�e gryz�, to jednak rani� mniej bole�nie ni� s�oneczne promienie. Czy� ten sen nigdy si� nie sko�czy? Spr�bowa� odzyska� nad nim kontrol�, zmieni� rzek� atakuj�cych go mr�wek w strumie� ch�odnej, czystej wody, lecz nie uda�o mu si�, koszmar powr�ci� i Dekkeret, zm�czony, poczo�ga� si� z wolna po piasku.

Powoli zacz�� zdawa� sobie spraw�, �e nie �ni.

Mi�dzy snem i jaw� nie by�o granicy, kt�r� m�g�by wyczu�. W pewnej chwili zda� sobie spraw�, �e oczy ma otwarte i �e dwa o�rodki jego �wiadomo�ci�� �ni�cy Dekkeret i Dekkeret obserwuj�cy �ni�cego Dekkereta�� sta�y si� jednym. Lecz nadal znajdowa� si� na pustyni, pod pal�cym s�o�cem po�udnia. By� nagi. Poparzona sk�ra �uszczy�a si� bole�nie. Po jego nogach, a� do kolan, pe�z�y male�kie mr�wki, kt�re rzeczywi�cie wbija�y c�gi w jego cia�o. Zdumiony, zastanawia� si� przez chwil�, czy nie znalaz� si� w jakiej� g��bszej warstwie snu pod snem�� ale nie, na tyle, na ile zdolny by� os�dzi�, by� rzeczywi�cie na jawie. To by�a prawdziwa pustynia, a on znalaz� si� w jej �rodku. Wsta�, strzepuj�c z siebie mr�wki�� jak w tamtym �nie, wpija�y si� w sk�r� nawet kosztem utraty g��w�� i rozejrza� si�, szukaj�c wzrokiem obozu.

Nie znalaz� go. �ni�c pow�drowa� w g��b rozgrzanej pustyni i zgubi� si� w niej. Niech nadal b�dzie to sen, pomy�la� rozpaczliwie. Niech obudz� si� z niego w cieniu �lizgacza Barjazida. Jednak nie by�o przebudzenia. Nagle Dekkeret zrozumia�, jak ludzie gin� na Pustyni Skradzionych Sn�w.

��Barjazid!�� krzykn��.�� Barjazid!

Od strony dalekich wzg�rz odpowiedzia�o mu echo. Zawo�a� zn�w, raz, drugi i trzeci; ws�uchiwa� si� w sw�j g�os, lecz nie us�ysza� odpowiedzi. Jak d�ugo uda mu si� prze�y�? Godzin�? Dwie? Nie mia� wody, nie mia� �adnego schronienia, by� nagi, niczym nie okryt� g�ow� wystawia� na w�ciek�e promienie s�o�ca. Nadesz�a najgor�tsza pora dnia. Otaczaj�ca go pustynia wsz�dzie wygl�da�a tak samo, niezale�nie od tego, w kt�r� stron� patrzy�: p�aska, p�ytka misa przewiewana gor�cym wiatrem. Szuka� swoich �lad�w, lecz znalaz� je na odcinku nie d�u�szym ni� kilka metr�w; ziemia tu by�a twarda i skalista, tote� nie zostawi� za sob� wyra�nego tropu. Ob�z m�g� le�e� wsz�dzie, ukryty przed jego wzrokiem za niewielkim wybrzuszeniem terenu. Zn�w zawo�a� o pomoc i zn�w odpowiedzia�o mu wy��cznie echo. Gdyby tylko znalaz� jak�� wydm�, m�g�by zakopa� si� w niej po szyj� i tak przeczeka� upalny dzie�; w nocy by� mo�e znalaz�by ob�z po blasku ogniska. Nie dostrzeg� jednak �adnej wydmy. Gdyby by�o tu jakie� wzg�rze, wspi��by si� na nie i pr�bowa� wypatrzy� ob�z ze szczytu, ale nie dostrzeg� �adnego wzg�rza. Co zrobi�by w takiej sytuacji Lord Stiamot albo Lord Thimin, lub te� jaki� inny wielki wojownik z przesz�o�ci? Co ma zamiar zrobi� Dekkeret? G�upi spos�b, by umrze�, pomy�la�. Bezsensowna, nieprzyjemna, wstr�tna �mier�. Obraca� si� wypatruj�c jakiego� znaku. Nie dostrzeg� �adnego; nie by�o sensu w og�le rusza� si� z miejsca, je�li si� nie wiedzia�o, dok�d si� idzie. Wzruszy� ramionami i usiad� gdzie�, gdzie nie by�o mr�wek. Nie przychodzi� mu do g�owy �aden b�yskotliwy pomys� ocalenia. Nie ujawni�y si� �adne wewn�trzne rezerwy, kt�re wbrew wszelkiemu spodziewaniu pomog�yby mu uratowa� �ycie. Zgubi� si� we �nie i zginie, jak to zapowiedzia�a Golator Lasgia. To wszystko. Koniec. Pozosta�o mu tylko jedno: si�a charakteru; umrze cicho, spokojnie, nie p�acz�c i nie w�ciekaj�c si�, nie z�orzecz�c losowi. B�dzie umiera� mo�e godzin�, mo�e kr�cej. Wa�ne jest, by uczyni� to z honorem, bo gdy �mier� jest nieunikniona, nie ma sensu robi� z niej wielkiej sprawy.

Czeka� na �mier�.

Lecz zamiast �mierci�� nie potrafi� powiedzie�: po dziesi�ciu minutach, kilku kwadransach czy godzinie�� pojawi� si� Serifain Reinaulion. Ma�y Vroon jak mira� zjawi� si� na wschodzie i zbli�a� powoli, przygi�ty pod ci�arem dw�ch pojemnik�w z wod�. Kiedy podszed� na jakie� sto metr�w, pomacha� mackami i krzykn��: ��yjesz?!�

��Mniej wi�cej. Nie jeste� z�udzeniem?

��Nie jestem. Szukali�my ci� przez ca�e przedpo�udnie.�� Wij�ce si�, jakby by�y z gumy, ko�czyny Vroona wetkn�y mu w r�ce jeden z pojemnik�w.�� Masz. Pij powoli. Nie duszkiem! Jeste� tak odwodniony, �e je�li wypijesz za du�o, utopisz si�!

Dekkeret powstrzyma� odruch, by wypi� zawarto�� pojemnika jednym d�ugim �ykiem. Vroon mia� racj�. Pij powoli, z umiarem�� umiar to najwy�sza cnota�� albo stanie ci si� co� z�ego. Nabra� wody do ust, zwil�y� spuchni�ty j�zyk i w ko�cu, powoli, prze�kn��. Ach! I jeszcze raz. Kolejna ma�a porcja i wreszcie przyzwoity �yk. Troch� zakr�ci�o mu si� w g�owie. Serifain Reinaulion gestem nakaza� mu odda� flaszk�. Dekkeret potrz�sn�� g�ow�, zn�w si� napi� i wtar� troch� wody w policzki i w wargi.

��Daleko do obozu?�� spyta� w ko�cu.

��Dziesi�� minut drogi. Zdo�asz dotrze� tam o w�asnych si�ach czy mam zawo�a� innych?

��Dojd� sam.

��Wi�c chod�my. Przytakn�� skinieniem g�owy.

��Jeszcze jeden ma�y �yczek�

��Nie� pojemnik. Pij, gdy tylko poczujesz si� spragniony. Je�li os�abniesz, powiedz. Odpoczniemy. Pami�taj, nie zdo�am ci� unie��!

Vroon ruszy� powoli we wschodnim kierunku w stron� niskiego, piaszczystego wzg�rka, odleg�ego o jakie� pi��set metr�w. Os�ab�y i niezbyt przytomny Dekkeret pod��y� za nim i ze zdziwieniem stwierdzi�, �e grunt wznosi si�; wzg�rek wcale nie by� taki niski, tylko przez jak�� osobliwo�� o�wietlenia sprawia� takie wra�enie. W rzeczywisto�ci okaza� si� dwu lub nawet trzykrotnie wy�szy od niego; wystarczaj�co wysoki, by przys�oni� rozci�gaj�ce si� za nim dwa nieco ni�sze wzniesienia. �lizgacz sta� w cieniu tego drugiego.

Barjazid jako jedyny pozosta� w obozie. Spojrza� na Dekkereta, a w jego oczach by� gniew i pogarda.

��Wybra�e� si� na przechadzk�, co? W samo po�udnie?

��Szed�em we �nie. Z�odzieje sn�w mnie dopadli. Jakby kto� rzuci� na mnie czar.�� Dekkeret dosta� dreszczy; to bezlitosne s�o�ce rozregulowa�o mechanizm cieplny w jego organizmie. Pad� na ziemi� przy �lizgaczu i skuli� si� pod cienk� szat�.�� Kiedy si� obudzi�em, nie widzia�em ju� obozu. By�em pewien, �e umr�.

��Jeszcze p� godziny i z pewno�ci� by� umar�. I tak jeste� ju� pewnie w dw�ch trzecich upieczony. Szcz�cie, �e m�j ch�opak obudzi� si� i zauwa�y�, �e znikn��e�.

Dekkeret cia�niej otuli� si� szat�.

��To tak umieraj� tu ludzie? Odchodz�c we �nie w pustyni�?

��Mo�na umrze� w ten spos�b, owszem.

��A wi�c zawdzi�czam wam �ycie.

��Zawdzi�czasz mi �ycie od chwili, gdy przekroczyli�my prze��cz Khulag. Gdyby� podr�owa� sam, umar�by� ju� pewnie kilkadziesi�t razy. Je�li masz komu� dzi�kowa�, dzi�kuj Vroonowi. To on ci� odnalaz�.

Dekkeret skin�� g�ow�.

��A gdzie tw�j syn? I Khaymak Gra�? Oni te� mnie szukali?

��Ju� wracaj��� powiedzia� Barjazid.

Rzeczywi�cie, Skandarka i ch�opak pojawili si� w chwil� p�niej. Khaymak Gra� rzuci�a si� na mat� nie zaszczycaj�c go nawet spojrzeniem. Dinitak Barjazid u�miechn�� si� drwi�co i spyta�:

��Przechadzka by�� przyjemna?

��Nieszczeg�lnie. �a�uj�, �e sprawi�em wam tyle k�opot�w.

��My r�wnie�.

��By� mo�e powinienem zacz�� sypia� zwi�zany?

��Albo z ci�kim balastem na piersi�� doda� Dinitak i ziewn��.�� Staraj si� pozosta� na miejscu przynajmniej do zachodu s�o�ca, dobrze?

��Nie zamierzam si� nigdzie rusza�.

Lecz nie potrafi� zasn��. Cia�o mia� obola�e od ugryzie� mr�wek, a spalona sk�ra, mimo och�adzaj�cej ma�ci ofiarowanej przez Serifaina Reinauliona, sprawia�a, �e cierpia� jeszcze bardziej. W gardle czu� sucho��, jakby najad� si� kurzu, kt�rego nie mog�a sp�uka� �adna ilo�� wody. Piek�y go oczy. Jakby grzeba� w bolesnej ranie, nieustannie wspomina� to, co si� zdarzy�o: sen, upa�, mr�wki, pragnienie, �wiadomo�� nieuniknionej �mierci. Szuka� chwili, w kt�rej okaza� si� tch�rzem, i nie potrafi� jej znale��. Rozczarowanie�� tak, gniew, �al, ale nie pami�ta� paniki ani strachu. Dobrze. Doskonale! Najgorsze w tym wszystkim by�o nie pragnienie, nie upa�, nie zagro�enie, lecz sen, mroczny niepokoj�cy sen, sen, kt�ry po raz kolejny zacz�� si� rado�nie i w po�owie zmieni� w co� z�owrogiego. Cz�owiek, kt�remu odebrano pociech� zdrowych sn�w, to cz�owiek umar�y za �ycia, pomy�la�, i to �mierci� znacznie gorsz� ni� �mier� na pustyni, bowiem umiera si� jedn� chwilk�, a sny maj� wp�yw na ca�e �ycie. I jak� wiedz� oferowa�y mu te mroczne suvraelskie koszmary? Dekkeret doskonale wiedzia�, ze przes�ania Pani nale�y dok�adnie przestudiowa栗 je�li to konieczne, nawet z pomoc� tych, kt�rzy praktykuj� sztuk� t�umaczenia sn�w, bowiem zawieraj� one informacje konieczne do w�a�ciwego pokierowaniem �yciem�� ale jego sny nie pochodzi�y od Pani, wydawa�y si� raczej emanacj� jakiej� innej ciemnej Pot�gi, tajemniczej i z�owrogiej si�y, umiej�cej bra�, a nie dawa�. Zmiennokszta�tni? By� mo�e. By� mo�e jakie� ich plemi� wykrad�o jedno z urz�dze�, kt�rych Pani Wyspy u�ywa, by dosi�gn�� umys��w swych owieczek�� i teraz, tu, w gor�cym sercu Suwaelu, Metamorfow�e poluj� na nierozwa�nych w�drowc�w, kradn� im dusze, wysysaj� z nich si�y �yciowe w akcie tajemnej zemsty za kradzie� ich �wiata.

Cienie wyd�u�a�y si� ju�, kiedy poczu�, �e zaczyna zasypia�. Walczy� z senno�ci�, boj�c si�, �e ta nieznana si�a zn�w dotknie jego duszy. Rozpaczliwie pr�bowa� nie zamyka� oczu; patrzy� w ciemno�� i ws�uchiwa� si� w niesamowite szmery i pomruki pustyni, lecz nie uda�o mu si� przezwyci�y� zm�czenia. Zapad� w lekk�, niespokojn� drzemk�, w kt�rej od czasu do czasu pojawia�y si� sny. Wyczu�, �e nie pochodz� ani od Pani, ani od tej innej, tajemnej si�y; �e po prostu rodz� si� przypadkowo w jego ot�pia�ym umy�le; by�y to drobne epizody wyj�te z niedawnego wypadku oraz inne obrazy, po prostu niezrozumia�e. Nagle kto� zaczaj go budzi栗 Vroon, jak zorientowa� si� Dekkeret. My�la� powoli, z najwi�kszym trudem, by� oszo�omiony, usta mia� sp�kane, plecy go bola�y. Zapad�a noc, jego towarzysze pracowali ju� przy zwijaniu obozu. Serifain Reinaulion poda� mu kubek jakiego� s�odkiego, g�stego niebieskozielonego soku. Dekkeret wypi� go jednym haustem.

��Wsta� powiedzia� Vroon.�� Czas rusza� w drog�.

Pustynia zmieni�a si� znowu�� tym razem sprawia�a wra�enie okrutnej, z�owrogiej. Najwyra�niej kiedy� mia�o tu miejsce wielkie trz�sienie ziemi�� i to wi�cej ni� jedno; ska�y by�y pop�kane, spi�trzone, le�a�y opieraj�c si� o siebie pod nieprawdopodobnymi k�tami; ogromne g�azy spoczywa�y u st�p niskich, kamienistych pag�rk�w. Przez t� stref� zniszcze� mo�na by�o przejecha� tylko w jeden spos�b�� szerokim, wij�cym si� �agodnie korytem dawno wyschni�tej rzeki, kt�rej piaszczyste dno prowadzi�o mi�dzy sp�kanymi, pi�trz�cymi si� jedne na drugich ska�ami. By�o jasno niemal jak w dzie�, �wieci� wielki ksi�yc w pe�ni, jego blask pozwala� ujrze� najdrobniejsze szczeg�y tej upiornej scenerii. Po kilku godzinach jazdy, podczas kt�rych krajobraz pozostawa� niezmienny, jakby �lizgacz w og�le si� nie porusza�, Dekkeret zwr�ci� si� do Barjazida i spyta�:

��Jak d�ugo potrwa, nim osi�gniemy Ghyzyn Kor?

��Ta dolina jest granic� mi�dzy pustyni� a sawann�.�� Barjazid wskaza� na po�udniowy zach�d; koryto rzeki znika�o tam mi�dzy dwoma wysokimi szczytami, wyrastaj�cymi jak sztylety ze ska� pustyni.�� Dalej, za Szczelin� Munnerak, klimat zmienia si� ca�kowicie. Po drugiej stronie g�r powietrze znad morza nap�ywa noc� z zachodu, ziemia zieleni si� i doskonale nadaje na pastwiska. Zatrzymamy si� jutro w p� drogi do Szczeliny, a przejedziemy j� pojutrze. Najp�niej w Dniu Morza znajdziesz sobie nocleg w Ghyzyn Kor.

��A wy?

��Ja i m�j syn mamy tu co� do za�atwienia. Przyjedziemy po ciebie do Ghyzyn Kor� po trzech dniach? Czy mo�e po pi�ciu?

��Pi�� dni powinno mi wystarczy�.

��Doskonale. A p�niej wracamy.

��T� sam� drog�?

��Nie ma innej. Wyja�niono ci wszak w Thologhai, �e wszystkie drogi zosta�y odci�te z wyj�tkiem jednej, wiod�cej przez pustyni�. Ale nie masz przecie� powodu, by si� jej obawia�. Sny wcale nie s� takie straszne, prawda? Je�li nie wybierzesz si� na kolejny spacerek, nic ci nie grozi.

Wydawa�o si� to bardzo proste. Rzeczywi�cie, Dekkeret mia� wra�enie, �e potrafi przetrwa� podr�, lecz wczorajszy sen sta� si� przyczyn� takich cierpie�, �e bez entuzjazmu oczekiwa�, co jeszcze mo�e si� zdarzy�. Kiedy rankiem rozbijali ob�z, odkry�, �e wcale nie ma ochoty zasypia�. Przez godzin� czuwa�, s�uchaj�c metalicznych trzask�w dobiegaj�cych spo�r�d spi�trzonych g�az�w, rozszerzaj�cych si� pod wp�ywem upa�u, a� wreszcie sen spad� na niego z zaskoczenia, jak wielka czarna chmura.

Po pewnym czasie zacz�� �ni� i od razu zorientowa� si�, �e b�dzie to prze�ycie najstraszliwsze ze wszystkich dotychczasowych.

Najpierw pojawi� si� b�l�� uk�ucie, dotkni�cie, cios�� a potem bez ostrze�enia wewn�trz czaszki rozb�ys�o mu bia�e �wiat�o, a� j�kn�� i r�kami chwyci� si� za g�ow�. Ten straszliwy spazm szybko min�� i Dekkeret poczu� przy sobie s�odk� senn� obecno�� Golator Lasgi�, kt�ra uspokaja�a go, przytulaj�c jego g�ow� do swych piersi. Ko�ysa�a go, szepta�a, dodawa�a mu odwagi�� a� otworzy� oczy, usiad�, rozejrza� si� wok� i zobaczy�, �e nie jest ju� na pustyni ani nawet na Suvraelu. Wraz z Golator Lasgi� znajdowali si� na jakiej� polance w lesie nieprawdopodobnie wysokich drzew o idealnie prostych ga��ziach pokrytych ��t� kor�. By�o ch�odno, a niemal u ich st�p, szemrz�c weso�o, p�yn�� po kamieniach bystry strumyk. Za strumykiem ziemia opada�a gwa�townie w g��bok� dolin�, a po drugiej stronie doliny wznosi�a si� ogromna, naje�ona stercz�cymi ska�kami g�ra o szczycie przykrytym �niegiem. Dekkeret rozpozna� w niej natychmiast jeden z wielkich szczyt�w w pobli�u bagien Khyntoru.

��Nie�� powiedzia�.�� Nie chc� tu by�.

Golator Lasgi� roze�mia�a si�; jej uroczy srebrzysty �miech gro�nie zabrzmia� mu w uszach, jak poranne d�wi�ki pustyni.

��To tylko sen, m�j mi�y przyjacielu�� powiedzia�a.�� Musisz przyj�� wszystko, co przychodzi do ciebie we �nie.

��Potrafi� rz�dzi� swymi snami. Nie mam ochoty powraca� na bagna Khyntoru. Patrz, wszystko si� zmienia. P�yniemy rzek� Zimr, zbli�amy si� do jej wielkiego zakr�tu. Widzisz? Przed naszymi oczami pojawia si� w�a�nie Ni-moya!

I rzeczywi�cie dostrzeg� wielkie miasto, nieprawdopodobnie bia�e na tle zielonych wzg�rz. Lecz Golator Lasgi� tylko potrz�sn�a g�ow�.

��Nie ma tu �adnego miasta, kochany. S� tylko lasy p�nocy. Czujesz ten wiatr? Pos�uchaj �piewu strumienia. Ukl�knij, dotknij opad�ych igie�. Ni-moya jest bardzo, bardzo daleko, a my przyjechali�my tutaj na polowanie.

��B�agam ci�, wr��my do Ni-moya.

��Innym razem�� powiedzia�a Golator Lasgia.

Nie potrafi� si� jej oprze�. Magiczne wie�e Ni-moya zadr�a�y i rozp�yn�y si� w powietrzu, pozosta�y tylko drzewa o ��tych pniach, ch�odny wiatr i odg�osy lasu. Dekkeret trz�s� si�. By� wi�niem swego snu, pozbawionym szans ucieczki.

Pojawi�o si� przed nim pi�ciu my�liwych w surowych czarnych strojach ze sk�ry haigusa; pozdrowili go znakami maj�cymi wyra�a� szacunek i podali mu bro�: kr�tk� rur� miotacza energii, kr�tki b�yszcz�cy sztylet i n� o d�u�szym, zakrzywionym ostrzu. Potrz�sn�� przecz�co g�ow�, wi�c jeden z my�liwych podszed� bli�ej i u�miechn�� si� do niego z drwin�, brakowa�o mu kilku z�b�w, a jego oddech �mierdzia� suszon� ryb�. To by�a ona, Dekkeret rozpozna� jej twarz i odwr�ci� si� zawstydzony, bowiem to w�a�nie ona by�a my�liwym, kt�ry zgin�� tego dnia, tysi�ce lat temu, na bagnach Khyntoru. Gdyby tylko jej tutaj nie by�o, pomy�la�, to mo�e zdo�a�bym jako� znie�� ten sen. To straszna tortura�� kaza� mu prze�y� wszystko jeszcze raz.

��We� od niej bro�. Stitmoj ucieka, musimy zacz�� go goni栗 powiedzia�a Golator Lasgia.

��Nie �ycz� sobie�

��Co za g�upota s�dzi�, �e sny stosuj� si� do �ycze�! To w�a�nie ten sen jest twoim �yczeniem! We� bro�.

Dekkeret zrozumia�. Zmartwia�ymi palcami wzi�� sztylet i n� oraz miotacz i umie�ci� je we w�a�ciwych miejscach przy pasie. My�liwi u�miechn�li si�. Mrukn�li co� do niego w swym niemal niezrozumia�ym, chrapliwym p�nocnym dialekcie. A potem pobiegli wzd�u� brzegu strumienia, d�ugim, lekkim krokiem, dotykaj�c ziemi mo�e raz na pi�� krok�w. Chc�c nie chc�c Dekkeret pobieg� razem z nimi, pocz�tkowo niezr�cznie, a p�niej z t� sam� niezwyk�� lekko�ci�. Golator Lasgia nie mia�a najmniejszych k�opot�w z dotrzymaniem im kroku, ciemne w�osy powiewa�y wok� jej twarzy, oczy b�yszcza�y podnieceniem. Skr�cili w lewo, w g��b lasu i utworzyli tyralier� zagi�t� w kszta�t p�ksi�yca, otaczaj�c ofiar�.

Ofiara! Dekkeret dostrzeg� trzy bia�e stitmoje�� ich futra �wieci�y w mroku lasu niczym latarnie. Porusza�y si� niespokojnie, warcza�y; by�y �wiadome niebezpiecze�stwa, ale nadal nie chcia�y porzuci� swego terytorium�� wielkie stworzenia, prawdopodobnie najniebezpieczniejsze dzikie zwierz�ta na Majipoorze, szybkie, silne, inteligentne, uwa�ane za postrach las�w p�nocy. Wyci�gn�� kr�tki sztylet. Ustrzeli� stitmoja z miotacza to �adne polowanie, przy tym mo�na zniszczy� cenne futro; nale�a�o podej�� blisko i zabi� go no�em, najlepiej kr�tkim�� a je�li zajdzie taka konieczno��, hakowat� maczet�.

My�liwi spojrzeli na Dekkereta. Wybierz jednego, zdawali si� m�wi�, wybierz ofiar�. Skin�� g�ow�. Wskaza� gestem �rodkowego. My�liwi u�miechali si� ch�odno. Co takiego wiedzieli, czego nie chcieli mu powiedzie�? Wtedy by�o podobnie, nie starali si� nawet szczeg�lnie ukry� swojej pogardy g�rali dla nad�tego paniczyka igraj�cego w ich lasach ze �mierci� w poszukiwaniu rozrywki. W�wczas to spotkanie �le si� sko�czy�o. Dekkeret wyci�gn�� n�. Stitmoje ze snu, poruszaj�ce si� nerwowo za zas�on� drzew, wydawa�y mu si� niesamowicie wielkie�� ogromne, ci�kie potwory, kt�rych z pewno�ci� nie zdo�a zabi� jeden cz�owiek uzbrojony wy��cznie w n�, ale nie by�o ju� odwrotu, wiedzia�, �e musi przyj�� wszystko, co przyniesie mu ten sen. Zagra�y rogi, ich rykiem i klaskaniem wynaj�ta nagonka mia�a sp�oszy� zwierzyn�. Stitmoj, rozz�oszczony i zdumiony tym nag�ym ha�asem, wsta� na zadnie �apy, obr�ci� si�, uderza� w drzewa �apami o d�ugich pazurach i wreszcie, bardziej pe�en obrzydzenia ni� strachu, pobieg�.

