Prze�o�y� Rados�aw Kot

DOM WYDAWNICZY REBIS

Pozna� 2008

Tytu� orygina�u

Mind Changer

by James White 1998

Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego wisia� w pr�ni tu� poza kraw�dzi� dysku galaktyki, gdzie nie by�o ju� prawie �adnych gwiazd i ciemno�ci panowa�y niemal absolutne.

Zbyt wielki, aby uchodzi� za stacj� kosmiczn�, i za ma�y na samodzielny ksi�yc, odtwarza� na trzystu osiemdziesi�ciu czterech poziomach �rodowiska �ycia wszystkich znanych w Federacji istot inteligentnych, pocz�wszy od szczeg�lnie kruchych mieszka�c�w metanowych olbrzym�w, przez tleno- i chlorodysznych, po stworzenia, kt�re �ywi�y si� twardym promieniowaniem. Tysi�ce iluminator�w Szpitala ja�nia�o nieustannie najr�niejszymi barwami dostosowanymi do narz�d�w wzroku poszczeg�lnych przedstawicieli ca�ej armii pacjent�w i personelu. Z pok�ad�w zbli�aj�cych si� do konstrukcji jednostek przypomina�a ona wielk�, roz�wietlon� choink�.

Najja�niejsze by�y �wiat�a ostrzegawcze w pobli�u reaktor�w fuzyjnych, chocia� przez kilka najbli�szych godzin rzeczywiste centrum si� witalnych Szpitala mia�o znajdowa� si� gdzie indziej � za trzema panelami o nieprzesadnie intensywnej, ��tej barwie na poziomie trzydziestym dziewi�tym. Tam bi�o nie j�drowe, ale urz�dowe serce plac�wki, nawet je�li wszystkie tworz�ce je istoty sk�onne by�y gorliwie zaprzecza� twierdzeniom, jakoby dysponowa�y jak�kolwiek rzeczywist� w�adz�. O�Mara mia� to za szczeg�lny rodzaj cynizmu.

Dzisiaj jednak by�o inaczej. Stoj�ce, siedz�ce, wisz�ce czy w inny spos�b spoczywaj�ce wok� wielkiego sto�u istoty zdradza�y oznaki wyra�nego podenerwowania i dobrowolnie skupia�y uwag� na osobie Skemptona, co normalnie nigdy si� nie zdarza�o.

Tutaj, w tym kosmicznym domu wariat�w, oznacza�o to zawsze k�opoty. Takie, kt�re ju� wyst�pi�y albo kt�rych nale�a�o oczekiwa� w najbli�szym czasie. O�Mara przyjrza� si� s�siadom. Zar�wno istoty typu DBDG, jak i ci obcy, kt�rzy nauczyli si� odczytywa� ludzkie emocje, zdawali sobie wyra�nie spraw� ze stanu ducha prze�o�onego.

Poza Skemptonem i samym O�Mar�, naczelnym psychologiem Szpitala, uczestnikami zebrania byli cz�onkowie medycznej elity plac�wki: Diagnostycy i szefowie poszczeg�lnych dzia��w. By�o to pierwsze z comiesi�cznych spotka�, kiedy zebrani patrzyli na pu�kownika w milczeniu, zamiast narzeka� g�o�no na wszystko, co mo�liwe.

Bez w�tpienia szykowa�a si� jaka� nieprzyjemna niespodzianka.

Cisza przed�u�a�a si� i by�a tak g��boka, �e da�o si� s�ysze� nawet bulgotanie p�ynu w obiegu kapsu�y skrzelodysznego Diagnostyka Vosana. Chlorodyszna Lachlichi krzywi�a si� bezg�o�nie w swoim skafandrze. Ch�odzona do superniskich temperatur kula zawieraj�ca Diagnostyka Semlica emanowa�a lodowatym milczeniem. Diagnostyk Camuth, creppelia�ska istota przypominaj�ca o�miornic�, postukiwa� niecierpliwie jedn� z wilgotnych macek o pod�og�. Pozostali byli ciep�okrwistymi tlenodysznymi, kt�rzy nie musieli ubiera� skafandr�w ochronnych, czasem w og�le nie nosili niczego opr�cz opasek informuj�cych o ich randze medycznej. Wyj�tek stanowi�o trzech Ziemian. Diagnostyk Conway zjawi� si� w bia�ym lekarskim fartuchu, pu�kownik Skempton i O�Mara mieli na sobie zielone mundury Korpusu Kontroli. I to pu�kownik przerwa� w ko�cu milczenie, odchrz�kuj�c g�o�no.

Jak nale�a�o oczekiwa�, pierwszy zareagowa� Diagnostyk Yursedth. Kelgianin zafalowa� srebrzyst� sier�ci� w spos�b znamionuj�cy z�o��.

��Ten odg�os jest przyk�adem na zasadnicz� wad� budowy ludzkich narz�d�w mowy � powiedzia�. � To niewydarzony pomys�, pu�kowniku, aby oddychanie i wydawanie d�wi�k�w odbywa�y si� z wykorzystaniem tego samego przewodu. Bez w�tpienia jednak m�g�by pan zapanowa� niekiedy nad swoimi odruchami. Zw�aszcza gdy przygotowuje si� pan do zabrania g�osu. Oszcz�dzi�by nam pan wtedy tych nieciekawych odg�os�w.

Kelgianie nie wiedzieli, czym jest sztuka dyplomacji, nie marnowali te� czasu na wyg�aszanie grzeczno�ciowych zwrot�w. Zawsze m�wili prawd� prosto w oczy. Wynika�o to ze szczeg�lnych funkcji ich sier�ci. Jej poruszenia oddawa�y wiernie ka�dy stan emocjonalny w�a�ciciela, przez co pr�ba ukrycia czy zamaskowania czegokolwiek by�a z g�ry skazana na pora�k�. Skempton wiedzia� o tym, zignorowa� zatem tyrad�, podobnie jak wszyscy obecni.

��Chcia�bym og�osi� co�, zanim jeszcze przejdziemy do zwyk�ego porz�dku obrad.

Oczywi�cie, o ile mo�na w naszej mena�erii cokolwiek nazwa� zwyk�ym � doda� z ch�odnym u�miechem.�� Niemniej mam dzi� do przekazania dwie wa�ne informacje. Dotycz� decyzji podj�tych po g��bokim namy�le przez Rad� Medyczn� Federacji. Wcze�niej ju� zosta�y skonsultowane z dzia�ami zaopatrzenia, utrzymania i administracji Szpitala Sektora Dwunastego i maj� charakter nieodwo�alny. Nie ma zatem sensu wszczyna� w tej sprawie dyskusji, chocia� to, co powiem, nie wszystkim si� spodoba.

M�wi� to spokojnym i wypranym z emocji g�osem ksi�gowego, chocia� przez lata sprawnego zarz�dzania Szpitalem uzyska� najwy�sz� z mo�liwych tu pozycji, przynajmniej poza pionem czysto medycznym. Gdy przerwa� na chwil�, aby spojrze� po obecnych, uczyni� to z kamiennym wyrazem twarzy. Na O�Mar� patrzy� zapewne tylko odrobin� d�u�ej ni� na innych, jednak major by� zbyt dobrym psychologiem, aby tego nie zauwa�y�.

Jakiekolwiek by�y te decyzje, Skemptonowi na pewno si� podoba�y.

O�Mara milcza� przez ca�� reszt� spotkania i w milczeniu oddali� si� po nim do swojego biura, zanim ktokolwiek zd��y� mu pogratulowa� awansu czy wyrazi� wsp�czucie w zwi�zku z zapowiedzi� przymusowego przej�cia na emerytur�. Wiedzia� jednak, �e nikogo takie zachowanie nie zdziwi, jako �e pasowa�o do jego wizerunku.

Wprawdzie nie okazywa� niczego, ale czu� si� nieswojo. Informacje o zmianie stanowiska oraz rych�ym ko�cu pracy w Szpitalu wstrz�sn�y nim do g��bi. Utraci� co�, co dot�d dawa�o mu poczucie pewno�ci w�asnego losu i pozwala�o w pe�ni anga�owa� si� w sprawy zawodowe. Potrzebowa� d�u�szej chwili spokoju, kt�ra pozwoli�aby mu doj�� do siebie. Rozumia�, �e musi upora� si� z tym zar�wno jako pracownik Szpitala, jak i niepozbawiony emocji cz�owiek. B�d�c administratorem Szpitala, m�g�by si� wycofa� do prywatnej kwatery, daj�c sobie czas na my�lenie, i nikt by mu z�ego s�owa nie powiedzia�.

Jednak jako naczelny psycholog nie mia� tyle czasu.

Pozosta� u siebie tylko przez kilka chwil potrzebnych do usuni�cia insygni�w Korpusu z munduru.

W trakcie tej czynno�ci zda� sobie spraw� z faktu, �e poza paroma pi�amami nie posiada� ani jednej sztuki odzie�y, kt�ra nie by�aby regulaminow� cz�ci� ubioru oficera.

W drodze do biura ledwie zauwa�a� wielogatunkowy t�um lekarzy i technik�w zd��aj�cych korytarzami do jadalni na po�udniowy posi�ek. Masywnych Traltha�czyk�w, Hudlarian, Melfian, mog�cych dotkliwie porani� �ydki, i innych, kt�rzy poruszali si� w swoich ci�kich wehiku�ach, omija� na zasadzie wieloletniego odruchu. Na przedstawicieli mniejszych form �ycia nie zwraca� uwagi, gdy� ci sami go omijali. Nawet ci, kt�rzy nie potrafili zwykle odr�ni� jednego Ziemianina od drugiego, kojarzyli, kim jest ta siwow�osa posta� w zielonym stroju. Nie t�sknili wcale za rozmow� z nim, chyba �e w wielkiej i prawdziwej potrzebie.

Ojczulek Lioren i Cha Thrat nie wr�cili jeszcze ze sto��wki, w biurze czeka� wi�c tylko samotny Braithwaite.

��Kilka minut temu us�ysza�em o pa�skim awansie, majorze � powiedzia� porucznik, wstaj�c zza konsoli i u�miechaj�c si�. Mia� jednak do�� oleju w g�owie, aby nie pr�bowa� wyci�ga� r�ki. Poprzesta� na ustnych gratulacjach.

Weszli w kolejno�ci odwrotnej, ni� wynika�oby to ze starsze�stwa. Pierwszy pojawi� si� by�y tarla�ski kapitan i lekarz wojskowy Lioren, obecnie zwany Ojczulkiem. Za nim wesz�a Sommaradvanka Cha Thrat, niegdy� chirurg wojownik. Poch�d zamyka� Braithwaite, pierwszy asystent O�Mary. Naczelny psycholog wskaza� na stoj�c� przed jego biurkiem kolekcj� sprz�t�w.

��Troch� to potrwa � powiedzia�. � Siadajcie, prosz�.

Braithwaite mia� to szcz�cie, �e znajdowa�o si� tu chocia� jedno ludzkie krzes�o.

Pozostali musieli improwizowa�, poniewa� w chwili urz�dzania gabinetu ich rasy nie by�y jeszcze znane Federacji, a dzia� utrzymania nijak nie by� sk�onny wpisa� zapotrzebowania na nowe siedziska na list� priorytet�w. Chocia�, oczywi�cie, nie traci� problemu z pola widzenia i nale�a�o oczekiwa�, �e pr�dzej czy p�niej go rozwi��e.

O�Mara siedzia� z opuszczon� g�ow�, udaj�c, �e patrzy na swoje wielkie d�onie, kt�re spoczywa�y nieruchomo na blacie biurka. W rzeczywisto�ci zerka� na podw�adnych, czekaj�c, a� znajd� sobie jakie� miejsca i przestan� si� wierci�. Wszyscy byli w jaki� spos�b odmienni od pozosta�ych przedstawicieli swoich ras, wszyscy do�wiadczyli w �yciu mniejszych czy wi�kszych problem�w ze swoj� osob�. Bez w�tpienia czyni�o ich to szczeg�lnie predysponowanymi do pracy w jego dziale, nawet je�li nikt nie wymaga� oficjalnie od kandydat�w, aby mogli wykaza� si� udokumentowanymi epizodami braku r�wnowagi psychicznej. Dzisiaj jednak by�o to szczeg�lnie wa�ne.

Braithwaite wygl�da� na odpr�onego i pewnego siebie. Nawet rozparty w fotelu prezentowa� si� wr�cz nienagannie. W razie przegl�du, stan jego munduru nie wzbudzi�by najmniejszych zastrze�e� nawet u najbardziej s�u�bi�cie nastawionego admira�a.

Cha Thrat nale�a�a do istot o fizjologicznej klasyfikacji DCNF, z du�ym sto�kowym tu�owiem osadzonym na czterech kr�tkich nogach. Kolejne cztery ko�czyny wyrasta�y w po�owie korpusu, jeszcze cztery, tyle �e smuklejsze i zako�czone sprawniejszymi palcami, stercza�y na poziomie ramion. Lioren przypomina� j� z grubsza, tyle �e wszystkie ko�czyny mia� d�u�sze i mniej muskularne. By� to analogiczny stopie� podobie�stwa do tego mi�dzy koniem a �yraf�.

O�Mara uni�s� d�o�.

Dzia�o si� to dok�adnie w tym samym pomieszczeniu, tyle �e jego �ciany pokrywa�a w�wczas jedynie paskudna w odcieniu, zielona farba antykorozyjna. Brak�o starannie wybranych, uspokajaj�cych krajobraz�w z wielu r�nych �wiat�w. Zamiast zestawu siedzisk, kt�re upodabnia�y obecny gabinet do �redniowiecznej izby tortur, sta�y tu tylko dwa proste krzes�a, mi�dzy nimi za� ci�gn�a si� d�uga �awa z tworzywa. Na jej blacie pi�trzy�y si� wydruki plan�w konstrukcyjnych. Po jednej stronie tej sterty siadywa� major Craythorne, O�Mara zajmowa� krzes�o naprzeciwko.

Tamten proces rekrutacji ci�gn�� si� trzy lata. Oczywi�cie z przerwami koniecznymi na jedzenie, sen i prac�.

Nagle O�Mara przypomnia� to sobie ze wszystkimi detalami. Nawet zapach podobno bezwonnej farby, kt�ry unosi� si� w powietrzu, i dokuczliwy odg�os pracy �widra, kt�ry milk� tylko na chwil�, aby znowu podj�� wycie. Major co rusz kl�� na� pod nosem. Sam O�Mara by� zdenerwowany. Chocia� mo�e sprawi� to obci��aj�cy �o��dek, szybko poch�oni�ty chwil� temu posi�ek.

��Musi pan pami�ta�, O�Mara, �e pa�ska postawa i oblicze nie wzbudzaj� zaufania � powiedzia� nie po raz pierwszy Craythorne.�� Obaj wiemy, �e dysponuje pan bardzo sprawnym umys�em, ale trudno dopatrzy� si� w pa�skiej twarzy intelektualnej g��bi. Odni�s� pan ju� sukcesy w pomaganiu dr�czonym r�nymi problemami obcym i niew�tpliwie potrafi pan by� skuteczny, jednak na oko trudno si� tego domy�li�. Pa�ska maska sprawia, �e biedny pacjent nie jest w stanie zorientowa� si�, jak g��boko pan go sonduje ani jak bardzo pan nim manipuluje. Chyba nigdy nie pr�bowa� pan by� nieszczerze uprzejmy?

O�Mara westchn�� z irytacj�, zrobi� to jednak tak dyskretnie, aby major niczego nie zauwa�y�.

��Zna pan takie ziemskie powiedzenie, sir, �e i w Pary�u nie zrobi� z owsa ry�u?

Chyba nie odpowiada�aby mi atmosfera uprzejmej ob�udy, sir. Tak osobi�cie, jak i w pracy.

Craythorne pokiwa� w milczeniu g�ow�, ale trudno by�o orzec, czy zgadza si� z rozm�wc�, czy tylko rozwa�a jego s�owa. Mo�e zreszt� jedno i drugie.

��Zapomnijmy o tym nad razie. Pa�skim obecnym zadaniem b�dzie opieka nad grup� Kelgian. To istoty, wobec kt�rych uprzejme albo nieszczere zachowanie jest czystym marnowaniem czasu. Nie znaj� nawet �adnego z tych poj��. Poczuje si� pan z nimi jak w domu. Czy mia� pan ju� wcze�niej kontakt z Kelgianami?

O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��Gdybym mia� czas, aby troch� panu o nich opowiedzie�, nie uwierzy�by mi pan.

Szcz�liwie nie mam akurat tyle czasu � doda� z u�miechem major.�� Przylatuj� za dwie godziny. Prosz� poczyta� o nich wcze�niej, korzystaj�c z komputera bibliotecznego�

Na korytarzu, od kt�rego nie dzieli�y ich jeszcze �adne drzwi, kto� upu�ci� co� ci�kiego. Przez chwil� poczuli si� jak we wn�trzu dzwonu. Craythorne skrzywi� si� wyra�nie i doko�czy� zdanie.

���kt�ry szcz�liwie ju� dzia�a, w odr�nieniu od wielu innych urz�dze�.

O�Mara ch�tnie znienawidzi�by majora, ale nijak mu si� to nie udawa�o. Craythorne po prostu dawa� si� lubi�. Jakiejkolwiek przewiny dopu�ciliby si� jego podw�adni, on nigdy nie podnosi� nawet g�osu. Patrzy� tylko na delikwenta z takim smutkiem i rozczarowaniem, �e inkryminowany osobnik z miejsca zaczyna� czu� si� winny i nie pope�nia� wi�cej tego samego b��du.

Maniery mia� nienaganne, w jego rzadkich w�osach pojawi�a si� ju� siwizna, a rysy twarzy zdradza�y wra�liwo��. Przypomina� dystyngowanego dyplomat�. Nawet zwyk�y mundur nosi� jako� inaczej, a wszechobecny brud si� go nie ima�, chocia� wszyscy wko�o chodzili wiecznie ze �ladami smar�w i mas� metalowych opi�k�w na odzie�y. Robi� wra�enie dobrego cz�owieka i naprawd� taki by�. To on stworzy� O�Marze szans� na prac�, gdy wszystkie inne opcje zawiod�y.

��Jak pan to robi, majorze?�� spyta� z zazdro�ci� O�Mara.

Craythorne u�miechn�� si� lekko i pokr�ci� g�ow�.

��Pr�buje przenikn�� pan moj� zas�on�, ja za� pa�sk�. Jednak taka psychoanaliza w poszukiwaniu ukrytych wewn�trznych konflikt�w to marnowanie czasu. Jeste�my psychologami i z za�o�enia nie mamy mie� takowych. Oczekuje si� od nas, �e wyka�emy si� pe�n� r�wnowag� emocjonaln� i zintegrowanymi na odpowiednim poziomie osobowo�ciami.

To jest zawarowane w kontrakcie.

��Mo�e w pa�skim��� zacz�� O�Mara.

Craythorne nie da� mu doko�czy�.

��Je�li nie umie pan jeszcze obs�ugiwa� nowego komputera bibliotecznego, znajdzie pan tam wielu szalonych geniuszy, kt�rzy ch�tnie panu pomog�.

Jak dot�d uruchomiono tylko kilka wind towarowych, kt�re je�dzi�y zazwyczaj na tyle pe�ne, �e pr�ba wepchni�cia si� do kt�rej� by�aby strat� czasu. Poza tym O�Mara nie�le zna�

rozleg�y szpitalny labirynt, w kt�rym jedynymi drogowskazami by�y wymalowane na skrzy�owaniach cyfry wskazuj�ce na numer poziomu i konkretnego korytarza. Zwolni� kroku, aby obej�� dw�ch ros�ych, spoconych i przeklinaj�cych Kontroler�w, kt�rzy instalowali pod sufitem d�ugi odcinek jakiej� rury. Jeden z jego ko�c�w w�a�nie spad� im na pod�og�. Starszy z dw�jki, ubrany w zielony mundur sier�ant, zwr�ci� nagle uwag� na O�Mar�.

��Ty tam!�� krzykn��. � Pom� nam z tym cholerstwem. Unie� rur�, a ja poka�� ci, gdzie j� trzeba przytrzyma�

To ostatnie by�o akurat oczywiste. O�Mara bez s�owa przysun�� stoj�c� obok �aw� i wskoczy� na ni� z lu�nym ko�cem rury w r�kach. Bez trudu uni�s� j� pod sufit i przytrzyma�, gdzie nale�a�o, podczas gdy pozostali dokr�cili mocowania.

��Dzi�ki, przyjacielu � powiedzia� sier�ant.�� Wyra�nie znasz si� na tym. Musz� ci� zatrzyma� na par� godzin. Je�li mia�e� co� innego do roboty, na razie zapomnij o tym.

O�Mara pokr�ci� g�ow� i zeskoczy� na pod�og�.

��Spokojnie, za�atwi� to z twoim brygadzist� � powiedzia� sier�ant, nawyk�y najwyra�niej do odmowy w podobnych sytuacjach.�� W takich przypadkach potrzeby Korpusu maj� pierwsze�stwo nad cywilnymi.

��Przykro mi, ale naprawd� musz� teraz by� gdzie indziej � odpar� O�Mara, odwracaj�c si�, aby odej��.

��Dok�d? Zatrzymaj go � rzuci� ze z�o�ci� sier�ant.�� Chyba nie rozumie po ludzku�

Co jest, Bates?

Podoficer zamilk� pod spojrzeniem O�Mary, kt�ry przywyk� do wygrywania r�nych spor�w za pomoc� pi�ci. Tyle �e obecnie Craythorne nie by�by zachwycony, gdyby znowu dosz�o do czego� podobnego. Poza tym drugi z Kontroler�w, Bates, musia� chyba co� zrozumie�, bo energicznie poci�gn�� sier�anta za r�kaw.

��Znam go, szefie � powiedzia� z niejakim szacunkiem.�� Nie mamy szans.

O�Mara odwr�ci� si� ponownie i ruszy� w kierunku biblioteki. Nie uszed� jeszcze dwudziestu jard�w, gdy dobieg� go g�os sier�anta.

��To asystent majora Craythorne�a? Na co temu mi�niakowi psychologia?

Nie po raz pierwszy spotka� si� z podobn� z reakcj�. Zwykle pytaj�cy sam zreszt� udziela� sobie odpowiedzi, polegaj�c jedynie na tym, co widzia�, i z miejsca uznawa�, �e kto� podobnie zbudowany nie mo�e odznacza� si� godn� uwagi inteligencj�.

O�Mara frustrowa� si� tym od najm�odszych lat. Straci� oboje rodzic�w, gdy mia� trzy lata, ciotka za� nie wspiera�a go nale�ycie w walce ze �wiatem doros�ych. Mo�e dlatego, �e nie mia�a zdrowia do paskudnego dziecka, kt�re trafi�o pod jej opiek�, mo�e z innych powod�w, do�� �e ci�gle kto� pr�bowa� dyktowa� mu wyb�r dr�g �yciowych wedle tego samego, monotonnego klucza.

Nauczycielom starcza�o jedno spojrzenie, aby zaraz kierowa� go na boisko. Gdy miast uprawiania sportu chcia� si� po prostu uczy�, uznawali to za rodzaj interesuj�cej i niepotrzebnej anomalii. Gdy szuka� pracy, w dzia�ach rekrutacji regularnie dochodzono do wniosku, �e m�ody cz�owiek o nieciekawych, kanciastych rysach i szerokich barkach musi mie� dla kontrastu bardzo ma�o w g�owie. Nie przyjmowano do wiadomo�ci, �e interesuj� go takie dziedziny, jak elektronika, medycyna czy psychologia. Ostatecznie wyruszy� w kosmos z nadziej�, �e spotka tam ludzi o nieco szerszych horyzontach. Niestety, mimo nieustannych wysi�k�w pokazania si� podczas rozm�w wst�pnych jako osoba inteligentna, niezmiennie otrzymywa� jedynie adnotacj� �Zdolny do pracy wymagaj�cej d�u�szego wysi�ku fizycznego�. W�drowa� w ten spos�b z jednej budowy na drug�, zawsze maj�c za towarzystwo ludzi, kt�rzy przypominali go tylko zewn�trznie. W ko�cu trafi� do wyka�czanego w�a�nie Szpitala Kosmicznego Sektora Dwunastego i tutaj postanowi�, �e ul�y nieco monotonii i spr�buje wykorzysta� swoj� inteligencj�, aby po cichu zacz�� wp�ywa� na otoczenie.

Wiedzia�, �e to nie ca�kiem w porz�dku i nie post�puje si� tak wobec przyjaci�, nie mia� ich jednak w tamtym czasie.

Jednym z obiekt�w jego zainteresowania by� obci��ony wieloma problemami robotnik z brygady. Kolejnym sta�o si� osierocone w pr�ni hudlaria�skie dziecko, bobas wa��cy ponad p� tony. Ta ostatnia sprawa zwr�ci�a na niego uwag� Craythorne�a. Podczas �ledztwa oficer nie tylko oczy�ci� go z zarzutu spowodowania wypadku przemys�owego, w kt�rym zgin�li rodzice ma�ego Hudlarianina, ale i pozna� szczeg�y specyficznej, wszelako skutecznej terapii, kt�r� O�Mara zafundowa� neurotycznemu koledze. Ostatecznie major zaproponowa� pods�dnemu stanowisko, kt�re wymaga�o wykorzystania umys�u, a nie mi�ni.

Na razie na okres pr�bny, ale zawsze. Dla O�Mary by�a to najtrudniejsza i najbardziej satysfakcjonuj�ca praca, jak� dot�d podj��.

Bardzo nie chcia� jej straci�.

Niemniej, czytaj�c o Kelgianach, doszed� szybko do wniosku, �e tym razem trudno mu b�dzie usatysfakcjonowa� majora. Z drugiej strony �adne z dotychczasowych zada� nie by�o �atwe. To pierwsze, kt�re omal nie przywiod�o go do �mierci, wspomina� niekiedy jako prost� robot�. Ca�y czas m�g�by karmi�, k�pa� i dopieszcza� s�oniowate dzieci Hudlarian.

Dwie godziny p�niej znalaz� si� przed �luz� osobow� F na poziomie trzydziestym si�dmym. Po raz pierwszy ujrza� tam Kelgianina na w�asne oczy. Dobrze, �e to chocia� sta�ocieplni tlenodyszni, pomy�la�, gdy istota pe�z�a w jego stron� r�kawem cumowniczym.

Na tym jednak podobie�stwa si� ko�czy�y.

Kelgianie przypominali t�uste, w�ochate g�sienice. Ich srebrzyste cia�a mia�y ponad dwa metry d�ugo�ci, mierzone od sto�kowych g��w do zadartego ogona. Porusza�y si� na dwunastu parach kr�tkich odn�y, niemniej cztery pary od strony g�owy by�y nieco d�u�sze i smuklejsze i ko�czy�y si� r�owymi, delikatnymi d�o�mi. Niewielkie twarze wydawa�y si� zbyt obce, aby cokolwiek z nich wyczyta�, jednak O�Mara wiedzia� ju�, �e podstawowym �r�d�em informacji o odczuciach obcych by�o falowanie ich sier�ci. D�ugie futro oddawa�o wiernie ka�d� emocj�, na dodatek chodzi�o o reakcje ca�kiem bezwiedne, co sprawia�o, �e istoty te nie by�y zdolne do k�amstwa czy nawet zamaskowania prawdy o sobie, niezale�nie od intencji.

Wizualnie prezentowa�y si� ca�kiem sympatycznie. Gdyby by�y dziesi�� razy mniejsze, zapewne zamarzy�by w dzieci�stwie o podobnym zwierz�tku domowym. Niestety, nie by�y, jemu za� nie pozwalano w�wczas trzyma� �adnych zwierz�t.

Cofn�� si� nieco, gdy kolejni Kelgianie wyszli z r�kawa i zacz�li gromadzi� si� przy nim w p�kolu. Unie�li cia�a, balansuj�c na tylnych czterech parach odn�y. G�owy pochylili ku przodowi, tak �e teraz ich oczy znajdowa�y si� na r�wnym poziomie. O�Mara poczu� si�, jakby otoczy�a go gromada futrzanych znak�w zapytania.

By�o mu o tyle nieswojo, �e w zasadzie znalaz� si� w sytuacji kogo� nawi�zuj�cego pierwszy kontakt. Tyle tylko, �e nie ryzykowa� wywo�ania mi�dzygwiezdnej wojny, gdyby zdarzy�o mu si� powiedzie� albo zrobi� co� niew�a�ciwego. Kelgianie uchodzili za istoty wysoce inteligentne i byli na tyle rozwini�ci cywilizacyjnie, �e na pewno wiedzieli o Ziemianach wi�cej ni� on o ich rasie. To dawa�o nadziej� na niejak� wyrozumia�o��.

Co zrobi�by w takiej sytuacji nieskalanie dyplomatyczny major Craythorne?

O�Mara wyci�gn�� d�o� do najbli�szego Kelgianina, ale zaraz j� cofn��. W komputerze bibliotecznym nie by�o wzmianki o podobnym ge�cie powitalnym. W�r�d mieszka�c�w Ziemi sta� si� on powszechny jako znak zaufania i przyja�ni. Wywodzi� si� z dawnych czas�w, gdy podanie d�oni wyklucza�o jednoczesne u�ycie or�a. Niemniej d�onie Kelgian by�y drobne i chyba nazbyt liczne. O�Mara pomy�la�, �e zapewne w�a�nie unikn�� pierwszego b��du.

��Nazywam si� O�Mara � powiedzia� g�o�no i wyra�nie.�� Czy mieli�cie udan� podr�?

Czy najpierw chcecie�

��Nazywam si� Crenneth � odpar� stoj�cy naprzeciwko niego Kelgianin. Jego sier�� falowa�a niespokojnie.�� Statek by� ciasny, kabiny niewygodne, a jedzenie okropne. Ziemianie z za�ogi m�wili szybko i nie trwonili s��w. Dlaczego ty m�wisz tak wolno? Nie mamy problem�w ze zrozumieniem przekaz�w werbalnych. A ty?

O�Mara przez chwil� nie wiedzia�, jak zareagowa�. Dopiero po chwili odchrz�kn�� i odpar�:

��Nie.

��Jeste� uzdrawiaczem?�� spyta� Crenneth.�� Je�li tak, jaki jest tw�j stopie� starsze�stwa?

��Nie � powt�rzy� O�Mara.�� Jestem psychologiem.

Bez kwalifikacji, doda� w my�lach.

��Zatem jeste� uzdrawiaczem umys�u � uzna� Kelgianin.�� Jaka to r�nica?

��Mo�e porozmawiamy o tym innym razem, w jakiej� wolnej chwili � odpar� O�Mara, uznaj�c, �e nie powinien informowa� tej dociekliwej istoty o swoich brakach w wykszta�ceniu i w�tpliwo�ciach.�� Wcze�niej chcia�em zapyta�, gdzie was najpierw zaprowadzi�? Do waszych kwater czy do sto��wki? Baga�e ze statku zosta�y ju� odes�ane do miejsc zakwaterowania.

��Jestem g�odny � powiedzia� inny g�sienicowaty, je��c lekko sier��. � Po niejadalnym �arciu ze statku wasza sto��wka b�dzie mi�� odmian�.

��Niczego nie gwarantujemy � odpar� oschle O�Mara.

Crenneth wzburzy� futro.

��Najpierw kwatery � powiedzia� w spos�b sugeruj�cy, �e to on jest najwa�niejszy w grupie.�� Prowad�. Czy Ziemianie mog� rozmawia� w trakcie marszu? Wydaje mi si�, �e utrzymanie podobnego cia�a w postawie wyprostowanej musi wymaga� koncentracji. Czy twoje ruchy g�owy w d� i w g�r� oznaczaj� potwierdzenie czy zaprzeczenie?

��Potwierdzenie � rzek� O�Mara i ruszy� jako pierwszy. Mia� wra�enie, �e Crenneth chcia� powiedzie� co� jeszcze, ale si� powstrzyma�. Dochodzili do ko�ca d�ugiego korytarza o niepomalowanych jeszcze �cianach. Z przodu dobiega�y coraz dono�niejsze odg�osy pracy brygad budowlanych. Mi�dzy wyciem �widr�w i uderzeniami m�ot�w mo�na by�o us�ysze� ludzkie g�osy.

Gdy doszli do skrzy�owania, ujrzeli, �e g��wny korytarz jest w obu kierunkach zastawiony rusztowaniami, na kt�rych stoj� ludzie z pistoletami malarskimi. Inni przygotowywali metalowe panele o ostrych jak no�e kraw�dziach, staraj�c si� nie zrobi� przy tym nikomu krzywdy. Ca�e sterty ci�kich arkuszy blachy le�a�y na rusztowaniach, wystaj�c poza bezpo�redni obszar prac. O�Mara chcia� poprosi� Kelgian, aby si� zatrzymali, jednak oni sami ju� to zrobili. Falowanie ich sier�ci sugerowa�o silne wzburzenie.

Przez kilka chwil na korytarzu zalega�a ca�kowita cisza, tylko twarz brygadzisty pociemnia�a nagle do ciemnej purpury. Niemniej cz�owiek po jego prawej u�miecha� si�, ten z lewej spojrza� za� z zastanowieniem na szefa i wyci�gn�� r�k�, jakby chcia� go powstrzyma�.

Po chwili jednak zrezygnowa�. Wszelako najwyra�niej nale�a� do os�b my�l�cych, zauwa�y� O�Mara, chocia� przywyk� zapewne, �e to brygadzista decyduje zawsze za niego.

Robotnicy na kosmicznych budowach byli �wietnie op�acani, jednak wi�kszo�ci z nich brakowa�o og�ady i wykszta�cenia. W pracy to nie przeszkadza�o, poza tym cz�� z nich nabiera�a niekiedy obycia. O�Mara spojrza� na m�czyzn� po lewej i postanowi�, �e raz jeszcze si�gnie po spos�b majora.

