Pierwszy tom cyklu o Szpitalu Kosmicznym sektora Dwunastego

Przek�ad: Wiktor Bukato

Data wydania: 2002

Wydanie 2, poprawione

Data wydania oryginalnego: 1962

Tytu� orygina�u: Hospital Station

Stworzenie zajmuj�ce przedzia� sypialny O�Mary wa�y�o oko�o p� tony, mia�o sze�� kr�tkich, grubych wyrostk�w s�u��cych mu zar�wno za r�ce, jak i za nogi, pokryte za� by�o sk�r� tak tward� jak elastyczna pancerna p�yta. Pochodzi�o z planety Hudlar, kt�rej ci��enie czterokrotnie, a ci�nienie atmosferyczne siedmiokrotnie wy�sze od ziemskiego pozwala�y spodziewa� si� tak mocnej budowy cia�a. O�Mara wiedzia� jednak, �e mimo swej olbrzymiej si�y istota ta jest ca�kowicie bezradna; mia�a zaledwie p� roku, a ju� sta�a si� �wiadkiem tragicznej �mierci rodzic�w, jej m�zg za� rozwini�ty by� na tyle, �e �w wypadek �miertelnie j� przerazi�.

��P-p-przywioz�em tu tego malca � powiedzia� Waring, jeden z operator�w pola przyci�gaj�cego.

Nie cierpia� O�Mary, nie bez powodu, ale usi�owa� to ukry�.

��C-C-Caxton mnie przys�a�. Powiedzia�, �e z t� nog� i tak nie mo�e pan normalnie pracowa�, wi�c zajmie si� pan maluchem, dop�ki kto� nie przyleci z jego planety. Zreszt� ten k-k-kto� ju� leci��� Odszed� na bok. Zacz�� szybko sprawdza� hermetyczno�� skafandra, by wyj��, zanim O�Mara zd��y co� powiedzie� o wypadku.�� Przynios�em troch� tego, co on je � zako�czy� szybko.�� Zostawi�em w �luzie.

O�Mara skin�� g�ow� w milczeniu. By� to m�czyzna napi�tnowany budow� zapewniaj�c� mu zwyci�stwo w ka�dej b�jce; ostatnio cz�sto w nich uczestniczy�. Twarz mia� grub� i kanciast�, sylwetk� za� przesadnie umi�nion�. Wiedzia�, �e je�li pozwoli sobie na okazanie, jak bardzo wstrz�sn�� nim ten wypadek, Waring pomy�li, �e po prostu udaje. O�Mara dawno ju� odkry�, �e po ludziach o jego budowie nikt nigdy nie oczekuje �adnych cieplejszych uczu�.

Natychmiast po odej�ciu Waringa poszed� do �luzy po �w s�awetny rozpylacz, kt�rym Hudlarianie od�ywiaj� si� poza macierzyst� planet�. Kiedy sprawdza� urz�dzenie i zapasowe pojemniki z �ywno�ci�, przebiega� w my�lach to, co b�dzie musia� powiedzie� kierownikowi sekcji, Caxtonowi, gdy ten si� pojawi. Spogl�daj�c markotnie przez iluminator �luzy na elementy gigantycznej uk�adanki rozrzuconej na dwustu kilometrach sze�ciennych przestrzeni kosmicznej, pr�bowa� si� zastanowi�. Jednak my�li ci�gle ucieka�y od wypadku w uog�lnienia i fakty dotycz�ce raczej dalekiej przysz�o�ci lub przesz�o�ci.

Owa pot�na konstrukcja, kt�ra powoli przybiera�a ostateczny kszta�t w Dwunastym Sektorze Galaktycznym, w po�owie drogi mi�dzy skrajem macierzystej galaktyki a g�sto zamieszkanymi uk�adami Wielkiego Ob�oku Magellana, mia�a si� sta� szpitalem, kt�ry przy�mi wszystkie inne. W kt�rym wiernie odtworzone zostan� warunki panuj�ce na setkach planet, uwzgl�dniaj�ce najr�niejsze wymagania co do temperatury, ci�nienia, grawitacji, promieniowania i sk�adu atmosfery wed�ug potrzeb pacjent�w i opiekuj�cego si� nimi personelu. Budowa tak olbrzymiej i skomplikowanej konstrukcji przekracza�a mo�liwo�ci nawet najbogatszego �wiata, tote� poszczeg�lne sekcje Szpitala powsta�y na setkach planet, kt�re przetransportowa�y je na miejsce monta�u.

Ale uk�adanie tej �amig��wki nie by�o �atwym zaj�ciem.

Ka�da z zainteresowanych planet mia�a kopi� plan�w konstrukcyjnych. Mimo to jednak zdarza�y si� pomy�ki, prawdopodobnie dlatego, �e opisy plan�w nale�a�o prze�o�y� na r�ne j�zyki i systemy miar. Segmenty, kt�re powinny do siebie pasowa�, cz�sto trzeba by�o przebudowywa�, co powodowa�o konieczno�� manewrowania nimi za pomoc� skupionych p�l przyci�gaj�cych i odpychaj�cych. By�a to bardzo trudna praca dla operator�w, bo o ile ci�ar tych segment�w w kosmosie r�wna� si� zeru, o tyle ich masa i bezw�adno�� pozostawa�y w dalszym ci�gu ogromne.

A ka�dy, kto by� na tyle pechowy, �eby znale�� si� mi�dzy dwiema p�aszczyznami montowanych segment�w, stawa� si�, niezale�nie od tego, z jak wytrzyma�ej rasy pochodzi�, prawie doskona�ym wyobra�eniem istoty dwuwymiarowej.

Istoty, kt�re ponios�y �mier� w wypadku, nale�a�y do rasy odpornej na czynniki zewn�trzne, a dok�adniej, reprezentowa�y klas� FROB w fizjologicznej klasyfikacji ras zamieszkuj�cych kosmos. Doro�li Hudlarianie wa�yli oko�o dw�ch ton, pokryci byli tward�, lecz elastyczn� pow�ok�, kt�ra poza tym, �e chroni�a ich przed dzia�aniem ci�nienia atmosferycznego na w�asnej planecie, pozwala�a tak�e bez k�opotu �y� i pracowa� w ka�dej atmosferze o ni�szym ci�nieniu, ��cznie z pr�ni� w przestrzeni kosmicznej. Ponadto istoty te odznacza�y si� najwy�szym spo�r�d wszystkich znanych ras stopniem tolerancji promieniowania radioaktywnego, co czyni�o je szczeg�lnie po�ytecznymi pracownikami przy monta�u si�owni j�drowej.

Sama utrata dwojga takich pracownik�w w jego sekcji doprowadzi�aby Caxtona do w�ciek�o�ci, a by�y jeszcze inne wzgl�dy. O�Mara westchn�� ci�ko, nast�pnie uzna�, �e stan jego nerw�w wymaga silniejszego wy�adowania, i zakl��. Potem zabra� karmid�o i wr�ci� do sypialni.

W normalnych warunkach Hudlarianie wch�aniaj� po�ywienie bezpo�rednio przez sk�r� z g�stej jak zupa atmosfery rodzinnej planety, jednak na ka�dym innym �wiecie lub w otwartym kosmosie ich absorpcyjn� pow�ok� trzeba co pewien czas spryskiwa� st�on� substancj� od�ywcz�. Na sk�rze tego ma�ego Hudlarianina pojawi�y si� odkryte po�acie, w innych miejscach za� od�ywcza pow�oka by�a bardzo cienka. Bez w�tpienia, pomy�la� O�Mara, ju� najwy�szy czas na nast�pne karmienie malca. Zbli�y� si� do� na tyle, na ile, jego zdaniem, by�o to bezpieczne, i zacz�� ostro�nie go spryskiwa�.

Wydawa�o si�, �e proces pokrywania od�ywczym lakierem sprawia przyjemno�� ma�emu FROB-owi. Przesta� si� kuli� w k�cie ze strachu i zacz�� z o�ywieniem myszkowa� po male�kiej sypialni. O�Mara musia� teraz trafi� w szybko poruszaj�cy si� obiekt, �wicz�c jednocze�nie gwa�towne uniki, co spowodowa�o, �e b�l w zranionej nodze jeszcze si� nasili�. Umeblowanie sypialni r�wnie� ucierpia�o.

Kiedy praktycznie ca�� pow�ok� m�odego Hudlarianina, a tak�e wn�trze przedzia�u sypialnego, pokry�a ju� lepka substancja od�ywcza o ostrym zapachu, w drzwiach zjawi� si� Caxton.

��Co si� tu dzieje?�� zapyta� kierownik sekcji.

Budowniczowie stacji kosmicznych to ludzie o osobowo�ci nieskomplikowanej � ich reakcje zawsze �atwo przewidzie�. Caxton by� typem cz�owieka, kt�ry zawsze pyta, co si� dzieje, nawet kiedy dobrze wie, tak jak w tym wypadku, a zw�aszcza wtedy, gdy takie niepotrzebne pytania maj� po prostu komu� dopiec. O�Mara pomy�la�, �e w innych okoliczno�ciach kierownik sekcji jest zapewne ca�kiem zno�nym osobnikiem, ale jak dotychczas dla nich obu owe �inne okoliczno�ci� nie zaistnia�y.

Odpowiedzia� na pytanie, nie okazuj�c z�o�ci, kt�r� kipia�.

��Po tym wszystkim � doda� na zako�czenie � chyba b�d� trzyma� tego malca na zewn�trz i tam go karmi�.

��Nie ma mowy!�� rzuci� Caxton.�� On ma tu by� ca�y czas. Ale o tym p�niej. Teraz chcia�bym dowiedzie� si� czego� o wypadku, to znaczy pozna� pa�sk� wersj�.

Jego wzrok m�wi�, �e got�w jest wys�ucha� O�Mary, ale ju� z g�ry w�tpi w ka�de jego s�owo.

��Zanim powie pan co� wi�cej � przerwa� Caxton, gdy O�Mara zdo�a� wypowiedzie� dwa zdania � chcia�bym przypomnie�, �e ta budowa podlega jurysdykcji Korpusu Kontroli. Zazwyczaj Kontrolerzy pozwalaj� nam samodzielnie za�atwia� wszystkie sprawy, ale tym razem wchodz� w gr� przedstawiciele innej rasy i Korpus musi si� w��czy�. B�dzie �ledztwo.�� Postuka� palcem w ma�e p�askie pude�ko, kt�re mia� na piersi.�� Musz� pana ostrzec, �e nagrywam ka�de pa�skie s�owo.

O�Mara skin�� g�ow� i monotonnym, cichym g�osem zacz�� opisywa� przebieg wydarze�. Wiedzia�, �e jego wyja�nienia oparte s� na kruchych podstawach, a przedstawienie jakiegokolwiek faktu tak, aby m�g� przemawia� na jego korzy��, uczyni�oby je jeszcze bardziej nienaturalnymi. Kilka razy Caxton otwiera� usta, jakby chcia� co� powiedzie�, ale za ka�dym razem rezygnowa�. W ko�cu jednak odezwa� si�.

��Ale czy kto� widzia�, �e pan to zrobi�? Albo cho�by widzia�, �e tych dwoje Hudlarian porusza si� w strefie zagro�enia, przy zapalonych �wiat�ach ostrzegawczych? U�o�y� pan sobie sk�adn� historyjk�, kt�ra wyja�nia pow�d ich bezsensownego zachowania, a przy okazji robi z pana niezgorszego bohatera, ale mo�e jednak w��czy� pan te �wiat�a dopiero po wypadku i w�a�nie pa�skie zaniedbanie go spowodowa�o, natomiast ca�a ta gadanina o malcu, kt�ry zapl�ta� si� tam, gdzie nie powinno go by�, to stek k�amstw, kt�re maj� pana oczy�ci� z bardzo powa�nego zarzutu�

��Waring mnie widzia� � przerwa� mu O�Mara.

Caxton wbi� w niego wzrok, a na jego twarzy wyraz hamowanego gniewu ust�pi� miejsca niesmakowi i pogardzie. O�Mara poczu�, �e mimo woli si� rumieni.

��Waring, co?�� powiedzia� kierownik sekcji beznami�tnym tonem.�� Bardzo sprytnie. Pan wie i wszyscy wiedz�, �e stale si� pan z niego natrz�sa�, kpi�c i przedrze�niaj�c do tego stopnia, �e musi pana nienawidzi� bardziej ni� diab�a. Nawet je�li widzia� pana, s�d b�dzie si� spodziewa�, �e i tak nic nie powie. A je�li pana nie widzia�, s�d pomy�li, �e istotnie widzia�, ale nie chce powiedzie�. O�Mara, pan mnie przyprawia o md�o�ci.�� Obr�ci� si� i ruszy� w stron� �luzy. Przekroczywszy pr�g, obr�ci� si� ponownie.�� Potrafi pan tylko rozrabia�, O�Mara � rzek� gniewnie.�� Jest pan jedynie zgry�liw�, k��tliw� kup� mi�ni i ko�ci, kt�ra ma jednak tyle kwalifikacji, �e nie op�aci si� jej wyrzuci�. Mo�e zdaje si� panu, �e to dzi�ki zdolno�ciom dosta� pan ten przedzia� na w�asno��. Wcale tak nie by�o; jest pan dobry, ale nie do tego stopnia. Prawda jest taka, �e nikt z mojej sekcji nie chcia� z panem mieszka�

R�ka Caxtona spocz�a na wy��czniku urz�dzenia nagrywaj�cego. Ostatnie s�owa wypowiedzia� spokojnym tonem, w kt�rym czai�a si� �miertelna gro�ba.

��A je�li temu ma�emu stanie si� jaka� krzywda, O�Mara, je�li w og�le co� mu si� stanie, Korpus Kontroli nie b�dzie mia� kogo s�dzi�

Znaczenie tych s��w jest jasne, pomy�la� ze z�o�ci� O�Mara, gdy kierownik sekcji opu�ci� jego przedzia�; zosta� skazany na przebywanie z tym p�tonowym �ywym czo�giem przez okres, kt�ry � cho�by najkr�tszy � zdawa� si� wieczno�ci�. Ka�dy wiedzia�, �e wystawienie Hudlarianina w przestrze� kosmiczn� to tyle co zostawienie psa poza domem na noc: oba wypadki nie powoduj� �adnych szkodliwych nast�pstw. Ale to, co ludzie wiedz� i co czuj�, to dwie zupe�nie r�ne rzeczy, a O�Mara mia� do czynienia z prostym, rzeczowym, przesadnie uczciwym i mocno rozgniewanym budowniczym stacji kosmicznych.

Sze�� miesi�cy wcze�niej, kiedy O�Mara dosta� etat na budowie Szpitala Kosmicznego, stwierdzi�, �e ponownie skazany jest na prac�, kt�ra � cho� sama w sobie wa�na � nie przynosi mu zadowolenia, a tak�e le�y grubo poni�ej jego mo�liwo�ci. Takie frustruj�ce sytuacje powtarza�y si� niezmiennie od momentu, kiedy sko�czy� szko��; kadrowcy nie mogli uwierzy�, �e m�ody cz�owiek o takich kwadratowych, brzydkich rysach i tak pot�nych barach, przy kt�rych g�owa wydawa�a si� nienaturalnie ma�a, m�g�by si� interesowa� takimi subtelno�ciami, jak elektronika czy psychologia. Wyruszy� w kosmos z nadziej�, �e tam b�dzie inaczej, ale zawi�d� si�. Mimo wysi�k�w, aby podczas rozm�w wst�pnych ol�ni� personalnych ogromn� wiedz�, ci niezmiennie byli pod wra�eniem jego atletycznej budowy i ledwie s�uchali tego, co m�wi�. Potem za� niezmiennie opatrywali jego podania adnotacj�: �Nadaje si� do ci�kiej, d�ugotrwa�ej pracy fizycznej�.

Zatrudniwszy si� przy budowie Szpitala, postanowi� u�y� ile tylko mo�na na tym kolejnym nudnym i frustruj�cym etapie � postanowi� sta� si� powszechnym uprzykrzeniem. W rezultacie nie nudzi� si� wcale. Teraz jednak �a�owa�, �e a� tak uda�o mu si� zrazi� wszystkich do siebie.

Bardzo potrzebowa� przyjaci�, a nie mia� ani jednego.

Od ponurej przesz�o�ci do jeszcze mniej przyjemnej tera�niejszo�ci przywr�ci� go ostry, przenikliwy zapach substancji od�ywczej Hudlarian. Trzeba by�o co� z tym zrobi�, i to szybko. Po�piesznie w�o�y� skafander i wyszed� przez �luz�.

Jego przedzia� mieszkalny znajdowa� si� w niewielkim podzespole, z kt�rego kiedy� mia�y powsta� sala wyk�adowa, blok operacyjny oraz przylegaj�ce do niego magazyny sektora niskograwitacyjnego klasy MSVK. Dla O�Mary zahermetyzowano i wyposa�ono w sztuczn� grawitacj� dwa niewielkie pomieszczenia wraz z ��cz�cym je korytarzem, podczas gdy w innych cz�ciach podzespo�u panowa�y zupe�na pr�nia i niewa�ko��. O�Mara p�yn�� kr�tkimi, nie uko�czonymi korytarzami, kt�re otwiera�y si� w przestrze� kosmiczn�, i po drodze zagl�da� do pustych jeszcze sal. Pe�no w nich by�o ci�gn�cych si� wsz�dzie przewod�w i niekompletnych urz�dze�, kt�rych przeznaczenia nie spos�b by�o odgadn�� bez szkoleniowej hipnota�my MSVK Jednak wszystkie pomieszczenia, kt�re obejrza�, by�y albo zbyt ma�e, by pomie�ci� Hudlarianina, albo te� otwiera�y si� w przestrze� kosmiczn�. O�Mara zakl�� do�� niewinnie, ale za to z uczuciem, odepchn�� si� w stron� poszarpanej kraw�dzi swego male�kiego terytorium i potoczy� wok� w�ciek�ym spojrzeniem.

Ponad nim, w dole i wok� niego w promieniu pi�tnastu kilometr�w unosi�y si� w przestrzeni elementy Szpitala, o kt�rych obecno�ci �wiadczy�y jedynie rozstawione na nich jasne niebieskie latarnie s�u��ce jako �wiat�a ostrzegawcze dla statk�w przelatuj�cych w tej okolicy. O�Mara pomy�la�, �e wygl�da to troch� tak, jakby znajdowa� si� w sercu kulistego skupiska gwiazd, i to ca�kiem niebrzydkiego, je�li ma si� odpowiedni nastr�j, �eby je podziwia�. On go nie mia�, poniewa� na wi�kszo�ci z tych zawieszonych w kosmosie segment�w znajdowali si� operatorzy p�l si�owych pilnuj�cy tych cz�ci, kt�re grozi�y zderzeniem. Ci ludzie na pewno donios� Caxtonowi, �e O�Mara zabiera malca w przestrze� kosmiczn�, cho�by tylko na karmienie.

Wygl�da�o na to, �e jedynym rozwi�zaniem problemu nieprzyjemnego zapachu, pomy�la� z niesmakiem, wracaj�c do swego przedzia�u, b�d� koreczki do nosa.

Gdy przest�pi� pr�g �luzy, powita� go ryk o sile syreny okr�towej. Wybucha� d�ugimi dysonansami, przerywanymi na tak kr�tko, �e m�g� tylko wzdrygn�� si� przed nast�pnym. Ogl�dziny wykaza�y, �e ostatnia warstwa po�ywienia gdzieniegdzie si� ju� przetar�a, wi�c zapewne jego s�odkie male�stwo by�o znowu g�odne. O�Mara chwyci� rozpylacz.

Kiedy zdo�a� ju� pokry� oko�o trzech metr�w kwadratowych, karmienie przerwa�a mu wizyta doktora Pellinga. Lekarz ekipy montuj�cej Szpital zdj�� tylko he�m i r�kawice i przez chwil� rozprostowywa� zdr�twia�e palce.

��Zdaje si�, �e zrani� si� pan w nog� � mrukn��. � Sp�jrzmy na to.

Bada� nog� O�Mary z najwi�ksz� delikatno�ci�, ale wida� by�o, �e robi to z obowi�zku, a nie z sympatii do pacjenta.

��To tylko silne st�uczenie i kilka nadwer�onych �ci�gien � powiedzia� pow�ci�gliwie.�� Mia� pan szcz�cie. Trzeba teraz odpoczywa�. Dam panu jak�� ma��. Malowa� pan pok�j?

��Co�?�� zacz�� O�Mara, ale po chwili dostrzeg�, w kt�r� stron� patrzy lekarz.�� A nie, to substancja od�ywcza. Ten ma�y �obuz ca�y czas si� wierci�, kiedy go opryskiwa�em. Ale skoro o nim mowa, mo�e mi pan powiedzie�

��Nie, nie mog� � odrzek� Pelling.�� I tak mam g�ow� prze�adowan� chorobami i lekarstwami dla w�asnego gatunku; mia�bym jeszcze dopycha� sobie hipnota�my o fizjologii klasy FROB? Poza tym one s� wytrzyma�e, nic im si� nie mo�e sta�! � G�o�no poci�gn�� nosem i skrzywi� si�. � Dlaczego nie wystawi go pan na zewn�trz?

��Niekt�rzy maj� zbyt mi�kkie serce � powiedzia� O�Mara z gorycz�. � Przera�a ich tak oczywiste okrucie�stwo jak podnoszenie kota za kark�

��Hmmm � chrz�kn�� lekarz prawie ze wsp�czuciem.�� No, ale to pa�ski problem, nie m�j. Do zobaczenia za par� tygodni.

��Chwileczk�! � zawo�a� O�Mara pospiesznie, ku�tykaj�c za lekarzem z chwilowo pust� nogawk�. � A je�li co� si� stanie? W og�le powinny gdzie� by� jakie� przepisy dotycz�ce opieki nad tymi stworami, jakie� najprostsze zasady. Nie mo�e mnie pan tak zostawi�, �ebym�

��Rozumiem � rzek� Pelling. Zastanawia� si� chwil�. � Gdzie� w moim przedziale pl�cze si� pewna ksi��ka, co� jakby hudlaria�ski poradnik pierwszej pomocy. Ale on jest w j�zyku uniwersalnym�

��Znam uniwersalny � powiedzia� O�Mara.

Pelling wygl�da� na zdumionego.

��Sprytny z pana ch�opak. No dobrze, pode�l� panu t� ksi��k�. � Skin�� g�ow� i wyszed�.

O�Mara zamkn�� drzwi sypialni, maj�c nadziej�, �e cho� troch� zmniejszy to intensywny zapach pokarmu malca, a nast�pnie ostro�nie po�o�y� si� na kanapie w drugim pokoju. Cieszy� si� na my�l o zas�u�onym odpoczynku. U�o�y� nog� tak, �e b�l by� prawie zno�ny, i zacz�� wmawia� sobie konieczno�� zaakceptowania istniej�cej sytuacji. Uda�o mu si� jedynie nieco uspokoi�.

By� jednak tak znu�ony, �e nawet gniew go m�czy�. Powieki mu opada�y, a od d�oni i st�p rozchodzi�o si� powoli ciep�e odr�twienie. O�Mara westchn��, poprawi� si� na kanapie i zacz�� powoli zasypia�

Ryk, kt�ry go poderwa�, odznacza� si� wrzaskliw� i autorytatywn� natarczywo�ci� wszystkich syren alarmowych, jakie w �yciu s�ysza�, jego nat�enie za� grozi�o wyrwaniem z prowadnic drzwi sypialni. O�Mara instynktownie chwyci� skafander, a kiedy zrozumia�, co si� sta�o, cisn�� go z przekle�stwem na ustach i ruszy� po rozpylacz.

Ma�y by� znowu g�odny!

W ci�gu nast�pnych osiemnastu godzin O�Mara przekona� si�, jak ma�o wie o m�odych Hudlarianach. Z jego rodzicami rozmawia� wiele razy przez autotranslator, o ma�ym cz�sto by�a mowa, ale jako� nigdy si� nie zgada�o o istotnych sprawach. Na przyk�ad o �nie.

S�dz�c po ostatnich obserwacjach i do�wiadczeniach, m�ode osobniki tej rasy nie spa�y w og�le. W zbyt kr�tkich przerwach mi�dzy karmieniami FROB p�ta� si� g��wnie po sypialni i rozbija� wszystkie meble, kt�rych nie wykonano z metalu i nie przytwierdzono do pod�ogi, metalowe za� gi�� tak, �e przestawa�y by� rozpoznawalne i zdatne do u�ytku. Kiedy indziej siada� skulony w k�cie, rozpl�tuj�c i ponownie spl�tuj�c macki. By� mo�e widok ten, kt�ry odpowiada� obrazowi dziecka bawi�cego si� paluszkami, wywo�ywa� okrzyk zachwytu u doros�ych Hudlarian, O�Mar� jednak przyprawia� o md�o�ci i oczopl�s.

A co dwie godziny, mo�e kilka minut wcze�niej lub p�niej, musia� karmi� tego potworka. Je�li mia� szcz�cie, malec le�a� spokojnie, najcz�ciej jednak trzeba by�o goni� za nim z rozpylaczem. Zwykle osobniki klasy FROB s� w takim wieku zbyt s�abe, aby si� samodzielnie porusza�, ale jest tak w warunkach wysokiej grawitacji i pot�nego ci�nienia na Hudlarze. Tutaj, przy sile ci��enia mniejszej ni� jedna czwarta ziemskiego, ma�y Hudlarianin m�g� si� porusza�. I bawi� si� �wietnie.

O�Mara za� wcale: czu� si� tak, jakby jego cia�o by�o grub�, ci�k� g�bk� nas�czon� zm�czeniem. Po ka�dym karmieniu wali� si� na kanap� i pozwala� �miertelnie zm�czonemu cia�u pogr��a� si� w nie�wiadomo�ci. By� tak ostatecznie, tak ca�kowicie wyczerpany, �e � jak wmawia� sobie po ka�dym spryskiwaniu � nie us�yszy kolejnej skargi potworka, bo b�dzie zbyt nieprzytomny. Zawsze jednak owa rycz�ca dysonansem syrena okr�towa podrywa�a go przynajmniej p�przytomnego i wymusza�a jak u pijanej marionetki odpowiednie ruchy, kt�re pozwala�y uciszy� ten straszliwy, op�ta�czy ha�as.

Po prawie trzydziestu godzinach O�Mara wiedzia�, �e jest ju� u kresu si�. To, czy malca zabior� za dwa dni czy za dwa miesi�ce, nie mia�o ju� wi�kszego znaczenia; w obu przypadkach czeka� go dom wariat�w. Chyba �e w chwili za�amania zdecyduje si� na spacer w kosmosie bez skafandra. Wiedzia�, �e Pelling nigdy nie pozwoli�by na poddanie go takim m�czarniom, ale w sprawach dotycz�cych klasy FROB doktor by� ignorantem. Caxton za�, tylko troch� mniejszy ignorant, nale�a� do ludzi prostych i bezpo�rednich, kt�rzy uwielbiali tego rodzaju g�upie dowcipy, szczeg�lnie kiedy ich zdaniem ofiara �artu dostawa�a to, na co zas�u�y�a.

Ale przypu��my, �e kierownik sekcji by� bardziej przewrotnym typem, ni� to podejrzewa� O�Mara? Przypu��my, �e doskonale wiedzia�, na co go skazuje, powierzaj�c opiek� nad ma�ym Hudlarianinem? O�Mara ci�ko zakl��, ale przez ostatnie dziesi�� czy dwana�cie godzin naprzeklina� si� ju� tyle, �e przesta�o mu to przynosi� ulg�. Potrz�sn�� gniewnie g�ow�, daremnie usi�uj�c pokona� znu�enie, kt�re za�miewa�o mu umys�.

Caxtonowi nie ujdzie to na sucho.

O�Mara wiedzia�, �e jest najsilniejszy na ca�ej budowie, a si� musi mie� znaczny zapas. Wmawia� sobie nieustannie, �e ca�e to zm�czenie i dygot to po prostu wytw�r wyobra�ni, a par� dni bez snu nie powinno si� odbi� ujemnie na jego kondycji, nawet po tym wstrz�sie, kt�rego dozna� w czasie wypadku. W ka�dym razie k�opoty z malcem nie mog� trwa� wiecznie. Sytuacja musi si� poprawi�. Jeszcze im do�o��, przysi�ga� sobie. Caxtonowi nie uda si� doprowadzi� go do pomieszania zmys��w, ani nawet do tego, by za��da� pomocy.

Z uporem wywo�anym zm�czeniem wmawia� sobie, �e rzucono mu wyzwanie. Dotychczas skar�y� si�, �e �adne postawione przed nim zadanie nie wykorzystywa�o w pe�ni jego mo�liwo�ci. Tu wi�c mia� problem, kt�ry wystawia� na pr�b� jego wytrzyma�o�� fizyczn� oraz zdolno�� rozumowania. Powierzono mu ma�e dziecko i b�dzie si� nim zajmowa�, oboj�tnie, czy potrwa to dwa tygodnie czy dwa miesi�ce. Co wi�cej, sprawi, �e stan dziecka w chwili, gdy przyb�d� jego przyszli opiekunowie, b�dzie �wiadczy� na jego korzy��

Czterdzie�ci osiem godzin od chwili, kiedy obarczono go towarzystwem Hudlarianina, a pi��dziesi�t siedem, od kiedy ostatni raz porz�dnie si� wyspa�, takie nielogiczne i wielce p�aczliwe my�li wcale nie wydawa�y si� O�Marze dziwne.

I oto nagle w tym, co przywyk� uwa�a� za niezmienn� kolej rzeczy, nast�pi�a zmiana. Poskar�ywszy si�, malec zosta� jak zwykle nakarmiony, ale nie mia� zamiaru si� uciszy�!

Pierwsz� reakcj� O�Mary by�o ura�one zdumienie: to by�o wbrew zasadom. Dzieci p�acz�, daje im si� je��, wi�c przestaj� p�aka� � przynajmniej na chwil�. Zachowanie malca by�o do tego stopnia nie w porz�dku, �e przez jaki� czas, zbyt tym wstrz��ni�ty, nie wiedzia�, jak si� zachowa�.

Ha�as przypomina� ryk tr�b jerycho�skich w r�nych wersjach. W O�Mar� uderza�y d�ugie serie dysonans�w; co chwila nast�powa�a zmiana wysoko�ci i nat�enia d�wi�ku wed�ug jakiej� zwariowanej zasady, kt�rej nie spos�b by�o odgadn��, kiedy indziej za� ryk przechodzi� w upiorne, zgrzytliwe staccato, jakby t�uczone szk�o dosta�o si� do aparatu g�osowego Hudlarianina. By�y i przerwy od dw�ch sekund do p� minuty, podczas kt�rych O�Mara kuli� si� w oczekiwaniu na kolejny wybuch. Wytrzyma� tyle, ile zdo�a� � oko�o dziesi�ciu minut � a potem ponownie zwl�k� z kanapy ci���ce jak o��w cia�o.

��Co si� sta�o, do cholery?!�� usi�owa� przekrzycze� jazgot.

FROB by� ca�kowicie pokryty substancj� od�ywcz�, nie m�g� wi�c by� g�odny.

Kiedy malec ujrza� O�Mar�, nat�enie i natarczywo�� okrzyk�w wzros�y. Przypominaj�cy miech fa�d sk�rny na grzbiecie Hudlarianina � kt�ry s�u�y� jedynie do wydawania d�wi�k�w, gdy� osobniki klasy FROB nie oddycha�y � przez ca�y czas gwa�townie nadyma� si� i opada�. O�Mara zatka� uszy d�o�mi, ale nic to nie pomog�o.

��Cicho b�d�! � rykn��.

Wiedzia�, �e niedawno osierocony Hudlarianin wci�� pewnie jest przera�ony i zdezorientowany, a samo karmienie nie mo�e zaspokoi� wszystkich jego potrzeb emocjonalnych. Wiedzia� o tym i g��boko mu wsp�czu�. Ale my�li te schroni�y si� w jakim� zacisznym, rozs�dnym i cywilizowanym zak�tku jego umys�u, kt�ry oderwa� si� od tego ca�ego b�lu, zm�czenia oraz nawrot�w przera�liwego jazgotu torturuj�cych jego cia�o. Dozna� rozdwojenia ja�ni i z powsta�ych w ten spos�b osobowo�ci jedna zna�a pow�d ha�asu i akceptowa�a go, podczas gdy druga � czysto fizyczny O�Mara � zareagowa�a instynktownie i gwa�townie, by uciszy� malca.

��Cicho! CICHO!�� wrzasn�� O�Mara i zacz�� ok�ada� FROB-a.

Jakim� cudownym trafem po dziesi�ciu minutach Hudlarianin przesta� p�aka�.

O�Mara, trz�s�c si�, wr�ci� na kanap�. Na te dziesi�� minut opanowa�a go mordercza, nieopanowana w�ciek�o��. Zajadle t�uk� i kopa� malca, a� w ko�cu b�l r�k i chorej nogi zmusi� go do rezygnacji z tych ko�czyn. W dalszym ci�gu jednak kopa� zdrow� nog� i wykrzykiwa� obelgi. Okropno�� tego, co zrobi�, wstrz�sn�a nim i poczu� do siebie obrzydzenie.