Rozpocz�� si� po�cig.

Dekkeret wiedzia�, �e my�liwi maj� rozdzieli� zwierz�ta i sp�oszy� pozosta�e dwa, by da� mu szans� upolowania tego, kt�rego sobie wybra�. Lecz nie rozgl�da� si� na prawo i lewo. Wraz z Golator Lasgi� i jednym z �owc�w pobieg� przed siebie za �rodkowym stitmojem, z trzaskiem przedzieraj�cym si� przez las. By�a to najtrudniejsza cz�� polowania, bo jakkolwiek ludzie s� szybsi, stitmoje lepiej umiej� si� przedziera� przez poszycie i �atwo jest je zgubi� w gor�czce po�cigu. W tym miejscu las nie by� zaro�ni�ty, lecz zwierz� stara�o si� ukry� i wkr�tce ju� Dekkeret musia� walczy� z pn�czami, ma�ymi drzewkami i krzaczkami, zaledwie zdolny utrzyma� wygl�daj�ce jak bia�e widmo zwierz� w polu widzenia. Niczym w gor�czce, o niczym nie my�l�c, bieg� wymachuj�c maczet�, tratuj�c poszycie. Wszystko to by�o tak strasznie znajome, prze�ywa� t� scen� powt�rnie, zw�aszcza gdy zda� sobie spraw�, �e stitmoj zaczyna zawraca�, �e biegnie przez wcze�niej zdeptany w gor�czce po�cigu obszar lasu, jakby planowa� zemst�

Wkr�tce nadejdzie chwila�� z czego �pi�cy Dekkeret doskonale zdawa� sobie sprawꠗ w kt�rej rozszala�e zwierz� wpadnie na bezz�bn� �owczyni�, z�apie j� i rzuci o drzewo, a on nie zatrzyma si�, tylko pobiegnie dalej, kontynuuj�c po�cig, pozostawiaj�c kobiet� tam gdzie upad�a�� tote� gdy ma�y �cierwojad o p�askim pysku wype�znie ze swej jamy i rozszarpie jej brzuch, nie b�dzie nikogo, kto by go odp�dzi� i dopiero p�niej, kiedy wszystko si� uspokoi, gdy znajdzie chwil� czasu, by do niej wr�ci�, zacznie �a�owa�, �e �owiecka gor�czka i brak ludzkich uczu� kaza�y mu porzuci� towarzyszk� polowania tylko po to, by nie straci� z oczu ofiary. A potem wstyd, poczucie winy, nie ko�cz�ce si� samooskar�enia�Tak, b�dzie musia� prze�y� to wszystko jeszcze raz, le��c i �ni�c tu, w dusznym upale pustyni Suvraelu, b�dzie musia� prze�y� to wszystko jeszcze raz, b�dzie musia��

Nie!

Nie, nie mia�o to by� wcale takie proste, bowiem j�zyk sn�w jest trudny i w g�stej mgle, kt�ra nagle pojawi�a si� w lesie, Dekkeret dostrzeg� stitmoja, kt�ry obr�ci� si�, uderzy� bezz�bn� kobiet� i rozci�gn�� j� na ziemi, lecz kobieta wsta�a tylko, wyplu�a resztk� z�b�w wraz z krwi� i roze�mia�a si�. Po�cig trwa� dalej, a raczej cofn�� si� do sceny b�d�cej punktem wyj�cia: stitmoj wypadaj�cy niespodziewanie z najciemniejszej cz�ci lasu i atakuj�cy Dekkereta, wytr�caj�cy mu z r�k sztylet i maczet�, staj�cy na zadnie �apy, by zada� mu ostateczny cios, lecz nie zadaj�cy go, bo obraz si� zmieni� i teraz to Golator Lasgia le�a�a rozdzierana pazurami, podczas gdy on �azi� bezsensownie w k�ko, niezdolny do podj�cia decyzji, co w�a�ciwie powinien zrobi�, a potem zn�w ofiar� by�a g�ralka, nast�pnie znowu Dekkeret�� i nagle, w spos�b zupe�nie nieprawdopodobny, stary, pomarszczony Barjazid, a p�niej Golator Lasgia. Dekkeret przygl�da� si� jej, gdy jaki� g�os u jego boku powiedzia�: Jakie ma to znaczenie? Ka�dy z nas jest winny Bogini sw� �mier�. Mo�e w owej chwili wa�niejsze by�o, by� pobieg� za zwierz�ciem?� Dekkeret spojrza�, zdumiony. Ten g�os by� g�osem bezz�bnej �owczyni. Oszo�omi� go i wytr�ci� z r�wnowagi. Sen stawa� si� niezrozumia�y. Zmaga� si�, by wyja�ni� jego tajemnic�.

Nagle dostrzeg� Barjazida, stoj�cego na skraju cienistej le�nej polany. Stitmoj po raz kolejny zabija� �owczyni�.

��Czy tak by�o rzeczywi�cie?�� spyta� Barjazid.

��Chyba tak. Nie widzia�em tego.

��A co zrobi�e�?

��Pobieg�em dalej. Nie chcia�em straci� z oczu zwierz�cia.

��Zabi�e� je?

��Tak.

��A potem?

��Wr�ci�em. Zobaczy�em j�. Wygl�da�o to w�a�nie tak�

��Wskaza� palcem. Ma�y padlino�erca pochyla� si� nad kobiet�. Obok sta�a u�miechni�ta Golator Lasgia.

��A potem?

��Przybyli inni. Pogrzebali swoj� towarzyszk�. �ci�gn�li�my futro ze stitmoja i wr�cili�my do obozu.

��A potem? A potem?

��Kim jeste�? Dlaczego zadajesz mi te pytania?

W t�pog�owym padlino�ernym zwierz�ciu Dekkeret dostrzeg� nagle samego siebie.

��Wstydzi�e� si�?�� spyta� Barjazid.

��Oczywi�cie. Przed�o�y�em rado�� polowania nad ludzkie �ycie.

��Nie mog�e� wiedzie�, �e ta kobieta jest ranna.

��Wyczu�em to. Widzia�em, ale nie chcia�em zobaczy�, nie rozumiesz? Wiedzia�em, �e jest ranna. I nie zatrzyma�em si�.

��A kogo to obesz�o?

��Mnie.

��Czy obesz�o to jej towarzyszy?

��Obesz�o mnie.

��I co?

��To mia�o znaczenie dla mnie. Dla nich znaczenie mia�o co innego.

��Czu�e� si� winny?

��Oczywi�cie.

��Jeste� winny. M�odo�ci. G�upoty. Naiwno�ci.

��Czy jeste� moim s�dzi�?

��Oczywi�cie, �e jestem�� powiedzia� Barjazid.�� Widzisz moj� twarz?�� Chwyci� pomarszczon�, br�zow� sk�r� na szcz�ce, poci�gn�� ni� i skr�ci� a� zacz�a p�ka�, jego twarz rozpad�a si� jak strzaskana maska, a pod ni� by�a inna twarz, straszna, kpi�ca twarz skrzywiona w konwulsyjnym, ironicznym u�miechu, i by�a to twarz samego Dekkereta.

W tej chwili poczu�, jakby ig�a ostrego �wiat�a przeszy�a mu czaszk�. Takiego b�lu nie dozna� jeszcze nigdy, w m�zgu zap�on�a mu w��cznia szalonego cierpienia. Zapali�a latarni� jego �wiadomo�ci i w jej z�owrogim �wiede dostrzeg� samego siebie: g�upca, romantyka, ch�opca, kt�ry wynalaz� tragedi� maj�c� za widza wy��cznie jego samego i prze�y� dramat nie wzruszaj�cy nikogo, cz�owieka szukaj�cego oczyszczenia z grzechu, kt�ry nie by� grzechem�� a je�li, to tylko grzechem lito�ci nad samym sob�. W trakcie tych cierpie� us�ysza� nagle jakby daleki d�wi�k dzwonu i suchy, demoniczny �miech Barjazida; nagle, najwi�kszym wysi�kiem woli, wyrwa� si� ze snu i przewr�ci� na bok; dr�a�, wstrz��ni�ty, nadal czuj�c przejmuj�cy b�l, cho� b�l ten s�ab� w miar�, jak sen opuszcza� go i odchodzi� w nico��.

Chcia� wsta� i odkry�, �e otula go grube, g�ste futro, jakby stitmoj zn�w dopad� go i mia�d�y� w swoich �apach. Trzyma�y go pot�ne ramiona; nagle zda� sobie spraw�, �e jest ich cztery. Kiedy wreszcie uwolni� si� ca�kowicie od snu, zda� sobie spraw�, �e znajduje si� w obj�ciach gigantycznej Skandarki, Khaymak Gra�. Prawdopodobnie krzycza� przez sen, rzuca� si� i macha� r�kami, a kiedy zerwa� si� na r�wne nogi, Khaymak Gra� uzna�a, �e zn�w ma zamiar wybra� si� na przechadzk� po pustyni i postanowi�a mu to uniemo�liwi�. Tuli�a go z si�� wystarczaj�c�, by po�ama� mu �ebra.

��Wszystko w porz�dku�� mrukn�� w jej szare futro.�� Nie �pi� ju�! Nigdzie nie id�.

�ciska�a go nadal.

��Zrobisz� mi� krzywd�

Musia� walczy�, by zaczerpn�� oddechu. Z niezr�cznej troski mog�a go nawet zadusi� w tym matczynym u�cisku. Dekkeret wykr�ca� si�, odpycha�, kopa� i bi� j� pi�ciami po g�owie. Wij�c si� tak zdo�a� jako� zak��ci� jej r�wnowag� i oboje przewr�cili si�; on znalaz� si� na wierzchu, ona za� w ostatniej chwili rozlu�ni�a u�cisk, tak �e zdo�a� si� wyrwa�. Wyl�dowa� na kolanach i tak ju� pozosta�. Bola�o go ca�e cia�o i ci�gle nie m�g� doj�� do �adu z tym, co si� zdarzy�o w ci�gu kilku ostatnich chwil. Nie by� jednak a� tak oszo�omiony, by nie dostrzec, jak skryty za �l�zgaczem Barjazid po�piesznie zsuwa z czo�a jaki� mechanizm, wygl�daj�cy jak kunsztowna, z�ota korona i pr�buje ukry� go w jednym z pojemnik�w.

��Co to takiego?�� spyta�.

Barjazid, co by�o dla niego nietypowe, sprawia� wra�enie zmieszanego.

��Nic. Taka zabawka.

��Poka�!

Mia� wra�enie, �e tamten daje komu� jakie� znaki. K�tem oka dostrzeg�, jak Khaymak Gra� wstaje i wyci�ga r�k�, lecz nim wielka Skandarka zdo�a�a wykona� ostateczny ruch, Dekkeret uchyli� si� i obieg� �lizgacz. Przewodnik nadal grzeba� w pojemniku. Dekkeret, g�ruj�cy nad Barjazidem tak, jak Skandarka g�rowa�a nad nim, b�yskawicznie z�apa� go za r�k�, wykr�ci� j� i przytrzyma�. Potem za� wyj�� mu z d�oni opask� i przyjrza� si� jej z zainteresowaniem.

Nikt ju� nie spa�. Vroon gapi� si� nieprzytomnie na to ca�e zaj�cie, a m�ody Dinitak si�gn�� po n�, podobny do tego, kt�rego Dekkeret u�ywa� podczas polowania.

��Pu�� ojca�� powiedzia�.

Dekkeret obr�ci� Barjazida, zas�aniaj�c si� nim jak tarcz�.

��Ka� synowi rzuci� n�!�� rozkaza�. Barjazid milcza�.

��Albo rzuci n�, albo zgniot� to urz�dzenie. Co wolisz? G�osem przypominaj�cym warczenie Barjazid rozkaza� synowi odrzuci� sztylet. Wyl�dowa� na piasku niemal u st�p Dekkereta, kt�ry zrobi� krok i kopn�� go za siebie. Podsun�� opask� przed oczy swego wi�nia. Zrobiona by�a ze z�ota, kryszta�u i ko�ci. Wykonano j� bardzo starannie; dostrzeg� tajemnicze przewody i z��cza.

��Co to jest?�� spyta�.

��Ju� ci m�wi�em. Zabawka. Prosz� oddaj mija, nim j� zniszczysz.

��Jak dzia�a ta zabawka?

��Bawi mnie, gdy �piꠗ wyszepta� ochryple Barjazid.

��Jak ci� bawi?

��Wzmacnia moje sny tak, �e s� bardziej interesuj�ce.

Dekkeret przyjrza� si� jej bli�ej.

��Gdybym ja j� za�o�y�, czy wzmocni�aby moje sny?

��Mog�aby uczyni� ci krzywd�, kandydacie.

��Powiedz mi, jak dzia�a na ciebie.

��Bardzo trudno to opisa�.

��Postaraj si�. Znajd� w�a�ciwe s�owa. Jak zdo�a�e� dosta� si� do mojego snu, Barjazidzie? Nie mia�e� tam nic do roboty!

Ma�y cz�owieczek tylko wzruszy� ramionami i powiedzia� niepewnie:

��By�em w twoim �nie? Sk�d mia�bym wiedzie�, co dzieje si� w twoim �nie? Ka�dy mo�e pojawi� si� we �nie kogo� innego.

��S�dz�, �e mog�e� dosta� si� do niego dzi�ki temu urz�dzeniu. I pomog�o ci ono zorientowa� si�, o czym �ni�.

Barjazid milcza� ponuro.

��Opisz mi jego dzia�anie albo zgniot� je na miazg�!

��Prosz�!

Grube, mocne pa�ce Dekkereta zamkn�y si� na jednym z delikatnych mechanizm�w opaski. Barjazid westchn�� g��boko, ze-sztywnia�.

��No i co?

��Masz racj�. To� co�� pozwala mi dosta� si� do �pi�cego umys�u.

��Doprawdy? A sk�d je masz?

��To m�j w�asny wynalazek. Udoskonala�em go przez wiele �at.

��Podobny do maszyn na Wyspie Snu?

��Jest inny. Dzia�a mocniej. Pani Wyspy mo�e tylko przemawia� do ludzkich umys��w, ja czytam sny, kontroluj� ich kszta�t, w znacznym stopniu panuj� nad umys�em �pi�cego.

��1 to w ca�o�ci tw�j wynalazek? Nie ukrad�e� go z Wyspy Snu?

��To m�j wynalazek�� szepn�� Barjazid.

Dekkeret poczu� gwa�towny przyp�yw w�ciek�o�ci. Przez chwil� pragn�� skruszy� t� maszyn� jednym ruchem r�ki, a potem rozgnie�� na miazg� samego Barjazida. Pami�taj�c, jak Barjazid unika� odpowiedzi na pytania, omija� prawd� i po prostu k�ama�, pami�taj�c, jak wdar� si� w jego sny i zak��ci� proces uzdrowienia, kt�rego on sam tak bardzo potrzebowa�, jak w dar Pani, w b�ogos�awiony wypoczynek, wpl�t� strach, cierpienie i niepewno��, jak wtarg�� w jego dusz�, jak ni� manipulowa��� Dekkeret poczu� w�ciek�o�� o niemal morderczym nat�eniu. Serce wali�o mu w piersi, w gardle mu zasch�o, przed oczami pojawi�a si� mg�a. Zacisn�� d�o� na wykr�conym ramieniu Barjazida, a� ma�y przewodnik j�kn��, krzykn��� No jeszcze, jeszcze, z�amje�

Nie! Gniew osi�gn�� szczyt i zosta� powstrzymany si�� woli, zmuszony do odej�cia w g��bok� dolin� spokoju. Dekkeret zdo�a� si� opanowa�, wyr�wna� oddech, powstrzyma� �omotanie serca. Uwolni� Barjazida i pchn�� go na �lizgacz; przewodnik zatoczy� si� i chwyci� burty pojazdu. Z twarzy odp�yn�a mu krew. Delikatnie pog�adzi� nadwer�one rami�, a potem spojrza� na Dekkereta oczami, w kt�rych by� strach, b�l i nienawi��.

Ten za� przygl�da� si� z zainteresowaniem dziwnemu instrumentowi, czubkami palc�w dotykaj�c delikatnie jego skomplikowanych element�w. Potem podni�s� go, jakby chc�c na�o�y� na g�ow�.

��Nie!�� sapn�� Barjazid.

��Co si� stanie? Uszkodz� go?

��Tak. I tobie te� mo�e sta� si� krzywda.

Dekkeret skin�� g�ow�. S�dzi�, �e Barjazid blefuje, ale nie mia� ochoty sprawdza�. Po chwili spyta�:

��A wi�c nie ma tu �adnych z�odziei sn�w, �adnych z�owrogich band Zmiennokszta�tnych?

��Nie ma�� szepn�� Barjazid.

��To tylko ty, w tajemnicy, eksperymentowa�e� z umys�ami w�drowc�w, prawda?

��Tak.

��Zabija�e� ich.

��Nie! Nie chcia�em nikogo zabija�. Je�li gin�li, to tylko dlatego, �e zaczynali si� ba�, tracili orientacj�, uciekali tam, gdzie grozi�o niebezpiecze�stwo� albo w�drowali we �nie, jak ty�

��Lecz gin�li, bo igra�e� z ich umys�ami?

��Jak mo�na by� tego pewnym? Niekt�rzy pewnie tak, inni nie. Nie chcia�em nikogo zabi�. Pami�taj, �e kiedy znikn��e�, natychmiast zacz�li�my poszukiwania.

��Wynaj��em ci�, �eby� mnie prowadzi� i ochrania�. Q inni byli dla ciebie tylko obcymi, kt�rych atakowa�e� z daleka, prawda?

Barjazid milcza�.

��Wiedzia�e�, �e wskutek twoich do�wiadcze� gin� ludzie, a jednak nadal eksperymentowa�e�?

Odpowiedzia�o mu wzruszenie ramion.

��Kiedy si� to wszystko zacz�o?

��Wiele lat temu.

��Dlaczego to robi�e�? Barjazid spojrza� w bok.

��Ju� raz ci powiedzia�em. Nie odpowiadani na pytania zaczynaj�ce si� od �dlaczego�.

��Mog� zniszczy� tw� maszyn�.

��I tak j� zniszczysz.

��Nie. Masz. Jest twoja.

��Co?

Dekkeret wyci�gn�� d�o�, na kt�rej spoczywa�a opaska.

��Masz. We� j�. Ja jej nie potrzebuj�.

��Nie zamierzasz mnie zabi�?�� zdumia� si� Barjazid.

��Czy mam zosta� twym s�dzi�? Je�li stwierdz� raz jeszcze, �e wypr�bowujesz j� na mnie, z pewno�ci� ci� zabij�. Ale w innych okoliczno�ciach�� nie. Nie lubi� zabija�. I tak ju� d�wigam na duszy ci�ar jednego grzechu. A poza tym potrzebuj� ci�, �eby wr�ci� do Thologhai. A mo�e ju� o tym zapomnia�e�?

��Oczywi�cie.�� Barjazid wydawa� si� oszo�omiony okazan� mu �askawo�ci�.

��1 dlaczego mia�bym ci� zabi�?

��Za to, �e wkroczy�em w tw�j umys�� �e igra�em z twymi snami�

��Aha�

��Za to, �e narazi�em twe �ycie na pustyni.

��Za to tak�e.

��A jednak nie pragniesz si� zem�ci�? Dekkeret potrz�sn�� g�ow�.

��Manipulowa�e� moj� dusz� i to mnie rozgniewa�o, ale gniew przeszed� i znikn��. Nie ukarz� ci�. Zawarli�my uk�ad, otrzyma�em, za co zap�aci�em. Nawet to twoje urz�dzenie okaza�o sw� warto��.�� Pochyli� si� ku Barjazidowi i m�wi� cichym, przekonuj�cym g�osem.�� Przyby�em na Suyrael pe�en w�tpliwo�ci, niepewny siebie, przygnieciony poczuciem winy. Chcia�em oczy�ci� dusz� przez cierpienia fizyczne. By�em g�upi. Cierpienia fizyczne dotykaj� cia�a i wzmacniaj� wol�, ale nie lecz� ran duszy. Ty da�e� mi co� innego, ty i ten tw�j mechanizm. Torturowa�e� mnie w snach, postawi�e� lustro naprzeciw mojej duszy�� lustro, w kt�rym mog�em si� dok�adnie obejrze�. Ile z tego ostatniego snu zdo�a�e� odczyta�, Barjazidzie?

��By�e� w lesie� na p�nocy�

��Tak.

��Polowa�e�. Twoja towarzyszka zosta�a ranna. Czy to prawda?

��M�w dalej.

��Nie zwr�ci�e� na ni� uwagi. Kontynuowa�e� polowanie. A potem, kiedy wr�ci�e�, by�o ju� za p�no. Winisz si� za jej �mier�. Czu�em tamt� win�. Czu�em, z jak� moc� promieniuje z twojej duszy.

��Tak. Win� za �mier� tej kobiety b�d� ni�s� przez ca�e �ycie. Ale teraz nic ju� nie mo�na dla niej zrobi�, prawda?

Dekkeret poczu�, jak ogarnia go niezwyk�y spok�j. Nie wiedzia�, co si� sta�o, ale we �nie stan�� wreszcie twarz� w twarz z tym, co zdarzy�o si� w Khyntorze, pozna� prawd� o tym, co wtedy zrobi�, a czego nie zrobi�, zrozumia� w spos�b, kt�rego nie potrafi� uj�� w s�owa, �e bez sensu jest kara� si� przez ca�e �ycie za akt zwyk�ej beztroski, nieczu�o�ci i g�upoty, �e nadesz�a chwila, w kt�rej trzeba przesta� si� oskar�a� i wr�ci� do �ycia. Zacz�� nareszcie przebacza� sam sobie. Szuka� na Smraelu wybaczenia i w jaki� spos�b wybaczenie to uzyska�. Powinien podzi�kowa� za nie Barjazidowi. Powiedzia� wi�c:

��By� mo�e zdo�a�bym j� ocali�, a by� mo�e nie, ale my�la�em o czym� innym i w mej g�upocie pobieg�em dalej, by doko�czy� polowania. Lecz nurzanie si� w poczuciu winy nie przy�pieszy odkupienia, prawda? Martwi pozostaj� martwi. Musz� oferowa� swe �ycie �ywym. No ju�, zawracamy do Thologhai.

��A co z Ghyzyn Tor? Nie zamierzasz odwiedzi� farm?

��To idiotyczna misja. Brak mi�sa, zak��cenia handlu�� te problemy ju� s� rozwi�zane. Zabierz mnie do Thologhai.

��Co potem?

��Udamy si� razem na Zamkow� G�r�. Zademonstrujesz to swoje urz�dzenie Koronalowi.

��Nie!�� Po raz pierwszy odk�d go zobaczy�, Barjazid by� rzeczywi�cie przera�ony.�� B�agam�

��Ojcze�� powiedzia� Dinitak.

W promieniach pustynnego s�o�ca ch�opiec wydawa� si� p�on�� wewn�trznym blaskiem. Na twarzy mia� wyraz w�ciek�ej, dzikiej dumy.

��Ojcze, udaj si� z nim na Zamkow� G�r�. Niech poka�e swym panom, co tu mamy.

Barjazid obliza� wargi.

��Boj� si�

��Nie masz si� czego ba�. Nadchodzi nasz czas.

Dekkeret spojrza� na jednego i drugiego, na przycich�ego nagle, pomarszczonego starca i na zmienionego, promieniuj�cego moc� ch�opca. Wyczuwa�, �e jest to historyczny moment, �e wielkie si�y uk�adaj� si� tu w zupe�nie nowy wz�r, cho� pojmowa� to z najwi�ksz� trudno�ci�. Jednego by� tylko pewien�� jego przeznaczenie i przeznaczenie tych mieszka�c�w pustyni jest jako� ze sob� zwi�zane; wi��e ich skonstruowana przez Barjazida maszyna do czytania sn�w.

��Co stanie si� ze mn� na Zamkowej G�rze?�� spyta� nie�mia�o jej tw�rca.

��Nie mam poj�cia�� powiedzia� mu Dekkeret.�� By� mo�e zetn� ci g�ow� i umieszczaj� na szczycie Wie�y Stiamota. A mo�e staniesz si� now� Pot�g� Majipooru? Wszystko mo�e si� zdarzy�. Sk�d mam wiedzie�?�� Zda� sobie spraw�, �e los Barjazida nic go nie obchodzi, �e nie czuje gniewu wobec tego drobnego cz�owieczka, tak lubi�cego zabawia� si� umys�ami innych, a jedynym jego uczuciem jest dziwna, abstrakcyjna wdzi�czno�� za to, i� m�g� upora� si� z demonami swej duszy.�� Tw�j los spoczywa teraz w r�kach Koronala. Jedno tylko jest pewne: udasz si� ze mn� na Zamkow� G�r� i zabierzesz ze sob� t� opask�. Zawracaj do Thologhai.

��Dzie� si� jeszcze nie sko�czy�. S�o�ce jest teraz najgor�tsze.

��Jako� sobie poradzimy. Ruszamy, pojedziemy szybko. Musimy zd��y� na statek, lecz nim wyruszymy na Alhanroel, chc� spotka� si� jeszcze z pewn� kobiet�.