��Na razie chyba wszyscy si� zastanawiamy, jak to si� sko�czy � powiedzia�, zwracaj�c z powrotem uwag� na brygadzist� i u�miechaj�c si� lekko.�� Zanim do czego� dojdziemy, wyja�ni� wam jedn� wa�n� kwesti� dotycz�c� Kelgian. Mo�liwe, �e niekt�rzy z was widz� ich po raz pierwszy. Fizycznie nie s� silni. Maj� raczej wiotki kr�gos�up i �rednio wytrzyma�e ko�ci czaszki, poza tym ich cia�a utrzymuj� w ca�o�ci obr�cze mi�ni otaczaj�cych poszczeg�lne segmenty tu�owia. Potrzebuj� dobrego dop�ywu krwi, aby nale�ycie funkcjonowa�, przez co arterie biegn� u Kelgian tu� pod sk�r�. Nawet drobne skaleczenie mo�e by� niebezpieczne dla �ycia, bo gruba sier�� utrudnia szybkie opatrzenie rany i powstrzymanie krwawienia. Gorzej jeszcze mo�e by� z sam� sier�ci��

M�wi� tak, jakby dobrze zna� problem, w rzeczywisto�ci odtwarza� jednak tylko tre�� hase� znalezionych w szkolnym opracowaniu fizjologii Kelgian. Niemniej ten po prawej s�ucha� pilnie i marszczy� czo�o. M�czyzna z lewej przygl�da� si� Kelgianom, brygadzista za� z wolna traci� kolorek.

��Ich futro jest nie tylko pi�kne, ale s�u�y te� do komunikacji. Jego falowanie informuje o wszystkich emocjach tych istot, uzupe�niaj�c w ten spos�b zwyk�y, m�wiony przekaz. Ich m�czyzna nie mo�e przez to ukry� swoich uczu� przed kelgia�sk� kobiet�. Ona za� zawsze szczerze poka�e, co o nim s�dzi. Nigdy nie ma �adnej gry ani oszustw. Ta sier�� jest bardzo wra�liwa. Je�li zostanie uszkodzona, nigdy nie odrasta, co staje si� dla nich nieszcz�ciem takim samym jak u nas okaleczenie czy trwa�e oszpecenie twarzy. Taki kontuzjowany Kelgianin mo�e mie� potem wielkie problemy ze znalezieniem partnerki�

O�Mara szybko zrozumia� specyfik� kelgia�skiego zachowania. W ich wypadku emocje by�y tak silnie sprz�one z odruchowymi reakcjami organizmu, �e ich oddzielenie by�o niemo�liwe. W odr�nieniu od istot, kt�re nauczy�y si� polega� g��wnie na werbalnych komunikatach, Kelgianie nie potrafili k�ama� ani ukrywa� swoich prawdziwych odczu�.

Omija�y ich te� stresy zwi�zane z niepewno�ci�, kto co o kim my�li. Ich �ycie emocjonalne by�o bajecznie jawne. Nawet teraz, blisko pi��dziesi�t lat po tamtym pierwszym spotkaniu, O�Mara ciep�o my�la� o Kelgianach. Z nimi zawsze wszystko by�o jasne. Chocia� nigdy nie przyzna� si� do tego g�o�no, faworyzowa� ich spo�r�d wszystkich ras, kt�rych przedstawiciele pracowali w Szpitalu. Wyj�tek czyni� tylko dla Prilicli, cinrussa�skiego empaty i tym samym jedynej istoty znaj�cej g��bsze pok�ady umys�u naczelnego psychologa.

To by�y istoty najbardziej mu bliskie.

Westchn�� i otworzy� oczy. Powoli wr�ci� do tera�niejszo�ci. Mia� si� spotka� z pu�kownikiem Skemptonem i w og�le powinien jak najszybciej wyj��, aby Braithwaite m�g� naprawd� samodzielnie si� upora� z podrzuconym mu niczym gor�cy ziemniak zadaniem.

Biura administratora by�y o wiele rozleglejsze i bardziej komfortowo wyposa�one ni� domena O�Mary. Stopy gin�y tu w puszystych dywanach i wsz�dzie sta�y naprawd� wygodne meble dostosowane do potrzeb obcych. Blat wielkiego biurka by� niemal pusty, je�li nie liczy� modu�u komunikacyjnego i kilku ekran�w. Za biurkiem za�, zamiast jednego krzes�a, sta�y a� dwa fotele. Oba chyba a� do obrzydliwo�ci wygodne. Skempton wskaza� na siedzisko obok siebie.

��Nie musia� pan tak sprz�ta� biurka na moj� cze�� � powiedzia� O�Mara, zajmuj�c miejsce. Obaj wiedzieli, �e pu�kownik ma obsesj� na punkcie porz�dku i biurko zawsze tak wygl�da�o. Teraz obr�ci� si� wraz z fotelem w jego stron� i przez chwil� patrzy� na O�Mar� w milczeniu.

��Jak pan widzi, nadal nosz� mundur, tyle �e bez dystynkcji � powiedzia� O�Mara tonem usprawiedliwienia.�� Nie dlatego, abym t�skni� za stopniem czy przynale�no�ci� do Korpusu Kontroli, czy z innych sentymentalnych albo psychologicznych powod�w. Po prostu zbyt wiele istot w Szpitalu nie potrafi odr�ni� jednego Ziemianina od drugiego, kojarz� mnie jednak jako siwow�os� osob� w zielonym uniformie, kt�ra nie �yczy nikomu dobrego dnia.

O�Mara uzna�, �e je�li doktor Cerdal przypomina� kogo�, to najbardziej Kelgianina, chocia� jego cia�o by�o kr�tsze i mocniej zbudowane, a zamiast n�g posiada� dziesi�� szerokich, p�kolistych grup mi�ni, kt�re s�u�y�y mu do przemieszczania si�. Jego sier�� pozostawa�a nieruchoma, by�a te� czarna, nie srebrzysta. Cztery chwytne ko�czyny, kt�re wyrasta�y tu� pod wielk�, okr�g�� g�ow�, si�ga�y do po�owy tu�owia. Te� by�y czarne i wydawa�y si� cienkie, bo nie ros�y na nich w�osy. Sier�� pokrywa�a za to ca�� twarz, wida� by�o tylko du�e, czarne oczy oraz usta, gdy czasem je otwiera�. W �rodku kry�y si� czarne niczym w�giel z�by. Wedle zapisk�w dost�pnych w komputerze bibliotecznym ewolucja nie przypadkiem wyposa�y�a go w takie w�a�nie barwy, O�Mara mia� jednak wra�enie, �e przybysz poch�ania �wiat�o niczym czarna dziura.

Nowy administrator wola� spotka� si� z Cerdalem w swoim starym gabinecie, kt�ry by� o wiele mniejszy ni� biura administracji. Zrobi� to z trzech powod�w. Po pierwsze, nie chcia� wprowadza� kandydata do potencjalnego miejsca pracy, dop�ki nie wiedzia�, czy co� wyjdzie z tego anga�u. Uwa�a�, �e by�oby to nieuprzejme. Po drugie, tutaj przechowywa� wszystkie akta. Po trzecie za�, dla Cerdala oba miejsca by�y najpewniej r�wnie niewygodne, bo utrzymanie nie sprowadzi�o jeszcze cemmecca�skich siedzisk.

O�Mara zastanowi� si�, jak zachowa�by si� w tej sytuacji Craythorne. Pami�ta� te� wszystkie rady otrzymane od Thornnastora, Skemptona, Prilicli i m�odego Conwaya, kt�ry zaczyna� w�a�nie siwie�. Wszyscy oni mieli wiele do powiedzenia na temat tego, jak administrator powinien podej�� do wysoko postawionego kandydata. W ko�cu zaczerpn�� powietrza i zmusi� rzadko u�ywane mi�nie twarzy do u�o�enia si� w przyjemny wyraz, chocia� go�� zapewne i tak nie umia� tego odczyta�.

��Nazywam si� O�Mara i jestem naczelnym psychologiem i administratorem Szpitala � powiedzia� i skin�� g�ow� na prawo i na lewo.�� A to s� moi asystenci. Ojczulek, czyli by�y kapitan chirurg Lioren z Tarli, oraz Cha Thrat, niegdy� sommaradva�ski chirurg wojownik.

M�j g��wny asystent, porucznik Braithwaite, pe�ni dy�ur w zewn�trznym biurze, jednak pozostaje z nami ca�y czas w kontakcie. Ma mo�liwo�� komentowania naszej rozmowy oraz zadawania pyta�. Obecne spotkanie ma mie� nieformalny przebieg, zatem ma pan pe�n� swobod� wypowiedzi i mo�e przerywa� nam w razie potrzeby. Na razie to wszystko, co winien pan o nas wiedzie� � doda� z u�miechem.�� My jednak chcemy dowiedzie� si� jak najwi�cej o panu. Prosz� m�wi�.

Doktor Cerdal u�o�y� si� przedni� po�ow� cia�a na melfia�skiej ko�ysce, tak �e jego g�owa znalaz�a si� dok�adnie na poziomie oczu rozm�wc�w. Przez chwil� spogl�da� jedynie na O�Mar�, zanim wygulgota� kilka pierwszych d�wi�k�w. Autotranslatory prze�o�y�y je na zrozumia�� dla ka�dego mow�.

��Najpierw chcia�bym co� zauwa�y� i o co� spyta� � powiedzia�. � Wywiad ma sprawdzi� moj� przydatno�� na najwy�sze stanowisko w tej plac�wce. Oczekiwa�em, �e zostanie przeprowadzony przez osob� obecnie zajmuj�c� to stanowisko. Dlaczego zatem towarzysz� mu w tym jego podw�adni? Administrator Szpitala winien dysponowa� pe�ni� w�adzy i odpowiedzialno�ci. Czy jego w�adza i tym samym odpowiedzialno�� zosta�y w jaki� spos�b ograniczone? Czy�by Szpitalem kierowa� obecnie zesp�? A mo�e obecny zarz�dzaj�cy potrzebuje jakiego� moralnego wsparcia?

Cha Thrat wyda�a odg�os, kt�rego autotranslator nie przet�umaczy�. Lioren wbi� w Cerdala spojrzenie obu par oczu, a O�Mara zacisn�� mocno usta, aby powstrzyma� si� od wybuchu. Pomy�la� ze z�o�ci�, �e by� mo�e Cemmeccanie s� znacznie bardziej podobni do Kelgian, ni� dot�d s�dzi�. Ten tutaj nie pojmowa�, albo udawa�, �e nie pojmuje, na czym polega dyplomacja, takt czy chocia� prosty szacunek wobec urz�du. Ojczulek musia� doj�� do podobnych wniosk�w i to on odezwa� si� pierwszy.

��Z materia��w zebranych w naszej bibliotece wynika, �e nie nale�y pan do szczeg�lnie uprzejmej rasy � powiedzia�. � Czy zgadza si� pan z tym s�dem?

��Rozumiem, na czym polega uprzejme zachowanie, i sam uciekam si� do niego w wymagaj�cych tego sytuacjach. Niemniej, cho� u�atwia ono odnalezienie si� w r�nych kontaktach spo�ecznych, mo�e czasem prowadzi� do konflikt�w. Nie w�tpi�, �e moja praca b�dzie sk�ania� mnie czasem do stonowanego zachowania, chocia�by w terapii, obecnie jednak bardziej wskazana wydaje mi si� szczera bezpo�rednio��. Na d�u�sz� met� pos�u�y zapewne lepiej ni� udawanie uleg�o�ci czy uni�ono�ci. Ufam, �e moje obecne starania nie oka�� si� tylko strat� czasu.

Z g�o�nika dobieg�o chrz�kni�cie Braithwaite�a.

��Czy w ramach dodatkowego przygotowania do tej rozmowy zapozna� si� pan z dost�pnymi materia�ami dotycz�cymi charakteru obecnego administratora?�� spyta� porucznik.�� Czy przestudiowa� je pan, aby w�a�ciwym zachowaniem zwi�kszy� swoje szanse?

��Oczywi�cie � odpar� bez wahania Cerdal.

Niemal p� wieku wcze�niej perspektywa awansu nie wydawa�a si� O�Marze atrakcyjna. Z drugiej strony, nigdy nie otrzyma� podobnej propozycji, co mog�o zawa�y� na jego odczuciach. Gdy w ko�cu do tego dosz�o, w pierwszej chwili energicznie pokr�ci� g�ow�.

��Oczekiwa�em raczej mi�ego wyrazu twarzy, zwyk�ego dzi�kuj� i paru pyta�. O nowy zakres obowi�zk�w, now� p�ac� i tak dalej. Ale zdecydowana odmowa? Musi pan jako� zacz�� karier� zawodow�, O�Mara. To pierwszy szczebel, z nast�pnymi p�jdzie ju� �atwiej.

Czego si� pan obawia?

Craythorne westchn��, zmarszczy� nos i doda� �agodnie:

��Chcia�bym z panem usi��� na chwil� i porozmawia�, jednak jest pan brudny i �mierdzi nieziemsko. Po pa�skim wyj�ciu krzes�o by�oby do wyrzucenia. Co pan w�a�ciwie robi�?

��Pomaga�em udro�ni� system kanalizacyjny na poziomie trzydziestym trzecim, gdy wezwa� mnie pan�

��Czy mog� wiedzie�, co sk�oni�o mojego asystenta do spraw ksenopsychologii do grzebania w latrynach?

��Cztery powody � odpar� O�Mara.�� Brygadzist� akurat gdzie� odwo�ano, a jego ludzie nie wiedzieli, jak si� do tego zabra�. Ja za� mia�em ju� do czynienia z podobnym problemem w poprzednim miejscu pracy. No i nic nie goni�o mnie akurat do innych zaj��, oni za� dla odmiany poprosili mnie uprzejmie o pomoc.

W przypadku Craythorne�a nawet irytacja objawia�a si� w stonowany spos�b.

��Prosz� uwa�nie pos�ucha�. Niech pan nigdy nie podejmuje si� podobnych zada� tylko dlatego, �e ma pan stosowne do�wiadczenie albo us�yszy uprzejm� pro�b�. Od tej chwili pa�ska pozycja ma by� dok�adnie okre�lona. W tym w�a�nie celu wprowadzam pana do Korpusu Kontroli z natychmiastowym awansem�

Urwa� i spojrza� uwa�nie na O�Mar�.

��Chyba chce pan co� powiedzie�. By� mo�e b�dzie to ma�o przyjemne, ale prosz� sobie ul�y�, zanim pan wybuchnie.

O�Mara zaczerpn�� g��boko powietrza i spr�bowa� si� uspokoi�. Czu� wykwitaj�cy na twarzy mocny rumieniec.

��Nie podoba mi si� pomys� szybkiego awansu w cywilnych strukturach, sir, poniewa� w odr�nieniu od pana nie umiem zachowywa� si� w spos�b wywa�ony. Nie umia�bym wydawa� polece�, nie wywo�uj�c przy tym powa�nych konflikt�w. Najpierw musz� poprawi� swoje maniery, nauczy� si� lepszej samokontroli i w og�le znale�� spos�b, aby �y� z tym wszystkim. Nie osi�gn� tego, wst�puj�c do opartej na dyscyplinie organizacji militarnej, jak� jest Korpus Kontroli. Samo przej�cie przez podstawowy kurs, z nauk� musztry i salutowania� Wie pan, �e nie lubi�, gdy kto� mi rozkazuje, zatem pewnie wytrwa�bym tam g�ra tydzie�. Nie chcia�bym nikogo obrazi�

��Je�li to pomo�e panu wyrazi� osobiste odczucia, mo�e pan nawet i obra�a� � wtr�ci� si� Craythorne.�� Oczywi�cie w granicach rozs�dku.

��Dobrze � powiedzia� O�Mara, zerkaj�c w oczy prze�o�onego, o kt�rym wiedzia� ju� od lat, �e potrafi odwzajemni� spojrzenie bez mrugni�cia.�� Jako cywil mia�em do�� do�wiadcze� z prze�o�onymi, kt�rzy a� si� palili do wydawania rozkaz�w, chocia� w por�wnaniu z podw�adnymi byli tylko dzie�mi. I kt�rym ci podw�adni co rusz musieli wyciera� nos albo i jeszcze co�. Je�li wst�pi� do Korpusu i jaki� kapral albo oficer, pana wy��czaj�c, ka�e mi zrobi� co� jawnie bezsensownego i zagrozi, �e w przeciwnym razie zostan� surowo ukarany� C�, w tej sytuacji Korpus to �aden wyb�r, sir.

��Wst�pienie do Korpusu to jedyny wyb�r, O�Mara � stwierdzi� Craythorne, nie spuszczaj�c z niego wzroku.�� Inaczej nie zdo�a pan pozosta� w Szpitalu. Na ile pana znam, to mo�e by� wystarczaj�cy pow�d, aby zdoby� si� na szczeg�lny wysi�ek. Zgadza si�?

O�Mara prze�kn�� ci�ko i przez chwil� nie m�g� wydoby� z siebie g�osu. Nie wyobra�a� sobie porzucenia tego miejsca, gdzie nawet brygady robocze by�y jakby troch� sensowniejsze i gdzie pojawia�o si� z ka�dym dniem coraz wi�cej lekarzy i sta�yst�w. Mia�by wr�ci� na zwyk�e pr�niowe budowy, mi�dzy ludzi, kt�rzy nigdy nie nauczyli si� u�ywa� swoich m�zg�w? Zaczyna� traktowa� ju� Szpital jak swoje miejsce i z ojcowsk� trosk� obserwowa� jego rozw�j. Gdyby musia� go opu�ci�, by�oby to najgorsze do�wiadczenie w jego wprawdzie nied�ugim, ale i tak pe�nym ju� cierpienia �yciu.

Naprawd� nie wiedzia� jednak, czy zdo�a wykaza� do�� opanowania, aby zosta� Kontrolerem.

��Tak my�la�em � powiedzia� major i u�miechn�� si� do O�Mary ze zrozumieniem.�� Dla pa�skiej informacji, budowa Szpitala dobiegnie za kilka tygodni ko�ca. Cywilne firmy zacz�y si� ju� zwija�. Niebawem Korpus przejmie ca�kowit� kontrol� nad zaopatrzeniem, utrzymaniem, zasilaniem, logistyk� i czym tam jeszcze. Spo�r�d cywil�w na miejscu pozostanie tylko personel medyczny. Poniewa� nie ma pan wykszta�cenia w tym kierunku, musi pan zosta� jednym z nas. Nie �ami� w tym wypadku �adnych zasad, bo na razie jeszcze ich tu nie spisali�my. Naginam tylko lekko og�lne regulaminy. Jako kieruj�cy plac�wk� zwr�ci�em si� o zgod� na stworzenie osobnego cyklu podstawowego szkolenia dla funkcjonariuszy zatrudnionych w Szpitalu. Nie s�dz�, aby by�y tu panu potrzebne takie sprawno�ci, jak znajomo�� zasad ruchu w pr�ni czy umiej�tno�� t�umienia zamieszek.

Zostanie pan specjalist� od psychologii obcych i b�dzie robi� to samo, co dot�d. Bez konieczno�ci przejmowania si� kapralami, chocia� sugerowa�bym czasem wys�uchiwa� ich rad�

Major opar� si� wygodnie w fotelu i spojrza� zdecydowanie na O�Mar�.

��Niemniej rozkazy b�dzie musia� pan wykonywa� � doda�. � Zw�aszcza moje.

Pierwszy to rozkaz, aby si� pan umy�. Potem prosz� si� zg�osi� do technika Wenalonta w dziale utrzymania na pi��dziesi�tym pierwszym poziomie, pok�j osiemna�cie. Przerobi� ju� standardowe umundurowanie na pa�skie wymiary. Zajmowa� si� tym przez ostatnie dwa tygodnie i w�a�nie zameldowa�, �e wszystko jest gotowe do przymiarki.�� Spojrza� na zegarek.

��O pi�tnastej ma si� pan zameldowa� z powrotem u mnie na wa�n� odpraw� w sprawach technicznych, prowadzon� przez jedn� z naszych medycznych osobisto�ci. Pan ma wtedy wygl�da� i pachnie� jak nale�y. Wyk�ad potrwa do�� d�ugo, prosz� wi�c nie zapomnie� o lunchu.

O�Mara by� ci�gle zbyt zaskoczony, aby pozbiera� my�li. Bez s�owa skin�� g�ow� i ruszy� do drzwi. Craythorne postuka� delikatnie knykciami o blat biurka.

��A je�li us�ysz� jeszcze kiedy� o czyszczeniu latryn, pa�ska kariera b�yskawicznie dobiegnie ko�ca � doda�. � Zrozumia� pan, poruczniku O�Mara?

W drodze na poziom pi��dziesi�ty pierwszy O�Mara nie napotka� �adnych przeszk�d.

Dopiero teraz, gdy major mu o tym wspomnia�, zauwa�y�, �e sprz�t budowlany prawie znikn�� z korytarzy. To, co jeszcze zosta�o, by�o demontowane i usuwane przez ludzi w zielonych ubiorach roboczych Korpusu. Jedyni cywile, kt�rych napotka�, nosili bia�e fartuchy albo opaski wskazuj�ce na personel medyczny. D�ugo zastanawia� si�, jak w�a�ciwie powinien rozmawia� z Wenalontem, ale ostatecznie to tamten okaza� si� o wiele bardziej gadatliwy.

��Jestem sier�ant Wenalont � powiedzia� kr�tko.�� Jako Melfianin nie korzystam z odzie�y, bo m�j zewn�trzny szkielet jest wystarczaj�co odporny na warunki �rodowiskowe, jednak pasjonuj� si� przygotowywaniem stroj�w dla istot o r�nych obcych i niezwyk�ych kszta�tach. To znaczy, obcych i dziwnych dla mnie. Zaczniemy od pow�oki oraz bielizny i tubusowych okry� na nogi. Prosz� si� rozebra�, sir.

Mia�em nie przyjmowa� rozkaz�w od podoficer�w, przypomnia� sobie O�Mara, czuj�c narastaj�c� irytacj�. Zaraz jednak powiedzia� sobie, �e skoro sier�ant poprzedzi� polecenie s�owem �prosz� i doda� na ko�cu �sir�, bo raczej trudno m�wi� w tym wypadku o rozkazie.

��Teraz dopasujemy reszt� � powiedzia� Wenalont kilka chwil p�niej.�� To znaczy str�j roboczy oraz mundur wyj�ciowy. Gdy b�dziemy ju� pewni, �e jest panu w nich wygodnie, duplikaty zostan� wys�ane do pa�skiej kwatery na poziomie oficerskim�

Ko�ciste ko�czyny Melfianina manipulowa�y wok� jego cia�a, naci�gaj�c, wyg�adzaj�c i poprawiaj�c kolejne sztuki odzie�y. Ani na chwil� nie przestawa� m�wi� o typach zapi��, insygniach i w�a�ciwym sposobie noszenia pasa na bro� i wyposa�enie.

Wkr�tce wszystko by�o gotowe. Sier�ant uj�� go mocno za przedramiona i obr�ci� twarz� do wysokiego na ca�� �cian� lustra.

O�Mara ujrza� przed sob� postawnego m�czyzn� w zielonym, paradnym mundurze z symbolami Korpusu Kontroli l�ni�cymi na wy�ogach ko�nierza oraz gwiazdami porucznika i odznakami s�u�by kosmicznej na pagonach. Pod jednym z nich tkwi� zgrabnie z�o�ony beret.

Wbrew oczekiwaniom nie poczu� si� wcale zdegustowany. Nie potrafi� wprawdzie powiedzie�, co dok�adnie czu�, ale by�o to raczej pozytywne wra�enie.

By� mo�e chodzi�o o to, �e po raz pierwszy w swoim pe�nym problem�w i frustracji �yciu samotnika nagle zacz�� gdzie� przynale�e�, chocia� w g��bi ducha nie zmieni� si� ani na jot�. Wr�ci� my�lami do sier�anta, kt�ry wznowi� potok mowy.

��Pasuje jak ula�, sir � stwierdzi�, patrz�c na O�Mar� wielkimi, owadzimi oczami.�� Nie trzeba nic poprawia�. Jest pan niezwykle ros�y i mocno zbudowany jak na Ziemianina. Je�li pojawi si� pan tak ubrany w sto��wce, na pewno ziemskie istoty rodzaju �e�skiego b�d� pod wra�eniem. Jednak czy mog� co� doradzi�, sir?

Pomys� uwodzenia kobiet na mundur wyda� si� O�Marze tak zabawny, �e o ma�o nie parskn�� �miechem. Opanowa� si� jednak i przypomnia� sobie sugesti� Craythorne�a.

��Tak, s�ucham.

��To paradny mundur, kt�ry rzadko wk�ada si� w pr�ni, w zwi�zku z panuj�cymi tu warunkami oraz wymogami naszej pracy. Na dodatek oficer�w jest tu znacznie mniej ni� innych szar�, zatem ka�dy podw�adny musia�by salutowa� temu samemu oficerowi co najmniej kilka razy dziennie. Oficerowie za� byliby zmuszeni salutowa� kilkaset razy na dob�. To w oczywisty spos�b irytuj�ca i m�cz�ca perspektywa. Z tego te� powodu przyj�o si�, �e w naszych warunkach wystarczy ca�kowicie zwyk�e, s�owne pozdrowienie z u�yciem wyra�enia �sir� albo jego odpowiednika w obcej mowie. Zamiast galowych mundur�w nosi si� na co dzie� stroje robocze z odpowiednimi naszywkami informuj�cymi o stopniu i przydziale. Inaczej jest tylko podczas inspekcji albo oficjalnych wizyt wy�szych oficer�w Korpusu czy przedstawicieli rz�du Federacji. Wtedy obowi�zuje pe�en regulamin. Mam nadziej�, �e nie rozczaruj� pana, ale gdyby poszed� pan w tym mundurze do sto��wki, ka�dy ni�szy stopniem czu�by si� zobowi�zany do oddania panu nale�nego salutu, przez co musia�by pan je�� jedn� r�k�. Je�li jednak tego w�a�nie pan pragnie�

��Nie!�� przerwa� mu O�Mara i po raz pierwszy od wielu lat roze�mia� si� g�o�no.�� W �adnym razie nie czuj� si� rozczarowany. Wr�cz przeciwnie, ul�y�o mi. Dzi�kuj� za t� rad�, sier�ancie. Je�li to ju� wszystko, chcia�bym jak najszybciej przebra� si� w str�j roboczy. Czas mnie pogania.

��Zanim pan to zrobi, chcia�bym pogratulowa� panu awansu, sir.

Krabowaty uni�s� jedn� z ko�cistych ko�czyn i wykonawszy ni� zgrabny wymach w bok, zdecydowanym gestem zatrzyma� chwytne szczypce na wysoko�ci g�owy. O�Mara odpowiedzia� mu, po raz pierwszy w �yciu wykonuj�c wojskowy salut.

Wi�cej nie musia� tego powtarza�, w zat�oczonej sto��wce nikt bowiem nie zwr�ci� najmniejszej uwagi na jego nowy str�j z bole�nie czystymi naszywkami porucznika i znakiem dzia�u. O�Mara przyj�� to z zadowoleniem. Dopiero podczas deseru jaka� sta�ystka spyta�a go uprzejmie, czy mo�e zaj�� wolne miejsce obok, by�a to jednak sze�cionoga Tralthanka o masie cia�a przewy�szaj�cej czterokrotnie ludzk�. Nie przypuszcza�, aby mundur m�g� zrobi� na niej jakiekolwiek wra�enie.

Audytorium sali operacyjnej pe�ne by�o najr�niejszych istot i chocia� wszystkie nale�a�y do ciep�okrwistych tlenodysznych, atmosfera zag�ci�a si� ju� na tyle, �e mo�na by j� kroi� t�pym skalpelem. Ko�cista posta� melfia�skiego chirurga nie zdradza�a targaj�cych nim emocji. Podobnie trudno by�o wyczyta� cokolwiek z zachowania masywnego Traltha�czyka, kt�ry mia� by� jego asystentem, jednak falowanie sier�ci kelgia�skiego anestezjologa m�wi�o samo za siebie. Jedyn� naprawd� spokojn� osob� by� le��cy na stole operacyjnym i znieczulony ju� ziemski pacjent.

Melfianin uni�s� przedni� ko�czyn� i zastuka� szczypcami, prosz�c o uwag�.

��Nie musz� chyba nikomu przypomina�, jak wa�ne b�dzie najbli�sze dwadzie�cia minut dla chirurgii innych gatunk�w � powiedzia�, zerkaj�c w obiektyw kamery.�� Nie musz� te� chyba dodawa�, �e chodzi o najprostsz� z operacji przeprowadzan� niezliczon� liczb� razy w dziesi�tkach tysi�cy szpitali na ojczystej planecie naszego pacjenta oraz �wiatach b�d�cych koloniami Ziemi. W trakcie diagnozowania ustalono jednak, �e w zwi�zku z op�nieniem podczas transportu do szpitala stan pacjenta pogorszy� si� w stopniu zagra�aj�cym jego �yciu i wymagana jest natychmiastowa interwencja chirurgiczna. Wszyscy ju� gotowi? To zaczynajmy.

B�ysn�o ostrze zaprojektowanego specjalnie do melfia�skich szczypiec skalpela. Gdy znowu si� unios�o, odbicie �wiat�a por�owia�o nieco, a w dolnej prawej cz�ci brzucha pacjenta pojawi�a si� pod�u�na rana.

��Normalnie starczy�oby kr�tsze ci�cie � powiedzia� Melfianin � nie zamierzam jednak epatowa� nikogo precyzj� naszej pracy. To ca�kiem nieznany dla nas obszar i chc� mie� dobry widok na organy wewn�trzne. A, widz� grub� warstw� tkanki t�uszczowej naros�ej nad mi�niami. Musimy wej�� g��biej. Prosz� kontrolowa� krwawienie, doktorze. Szybciej, doktorze. Prosz� oczy�ci� pole operacyjne. Nie widz�, co robi�.

Rozleg�o si� delikatne powarkiwanie ssawy prowadzonej przez dwie macki traltha�skiego asystenta. Gdy j� wycofa�, na dnie rany widoczna by�a pow�oka p�tli okr�nicy.

��Dzi�kuj� � powiedzia� chirurg, odk�adaj�c skalpel.�� Teraz podwi��emy wyrostek i� ale gdzie on jest?

Ta�my edukacyjne nadal sprawia�y wiele k�opot�w, tyle �e wraz z up�ywem czasu nabierali do�wiadczenia i ma�o co mog�o ich ju� zaskoczy�. Poza tym teraz to O�Mara by� odpowiedzialny za rozwi�zywanie trudno�ci z zapisami. Nawet w�wczas, gdy sam zabieg przeprowadza� jego podw�adny. Pod tym wzgl�dem nic si� nie zmieni�o.

��Jak pan to robi, poruczniku Braithwaite, �e zawsze wygl�da pan tak nienagannie?�� spyta� kwa�no O�Mara.�� Jedyne zagi�cia na pa�skim mundurze to zaprasowane kanty spodni.

Czy to jakie� uwarunkowanie wyniesione z Korpusu, co� w pa�skim DNA czy mo�e zaprzeda� pan dusz� diab�u krawieckiemu?

Porucznik wiedzia�, �e to retoryczne pytanie, i odpowiedzia� jedynie uprzejmym u�miechem.

��Dobrze � rzuci� O�Mara.�� Diagnostyk Yursedth. Co to by�o?

Braithwaite ponownie si� u�miechn��.

��Nie od razu doszli�my do porozumienia. Twierdzi�, �e przy zajmowanej obecnie w Szpitalu pozycji zas�uguje na uwag� samego naczelnego psychologa. Przyzna�em mu racj�, dodaj�c, �e jako nowy administrator ma pan jednak o wiele wi�cej obowi�zk�w, kt�re zmusi�y pana do oddelegowania mnie do tej rozmowy. Yursedth wyszed� wtedy na chwil� z siebie i kilkakrotnie okre�li� nas obu w spos�b, kt�ry mo�na zapewne uzna� za obra�liwy.

Traltha�ska cz�� jego osobowo�ci wykaza�a przy tym ca�kiem spor� inwencj�. Niemniej, upu�ciwszy nieco pary, zgodzi� si� ze mn� porozmawia�.

��I?�� spyta� O�Mara.

��Obecnie nosi cztery zapisy. Traltha�ski, melfia�ski, dwerla�ski i ziemski.

Sprawdzi�em profile dawc�w i �aden z nich nie wyda� mi si� szczeg�lnie k�opotliwy, zw�aszcza dla obdarzonego siln� wol� Kelgianina w rodzaju Yursedtha, kt�ry ma na dodatek spore do�wiadczenie w tej materii. Jego w�asny profil nie sugerowa� dot�d niczego niepokoj�cego. Nie uda�o mi si� znale�� przyczyny koszmar�w, kt�re nawiedzaj� go we �nie i powoduj� dodatkowe napi�cie przez kilka godzin po obudzeniu. Podobnie nie zdo�a�em ustali� przyczyn objaw�w psychosomatycznych, kt�re niemal na pewno s� zwi�zane z zasadniczym problemem, poniewa� wspomniane koszmary dotycz� bardzo podobnych zachowa�. Je�li kt�ry� z zapis�w jest kretem, jak czasem pan to okre�la, nie uda�o mi si� go zidentyfikowa�. W og�le to dziwna sprawa, sir, poniewa� nie ma �adnych widomych przes�anek do jej zaistnienia.

O�Mara pokiwa� g�ow�.

��Nie oczekiwa� pan chyba, �e zlec� panu co� �atwego, poruczniku. I co pan zamierza zrobi� z tym nieistniej�cym problemem?

��Pacjent znosi to coraz gorzej � odpar� Braithwaite.�� Przede wszystkim nie chcia�bym powiela� cudzych wysi�k�w, zw�aszcza pa�skich. Yursedth by� mocno wzburzony i nie wspomnia�, czy zacz�� pan ju� jak�� terapi�.

O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��Ledwie zerkn��em do jego akt, aby sprawdzi� obecne obci��enie prac�. By�o normalne, jak na Diagnostyka z jego sta�em. Najwa�niejsze pozostaje zatem pytanie: co zamierza pan zrobi�?

Braithwaite milcza� przez chwil�.

��Te� sprawdzi�em ju�, czy stres nie m�g�by wynika� z przepracowania, ale niczego nie znalaz�em. Zamierzam ponownie porozmawia� z pacjentem o jego snach i reakcjach psychosomatycznych, tym razem uwa�niej ws�uchuj�c si� w jego s�owa. Je�li na nic nie trafi�, zaproponuj� wymazanie melfia�skiej ta�my. Je�li kt�ry� z zapis�w rzeczywi�cie powoduje te k�opoty, to najprawdopodobniej ten. Jak pan wie, sir, Melfianie maj� �wietne wyczucie przestrzeni i idealn� koordynacj� ruch�w, jednak jako istoty egzoszkieletowe posiadaj� bardzo s�abo rozwini�ty zmys� dotyku. By� mo�e to fa�szywy trop, nie wykluczam jednak, �e zdarzaj�ca si� pacjentowi utrata czucia w nogach i innych partiach cia�a mo�e mie� z tym zwi�zek. Podobnie jak i uporczywe koszmary. Jeden z nich, zapewne najbardziej niepokoj�cy, dotyczy sytuacji, gdy jako chirurg na melfia�skim oddziale ma zabra� si� do operacji, ale nie mo�e jej rozpocz�� z powodu niewyja�nionego, post�puj�cego parali�u.