Na nic zda�a si� �wiadomo��, �e wytrzyma�y Hudlarianin m�g� nawet nie poczu� tego lania; malec przesta� p�aka�, wi�c co� jednak do niego dotar�o. Oczywi�cie FROB-y s� wytrzyma�e, ale to by�o ma�e dziecko, a ma�e dzieci maj� czu�e miejsca. Na przyk�ad u ludzkiego niemowl�cia jest takie na szczycie czaszki�

Kiedy ca�kowicie wyczerpany OTMara pada� w otch�a� snu, zd��y� jeszcze pomy�le�, �e jest najgorszym, najpodlejszym szubrawcem, jakiego Ziemia wyda�a.

Przebudzi� si� po szesnastu godzinach. Powr�t na jaw� by� procesem powolnym i naturalnym, jednak O�Mara ledwie przekroczy� pr�g �wiadomo�ci. Przelotnie zdziwi� si�, �e to nie malec go obudzi�, i po chwili zn�w zapad� w sen. Po raz drugi obudzi� si� po dalszych pi�ciu godzinach na odg�os krok�w Waringa wchodz�cego przez �luz�.

��D-d-doktor Pelling kaza� mi to przynie�� � rzek�, rzucaj�c O�Marze niewielk� ksi��eczk�. � �eby�my si� dobrze zrozumieli: nie robi� tego z uprzejmo�ci dla pana. Doktor powiedzia� mi, �e to dla dobra ma�ego. Jak si� czuje?

� �pi � odpar� O�Mara.

Waring zwil�y� wargi.

��M-m-mam to sprawdzi�. C�C-Caxton mi kaza�.

��T-t-to do niego podobne � zadrwi� O�Mara.

Przygl�da� si� w milczeniu, jak krew nap�ywa Waringowi do twarzy. Waring by� szczup�ym m�odzie�cem, wra�liwym i niezbyt silnym, pono� jednak stanowi� dobry materia� na bohatera. Zaraz po przybyciu O�Mara zosta� dos�ownie zasypany opowie�ciami o tym operatorze pola si�owego. Pewnego razu w czasie montowania si�owni zdarzy� si� wypadek i Waring uwi�z� w segmencie, kt�ry nie by� odpowiednio ekranowany. Nie straci� jednak g�owy i post�puj�c wed�ug instrukcji przekazywanych mu przez znajduj�cego si� na zewn�trz technika, zdo�a� zapobiec niekontrolowanej reakcji j�drowej, kt�ra mog�a kosztowa� �ycie wszystkich zatrudnionych w tej sekcji. Wszystko to robi�, przekonany, �e dawka promieniowania, kt�r� otrzyma�, za kilka godzin spowoduje jego �mier�.

Os�ona okaza�a si� wszak�e znacznie skuteczniejsza, ni� przypuszczano, i Waring nie umar�. Jednak wypadek ten wycisn�� na nim swoje pi�tno, jak przekonywano O�Mar�. Operator miewa� okresy utraty przytomno�ci, zacz�� si� j�ka�. W jego systemie nerwowym nast�pi�y podobno drobne, ale nieodwracalne zmiany. By�o te� jeszcze par� innych rzeczy, kt�re O�Mara mia� sam zauwa�y�, a potem nie zwraca� na nie uwagi. Waring uratowa� im wszystkim �ycie i nale�a�o mu si� za to specjalne traktowanie. I dlatego, kiedy dok�dkolwiek szed�, wszyscy ust�powali mu z drogi, dawali mu wygrywa� we wszystkich utarczkach, sporach, grach zr�czno�ciowych i losowych, a generalnie rzecz bior�c, otulali go ko�derk� z sentymentalnej waty.

I dlatego Waring by� zepsutym, niezno�nym, g�upim g�wniarzem.

O�Mara u�miechn�� si�, patrz�c na jego zbiela�e wargi i zaci�ni�te pi�ci. Sam nigdy nie pozwala� Waringowi wygrywa� niezas�u�enie, a pierwsza b�jka, kt�r� operator wszcz�� z nim, by�a zarazem ostatni�. Nie dlatego, �e O�Mara powa�nie go pobi� � by� po prostu na tyle brutalny, by wykaza� m�odzie�cowi, �e bijatyka z nim nie jest najlepszym pomys�em.

��Wejd� i popatrz sam � powiedzia� w ko�cu O�Mara.�� R�b, co C�C-Caxton ka�e.

Weszli do �rodka, spojrzeli przelotnie na malca, kt�ry �agodnie przebiera� mackami, i wyszli. Waring wyj�ka�, �e musi ju� i��, i ruszy� w stron� �luzy. O�Mara wiedzia�, �e operator dawno ju� si� tak nie j�ka� jak teraz; prawdopodobnie ze strachu, �e on wspomni o wypadku.

��Chwileczk� � powiedzia� O�Mara.�� Ko�czy mi si� substancja pokarmowa, wi�c mo�e by� mi przyni�s��

��Niech p-p-pan sam sobie we�mie!

O�Mara popatrzy� przeci�gle na Waringa, a� ten odwr�ci� wzrok.

��Caxton nie mo�e wymaga� wszystkiego naraz. Je�li o tego malca trzeba dba� tak, �e nie mog� go trzyma� albo karmi� w pr�ni, powa�nie zaniedba�bym go, gdybym odszed� po po�ywienie i pozostawi� go samego przez kilka godzin. Z pewno�ci� to rozumiesz. B�g jeden wie, co mog�oby si� sta� z malcem, gdybym zostawi� go bez opieki. Jestem odpowiedzialny za jego stan, wi�c ��dam�

��A-a-ale on nie�

��Dla ciebie to tylko godzina lub dwie, kt�re po�wi�cisz co drugi czy trzeci dzie� ze swego okresu odpoczynku � powiedzia� ostro O�Mara.�� Nie marud� ju�. I przesta� si� zapluwa�, bo jeste� w takim wieku, �e powiniene� m�wi� dobrze.

Waring zazgrzyta� z�bami. Nabra� g��boko powietrza w p�uca, a nast�pnie, przez ci�gle zaci�ni�te szcz�ki, wypu�ci� je. Towarzysz�cy temu d�wi�k przypomina� odg�os, jaki wydaje p�kni�ty zaw�r �luzy powietrznej.

��To� b�dzie� mnie� kosztowa�o� pe�ne� dwa okresy odpoczynku � powiedzia� bardzo powoli.�� Kwatera Hudlarian, w kt�rej znajduje si� �ywno�� zostanie pojutrze wmontowana do g��wnego kompleksu. Substancj� pokarmow� trzeba b�dzie przenie�� wcze�niej.

��No widzisz, jakie to �atwe. Trzeba tylko pr�bowa�. � O�Mara wyszczerzy� z�by w u�miechu.�� Na pocz�tku m�wi�e� troch� nerwowo, ale wszystko zrozumia�em. Idzie ci �wietnie. A przy okazji, kiedy b�dziesz rozmieszcza� zbiorniki z po�ywieniem ko�o �luzy, nie ha�asuj za bardzo, bo obudzisz malucha.

Przez nast�pne dwie minuty Waring obrzuca� O�Mar� przer�nymi obelgami. Nie powt�rzy� si� i ani razu nie zaj�kn��.

��M�wi�em ju�, �e idzie ci �wietnie � rzek� O�Mara karc�cym tonem.�� Wcale nie musia�e� si� popisywa�.

Po wyj�ciu Waringa O�Mara zacz�� si� zastanawia� nad tym, co us�ysza� o demonta�u kwatery Hudlarian. Poniewa� rasa ta potrzebowa�a tylko si�y ci��enia rz�du czterech g, a poza tym niewielu innych udogodnie�, umieszczono ich w jednym z zasadniczych element�w Szpitala. Skoro przyszed� czas na wmontowanie go w g��wny korpus, budowa Szpitala musia�a si� zako�czy� za pi��, mo�e sze�� tygodni. Ostatnie etapy b�d� ekscytuj�ce. Operatorzy p�l si�owych na stanowiskach umieszczonych w zag��bieniach montowanych p�aszczyzn b�d� rzuca� po niebie tysi�ctonowymi ci�arami, zbli�aj�c je �agodnie ku sobie, podczas gdy pasowacze sprawdz� u�o�enie, poprawi� je i odpowiednio ustawi� do po��czenia. Wielu z nich zlekcewa�y �wiat�a ostrzegawcze, a� do ostatniej chwili porywaj�c si� na mro��ce krew w �y�ach ryzyko, aby tylko oszcz�dzi� sobie czasu i roboty z demonta�em segment�w i ponownymi pr�bami.

O�Mara wola�by by� z nimi na finiszu, zamiast siedzie� tu i bawi� si� w nia�k�.

My�l ta przypomnia�a mu o k�opocie, kt�ry ukrywa� przed Waringiem. Malec nigdy jeszcze tyle nie spa�; min�o ju� co najmniej dwadzie�cia godzin, odk�d usn��, czy te� raczej, odk�d O�Mara wykopa� go spa�. Owszem, istoty klasy FROB by�y wytrzyma�e, ale mo�e m�ody Hudlarianin nie spa�, ale straci� przytomno�� wskutek cios�w?

O�Mara si�gn�� po ksi��k�, kt�r� przys�a� Pelling, i zacz�� czyta�.

Sz�o mu ci�ko, ale po dw�ch godzinach wiedzia� ju� co nieco o opiece nad m�odymi Hudlarianami i poczu� jednocze�nie ulg� i rozpacz. Okaza�o si�, �e jego napad w�ciek�o�ci i kopniaki by�y dobr� rzecz�; m�ode FROB-y potrzebowa�y ci�g�ych pieszczot. Gdy obliczy�, z jak� si�� doros�y osobnik tego gatunku poklepuje swoje m�ode, okaza�o si�, �e jego w�ciek�y atak by� zaledwie s�ab� pieszczot�. W innym miejscu ksi��ka ostrzega�a jednak przed przekarmianiem i tu O�Mara mia� niew�tpliwie sporo na sumieniu. Widocznie wystarczy�o karmi� ma�ego co pi�� czy sze�� godzin podczas okresu czuwania, a gdy nadal zdradza� oznaki niepokoju lub g�odu, uspokaja� go poklepywaniem. Okaza�o si� r�wnie�, �e ma�e osobniki klasy FROB potrzebuj� do�� cz�sto k�pieli.

Na ich rodzinnej planecie by�a to operacja zbli�ona do piaskowania, ale O�Mara uwa�a�, �e to zapewne z powodu wysokiego ci�nienia i g�sto�ci atmosfery. Innym problemem, kt�ry niew�tpliwie musia� rozwi�za�, by� spos�b zapewnienia malcowi dostatecznie silnych klepni��. Mia� olbrzymie w�tpliwo�ci, czy uda mu si� wpa�� we w�ciek�o�� za ka�dym razem, kiedy malec b�dzie potrzebowa� swojej porcji pieszczot.

Ale przynajmniej okaza�o si�, �e ma mn�stwo czasu, by co� wymy�li�, w tej samej ksi��ce bowiem wyczyta� r�wnie�, �e Hudlarianie czuwaj� przez dwie doby, potem za� �pi� przez pi��.

W trakcie pierwszego pi�ciodobowego okresu snu malca O�Mara zdo�a� wymy�li� metody zapewnienia pieszczot oraz k�pieli, a nawet zosta�y mu jeszcze dwa dni na odpoczynek i zebranie si� przed ci�k� prac�, kt�ra czeka�a go, gdy malec si� obudzi. Dla cz�owieka o przeci�tnej sile by�oby to mordercze zaj�cie, ale po pierwszych dw�ch tygodniach tego cyklu O�Mara odkry�, �e dostosowa� si� do niego zar�wno psychicznie, jak i fizycznie. Pod koniec czwartego tygodnia b�l i sztywno�� nogi ust�pi�y zupe�nie, a malec nie sprawia� najmniejszych k�opot�w.

Na zewn�trz budowa Szpitala dobiega�a ko�ca. Ogromna tr�jwymiarowa uk�adanka by�a ju� gotowa, je�li nie liczy� kilku niezbyt wa�nych segment�w na skrajach. Przyby� te� oficer dochodzeniowy z Korpusu Kontroli i zadawa� pytania wszystkim z wyj�tkiem O�Mary.

On za� nieustannie zastanawia� si�, czy przes�uchano ju� Waringa, a je�li tak, to co powiedzia� operator. Oficer by� psychologiem, nie przypomina� zwyk�ych in�ynier�w z Korpusu i na pewno nie by� g�upcem. O�Mara pomy�la�, �e sam te� nie jest g�upi: zrobi� wszystko, co m�g�, i po prawdzie nie powinien niepokoi� si� wynikiem �ledztwa prowadzonego przez Kontrolera. Oceni� ca�� sytuacj� i zwi�zane ze spraw� osoby i uda�o mu si� przewidzie� ich reakcje. Ale wszystko zale�a�o od tego, co Waring powiedzia� oficerowi.

Masz stracha!�� pomy�la� O�Mara, czuj�c do siebie niesmak. Naraz, kiedy twoje ulubione teoryjki zosta�y wystawione na pr�b�, boisz si�, �e nie dadz� wynik�w. Chcia�by� poczo�ga� si� do Waringa i uca�owa� mu buty?

Taki gest, o czym wiedzia�, wprowadzi�by �lep� zmienn� do uk�adu, kt�ry powinien by� ca�kowicie przewidywalny, i z pewno�ci� wszystko by popsu�. Niemniej jednak pokusa by�a silna.

Na pocz�tku sz�stego tygodnia wymuszonej opieki nad malcem, gdy O�Mara czyta� o niesamowitych i dziwacznych chorobach, na kt�re zapadaj� m�ode osobniki klasy FROB, czujnik �luzy da� zna�, �e kto� przyszed�. Szybko zsun�� si� z kanapy i stan�� twarz� do wej�cia, usilnie staraj�c si� sprawia� wra�enie cz�owieka pozbawionego wszelkich zmartwie�.

Ale to by� tylko Caxton.

��My�la�em, �e to Kontroler � powiedzia� O�Mara.

��Jeszcze go tu nie by�o, co?�� mrukn�� kierownik sekcji.�� Mo�e my�li, �e to strata czasu. Po tym, co mu powiedzieli�my, uwa�a pewnie, �e sprawa jest jasna. Kiedy tu przyjdzie, we�mie ze sob� kajdanki.

O�Mara tylko popatrzy� na go�cia. Kusi�o go, �eby zapyta�, czy Kontroler przes�ucha� ju� Waringa, ale nie by�a to silna pokusa.

��Przyszed�em � rzek� oschle Caxton � �eby zapyta� o wod�. Dzia� zaopatrzenia m�wi, �e zamawia pan trzy razy wi�cej wody, ni� m�g�by pan zu�y�. Za�o�y� pan akwarium, czy co?

O�Mara celowo zwleka� z odpowiedzi�.

��Czas ju� na k�piel malca � rzek�. � Chce pan popatrze�? � Schyli� si�, sprawnie usun�� jedn� z p�yt pod�ogowych i si�gn�� do powsta�ego w ten spos�b otworu.

��Co pan robi?�� wybuchn�� Caxton.�� To sie� sztucznego ci��enia, nie wolno panu jej dotyka�

Nagle pod�oga przechyli�a si� o trzydzie�ci stopni. Caxton run�� na �cian� z przekle�stwem na ustach. O�Mara wyprostowa� si�, otworzy� wewn�trzne drzwi �luzy, po czym ruszy� po pochy�o�ci w stron� sypialni. Kierownik poszed� za nim, ci�gle upieraj�c si� przy twierdzeniu, �e O�Mara nie ma ani uprawnie�, ani dostatecznych kwalifikacji, �eby dokonywa� przer�bek w uk�adach sztucznego ci��enia.

��To zapasowy rozpylacz do po�ywienia, kt�rego dysz� zmodyfikowa�em tak, �eby dawa� strumie� wody pod wysokim ci�nieniem � powiedzia� O�Mara, kiedy znale�li si� w przedziale.

Nastawi� przyrz�d i rozpocz�� demonstracj�, oblewaj�c wod� niewielki fragment sk�ry malca. Obiekt demonstracji zaj�ty by� nadawaniem coraz bardziej nieokre�lonego kszta�tu przedmiotowi, kt�ry by� kiedy� krzes�em. Ludzi zignorowa� ca�kowicie.

��Prosz� spojrze� � kontynuowa� O�Mara � na ten fragment sk�ry, gdzie substancja od�ywcza stwardnia�a. To miejsce trzeba co jaki� czas przemywa�, stwardnia�e po�ywienie zatyka bowiem system absorpcyjny Hudlarianina, powoduj�c wstrzymanie dop�ywu pokarmu. Malec robi si� wtedy bardzo nieszcz�liwy i, hm, g�o�ny�

Umilk�. Dostrzeg�, �e Caxton nie patrzy na malca, ale obserwuje, jak woda odbija si� od jego sk�ry, a nast�pnie sp�ywa po stromo nachylonej pod�odze przez ca�e pomieszczenie prosto do �luzy. Mo�e zreszt� dobrze, �e nie patrzy� na ma�ego, gdy� rozpylacz ods�oni� na sk�rze Hudlarianina jak�� plam� o takiej barwie i strukturze, jakiej O�Mara jeszcze nie widzia�. Zapewne nie by�o to nic gro�nego, ale lepiej, �eby Caxton nie zobaczy� tego i nie zadawa� pyta�.

��Co to jest?�� spyta� kierownik, wskazuj�c sufit.

Aby zapewni� ma�emu konieczn� dawk� pieszczot, O�Mara musia� zbudowa� specjalny zesp� d�wigni, blok�w i przeciwwag. Ca�� t� niezdarn� maszyneri� zawiesi� u sufitu. Bardzo by� dumny ze swego wynalazku � za jego pomoc� m�g� wymierza� porz�dne klepni�cia w dowolne miejsce p�tonowego cielska FROB-a. Ka�de z takich klepni�� momentalnie u�mierci�oby cz�owieka.

Mia� jednak w�tpliwo�ci, czy Caxtonowi spodoba�by si� jego aparat. Zapewne kierownik sekcji uwa�a�by, �e urz�dzenie sprawia dziecku b�l, i zakaza�by jego stosowania.

O�Mara ruszy� w stron� wyj�cia.

��To tylko podno�nik blokowy � odpowiedzia�.

Mokre plamy na pod�odze wytar� szmat�, kt�r� cisn�� do �luzy, obecnie cz�ciowo wype�nionej wod�. Jego sanda�y i kombinezon r�wnie� by�y wilgotne, wi�c i je tam wrzuci�, po czym zamkn�� zaw�r wewn�trzny i otworzy� zewn�trzny. W czasie gdy woda, bulgoc�c, znika�a w przestrzeni kosmicznej, wyregulowa� sztuczne ci��enie, tak �e pod�oga by�a znowu p�aska, a �ciany pionowe. Nast�pnie, zamkn�wszy �luz� od zewn�trz, wydosta� z niej sanda�y, kombinezon i szmat�, kt�re by�y ju� suche jak pieprz.

� �adnie pan to sobie wszystko zorganizowa� � powiedzia� zrz�dliwie Caxton, wk�adaj�c he�m.�� Przynajmniej o niego dba pan lepiej ni� o jego rodzic�w. Oby tak dalej. Kontroler przyjdzie tu jutro o dziewi�tej � doda� i wyszed�.

O�Mara szybko wr�ci� do sypialni, by dok�adniej przyjrze� si� owej plamie na sk�rze. By�a bladoszaro-niebieska, a g�adka i twarda prawie jak stal pow�oka ma�ego wygl�da�a w tym miejscu na pop�kan�. O�Mara potar� �agodnie to miejsce, Hudlarianin za� okr�ci� si� i wyda� ryk, kt�ry zabrzmia� pytaj�co.

��A my�lisz, �e ja wiem � powiedzia� O�Mara w roztargnieniu. Nie m�g� sobie przypomnie�, �eby ju� o czym� takim czyta�, ale ksi��ki jeszcze nie sko�czy�. Im pr�dzej to zrobi, tym lepiej.

Istoty nale��ce do r�nych ras porozumiewa�y si� g��wnie za pomoc� autotranslatora, kt�ry elektronicznie rozdziela� i klasyfikowa� wszystkie znacz�ce d�wi�ki, po czym odtwarza� je w j�zyku u�ytkownika. Inn� metod�, stosowan�, gdy istnia�a potrzeba przekazania znacznej ilo�ci dok�adnych danych o bardziej wyspecjalizowanym charakterze, by�o wykorzystanie hipnota�m. Za ich pomoc� przekazywano wszelkie doznania zmys�owe, wiedz� i osobowo�� jednej istoty bezpo�rednio do m�zgu drugiej. Daleko w tyle za nimi, je�li chodzi o powszechno�� stosowania i dok�adno��, by�a metoda trzecia: pisany j�zyk cokolwiek na wyrost nazwany uniwersalnym.

Z uniwersalnego korzysta�y tylko te istoty, kt�rych m�zgi wyposa�one by�y w receptory optyczne zdolne do wydobycia informacji z zespo��w znak�w graficznych rozmieszczonych na p�askiej powierzchni, czyli kr�tko m�wi�c, z zadrukowanej stronicy. Cho� zdolno�� t� posiada�o wiele ras inteligentnych, zakres barw odbierany przez ka�d� z nich by� r�ny. To, co O�Marze jawi�o si� jako szaroniebieska plamka, dla innej istoty mog�o mie� inn� barw� � od szaro��tej do brudnopurpurowej. K�opot polega� na tym, �e autorem ksi��ki mog�a by� w�a�nie inna istota.

Jeden z za��cznik�w do ksi��ki zawiera� przybli�one odpowiedniki barw dla r�nych ras, ale ci�g�e zagl�danie do niego by�o nu��ce i czasoch�onne, a O�Mara nie m�g� si� poszczyci� dobr� znajomo�ci� uniwersalnego.

Pi�� godzin p�niej nie by� ani troch� bli�ej prawid�owej diagnozy dolegliwo�ci n�kaj�cej Hudlarianina, tymczasem szaroniebieska plama na sk�rze uros�a dwukrotnie i pojawi�y si� trzy nast�pne. Nakarmi� malca, z niepokojem zastanawiaj�c si�, czy s�usznie robi w tej sytuacji, potem za� wr�ci� do studiowania ksi��ki.

Podr�cznik wymienia� dos�ownie setki �agodnych, kr�tkotrwa�ych chor�b, na kt�re zapadali m�odzi Hudlarianie. Malec unikn�� ich tylko dlatego, �e dostawa� po�ywienie ze zbiornika i nie wch�on�� z powietrza bakterii cz�sto spotykanych na jego planecie. Ta choroba jest zapewne hudlaria�skim odpowiednikiem odry, przekonywa� siebie O�Mara, ale wygl�da�o to gro�nie. Podczas nast�pnego karmienia okaza�o si�, �e plam jest ju� siedem; nabra�y ciemniejszego odcienia, a malec nieustannie ok�ada� si� mackami. Bez w�tpienia miejsca te musia�y go bardzo sw�dzie�. Uzbrojony w t� now� informacj� O�Mara powr�ci� do lektury.

I nagle znalaz�. Objawy przedstawiono jako �szorstkie, odmiennie zabarwione plamy na sk�rze, powoduj�ce silne sw�dzenie z powodu nie wch�oni�cia drobin po�ywienia�. Leczenie polega�o na sp�ukiwaniu podra�nionych miejsc po ka�dym karmieniu, by zmniejszy� sw�dzenie, plamy za� mia�y same znikn�� po jakim� czasie. Obecnie choroba ta by�a na Hudlarze bardzo rzadka. Jej objawy wyst�powa�y z dramatyczn� gwa�towno�ci� i r�wnie szybko znika�y. Je�li pacjent mia� zapewnion� podstawow� opiek�, choroba, jak twierdzi� autor, nie by�a niebezpieczna.

O�Mara zacz�� przelicza� podane wska�niki na w�asny system pomiaru czasu i odleg�o�ci. Wysz�o mu, na ile m�g� by� pewien swych oblicze�, �e �rednica plam mo�e doj�� do p� metra, a ich liczba zwi�kszy� si� do dwunastu. Potem zaczn� znika�, co nast�pi po mniej wi�cej sze�ciu godzinach od chwili, kiedy zauwa�y� pierwsz� plam�.

Nie by�o si� czym martwi�.

Po zako�czeniu kolejnego karmienia O�Mara dok�adnie oczy�ci� miejsca pokryte niebieskimi plamami, ale Hudlarianin nadal trzepa� mackami i silnie dygota�. O�Marze przysz�o do g�owy, �e malec wygl�da jak kl�cz�cy s�o� z sze�cioma w�ciekle wij�cymi si� tr�bami. Zajrza� raz jeszcze do ksi��ki, ta jednak w dalszym ci�gu utrzymywa�a, �e w normalnych warunkach choroba ma przebieg �agodny i kr�tkotrwa�y, a jedynymi �rodkami �agodz�cymi przykre uczucie sw�dzenia mog� by� odpoczynek i utrzymywanie zaatakowanego obszaru w czysto�ci.

Dzieci to paskudne utrapienie, pomy�la� z w�ciek�o�ci�.

Zdrowy rozs�dek podpowiada� mu, �e ca�e to bicie mackami i dygotanie nie jest dobre i powinno si� temu zapobiec. Mo�e malec drapa� si� tylko z przyzwyczajenia i przestanie, gdy odwr�ci si� jego uwag�? Jednak gwa�towno�� tego procesu podawa�a w w�tpliwo�� to przypuszczenie. O�Mara wybra� wszak�e dwudzie-stopi�ciokilogramowy odwa�nik i za pomoc� podno�nika podci�gn�� go pod sufit. Zacz�� rytmicznie unosi� i opuszcza� ci�arek na miejsce le��ce oko�o p� metra od twardej, przezroczystej b�ony os�aniaj�cej oczy; kiedy� odkry�, �e poklepywanie go sprawia malcowi najwi�cej przyjemno�ci. Dwadzie�cia pi�� kilo zrzucone z dw�ch i p� metra by�o dla Hudlarianina mi��, �agodn� pieszczot�.

Pod wp�ywem poklepywania ma�y porusza� si� mniej gwa�townie. Kiedy jednak O�Mara unieruchomi� ci�arek, Hudlarianin zacz�� si� rzuca� jeszcze silniej ni� poprzednio, wpadaj�c nawet w pe�nym biegu na �ciany i resztki umeblowania. W czasie jednej z tych szale�czych szar� o ma�o nie dosta� si� do drugiego pokoju; powstrzyma�o go tylko to, �e nie zmie�ci� si� w drzwiach. Do tej pory O�Mara nie zdawa� sobie sprawy z tego, jak bardzo ma�y FROB przybra� na wadze przez te pi�� tygodni.

Wyczerpany, da� w ko�cu spok�j pieszczotom. Zostawi� Hudlarianina szalej�cego w sypialni i rzuci� si� na kanap� w drugim pokoju, pr�buj�c zebra� my�li.

Wed�ug ksi��ki by� najwy�szy czas, aby sine plamy zacz�y bledn��. Tak si� jednak nie sta�o � ich liczba osi�gn�a maksimum, czyli dwana�cie, a �rednica wynosi�a, zamiast p� metra, prawie dwa razy tyle. By�y tak du�e, �e podczas nast�pnego karmienia powierzchnia absorpcyjna sk�ry spadnie o po�ow�, w wyniku czego ma�y znowu os�abnie z powodu niedostatku po�ywienia. Ka�dy za� wiedzia�, �e sw�dz�cych miejsc nie nale�y drapa�, je�li nie chce si� poszerzy� obszaru dotkni�tego schorzeniem i zaostrzy� stanu chorobowego�

Ochryp�y ryk syreny przerwa� jego my�li. Do�wiadczenie podpowiada�o O�Marze, �e jest to d�wi�k silnie przestraszonego malca, natomiast s�abe nat�enie oznacza, �e FROB opada z si�.

Hudlarianinowi potrzebna by�a natychmiastowa pomoc, ale O�Mara w�tpi�, by ktokolwiek potrafi� jej udzieli�. Rozmowa z Caxtonem nie mia�a sensu; kierownik sekcji m�g�by tylko wezwa� Pellinga, ten za� wiedzia� na temat m�odych Hudlarian jeszcze mniej ni� O�Mara, kt�ry tym zagadnieniem zajmowa� si� przez ostatnie pi�� tygodni. Takie post�powanie by�oby tylko strat� czasu, ma�emu natomiast w og�le by nie pomog�o, a poza tym by�o wielce prawdopodobne, �e nie zwa�aj�c na obecno�� badaj�cego spraw� wypadku Kontrolera, Caxton postara�by si�, by O�Marze przytrafi�o si� co� nieprzyjemnego za to, �e dopu�ci� do choroby malca. Niew�tpliwie kierownik sekcji obarczy�by win� w�a�nie jego.

Caxton nie lubi� O'Mary. Nikt nie lubi� O�Mary.

Gdyby O�Mara by� lubiany, nikt nie zamierza�by wini� go za chorob� ma�ego ani natychmiast i jednog�o�nie oskar�a� o spowodowanie �mierci jego rodzic�w. Tymczasem on postanowi� udawa� cz�owieka z paskudnym charakterem i uda�o mu si� to cholernie dobrze.

Mo�e rzeczywi�cie by� kanali� i dlatego udawanie przychodzi�o mu z tak� �atwo�ci�? Mo�e nieustanna frustracja wynikaj�ca z niemo�no�ci pe�nego wykorzystania swego m�zgu ukrytego w ohydnym, muskularnym ciele sprawi�a, �e zgorzknia�; mo�e rola, kt�r�, jak mu si� zdawa�o, tylko gra�, wyra�a�a jego prawdziwy charakter?

Gdyby tylko tak si� nie czepia� Waringa. Tym najbardziej ich rozz�o�ci�.

Jednak takie my�lenie prowadzi�o donik�d. Rozwi�zanie jego problem�w zale�a�o, przynajmniej cz�ciowo, od wykazania, �e jest odpowiedzialny, cierpliwy, uprzejmy i ma te wszystkie inne cechy, kt�re szanuj� jego wsp�pracownicy. Aby to osi�gn��, musi najpierw udowodni�, �e mo�na mu powierzy� opiek� nad dzieckiem.

Zastanawia� si� przez chwil�, czy Kontroler nie m�g�by pom�c. Nie bezpo�rednio, bo psycholog raczej nie b�dzie wiele wiedzia� o ma�o znanych chorobach dzieci hudlaria�skich, ale mo�e za po�rednictwem Korpusu� Jako galaktyczna policja, gosposia do wszystkiego i og�lnie najwy�sza w�adza, Korpus Kontroli m�g�by pr�dko znale�� kogo�, kto b�dzie zna� wszystkie potrzebne odpowiedzi. Jednak ten kto� prawie na pewno b�dzie w�a�nie na Hudlarze, a tamtejsze w�adze znaj� ju� sytuacj� osieroconego malca i pomoc zapewne od tygodni jest w drodze. Bez w�tpienia nadejdzie pr�dzej, ni� m�g�by j� sprowadzi� Kontroler. Mo�e i nadejdzie na czas, by uratowa� ma�ego. Mo�e te� jednak zjawi� si� za p�no.

Problem w dalszym ci�gu spoczywa� na barkach O�Mary.

Nie gro�niejsza ni� odr� u ludzi�

Jednak odr� u dziecka mo�e by� bardzo gro�na, je�li si� trzyma chorego w ch�odzie lub te� w innych warunkach, kt�re same w sobie nie s� szkodliwe, ale gro�� �mierci� organizmowi, kt�rego odporno�� spad�a w wyniku choroby albo niedo�ywienia. Ksi��ka Pellinga zaleca�a odpoczynek, czysto�� i nic poza tym. A mo�e jednak? Mo�e w tym wszystkim tkwi�o jakie� zasadnicze za�o�enie? Dowcip polega� na tym, �e pacjent omawiany w ksi��ce znajdowa� si� podczas choroby na rodzinnej planecie. W normalnych warunkach choroba owa by�a zapewne �agodna i kr�tkotrwa�a.

Tymczasem sypialni O�Mary nie spos�b by�o uzna� za normalne warunki dla dotkni�tego chorob� m�odego Hudlarianina.

Wraz z t� my�l� pojawi�o si� rozwi�zanie, je�li nie by�o w og�le za p�no, by je zastosowa�. O�Mara zerwa� si� z kanapy i pospieszy� w stron� schowka na skafandry. Wk�ada� w�a�nie ci�ki kombinezon roboczy, gdy zabrz�cza� komunikator.

��O�Mara � rykn�� Caxton, gdy w��czy�a si� fonia � Kontroler chce z panem m�wi�. Mia� by� dopiero jutro, ale�

��Dzi�kuj� panu, panie Caxton � przerwa� mu spokojny, stanowczy g�os.�� Nazywam si� Craythorne, panie O�Mara � rzek� oficer po chwili przerwy.�� Jak pan wie, mia�em si� z panem zobaczy� jutro, ale uda�o mi si� wcze�niej za�atwi� par� spraw, co da�o mi czas na wst�pn� rozmow�

�e te� musia� akurat teraz przyle��, zapiekli� si� w duchu O�Mara. Sko�czy� wk�ada� skafander, nie przymocowa� jednak ani he�mu, ani r�kawic. Zacz�� wy�amywa� p�ytk�, pod kt�r� znajdowa� si� regulator atmosfery.

��Prawd� m�wi�c � ci�gn�� Kontroler spokojnym g�osem � pa�ska sprawa jest wyj�tkiem, je�li wzi�� pod uwag� to, czym si� tu zajmuj�. Mam za�atwi� zakwaterowanie dla najr�niejszych istot, kt�re b�d� pracowa� w tym szpitalu, a tak�e do�o�y� wszelkich stara�, by unikn�� tar� mi�dzy nimi, kiedy si� tu znajd�. Trzeba si� zaj�� najdrobniejszymi szczeg�ami, ale w tej chwili mam troch� czasu. A pan mnie zaciekawia, O�Mara. Chcia�bym panu zada� kilka pyta�.