Zdarzy�o si� to we wczesnej m�odo�ci tego, kt�ry mia� zosta� Koronalem Lordem Dekkeretem pod rz�dami Pontifexa Prestimiona. A ch�opiec, Dinitak Barjazid, jako pierwszy z dynastii rz�dzi� z Suvraelu umys�ami wszystkich �pi�cych mieszka�c�w Majipooru z tytu�em Kr�la Sn�w.

Pod koniec si�dmego roku, licz�c od powt�rnej koronacji Lorda Valentine'a, do Labiryntu dotar�a wiadomo��, �e Koronal wkr�tce przyb�dzie tu z wizyt�. Na t� wie�� serce Hissune'a zacz�to bi� tak mocno, jakby chcia�o wyskoczy� mu z piersi. Czy zdo�a zobaczy� si� z Koronalem? Czy Lord Valentine jeszcze o nim pami�ta? Przecie� kiedy� zada� sobie trud, by �ci�gn�� go na Zamkow� G�r� na sw� drug� koronacjꠗ z pewno�ci� wi�c nadal o nim my�li, z pewno�ci� pami�ta ch�opca, kt�ry�

Prawdopodobnie jednak nie pami�ta, zdecydowa� Hissune. To go uspokoi�o, zn�w by� ch�odny i rzeczowy, jak zwykle. Je�li w trakcie wizyty zdo�a w og�le zobaczy� Lorda Valentine'a, b�dzie to wydarzenie niezwyk�e, a je�li Lord Valentine go sobie przypomni�� no, to ju� zdarzy si� cud! Najprawdopodobniej Koronal odwiedzi na kr�tko Labirynt, nie spotykaj�c si� z nikim pr�cz ministr�w Pontyfikatu. Powiadaj�, �e Lord Valentine robi wielki objazd�� zmierza do Alaisor, a stamt�d na Wysp�, gdzie odwiedzi sw� matk�; post�j w Labiryncie jest w tych okoliczno�ciach obowi�zkowy. Hissune wiedzia� jednak, �e Koronal nie lubi wizyt w Labiryncie, bo u�wiadamia mu to ponur� konieczno�栗 fakt, �e b�dzie musia� osi��� tu kiedy� na sta�e, gdy przyjdzie na niego kolej obj�� najwy�szy urz�d na Majipoorze. A wszak zdaje sobie spraw�, �e Pontifex Tyeveras jest dzi� czym� w rodzaju upiora, raczej martwy ni� �ywy; tkwi w�r�d niepoj�tych sn�w w kokonie systemu podtrzymywania �ycia, niezdolny skomunikowa� si� z otaczaj�cym go �wiatem. Jest bardziej symbolem ni� cz�owiekiem, kt�rego powinno si� pochowa� przed laty, utrzymywanym na tym �wiecie tylko po to, by przed�u�y� rz�dy Valentine'a jako Koronala. Dla Valentine'a to zapewne dobrze�� pomy�la� Hissune�� i dla Majipooru te� dobrze, tylko dla Tyeverasa gorzej, ale to ju� nie jego sprawa. Hissune wr�ci� wi�c do Rejestru Dusz, nadal my�l�c o tym, co mo�e si� zdarzy� podczas nadchodz�cej wizyty Koronala. Zamy�lony wybra� na o�lep przycisk i otrzyma� nagranie mieszkanki Ni-moya, kt�re zaczyna�o si� tak banalnie, �e omal nie wy��czy� go od razu. W ostatniej chwili jednak zdecydowa�, �e warto obejrze� to wielkie miasto na dalekim kontynencie. Tak wi�c postanowi� prze�y� �ycie niezamo�nej sklepikarki wy��cznie ze wzgl�du na Ni-moya�� i wkr�tce przesta� �a�owa� swego wyboru.

Matka Inyanny przez ca�e �ycie prowadzi�a sklep w Velathys, podobnie jak matka jej matki, i wygl�da�o na to, �e taki te� b�dzie los samej Inyanny. Ani matka, ani matka jej matki nie wydawa�y si� �a�owa� takiego �ycia, lecz Inyanna, gdy w wieku dziewi�tnastu lat zosta�a jedyn� w�a�cicielk� sklepiku, czu�a �e przygniata jej grzbiet jak niezno�ny ci�ar, jak garb. Czasami zastanawia�a si�, czy go nie sprzeda� i nie poszuka� lepszego �ycia w wielkim mie�cie�� w Piliploku, w Pidruid lub nawet w le��cej daleko na p�nocy gigantycznej metropolii Ni-moya. M�wiono o niej, �e jest cudowna ponad wszelkie wyobra�enia tych, kt�rzy nigdy jej nie odwiedzili.

Lecz czas by� spokojny, interes szed� kiepsko � ch�tni na kupno sklepu jako� nie pojawiali si� na horyzoncie. A poza tym wiele pokole� jej rodziny mieszka�o tu, w Velathys, i porzuci� miasto tak po prostu wcale nie by�oby jej �atwo, niezale�nie od tego, jak bardzo je znienawidzi�a. Tak wi�c Inyanna wstawa�a co dzie� o wschodzie s�o�ca, wychodzi�a na ma�y, wy�o�ony kamykami taras, k�pa�a si� w kadzi deszcz�wki, kt�r� trzyma�a specjalnie w tym celu, ubiera�a si�, jad�a �niadanie z�o�one z suszonej ryby i wina, a potem sz�a na d� otworzy� sklepik. Handlowa�a czym si� tylko da�o: belami p��tna, glinianymi misami z po�udnia, beczkami przypraw i owocowych konfitur, dzbanami wina, sztu�cami z Narabalu, p�atami drogiego mi�sa smok�w morskich, jasnymi, miniaturowymi latarenkami wytwarzanymi w Til-omon i wieloma innymi podobnymi rzeczami. Wiele by�o takich sklepik�w w Velathys � �aden z nich nie prosperowa�. Od czasu �mierci matki Inyanna prowadzi�a ksi�gi, inwentaryzowa�a towary, zamiata�a pod�ogi, czy�ci�a lady, wype�nia�a rz�dowe formularze, za�atwia�a pozwolenia i czu�a si� tym ju� strasznie zm�czona. Lecz c� innego mia�o jej do zaoferowania �ycie? By�a tylko ma�o wa�n� dziewczyn�, mieszkaj�c� w ma�o wa�nym miasteczku w wilgotnych, deszczowych g�rach i przez najbli�sze sze��dziesi�t czy siedemdziesi�t lat nie mia�a prawa spodziewa� si� jakich� istotnych zmian w swoim �yciu.

Niewielu z jej klient�w by�o lud�mi. Przez dziesi�ciolecia osiedlali si� tu g��wnie Hjortowie i Liimenowie oraz Metamorfowie; ich prowincja, Piurifayne, le�a�a niedaleko, na p�nocy za g�rami, i wielu Zmiennokszta�tnych osiad�o w okolicy Velathys. Inyanna w spos�b naturalny traktowa�a obcych, nawet Zmiennokszta�tnych, zazwyczaj wprawiaj�cych ludzi w zak�opotanie. �a�owa�a tylko, �e tak rzadko widuje przedstawicieli swej rasy i �e�� cho� szczup�a i �adna, smuk�a, delikatna, o ch�opi�cej figurze�� niewielu mia�a kochank�w i nie znalaz�a do tej pory nikogo, z kim chcia�aby si� zwi�za� na d�u�ej. Gdyby kogo� takiego znalaz�a, nie musia�aby ju� pracowa� tak ci�ko. Z drugiej strony ograniczy�by on jej wolno��, zw�aszcza swobod� snucia marze�, �e nadejdzie czas, gdy nie b�dzie ju� sklepikark� z Velathys.

Pewnego dnia po po�udniowym deszczu w sklepie pojawi�a si� dw�jka nietutejszych. Byli pierwszymi klientami od kilku godzin. Jeden z nich by� niski i t�gi�� ma�y, okr�g�y cz�owieczek. Drugi�� chudy, blady, wysoki, o ko�cistej, kanciastej twarzy�� wygl�da� jak jaki� drapie�nik z g�r. Obaj ubrani byli w ci�kie bia�e szaty, przewi�zane jaskrawopomara�czowymi pasami�� powiadano, �e takie stroje nosi si� powszechnie w wielkich miastach na p�nocy. Z pogard� rozejrzeli si� po sklepiku, jak ludzie przyzwyczajeni do towar�w w znacznie lepszym gatunku.

Niski m�czyzna spyta�:

��Czy to pani nazywa si� Inyanna Forlana?

��Tak.

Zajrza� w papiery.

��C�rka Forlany Hayorn, kt�ra by�a c�rk� Hayorn Inyanny?

��Trafili�cie do w�a�ciwej osoby. Czy wolno wiedzie�

��No, wreszcie!�� krzykn�� wysoki.�� Odbyli�my d�ug�, pe�n� niewyg�d podr�. Gdyby tylko pani wiedzia�a, ile czasu jej szukali�my! Rzek� do Khyntoru, z Khyntoru do Dulornu, potem przeprawa przez te cholerne g�ry�� czy tu nigdy nie przestaje pada�?�� a potem jeszcze w�dr�wka od domu do domu, od sklepiku do sklepiku i tak przez ca�e Velathys; pytali�my tu i tam�

��1 to w�a�nie mnie szukali�cie?

��Je�li mo�e pani dowie�� swej to�samo�ci�� tak.

Inyanna wzruszy�a ramionami.

��Mam rodzinne dokumenty. Ale czego w�a�ciwie panowie ode mnie chcecie?

��Powinni�my si� przedstawi栗 stwierdzi� ni�szy.�� Ja nazywam si� Vezan Ormus, a m�j kolega Steyg; jeste�my urz�dnikami jego wysoko�ci Pontifexa Tyeverasa z Biura Spadk�w w Ni-moya.�� Z bogato zdobionej, sk�rzanej torby Vezar Ormus wyj�� plik papier�w, przejrza� je szybko i powiedzia�:

��Starsz� siostr� pani babki by�a niejaka Saleen Inyanna, kt�ra w dwudziestym trzecim roku pontyfikatu Kinnikena, za rz�d�w Koronala Lorda Ossiera, osiedli�a si� w Ni-moya i wysz�a za m�� za niejakiego Helmyota Gayoona, kuzyna trzeciego stopnia ksi�cia.

Inyanna wpatrywa�a si� w niego, nie pojmuj�c ani s�owa.

��Nic o tym nie wiem�� powiedzia�a.

��Nie jeste�my bynajmniej zaskoczeni�� wtr�ci� Steyg.�� Zdarzy�o si� to kilka pokole� temu. I, bez w�tpienia, bior�c pod uwag� wielk� odleg�o�� i r�nic� statusu rodzin, nie by�o mi�dzy nimi za�y�ych kontakt�w.

��Babcia nigdy nie wspomina�a o bogatych krewnych w Ni-moya.

Vezan Ormus kaszln�� i zerkn�� w papiery.

��Niech i tak b�dzie. Helmyot Gavoon i Saleen Inyanna mieli tr�jk� dzieci, z kt�rych najstarsze, c�rka, odziedziczy�o rodzinn� posiad�o��. Zgin�a m�odo w wypadku na polowaniu i wszelkie jej dobra przesz�y na syna, Gavoona Dilamayne, kt�ry umar� w dziesi�tym roku panowania Pontifexa Tyeverasa, a wi�c dziewi�� lat temu, nie zostawiaj�c potomka. Od tego czasu posiad�o�� pozosta�a nie zasiedlona, podczas gdy prowadzono poszukiwanie prawnych spadkobierc�w. Trzy lata temu ustalono�

���e ja jestem spadkobierczyni�?

��Tak, rzeczywi�cie�� przytakn�� Steyg z szerokim u�miechem na swej ko�cistej twarzy.

Inyanna, cho� od pewnego czasu spodziewa�a si� takiego obrotu rozmowy, mimo wszystko by�a zdumiona. Nogi si� pod ni� ugi�y, poczu�a sucho�� w ustach, zdenerwowana podnios�a r�k�, str�caj�c ze stolika i rozbijaj�c waz� z drogiego serwisu z Alhanroelu. Zawstydzona t� reakcj�, opanowa�a si� z wysi�kiem i spyta�a:

��A co takiego odziedziczy�am?

��Wspania�y dom znany pod nazw� Nissimorn Prospect, po�o�ony na p�nocnym brzegu Zimni, oraz trzy posiad�o�ci w Dolinie Steiche, wydzier�awione i przynosz�ce dochody�� oznajmi� Steyg.

��Gratulujemy pani�� doda� Vezan Ormus.

��A ja gratuluj� panom dowcipu. Dzi�kuj� za t� chwil� weso�ej zabawy. A teraz, je�li niczego nie chcecie kupi�, to, prosz�, wyjd�cie. Musz� popracowa� nad ksi�gami, zbli�a si� termin p�acenia podatk�w i�

��Nie wierzy nam pani�� przerwa� jej Vezan Ormus.�� To w pe�ni zrozumia�e. Przybyli�my tu z prawdziwie fantastyczn� opowie�ci�, wi�c nie jest pani w stanie wzi�� naszych s��w za prawd�. Lecz prosz� tylko pomy�le�: jeste�my mieszka�cami Ni-moya. Czy przemierzyliby�my tysi�ce kilometr�w, docieraj�c a� do Velathys, tylko po to, by za�artow� sobie z w�a�cicielki niewielkiego sklepu? Prosz� sprawdzi栗 pomacha� plikiem papier�w i wr�czy� je Inyannie.

Wzi�a je dr��cymi r�kami. Widok i plany wspania�ej posiad�o�ci wraz z potwierdzeniem prawa w�asno�ci, genealogia, dokument z piecz�ci� Pontifexa, nosz�cy jej imi�

Podnios�a wzrok, oszo�omiona, nie wiedzia�a, co my�le�. S�abym, schrypni�tym g�osem spyta�a:

��Co powinnam teraz zrobi�?

��Procedura jest rutynowa�� wyja�ni� jej Steyg.�� Musi pani wype�ni� dokumenty po�wiadczaj�ce, �e jest pani w istocie Inyann� Forlan�, musi pani podpisa� zobowi�zania op�acenia nale�nych podatk�w ze zakumulowanych dochod�w, gdy obejmie ju� pani sw� w�asno��, musi pani ui�ci� op�aty za przekazanie wspomnianego tytu�u w�asno�ci i tak dalej. Poprowadzimy wszystkie sprawy w pani imieniu.

��Op�aty?

��To kwestia kilku rojal�w. Oczy Inyanny rozszerzy�y si�.

��1 mog� zap�aci� ze zakumulowanych dochod�w?

��Niestety, nie�� oznajmi� Vezan Ormus.�� Trzeba je wnie�� przed przej�ciem posiad�o�ci, a dost�p do dochod�w uzyskuje pani oczywi�cie po jej przej�ciu, wi�c�

��Uci��liwa formalno�栗 stwierdzi� Steyg.�� Lecz na d�u�sz� met� to drobiazg, prawda?

Obowi�zkowe op�aty wynios�y dwadzie�cia rojali. Dla Inyanny by�a to suma ogromna, r�wna niemal wszystkim jej oszcz�dno�ciom, lecz z przedstawionych dokument�w dowiedzia�a si�, �e same ziemie uprawne przynosz� doch�d w wysoko�ci dziewi�ciuset rojali rocznie, a dochodzi�y do tego jeszcze inne aktywa: posiad�o�� wraz z ca�ym wyposa�eniem, czynsz i op�aty z nieruchomo�ci po�o�one] na brzegu rzeki�

Vezan Ormus i Steyg bardzo pomogli jej przy wype�nianiu wszystkich dokument�w. Inyann� zawiesi�a na drzwiach sklepiku napis �Zamkni�te do odwo�ania��� nie traci�a przez to wiele w obecnym martwym sezonie�� i wraz z go��mi sp�dzi�a popo�udnie przy ma�ym biureczku na pi�trze; podpisywa�a papiery, kt�re oni stemplowali imponuj�c� piecz�ci^ Pontifexa. Po wszystkim zdecydowa�a si� uczci� swoje szcz�cie kilkoma szklankami wina wypitymi w gospodzie u st�p wzg�rza. Steyg upar� si�, �e postawi pierwsz� kolejk�, przytrzymuj�c jej d�o� zap�aci� p� korony za butelk� najlepszego wina palmowego z Pidruid. Inyanna a� westchn�a, widz�c jego rozrzutno��, lecz po chwili przypomnia�a sobie, �e sta�a si� osob� zamo�n� i kiedy wypili pierwsz� butelk�, zam�wi�a nast�pn�. Gospoda by�a zat�oczona, g��wnie przez Hjort�w, siedzia�o w niej tak�e kilku Ghayrog�w; urz�dnicy z pomocy najwyra�niej niezbyt dobrze bawili si� w tym towarzystwie, od czasu do czasu podnosili nawet d�onie do nos�w, jakby dokucza� im zapach obcych istot, wi�c �eby odwr�ci� ich uwag� Inyanna raz za razem powtarza�a, jaka jest wdzi�czna za to, �e narazili si� na niewygody szukaj�c jej nawet tu, w dalekim Velathys.

��Tak� mamy prac�!�� zaprotestowa� Vezan Ormus.�� W naszym �wiecie ka�dy czci Bogini�, wype�niaj�c na�o�one na niego codzienne obowi�zki. Ziemia le�a�a od�ogiem, wielki dom pozostawa� nie zamieszkany, a spadkobierca tych d�br �y� gdzie� w niewiedzy i ub�stwie. Prawo wymaga, by tego rodzaju niesprawiedliwo�ci zosta�y naprawione. Na nas spad� przywilej ich naprawienia.

��Mimo to, dzi�kuj�.�� Inyanna, zarumieniona od nadmiaru wina, pochyla�a si� ku m�czyznom niemal kokieteryjnie, raz ku jednemu, raz ku drugiemu.�� Dla mnie narazili�cie si� na wielkie niewygody i na zawsze b�d� wasz� d�u�niczk�. Jeszcze butelk� wina?

Zmrok zapad� na d�ugo przedtem, nim wreszcie opu�cili gospod�. �wieci�o kilka ksi�yc�w, otaczaj�ce miasto g�ry, zewn�trzne szczyty wielkiego pasma Gonghar, w ich zimnym �wietle wygl�da�y jak kolumny czarnego lodu. Inyanna odprowadzi�a go�ci do hotelu na Dekkeret Pla�a; pod wp�ywem rado�ci i wina omal nie wprosi�a si� do nich na noc. Lecz oni najwyra�niej jej nie pragn�li, by� mo�e nawet obawiali si� takiej mo�liwo�ci, bowiem grzecznie i z wielk� zr�czno�ci� pozbyli si� jej przy wej�ciu. Zataczaj�c si� lekko ruszy�a wi�c pn�c� si� stromo w g�r� uliczk� do domu, a potem wysz�a na taras zaczerpn�� �wie�ego powietrza. Szumia�o jej w g�owie od nadmiaru wina, nadmiaru rozm�w i od tej szokuj�cej wiadomo�ci! Rozejrza�a si� wok�, patrz�c na swe rodzinne miasto: rz�d za rz�dem ma�ych, krytych dach�wk� domk�w o zdobionych stiukiem �cianach, schodz�cych w d� zboczami Basenu Velathys, kilka zaniedbanych park�w, place i par� rezydencji, na wschodzie n�dzny zameczek ksi�cia. Droga otacza�a miasto jak obro�a, a dalej by�y ju� tylko pot�ne g�ry. Rozmieszczone po bokach kamienio�omy, z kt�rych pochodzi� marmur, wygl�da�y jak rany� Z domu na szczycie wzg�rza Inyanna widzia�a to wszystko bardzo wyra�nie. �egnaj, Velathys. Nie jest ani pi�kne, ani brzydkie, pomy�la�a, to po prostu miejsce na ziemi: spokojne, wilgotne, nudne, zimne, zwyk�e, znane z pi�knych marmur�w i zdolnych kamieniarzy i niemal z niczego wi�cej�� prowincja prowincjonalnego kontynentu. Zrezygnowana, tu chcia�a prze�y� �ycie. Lecz teraz, gdy zdarzy� si� cud, niezno�na wydawa�a si� jej my�l, by zosta� w miasteczku cho�by godzin� d�u�ej ni� to konieczne�� przecie� czeka�o na ni� wspania�e Ni-moya. Ni-moya! Ni-moya!

Spa�a �le. Rankiem spotka�a si� z Vezanem Ormusem i Steygiem w biurze notariusza obok banku, tam te� przekaza�a im sakiewk� zniszczonych monet jednorojalowych, w wi�kszo�ci starych; niekt�re by�y bardzo stare, z wyobra�onymi na nich twarzami Kinnikena, Thimina i Ossiera. By�a w�r�d nich nawet moneta z czas�w rz�d�w wielkiego Confalume'a, licz�ca sobie wiele stuleci. Dosta�a za to kartk� papieru�� pokwitowanie przyj�cia dwudziestu rojal�w na poczet op�at skarbowych. Reszta dokument�w, wyja�nili, musi zosta� kontrasygnowana i uwierzytelniona w Ni-moya. Ale wszystkie wy�l� do niej, gdy tylko uprawomocni si� przeniesienie w�asno�ci�� b�dzie wtedy mog�a przyjecha� do Ni-moya i obj�� w posiadanie swe dziedzictwo.

��Kiedy sko�cz� si� te wszystkie formalno�ci�� oznajmi�a wielkodusznie�� zaprosz� was na miesi�c uczt i polowa� w moich posiad�o�ciach.

��Och, nie�� powiedzia� cicho Vezan Ormus.�� Nie wypada, by ludzie tacy jak my spotykali si� na gruncie towarzyskim z pani� na Nissimorn Prospect. Ale rozumiemy pani uczucia i dzi�kujemy za �askawo��.

Zaprosi�a ich wi�c na obiad, lecz powiedzieli, �e musz� jecha�. Maj� skontaktowa� si� jeszcze z kilkoma spadkobiercami, musz� uda� si� do Narabal, Til-omon i Pidruid; minie wiele miesi�cy, nim zn�w zobacz� swe �ony. Rozczarowana ich s�owami, Inyanna spyta�a, czy ma to oznacza�, �e jej sprawa b�dzie czeka� na za�atwienie przez ca�y ten czas?

��Ale� nie�� wyja�ni� Steyg.�� Wy�lemy dokumenty przez kuriera do Ni-moya jeszcze dzi� wieczorem. Post�powanie spadkowe zacznie si� tak szybko, jak to tylko mo�liwe i nasze biuro powinno skontaktowa� si� z pani�� och, powiedzmy, za siedem do dziewi�ciu tygodni.

Posz�a z nimi do hotelu. Czeka�a na dworze, gdy si� pakowali, a potem odprowadzi�a ich do �lizgacza i sta�a na ulicy, machaj�c, gdy odje�d�ali drog� prowadz�c� na po�udniowo-wschodnie wybrze�e. P�niej otworzy�a sklep. Tego popo�udnia mia�a dw�ch klient�w�� jeden kupi� gwo�dzi za osiem wag, drugi sztuczny aksamit, trzy metry po sze��dziesi�t wag metr. Ca�odzienny obr�t zamkn�� si� wi�c sum� mniejsz� ni� dwie korony, ale wcale si� tym nie zmartwi�a. Wkr�tce i tak b�dzie bogata!

Min�� miesi�c, lecz biuro w Ni-moya milcza�o. Drugi miesi�c�� i nadal nic si� nie dzia�o.

Cierpliwo��, z jak� Inyanna znosi�a Velathys przez dziewi�tna�cie lat, bra�a si� g��wnie z poczucia beznadziejno�ci, ze zwyk�ej rezygnacji. Lecz teraz, gdy za�wita�a jej nadzieja na wielk� zmian�, po cierpliwo�ci nie zosta� nawet �lad. R�ce jej dr�a�y, bez ko�ca chodzi�a po pokoju, bezustannie zagl�da�a w kalendarz. Lato z jego codziennymi deszczami sko�czy�o si�, nadesz�a ch�odna, sucha jesie�, kiedy na zboczach wzg�rz li�cie nabieraj� koloru p�omienia. �adnych wiadomo�ci. Nadesz�a wietrzna zima, podczas kt�rej masy wilgotnego powietrza dryfuj� na po�udnie znad doliny rzeki Zimr, przez terytorium Metamorf�w, by zderzy� si� z ch�odnymi wiatrami znad g�r; na najwy�szych szczytach Gonghars le�a� �nieg, uliczkami Velathys p�yn�y strumienie b�ota i� ani s�owa z Ni-moya. Inyanna coraz cz�ciej my�la�a o swoich dwudziestu rojalach i strach miesza� si� w jej duszy z w�ciek�o�ci�. Dwudzieste urodziny uczci�a samotnie, pij�c kwa�ne wino i rozmy�laj�c, na co wyda dochody z Nissimorn Prospect. Z pewno�ci� Vezan Ormus i Steyg odes�ali dokumenty do biura Pont�fexa, lecz bez w�tpienia papiery le�� na jakim� zakurzonym biurku czekaj�c, by kto� do nich zajrza�, podczas gdy w ogrodzie w jej posiad�o�ci rozrastaj� si� chwasty.

W �wi�to Zimy Inyanna podj�a wreszcie decyzj�. Pojedzie do Ni-moya i osobi�cie zajmie si� swoimi sprawami.