Wymaza�bym melfia�sk� ta�m� i przed naniesieniem kolejnej spr�bowa�bym poobserwowa� pacjenta przez kilka dni albo tygodni, aby sprawdzi�, czy niepokoj�ce symptomy ust�pi�y.

Je�li nie ust�pi�, to samo zrobi�bym kolejno z pozosta�ymi zapisami. Niemniej nie wiem, czy to co� da.

O�Mara opar� si� w fotelu i spojrza� z ch�odnym obliczem na porucznika. Wszyscy wiedzieli, �e Yursedth by� wyk�adowc� i prowadzi� jednocze�nie w�asne badania medyczne zwi�zane ze wszystkimi obcymi gatunkami, w kt�rych si� specjalizowa�. Wymazanie d�u�ej noszonego zapisu wi�za�o si� zawsze z pewnymi k�opotami natury emocjonalnej. Dlatego nie zezwalano nigdy m�odszym lekarzom na ich zachowywanie i usuwano zapis najp�niej w kilka godzin po wykorzystaniu. W przypadku Yursedtha ten czas by�by szczeg�lnie d�ugi.

Porucznik O�Mara by� wtedy zdecydowanie mniej pewny siebie i by�o to po nim wida�. Zar�wno gdy chodzi�o o mow� i zachowanie, jak i o wygl�d jego munduru. To Craythorne prezentowa� si� zawsze nienagannie niczym oficer z broszury rekrutacyjnej.

Prowadzili nawet podobne rozmowy, tyle �e major zwyk� przekazywa� polecenia w taki spos�b, jakby by�y przyjacielskimi radami. Poniek�d r�wnie� dlatego, �e obaj nie do ko�ca wiedzieli, z czym w�a�ciwie maj� do czynienia.

��Zastanawiam si�, czy nie m�g�by� zajrze� na poziom sto jedenasty � powiedzia� Craythorne przepraszaj�cym tonem.�� Chodzi o jaki� konflikt pomi�dzy sta�ystami. Nie znam szczeg��w, bo oficjalnie nikt si� z tym do mnie nie zg�osi�, jednak szef utrzymania w tamtej okolicy s�ysza� odg�osy k��tni. Nie mo�emy pozwoli� na �adne tarcia mi�dzygatunkowe.

Zajrzyj tam, je�li �aska, i sprawd�, co si� da zrobi�

��Mam nabi� im kilka guz�w, aby nabrali rozumu?�� spyta� O�Mara.

Craythorne pokr�ci� g�ow�.

��Raczej przekona� ich, aby si� uspokoili, zanim sprawa dojdzie do oficjalnych czynnik�w i kto� wyrzuci ich ze Szpitala. Chodzi o Traltha�czyk�w i Melfian, zatem zaproponowany przez ciebie rodzaj terapii m�g�by si� okaza� nieskuteczny nawet w twoim wykonaniu.

��To by�a tylko taka figura stylistyczna � mrukn�� O�Mara.

��Wiem. Powinni�my wsp�lnie zaj�� si� t� spraw�, ale musz� to przerzuci� na twoje barki. W zamian poprosz� o pe�ny raport z sugestiami dalszego post�powania. Przepraszam, �e w ten spos�b, ale sta�y�ci Edanelt i Vosan zabieraj� mi o wiele wi�cej czasu, ni� oczekiwa�em.

��Przeniesienie � mrukn�� pod nosem O�Mara.

��Przeniesienie?

O�Mara u�miechn�� si� szeroko.

��Studiuj� ostatnio s�owniczek termin�w fachowych � powiedzia�. � Znam ju� znaczenie wi�kszo�ci z nich. Co do tych dw�ch, s�ysza�em przypadkiem ich rozmow� w sto��wce. Zawodowo pok�adaj� w panu jak najwi�ksze zaufanie. Uwa�aj� pana za uprzejmego, wra�liwego i pe�nego zrozumienia. Postrzegaj� pana raczej jako bliskiego przyjaciela, nie terapeut�. Nie mog�em odczyta� ich emocji, bo trudno cokolwiek rozpozna� na twarzy kogo�, kto nosi czaszk� na zewn�trz, ale Edanelt powiedzia� w pewnej chwili, �e gdyby nie by� pan obcym, to ch�tnie nosi�by pa�skie jaja�

Major za�mia� si� cicho.

��C�, mi�o, gdy cz�owieka doceniaj�.

��Nie zawsze, sir � powiedzia� O�Mara.�� I to nie jest �mieszne. Gdyby nie by� pan zawsze tak mi�y wobec wszystkich, personelu medycznego, podw�adnych i nawet mnie, ludzie nie pr�bowaliby wykorzystywa� pa�skiego dobrego charakteru. Oczywi�cie wszyscy pana lubi�, bo maj� pana za osob� �agodn�. Mo�e nawet mi�kk�. Chc� powiedzie�, �e gdyby by� pan mniej przyja�nie nastawiony, czasem mo�e nawet nieuprzejmy, rzadziej musia�by pan marnowa� czas na tych, kt�rzy potrzebuj� raczej przyjacielskiej pogaw�dki ni� terapii.

Craythorne wpatrywa� si� przez chwil� w blat biurka.

��Poruczniku O�Mara � powiedzia�, unosz�c g�ow� i marszcz�c brwi.�� Prosz� darowa� sobie te psychoanalityczne zamachy na prze�o�onego. Domy�lam si�, �e to mo�e by� ciekawe, ale tylko marnuje pan cenny czas, kt�ry m�g�by pan wykorzysta� o wiele lepiej.

Rozumiem, �e w pocie czo�a zdobywa� pan wiedz� o psychologii innych gatunk�w, pierwsze trzy tygodnie sp�dzaj�c jako nia�ka ma�ego Hudlarianina, jednak nabijanie ludziom guz�w, chocia� to prosta i bezpo�rednia metoda, nie zawsze bywa skuteczne. Na pewno znajdzie pan w jakim� s�owniku s�owo �subtelno��. Prosz� poczyta�, co ono znaczy, i postara� si� cz�ciej to stosowa�.

I jeszcze jedno � doda�. � Wygl�d jest wizyt�wk� cz�owieka. Je�li kto� prezentuje si� nieporz�dnie, ludzie nie oczekuj� po nim, �e b�dzie mia� pouk�adane w g�owie. By� mo�e zbyt wielkim wymaganiem by�oby, aby zacz�� si� pan nosi� regulaminowo, ale ten mundur zosta� og�lnie nie�le pomy�lany i skrojony. W pa�skim przypadku wygl�da, jakby chadza� pan na skr�ty tunelami serwisowymi, co zreszt� mo�e by� prawd�. Prosz� te� czesa� w�osy na tyle starannie, aby by�o to widoczne. No i goli� si� troch� cz�ciej. Tak ze trzy razy w tygodniu. A teraz czeka na pana problem na sto jedenastym. Mo�e pan i��.

Gdy O�Mara przyciska� kciuk do p�ytki otwieraj�cej drzwi, us�ysza� jeszcze za sob� g�os majora.

��Czy by�em do�� niemi�y, poruczniku?

��Nie�le to wysz�o, sir � odpar� O�Mara.�� Ale musi pan jeszcze po�wiczy�.

Sto jedenasty by� pierwszym uko�czonym i w pe�ni urz�dzonym poziomem mieszkalnym przeznaczonym dla pi�ciu r�nych form �ycia. Dzia� utrzymania by� z niego bardzo dumny i obiecywa�, �e niebawem, albo przynajmniej jak szybko si� da, pozosta�e poziomy mieszkalne zostan� uko�czone i doprowadzone do takiego samego standardu.

Poniewa� jednak ka�dy chcia� tu obecnie kwaterowa�, w rzeczywisto�ci warunki nie by�y wcale najlepsze.

O�Mara wiedzia� ju�, kogo powinien szuka�, najpierw jednak zajrza� do bocznego korytarza, gdzie mieszka�y osoby niebior�ce udzia�u w sporze. By� mo�e major uzna�by to za subtelne post�powanie.

W kr�tkim korytarzu mie�ci�y si� kwatery Kelgian. Na kilku pierwszych drzwiach widnia�y napisy NIEOBECNY, W PRACY albo �PI�, NIE PRZESZKADZA�. W czwartej kabinie kto� by�, ale porucznik musia� dobija� si� kilka d�ugich minut, zanim w progu stan�� Kelgianin z wielkimi, wy�cie�anymi s�uchawkami, kt�re �ci�gn�� w�a�nie z uszu. Za nim wida� by�o ekran ukazuj�cy wn�trzno�ci jakiej� operowanej istoty nieustalonego gatunku.

Zirytowany gospodarz poruszy� energicznie sier�ci�.

��Ucz� si�. Nie s�ysza�em ci�. Czego chcesz?

��Informacji � odpar� O�Mara, wpadaj�c w podobn� manier� mowy.�� Chodzi o zg�oszenia g�o�nych k��tni w okolicy. Czy tobie te� dokuczy�y?

��Tak, ale ju� nie dokuczaj� � powiedzia� Kelgianin.�� M�j gatunek jest ma�o odporny na zadeptanie przez Traltha�czyk�w i wiwisekcj� przeprowadzan� melfia�skimi szczypcami, wola�em wi�c nie interweniowa� i podj��em inne �rodki zaradcze.�� Postuka� znacz�co w s�uchawki.�� Id� ju�.

Drzwi zamkn�y si� z sykiem, zanim O�Mara zd��y� podzi�kowa� za rozmow�.

Kilka minut p�niej trafi� na istot� typu MSVK z Eurila. By� to przypominaj�cy bociana trzynogi nielot, kt�ry zacz�� jednak tak energicznie macha� szcz�tkowymi skrzyd�ami, jakby zamierza� wznie�� si� w powietrze. Tokowa� tak szybko i gniewnie, �e nijak nie mo�na by�o mu przerwa�.

��Musicie co� z tym zrobi�! � powtarza� raz za razem.�� Musicie powstrzyma� jako� te piekielne awantury. Gdy odwiedzaj� si� nawzajem, aby podyskutowa� o wyk�adach, nie jest jeszcze najgorzej. S�ycha�, jak Traltha�czycy na siebie pohukuj�, zw�aszcza gdy podnios� g�os. Melfianie robi� wtedy ha�as, jakby kijami o �ciany uderzali. Ale to wszystko jest do zniesienia. Potem jednak wracaj� do siebie na noc. Przez jak�� godzin� jest spok�j i zaczynamy ju� czu� si� bezpiecznie, jednak potem� Gdy zasypiaj�, ha�as niemal str�ca nas z grz�dy. Potem jedni i drudzy otwieraj� drzwi i zaczynaj� oskar�a� si� nawzajem o ha�asy, i to dopiero jest rwetes. Ostatecznie wszyscy si� budz� i trzeba mie� szcz�cie, aby z�apa� do rana cho� troch� snu. A wyk�adowcy zarzucaj� nam potem w przykry spos�b, �e nie uwa�amy na zaj�ciach. Teraz jest cicho, bo szykuj� si� do snu, ale w ka�dej chwili� Brak mi k��w czy pazur�w, ale czasem mam ochot� zamordowa� kt�rego� z nich. Kt�regokolwiek. Musicie co� z tym zrobi�, zanim kto� silniejszy wpadnie na podobny pomys�.

O�Mara uni�s� obie d�onie, prosz�c o chwil� ciszy. By�o gorzej, ni� przypuszcza�.

Przez chwil� zastanawia� si�, czy nie zdecydowa� si� na �agodn� perswazj� w stylu Craythorne�a, ostatecznie uzna� jednak, �e to nie pomo�e. Sytuacja by�a bardzo powa�na i wymaga�a zdecydowanych dzia�a�.

��Zg�aszaj�c si� na sta�, wiedzia�e�, �e b�dziesz musia� przebywa� mi�dzy istotami wielu r�nych ras � powiedzia� surowym tonem.�� Czy�by okaza�o si� to wyzwaniem ponad twoje si�y?

Bocianowaty nie odpowiedzia�. O�Mara nie potrafi� wyczyta� nic z pierzastego oblicza, odni�s� jednak wra�enie, �e tamtemu zrobi�o si� troch� nieswojo. By� mo�e jednak zawoalowana sugestia konieczno�ci opuszczenia Szpitala by�a ciosem poni�ej pasa, zw�aszcza w odniesieniu do jednej z ofiar, nie sprawc�w.

��Spokojnie, to by�aby ostateczno��. Czy pr�bowa�e� rozmawia� z nimi, przedstawiaj�c sw�j problem?

��Najpierw zwr�ci�em si� do jednego z Traltha�czyk�w. Powiedzia�, �e mu przykro, ale wielu jego pobratymc�w wydaje r�ne odg�osy przez sen i �e nic na to nie poradzi, chyba �eby wstrzyma� oddech. Wydawa� si� rozdra�niony, jak ka�dy, kto nie mo�e si� wyspa�.

Uzna�em, �e irytowanie kogo� dwana�cie razy ci�szego by�oby nadmiernym ryzykiem, spr�bowa�em wi�c zagada� do Melfian, kt�rzy s� podobno spokojniejsi ni� Traltha�czycy.

Okaza�o si�, �e niekoniecznie. Zosta�em pocz�stowany takim s�ownictwem, �e a� autotranslator odm�wi� wsp�pracy. Teraz nie rozmawiam z �adnym z nich.

��Ale przecie� kontaktujecie si� chyba podczas zaj��? � spyta� O�Mara.�� Albo na oddzia�ach, w sto��wce czy na poziomie rekreacyjnym.

��Niewiele. G��wnie wtedy, gdy odpowiadamy na pytania wyk�adowcy albo siostry prze�o�onej. Albo gdy rozmawiamy z pacjentami. Je�li oni chrapi� czasem, to nie tutaj i temat nie wyp�ywa. Sto��wka jest do�� du�a, aby ka�dy m�g� siedzie� ze swoimi i nie obrzydza� sobie obiadu widokiem obcych i ich jedzenia. To samo dotyczy poziomu rekreacyjnego.

Wygodniej jest trzyma� si� osobno. Oni w swoim gronie, my w swoim. Nie my�l� tylko o chrapi�cych Traltha�czykach i Melfianach, ale o wszystkich obcych.

O�Mara chcia� co� powiedzie�, ale si� rozmy�li�. Tak naprawd� nic sensownego nie przychodzi�o mu do g�owy. By�o gorzej, ni� my�la�.

Niewielki Nidia�czyk, kt�ry otworzy� nast�pne drzwi, nie r�ni� si� dla O�Mary niczym od pozosta�ych przedstawicieli tej rasy, jednak w drug� stron� nie dzia�a�o to tak samo.

��Jeste� tym drugim ziemskim psychologiem. Nazywasz si� O�Mara � powiedzia� futrzak. Nawet po przepuszczeniu przez autotranslator jego mowa przypomina�a szczekanie.�� Co ma psycholog do tego ha�asu? Powiesz mi, �ebym zacz�� my�le� o czym� przyjemnym i przesta� si� przejmowa�? Dasz na uspokojenie? Bo przecie� nie przerzucisz ich na drugi koniec galaktyki. Wi�c jak?

��Zgadzam si�, �e masz powody do narzekania � powiedzia� O�Mara, staraj�c si� nie podnosi� g�osu na szczekliwca.

��Narzekania?�� warkn�� Nidia�czyk.�� Ja ��dam przeniesienia. Mam do tego prawo.

Na sto czternastym s� kwatery Nidia�czyk�w. Widzia�em, jak utrzymanie przy nich pracowa�o.

��Sto czternasty b�dzie nie tylko dla Nidia�czyk�w � zauwa�y� O�Mara, ale rozm�wca go nie s�ucha�.

��Nie umeblowali jeszcze wszystkiego i pewnie nie jest tam nawet w po�owie tak wygodnie jak tutaj, ale starczy mi prycza, krzes�o i konsola. Wreszcie m�g�bym uczy� si� i spa� w spokoju, bo przecie� ekipy nie wierc� w nocy�

Przerwa� im narastaj�cy, zawodz�cy d�wi�k dobiegaj�cy z drugiego ko�ca korytarza.

Brzmia� jak modulowany sygna� ro�ka mg�owego. Ucich� po chwili, jednak cisza trwa�a zaledwie kilkana�cie sekund. Do��, aby pomy�le�, �e ju� po wszystkim. �ciany i drzwi musia�y w jakim� stopniu go t�umi�, ale chwilami schodzi� na tak niskie rejestry, �e nie tylko pod�oga dr�a�a, ale i uszy zaczyna�y pobolewa�. Zanim O�Mara zdo�a� cokolwiek powiedzie�, pojawi� si� nowy ha�as, jakby nieregularne postukiwanie olbrzymich kastaniet�w. Chwile ciszy, wolne od traltha�skiego chrapania, wype�ni�o szcz�kanie szczypiec �pi�cych Melfian.

Oba odg�osy uzupe�nia�y si� �wietnie, przy czym nie zawsze by�y a� tak g�o�ne, jednak przez powtarzalno�� bez dw�ch zda� mog�y zszarga� nerwy. Nawet O�Mara musia� w pewnej chwili zacisn�� mocniej z�by.

��Nie m�wi�em?�� rzuci� Nidia�czyk.�� No i co zamierzasz z tym zrobi�?

O�Mara milcza�. Nie mia� poj�cia, co odpowiedzie�. Gdzie� obok do��czy� kolejny zestaw kastaniet�w, umilk� jednak szybko. Sykn�y otwierane drzwi, a Melfianin, kt�ry z nich si� wy�oni�, przeszed� ukosem przez korytarz i uderzy� szczypcami w dzwonek kwatery Traltha�czyk�w. Po chwili w progu pojawi�a si� masywna g�owa lokatora. Przez chwil� obie istoty wymienia�y uwagi na temat sytuacji. Ich autotranslatory co rusz piszcza�y rozg�o�nie, napotykaj�c wyrazy, kt�re nie zosta�y wprowadzone do s�ownik�w. O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��O, i tak to wygl�da, kurka wodna ma� � rzuci� Nidia�czyk i zamkn�� drzwi.

Starszy wyk�adowca Mannen by� Ziemianinem w trudnym do okre�lenia wieku. Mimo zmarszczek i �ysiny robi� m�odzie�cze wr�cz wra�enie. Na jego biurku pi�trzy�y si� roz�o�one skrypty i ta�my, pod nogami kr�ci� si� br�zowo-bia�y szczeniak. By� ju� ca�kiem dobrze u�o�ony i chodzi� wsz�dzie za swoim panem. Nie mia� wst�pu jedynie na oddzia� i powiadano, �e sypia� z Mannenem w jednym ��ku. Wyk�adowca nigdy temu oficjalnie nie zaprzeczy�. Teraz uni�s� oczy znad papier�w, skin�� g�ow�, rozpoznawszy go�cia, i wskaza� mu krzes�o. Potem czeka� w milczeniu.

��Psiak si� chyba ju� zaaklimatyzowa�? � spyta� O�Mara po chwili wahania.

Mannen kiwn�� g�ow�.

��Je�li zaczyna pan od psa, to chyba chodzi o jak�� przys�ug�? � spyta� z u�miechem.�� Ma pan szcz�cie, �e z�apa� mnie mi�dzy wyk�adami. Czym mog� panu s�u�y� przez��� Spojrza� na zegarek.�� Przez najbli�sze dziewi�� i p� minuty?

��Czasy mamy takie, �e teraz ka�dy jest psychologiem � mrukn�� O�Mara melancholijnie.�� Potrzebuj� paru informacji i porady, mo�e psychologicznej, mo�e te� i medycznej. Chodzi o Traltha�czyk�w i Melfian. Sprawa wygl�da nast�puj�co�

Opisa� pokr�tce konflikt, kt�ry rozwin�� si� na poziomie sto jedenastym, wy��czaj�c w to ksenofobiczne reakcje otoczenia. Mannen uni�s� nagle r�k� i wystuka� co� na komunikatorze.

��To potrwa d�u�ej ni� dziewi�� minut � zauwa�y�. � Sala wyk�adowa numer osiemna�cie? Niestety, sp�ni� si�. Przeka�cie sta�y�cie Yursedthowi, aby zaj�� si� grup� do mojego przybycia. Koniec.�� Spojrza� na O�Mar�. � Problem w tym, �e przyjmujemy tu tylko najlepszych. Yursedth uwa�a, �e wie o po�o�nictwie Kelgian wi�cej ni� ja. Mo�e zreszt� ma racj�. Ucieszy si�, mog�c mnie zast�pi�, chocia� grupa niekoniecznie. Jednak do�� o moich k�opotach. Zajmijmy si� pa�skim problemem.

Mannen przerwa� i cie� troski przebieg� przez jego twarz.

��Jak dot�d nie zasypiaj� na zaj�ciach, chocia� niekt�rzy, zwykle g�o�ni, rzeczywi�cie zrobili si� bardziej milcz�cy. Mylnie s�dzi�em, �e zacz�li po prostu uwa�a�, chocia� nie rozumia�em, dlaczego jednocze�nie ich oceny lec� na �eb na szyj�. Tak wi�c widzi pan, to r�wnie� i m�j problem, skoro ma powa�ny wp�yw na osi�gni�cia naszych student�w. Czy wpad� pan na jakie� rozwi�zanie, poruczniku?

O�Mara pokr�ci� g�ow�, potem jednak przytakn�� niepewnie.

��Nie ca�kiem. Chyba �e istnieje jaki� spos�b, aby wyleczy� z chrapania.

��Chrapanie jest przypad�o�ci� wyst�puj�c� u pi�ciu procent mieszka�c�w galaktyki � odpar� Mannen.�� Nie jest to r�wnie� �adna anomalia ani zjawisko zagra�aj�ce zdrowiu, chyba �e kogo� mocno tym zdenerwujemy i po prostu nam przy�o�y. Nie wi��e si� z zaburzeniami psychicznymi. Zwykle chrapi�cy s� ca�kiem normalni, nie wymagaj� zatem psychoterapii. Na ka�dej planecie istniej� r�ne tradycyjne sposoby przeciwdzia�ania, wszystkie r�wnie nieefektywne. Jedyn� skuteczn� metod� jest obudzenie chrapi�cego, co oznacza jednak pozbawienie snu. A tego nie chcemy.

Je�li za� chodzi o mechanizm chrapania, u Ziemian jest to zwi�zane ze zwiotczeniem podniebienia, kt�re opada troch� podczas snu w pozycji na wznak � podj�� Mannen, wpadaj�c w ton wyk�adowcy.�� W przypadku Traltha�czyk�w, kt�rzy wszystko, w��cznie ze spaniem, robi� na stoj�co, te� chodzi o zwiotczenie mi�ni, kt�re kieruj� powietrze z czterech tchawic do kana�u ze strunami g�osowymi. Nazywaj� to �nocnym gadaniem�. Przyczyna, dla kt�rej Melfianie szcz�kaj� przez sen szczypcami, jest nieco bardziej z�o�ona i nader ciekawa. Ale przepraszam, poruczniku, rozumiem, �e nie chodzi panu o zbadanie przyczyn, lecz o znalezienie rozwi�zania tego problemu. Czy to, co powiedzia�em, mo�e by� panu pomocne?

O�Mara zachowa� dyplomatyczne milczenie.

��Tak my�la�em � mrukn�� Mannen.�� Co do leczenia, interwencja chirurgiczna nie wydaje mi si� dobrym rozwi�zaniem. Nie mo�emy nakaza� naszym sta�ystom, aby poddali si� niebezpiecznym, a czasem i ryzykownym zabiegom tylko dlatego, �e bezwiednie ha�asuj� po nocy. Szybko zostaliby�my bez sta�yst�w, a Rada Medyczna podnios�aby wielki rwetes.

S�dz�, �e powinni�my poszuka� raczej technicznych �rodk�w zaradczych. Na przyk�ad lokuj�c chrapi�cych gdzie� dalej albo lepiej wyciszaj�c kwatery.

O�Mara zastanowi� si� chwil�.

��Gdy Szpital w pe�ni rozwinie sw� dzia�alno��, b�dziemy tu mieli spory t�ok. Nie da si� tak odsun�� kwater, aby chrapi�cy pozostawali z dala od pozosta�ych. Ale to pan ju� z pewno�ci� wie, sir. Gdy pyta�em w utrzymaniu, powiedziano mi, �e maksymalnie wyciszono ju� pokoje zajmowane przez Traltha�czyk�w i Melfian. Nic wi�cej zrobi� si� nie da, bo wtedy dojdzie do zniekszta�ce� zwyk�ych d�wi�k�w. Nawet rozmowa, muzyka czy d�wi�ki z kana��w rozrywkowych brzmia�yby jak przyt�umione. Nikt by tego nie chcia�.

��A co z ekranami ciszy?�� spyta� Mannen.

��Wi�kszo�� oddzia��w zosta�a w nie wyposa�ona, aby oszcz�dzi� stresu pacjentom.

Craythorne waha� si� przez trzy dni, a� w ko�cu przekaza� O�Marze kolejn� spraw�.

Sam by� zaj�ty realizacj� projektu urz�dowej dewastacji sto��wki i wyja�nianiem powstaj�cych przy tym nieporozumie� i rzadko bywa� ostatnio w gabinecie. Nic dziwnego zatem, �e polecenie przygotowa� na pi�mie, w postaci odr�cznie skre�lonej notatki, do kt�rej do��czy� wyci�g z akt jednego ze sta�yst�w. O�Mara zacz�� od tego drugiego.

Dotyczy: Thornnastor, typ FGLI. Gatunek: Traltha�czyk. Wiek: 87 lat standardowych ze �redni� przewidywan� d�ugo�ci� �ycia 150 lat. Uko�czy� z wyr�nieniem Wydzia� Medyczny Uniwersytetu w Howth na Tralcie. 12 lat s�u�by w roli konsultanta medycznego przy wielogatunkowych programach budowlanych w uk�adach planetarnych Ballildon, Corso i Lentallet. Brak bliskiej rodziny czy bliskich zwi�zk�w pozarodzinnych. Przyj�ty na zaawansowany kurs chirurgiczny jako sta�ysta Szpitala Kosmicznego Sektora Dwunastego. Pierwsze przyj�cie ta�my edukacyjnej przebieg�o bezproblemowo. Wydano zgod� na zatrzymanie zapisu do chwili zako�czenia trwaj�cych bada� naukowych, kiedy to T. ma otrzyma� propozycj� zatrudnienia w Szpitalu na stanowisku starszego lekarza. Dotychczasowy przebieg sta�u bez zarzutu. Zmiana na gorsze nast�pi�a mniej wi�cej przed trzema tygodniami.

Starszy wyk�adowca chce zbadania sprawy, zanim zatrudni T. Jego obecny adres zamieszkania: poziom 111, pok�j 18.

Notatka dopowiada�a: �Mo�e to tylko t�sknota za domem albo kryzys wieku �redniego. Porozmawiaj z nim i sprawd�, co si� dzieje. Tylko nie bij za mocno�.

O�Mara pomy�la�, �e major widocznie nadal �wiczy szorstki spos�b bycia.

Je�li Thornnastor nie prowadzi� akurat �ycia towarzyskiego ani nie wypoczywa� na poziomie rekreacyjnym, to wedle grafiku dy�ur�w powinien by� u siebie. Do regulaminowej pory wypoczynku zosta�a mu jeszcze godzina. Wysiadaj�c z windy na sto jedenastym i szukaj�c w�a�ciwego pokoju, O�Mara zastanawia� si�, czy nie chodzi przypadkiem o jednego z chrapaczy. Podchodz�c do drzwi, s�ysza� i wyczuwa� delikatne drgania pod�ogi.

��Nazywam si� O�Mara � powiedzia�, staraj�c si� zachowa� pewno�� siebie wobec inteligentnego sze�cionogiego s�onia, kt�ry m�g� by� emocjonalnie niezr�wnowa�ony.�� Jestem z dzia�u psychologii. Je�li mo�na, chcia�bym porozmawia� chwilk�.

��Znam ci�, O�Mara � odpar� Thornnastor.�� Wejd�, chocia� nie rozgo�cisz si�. Nie ma u mnie �adnych mebli. Proponuj�, by� usiad� na kraw�dzi zag��bienia noclegowego.

Kwatera Thornnastora by�a bardzo obszerna, chocia� mala�a znacz�co przy rozmiarach gospodarza.

�ciany pokrywa�y zdj�cia przedstawiaj�ce krajobrazy jego planety i sceny, kt�rych znaczenia O�Mara nie potrafi� si� nawet domy�li�. Kilka silnie pachn�cych pn�czy maskowa�o drzwi do �azienki. Pod jedn� ze �cian sta� p�kolisty rega� z w��czonym ekranem, rejestratorem i nagraniami skrypt�w. G��bokie kwadratowe zag��bienie noclegowe zosta�o wyposa�one w ramp� wej�ciow�. O�Mara zszed� po niej, a� pod�oga znalaz�a si� na wysoko�ci jego kolan, obr�ci� si� i przysiad� bokiem. D�onie przycisn�� do grubej, mi�kkiej wyk�adziny.

��Dzi�kuj� � powiedzia�, szukaj�c w my�lach jakiego� pozytywnego zdania do wyg�oszenia.�� Wygodnie tutaj.

��M�j gatunek nie wymaga szczeg�lnego komfortu � odpar� Thornnastor.�� Wyk�adzina t�umi odg�os moich krok�w, aby s�siedzi mieli troch� spokoju. Oderwa�em si� od nauki, skoro by�o trzeba��� Wskaza� na ekran.�� Jednak nie chcia�bym traci� zbyt wiele czasu.

Zapis, kt�ry Thornnastor nosi� w g�owie, pochodzi� od Kelgianina. Zapewne by�o to powodem obecnego lakonicznego, ale i bezpo�redniego sposobu wypowiadania si� Traltha�czyka.

��Nie chc� marnowa� niczyjego czasu � stwierdzi� O�Mara.�� Starszy wyk�adowca Mannen poprosi� mnie, abym porozmawia� z tob� o twoich ostatnich k�opotach w pracy.

Niepokoi go, �e nagle obni�y�e� loty. Zacz�o si� kilka dni po tym, jak przyj��e� kelgia�ski hipnozapis, podejrzewamy wi�c, �e sprawa ma pod�o�e psychologiczne. Zechcia�by� powiedzie� co� na ten temat?

Thornnastor spojrza� jednym okiem na ekran i si�gn�� mack�, wy��czaj�c urz�dzenie.

Potem obie pary oczu zwr�ci�y si� w stron� psychologa. Przez chwil� panowa�a cisza.

��Je�li potrzebujesz czasu do zastanowienia, poczekam � powiedzia� O�Mara.�� Je�li jednak nie chcesz o tym rozmawia�, ciekawi mnie dlaczego.

Traltha�czyk zahucza� niczym ro�ek mg�owy. Autotranslator nie przet�umaczy� tego d�wi�ku. O�Mara westchn��.

��By�y na tym poziomie skargi na nocne ha�asy, utrudniaj�ce spanie. Problem zosta� rozwi�zany. Brak snu mo�e wp�yn�� negatywnie na zdolno�� koncentracji. Czy o to chodzi?

Przez kilka pierwszych minut czu� niemal dok�adnie to samo, co poprzednim razem.

Mia� wra�enie, �e patrzy na zupe�nie obce mu wn�trze, �e znajduje si� o wiele za wysoko nad pod�og� i nigdy nie zdo�a utrzyma� r�wnowagi na dw�ch ludzkich nogach, kt�re odnajdywa� u siebie zamiast dwunastu par kelgia�skich odn�y. Niemniej dezorientacja i zawroty g�owy ust�pi�y do�� szybko. W ich miejsce pojawi�o si� co� o wiele gorszego. Co� tak trudnego do zniesienia, �e musia� usi��� i stoczy� regularn� walk� o zachowanie kontroli nad w�asn� cz�ci� osobowo�ci.

Biedny Thornnastor, pomy�la�. Je�li to w�a�nie odczu�� Nad sob� nie zamierza� si� litowa�, bo przecie� dobrowolnie wpakowa� si� w to bagno.

Jednak w odr�nieniu od Traltha�czyka nie mia� si� za geniusza ani za kogo� o wyj�tkowo zintegrowanej osobowo�ci. Uparty jak osio�, nigdy nie pozwala�, aby ktokolwiek my�la� czy odczuwa� cokolwiek za niego. Stopniowo opanowa� zatem sytuacj�.

Rozumia� ju�, dlaczego Thornnastor nie chcia� z nim rozmawia�. Po��czenie zawodowej dumy sta�ysty z umys�em jeszcze bardziej wbitej w dum� dawczyni nie mog�o zaowocowa� niczym innym. Do tego dochodzi�o jeszcze wielkie napi�cie emocjonalne, kt�re naros�o w udr�czonym umy�le Marrasarah. Mimo fizycznego i psychicznego cierpienia Kelgianka by�a w pe�ni w�adz umys�owych, gdy zgodzi�a si� na zapis. Ona te� by�a uparta i nie zwyk�a si� poddawa�, podobnie jak O�Mara. Wiedzia�a, �e przegra�a, i nie potrafi�a si� z tym pogodzi�. Thornnastor odczu� to samo cierpienie. Jednak on, podobnie jak O�Mara, m�g� pozby� si� ca�ego baga�u goryczy, smutku i �alu, wymazuj�c ta�m�. Marrasarah nie mia�a tej szansy. Musia�a �y� ze swoim poczuciem straty po tym, jak po�ar w laboratorium pozbawi� j� cz�ci futra. Bez w�tpienia nie zas�u�y�a sobie na to, ale historia obfitowa�a tak�e w przypadki ludzi, kt�rzy zostali skrzywdzeni przez los, i nic nie mo�na by�o na to poradzi�.

Niemniej Thornnastor nale�a� do tera�niejszo�ci i zadaniem O�Mary by�o dopilnowa�, aby zosta�o po nim co� wi�cej ni� kr�tka, przygn�biaj�ca notatka w szpitalnym archiwum.

Zacz�� kr��y� po gabinecie. Aktywno�� ruchowa zwykle u�atwia�a mu my�lenie, kt�re by�o obecnie bardzo wskazane. Zatrzyma� si� tylko na chwil�, aby zadzwoni� do Mannena, kt�ry szcz�liwie m�g� si� z nim zaraz spotka�, i aby zostawi� szefowi kr�tk� notatk� z informacj�, �e uda� si� do starszego wyk�adowcy na rozmow� w sprawie awansu Thornnastora.