Ale spryciarz!�� pomy�la� O�Mara, jednocze�nie upewniaj�c si�, �e regulatory atmosferyczne s� we w�a�ciwym po�o�eniu. Zostawi� swobodnie zwisaj�c� p�yt� i zacz�� unosi� element pod�ogi, pod kt�rym kry� si� uk�ad sztucznego ci��enia.

��Prosz� mi wybaczy� � odpar� troch� nieprzytomnie � �e b�d� rozmawia�, nie przerywaj�c pracy. Pan Caxton wyja�ni panu�

��Ju� mu powiedzia�em o malcu � w��czy� si� Caxton � i je�li pan my�li, �e go nabierze, udaj�c zaj�t� mamu�k�!

��Rozumiem � powiedzia� Kontroler.�� Chcia�bym r�wnie� o�wiadczy�, �e zmuszanie pana do przebywania wraz z nieletnim osobnikiem klasy FROB, gdy nie by�o to konieczne, stanowi niezwykle okrutny i wyrafinowany spos�b zn�cania si� i za to, co pan przeszed� przez ostatnie pi�� tygodni, powinni panu odj�� dziesi�� lat z wyroku� je�li oczywi�cie udowodni� panu win�. A na razie� wie pan, zawsze wol� widzie�, z kim rozmawiam. Mo�e pan w��czy� wizj�?

Uk�ad sztucznego ci��enia tak nagle prze��czy� si� z jednego na dwa g, �e zaskoczy�o to O�Mar� ca�kowicie. Ramiona si� pod nim ugi�y i grzmotn�� piersi� o pod�og�. Ryk przera�enia jego pacjenta musia� zapewne zag�uszy� �oskot wywo�any upadkiem, poniewa� ani Caxton, ani Kontroler nie zapytali o nic. O�Mara zrobi� najtrudniejsz� w �yciu pompk� i z wysi�kiem uni�s� si� na kolana.

Ledwie uda�o mu si� uspokoi� oddech.

��Bardzo mi przykro, ale moja kamera wysiad�a � powiedzia�.

Oficer milcza� wystarczaj�co d�ugo, by da� mu do zrozumienia, �e ani troch� w to nie wierzy, ale na razie nie zwraca uwagi na jego k�amstwo.

��C�, to przynajmniej pan zobaczy mnie � powiedzia� w ko�cu i ekran komunikatora rozjarzy� si�.

Pojawi�a si� na nim twarz m�odego jeszcze m�czyzny o kr�tko przystrzy�onych w�osach i oczach, kt�re wygl�da�y na starsze o dwadzie�cia lat od reszty oblicza. Na naramiennikach dopasowanej, ciemnozielonej kurtki widnia�y dystynkcje majora, na klapach za� znajdowa� si� kaduceusz. O�Mara pomy�la�, �e w innych okoliczno�ciach m�g�by nawet polubi� tego faceta.

��Musz� co� zrobi� w drugim pokoju � sk�ama� ponownie.�� Za chwil� wracam.

Zacz�� ustawia� degrawitator skafandra na minus dwa g, co powinno zr�wnowa�y� obecne ci��enie w kabinie oraz umo�liwi� mu zwi�kszenie go p�niej do czterech g bez wi�kszej niewygody. Postanowi� ustawi� degrawitator na minus trzy g i uzyska� normalne pozorne ci��enie jednego g.

Tak w ka�dym razie powinno si� sta�.

Zamiast tego albo degrawitator, albo uk�ad sztucznego ci��enia, albo te� oba te uk�ady zacz�y wytwarza� impulsy co p� g i pok�j oszala�. O�Mara czu� si� tak, jakby przebywa� w szybkiej windzie, kt�ra ci�gle zatrzymywa�a si� i rusza�a. Cz�stotliwo�� tych zryw�w szybko si� zwi�ksza�a, a� O�Mar� rzuca�o w g�r� i w d� tak gwa�townie, �e z�by zacz�y mu dzwoni�. Nim zdo�a� na to zareagowa�, pojawi�a si� dodatkowa komplikacja. Niezale�nie od r�nicy si�y, system sztucznego ci��enia zacz�� dzia�a� nie tylko pod k�tem prostym do pod�ogi, ale oscylowa� od dziesi�ciu do trzydziestu stopni od pionu. �aden rzucony na pastw� sztormu statek tak si� nie ko�ysa� i nie zapada�. O�Mara zachwia� si� i gor�czkowo spr�bowa� chwyci� si� kanapy, ale nie trafi� i uderzy� ci�ko o �cian�. Nim zdo�a� wy��czy� degrawitator, nast�pny impuls rzuci� nim o �cian� naprzeciwko.

W pomieszczeniu ponownie zapanowa�o sta�e ci��enie rz�du dw�ch g.

��Czy to jeszcze d�ugo potrwa?�� zapyta� nagle Kontroler.

Podczas ostatnich burzliwych sekund O�Mara prawie zapomnia� o majorze z Korpusu. Dokona� nadludzkiego wysi�ku, pr�buj�c nada� swemu g�osowi zarazem naturalne i st�umione brzmienie, tak jakby m�wi� z s�siedniego pokoju.

��Mo�e � odrzek�. � M�g�by pan odezwa� si� p�niej?

��Zaczekam � powiedzia� Kontroler.

Przez nast�pne kilka minut O�Mara usi�owa� nie my�le� o pot�uczeniach, jakich dozna� mimo ochrony, kt�r� dawa� mu ci�ki kombinezon roboczy, a skupi� si� na tym, jak wyj�� z tych tarapat�w. Zacz�� pojmowa�, co si� sta�o.

Kiedy dwa generatory grawitacyjne o tej samej mocy i cz�stotliwo�ci zacz�y dzia�a� jednocze�nie, powsta�a interferencja, kt�ra wp�yn�a na stabilno�� obu system�w. Uk�ad w kwaterze O�Mary by� tylko prowizoryczny, zasilany takim samym generatorem jak uk�ad skafandra, aczkolwiek zazwyczaj stosuje si� r�nic� cz�stotliwo�ci, by zapobiec podobnym zak��ceniom. Jednak przez ostatnie pi�� tygodni O�Mara majstrowa� przy uk�adzie sztucznego ci��enia � zwi�kszaj�c jego moc, kiedy ma�y mia� si� k�pa� � i pewnie niechc�cy zmieni� cz�stotliwo��.

Nie wiedzia�, co zepsu�, a nawet gdyby wiedzia�, nie by�o czasu na napraw�. Ostro�nie w��czy� degrawitator raz jeszcze i powoli zacz�� zwi�ksza� moc. Pierwsze oznaki niestabilno�ci pojawi�y si� przy trzech czwartych g.

Cztery g minus trzy czwarte to nieco powy�ej trzech g. Wygl�da na to, pomy�la� ponuro, �e nie b�dzie mi za s�odko�

O�Mara zatrzasn�� he�m, a nast�pnie po��czy� przewodem mikrofon w skafandrze z komunikatorem, �eby m�c rozmawia� i �eby jednocze�nie ani Caxton, ani Kontroler nie domy�lili si�, �e w�o�y� skafander. Je�li ma z powodzeniem sko�czy� zabieg, nie mog� podejrzewa�, �e w �rodku dzieje si� co� niezwyk�ego. Potem przyszed� czas na ostateczne dostrojenie regulatora atmosfery i uk�adu sztucznego ci��enia.

W ci�gu dw�ch minut ci�nienie atmosferyczne w pomieszczeniach zwi�kszy�o si� sze�ciokrotnie, a pozorna grawitacja dosz�a do czterech g. Warunki w kabinie osi�gn�y stan najbardziej zbli�ony do �normalnych� dla Hudlarianina, jaki O�Mara potrafi� uzyska�. Napinaj�c trzeszcz�ce z wysi�ku mi�nie barku � dzia�aj�cy niepe�n� moc� degrawitator zabiera� bowiem tylko trzy czwarte g z czterech, z jakimi przyci�ga�a go pod�oga � wyci�gn�� niewiarygodnie niezgrabny i ci�ki przedmiot, kt�ry kiedy� by� jego r�k�, i przewr�ci� si� na plecy.

Czu� si� tak, jakby jego malec siedzia� mu na piersi, przed oczami migota�y mu wielkie, czarne plamy. Mi�dzy nimi dostrzeg� p�yty sufitu i gdzie� z boku, pod dziwnym k�tem, ekran komunikatora. Widniej�ca na nim twarz zdradza�a oznaki zniecierpliwienia.

��Ju� jestem, majorze � wydysza�. Usi�owa� opanowa� oddech, by nie wyrzuca� z siebie s��w zbyt szybko.�� Przypuszczam, �e chce pan us�ysze� ode mnie, jak to by�o.

��Nie � powiedzia� Kontroler.�� Przes�ucha�em ju� nagranie, kt�re zrobi� Caxton. Ciekawi mnie natomiast pa�ska przesz�o�� do chwili przybycia tutaj. Sprawdzi�em dane i co� mi tu nie pasuje�

W rozmow� wdar� si� grzmi�cy ryk malca. Pomimo ni�szego tonu spowodowanego zwi�kszonym ci�nieniem powietrza O�Mara rozpozna� sygna�: ma�y by� g�odny i z�y.

Pot�nym wysi�kiem przetoczy� si� na bok, a nast�pnie opar� si� na �okciach. Odczeka� chwil� w tej pozycji, zbieraj�c si�y, by stan�� na czworakach. Kiedy jednak mu si� to uda�o, stwierdzi�, �e od ci�nienia gromadz�cej si� krwi r�ce i nogi nabrzmiewaj� mu, jakby mia�y p�kn��. Ci�ko dysz�c, po�o�y� si� na piersiach. Natychmiast krew sp�yn�a do przednich cz�ci cia�a i wzrok przes�oni�y mu czerwone plamy.

Nie m�g� si� posuwa� na czworakach ani pe�zn�� na brzuchu. Przy ponad trzech g nie m�g� te� stan�� i i��. Co mu pozostawa�o?

Ponownie przekr�ci� si� na bok, a potem na plecy, tym razem jednak wsparty na �okciach. Podp�rka na kark w skafandrze utrzymywa�a mu w g�rze g�ow�, ale r�kawy mia�y tylko cienkie podk�adki i bola�y go �okcie. Serce mu �omota�o z wysi�ku, gdy stara� si� unie�� cho� cz�� cia�a, kt�re by�o trzy razy ci�sze ni� zwykle. Co gorsza, znowu zacz�� traci� przytomno��.

Z pewno�ci� musia� by� jaki� spos�b zr�wnowa�enia lub przynajmniej roz�o�enia owego nacisku na cia�o, tak by m�g� zachowa� przytomno�� i porusza� si�. O�Mara pr�bowa� przypomnie� sobie wygl�d foteli przeciwci��eniowych, kt�rych u�ywano przed wprowadzeniem sztucznej grawitacji. By�a to pozycja cz�ciowo pochylona, przypomnia� sobie nagle, z podci�gni�tymi kolanami�

Na �okciach, po�ladkach i stopach pe�z� jak �limak centymetr po centymetrze w stron� sypialni. Bogactwo mi�ni, kt�re tak cz�sto wprawia�o go w zak�opotanie, tym razem bardzo si� przyda�o; przeci�tny cz�owiek w tych warunkach rozp�aszczy�by si� bezsilnie na pod�odze. I tak jednak trwa�o to kwadrans, nim dotar� do rozpylacza znajduj�cego si� w sypialni. Prawie bez przerwy trwa� og�uszaj�cy ryk malca. Przy podwy�szonym ci�nieniu powietrza by� tak g�o�ny i tubalny, �e O�Marze zdawa�o si�, i� wibruje ka�da jego kosteczka.

��Czy pan mnie s�yszy?�� rykn�� Kontroler w kr�tkiej chwili spokoju.�� Niech pan uspokoi tego g�wniarza!

��Jest g�odny � odpar� O�Mara.�� Uspokoi si�, gdy go nakarmi�

Rozpylacz by� zamontowany na w�zku. O�Mara wyposa�y� go w spust peda�owy, by mie� r�ce wolne do celowania. Teraz, gdy ruchy pacjenta zosta�y ograniczone przez ci��enie, nie musia� u�ywa� r�k. Popychaj�c w�zek ramieniem, ustawi� go w odpowiedniej pozycji i �okciem nacisn�� peda�. Wyrzucony pod wielkim ci�nieniem strumie� odchyli� si� troch� ku pod�odze z powodu znacznego ci��enia, w ko�cu jednak O�Marze uda�o si� pokry� malca po�ywieniem. Jednak obmycie chorych partii sk�ry by�o daleko trudniejsze. Strumie� wody, kt�rym bardzo niezr�cznie by�o kierowa� z pod�ogi, w og�le nie trafia� tam, gdzie trzeba. O�Mara zdo�a� jedynie op�uka� szerok� jaskrawoniebiesk� plam�, kt�ra powsta�a z po��czenia trzech innych, obecnie za� zajmowa�a prawie jedn� czwart� powierzchni sk�ry.

Wreszcie O�Mara wyprostowa� nogi i powoli osun�� si� ty�em na pod�og�. Mimo ci��enia trzykrotnie przewy�szaj�cego normalne zmiana pozycji przynios�a mu niemal ulg�, gdy� poprzednio musia� trwa� nieruchomo p� godziny.

Malec przesta� p�aka�.

��Chcia�em powiedzie� � rzek� Kontroler z naciskiem, gdy wygl�da�o na to, �e cisza potrwa kilka minut � �e pa�skie opinie z poprzednich miejsc pracy nie pokrywaj� si� z tym, czego dowiedzia�em si� tutaj. Dotychczas by� pan, tak jak i teraz, osobnikiem niespokojnym, wiecznie niezadowolonym, jednak zawsze cieszy� si� pan uznaniem koleg�w i tylko troch� mniejszym zwierzchnik�w. To ostatnie za� dlatego, �e pa�scy zwierzchnicy bywali w b��dzie, pan natomiast nigdy�

��Mia�em przynajmniej tyle oleju w g�owie co oni wszyscy � powiedzia� O�Mara znu�onym g�osem � i cz�sto dawa�em tego dowody. Ale brakowa�o mi inteligentnego wygl�du, mia�em wypisane na czole �cham�!

To ciekawe, pomy�la�, ale guzik mnie to wszystko teraz obchodzi.

Nie m�g� oderwa� oczu od jaskrawoniebieskiej plamy na boku Hudlarianina. B��kit pog��bi� si� jeszcze, a po�rodku powsta� jaki� obrz�k. Wygl�da�o to tak, jakby ultratwardy nask�rek zmi�k� i ogromne ci�nienie wewn�trzne FROB-a spowodowa�o opuchlizn�. O�Mara mia� nadziej�, �e zwi�kszenie ci�nienia i grawitacji do poziomu normalnego dla Hudlarian zahamuje ten proces � je�li nie by� to objaw czego� zupe�nie innego.

My�la� ju� wcze�niej o tym, by poci�gn�� sw�j pomys� dalej i nasyci� drobinami substancji od�ywczej powietrze wok� pacjenta. Na Hudlarze po�ywienie sk�ada�o si� z mikroorganizm�w unosz�cych si� w g�stej atmosferze; jednak ksi��ka wyra�nie zaleca�a, by cz�stki �ywno�ci usuwa� z chorych partii nask�rka, tak wi�c podwy�szone ci��enie i ci�nienie powietrza powinny wystarczy�

��Niemniej jednak � m�wi� Kontroler � gdyby podobny wypadek przydarzy� si� panu w kt�rym� z poprzednich miejsc pracy, uwierzono by panu. Gdyby nawet by�a to pa�ska wina, wszyscy broniliby pana przed lud�mi z zewn�trz takimi jak ja. Co wi�c spowodowa�o t� przemian� z dobrego, lubianego kolegi w kogo� takiego?

��Nudzi�em si� � odrzek� kr�tko O�Mara.

Malec nie wyda� jeszcze �adnego d�wi�ku, ale charakterystyczne ruchy macek sygnalizowa�y, �e wybuch nast�pi za chwil�. I nast�pi�. Przez kolejne dziesi�� minut rozmowa by�a, oczywi�cie, niemo�liwa.

O�Mara z wysi�kiem przekr�ci� si� na bok i uni�s� na krwawi�cych ju�, porozbijanych �okciach. Wiedzia�, o co chodzi: malec domaga� si� pieszczot, kt�re zwykle dostawa� po jedzeniu. O�Mara podczo�ga� si� powoli do dw�ch lin przeciwwag wchodz�cych w sk�ad jego wynalazku do poklepywania. Zamierza� naprawi� swoje przeoczenie. Tyle �e ko�ce lin zwisa�y metr nad pod�og�.

Oparty na jednym �okciu, usi�uj�c unie�� pot�ny ci�ar drugiej r�ki, O�Mara pomy�la�, �e r�wnie dobrze od ko�ca liny mog�oby go dzieli� sze�� kilometr�w. Twarz i ca�e cia�o pokrywa� mu pot, gdy powoli, chwiej�c si� do tego stopnia, �e za pierwszym razem chybi�, dosi�gn�� liny i uchwyci� jej koniec. Trzymaj�c mocno lin�, opad� wolno i poci�gn�� j� za sob�.

Przyrz�d dzia�a� na zasadzie przeciwwag, tote� linki mo�na by�o ci�gn�� bez specjalnego wysi�ku. Solidny ci�arek opad� niezgrabnie na grzbiet malca, co r�wna�o si� uspokajaj�cemu klepni�ciu. O�Mara odpocz�� chwil�, a nast�pnie z ogromnym trudem powt�rzy� klepni�cie za pomoc� drugiej linki; gdy za ni� poci�ga�, unosi� jednocze�nie pierwszy ci�arek.

Mniej wi�cej po �smym klepni�ciu stwierdzi�, �e nie widzi ju� ko�ca liny, po kt�r� si�ga, jednak i tak uda�o mu si� jeszcze go odnale��. Zbyt d�ugo trzyma� g�ow� powy�ej reszty cia�a i przez ca�y czas balansowa� na granicy utraty przytomno�ci. Zmniejszenie dop�ywu krwi do m�zgu mia�o r�wnie� inne skutki�

��No ju� dobrze, dobrze.�� O�Mara us�ysza� sw�j wyra�nie rzewny g�os.�� Ju� wszystko dobrze, tatu� jest przy tobie, tylko cicho�

Najzabawniejsze, �e istotnie odczuwa� odpowiedzialno�� i jak�� gniewn� trosk� o malca. Nie po to go raz uratowa�, �eby teraz mu si� co� przytrafi�o! Zapewne trzy g, kt�re przyciska�y go do pod�ogi, powoduj�c, �e ka�dy oddech r�wna� si� wysi�kowi ca�ego dnia pracy, a najmniejszy ruch stawa� si� wyczynem, do kt�rego potrzebowa� wszystkich si�, przypomnia� mu inny nacisk � powolnego, nieub�aganego parcia ku sobie dw�ch olbrzymich martwych i bezlitosnych mas metalu.

Wypadek.

Jako monta�ysta przydzielony do tej zmiany O�Mara w��czy� w�a�nie �wiat�a ostrzegawcze, kiedy ujrza� dwoje doros�ych Hudlarian w pogoni za ich ma�ym dok�adnie tam, gdzie mia�y si� zewrze� dwie p�aszczyzny. Wo�a� przez autotranslator, namawiaj�c ich, aby oddalili si� w bezpieczne miejsce, podczas gdy on sam wyci�gnie malca. By� znacznie mniejszy od jego rodzic�w i zwieraj�ce si� p�aszczyzny zagrozi�yby mu nieco p�niej, dzi�ki czemu zdo�a�by w por� wyprowadzi� FROB-a z niebezpiecznej strefy. Ale albo autotranslatory Hudlarian by�y wy��czone, albo woleli nie powierza� losu dziecka miniaturowej przy nich istocie ludzkiej, do�� �e trwali mi�dzy zbli�aj�cymi si� segmentami, a� by�o za p�no. O�Mara patrzy� bezsilnie, jak ��cz�ce si� segmenty mia�d�� cia�a Hudlarian.

Do sp�nionego ju� dzia�ania poderwa� O�Mar� widok pl�cz�cego si� w�r�d cia� rodzic�w malca, wci�� jeszcze ca�ego i zdrowego ze wzgl�du na niewielkie wymiary. Uda�o mu si� go stamt�d wyci�gn��, nim oba elementy zbli�y�y si� za bardzo, cho� sam ledwie uszed� z �yciem. Przez kilka zapieraj�cych dech sekund zdawa�o mu si�, �e jego noga r�wnie� zostanie na miejscu wypadku.

W ka�dym razie to nie jest miejsce dla dzieci, pomy�la� gniewnie, patrz�c na dygoc�ce, zwijaj�ce si� cia�o pokryte plamami jaskrawego, ostrego b��kitu. Nikomu nie powinno si� pozwala� na przywo�enie tu dzieci, nawet takim twardzielom jak Hudlarianie.

Jednak major Craythorne znowu co� m�wi�.

��S�dz�c po tym, co s�ysz� przez komunikator � powiedzia� cierpko Kontroler � nie najgorzej zajmuje si� pan swoim podopiecznym. Utrzymanie ma�ego w zdrowiu i dobrym samopoczuciu na pewno zostanie panu policzone.

W zdrowiu i dobrym samopoczuciu, pomy�la� O�Mara, raz jeszcze si�gaj�c po lin�. W zdrowiu!

��S� jeszcze inne wzgl�dy � kontynuowa� spokojny g�os.�� Czy zaniedba� pan w��czenia �wiate� ostrzegawczych i zrobi� to dopiero po wypadku, co si� panu zarzuca? Pomijaj�c poprzednie opinie, tutaj zyska� pan sobie opini� zgry�liwego k��tnika zn�caj�cego si� nad s�abszymi. No, a pa�skie zachowanie wobec m�odego Waringa�!�� Major przerwa�, a na jego twarzy pojawi� si� lekki wyraz dezaprobaty.�� Kilka minut temu � ci�gn�� � powiedzia� pan, �e wszystko to dlatego, �e si� pan nudzi�. Prosz� to wyja�ni�.

��Chwileczk�, majorze � przerwa� Caxton. Jego twarz pojawi�a si� na ekranie za Craythorne�em.�� On z jakiego� powodu stara si� zyska� na czasie, jestem tego pewien. Te wszystkie przerwy, ten zdyszany g�os, to niby uciszanie malca, to wszystko jego gierki, �eby pokaza�, jaki z niego znakomity piel�gniarz. Chyba p�jd� i wyci�gn� go stamt�d, �eby stan�� przed panem twarz� w twarz�

��To niepotrzebne � rzuci� szybko O�Mara.�� Odpowiem na wszystkie pytania, w tej chwili.

Mia� przed oczyma straszny widok reakcji Caxtona, gdyby ten zobaczy� malca w obecnym stanie; jego samego obraz ten przyprawia� o md�o�ci, a przecie� ju� przywyk�. Kierownik nie zastanowi si� nawet przez moment ani te� nie b�dzie czeka� na wyja�nienia. Nie pomy�li te�, czy to by�o w porz�dku zostawi� m�ode stworzenie innej rasy pod opiek� cz�owieka, kt�ry nie ma najmniejszego poj�cia o jego fizjologii ani chorobach. Caxton po prostu zareaguje. Gwa�townie.

Co si� za� tyczy Kontrolera�

O�Mara by� zdania, �e jako� uda�oby mu si� wykr�ci� ze sprawy wypadku, ale je�li ma�y umrze, nie ma �adnej szansy. Hudlarianin zapad� na �agodn�, aczkolwiek rzadko spotykan� chorob�, kt�ra powinna ust�pi� ju� przed kilkoma dniami, a zamiast tego czyni�a dalsze post�py. Malcowi grozi�a wi�c �mier�, je�li ostatni desperacki wysi�ek O�Mary zmierzaj�cy do odtworzenia warunk�w z rodzinnej planety FROB-a nie da rezultat�w. Teraz potrzebowa� czasu. Wed�ug ksi��ki � od czterech do sze�ciu godzin.

Nagle u�wiadomi� sobie daremno�� tego wszystkiego. Stan malca nie poprawia� si�: FROB nadal skr�ca� si� i dr�a�, i w og�le wygl�da� na najbardziej chore i po�a�owania godne stworzenie, jakie kiedykolwiek ujrza�o �wiat�o dzienne. O�Mara zakl�� bezsilny. To, co robi� teraz, trzeba by�o zrobi� wiele dni wcze�niej. Ma�y by� ju� na najlepszej drodze na tamten �wiat, a kontynuacja zabieg�w ze sztucznym ci��eniem jego samego zapewne u�mierci lub uczyni kalek� na ca�e �ycie. I dobrze mu tak!

Macki malca skuli�y si� w spos�b wskazuj�cy, �e zaraz zacznie si� p�acz. O�Mara z ponur� determinacj� zacz�� unosi� si� na �okciach, przygotowuj�c do kolejnego seansu pieszczot. Cho� tyle m�g� zrobi�. I mimo i� sam by� przekonany, �e wszystko to jest niepotrzebne, maluchowi nale�a�o da� szans�. O�Mara potrzebowa� czasu, aby bez przeszk�d zako�czy� kuracj�, a tym samym zapewni� sobie mo�liwo�� udzielenia pe�nych i wyczerpuj�cych odpowiedzi na pytania Kontrolera. Je�li FROB znowu zacznie p�aka�, wszystko szlag trafi.

���za pa�sk� uprzejm� pomoc � rzek� oschle major.�� Po pierwsze, chc� pozna� przyczyn� tej nag�ej zmiany pa�skiej osobowo�ci.

��Nudzi�em si� � powiedzia� O�Mara.�� Czu�em, �e nie wykorzystuje si� moich mo�liwo�ci. Mo�e zreszt� zachcia�o mi si� podokucza� innym. Jednak g��wnym powodem, dla kt�rego gra�em rol� skurczybyka, by�o to, �e postawi�em sobie zadanie, do kt�rego przyjemniaczek si� nie nadawa�. Wiele czyta�em i uwa�am si� za niezgorszego psychologa amatora�

Nagle nast�pi�a katastrofa. Gdy O�Mara si�ga� po lin� uwi�zan� do przeciwwagi, po�lizn�� si� na �okciu i run�� na pod�og� z wysoko�ci prawie metra. Przy ci��eniu trzech g r�wna�o si� to upadkowi z ponad dw�ch metr�w. Na szcz�cie mia� wci�� na sobie ci�ki kombinezon roboczy z wy�cie�anym he�mem, nie straci� wi�c przytomno�ci. Wyda� jednak okrzyk przera�enia i padaj�c, instynktownie uchwyci� si� liny.

To by� jego b��d.

Jeden ci�arek opad�, drugi polecia� zbyt wysoko. Z hukiem uderzy� w sufit i obluzowa� wspornik podtrzymuj�cy lekki metalowy d�wigar, na kt�rym zawieszone by�y odwa�niki. Ca�a konstrukcja zacz�a si� ze�lizgiwa�, zapada� i w ko�cu, gwa�townie poci�gni�ta si�� czterech g, run�a na znajduj�cego si� pod ni� malca. Oszo�omiony O�Mara nie potrafi� odgadn��, czy si�a, kt�ra zadzia�a�a na Hudlarianina, r�wna�a si� nieco tylko silniejszemu klepni�ciu czy by�a odpowiednikiem porz�dnego klapsa, czy te� czym� znacznie powa�niejszym. Po tym wszystkim malec by� bardzo spokojny, co go zaniepokoi�o.

��Po raz trzeci pytam � krzykn�� Kontroler � co si� tam dzieje, do cholery?!

O�Mara mrukn�� co�, czego nawet sam nie zrozumia�. Wtedy w��czy� si� Caxton.

��Tam jest co� nie tak i za�o�� si�, �e chodzi o tego ma�ego! Id� zobaczy�

��Niech pan zaczeka!�� rzuci� desperacko O�Mara.�� Prosz� mi da� sze�� godzin�

��Zobaczymy si� za dziesi�� minut � odrzek� Caxton.

��Caxton!�� krzykn�� O�Mara.�� Je�li otworzy pan �luz� ze swojej strony, zabije mnie pan! Zablokuj� wewn�trzny w�az, wi�c je�li pan otworzy zewn�trzny, uleci ca�e powietrze. Wtedy major straci swego wi�nia.

Nasta�a cisza, po czym odezwa� si� Kontroler.

��Po co panu te sze�� godzin?

O�Mara spr�bowa� potrz�sn�� g�ow�, by rozja�ni� umys�, ale poniewa� g�owa wa�y�a teraz trzy razy tyle co zwykle, tylko nadwer�y� sobie kark. Po co mu by�o sze�� godzin? Rozgl�daj�c si� dooko�a, zacz�� si� powa�nie nad tym zastanawia�. Podczas upadku aparatury do pieszczot zniszczony zosta� zar�wno rozpylacz po�ywienia, jak i po��czony z nim zbiornik z wod�. Nie m�g� malca ani karmi�, ani my�, ani nawet dobrze go zobaczy� poprzez zwalon� konstrukcj�. Przez te sze�� godzin m�g� wi�c tylko go pilnowa� i czeka� na cud.

��Id� tam � powt�rzy� z uporem Caxton.

��Nigdzie pan nie p�jdzie � odpar� major nadal uprzejmie, ale tonem nie znosz�cym sprzeciwu.�� Chc� si� dowiedzie� wszystkiego. Zaczeka pan na zewn�trz, dop�ki nie porozmawiam z O�Mar� w cztery oczy� A teraz, O�Mara, co si� dzieje?

Ponownie rozp�aszczony na plecach O�Mara usi�owa� na tyle opanowa� oddech, by m�c d�u�ej porozmawia�. Zdecydowa�, �e najlepiej b�dzie powiedzie� majorowi ca�� prawd�, a potem b�aga�, by pom�g� uratowa� malca w miar� swoich mo�liwo�ci, czyli daj�c mu te sze�� godzin spokoju. Jednak w czasie rozmowy O�Mara czu� si� fatalnie, a wzrok odmawia� mu pos�usze�stwa do tego stopnia, �e nie potrafi� stwierdzi�, czy ma oczy otwarte czy zamkni�te. Widzia�, �e kto� podaje majorowi jak�� kartk�; Kontroler nie przeczyta� jej jednak, dop�ki O�Mara nie sko�czy� m�wi�.

��Dosta� pan w ko�� � powiedzia� w ko�cu Craythorne. Na chwil� na jego twarzy pojawi�o si� wsp�czucie, ale potem jego g�os sta� si� znowu surowy.�� Normalnie musia�bym si� zgodzi� na pa�sk� propozycj� i da� panu te sze�� godzin. W ko�cu pan ma ksi��k� i wie wi�cej ni� my. Jednak w ci�gu ostatnich minut sytuacja si� zmieni�a. W�a�nie otrzyma�em wiadomo��, �e przyjecha�o dw�ch Hudlarian, z kt�rych jeden jest lekarzem. Niech pan ust�pi, O�Mara. Chcia� pan dobrze, ale teraz niech kto� wykwalifikowany uratuje tyle, ile si� da. Dla dobra dziecka � doda�.

Trzy godziny p�niej Caxton, Waring i O�Mara siedzieli przed biurkiem Kontrolera, patrz�c mu w twarz. Craythorne dopiero co wszed�.

��B�d� bardzo zaj�ty przez kilka najbli�szych dni � odezwa� si� energicznie � wi�c spraw� t� za�atwimy szybko. Po pierwsze, wypadek. Panie O�Mara, wszystko tu zale�y od tego, czy Waring potwierdzi pa�sk� wersj�. Jak mi si� wydaje, co� pan tu sobie sprytnie zaplanowa�. S�ysza�em ju� zeznanie Waringa, ale dla zaspokojenia mojej ciekawo�ci, niech mi pan powie, co pa�skim zdaniem powiedzia�?

��Podtrzyma� moj� wersj� � odrzek� O�Mara znu�onym g�osem.�� Nie mia� wyboru.

Popatrzy� w d�, na swoje d�onie, wci�� my�l�c o beznadziejnie chorym dziecku, kt�re pozostawi� w kwaterze. Ca�y czas wmawia� sobie, �e nie jest odpowiedzialny za to, co si� sta�o, ale gdzie� w g��bi duszy czu�, �e gdyby zdoby� si� na wi�ksz� elastyczno�� umys�u i wcze�niej zacz�� leczenie ci�nieniem i grawitacj�, ma�y by�by ju� zdrowy. Wynik �ledztwa w sprawie wypadku, jakikolwiek by by�, nie mia�by ju� wi�kszego znaczenia, podobnie jak sprawa Waringa.

��Dlaczego uwa�a pan, �e nie mia� wyboru?�� naciera� ostro Kontroler.

Caxton otworzy� szeroko usta, wygl�da� na zmieszanego. Waring unika� wzroku O�Mary i zaczyna� si� rumieni�.