Podr� z pewno�ci� b�dzie sporo kosztowa�, a ona wyda�a ju� swoje oszcz�dno�ci. By zdoby� jakie� �rodki, zastawi�a sklepik u rodziny Hjort�w. Dali jej dziesi�� rojali, procenty mieli wyp�aca� sobie sami, sprzedaj�c zgromadzone przez ni� towary za ustalone przez siebie ceny; nawet je�li ca�o�� d�ugu sp�acona zostanie przed jej powrotem, nadal b�d� zarz�dza� sklepem, p�ac�c dzier�awne. Umowa by�a dla nich wyra�nie korzystniejsza, Inyanna nie zwr�ci�a jednak na to �adnej uwagi�� wiedzia�a, cho� nie m�wi�a o tym nikomu, �e nigdy ju� nie zobaczy sklepu ani tych Hjort�w, ani nawet samego Velathys. Chodzi�o jej wy��cznie o to, by zdoby� �rodki na podr� do Ni-moya.

Podr� nie by�a bynajmniej drobiazgiem. Najprostsza droga z Velathys do Ni-moya prowadzi�a przez prowincj� Zmiennokszta�tnych, Piurifayne, gdzie w�drowca czeka�y w najlepszym razie niewygody, a w najgorszym niebezpiecze�stwo. Trzeba wi�c by�o bardzo nadk�ada� drogi�� Inyanna pojecha�a na zach�d przez Prze��cz Stiamota, w g�r� szerokiej doliny znanej jako Rozpadlina Dulorn, zamkni�tej ogromn� �cian� Velathys, wysok� na dwa, a ci�gn�c� si� setki kilometr�w. Gdy wreszcie dotar�a do miasta Dulorn, nadal mia�a jeszcze do przemierzenia p� kontynentu, l�dem i rzek�. By�a to jednak dla niej najwspanialsza z przyg�d, niezale�nie od tego, jak d�ugo mia�a trwa�. Inyanna nigdy jeszcze nigdzie nie wyje�d�a�a�� tylko raz, kiedy mia�a dziesi�� lat, wykorzystuj�c niezwyk�e o�ywienie w handlu, kt�re nast�pi�o pewnej zimy, matka wys�a�a j� na miesi�c na pustyni�, na po�udnie od Gonghar. Wielkie miasta, cho� ogl�dane na widok�wkach, wydawa�y si� jej tak dalekie i fantastyczne jak inne planety. Jej matka by�a raz w Til-omon, na wybrze�u; opowiada�a, �e jest to miasto, w kt�rym ciep�e s�o�ce jest jak z�ote wino, a lato nigdy si� nie ko�czy. Matka jej matki dotar�a a� do Narabalu, gdzie tropikalny, ci�ki, wilgotny upa� otula� cz�owieka jak p�aszcz. Lecz reszta Zimroelu: Pidruid, Piliplok, Dulorn, Ni-moya by�y dla niej wy��cznie nazwami, oceanu nie potrafi�a wr�cz sobie wyobrazi�, a ju� zupe�nie nie dociera�a do niej mysi, �e poza oceanem mo�e znajdowa� si� jaki� inny kontynent, na kt�rym dziesi�� miast przypada na ka�d� metropoli� Zimroelu, z miliardami mieszkaj�cych tam ludzi, z gigantycznym podziemnym Labiryntem, w kt�rym �yje Pontifex i pi��dziesi�ciokilometrowej wysoko�ci G�r�, na szczycie kt�rej wybudowano Zamek dla Koronala i jego wspania�ego dworu. Gdy tylko o tym my�la�a, w ustach robi�o si� jej sucho, a w uszach dzwoni�o. Przera�aj�co wielki, niepoj�ty Majipoor by� ciasteczkiem zbyt du�ym, by prze�kn�� je na raz, lecz po�eranie go po kawa�eczku, kilometr za kilometrem, wydawa�o si� cudem komu�, kto tylko raz w �yciu wyjecha� poza granice Velathys.

Tak wi�c, zafascynowana wszystkim, Inyanna zachwyca�a si� nieznanym jej smakiem powietrza, gdy wielki, transportowy �lizgacz przeby� prze��cz i zjecha� na r�wniny na zach�d od g�r. Tu ci�gle panowa�a zima�� dni by�y kr�tkie, s�o�ce blade, zielonkawe�� lecz wiatr wia� �agodny i wonny, nie k�u� mrozem, lecz pachnia� s�odko, cudownie. Z zaskoczeniem stwierdzi�a, �e ziemia tu jest ci�ka, mi�kka, �yzna, wcale niepodobna do le��cych na skale wok� jej domu kamieni i �e miejscami ca�ymi kilometrami ma odcie� jaskrawej czerwieni. Ro�liny te� by�y inne, mia�y grube, b�yszcz�ce li�cie. Inne by�o upierzenie ptak�w. Ci�gn�ce si� wzd�u� drogi miasteczka wydawa�y si� tak rzadko zabudowane, tak otwarte; rolnicze osady w niczym nie przypominaj�ce niesympatycznego, szarego Velathys; �mieszne drewniane domki zachwyca�y pomys�ow� ornamentyk� i barwami: ��t�, niebiesk�, purpurow�. Bardzo dziwne wydawa�o si� jej tak�e to, �e wok� nie ma g�r�� Velathys le�a�o po�rodku pasma Gonghar, a teraz jecha�a przez r�wnin� mi�dzy g�rami i dalekim oceanem, i kiedy patrzy�a na zach�d, si�ga�a wzrokiem tak daleko, �e a� j� to przera�a�o� pola i pola, p�aska ziemia ci�gn�ca si� w niesko�czono��. Z drugiej strony mia�a wprawdzie Uskok Velathys, zewn�trzn� kraw�d� g�r, ale i ona wydawa�a si� jej dziwna�� ponura pionowa bariera, niemal nie podzielona na osobne szczyty, biegn�ca na p�noc jakby nigdy nie mia�a si� sko�czy�. Lecz w ko�cu znik�a jej z oczu i w miar�, jak �lizgacz posuwa� si� na p�noc g�rn� parti� Rozpadliny Dulorn, wszystko zn�w zacz�o si� zmienia�. Ta wielka dolina by�a bogata w gips, niskie �agodne wzg�rza pokryte nim by�y jak szronem. Ska�a mia�a tu szczeg�ln� konsystencj�, poci�ta szczelinami l�ni�a dziwnym, zimnym blaskiem. W szkole uczyli j�, �e z tego kamienia wybudowano ca�e miasto Dulorn, widzia�a je nawet na obrazkach: wie�e, �uki, fasady budynk�w p�on�ce zimnym ogniem w �wietle dnia. Wtedy wydawa�o si� jej to ba�ni�, jak opowie�ci o Starej Ziemi, z kt�rej podobno wywodz� si� ludzie, lecz pewnego dnia, pod koniec zimy, Inyanna znalaz�a si� na przedmie�ciach prawdziwego Dulornu i stwierdzi�a, �e tamtej ba�ni bynajmniej nie wymy�lono. Dulorn wyda� si� jej pi�kniejszy i dziwniejszy ni� wtedy, kiedy go sobie wyobra�a�a. Sprawia� wra�enie, �e �wieci w�asnym wewn�trznym blaskiem�� a s�o�ce, odbijaj�ce si� od �cian i ozdobnych ornament�w barokowych budynk�w, rozbite jak przez kryszta�owy pryzmat pada�o na ziemi� wszystkimi kolorami t�czy.

To dopiero by�o miasto. Przy nim, pomy�la�a Inyanna, Velathys wydaje si� n�dzn� dziur�. Ch�tnie zosta�aby tu na miesi�c, na rok, na ca�e �ycie, w�druj�c jedn� uliczk� i skr�caj�c w nast�pn�, podziwiaj�c wie�e i mosty, zagl�daj�c do tajemniczych sklep�w a� �wiec�cych od drogich towar�w, tak bardzo niepodobnych do tego, co sprzedawa�a w swoim �a�osnym sklepiku. I te hordy gadzich istot�� by�o to miasto Ghayrog�w, mieszka�y ich tu miliony, przedstawicieli innych ras niemal si� nie spotyka�o�� w�druj�cych tu i tam, zajmuj�cych si� rzeczami, o kt�rych pro�ci g�rale nie mieli najmniejszego poj�cia� �wiec�ce plakaty, reklamuj�ce Cyrk Nieustaj�cy� eleganckie restauracje, hotele i parki�� wszystko to ogl�da�a oniemia�a z podziwu. Z pewno�ci� na ca�ym Majipoorze nie ma nic, co mog�oby si� r�wna� z Dulornem. Ale przecie� s�ysza�a, �e Ni-moya jest znacznie wi�ksze, �e Stee na zboczu Zamkowej G�ry przewy�sza oba te miasta, jest te� s�awny Piliplok i port Alaisor� i tak bez ko�ca, bez ko�ca.

Lecz na obejrzenie Dulornu mia�a tylko p� dnia, kiedy to �lizgacz zmienia� pasa�er�w, przygotowywany do dalszej podr�y. Te p� dnia by�o mniej ni� chwilk� i kiedy nast�pnego ranka jecha�a lasami mi�dzy Dulornem i Mazadone wcale nie by�a ju� pewna, czy naprawd� widzia�a Dulorn, czy te� tylko o nim �ni�a.

Ka�dego dnia czeka� j� nowy cud: miejsca, gdzie powietrze by�o fioletowe, gdzie drzewa ros�y wielkie jak wzg�rza, gdzie k�py krzak�w �piewa�y. A potem za oknami pojawi�y si� nudne, nie do odr�nienia miasteczka: Cynthion, Mazadone, Thagobar i wiele innych. Jedni pasa�erowie wsiadali, a inni wysiadali, mniej wi�cej co tysi�c pi��set kilometr�w zmieniali si� kierowcy i tylko Inyanna jecha�a coraz dalej i dalej�� dziewczyna z prowincji w wielkim �wiecie. Oczy jej b�yszcza�y, w g�owie czu�a zam�t na my�l o wszystkich ogl�danych do tej pory dziwach. Wkr�tce mia�a zobaczy� gejzery, gor�ce jeziora i inne tego rodzaju termiczne cuda�� zbli�ali si� do Khyntoru, wielkiego miasta w centrum kontynentu, gdzie mia�a wsi��� na pok�ad stateczku p�yn�cego do Ni-moya. W Khyntorze rzeka Zimr sp�ywa�a z g�r p�nocnego zachodu, wielka jak morze, z jednego brzegu niemal nie spos�b by�o dostrzec drugiego�� a w Velathys Inyanna widzia�a tylko bystre, w�skie strumyki. Nie by�a przygotowana na widok tego oceanu ciemnych w�d.

Nurtem rzeki p�yn�a tygodniami, mijaj�c Verf i Stroyn, i Lagomandino, i dziesi�tki innych miast, z kt�rych w pami�ci pozosta�y jej tylko nazwy. Statek sta� si� dla niej ca�ym �wiatem. W dolinie Zimni pogoda by�a �agodna, nie rozr�nia�o si� niemal p�r roku, �atwo by�o straci� poczucie czasu. Inyanna mia�a wra�enie, �e ci�gle jest wiosna, chocia� wiedzia�a, �e to ju� lato, p�ne lato, i �e podr�uje ju� ponad p� roku. By� mo�e nigdy nie dotrze na miejsce, by� mo�e los sprawi�, �e zawsze b�dzie w drodze, nie do�wiadczaj�c niczego, nie osiadaj�c nigdzie. Nic nie szkodzi. Zaczyna�a zapomina�, kim by�a i kim jest. Gdzie� tam istnia� sklepik, kt�ry nale�a� do niej, gdzie� tam znajdowa�a si� posiad�o��, kt�ra b�dzie nale�e� do niej, gdzie� tam istnieje te� m�oda, pochodz�ca z Velathys kobieta, Inyanna Forlana; lecz wiedza ta rozp�yn�a si� w czystej �wiadomo�ci �eglugi poprzez nie ko�cz�cy si� Majipoor.

Pewnego dnia, nagle, chyba ju� po raz setny, jakie� miasto pojawi�o si� na brzegu Zimru. Na pok�adzie statku wszcz�� si� ruch, ludzie biegli do burt, wpatrywali si� w zamglon� dal. Inyanna us�ysza�a g�osy: �Ni-moya! Ni-moya!� i ju� wiedzia�a, �e jej podr� dobieg�a kresu, �e sko�czy�a si� w�dr�wka, �e dotar�a do swego prawdziwego domu�� miejsca, do kt�rego mia�a dziedziczne prawo.

By�a wystarczaj�co m�dra, by wiedzie�, �e pr�ba poznania Ni-moya pierwszego dnia mia�aby tyle sensu, co pr�ba policzenia gwiazd. Ni-moya by�o dwadzie�cia razy wi�ksze od Velathys, rozci�ga�o si� na setki kilometr�w po obu brzegach Zimni i Inyanna zdawa�a sobie spraw�, �e mo�na tu prze�y� �ycie i nadal potrzebowa� mapy, �eby znale�� drog�. Doskonale. Opanowa�a zdumienie i panik� spowodowan� dostrzeganym wsz�dzie groteskowym nadmiarem wszystkiego. Pozna to miasto krok po kroku. Ta podj�ta z zimn� krwi� decyzja oznacza�a pocz�tek jej transformacji w prawdziw� mieszkank� Ni-moya.

Niemniej jednak trzeba by�o uczyni� pierwszy krok. Statek przycumowa�, jak si� jej zdawa�o, na po�udniowym brzegu Zimru. Kurczowo �ciskaj�c niewielk� torb� Inyanna przygl�da�a si� ogromnej przestrzeni wody�� kt�rej poziom by� wysoki, bo do Zimru wp�ywa�o tu kilka pomniejszych rzek�� i wzd�u� wszystkich brzeg�w dostrzeg�a miasta. Kt�re z nich to Ni-moya? Gdzie jest biuro Pontifexa? Jak odnajdzie swoj� ziemi�, sw� posiad�o��? �wiec�ce znaki wskazywa�y promy odchodz�ce w r�nych kierunkach, lecz zmierza�y one do miejsc o nazwach takich jak Gimbeluc, Istmoy, Trelain, Strand Vista. To chyba nazwy przedmie��, pomy�la�a. Nie ma oznaczenia promu do Ni-moya, bo wszystko to�� to w�a�nie Ni-moya!

��Zgubi�a� si�?�� spyta� kto� wysokim, ostrym g�osem.

Inyanna odwr�ci�a si� i dostrzeg�a dziewczyn�, kt�ra tak�e p�yn�a tym statkiem, m�odsz� od niej o dwa-trzy lata, o brudnej twarzy i prostych w�osach ufarbowanych na przedziwny lawendowy kolor. Zbyt dumna, lub by� mo�e zbyt zawstydzona, by przyj�� od niej pomoc (nie by�a pewna swych motyw�w), tylko potrz�sn�a g�ow� i odwr�ci�a wzrok czuj�c, �e policzki jej p�on�.

Dziewczyna powiedzia�a jeszcze:

��Informacja znajduje si� za kasami�� i znik�a w�r�d �piesz�cym ku promom t�um�w.

Inyanna ustawi�a si� w kolejce do informacji, podesz�a w ko�cu do okienka i wsadzi�a g�ow� w elastyczny kaptur ��czno�ciowy.

��Informacja�� odezwa� si� g�os.

��Urz�d Pontifexa, Biuro Spadk�w.

��Nie ma na li�cie takiego biura.

��A wi�c Urz�d Pontifexa.

��Promenada Rodamaunt, Strelain.

Nieco zaniepokojona, kupi�a bilet na prom do Strelain; kosztowa� jedn� koron� i dwadzie�cia wag. Pozosta�y jej dok�adnie dwa rojale. By� mo�e zdo�a si� za nie utrzyma� przez kilka tygodni, Ni-moya z pewno�ci� jest droga. A p�niej? Odziedziczy�am Nissimorn Prospect�� powiedzia�a sobie z rado�ci� i wsiad�a na prom. Troch� tylko martwi�a si�, �e informacja nie ma adresu Biura Spadk�w.

By�o wczesne popo�udnie. Z rykiem syreny prom �agodnie odbi� od brzegu. Inyanna przechyli�a si� przez reling, wpatruj�c si� z zachwytem w widoczne na przeciwleg�ym brzegu miasto. Ka�dy gmach sprawia� wra�enie �wiec�cej w�asnym �wiat�em bia�ej wie�y, budynki wznosi�y si� tarasowo ku zielonym wzg�rzom na p�nocy. Obok schod�w na ni�sze pok�ady, na s�upie, umieszczona by�a mapa. Zorientowa�a si� z niej, �e Strelain to centralny dystrykt miasta, znajduj�cy si� naprzeciwko dworca promowego zwanego Nissimorn. Urz�dnicy Pontifexa powiedzieli, �e jej posiad�o�� le�y na p�nocnym brzegu, wi�c, skoro nazywa si� Nissimorn Prospect, musi le�e� naprzeciw Nissimorn i powinna znajdowa� si� w samym Strelain, by� mo�e gdzie� w�r�d las�w widocznych na p�nocnym wschodzie. Zachodnie przedmie�cie nazywa�o si� Gimbeluc, od Strelain oddziela� je jeden z dop�yw�w Zimru o brzegach spi�tych wieloma mostami; na wschodzie le�a�o Istmoy, od po�udnia wp�ywa�a rzeka Steiche, niemal tak wielka jak sam Zimr, a miasta na jej brzegach nazywa�y si�

��Pierwszy raz w Ni-moya?�� Zn�w pojawi�a si� przy niej dziewczyna o lawendowych w�osach.

Inyanna u�miechn�a si� nerwowo.

��Tak. Pochodz� z Velathys. Mo�na by powiedzie�, �e przyby�am ze wsi.

��Mam wra�enie, �e si� mnie boisz.

��Naprawd�? Boj� si�?

��Nie ugryz� ci�. Nawet ci� nie oszukam. Nazywam si� Liloyve. Jestem z�odziejk� na Wielkim Bazarze.

��Powiedzia�a�: �z�odziejk��?

��W Ni-moya to szacowny zaw�d. W�adze nie przydzieli�y nam jeszcze licencji, ale te� nie przeszkadzaj�; mamy nawet sw�j rejestr, jak ka�da gildia. Pojecha�am do Lagomandino, sprzedawa�am kradzione towary dla wujka. Uwa�asz si� za lepsz� ode mnie czy jeste� tylko taka nie�mia�a?

��Ani jedno, ani drugie�� stwierdzi�a Inyanna.�� Ale d�ugo podr�owa�am sama i chyba odzwyczai�am si� od rozm�w z lud�mi.�� Zn�w u�miechn�a si� z wysi�kiem.�� Naprawd� jeste� z�odziejk�?

��Tak. Ale nie kieszonkowcem. Tak si� mnie przestraszy�a�! Jak si� w�a�ciwie nazywasz?

��Inyanna Forlana.

��Podoba mi si�. Nie pozna�am jeszcze �adnej Inyanny. Przyjecha�a� do Ni-moya a� z Velathys? Po co?

��By obj�� spadek. Posiad�o��, kt�ra nale�a�a do wnuka starszej siostry mojej babci. Posiad�o�� ta nazywa si� Nissimorn Prospect i le�y na p�nocnym brzegu�

Liloyve zachichota�a. Usilnie pr�bowa�a powstrzyma� wybuch �miechu, ale policzki si� jej wyd�y, kaszla�a, uderza�a si� d�oni� po ustach w niemal histerycznym napadzie weso�o�ci. Opanowa�a si� jednak szybko i przyjrza�a Inyannie z �agodn� lito�ci�.

��W takim razie nale�ysz do rodziny ksi�cia�� powiedzia�a cicho.�� B�agam o wybaczenie, �e o�mieli�am si� do ciebie podej��.

��Rodziny ksi�cia? Nie, oczywi�cie, �e nie. Dlaczego�

��Nissimorn Prospect to posiad�o�� Calaina, m�odszego brata ksi�cia.

Inyanna potrz�sn�a g�ow�.

��Nie. Siostra mojej babci�

��Biedactwo, nie ma sensu przetrz�sa� ci kieszeni. Kto� ju� to zrobi�.

Inyanna przytuli�a do siebie torb�.

��Nie! Chodzi mi o to, �e kto� ci� oszuka� wmawiaj�c ci, �e odziedziczy�a� Nissimorn Prospect.

��Widzia�am dokumenty z piecz�ci� Pontifexa. Dwaj urz�dnicy z Ni-moya osobi�cie przywie�li je do Velathys. Mo�e i pochodz� z prowincji, ale nie jestem a� tak g�upia, by uda� si� w tak� podr� bez �adnego dowodu. Mia�am pewne podejrzenia, ale pokazali mi dokumenty. Wype�ni�am podania o przeniesienie tytu�u w�asno�ci. Kosztowa�o mnie to dwadzie�cia rojal�w, lecz wszystkie papiery by�y w porz�dku.

��A gdzie zatrzymasz si� w Strelain?

��Jeszcze o tym nie my�la�am. Chyba w jakiej� gospodzie.

��Oszcz�dzaj pieni�dze. B�dziesz ich potrzebowa�a. Zabieram ci� do nas, na Bazar. Rankiem przedstawisz spraw� s�u�bom Pontifexa. Mo�e zdo�aj� odzyska� jak�� cz�� twoich pieni�dzy.

Od samego pocz�tku Inyanna podejrzewa�a, �e mog�a pa�� ofiar� oszust�w; my�l ta brz�cza�a jej w g�owie niczym szum zag�uszany pi�kn� muzyk�, lecz �wiadomie stara�a si� nie bra� tego pod uwagꠗ i nawet teraz, gdy szum przeszed� w g�o�ny ryk, nadal zmusza�a si� do wiary w otrzymany spadek. Ta obszarpana dziewczyna z bazaru, we-d�ug jej w�asnych s��w zawodowa z�odziejka, by�a niew�tpliwie nieufna, jak wszyscy ludzie �yj�cy we wrogim �wiecie wy��cznie dzi�ki sprytowi; niew�tpliwie wsz�dzie w�szy wszelkiego rodzaju oszustwa i przest�pstwa�� nawet tam, gdzie ich nigdy nie by�o. Zdawa�a sobie spraw�, �e mog�a z g�upoty pope�ni� straszliwy b��d, lecz nie widzia�a jeszcze powodu do rozpaczy. By� mo�e jakim� cudem naprawd� nale�y do rodziny ksi�cia, by� mo�e Liloyve pomyli�a w�a�ciciela Nissimorn Prospect, a mo�e rzeczywi�cie pojawi�a si� w Ni-moya jako ofiara oszust�w, wyda�a ostatnie pieni�dze na bezsensown� podr� no, ale przynajmniej jest w Ntmoya, nie w Velathys, i z tego chocia�by warto si� cieszy�.

Prom przybi� do nabrze�a w Strelain i Inyanna po raz pierwszy mog�a obejrze� z bliska centrum Ni-moya. Jaskrawobia�e wie�e sta�y niemal nad sam� wod�; wznosi�y si� tak wysoko, �e a� sprawia�y wra�enie chwiejnych i trudno by�o zrozumie�, dlaczego nie wywracaj� si� do rzeki. Nadchodzi�a noc. Wsz�dzie b�yszcza�y �wiat�a. Oszo�omiona �wietno�ci� miasta Inyanna zachowywa�a spok�j lunatyka. �Przyby�am do domu��� powtarza�a sobie raz za razem. �Przyby�am do domu, to miasto jest moim domem, czuj� si� tu jak w domu�. Mimo wszystko, kiedy w�r�d t�umu podr�nych w�drowali korytarzem do wyj�cia na ulic�, stara�a si� i�� jak najbli�ej Liloyye.

Przy wej�ciu do dworca promowego sta�y trzy wielkie metalowe ptaki z oczami z drogich kamieni�� gihorna z szeroko rozpostartymi skrzyd�ami, wielki, g�upawy, d�ugonogi hazenmarl i trzeci, kt�rego nazwy nie zna�a, z ogromnym, wygi�tym jak sierp dziobem, spod kt�rego zwisa�a torba. Mechaniczne figury wykonywa�y powolne ruchy: wygina�y szyje, macha�y skrzyd�ami.

��Symbole miasta�� powiedzia�a Liloyye.�� Zobaczysz je wsz�dzie, te wielkie, g�upie ptaszyska. Ich oczy s� jednak warte fortun�.

��Nikt ich jeszcze nie ukrad�?

��Chcia�abym mie� tyle odwagi. Wspi�abym si� na g�r� i zw�dzi�a je. Ale co� takiego przynios�oby ludziom tysi�c lat pecha, przynajmniej tak powiadaj�. Metamorfowie powstaliby i wyrzucili nas z Majipooru, wie�e zawali�yby si� i r�ne takie g�upoty.

��Je�li nie wierzysz w legendy, dlaczego nie ukradniesz klejnot�w? Liloyye w charakterystyczny dla niej spos�b prychn�a �miechem.

��A kto by je kupi�? Ka�dy handlarz natychmiast zorientowa�by si�, sk�d pochodz�, a skoro ci��y na nich kl�twa, to nie znajdzie si� kupiec; z�odziej mia�by tylko k�opot, a Kr�l Sn�w wy�by mu w g�owie, a� chcia�oby si� ju� tylko krzycze�. Ju� wol� mie� w kieszeni kolorowe szkie�ka ni� oczy ptak�w Ni-moya. No, wskakuj!�� Otworzy�a drzwi ma�ego miejskiego �lizgacza, zaparkowanego przed budynkiem dworca, i wepchn�a Inyann� na siedzenie. Usiad�a obok niej, na tablicy wystuka�a kod p�atnika. Pojazd ruszy� natychmiast.�� Jedziemy dzi�ki uprzejmo�ci twego arystokratycznego krewnego�� doda�a jeszcze.

��Jak to? Kogo?