To nie mia�o prawa wzbudzi� w Craythornie �adnych podejrze�. Wola� nie wspomina� mu na razie, co w�a�nie zrobi� i jak� sugesti� terapii zamierza� przedstawi� Mannenowi.

Major nie przyj��by tego dobrze.

Ledwie wszed�, Mannen uni�s� g�ow� znad biurka i wskaza� na krzes�o, kt�re z grubsza nadawa�o si� dla Ziemianina. Potem czeka� w milczeniu.

��Co do Thornnastora�

��Ustali� pan, co si� dzieje z moim sta�yst�? � przerwa� mu Mannen.�� To dobrze.

��Owszem. Ale wcale nie jest dobrze.

Mannen nie zdo�a� ukry� rozczarowania.

��Bardzo nie chcieliby�my go straci�, poruczniku. Ale prosz� m�wi�.

O�Mara zacz�� starannie dobiera� s�owa, aby nie uciekaj�c si� do k�amstwa, nie wyjawi� r�wnocze�nie ca�ej prawdy.

��Thornnastor okaza� si� ca�kowicie niesk�onny do wsp�pracy i odm�wi� wyja�nienia, dlaczego kelgia�ska ta�ma wywo�a�a u niego tak silne zaburzenia emocjonalne. Udzieli� tylko paru og�lnych i skr�towych informacji. Spotykamy si� czasem u pacjent�w z podobnymi postawami, kt�re graniczy� mog� nawet z wrogo�ci�, i godzimy si� z tym, zw�aszcza gdy istniej� zrozumia�e przyczyny dla takich zachowa�. Brak ch�ci wsp�pracy czy nawet wrogo�� nie uniemo�liwiaj� zreszt� podj�cia leczenia albo�

��Chwil� � przerwa� mu Mannen.�� Przed chwil� powiedzia� pan, �e Thornnastor nie chcia� z panem rozmawia� i niczego naprawd� nie wyja�ni�. A teraz m�wi pan o zrozumia�ych przyczynach. Sk�d mo�e je pan zna�? Czy�by major Craythorne pozwoli� panu przyj�� ten sam zapis? To chyba do�� niezwyk�a sytuacja?

Jednak nie by�em do�� ostro�ny, pomy�la� O�Mara. Z drugiej strony Mannen okaza� si� nad wyraz spostrzegawczy.

��Nie przyszed� mi do g�owy �aden inny spos�b, aby pom�c Thornnastorowi. Major nie wie, �e wzi��em t� ta�m�. Niezwyk�e czy nie, jest to po prostu zabronione.

��Wiem � odpar� Mannen.�� Niemniej nic mi do pa�skiej niesubordynacji. Wa�niejsze, czy natchn�o to pana jakim� pomys�em? Je�li tak, jaka to terapia? I czy Thornnastor b�dzie po niej zdolny przyst�pi� do zaplanowanej na jutro operacji? To ju� jutro, w po�udnie.

��Jaka terapia� Drastyczna, niesprawdzona i ryzykowna � odpar� O�Mara.�� Jednak je�li si� uda, pa�ska wschodz�ca gwiazda b�dzie mog�a operowa�.

��Ale powie mi pan, co to dok�adnie za pomys�? � spyta� Mannen z cieniem sarkazmu w g�osie.

Starszy wyk�adowca skorzysta� ze swojej pozycji i zaj�� jedyne wolne krzes�o, podczas gdy O�Mara i Thornnastor stan�li po prostu przed biurkiem Craythorne�a. Major odezwa� si� do nich, nie podnosz�c g�osu, wida� by�o jednak, �e jest nad wyraz zirytowany. Najpierw zwr�ci� si� do obu lekarzy.

��Pragn� przeprosi� was za to, czego dopu�ci� si� porucznik O�Mara. Zwykle zach�cam moich ludzi do wykazywania si� inicjatyw� i tym samym ponosz� pe�n� odpowiedzialno�� za ich b��dy, jednak w tym przypadku s�dz�, �e O�Mara przesadzi� z entuzjazmem. Mam nadziej�, �e nie przeka�ecie sprawy wy�ej i pozwolicie, abym upora� si� z tym w obr�bie mojego dzia�u?

��Oczywi�cie, majorze � odpar� Mannen i u�miechn�� si� nagle.�� Ale prosz� nie dr�czy� zbytnio porucznika.

Craythorne pokr�ci� g�ow� i spojrza� na Traltha�czyka.

��Teraz, gdy O�Mara wymaza� ju� przekazane panu dwa dni temu zapisy, czy mog� przyj��, �e pa�ski stan wr�ci� do normy? Nie ma �adnych op�nionych skutk�w, doktorze?

��Nie mo�e pan przyj�� � odpowiedzia� Thornnastor.�� Na marginesie dodam, �e chocia� tytu�owanie mnie doktorem jest ca�kiem na miejscu w zwyk�ej rozmowie, winien pan wiedzie�, �e dzisiaj rano otrzyma�em awans na starszego lekarza.

��Prosz� przyj�� moje gratulacje, starszy lekarzu Thornnastor � powiedzia� major z u�miechem, chocia� wcale nie by�o mu do �miechu.�� Ale w czym si� myl�? Czy odczuwa pan jak�� dezorientacj� wynik�� z wymazania ta�m?

��Pewn� dezorientacj� rzeczywi�cie odczuwam � stwierdzi� Traltha�czyk.�� Ale usuni�ty zosta� jeden tylko zapis. Ten stwarzaj�cy problemy, kelgia�ski. Pozosta�e zachowa�em, uzyskawszy na to zgod� starszego wyk�adowcy Mannena. Porucznik O�Mara pom�g� mi w podj�ciu decyzji.

��Ale dlaczego?�� spyta� powa�nie ju� zaniepokojony Craythorne.�� To bardzo ryzykowne. Nie mamy poj�cia, jakie skutki mo�e wywo�a� podobne post�powanie. Nigdy jeszcze tego nie robiono.

��Ale niebawem stanie si� norm� � powiedzia� Mannen, spogl�daj�c na Thornnastora i O�Mar�. � Praktycznie elementem codzienno�ci. Wielu p�jdzie w nasze �lady.

Zapad�a niezr�czna cisza. O�Mara my�la� gor�czkowo, jak wypl�ta� si� z tej sytuacji, nie sprawiaj�c nikomu przykro�ci. Zauwa�y� nie�ad panuj�cy w gnie�dzie i domy�li� si�, �e ptakowaci tworzyli par�, ale do tego wola� nie nawi�zywa�. Nagle Neenil zaszczebiota�a, podejmuj�c niespodziewanie pr�b� roz�adowania sytuacji.

��Psychologowie zawsze interesuj� si� seksem. Tak jest na Eurilu i zapewne na ka�dym innym cywilizowanym �wiecie w ca�ej Federacji.

O�Mara nigdy nikogo nie uca�owa� i nie zamierza� ryzykowa� tego wobec istoty z d�ugim i pe�nym z�b�w dziobem, ale by� tak wdzi�czny jej za pomoc w przed�u�eniu konwersacji, �e przez chwil� go kusi�o.

��Nie zamierza�em podejmowa� rozmowy o seksie � powiedzia�, zerkaj�c na Neenil.�� Wydaje si� jednak, �e tego po mnie oczekujecie. Skoro tak, to powiem, �e wedle wszelkich znak�w ta aktywno�� zdaje si� mie� pozytywny wp�yw na twoj� prac�. Jak do tego dosz�o, to ju� ty wiesz lepiej. Nie zamierzam jednak porusza� tematu, o ile sama sobie tego nie za�yczysz. Ostatecznie to prywatna i osobista sprawa.

Spojrza� przelotnie na Creesika i nieco zmieni� w�tek.

��To wyja�nia pewien tw�j spadek formy, kt�ry da� si� zauwa�y� w ostatnim czasie.

Gdy kto� wchodzi w nowy zwi�zek ze szczeg�lnie atrakcyjnym partnerem��� powiedzia� O�Mara, chocia� tak naprawd� nie potrafi� nawet odr�ni� dwojga pierzastych od siebie nawzajem. Chcia� jednak powiedzie� Neenil co� mi�ego.�� C�, zdarza si� w�wczas na pocz�tku zapa� tak wielki, �e nadwer�a nieco si�y. Zdarzaj� si� te� trudno�ci z koncentracj�, gdy� my�li biegn� nieustannie tylko w jednym kierunku. Z czasem jednak zaanga�owanie wejdzie w stabilniejsz� faz�. Je�li jeszcze zaczniecie snu� bardziej d�ugofalowe plany�

Creesik przesta� podskakiwa� i stroszy� pi�ra na karku.

��Ma pan wielkie do�wiadczenie na tym gruncie?

��Nie � odpar� O�Mara.�� Czyta�em tylko wiele opis�w rzeczywistych i fikcyjnych scenariuszy takich zdarze�. Moja wiedza jest czysto teoretyczna.

��Trudno uwierzy� � powiedzia�a Neenil. Wydawa�a si� nieco rozbawiona.�� Moja znajomo�� anatomii DBDG podpowiada mi, �e jest pan osobnikiem szczeg�lnie ros�ym i muskularnym, pozbawionym przy tym cz�stych u osobnik�w m�skich, obwis�ych pok�ad�w tkanki t�uszczowej. Nie jestem w stanie oceni� atrakcyjno�ci urody Ziemian czy cech szczeg�lnych ich cz�ci twarzowej, niemniej u osobnik�w m�skich nie uroda jest najwa�niejsza � zauwa�y�a. R�wnocze�nie przechyli�a g�ow�, zerkn�a na Creesika i �wierkn�a do niego co�, czego autotranslator nie przet�umaczy�. � Na pewno jest albo by�a w�r�d personelu �e�ska osoba DBDG, kt�ra�

��Nie!�� powiedzia� O�Mara nieco g�o�niej, ni� zamierza�, i doda� zaraz tonem obrony:

��Jak wiecie, charakter mojej pracy nie zezwala mi na nawi�zywanie osobistych znajomo�ci, a poza tym rzadko mam czas, aby szuka� �e�skiego towarzystwa.

��Z tego, co ja wiem o fizjologii DBDG, powiedzia�bym, �e obecny kolor jego twarzy wskazuje na zak�opotanie � powiedzia� Creesik.�� Poczerwienia�a mocno, chocia� nie podejmowa� tu �adnej aktywno�ci fizycznej, kt�ra podnios�aby ci�nienie krwi. Przesta� si� z nim dra�ni�, kochana.

��Nonsens � zaszczebiota�a Neenil.�� Psychologowie nigdy nie bywaj� zak�opotani, gdy chodzi o seks. My byli�my z pocz�tku pow�ci�gliwi, poniewa� to sprawa prywatna, ale nie byli�my zak�opotani. Nie przeszkadza mi, �e O�Mara wie, o ile wcze�niej tego nie odgad�, �e poprawa moich wynik�w w nauce jest zwi�zana z pragnieniem, aby�my mogli studiowa� tu i pracowa� razem. Z kwalifikacjami zdobytymi w Szpitalu znajdziemy �atwo posad� w ka�dej innej plac�wce, w ca�ej Federacji. Je�li za� zostaniemy tutaj, tak�e�

��B�dziemy sta�ymi partnerami, gotowymi razem wysiadywa� jaja � doko�czy� za ni� Creesik.�� Cokolwiek si� stanie.

O�Mara by� zadowolony, �e ptaszki wda�y si� we w�asn� rozmow�, oszcz�dzaj�c mu dalszego zak�opotania. Ucieszy� si� jednak za wcze�nie.

��Nie rozumiem jednego � powiedzia�a w pewnej chwili Neenil.�� Dlaczego odmawia pan sobie tak wielkiej przyjemno�ci, satysfakcji i tylu dobrych emocji. Musi pan mie� przecie� jakie� do�wiadczenia�

��Nie � przerwa� jej O�Mara i przekl�� si�, �e w og�le otworzy� usta. By�o milcze� po kelgia�sku. Co go wzi�o, aby wyjawi� tym istotom prawd�?

Na chwil� zapad�a cisza. Oba ptaki patrzy�y na niego, przekrzywiaj�c g�owy. Pierwszy odezwa� si� Creesik.

��Przy takim szale�stwie nie dziwi, �e zosta� pan psychologiem.

��Nie �artuj sobie, Creesik � powiedzia�a Neenil.�� To powa�na sprawa. Czy chce pan powiedzie�, �e nigdy, przez ca�e doros�e �ycie, nie pragn�� pan kocha� drugiej osoby? Nigdy nic takiego si� panu nie zdarzy�o?

��Tego nie powiedzia�em � stwierdzi� O�Mara, przeklinaj�c si� ponownie. Nie rozumia�

w�asnego post�powania. Nie czu� si� z jego powodu winny, narasta�a w nim tylko z�o�� po��czona z coraz g��bszym smutkiem, kt�remu w �aden spos�b nie umia� si� przeciwstawi�.

Neenil za�wierka�a ze wsp�czuciem.

��Kocha� pan kogo� w przesz�o�ci, ale mi�o�� nie zosta�a odwzajemniona?

��Nie � odpar� O�Mara.

��Kocha pan kogo� obecnie, ale ta osoba nie wie jeszcze o tym?

��Tak.

��Musi pan z t� osob� porozmawia�, O�Mara. Wyjawi� swoje odczucia. Niezale�nie od tego, jaka b�dzie odpowied�. Gdyby okaza�a si� negatywna, to c� U nas uwa�a si� to za powa�n� spraw�, ale rzadko z fatalnym fina�em�

��I kto teraz stroi sobie �arty?�� spyta� Creesik.

��M�wi� powa�nie � rzuci�a Neenil.�� Prosz� tego nie ukrywa�. Przynajmniej b�dzie pan wiedzia�, na czym stoi, i b�dzie m�g� prowadzi� normalniejsze �ycie emocjonalne. By� mo�e we dwoje.

��Ta osoba nie wie nawet, �e ja istniej�. Mieszka prawie na drugim ko�cu galaktyki.

Mocno ju� zirytowany pokr�ci� g�ow�. Sprawa zaczyna�a wymyka� si� spod kontroli.

Nigdy nie przypuszcza�, �e m�g�by co� podobnego powiedzie� g�o�no.

Z pewno�ci� nie Craythorne�owi, kt�ry zapewne z miejsca by go zwolni�. Teraz jednak rozmawia� o tym, chocia� og�lnie, z par� Eurilan. Musia� zako�czy� to jak najszybciej i wyj��.

��Przepraszam � powiedzia�. � To mia�a by� s�u�bowa wizyta. Chcia�em z wami porozmawia�, ale nie o tym, o czym zwykle z nikim nie rozmawiam. Jako psycholog nie mog� poj��, dlaczego jednak teraz to zrobi�em. Mo�e pozazdro�ci�em wam tego, co prze�ywacie, a czego ja nie zazna�em�

Ptakowaci za�wierkali, oboje z wyra�nym wsp�czuciem. Nieustannie przechylaj�c g�owy, rzucili sobie nawzajem kilka spojrze�.

O�Mara spojrza� na Creesika.

��Ale niewa�ne � powiedzia�. � Zajrza�em do was w nie najlepszej chwili i powinienem ju� i��. Nie musisz wychodzi�.

��Dzi�kuj� za wra�liwo�� na nasze sprawy i delikatno��, ale jednak powinienem ju� wraca� do siebie � odpar� Creesik.�� Je�li zostan�, �adne z nas nie zrobi zadania domowego.

Skoczy� do drzwi. Gdy O�Mara ruszy� w jego �lady, Neenil odezwa�a si� raz jeszcze.

��Tak nie mo�na, O�Mara. Musi pan odnale�� t� osob� i szczerze z ni� porozmawia�.

Prosz� mi obieca�, �e pan to zrobi.

Wiedzia� dobrze o zasadzie, �e �aden statek kosmiczny nie mo�e odm�wi� zabrania na pok�ad funkcjonariusza Korpusu Kontroli, je�eli pe�ni on s�u�b� w pr�ni. Jedynym warunkiem by�o posiadanie odpowiedniej dla danego gatunku kabiny. Statek musia� te� oczywi�cie udawa� si� do po��danego portu przeznaczenia, niemniej brak�o jakichkolwiek ogranicze� co do dystansu podr�y czy liczby przesiadek. Tyle �e gdyby chcia� lecie� szybko i daleko, musia�by trzyma� si� najbardziej ucz�szczanych szlak�w ��cz�cych �wiaty najstarszych kultur: Tralthy, Orligii, Kelgii i Ziemi. M�g� si� uda� gdziekolwiek, jednak przy nierozwa�nym doborze celu wi�kszo�� urlopu sp�dzi�by, czekaj�c na dogodne po��czenia.

Jednostka Korpusu Kontroli Trosshannon pe�ni�a s�u�b�, kr���c w tr�jk�cie mi�dzy Nidi�, Melfem i Szpitalem. Jak sugerowa�a pierwsza litera jej nazwy, zosta�a zbudowana na wysokograwitacyjnym �wiecie Traltha�czyk�w, kt�rych stocznie by�y szczeg�lnie cenione w obr�bie Federacji. Statki ich konstrukcji cechowa�a wielka wytrzyma�o�� strukturalna i niezawodno��. Powiadano, �e na Tralcie nawet wielkie koparki s� sk�adane przez zegarmistrz�w. Trosshannon by� dostosowany do przewozu pasa�er�w pi�ciu typ�w: traltha�skiej FGLI, melfia�skiej ELNT, hudlaria�skiej FROB, kelgia�skiej DBLF oraz r�nych DBDG, kt�rzy mogli korzysta� z tej samej kabiny, chocia� dla Orligian by�a za ciasna, a wysoki g�ra na metr Nidia�czyk m�g�by si� czu� przyt�oczony wielko�ci� mebli.

Za�oga liczy�a osiem os�b � Ziemian i funkcjonariuszy Korpusu. O�Mara spotyka� ich jednak tylko podczas posi�k�w. Byli przyja�nie nastawieni, ale bardzo zaj�ci, wola� wi�c nie pl�ta� im si� pod nogami. Wi�kszo�� czterodniowej podr�y sp�dzi� w swojej kabinie, kt�ra ca�kiem mu odpowiada�a. Craythorne mia� racj�, m�wi�c o zm�czeniu porucznika. Sam si� dziwi�, jak wiele czasu po�wi�ca� teraz na sen.

Gdy Trosshannon wyl�dowa� w porcie na przedmie�ciach Retlinu, O�Mara czu�, �e od lat nie by� tak wypocz�ty. Miasto by�o stolic� Nidii, a jego port kosmiczny uchodzi� na najwi�kszy w�ze� komunikacyjny w ca�ej Federacji. Z punktu widzenia autochton�w, kt�rzy wraz z dzie�mi t�umnie odwiedzali taras widokowy, by�o to te� najwi�ksze zoo galaktyki.

Id�c r�kawem do terminalu, O�Mara czu� si� troch� nieswojo z powodu tylu wpatrzonych w niego oczu i nieustannych, szczekliwych konwersacji. Po chwili jednak u�wiadomi� sobie, �e dla setek przygl�daj�cych si� mu drobnych istot o czerwonej sier�ci jest tylko jeszcze jednym go�ciem z innego �wiata.

Mia� tylko baga� osobisty, wi�c nie musia� czeka� na �adne walizki, co oszcz�dzi�o mu dodatkowego chodzenia, ale i tak czu� si� nieco zagubiony w wielorasowym t�umie.

Nawet �wietne rozplanowanie i oznaczenie terminalu niewiele pomaga�o. Ostatecznie wielki w�ochaty Orligianin z broni� u pasa, zapewne stra�nik, pokaza� mu drog�.

Stanowisko informacji sk�ada�o si� z szeregu ekranowanych boks�w ze stylizowanymi diagramami symbolizuj�cymi rozmaite rasy, kt�re odbywa�y podr�e kosmiczne w obr�bie Federacji. Ka�dy by� dostosowany do potrzeb konkretnego gatunku. O�Mara znalaz� miejsce oznaczone symbolem Ziemi i wszed� do �rodka, znajduj�c ca�o�cienny ekran z planem terminalu i migaj�cym niebieskim �wiate�kiem oznaczaj�cym miejsce, gdzie w�a�nie si� znajdowa�. W korytarzach Szpitala te� by�y podobne ekrany, nie dostawiano jednak do nich r�wnie wygodnych foteli, aby nie zach�ca� personelu do d�u�szego korzystania z tego sprz�tu.

Bez trudu znalaz� tranzytowe biuro Korpusu. Jego �ciany zdobi�y zdj�cia jednostek kosmicznych pozostaj�cych w s�u�bie Federacji, od ma�ych statk�w kurierskich przez kr��owniki zwiadowcze dalekiego zasi�gu po pot�ne pancerniki klasy �Emperor�. Stanowisk by�o sze�� i tylko przy jednym siedzia� Ziemianin. O�Mara podszed� do niego, poniewa� tylko on nie by� akurat zaj�ty. Siwiej�cy chor��y nosi� galowy mundur, w kt�rym wygl�da� r�wnie nienagannie jak Craythorne. Spojrza� przelotnie na pagony O�Mary i z�o�ony beret na ramieniu i skin�� �yczliwie g�ow�, co sugerowa�o, �e �aden z nich nie musi marnowa� czasu na salutowanie.

��Sir?�� spyta�.

O�Mara poda� swoje nazwisko i numer s�u�bowy.

��Przylecia�em nieca�� godzin� temu na Trosshannonie i szukam kabiny na jakimkolwiek statku lec�cym przez Tralth�, Melf, Kelgi� i Ziemi�. Port docelowy nie jest istotny, interesuje mnie tylko, aby nie czeka� za d�ugo. Nie chc� sp�dzi� zbyt wiele urlopu na Nidii.

��Te� nie lubi� tych ich niskich strop�w � powiedzia� podoficer z u�miechem.�� Je�li jednak musia�by pan zosta� tu d�u�ej, mo�e pan skorzysta� z ludzkich kwater w naszej bazie.

S� bardzo wygodne.

��Dzi�kuj� � odpar� O�Mara, odpowiadaj�c u�miechem i wskazuj�c na mundur chor��ego.�� W bazie nijak nie czu�bym si� jak na urlopie. Czy jest co�, co odlatywa�oby niebawem?

��Rozumiem � mrukn�� rozm�wca.�� Prosz� da� mi chwil�, sir. Sprawdz�.

Jadalnia by�a przewidziana na trzysta miejsc, jednak O�Mara ju� od drzwi zauwa�y�, �e chocia� w tym rejsie by�o na pok�adzie tylko oko�o dwustu pi��dziesi�ciu podr�nych, brak�o wolnych osobnych stolik�w. Zestawiono je w rz�dy po dwadzie�cia miejsc przy ka�dym, z rozmaitymi siedziskami, kt�re mo�na by�o przestawia�, gdy przedstawiciele r�nych ras chcieli je�� razem. Wielu tak w�a�nie robi�o, pogr��aj�c si� w rozmowie.

Orligia�ski szef sali, a raczej szefowa, je�li ocenia� po ubiorze, zaprowadzi�a O�Mar� do wolnego miejsca.

Nosi�a co�, co by�o zapewne strojem s�u�bowym, jednak czarne spodnie i bia�a kamizelka ze sztywnymi mankietami i takim� ko�nierzem nie pasowa�y do wystaj�cych z odzie�y w�ochatych ko�czyn i poro�ni�tej futrem g�owy. Zw�aszcza �e normalnie Orligianie nie nosili �adnej odzie�y poza lekk� uprz꿹, wietrz�c nieustannie grub� sier�� i ch�odz�c cia�a.

Porucznik zosta� posadzony przy stole, kt�ry zajmowa�o ju� czterna�cioro Kelgian, dw�ch Melfian i jedna pasa�erka z Ziemi. Oczywi�cie posadzono j� dok�adnie naprzeciw niego.

Mia�a ciemne w�osy, by�a m�oda i szczup�a, z ma�� ilo�ci� bi�uterii na w�osach, uszach i z przodu wieczorowej sukni z wysokim ko�nierzem. Suknia by�a czarna i przylega�a do sk�ry niczym warstwa farby. Ziemskie piel�gniarki w Szpitalu te� czasem nosi�y tak obcis�e stroje, nawet je�li niekoniecznie pasowa�o to do ich sylwetek. M�wi�y, �e w ten spos�b �atwiej jest im si� przebiera� w kombinezony niezb�dne na oddzia�ach o innych warunkach �rodowiskowych. W przypadku tej kobiety suknia pasowa�a idealnie.

O�Mara sk�oni� si� jej lekko, podobnie jak innym pasa�erom, kt�rzy zwr�cili na niego uwag�, po czym usiad� szybko i wbi� oczy w menu. Najpewniej Craythorne post�pi�by inaczej i pewnie co� by nawet powiedzia�, ale porucznik chcia� tylko co� zje�� i nie mia� ochoty na rozmowy. Niestety, by� bez szans.

��Dobry wiecz�r, poruczniku � powiedzia�a kobieta mi�ym g�osem.�� Obawiam si�, �e menu podsuwaj� tu ci�gle to samo, niezale�nie od okazji. Z drugiej strony, ludzkie jedzenie maj� tu nawet niez�e. Je�li jednak gustuje pan w specja�ach, b�dzie pan g�odowa�.

��Ju� jestem g�odny � odpar� O�Mara, podni�s�szy wzrok na kobiet�. � I nie mam specjalnych �ycze�. Jedzenie to jedzenie.

Siedz�cy obok Kelgianin a� zje�y� sier��.

��Kulinarny barbarzy�ca! Ale czego oczekiwa� od przero�ni�tego mi�so�ercy. I pewnie jeszcze je niechlujnie!

M�oda kobieta uzna�a za w�a�ciwe to i owo wyja�ni�.

��Prosz� nie bra� tego do siebie, poruczniku. Kelgianie zawsze m�wi��

���dok�adnie to, co my�l� � doko�czy� O�Mara. Chcia� si� u�miechn��, ale rzadko u�ywane mi�nie twarzy odm�wi�y mu pos�usze�stwa. Zwr�ci� si� wi�c do Kelgianina.�� Nie mam �ywego futra, aby pokaza� ci, przyjacielu, jak si� czuj�. Niemniej chocia� jestem bardzo g�odny, zapewne nie do�� mnie jeszcze przypar�o, abym mia� ochot� ci� zje��.

��Ale pewny nie jeste�? � spyta� g�sienicowaty.

Zanim O�Mara zd��y� odpowiedzie�, gdzie� z wn�trza sto�u dobieg� trzykrotny dzwonek. Blat odsun�� si� i przed porucznikiem pojawi�o si� pierwsze danie.

��Uratowany przez dzwon � powiedzia� Kelgianin i z�o�y� si� we dwoje nad w�asnym talerzem.

O�Mara nie odezwa� si� a� do chwili, gdy sko�czy� je��. Jego nastawienie do otoczenia nieco si� polepszy�o, chocia� nie oznacza�o to jeszcze, �e ka�dego zamierza traktowa� serdecznie.

��Wygl�da pan o wiele pogodniej, poruczniku � powiedzia�a kobieta.�� I co pan s�dzi teraz o tutejszym jedzeniu?

��To nadal tylko paliwo � odpar� O�Mara.�� Niemniej dobrej jako�ci.

��Ma pan sporo do wykarmienia � stwierdzi�a.�� Wprawdzie nie widzia�am pana w kostiumie k�pielowym, ale wygl�da mi pan na kogo� ci�ko pracuj�cego, skoro uchowa� si� pan przed pok�adami t�uszczu. Lubi pan p�ywa�?

��Tam, gdzie s�u��, nie mamy a� tak wiele wody. Poza tym nie umiem p�ywa�.

��Ch�tnie pana naucz�. Chocia�by po to, aby mie� towarzystwo. Na statku jest du�y basen, ale Kelgianie, kt�rych jest najwi�cej, boj� si� zamoczy� futro, Melfianie za� od razu ton� i pe�zaj� tylko po dnie. W og�le nie robi im r�nicy, czy s� w wodzie czy nie. Jeste�my jedynymi Ziemianami na pok�adzie i b�dziemy mieli ten basen prawie wy��cznie dla siebie.

Nawet o widz�w nie musi si� pan martwi�, gdyby obawia� si� pan o pierwsze pr�by. Ja nigdy nie uczy�am nikogo p�ywa�, ale to mo�e by� ciekawe. Czy poza stopniem ma pan jakie� imi� albo nazwisko, poruczniku?

��O�Mara. Jednak co do basenu, to nie jestem pewien, czy�

��Joan � przedstawi�a si� kobieta.

My�l�c o zwyk�ym ubraniu, O�Mara mia� zawsze przed oczami roboczy str�j Korpusu, tyle �e pozbawiony dystynkcji. Joan nie chcia�a nawet o tym s�ysze�. Nalega�a, aby podczas wycieczki na s�yn�c� z pi�kna Tralth� ubra� si� jak zwyczajny turysta. I chocia� si� opiera� w duchu, ona zaci�gn�a go do ziemskiego sklepu w galerii handlowej portu i zmusi�a do zakupienia nowej odzie�y. O�Mara nigdy nie mia� zwyczaju wtapia� si� w otoczenie, jednak str�j turysty okaza� si� tak jaskrawy, �e krzycza� wr�cz kolorami.

Traltha by�a planet� o wysokiej sile ci��enia, dwa i p� razy wi�kszej od ziemskiej.

Oznacza�o to, �e wszystko nale�a�o tu robi� w uprz�y antygrawitacyjnej, chyba �e kto� tylko le�a� p�asko na r�wnej powierzchni. O�Mara umia� wprawdzie stan�� prosto w tych warunkach i porusza� si� bez pomocy techniki, ale tylko on jeden mia� do�wiadczenie zdobyte w warunkach kosmicznych plac�w budowy. Inni mogliby �atwo upa�� i co� sobie z�ama�, zach�ceni jego nierozwa�nymi popisami.

Gdy Joan pojawi�a si� w swojej uprz�y, jej pierwsz� refleksj� by�o stwierdzenie, �e ca�o�� przypomina do z�udzenia �redniowieczny pas cnoty.

Podczas zwiedzania oraz przelot�w atmosferycznych do s�ynnej rozpadliny Dunelton i pi�knej zatoki Trammith sporo rozmawiali, powa�nie i niepowa�nie. Zawsze te� razem jadali, jednak O�Mara mia� wra�enie, �e narasta mi�dzy nimi jaki� dystans. Umia� ju� nie�le p�ywa�, jednak gdy uda� si� ze swoj� kszta�tn� towarzyszk� na z�ocist� pla�� nad zatok�, przewodnik zabroni� im wchodzi� do wody. Stwierdzi�, �e Trammith jest naturalnym rezerwatem zamieszkanym przez rzadkie i chronione gatunki morskich drapie�nik�w, kt�rym nie robi�o r�nicy, kogo jedz�. Nic nie wysz�o zatem z k�pieli, kt�ra zapewni�aby im troch� intymno�ci.

Zastanawia� si�, czy po prostu zrezygnowa�a, bo nie skorzysta� ju� z tylu stworzonych przez ni� sytuacji, czy te� mo�e odezwa�a si� w niej duma. A mo�e zach�ca�a go w ten spos�b do powa�niejszych krok�w, wyczuwaj�c, �e bez munduru zachowuje si� wobec niej swobodniej?

Ostatecznie uzna�, �e nikt poza osobliwie pokr�conym psychologiem nie m�g�by snu� podobnych rozwa�a�.

Ci�gle nie dowierza�, �e wszystko to zdarzy�o si� w�a�nie jemu, osobie zawsze tak niemi�ej i zdystansowanej wobec innych. Owszem, zaraz po powrocie do portu kosmicznego Naorath m�g�by p�j�� do plac�wki Korpusu i znale�� sobie inny statek, aby polecie� gdziekolwiek indziej. Niemniej by�oby to szczeniackie post�powanie �wiadcz�ce o braku odwagi. Z wolna zaczyna� te� uwa�a� ca�y rejs za ciekawy, nawet je�li przyni�s� ostatnio pewne frustracje. W ko�cu powiedzia� sobie, �e cokolwiek jeszcze si� zdarzy, nie b�dzie a� tak �le.

Pierwszej nocy po opuszczeniu Tralthy, gdy siedzieli na rozja�nionym gwiazdami pok�adzie rekreacyjnym, wdali si� w sprzeczk� na temat dawnej ziemskiej legendy o kr�lu Arturze.

��Jest jeszcze jedna wasza opowie��, kt�rej nie mog� zrozumie� � powiedzia� Kledenth.

��Chodzi o pewnego starzej�cego si� kr�la, kt�ry w imi� utrzymania �adu w kraju ignorowa� fizyczne i emocjonalne pragnienia swojej znacznie m�odszej towarzyszki �ycia, a� ta zaanga�owa�a si� w relacj� z jego m�odszym i znacznie atrakcyjniejszym gwardzist�.

Ignoruj�c przysi�g� wierno�ci, kt�r� wcze�niej z�o�y�a, dopu�ci�a si� z nim aktu mi�osnego dla samej przyjemno�ci. W ostatecznym rozrachunku dostatnie i stabilne niegdy� kr�lestwo popad�o w ruin� i wszyscy albo zgin�li, albo �yli potem d�ugo i nieszcz�liwie. Czyta�em t� opowie�� i ogl�da�em kilka jej wersji wizualnych, ale nadal nie rozumiem, jak kr�l m�g� do tego wszystkiego dopu�ci�. Czy by� tak bardzo dotkni�ty �lepot�, nie m�g� odbiera� cudzych emocji, czy by� po prostu g�upi? S�dz�, �e to z�a historia, kt�ra nie zas�uguje na opowiadanie.

��Rzecz w tym, �e to smutna historia, w kt�rej jest du�o dobrego � wyja�ni�a Joan.�� Jakkolwiek jej bohaterowie cierpi�, ma ona szcz�liwe zako�czenie. Jest o tym, �e gdyby ludzie potrafili wi�cej zauwa�a�, historia nie tylko szcz�liwie by si� zako�czy�a, ale i nikt by w niej nie cierpia�.

Spojrza�a na O�Mar�, ale szybko odwr�ci�a spojrzenie.

��Gdyby to by�o na Kelgii, futra kr�lowej i gwardzisty zdradzi�yby wszystko kr�lowi, ostrzegaj�c go, co si� dzieje. Zacz��by bardziej zwraca� uwag� na potrzeby partnerki albo pozby�by si� gwardzisty. Jako� �agodnie oczywi�cie, bo lubi� ich oboje. A skoro mowa o sygna�ach emocjonalnych, O�Mara, czy nadal �le interpretujesz, czy tylko ignorujesz swoje?