��Kiedy tu przyby�em � powiedzia� O�Mara bezbarwnym g�osem � szuka�em dla siebie dodatkowego zaj�cia, �eby zabi� wolny czas. Tym zaj�ciem sta�o si� zaszczuwanie Waringa. To przez niego zosta�em odra�aj�cym typem, poniewa� tylko w ten spos�b mog�em nad nim pracowa�. �eby to jednak zrozumie�, trzeba troch� cofn�� si� w czasie. Z powodu wypadku z si�owni� wszyscy ludzie z tego odcinka czuli si� jego d�u�nikami, zreszt� zna pan szczeg�y. Sam Waring by� wrakiem cz�owieka. Fizycznie by� w kiepskim stanie: trzeba by�o mu zastrzykami poprawia� morfologi�, a si� mia� tylko tyle, by obs�ugiwa� pulpit sterowniczy, tote� bardzo rozczula� si� nad sob�. Psychicznie by� ruin�. Mimo zapewnie� Pellinga, �e zastrzyki b�d� potrzebne jeszcze tylko przez kilka miesi�cy, by� przekonany, �e zapad� na z�o�liw� anemi�. Uwa�a� r�wnie�, �e sta� si� bezp�odny, znowu wbrew wszystkiemu, co m�wi� mu doktor. To prze�wiadczenie sprawi�o, �e zacz�� m�wi� i zachowywa� si� w spos�b przyprawiaj�cy o dreszcze ka�dego normalnego cz�owieka, pod�o�e takich majacze� jest bowiem zawsze patologiczne, a przecie� nie by�o z nim a� tak �le. Kiedy zobaczy�em, jak si� sprawy maj�, zacz��em przy ka�dej sposobno�ci na�miewa� si� z niego. Zaszczuwa�em go bezlito�nie. Tak wi�c, moim zdaniem, Waring nie mia� wyboru. Musia� potwierdzi� moj� wersj�. Wymaga�a tego zwyk�a ludzka wdzi�czno��.

��Zaczynam rozumie� � powiedzia� major.�� Niech pan m�wi dalej.

��Wszyscy dooko�a byli jego dozgonnymi d�u�nikami � kontynuowa� O�Mara.�� Ale zamiast przystopowa�, nagada� mu, przydusili go wsp�czuciem. Pozwolili mu zwyci�a� we wszystkich b�jkach, grze w karty czy w czym tam jeszcze, i w og�le traktowali go jak bo�ka. Ja nic takiego nie robi�em. Kiedy zasepleni�, zaj�kn�� si� lub zrobi� co� niezdarnie, niezale�nie od tego, czy spowodowane to by�o wm�wion� sobie niesprawno�ci� czy rzeczywist� fizyczn� wad�, na kt�r� nie m�g� nic zaradzi�, spada�em na niego ca�ym rozp�dem. Mo�e czasem by�em zbyt ostry, ale trzeba pami�ta�, �e sam usi�owa�em naprawi� z�o wyrz�dzone przez pi��dziesi�ciu innych. Oczywi�cie Waring nienawidzi� mnie z ca�ego serca, ale zawsze mia� pewno��, jak si� maj� sprawy mi�dzy nami. Nigdy mu nie ust�powa�em. W tych nielicznych przypadkach, kiedy zdo�a� mnie pokona�, wiedzia�, �e nast�pi�o to wbrew moim wysi�kom. Nie tak jak z jego przyjaci�mi, kt�rzy pozwalali mu wygrywa� i w ten spos�b odzierali te zwyci�stwa z wszelkiej warto�ci. Tego w�a�nie mu by�o trzeba na jego dolegliwo�ci: kogo�, kto traktowa�by go jak r�wnego i nie ust�powa� mu ani na jot�. Kiedy wi�c zdarzy�o si� to nieszcz�cie � zako�czy� O�Mara � by�em prawie pewien, �e Waring dostrze�e, co dla niego robi�em, dostrze�e �wiadomie oraz pod�wiadomie, i zwyk�a wdzi�czno�� po��czona z tym, �e w zasadzie jest porz�dnym facetem, nie pozwoli mu zatai� fakt�w, kt�re mog�yby mnie oczy�ci�. Mia�em racj�?

��Mia� pan � powiedzia� major. Zatrzyma� si� na chwil�, by uciszy� Caxtona, kt�ry protestuj�c, zerwa� si� na r�wne nogi, a potem m�wi� dalej: � Tu dochodzimy do m�odego Hudlarianina. Najwyra�niej z�apa� on jedn� z tych �agodnych, lecz rzadkich chor�b, kt�re z powodzeniem mo�na leczy� tylko na rodzinnej planecie.�� U�miechn�� si� nagle.�� Przynajmniej my�lano tak jeszcze kilka godzin temu. W tej chwili nasi hudlaria�scy przyjaciele twierdz�, �e zacz�� ju� pan w�a�ciwe leczenie, a im pozostaje tylko zaczeka� par� dni i malec b�dzie zdr�w jak ryba. Ale na pana s� w�ciekli, O�Mara. M�wi�, �e skonstruowa� pan specjalne urz�dzenie do poklepywania i uciszania malca i �e korzysta� pan z niego znacznie cz�ciej, ni� potrzeba. Dziecko zosta�o bezwstydnie przekarmione i rozpieszczone do tego stopnia, �e obecnie znacznie bardziej woli przebywa� w towarzystwie ludzi ni� przedstawicieli w�asnej rasy�

Nagle Caxton r�bn�� pi�ci� w biurko.

��Chyba nie ma pan zamiaru pu�ci� mu tego p�azem!�� krzykn�� purpurowy na twarzy.�� Waring czasem nie wie, co m�wi�

��Panie Caxton � powiedzia� ostro Kontroler � wszystkie dowody wskazuj�, �e post�powanie pana O�Mary, zar�wno w czasie wypadku, jak i podczas p�niejszej opieki nad ma�ym, by�o nienaganne. Mam jeszcze jedn� spraw� tylko do niego, zechc� wi�c obaj panowie wyj��

Kierownik wypad� przez drzwi jak burza, za nim, nieco spokojniej, pod��y� Waring. W progu operator obr�ci� si�, pos�a� O�Marze cztery s�owa, z kt�rych tylko jedno by�o cenzuralne, u�miechn�� si� nagle i wyszed�. Major westchn��.

��O�Mara � powiedzia� surowo � znowu jest pan bez pracy. Cho� z zasady nie udzielam rad, o kt�re mnie nie proszono, chcia�bym panu przypomnie� o paru sprawach. Za kilka tygodni zacznie tu nap�ywa� personel medyczny i techniczny Szpitala, sk�adaj�cy si� z przedstawicieli praktycznie wszystkich znanych ras galaktyki. Do mnie nale�e� b�dzie rozmieszczenie ich i zapobieganie tarciom, tak by w ko�cu utworzyli zgrany zesp�. Nie powsta�y jeszcze �adne podr�czniki opisuj�ce takie zagadnienia, ale wysy�aj�c mnie tutaj, moi zwierzchnicy uprzedzali, �e zadanie b�dzie wymaga�o dobrego psychologa, praktyka, kt�ry ma do�� zdrowego rozs�dku i nie przestraszy si� skalkulowanego ryzyka. Wydaje mi si�, �e dw�ch takich psycholog�w wype�ni to zadanie jeszcze lepiej�

O�Mara s�ucha� oczywi�cie Kontrolera, ale my�lami by� przy u�miechu, kt�rym obdarzy� go Waring. Teraz wiedzia� ju�, �e zar�wno ma�y FROB, jak i Waring zostali uratowani. W tym radosnym stanie ducha nie potrafi�by nikomu odm�wi�. Najwyra�niej jednak major opacznie zrozumia� jego roztargnienie.

��Cholera jasna, przecie� proponuj� panu prac�! Pan si� do tego doskonale nadaje, czy pan tego nie rozumie? To jest Szpital, cz�owieku, a pan w�a�nie wyleczy� naszego pierwszego pacjenta!

�wiat�a Szpitala G��wnego w Sektorze Dwunastym po�yskiwa�y na tle mglistej po�wiaty gwiazd niczym olbrzymia, nieco zniekszta�cona choinka. Iluminatory dawa�y r�nokolorowe �wiat�a: ��te, czerwonopomara�czowe, �agodnie zielone, wreszcie jaskrawoniebieskie. Niekt�re miejsca by�y zupe�nie ciemne: tam p�yty metalu os�ania�y te oddzia�y, w kt�rych o�wietlenie by�o tak jaskrawe, �e trzeba by�o przed nim chroni� oczy pilot�w przelatuj�cych statk�w, albo te� panowa�y takie ciemno�ci i ch��d, �e nawet l�nienia odleg�ych gwiazd nie dopuszczano do przebywaj�cych tam istot.

Dla przedstawicieli rasy Telfi znajduj�cych si� na statku, kt�ry wychyn�� z nadprzestrzeni jakie� trzydzie�ci kilometr�w od tej pot�nej konstrukcji, owa o�lepiaj�ca feeria promieni �wietlnych by�a zbyt nik�a, by potrafi�y j� dostrzec bez pomocy instrument�w. Telfi byli po�eraczami energii. Kad�ub ich statku jarzy� si� pe�gaj�c� niebiesk� po�wiat� promieniotw�rcz�, jego wn�trze za� wype�nia�o pole twardego promieniowania, co by�o normalne na jednostkach tej rasy. Jedynie w cz�ci rufowej sytuacja nie by�a normalna. Rdze� reaktora si�owni le�a� w kawa�kach bliskich masie krytycznej rozrzucony po ca�ej maszynowni nap�du planetarnego i z tego powodu poziom promieniowania by� tam zbyt wysoki nawet dla Telfi.

Intelekt zbiorowy, kt�ry by� kapitanem statku, a jednocze�nie jego za�og�, w��czy� komunikator bliskiej ��czno�ci i przem�wi� staccato owym j�zykiem bzyk�w i kl�ska� u�ywanym przez Telfi do rozm�w z tymi ciemnymi istotami, kt�re nie s� w stanie zespoli� si� ze wsp�lnot� Telfi.

��M�wi stucz�onowa wsp�lnota Telfi � powiedzia� powoli i wyra�nie.�� Potrzebujemy pomocy, na pok�adzie s� zabici i ranni. Nale�ymy do klasy VTXM, powtarzam, VTXM�

��Prosz� o bli�sze dane. Czy stan rannych jest gro�ny?�� G�o�nik komunikatora odezwa� si� j�zykiem wsp�lnoty, gdy kapitan mia� ponowi� wezwanie.

Telfi poda� szybko dane i czeka�. Wok� i wewn�trz niego znajdowa�a si� setka wyspecjalizowanych cz�on�w, kt�re tworzy�y jego zbiorowy umys� i cia�o. Niekt�re z cz�on�w by�y teraz �lepe i g�uche, a mo�e nawet martwe, i nie odbiera�y �adnych dozna� zmys�owych, by�y te� jednak inne, kt�re emanowa�y tak silnym, rozdzieraj�cym cierpieniem, �e zbiorowy umys� Telfi zwija� si� z b�lu, targany wsp�czuciem. Czy ten g�os nigdy nie odpowie?�� zastanawia� si�. A je�li odpowie, czy b�dzie m�g� im pom�c?

��Nie mo�ecie podej�� do Szpitala bli�ej ni� na osiem kilometr�w � powiedzia� nagle g�os.�� W przeciwnym razie wyst�pi zagro�enie dla nieos�oni�tych statk�w w s�siedztwie, a tak�e dla tych istot w Szpitalu, kt�re maj� nisk� tolerancj� radioaktywno�ci.

��Rozumiemy � oznajmi� Telfi.

��Bardzo dobrze � odrzek� g�os.�� Musicie sobie r�wnie� zdawa� spraw�, �e wasza rasa jest dla nas zbyt radioaktywna i nie mo�emy zaj�� si� wami bezpo�rednio. W waszym kierunku wys�ano ju� zdalnie sterowane urz�dzenia, co za� do ewakuacji, to znacznie u�atwi�oby j� przeniesienie rannych jak najbli�ej najwi�kszego luku statku. Je�li nie da si� tego zrobi�, nie martwcie si�: mamy urz�dzenia, kt�re mog� przedosta� si� na pok�ad i zabra� rannych.

Na zako�czenie g�os o�wiadczy�, �e cho� Szpital jest przekonany, �e uda mu si� udzieli� pomocy pacjentom, jakiekolwiek dok�adniejsze prognozy w chwili obecnej s� niemo�liwe.

Wsp�lnota Telfi pomy�la�a, �e wkr�tce minie b�l przeszywaj�cy jej umys� i rozrzucone po ca�ym statku cia�o � ale jednocze�nie zniknie prawie jedna czwarta tego cia�a�

Przepe�niony tym uczuciem zadowolenia, kt�re mo�liwe jest tylko po przespanej nocy i dobrym �niadaniu, przed sob� za� maj�c perspektyw� ciekawej pracy, Conway ruszy� �wawo w kierunku swego oddzia�u. Oczywi�cie nie by� to w gruncie rzeczy jego oddzia� � gdyby zasz�o co� powa�nego, mia� tylko wrzeszcze� o pomoc. Zwa�ywszy jednak, �e przebywa� tu dopiero od dw�ch miesi�cy, nie krzywi� si� zbytnio na to, wiedzia� bowiem, �e up�ynie jeszcze wiele czasu, nim powierz� mu przypadki wymagaj�ce czego� wi�cej poza mechanicznymi metodami leczenia. Pe�n� wiedz� o fizjologii ka�dej obcej rasy mo�na by�o zdoby� w ci�gu kilku minut za pomoc� hipnota�my, jednak zdolno�� wykorzystania tej wiedzy, szczeg�lnie w chirurgii, przychodzi�a dopiero z czasem. Z poczuciem dumy Conway patrzy� w przysz�o��, kt�r� sp�dzi, nabywaj�c ow� zdolno��.

Na przeci�ciu korytarzy natkn�� si� na znanego mu przedstawiciela klasy FGLI, sta�yst� z Tralthana, kt�ry ni�s� swe s�oniowate cia�o na sze�ciu g�bczastych nogach. Jego ko�czyny wygl�da�y jeszcze bardziej gumowate ni� zwykle. Siedz�cy mu na grzbiecie ma�y symbiont klasy OTSB by� tak zm�czony, �e prawie nieprzytomny.

��Dzie� dobry � powiedzia� Conway rze�ko.

��A bodajby ci� � pad�a odpowied� z autotranslatora, przez co pozbawiona emocji.

Conway u�miechn�� si�. Poprzedniego wieczoru w izbie przyj�� panowa�o znaczne o�ywienie. Jego nie wzywano, ale wygl�da�o na to, �e Traltha�czyka omin�a zar�wno pora wypoczynku, jak i snu.

Kilka krok�w za nim szed� inny Traltha�czyk w towarzystwie przedstawiciela klasy DBDG, czyli tej samej co Conway. Nie ca�kiem jednak przypomina� on cz�owieka � DBDG by�o og�lnym oznaczeniem obejmuj�cym wa�niejsze cechy fizyczne, jak liczba r�k, g��w, n�g i tak dalej, a tak�e ich rozmieszczenie. Tego, �e istota ta mia�a d�onie o siedmiu palcach, zaledwie p�tora metra wzrostu, a w sumie wygl�da�a jak ogromnie kosmaty pluszowy mi� (Conway zapomnia�, z jakiego uk�adu pochodzi ta rasa, ale pami�ta�, �e przyby�a z planety, na kt�rej nast�pi�o gwa�towne zlodowacenie, co spowodowa�o u najbardziej zaawansowanej umys�owo formy �ycia rozw�j inteligencji oraz wyst�pienie g�stego czerwonego futra) klasyfikacja nie uwzgl�dnia�a, chyba �e kto� chcia�by rozbi� j� na dwie lub trzy podgrupy. DBDG mia� r�ce za�o�one na plecach i uparcie wpatrywa� si� w pod�og�. Jego olbrzymi towarzysz okazywa� podobne skupienie, wybra� jednak sufit ze wzgl�du na odmienne po�o�enie organ�w wzroku. Obaj mieli na ramionach z�ote opaski zdradzaj�ce ich specjalizacj�; byli to ni mniej, ni wi�cej tylko arystokraci profesji, czyli Diagnostycy. Mijaj�c ich, Conway nie �mia� nawet g�o�no zaszura� nogami, a co dopiero si� przywita�.

Zapewne, my�la�, obaj zaj�ci s� jakim� problemem medycznym albo, co r�wnie prawdopodobne, dopiero co si� posprzeczali i rozmy�lnie nie zwracaj� na siebie uwagi. Diagnostycy byli dziwnymi osobnikami. Nie to, �eby od razu odznaczali si� pomieszaniem zmys��w, ale praca wymaga�a od nich pewnej dozy szale�stwa.

Na ka�dym przeci�ciu korytarzy g�o�niki wyrzuca�y z siebie niezrozumia�y be�kot, na kt�ry Conway ledwie zwraca� uwag�, gdy jednak rozleg�y si� s�owa w jego ojczystym, ziemskim j�zyku i pad�o jego nazwisko, stan�� jak wryty.

���natychmiast do luku przyj�� numer dwana�cie � powtarza� monotonnie g�os.�� Klasa VTXM-23. Doktor Conway zg�osi si� natychmiast do luku przyj�� numer dwana�cie. Klasa VTXM-23�

Z pocz�tku przemkn�o mu przez my�l, �e to nie o niego chodzi. Brzmia�o to tak, jakby mia� si� zaj�� jakim� przypadkiem, i to powa�nym, gdy� �23� po symbolu klasy oznacza�o liczb� pacjent�w. Symbol klasy za�, VTXM, by� mu ca�kowicie obcy. Conway wiedzia� oczywi�cie, co oznaczaj� poszczeg�lne litery, ale nigdy nie przysz�o mu do g�owy, �e mog� wyst�powa� w takim zestawieniu. Zdo�a� jedynie wywnioskowa�, �e chodzi�o o jak�� ras� telepatyczn� (informowa�a o tym litera V na pocz�tku oznaczenia, gdzie podawano najwa�niejsz� cech� istot, przy kt�rej wszystkie cechy fizyczne by�y drugorz�dne) egzystuj�c� dzi�ki bezpo�redniemu przetwarzaniu energii promienistej, a wyst�puj�c� zazwyczaj w �ci�le wsp�pracuj�cej ze sob� grupie lub nawet we wsp�lnocie. Kiedy jeszcze zastanawia� si�, czy poradzi sobie z takim przypadkiem, nogi same doprowadzi�y go do luku dwunastego.

Jego pacjenci czekali ju�, zamkni�ci w ma�ej kasetce obudowanej o�owianymi ceg�ami i z�o�onej na w�zku do noszy. Dy�urny lekarz poinformowa� Conwaya w kilku s�owach, �e rasa nazywa si� Telfi, �e wst�pne badania wykaza�y konieczno�� skorzystania z bloku radiacyjnego, kt�ry w�a�nie przygotowywano, ze wzgl�du za� na to, �e pacjent�w �atwo by�o przemieszcza�, Conway mo�e oszcz�dzi� czas, wst�puj�c po drodze do hipnota�moteki po nagrania dotycz�ce fizjologii Telfi, gdy tymczasem pojemnik z pacjentami zaczeka na korytarzu.

Conway wyrazi� wdzi�czno�� skinieniem g�owy, wskoczy� na transporter i uruchomi� go, staraj�c si� sprawia� wra�enie, �e co� takiego robi codziennie.

Mi�e, cho� pracowite �ycie Conwaya w tym wielkim, osobliwym zak�adzie o nazwie Szpital G��wny zak��ca�a jedna tylko nieprzyjemno��, kt�ra spotka�a go kolejny raz po wej�ciu do hipnota�moteki: s�u�b� pe�ni� tam Kontroler. Conway nie lubi� Kontroler�w. Obecno�� kt�regokolwiek z nich dzia�a�a na niego tak jak kontakt z nosicielem choroby zaka�nej. Conway chlubi� si� tym, �e jako istota rozumna, cywilizowana i etyczna nigdy nie zdo�a znienawidzi� kogokolwiek lub czegokolwiek. Jednak Kontroler�w uparcie nie znosi�. Wiedzia� oczywi�cie, �e s� tacy, kt�rym zdarzy si� co� przeskroba�, i �e powinien by� kto�, kto mo�e podj�� kroki konieczne do utrzymania spokoju. Ale poniewa� brzydzi� si� przemoc� w ka�dej postaci, nie m�g� si� zmusi� do tego, by polubi� ludzi, kt�rzy musz� podejmowa� takie kroki.

I po co w og�le Kontrolerzy w szpitalu?

M�czyzna w schludnym ciemnozielonym kombinezonie siedz�cy przed pulpitem kontrolnym hipnoedukatora odwr�ci� si� szybko, us�yszawszy Conwaya, a ten dozna� kolejnego szoku. Poza dystynkcjami majora na ramionach Kontroler mia� r�wnie� odznak� lekarza z w�em Eskulapa!

��Nazywam si� O�Mara � powiedzia� major mi�ym g�osem.�� Jestem naczelnym psychologiem w tym domu wariat�w. A pan to doktor Conway, jak s�dz�. � U�miechn�� si�.

Conway r�wnie� si� u�miechn��, wiedz�c, �e u�miech ten wygl�da na wymuszony i �e major wie o tym.

��Chce pan ta�m� o Telfi � rzek� O�Mara nieco ch�odniejszym tonem.�� C�, doktorze, tym razem trafi� si� panu istny dziwol�g. Niech pan nie zapomni wymaza� go sobie z pami�ci po zako�czeniu leczenia. Prosz� mi wierzy�, nie zechce go pan zatrzyma�. Prosz� z�o�y� odcisk palca, a potem tam usi���.

Podczas dopasowywania na g�owie opaski i elektrod hipnoedukatora Conway stara� si� zachowa� kamienn� min� i nie uchyla� si� przed sprawnymi, twardymi d�o�mi majora. O�Mara mia� w�osy kr�tko przyci�te, o szarej, metalicznej barwie. W jego oczach r�wnie� pojawia�y si� przenikliwe metaliczne b�yski. Conway wiedzia�, �e te oczy obserwuj� jego reakcje, a r�wnie bystry umys� formu�uje odpowiednie wnioski.

��No, dobra � powiedzia� O�Mara, gdy by�o ju� po wszystkim.�� Zanim jednak pan p�jdzie, doktorze, chcia�bym pana zaprosi� na ma�� pogaw�dk�, nazwijmy j� �rozmow� reorientacyjn��. Nie teraz, bo spieszy si� pan do pacjent�w, ale wkr�tce.

Wychodz�c, Conway czu�, jak wzrok O�Mary wwierca mu si� w plecy.

Powinien stara� si� o niczym nie my�le�, jak mu poradzono, by dopiero co wpojona wiedza mog�a si� dobrze utrwali�, ale zamiast tego dr�czy�a go my�l, �e jednym z przedstawicieli kierownictwa Szpitala jest Kontroler, a co wi�cej, r�wnie� lekarz. Jak uda�o si� po��czy� te dwie profesje? Pomy�la� o opasce, kt�r� mia� na ramieniu. Znajdowa�y si� tam Czarno-Czerwony Kr�g Tralthanu, P�omienne S�o�ce chlorodysznych Illensa�czyk�w oraz ziemski w�� Eskulapa. Wszystkie by�y zaszczytnymi symbolami medycyny trzech g��wnych ras Unii Galaktycznej. A oto u doktora O�Mary odznaki na ko�nierzu stwierdzaj�, �e jest lekarzem, naramienniki za� � �e zupe�nie kim� innym.

Jedno by�o teraz pewne: Conway nie osi�gnie pe�ni szcz�cia, dop�ki nie odkryje, dlaczego naczelny psycholog Szpitala jest Kontrolerem.

Conway mia� pierwszy raz do czynienia z hipnota�m� o fizjologii nieziemc�w i zainteresowa�o go owe zjawisko �podw�jnego widzenia� psychologicznego, kt�re w coraz wi�kszym stopniu oddzia�ywa�o na jego umys�, co by�o niew�tpliwym dowodem, �e ta�ma �przyj�a si�. Zanim dotar� do bloku radiacyjnego, sta� si� jakby dwiema istotami jednocze�nie: Ziemianinem nazwiskiem Conway oraz wielk�, pi�ciusetcz�onow� wsp�lnot� Telfi, kt�ra utworzy�a si�, by przygotowa� psychiczny zapis wszystkiego, co wiedziano o fizjologii tej rasy. By�a to jedyna niedogodno��, je�li w og�le niedogodno��, hipnoedukatora. Osoba przechodz�ca �szkolenie� otrzymywa�a nie tylko zapis wiedzy, ale r�wnie� ca�� osobowo�� istoty dysponuj�cej t� wiedz�. Nic dziwnego tedy, �e Diagnostycy, kt�rzy zatrzymywali w g�owach czasem i dziesi�� r�nych zapis�w, cz�sto zachowywali si� dziwacznie.

Wk�adaj�c skafander antyradiacyjny i przygotowuj�c pacjent�w do badania wst�pnego, Conway pomy�la�, �e Diagnostycy pe�ni� najwa�niejsz� funkcj� w Szpitalu. Czasem, w chwilach samozadowolenia, my�la� o tym, �e kiedy� mo�e zostanie jednym z nich. Ich g��wnym zadaniem by�a praca tw�rcza w zakresie ksenomedycyny i chirurgii, do kt�rej wykorzystywali jako odskoczni� wiedz� zapisan� na ta�mach. Do nich nale�a� tak�e udzia� w konsyliach, gdy pojawia� si� przypadek, do kt�rego nie by�o hipnota�my fizjologicznej, mieli postawi� diagnoz� i przepisa� leczenie.

Nie dla nich by�y zwyk�e, przyziemne choroby i skaleczenia. Aby Diagnostyk zechcia� rzuci� okiem na pacjenta, ten musia� pochodzi� z wyj�tkowej rasy i stanowi� beznadziejny przypadek, o krok od �mierci. Gdy jednak ju� zabiera� si� do niego, pacjenta mo�na by�o od razu uzna� za wyleczonego, Diagnostycy bowiem czynili cuda z nu��c� regularno�ci�.

Conway wiedzia�, �e lekarzy pomniejszego kalibru zawsze kusi�o, by zostawi� sobie w g�owie zapis z hipnota�my w nadziei, i� pewnego dnia dokonaj� fenomenalnego odkrycia, kt�re przyniesie im s�aw�. Jednak u os�b zr�wnowa�onych i praktycznych, jak on sam, owa pokusa zawsze pozostawa�a tylko pokus�.

Conway nie widzia� swych miniaturowych pacjent�w, mimo �e zbada� ka�dego z nich oddzielnie. Nie m�g� ich ogl�da�, chyba �e zada�by sobie wiele niepotrzebnego trudu z ekranowaniem i wstawianiem luster. Wiedzia� jednak dok�adnie, jak wygl�daj�, z zewn�trz i w �rodku, poniewa� dzi�ki ta�mie sta� si� w�a�ciwie jednym z nich. Owa wiedza, po��czona z wynikami bada� i histori� choroby, da�a Conwayowi wszelkie dane niezb�dne do rozpocz�cia leczenia.

Jego pacjenci stanowili cz�� wsp�lnoty Telfi obs�uguj�cej kr��ownik mi�dzygwiezdny, na kt�rym nast�pi�a awaria jednego z reaktor�w. Male�kie, przypominaj�ce chrz�szcze i � ka�de z osobna � g�upie stworzonka by�y po�eraczami promieniowania, ale wybuch by� zbyt silny nawet dla nich. Dolegliwo�� mo�na by zaklasyfikowa� jako niezwykle silny przypadek przejedzenia po��czony z d�ugotrwa�ym podra�nieniem uk�adu czuciowego, szczeg�lnie o�rodk�w b�lu. Gdyby po prostu umie�ci� ich w ekranowanym pojemniku i zaaplikowa� g�od�wk� � co nie by�o mo�liwe na wysokopromieniotw�rczym statku � oko�o siedemdziesi�ciu procent z nich po kilku godzinach powr�ci�oby do stanu normalnego. Byli to ci, kt�rym dopisa�o szcz�cie, a Conway m�g� nawet wskaza� osobniki nale��ce do tych siedemdziesi�ciu procent. Sytuacja pozosta�ych by�a du�o gorsza, grozi�a im bowiem utrata zdolno�ci ��czenia umys��w, co dla Telfi r�wna�o si� trwa�emu kalectwu.

Tylko kto�, kto mo�e wczu� si� w umys�, osobowo�� i instynkty Telfi, potrafi w pe�ni oceni� rozmiary tej tragedii.

Tragedia by�a ogromna, szczeg�lnie �e � jak wykaza�a historia choroby � w�a�nie te osobniki musia�y przystosowa� si� do sytuacji i utrzyma� sprawno�� przez owe kilka sekund potrzebne do zdemontowania stosu atomowego i uratowania statku od ca�kowitej zag�ady. Obecnie ich metabolizm doszed� do stanu chwiejnej r�wnowagi opartej na poborze energii trzykrotnie wy�szym ni� typowy dla Telfi. Je�li pob�r energii zostanie przerwany cho� na kilka godzin, ucierpi� o�rodki komunikacji w m�zgu. Poszczeg�lne osobniki znajd� si� w sytuacji kalek pozbawionych r�k czy n�g i zostanie im tylko tyle inteligencji, by mog�y u�wiadomi� sobie, �e zosta�y oddzielone od reszty cia�a. Z drugiej strony gdyby utrzymywa� �w wysoki pob�r energii, istoty te wypali�yby si� w ci�gu tygodnia.

By�a jednak metoda leczenia tych nieszcz�nik�w � w gruncie rzeczy jedyna metoda. Przygotowuj�c manipulatory do czekaj�cej go pracy, Conway czu�, �e metoda ta niezbyt go satysfakcjonuje: to tylko kwestia podj�cia okre�lonego, przemy�lanego ryzyka, zastosowania beznami�tnych danych medycznych. Nic, co m�g�bym sam zrobi�, nie b�dzie mia�o najmniejszego wp�ywu na wynik leczenia. Czu� si� jak mechanik, nic wi�cej.

Szybko ustali�, �e szesnastu spo�r�d jego pacjent�w cierpi na siln� niestrawno�� w wersji Telfi. Tych odizolowa� w ekranowanych, wch�aniaj�cych promieniowanie butlach, tak by promieniowanie wt�rne z ich nadal jeszcze wysoce radioaktywnych cia� nie zak��ci�o �g�od�wki�. Butle umie�ci� w niewielkim reaktorze ustawionym na poziom promieniowania normalny dla Telfi i zaopatrzy� w czujniki, kt�re mia�y spowodowa� odpadni�cie ekranu, gdy nadmierna radioaktywno�� wewn�trz ustanie. Siedmiu pozosta�ych wymaga�o specjalnego leczenia. Wprowadzi� ich do innego reaktora i w�a�nie ustawia� regulatory na warunki najbardziej zbli�one do tych, kt�re wyst�pi�y na statku w momencie awarii, kiedy zabrz�cza� pobliski komunikator. Conway doko�czy� prac�, sprawdzi� wszystko i dopiero wtedy przyj�� wezwanie.

��Tu informacja. Doktorze Conway, otrzymali�my w�a�nie pytanie ze statku Telfi o stan ofiar wypadku. Mo�e pan ju� co� przekaza�?

Conway wiedzia�, �e nie ma najgorszych wie�ci, ale wola�by, �eby by�y jeszcze lepsze. Rozbicie lub modyfikacja istniej�cej wsp�lnoty Telfi r�wna�o si� �miertelnemu urazowi dla zainteresowanych osobnik�w. �wiadom, dzi�ki hipnota�mie, ich po�o�enia Conway wsp�czu� im ogromnie.

��Szesnastu pacjent�w � powiedzia� ostro�nie � wr�ci do stanu normalnego za mniej wi�cej cztery godziny. W�r�d pozosta�ych siedmiu b�dzie chyba pi��dziesi�t procent zej��, ale pewno�� b�d� mia� za kilka dni. Umie�ci�em ich w reaktorze daj�cym dwa razy wi�cej energii, ni� im zwykle potrzeba, a nast�pnie b�d� stopniowo zmniejsza� jej poziom. Po�owa powinna prze�y�. Czy to jasne?

��Przyj��em.�� G�os zamilk�, by po kilku minutach odezwa� si� ponownie.�� Wsp�lnota Telfi stwierdzi�a, �e to bardzo dobrze, i wyrazi�a wdzi�czno��. Koniec rozmowy.

Conway powinien si� cieszy�, �e tak dobrze poradzi� sobie ze swym pierwszym przypadkiem, ale z jakiego� powodu odczuwa� rozczarowanie. Teraz, kiedy by�o ju� po wszystkim, mia� w g�owie dziwny m�tlik. Ca�y czas my�la� o tym, �e pi��dziesi�t procent z siedmiu to trzy i p� i co Telfi poczn� z po�ow� cz�onu. Mia� nadziej�, �e uda mu si� uratowa� cztery istoty, a nie trzy, i �e nie b�d� one psychicznymi kalekami. My�la�, jak to przyjemnie jest by� Telfi, ca�y czas wsysa� promieniowanie i odbiera� bogate, r�norodne doznania zespolonego cia�a z�o�onego nawet z setek cz�on�w. Poczu�, jak jego cia�o jest zimne i samotne. Musia� podj�� heroiczny wysi�ek, by oderwa� si� od ciep�a bloku radiacyjnego.

Na korytarzu ponownie wsiad� na transporter, kt�ry nast�pnie zostawi� przy luku przyj��. Nale�a�o teraz p�j�� do hipnota�moteki i skasowa� zapis Telfi; w�a�ciwie otrzyma� taki rozkaz. Ale nie chcia�o mu si� i�� � na my�l o O�Marze poczu� si� ogromnie nieprzyjemnie, a mo�e nawet troch� przestraszony. Zawsze �le znosi� obecno�� Kontroler�w, ale tu by�o inaczej. Chodzi�o o postaw� O�Mary, a tak�e o pogaw�dk�, o kt�rej tamten wspomnia�. Poczu� si� wtedy taki ma�y, jak gdyby Kontroler by� czym� wy�szym od niego, a Conway nie potrafi� poj��, jak mo�na si� czu� ma�ym przed jakim� parszywym Kontrolerem!