��Calaina, ksi���cego brata. U�y�am jego kodu. Ukradli�my go w zesz�ym miesi�cu i wielu z nas je�dzi za darmo. Oczywi�cie, kiedy nadejd� rachunki, jego kanclerz zmieni kod, ale do tego czasu� rozumiesz?

��Jestem bardzo naiwna�� powiedzia�a Inyanna.�� Nadal wierz�, �e Pani i Kr�l widz� nasze grzechy, gdy �pimy i wysy�aj� sny karz�ce nas za tego rodzaju uczynki.

��Bo masz tak wierzy栗 odpar�a Liloyye.�� Zabij kogo� a dowiesz si�, co potrafi Kr�l, mo�esz by� spokojna. Ale� ilu ludzi �yje na Majipoorze? Osiemna�cie miliard�w? Trzydzie�ci? Pi��dziesi�t? Czy Kr�l ma czas, by psu� sny ludziom, kt�rzy na cudzy koszt przejad� si� �lizgaczem? Jak my�lisz?

��No�

��Albo ludziom, kt�rzy sprzedaj� lewe tytu�y w�asno�ci pa�ac�w? Inyanna, odwracaj�c si�, ukry�a rumieniec.

��A dok�d jedziemy?�� spyta�a st�umionym g�osem.

��W�a�nie dojecha�y�my. To Wielki Bazar. Wysiadamy. Znajdowa�y si� na wielkim placu, z trzech stron zabudowanym smuk�ymi wie�ami. Przy czwartym z jego bok�w sta� niski budynek, po�r�d wie� sprawiaj�cy wra�enie ci�kiego i przysadzistego; prowadzi�o do niego mn�stwo niskich schod�w. Setki, mo�e nawet tysi�ce ludzi w eleganckich bia�ych, charakterystycznych dla Ni-moya szatach przechodzi�y tam i z powrotem przez szerok� bram� niskiego gmachu; na �uku ponad ni� p�aski relief przedstawia� trzy ptaki o oczach z drogich kamieni.

��To Brama Pidruid, jedna z trzynastu�� wyja�ni�a Liloyye.�� Sam Bazar zajmuje oko�o czterdziestu kilometr�w kwadratowych i troch� przypomina Labirynt, chocia� nie jest ukryty tak g��boko pod ziemi�, le�y przewa�nie na poziomie ulic. Rozci�ga si� na obszarze ca�ego miasta, przenika budynki, przebiega pod niekt�rymi ulicami, mi�dzy gmachami�� mo�na powiedzie�, �e to miasto w mie�cie. Moja rodzina mieszka tu od setek lat. Jeste�my dziedzicznymi z�odziejami. Bez nas sklepikarze mieliby mn�stwo k�opot�w.

��Mia�am sklep w Velathys. Nie by�o tam z�odziei i chyba �adnych nie potrzebowali�my�� stwierdzi�a sucho Inyanna, gdy dum wessa� je po schodach i przez bram� na Bazar.

��Tu jest inaczej.

Bazar rozci�ga� si� dooko�a nich�� labirynt w�skich uliczek, przej��, tuneli i galerii, dzielonych wielokrotnie na niesko�czon� ilo�� malutkich stoisk. Ponad ich g�owami rozci�ga�o si� a� po horyzont �wiec�ce p��tno, o�wietlaj�ce ziemi� swoim wewn�trznym blaskiem. To zdumia�o Inyann� bardziej ni� cokolwiek, co widzia�a do tej pory w Ni-moya, bowiem p��tno takie sprzedawa�a czasami w swoim sklepiku, trzy rojale za bel�, a bela wystarcza�a najwy�ej do udekorowania niewielkiego pokoju; dusza w niej zadr�a�a na my�l o czterdziestu kilometrach kwadratowych �wiec�cego p��tna, a cho� wprawna w liczeniu, nie zdo�a�a oszacowa� jego warto�ci. Ni-moya! Przed pora�eniem tak� rozrzutno�ci� broni� ju� tylko �miech.

Ruszy�y w g��b Bazaru. Jedna w�ska alejka niczym nie r�ni�a si� od innej, wsz�dzie sprzedawano porcelan�, materia�y, nakrycia sto�owe i ubrania, owoce, mi�so, warzywa i delikatesy, na ka�dej by� sklep z winem i sklep z przyprawami, i stoisko jubilera, i handlarz sprzedaj�cy sma�one par�wki, i sprzedawca sma�onych ryb. A jednak Liloyve najwyra�niej doskonale wiedzia�a, gdzie skr�ci�, kt�ra z niezliczonych alejek doprowadzi je na miejsce najkr�tsz� drog�; sz�a szybko, zatrzymuj�c si� tylko po to, by zaopatrzy� si� w jedzenie i picie na kolacjꠗ z jednego stoiska �ci�gn�a ryb�, z innego butelk� wina. Niekt�rzy handlarze widzieli, jak kradnie, i tylko si� u�miechali.

Zdziwiona Inyanna spyta�a:

��Nie maj� nic przeciw temu?

��Znaj� mnie. Przecie� ci m�wi�am, �e z�odzieje s� tu w powa�aniu. Jeste�my niezb�dni.

��Nigdy tego nie pojm�.

��Utrzymujemy porz�dek, rozumiesz? Nikt tu nie kradnie opr�cz nas, a my bierzemy tylko to, czego potrzebujemy i chronimy handlarzy przed amatorami. Co by si� dzia�o w tym t�umie, gdyby cho� co dziesi�ty klient pr�bowa� nape�ni� kieszenie towarami? My wprawdzie tak�e nabijamy sobie kiesy, ale powstrzymujemy tych niezorganizowanych. Jeste�my czynnikiem znanym. Nasze kradzie�e to co� w rodzaju podatku p�aconego przez handlarzy, co� w rodzaju p�aconej nam pensji za obron� przed innymi, kt�rzy mogliby chcie� co� �ci�gn��. Zaraz! Zaraz!�� Te ostatnie s�owa skierowane by�y nie do Inyanny, lecz do mniej wi�cej dwunastoletniego ch�opca, chudego i ciemnow�osego, grzebi�cego w skrzyni pe�nej my�liwskich no�y. Jednym szybkim gestem Liloyve z�apa�a go za r�k� i natychmiast chwyci�a tak�e mack� niewiele wi�kszego od dziecka Vroona, ukrytego w cieniu o krok dalej. Inyanna s�ysza�a, jak co� gro�nie do nich m�wi, ale nie odr�nia�a poszczeg�lnych s��w, zreszt� ju� po chwili wszystko si� sko�czy�o, ch�opiec i Vroon wynie�li si� sprzed stoiska jak niepyszni.

��Co si� sta�o?

��Kradli no�e. Dzieciak podawa� je Vroonowi. Kaza�am im zbiera� si� z Bazaru i zagrozi�am, �e je�li si� nie wynios�, moi bracia obetn� Vroonowi macki, upiek� je na oleju ze stinnimy i nakarmi� nimi ma�ego.

��Zrobiliby to?

��Ale� sk�d! Za co� takiego przez ca�e �ycie cierpia�oby si� od strasznych sn�w. Ale ta dw�jka zrozumia�a, w czym rzecz. Na Bazarze kra�� wolno tylko upowa�nionym z�odziejom. Rozumiesz? Jeste�my swego rodzaju stra�nikami. Jeste�my niezast�pieni. O sp�jrz, tu mieszkam. B�d� moim go�ciem.

Liloyve mieszka�a pod ziemi�, w pokoju z bia�ego kamienia, jednym z �a�cucha sze�ciu czy siedmiu podobnych, ci�gn�cych si� pod t� cz�ci� Wielkiego Bazaru, gdzie handlowano g��wnie oliw� i serem. Do podziemnego mieszkania prowadzi� zamaskowany otw�r i rozwijana sznurowa drabinka. Gdy tylko Inyanna zacz�a schodzi�, gor�czkowe ha�asy Bazaru umilk�y jak no�em uci�� i o tym, co dzieje si� w g�rze �wiadczy� tylko s�aby, lecz wyra�nie wyczuwamy zapach czerwonego sera ze Stoienzar, przenikaj�cy nawet kamienne mury.

��Oto nasze gniazdko�� powiedzia�a dziewczyna. Zanuci�a kawa�ek jakiej� �piewne] melodyjki i z dalszych pokoi nadbiegli ludzie: kiepsko ubrani, bladzi, na og� niewysocy i chudzi, bardzo podobni do samej Liloyye z tego, �e wydawali si� by� zrobieni z drugorz�dnego materia�u.�� Moi bracia Sidoun i Hanoun�� przedstawia�a ich po kolei.�� A to moja siostra Medill Faryun. I kuzyni: Avayne, Amayne i Athayne. I wujek Agourmole, kt�ry jest g�ow� naszego klanu. Wujku, to Inyanna Forlana z Velathys, kt�rej w�drowni oszu�ci sprzedali Nissimorn Prospect za dwadzie�cia rojali. Spotka�am j� na statku. Zostanie z nami i zrobimy z niej z�odziejk�.

Inyanna a� westchn�a.

��Ja�

Agourmole, dworski i szalenie ceremonialny, pozdrowi� j� gestem Pani niczym b�ogos�awie�stwem.

��Jeste� jedn� z nas�� powiedzia�.�� Czy mo�esz nosi� m�skie ubranie?

��Tak, chyba tak�� powiedzia�a zdumiona Inyanna.�� ale nie rozumiem�

��M�j m�odszy brat jest zarejestrowany w naszej gildii. Mieszka w Avendroyne, mi�dzy Zmiennokszta�tnymi, od lat nikt go nie widzia� w Ni-moya. Zajmiesz jego miejsce. To prostsze ni� nowa rejestracja. Daj mi r�k�.�� Pozwoli�a uj�� si� za d�o�. Palce mia� mi�kkie, wilgotne. Spojrza� jej w oczy � powiedzia� cichym, napi�tym g�osem:�� Twoje prawdziwe �ycie dopiero si� zaczyna. To, co zdarzy�o si� przedtem, by�o tylko snem. Jeste� teraz z�odziejk� z Ni-moya i nosisz imi� Kulibhai.�� Pu�ci� do niej oko i doda�:�� Dwadzie�cia rojal�w za Nissimorn Prospect�� prawdziwa okazja!

��To tylko op�ata skarbowa�� wyja�ni�a Inyanna.�� Powiedzieli mi, �e odziedziczy�am t� posiad�o�� po potomkach siostry matki mojej matki.

��Je�li to prawda, to kiedy ju� tam osi�dziesz, wyprawisz dla nas wspania�e przyj�cie w zamian za go�cinno��, kt�rej ci udzielamy. Zgoda?�� Agourmole roze�mia� si�.�� Avayne! Przynie� wina swojemu wujowi Kulibha�owi! Sidoun, Hanoun, znajd�cie dla niego ubranie! Niech kto� co� zagra! Kto zata�czy? Z �yciem, kochani, z �yciem! Medill, przygotuj ��ko dla naszego go�cia!�� Malutki cz�owieczek chodzi� nieprzerwanie po pokoju, wykrzykuj�c rozkazy. Inyanna, oszo�omiona jego niespo�yt� energi�, przyj�a szklank� wina, pozwoli�a jednemu z braci Liloyve wzi�� miar� na tunik�, pr�bowa�a zapami�ta� ca�� t� rzek� imion, kt�ra j� zala�a. Do pokoju kto� wszed�, ludzie, trzech grubawych Hjort�w o szarych twarzach i�� ku jej najwi�kszemu zdumieniu�� dw�jka smuk�ych, milcz�cych Metamorf�w. Mimo i� przyzwyczai�a si� do nich prowadz�c sklepik w Velathys, nie spodziewa�a si�, by Liloyye i jej rodzina mieszkali wraz z tajemniczymi tubylcami. By� mo�e jednak z�odzieje, jak Zmiennokszta�tni, uwa�ali si� za ras� wyrzucon� na margines �ycia na Majipoorze; je�li tak, to ich sojusz wydawa� si� zrozumia�y.

Zaimprowizowana zabawa trwa�a kilka godzin. Z�odzieje wydawali si� prze�ciga� w pr�bach zdobycia �ask Inyanny; podchodzili do niej po kolei, ofiarowuj�c jak�� b�yskotk�, opowie��, ploteczk�. Dla dziewczyny pochodz�cej z rodziny sklepikarzy byli naturalnymi wrogami�� a jednak ci ludzie, cho� niewa�ni, wyrzuceni poza nawias spo�ecze�stwa, wydawali si� jej przyjacielscy, mili, otwarci i byli jej jedynymi sojusznikami w wielkim, oboj�tnym mie�cie. Inyanna nie mia�a ochoty uczy� si� ich zawodu, lecz wiedzia�a te�, �e los m�g�by obej�� si� z ni� znacznie gorzej ni� rzucaj�c j� na pastw� Liloyve i jej przyjaci�.

Spa�a �le, �ni�y si� jej jakie� chaotyczne, nie zwi�zane ze sob� obrazy; kilkakrotnie budzi�a si�, nie wiedz�c, gdzie w�a�ciwie jest. W ko�cu ogarn�o j� zm�czenie. Zapad�a w g��boki sen. Zazwyczaj budzi�a si� o �wicie, lecz �wit nie dociera� do tych podziemi�� i gdy si� wreszcie ockn�a, nie mia�a poj�cia, czy to dzie�, czy noc i kt�ra mo�e by� godzina.

Liloyye przywita�a j� u�miechem.

��Musia�a� by� bardzo zm�czona.

��Spa�am zbyt d�ugo?

��Spa�a�, dop�ki si� nie obudzi�a�, a wi�c wystarczaj�co d�ugo, prawda?

Inyanna rozejrza�a si� dooko�a. Dostrzeg�a pozosta�o�ci po zabawie: butelki, puste szklanki, jakie� fragmenty ubrania. Opr�cz ich dw�ch nie by�o tu nikogo. Wszyscy wyszli na poranny obch�d�� wyja�ni�a przyjaci�ka. Pokaza�a jej, gdzie mo�e si� umy� i przebra�, a p�niej wsp�lnie zanurzy�y si� w wir Bazaru.

W dzie� by�o tu r�wnie t�oczno jak w nocy, lecz w �wietle dziennym Bazar pozbawiony by� magii, wygl�da� zwyczajniej, nie by� a� tak na�adowany elektryczno�ci�; sprawia� wra�enie zwyk�ego, cho� bardziej zat�oczonego traktu handlowego, podczas gdy w nocy wydawa� si� wszech�wiatem samym w sobie. Zatrzyma�y si� tylko po to, by ukra�� �niadanie z trzech czy czterech budek; Liloyye bezczelnie bra�a, co si� jej podoba�o i przekazywa�a to Inyannie; a p�niej�� lawiruj�c w�r�d niesamowicie skomplikowanego labiryntu alejek, kt�rego planu, czego Inyanna by�a ca�kowicie pewna, nigdy nie uda si� jej opanowa栗 nagle i niespodziewanie wysz�y na �wie�e powietrze zewn�trznego �wiata.

��Jeste�my przy Bramie Piliplok�� powiedzia�a Liloyye.�� Do biur Pontyfikatu mo�na st�d przej�� spacerkiem.

By� to rzeczywi�cie kr�tki, cho� jednocze�nie osza�amiaj�cy spacerek, bo za ka�dym rogiem ulicy kry�y si� nowe cuda. U wylotu jednej ze wspania�ych alei Inyanna dostrzeg�a jaskrawe �wiat�o, jakby z chodnika podnios�o si� drugie s�o�ce. By� to�� jak wyt�umaczy�a jej Liloyye�� pocz�tek Kryszta�owego Bulwaru, o�wietlonego dzie� i noc blaskiem obracaj�cych si� reflektor�w. Po drugiej stronie innej ulicy le�a�a posiad�o��, kt�ra mog�a nale�e� wy��cznie do ksi�cia Ni-moya, po�o�ona daleko, na wysokim wschodnim zboczu miasta, w miejscu, w kt�rym Zimr zakr�ca� ciasnym �ukiem. Pa�ac mia� kszta�t smuk�ej wie�y z b�yszcz�cego kamienia, ustawionej na szerokiej podstawie podpartej mn�stwem kolumn; wydawa� si� ogromny nawet z tej odleg�o�ci, by� otoczony parkiem wygl�daj�cym jak dywan zieleni. Kolejny zakr�t i oto przed oczami Inyanny pojawi�o si� co� przypominaj�cego poczwark� jakiego� niezwyk�ego owada, d�ug� na dwa kilometry i zawieszon� nad nieprawdopodobnie szerok� alej�.

��To Galeria Gossamer�� m�wi Liloyve�� gdzie bogacze kupuj� swe zabawki. By� mo�e kt�rego� dnia zostawisz w sklepach Galerii kilka rojali. Ale nie dzi�. Jeste�my na miejscu, oto Promenada Rodamaunt. Wkr�tce b�dziemy wiedzia�y, co dzieje si� z twoim spadkiem.

Wspania�a Promenada Rodamaunt bieg�a �ukiem, po jednej jej stronie wznosi�y si� wie�e, wszystkie tej samej wysoko�ci, po drugiej budynki na przemian wysokie i niskie. Najwyra�niej tu w�a�nie mie�ci�y si� biura rz�du. Inyann� oszo�omi� ich ogrom i zapewne godzinami chodzi�aby po ulicy nie �mia� tam wej��, gdyby nie Liloyye, kt�ra za pomoc� kilku pyta� zdoby�a potrzebne informacje i poprowadzi�a j� za sob� kr�tymi korytarzami, niewiele r�ni�cymi si� od labiryntu Bazaru. Po nied�ugim czasie siedzia�y ju� obie na drewnianej �aweczce w wielkiej, jasno o�wietlonej poczekalni, patrz�c na wy�wietlane na ogromnej, wisz�cej pod sufitem tablicy nazwiska. Po p�godzinie pojawi�o si� na niej nazwisko Inyanny.

��Czy to jest Biuro Spadk�w?�� spyta�a, kiedy wchodzili do pokoju.

��Najwyra�niej co� takiego w og�le nie istnieje�� odpar�a Liloyve.�� Spotkamy si� z policj� Pontifexa. Je�li ktokolwiek w og�le zdo�a ci pom�c, to tylko oni.

Hjort o ponurej, pokrytej brodawkami jak u wi�kszo�ci przedstawicieli jego rasy twarzy i wytrzeszczonych okr�g�ych oczach zapyta�, z czym przychodz� i Inyanna, najpierw wahaj�c si�, potem coraz p�ynniej opowiedzia�a mu wszystko o dw�ch obcych m�czyznach z Ni-moya, o zdumiewaj�cej historii wielkiego spadku, o piecz�ci Pontifexa i dwudziestu rojalach op�aty skarbowej. W miar�, jak jej opowie�� rozwija�a si�, Hjort jakby zapad� si� za biurkiem, zacisn�� szczeki i w spos�b zbijaj�cy z tropu porusza� raz jednym, raz drugim wielkim okiem. Kiedy sko�czy�a, wyj�� jej z r�ki pokwitowanie, powoli przesun�� palcami po kraw�dziach wyt�oczonej na papierze kr�lewskiej piecz�ci i stwierdzi� ponuro:

��Jest pani dziewi�tnastym spadkobierc� Nissimorn Prospect, kt�ry w tym roku dotar� do Ni-moya. Obawiam si�, �e b�dzie ich wi�cej. Znacznie, znacznie wi�cej.

��Dziewi�tnastym?

��Z tego, co wiem. Niekt�rzy zapewne nie pofatygowali si� zawiadomi� stra�y o oszustwie.

��Oszustwie�� powt�rzy�a Inyanna.�� Wi�c to oszustwo? Pokazywali mi papiery, drzewo genealogiczne, dokumenty z widniej�cym na nich moim nazwiskiem� Czy�by jechali z Ni-moya a� do Velathys tylko po to, by wy�udzi� ode mnie dwadzie�cia rojali?

��Ale� nie, nie tylko od pani�� powiedzia� Hjort.�� Pewnie w Velathys jest trzech czy czterech spadkobierc�w Nissimorn Prospect, w Narabalu pi�ciu, w Til-omon siedmiu, a w Pidruid dwunastu. Doprawdy, nietrudno jest zdoby� genealogie. Podrobi� dokumenty, wype�ni� odpowiednie rubryki�� to tak�e niewielki problem. Dwadzie�cia rojal�w tam, mo�e ze trzydzie�ci gdzie indziej�� niez�y zarobek, byle szybko przemieszcza� si� z miejsca na miejsce.

��Jak to mo�liwe? To przest�pstwo!

��Oczywi�cie�� przytakn�� znudzony Hjort.�� I Kr�l Sn�w�

��Ukarze ich surowo, prosz� by� pewn�. Je�li zostan� z�apani, czeka ich tak�e kara �wiecka. Pomog�aby nam pani bardzo, opisuj�c ich dok�adnie.

��A moje dwadzie�cia rojal�w? Hjort tylko wzruszy� ramionami.

��1 nie ma nadziei na odzyskanie cho�by cz�ci tej sumy?

���adnej.

��A wiec straci�am wszystko!

��W imieniu Jego Wysoko�ci sk�adam pani najszczersze wyrazy wsp�czucia�� powiedzia� Hjort i na tym si� sko�czy�o. Kiedy ju� wysz�y, Inyanna powiedzia�a do Liloyve:

��Zabierz mnie do Nissimorn Prospect.

��Przecie� z pewno�ci� nie wierzysz�

���e naprawd� nale�y do mnie? Nie, oczywi�cie, �e nie wierz�. Ale chc� je zobaczy�. Chc� zobaczy�, co mi sprzedano za moje dwadzie�cia rojal�w!

��Po co si� tak torturowa�?

��Prosz�!

��Wi�c chod�.

Zatrzyma�y �lizgacz i poda�y mu, dok�d chc� jecha�. Inyanna szeroko rozwartymi oczami ch�on�a cuda, widoczne przez okna pojazdu jad�cego powoli szlachetnymi alejami Ni-moya. W ciep�ych promieniach po�udniowego s�o�ca miasto wygl�da�o jak wyk�pane w �wietle i samo �wieci�o, lecz nie ch�odnym blaskiem krystalicznego Dulornu, lecz �yw�, pulsuj�c�, zmys�ow� wspania�o�ci�, bij�c� z ka�dej �nie�nobia�ej �ciany i ulicy. Liloyvc opisywa�a najwa�niejsze mijane miejsca.

��To Muzeum �wiat�w�� powiedzia�a wskazuj�c zesp� gmach�w uwie�czony tiar� wielobocznych, szklanych kopu�.�� Maj� w nim skarby z tysi�ca planet, nawet co� ze Starej Ziemi. A to Komnata Magii, tak�e swego rodzaju muzeum, po�wi�cone czarom i snom. Nigdy w nim nie by�am. A tu�� widzisz ptaki, symbol miasta?�� to ratusz, w kt�rym mieszka burmistrz.�� Ruszyli w d�, ku rzece.�� P�ywaj�ce restauracje znajduj� si� w tej cz�ci portu.�� Liloyve niedbale machn�a r�k�.�� Jest ich dziesi��, takich ma�ych wysepek. M�wi si�, �e serwuj� tam potrawy z ca�ego Majipooru. Pewnego dnia odwiedzimy je wszystkie, prawda?

Inyanna u�miechn�a si� smutno.

��Mi�o jest tak marzy栗 powiedzia�a.

��Nie martw si�. Mamy przed sob� ca�e �ycie, a �ycie z�odzieja jest wygodne. Mam zamiar we w�a�ciwym czasie pozna� ka�d� uliczk� Ni-moya, a ty przecie� mo�esz zawsze p�j�� ze mn�. Tam, za Gimbeluc, w�r�d wzg�rz, jest na przyk�ad Park Ba�niowych Stworze� wiesz, ze zwierz�tami, kt�re wygin�y na wolno�ci; maj� tam sigimoiny, ghalvary i dimiliony. A to Opera, w kt�rej gra orkiestra miejska�� s�ysza�a� o naszej orkiestrze? Tysi�c instrument�w, nie ma czego� takiego w ca�ym wszech�wiecie� a tu, och! Dojecha�y�my.