��W tej opowie�ci moj� ulubion� postaci� jest Merlin � powiedzia� porucznik, staraj�c si� skierowa� rozmow� na bezpieczniejsze tory.�� To czarodziej, kt�ry wybra� si� w podr� w czasie i spotka� starszego kr�la, zanim jeszcze pozna� Artura jako ch�opca. Merlin jest zwykle niezas�u�enie ignorowany, bo chocia� same podr�e w czasie s� niemo�liwe, niezale�nie od kierunku�

��Odezwa� si� technokrata � powiedzia�a spokojnie Joan.�� Czy magia w og�le do ciebie nie przemawia?

Samotny Traltha�czyk zako�czy� ju� podr� okr�n� i wysiad� na swoim rodzinnym �wiecie, gdzie na pok�ad wesz�o dwoje innych Tralthan odbywaj�cych co� w rodzaju podr�y po�lubnej. Zainteresowani byli tylko sob� nawzajem oraz nieustannym bieganiem po pochy�ej rampie z jednej strony basenu. Fantastyczne opowie�ci w og�le dla nich nie istnia�y.

��Teoretycznie wydaje si� to mo�liwe, aby dwoje Ziemian mog�o pop�ywa� w towarzystwie nadaktywnej dw�jki Traltha�czyk�w, jednak�

��Musieliby�my na g�ow� upa��, aby pr�bowa� � doko�czy�a Joan.�� Czy dobrze si� domy�lam, �e nie lubisz wody, Kledenth?

� �le si� domy�lasz � odpar� Kelgianin, faluj�c w�osem.�� Ja nie cierpi� wody. Czuj� do niej g��boki wstr�t. Odejd�my lepiej bardziej pod iluminator. Nie ma czego ogl�da�, ale przynajmniej nie b�d� na nas pryska�.

Przeszli mi�dzy przeznaczonym dla rozmaitych ras sprz�tem do �wicze�, kt�ry wype�nia� reszt� pok�adu rekreacyjnego. Poza p�ywakami by�o tu jeszcze dw�ch Nidia�czyk�w, kt�ry grali w jak�� skomplikowan� gr�, polegaj�c� na kopaniu do siebie nawzajem dw�ch ma�ych, bia�ych pi�ek, i Melfianin, kt�ry le�a� na czym� przypominaj�cym surrealistyczny kosz na �mieci i zdawa� si� ca�kowicie pogr��ony w lekturze. Poza nimi mieli ca�� sal� dla siebie.

Za wielkim oknem, wychodz�cym bezpo�rednio na kosmos, rozpo�ciera�a si� szara tkanka nadprzestrzeni, g��wn� atrakcj� pozostawali wi�c Traltha�czycy, kt�rzy biegali nieustannie po schodz�cej do basenu rampie. Rozchlapuj�c o�mioma mackami wod�, pohukiwali niczym oszala�e ro�ki mg�owe, ale translatory nijak tych d�wi�k�w nie t�umaczy�y. Co kilka sekund kryli si� za kurtynami wodnych rozprysk�w.

��Ekstrawertycy � powiedzia� Kledenth.

Joan roze�mia�a si� nagle.

��Oto istoty, kt�re naprawd� lubi� p�ywa� � stwierdzi�a.

��Nie ca�kiem � powiedzia� O�Mara.�� Lubi� bawi� si� w wodzie i s� tam bezpieczni, pod warunkiem �e ich otwory oddechowe nie pozostaj� pod powierzchni� d�u�ej ni� kilka minut. Maj� jednak zbyt ci�kie i zwarte cia�a, aby utrzyma� si� na wodzie nawet przy maksymalnym wysi�ku mi�ni. Ci tutaj wykazuj� si� karygodn� beztrosk�.

O�Mara pu�ci� Kledentha i zgi�� si� wp�, aby pod�o�y� r�ce pod masywne cia�o Traltha�czyka, kt�ry by� nieprzytomny i nie m�g� mu pom�c. Normalnie cz�owiek nigdy nie zdo�a�by ruszy� takiej masy, byli jednak pod wod�, a grawitacja zmala�a ju� do jednej czwartej standardowej warto�ci. Dzi�ki temu mia� szans� co� zdzia�a�.

Traltha�czyk straci� trzy czwarte swojej zwyk�ej wagi, nadal mia� jednak pot�n� mas�, kt�ra wp�ywa�a na jego bezw�adno��. O�Mara z�apa� za podstaw� dw�ch z czterech macek i szarpn�� do g�ry. Wyda�o mu si�, �e jeszcze chwila, a wyrwie sobie r�ce ze staw�w barkowych, niemniej olbrzym poruszy� si� z wolna. Nagle stopy porucznika by�y wolne, podobnie jak i uwi�ziony Kelgianin. O�Mara zu�y� jednak zbyt wiele cennego powietrza.

Chocia� woda si� uspokoi�a, widzia� tylko pulsuj�ce czarne plamy. Tak jakby teraz jemu Traltha�czyk usiad� na piersi. Owin�� r�k� wok� tu�owia Kledentha i poszuka� stopami pok�adu. Zasta�e powietrze wyrwa�o mu si� nagle z p�uc. Resztk� si� wyprostowa� gwa�townie nogi.

By� zaskoczony, jak szybko przebili powierzchni� wody. �api�c ci�ko oddech, rozejrza� si� wko�o. Zaraz zrozumia�, dlaczego poziom wody a� tak bardzo si� obni�y�.

Kapitan musia� otworzy� zdalnie hermetyczne drzwi w grodziach, pozwalaj�c wodzie wla� si� do magazyn�w po obu stronach pok�adu rekreacyjnego. Ich drzwi znajdowa�y si� obecnie pod powierzchni�, wida� by�o jednak wiry w miejscach, gdzie przep�ywa�a woda. Jej poziom nadal szybko si� obni�a�. Nagle O�Mara wyczu� grunt pod nogami i m�g� unie�� g�ow� Kelgianina nad powierzchni� wody.

Obok wy�ania�a si� z wolna g�rna cz�� cia�a jednego z Traltha�czyk�w. P�ywak parska� i krztusi� si�, nadal wyra�nie przera�ony, i m��ci� wod� mackami w poszukiwaniu partnera, kt�ry znajdowa� si� ci�gle pod wod�. O�Mara wiedzia� jednak, �e dojdzie do siebie, gdy tylko oczy�ci drogi oddechowe. Wysoko nad sob� dojrza� Melfian i Nidia�czyk�w, kt�rzy uczepili si� zamocowanych do pod�ogi sprz�t�w. Pi�� metr�w dalej, tu� obok wyj�cia, tkwi�a Joan. Chcia� j� zawo�a�, gdy w sali pojawi� si� Melfianin z uprz꿹 antygrawitacyjn� i znakiem kaduceusza na plakietce za�ogi. Doktor Sennelt przyby� na pomoc i zaraz ruszy� na d�.

��Doktorze, to pasa�er Kledenth, Kelgianin � powiedzia� pospiesznie O�Mara. �

L�dowa forma �ycia, ponad dwie minuty przebywa� pod wod� nieprzytomny, z pustymi p�ucami. Prosz� sprawdzi� uwa�nie�

��Spokojnie, sir � rzuci� lekarz, bior�c bezw�adne cia�o Kelgianina w swoje przednie ko�czyny, z kt�rych ka�da mia�a trzy stawy.�� Wezm� go st�d. Nic panu nie jest, poruczniku?

O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��Ze mn� wszystko w porz�dku � powiedzia� niecierpliwie.�� U niego obawiam si� jednak obra�e� wewn�trznych powsta�ych w chwili, gdy zosta� przygnieciony przez ton�cego Traltha�czyka. Kt�ry zreszt� nadal le�y nieprzytomny pod wod�.

��To mo�e by� powa�na sprawa � zgodzi� si� doktor Sennelt, przycisn�� co� w swojej uprz�y i zacz�� wznosi� si� wraz z pacjentem do wyj�cia.�� Na razie niewiele wi�cej mog� zrobi� bez specjalnego sprz�tu. Za dziesi�� minut b�dzie tu ekipa z uprz꿹 dla Traltha�czyk�w i postawi go na nogi. Wr�c� w�wczas, aby si� nim zaj��.

��Wtedy mo�e by� ju� za p�no!�� zawo�a� O�Mara.

��Zaraz wracam!�� odkrzykn�� Sennelt.�� Zabieram Kelgianina do izby chorych.

O�Mara zakl��, nie ca�kiem pod nosem, i spojrza� na Joan, kt�ra wci�� tkwi�a uczepiona jakiego� mebla na g�rze.

��Joan, mo�esz zej�� tu ostro�nie? Potrzebuj� twojej pomocy.

Rozejrza� si� za drugim Traltha�czykiem, kt�ry nadal ci�ko �apa� powietrze i wypluwa� wod�, ale nie wygl�da� ju� na przera�onego. Wskaza� tylko na nieprzytomnego towarzysza �ycia, kt�rego cz�� tu�owia i bok g�owy by�y ju� widoczne nad wod�.

��Za kilka minut dojdziesz ca�kiem do siebie � powiedzia� do niego czy niej O�Mara.�� Ale ju� teraz potrzebuj� twojej pomocy. Trzeba unie�� twojego partnera i przytrzyma� go w pionie. Wiesz, jakie to wa�ne. Przesu� si� na t� stron�. Podsu� przednie macki pod cia�o w tych miejscach. Teraz uno�! O to chodzi. Trzymaj r�wno, �eby si� nie chwia�.

Magazyny by�y ju� zalane, woda nie mia�a gdzie dalej odp�ywa� i jej poziom ju� nie opada�. Niemniej si�ga�a Traltha�czykowi tylko do podbrzusza. O�Mara zaczerpn�� g��boko powietrza i zanurkowa�, aby ustawi� kolejno nogi istoty stopami na zewn�trz, co mia�o stworzy� stabilniejsze oparcie. By�a to najtrudniejsza cz�� pracy i gdyby nie woda, O�Mara poci�by si� przy tym jak dzika �winia. Gdy sko�czy� i wynurzy� g�ow�, Joan by�a ju� obok.

��Jak mog� pom�c?�� spyta�a.

��Sztucznym oddychaniem��� zacz�� O�Mara, ale musia� przerwa�, aby z�apa� oddech.

Potem wskaza� na jeden z otwor�w oddechowych Traltha�czyka i szybko wyja�ni�, w czym rzecz.�� Przy ich budowie i takich w�a�nie otworach oddechowych, a maj� ich po cztery, sama rozumiesz, �e nie mog� zastosowa� techniki usta-usta. My jednak mo�emy. Trzeba najpierw wzi�� g��boki wdech, potem wdmuchn�� silnie powietrze do jego p�uc, po czym, policzywszy do trzech, z powrotem wessa�, wci�gaj�c przy tym cz�� zalegaj�cego w p�ucach p�ynu.

Wyplu� go i powtarza� czynno�� tak regularnie i tak szybko, jak tylko si� da. Poka�� ci.

Zademonstrowa� opisan� technik� i spojrza� na dziewczyn�.

��Rozumiesz?

Joan skrzywi�a si�.

��Tak, ale nie wiem, czy mam na to ochot�. Chocia� zreszt�� sama si� zg�osi�am.

Najpierw z wahaniem, ale po chwili ju� sprawniej do��czy�a do O�Mary w rytmicznym dmuchaniu, ssaniu i pluciu. Raz tylko przerwa�a, aby otrze� usta wierzchem d�oni.

��Uuu � j�kn�a.�� Ale� to paskudnie �mierdzi i smakuje! Jeste� pewien, �e pracujemy przy w�a�ciwych otworach?

��Zaufaj mi � powiedzia� O�Mara.

Dzia�ali tak mo�e przez minut�, podczas gdy drugi z Traltha�czyk�w podtrzymywa� cia�o. Przesta� ju� nawet pyta�, czy na pewno wiedz�, co robi�. W pewnej chwili O�Mara zauwa�y�, �e bezw�adne do tej pory nogi stworzenia zesztywnia�y, a wisz�ce po bokach macki zacz�y drga�.

��Odsu� si�, szybko!�� zawo�a�. � Budzi si�.

Nagle nieprzytomny Traltha�czyk naprawd� o�y�, wierzgaj�c nogami i machaj�c mackami na wszystkie strony. Z jego otwor�w oddechowych wyp�yn�o jeszcze sporo wody i �luzu. W ko�cu drugi osobnik zdo�a� do niego przem�wi� i niedosz�y topielec z wolna si� uspokoi�. Joan za�mia�a si� cicho.

��Chyba nam si� uda�o � zauwa�y� O�Mara.

��Tak � odpar�a Joan, unosz�c triumfalnie pi�� i patrz�c na O�Mar�. � Uwierzysz, �e to by� pierwszy raz, gdy pr�bowa�am techniki usta-usta?

Zanim odpowiedzia�, w sali pojawi� si� ponownie doktor Sennelt, tym razem z dwoma cz�onkami za�ogi prowadz�cymi nosze antygrawitacyjne. Zaraz opadli obok ca�ej grupki.

��A ja pierwszy raz widz�, aby Ziemianie robili to Traltha�czykom � powiedzia� lekarz, szcz�kaj�c szczypcami z podziwu.�� �wietna robota. Teraz jednak musimy wynie�� si� na korytarz. Najpierw p�jd� Traltha�czycy, po jednym naraz, potem wy na jednych noszach.

Kapitan ma zaraz�

��M�wi kapitan � rozleg�o si� nagle z g�o�nik�w.�� Z rado�ci� spiesz� pa�stwa poinformowa�, �e system sztucznej grawitacji zosta� ju� naprawiony i w ci�gu najbli�szych pi�tnastu minut przywr�cimy na statku normalne ci��enie na pok�adzie rekreacyjnym.

Pasa�erowie s� proszeni o niewchodzenie tam przez trzy godziny, a� osuszymy wn�trze i wymienimy uszkodzony sprz�t. Jak mi zameldowano, nikt nie odni�s� obra�e� i w�a�nie wracamy w nadprzestrze�. Raz jeszcze przepraszam za niedogodno�ci. To wszystko.

Podczas gdy pierwszy Traltha�czyk by� �adowany na nosze i transportowany na korytarz, Joan sta�a po pas w wodzie i patrzy�a bez s�owa na O�Mar�. Zwykle mia�a wiele do powiedzenia, wi�c teraz jej zachowanie wyda�o si� porucznikowi zastanawiaj�ce. Wyczuwa� wisz�ce w powietrzu pytanie, na kt�re wola�by nie odpowiada�.

��Ta technika reanimacji uratowa�a mu �ycie � powiedzia�a dziewczyna.�� Ty go uratowa�e�. Sk�d wiedzia�e�, jak to si� robi?

��Spotka�em dot�d wiele r�nych istot � odpar� O�Mara, m�wi�c prawd�, chocia� nie ca��. � R�ne rzeczy si� zapami�tuje. To by�a po prostu pierwsza pomoc stosowana wobec innego gatunku. Ale i ty dobrze sobie radzi�a�. Nawet bardzo dobrze. Robota by�a nieprzyjemna, ale poradzi�a� sobie jak profesjonalista. Wspomnia�a�, �e zafundowano ci t� podr� jako prezent po uko�czeniu studi�w. Czy to by�a medycyna?

��Nie � odpar�a Joan niepewnie.�� Ale dobrze, tak. Poniek�d tak. W�a�nie uko�czy�am weterynari�.

��Rozumiem � powiedzia� z powag� O�Mara.�� Umiesz leczy� istoty innych gatunk�w, chocia� dot�d nie chodzi�o raczej o te rozumne. Ale pami�taj, �e to my wsp�lnie uratowali�my mu �ycie.

Nim odpowiedzia�a, nosze wr�ci�y na d� po zabraniu drugiego Traltha�czyka i Orligianin z za�ogi wskaza� im uprzejmie, �e teraz na nich pora. Milczeli, a� znale�li si� na korytarzu i przezroczyste drzwi zamkn�y si� za nimi z sykiem.

Z wolna �ciany, sufit i pod�oga wr�ci�y na swoje miejsce. Przez drzwi widzieli, jak woda sp�ywa w d� i wylewa si� z pomieszcze� magazynowych, aby ostatecznie znale�� si� z powrotem w basenie. Zniszczenia nie by�y wielkie. Tylko kilka sprz�t�w nie wytrzyma�o masy spadaj�cych Traltha�czyk�w. Tu i �wdzie wida� by�o jeszcze ka�u�e. Poza tym wszystko wygl�da�o normalnie. Nagle co� zaszumia�o w pobliskim g�o�niku.

��M�wi kapitan. Ziemscy pasa�erowie Kelleher i porucznik Korpusu Kontroli O�Mara s� uprzejmie proszeni o stawienie si� dzisiaj o godzinie dwudziestej pierwszej na pok�adzie kontrolnym. Dzi�kuj�.

��Kapitan zamierza oficjalnie nam podzi�kowa� � powiedzia�a z u�miechem Joan.�� Mo�e nawet da ci medal. Moim zdaniem powinien.

Przerwa�a na chwil� i spojrza�a na niego lekko z ukosa.

��Chocia� co do medalu, to nie wiem. Nie tak dawno mo�na by�o odnie�� wra�enie, �e mu rozkazywa�e�. Starsi oficerowie nie lubi� takich zachowa�, zw�aszcza ze strony pasa�er�w. Niemniej na pewno powie par� g�rnolotnych zda� i pozwoli ci nie p�aci� za t� podr�.

��Jako Kontroler i tak podr�uj� za darmo � odpar� O�Mara.�� Podzi�kowania i medale niewiele mnie teraz obchodz�. Martwi� si� o Kledentha. Przygnieciony przez Traltha�czyka m�g� odnie�� powa�ne obra�enia, nawet w tych warunkach�

Zamilk�, gdy doktor Sennelt pojawi� si� nagle za ich plecami.

��Pasa�erowi Kledenthowi nic nie jest, sir. Usun�li�my mu wod� z p�uc i obecnie suszy futro. Przeprowadzi�em skan ca�ego cia�a, z optymalnymi rezultatami. Na wszelki wypadek umie�cili�my go na obserwacji, na razie nie mo�e przyjmowa� wi�c wizyt. Prosz� mi jednak wierzy�, �e nie ma si� pan czym martwi�. Traltha�czyk, kt�rego reanimowali�cie, te� czuje si� dobrze i upiera si�, �e nie potrzebuje innej opieki ni� ze strony swojego partnera.

Postanowi� wr�ci� do kabiny, zapewne po to, aby odpocz��. Ale teraz to wy mnie interesujecie. Na pewno dobrze si� czujecie? Nie macie trudno�ci z oddychaniem? �adnych objaw�w op�nionego wstrz�su? Czy kt�re� z was chce odwiedzi� izb� chorych dla przeprowadzenia kontroli?

Oboje pokr�cili g�owami.

��Z tego co wiem, u Ziemian ten gest oznacza przeczenie � powiedzia� lekarz.�� Dobrze.

Kapitan spotka si� z wami po obiedzie, jednak zanim si� oddalicie, chcia�bym wyrazi� moje osobiste podzi�kowania za to, co zrobili�cie. Ka�da �mier� pasa�era podczas rejsu wycieczkowego, niezale�nie od tego, czy chodzi o wypadek, chorob� czy nawet �mier� ze staro�ci, to niemi�a sprawa. Sama w sobie oraz, chocia� wstyd mi o tym m�wi�, jako zdarzenie, kt�re mo�e zaszkodzi� ma�emu, niezale�nemu i ekonomicznie zarz�dzanemu armatorowi, do kt�rego nale�y Kreskhallar. Jeste�my wi�c wam wdzi�czni w wi�kszym stopniu, ni� zapewne przypuszczacie. Jednak teraz musz� zaj�� si� spisaniem raportu z wypadku.

��Zanim pan odejdzie, doktorze � odezwa� si� pospiesznie O�Mara.�� Nadal si� niepokoj� o Kledentha. B�d� wdzi�czny, je�li b�dzie mi pan dawa� zna� o ka�dej zmianie jego stanu, nawet gdyby by�a bardzo nieznaczna.

��Z mi�� ch�ci� zrobi� to dla pana, sir � odpar� Sennelt na odchodnym.

Kilka minut p�niej drzwi na pok�ad rekreacyjny otworzy�y si� ponownie i do �rodka wesz�a czteroosobowa i r�nogatunkowa ekipa z robotami sprz�taj�cymi. O�Mary nigdy jeszcze nie ucieszy� tak bardzo widok innych, pracuj�cych ludzi. Joan poniek�d chyba te�, tyle �e ona patrzy�a tylko na O�Mar�. Zanim zd��y�a cokolwiek powiedzie�, uda�, �e dosta� dreszczy.

Tylko kilku Kelgian zauwa�y�o brak Kledentha przy stole podczas obiadu.

Rozmawiali o awarii systemu sztucznej grawitacji, ale wy��cznie w swoim gronie. Widocznie nowiny o zaj�ciach na pok�adzie rekreacyjnym jeszcze si� nie rozesz�y. O�Mara nie chcia� o nich rozmawia� i w og�le prawie si� nie odzywa�, poza rzucanymi z rzadka monosylabami.

Joan zaczyna�a mie� tego do��, gdy nagle dojrza�a co� ponad jego ramieniem i u�miechn�a si�.

��Je�li nadal martwisz si� o Kledentha, to mo�esz ju� przesta� � powiedzia�a.

Obr�ci� si� na krze�le i ujrza� doktora Sennelta i Kledentha id�cych w ich stron� mi�dzy stolikami. Kelgianin przyspieszy� i zaj�� miejsce. Pierwszy odezwa� si� lekarz.

��Chcia� pan, abym donosi� panu o zmianach stanu pacjenta, poruczniku, postanowi�em zatem po prostu panu pokaza�, �e Kledenth jest w pe�ni sprawny. M�wi, �e czuje si� dobrze i �e jest g�odny. W obu przypadkach to dobre znaki. Nie ma najmniejszych powod�w do niepokoju.

Szcz�kn�� szczypcami na po�egnanie i zaraz si� oddali�.

Joan nadal si� u�miecha�a, O�Mara jednak nie zmieni� wyrazu twarzy. Ul�y�o mu, ale nie dowierza� lekarzowi. Jego zdaniem Sennelt wykazywa� nadmierny optymizm. Chocia� niew�tpliwie chcia� dobrze dla pacjenta, nie mia� wystarczaj�cej wiedzy ani do�wiadczenia w leczeniu Kelgian. Joan musia�a doj�� do podobnych wniosk�w.

��Ciesz� si�, �e ci� widz� � powiedzia�a.�� Ale jak naprawd� si� czujesz?

��A jak mog� si� czu�? � odpar� Kledenth w typowy dla Kelgian spos�b.�� Najpierw przygni�t� mnie Traltha�czyk, potem omal nie uton��em i ca�e futro mi si� przemoczy�o.

Godziny musia�em si� suszy�. To by�o straszne, ca�kiem jakbym nagle straci� mo�liwo�� przekazywania emocji. Czu�em si� okropnie, ale ju� jest w porz�dku. Poza g�ow� Kelgianie nie maj� wiele ko�ci, jeste�my wi�c do�� elastyczni. Przygnieceni wracamy szybko do w�a�ciwego kszta�tu, nie odnosz�c z�ama�. Niemniej doceniam wasz� trosk�.

O�Mara nadal nie czu� si� uspokojony.

��Jeste� pewien, �e nie ma �adnych objaw�w�

��Poruczniku � przerwa� mu Kledenth.�� Zaczynasz m�wi� jak doktor Sennelt, kt�ry stwierdzi�, �e zapewne uratowa�e� mi �ycie. Jestem za to wdzi�czny w wi�kszym stopniu, ni� mog� wyrazi� to samymi s�owami istocie, kt�ra nie odczytuje mowy mojego futra. Niemniej nic z tego po�wi�cenia nie przyjdzie, je�li teraz zag�odzisz mnie na �mier�. Musz� co� zje��, O�Mara. Gadaniem si� nie najem.

Ziemianie roze�miali si�. Gdy zacz�li ju� je��, rozmowa sta�a si� �atwiejsza. Nawet Kledenth odzywa� si� mi�dzy k�sami, chocia� konwersowa� g��wnie z przyjaci�mi w�asnego gatunku. O�Mara zerka� to na Joan, to na sier�� Kledentha. S�dzi�, �e dziewczyna niczego nie zauwa�y�a, ale nagle pochyli�a si� do niego.

��Co ci� tak poch�ania?�� spyta�a cicho.

��Poza tob�? � odpar� ze �miechem, kt�ry nawet w jego w�asnych uszach nie zabrzmia� przekonuj�co.

Potrz�sn�a niecierpliwie g�ow�.

��Niestety, na mnie nie zwracasz chyba a� tyle uwagi. Od kiedy Kledenth wr�ci� do sto�u, nie odrywasz prawie od niego spojrzenia. Dlaczego?

O�Mara zawaha� si� i spr�bowa� tak dobra� s�owa, aby nie wyda� si� zarozumia�ym i nie okaza� jednocze�nie przesadnego krytycyzmu wobec umiej�tno�ci pok�adowego lekarza.

W zwyk�ych okoliczno�ciach by�yby zapewne ca�kiem wystarczaj�ce, lecz teraz O�Mara by� oficjalnie laikiem, po kt�rym nikt nie oczekiwa� podobnej wiedzy. Zna� jednak kelgia�sk� fizjologi� nie gorzej ni� dawca przyj�tego wcze�niej zapisu. Gdyby jednak powiedzia� o tym g�o�no, narazi�by si� na powa�ne k�opoty, poniewa� ta�ma Marrasarah powinna dawno ju� zosta� wymazana. Niestety, z Kelgiank� zamieszkuj�c� jego g�ow� bardzo trudno by�o mu k�ama�.

��Sennelt jest ca�kiem dobrym lekarzem � powiedzia� w ko�cu.�� Niepokoi mnie tylko, �e mo�e nie wiedzie� do�� o kelgia�skiej anatomii.

��A ty wiesz?

��Tak.

Joan zmarszczy�a brwi.

��Jak dot�d wspomnia�e� tylko kilka razy, �e pracowa�e� na budowach kosmicznych, do czego masz na pewno odpowiedni� postur�. Tak naprawd� nie powiedzia�e� mi dot�d, co robisz. Czy jeste� lekarzem albo kiedy� nim by�e�, tylko z jakiego� powodu starasz si� to ukry�?

O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��Nie mam formalnego wykszta�cenia medycznego.

��Znasz jednak zasady udzielania obcym pierwszej pomocy i uwa�asz, �e wiesz wi�cej o pewnych sprawach ni� pok�adowy lekarz � stwierdzi�a dziewczyna.�� Co ty w�a�ciwie robisz?

O�Mara po�a�owa�, �e tak trudno jest mu k�ama�.

��Jestem psychologiem � powiedzia�.

Joan wyprostowa�a si� gwa�townie, a twarz poczerwienia�a jej ze z�o�ci i zak�opotania.

��I dlatego z klinicznym spokojem obserwujesz moje zachowanie, podczas gdy ja robi� z siebie idiotk�?

O�Mara pokr�ci� g�ow� i spojrza� jej w oczy.

��Obserwuj� siebie, i to wcale nie z klinicznym spokojem, staraj�c si� samemu nie wyj�� na g�upca.

Patrzy�a na niego bez s�owa, ale ju� z wolna wraca�a jej naturalna barwa twarzy.

��Pewnie powinienem ci powiedzie� � stwierdzi� O�Mara tonem przeprosin.�� Jestem jednak na urlopie i tutaj nikt nie musi tego wiedzie� � doda� z u�miechem.�� Je�li to ci jako� pomo�e, specjalizuj� si� w psychologii innych gatunk�w.

��Innych gatunk�w�?�� zacz�a Joan i za�mia�a si� cicho.�� To chyba jeszcze gorzej!

Ale wyja�nia, dlaczego tak interesujesz si� Kledenthem. Zauwa�asz co�, co umkn�o Senneltowi?

��Nie ca�kiem � odpar� O�Mara, nadal staraj�c si� m�wi� prawd�, nawet je�li nieca��. � W mojej pracy spotka�em wielu Kelgian, jednego za� pozna�em bli�ej, dzi�ki temu znam ich spos�b odczuwania i my�lenia. Kledenth sam mo�e nie wiedzie�, �e co� jest z nim nie tak, ale problem pozostaje.

Joan by�a coraz bardziej zaciekawiona.

��Je�li dobrze ci� rozumiem, obawiasz si�, �e �ci�ni�cie jego cia�a i p�niejsze podtopienie mog� wywo�a� jakie� op�nione skutki. Co� w rodzaju szoku pourazowego? Czy chcesz go za�egna�, wp�ywaj�c jako� na Kelgianina?

��Niestety � powiedzia� z powag� w g�osie.�� Chodzi o czysto fizyczny problem.

Problemy emocjonalne b�d� jego nast�pstwem.

��No to nie rozumiem � mrukn�a Joan.�� Wyja�nij to, prosz�.

On jednak nie chcia� wyja�nia�, bo w�wczas musia�by opowiedzie� o ta�mie i w�a�ciwie wszystko o sobie. Ale k�ama� te� nie chcia�. Uratowa�o go nagle w��czenie si� Kledentha do konwersacji.

��Chyba dobrze s�ysza�em, �e rozmawiali�cie o mnie?�� spyta� Kelgianin.�� Czy to co� ciekawszego albo wa�niejszego ni� rozmowy moich s�siad�w z drugiej strony?

��Interesuj�ce zapewne nie � odpar� O�Mara, przyjmuj�c odruchowo spos�b m�wienia Kelgian.�� Na pewno jednak wa�ne. Czy opowiedzia�e� ju� swoj� przygod� wystarczaj�co wiele razy i do�� wsp�czucia zebra�e�, aby� m�g� teraz spokojnie porozmawia� z nami?

Kledenth naje�y� sier��, ale Joan nie da�a mu doj�� do g�osu. Osobi�cie wola�a bardziej taktowne podej�cie.

��Niepokoili�my si�, �e doktor Sennelt m�g� nie zauwa�y� czego� wa�nego. Istnieje ryzyko op�nionej reakcji chorobowej. Dla pewno�ci porucznik chcia�by zada� ci jeszcze kilka pyta�.

��Nawet wi�cej ni� kilka � doda� O�Mara.

Przez futro Kelgianina przebieg�a nowa seria fal. Oderwa� spojrzenie od Joan i przysun�� ma��, sto�kow� g�ow� na par� cali od twarzy O�Mary.

��Pytaj wi�c.

��Dobrze. �rodkowa cz�� twojego tu�owia i w�a�ciwe dla niej nogi zosta�y �ci�ni�te mi�dzy pok�adem i cia�em Traltha�czyka. Min�o oko�o czterech minut, zanim zosta�e� uwolniony. Czy odczuwasz cokolwiek dziwnego w tych ko�czynach albo poruszaj�cych nimi mi�niach? Albo w tkance, z kt�rej wyrasta twoja sier��? Czy zauwa�y�e� jakie� upo�ledzenia ruchu albo odczuwania w tych miejscach? Jakie� odczucie b�lu, mrowienie albo cokolwiek niezwyk�ego w cz�ciach cia�a, kt�re nie by�y nara�one na ucisk? Rozumiem, �e �wie�o�� do�wiadczenia mo�e wp�ywa� na tw�j obecny spos�b odczuwania, i bior� na to poprawk�, mo�esz wi�c nie zwraca� uwagi na obiektywno�� relacji. S�ucham.

Joan znowu zmarszczy�a brwi.

��Nie naciskasz za bardzo, O�Mara?�� zacz�a, ale Kledenth nie da� jej powiedzie� nic wi�cej.

��Boli mnie w wielu miejscach � stwierdzi�. � Mo�e to subiektywne, ale dla mnie te doznania s� diabelnie obiektywne. Doktor nie pyta� o to r�wnie dog��bnie. Co jest �le?

Zaczynam si� ba�.

O�Mara dostrzega� w nim narastaj�cy strach, chocia� nie zawdzi�cza� tego w�asnym mo�liwo�ciom, ale zawarto�ci pami�ci Kelgianki. To ona podpowiada�a mu znaczenie takiego, a nie innego sposobu falowania futra.

��Strach to stan przej�ciowy. Znika wraz z przyczyn� albo zrozumieniem sytuacji. Czy twoje dolegliwo�ci maj� charakter tymczasowy czy nie, staram si� dopiero ustali�. Co dok�adnie powiedzia� ci Sennelt oraz, co wa�niejsze, co zrobi�?

��Powiedzia� nawet wiele � odpar� Kelgianin.�� G��wnie zapewnia� mnie, �e nic mi nie b�dzie, chocia� przez par� dni mog� czu� si� nie najlepiej. Jednak nie mam si� tym przejmowa�. Potraktowa� mnie jednym z tych przeno�nych urz�dze�, potem zawiesi� mnie w polu niewa�ko�ci i osuszy� gor�cym powietrzem moje futro. Kaza� mi chodzi� po izbie chorych i obserwowa� mnie, a� powiedzia�em, �e jestem g�odny. Wtedy przyprowadzi� mnie tutaj. Twoim zdaniem powinien zrobi� co� wi�cej?

O�Mara nie odpowiedzia� od razu. Zdawa� sobie spraw� ze skromnego wyposa�enia pok�adowego szpitalika i niewielkiego do�wiadczenia Sennelta, kt�ry nie specjalizowa� si� w fizjologii Kelgian i z za�o�enia mia� by� po prostu podr�cznym internist�. M�g� uchodzi� zas�u�enie za dobrego lekarza, ale Kreskhallar nie by� Szpitalem Kosmicznym.

��W tych okoliczno�ciach nic wi�cej nie m�g� zrobi� � odpar� O�Mara.�� Czy przed wysuszeniem albo w trakcie suszenia twojego futra spryska� je czymkolwiek?

��Nie. Nie pozwoli�bym na to. Moje futro nie potrzebuje �adnych �rodk�w.

��Owszem � przyzna� O�Mara.�� Jest pi�kne i wymowne. Jednak gdy zjawi�e� si� z Senneltem i podczas twojej rozmowy z przyjaci�mi zauwa�y�em, �e reaguje wolniej ni� przed wypadkiem. Jest to niewielka zw�oka, kt�ra mo�e si� wi�za� z szokiem emocjonalnym, ale nie jestem pewien, czy diagnoza Sennelta jest w�a�ciwa, i zamierzam�

��S�dzisz, �e co� zagra�a mojej sier�ci?�� przerwa� mu Kledenth, strosz�c w�os.�� Ale, ale co ty mo�esz o tym wiedzie�, cholerny policjancie? A je�li nawet masz racj�, co mo�esz z tym zrobi�? Nie powiniene� mnie tak straszy�, O�Mara.