Dozna� wstrz�su, tak silne przepe�nia�y go uczucia. Jako cywilizowany, zr�wnowa�ony osobnik powinien by� niezdolny do takich my�li. To wr�cz graniczy�o z nienawi�ci�. Przera�ony w�asnym stanem, Conway stara� si� zapanowa� nad my�lami. Postanowi� odsun�� na bok ten problem i zg�osi� si� do hipnota�moteki dopiero po zako�czeniu obchodu. Taka wym�wka by�a do przyj�cia, gdyby O�Mara pyta� o pow�d sp�nienia, a zreszt� w tym czasie naczelny psycholog m�g� wyj�� lub zosta� wezwany. Conway mia� nadziej�, �e tak b�dzie.

Rozpocz�� obch�d od klasy AUGL z planety Chalderescol II; osobnik �w by� jedynym pacjentem na sali przeznaczonej dla tej rasy. Conway w�o�y� odpowiedni ubi�r ochronny � w tym wypadku str�j p�etwonurka � i przeszed� przez �luz� do zbiornika wype�nionego zielonkaw�, letni� wod� maj�c� imitowa� �rodowisko naturalne pacjenta. Ze znajduj�cej si� w zbiorniku szafki pobra� instrumenty, a nast�pnie g�o�no obwie�ci� swoje przybycie. Je�li Chalder mocno spa�, a Conway nagle by go zbudzi�, konsekwencje mog�y by� powa�ne. Jeden nieopatrzny ruch ogonem i na sali znalaz�oby si� dw�ch pacjent�w zamiast jednego.

Chalder pokryty by� pancernymi p�ytami i �uskami; troch� przypomina� dwunastometrowego krokodyla, z tym �e zamiast n�g mia� do�� nieregularny uk�ad kr�tkich p�etw, a od po�owy opasywa� go szereg wst��kowatych macek. Unosi� si� bezw�adnie przy dnie zbiornika, a jedyn� oznak� �ycia, jak� okazywa�, by�y pojawiaj�ce si� co jaki� czas ko�o skrzeli p�cherzyki gazu. Conway zbada� go pobie�nie � z powodu Telfi obch�d by� ju� powa�nie sp�niony � i zada� mu rutynowe pytanie. W jaki� niewyobra�alny spos�b odpowied� dotar�a przez wod� do autotranslatora, a stamt�d do s�uchawek w postaci wypowiedzianych powoli, beznami�tnie s��w.

��Jestem powa�nie chory � powiedzia� Chalder.�� Cierpi�.

K�amiesz, pomy�la� Conway, w �ywe oczy! Doktor Lister, dyrektor Szpitala i prawdopodobnie najwybitniejszy Diagnostyk obecnej doby, bez ma�a rozebra� Chaldera na najdrobniejsze kawa�eczki. Jego diagnoza brzmia�a �hipochondria�, stan zaawansowania za� � �nieuleczalna�. O�wiadczy� r�wnie�, �e rozst�py pewnych fragment�w pancerza na ciele pacjenta, a co za tym idzie podra�nienia w tych miejscach, pojawi�y si� w wyniku lenistwa i ob�arstwa. Ka�dy wie, �e stworzenia zewn�trzszkieletowe tyj� wy��cznie od �rodka! Diagnostycy nie s�yn�li z najw�a�ciwszej postawy wobec chorych.

Chalderowi pogorszy�o si� naprawd� dopiero w�wczas, gdy grozi�o mu wypisanie do domu � tak wi�c Szpital zyska� sta�ego pacjenta. Ale nikomu to nie przeszkadza�o. Lekarze i psycholodzy, zar�wno zatrudnieni na miejscu, jak i wizytuj�cy, zbadali go dok�adnie i powtarzali te badania wielokrotnie. Robili to r�wnie� sta�y�ci i piel�gniarze ze wszystkich ras reprezentowanych w�r�d personelu. Studenci odznaczaj�cy si� r�nym stopniem delikatno�ci cz�sto i regularnie sondowali Chaldera, uciskali go i ostukiwali, a on uwielbia� to bezgranicznie. Szpitalowi odpowiada� taki uk�ad, podobnie jak pacjentowi. Nikt mu ju� wi�cej nie m�wi� o odes�aniu do domu.

P�yn�c w g�r� zbiornika Conway zatrzyma� si� na chwil�. Czu� si� dziwnie. W dalszej kolejno�ci powinien p�j�� do dw�ch istot metanodysznych przebywaj�cych w ch�odnej cz�ci jego oddzia�u, ale sama my�l o tym, �e ma si� tam uda�, nape�nia�a go obrzydzeniem. Pomimo tego, �e woda by�a ciep�a, a w dodatku zgrza� si� nieco podczas p�ywania wok� pot�nego cia�a pacjenta, czu� jednak ch��d; poza tym da�by wiele, �eby dooko�a niego znalaz�o si� jakie� towarzystwo w postaci cho�by grupki student�w. Zwykle Conway nie cierpia� towarzystwa, a ju� szczeg�lnie student�w, ale teraz czu� si� wyalienowany, samotny i opuszczony przez przyjaci�. Uczucia te by�y tak silne, �e a� go przerazi�y. Pomy�la�, �e bezwzgl�dnie powinien porozmawia� z psychologiem, cho� niekoniecznie z O�Mar�.

Konstrukcja Szpitala w tej strefie przypomina�a stos spaghetti � prostych, zagi�tych i niesamowicie pokr�conych kawa�k�w makaronu. Na przyk�ad ka�dy korytarz wype�niony ziemsk� atmosfer� mia� obok siebie, nad sob� i w dole � nie m�wi�c o tych, kt�re przecina�y go w poprzek � wiele innych korytarzy wype�nionych odmiennymi wariantami atmosfery, ci�nienia i temperatury, zab�jczymi dla istot tlenodysznych. Dzi�ki temu, w razie nag�ej konieczno�ci, lekarz dowolnej rasy m�g� dotrze� �swoim� korytarzem do pacjenta r�wnie� dowolnej rasy i nie musia� przy tym przemierza� ca�ego Szpitala w stroju chroni�cym go przed warunkami panuj�cymi w kolejnych sektorach; taka w�dr�wka by�a i powolna, i niewygodna. Lepszym wyj�ciem okaza�o si� przebieranie w str�j ochronny dopiero u drzwi odwiedzanej sali, co Conway w�a�nie robi�.

Przypomniawszy sobie rozk�ad korytarzy swego oddzia�u wiedzia�, �e mo�e skorzysta� ze skr�tu, kt�ry doprowadzi go do jego zimnokrwistych pacjent�w przez wype�niony wod� korytarz wiod�cy od sali Chaldera, nast�pnie przez �luz� do chlorodysznych Illensa�czyk�w klasy PVSJ i dwa poziomy w g�r� do sali metanowej. Oznacza�o to, �e w ciep�ej wodzie pozostanie troch� d�u�ej, a naprawd� czu�, �e jest mu zimno.

W sali chlorowej przemkn�� obok niego na swych strunowatych odn�ach pacjent klasy PVSJ. Conway poczu� przemo�n� ch�� rozmowy z nim, o czymkolwiek. Musia� si� przem�c, �eby p�j�� dalej.

Ubi�r ochronny, kt�ry istoty klasy DBDG � takie jak on sam � nosi�y w czasie przebywania w sali metanowej, by� faktycznie niedu�ym, opancerzonym pojazdem. Mia� wewn�trz grzejniki utrzymuj�ce przy �yciu pasa�era, z zewn�trz za wyposa�ony by� w urz�dzenie ch�odnicze, inaczej ciep�o pancerza natychmiast ugotowa�oby pacjent�w, dla kt�rych najmniejszy przeb�ysk promieniowania termicznego � a nawet �wiat�a � by� zab�jczy. Conway nie mia� poj�cia, na jakiej zasadzie dzia�a skaner u�ywany do bada� (wiedzieli to tylko ci z obs�ugi technicznej, kt�rzy mieli fio�a na punkcie r�nych zmy�lnych aparacik�w), ale na pewno nie na zasadzie promieni podczerwonych. Te r�wnie� by�y za gor�ce dla pacjent�w.

W czasie badania Conway tak podkr�ci� regulatory grzejnik�w, �e a� sp�ywa� potem � a mimo to by�o mu zimno. Nagle zdj�o go przera�enie. Mo�e czym si� zarazi�? Gdy z powrotem znalaz� si� na korytarzu z atmosfer� tlenow�, spojrza� na tarcz� czujnika wszczepionego w sk�r� przedramienia. T�tno, ci�nienie i r�wnowaga endokrynologiczna by�y w porz�dku, je�li nie liczy� niewielkich odchyle� spowodowanych zdenerwowaniem. R�wnie� w krwi nie by�o �adnych cia� obcych. Co mu wi�c dolega�o?

Sko�czy� obch�d jak m�g� najszybciej. Znowu mia� m�tlik w g�owie. Je�li to m�zg robi� mu kawa�y, powinien podj�� konieczne kroki, by temu zaradzi�. To musi mie� co� wsp�lnego z hipnota�m� Telfi, kt�r� sobie zapisa�. O�Mara m�wi� co� na ten temat, cho� Conway w tej chwili nie m�g� sobie przypomnie�, co to by�o. Jednak postanowi� p�j�� natychmiast do hipnota�moteki, oboj�tnie, czy O�Mara tam b�dzie czy nie.

Po drodze min�o go dw�ch Kontroler�w, obaj byli uzbrojeni. Conway wiedzia�, �e powinien poczu� do nich zwyk�� wrogo��, a tak�e szok spowodowany widokiem uzbrojonych ludzi w Szpitalu � i wszystko to odczu�. Jednak chcia� te� przyja�nie poklepa� ich po plecach lub nawet u�cisn�� � tak bardzo pragn�� mie� wok� siebie ludzi, rozmawia�, wymienia� z nimi pogl�dy i wra�enia, aby pozby� si� tego strasznego uczucia samotno�ci. Gdy zr�wnali si� z nim, wydoby� z siebie dr��cym g�osem �Dzie� dobry�. Pierwszy raz w �yciu sam z siebie przem�wi� do Kontrolera. Jeden z nich u�miechn�� si� lekko, drugi skin�� g�ow�. Obaj spojrzeli na� dziwnie, gdy� okropnie szcz�ka� z�bami.

Pomys�, by uda� si� do hipnota�moteki, ukszta�towa� si� wyra�nie, ale nie wygl�da� ju� tak atrakcyjnie. By�o tam zimno i ponuro, przy tych wszystkich maszynach i przy�mionym o�wietleniu, a za jedyne towarzystwo m�g� s�u�y� O�Mara. Conway chcia� zgubi� si� w t�umie, im wi�kszym, tym lepszym. Pomy�la� o pobliskiej sto��wce i ruszy� w tamt� stron�. Na skrzy�owaniu korytarzy dostrzeg� napis: �Kuchnia dla sal od 52 do 68, klasy DBDG, DBLF i FGLI�. To mu przypomnia�o, �e czuje ogromny ch��d�

Dietetycy byli tak zaj�ci, �e go nie zauwa�yli. Conway wybra� sobie dobrze ju� roz�arzony piecyk i opar� si� o niego, sk�pany w sterylizuj�cych promieniach ultrafioletowych, nie zwracaj�c uwagi na sw�d spalenizny dobywaj�cy si� z jego odzie�y. By�o mu teraz cieplej, odrobin� cieplej, ale okropne uczucie bezgranicznej, ca�kowitej samotno�ci nie opuszcza�o go. Czu� si� wyobcowany, niekochany, niepotrzebny. �a�owa�, �e w og�le przyszed� na �wiat.

Gdy Kontroler � jeden z tych, kt�rych Conway niedawno min�� na korytarzu � zdumiony jego osobliwym zachowaniem, zbli�y� si� do� ubrany w str�j termiczny pospiesznie po�yczony od jednego z kucharzy, ujrza�, �e po policzkach doktora sp�ywaj� powoli wielkie �zy�

��Ma pan � powiedzia� znajomy g�os � wiele szcz�cia, ale bardzo ma�o rozumu.

Conway otworzy� oczy i stwierdzi�, �e le�y na �o�u do kasowania hipnozapis�w, z g�ry za� patrz� na niego O�Mara i jeszcze jeden Kontroler. Jego plecy przypomina�y �rednio wysma�ony befsztyk, a ca�e cia�o piek�o, jakby si� mocno opali�. O�Mara obrzuci� go w�ciek�ym spojrzeniem.

��Pa�skie szcz�cie polega na tym � rzek� � �e nie dozna� pan powa�nych poparze� i nie o�lep�, g�upota za� na tym, �e nie powiedzia� mi pan, �e to pa�ska pierwsza hipnota�ma�

W tym momencie w g�osie O�Mary pojawi�a si� nuta wyrzut�w sumienia, ale tylko przelotnie. Poinformowa� Conwaya, �e gdyby ten raczy� mu o tym donie��, przeprowadzi�by hipnozabieg pozwalaj�cy doktorowi odr�ni� w�asne potrzeby od potrzeb sztucznie zapisanych w jego umy�le. Dopiero po wprowadzeniu do kartoteki danych o dokonaniu hipnozapisu O�Mara zda� sobie spraw�, �e Conway jest nowicjuszem, a sk�d, do cholery, naczelny psycholog ma wiedzie�, kto jest nowy, a kto nie, w szpitalu tej wielko�ci. Zreszt�, gdyby Conway bardziej si� przejmowa� swoim zadaniem, a nie tym, �e to Kontroler zrobi� mu zapis, nigdy nic podobnego by si� nie wydarzy�o.

Conway, m�wi� dalej O�Mara zjadliwie, jest, jak si� okazuje, ob�udnym bigotem, kt�ry nawet nie stara si� ukry� tego, �e splugawi�o go dotkni�cie takiej nieokrzesanej bestii, jak� jest Kontroler. Jak kto� na tyle inteligentny, by dosta� prac� w Szpitalu, mo�e przy tym �ywi� podobne uczucia, naczelny psycholog nie potrafi poj��.

Conway czu�, �e twarz mu p�onie. Rzeczywi�cie g�upio zapomnia� powiedzie� psychologowi, �e to jego pierwszy raz. O�Mara bez trudu m�g� poci�gn�� go do odpowiedzialno�ci za zaniedbanie obowi�zk�w wobec siebie � kt�re to oskar�enie w szpitalu z tak� mnogo�ci� �rodowisk by�o r�wnie powa�ne jak zaniedbanie obowi�zk�w wobec pacjenta � i spowodowa� wylanie go. Jednak w tej chwili nie to bola�o go najbardziej, cho� sama mo�liwo�� by�a przera�aj�ca. Najbardziej poczu� si� dotkni�ty tym, �e oto jeden z Kontroler�w ruga go w obecno�ci drugiego.

Ten drugi, kt�ry z pewno�ci� go tu przyni�s�, patrzy� na� teraz z wysoka z wyrazem �artobliwego wsp�czucia w spokojnych br�zowych oczach. Conway przyj�� to jeszcze gorzej ni� wyrzuty O�Mary. Jakim prawem jaki� Kontroler mu wsp�czuje!

��A je�li nadal nie pojmuje pan, co si� sta�o � O�Mara ci�gn�� sucho � to panu powiem. Pozwoli� pan, przyznaj�, z braku do�wiadczenia, by osobowo�� Telfi, kt�r� zapisa� pan sobie za pomoc� hipnota�my, na pewien czas zdominowa�a pa�sk�. Jej potrzeby twardego promieniowania, wielkiej ilo�ci ciep�a i �wiat�a, a przede wszystkim wsp�lnoty psychicznej koniecznej przy jedno�ci umys�u zbiorowego, sta�y si� pa�skimi potrzebami, oczywi�cie w postaci najbli�szych ludzkich odpowiednik�w. Przez pewien czas doznawa� pan tych samych wra�e� co pojedynczy cz�on Telfi, a taki cz�on, odci�ty od wszelkiego kontaktu psychicznego z reszt� grupy, jest bez w�tpienia istot� ogromnie nieszcz�liw�.

W miar� udzielania wyja�nie� O�Mara uspokaja� si�.

��Nie przytrafi�o si� panu � powiedzia� prawie ju� normalnym tonem � nic gro�niejszego poza silnym oparzeniem sk�ry. Pa�skie plecy b�d� jeszcze jaki� czas podra�nione, a p�niej zaczn� sw�dzi�. I dobrze panu tak. Teraz niech pan ju� idzie. Nie mam ochoty ogl�da� pana a� do dziewi�tej pojutrze. Prosz� sobie zostawi� t� por� do mojej dyspozycji. To polecenie s�u�bowe. Czeka nas ma�a pogaw�dka, pami�ta pan?

Na korytarzu Conway poczu� si� jak balon, z kt�rego usz�o powietrze. Do tego doszed� jeszcze silny gniew wymykaj�cy si� niemal spod kontroli, co w sumie przyprawia�o go o frustracj�. Nie pami�ta�, �eby przez dwadzie�cia trzy lata swego �ycia prze�y� co� r�wnie przykrego. Chc�c nie chc�c, czu� si� jak ma�y ch�opczyk � niegrzeczny, nie umiej�cy si� zachowa� ma�y ch�opczyk. Conway za� zawsze by� dzieckiem grzecznym i dobrze wychowanym. To bola�o.

Nie zauwa�y�, �e jego wybawca stoi nadal obok niego, dop�ki ten nie przem�wi�.

��Niech pan si� tak nie przejmuje majorem � powiedzia� �yczliwie Kontroler.�� W zasadzie to sympatyczny facet. Sam pan si� o tym przekona, gdy pan go znowu zobaczy. W tej chwili jest zm�czony i troch� rozdra�niony. Widzi pan, do Szpitala przyby�y w�a�nie trzy kompanie si� porz�dkowych, a nast�pne s� w drodze. Jednak w obecnym stanie nie b�d� dla nas zbyt u�yteczni, wi�kszo�� z nich ledwie trzyma si� na nogach z powodu zm�czenia walk�. Major O�Mara i jego personel b�d� musieli udzieli� im pierwszej pomocy psychicznej, zanim�

��Zm�czenie walk� � powt�rzy� Conway najbardziej obra�liwym tonem, na jaki by�o go sta�. Z ca�ego serca nie znosi� poucze� albo wsp�czucia od ludzi, kt�rzy jego zdaniem intelektualnie i moralnie stali ni�ej ni� on.�� S�dz� � doda� � �e oznacza to, i� zm�czyli si� zabijaniem innych?�� Ujrza�, jak m�oda, lecz ju� dojrza�a twarz Kontrolera t�eje, a w oczach zapala si� co� mi�dzy b�lem a gniewem. M�czyzna urwa�. Otworzy� usta, szykuj�c si� do steku obelg w stylu O�Mary, lecz rozmy�li� si�.

��Jak na kogo�, kto przebywa tu ju� od dw�ch miesi�cy � powiedzia� cicho � ma pan, delikatnie m�wi�c, bardzo ma�o realistyczne pogl�dy na Korpus Kontroli. Nie potrafi� tego poj��. Mia� pan a� tyle roboty, �e nie zd��y� pan z nikim zamieni� s�owa, czy co?

��Nie � odrzek� zimno Conway.�� Tam, sk�d przylecia�em, nie rozmawiamy o ludziach pa�skiego pokroju, ale o przyjemniejszych rzeczach.

��Mam nadziej� � rzek� Kontroler � �e pa�scy przyjaciele, je�li ich pan ma, uwielbiaj� poklepywa� innych po plecach.�� Obr�ci� si� i odszed�.

Conway skrzywi� si� mimo woli na my�l o tym, �e cokolwiek ci�szego ni� pi�rko mia�oby dotkn�� jego spieczonych i podra�nionych plec�w. Pomy�la� jednak r�wnie� o wcze�niejszych s�owach Kontrolera. Zatem jego stosunek do Kontroler�w by� ma�o realistyczny? Mia� wi�c usprawiedliwia� gwa�t i morderstwa, mia� szuka� przyjaci� w�r�d ludzi za nie odpowiedzialnych? Tamten wspomnia� o przybyciu kilku kompanii Korpusu. Dlaczego? Po co? Jego dotychczas niewzruszon� wiar� w siebie zacz�a nadgryza� niepewno��. Co� pomin��, co� wa�nego.

Kiedy trafi� do Szpitala, osobnik, kt�ry przekaza� mu pierwsze instrukcje i polecenia, uzupe�ni� je o kilka s��w zach�ty. Powiedzia�, �e doktor Conway musia� zapewne zda� wiele egzamin�w, by dosta� si� do Szpitala, i �e dyrekcja wita go i ma nadziej�, �e zostanie z nimi. Okres pr�bny ju� si� sko�czy� i odt�d nikt nie b�dzie usi�owa� go na czym� przy�apa�, ale je�li z jakiego� powodu � czy b�d� to tarcia z przedstawicielami w�asnej lub innej rasy, czy te� wyst�pienie jakiej� psychozy ksenologicznej � znajdzie si� w tak trudnym po�o�eniu, �e nie b�dzie m�g� dalej pracowa� w Szpitalu, z wielkim �alem i bardzo niech�tnie, ale otrzyma zgod� na odej�cie.

Poradzono mu r�wnie�, aby stara� si� pozna� jak najwi�cej osobnik�w r�nych ras i zdoby� ich zaufanie, a mo�e i przyja��. W ko�cu dowiedzia� si�, �e je�li znajdzie si� w k�opotach przez w�asn� ignorancj� lub z innych powod�w, w zale�no�ci od problemu powinien skontaktowa� si� z jednym z dw�ch Ziemian, O�Mar� lub Brysonem � cho�, oczywi�cie, ka�da odpowiednio przeszkolona istota dowolnej rasy udzieli mu pomocy na jego pro�b�.

Zaraz potem pozna� chirurga, ordynatora oddzia�u, do kt�rego zosta� skierowany. By� to bardzo zdolny Ziemianin nazwiskiem Mannon. Doktor Mannon nie by� jeszcze Diagnostykiem, cho� bardzo si� o to stara�, i dlatego przez znaczn� cz�� dnia zdradza� jeszcze pewne cechy ludzkie. By� dumnym posiadaczem niedu�ego psa, kt�ry trzyma� si� tak blisko niego, �e odwiedzaj�cy doktora nieziemcy podejrzewali istnienie wi�zi symbiotycznej mi�dzy nimi. Conway bardzo lubi� Mannona, ale teraz zacz�� zdawa� sobie spraw�, �e zwierzchnik jest jedynym osobnikiem jego w�asnej rasy, kt�remu okazywa� przyjazne uczucia.

To z pewno�ci� by�o cokolwiek dziwne. Conway zacz�� si� nad sob� zastanawia�.

Po s�owach otuchy na pocz�tku pracy w Szpitalu my�la�, �e stoi na pewnych nogach, szczeg�lnie gdy stwierdzi�, jak �atwo przychodzi mu nawi�zywanie przyja�ni z nieziemcami z personelu. Wobec wsp�pracownik�w z Ziemi by� nadal do�� sztywny � poza wymienionym ju� wyj�tkiem � ze wzgl�du na ich lekcewa��cy lub nawet pogardliwy stosunek do swojej i jego pracy. Ale �eby mia�y powsta� jakie� tarcia � to by�o nie do pomy�lenia.

Tak by�o do dzisiaj, kiedy to O�Mara da� mu do zrozumienia, �e jest ma�y i g�upi, oskar�y� go o bigoteri� i nietolerancj� i og�lnie, podepta� jego dum�. To by�o bez w�tpienia rozwijaj�ce si� tarcie i Conway wiedzia�, �e b�dzie zmuszony odej�� ze Szpitala, je�li podobne traktowanie ze strony Kontroler�w nie ustanie. By� wszak cz�owiekiem cywilizowanym i etycznym � dlaczego wi�c Kontrolerzy mieliby mu wymy�la�? Conway nie potrafi� tego zrozumie�. Dw�ch rzeczy by� jednak �wiadom: chcia� pozosta� w Szpitalu, a poza tym potrzebowa� pomocy.

Przyszed� mu na my�l Bryson, jeden z tych, do kt�rych mia� si� zwr�ci�, gdyby wpad� w tarapaty. Drugi z nich, O�Mara, ju� si� nie liczy�, ale co do Brysona�

Conway nie pozna� dot�d nikogo o tym nazwisku, ale przechodz�cy Traltha�czyk wskaza� mu, jak go znale��. Dotar� jednak tylko do drzwi, na kt�rych widnia�a wizyt�wka �Kapitan Bryson, kapelan, Korpus Kontroli�! Conway odwr�ci� si� ze z�o�ci� i odszed�. Nast�pny Kontroler! Pozostawa�a tylko jedna osoba, kt�ra mog�a mu pom�c: doktor Mannon. Trzeba by�o najpierw z nim spr�bowa�.

Gdy jednak Conway odszuka� swego zwierzchnika, ten by� zamkni�ty na bloku operacyjnym dla klasy LSVO, gdzie asystowa� Chirurgowi-Diagnostykowi z Tralthanu przy bardzo skomplikowanej operacji. Conway uda� si� na galeryjk� obserwacyjn�, by tam zaczeka�, a� Mannon sko�czy.

Operowana istota klasy LSVO pochodzi�a z planety o g�stej atmosferze i znikomej grawitacji. By� to skrzydlaty osobnik o ogromnie kruchym ciele, wskutek czego w ca�ej sali operacyjnej panowa�o ci��enie bliskie zeru, a lekarze byli przymocowani pasami do swych stanowisk wok� sto�u. Niewielka istota klasy OTSB, kt�ra symbiotycznie wsp�y�a ze s�oniowatym Traltha�czykiem, nie by�a przypi�ta � nad sto�em utrzymywa�y j� skutecznie drugorz�dne macki nosiciela. Conway wiedzia�, �e OTSB nie mo�e straci� kontaktu ze swym nosicielem na d�u�ej ni� kilka minut, inaczej bowiem w jego m�zgu zajd� nieodwracalne zmiany. Zaciekawiony, mimo w�asnych zmartwie�, zacz�� baczniej przygl�da� si� temu, co robi� lekarze.

Zobaczy�, �e ods�oni�te fragment przewodu pokarmowego pacjenta i ujawniono przywar�a do� niebieskaw� g�bczast� naro�l. Nie dysponuj�c hipnozapisem fizjologii LSVO, Conway nie m�g� stwierdzi�, czy stan pacjenta jest powa�ny czy te� nie, ale operacja nale�a�a bez w�tpienia do trudnych technicznie, co mo�na by�o wywnioskowa� z tego, jak Mannon pochyli� si� nad sto�em, a tak�e z tego, �e macki Traltha�czyka, kt�re w danej chwili nie pracowa�y, zacisn�y si� mocno. Male�ki symbiont, jak zwykle, prowadzi� mikrorozpoznanie za pomoc� cienkich jak druty macek, zako�czonych organami wzroku i przyssawkami. Nast�pnie przesy�a� ogromnemu nosicielowi bardzo szczeg�owe dane optyczne na temat pola operacyjnego i otrzymywa� instrukcje oparte na tych danych. Sam Traltha�czyk oraz doktor Mannon mieli zadania stosunkowo prymitywne: zaciskanie, podwi�zywanie i tamponowanie.

Mannon nie mia� wiele do roboty poza przygl�daniem si�, jak nosiciel kieruje ultraczu�ymi mackami symbionta, ale Conway widzia�, jak jest dumny, �e cho� tyle mo�e zrobi�. Traltha�czycy ze swymi symbiontami byli najlepszymi chirurgami w galaktyce. Gdyby nie to, �e ich rozmiary uniemo�liwia�y operowanie niekt�rych grup pacjent�w, jedynymi chirurgami w Szpitalu byliby przedstawiciele klasy FGLI.

Conway czeka� przed drzwiami, gdy lekarze opuszczali sal�. Jedna z macek Traltha�czyka �mign�a w powietrzu i do�� mocno stukn�a Mannona w g�ow�, co oznacza�o najwy�sze uznanie. Natychmiast zza pobliskiej szafki wypad� k��bek futra i z�b�w i rzuci� si� w kierunku tego wielkiego stwora, kt�ry najwyra�niej atakowa� jego pana. Conway widzia� t� zabaw� wiele razy, a mimo to nadal wydawa�a mu si� absurdalna. Kiedy pies Mannona w�ciekle oszczekiwa� stwora przewy�szaj�cego wzrostem jego i jego pana, wyzywaj�c go na �miertelny pojedynek, Traltha�czyk cofa� si� z udanym strachem, wo�aj�c: �Ratujcie mnie przed tym straszliwym potworem!� Pies kr��y� wok� niego, wci�� w�ciekle szczekaj�c i chwytaj�c z�bami stwardnia�� sk�r� okrywaj�c� sze�� s�oniowatych n�g Traltha�czyka. Ten �artobliwie umyka�, ca�y czas wo�aj�c o pomoc i jednocze�nie uwa�aj�c, by nie zmia�d�y� male�kiego napastnika kt�r�� ze swych pot�nych st�p. Odg�osy walki cich�y w g��bi korytarza.

Kiedy ha�as os�ab� do tego stopnia, �e mo�na by�o co� us�ysze�, Conway odezwa� si�:

��Doktorze, mo�e mi pan pom�c? Potrzebuj� rady, a przynajmniej informacji. Ale to do�� delikatna sprawa�

Dostrzeg�, �e brwi Mannona unosz� si�, a na jego ustach wykwita u�mieszek.

��Oczywi�cie z ch�ci� bym panu pom�g� � powiedzia� Mannon � ale obawiam si�, �e jakakolwiek rada, kt�rej m�g�bym w tej chwili udzieli�, nie by�aby warta funta k�ak�w.�� Na jego twarzy pojawi� si� grymas niesmaku, zamacha� r�kami jak ptak.�� Wci�� mam w g�owie ta�m� LSVO, a wie pan, jak to jest: po�owa mojego m�zgu my�li, �e jestem ptakiem, druga za� jest tym zdezorientowana. Ale jakiej rady pan potrzebuje?�� zapyta�, przekrzywiaj�c g�ow� w ptasi spos�b.�� Je�li to �w szczeg�lny przypadek szale�stwa zwany m�odzie�cz� mi�o�ci� albo ka�da inna dolegliwo�� psychiczna, niech pan p�jdzie do O�Mary.

Conway natychmiast pokr�ci� g�ow�; ktokolwiek, byle nie O�Mara.

��Nie � powiedzia�. � Sprawa ma charakter bardziej filozoficzny, mo�e etyczny�

��I to wszystko?�� wybuchn�� Mannon. Chcia� jeszcze co� powiedzie�, ale na jego twarzy pojawi� si� wyraz skupienia, zas�uchania. Nag�ym ruchem kciuka wskaza� pobliski g�o�nik.

��Rozwi�zanie tego powa�nego problemu � oznajmi� � musi poczeka�. Wzywaj� pana.

��Doktor Conway � m�wi� pospiesznie g�os � proszony jest o udanie si� do sali 87 i wykonanie pacjentom zastrzyk�w pobudzaj�cych�

��Ale sala 87 nie jest nawet na naszym oddziale!�� zaprotestowa� Conway.�� Co si� tam dzieje?

Mannon straci� nagle humor.

��Wydaje mi si�, �e wiem � powiedzia�. � I radz� panu zarezerwowa� kilka takich zastrzyk�w dla siebie, bo z pewno�ci� si� panu przydadz�. � Obr�ci� si� na pi�cie i pospiesznie odszed�, mrucz�c do siebie, �e powinien szybko skasowa� ta�m�, zanim i jego zaczn� szuka�.

Sala 87 by�a pokojem rekreacyjnym personelu oddzia�u nag�ych wypadk�w. Gdy Conway wszed� do �rodka, zobaczy�, �e wszystkie sto�y, krzes�a, a nawet cz�� pod�ogi zaj�te s� przez siedz�cych i le��cych Kontroler�w w zielonych mundurach. Niekt�rzy z nich nie mieli nawet si�y unie�� g�owy, gdy si� pojawi�. Jedna z postaci z najwy�szym trudem unios�a si� z krzes�a i ruszy�a chwiejnym krokiem w jego kierunku. By� to jeszcze jeden Kontroler z dystynkcjami majora i w�em Eskulapa na klapach.

��Maksymalna dawka � powiedzia�. � Ja pierwszy � doda� i zacz�� zdejmowa� kurtk�.

Conway rozejrza� si� po sali. By�o ich chyba ze stu, wszyscy w stanie skrajnego wyczerpania, co mo�na by�o pozna� po zszarza�ych twarzach. Jego niech�� do Kontroler�w nie znik�a, ale w ko�cu byli to w jaki� spos�b pacjenci i zdawa� sobie spraw� ze swych obowi�zk�w.

��Jako lekarz sprzeciwiam si� stanowczo � powiedzia� surowo.�� Widz�, �e zastrzyki pobudzaj�ce by�y ju� podawane, i to o wiele za cz�sto. Potrzebny wam jest sen�

��Sen?�� odezwa� si� jaki� g�os.�� A co to takiego?

��Spok�j, Teirnan � rzek� major zm�czonym g�osem.�� Ja za� jako lekarz � zwr�ci� si� do Conwaya � o�wiadczam, �e jestem w pe�ni �wiadom ryzyka. Proponuj�, �eby�my nie tracili czasu.