Wysiad�y ze �lizgacza. Inyanna dostrzeg�a, �e znajduj� si� niedaleko rzeki. Przed ni� rozci�ga� si� Zimr, tak szeroki, �e z tego miejsca niemal nie wida� by�o przeciwleg�ego brzegu, a Nissimorn by� tylko zamglon� zielon� lini� na horyzoncie. Po lewej, tu� obok, by�o ogrodzenie z metalowych pr�t�w dwukrotnie przekraczaj�cych wysoko�ci� wzrost doros�ego m�czyzny, rozstawionych mniej wi�cej co dwa metry, po��czonych sieci� drut�w tak cienkich, �e niemal niewidocznych, wydaj�cych niskie, gro�ne brz�czenie. Za ogrodzeniem znajdowa� si� ogr�d nieprawdopodobnej pi�kno�ci: niskie zgrabne krzaczki kwit�y z�otymi, turkusowymi i szar�atnymi kwiatami, trawnik przyci�ty by� tak nisko, �e sprawia� wra�enie natryskanej na ziemi� warstwy farby. Nieco dalej grunt wznosi� si�, a sama rezydencja po�o�ona by�a na skalistym szczycie wzg�rza z widokiem na port. Uderza�a nie tylko ogromem; by�a te� ol�niewaj�co bia�a w typowym dla tego miasta stylu. W typowy te� dla Ni-moya spos�b wykorzystano technik� podwieszania, daj�c� wra�enie lekko�ci; portyki zdawa�y si� by� zawieszone w powietrzu, balkony stercza�y ze �cian na wielk� odleg�o��. Nissimorn Prospect wyda� si� Inyannie budynkiem najpi�kniejszym z widzianych do tej pory�� opr�cz pa�acu Ksi�cia, widocznego nieco dalej, wznosz�cego si� majestatycznie na masywnym piedestale. A my�la�a, �e go odziedziczy�a! Zacz�a si� �mia�. Pobieg�a wzd�u� ogrodzenia, zatrzymuj�c si� tu i tam, by obejrze� pa�ac z r�nej perspektywy, i �mia�a si�, jakby kto� zdradzi� jej najg��bsz� z tajemnic wszech�wiata, tajemnic� zawieraj�c� w sobie wszystkie inne tajemnice, a wi�c wywo�uj�c� niepowstrzyman� weso�o��. Liloyye pobieg�a za ni� wo�aj�c, by si� zatrzyma�a, lecz Inyanna nie mia�a zamiaru si� zatrzymywa�, bieg�a jak op�tana. Stan�a dopiero przy frontowej bramie, przed kt�r� stra� trzymali dwaj wielcy Skandarzy w niepokalanie bia�ych liberiach; stali z wszystkimi czterema ramionami z�o�onymi na piersiach, jakby to oni byli w�a�cicielami posiad�o�ci. Inyanna �mia�a si� nadal, Skandarzy zacz�li si� marszczy�, a Liloyye, kt�ra wreszcie dogoni�a przyjaci�k�, ci�gn�a j� teraz za r�kaw prosz�c, by odesz�y, nim narobi� sobie k�opot�w.

��Zaczekaj�� powiedzia�a Inyanna zdyszanym g�osem podchodz�c do Skandar�w.�� Czy jeste�cie s�ugami Calaina z Ni-moya?

Stra�nicy patrzyli wprost przez ni�, jakby nie istnia�a.

��Powiedzcie swemu panu�� m�wi�a dalej, wcale nie speszona�� �e Inyanna z Velathys by�a tu, obejrza�a jego dom i przesy�a wyrazy �alu z powodu niemo�no�ci zjedzenia z nim kolacji. Dzi�kuj�.

��Chod�!�� wyszepta�a przestraszona Liloyye. Wyraz oboj�tno�ci zacz�� powoli znika� z poro�ni�tych w�osem twarzy stra�nik�w, a zast�pi� go gniew. Inyanna uk�oni�a si� im z wdzi�kiem i zn�w wybuchn�a �miechem. Da�a znak r�k� przyjaci�ce i razenp pobieg�y w kierunku �lizgacza. Po drodze Liloyye, nareszcie, tak�e zacz�a si� �mia�.

Min�o wiele czasu, nim Inyanna zn�w zobaczy�a s�o�ce nad Ni-moya, rozpocz�a teraz bowiem nowe �ycie z�odziejki i zamieszka�a w g��binach Wielkiego Bazaru. Z pocz�tku nie mia�a zamiaru uczy� si� profesji Liloyye i jej rodziny, lecz powody praktyczne szybko zwyci�y�y moralne subtelno�ci. Nie posiada�a �rodk�w na powr�t do Velathys i nie mia�a te� ochoty wraca� tam teraz, gdy zobaczy�a, cho� tylko pobie�nie, jaka naprawd� jest Ni-moya. W Velathys nie czeka�o na ni� nic opr�cz handlu klejem, gwo�dziami, sztucznym aksamitem i latarenkami z Til-omon. By zosta� w Ni-moya, musia�a jednak zacz�� zarabia� na �ycie. Nie mia�a zawodu, umia�a tylko prowadzi� sklep, a bez kapita�u otwarcie sklepu by�o tu niepodobie�stwem. Bardzo szybko zabrak�oby jej pieni�dzy, a nie mog�a �y� na �asce nowych przyjaci�, nie mia�a przed sob� �adnych widok�w, z�odzieje za� oferowali jej przynajmniej jakie� miejsce w spo�ecze�stwie. �ycie z�odziejki, cho� by�o najzupe�niej obce jej naturze, wydawa�o si� jej mo�liwe do zaakceptowania, zw�aszcza teraz, gdy sprytni oszu�ci pozbawili j� wszystkiego. Wi�c pozwoli�a si� przebra� w m�sk� szatꠗ by�a do�� wysoka, a przy tym porusza�a si� nieco niezgrabnie, co dodawa�o prawdopodobie�stwa tej maskaradzie�� i pod nazwiskiem Kulibhai, jako brat mistrza z�odzieja Agourmole, sta�a si� cz�onkiem gildii.

Liloyye uczy�a j� wszystkiego. Przez trzy dni Inyanna chodzi�a po Bazarze przygl�daj�c si�, jak jej lawendowow�osa przyjaci�ka kradnie co� z tego lub innego stoiska. Czasami kradzie� by�a prosta, wr�cz prostacka, jak zerwanie p�aszcza z wieszaka i znikni�cie w dumie, czasami trudniejsza, wymagaj�ca pewnej, zr�cznej d�oni, grzebi�cej w skrzyni lub na kontuarze, czasami wreszcie wymaga�a skomplikowanej akcji dywersyjnej: jedna z dziewcz�t kusi�a dostawc� obietnic� poca�unku (i nie tylko poca�unku), podczas gdy druga w tym czasie przetrz�sa�a towar. I trzeba by�o jeszcze zniech�ca� nie zrzeszonych z�odziei. W ci�gu tych trzech dni Liloyve zrobi�a to dwukrotnie: chwyt d�oni� za przegub, gniewne spojrzenie, gwa�towne, cho� wypowiedziane szeptem, s�owa za ka�dym razem przynosi�y podobny efekt: strach, przeprosiny, ucieczka. Inyanna zastanawia�a si�, czy kiedykolwiek wystarczy jej odwagi, by post�pi� podobnie. Wydawa�o si� jej to trudniejsze ni� sama kradzie�, a wcale nie by�a pewna, czy odwa�y si� kra��.

Czwartego dnia Liloyye powiedzia�a:

��Przynie� mi butelk� smoczego mleka i dwie butelki z�otego wina z Piliploku.

Inyanna spojrza�a na ni� przera�ona.

��Przecie� i mleko, i wino kosztuje chyba rojala za butelk�!

��Masz racj�.

��Pozw�l mi zacz�� od par�wek!

��R�wnie �atwo jest kra�� stare wino. I jest to znacznie bardziej op�acalne.

��Nie jestem jeszcze gotowa!

��Tylko ty tak uwa�asz. Widzia�a�, jak si� to robi. Potrafisz zrobi� to sama. Nie musisz si� niczego ba�, Inyanno. Masz dusz� z�odziejki.

��Jak mo�esz m�wi� co���� gniew niemal odebra� jej g�os.

��Spokojnie, spokojnie. To by� komplement! Inyanna skin�a g�ow�.

��Dzi�kuj�. Ale chyba si� mylisz.

��Jestem pewna, �e si� nie doceniasz�� stwierdzi�a Liloyve.�� Pewne cechy twego charakteru kto� obcy mo�e zna� lepiej ni� ty sama. Dostrzeg�am je, kiedy ogl�da�y�my Nissimom Prospect. No, id�, ukradnij mi butelk� z�otego wina i butelk� mleka, koniec gadania! Je�li masz zosta� z�odziejem, cz�onkiem naszej gildii, dzi� musisz zrobi� pocz�tek.

Nie mog�a wi�c unikn�� ryzyka. Ale nie widzia�a powodu, by ryzykowa� samotnie. Poprosi�a kuzyna Liloyve, Athayne'a, by jej towarzyszy� i razem z nim pewnym krokiem wesz�a do sklepu w Alei Ossiera�� dwa m�ode kozio�ki z Ni-moya szukaj�ce rozrywki. Czu�a si� dziwnie spokojna. Nie pozwoli�a sobie na najdrobniejsz� my�l o sprawach niewa�nych: moralno�ci, prawie w�asno�ci, strachu przed kar��� pozosta� tylko cel, kt�ry trzeba osi�gn��, rutynowe zadanie z�odzieja. Niegdy� jej zawodem by�o prowadzenie sklepu, teraz jest nim okradanie sklep�w; nie ma co komplikowa� sprawy filozoficznymi rozwa�aniami.

Za lad� sta� Ghayrog: zimne, nie mrugaj�ce oczy, b�yszcz�ca �uskowata sk�ra, wij�ce si� grube, mi�siste w�osy. Inyanna, g�osem najg��bszym, jaki tylko potrafi�a z siebie wydoby�, spyta�a o cen� smoczego mleka w czarkach, w pojedynczych butelkach i pakowanego po dwie butelki; Athayne zaj�� si� w tym czasie ogl�daniem tanich czerwonych win, przywo�onych z g��bi kontynentu. Ghayrog poda� cen�. Inyanna uda�a zdumienie. Ghayrog wzruszy� ramionami. Inyanna podnios�a butelk�, przyjrza�a si� uwa�nie bladoniebieskiemu p�ynowi i stwierdzi�a:

��Jest mniej przezroczyste ni� zazwyczaj.

��Czysto�� mleka zale�y od roku. I od smoka.

��Chyba powinno si� stosowa� w sprzeda�y jaki� standard.

��Efekt jest standardowy�� stwierdzi� Ghayrog z zimnym, gadzim odpowiednikiem porozumiewawczego mrugni�cia i u�miechu.�� Kilka �yk�w, przyjacielu, i jeste� dobry na ca�� noc.

��Musz� si� zastanowi�. Rojal to sporo, mimo wszystkich tych cudownych efekt�w.

S�owa te by�y sygna�em dla Athayne'a, kt�ry obr�ci� si� i zapyta�:

��Czy to wino z Mazadoyne rzeczywi�cie kosztuje trzy korony za dwie butelki? Jestem pewien, �e w zesz�ym tygodniu kosztowa�o tylko dwie.

��To kup je za dwie�� odpar� Ghayrog.

Athayne skrzywi� si�, zrobi� ruch taki, jakby chcia� od�o�y� butelki na miejsce, potkn�� si�, zatoczy� i str�ci� z p�ki kilka czarek.

Ghayrog zasycza� gniewnie. Ch�opak, przepraszaj�c gor�co, niezr�cznie pr�bowa� naprawi� szkody, str�caj�c kolejne butelki. Ghayrog wyskoczy� zza lady krzycz�c. Zderzyli si� pr�buj�c uratowa� resztki win z wystawy i w tej w�a�nie chwili Inyanna schowa�a pod szat� butelk� mleka i butelk� z�otego wina z Piliplok, obr�ci�a si� i powiedzia�a g�o�no:

��Chyba sprawdz� ceny w innych sklepach. Wysz�a. Na tym si� sko�czy�o.

Ca�ym wysi�kiem woli zmusi�a si�, by nie pobiec. Policzki jej p�on�y, by�a ca�kowicie pewna, �e przechodnie rozpoznaj� w niej z�odziejk�, �e w�a�ciciele innych sklep�w w alei natychmiast rzuc� si� za ni� w pogo�, �e lada moment na zewn�trz pojawi si� Ghayrog. Lecz bez najmniejszych problem�w skr�ci�a za r�g, posz�a w lewo, dostrzeg�a alej� sprzedawc�w perfum i kosmetyk�w, przesz�a ni� i dotar�a do alei sprzedawc�w olej�w i sera, gdzie czeka�a ju� na ni� Liloyve.

��Zabierz je�� powiedzia�a jej Inyanna.�� Wypal� mi dziury w ciele.

���wietnie ci posz�o. Wino wypijemy dzi� za twoje zdrowie.

��A smocze mleko?

��Zatrzymaj je. Podarujesz je Calainowi, kiedy zaprosi ci� na kolacj� do Nissimorn Prospect.

Tej nocy przez wiele godzin Inyanna le�a�a czuwaj�c; ba�a si� zasn��, bo sen przyni�s�by ze sob� sny, a sny oznacza�y kar�. Wino zosta�o wypite, lecz butelka mleka spoczywa�a pod jej poduszk� i Inyanna mia�a ochot� wy�lizgn�� si� w mrok, by odda� j� Ghayrogowi. Pami�� przodk�w, sklepikarzy od stuleci, ci��y�a jej na duszy. Jestem z�odziejk�, my�la�a, z�odziejk�, z�odziejk�, z�odziejk�! Sta�am si� z�odziejk� na Bazarze w Ni-moya. Jakim prawem ukrad�am wino i mleko? A jakim prawem tych dw�ch ukrad�o moje dwadzie�cia rojali? Tylko co to mia�o wsp�lnego z tym Ghayrogiem? Je�li kto� okradnie mnie, a ja uznam, �e daje mi to prawo, by okra�� kogo� innego, to gdzie si� wszystko sko�czy, jak ocaleje spo�ecze�stwo? Pani, wybacz mi, pomy�la�a. Kr�l Sn�w rozszarpie m� dusz�. Lecz w ko�cu zasn�a, bo nie spos�b w og�le nie spa� i sny, kt�re nadesz�y, pe�ne by�y pot�gi i majestatu: bezcielesna, p�yn�a w nich wspania�ymi alejami miasta, przez Kryszta�owy Bulwar, przez Muzeum �wiat�w, przez Galeri� Gossamer a� do Nissimorn Prospect, gdzie brat ksi�cia uj�� jej d�o�. Zdumia� j� ten sen, bowiem nie by�o w nim kary. Gdzie� zatem jest moralno��? Co z zasadami spo�ecznymi? Sprzeciwia�o si� to wszystkiemu, w co wierzy�a. Lecz by�o tak, jakby to przeznaczenie kaza�o jej zosta� z�odziejk�. Wszystko, co w ci�gu ostatniego roku si� jej zdarzy�o, prowadzi�o w�a�nie do tego. Wi�c pewnie by�a to wola Bogini, by zosta�a tym, kim zosta�a. Inyanna u�miechn�a si� do tej my�li. Co za cynizm! Lecz niech i tak b�dzie. Nie da si� walczy� z przeznaczeniem.

Krad�a cz�sto i dobrze. Po pierwszej, nie�mia�ej i pe�nej napi�cia kradzie�y nast�pi�o wiele kolejnych. Inyanna porusza�a si� swobodnie po Wielkim Bazarze, czasami w towarzystwie, czasami sama, kradn�c to i owo, tamto i owamto. Sz�o jej tak �atwo, �e prawie nie wydawa�o si� to przest�pstwem. Przez Bazar zawsze przelewa�y si� t�umy�� Ni-moya liczy�a sobie pono� niemal trzydzie�ci milion�w mieszka�c�w i mog�o si� wydawa�, �e wszyscy oni ca�y czas sp�dzaj� w�a�nie tu. Alejki zat�oczone by�y prawie bez przerwy. Handlarze sprawiali wra�enie zmordowanych i niedba�ych, bezustannie obl�eni przez klient�w zasi�gaj�cych informacji, dyskutuj�cych i targuj�cych si�, a tak�e przez inspektor�w. P�ywanie w�r�d tej ludzkiej rzeki, podkradanie tego, na co mia�o si� akurat ochot�, nie sprawia�o najmniejszej trudno�ci.

Wi�kszo�� �up�w sprzedawano. Zawodowi z�odzieje od czasu do czasu zatrzymywali sobie jakie� drobiazgi, jedzono zawsze za darmo, w godzinach pracy, lecz niemal ca�a zdobycz sz�a natychmiast na sprzeda�. Tym zajmowali si� przewa�nie Hjortowie, mieszkaj�cy z rodzin� Agourmole'a. By�o ich trzech: Beyork, Hankh i Mozinhunt. Nale�eli do rozga��zionej sieci paser�w, Hjortdwjak oni, b�yskawicznie wprowadzaj�cych skradzione dobra do sieci sprzeda�y hurtowej, tak �e cz�sto trafia�y one w ko�cu do tych samych handlarzy, od kt�rych pochodzi�y. Inyanna szybko nauczy�a si�, co paserzy bior� najch�tniej, a czym nie warto zawraca� sobie g�owy.

Sz�o jej wyj�tkowo �atwo, bowiem by�a nowa. Nie wszyscy handlarze pochwalali dzia�alno�� gildii z�odziei. Niekt�rzy znali z widzenia Liloyve, Athayne'a, Sidouna i innych cz�onk�w rodziny i gdy tylko pojawiali si� oni w sklepie, byli natychmiast wyrzucani. Lecz m�odego ch�opaka imieniem Kulibhai nie zna� niemal nikt, a poniewa� Inyanna ka�dego dnia dzia�a�a w innym miejscu gigantycznego targowiska, mog�o up�yn�� wiele lat, nim jej ofiary zaczn� j� rozpoznawa�.

Sklepikarze nie stanowili niemal �adnego niebezpiecze�stwa. Najgro�niejsi byli z�odzieje z innych rodzin. Oni tak�e jej nie znali, a byli bystrzejsi od handlarzy, tak wi�c w ci�gu pierwszych dziesi�ciu dni trzykrotnie przy�apywali j� konkurenci. Pocz�tkowo r�ka zamykaj�ca si� na jej przegubie przera�a�a j�, lecz Inyanna potrafi�a zachowa� ch��d i opanowa� panik�. M�wi�a po prostu: �Przeszkadzasz mi. Jestem Kulibhai, brat Agourmole'a�. Wie�� o niej rozesz�a si� szybko i wkr�tce przestano zwraca� na ni� uwag�.

Najtrudniejsze wydawa�o si� jej zapobieganie niezalegalizowanym kradzie�om. Z pocz�tku nie potrafi�a rozr�ni� z�odziei z gildii od amator�w i waha�a si� chwyci� za r�k� kogo�, kto m�g� grasowa� na Bazarze od czas�w Lorda Kinnikena. Zdumiewaj�co �atwo nauczy�a si� dostrzega� kradzie�e, lecz gdy nie mia�a przy sobie kogo� z rodziny, s�u��cego jej pomoc�, powstrzymywa�a si� od dzia�ania. Stopniowo pozna�a wielu cz�onk�w innych rodzin, lecz niemal ka�dego dnia widzia�a kogo� nieznanego, kradn�cego co� z roz�o�onych na jakim� straganie towar�w. W ko�cu, po kilku sp�dzonych na Bazarze tygodniach, poczu�a si� zmuszona do podj�cia jakiej� akcji. Je�li przeszkodzi licencjonowanemu z�odziejowi, zawsze mo�e przeprosi�. Istot� tego systemu jest przecie� nie kradzie�, lecz zapobieganie kradzie�y; tego obowi�zku nie uda�o si� jej jeszcze dope�ni�. Jako pierwsz� z�apa�a ponur� dziewczyn� kradn�c� warzywa�� nie zd��y�a wypowiedzie� ani s�owa, bowiem dziewczyna upu�ci�a to, co ukrad�a i uciek�a w panice. Drugi przy�apany na gor�cym uczynku okaza� si� weteranem, dalekim krewnym Agourmole'a, co wyja�ni� jej grzecznie i bez z�o�ci, a trzeci, nielegalny, lecz bynajmniej nie przestraszony, na zwr�con� mu uwag� odpowiedzia� przekle�stwami i cichymi gro�bami. Inyanna wyja�ni�a mu spokojnie i ca�kowicie niezgodnie z prawd�, �e obserwuje ich siedmiu z�odziei z gildii, gotowych do natychmiastowej interwencji. Po tym nie mia�a ju� �adnych k�opot�w; kiedy czu�a, �e powinna, reagowa�a stanowczo i spokojnie.

Same kradzie�e nie ci��y�y jej na sumieniu. Wychowano j� w przekonaniu, �e za grzech nale�y oczekiwa� kary od Kr�la Sn�w�� koszmar�w, tortur, duchowej ch�osty nast�puj�cej natychmiast po zamkni�ciu oczu�� lecz albo Kr�l nie uwa�a� drobnych bazarowych kradzie�y za grzech, albo on i jego pacho�kowie byli tak zaj�ci prawdziwymi przest�pcami, �e nie mieli czasu dobra� si� do niej. Niezale�nie od powodu, Kr�l nie torturowa� jej przes�aniami. Od czasu do czasu �ni�a o nim: starym, okrutnym ogrze, �l�cym koszmary z pal�cej pustyni Suwaelu, lecz w tym akurat nie by�o nic niezwyk�ego�� od czasu do czasu Kr�l nawiedza� umys�y wszystkich �pi�cych na Majipoorze i nie mia�o to �adnego znaczenia. Inyanna �ni�a te� czasami o b�ogos�awionej Pani Wyspy, �agodnej matce Koronala Lorda Malibora. �ni�a, �e ta dobra Pani ze smutkiem potrz�sa g�ow�, jakby chcia�a powiedzie�, �e bardzo rozczarowuj�j� post�pki jej c�rki Inyanny�� lecz Pani tak�e dysponowa�a moc� pozwalaj�c� jej przemawia� znacznie bardziej stanowczo do tych, kt�rzy zboczyli z jej �cie�ki, a jednak na to najwyra�niej si� nie zdecydowa�a. Brak kar moralnych sprawi�, �e Inyanna szybko przesz�a do porz�dku dziennego nad kwesti� swej profesji. Nie by�a przest�pstwem, tylko rodzajem redystrybucji d�br. Najwyra�niej nikogo nie krzywdzi�a.

Po pewnym czasie wzi�a sobie za kochanka Sidouna, najstarszego brata Liloyve. By� ni�szy od niej i tak chudy, �e obejmuj�c go musia�a bardzo uwa�a�, by nie zrobi�y si� jej siniaki, lecz jednocze�nie �agodny i troskliwy. �licznie gra� na miniaturowej harfie, �piewa� stare ballady przyjemnym tenorem. Im cz�ciej z nim krad�a, tym lepiej czu�a si� w jego towarzystwie. Mieszkanie przemeblowano tak, �e noce mogli sp�dza� wsp�lnie. Ldloyve i inni z�odzieje wydawali si� zachwyceni takim rozwojem wydarze�.

W towarzystwie Sidouna g��biej zanurzy�a si� w wielkie miasto. Jako zesp� byli tak skuteczni, �e cz�sto dzienn� norm� kradzie�y za�atwiali w godzin� lub dwie. Reszt� dnia mieli w takim wypadku woln�, bowiem gildia nie zezwala�a na przekraczanie przydzia��w; umowa spo�eczna obowi�zuj�ca na Wielkim Bazarze pozwala�a z�odziejom bra� tylko okre�lon� ilo��, nie wi�cej. Inyanna zacz�a wi�c robi� rozkoszne wycieczki na przedmie�cia Ni-moya. Jednym z jej ulubionych miejsc by� Park Ba�niowych Stworze�, po�o�ony na wzg�rzach Gimbeluc. Mog�a tam ogl�da� zwierz�ta z zamierzch�ych epok, wyparte ze swego naturalnego �rodowiska przez rozwijaj�c� si� cywilizacj� Majipooru. Obserwowa�a najrzadsze okazy: dimiliony na delikatnych nogach, kruche, d�ugoszyje, ro�lino�erne, dwukrotnie wy�sze od Skandara; poruszaj�ce si� z wdzi�kiem sigimoiny, ozdobione kosmatymi ogonami z przodu i z ty�u; niezdarne ptaki zampidoon o wielkich dziobach, kt�rych ogromne stada przys�ania�y niegdy� s�o�ce Majipooru�� teraz zampidoony �y�y ju� tylko w parku, cho� figurowa�y w herbie miasta. Dzi�ki jakiej� magii, pochodz�cej niew�tpliwie z dawnych czas�w, pojawieniu si� ka�dego zwierz�cia towarzyszy� p�yn�cy spod ziemi g�os, podaj�cy jego nazw� i opisuj�cy zwyczaje. By�y tu tak�e �liczne ukryte polanki, po kt�rych oboje mogli spacerowa�, trzymaj�c si� za r�ce. Nie rozmawiali wiele, Sidoun nie by� bowiem cz�owiekiem gadatliwym.

Czasami wyruszali �odzi� na wycieczki po Zimrze i na jego drugi brzeg, do Nissimorn; zdarza�o im si� tak�e wyp�ywa� na Steiche, kt�ra, gdyby podr�owa� ni� wystarczaj�co d�ugo, doprowadzi�aby ich w ko�cu na tereny Metamorf�w, niedost�pne dla cz�owieka. Lecz w tym celu trzeba by�oby w�drowa� tygodniami w g�r� rzeki, a oni docierali tylko do male�kich rybackich osad Lumen�w, le��cych niedaleko na po�udnie od miasta, kupowali �wie�o z�owione ryby, sma�yli je na pla�y, p�ywali i opalali si�. W bezksi�ycowe wieczory chodzili na Kryszta�owy Bulwar, gdzie wiruj�ce reflektory rzuca�y ol�niewaj�ce, bezustannie zmieniaj�ce si� �wietlne wzory, i z podziwem ogl�dali wystawy sklep�w utrzymywanych przez najwi�ksze firmy Majipooru, prawdziwe uliczne muzea najkosztowniejszych towar�w, prezentowanych tak wspaniale i w takiej ilo�ci, �e nawet najdumniejszy ze z�odziei nie odwa�y�by si� nic ukra��. Cz�sto te� jedli kolacj� w jednej z p�ywaj�cych restauracji; niemal zawsze zabierali tam ze sob� Liloyve, bowiem kocha�a ona te wysepki bardziej ni� cokolwiek innego. Ka�da z nich przedstawia�a w miniaturze jaki� odleg�y zak�tek Majipooru, ros�y tam typowe dla niego ro�liny, �y�y charakterystyczne zwierz�ta, podawano specja�y miejscowej kuchni i odpowiednie do nich wina. Jedna przedstawia�a wietrzny Piliplok i ci, kt�rzy mieli odpowiednie fundusze, mogli zje�� tam mi�so smok�w morskich; inna gor�cy, wilgotny Narabal, podawano tam soczyste owoce i wspania�e paprocie, jeszcze inne gigantyczne Stee na Zamkowej G�rze, i Stoien, i Pidruid, i Til-omon�� lecz nie Velathys, o czym Inyanna przekona�a si� bez zdziwienia. Stolica Metamorf�w, Ilirivoyne, tak�e nie by�a reprezentowana, ani upalne Thologhai na Suwaelu, bowiem Iliriyoyne i Thologhai nie interesowa�y po prostu obywateli Majipooru, a Velathys nie by�o wystarczaj�co wa�ne.