Wszyscy siedz�cy przy stole przerwali rozmowy i spojrzeli w ich kierunku. Futra pozosta�ych Kelgian zafalowa�y w ge�cie wsp�czucia. Nawet Joan, kt�ra nie potrafi�a czyta� tych sygna��w, zrozumia�a, co si� dzieje, i spojrza�a ze z�o�ci� na O�Mar�. Porucznik uni�s� szybko d�o�, nie chc�c, aby dziewczyna teraz si� odzywa�a. Wiedzia�, �e poczuje si� ura�ona jego gestem, ale musia� uspokoi� sytuacj�. Przez kilka ostatnich minut jego �drugie ja� niemal przej�o nad nim kontrol�.

Wiedzia�, �e to subiektywne wra�enie, bo zapis zawiera� tylko wspomnienia, by�y jednak w�r�d nich i takie, kt�re dotyczy�y obumar�ego ruchowo futra. Towarzyszy�o im silne pragnienie, aby oszcz�dzi� podobnego losu jakiemukolwiek innemu Kelgianinowi. Musia� jednak przesta� zachowywa� si� i m�wi� jak Kelgianin i powiedzie� Kledenthowi co� bardziej w ziemskim stylu, chocia� wiedzia�, �e nie b�dzie to do ko�ca uczciwe postawienie sprawy.

��Na razie nie wiem, co mog� dla ciebie zrobi� � odpar�. � Obiecuj� jednak, �e co� zrobi�. Niebawem Joan i ja b�dziemy widzie� si� z kapitanem, kt�ry uwa�a, �e jest naszym d�u�nikiem. Zamierzam poprosi� go o d�ug� konsultacj� z doktorem Senneltem. Wtedy spr�buj� znale�� odpowiedzi na dr�cz�ce nas obu pytania. Mo�liwe, �e moje obawy s� bezpodstawne i doktor b�dzie w stanie to rozstrzygn��. W�wczas natychmiast ci o tym powiem. Jednak do tego czasu postaraj si� zachowa� spok�j, bo tak naprawd� nie ma si� czym niepokoi�.

Kledenth powiedzia� co�, czego autotranslator nie wychwyci�, niemniej jego sier�� zacz�a si� uspokaja�. Reszta Kelgian zarzuci�a go pytaniami, o co chodzi, i nagle rozmowa z nimi poch�on�a go bez reszty. Joan zerka�a ci�gle nieprzyja�nie na O�Mar�, chocia� z�o�� chyba jej przesz�a. Nie odezwa�a si� do niego tak�e na korytarzu. O�Mara mia� wra�enie, jakby klimatyzacja zacz�a nagle zbyt dobrze dzia�a�, niemniej uwa�a�, �e to najpewniej jego subiektywne odczucie.

��Niepotrzebnie by�e� wobec niego tak szorstki � powiedzia�a wreszcie Joan, gdy dotarli do miejsca, w kt�rym mieli czeka� na kapitana.�� Zw�aszcza jak na kogo�, kto by� mo�e nie wie nawet, o czym m�wi. Wcze�niej twierdzi�e�, �e nie jeste� lekarzem. Ale tym razem nie chodzi�o o pierwsz� pomoc. Czy ukrywasz co�? I czy zamierzasz mi o tym powiedzie�?

��Nie.

��Zatem jedyne, co mog� powiedzie�, to �e je�li nawet studiowa�e� medycyn� i podzi�kowali ci w trakcie, to powodem musia�a by� nieumiej�tno�� podej�cia do pacjenta.

Zaproszenie na pok�ad dowodzenia by�o zaszczytem, kt�ry rzadko spotyka� zwyk�ych pasa�er�w, poniewa� to tam sprawowa� rz�dy pok�adowy b�g, pomniejszym �miertelnikom znany jako kapitan Grulya-Mar. Tam te� by�a jego �wi�tynia. Jak na nied�wiedziowatego Orligianina, okaza� si� ca�kiem wymowny. Nie szcz�dzi� wznios�ych podzi�kowa� i komplement�w. Dodatkowa wylewno�� wynika�a zapewne z za�o�enia, �e Joan i O�Mara pierwszy raz widz� podobne miejsce. By� przy tym tak poch�oni�ty wyja�nieniami, �e porucznik nie zdo�a� wtr�ci� ani s�owa i tym samym wyja�ni�, �e w jego przypadku to niekoniecznie prawda.

Widzia�, �e Joan jest bardzo zainteresowana i zwraca uwag� na wszystko, co Grulya-Mar m�wi czy pokazuje. Na O�Marze kapitan nie zrobi� jednak najlepszego wra�enia. Nie przedstawi� im nawet wielogatunkowej obsady centrali, traktuj�c swoich ludzi, jakby byli cz�ci� wyposa�enia. Gdy kr�tka wycieczka zbli�a�a si� do ko�ca, kapitan okaza� si� na dodatek osob� do�� porywcz�.

��Mam nadziej�, �e wam si� podoba�o � powiedzia�. � Teraz jednak musz� zaj�� si� statkiem. Raz jeszcze, szczerze i z g��bi serca dzi�kuj� w imieniu w�asnym oraz w imieniu armatora za dzia�ania na pok�adzie rekreacyjnym. Panu, poruczniku, tak�e za szybkie ocenienie sytuacji i przekazanie ostrze�enia. Jak powiedzia� mi Sennelt, uratowali�cie zapewne dwa istnienia. Ja za� na pewno zawdzi�czam wam zachowanie czystej karty kariery zawodowej.

Joan wygl�da�a na zadowolon� i troch� zak�opotan�.

��Cieszy nas, �e mogli�my pom�c � powiedzia�a, ogarniaj�c raz jeszcze pok�ad spojrzeniem.�� Dzi�kuj�, kapitanie, za po�wi�cenie nam czasu i uprzejmo��.

��Ca�a przyjemno�� po mojej stronie � powiedzia� Grulya-Mar.�� Jak ju� powiedzia�em, jestem wam sporo winien. Je�li jest co�, co m�g�bym dla was zrobi�, wystarczy poprosi�.

Joan chcia�a si� ju� odwr�ci�, ale zatrzyma�a si�, widz�c, �e O�Mara nie rusza si� i patrzy na kapitana.

��Jedna sprawa, sir � powiedzia�. � Nie chodzi jednak o drobiazg.

Kapitan zawaha� si�. Jego twarz by�a zbyt obro�ni�ta, aby wyczyta� z niej cokolwiek, ale oczy sta�y si� nagle czujne.

O�Mara usiad�, jak m�g� najwygodniej, w melfia�skim fotelu Sennelta. Patrzy� na drobne fale przebiegaj�ce podczas snu przez sier�� Kelgianina i zastanawia� si� nad konsekwencjami, jakich mo�e oczekiwa�. Jedno wszak�e by�o pewne: cokolwiek si� stanie, k�opoty dotkn� tylko jego.

Zanim Joan wr�ci�a po licznych namowach do swojej kabiny, aby z�apa� troch� snu przed �niadaniem, do kt�rego zosta�y ju� tylko trzy godziny, om�wili wszystkie szczeg�y.

To ona operowa�a, bez najmniejszego trudu radz�c sobie z nie�atwym zadaniem. Rokowania by�y pomy�lne. Niemniej dla os�b z zewn�trz wcale jej tu nie by�o. Oficjalnie to O�Mara przeprowadzi� operacj� i w razie czego to on mia� zosta� oskar�ony o nieuprawnione podj�cie czynno�ci lekarskich i nara�enie pacjenta na szkod�. Sam pacjent, kt�ry nie potrafi� k�ama�, obieca� przyj�� kelgia�sk� strategi� nierozmawiania z kimkolwiek o ca�ym zdarzeniu.

O�Mara nie przejmowa� si� swoim losem. Cieszy� si�, �e niewinna osoba nie ucierpi, chocia� po cichu pragn�� utrzyma� z ni� blisk� znajomo��. Westchn��, sprawdzi� monitory czujnik�w, kt�re popod��cza� do Kledentha, przyj�� troch� mniej niewygodn� pozycj� i spr�bowa� zasn��.

Jednak gdy zamkn�� powieki, ujrza� po chwili tr�jwymiarowy obraz Joan. Zn�w patrzy�, jak precyzyjnymi, perfekcyjnymi wr�cz ruchami operuje Kelgianina. Widzia� j� wskazuj�c� na krajobraz i poruszon� pi�knem rozpadliny Dunelton. I w wieczorowej sukni podczas obiadu. Jednak wi�kszo�� obraz�w przedstawia�a j� w basenie, gdy uczy�a go p�ywa�. Nie wszystko, co m�wi�a, by�o rzeczywist� tre�ci� jego pami�ci. Jako psycholog rozpozna� u siebie ten stan. Zaczyna� o niej marzy�. Jednak nim do�ni� wszystko do ko�ca, obudzi�o go szcz�kanie melfia�skich szczypiec na korytarzu.

Sennelt wszed� i stan�� jak wryty. Chyba nie spodziewa� si� zasta� nikogo w izbie chorych. Potem podszed� szybko do �pi�cego Kledentha i ujrza� opatrunek okrywaj�cy miejsce operacji. Spojrza� na O�Mar� i u�y� s��w, kt�rych autotranslator nie chcia� przet�umaczy�. Potem wcisn�� klawisz komunikatora.

��Kapitanie � rzuci� pospiesznie.�� Mamy stan zagro�enia medycznego w izbie chorych.

Chodzi o porucznika O�Mar�. Prosz� wzi�� wsparcie ochrony.

Grulya-Mar zjawi� si� w ci�gu trzech minut. Za nim post�powa�o dw�ch funkcjonariuszy porz�dkowych, r�wnie� Orligian, kt�rzy te� byli ro�li i muskularni, chocia� nieuzbrojeni. Spojrzeli wymownie na O�Mar�, ale nic nie zrobili ani nie powiedzieli. Na to ostatnie nie mieli zreszt� wi�kszych szans. Doktor Sennelt, kt�ry przesuwa� tymczasem skanerem nad cia�em Kelgianina, gada� za trzech i zaczyna� si� ju� nawet powtarza�.

��Jak powiedzia�em, sir, to mo�e by� bardzo powa�na, mo�e nawet tragiczna sytuacja � ci�gn��, nie odrywaj�c oczu od ekranu skanera.�� Porucznik O�Mara bezprawnie i z w�asnej inicjatywy podda� pasa�era Kledentha operacji. Nie wiem dok�adnie, co zrobi� albo pr�bowa� zrobi�, ale bez w�tpienia chodzi o metod� inwazyjn�. Niewiele wiem o fizjologii Kelgian, normalnie mam do czynienia tylko ze st�uczeniami i otarciami, ale ten przypadek wygl�da na powa�ny. Mo�liwe, �e dosz�o do �miertelnych uszkodze� cia�a. Gdy operacj� pr�buje przeprowadza� kto�, kto nie jest lekarzem, to niezale�nie od zgody operowanego, trudno sobie wyobrazi� konsekwencje�

��Pa�skie zalecenia, doktorze?�� przerwa� mu kapitan.

Sennelt od�o�y� skaner.

��Pacjent powinien pozostawa� w stanie g��bokiego znieczulenia, aby ograniczy� poruszenia jego cia�a mog�ce doprowadzi� do fatalnych w skutkach obra�e� pooperacyjnych.

Nale�y utrzymywa� nieustanne monitorowanie stanu jego zdrowia, dop�ki nie zajm� si� nim szpitalni specjali�ci jego w�asnego gatunku. To znaczy, sir, �e w najlepiej rozumianym interesie pasa�era Kledentha musimy bezzw�ocznie wzi�� kurs na Kelgi�.

Grulya-Mar waha� si� mo�e nieca�e trzy sekundy, a� podszed� spiesznie do komunikatora. Na ekranie pojawi�a si� podobizna Nidia�czyka.

��Astrogacja � powiedzia� pluszak.

��Prosz� przeliczy� i wprowadzi� nowy kurs, na Kelgi�. Natychmiast. Koniec.

Kapitan odwr�ci� si� i do��czy� do pozosta�ych, kt�rzy patrzyli w milczeniu na O�Mar�. On odwzajemnia� ich spojrzenie, jak d�ugo tylko m�g�, a� w ko�cu si� odezwa�.

��Znieczulenie, odpoczynek i opieka specjalist�w na rodzinnej planecie � powiedzia� cicho.�� Dok�adnie o to samo chodzi�o mi wcze�niej. Ciesz� si�, doktorze Sennelt, �e si� pan ze mn� w ko�cu zgodzi�.

Lekarz nie odpowiedzia�, tylko uderzy� kilka razy szczypcami, a przez ca�e jego cia�o przebieg� dreszcz. O�Mara zastanowi� si�, co mog�o to znaczy� w przypadku zewn�trzszkieletowej istoty, kt�rej twarz nigdy niczego nie wyra�a�a. Spojrza� na dw�ch orligia�skich stra�nik�w.

��I co teraz?�� spyta�.

Byli silni i o kilka cali wy�si od niego. Zapewne zdo�a�by za�atwi� jednego, a mo�e nawet obu, poniewa� kosmiczne budowy by�y tward� szko�� �ycia. Wiele razy bra� w�wczas udzia� w dyskusjach na pi�ci. Niemniej gdyby kapitan do��czy� do bitki, w�wczas wszyscy czterej wyl�dowaliby w izbie chorych obok Kledentha.

Takiej walki nie uda�oby si� ukry� przed pasa�erami ani prze�o�onymi kapitana. Dobra opinia armatora dozna�aby szwanku, podobnie jak i perspektywy zawodowe zaanga�owanych w ni� oficer�w. Major Craythorne te� na pewno nie by�by zachwycony. Sam O�Mara r�wnie�. Mia� nadziej�, �e zostawi� ju� za sob� dni, kiedy musia� walczy� o pozycj�. M�g� mie� tylko nadziej�, �e te w�ochate stwory nie postawi� go w sytuacji bez wyj�cia. I tak mia� ju� do��, nawet przy nieustannej �wiadomo�ci, �e mimo wszystko uratowa� Kledentha.

Kapitan chyba musia� mie� podobne refleksje.

��Skoro i tak nie mo�e opu�ci� pan statku, nie widz� powodu, aby pana wi�zi� � powiedzia� g�osem nabrzmia�ym w�ciek�o�ci�, ale wcale nie podniesionym.�� By� mo�e cierpi pan na zaburzenia umys�owe, niemniej nikomu z nas nie zale�y na tym, aby wie�� o tym incydencie roznios�a si� w�r�d pasa�er�w. Co naprawd� pan zrobi�, i tak b�dzie mo�na oceni� dopiero na Kelgii. Tam opu�ci pan m�j statek, aby oczekiwa� na dalsze post�powanie wszcz�te przez pa�skich prze�o�onych. Do tego czasu pozostanie pan w swojej kabinie. Nie b�dzie pan wi�cej korzysta� z jadalni ani z pok�adu rekreacyjnego. Zgadza si� pan?

��Tak � odpar� O�Mara.

Gdy kapitan m�wi�, funkcjonariusze ochrony przysun�li si� troch� w oczekiwaniu na gwa�town� reakcj� O�Mary. Teraz rozlu�nili si� wyra�nie i odst�pili, robi�c mu wolne przej�cie do drzwi.

��Prosz� ju� i�� � powiedzia� Grulya-Mar.

O�Mara kiwn�� g�ow�, ale zatrzyma� si� jeszcze po drodze.

��Czy mog� komunikowa� si� z izb� chorych?�� spyta�. � Chcia�bym by� na bie��co informowany o stanie zdrowia pacjenta.

Kapitan warkn�� co� niezrozumiale i zje�y� w�os. Sennelt, kt�remu chyba najbardziej zale�a�o na utrzymaniu spokoju, odezwa� si� za niego.

��Mo�e pan kontaktowa� si� ze mn� o ka�dej porze, poruczniku � stwierdzi�. � Niemniej nie obiecuj�, �e wezm� pa�skie sugestie terapeutyczne pod uwag� � doda� z sarkazmem.

Ledwie kilka minut po jego wej�ciu do kabiny pod drzwiami zjawi� si� nidia�ski steward z tac� ze �niadaniem. Wyja�ni�, �e przyni�s� ten zestaw, kt�ry O�Mara zwykle konsumowa�. Gdyby jednak mia� w przysz�o�ci ochot� na co� innego, wystarczy powiedzie�.

Tak samo jak i w�wczas, gdy nabierze ochoty na jak�� gr� czy cokolwiek dla zabicia czasu.

Przez nast�pne dwana�cie lat O�Mara nabra� rutyny typowej dla pracownika szalonego przybytku, kt�rym by� dzia� psychologii Szpitala Kosmicznego. Problemy z pierwszych lat eksploatacji zosta�y pokonane, wielorasowy medyczny i administracyjny personel nauczy� si� akceptowa� nawzajem swoje odmienno�ci, chocia� ich kontakty nadal bywa�y ha�a�liwe.

Pracowa� zwykle samodzielnie albo z niewielkim nadzorem, poniewa�, jak Craythorne cz�sto powtarza�, wygodniej by�o mu wskaza� po prostu problem i poczeka� na raport ko�cowy, nie denerwuj�c si� po drodze z powodu nietypowych metod pracy przyjmowanych przez O�Mar�.

Wiele razy wybiera� si� w tym czasie na urlop, zwiedzaj�c rozmaite �wiaty. Ka�da podr� ko�czy�a si� zawsze na tej samej planecie. Jego szef nie pyta� o te wyprawy, bo widzia� ich b�ogos�awione rezultaty dla psychiki podw�adnego. By� pewien, �e wie, o co chodzi. Jednak po powrocie z kolejnego urlopu to O�Mara zwr�ci� uwag� na wygl�d Craythorne�a, kt�ry wydawa� si� nad wyraz niespokojny. W przypadku majora by�o to naprawd� niezwyk�e.

��Siadaj, poruczniku � powiedzia� Craythorne. Jak to zwykle bywa przy d�ugiej wsp�lnej pracy, ich relacje nabra�y ju� mniej formalnego charakteru.�� Radzili�my sobie, gdy ci� nie by�o, ale nie musz� chyba m�wi�, �e ciesz� si� z twojego powrotu.

��Czy chce mi pan taktownie przekaza� z�e wiadomo�ci, sir?

��Przypomnij mi, abym nie gra� z tob� w pokera � powiedzia� major z u�miechem.�� Wiadomo�ci s� dobre i z�e, zale�nie od punktu widzenia. Opuszczam Szpital.

O�Mara nie odezwa� si� i nie pr�bowa� nawet zastanawia� si� nad tym, dop�ki nie us�ysza� wi�cej.

��Z wielu powod�w nie mam na to ochoty � powiedzia� Craythorne.�� Jednak Kontroler idzie tam, gdzie Korpus ka�e. Poza tym b�dzie to oznacza�o niewielki awans zwi�zany z wzi�ciem pe�nej odpowiedzialno�ci za ca�� plac�wk� opieki psychologicznej dla innych gatunk�w w sektorze dziesi�tym. Za trzy lata mog� zosta� pe�nym komandorem floty, oczywi�cie na zasadzie stopnia s�u�bowego.

��Gratuluj� � powiedzia� O�Mara ca�kiem szczerze, chocia� nadal czeka� na z�e wiadomo�ci.

��Dzi�kuj� � odpar� major i po chwili podj�� w�tek.�� Obaj wiemy, �e praca naszego dzia�u opiera si� na osobach Ojczulka Carmody�ego i twojej. Niebawem do��czy do was nowy ziemski psycholog nazwiskiem Braithwaite. Widzia�em jego akta i nie waha�em si� z anga�em. Jest wprawdzie troch� zielony, je�li chodzi o terapi� obcych, ale poza tym mi�y, mo�e tylko nieco za powa�ny, inteligentny i zdolny do adaptacji. Wykazuje wielki entuzjazm do tej pracy i, podobnie jak ja, zawsze dba o nienaganne maniery i stan munduru � doda� major z u�miechem.�� Jestem pewien, �e dogadasz si� z nim, szybko mu wszystko poka�esz i wprowadzisz go w obowi�zki.

��Rozumiem � powiedzia� oficjalnym tonem O�Mara.

Major u�miechn�� si� ponownie.

��Co w�a�ciwie s�dzisz, �e rozumiesz?

��Rozumiem, �e mam zosta� nia�k� dla bystrego m�odego oficera, kt�ry zaczyna karier�, a� w pewnej chwili podro�nie na tyle, aby nauczy� si� wydawa� wszystkim rozkazy w spos�b sugeruj�cy, �e wie o czym m�wi, sir.

��Nie czu�by� si� dobrze w roli troskliwego, ale surowego ojca?�� spyta� Craythorne.�� Po prawdzie ja te� nie, ale tego w�a�nie od ciebie oczekuj�. Jednak to nie wszystko.

Po pierwsze, trzech psycholog�w to za ma�o � podj�� po chwili major.�� Trzech, bo wliczam w to Ojczulka, kt�ry robi w�a�ciwie to samo, a pod wieloma wzgl�dami jest bardziej skuteczny ni� my. Na razie jednak nie dostaniemy nikogo wi�cej. St�d, wobec ilo�ci pracy, kt�r� nas zarzucaj�, musicie z Ojczulkiem wdro�y� nowego cz�owieka, jak szybko si� da.

Zanim odejd�, chc� te� nauczy� ci� nosi� mundur. Mo�e nie od razu nosi� go z dum�, ale chocia� w spos�b niesugeruj�cy, �e w�o�y�e� go przypadkiem. Ponadto chcia�bym oduczy� ci� rozmawiania ze wszystkimi tak, jakby� by� Kelgianinem. Zw�aszcza w przypadku kontakt�w ze starszym personelem medycznym, bo nie b�dzie mnie ju� tutaj, aby przeprasza� za twoje gafy. To tylko tak, abym nie pochorowa� si� z niepokoju na mojej nowej plac�wce w dalekim sektorze dziesi�tym. Zrobisz to?

��Postaram si�, sir � stwierdzi� niezbyt pewnie O�Mara.

��Dobrze. Do wyjazdu zosta�y mi trzy dni. Jestem obecnie bardzo zaj�ty porz�dkowaniem spraw administracyjnych i po�egnaniami z kolegami, a czasem te� z by�ymi pacjentami, wi�c nie pomog� ci wiele w pracy. Tote� ju� teraz proponuj�, aby� przeni�s� wszystkie swoje papiery tutaj i zacz�� korzysta� z mojego biurka. Im szybciej ludzie przywykn�, �e maj� nowego naczelnego psychologa, tym lepiej. Dlaczego trzymasz usta otwarte?

O�Mara bez s�owa zacisn�� szcz�ki. By� zbyt zdumiony i uradowany, aby cokolwiek powiedzie�.

Craythorne wsta�, pochyli� si� ponad biurkiem i u�cisn�� mocno d�o� O�Mary.

Murchison ucieszy�a wyk�adowc� Mannena, gdy w bezprecedensowy spos�b zosta�a zaraz po sta�u mianowana siostr� prze�o�on� na oddziale trzydziestym dziewi�tym.

Mieszanym, przeznaczonym dla Melfian, Kelgian i Nidia�czyk�w oddziale rehabilitacyjnym.

Tam nie ��da�a od personelu niczego, czego sama nie umia�a i nie by�a gotowa zrobi�, ca�o�� prowadzi�a za� stanowczo, ale z szacunkiem wobec podw�adnych i wedle uczciwych zasad.

Na przekazan� przez Mannena sugesti� O�Mary jej oddzia� zosta� powi�kszony o grup� trudnych pacjent�w, kt�rzy nie reagowali na typowe sposoby leczenia. O�Mara wcale nie by� zdziwiony, gdy jej zdolno�� obserwacji oraz analitycznego i syntetycznego my�lenia, jak i liczne trafne diagnozy postawione przy niedostatku danych, zwr�ci�y na ni� uwag� Thornnastora. Jego zdaniem Murchison robi�a o wiele wi�cej, ni� ktokolwiek m�g�by oczekiwa� po piel�gniarce. Stwierdzi�, �e je�eli siostra oddzia�owa ma na to ochot�, mo�e zatrudni� j� u siebie jako m�odszego patologa, co pozwoli na pe�niejsze wykorzystanie jej talent�w. Jak mo�na by�o oczekiwa� na podstawie danych z jej profilu, Murchison ch�tnie si� na to zgodzi�a, zmieniaj�c bieg swojej kariery. Jak powiedzia�a, badania ksenobiologiczne by�y tym, co od pocz�tku naprawd� chcia�a prowadzi�.

Nie pozwala�a, aby cokolwiek odrywa�o j� od pracy. Jak wspomnia�a kiedy� w zdecydowany spos�b Mannenowi, nie chcia�a marnowa� czasu na �ycie towarzyskie. Wola�a unikn�� ryzyka, �e zaanga�uje si� emocjonalnie. To ca�kowite oddanie karierze cieszy�o wyk�adowc�, chocia� dla jej ziemskich koleg�w by�o powodem nieustannych zgryzot. Jak wspominali ka�demu, kto chcia� s�ucha�, w tym tak�e i O�Marze, Murchison by�a chyba jedyn� osob� w Szpitalu, kt�rej nie dawa�o si� traktowa� z kliniczn� oboj�tno�ci�. Wszyscy pr�bowali zdoby� j� po kolei, ale �adnemu nie uda�o si� uzyska� praw do eksploatacji tego najbardziej po��danego surowca naturalnego w ca�ym Szpitalu. Byli niezmiennie odprawiani, jednak Murchison robi�a to zawsze ciep�o i z humorem, zatem nikt nie �ywi� potem do niej urazy.

O�Mara wiedzia� jednak�e z w�asnego do�wiadczenia, �e nieodwzajemniona mi�o�� nader rzadko skutkuje powa�niejszymi zagro�eniami dla �ycia lub zdrowia psychicznego.

M�ody Conway by� jedynym m�czyzn� spo�r�d personelu medycznego, kt�ry nie okaza� jej swoich uczu� ju� przy pierwszym zawodowym spotkaniu. Mo�e zreszt� dobrze rozpozna� wcze�niej teren. Nie �eby by� aspo�eczny czy nietowarzyski. Po prostu z zasady preferowa� nawi�zywanie kontakt�w z przedstawicielami innych ras. Podczas wst�pnego wywiadu wspomnia� O�Marze, �e praca w najwi�kszym wielogatunkowym szpitalu by�a jego �yciow� ambicj�. Gdy ju� uda�o mu si� do niego dosta�, nie chcia�, aby cokolwiek przeszkadza�o mu w studiach. Normalnie zdrowy ziemski m�czyzna, kt�ry wola� towarzystwo Traltha�czyk�w, Melfian czy innych jeszcze istot, by�by obiektem troskliwego zainteresowania psychologa, tutaj jednak podobne anomalie jedynie u�atwia�y prac�.

Profile m�odego Conwaya i Murchison by�y tak podobne, �e gdyby stare ziemskie porzekad�o o przyci�gaj�cych si� przeciwie�stwach by�o prawdziwe, to tych dwoje nigdy nie by�oby razem. Jednak O�Mara zacz�� szybko przejawia� w ich przypadku tak ojcowsk� trosk�, �e bez �enady interweniowa� w sprawie ich przydzia��w obowi�zk�w. Bywa� wobec nich rozmy�lnie surowy, zmuszaj�c oboje do podejmowania decyzji przekraczaj�cych ich formalny zakres obowi�zk�w i stawiaj�c wobec sytuacji, w kt�rych musieli wykaza� si� zdolno�ciami adaptacyjnymi. Czego on nie zdo�a� zrobi�, tym zaj�� si� przypadek. Swoj� rol� odegra�a wojna na Etli, wiele znaczy� te� ca�y szereg misji ratunkowych przedsi�wzi�tych na pok�adzie statku szpitalnego Rhabwar. Conway i Murchison przeszli tyle skrajnych, chocia� nieniszcz�cych test�w, �e stali si� naprawd� dobrzy, tak razem, jak i ka�de z osobna. Ca�y ten czas oficjalnie O�Mara pozostawa� wobec nich tak sarkastyczny i szorstki jak zwykle.

Zastanawia� si� jednak czasem, czy zrozumiej� kiedykolwiek, jak bardzo ich polubi�. Po prostu, jako ludzi. By� dumny z tego, �e Murchison, dojrza�a ju�, ale nadal tak pi�kna, �e �aden m�czyzna nie potrafi� si� za ni� nie obejrze�, by�a przewidywana na nast�pc� Thornnastora na stanowisku szefa Patologii. M�ody i b�yskotliwy Conway, chocia� jako Diagnostyk nie by� ju� taki m�ody, sprawowa� funkcj� szefa oddzia�u chirurgii obcych.

Szczeg�lnie za� cieszy�o O�Mar�, �e tych dwoje by�o par�.

Ukrywa� jednak swoje odczucia przed wszystkimi, poza dwoma istotami, z kt�rych jedna nigdy nie odwiedzi�a Szpitala, o istnieniu drugiej za� nikt tu nie wiedzia�. Po raz kolejny pokr�ci� g�ow� zirytowany coraz wi�ksz� ostatnio sk�onno�ci� do rozpami�tywania przesz�o�ci. Spojrza� na zegarek i przygotowa� si� raz jeszcze na spotkanie z kim�, kto potrafi� czyta� w jego emocjach, jakby by�y otwart� ksi�g�.

Gdy starszy lekarz Prilicla wszed� kilka chwil p�niej do gabinetu, O�Mara wskaza� mu sprz�t przypominaj�cy surrealistyczny kosz na papiery. Cinrussa�ski empata usadowi� si� na nim wygodnie.

��I jak si� dzisiaj czuj�, m�j ma�y przyjacielu?�� spyta� naczelny psycholog.

Prilicla za�wierka� melodyjnie. Translator niczego nie prze�o�y�, bo by� to cinrussa�ski odpowiednik �miechu.

��Znasz swoje odczucia, O�Mara, nie gorzej ni� ja, nie ma wi�c sensu m�wi� o nich g�o�no. Zak�adam zatem, �e pytanie jest po cz�ci retoryczne. Z drugiej strony mo�e mie� jednak co� wsp�lnego z �ywion� przez ciebie obaw� i stanem napi�cia charakterystycznym dla kogo�, kto zamierza co� zaproponowa� i nie jest pewien, jak to zostanie przyj�te.

Pami�taj, �e jestem empat�, a nie telepat�.

��Czasem si� nad tym zastanawiam � powiedzia� cicho O�Mara.

��Staranna obserwacja i dedukcja mog� da� podobne efekty nawet i bez zdolno�ci wyczuwania emocji � powiedzia� Prilicla.�� Wiedzia�by� o tym, gdyby� grywa� w pokera.

Wiem, co czujesz, ale nie co my�lisz, zatem je�li chcesz przygotowa� mnie na jakie� z�e wiadomo�ci, musisz wyra�a� si� ja�niej.

O�Mara westchn��.

��Poza wszystkim innym, jeste� jeszcze psychoanalitykiem psycholog�w.

Owadzie cia�o empaty zadr�a�o w reakcji na emocje O�Mary, kt�ry milcza�, nie mog�c znale�� w�a�ciwych s��w.

��Ma�y przyjacielu � powiedzia� w ko�cu.�� Celem tego spotkania jest przedyskutowanie pewnych mo�liwo�ci i poproszenie ci� o pomoc. To w�a�nie, a nie przydzielenie ci kolejnego zadania. Jak zapewne wiesz, nie zostan� ju� zbyt d�ugo w Szpitalu, ale zanim odejd�, musz� wyznaczy� i wdro�y� do pracy mojego nast�pc�, kt�ry b�dzie zar�wno administratorem Szpitala, jak i naczelnym psychologiem. Wyb�r b�dzie trudny.

Prilicla rozpostar� przezroczyste skrzyd�a i potrz�sn�� nimi przed ponownym z�o�eniem. Poza tym milcza�.

��Wszyscy kandydaci, zar�wno z zewn�trz, jak i nale��cy ju� do personelu, s� bardzo dobrzy. Mog� odej�� ze �wiadomo�ci�, �e ktokolwiek z nich znajdzie si� na moim miejscu, b�dzie nale�ycie wype�nia� swoje obowi�zki. Potrzebuj� jednak czego� wi�cej ni� tylko w�asne spostrze�enia na temat odczu� kandydat�w. Szczerze m�wi�c, traktuj� to wr�cz jako spraw� osobist�. Przez d�ugi czas ten dzia� by� moim dzieckiem. Jedynym, jakie mam i jakie b�d� mie� kiedykolwiek. Nie chcia�bym go powierza� komu�, kto oka�e si� tylko wystarczaj�co dobry. Dlatego wydaje mi si� konieczne, aby przyjrze� si� odczuciom kandydat�w i na tej podstawie podj�� ostateczn� decyzj�. Oczywi�cie je�li tylko si� zgodzisz.

��Wiem, co czujesz, przyjacielu O�Mara, podobnie jak wiem, co czuje ka�da istota odczuwaj�ca, czy jest prosta, z�o�ona, silna czy nawet nierozumna. Nie mo�na ukry� przede mn� emocji, ale nie oznacza to, �e b�d� przekazywa� informacje na ich temat trzeciej stronie.

To kwestia etyki. Poza tym ch�tnie ci doradz�. Niemniej wiem, �e rzadko przyjmujesz rady.

Porucznik Braithwaite wpatrywa� si� pilnie w resztki syntetycznego steku, obok kt�rych wida� by�o �lady krojonych w plastry, sma�onych ziemniak�w i pieczarek. W duchu dzi�kowa� rodzicom za dobre DNA, kt�re pozwala�o mu zaznawa� rozkoszy podniebienia bez ryzyka, �e nabawi si� nadwagi. Wa�ne by�o jedynie, aby nie spogl�da� przy tym na talerze s�siad�w, w tym wypadku Cerdala. Panuj�cy w sto��wce ha�as sprawia�, �e musieli m�wi� podniesionym g�osem, co nie by�o jednak trudne, zwa�ywszy na wzajemn� irytacj�. Co jaki� czas zapada�y mi�dzy nimi chwile gniewnego milczenia.

��Doktorze Cerdal � powiedzia� Braithwaite po jednej z nich.�� To, �e jeste�my rywalami staraj�cymi si� o to samo stanowisko, nie przes�dza, �e musimy si� nie lubi�. Teraz czy w przysz�o�ci, gdy komu� z nas uda si� awansowa�. Albo i nie. Ostatnio jednak daje pan coraz silniejsze sygna�y rosn�cej niech�ci wobec mnie. Dlaczego?