Conway wzi�� si� szybko i sprawnie do robienia zastrzyk�w. Ustawiali si� przed nim m�czy�ni o ot�pia�ym spojrzeniu i zesztywnia�ych ze zm�czenia cz�onkach. Pi�� minut p�niej wychodzili z sali spr�ystym krokiem. W ich oczach pojawi� si� nienaturalny blask sztucznie przywr�conej �ywotno�ci. Gdy tylko sko�czy� podawanie zastrzyk�w, us�ysza� raz jeszcze swoje nazwisko z g�o�nika. Mia� si� uda� do luku numer sze�� i tam oczekiwa� na dalsze polecenia. Conway wiedzia�, �e luk ten jest jednym z dodatkowych wej�� oddzia�u nag�ych wypadk�w.

Id�c spiesznie w tamt� stron�, u�wiadomi� sobie nagle, �e jest zm�czony i g�odny. Nie dane by�o mu jednak d�ugo si� nad tym zastanawia�. G�o�niki wzywa�y wszystkich sta�yst�w na oddzia� nag�ych wypadk�w oraz nakazywa�y umie�ci� pacjent�w z przyleg�ych oddzia��w, gdzie si� tylko da. Komunikaty by�y przedzielone niezrozumia�ym be�kotem innych ras, kt�rych przedstawiciele najwyra�niej otrzymywali podobne polecenia.

Wygl�da�o na to, �e oddzia� nag�ych wypadk�w zosta� powi�kszony. Po co? I sk�d mieli przyby� ci wszyscy poszkodowani? My�li Conwaya zamieni�y si� w jeden wielki, zm�czony znak zapytania.

W pobli�u luku numer sze�� zasta� traltha�skiego Diagnostyka pogr��onego w rozmowie z dwoma Kontrolerami. Oburzy� go widok osobisto�ci tak dystyngowanej b�d�cej w komitywie z kim� r�wnie godnym pogardy. Potem jednak pomy�la� z odrobin� goryczy, �e w tym miejscu nic go ju� nie mo�e zdziwi�. Dw�ch innych Kontroler�w sta�o przy luku obok wizjera.

��Witam, doktorze � odezwa� si� uprzejmie jeden z nich. Skin�� g�ow� w kierunku ekranu.�� Teraz wy�adowuj� przy lukach numer osiem, dziewi�� i jedena�cie. Nasz transport b�dzie tu lada chwila.

Szklana p�yta wizjera przekazywa�a wstrz�saj�cy obraz; Conway nigdy jeszcze nie widzia� tylu statk�w jednocze�nie. Ponad trzydzie�ci l�ni�cych srebrnych igie�, od dziesi�cioosobowych jacht�w kosmicznych po gargantuiczne transportowce Korpusu Kontroli, wyszywa�o powoli wok� siebie skomplikowany wz�r, czekaj�c na pozwolenie dokowania i roz�adunku.

��Niew�ska rob�tka � zauwa�y� Kontroler.

Conway zgodzi� si� z nim w duchu. Pola odpychaj�ce, kt�re zabezpiecza�y statki przed zderzeniem z r�nymi kosmicznymi �mieciami, wymaga�y du�ej przestrzeni. Ekrany meteorytowe musia�y si�ga� przynajmniej na osiem kilometr�w od chronionego statku, je�li mia�y skutecznie odbija� mniejsze i wi�ksze cia�a. W przypadku znaczniejszej jednostki odleg�o�� ta musia�a by� jeszcze wi�ksza. Jednak statki znajduj�ce si� w pobli�u Szpitala oddziela�y zaledwie setki metr�w i poza umiej�tno�ciami pilot�w �adnej ochrony przed zderzeniem nie mia�y. Piloci musieli prze�ywa� naprawd� trudne chwile.

Conway nie zd��y� wszak�e wiele zobaczy�, gdy� przybyli trzej sta�y�ci z Ziemi, a za nimi dwaj inni, klasy DBDG, poro�ni�ci czerwonym futrem, i nast�pny, klasy DBLF, przypominaj�cy g�sienic�. Wszyscy mieli opaski lekarzy. Rozleg� si� silny zgrzyt metalu o metal, a potem �wiate�ko przy luku zmieni�o barw� z czerwonej na zielon�, co oznacza�o, �e statek zacumowa� w�a�ciwie i pacjenci znale�li si� w �luzie.

Transportowani na noszach przez Kontroler�w pacjenci nale�eli do dw�ch tylko klas: DBDG, ludzkiej typu ziemskiego, oraz DBLF � g�sienicopodobnej. Zadaniem Conwaya i innych lekarzy by�o zbada� rannych i skierowa� ich do odpowiednich sal oddzia�u nag�ych wypadk�w. Zabra� si� do pracy, wspomagany przez Kontrolera, kt�ry opr�cz odpowiednich odznak mia� wszystkie cechy wykwalifikowanego piel�gniarza. Przedstawi� si� jako Williamson.

Widok pierwszego pacjenta by� wstrz�sem dla Conwaya: nie dlatego, �e jego stan by� powa�ny, ale z powodu charakteru obra�e�. Przy trzecim przypadku lekarz zatrzyma� si� nagle, tak �e asystuj�cy mu Kontroler spojrza� na niego pytaj�co.

��Co to by� za wypadek?�� wybuchn�� Conway.�� Liczne rany z nadpalonymi brzegami. Rany szarpane jak od od�amk�w wyrzuconych si�� eksplozji. Jak�?

��Utrzymujemy to oczywi�cie w tajemnicy � powiedzia� Williamson � ale spodziewa�em si�, �e przynajmniej pog�oski dotr� do ka�dego.�� Jego usta zacisn�y si�, a �w szczeg�lny b�ysk, kt�ry zdaniem Conwaya wyr�nia� wszystkich Kontroler�w, pojawi� si� w oczach.�� Zachcia�o im si� wojny � m�wi� dalej, skin�wszy g�ow� w kierunku le��cych dooko�a DBDG i DBLF.�� Niestety, wojna ta troch� chyba wymkn�a si� spod kontroli, zanim zdo�ali�my j� st�umi�.

Wojna, pomy�la� Conway, czuj�c, jak ogarniaj� go md�o�ci. Ziemianie czy obywatele innej zasiedlonej przez Ziemian planety usi�owali zabi� przedstawicieli innego gatunku, tak im bliskiego. S�ysza�, �e takie rzeczy czasem si� zdarzaj�, ale nigdy w�a�ciwie nie wierzy�, aby jakakolwiek inteligentna rasa mog�a na tak� skal� postrada� zmys�y. Tyle ofiar�

Pogarda i niesmak ogarniaj�ce go w zwi�zku z ca�� t� przera�aj�c� spraw� nie przeszkodzi�y mu jednak dostrzec osobliwej rzeczy: oto mina Kontrolera wyra�a�a dok�adnie te same uczucia! Skoro Williamson mia� takie pogl�dy na wojn�, mo�e nadszed� czas, by zrewidowa� pogl�dy o Korpusie Kontroli?

Uwag� Conwaya przyci�gn�o nag�e zamieszanie o kilka krok�w na prawo. Ziemianin zajadle protestowa� przeciwko temu, by bada� go lekarz klasy DBLF, przy czym s�owa, w kt�rych wyra�a� sw�j sprzeciw, nie by�y najbardziej wyszukane. Lekarz zdradza� oznaki ura�onego zak�opotania, ale ranny zapewne nie dysponowa� dostateczn� wiedz� o fizjonomice klasy DBLF, by to stwierdzi�. Mimo to jednak sta�ysta stara� si� uspokoi� pacjenta beznami�tnym g�osem z autotranslatora.

Spraw� za�atwi� Williamson. Obr�ci� si� nagle w stron� protestuj�cego pacjenta, pochyli� si�, a� ich twarze znalaz�y si� kilkana�cie centymetr�w od siebie, i przem�wi� spokojnym, niemal swobodnym tonem, od kt�rego jednak Conwayowi przesz�y ciarki po plecach.

��S�uchaj, przyjacielu � powiedzia�. � M�wisz, �e nie �yczysz sobie, �eby jeden z tych �mierdz�cych robak�w, kt�re chcia�y ci� zabi�, pr�bowa� ci� teraz �ata�, tak? No to wbij sobie do �ba i zatrzymaj to tam: ten w�a�nie robak jest tu lekarzem. A poza tym tu nie ma wojen. Wszyscy nale�ycie do tej samej armii, w kt�rej mundurem jest koszula nocna, wi�c le� cicho, zamknij dzi�b i zachowuj si�. Inaczej dostaniesz po pysku.

Conway wr�ci� do pracy, podkre�laj�c w pami�ci uwag�, by raz jeszcze przemy�le� sw�j stosunek do Kontroler�w. Kiedy poszarpane, pot�uczone i popalone cia�a przep�ywa�y pod jego r�kami, jego umys� jako� dziwnie oderwa� si� od tego wszystkiego. Co jaki� czas na jego twarzy pojawia� si� zaskakuj�cy Williamsona wyraz; wygl�da�o na to, �e piel�gniarz zadawa� k�am wszystkiemu, co opowiadano o Kontrolerach. Czy�by ten niezmordowany, spokojny cz�owiek o d�oniach niewzruszonych jak ska�a mia� by� morderc�, sadyst� o niskiej inteligencji i bez zasad moralnych? Trudno by�o w to uwierzy�. Obserwuj�c skrycie Williamsona mi�dzy pacjentami, Conway powoli podejmowa� decyzj�. By�a to bardzo trudna decyzja. Je�li nie b�dzie uwa�a�, �atwo si� sparzy. Z O�Mar� by�o to niemo�liwe, podobnie jak z r�nych powod�w z Brysonem i Mannonem, ale teraz, z Williamsonem�

��Hm� Williamson � Conway zacz�� z wahaniem, lecz doko�czy� pytanie w po�piechu � zabi� pan kiedy� kogo�?

Kontroler wyprostowa� si� gwa�townie. Jego usta zacisn�y si� w w�sk�, bia�� lini�.

��Powinien pan wiedzie�, �e Kontrolerom nie nale�y zadawa� takich pyta�. Ale czy pan to wie?�� Zawaha� si�, a jego gniew powstrzyma�a ciekawo�� wywo�ana burz� uczu� szalej�c� na twarzy Conwaya.�� Co pana gryzie, doktorze?�� zapyta� z trudem.

Conway bardzo �a�owa�, �e w og�le zada� to pytanie, ale by�o ju� za p�no, �eby si� wycofa�. Zrazu j�kaj�c si�, zacz�� opowiada� o swoich idea�ach zwi�zanych z powo�aniem medycznym, a potem o przera�eniu i zmieszaniu wywo�anych odkryciem, �e Szpital G��wny � instytucja, kt�ra wed�ug niego uciele�nia�a najwy�sze idea�y � zatrudnia� Kontrolera jako naczelnego psychologa, a by� mo�e jeszcze innych przedstawicieli Korpusu na r�nych odpowiedzialnych stanowiskach. Conway wiedzia� ju�, �e Korpus nie by� o�rodkiem wszelkiego z�a, �e oddelegowa� swoj� sekcj� medyczn� do pomocy w obecnej trudnej sytuacji. Mimo to jednak Kontrolerzy�

��Wywo�am u pana jeszcze jeden wstrz�s � powiedzia� sucho Williamson.�� Informuj� pana o tym, co jest tak powszechnie znane, �e nikomu na my�l nie przychodzi, by o tym m�wi�. Doktor Lister, dyrektor Szpitala, r�wnie� jest cz�onkiem Korpusu Kontroli� Oczywi�cie nie nosi munduru � doda� szybko � bo Diagnostycy z czasem zaczynaj� zapomina� o drobiazgach, a Korpus nieprzychylnie spogl�da na nieporz�dne umundurowanie nawet u genera�a brygady.

Lister jest Kontrolerem!�� pomy�la� Conway.

��Ale dlaczego?!�� wybuchn�� wbrew swojej woli.�� Wszyscy wiedz�, co�cie za jedni. Jak wam si� uda�o zdoby� tu w�adz�?

��Najwyra�niej nie wszyscy � przerwa� mu Williamson � bo pan, na przyk�ad, nie wie.

Kontroler nie by� rozgniewany, co Conway stwierdzi�, gdy odchodzili ju� od pacjenta, by zaj�� si� nast�pnym. Zamiast tego na jego twarzy malowa�o si� co�, co przywodzi�o na my�l ojca pouczaj�cego dziecko o jakich� ma�o przyjemnych prawdach �yciowych.

��Przede wszystkim � rzek� Williamson, delikatnie zdejmuj�c opatrunek polowy z rannego DBLF-a � pa�skie problemy wynik�y z tego, �e pan, tak jak ca�a pa�ska grupa spo�eczna, nale�y do gatunku znajduj�cego si� pod ochron�.

��Co?!�� krzykn�� Conway.

��Gatunek pod ochron� � powt�rzy� Williamson.�� Os�aniany przed niewygodami wsp�czesnego �ycia. To z pa�skiej warstwy spo�ecznej, i to w ca�ej Unii, nie tylko na Ziemi, pochodz� w�a�ciwie wszyscy wielcy arty�ci, muzycy i przedstawiciele wolnych zawod�w. Wi�kszo�� z was potrafi prze�y� �ycie, nie wiedz�c o tym, �e znajdujecie si� pod ochron�, �e od dzieci�stwa jeste�cie odizolowani od mniej przyjemnych reali�w naszej tak zwanej cywilizacji i �e wasz pacyfizm i etyczne zachowanie stanowi� luksus, na kt�ry wielu z nas po prostu nie mo�e sobie pozwoli�. Pozwala si� wam na ten luksus w nadziei, �e kiedy� powstanie z niego filozofia, za spraw� kt�rej wszystkie istoty w galaktyce b�d� prawdziwie cywilizowane, prawdziwie dobre.

��Nie wiedzia�em��� zaj�kn�� si� Conway.�� A� a z tego, co pan m�wi, wynika, �e my, to znaczy ja, jestem zupe�nie bezu�yteczny�

��Oczywi�cie, �e pan nie wiedzia� � rzek� �agodnie Williamson.

Conway zastanawia� si�, jak to mo�liwe, �e taki m�ody cz�owiek rozmawia z nim z wy�szo�ci�, a on nie czuje urazy. W jaki� spos�b tamten zyska� w jego oczach autorytet.

��By� pan zapewne � m�wi� dalej Kontroler � zamkni�ty w sobie, ma�om�wny, otulony w szczytne idea�y. Niech pan zrozumie, nie ma w nich nic z�ego, ale po prostu trzeba dopu�ci� troch� szaro�ci mi�dzy bia�ym a czarnym. Nasza wsp�czesna cywilizacja � powr�ci� do g��wnego w�tku � opiera si� na maksymalnej wolno�ci jednostki. Ka�dy osobnik mo�e robi�, co chce, je�li nie jest to szkodliwe dla innych. Tylko Kontrolerzy nie maj� tych swob�d.

��A co z gettami dla �normalnych�? � przerwa� mu Conway. W ko�cu Williamson powiedzia� co�, z czym mo�na si� by�o z pewno�ci� nie zgodzi�. � Przebywanie pod nadzorem Kontroler�w na zamkni�tym obszarze kraju trudno nazwa� wolno�ci�.

��Je�li pan si� dobrze zastanowi � odrzek� Williamson � sam pan uzna, �e �normalnym�, czyli tej grupie na prawie ka�dej planecie, kt�ra uwa�a, �e jedynie ona jest reprezentatywna dla danej rasy, w odr�nieniu od okrutnych Kontroler�w czy te� estet�w bez charakteru z pa�skiej warstwy, s�owem, �e tym �normalnym� nie ogranicza si� swobody. Po prostu z oczywistych wzgl�d�w oni sami zacz�li tworzy� skupiska i w�a�nie w tych zbiorowiskach samozwa�czych �normalnych� Kontrolerzy maj� najwi�cej roboty. �Normalni� maj� wszelkie swobody ��cznie z prawem zabijania si� nawzajem, je�li sobie tego �ycz�. Obecno�� Kontroler�w ma tylko nie dopu�ci� do tego, by ucierpieli ci z nich, kt�rzy nie chc� bra� w tym udzia�u. Podobnie, gdy na jakiej� planecie czy planetach szale�stwo to osi�gnie punkt krytyczny, pozwalamy, by stoczono wojn� na jakim� wyznaczonym do tego �wiecie. Staramy si� tylko, by wojna nie by�a ani d�uga, ani krwawa.�� Williamson westchn��. � Tym razem nie docenili�my ich. Ta wojna by�a i d�uga, i krwawa � zako�czy� tonem samooskar�enia.

Conway opiera� si� jeszcze w my�li temu radykalnie nowemu pogl�dowi na istot� sprawy. Przed przybyciem do Szpitala nie mia� bezpo�rednich kontakt�w z Kontrolerami, bo i po co? �Normalni� z Ziemi wydawali mu si� za� postaciami romantycznymi, mo�e nieco pysza�kowatymi i che�pliwymi, ale to wszystko. Oczywi�cie to od nich pochodzi�a wi�kszo�� z�ych s��w o Kontrolerach, kt�re us�ysza�. Mo�e i �normalni� nie byli tak prawdom�wni i obiektywni, jakimi si� mienili�

��Trudno uwierzy� w to wszystko � zaprotestowa�. � Sugeruje pan, �e Korpus Kontroli odgrywa w ca�ym uk�adzie wi�ksz� rol� ni� �normalni� lub my, klasa tw�rcza!�� Potrz�sn�� gniewnie g�ow�. � Ale� pan sobie wybra� czas na dyskusj� filozoficzn�!

��To pan j� zacz�� � odrzek� Williamson.

Na to ju� Conway nie znalaz� odpowiedzi. Musia�o min�� kilka �adnych godzin, gdy poczu� dotkni�cie na ramieniu. Wyprostowa� si� i ujrza� za sob� piel�gniarza klasy DBLF, kt�ry trzyma� strzykawk�.

��Zastrzyk pobudzaj�cy, doktorze?�� zapyta� piel�gniarz.

Conway momentalnie u�wiadomi� sobie, �e nogi mu si� chwiej� i ma trudno�ci ze skupieniem wzroku. I zapewne jego ruchy sta�y si� powolne, skoro piel�gniarz sam zwr�ci� si� do niego. Conway skin�� g�ow� i podwin�� r�kaw palcami, kt�re zmieni�y si� w pi�� grubych, zm�czonych par�wek.

��Aj!�� krzykn�� nagle z b�lu.�� Co to jest, pi�tnastocentymetrowy gw�d�?

��Przykro mi bardzo � powiedzia� piel�gniarz � ale zanim do pana przyszed�em, robi�em zastrzyki dw�m lekarzom mojej rasy, a jak pan wie, nasza sk�ra jest grubsza i twardsza ni� wasza. Tote� ig�a si� st�pi�a.

Zm�czenie Conwaya znikn�o w ci�gu kilku sekund. Poza lekkim mrowieniem w d�oniach i szarymi plamami na twarzy, kt�re tylko inni mogli zobaczy�, czu� si� trze�wy, rze�ki i wypocz�ty, jak gdyby dopiero co wyszed� spod prysznica po dziesi�ciu godzinach snu. Zanim sko�czy� bada� kolejnego pacjenta, rozejrza� si� szybko i stwierdzi�, �e przynajmniej tutaj liczba rannych oczekuj�cych na pomoc stopnia�a do ledwie garstki, liczba Kontroler�w za� jest o po�ow� mniejsza ni� na pocz�tku. Pacjent�w otoczono ju� opiek�, natomiast ich miejsce zaj�li Kontrolerzy.

Wsz�dzie tak si� dzia�o. Kontrolerzy, kt�rzy spali niewiele lub wcale podczas przewo�enia rannych i zmuszali swoje cia�a do pracy za pomoc� licznych zastrzyk�w pobudzaj�cych oraz zwyk�ego, zaci�tego m�stwa, by pom�c zm�czonym lekarzom, teraz, jeden po drugim, dos�ownie padali na miejscu. Pospiesznie przenoszono ich na sal� chorych, mi�nie serca i p�uc bowiem odmawia�y im pos�usze�stwa wraz z wszystkimi innymi. Le�eli na specjalnych oddzia�ach, gdzie automatyczne urz�dzenia prowadzi�y masa� serca, stosowa�y sztuczne oddychanie i podawa�y do�ylnie substancje od�ywcze. Conway dowiedzia� si�, �e tylko jeden z nich zmar�.

Korzystaj�c z chwili spokoju, poszed� z Williamsonem do wizjera i wyjrza� na zewn�trz. R�j oczekuj�cych statk�w zmala� tylko minimalnie, ale Conway wiedzia�, �e to z powodu tych, kt�re dopiero co nadlecia�y. Nie mie�ci�o mu si� w g�owie, gdzie oni chc� u�o�y� tych wszystkich rannych. Nawet te korytarze, na kt�rych mo�na by�o postawi� ��ka, by�y ju� przepe�nione, a przez ca�y czas przesuwano pacjent�w wszystkich ras z jednego miejsca w inne, by uzyska� wi�cej przestrzeni. To jednak nie by�a jego sprawa, a przeplataj�ce si� tory statk�w stanowi�y dziwnie uspokajaj�cy widok.

��Komunikat nadzwyczajny � odezwa� si� nagle g�o�nik.�� Statek, jedna osoba na pok�adzie, rasa jak dot�d nieznana. Wymaga natychmiastowej pomocy. Pilot tylko cz�ciowo panuje nad statkiem, jest ci�ko ranny i ma trudno�ci w porozumiewaniu. Alarm przy wszystkich lukach przyj��!

Och, nie, pomy�la� Conway, nie w takiej chwili! Poczu� ch��d w �o��dku, a jednocze�nie nawiedzi�o go straszne przeczucie tego, co si� mia�o zdarzy�. Williamson uchwyci� si� brzeg�w wizjera, a� pobiela�y kostki jego palc�w.

��Patrz!�� krzykn�� nieswoim, pe�nym rozpaczy g�osem i wyci�gn�� r�k�.

Intruz zbli�a� si� do roju statk�w z szale�cz� pr�dko�ci�, dziko manewruj�c. Kr�tki, ciemny i nieokre�lony cygarowaty kszta�t wdar� si� w pl�tanin� jednostek, nim Conway zdo�a� dwa razy odetchn��. Statki rozproszy�y si� w straszliwym zamieszaniu, ledwie unikaj�c zderzenia zar�wno ze sob�, jak i z nadlatuj�cym intruzem, a ten wci�� mkn�� przed siebie. Na jego drodze znajdowa� si� tylko jeden kosmolot, transportowiec Korpusu, kt�ry otrzyma� zezwolenie na dokowanie i zbli�a� si� ju� do luku przyj��. By� ogromny, niezdarny i nieprzystosowany do szybkich manewr�w i nie mia� ani czasu, ani mo�liwo�ci usun�� si� z drogi. Zderzenie zdawa�o si� nieuniknione, a transportowiec za�adowany by� po brzegi rannymi�

Ale nie. Dos�ownie w ostatniej chwili mkn�cy statek zboczy� z toru. Obserwuj�cy go ujrzeli, jak omin�� transportowiec, a jego kr�tki, cygarowaty kszta�t obr�ci� si�, zmieniaj�c w kr�g, kt�ry r�s� w oczach z mro��c� krew w �y�ach pr�dko�ci�. Lecia� prosto na nich! Conway chcia� zamkn�� oczy, ale patrzy� zafascynowany na t� olbrzymi� mas� metalu p�dz�c� w jego kierunku. Ani on, ani Williamson nie usi�owali nawet podbiec do skafandr�w. Od tego, co mia�o nast�pi�, dzieli�y ich tylko sekundy.

Statek by� ju� nad ich g�owami, gdy ponownie zmieni� kurs, poniewa� jego ranny pilot desperacko usi�owa� unikn�� przeszkody wi�kszej ni� poprzednio, masy Szpitala. Ale za p�no, nast�pi�o zderzenie.

Potworny podw�jny wstrz�s doszed� ich od pod�ogi, gdy jednostka przebi�a si� przez dwuwarstwowy pancerz. Potem nast�pi�y kolejne, �agodniejsze drgni�cia, kiedy wbija�a si� we wn�trzno�ci wielkiego Szpitala. Zabrzmia�a kr�tka kakofonia krzyk�w � ludzi i cz�onk�w innych ras � a tak�e gwizd�w, szelest�w i gard�owych chrz�kni�� wydawanych przez istoty doznaj�ce obra�e�, ton�ce, dusz�ce si� gazem czy ulegaj�ce dekompresji. Do oddzia�u wype�nionego czystym chlorem wdar�a si� woda. Chmura zwyk�ego powietrza przedosta�a si� przez otw�r w �cianie do pomieszczenia zajmowanego przez istoty nie znaj�ce innych warunk�w poza mrozem i pr�ni� g��bokiego kosmosu � teraz, przy pierwszym zetkni�ciu z powietrzem, skurczy�y si� one i zgin�y, a ich cia�a uleg�y rozk�adowi. Woda, powietrze i kilkana�cie innych mieszanek atmosferycznych po��czy�y si�, tworz�c �luzowat�, brunatn� i wysoce �r�c� mieszanin�, kt�ra wyparowa�a i wykipia�a w przestrze�. Jednak znacznie wcze�niej, nim jeszcze si� to wszystko sta�o, zatrzasn�y si� hermetyczne grodzie, skutecznie izoluj�c t� straszn� ran� zadan� przez uderzaj�cy jak pocisk statek.

Przez chwil� wszyscy trwali jak sparali�owani, potem Szpital zareagowa�. Nad ich g�owami szala� g�o�nik, wyrzucaj�c jednak z siebie s�owa spokojne i opanowane. Technicy i konserwatorzy wszystkich ras mieli zg�osi� si� natychmiast po wyznaczone im zadania. Obwody antygrawitacyjne w oddzia�ach LSVO i MSVK zacz�y odmawia� pos�usze�stwa i ca�y personel medyczny w tej okolicy mia� umie�ci� pacjent�w w otulinach zabezpieczaj�cych, a nast�pnie przenie�� ich na sal� operacyjn� numer dwa dla klasy DBLF, gdzie sztuczne ci��enie obni�ono do poziomu jednej dwudziestej g. W dziewi�tnastym korytarzu AUGL nast�pi� nie umiejscowiony jeszcze przeciek chloru i wszystkie istoty klasy DBDG ostrze�ono przed ska�eniem w okolicach ich sto��wki.. Ponadto doktor Lister proszony by� o zg�oszenie si� do biura.

Gdzie� w m�zgu Conwaya pojawi�a si� my�l, �e oto wszystkich innych wzywa si� do wyznaczonych zada�, natomiast doktora Listera si� prosi. Wtem us�ysza�, �e kto� z ty�u wymieni� jego nazwisko, i obr�ci� si�.

By� to Mannon, kt�ry pospiesznie zbli�a� si� do niego i Williamsona.

��Widz�, �e jeste�cie wolni � powiedzia�. � Mam dla was robot�. � Zatrzyma� si� na chwil�, a gdy Conway skin�� g�ow�, pop�dzi� bez tchu dalej.

Kiedy statek wry� si� w konstrukcj� Szpitala na p� kilometra, wyja�nia� po drodze Mannon, obszar pr�ni odci�ty przez hermetyczne grodzie nie ogranicza� si� tylko do tunelu wydr��onego przez wrak. Ze wzgl�du na po�o�enie grodzi wewn�trz Szpitala pojawi�o si� jakby wielkie pr�niowe drzewo, kt�rego pniem by� wspomniany tunel, a ga��ziami � odchodz�ce od niego otwarte odcinki korytarzy. Do cz�ci z nich przylega�y sekcje, kt�re mo�na by�o zahermetyzowa� samodzielnie, wi�c istnia�a mo�liwo��, �e kto� tam jeszcze �yje.

W innych warunkach nie trzeba by�oby przyspiesza� akcji ratowniczej, gdy� zamkni�ci w tych pomieszczeniach swobodnie mogli przebywa� tam przez kilka dni, ale tym razem pojawi�a si� dodatkowa komplikacja. Rozbity statek zatrzyma� si� w pobli�u �rodka, a w�a�ciwie �o�rodka nerwowego� Szpitala, czyli sekcji, w kt�rej znajdowa�y si� urz�dzenia okre�laj�ce warunki �rodowiskowe. Wszystko wskazywa�o na to, �e znajdowa� si� tam jaki� �ywy osobnik � pacjent, kto� z personelu medycznego albo nawet pasa�er rozbitego statku � kt�ry miota� si� po pomieszczeniu i sam o tym nie wiedz�c, coraz bardziej uszkadza� regulatory sztucznej grawitacji. Gdyby taki stan rzeczy trwa� nadal, mog�o to spowodowa� powa�ne awarie w oddzia�ach, a nawet �mier� istot, kt�re przywyk�y do ni�szych warto�ci si�y ci��enia.

Doktor Mannon chcia�, aby Conway i Williamson udali si� tam i wyprowadzili owego osobnika, zanim spowoduje nieodwracalne zniszczenia.

��Poszed� tam ju� kto� z klasy PVSJ � doda� � ale te istoty s�abo si� spisuj� w skafandrach. Posy�am wi�c tam was dw�ch, �eby�cie posun�li spraw� naprz�d. W porz�dku? No to jazda.

Wyposa�eni w degrawitatory wyszli na zewn�trz obok zniszczonej sekcji i pop�yn�li w pr�ni tu� nad zewn�trzn� pow�ok� Szpitala ku sze�ciometrowemu otworowi wyrwanemu przez uderzaj�cy statek. Degrawitatory u�atwia�y w znacznym stopniu manewrowanie w stanie niewa�ko�ci, tote� Conway i Williamson nie oczekiwali niczego szczeg�lnego po drodze. Ze sob� mieli liny i magnetyczne kotwiczki, Williamson za� � tylko dlatego, �e tak przewidywa� zestaw s�u�bowego skafandra Kontroler�w � r�wnie� bro�. Zapas powietrza wystarcza� na trzy godziny.

Zrazu posuwali si� z �atwo�ci�. Statek wybi� otwory o g�adkich brzegach w �cianach i stropach sal szpitalnych, a tak�e zniszczy� troch� ci�kiego sprz�tu. Conway zagl�da� bez trudu w g��b mijanych korytarzy, ale nigdzie nie by�o wida� oznak �ycia. Mijali przera�aj�ce szcz�tki istot �yj�cych w warunkach wysokiego ci�nienia atmosferycznego. Nawet na Ziemi ci�nienie wewn�trzne roznios�oby je na strz�py, tu za�, gdy zosta�y nagle wystawione na dzia�anie ca�kowitej pr�ni, �w proces by� znacznie gwa�towniejszy. W kt�rym� z korytarzy Conway ujrza� przypadek tragiczny: antropoidalny piel�gniarz klasy DBDG � jedna z istot pokrytych czerwon� nied�wiedzi� sier�ci� � zosta� zgilotynowany przez zamykaj�c� si� hermetyczn� grod�, przed kt�r� nie umkn�� na czas. Z jakiego� powodu widok ten wstrz�sn�� Conwayem mocniej ni� wszystko, co widzia� wcze�niej.

W miar� posuwania si� w g��b Szpitala natrafiali na coraz wi�cej �obcego� �elastwa, czyli poszycia i element�w konstrukcyjnych wraka, i zdarza�o si�, �e musieli sobie r�cznie torowa� drog� w tej g�stwinie.

Williamson szed� pierwszy, oko�o dziesi�ciu metr�w przed Conwayem, gdy nagle znikn�� mu z oczu. W s�uchawkach lekarza rozleg� si� okrzyk zdziwienia przerwany brz�kiem metalu uderzaj�cego o metal. Conway, kt�ry przytrzymywa� si� wystaj�cej sztaby, instynktownie zacisn�� na niej d�onie i poczu� przez r�kawice lekk� wibracj�. �elastwo przesuwa�o si�! Na chwil� zdj�� go strach, potem jednak u�wiadomi� sobie, �e ruch odbywa si� g��wnie tam, sk�d przyszed�, to jest nad jego g�ow�. Dr�enie usta�o kilka minut p�niej, przy czym okaza�o si�, �e strz�py metalu tylko nieznacznie zmieni�y po�o�enie. Dopiero wtedy Conway przywi�za� si� mocno do sztaby i ruszy� na poszukiwanie Kontrolera.

Williamson le�a� twarz� w d� ze zgi�tymi kolanami i �okciami, cz�ciowo przywalony zwa�ami z�omu znajduj�cymi si� oko�o pi�ciu metr�w ni�ej. S�aby, nieregularny oddech, kt�ry Conway s�ysza� w s�uchawkach, dowodzi�, �e szybka reakcja Kontrolera, kt�ry r�kami zakry� kruche szk�o he�mu, uratowa�a mu �ycie. Jednak to, czy Williamson prze�yje, zale�a�o od rodzaju obra�e�, a te z kolei od si�y ci��enia wycinka pod�ogi, kt�ry �ci�gn�� go w d�.

By�o oczywiste, �e wypadek spowodowa� fragment pod�ogi, w kt�rym mimo olbrzymich zniszcze� w rejonie katastrofy ci�gle funkcjonowa� system sztucznej grawitacji. Conway by� niewymownie wdzi�czny za to, �e si�a ci��enia dzia�a tylko prostopadle do powierzchni, a �w wycinek pod�ogi jest lekko wygi�ty. Gdyby by� skierowany w g�r�, zar�wno on, jak i Kontroler spadliby, i to z wysoko�ci znacznie wi�kszej ni� pi�� metr�w.