Ze wszystkich miejsc, kt�re odwiedza�a z Sidounem w wolne popo�udnia, Inyanna najbardziej upodoba�a sobie jednak Galeri� Gossamer. Na dwukilometrowy ci�g handlowy, zawieszony wysoko nad ulic�, sk�ada�y si� najlepsze sklepy w Ni-moya, a wi�c najlepsze na ca�ym Zimroelu, a wi�c najlepsze w og�le�� po wspania�o�ciach Zamkowej G�ry. Id�c tam, oboje ubierali si� elegancko w stroje ukradzione z najlepszych stoisk na Wielkim Bazarze�� trudno je by�o nawet por�wna� z ubraniami arystokrat�w, ale i tak wygl�da�y znacznie lepiej ni� to, co nosili na co dzie�. Zw�aszcza Inyanna cieszy�a si�, mog�c wreszcie zrzuci� m�skie szaty z�odzieja Kulibhaja i ubra� si� w obcis�e pi�kne purpurowe i zielone szaty, rozpu�ci� d�ugie rude w�osy. Trzymaj�c si� za r�ce w�drowali Galeri�, pogr��eni w rozkosznych marzeniach, ogl�daj�c maski z pi�r o oczach z drogich kamieni, polerowane amulety i metalowe drobiazgi dost�pne tylko dla prawdziwych bogaczy za gar�� albo i dwie gar�ci l�ni�cych rojal�w. Wiedzia�a, �e niczego nigdy tu sobie nie kupi, �e z�odziej tak bogaty, by pozwoli� sobie na zakupy w Galerii, narusza�by stabilno�� spo�eczno�ci Bazaru, lecz rado�� sprawia�o jej cho�by ogl�danie wystaw, wi�c chodzi�a tam i robi�a zakupy w marzeniach.

W�a�nie podczas jednej z wypraw do Galerii Gossamer skrzy�owa�y si� po raz pierwszy drogi Inyanny i ksi���cego brata, Calaina.

Oczywi�cie nie mia�a poj�cia o tym, co si� wydarzy. My�la�a tylko o niewinnym flircie, podobnym do ogl�dania wystaw, tak nierealnym jak marzenia o zakupach w Galerii. W�a�nie nadesz�o lato, noc by�a ciep�a. Inyanna mia�a na sobie jedn� ze swych najl�ejszych sukni, niemal tak delikatn� jak liny, na kt�rych wisia�a Galeria Gossamer. Stali z Sidounem w sklepie z rze�bami z ko�ci smok�w morskich, podziwiaj�c nie wi�ksze od paznokcia, wr�cz nieprawdopodobne cude�ka ze srebra i ko�ci, dzie�a Skandara, kapitana jednego ze statk�w �owc�w smok�w, kiedy do �rodka wesz�o czterech m�czyzn, ubranych jak bogaci arystokraci. S�doun natychmiast znik� w najciemniejszym k�cie, doskonale wiedz�c, �e ubranie, zachowanie i fryzura zdradzaj� go jako prostaka, lecz Inyanna, �wiadoma urody swego cia�a i ch�odnego spojrzenia zielonych oczu, co powinno zr�wnowa�y� niedoskona�o�� manier, dumnie zosta�a przy ladzie. Jeden z m�czyzn spojrza� na dzie�o, kt�re trzyma�a w d�oni i powiedzia�:

��Je�li zdecyduje si� pani to kupi�, zrobi pani dobry interes.

��Ale jeszcze si� nie zdecydowa�am.

��Czy mog� wi�c obejrze� rze�b�?

Poda�a j�, jednocze�nie patrz�c mu w oczy. M�czyzna u�miechn�� si�, ale zainteresowa�a go g��wnie rze�ba, globus przedstawiaj�cy Majipoor, zrobiony z kilkunastu na�o�onych na siebie kawa�k�w ko�ci. Po chwili spyta� w�a�ciciela sklepu:

��Ile?

��To prezent�� odpowiedzia� w�a�ciciel, delikatny, powa�ny Ghayrog.

��Doskonale. A wi�c ja dam to w prezencie pani�� stwierdzi� arystokrata, oddaj�c rze�b� zdumionej Inyannie. U�miechn�� si� nieco cieplej.�� Pani mieszka w Ni-moya?�� spyta� cicho.

��Tak. W Strelain.

��Czy cz�sto jada pani na Wyspie Narabal?

��Gdy mam na to ochot�.

��Doskonale. Czy przyjdzie tam pani jutro o zachodzie s�o�ca? Kto� bardzo chcia�by si� z pani� spotka�.

Inyanna uk�oni�a si�, ukrywaj�c zdumienie. M�czyzna odda� jej uk�on, kupi� trzy ko�ciane miniaturki, zostawi� na ladzie mieszek rojal�w i odszed�. Sidoun wy�oni� si� z cieni.

��Wart chyba z pi�tna�cie rojal�w!�� szepn��.�� Odsprzedaj go w�a�cicielowi.

��Nie!�� odpar�a Inyanna i zwr�ci�a si� do Ghayroga pytaj�c:�� Kim by� ten cz�owiek?

��Pani go nie zna?

��Gdybym zna�a, nie pyta�abym, kim jest.

��Tak, oczywi�cie.�� Ghayrog wyda� z siebie cichy syk.�� To Durand Livolk, szambelan ksi�cia.

��A pozostali trzej?

��Dwaj z nich s�u�� ksi�ciu, a trzeci jest przyjacielem ksi���cego brata, Calaina.

��Aha.�� Inyanna wyci�gn�a ku niemu male�ki, ko�ciany globus.�� Czy m�g�by pan zawiesi� mi go na �a�cuszku?

��Zajmie to tylko chwilk�.

��A ile kosztowa�by odpowiedni �a�cuszek?

Ghayrog zmierzy� j� d�ugim, wyrachowanym spojrzeniem.

���a�cuszek to zaledwie dodatek do rze�by, a poniewa� by�a ona darem, jego tak�e otrzyma pani w prezencie.

��Co najmniej dwadzie�cia rojali z �a�cuszkiem�� szepn�� zdumiony Sidoun.�� Zanie� j� do s�siedniego sklepu i sprzedaj!

��To prezent�� odpar�a ch�odno.�� Za�o�� go jutro, udaj�c si� na kolacj� na Wyspie Narabal.

Nie mog�a p�j�� tam w stroju, kt�ry mia�a na sobie tego wieczora; na zdobycie nowego, r�wnie drogiego i przezroczystego, po�wi�ci�a nast�pnego dnia a� dwie godziny. W ko�cu znalaz�a sukni�, w kt�rej wydawa�a si� niemal naga, lecz kt�ra zas�ania�a wszystko mg�� tajemnicy; za�o�y�a j� przed udaniem si� na Wysp� Narabal. Ko�cian� kul� zawiesi�a na z�otym �a�cuszku mi�dzy piersiami.

W restauracji nie musia�a nawet poda� nazwiska. Przy prowadz�cych z promu schodkach czeka� na ni� powa�ny, dystyngowany Vroon w ksi���cej liberii, kt�ry poprowadzi� j� w�r�d g�stych pn�czy i paproci do ukrytej salki, przytulnej i pachn�cej, oddzielonej od g��wnej sali g�stymi ro�linami. Przy stole z polerowanego drzewa kwiatu nocy, pod pn�czami, z kt�rych w�ochatych �odyg wyrasta�y wielkie okr�g�e b��kitne kwiaty, czeka�y na ni� trzy osoby: Durand Livolk (to on da� jej w prezencie ko�cian� rze�b�), ciemnow�osa, smuk�a, elegancka jak drewno, z kt�rego wykonano st� kobieta i kruchy m�czyzna o mi�kkich rysach twarzy i zaci�ni�tych ustach, mniej wi�cej dwukrotnie starszy od Inyanny. Wszyscy oni ubrani byli tak wspaniale, �e Inyanna a� skuli�a si� w swej sukni, kt�ra nagle wyda�a si� jej �achmanem. Lecz dostrzeg�szy j� Durand Livolk poderwa� si� natychmiast, podszed� szybko i powiedzia� jej na ucho:

��Wygl�da pani jeszcze pi�kniej ni� wczoraj wieczorem. Prosz� pozwoli� sobie przedstawi� kilku przyjaci�. To moja towarzyszka, lady Tisorne. A to�

Delikatnie zbudowany m�czyzna wsta�.

��Nazywam si� Calain z Ni-moya�� powiedzia� po prostu �agodnym, cichym g�osem.

Inyanna poczu�a zmieszanie, lecz tylko na chwil�. S�dzi�a, �e szambelan ksi�cia pragnie jej dla siebie i dopiero teraz zrozumia�a, i� Durand Livolk szuka� po prostu kobiety dla ksi���cego brata. Oburzy�a si� na t� my�l, ale gniew znik� tak szybko, jak si� pojawi�. O co mia�aby si� obra�a�? Jak wiele m�odych kobiet z Ni-moya mia�o kiedykolwiek szans� zje�� kolacj� na Wyspie Narabal w towarzystwie ksi���cego brata? By� mo�e niekt�re z nich na jej miejscu uwa�a�yby, �e zosta�y wykorzystane? Niech i tak b�dzie. Nie mia�a zamiaru nie wyci�gn�� profit�w z tego spotkania.

Czeka�o na ni� miejsce przy Calainie. Gdy je zaj�a, natychmiast pojawi� si� Vroon z tac� trunk�w, z kt�rych �adnego nie zna�a; ich kolory przenika�y si�, miesza�y i fosforyzowa�y. Wybra�a czark� na chybi� trafi�. Nap�j smakowa� jak g�rska mg�a, lecz po jednym kieliszku poczu�a mrowienie delikatnej sk�ry uszu � policzk�w. Zacz�� pada� deszcz, przed kt�rym go�ci chroni�y wielkie li�cie. Inyanna doskonale wiedzia�a, �e wspania�e, tropikalne ro�liny cz�sto skraplane s� sztucznym deszczem; utrzymywano tu atmosfer� mo�liwie najbardziej zbli�on� do wilgotnego, dusznego klimatu Narabal.

��Czy ma tu pani jakie� ulubione danie?�� spyta� Calain.

��Wola�abym, �eby pan co� dla mnie zam�wi�.

��Jak pani sobie �yczy. Nie m�wi pani z akcentem z Ni-moya.

��Przyjecha�am z Velathys. Niespe�na rok temu.

��Bardzo rozs�dne posuni�cie�� stwierdzi� Durand Lirolk.�� Czy wolno spyta�, co pani� do tego sk�oni�o?

Inyanna roze�mia�a si�.

��Je�li wolno, opowiem t� histori� innym razem.

��Pani akcent jest czaruj�cy�� stwierdzi� Calain.�� Bardzo rzadko spotykamy mieszka�c�w Velathys. Czy to pi�kne miasto?

��Ale� nie, panie.

��Lecz przecie� zbudowano je po�rodku �a�cucha Gonghar. To z pewno�ci� wspania�y widok�� g�ry jak okiem si�gn��.

��By� mo�e. Je�li mieszka si� w�r�d nich ca�e �ycie, przestaje si� zwraca� na nie uwag�. Zapewne nawet Ni-moya wydaje si� zwyk�ym miastem ludziom, kt�rzy tu si� urodzili.

��A gdzie pani mieszka?�� spyta�a Tisorne.

��W Strelain�� odpar�a Inyanna. Wypi�a kolejny kieliszek, poczu�a jego dzia�anie, i zapewne dlatego doda�a przekornie:�� Na Wielkim Bazarze.

��Na Wielkim Bazarze?�� zdumia� si� Durand Livolk.

��Tak. Pod ulic� handlarzy ser�w.

��A czemu� zamieszka�a pani w�a�nie tam?�� zainteresowa�a si� Tisorne.

��Och�� odpowiedzia�a jej beztrosko Inyanna�� chcia�am mie� blisko do pracy.

��Pracuje pani u handlarzy ser�w?�� W g�osie Tisorne zabrzmia�o przera�enie.

���le mnie pani zrozumia�a. Pracuje na Bazarze, ale nie zatrudniaj� mnie handlarze. Jestem z�odziejk�.

Jej s�owa mia�y si�� piorunu bij�cego w g�rski szczyt. Inyanna dostrzeg�a, jak Calain i Durand Livolk wymieniaj� zaskoczone spojrzenia, widzia�a, jak szambelan si� rumieni. Lecz mia�a do czynienia z arystokratami, kt�rzy doskonale wiedzieli, jak powinni zachowa� si� arystokraci. Calain oprzytomnia� pierwszy. U�miechaj�c si� zimno powiedzia�:

��To zaw�d wymagaj�cy wdzi�ku ruch�w, b�yskawicznego refleksu i sprytu; tak przynajmniej zawsze s�dzi�em.�� Swoim kieliszkiem dotkn�� lekko kieliszka Inyanny.�� Pij� zdrowie z�odziejki, kt�ra przyznaje si� do tego, i� jest z�odziejk�. Jest w tym uczciwo��, na kt�r� stad niewielu.

Vroon powr�ci�, nios�c wielk� porcelanow� mis� wype�nion� bladoniebieskimi, nakrapianymi bia�o jagodami, l�ni�cymi jak nawoskowane. Inyanna: rozpozna�a w nich znane jej ze s�yszenia owoce thokki, ulubione owoce w Narabalu, o kt�rych m�wiono, �e rozgrzewaj� krew i dzia�aj� jak afrodyzjak. Si�gn�a po kilka, Tisorne ostro�nie wybra�a jedn�, Durand Uvolk wzi�� ich gar��, za� Calain jeszcze wi�cej. Zauwa�y�a, �e brat ksi�cia zjada owoce thokki w ca�o�ci, ��cznie z nasionami�� tak spo�ywane mia�y podobno najwi�ksz� moc. Tisorne wyrzuci�a nasiona, na co Durand Livolk zareagowa� kpi�cym u�miechem. Inyanna postanowi�a nie na�ladowa� tego przyk�adu.

Potem podano wina, kawa�ki przyprawionej na ostro ryby, ostrygi p�ywaj�ce we w�asnym sosie, talerz dziwnych ma�ych grzybk�w w ciep�ych, pastelowych kolorach, wreszcie ogromy kawa� wspaniale pachn�cego mi�sa�� nog� wielkiego bilantoona z las�w na wsch�d od Narabalu, o czym poinformowa� j� Calain. Jad�a niewiele, pr�bowa�a wszystkiego po trochu, wydawa�o si� jej to nie tylko w�a�ciwe, lecz tak�e rozs�dne. Po jakim� czasie w restauracji pojawi�a si� trupa skandarskich �ongler�w, wyczyniaj�cych cuda z no�ami i maczetami, czym zas�u�y�a sobie na szczery podziw i aplauz ca�ej ich czw�rki. Calain rzuci� tym wielkim, czteror�cznym istotom l�ni�c� monetꠗ pi�ciorojalow�, jak zauwa�y�a zdumiona Inyanna. Potem zn�w spad� deszcz, cho� ani kropla nie kapn�a na nich. Ponownie podano trunki. Durand Livolk i Tisorne opu�cili ich taktownie, pozostawiaj�c Calaina i Inyann� samych w wilgotnym mroku.

��Czy naprawd� jest pani z�odziejk�?�� spyta� Calain.

��Naprawd�. Ale nie tak mia�o by�. Prowadzi�am w Velathys sklep wielobran�owy.

��Doprawdy? I co si� sta�o?

��Straci�am go na skutek oszustwa. Przyjecha�am do Ni-moya bez grosza przy duszy, musia�am jako� zarobi� na �ycie i spotka�am z�odziei, ludzi wsp�czuj�cych i bardzo sympatycznych.

��A teraz trafi�a pani w towarzystwo znacznie wi�kszych z�odziei�� stwierdzi� Calain.�� Nie czuje si� pani zak�opotana?

��A wi�c uwa�a si� pan za z�odzieja?

��Swe stanowisko zawdzi�czam wy��cznie urodzeniu. Nie pracuj�, mo�e z wyj�tkiem asystowania bratu, kiedy mnie potrzebuje. �yj� w luksusie, kt�rego wi�kszo�� ludzi nie potrafi sobie nawet wyobrazi�. Na nic nie zas�u�y�em. Widzia�a pani m�j dom?

��Przyjrza�am mu si� bardzo dok�adnie. Oczywi�cie tylko z zewn�trz.

��Czy mia�aby pani ochot� obejrze� dzi� wieczorem jego wn�trze?

Pomy�la�a o Sidounie, czekaj�cym na ni� w pokoju o �cianach z bia�ego kamienia, pod ulic� handlarzy sera.

��Wielk� ochotꠗ powiedzia�a.�� A kiedy ju� je zobacz�, opowiem panu pewn� histori� o Nissimorn Prospect i o tym, jak znalaz�am si� w Ni-moya.

��Jestem pewny, �e b�dzie to bardzo interesuj�ce. Idziemy?

��Tak�� powiedzia�a Inyanna.�� Czy nie sprawi�oby wielkiego k�opotu, gdyby�my najpierw zatrzymali si� przy Wielkim Bazarze?

��Mamy przed sob� ca�� noc�� powiedzia� Calain.�� Nie musimy si� nigdzie spieszy�.

Pojawi� si� ubrany w liberi� Vroon z latarni� � poprowadzi� ich przez przypominaj�cy d�ungl� ogr�d do przystani na Wyspie, gdzie wsiedli na prywatny prom. Na sta�ym l�dzie czeka� ju� na nich wezwany �lizgacz i wkr�tce Inyanna znalaz�a si� przy Bramie Pidruid.

��To zajmie tylko chwilkꠗ szepn�a i, sprawiaj�c wra�enie duszka, w swej niemal przezroczystej, przylegaj�cej do cia�a sukni, przep�yn�a w�r�d t�um�w, kr�c�cych si� po Bazarze nawet o tej p�nej porze. Zesz�a do podziemnego mieszkania. Z�odzieje siedzieli przy stole, graj�c w jak�� gr� szklanymi pionkami i mahoniow� ko�ci�. Wielkie entnfe Inyanny przyj�li brawami � gwizdami, na kt�re odpowiedzia�a pe�nym napi�cia u�miechem. Odci�gn�a Sidouna na bok i powiedzia�a mu cicho:

��Wychodz� i nie wr�c� na noc. Czy mi wybaczysz?

��Nie ka�dej kobiecie udaje si� zwr�ci� uwag� ksi���cego szambelana.

��Nie chodzi o ksi���cego szambelana�� powiedzia�a�� lecz ksi���cego brata.�� Musn�a wargami wargi Sidouna, zdumionego, wpatruj�cego si� w ni� szklanym wzrokiem.�� Jutro p�jdziemy do Parku Ba�niowych Stworze�, dobrze, Sidounie?�� Poca�owa�a go jeszcze raz, posz�a do ich sypialni i spod poduszki wyj�a butelk� smoczego mleka, spoczywaj�c� tam od miesi�cy. Zatrzyma�a si� na chwil� w du�ym pokoju przy stole, przy kt�rym grano w karty, pochyli�a ku Uloyve i dyskretnie pokaza�a jej, co trzyma w r�ku. Liloyve zdumiona spojrza�a na butelk�. Inyanna mrugn�a do niej i powiedzia�a:

��Pami�tasz, na jak� okazj� j� oszcz�dza�am? Powiedzia�a�, �ebym u�y�a tego mleka, kiedy znajd� si� z Calainem w Nissimorn Prospect. No, wi�c�

Ldloyye a� westchn�a ze zdumienia. Inyanna mrugn�a, uca�owa�a j� i wysz�a.

Znacznie p�niej w nocy, kiedy wyj�a butelk� i ofiarowa�a j� Calainowi, przerazi�a si� na chwil�, pomy�lawszy, �e mo�e pope�nia straszliwy nietakt podaj�c mu afrodyzjak, jakby sugerowa�a, �e powinien go u�y�. Lecz Calain nie sprawia� wra�enia dotkni�tego. By��� albo udawa� �e jest�� poruszony jej prezentem, z wielk� troskliwo�ci� rozla� mleko do dw�ch porcelanowych miseczek o �ciankach tak cienkich, �e wydawa�y si� niemal przezroczyste, i wzni�s� jedn� z nich w toa�cie. Smocze mleko mia�o dziwny, gorzki smak, by�o trudne do prze�kni�cia, lecz Inyanna zdo�a�a je prze�kn�� i niemal od razu poczu�a rozlewaj�c� si� po ciele fal� ciep�a. Calain u�miechn�� si�. Byli w Sali Okien Nissimorn Prospect; przezroczysta, szklana kopu�a dawa�a niczym nie ograniczony widok na port i daleki po�udniowy brzeg rzeki. Gospodarz dotkn�� guzika, szk�o zmatowia�o, z pod�ogi w ciszy wyros�o wielkie �o�e. Uj�� jej d�o� i poprowadzi� j� ku niemu.

By� konkubin� ksi���cego brata wydawa�o si� spe�nieniem naj�mielszych marze� z�odziejki z Wielkiego Bazaru. Inyanna nie mia�a z�udze� co do natury ich zwi�zku. Durand Livolk wybra� j� wy��cznie dla jej urody, mo�e spodoba�y mu si� jej oczy, mo�e w�osy, mo�e co� w postawie. Calain spodziewa� si� zapewne, �e b�dzie mia� do czynienia z kobiet� nieco bardziej zbli�on� do niego pozycj�, lecz mimo to uwa�a� zapewne za czaruj�cy fakt, �e los po��czy� go z dziewczyn� z najni�szych kr�g�w spo�ecznych. Los ofiarowa� jej wiecz�r na Wyspie Narabal i noc na Nissimorn Prospect. Na jedn� noc marzenia sta�y si� rzeczywisto�ci�, rano wr�ci na Wielki Bazar ze wspomnieniami, kt�re wystarcz� jej do ko�ca �ycia i na tym wszystko si� sko�czy.

Tylko �e na tym nic si� nie sko�czy�o.

Nie spali przez ca�� noc�� czy to efekt dzia�ania smoczego mleka, zastanawia�a si� Inyanna, czy te� mo�e jest tak zawsze?�� a rankiem, nadzy, poszli obejrze� majestatyczn� rezydencj�. Calain pragn�� pokaza� jej swe skarby. �niadanie zjedli na werandzie z widokiem na ogr�d i to w�a�nie podczas �niadania us�ysza�a propozycj�, by tego dnia oboje wybrali si� do jego prywatnego parku w Istmoy. Zastanawia�a si�, czy powinna pojawi� si� na Bazarze, powiadomi� Sidouna, powiedzie� mu, �e nie wr�ci, lecz nagle zda�a sobie spraw�, �e nie musi mu nic m�wi�, �e jej milczenie z pewno�ci� zostanie w�a�ciwie zinterpretowane. Nie zamierza�a sprawi� b�lu Sidounowi, ale z drugiej strony nie by�a mu winna nic opr�cz zwyk�ej grzeczno�ci. Prze�ywa�a w�a�nie najwi�ksz� przygod� swego �ycia i gdy wr�ci na Bazar to nie ze wzgl�du na niego, lecz po prostu dlatego, �e przygoda si� sko�czy.

Okaza�o si�, �e z Calainem sp�dzi�a jeszcze sze�� dni. Za dnia p�ywali po rzece jego wspania�ym jachtem, spacerowali obj�ci po jego ol�niewaj�cym parku my�liwskim, gdzie hodowano zwierz�ta, dla kt�rych zabrak�o miejsca w Parku, lub po prostu le�eli na werandzie Nissimorn Prospect patrz�c, jak s�o�ce przemierza kontynent od Piliploku po Pidruid. Noce sp�dzali ucztuj�c i bawi�c si�, jedz�c kolacj� na kt�rej� z p�ywaj�cych wysp, w kt�rym� ze wspania�ych dom�w Ni-moya albo w samym ksi���cym pa�acu. Ksi��� ca�kowicie r�ni� si� od swego brata: znacznie pot�niejszy i znacznie starszy, zachowywa� si� o wiele bardziej bezceremonialnie. Jednak dla Inyanny by� zawsze czaruj�cy, traktowa� j� powa�nie, z wyszukan� grzeczno�ci�, nigdy nie da� jej do zrozumienia, �e jest dziewczyn� z ulicy, kt�r� jego brat znalaz� na Bazarze. Prze�y�a te dni nie dziwi�c si� niczemu, jakby we �nie. Wiedzia�a, �e nie powinna okazywa� strachu czy zdumienia. Udawa�, �e jest r�wna tym ludziom, �e nale�y do ich kr�gu, by�oby jeszcze gorzej. Potrafi�a jednak zachowa� si� pow�ci�gliwie, cho� bez wstydu, post�powa� �mia�o bez zb�dnej poufa�o�ci�� i to najwyra�niej wystarcza�o. Po kilku zaledwie dniach zacz�o si� jej wydawa� naturalne, i� je kolacj� z dygnitarzami, kt�rzy niedawno powr�cili z Zamkowej G�ry, przywo��c najnowsze plotki o Koronalu Lordzie Maliborze i jego otoczeniu, lub wymieniali si� historyjkami, jak to polowali z Pontifexem Tyeverasem, kiedy by� jeszcze Koronalem, za rz�d�w Pontifexa Ossiera, czy te� o tym, jak w�a�nie w �wi�tyni Wewn�trznej spotkali Pani� Wyspy. Nabra�a takiej pewno�ci siebie, �e gdyby kto� zwr�ci� si� do niej z pytaniem: �Pani, jak sp�dzi�a� ostatnie miesi�ce?� odpowiedzia�aby mu bez wahania: Jako z�odziejka na Wielkim Bazarze�, jak to zrobi�a tego pierwszego wieczoru, podczas kolacji na Wyspie Narabal. Lecz nikt nigdy jej o to nie zapyta�; w najwy�szych kr�gach spo�ecznych, jak sobie u�wiadomi�a, nikt nigdy nikogo o nic nie pyta, ludzie opowiadaj� o sobie tylko to, co sami chc� ujawni�.