��Nie chodzi tylko o pana � odpar� Cerdal, nie podnosz�c g�owy.�� Pan jest jednak szczeg�lnie irytuj�cy przez swoje nieustanne porady, z kt�rych przebija s�abo zawoalowany krytycyzm. Przydzieli� mi pan pacjenta, kt�ry jest wizualnie odra�aj�cy, nieprzyjazny i odmawia rozmowy nawet ze mn�. Tunneckis jest� jest nie do przyj�cia. Sp�dzi�em z nim kilka dni, od kiedy opu�ci� chirurgi�. Da� mi go pan, wiedz�c, �e sobie nie poradz�. �e nie zdo�am zastosowa� skutecznej terapii wobec g�upiego i niesk�onnego do wsp�pracy pacjenta.

I nie zrobi� dobrego wra�enia na O�Marze. Pan i inni pokazujecie mi, �e nie lubicie tu obcych.

��To niedorzeczne � powiedzia� Braithwaite.�� Wszyscy jeste�my tu obcy, chocia� niekt�rzy bardziej, przynajmniej dop�ki si� nie poznamy. Lioren, Cha Thrat czy ja te� mogliby�my wzi�� ten przypadek, ale to pan stwierdzi�, �e nigdy jeszcze nie leczy� telepaty i got�w jest podj�� takie wyzwanie. Sam poprosi� pan o ten przydzia�, zatem da�em go panu.

��Bez uzyskania zgody prze�o�onego?�� spyta� Cerdal.�� To by�a pa�ska decyzja, zgadza si�?

��Tak � odpar� Braithwaite.�� Nowy administrator ma obecnie wiele zaj�� poza naszym dzia�em. Wie pan o tym. Przekaza� mi cz�� swoich obowi�zk�w, mi�dzy innymi kwestie wspomnianych przydzia��w. Czy pragnie pan odda� Tunneckisa?

Cerdal uni�s� na chwil� g�ow� znad talerza i spojrza� na porucznika.

�wiat by� znany jako Kerm, co w j�zyku jego mieszka�c�w znaczy�o w�a�nie ��wiat�.

Nie u�ywali oni zbyt cz�sto werbalnych kana��w przekazu, niemniej ich telepatyczne zdolno�ci umo�liwia�y jedynie komunikowanie si� z istotami z w�asnej planety i nie pozwala�y na przenikni�cie do umys��w mi�dzygwiezdnych podr�nik�w, kt�rzy nawi�zali z nimi kontakt i poprosili o zgod� na ustanowienie kulturalno-naukowej plac�wki na ich planecie. Wyra�aj�c zgod�, Kermianie nalegali jednocze�nie, aby na miejsce budowy wybra� teren niezamieszkany, poniewa� odbierali my�li obcych pod postaci� m�cz�cego szumu statycznego. W ten spos�b baza znalaz�a si� w strefie zastrze�onej i wszystkie wiadomo�ci musia�y by� przekazywane jako zwyk�e obrazy i d�wi�ki.

Fizjologicznie Kermianie nale�eli do typu VBGM, gdzie V by�o liter� przypisywan� ciep�okrwistym tlenodysznym o telepatycznych albo innych niezwyk�ych w�a�ciwo�ciach.

Mas� cia�a przypominali Ziemian, jednak poza tym i wysok� inteligencj� nie mieli z nimi wiele wsp�lnego. Wizualnie mogli kojarzy� si� z wielkimi �limakami bez skorup, z podstaw� cia�a zbudowan� z jednego wielkiego mi�nia. Na szczycie g�owy wyrasta�y im trzy kr�tkie macki, wszystkie zako�czone czterema chwytnymi palcami. Nie mieli �adnych naturalnych �rodk�w obrony ani walki.

Ich gatunek wspi�� si� na szczyt drzewa ewolucji tylko i wy��cznie dzi�ki telepatii, kt�ra pozwala�a im samym unikn�� niebezpiecze�stwa albo zmusi� gro�ne drapie�niki, aby ich unika�y. Zbyt s�abi, aby walczy�, i zbyt wolni, �eby ucieka�, nauczyli si� kontrolowa� umys�y wszystkich drapie�nik�w. Zmuszali je do atakowania siebie nawzajem albo usuwali siebie poza nawias ich mo�liwo�ci poznawczych, staj�c si� dla nich niejako niewidzialni. Z czasem rozszerzyli to oddzia�ywanie na mniejsze formy �ycia, sk�aniaj�c je do pracy. P�niej zacz�li dba� tak�e o r�wnowag� ekologiczn� oraz ochron� swoich mniejszych, nierozumnych braci, kt�rym tak wiele zawdzi�czali.

W gabinecie zapad�a chwila ciszy, gdy Diagnostyk Conway, kt�ry streszcza� zebranym histori� cywilizacji na Kermie, przerwa� i spojrza� na O�Mar�, Braithwaite�a, Thornnastora i Prilicl�. W ko�cu zwr�ci� si� znowu w stron� naczelnego psychologa. Gdy znowu zabra� g�os, da�o si� w nim s�ysze� lekkie zak�opotanie.

��O godnej uwagi medycynie trudno u nich m�wi�. Gdy pojawia si� zagro�enie dla �ycia, na kt�re nie ma lekarstwa, ich lekarze nie mog� zrobi� nic poza udzieleniem mentalnej pociechy. W kulturach telepat�w nie ma �adnych tajemnic mi�dzy lekarzem a pacjentem.

Oznacza to wymian� nie tylko samych informacji, ale tak�e towarzysz�cego chorobie b�lu.

Tak samo jest u Telfi i oni te� dobrowolnie odsuwaj� si� od spo�eczno�ci, gdy przychodzi faza terminalna. Nie chc� nara�a� pobratymc�w na dotkliwe, telepatyczne odczuwanie ich �mierci.

Gdy dow�dca plac�wki Korpusu na Kermie us�ysza� o przypadku Tunneckisa, zaoferowa� pomoc Szpitala. Dok�adnie poinformowano pacjenta o ryzyku zwi�zanym z faktem, �e nie b�dziemy w stanie niczego dla niego zrobi� od razu, poniewa� musimy dopiero pozna� jego gatunek. To nie mia�o dla niego znaczenia i poprosi� mnie, abym dzia�a�. Stan pacjenta by� bardzo powa�ny. Nie stanowi� zagro�enia dla �ycia, ale obumarcie futra Kelgian te� nie jest przecie� chorob� �mierteln�. W tym przypadku operacja nie przynios�a oczekiwanych rezultat�w i Tunneckis wymaga obecnie opieki psychiatrycznej.

Siedz�cy w miskowatym fotelu Prilicla zadr�a� w odpowiedzi na silne emocje obecnych w gabinecie. Thornnastor odchrz�kn��, co zabrzmia�o jak granie zachryp�ego rogu.

��Conway zbyt ostro si� ocenia � powiedzia�. � On, czy raczej my wkraczali�my na ca�kiem nowy obszar chirurgii. Nie dysponowali�my �adn� wiedz� o anatomii czy metabolizmie pacjenta. Z religijnych i ekologicznych powod�w Kermianie nie pozwalaj� obcym zabiera� zw�ok zmar�ych ani nawet bada� cia� nieinteligentnych stworze� swojej planety. Mo�e gdy kontakty z nimi rozwin� si� z czasem, ulegnie to zmianie. Nie musieliby�my w�wczas uczy� si� w trakcie operacji. To nie by�a komfortowa sytuacja dla szefa chirurgii.

��Wiem � odezwa� si� znowu Conway.�� Nadal jednak uwa�am, �e si� nie popisa�em, obci��aj�c dzia� psychologii pacjentem, kt�rego trzeba przywraca� do �ycia. Wcze�niej jednak nie mia� nic do stracenia, dlatego uzna�em ryzyko za mo�liwe do przyj�cia.

Prilicla zatrz�s� si� momentalnie, ale uspokoi� si�, gdy tylko Conway odzyska� panowanie nad swoimi emocjami.

��Jednak dlaczego interesuje si� pan szczeg�ami naszej chirurgicznej pora�ki, skoro obecnie chodzi o zaburzenia psychiczne? Osobi�cie daleki jestem od uznania tej operacji za udan�, ale tak naprawd� to nie wiem nawet, co zrobi�em.

O�Mara przyjrza� si� Braithwaite�owi.

��To pa�ski przypadek, poruczniku � powiedzia�.

Braithwaite zaczerpn�� g��boko powietrza.

��Sir, rzecz w tym, �e ja te� nie wiem, co robi� � powiedzia�, staraj�c si� wyrazi� tonem g�osu szacunek wobec rozm�wc�w.�� Dlatego poprosi�em was o pomoc. Mam nadziej�, �e znajd� w obrazie klinicznym co�, co naprowadzi mnie na �lad, chocia� na razie nie wiem, co by to mog�o by�.

��A skoro nie wie pan, czego szuka�, pozostaje zwraca� uwag� na wszystko � podsumowa� Conway.�� Zgadza si�?

Conway wsta� nagle i podszed� do wielkiego �ciennego ekranu, kt�ry wisia� naprzeciwko biurka O�Mary. Wystuka� jaki� kod.

��Zapisy medyczne � rzuci� szczekliwie Nidia�czyk, kt�rego twarz pojawi�a si� na ekranie.

��Pacjent Tunneckis � za��da� bez wst�p�w Conway.�� Planeta pochodzenia: Kerm.

Operacja g�owy, procedura niestandardowa. Odpowiedzialny: Diagnostyk Conway.

Uczestnicy: Diagnostyk Thornnastor i starszy lekarz Prilicla. Miejsce: sala sto dwana�cie.

Prosz� o pe�en, nieedytowany materia� od znieczulenia po przeniesienie na pooperacyjny.

��Sir, materia� zosta� oznaczony przez pana jako ograniczonej dost�pno�ci � powiedzia� Nidia�czyk.�� Dopuszczeni to sk�ad zespo�u operacyjnego. Wyra�ny zakaz wykorzystywania do cel�w dydaktycznych albo pokaz�w. Czy chce pan zmieni� opis?

��Oczywi�cie � odpar� Conway.�� Ale przekaz ma i�� tylko na ten jeden ekran, w miejscu gdzie teraz jestem. Teraz.

Na ekranie pojawi� si� nagle ostry i jasny obraz sali operacyjnej sto dwana�cie. Pacjent Tunneckis le�a� przypasany na stole operacyjnym, kt�rego kszta�tka unieruchamia�a dodatkowo jego g�ow�, s�u��c te� za podpor� dla wyposa�onego w powi�kszenie skanera.

Urz�dzenie wisia�o dok�adnie nad oczami pacjenta. Z jednego ucha wystawa�a kr�tka rurka o niewielkim przekroju, kt�r� wprowadzane mia�y by� sondy. Nad polem operacyjnym umieszczono dwa ekrany, dok�adnie na wysoko�ci oczu chirurg�w. Po stronie Conwaya znajdowa�a si� pod ekranem tak�e niewielka konsola do zdalnego sterowania sond�. Obaj lekarze pochylali si� nad pacjentem, Prilicla zawis� ponad sto�em operacyjnym.

��Pacjent by� jedynym pasa�erem pojazdu naziemnego o w�asnym sterowaniu � wyja�nia� Conway na ekranie, rzucaj�c spojrzenia w stron� kamery systemu rejestruj�cego.�� Pojazd ten zosta� trafiony przez piorun. Zabezpieczenia odprowadzi�y �adunek elektryczny po obudowie na ziemi�, tak �e pacjent pozornie wyszed� z tego bez szwanku. Niemniej kilka godzin p�niej zacz�� odczuwa� narastaj�ce upo�ledzenie zmys�u telepatycznego, a� w ci�gu pi�ciu dni og�uch� i oniemia� pod tym wzgl�dem. Na jego rodzinnej planecie nie rozwini�to �adnej metody chirurgicznego leczenia podobnych uraz�w, podobnie zreszt� jak na pozosta�ych �wiatach Federacji. W tej sytuacji zwr�cono si� do nas o pomoc. Czy pacjent jest gotowy?

��Tak, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla.�� Poziom emanacji emocjonalnej jest typowy dla istot znajduj�cych si� pod wp�ywem narkozy.

Conway kiwn�� g�ow� i obraz rozdzieli� si� na dwa okna. W jednym wida� by�o zbli�enie g�owy pacjenta i palce Conwaya wsuwaj�ce ostro�nie rurk� coraz g��biej. Drugi pokazywa� obraz ze skanera.

��Zamiast otwiera� obszar g�owowy i wycina� przej�cie w g��b poprzez tkank� m�zgow�, podejdziemy mo�liwie najbli�ej do pola operacyjnego, wykorzystuj�c naturalny kana�, w tym przypadku jeden z dw�ch kana��w s�uchowych. Mo�e to spowodowa� klasyczn� g�uchot� na jedno ucho, ale zapewne nie dojdzie do tego, poniewa� odbudowa struktury ucha wewn�trznego jest znacznie �atwiejsza ni� to, co w tej chwili zamierzamy.

Prosz� o sze�ciokrotne powi�kszenie. Wchodz� dalej�

Operuj�c ostro�nie palcami, Conway patrzy� ca�y czas na ekran. Zaokr�glona na kraw�dziach rurka wsuwa�a si� coraz g��biej w w�ski kana�.

��Bli�ej ju� nie zdo�am jej przemie�ci� bez ryzyka spowodowania uszkodze� � powiedzia� w ko�cu Conway.�� Teraz pora na zawarto��.

Do rurki zosta� wprowadzony ca�y p�k kabli, kt�re nawet pod wielkim powi�kszeniem wygl�da�y na bardzo delikatne. Powoli przesuni�to je dalej. W�r�d urz�dze� podczepionych na ich ko�cach by�o miniaturowe, ale silne �r�d�o �wiat�a, r�wnie ma�a kamera oraz r�ne urz�dzenia tn�ce oraz s�u��ce do pobierania pr�bek. Ich ostrza i wysi�gniki by�y wr�cz mikroskopijnych rozmiar�w. Kable wychodzi�y z p�askiej, przezroczystej skrzynki z par� metalizowanych r�kawic ochronnych w �rodku. Conway ostro�nie wypu�ci� kable z palc�w i wsun�� d�onie w otwory r�kawic.

��Powi�kszenie dwie�cie � powiedzia�. � Spowolnienie instrument�w pi�tna�cie procent.

Nawet drobne ruchy jego d�oni i palc�w, przekazywane przez os�abiaj�cy je mechanizm redukcyjny, powodowa�y niemal konwulsyjne reakcje ko�c�wek.

��Podnie�� os�abienie do stu pi��dziesi�ciu.

Miniaturowa g�owica z mikroskalpelem zacz�a porusza� si� p�ynnie. Ostrze przesz�o przez b�benek ucha wewn�trznego i wbi�o si� w tkank� po drugiej stronie, tworz�c w�ski tunel. Ko�c�wka o�wietleniowa i kamera pod��y�y jego �ladem. R�wnocze�nie pobrano pr�bki tkanki i p�yn�w ustrojowych do analizy. W miniaturowym kanale zrobi�o si� t�oczno.

��Mamy niewielkie uszkodzenia tkanki bocznej � powiedzia� Thornnastor.�� Minimalne i ca�kiem dopuszczalne.

Conway, Thornnastor, Prilicla i O�Mara zwr�cili dziesi�cioro w sumie oczu na porucznika, kt�ry wpatrywa� si� uwa�nie w Conwaya.

��Mam dowody pozwalaj�ce s�dzi�, �e pa�ski pacjent wp�ywa telepatycznie na innych � powiedzia� Braithwaite, nie czekaj�c na pytania.�� Chodzi o istoty kilku r�nych ras, nale��ce g��wnie do personelu oddzia�u, na kt�rym przebywa. Z tego, co dot�d ustali�em, zar�wno sam pacjent, jak i pozostali s� ca�kowicie nie�wiadomi tego, co si� dzieje.

Conway spojrza� na O�Mar�, potem znowu na Braithwaite�a.

��Czy pa�ski szef zapozna� pana ze specyficznym zjawiskiem sw�dzenia m�zgowego, poruczniku?�� spyta� z u�miechem.�� To bardzo rzadkie, ale do�wiadczy�em go kilka razy podczas kontakt�w z telepatami. Bywa przykre, ale nie niesie ze sob� �adnego fizycznego ani psychicznego zagro�enia.

Braithwaite przytakn��.

��Wiem o tym, sir. Pojawia si� w�wczas, gdy odbiorca przekazu nie jest telepat�, chocia� jego przodkowie posiadali takie uzdolnienia i ich �lad zachowa� si� w genach nawet do czas�w, gdy dany gatunek nauczy� si� polega� ca�kowicie na przekazie werbalnym.

Odbiera jednak sygna�y, kt�rych b�d�ce w stanie atrofii narz�dy telepatyczne nie s� w stanie przetworzy�. To wywo�uje trudne do zlokalizowania uczucie sw�dzenia w okolicach ucha wewn�trznego. Czasem, jak by�o to w pa�skim przypadku, udaje si� odebra� kompletny przekaz umys�u telepaty, jednak taki kontakt zanika przed up�ywem kilku sekund. W przypadku Tunneckisa mamy prawdopodobnie do czynienia z czym� bardziej z�o�onym i prawdopodobnie niebezpiecznym.

Poniewa� te� uczestniczyli�cie w tej operacji, spytam, czy poczuli�cie w�wczas jakiekolwiek nietypowe zmiany w swoim post�powaniu albo my�leniu, nawet bardzo ma�e?�� spyta�, spogl�daj�c na Prilicl� i Thornnastora.�� Czy nie zirytowa�o was co� ponad miar�? Na przyk�ad koledzy innych gatunk�w albo podw�adni? Czy nie zacz�li�cie si� niepokoi�, �e pewnego dnia zachowaj� si� wobec was niestosownie? Czy nie zapragn�li�cie nagle, aby waszymi wsp�pracownikami by�y istoty tej samej rasy, zamiast tej bandy obcych, kt�rzy�

��Cholera, poruczniku � przerwa� mu Conway, czerwieniej�c na twarzy.�� Podejrzewa pan u nas ksenofobiczne postawy? U nas?

Ojczulek Lioren zosta� niegdy� uhonorowany B��kitn� Peleryn�, co by�o tarla�skim odpowiednikiem ziemskiej Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny, jednak po incydencie na Cromsaggarze zrezygnowa� z uprawiania swojego zawodu. Wszyscy w Szpitalu wiedzieli, dlaczego pracowa� w dziale psychologii jako konsultant do spraw religii, a nie na jakimkolwiek oddziale, ale do teraz nikt, nawet �aden Kelgianin, nie okaza� si� na tyle g�upi, aby wypomnie� mu to prosto w twarz.

Lioren zacisn�� wszystkie osiem r�k, aby opanowa� gniew.

��Co ci� trapi, przyjacielu?�� spyta� �agodnie.

��Ty � odpar� Kelgianin, faluj�c energicznie sier�ci�. � Jeste� �wi�toszkowatym i pe�nym hipokryzji morderc�. Odejd� i przesta� zatruwa� mnie swoimi idiotycznymi religiami. Niczego ci nie powiem i nie chc� s�ucha� kogo�, kto wygl�da jak uschni�te drzewo shumpidu. Zostaw mnie.

W og�lnym zarysie wysokie i sto�kowate cia�o Liorena, z czterema przypominaj�cymi korzenie nogami i o�mioma g�rnymi ko�czynami odchodz�cymi od tu�owia na dw�ch poziomach, mog�o do pewnego stopnia kojarzy� si� z kelgia�skim drzewem shumpidu, ale raczej tylko wtedy, gdy stosuj�cy to por�wnanie chcia� by� nieuprzejmy. Z jakiego� powodu temu w�a�nie Kelgianinowi zebra�o si� na obelgi, jednak Lioren zainteresowany by� g��bszymi przyczynami nietypowego zachowania g�sienicowatego.

��Zostawi� ci�, je�li tego naprawd� pragniesz � powiedzia� spokojnie.�� Chc� jednak us�ysze�, co ci� trapi. Mog� te� pos�ucha� wyzwisk, je�li s� one cz�ci� problemu. Nie zamierzam uczy� ci� niczego, czego nie b�dziesz chcia� przyj��. Na Tarli jest wiele drzew, kt�re s� do mnie troch� podobne. Na niekt�rych zamieszkuj� ma�e, futrzane istoty, kt�re troch� przypominaj� Kelgian. Ani drzewa, ani futrzaki nie maj� w tym wzgl�dzie �adnego wyboru. Inaczej ni� my, stworzenia cywilizowane, obdarzone woln� wol� i rozumem.

��Powiedzmy � nie powstrzyma� si� Kelgianin.

Jego sier�� nadal falowa�a i zbija�a si� w k�py, co oznacza�o du�e pobudzenie, ale przynajmniej przesta� tyle m�wi�.

��Pami�taj, prosz�, �e chocia� pracuj� w dziale psychologii, nie jestem zwi�zany jego regu�ami � powiedzia� Lioren. Nie mam obowi�zku meldowa� o wszystkim, co zauwa��, ani w��cza� tego do akt, p�ki sam mi na to nie zezwolisz. Nasza rozmowa okryta jest ca�kowit� tajemnic�. Wyra�nie widz�, �e co� ci� niepokoi na tyle powa�nie, �e a� znajduje odbicie w twoim zachowaniu wobec prze�o�onych, reszty personelu na oddziale, a nawet, jak mi powiedziano, przyjaci�, z kt�rymi spotykasz si� prywatnie. Cokolwiek to jest, czy wi��e si� ze sprawami osobistej albo etycznej natury, czy nawet mo�e ma wyd�wi�k kryminalny, zostanie to mi�dzy nami. Czy teraz zechcia�by� mi o tym opowiedzie�?

��Nie � odpar� Kelgianin.�� Nie chc�, bo ci� nie lubi�. Nie chc�, aby� kr�ci� si� blisko mnie, i nie wierz� w to, co m�wisz. Id� sobie i porozmawiaj o mnie z tymi Ziemianami i t� straszn� Sommaradvank� z twojego dzia�u. Wszyscy m�wi� tutaj ca�kiem co innego, ni� my�l�, i nie maj� sier�ci, kt�ra pokaza�aby ich prawdziwe odczucia. Nie ufam nikomu poza Kelgianami. Dla twojej informacji, nic z�ego si� ze mn� nie dzieje. Nie mam �adnych osobistych ani etycznych, ani w og�le �adnych k�opot�w. Id� sobie.

Po takiej tyradzie Lioren stwierdzi� ze smutkiem, �e rzeczywi�cie nic innego mu nie pozostaje.

W innej cz�ci Szpitala Cha Thrat, opisana w�a�nie przez Kelgianina jako straszna Sommaradvanka, zaczyna�a sondowa� ostro�nie ziemsk� sta�ystk� piel�gniarstwa, kt�r� podejrzewano o problemy emocjonalne. Wielkie rozmiary i roz�o�yste ko�czyny zmusi�y Cha Thrat do pozostania na korytarzu i prowadzenia rozmowy przez otwarte drzwi.

��Przepraszam, �e zak��cam spok�j w czasie wolnym od pracy, siostro Patel � powiedzia�a Cha Thrat.�� Starszy wyk�adowca Cresk-Sar niepokoi si� jednak przejawianym ostatnio przez ciebie brakiem uwagi i og�lnie zastanawiaj�cym zachowaniem podczas zaj��.

Powiedzia� mi, �e twoje post�py w studiowaniu anatomii obcych, jak i przebieg praktyk na oddzia�ach by�y wr�cz wzorowe. Niedawno jednak na obu tych polach zacz�a� wykazywa� coraz mniejszy zapa�. Coraz gorzej te� uk�adaj� si� twoje kontakty zawodowe z kolegami innych ras oraz pacjentami. Jak dot�d nie dosz�o do niczego tak powa�nego, aby konieczna by�a oficjalna interwencja dzia�u psychologii, co oznacza, �e wzmianka o naszej rozmowie nie trafi do twoich akt, ale zosta�am nieoficjalnie poproszona o sprawdzenie, co si� z tob� dzieje. By� mo�e mog�abym ci pom�c. Cresk-Sar zastanawia si� te�, czy przyczyna wi��e si� z programem nauczania. Czy jeste� w stanie powiedzie� mi co� na ten temat?

Ju� wcze�niej zarumieniona twarz sta�ystki poczerwienia�a jeszcze bardziej. Cha Thrat wiedzia�a, �e u Ziemian jest to objaw silnych emocji, takich jak z�o�� czy zak�opotanie.

��Tak � powiedzia�a g�o�no kobieta.�� Chc� powiedzie�, �e Cresk-Sar jest ha�a�liwym, t�pym i zapchlonym kar�em.�� Tutaj si� wzdrygn�a.�� Ciarki mnie przechodz�, ilekro� jest w pobli�u. Ty jeste� tak samo paskudna, tylko wi�ksza.

Zanim Prilicla sko�czy� opowiada� i u�o�yli plan, na razie nie tyle rozwi�zania problemu, ile ograniczenia skali zjawiska w nadziei, �e odpowiedzi znajd� p�niej, O�Mara bardziej dotkliwie ni� zwykle odczu� skutki braku snu. Niemniej przyj�ty tryb post�powania wymaga� dotarcia do wielkiej liczby r�nych pracownik�w ze szczeg�owymi instrukcjami post�powania i nawet obecnie pewny siebie Braithwaite nie mia� szans ustawienia ca�ej tej gromady na baczno�� bez ryzyka, �e kto� w ko�cu powie porucznikowi, gdzie mo�e sobie wetkn�� te wszystkie rozkazy. Dlatego te� O�Mara sam si� wzi�� do roboty, aby autorytetem administratora przem�wi� do rozumu wszystkim odpowiedzialnym za ten kosmiczny ba�agan.

Gdy na ekranie pojawi�a si� znajoma twarz Ziemianina, pomy�la� o tych wszystkich problemach i kryzysach z przesz�o�ci Szpitala, kt�re zaczyna�y si� od tego w�a�nie cz�owieka, gotowego co rusz podejmowa� si� rzeczy niemo�liwych, specjalisty od medycznych cud�w.

��Napyta�e� nam sporej biedy z tym swoim telepatycznym pacjentem, Conway � powiedzia� O�Mara.�� Wyda�em ju� polecenie pe�nej izolacji Tunneckisa. Nikt nie mo�e si� z nim kontaktowa� poza kr�tkimi, kilkuminutowymi wizytami dla uczynienia jego izolacji tak zno�n�, jak tylko b�dzie to mo�liwe. Zastosujemy zdalnie sterowane zespo�y monitoruj�ce i samobie�ne w�zki do dostarczania �ywno�ci. Szcz�liwie doszed� ju� na tyle do siebie, �e mo�e sam korzysta� z toalety. Je�li mia�e� jeszcze jakich� pacjent�w na oddzia�ach od sto dziesi�tego do sto trzynastego, znajdziesz ich zapewne na dwie�cie osiemdziesi�tym pi�tym.

Najpierw jednak mam dla ciebie kilka rozkaz�w, kt�re musz� zosta� wykonane natychmiast i bez dyskusji, o ile�

��Czekaj, nie mo�esz tego zrobi� � przerwa� mu Conway.�� Mam tam trzech, z czego jeden niepewny� Cholera, to nie czas na wyg�upy z ewakuacj� wed�ug regulaminu.

Powiniene� si� najpierw ze mn� skontaktowa�. Daj wi�c sobie spok�j z rozkazami i powiedz mi, co si� tam, u diab�a, dzieje!

Obecno�� przy podobnie gwa�townej wymianie zda� mi�dzy dwoma spo�r�d najwa�niejszych os�b w Szpitalu by�a dla Braithwaite�a ca�kiem nowym do�wiadczeniem. Nie wygl�da� zbyt wyra�nie, jednak zanim przem�czony i tym samym jeszcze bardziej opryskliwy O�Mara zd��y� odpowiedzie�, pochyli� si� do ekranu i spr�bowa� wyla� na jego wypowied� nieco dyplomatycznej oliwy.

Zdalnie sterowane nosze przewioz�y pacjenta Tunneckisa z pustego oddzia�u na t� sam� sal�, kt�ra zosta�a wykorzystana podczas poprzedniej operacji. Tam zosta� przypasany do sto�u i opleciony czujnikami. Podano mu miejscowe znieczulenie, poza tym jednak by� i mia� pozosta� przytomny.

Diagnostycy Conway i Thornnastor oraz starszy lekarz Prilicla, porucznik Braithwaite i sam O�Mara obserwowali go na ekranie odleg�ym o dziesi�� poziom�w od sali operacyjnej.

To O�Mara odezwa� si� pierwszy.

��Spr�bujemy ci pom�c Tunneckis. Nawet je�li sam uwa�asz si� za telepatycznie g�uchego i niemego, wiemy, �e tak nie jest. W ka�dym razie nie ca�kiem. Kr�tko po przybyciu tutaj zacz��e� ca�kiem bezwiednie nadawa� ci�g�y i niekontrolowany telepatyczny krzyk, krzyk tak g�o�ny i nieprzyjemny, �e nasz personel i pacjenci musieli zosta� usuni�ci poza jego zasi�g. Dlatego od jakiego� czasu otaczaj� ci� jedynie zdalnie sterowane roboty.

Tu� obok Conway chrz�kn��, daj�c zna�, �e jego zdaniem O�Mara nazbyt upraszcza sytuacj�. Naczelny psycholog nie przej�� si� tym i m�wi� dalej.

��Skoro mo�esz krzycze� telepatycznie, to znaczy, �e nie wszystko zapewne jeszcze stracone. Mo�liwe, �e nie potrzeba wiele, aby� m�g� pos�ugiwa� si� telepati� normalnie.

Dlatego te� dwaj najlepsi lekarze naszego Szpitala spr�buj� zajrze� do twojego m�zgu i naprawi� to, co tam si� popsu�o. Nie b�dziesz czu� �adnego b�lu. U�atwi�by� im prac�, gdyby� m�wi� im w trakcie o swoich odczuciach. Tunneckis, czy zgadzasz si� na przeprowadzenie operacji i czy pomo�esz nam w jej trakcie?

O�Mara wiedzia�, �e operacj� przeprowadz� i tak, nawet bez wsp�pracy pacjenta, ale zawsze lepiej by�o pozwoli� mu s�dzi�, �e ma co� do powiedzenia w tej sprawie.

��Boj� si� � powiedzia� Tunneckis i wyda� niski sykliwy d�wi�k, kt�ry zosta� zignorowany przez translator.�� Boj� si� tego miejsca i tych zimnych, l�ni�cych i tykaj�cych maszyn, kt�re robi� mi r�ne rzeczy. I tych wszystkich strasznych istot w Szpitalu, w��cznie z tob�. Najbardziej za� boj� si�, �e b�d� musia� tak �y�. Prosz�, chc� tylko, �eby znikn�� wreszcie ten mroczny i nieustanny strach przed wszystkim i wszystkimi.

O�Mara pomy�la� o Cerdalu. Gdy widzia� go ostatnio, doktor by� pod wp�ywem silnych �rodk�w uspokajaj�cych, ale i tak be�kota� ci�gle i p�aka�, ca�kiem nad sob� nie panuj�c. Inni, mniej nara�eni na kontakt z Tunneckisem, byli w proporcjonalnie lepszym stanie. M�g� powiedzie�, �e rozumie problem, bo wszyscy pacjenci czuli dok�adnie to samo co Kermianin. Intensywny i bezrozumny strach przed otoczeniem, kt�ry przybra� posta� maniakalnej ksenofobii. Nie chcia� jednak opowiada� tego wszystkiego Tunneckisowi, aby nie wzbudzi� w nim poczucia winy.

��Chcemy ci� wyleczy� � powiedzia�. � Chcemy usun�� przyczyn� twojego strachu.

Czy nam pomo�esz?

Cisza zdawa�a si� trwa� o wiele d�u�ej ni� te kilka sekund, kt�re pokaza� znajduj�cy si� w pomieszczeniu zegar.

��Tak � rozleg�o si� w ko�cu.

O�Mara odetchn�� g�o�no i oderwa� oczy od ekranu. Braithwaite nic nie m�wi�, ale wygl�da� na ucieszonego. Thornnastor uderza� przednimi stopami o pod�og�. Prilicla dr�a�, a Conway marszczy� czo�o i przygryza� doln� warg�. O�Mara westchn�� ponownie, tym razem ciszej.

��Conway � rzuci� oschle.�� Znam to zachowanie. Czy my�lisz o czym� g�upim?

��By�em zbyt zaj�ty, aby ci podzi�kowa� i zapozna� ci� z tym, co ostatnio znale�li�my � powiedzia� pospiesznie Diagnostyk.�� To by� naprawd� dobry trop, aby raz jeszcze przyjrze� si� przebiegowi wypadku pacjenta. Orligia�ski oficer medyczny w bazie na Kermie by� kiedy� bieg�ym s�dowym i zbada� jak nale�y miejsce zbrodni, to znaczy wypadku. Zebra� te� inne dane, a do poszukiwania �lad�w wykorzysta� mikroskop. Przys�a� nam szczeg�ow� analiz� metalu wykorzystanego do budowy pojazdu Tunneckisa, dane na temat wy�ci�ki we wn�trzu, farby na karoserii i wszystkiego. Por�wna� te� pojazd pacjenta z innym, niezniszczonym tego samego typu. Potem przeprowadzi� dok�adne badania zdrowego Kermianina, kt�ry zg�osi� si� na ochotnika. Ale to ty wskaza�e� nam, gdzie szuka�

��Komplementy na mnie nie dzia�aj� � przerwa� mu ostro O�Mara.�� Do rzeczy.

��Rzecz w tym, �e na Kermie rzeczywi�cie nic podobnego nigdy wcze�niej si� nie zdarzy�o, poniewa� ich technologia nie jest jeszcze zbyt zaawansowana. Pojazdy naziemne pojawi�y si� dopiero niedawno. W tym przypadku zasadnicz� przyczyn� problem�w by�a wysoka temperatura zwi�zana z wy�adowaniem elektrycznym, kt�ra spowodowa�a silne rozgrzanie wy�ci�ki w samochodzie. Ta z kolei zacz�a wydziela� truj�ce opary, kt�re pacjent wci�gn�� z oddechem. Ostatecznie trafi�y r�wnie� i do m�zgu. Te wcze�niejsze zmiany sk�rne na ciele Tunneckisa powsta�y w reakcji na toksyny. Okazuje si�, �e m�zg r�wnie� na sw�j spos�b na nie zareagowa�. Thornnastor przygotowa� �rodek, kt�ry ma odtru� istotny obszar m�zgu. Jestem przekonany, �e si� uda. W ka�dym razie powinno. O�Mara spojrza� na niego uwa�nie.