Ostro�nie popuszczaj�c lin� ratunkow�, Conway zbli�y� si� do skulonej postaci Williamsona. Zacisn�� kurczowo palce na linie, gdy dotar� do pola dzia�ania obwodu grawitacyjnego, ale wkr�tce jego u�cisk zel�a�, kiedy u�wiadomi� sobie, �e si�a ci��enia wynosi najwy�ej p�tora g. Teraz, gdy sta�a grawitacja �ci�ga�a go w d�, zacz�� si� opuszcza� r�ka za r�k�. M�g�by po prostu u�y� degrawitatora, by zneutralizowa� ci��enie i sp�yn�� w d�, ale to by�o zbyt ryzykowne. Gdyby przypadkowo wysun�� si� poza pole dzia�ania owego kawa�ka pod�ogi, degrawitator wyrzuci�by go w g�r� z fatalnym zapewne skutkiem.

Gdy Conway dotar� do Kontrolera, ten by� nadal nieprzytomny. Cho� nie spos�b by�o stwierdzi� to na pewno ze wzgl�du na skafander, Conway podejrzewa� wielokrotne z�amania obu r�k. Uwalniaj�c bezw�adne cia�o z otaczaj�cej je masy z�omu, u�wiadomi� sobie, �e Williamsonowi potrzebna jest pomoc, natychmiastowa pomoc z wykorzystaniem wszystkich mo�liwo�ci Szpitala. Domy�li� si�, �e Kontroler otrzyma� niedawno mn�stwo zastrzyk�w pobudzaj�cych, co zapewne wyczerpa�o jego zapas si�. Kiedy odzyska przytomno��, je�li w og�le j� odzyska, mo�e nie wytrzyma� wstrz�su.

Conway mia� w�a�nie wezwa� pomoc, gdy obok jego he�mu przelecia� kawa�ek metalu o poszarpanych kraw�dziach. Obr�ci� si� gwa�townie i tylko dlatego zdo�a� unikn�� uderzenia nast�pnym fragmentem �elastwa, kt�ry nadlatywa� w jego kierunku. Dopiero wtedy dojrza� sylwetk� nieziemca w skafandrze, cz�ciowo ukryt� w pl�taninie metalu w odleg�o�ci oko�o dziesi�ciu metr�w. Nieziemiec obrzuca� go, czym popad�o!

Bombardowanie usta�o natychmiast, gdy osobnik �w upewni� si�, �e Conway zwr�ci� na niego uwag�. Przekonany, �e odnalaz� tajemniczego rozbitka, kt�rego wybryki spowodowa�y szale�stwo systemu sztucznego ci��enia w Szpitalu, lekarz pospieszy� w jego stron�. Natychmiast jednak spostrzeg�, �e nieziemiec w og�le nie mo�e si� porusza�, gdy� przygniot�y go, dziwnym trafem nie zagra�aj�c �yciu i zdrowiu, dwa ci�kie elementy konstrukcyjne. Jedyn� woln� mack� stara� si� dosi�gn�� czego� z ty�u skafandra. Conway przez chwil� �ama� sobie nad tym g�ow�, ale potem zobaczy� radiostacj� przytroczon� do grzbietu tamtego; z boku wisia� oderwany kabel. Umocowa� go ponownie, u�ywaj�c plastra chirurgicznego jako izolacji, i natychmiast ze s�uchawek dobieg� go bezduszny g�os autotranslatora.

By� to �w PVSJ, kt�rego wys�ano przed nimi, by sprawdzi�, czy kto� nie pozosta� przy �yciu. Schwytany w t� sam� pu�apk� co nieszcz�sny Kontroler, zdo�a� jeszcze u�y� degrawitatora, by zmniejszy� pr�dko�� upadku. Przedobrzy� jednak, gdy� upad� w innym miejscu. Uderzenie by�o stosunkowo �agodne, ale spowodowa�o osuni�cie si� lu�no zawieszonej masy �elastwa, kt�ra uwi�zi�a go i uszkodzi�a mu radio.

PVSJ, chlorodyszny Illensa�czyk, tkwi� teraz solidnie przywalony z�omem. Wszelkie wysi�ki Conwaya, by go uwolni�, okaza�y si� bezskuteczne. Lekarz przyjrza� si� insygniom specjalno�ci tamtego, wymalowanym na skafandrze. Symbole traltha�skie i illensa�skie nic mu nie m�wi�y, ale trzecim, najbli�szym odpowiednikiem w symbolice ludzi by� krzy�. Illensa�czyk okaza� si� kapelanem. Mo�na si� by�o tego spodziewa�.

Ale teraz mia� ju� dw�ch unieruchomionych pacjent�w zamiast jednego. Nacisn�� przycisk nadajnika i odchrz�kn��. Nim jednak zdo�a� wydoby� z siebie cho� s�owo, zadudni� mu w uszach zdyszany g�os doktora Mannona.

��Doktorze Conway! Kontrolerze Williamson! Zg�o�cie si� natychmiast!

��W�a�nie mia�em to zrobi� � odrzek� Conway i poinformowa� Mannona o swoich przej�ciach. Nast�pnie za��da� pomocy dla Williamsona i kapelana, ale Mannon mu przerwa�.

��Przykro mi � rzuci� pospiesznie � ale to niemo�liwe. Fluktuacje grawitacji zwi�kszy�y si� i to one zapewne spowodowa�y osiadanie potrzaskanych element�w, poniewa� tunel nad panem jest dos�ownie zamurowany �elastwem. Konserwatorzy usi�uj� si� przebi�, ale�

��Mo�e ja z nim porozmawiam � wdar� si� inny g�os, po czym rozleg� si� g�o�ny �oskot, jak zawsze, gdy kto� komu� wyrywa mikrofon.�� Doktorze Conway, m�wi Lister. Niestety, musz� pana poinformowa�, �e zdrowie pa�skich towarzyszy ma w tej chwili drugorz�dne znaczenie. Musi pan dotrze� do tego osobnika zamkni�tego w sterowni ci��enia i uspokoi� go. Niech mu pan da po �bie, je�li to konieczne, ale niech go pan powstrzyma. On rujnuje ca�y Szpital!

Conway prze�kn�� �lin�,

��Tak jest, panie doktorze � powiedzia� i zacz�� si� zastanawia�, jak przedrze si� w g��b otaczaj�cej go gmatwaniny z�omu. Sytuacja wygl�da�a beznadziejnie.

Nagle poczu�, �e co� ci�gnie go w bok. Z�apa� najbli�szy wystaj�cy pr�t i trzyma� si�, jakby od tego zale�a�o jego �ycie. Przez tkanin� skafandra doszed� go brz�kliwy zgrzyt przesuwanego metalu. Szcz�tki konstrukcji znowu si� przesuwa�y. Po chwili przyci�gaj�ca go si�a znikn�a r�wnie nagle, jak si� pojawi�a, ale jednocze�nie rozleg� si� kr�tki niczym warkni�cie okrzyk Illensa�czyka. Conway obr�ci� si� i zobaczy�, �e w miejscu, w kt�rym przed chwil� znajdowa� si� kapelan, zieje wielka dziura zapadaj�ca si� w nico��.

Z trudem zmusi� si�, by pu�ci� trzymany pr�t. Wiedzia�, �e przyci�ganie, kt�re nim niedawno szarpn�o, powsta�o, gdy na chwil� w��czy� si� gdzie� poni�ej obw�d sztucznego ci��enia. Je�li obw�d ten w��czy si� ponownie, gdy Conway pop�ynie w pr�ni, nie trzymaj�c si� niczego� Wola� o tym nie my�le�.

Przesuni�cie si� rumowiska nie zmieni�o pozycji Williamsona, kt�ry wci�� le�a� tam, gdzie go Conway zostawi�. Kapelan jednak musia� polecie� w g��b tunelu.

��Nic si� nie sta�o?�� zawo�a� Conway z trosk�.

��Chyba nie � dosz�a go odpowied� Illensa�czyka.�� Jednak wci�� czuj� odr�twienie.

Conway dop�yn�� ostro�nie do nowo powsta�ego otworu i spojrza� w d�. Pod nim by�o bardzo du�e pomieszczenie, zalane �wiat�em z jakiego� �r�d�a z boku. Z mniej wi�cej dwunastu metr�w widoczna by�a tylko pod�oga, poniewa� �ciany znajdowa�y si� poza polem widzenia. Pod�og� pokrywa� dywan ciemnoniebieskiej ro�linno�ci o rurkowatych �odygach i bulwiastych li�ciach. Przez jaki� czas Conway nie m�g� rozpozna� owego pomieszczenia, dop�ki nie domy�li� si�, �e to zbiornik wodny dla istot klasy AUGL, tyle �e bez wody. Gruba, mi�kka ro�linno�� okrywaj�ca jego dno s�u�y�a zar�wno za po�ywienie, jak i wystr�j wn�trza, Illensa�czyk mia� szcz�cie, �e wyl�dowa� na tak spr�ystej powierzchni.

Kapelan nie tkwi� ju� w �elastwie i o�wiadczy�, �e czuje si� na tyle dobrze, i� mo�e pom�c Conwayowi w zmaganiach z osobnikiem znajduj�cym si� w sterowni sztucznego ci��enia. Gdy mieli ju� zacz�� schodzi� w g��b tunelu, Conway spojrza� w kierunku �r�d�a �wiat�a, kt�re dostrzeg� poprzednio, i zapar�o mu dech.

Przez jedn� ze �cian zbiornika AUGL, kt�ra by�a przezroczysta, zobaczy� korytarz zaadaptowany na tymczasow� sal� szpitaln�. Po jednej stronie sta�y ��ka, na kt�rych le�a�y g�sienicowate istoty klasy DBLF na przemian wbijane w materace z plastig�bki lub podrzucane w g�r� przez szale�cze i nieprzewidywalne konwulsje targaj�ce obwodami sztucznego ci��enia. Wok� pacjent�w rozpi�to prowizoryczne siatki, by utrzyma� ich w ��kach, a i tak, mimo tej m�czarni, mo�na by�o ich uzna� za szcz�ciarzy.

Gdzie� w g��bi Szpitala trwa�a ewakuacja kt�rej� z sal i przez widoczny odcinek korytarza ci�gn�a procesja pe�zaj�cych, przewijaj�cych si� i podskakuj�cych istot � niczym zawarto�� kosmicznej arki Noego. Byli tam przedstawiciele wszystkich ras tlenodysznych i wielu oddychaj�cych inn� atmosfer�, a ludzcy piel�gniarze i Kontrolerzy pomagali im przechodzi�. Do�wiadczenie musia�o nauczy� piel�gniarzy, �e chodzenie w pozycji pionowej grozi po�amaniem ko�ci lub p�kni�ciem czaszki, poruszali si� bowiem na czworakach. Gdyby szarpn�� nimi nag�y zryw ci��enia rz�du trzech lub czterech g, droga upadku by�aby znacznie kr�tsza. Conway zauwa�y�, �e wi�kszo�� ma na sobie degrawitatory, ale nie korzysta z nich, poniewa� by�y one bezu�yteczne w warunkach, w kt�rych sta�a grawitacyjna zmienia�a si� szale�czo.

Widzia�, jak osobniki klasy PVSJ w baloniastych os�onach to rozp�aszczaj� si� na pod�odze jak preparaty pod szkie�kiem, to zn�w ulatuj� w powietrze. Za nimi holowano w pot�nych, niepor�cznych uprz�ach pacjent�w z Tralthanu, masywni Traltha�czycy bowiem mimo swej ogromnej si�y byli r�wnie� podatni na urazy wewn�trzne. Znajdowa�y si� tam te� istoty klas DBDG, DBLF i CLRS, a tak�e niezidentyfikowani pacjenci w kulistych pojemnikach na ko�ach, od kt�rych bucha�o niemal widoczne zimno. Pojedynczo � popychani, ci�gni�ci albo te� o w�asnych si�ach � krok za krokiem przesuwali si� wzd�u� szyby, pochylaj�c si� i prostuj�c jak k�osy pszenicy w wietrzny dzie�, szarpani skurczami obwod�w ci��enia.

Conway prawie m�g� sobie wyobrazi�, �e czuje owe wahania grawitacji w miejscu, w kt�rym si� znajduje, ale wiedzia�, �e rozbijaj�cy si� statek musia� po drodze uszkodzi� wszystkie obwody. Z trudem odwr�ci� wzrok od tego ponurego pochodu i znowu ruszy� w g��b tunelu.

��Conway!�� g�os Mannona warkn�� kilka minut p�niej.�� Ten rozbitek w sterowni jest ju� odpowiedzialny przynajmniej za tyle samo ofiar co uderzenie statku! Ca�a sala pacjent�w LSVO straci�a �ycie, gdy ci��enie wzros�o na trzy sekundy z jednej �smej do czterech g. Co si� dzieje?

Conway o�wiadczy�, �e tunel wybity w konstrukcji Szpitala jest coraz w�szy, poniewa� kad�ub i l�ejsze urz�dzenia statku zdziera�y si� w czasie przebijania do tego poziomu. Przed nim zapewne znajdowa�a si� tylko ci�ka maszyneria, jak generatory hipernap�du i tym podobne. Stwierdzi�, �e musi by� ju� bardzo blisko ko�ca tunelu oraz owej istoty � nie�wiadomego sprawcy ca�ego spustoszenia.

��Dobrze � rzek� Mannon � ale niech si� pan spieszy!

��Czy technicy nie mog� si� przedosta�? Na pewno�

��Nie mog� � przerwa� mu g�os Listera.�� W okolicach sterowni wyst�puj� wahania ci��enia do dziesi�ciu g. Zadanie jest niewykonalne. Nie spos�b tak�e dotrze� do pa�skiego szlaku z wn�trza Szpitala. Oznacza�oby to ewakuacj� korytarzy w s�siedztwie, a wszystkie s� wype�nione pacjentami��� G�os Listera �cich�, najwyra�niej dyrektor odwr�ci� si� od mikrofonu, ale Conway zdo�a� jeszcze pochwyci� jego s�owa: � Przecie� inteligentna istota nie mo�e tak podda� si� panice, �eby� No, niech ja go dostan� w swoje r�ce�

��Mo�e nie jest inteligentna � powiedzia� inny g�os.�� Mo�e to jakie� dziecko z oddzia�u po�o�niczego FGLI.

��Je�li tak, to spuszcz� mu takie lanie�

W tym miejscu rozmow� przerwa� ostry stuk w s�uchawkach sygnalizuj�cy wy��czenie nadajnika. Conway, kt�ry nagle zda� sobie spraw�, jaki sta� si� wa�ny, zacz�� si� spieszy� jak tylko m�g�.

Conway i Illensa�czyk opu�cili si� na ni�szy poziom i trafili do sali, w kt�rej w pr�ni, po�r�d ruchomych element�w wyposa�enia, unosi�y si� cztery cia�a osobnik�w klasy MSVK � delikatnych tr�jno�nych istot przypominaj�cych bociany. Ruchy ich cia� i przedmiot�w zdawa�y si� nieco nienaturalne, jak gdyby kto� je przed chwil� potr�ci�. By� to pierwszy �lad tajemniczego osobnika, kt�rego poszukiwali.

Po chwili znale�li si� w wielkim pomieszczeniu o metalowych �cianach, oplecionych labiryntem stercz�cych pionowo i nie os�oni�tych mechanizm�w. Na pod�odze tkwi� w wybitym przez siebie zag��bieniu generator hipernap�du, wok� niego za� le�a�y porozrzucane od�amki urz�dze� sterowni. Pod nimi spoczywa�y szcz�tki istoty, kt�rej klasy ju� nie mo�na by�o okre�li�. Obok generatora w mocno nadwer�onej pod�odze zia�a dziura wybita przez inny element ci�kiego wyposa�enia statku.

Conway pospieszy� do otworu i spojrza� w d�.

��Tam jest!�� krzykn�� podniecony.

Pod nimi znajdowa�a si� ogromna sala, kt�ra mog�a by� tylko sterowni� sztucznego ci��enia. Pod�og�, �ciany i sufit � w sterowni bowiem panowa�y zawsze niewa�ko�� i pr�nia � pokrywa�y liczne szeregi przysadzistych metalowych szafek, pomi�dzy kt�rymi ledwie mogli si� przecisn�� nawet technicy z Ziemi. Ale technicy nie musieli przychodzi� tu cz�sto, poniewa� urz�dzenia w tym niezmiernie wa�nym pomieszczeniu mia�y uk�ady samonaprawiaj�ce. Teraz ta funkcja by�a wystawiona na ci�k� pr�b�.

Istota, kt�r� Conway tymczasowo zaklasyfikowa� jako AACL, le�a�a na trzech delikatnych szafkach kontrolnych. Dziewi�� innych, migaj�cych czerwonymi �wiate�kami awaryjnymi, znajdowa�o si� w zasi�gu sze�ciu w�owatych macek wysuni�tych przez otwory w zm�tnia�ym plastykowym skafandrze. Macki mia�y przynajmniej sze�� metr�w i zako�czone by�y rogowatymi naro�lami, kt�re, s�dz�c z rozmiaru wyrz�dzonych szk�d, musia�y by� twarde jak stal.

Conway przygotowany by� na to, �e poczuje lito��, gdy ujrzy stworzenie ranne, zdj�te przera�eniem i oszala�e z b�lu. Zamiast tego zobaczy� istot�, kt�ra na pierwszy rzut oka wydawa�a si� zdrowa i kt�ra w�ciekle rozbija�a regulatory sztucznego ci��enia z tak� szybko�ci�, z jak� wbudowane w nie roboty naprawcze stara�y si� je odtworzy�. Lekarz zakl�� i zacz�� gwa�townie szuka� cz�stotliwo�ci nadajnika tamtego. Nagle w jego s�uchawkach rozleg� si� ostry, wysoki pisk.

��Mam ci�! � mrukn�� ponuro.

Gdy tylko tamten us�ysza� jego g�os, pisk usta�, podobnie jak wszelkie ruchy siej�cych zniszczenie macek. Conway odnotowa� cz�stotliwo��, a nast�pnie prze��czy� si� ponownie na zakres u�ywany przez siebie i Illensa�czyka.

��Wydaje mi si� � rzek� chlorodyszny kapelan, gdy Conway opowiedzia� mu, co us�ysza� � �e ta istota jest �miertelnie przera�ona, a d�wi�k, kt�ry wyda�a, by� okrzykiem trwogi. Inaczej autotranslator prze�o�y�by go na zrozumia�e dla ciebie s�owa. To, �e pisk i niszczycielskie dzia�anie usta�y, gdy stworzenie us�ysza�o tw�j g�os, jest wielce obiecuj�ce, ale uwa�am, �e powinni�my zbli�a� si� powoli, ca�y czas zapewniaj�c je, �e chcemy mu pom�c. Jego zachowanie wskazuje na to, �e uderza we wszystko, co si� porusza, tote� moim zdaniem konieczne jest zachowanie ostro�no�ci.

��Tak, prosz� ksi�dza � potwierdzi� Conway gorliwie.

��Nie wiemy, w kt�r� stron� skierowane s� organy wzroku tej istoty � m�wi� dalej Illensa�czyk � proponuj� wi�c, aby�my podeszli z przeciwnych kierunk�w.

Conway skin�� g�ow�. Ustawili swoje radiostacje na nowy zakres i zacz�li ostro�nie przesuwa� si� w kierunku sufitu sterowni. Zachowawszy w degrawitatorach tak� rezerw� mocy, �eby przylgn�� do metalowej powierzchni, odpe�zli od siebie na przeciwleg�e �ciany i zsun�li si� po nich na pod�og�. Gdy stworzenie znalaz�o si� mi�dzy nimi, zacz�li si� powoli ku niemu zbli�a�.

Urz�dzenia samonaprawcze ca�y czas pracowa�y, usuwaj�c szkody wyrz�dzone przez sze�� przypominaj�cych anakondy macek, tymczasem stworzenie w dalszym ci�gu le�a�o spokojnie. Nie wydawa�o r�wnie� �adnych d�wi�k�w. Conway my�la� o zniszczeniach spowodowanych bezmy�lnym miotaniem si� po sterowni. S��w, kt�re cisn�y mu si� na usta, w �aden spos�b nie mo�na by�o nazwa� uspokajaj�cymi, wobec tego kwesti� porozumienia si� z rozbitkiem zostawi� kapelanowi.

��Nie obawiaj si� niczego � Illensa�czyk powt�rzy� po raz dwudziesty.�� Je�li jeste� ranny, powiedz nam. Przyszli�my tu, aby ci pom�c�

Jednak od strony stworzenia nie doszed� ich �aden ruch, �adne s�owo.

Powodowany nag�ym impulsem Conway w��czy� zakres doktora Mannona.

��Wydaje mi si� � powiedzia� � �e rozbitek nale�y do klasy AACL. Mo�e mi pan powiedzie�, sk�d si� tu wzi��, a tak�e dlaczego albo nie chce, albo nie mo�e si� do nas odezwa�?

��Porozumiem si� z izb� przyj�� � obieca� Mannon po kr�tkim milczeniu.�� Jest pan jednak pewny, �e to w�a�nie ta klasa? Nie przypominam sobie, �ebym tu kiedy� widzia� kogo� z AACL. Czy na pewno nie jest to kreppelia�ska�

��To na pewno nie jest kreppelia�ska o�miornica � przerwa� mu Conway.�� Ma sze�� macek g��wnych, a teraz le�y spokojnie, nic nie robi�c�

Conway zamilk� nagle zaskoczony, jego stwierdzenie bowiem przesta�o by� aktualne. Stw�r pomkn�� w kierunku sufitu tak szybko, �e zdawa�o si�, jakby dotkn�� go w tym samym momencie, w kt�rym wystartowa�. Conway ujrza�, jak nad nim kolejna szafka roztrzaskuje si� na kawa�ki, a kilka nast�pnych odpada, wyrwanych przez szukaj�ce zaczepienia macki. W s�uchawkach Mannon krzycza� co� o skokach ci��enia w dotychczas bezpiecznym sektorze Szpitala i o wzrastaj�cych stratach, ale Conway nie by� w stanie odpowiedzie�. Patrzy� bezsilnie, jak AACL przygotowuje si� do kolejnego lotu.

��Przyszli�my tu, �eby ci pom�c � powiedzia� kapelan w chwili, gdy sze�cioramienny stw�r wyl�dowa� cztery metry od niego. Przyssa� si� mocno pi�cioma mackami, po czym wyrzuci� sz�st� pot�nym, hakowatym zamachem, kt�rym zagarn�� Illensa�czyka i cisn�� nim o �cian�. Ze skafandra kapelana buchn�� �yciodajny chlor, na moment okrywaj�c mgie�k� bezkszta�tne nieszcz�sne cia�o, kt�re odbiwszy si� od �ciany, wyl�dowa�o na �rodku sterowni. AACL ponownie zacz�� wydawa� swoje piski.

Conway s�ysza� w�asny g�os be�kotliwie zdaj�cy relacj� Mannonowi, nast�pnie za� Mannona wzywaj�cego okrzykiem Listera. W ko�cu odezwa� si� sam Lister.

��Musi pan go zabi�, Conway � powiedzia� ochryple dyrektor.

Musi pan go zabi�, Conway!

Dopiero te s�owa pomog�y mu si� otrz�sn�� i wr�ci� do normalnego stanu. Ach, jakie to podobne do Kontrolera, pomy�la� gorzko, rozwi�za� problem poprzez morderstwo. I wymaga� od lekarza, osoby powo�anej do ratowania �ycia, aby je odebra�. Nie mia�o znaczenia, �e istota by�a nieprzytomna ze strachu � spowodowa�a wiele zamieszania w Szpitalu, wi�c nale�y j� zabi�.

Conway ba� si� przedtem, ba� si� i teraz. W poprzednim stanie umys�u �atwo by�o podda� si� panice i zastosowa� prawo d�ungli: �zabij albo ciebie zabij��. Ale nie teraz. Bez wzgl�du na to, co mia�o si� sta� z nim lub ze Szpitalem, nie zabije istoty obdarzonej intelektem, a Lister mo�e sobie krzycze�, a� zsinieje�

Nagle zaskoczy�o go, �e i Lister, i Mannon krzycz� na niego, usi�uj�c odeprze� jego argumenty. Prawdopodobnie swoje rozumowanie przeprowadzi� na g�os, nie wiedz�c o tym. Ze z�o�ci� wy��czy� ich zakres.

Jednak jeszcze jeden g�os be�kota� co� do niego, powolny, �ciszony, straszliwie zm�czony, cz�sto przerywany j�kami. Przez ob��dn� chwil� Conway my�la�, �e to duch martwego kapelana powtarza argumenty Listera, ale po chwili spostrzeg�, �e co� porusza si� nad nim.

Przez otw�r w suficie �agodnie przep�ywa�a posta� w skafandrze. Jak ci�ko ranny Kontroler tu dotar�, Conway nie m�g� poj��. Z�amane ko�ci r�k uniemo�liwia�y sterowanie degrawitatorem, wi�c Williamson musia� przeby� ca�� drog�, odbijaj�c si� nogami i maj�c nadziej�, �e jaki� wci�� czynny obw�d grawitacyjny nie przyci�gnie go po raz drugi. Conway a� skurczy� si� na my�l o tym, ile razy te w wielu miejscach z�amane ko�czyny musia�y zderzy� si� po drodze z przeszkodami. A mimo to Kontroler my�la� tylko o tym, by nam�wi� Conwaya do zabicia rozbitka.

Coraz bli�ej pod�ogi, a odleg�o�� mala�a z ka�d� sekund��

Conway poczu�, jak zimny pot wyst�puje mu na kark. Nie mog�c si� zatrzyma�, ranny Kontroler wysun�� si� ju� z dziury w suficie i p�yn�� ku pod�odze prosto na przyczajonego stwora! Doktor patrzy� zafascynowany, jak jedna z twardych niczym stal macek zaczyna si� rozwija�, przygotowuj�c si� do �mierciono�nego zamachu.

Instynktownie rzuci� si� w kierunku dryfuj�cego w pr�ni Kontrolera, nie maj�c czasu pomy�le� o swej odwadze � lub g�upocie. Zwar� si� z Williamsonem z g�uchym trzaskiem i obj�� go nogami, by mie� wolne r�ce do obs�ugi degrawitatora. Zacz�li si� w�ciekle obraca� wok� wsp�lnego �rodka ci�ko�ci, a �ciany, sufit i pod�oga z jej gro�nym �lokatorem� wirowa�y tak szybko, �e Conway ledwie m�g� skupi� wzrok na regulatorach. Zdawa�o mu si�, �e lata ca�e min�y, nim opanowa� wirowanie i ruszy� wraz z Kontrolerem ku dziurze w suficie, za kt�r� by�o bezpiecznie. Byli ju� prawie u celu, gdy Conway ujrza�, jak gruba niczym lina okr�towa macka p�dzi w jego kierunku�

Co� uderzy�o go w plecy z tak� si��, �e a� mu dech zapar�o. Przez straszn� chwil� my�la�, �e butle tlenowe odpad�y, skafander si� rozdar�, a on sam �yka w�ciekle pr�ni�. Jednak wywo�any strachem wdech wpu�ci� strumie� tlenu do p�uc. Conway nigdy jeszcze z takim smakiem nie wdycha� powietrza z butli.

Macka stwora musn�a go tylko, tote� kr�gos�up ocala�. Ucierpia�a jedynie radiostacja.

��Jak si� pan czuje?�� zapyta� z trosk� Conway, gdy ju� u�o�y� Williamsona w pomieszczeniu nad sterowni�. �eby Kontroler m�g� go us�ysze�, musieli si� zetkn�� he�mami.

Przez kilka minut nie by�o odpowiedzi. Potem wr�ci� �w znu�ony, nabrzmia�y b�lem p�szept.

��Bol� mnie r�ce. Jestem zm�czony.�� S�owa Kontrolera rwa�y si�. � Ale wszystko b�dzie dobrze� kiedy mnie zabior�� na sal� � Williamson umilk�. Po chwili jego g�os zabrzmia� znowu, jakby z wi�ksz� si��. � To znaczy, je�eli w Szpitalu pozostanie jeszcze kto� �ywy, �eby mnie leczy�. Bo je�li nie powstrzyma pan naszego przyjaciela z do�u�

Conway zawrza� nagle gniewem.

��Do jasnej cholery � wybuchn�� � nigdy pan nie ust�pi?! Niech pan sobie wbije do g�owy, �e nie zamierzam zabi� istoty rozumnej! Moje radio jest rozbite, wi�c nie musz� s�ucha� wrzask�w Listera i Mannona, a �eby i pana nie s�ysze�, wystarczy odsun�� he�m.

G�os Kontrolera znowu os�ab�.

��Ja wci�� s�ysz� Mannona i Listera � powiedzia� Williamson.�� M�wi�, �e teraz dosta�o si� oddzia�owi �smemu, drugiej sekcji dla pacjent�w z planet o niskiej grawitacji. Chorzy i lekarze le�� rozp�aszczeni ci��eniem rz�du trzech g. Jeszcze kilka minut i nigdy ju� si� nie podnios�. Wie pan, �e klasa MSVK nie odznacza si� siln� budow� cia�a�

��Zamknij si�! � rykn�� Conway. Z w�ciek�o�ci� odsun�� si�, przerywaj�c kontakt.

Kiedy jego gniew os�ab� na tyle, �e ponownie m�g� patrze�, zauwa�y�, �e usta Kontrolera ju� si� nie poruszaj�. Oczy mia� zamkni�te, twarz szar� i pokryt� potem wywo�anym wstrz�sem, nie wida� by�o r�wnie� oznak oddechu. Absorbenty wewn�trz he�mu nie pozwala�y, by szkie�ko zamgli�o si� od oddechu, tote� Conway nie mia� pewno�ci, ale Williamson m�g� ju� nie �y�. Przy jego zm�czeniu odsuwanym wielokrotnie za pomoc� zastrzyk�w pobudzaj�cych, przy jego ranach lekarz ju� dawno m�g� si� spodziewa� zgonu. Z jakiego� powodu nagle zapiek�y go oczy.

W ci�gu ostatnich kilku godzin ogl�da� tyle �mierci i krwi. Jego wra�liwo�� na cierpienie st�pia�a tak bardzo, �e reagowa� na to jak automat medyczny. To uczucie osobistej krzywdy, osierocenia przez Kontrolera musia�o by� po prostu chwilowym nawrotem tej wra�liwo�ci. Jednego by� wszak�e pewien � �e nikt tego medycznego automatu nie zdo�a sk�oni� do pope�nienia zbrodni. Wiedzia� ju�, �e Korpus Kontroli czyni� wi�cej dobra ni� z�a� ale on nie by� Kontrolerem.

A przecie� i O�Mara, i Lister byli jednocze�nie Kontrolerami i lekarzami, a s�awa tego drugiego rozci�ga�a si� na ca�� galaktyk�. Chcesz by� lepszy od nich?�� pyta� go jaki� g�os. Jeste� tu sam, m�wi� dalej �w g�os, a praca Szpitala zosta�a zdezorganizowana, dooko�a za� umieraj� istoty rozumne. Wszystko przez tego stwora w dole. Jak� masz, twoim zdaniem, szans� prze�ycia? Droga, kt�r� tu przyby�e�, jest zawalona i nikt nie przyjdzie ci z pomoc�, wi�c ty te� umrzesz. Czy� nie?

Conway usi�owa� desperacko trwa� przy swoim postanowieniu, okry� si� nim jak skorup�. Ale �w natarczywy, tch�rzliwy g�os w jego g�owie rozbija� t� skorup�. Z prawdziw� ulg� Conway zobaczy�, �e usta Kontrolera znowu si� poruszaj�. Szybko przysun�� do niego he�m.

��Ci�ko panu jako lekarzowi � g�os by� coraz s�abszy � ale musi pan. Za��my, �e to pan jest tam, w dole, oszala�y ze strachu, a mo�e i b�lu, i w chwili opami�tania s�yszy pan, co zrobi�, co nadal robi, ile istot ma na sumieniu��� G�os zadr�a�, ucich�, a nast�pnie powr�ci�. � Nie wola�by pan raczej umrze�, ni� dalej zabija�?

��Ale ja nie mog�!

��Czy na jego miejscu nie wola�by pan umrze�?

Conway poczu�, jak jego skorupa ochronna rozpada si�. W ostatniej desperackiej pr�bie oporu, odwleczenia strasznej decyzji powiedzia�:

��Mo�e, ale nawet gdybym chcia�, nie m�g�bym go zabi�. Rozerwa�by mnie na strz�py, zanim bym si� do niego zbli�y��

��Mam bro� � rzek� Kontroler.

Conway nie pami�ta� potem, jak ustawia� przyrz�dy celownicze, a nawet kiedy wyj�� bro� z kabury Williamsona. Pistolet le�a� w jego d�oni, wycelowany w stworzenie na dole, a doktor czu� ch��d i niesmak. Jednak nie ust�pi� Kontrolerowi ca�kowicie. Pod r�k� mia� rozpylacz z szybko schn�c� mas� plastyczn�, za pomoc� kt�rej, je�li u�y�o jej si� szybko, mo�na by�o uratowa� �ycie osoby, kt�rej skafander zosta� przedziurawiony. Conway chcia� tylko zrani� stwora i obezw�adni� go, a nast�pnie uszczelni� jego skafander tworzywem. By�o to trudne i ryzykowne, ale nie potrafi� zabija� z zimn� krwi�.

Ostro�nie uni�s� drug� r�k�, by przytrzyma� pistolet, i wycelowa�. Nast�pnie strzeli�.