Gdy wi�c si�dmego dnia Calain powiedzia� jej, �e ma si� przygotowa� do powrotu na Bazar, nie spyta�a go, czy dobrze bawi� si� w jej towarzystwie, czy te� mo�e ju� si� nim znudzi�. Wybra� j� dla siebie na pewien czas, czas ten w�a�nie min��; niech tak b�dzie. Tego tygodnia nie zapomni nigdy w �yciu.

Powr�t do meliny by� jednak wstrz�sem. Bogato wyposa�ony �lizgacz zabra� j� z Nissimorn Prospect do Bramy Piliplok, s�u��cy w liberii poda� jej wszystkie prezenty od Calaina, kt�rymi ten obdarowa� j� podczas wsp�lnie sp�dzonego tygodnia, a potem �lizgacz znik� i Inyanna wst�pi�a w chaotyczny, spocony Bazar jakby budzi�a si� z czarodziejskiego snu. Nikt jej nie pozdrowi�, gdy przemyka�a w�r�d t�um�w, bowiem ci, kt�rzy j� znali, znali j� jako Kulibhaja, a teraz mia�a na sobie kobiecy str�j. Sz�a w milczeniu, nadal otoczona aur� arystokratki, lecz za ka�dym krokiem ogarnia� j� coraz wi�kszy smutek i poczucie straty, bowiem teraz dopiero zaczyna�a naprawd� rozumie�, �e sen ju� si� sko�czy�, �e wr�ci�a do rzeczywisto�ci. Dzi� Calain zje kolacj� z odwiedzaj�cym Ni-moya ksi�ciem Mazadone, jutro wraz z go��mi pop�ynie w g�r� Steiche �owi� ryby, a pojutrze�� c�, nie mia�a poj�cia, co b�dzie robi� pojutrze, lecz wiedzia�a, �e pojutrze ona sama b�dzie krad�a koronki, buteleczki perfum i bele materia��w. Na chwil� do oczu nap�yn�y jej �zy. Ca�ym wysi�kiem woli zmusi�a si�, by nie p�aka�. Powiedzia�a sobie, �e p�acz by�by dowodem g�upoty, �e nie powinna rozpacza� z powodu powrotu na Bazar, lecz raczej cieszy� si�, �e przysz�o jej sp�dzi� tydzie� w Nissimorn Prospect.

W mieszkaniu zasta�a tylko Hjorta Beyorka oraz jednego z Metamorf�w. Przywitali j� skinieniem g�owy. Posz�a do swej sypialni i przebra�a si� w str�j Kulibhaja, lecz nie potrafi�a tak natychmiast wr�ci� do zawodu. Bi�uteri� i inne drobne klejnoty, otrzymane od Caiaina, troskliwie z�o�y�a pod ��kiem. Gdyby zdecydowa�a si� je sprzeda�, mog�aby nie pracowa� przez rok czy dwa, ale nie mia�a zamiaru rozsta� si� nawet z najdrobniejsz� z pami�tek. Zdecydowa�a, �e powr�ci na Bazar nast�pnego dnia. Pad�a na ��ko, kt�re zn�w mia�a dzieli� z Sidounem i kiedy zebra�o si� jej na p�acz, pozwoli�a p�yn�� �zom, a potem wsta�a, czuj�c si� ju� znacznie spokojniejsza, wyk�pa�a si� i czeka�a na przyj�cie przyjaci�.

Sidoun powita� j� z prawdziwie arystokratyczn� wstrzemi�liwo�ci�. Nie pyta� ojej przygody, nie ujawni� �ladu zazdro�ci, o nic jej nie oskra�a�; u�miechn�� si� tylko, wzi�� j� za r�k�, pocz�stowa� kieliszkiem wina z A�hanroelu, kt�re w�a�nie ukrad� i opowiedzia� kilka historyjek, kt�re zdarzy�y si� na Bazarze podczas jej nieobecno�ci. Zastanawia�a si�, czy b�dzie onie�mielony, kochaj�c si� z ni� i wiedz�c, �e przed nim radowa� si� ni� brat ksi�cia, lecz kiedy poszli do ��ka, obj�� j� ch�tnie i mocno, rado�nie przytulaj�c swe chude cia�o do jej cia�a. Nast�pnego dnia, po obowi�zkowej rundzie na Bazarze, poszli do Parku Ba�niowych Stworze�, po raz pierwszy dostrzegli gossimaula z Glayge, tak delikatnego, �e z boku niemal niewidocznego, szli za nim, p�ki nie znik� im z oczu i �miali si�, jakby nigdy si� nie rozstawali.

Inni z�odzieje przez kilka dni przygl�dali si� Inyannie z podziwem, bowiem wiedzieli, gdzie by�a i co musia�a robi�, i traktowali j� jak obc�, przedstawicielk� najwy�szych warstw spo�ecznych. Jednak tylko Liloyye o�mieli�a si� wspomnie� jej o tym wprost, a zdarzy�o si� to zaledwie raz.

��Co on w tobie widzia�?�� spyta�a.

��Sk�d mam wiedzie�? To bardzo przypomina�o sen.

��Moim zdaniem los odda� ci sprawiedliwo��.

��Jak to?

��Oszukano ci� obietnic� obj�cia Nissimorn Prospect. W ten spos�b otrzyma�a� zado��uczynienie. Bogini nagradza z�o dobrem, rozumiesz?�� Liloyye roze�mia�a si�.�� Otrzyma�a� co�, co warte by�o wi�cej ni� wy�udzone od ciebie przez tych oszust�w dwadzie�cia rojali, prawda?

Rzeczywi�cie, zgodzi�a si� z ni� w my�lach Inyanna. Lecz, o czym dowiedzia�a si� bardzo szybko, d�ug nie zosta� jeszcze w pe�ni sp�acony. Bowiem w nast�pnym Dniu Gwiazd, kiedy sz�a wzd�u� ulicy kantor�w, kradn�c tu i �wdzie drobne monety, poczu�a nagle, zaskoczona, u�cisk d�oni na przegubie r�ki; zd��y�a pomy�le�, �e tylko g�upiec m�g� jej nie rozpozna� i przerwa� jej prac�, kiedy ku swemu zdumieniu rozpozna�a Liloyve. Jej przyjaci�ka mia�a zaczerwienion� twarz i lekko wytrzeszczone oczy.

��Natychmiast wracaj do domu�� krzykn�a.

��Co si� sta�o?

��Przyjecha�o dw�ch Vroon�w. Calain ci� wzywa. Poleci�, �eby� zabra�a wszystkie swoje rzeczy, nie wr�cisz ju� bowiem na Wielki Bazar.

Zdarzy�o si� wi�c, �e Inyanna Forlana z Velathys, z�odziejka, zamieszka�a w Nissimorn Prospect jako towarzyszka �ycia Calaina z Ni-moya. Calain nie pr�bowa� jej niczego t�umaczy�, a ona nie prosi�a go o wyja�nienia. Przez kilka pierwszych tygodni spodziewa�a si� ka�dego ranka, �e mo�e dosta� polecenie powrotu na Bazar, lecz nic takiego nie nast�pi�o, wi�c po pewnym czasie przesta�a liczy� si� z t� mo�liwo�ci�. Gdziekolwiek udawa� si� Calain, by�a u jego boku: podr�owa�a na bagna Khyntoru polowa� na gihorny, do wspania�ego Dulorn, gdzie sp�dzili tydzie� w Nieustaj�cym Cyrku, do Khyntoru na Festiwal Gejzer�w, by�a nawet w mrocznym, deszczowym Piurifayne, zwiedzaj�c prowincj� nale��c� do tajemniczych Metamorf�w. Ona, kt�ra sp�dzi�a m�odo�� w prowincjonalnym Velathys, przesta�a si� w ko�cu zdumiewa�, �e oto podr�uje niczym Koronal podczas wielkiego objazdu, maj�c przy boku brata ksi�cia, lecz nigdy nie zatraci�a poczucia perspektywy, nigdy nie przesta�a zachwyca� si� ironi� losu, kt�ry doprowadzi� w jej �yciu do tak wielkiej zmiany.

Nie zdumia�a si� nawet, kiedy pewnego dnia posadzono j� przy stole u boku samego Koronala. Lord Malibor przyby� do Ni-moya z oficjaln� wizyt�, bowiem zwyczaj nakazywa� mu odwiedza� zachodni kontynent co osiemdziesie� lat i w ten spos�b okazywa� jego obywatelom, �e my�li o nich w tym samym stopniu, jak o obywatelach swego rodzinnego Alhanroelu. Ksi��� wyda� na jego cze�� obowi�zkow� uczt�. Inyanna siedzia�a przy g��wnym stole, po prawej mia�a Koronala, po lewej Calaina; na prawo od Lorda Malibora siedzia� sam ksi��� ze sw� ma��onk�. Oczywi�cie, w szkole nauczono j� imion wielkich Koronali: Stiamota, Confalume'a, Presomiona, Dekkereta i innych. Matka powtarza�a jej cz�sto, �e dok�adnie w dniu, w kt�rym si� urodzi�a, do Velathys przysz�a wiadomo��, �e zmar� stary Pontifex Ossier, Lord Tyeveras zosta� Ponofexem i wybra� na nowego Koronala niejakiego Malibora z miasta Bombifale. W ko�cu do jej rodzinnej prowincji dotar�y nawet monety ukazuj�ce jego mi�sist� twarz o szeroko rozstawionych oczach i ci�kich brwiach. Przez ca�e lata zdarza�o si� jej jednak w�tpi�, czy Koronalowie i Pontifexowie istniej� rzeczywi�cie i czy s� zwyk�ymi, normalnymi lud�mi, a jednak siedzia�a teraz przy stole niemal dotykaj�c �okciem jednego z nich i mog�a tylko dziwi� si�, jak dalece ten pot�ny m�czyzna w kr�lewskiej zieleni i z�ocie przypomina sw�j portret na monetach. Spodziewa�a si� znacznie mniejszego podobie�stwa.

Wydawa�o si� jej, �e rozmowy Koronali dotycz� wy��cznie spraw wagi pa�stwowej. Najwyra�niej jednak Lord Malibor interesowa� si� tylko polowaniem. Pojecha� gdzie� tam, by upolowa� jak�� rzadk� besti�, by� tu i tu, by zdoby� �eb innego gro�nego drapie�nika, odwiedza� najdalsze zak�tki Majipooru, by zabija� zwierz�ta i tak dalej, i tak dalej. Budowa� nawet nowe skrzyd�o Zamku, w kt�rym mie�ci� si� mia�y wszystkie jego trofea.

��Mam nadziejꠗ powiedzia� w pewnej chwili�� �e za rok lub dwa odwiedzicie mnie z Calainem. Sala trofe�w b�dzie ju� wtedy gotowa.

Wiem, �e sprawi wam przyjemno�� ogl�danie tych wszystkich stworze�, przygotowanych przez najlepszego wypychacza na ca�ym Majipoorze.

Inyanna rzeczywi�cie ch�tnie odwiedzi�aby Zamek Lorda Malibora. Ogromna rezydencja Koronala by�a miejscem legendarnym, pojawiaj�cym si� w snach wszystkich mieszka�c�w Majipooru. Nie potrafi�aby wyobrazi� sobie niczego wspanialszego ni� wyprawa na szczyt wznosz�cej si� w niebo G�ry, zwiedzanie licz�cego sobie tysi�ce lat Zamku, obejrzenie jego tysi�cy sal. Lecz ta obsesja zabijania wyda�a si� jej odpychaj�ca. Kiedy Koronal rozprawia� o zabijaniu amorfibot�w, ghalvardw, sigimoin�w i stitmoj�w, o wysi�ku, jaki wk�ada� w to zabijanie, wraca�a my�lami do Parku Ba�niowych Stworze�, w kt�rym, zgodnie z rozkazem jakiego� mniej krwio�erczego Koronala sprzed lat, opiekowano si� tymi samymi zwierz�tami i chroniono je, a to z kolei przypomina�o jej �agodnego ko�cistego Sidouna, z kt�rym tak cz�sto odwiedza�a ten park i kt�ry tak pi�knie gra� na kieszonkowej harfie. Nie chcia�a my�le� o Sidounie, w stosunku do kt�rego nie mia�a wprawdzie �adnych zobowi�za�, lecz do kt�rego nadal czu�a sympati� zrodzon� z poczucia winy�� wi�c nie pragn�a te� s�ucha� o zabijaniu przedstawicieli gin�cych gatunk�w tylko po to, by ich �by ozdobi�y sal� trofe�w Lorda Malibora. Mimo to uprzejmie wytrzyma�a jego krwawe opowie�ci, a nawet zdo�a�a skomentowa� je przyjacielsko raz i drugi. O �wicie, kiedy byli ju� z powrotem w Nissimorn Prospect i szykowali si� do snu, Calain powiedzia� jej:

��Koronal ma zamiar zapolowa� teraz na smoki morskie. Chce ubi� jednego, zwanego smokiem Lorda Kinnikena. Kiedy zmierzono go po raz ostatni, mia� ponad sto metr�w d�ugo�ci.

Inyanna, zm�czona i w niezbyt weso�ym nastroju, tylko wzruszy�a ramionami. Smoki przynajmniej nie by�y gatunkiem gin�cym, wi�c nikomu nie zaszkodzi, gdy Lord Malibor kt�rego� z nich zabije.

��A ma w sali trofe�w miejsce na stwora tych rozmiar�w?

��Na �eb i skrzyd�a pewnie mu wystarczy. Nie s�dz�, by mia� wielkie szans� go upolowa�. Tego smoka zaobserwowano tylko cztery razy od czas�w Lorda Kinnikena, a od siedemdziesi�ciu lat nie widzia� go nikt. Ale jak nie tego, upoluje innego. Albo utonie pr�buj�c to zrobi�.

��Naprawd� mo�e zgin��?

Calain przytakn�� jej skinieniem g�owy.

��Polowanie na smoki to niebezpieczne zaj�cie. M�drzej by�oby, gdyby w og�le nie pr�bowa�. Lecz Malibor zabi� ju� przedstawiciela ka�dego l�dowego gatunku, a �aden Koronal nie wyp�yn�� nigdy w morze na pok�adzie statku �owc�w smok�w, wi�c nie da si� go odwie�� od tego pomys�u. Wyje�d�amy do Piliploku pod koniec tygodnia.

��Wyje�d�amy?

��Lord Malibor zaprosi� mnie do udzia�u w polowaniu.�� Calain u�miechn�� si� smutno.�� Tak naprawd�, to zaprosi� ksi�cia, lecz m�j brat wy�ga� si� z tego obowi�zku pod poborem konieczno�ci zaj�cia si� sprawami pa�stwowymi. Ja by�em nast�pny w kolejce. Nie odrzuca si� takich propozycji.

��Mam ci towarzyszy�?�� spyta�a Inyanna.

��Tego nie zaplanowali�my.

��Ach!�� A po chwili cicho spyta�a:�� Jak d�ugo ci� nie b�dzie?

��Sezon polowa� trwa zazwyczaj trzy miesi�ce, kiedy wiej� po�udniowe wiatry. Trzeba jeszcze dojecha� do Piliploku, przygotowa� statek, wr�ci� ��cznie jakie� sze��, siedem miesi�cy. Wr�c� do domu wiosn�.

��Aha. Rozumiem.

Calain podszed� i mocno j� przytuli�.

��B�dzie to nasze najd�u�sze rozstanie. Obiecuj�.

Chcia�a zapyta� go, czy nie ma sposobu, by odrzuci� to zaproszenie. Chcia�a spyta�, czy nie mo�e zabra� jej ze sob�. Wiedzia�a jednak, �e nie ma sensu pyta�, �e by�oby to pogwa�cenie etykiety, zgodnie z kt�r� �y�. Wi�c tylko wzi�a go w obj�cia i le�eli tak, przytuleni, a� do �witu.

W przeddzie� wyjazdu do Piliploku Calain wezwa� j� do swego gabinetu na najwy�szym pi�trze rezydencji. Wskaza� le��cy na biurku gruby plik papier�w. Poprosi�, by je podpisa�a.

��Co to takiego?�� spyta�a, nie dotykaj�c dokument�w.

��Nasz kontrakt ma��e�ski.

��To okrutny �art, m�j panie.

��Nie �artuj�, Inyanno. Wcale nie �artuj�.

��Ale�

��Chcia�em przedyskutowa� z tob� ca�� spraw� w zimie, ale przez ten przekl�ty wyjazd zabrak�o mi czasu. Wi�c postanowi�em przyspieszy� bieg sprawy. Nie jeste� ju� tylko moj� konkubin��� te dokumenty formalizuj� nasz� mi�o��.

��Czy�by nasza mi�o�� wymaga�a sformalizowania? Oczy Calaina zw�zi�y si�.

��Wybieram si� na niebezpieczn�, lekkomy�ln� wypraw�, z kt�rej mam zamiar powr�ci�, ale podczas pobytu na morzu m�j los nie b�dzie w moich r�kach. Jako towarzyszka �ycia nie masz praw spadkowych. Jako �ona�

Inyanna sta�a nieruchomo, zdumiona. .

��Je�li to takie niebezpieczne, porzu� my�l o wyprawie, panie!

��Wiesz, �e to niemo�liwe. Musz� ponie�� to ryzyko. Wi�c postanowi�em uregulowa� nasz zwi�zek. Podpisz dokument, Inyanno.

Przez d�u�szy czas wpatrywa�a si� w gruby plik papier�w. Mia�a k�opoty ze skoncentrowaniem wzroku, nie potrafi�a i nie chcia�a odczyta� s��w, kt�re jaki� nieznany skryba przepisa� eleganckim pismem. �ona Calaina? Wydawa�o si� jej to czym� niemal potwornym, pogwa�ceniem wszelkich norm, przekroczeniem wszelkich granic. A mimo to� mimo to�

Czeka�. Nie mog�a mu odm�wi�.

Rankiem Calain odjecha� wraz z Koronalem i jego dworem do Piliploku; ca�y ten dzie� Inyanna sp�dzi�a, zmieszana i roztrz�siona, spaceruj�c po korytarzach Nissimorn Prospect, wchodz�c do sal i wychodz�c z nich. Tego wieczora sam ksi��� bardzo taktownie zaprosi� j� na wieczerz�, nast�pnego Durand Livolk i jego pani towarzyszyli jej podczas kolacji na Wyspie Pidruid, dok�d dotar� w�a�nie nowy transport wina z ognistych palm, p�niej zacz�y przychodzi� inne zaproszenia, wi�c Inyanna by�a zaj�ta niemal przez ca�y czas. Mija�y miesi�ce, by� ju� �rodek zimy, kiedy nadesz�a wiadomo��, �e wielki smok zaatakowa� statek Lorda Malibora i pos�a� go na dno Morza Wewn�trznego. Lord Malibor zgin�� wraz ze wszystkimi lud�mi ze swego dworu, a Koronalem zosta� jaki� Voriax. Tak wi�c, zgodnie z testamentem Calaina, wdowa po nim, Inyanna Forlana, w majestacie prawa przej�a tytu� w�asno�ci Nissimorn Prospect.

Kiedy sko�czy� si� okres �a�oby i mog�a zaj�� si� sprawami praktycznymi, Inyanna wezwa�a jednego ze s�u��cych, ka��c mu przekaza� spore sumy pieni�dzy z�odziejowi Agormoule z Wielkiego Bazaru i ca�ej jego rodzinie. W ten spos�b zamierza�a powiadomi� ich, �e nie zapomnia�a.

��Przeka� mi dok�adnie to, co powiedz�, kiedy dostan� sakiewki�� poleci�a, w nadziei, �e us�yszy jakie� cieplejsze s�owo, jakie� mi�e wspomnienie o sp�dzonych wsp�lnie dniach. Jednak�e s�u��cy stwierdzi�, �e z�odzieje nie powiedzieli niczego ciekawego, �e wyrazili tylko zdumienie i wdzi�czno�� dla Lady Inyanny. Tylko jeden z nich, imieniem Sidoun, odm�wi� przyj�cia daru i opar� si� wszelkim namowom. Inyanna u�miechn�a si� smutno, poleci�a rozda� dwadzie�cia rojal�w Sidouna pomi�dzy ubogie dzieci i p�niej nigdy ju� nie kontaktowa�a si� ze z�odziejami z Wielkiego Bazaru, nie zbli�a�a si� nawet do ich siedziby.

W kilka lat p�niej, odwiedzaj�c Galeri� Gossamer, w sklepie z ko�cianymi rze�bami dostrzeg�a dw�ch podejrzanych m�czyzn. Z ich ruch�w, z wymienianych ukradkowo spojrze� jasno wynika�o, �e s� z�odziejami planuj�cymi wywo�anie zamieszania, co umo�liwi im okradzenie sklepu. Podesz�a bli�ej i nagle zda�a sobie spraw�, �e ju� ich kiedy� spotka�a. Jeden by� niski i t�gi, drugi wysoki i blady, mia� ko�cist� twarz. Gestem nakaza�a swej eskorcie otoczy� ich.

��Jeden z was nazywa si� Steyg, a drugi Vezan Ormus, ale zapomnia�am, kt�ry jest kt�ry�� powiedzia�a.�� Pewne szczeg�y naszego spotkania pami�tam jednak doskonale.

Zaniepokojeni z�odzieje niepewnie zerkn�li jeden na drugiego.

��Czcigodna pani, to pomy�ka�� o�wiadczy� wy�szy.�� Ja nazywam si� Elakon Mirj, a m�j przyjaciel ma na imi� Thanooz.

��Teraz, by� mo�e, tak. Ale przed wielu laty, w Velathys, przedstawili�cie mi si� inaczej. Jak widz�, z oszust�w awansowali�cie na z�odziei, co? Powiedzcie mi jedno: ilu spadkobierc�w Nissimom Prospect znale�li�cie, nim si� to wam wreszcie znudzi�o?

Teraz ju� w ich oczach dostrzeg�a strach. Mia�a wra�enie, �e oceniaj� szans� przedarcia si� przez jej eskort�, lecz by�oby to g�upot�. Zawiadomiono stra�nik�w Galerii, ju� gromadzili si� przed drzwiami.

Ni�szy ze z�odziei, dr��c, powiedzia�:

��Jeste�my uczciwymi handlarzami, czcigodna pani, naprawd�

��Jeste�cie �otrami bez sumienia�� przerwa�a mu Inyanna.�� Zwyk�ymi �otrami bez sumienia. Zaprzeczcie raz jeszcze, za kar� traficie na przymusowe roboty na Suvrael!

��Czcigodna pani�

��Masz powiedzie� prawd�!

Mimo szcz�kaj�cych z�b�w z�odziej zdo�a� wykrztusi�:

��Przyznajemy si� do winy. Ale zdarzy�o si� to bardzo dawno. Je�li czuje si� pani skrzywdzona, zado��uczynimy�

��Skrzywdzona? Skrzywdzona?�� Inyanna roze�mia�a si� g�o�no.�� Wy�wiadczyli�cie mi przys�ug� wi�ksz� ni� ktokolwiek na �wiecie! Jestem wam g��boko wdzi�czna, bowiem poznali�cie mnie jako Inyann� Forlan�, sklepikark� z Velathys, od kt�rej wy�udzili�cie dwadzie�cia rojali, a teraz jestem Lady Inyann� z Ni-moya, pani� Nissimom Prospect. Tak Bogini broni s�abych i zmienia z�o w dobro. Skin�a na stra�nik�w.

��Dostarczcie tych dw�ch stra�y Pontifexa i powiedzcie, �e zeznam przeciw nim p�niej, lecz prosz� dla nich o �ask�, o wyrok trzech miesi�cy przy naprawie dr�g czy co� takiego. S�dz�, �e kiedy wyjdziecie, wezm� was na s�u�b�. Jeste�cie bezwarto�ciowymi �otrami, lecz nie brak wam sprytu i lepiej was pilnowa�, bo inaczej zn�w zaczniecie oszukiwa� nieostro�nych.

Skin�a r�k�. Z�odziei odprowadzono.

��Przepraszam za to zamieszanie�� zwr�ci�a si� do w�a�ciciela sklepu.�� A teraz, je�li chodzi o te ko�ciane symbole miasta, twierdzi�e�, �e warte s� po dwana�cie rojal�w sztuka. Co powiedzia�by� na trzydzie�ci rojal�w za komplet z dodatkiem tej rze�by bilantoona?