��Ale masz jakie� w�tpliwo�ci?

��Bo to b�dzie bardzo delikatna robota. Wola�bym przeprowadzi� j� bezpo�rednio, nie przez zdalne ��cza. Zdaj� sobie spraw� z ryzyka, ale nie s�dz�, aby to d�ugo potrwa�o. Musz� tam i��.

��I ja te� � wtr�cili r�wnocze�nie Thornnastor i Prilicla.

O�Mara milcza� przez chwil�. Zastanawia� si�, jak mo�na si� czu�, straciwszy wy�sze funkcje psychiczne. Zaczyna�o si� od podejrzliwo�ci i strachu przed wszystkimi obcymi, kt�rych zna�o si� przecie� i lubi�o. A potem� Porzuci� rozwa�ania i wzi�� si� w gar��.

��I ja � powiedzia�. � Potrzebny b�dzie kto�, kto przerwie imprez�, gdyby czas zacz�� nam si� ko�czy�. � Spojrza� na Prilicl�. � Ale ty nie, ma�y przyjacielu. Ty b�dziesz si� trzyma� na dystans, podlatuj�c tylko co kwadrans, aby sprawdzi�, jak si� mamy. Wyczujesz problemy znacznie wcze�niej ni� my. Gdyby dobieg�y ci� jakiekolwiek silne i nieciekawe emocje, to cokolwiek b�dziemy gada�, ka�esz stra�nikom wyci�gn�� nas stamt�d. Jasne?

��Tak, przyjacielu O�Mara.

Thornnastor tupn�� po kolei trzema stopami i spojrza� jednym okiem na Conwaya.

Starszawy Traltha�czyk niezmiennie uwa�a�, �e wszyscy musz� widzie� i s�ysze� tak samo jak on, jego szept zabrzmia� wi�c niczym p�g�o�na aria.

��Nieciekawe emocje��� powiedzia�. � W przypadku O�Mary i tak nie zauwa�ymy r�nicy.

Sala operacyjna sto dwana�cie by�a pod ka�dym wzgl�dem gotowa. Zaraz po wej�ciu Conway, Thornnastor i O�Mara zaj�li szybko swoje miejsca. Ka�dy z instrument�w zosta� wcze�niej po dwakro� sprawdzony, st�d od razu, nie marnuj�c ani chwili, mogli wzi�� si� do pracy.

��Spr�buj si� odpr�y�, Tunneckis � powiedzia� O�Mara.�� Tym razem b�dzie �atwiej, bo wiemy ju�, co i jak. Miejsce nak�ucia b�dzie znieczulone, tak �e nic nie poczujesz. M�w mi, gdyby cokolwiek si� dzia�o, ale nie denerwuj si�. Gotowy?

��Tak � opar� Tunneckis.�� Chyba tak.

Raz jeszcze ujrzeli na wielkim ekranie, jak instrumenty Conwaya toruj� sobie drog� do ucha wewn�trznego i narz�du telepatycznego. Poc�c si� z wysi�ku, Conway porusza� powoli d�o�mi w metalizowanych r�kawicach. W ko�cu dotar� do pe�nych p�ynu jamek z krystalicznymi kwiatami, poruszanymi przez turbulencje utworzone przez instrumenty.

Nawet dla O�Mary nie wygl�da�o to dobrze.

��Co za ba�agan � mrukn�� Conway, potwierdzaj�c tym samym przypuszczenia psychologa.�� Podczas pierwszej operacji mylnie uznali�my, �e analizowany p�yn musi mie� prawid�owy sk�ad. Syntetyzuj�c go i podaj�c do wn�trza organu, nie wiedzieli�my, �e by� ska�ony toksynami powsta�ymi podczas wypadku, zwi�zkami metali i produktami spalania plastiku. Thornnastor poda� ju� pacjentowi �rodek, kt�ry przyspieszy samooczyszczenie si� organizmu, jednak ten p�yn te� trzeba usun��. Nie mo�emy ot tak, po prostu go zabra�, bo w�wczas tkanka mo�e si� zapa�� albo inaczej uszkodzimy m�zg. Musimy zatem r�wnocze�nie poda� nowy p�yn, kt�ry b�dzie stopniowo zast�powa� stary. Nowy musi zawiera� odpowiednie proporcje minera��w, kt�re pozwol� na odbudow� kryszta��w. Jak widzicie, s� tu dwa ich rodzaje�

O�Mara widzia�, �e pierwszy typ tworzy�y ma�e, niewyros�e i prawie pozbawione koloru kwiaty, kt�re nie wype�nia�y nawet miseczkowatych receptor�w na szczytach �odyg.

Drugie by�y wielkie, ciemnoczerwone i wylewa�y si� z miseczek niczym bezkszta�tna czarna kapusta. Przypuszcza�, �e to one by�y bezpo�rednio odpowiedzialne za panuj�c� w Szpitalu zaraz�. I tym razem Conway by� sk�onny si� z nim zgodzi�.

��Domy�lam si�, �e te mniejsze to odbiorniki, a wi�ksze � nadajniki sygna��w telepatycznych. Od czasu poprzedniej operacji rozrasta�y si� w ska�onym �rodowisku.

Musimy ostro�nie zdj�� je z �odyg i usun�� wraz ze starym p�ynem. Jak stoimy z czasem? I jak pacjent?

��Pracujecie od p�godziny � powiedzia� Prilicla, kt�ry wlecia� w�a�nie cicho do sali.�� Podczas mojej poprzedniej wizyty byli�cie tak zaj�ci, �e �aden z was mnie nie zauwa�y�, wi�c odlecia�em bez s�owa, stwierdziwszy, �e nie dzieje si� nic niepokoj�cego.

��P� godziny?�� spyta� z niedowierzaniem Conway.�� Prosz�, jak ten czas leci przy dobrej zabawie.

��Conway!�� warkn�� O�Mara.�� To nie by�a najw�a�ciwsza uwaga, zw�aszcza �e mamy tu przytomnego pacjenta, kt�ry mo�e nie podziela� ludzkiego poczucia humoru.

��Nie najw�a�ciwsza?�� spyta� z niepokojem Conway.�� Zarazi�em si�?

��Nie s�dz�, przyjacielu Conway � wtr�ci� si� Prilicla.�� Twoje emocje naznaczone s� obawami, ale mog� one wynika� z troski o pacjenta. Inni czuj� podobnie, r�wnie� przyjaciel Tunneckis, ale to ca�kiem normalne w tych okoliczno�ciach. Stara si� jednak panowa� nad sob�.

��I wiem, co to poczucie humoru, przeprosiny zatem nie s� konieczne � odezwa� si� pacjent.

Conway za�mia� si� kr�tko i natychmiast wr�ci� do pracy.

Procedura by�a powolna i trudna, robota za� zdawa�a si� ci�gn�� bez ko�ca. Conway kruszy� po kolei przero�ni�te kryszta�y, kt�re w rzeczywisto�ci nie by�y oczywi�cie tak wielkie jak na ekranie, i usuwa� je za pomoc� miniaturowej ssawy. O�Marze skojarzy�a si� ona z podwodnym odkurzaczem. Wraz z kryszta�owymi �mieciami Thornnastor usuwa� odmierzone porcje p�ynu, kt�ry by� zast�powany r�wnocze�nie przez p�yn �wie�y, wolny od toksyn, w kt�rym, wedle ich nadziei, powinny wzrosn�� nowe, zdrowe kwiaty. Toksyczny materia� znika� powoli, ale z ka�d� chwil� by�o go coraz mniej. Wydawa�o si� nawet, �e na pustych �ody�kach zaczynaj� si� ju� tworzy� nowe kryszta�y. Conway by� ju� ca�y spocony, a Thornnastor nie odrywa� wszystkich swoich oczu od instrument�w. Prilicla odwiedzi� ich jeszcze cztery razy, ale bez �adnych komentarzy. Odezwa� si� dopiero przy si�dmym przelocie.

��Stra�nicy czekaj� w bezpiecznej odleg�o�ci, ale mog� zjawi� si� tutaj w ci�gu trzech minut. Musz� przypomnie� wam, �e przebywacie w bezpo�redniej blisko�ci pacjenta ju� prawie dwie godziny�

��Nie, do licha!�� warkn�� Conway.�� Ju� niemal gotowe. Nie przerw� teraz.

��Ani ja � zahucza� Thornnastor.

��Odbieram ambiwalentne emocje��� zacz�� Prilicla, ale Conway znowu mu przerwa�.

��Thornnastor � zawo�a�. � Gdyby nasz empatyczny przyjaciel wezwa� stra�nik�w, zablokujesz drzwi swoim cia�em? Nie odwa�� si� szarga� najstarszego szpitalnego Diagnostyka, nawet gdyby nasz administrator im to kaza�.

��Jasne � mrukn�� Thornnastor.

��Wasz administrator ka�e im trzyma� si� na dystans � powiedzia� O�Mara.

Conway uni�s� brwi i spojrza� na O�Mar� z rado�ci�. Potem zwr�ci� oczy na Prilicl�.

��Prosz�, pos�uchaj mnie. Nie obawiam si� o nikogo tutaj ani gdziekolwiek. Nie znajduj� w sobie �ladu ksenofobii��� powiedzia�, ale jakby bez przekonania.�� Chyba �eby moje niedawne zachowanie wobec przyjaciela uzna� za co� takiego. Nie s�dz� jednak, aby dzia�o si� ze mn� cokolwiek z�ego. Jak czuje si� pacjent?

��Wiem doskonale, jak si� czujesz, przyjacielu Conway. Przyjaciel Tunneckis jest przera�ony, zdezorientowany i mocno zagubiony.

��Tunneckis, co si� dzieje?�� spyta� Conway.

��Nie wiem � odpar� ze z�o�ci� pacjent.�� W mojej g�owie pojawiaj� si� strz�py jakich� obraz�w i d�wi�k�w. Ca�kiem oderwane, ale niewerbalne. Co mi robicie?

��Za d�ugo by trwa�o, gdyby wszystko teraz wyja�nia� � opar� Conway.�� Ale zamierzam to powt�rzy�, ile razy tylko b�d� w stanie � stwierdzi�, manipuluj�c r�kawicami i nie odrywaj�c oczu od ekranu.�� Stan pacjenta potwierdza, �e zaczynamy do czego� dochodzi�.

��Ja te� nie wiem, co si� dzieje, przyjacielu Conway � stwierdzi� Prilicla.�� Opieraj�c si� na tablicach przeliczeniowych, przy tej blisko�ci i przy tym czasie ekspozycji wszyscy powinni�cie wykazywa� ju� zmiany emanacji emocjonalnej oraz zachowania. Jednak poza jednym wypadkiem tych zmian prawie nie ma. Mog� przypisa� to jedynie obecno�ci zapis�w edukacyjnych, kt�re nosicie w g�owach. Jako odwzorowania cudzej pami�ci pozostaj� odporne na obecne wp�ywy emocjonalne, mog� zatem s�u�y� jako rodzaj mentalnej kotwicy.

Jako Diagnostycy macie ich po kilka, ale to da wam tylko troch� wi�cej czasu. Ile dok�adnie, nie wiem, poniewa� wyczuwam ju� pewne zmiany. Niebawem b�dziecie musieli st�d wyj��.

��Ale jeden z nas nie jest Diagnostykiem � powiedzia� Conway, niezmiennie patrz�c na ekran.�� Administratorze, dla w�asnego dobra, prosz� natychmiast odej��. Mo�e pan rozmawia� potem z pacjentem przez komunikator i trzyma� stra�nik�w z dala od nas.

��Nie � odpar� O�Mara.

Prilicla jedyny w Szpitalu wiedzia�, �e O�Mara mia� umys�owego partnera, mentaln� kotwic� zwan� Marrasarah, jednak obieca� kiedy�, �e nikomu tego nie wyjawi. Naczelny psycholog pomy�la�, �e jedna, obdarzona siln� wol� Kelgianka powinna chyba w tym przypadku wystarczy�. Prilicla musia� wyczu� jego w�tpliwo�ci, ale wylecia� bez s�owa.

By�o to zdradliwe.

Obserwuj�c pracuj�cych Diagnostyk�w, stara� si� bezskutecznie znale�� dla Tunneckisa jakie� s�owa pocieszenia. Pacjent czu� si� coraz gorzej, jego strach i narastaj�ca rozpacz wisia�y niczym ciemna chmura w powietrzu. O�Mara poczu� nagle siln� potrzeb� wyj�cia z sali. Chocia� przez chwil� pooddycha� �wie�ym powietrzem. Coraz bardziej si� zdumiewa�, dlaczego trac� tu czas. Ten ca�y Tunneckis by� przecie� zwyk�� ofiar� wypadku samochodowego. Nikt z jego w�asnych braci mu nie pom�g�, a teraz burzy spok�j wszystkich pracownik�w Szpitala, kt�rzy pr�buj� mu pom�c. Tymczasem trzeba zachowa� przecie� pewne proporcje. Ostatecznie to tylko paskudny i przero�ni�ty �limak, na dodatek telepata, kt�ry wyjada ludziom m�zgi. Powinien si� st�d wynie��, wraca� do domu. Prosta sprawa, szybka decyzja, on za� ma uprawnienia, aby zaraz to za�atwi�. Powie temu zarozumia�emu Conwayowi i asystuj�cemu mu g�upiemu s�oniowi, �e Kermianin za du�o ju� ich kosztowa�, i zako�czy ten cyrk.

Nagle jednak O�Mara poczu� strach, jakiego nie zazna� w ca�ym swoim �yciu. By� nieukierunkowany, prawie nieuchwytny, ale nadzwyczaj intensywny. Towarzyszy�a mu rozpacz. Nie chcia� podejmowa� �adnych decyzji ani wydawa� polece�, bo by� pewien, �e Conway, kt�ry zawsze post�powa� po swojemu, i tak odm�wi ich wykonania. Thornnastor za� z�apie go tymi d�ugimi mackami i rozdepcze na miazg�. Chcia� ju� tylko ucieka�, ukry� si� gdzie� przed wszystkimi. Zej�� z oczu tej masie przera�aj�cych obcych, wype�niaj�cych to straszne miejsce. Nawet Prilicla, taki kruchy i pozornie przyjacielski, by� przecie� kim�, kto wydziera� mu za pomoc� empatii wszystkie sekrety, kt�rych nikt nigdy nie powinien zna�, i czeka� tylko na okazj�, aby wyjawi� prawd� na jego temat. Jestem do niczego, powiedzia� sobie gorzko z rozpacz� i strachem, bezu�yteczny dla siebie i innych. Ja si� tu nie licz�.

Z�apa� si� kraw�dzi sto�u operacyjnego tak mocno, �e a� palce mu pobiela�y.

��Marrasarah, pom� mi!�� wyrzuci� z siebie ca�kiem nie�wiadom, �e nie tyle to powiedzia�, ile wykrzycza�.

Conway spojrza� na niego w�ciekle.

��Do cholery, nie wyg�upiaj si�, O�Mara! Nie ha�asuj, to precyzyjna operacja. Kto to jest Marrasarah? Zreszt� niewa�ne. Odsu� si� i sied� cicho.

Jaki� niewielki, ale odporny na czarny przyp�yw strachu i rozpaczy fragment m�zgu O�Mary odnotowa� te s�owa i zauwa�y�, �e ca�kiem nie pasowa�y one do Conwaya.

Widocznie zaraza dosi�g�a i jego. Nagle Diagnostyk krzykn�� jeszcze g�o�niej ni� przed chwil� O�Mara.

��Cholera, moja g�owa!

Conway zacisn�� z�by i cho� skrzywi� si� z b�lu, nie przestawa� operowa�. Potem z wolna si� odpr�y�.

Z jakiego� powodu strach i rozpacz, kt�re ogarn�y O�Mar�, zacz�y s�abn��.

��Co z twoj� g�ow�? � spyta� psycholog.

��G��bokie, trudne do precyzyjnego zlokalizowania sw�dzenie mi�dzy uszami � odpar� Conway.�� Kiedy� ju� to czu�em, sir � doda�, wracaj�c do cywilizowanego �wiata.�� To Tunneckis pr�bowa� porozumie� si� z nami telepatycznie. Tylko przez chwil�. Te� to czuli�cie? I odebrali�cie przekaz?

��Nie � powiedzia� O�Mara.

��Mnie co� zasw�dzia�o. Tylko nie za uszami, kt�re mam gdzie indziej � oznajmi� Thornnastor z precyzj� klinicysty.�� Towarzyszy�y temu jakie� szumy, ale nic artyku�owanego. A co powiedzia�?

Conway spojrza� ponownie na ekran.

��W jednej chwili powiedzia� bardzo du�o � wyja�ni�. � Potem wam to przeka��. Teraz potrzebujemy jeszcze ze dwudziestu minut, aby doko�czy� operacj� i wycofa� sprz�t, ale w razie potrzeby mo�emy zosta� tu nawet ca�y dzie�, nie ryzykuj�c �adnych przykrych skutk�w. Przez chwil� czu�em si� bardzo niepewnie, jak kto� ca�kiem nieu�yteczny, i nikomu nie ufa�em. Przepraszam za wszystko, co powiedzia�em. Teraz jednak wszystko wr�ci�o ju� do normy i nasze k�opoty, wszystkie nasze k�opoty, min�y. Mo�emy organizowa� powr�t pacjent�w na opuszczone poziomy. Tunneckis nie jest ju� telepatycznie upo�ledzony i czuje si� dobrze.

��Chocia� nie lubi� nie zgadza� si� z tob�, przyjacielu Conway, tym razem musz� zaprzeczy� � powiedzia� Prilicla, wlatuj�c do sali i zawisaj�c nad sto�em operacyjnym.�� Przyjaciel Tunneckis nie czuje si� dobrze, lecz emanuje wr�cz rado�ci�, ulg� i wdzi�czno�ci�.

Spotkali si� wcze�nie nast�pnego dnia w starym gabinecie, bo tylko tam O�Mara czu� si� naprawd� swobodnie i tam w�a�nie chcia� si� po�egna�. Conway, Thornnastor, Prilicla i wszyscy pracownicy dzia�u zostali porozsadzani na czym tylko si� da�o. Niedu�e wn�trze wyda�o si� jeszcze cia�niejsze i bardziej zagracone ni� zwykle. Conway podszed� to du�ego ekranu diagnostycznego i zacz�� przedstawia� raport z operacji pacjenta Tunneckisa.

��Za pierwszym razem przyj�li�my, �e je�li zwi�kszymy st�enie sk�adnik�w mineralnych w obr�bie narz�du, przyspieszymy w ten spos�b proces zdrowienia. Pobrali�my wi�c pr�bki p�ynu i kryszta��w, poddali�my je analizie i wprowadzili�my do �rodka du�� dawk� tych samych zwi�zk�w, tyle �e w wi�kszym st�eniu. W ten spos�b zwi�kszyli�my tak�e st�enie toksyn. Skutkiem by�o zahamowanie wzrostu bia�ych kryszta��w, o kt�rych wiemy teraz, �e s� odbiornikami sygna��w telepatycznych, oraz niepohamowany rozrost zdeformowanych kryszta��w ciemnych, nadajnik�w. W tym stanie wzmacnia�y znacz�co przekaz, ale nie mog�y przesy�a� artyku�owanych my�li, jedynie emocje.

W tym czasie Tunneckis by� w z�ym stanie psychicznym. L�ka� si� otoczenia i ponurej przysz�o�ci w roli osoby telepatycznie upo�ledzonej. Cierpia� z powodu g��bokiej, klinicznej depresji, kt�ra mog�a trzyma� go ju� do ko�ca �ycia. Trudno nam poj�� g��bi� takiej rozpaczy, niemniej i tak poniek�d zosta�a nam przedstawiona. Tunneckis czu� si� �le i my razem z nim.

Teraz jednak pacjent dochodzi ju� do siebie i nie skar�y si� na samopoczucie. W ci�gu kilku sekund, gdy odczuwa�em charakterystyczne sw�dzenie wywo�ane przez znajduj�cy si� w stanie atrofii ludzki organ telepatyczny, dowiedzieli�my si� sporo o sobie wzajem.

Szczeg�lnie istotny jest w tym przypadku fakt, �e telepatia nie pozwala na przekazywanie k�amstw. Fatalny przekaz strachu i rozpaczy, kt�ry narasta� przez poprzednie dni, znikn�� niemal w jednej chwili. Jego efekty b�d� z wolna s�abn��, a� ust�pi�. Pacjent zgodzi� si� pozosta� w Szpitalu na okres rekonwalescencji i podobnie jak ja s�dzi, �e umo�liwienie chorym kontaktu z nim mo�e przyspieszy� proces zdrowienia. Pomy�la�em, �e jako pierwszy powinien skorzysta� z tego Cerdal. By� pierwszym i najci�szym przypadkiem, a ponadto jest kandydatem na miejsce administratora i naczelnego psychologa.

��Tak te� b�dzie � powiedzia� O�Mara. Ale ju� nie ja si� tym zajm�, doda� w my�lach.

Ostatecznie pozwolono mu wsi��� na zaopatrzeniowy statek Korpusu Cranthor, kt�ry regularnie odwiedza� Szpital. Mia� traltha�sk� za�og� i jedn� kabin� pasa�ersk� dostosowan� dla ziemskiego typu DBDG. Nawet ci cz�onkowie za�ogi, kt�rzy go jeszcze nie spotkali, te� wiedzieli, kim jest i kim by�, i pe�ni dobrych ch�ci zacz�li przygotowywa� zaraz po starcie kolejn�, tym razem pok�adow� imprez� po�egnaln�. Powiedzia� im, �e musi jeszcze odpocz�� po poprzedniej i naprawd� potrzebuje teraz odrobiny spokoju i samotno�ci. Tak naprawd� chcia� ujrze� wielki spektakl odlotu z malej�cym powoli, wielokolorowym klejnotem Szpitala zawieszonym w pr�ni. U�wiadomi� sobie, �e widzi go po raz ostatni, i przypomnia� sobie ten czas, gdy by� cz�onkiem brygady roboczej sk�adaj�cej puste elementy konstrukcji. I te niezwyk�e zdarzenia, kt�re mia�y wtedy miejsce, oraz ludzi napotkanych po drodze, od wtedy a� do teraz. I jeszcze kr�tkie spotkanie, na kt�rym zrezygnowa� ze stanowiska, oraz o wiele d�u�sze po�egnanie.

Przyj�cie trwa�o trzy dni i dwie noce, poniewa� istoty, kt�re chcia�y wzi�� w nim udzia�, mia�y r�ny rozk�ad dy�ur�w i nie mog�y zjawi� si� wszystkie jednocze�nie. Nie rozumia�, sk�d to zamieszanie, skoro tradycyjnie by� serdecznie nielubiany, nawet wtedy gdy dobrze wykonywa� swoj� prac�. Jednak to, co us�ysza� od m�odszego i starszego personelu rekrutuj�cego si� spo�r�d najr�niejszych gatunk�w, przyprawi�o go o wstrz�s, kt�ry omal nie rozbi� w py� jego s�ynnej samokontroli. By� szanowany o wiele bardziej, ni� m�g� to sobie wyobra�a�, i chocia� nikt nie powiedzia� mu wprost, jakoby go lubi� czy tym bardziej kocha�, intensywno�� i r�norodno�� okazywania owych negatywnych podobno uczu� mog�a przyprawi� o zawr�t g�owy.

Uzna� ostatecznie, �e skoro mi�o�� pokrewna jest nienawi�ci, wida� musieli tu bardzo go nienawidzi�, nawet je�li w naprawd� szczeg�lny spos�b.

Nie schodzi� z pok�adu Cranthora podczas postoj�w prze�adunkowych w portach Tralthy i Orligii i wysiad� dopiero na Nidii, bo stamt�d statek wraca� ju� do Szpitala. Lata wprawy uczyni�y ze� eksperta w �apaniu po��cze� i przesiadkach. Chocia� jako emerytowany oficer Korpusu i by�y administrator Szpitala Kosmicznego nadal m�g� korzysta� z darmowych przelot�w, zaoszcz�dzi� przez lata do��, aby samemu wykupi� bilet, co pozwoli�oby mu zachowa� anonimowo��. Tym razem nie by�o to jednak konieczne. Statek wycieczkowy Korallan, znacznie wi�kszy, bardziej luksusowy i zapewne mniej zawodny ni� stary Kreskhallar, sta� ju� w porcie Retlinu i mia� odlecie� dopiero za trzy dni, gdy jego pasa�erowie naciesz� si� widokami Nidii. O�Mara zna� Retlin z poprzednich podr�y, ale wykorzysta� ten czas na zakupy i przypomnienie sobie ciasnoty tutejszych budynk�w i w�tpliwego komfortu przeja�d�ek �rodkami komunikacji publicznej, w kt�rych musia� sk�ada� si� niemal we dwoje.

Pierwszego wieczoru po starcie odkry�, �e w wielogatunkowej jadalni zasiada przy sto�ach tak�e siedmioro Ziemian, trzy kobiety i czworo m�czyzn, wszyscy m�odzi. Dosta� miejsce u szczytu ich sto�u, ale nie w��cza� si� za bardzo do konwersacji. W odr�nieniu od tamtego pierwszego rejsu, nie by� jedynym m�czyzn� na pok�adzie i nie mia� zamiaru wdawa� si� w �aden romans. Jego �ycie i bez tego by�o do�� skomplikowane.

Wysiad� w g��wnym porcie Kelgii, sk�d podjecha� wynaj�tym pojazdem do stolicy.

Kierowca przywyk� do Ziemian i wielu innych dziwnych stworze�, kt�re wciska�y mu si� do wozu. Ca�kiem uprzejmie, jak na Kelgianina, opisywa� mijane miejsca i ciekawostki architektoniczne, nie�wiadom, �e O�Mara jecha� t� drog� wiele razy i �wietnie j� zna�.

Niemniej i tak nie m�g� powstrzyma� si� od spojrzenia na najwi�kszy, wielogatunkowy szpital Kelgii, kt�rego bia�e i �wietnie wkomponowane w krajobraz budynki tworzy�y jakby osobne miasteczko.

Chocia� nigdy tam nie by�, zna� ka�dy jego zakamarek dzi�ki zapisowi, kt�ry nosi� w g�owie. Jego partnerka odbywa�a sta�, a potem pracowa�a w tym szpitalu.

Kledenth czeka� na niego przed wej�ciem do swojego domu. Jego sier�� burzy�a si� z rado�ci i niecierpliwo�ci, gdy O�Mara p�aci� kierowcy. Potem przeci�gn�� si�, aby rozprostowa� zdr�twia�e mi�nie, a Kelgianin wskaza� mu w�asny, wi�kszy i znacznie wygodniejszy pojazd, kt�ry zaparkowa� kilka metr�w dalej.

��Musia�em poci�gn�� za kilka sznurk�w, jak to mawiacie, ale dosta�em go � powiedzia�. � Wszystko, co chcia�e�, jest ju� w �rodku. Pewnie spieszy ci si� teraz, aby tego u�y�?

��Owszem, bardzo tego chc�, ale spieszy� si� nie b�d� � odpar� O�Mara.�� Tym razem to nie urlop. Nie musz� wraca� do Szpitala i mam nadziej� zosta� tu na dobre. B�dzie du�o czasu na rozmowy i spotkania z tob� i twoj� rodzin� i wreszcie b�d� m�g� podzi�kowa� wam za wszystko, co zrobili�cie dla nas przez te lata. D�ug za uratowanie ci futra na Kreskhallarze zosta� ju� dawno sp�acony, i to z nawi�zk�.

��Widzisz, jak faluje?�� spyta� Kledenth.�� Czy mimo mojego wieku nadal nie jest pi�kne? A mog�o by� inaczej. Moje udane �ycie, kariera po tamtym wypadku, moja partnerka i dzieci, wszystko to zaistnia�o dzi�ki twojej niesubordynacji, wiedzy i talentom tamtej Ziemianki. Tego d�ugu nigdy nie sp�ac�. Ale my�l�, �e zaczynasz jedn� z tych niepotrzebnych ziemskich dyskusji, wsiadaj wi�c do mojego pojazdu i przesta� traci� czas na uprzejmo�ci, kt�rych i tak nigdy naprawd� nie doceni�.

Samoch�d nabra� szybko�ci i dom Kledentha znikn�� w tyle.

��Jak si� miewa istota Joan?�� spyta� Kelgianin.

��Gratuluje ci narodzin najm�odszego wnuka � odpar� O�Mara. Pisze, �e wszystko w porz�dku. Nie znalaz�em mi�dzy wierszami �adnego �ladu, aby cokolwiek z�ego dzia�o si� mi�dzy ni� i jej towarzyszem �ycia oraz dwoma doros�ymi potomkami. Jak wy to m�wicie, kilka jej ostatnich list�w pokazuje radosn� sier��.

Przejechali ponad mil�, zanim Kledenth znowu si� odezwa�.

��Osobi�cie jest dla mnie raczej odstr�czaj�ca wizualnie, ale gdy pokaza�em jej fotografie zrobione jeszcze na pok�adzie pewnej Ziemiance, kt�ra by�a tu w interesach, powiedzia�a mi, �e Joan to sza�owa babka i �e mia�e� wielkie szcz�cie. Dlaczego nie poci�gn��e� tej znajomo�ci zamiast�

��Wiesz dlaczego.

��Wiem, ale i tak s�dz�, �e jeste� szalony.

O�Mara u�miechn�� si�.

��Jestem psychologiem.

��I to bardzo dobrym � powiedzia� Kledenth.�� To te� wiem. Ale ju� jeste�my. Nie p�jd� z tob�, bo nie czuj� si� tu dobrze. To miejsce przypomina mi, co mog�o si� ze mn� sta�.

Ustronie by�o wielk� rezydencj� otoczon� przez ��ki i ogrody. Jego mieszka�cy kryli si� w�r�d g�stego i wonnego listowia, nie nara�aj�c nikogo z zewn�trz na stresuj�cy widok.

O�Mara otworzy� bram� w�asnym kluczem. Ruszy� powoli w stron� domu, w jednej r�ce nios�c walizk�, kontener ze sprz�tem w drugiej. Rozpoznawa� niekt�re postaci przechadzaj�ce si� w�r�d klomb�w albo wyleguj�ce na trawie niczym futrzane znaki zapytania. Dawno ju� nauczy� si� odr�nia� Kelgian. Pozdrawia� ich, przechodz�c. Ci, kt�rzy byli w lepszej kondycji, odpowiadali.

W domu wspi�� si� po niskich stopniach do swojego pokoju, kt�ry wygl�da� dok�adnie tak samo jak rok wcze�niej, gdy st�d wyje�d�a�. Tyle �e teraz by�o posprz�tane, a na jego ulubionych obrazkach gospodyni uwiesi�a p�ki wonnych zi�. Oboje wiedzieli, �e porz�dek by� stanem tymczasowym. Rzuci� baga� na w�skie ��ko, ale schodz�c na d�, do jej gabinetu, wzi�� ze sob� kontener.

W ca�ej rezydencji by� jedyn� osob�, kt�ra tak chodzi�a, nie zdziwi� si� wi�c, �e czeka�a ju� na niego, wpatrzona w drzwi. Odstawi� kontener na st� i opieraj�c na nim jedn� d�o�, obr�ci� si�, aby na ni� spojrze�. Cisza przed�u�a�a si�. Kto inny pewnie by si� g�o�no przywita� albo spyta� o podr� czy inaczej roz�adowa� sytuacj�, ale Kelgianie nie bawili si� w podobne konwenanse.

��Wypakowanie i monta� zajm� kilka minut � powiedzia�. � Potem b�dzie gotowy do u�ytku. Zgodzisz si�?

��Nie wiem � odpar�a Marrasarah. Niewielkie obszary jej futra zachowa�y ruchliwo�� i zje�y�y si� teraz, wyra�aj�c niezdecydowanie.

��Mia�a� ca�y rok, �eby si� nad tym zastanowi� � powiedzia� cicho O�Mara.�� Ale teraz, gdy zerwa�em wszystkie kontakty zawodowe ze Szpitalem i zamierzam zosta� na reszt� naszego �ycia na Kelgii, mo�esz si� pozastanawia� jeszcze troch�. W czym problem?

Pami�taj, znam ci� r�wnie dobrze jak ty sama.

��Znasz m�j umys� z czasu, gdy dokona�am zapisu � odpar�a Marrasarah.�� Od tamtej pory wiele si� zmieni�o. Na lepsze. Tylko i wy��cznie dzi�ki twojej terapii i niewyczerpanej cierpliwo�ci do mnie. Poza tym, co mog� wyczyta� z twoich s��w, gest�w i czyn�w, nic naprawd� o tobie nie wiem. Ale mo�e to powinno wystarczy�.

��Mnie to nie wystarcza � powiedzia� O�Mara, wskazuj�c na kontener.�� Jeszcze w Szpitalu przekona�em Prilicl�, jedyn� istot� z zewn�trz, kt�ra o nas wie, aby sporz�dzi� zapis mojego umys�u. Mam go ze sob�. Mog� m�wi� ci o moich uczuciach, opisywa� je s�owami, ale nie mam sier�ci, aby przekaza� ci ich g��bi� i to, dlaczego przetrwa�y przez tyle lat. Za kilka minut mo�esz to wszystko wiedzie�.

��Boj� si� wiedzie� wszystko.

Czeka�, u niej za� nawet martwe obszary futra zdawa�y si� porusza� targane emocjami.

Do kobiety jego w�asnego gatunku m�g�by podej��, m�g�by po�o�y� jej d�o� na ramieniu, aby doda� odwagi, zach�ci�. Ale nie tutaj.

Przez trzydzie�ci par� lat, od kiedy zosta�a jego pacjentk� i wi�cej ni� przyjaci�k�, nigdy nie dosz�o mi�dzy nimi do kontaktu fizycznego.

��Wiesz o mnie wszystko, bo nosisz m�j zapis, ale zapominasz, �e to ju� nie jest ten sam umys� � powiedzia�a w ko�cu.�� Ty te� si� zmieni�e�. Z powod�w, kt�re opisa�e� mi s�owami, ale kt�rych nadal nie rozumiem, podj��e� si� leczenia mojego przypadku. M�wisz, �e nie zrobi�e� tego z lito�ci nad moim kalectwem, ale poniewa� zafascynowa�a ci� moja osobowo��. No i zafrapowa� problem, kt�ry we mnie tkwi�. Jego rozwi�zywanie poch�on�o ci� tak bardzo, �e po�wi�ci�e� na to wszystkie urlopy, poza tym pierwszym, kiedy ty i ziemska kobieta Joan uratowali�cie futro Kledentha