Kiedy opu�ci� bro�, ze stwora nie zosta�o nic poza rozrzuconymi po sterowni zwijaj�cymi si� fragmentami macek. Conway �a�owa�, �e nie zna si� na broni i �e nie umia� dostrzec, i� pistolet strzela pociskami eksploduj�cymi, a ponadto zosta� ustawiony na ogie� ci�g�y�

Usta Williamsona poruszy�y si� znowu. Conway przytkn�� he�m powodowany wy��cznie odruchem. Przesta�o mu na czymkolwiek zale�e�.

��Wszystko w porz�dku, doktorze � m�wi� Kontroler.�� To nikt�

��Teraz ju� nikt � zgodzi� si� pos�pnie Conway. Powr�ci� do ogl�dzin pistoletu i poczu� �al, �e opr�ni� magazynek. Gdyby zosta� cho� jeden pocisk, cho� jeden, wiedzia�by, jak go u�y�.

��Przysz�o to panu z trudem, wiemy o tym � m�wi� major O�Mara. Jego g�os nie by� ju� ostry, a stalowoszare oczy patrzy�y �agodnie, jakby ze wsp�czuciem i chyba z dum�. � Lekarz zazwyczaj nie musi podejmowa� takich decyzji, dop�ki nie b�dzie starszy, bardziej zr�wnowa�ony, dojrzalszy, je�li w og�le taki w ko�cu si� staje. Pan jest albo by� dzieciakiem przepe�nionym idealizmem, w jego nieco ko�tu�skiej i ob�udnej wersji. Dzieciakiem, kt�ry nawet nie wiedzia�, kim naprawd� jest Kontroler.�� O�Mara u�miechn�� si�. Jego wielkie, twarde d�onie spocz�y dziwnie po ojcowsku na ramionach Conwaya.�� To, co pan zrobi� � m�wi� dalej � mog�o zniszczy� zar�wno pa�sk� karier�, jak i r�wnowag� psychiczn�. Ale nie ma sprawy, nie musi pan si� o nic obwinia�. Wszystko jest w porz�dku.

Conway my�la� t�po, �e szkoda, i� nie otworzy� w�wczas przys�ony he�mu i nie sko�czy� z tym wszystkim, zanim technicy dotarli do sterowni sztucznego ci��enia i odnie�li jego i Williamsona do O�Mary. Major musi by� niespe�na rozumu. On, Conway, pogwa�ci� naczeln� zasad� etyczn� swego zawodu i zabi� istot� obdarzon� intelektem. Absolutnie wszystko by�o nie w porz�dku.

��Niech mnie pan pos�ucha � rzek� powa�nie O�Mara.�� Ch�opcom z ��czno�ci uda�o si� odtworzy� obraz sterowni rozbitego statku bezpo�rednio przed zderzeniem. Pilotem nie by� pa�ski AACL, rozumie pan? By�a to istota klasy AMSO, nale��ca do jednej z ro�lejszych ras w kosmosie, kt�rej przedstawiciele cz�sto trzymaj� w charakterze zwierz�t domowych nieinteligentne osobniki klasy AACL. Poza tym na li�cie chorych Szpitala nie ma istot tej klasy, wi�c zwierzak, kt�rego pan zabi�, by� po prostu odpowiednikiem oszala�ego ze strachu psa w skafandrze ochronnym.�� O�Mara potrz�sn�� ramionami Conwaya, a� temu si� g�owa zako�ysa�a.�� Czy teraz czuje si� pan lepiej?

Conway poczu�, jak wraca we� �ycie. Skin�� g�ow� w milczeniu.

��Mo�e pan i�� � powiedzia�, u�miechaj�c si�, O�Mara � i nadrobi� braki snu. Co za� do rozmowy reorientacyjnej, niestety, nie mam w tej chwili czasu. Niech mi pan o niej kiedy� przypomni, je�li pa�skim zdaniem b�dzie jeszcze potrzebna�

W ci�gu czternastu godzin, kt�re Conway przespa�, nap�yw rannych zmala� do poziomu, z kt�rym mo�na by�o sobie poradzi�. Poza tym nadesz�a wiadomo��, �e wojna si� sko�czy�a. Technikom i konserwatorom z Korpusu Kontroli uda�o si� usun�� elementy zniszczone przez rozbity statek i za�ata� pancerz Szpitala. Gdy w wydr��onym tunelu przywr�cono normalne ci�nienie, prace remontowe post�powa�y Szybko naprz�d. Kiedy Conway obudzi� si� i ruszy� na poszukiwanie doktora Mannona, stwierdzi�, �e pacjent�w przenosi si� ju� do sekcji, kt�re jeszcze kilka godzin wcze�niej by�y ciemn�, pozbawion� atmosfery pl�tanin� �elastwa.

Swojego zwierzchnika odnalaz� nieopodal g��wnego oddzia�u nag�ych wypadk�w dla klasy FGLI. Mannon pochyla� si� nad ci�ko poparzonym DBLF-em, kt�rego g�sienicowate cia�o wr�cz gin�o na ogromnym stole przeznaczonym dla Traltha�czyk�w. Dwa inne g�sienicowce, pod znieczuleniem, le�a�y na r�wnie olbrzymim ��ku stoj�cym pod �cian�, a kolejny, lekko si� zwijaj�c, na w�zku ko�o drzwi.

��Gdzie pan by�, do cholery?�� odezwa� si� Mannon g�osem zbyt zm�czonym, by zabrzmia� w nim gniew. Zanim Conway zdo�a� odpowiedzie�, doda�: � Ach, niech pan ju� nie m�wi. Ka�dy podbiera personel innym, a sta�y�ci nie maj� nic do powiedzenia�

Conway poczu�, �e twarz mu czerwienieje. Nagle zawstydzi� si� tego czternastogodzinnego snu, ale mia� zbyt ma�o odwagi, by wyprowadzi� Mannona z b��du.

��Mog� w czym� pom�c, doktorze?�� zapyta� zamiast tego.

��Mo�e pan � odrzek� Mannon, wskazuj�c na pacjent�w.�� Ale to b�dzie paskudna robota. Rany k�ute i ci�te, g��bokie. Od�amki metalu w dalszym ci�gu w ciele, uszkodzenie narz�d�w jamy brzusznej i ostry krwotok wewn�trzny. Bez hipnota�my nie da pan sobie rady. Niech pan po ni� idzie i szybko wraca, jasne?

Kilka minut p�niej Conway le�a� w gabinecie O�Mary, zapisuj�c sobie ta�m� o fizjologii klasy DBLF. Tym razem nie unika� dotkni�cia r�k majora.

��Jak si� czuje Kontroler Williamson?�� zapyta�, zdejmuj�c he�m.

��Wy�yje � odpar� sucho O�Mara.�� Sam Diagnostyk sk�ada� mu gnaty. Nie ma prawa umrze�

Conway wr�ci� do Mannona jak m�g� najpr�dzej. Do�wiadcza� ju� charakterystycznego rozdwojenia ja�ni i wysi�kiem woli opanowywa� potrzeb� pe�zania na brzuchu, wiedzia� wi�c, �e zapis si� przyj��. Podobni do g�sienic mieszka�cy Kelgii bardzo przypominali Ziemian zar�wno pod wzgl�dem metabolizmu, jak i usposobienia, tote� zam�t w jego g�owie by� mniejszy ni� w przypadku ta�my rasy Telfi. Niemniej osi�gn�� zbli�enie z istotami, kt�re leczy�, zbli�enie, kt�re w istocie sprawia�o mu b�l.

Poj�cie broni, pocisku i celu jest bardzo proste � trzeba tylko wycelowa�, nacisn�� spust, a cel jest ju� martwy lub obezw�adniony. Pocisk nie my�li w og�le, celuj�cy nie my�li tyle, ile trzeba, cel za�� cierpi.

Conway widzia� ostatnio zbyt wiele obezw�adnionych cel�w i kawa�k�w metalu, kt�re wry�y si� w nie g��boko, zostawiaj�c w poszarpanym ciele czerwone kratery, potrzaskanych ko�ci i rozerwanych naczy� krwiono�nych. Potem jeszcze zostawa� d�ugi, bolesny proces rekonwalescencji. Ktokolwiek sieje takie zniszczenie w�r�d my�l�cych i czuj�cych istot, zas�uguje na co� bole�niejszego ni� psychiatria korekcyjna O�Mary.

Kilka dni wcze�niej Conway wstydzi�by si� takich my�li, a i teraz czu� si� troch� za�enowany. Zastanawia� si�, czy niedawne wydarzenia zapocz�tkowa�y upadek moralny, czy po prostu zaczyna� by� doros�y.

Pi�� godzin p�niej by�o ju� po wszystkim. Mannon poleci� piel�gniarce obserwowa� czw�rk� pacjent�w, ale najpierw kaza� jej przynie�� co� do zjedzenia. Dziewczyna wr�ci�a po paru minutach z wielk� paczk� kanapek, a tak�e z wie�ci�, �e ich sto��wk� zamieniono w sypialnie m�sk� dla traltha�skich lekarzy. Wkr�tce potem Mannon zasn�� w po�owie drugiej kanapki. Conway za�adowa� go na transporter i zawi�z� do pokoju. Po drodze trafi� na traltha�skiego Diagnostyka, kt�ry kaza� mu p�j�� na oddzia� urazowy klasy DBDG.

Tym razem Conway zajmowa� si� pacjentami w�asnej rasy, a jego dojrzewanie czy mo�e upadek moralny pog��bia�y si�. Zaczyna� my�le�, �e Korpus Kontroli jest cholernie �agodny wobec niekt�rych osobnik�w.

Trzy tygodnie p�niej Szpital Kosmiczny pracowa� ju� normalnie. Wszyscy pacjenci, poza najci�ej rannymi, zostali przetransportowani do szpitali planetarnych. Uszkodzenia spowodowane uderzeniem statku naprawiono. Traltha�czycy opu�cili sto��wk� i Conway nie musia� ju� porywa� jedzenia w locie ze stolik�w do narz�dzi. O ile jednak w przypadku ca�ego Szpitala sprawy wr�ci�y do normy, o tyle z Conwayem wszystko mia�o si� inaczej.

Ca�kowicie zwolniono go z obowi�zk�w na oddziale i przeniesiono do grupy z�o�onej zar�wno z ludzi, jak i z nieziemc�w, kt�rych wi�kszo�� zajmowa�a wy�sze stanowiska ni� on. Wszyscy zostali poddani przeszkoleniu w zakresie ratownictwa kosmicznego. Niekt�re problemy zwi�zane z wyci�ganiem rozbitk�w ze zniszczonych statk�w, a szczeg�lnie tych, na kt�rych dzia�a�y jeszcze �r�d�a energii, by�y dla Conwaya kompletnym zaskoczeniem. Przeszkolenie zako�czy�o si� ciekawym, aczkolwiek nieco karko�omnym egzaminem praktycznym, kt�ry uda�o mu si� zda�, po czym nast�pi� bardziej umys�owy kurs filozofii por�wnawczej nieziemc�w. Jednocze�nie trwa�o szkolenie z zakresu ska�e�: co zrobi�, gdy nast�pi przeciek na oddziale metanodysznych, a temperatura mo�e podnie�� si� powy�ej minus stu czterdziestu stopni; co zrobi� w wypadku istoty chlorodysznej wystawionej na dzia�anie tlenu lub istoty wyposa�onej w skrzela na dzia�anie powietrza i odwrotnie. Conway a� wzdryga� si� na my�l o tym, �e niekt�rzy z jego towarzyszy mogliby prze�wiczy� na nim sztuczne oddychanie � cz�� z nich bowiem wa�y�a po p� tony!�� ale szcz�liwie na ko�cu tego szkolenia egzaminu praktycznego nie by�o.

Ka�dy wyk�adowca podkre�la� znaczenie szybkiego i dok�adnego rozpoznania klasy nap�ywaj�cych pacjent�w, kt�rzy cz�sto mog� nie by� w stanie poda� jej samodzielnie. W czteroliterowym systemie klasyfikacyjnym pierwsza litera by�a kluczem do og�lnej przemiany materii, druga oznacza�a liczb� i rozmieszczenie ko�czyn oraz narz�d�w zmys��w, pozosta�e dwie za� okre�la�y zesp� wymaga� co do ci�nienia atmosferycznego oraz si�y ci��enia, co r�wnie� informowa�o o masie, a tak�e rodzaju pow�oki danego osobnika. A, B i C na pierwszym miejscu odnosi�y si� do istot maj�cych skrzela. Litery od D do F odpowiada�y ciep�o-krwistym organizmom tlenodysznym, w�r�d kt�rych mie�ci�a si� wi�kszo�� ras inteligentnych. Istoty z klas od G do K by�y r�wnie� tlenodyszne, ale bardziej przypomina�y owady i �y�y w warunkach niskiego ci��enia. L i M r�wnie� pochodzi�y z planet o niskiej grawitacji, ale wygl�dem przypomina�y ptaki. Istoty chlorodyszne nale�a�y do klas O i P. Potem nast�powa�y wszystkie osobliwo�ci � po�eracze promieniowania, istoty o krwi zamro�onej albo krystalicznej, stworzenia mog�ce zmienia� dowolnie sw�j kszta�t, a tak�e osobniki posiadaj�ce uzdolnienia parapsychiczne. Telepaci, tacy jak Telfi, otrzymywali na pierwszym miejscu liter� V. W ramach zaj�� wyk�adowcy wy�wietlali przez trzy sekundy obraz stopy jakiej� istoty lub fragment jej sk�ry i je�li Conway nie potrafi� na podstawie tak pobie�nych ogl�dzin wyrecytowa� odpowiedniej klasy, pada�o pod jego adresem wiele ironicznych s��w. Wszystko to by�o bardzo ciekawe, ale Conway zacz�� si� troch� niepokoi�, gdy stwierdzi�, �e sze�� tygodni nie ogl�da� ani jednego pacjenta. Postanowi� zadzwoni� do O�Mary i wypyta� go dlaczego � oczywi�cie z szacunkiem i ogl�dnie.

��Na pewno chce pan wr�ci� na oddzia�� rzek� O�Mara, gdy Conway przeszed� w ko�cu do sedna.�� R�wnie� doktor Mannon chcia�by pana z powrotem. Ale ja mam dla pana robot� i nie chc�, �eby ugrz�z� pan gdzie indziej. Niech pan jednak nie s�dzi, �e tylko zabija pan czas. Uczy si� pan wielu po�ytecznych rzeczy, doktorze. Przynajmniej s�dz�, �e si� pan uczy. �egnam.

Od�o�ywszy mikrofon interkomu, Conway pomy�la�, �e wiele z tego, czego si� uczy�, odnosi si� do majora O�Mary. Nie istnia� kurs na temat naczelnego psychologa, ale w�a�ciwie to jakby by�, z ka�dego bowiem wyk�adu wy�ania�a si� jego posta�. Conway dopiero zaczyna� pojmowa�, jak niewiele brakowa�o, by zosta� wyrzucony ze Szpitala za zachowanie podczas incydentu z Telfi.

W Korpusie Kontroli O�Mara mia� stopie� majora, ale Conway wiedzia� ju�, �e w Szpitalu trudno by�o znale�� jakie� granice jego w�adzy. Jako naczelny psycholog odpowiada� za zdrowie psychiczne wszystkich nader r�nych osobnik�w i ras personelu oraz za �agodzenie zadra�nie�, jakie mog�yby mi�dzy nimi wyst�pi�.

Przy najwy�szej nawet tolerancji i wzajemnym szacunku nadal zdarza�y si� sytuacje, w kt�rych takie zadra�nienia si� pojawia�y. Potencjalnie niebezpieczne sytuacje wynika�y z ignorancji i nieporozumie�. Jaka� istota mog�a r�wnie� zapa�� na neuroz� ksenofobiczn�, kt�ra mia�aby negatywny wp�yw na jej przydatno�� zawodow� czy r�wnowag� psychiczn� albo obie te rzeczy naraz. Na przyk�ad lekarz z Ziemi, kt�ry �ywi� w pod�wiadomo�ci niech�� do paj�k�w, nie mia�by tyle zawodowego obiektywizmu, by wyleczy� Illensa�czyka. Do O�Mary nale�a�o wi�c wykrycie i usuni�cie takich oznak niebezpiecze�stwa albo te�, gdyby wszystko zawiod�o, pozbycie si� takiego potencjalnie niebezpiecznego osobnika, nim zadra�nienia przerodz� si� w otwarty konflikt. �w obowi�zek ochrony przed b��dnym, niezdrowym lub nietolerancyjnym my�leniem O�Mara wype�nia� z takim zaci�ciem, �e zyska� sobie u niekt�rych przydomek �drugi Torquemada�. Istoty z tych planet, na kt�rych nie by�o nigdy odpowiednik�w Inkwizycji, obrzuca�y go innymi, epitetami, i to cz�sto prosto w twarz. Ale w kanonie zasad O�Mary Usprawiedliwione Wyzwiska nie stanowi�y objaw�w niew�a�ciwego my�lenia, tote� powa�ne tego reperkusje si� nie zdarza�y.

Major nie odpowiada� za psychologiczne braki pacjent�w Szpitala, ale poniewa� cz�sto nie mo�na by�o stwierdzi�, gdzie ko�czy si� b�l czysto fizyczny, a zaczyna psychosomatyczny, r�wnie� wtedy pytano go o zdanie.

To, �e O�Mara zwolni� Conwaya z obowi�zk�w na oddziale, mog�o oznacza� zar�wno degradacj�, jak i awans. Je�li wszak�e Mannon potrzebowa� go z powrotem, zadanie, kt�re mia� dla niego O�Mara, musia�o by� wa�niejsze. Conway by� wobec tego przekonany, �e z psychologiem nic mu nie grozi � ta my�l by�a bardzo przyjemna. Jednak gryz�a go ciekawo��.

Nast�pnego ranka wezwano go, by si� zjawi� w gabinecie naczelnego psychologa�

To zapewne jeden z tych olbrzymich wo��cych kolonist�w transportowc�w, na pok�adzie kt�rych potrafi�y przej�� cztery pokolenia, zanim dolecia�y z jednej gwiazdy na drug�. Dopiero potem hipernap�d odstawi� do lamusa tak gigantyczne jednostki, my�la� Conway, przygl�daj�c si� wielkiej �kropli�, kt�r� wida� by�o przez iluminator za biurkiem O�Mary. Z wyj�tkiem oszklonej kabiny pilota, wszystkie rz�dy galerii obserwacyjnych oraz iluminator�w zakryto grubymi p�ytami metalowymi, solidnie umocnionymi z zewn�trz, by wytrzyma�y pot�ne ci�nienie panuj�ce na statku. Nawet w zestawieniu z ogromem Szpitala transportowiec wydawa� si� pot�ny.

��Odpowiada pan za kontakt mi�dzy Szpitalem a lekarzem i pacjentem z tego statku � powiedzia� naczelny psycholog, patrz�c uwa�nie na Conwaya.�� Lekarz nale�y do rasy niewielkich rozmiar�w. Pacjent podobny jest do dinozaura.

Conway usi�owa� nie da� pozna� po sobie zdumienia. Wiedzia�, �e O�Mara analizuje jego reakcje, i przewrotnie chcia� mu to utrudni� jak tylko potrafi�.

��Co mu jest?�� zapyta� po prostu.

��Nic � odrzek� O�Mara.

��Wi�c to problem psychologiczny?

Naczelny psycholog pokr�ci� g�ow�.

��Zatem co mo�e robi� w Szpitalu zdrowa, zr�wnowa�ona i inteligentna istota�

��Ona nie jest inteligentna.

Conway nabra� powoli powietrza w p�uca i odetchn��. Najwyra�niej major znowu bawi� si� z nim w zgadywank�. Nie, �eby mia� co� przeciwko temu, ale pod warunkiem, �e dostanie uczciw� szans� odgadni�cia w�a�ciwych odpowiedzi. Spojrza� raz jeszcze na olbrzymi kszta�t zaadaptowanego transportowca i zamy�li� si�.

Zainstalowanie hipernap�du w tak ogromnym statku kosztowa�o du�o, a powa�ne zmiany konstrukcyjne kad�uba � jeszcze wi�cej. Wygl�da�o na to, �e kto� zada� sobie wiele trudu jedynie dla�

��Ju� mam!�� krzykn�� Conway, u�miechaj�c si�. � To nowy okaz, kt�ry mamy pokroi� i zbada�

��Bo�e uchowaj!�� zawo�a� O�Mara z przera�eniem. Rzuci� szybkie, niemal paniczne spojrzenie na ma�� kul� z plastyku, cz�ciowo zakryt� stosem ksi��ek le��cych na biurku.�� Ta ca�a sprawa � m�wi� dalej � zosta�a uzgodniona na najwy�szym szczeblu, co najmniej podkomisji Rady Galaktycznej. Na czym to wszystko ma polega�, ani ja, ani nikt inny w Szpitalu nie wie. By� mo�e lekarz, kt�ry przyby� tu z pacjentem i kt�ry ma si� nim zajmowa�, powie panu kiedy�� � Ton g�osu O�Mary wyra�a� w�tpliwo��, �e to nast�pi.�� Jednak�e tak od Szpitala, jak i od pana wymaga si� jedynie pomocy i wsp�pracy � doda�.

Z dalszych s��w majora wynika�o, �e istota, kt�ra wyst�powa�a jako lekarz, nale�a�a do niedawno odkrytej rasy tymczasowo zaklasyfikowanej jako VUXG. Istoty owe posiada�y pewne zdolno�ci parapsychiczne, potrafi�y przekszta�ca� praktycznie wszystkie substancje w energi� na w�asne potrzeby oraz mog�y przystosowa� si� do ka�dego w�a�ciwie �rodowiska. By�y ma�e i nieomal niezniszczalne.

Lekarz �w by� telepat�, ale jego etyka oraz zakaz ingerowania w sfer� prywatnych my�li nie pozwala�y mu stosowa� tej zdolno�ci do porozumiewania si� z nietelepat�, nawet gdyby jego zakres odbioru obejmowa� my�li ludzkie. Z tego powodu mia� si� porozumiewa� wy��cznie poprzez autotranslator. Nale�a� do d�ugowiecznej rasy, zar�wno je�li chodzi o d�ugo�� �ycia poszczeg�lnych osobnik�w, jak i o histori� pisan� � a przez ca�y ten ogrom czasu nie by�o u nich �adnej wojny.

By�a to cywilizacja stara, �wiat�a i skromna, zako�czy� O�Mara. Niezmiernie skromna. Tak bardzo, �e do innych ras, nie tak skromnych jak ona, odnosi�a si� z pogard�. Conway b�dzie musia� by� bardzo taktowny, gdy� t� najwy�sz�, nieledwie przyt�aczaj�c� skromno�� �atwo pomyli� z czym� innym.

Conway przyjrza� si� uwa�nie O�Marze. Czy w tych bystrych, stalowoszarych oczach nie pojawi� si� ironiczny b�ysk? Czy na kanciastej, pewnej siebie twarzy nie by�o wyrazu sztucznej oboj�tno�ci? I nagle, zupe�nie ju� zbity z tropu, dostrzeg� mrugni�cie majora.

Ignoruj�c je, odezwa� si�:

��Wed�ug mnie, oni strasznie zadzieraj� nosa.

Ujrza�, jak usta O�Mary skrzywi�y si�, i w tym momencie z dramatyczn� raptowno�ci� do rozmowy w��czy� si� nowy g�os.

��Znaczenie wypowiedzianej przed chwil� uwagi nie jest dla mnie jasne � zadudni� beznami�tny g�os z autotranslatora.�� Zadzieramy, czyli unosimy� co?�� Nast�pi�a kr�tka chwila milczenia, po kt�rej g�os ci�gn��: � Przyznaj�, �e moje zdolno�ci umys�owe s� bardzo ograniczone, chcia�bym jednak z ca�� pokor� o�wiadczy�, �e w tym wypadku nie zrozumia�em nie tylko z w�asnej winy. Cz�ciowo odpowiada za to owa ubolewania godna sk�onno�� m�odych i mniej praktycznych ras do wydawania pozbawionych sensu d�wi�k�w, kiedy zupe�nie nie ma takiej potrzeby.

W tym w�a�nie momencie wzrok Conwaya, kt�ry gwa�townie rozgl�da� si� po pokoju, pad� na przezroczyst� plastykow� kul� le��c� na biurku O�Mary. Teraz, kiedy przyjrza� si� jej dok�adniej, zauwa�y� kilka przewod�w, kt�rymi do kuli przymocowany by� aparat, bez w�tpienia autotranslator. Wewn�trz pojemnika p�ywa�o co�.

��Doktorze Conway � rzek� sucho naczelny psycholog � oto doktor Arretapec, pa�ski nowy szef.�� I doda�, bezg�o�nie poruszaj�c ustami: � Musi pan tak mle� ozorem?

Stw�r w plastykowej kuli, nie przypominaj�cy niczego poza suszon� �liwk� w syropie, by� wi�c owym lekarzem nale��cym do klasy VUXG! Conway poczu�, �e twarz mu p�onie. Jak to dobrze, �e autotranslator przek�ada� tylko znaczenie poszczeg�lnych s��w, nie zag��biaj�c si� w ich wyd�wi�k emocjonalny � w tym wypadku ironiczny! Inaczej znalaz�by si� w mocno niezr�cznej sytuacji.

��Poniewa� potrzebna jest tu naj�ci�lejsza wsp�praca � doda� szybko major � a ci�ar cia�a doktora Arretapeca jest niewielki, b�dzie pan go nosi� w czasie pracy.�� O�Mara zgrabnie wprowadzi� swe s�owa w czyn i przytroczy� pojemnik do ramienia Conwaya.�� Mo�e pan i�� � powiedzia�, gdy sko�czy�. � Szczeg�owe polecenia, kiedy i gdzie b�d� potrzebne, przeka�e panu bezpo�rednio doktor Arretapec.

To si� mog�o zdarzy� tylko tutaj, pomy�la� Conway kwa�no, wychodz�c. Oto mia� na ramieniu lekarza nieziemca, kt�ry wygl�da� jak przezroczysta, trz�s�ca si� niczym galareta kluska, ich wsp�lnym pacjentem by� zdrowy i krzepki dinozaur, a o co w tym wszystkim chodzi�o, jego wsp�pracownik nie bardzo chcia� wyja�ni�. Conway s�ysza� kiedy� o �lepym pos�usze�stwie, ale �lepa wsp�praca by�a dla� poj�ciem nowym i � jego zdaniem � raczej g�upim.

Po drodze do luku siedemnastego, czyli tam, gdzie przycumowa� statek, na kt�rym znajdowa� si� ich pacjent, Conway usi�owa� wyja�ni� nieziemskiemu lekarzowi organizacj� Szpitala G��wnego Sektora Dwunastego.

Doktor Arretapec od czasu do czasu zadawa� jakie� rzeczowe pytania, wi�c zapewne by� zainteresowany tematem.

Mimo �e Conway by� na to przygotowany, ogrom wn�trza zaadaptowanego transportowca wstrz�sn�� nim. Z wyj�tkiem dw�ch poziom�w najbli�szych pow�oki zewn�trznej, gdzie obecnie znajdowa�y si� generatory sztucznego ci��enia, technicy z Korpusu Kontroli wyci�li wszystko, pozostawiaj�c ogromn� pust� kul� o �rednicy oko�o sze�ciuset metr�w. Wewn�trzna powierzchnia owej kuli zapa�kana by�a b�otem i wilgotna. Tu i �wdzie znajdowa�y si� wielkie, niechlujne stosy powyrywanej ro�linno�ci, przewa�nie wdeptanej w b�oto. Conway zauwa�y� r�wnie�, �e znaczna jej cz�� zwi�d�a i zamiera�a.

Dotychczas Conway mia� do czynienia z l�ni�cym, aseptycznym Szpitalem, tote� stwierdzi�, �e �w widok szczeg�lnie dzia�a na jego system nerwowy. Zacz�� si� rozgl�da� za pacjentem.

Jego wzrok przesun�� si� w g�r�, ponad stert� b�ota i porozrzucanych ro�lin, a� w ko�cu zobaczy�, �e wysoko, po przeciwnej stronie kuli b�oto przechodzi w ma�e, g��bokie jeziorko. Tu� pod powierzchni� wida� by�o jaki� ruch i wirowanie. Nagle nad wod� ukaza�a si� niedu�a g�owa osadzona na ogromnej sinusoidalnej szyi, rozejrza�a si� i ponownie zanurzy�a z ogromnym pluskiem.

Conway oceni� odleg�o��, a nast�pnie stan terenu pomi�dzy nim a jeziorem.

��To daleka droga � powiedzia�. � Wezm� degrawitator�

��Nie b�dzie to potrzebne � odrzek� Arretapec.

Ziemia nagle usun�a si� im spod n�g i oto lecieli ju� w kierunku odleg�ego jeziora.

Klasyfikacja VUXG, przypomnia� sobie Conway, kiedy ju� odzyska� oddech, obejmuje istoty dysponuj�ce pewnymi zdolno�ciami parapsychicznymi�

Wyl�dowali �agodnie niedaleko brzegu. Arretapec powiedzia� Conwayowi, �e chce skoncentrowa� przez kilka chwil swoje procesy my�lowe, i poprosi�, �eby przez ten czas lekarz by� cicho i nie rusza� si�. Kilka sekund p�niej Conway poczu�, �e sw�dzi go gdzie� w uchu. Dzielnie porzuci� my�l o tym, �eby wetkn�� tam palec i si� podrapa�. Zamiast tego ca�� uwag� skupi� na powierzchni jeziora.

Nagle z toni wychyn�o szarobrunatne, wielkie jak g�ra cielsko zako�czone z jednej strony d�ug�, zw�aj�c� si� szyj�, z drugiej za� ogonem gwa�townie uderzaj�cym o wod�. Przez chwil� Conway my�la�, �e potw�r po prostu wyskoczy� na powierzchni� jak gumowa pi�ka, ale potem wyt�umaczy� sobie, �e to dno jeziora musia�o si� gwa�townie zapa�� pod dinozaurem, daj�c optycznie podobny efekt. Nadal w�ciekle wymachuj�c szyj�, ogonem i czterema pot�nymi jak kolumny nogami, olbrzymi gad dotar� do brzegu i wylaz� na b�oto, lub te� raczej w b�oto, zapad� si� w nie bowiem a� po kolana. Conway oceni�, �e kolana te znajduj� si� przynajmniej trzy metry nad ziemi�, �e �rednica cielska w najszerszym miejscu wynosi oko�o pi�ciu metr�w, od g�owy do ogona za� potw�r liczy sobie ich dobrze ponad trzydzie�ci. Ci�ar cielska oszacowa� na mniej wi�cej czterdzie�ci tysi�cy kilogram�w. Potw�r nie mia� naturalnego pancerza, ale na ko�cu ogona, jak na tak ogromny narz�d wykazuj�cego zdumiewaj�c� ruchliwo��, znajdowa�o si� zgrubienie kostne, z kt�rego wyrasta�y dwa zrogowacia�e, zakrzywione do przodu, gro�nie wygl�daj�ce kolce.

Gdy Conway przygl�da� si� ogromnemu gadowi, ten nadal kot�owa� si� w b�ocie, wyra�nie podra�niony. Nagle opad� na kolana, a jego d�uga szyja pochyli�a si� do przodu, a� w ko�cu g�owa znalaz�a si� u podbrzusza. By�a to osobliwa, ale tak�e �a�osna pozycja.

��Jest bardzo przestraszony � rzek� Arretapec.�� Te warunki niezbyt dobrze udaj� jego naturalne �rodowisko.

Conway potrafi� zrozumie� potwora i wsp�czu� mu. Bez w�tpienia poszczeg�lne elementy jego �rodowiska zosta�y odtworzone dok�adnie, ale zamiast rozmie�ci� je w spos�b naturalny, rzucono je w kup� b�ota. Z pewno�ci� nie zrobiono tego celowo, pomy�la�. Zapewne ca�y ten ba�agan spowodowa�y jakie� trudno�ci z uk�adem sztucznego ci��enia.

��Czy stan psychiczny pacjenta � zapyta� � ma znaczenie dla powodzenia pa�skiej pracy?

��I to wielkie � odrzek� Arretapec.

��Wobec tego najpierw trzeba spowodowa�, by pacjent by� bardziej zadowolony ze swego losu � powiedzia� Conway i przykucn��. Pobra� pr�bki wody z jeziora, pr�bki b�ota i r�nych odmian pobliskiej ro�linno�ci. W ko�cu wyprostowa� si�. � Mamy tu jeszcze co� do roboty?�� zapyta�.

��Obecnie nic nie mog� zrobi� � odpar� Arretapec.

G�os z autotranslatora by� bezbarwny i oczywi�cie pozbawiony emocji, ale przerwy mi�dzy s�owami powiedzia�y Conwayowi, �e VUXG jest g��boko rozczarowany.

Znalaz�szy si� ponownie przy luku wej�ciowym, Conway zdecydowanie ruszy� w kierunku jadalni dla ciep�okrwistych istot tlenodysznych. By� g�odny.

W jadalni dostrzeg� wielu koleg�w po fachu: g�sienicowce DBLF, kt�re wsz�dzie porusza�y si� powoli, z wyj�tkiem sali operacyjnej; humanoidy typu ziemskiego, takie jak on sam, nale��ce do klasy DBDG; oraz pot�nych, s�oniowatych Traltha�czyk�w klasy FGLI, kt�rzy wraz ze swymi symbiontami OTSB byli na najlepszej drodze, by znale�� si� w�r�d dostojnych Diagnostyk�w. Zamiast jednak wda� si� w rozmowy, Conway skoncentrowa� si� na uzyskaniu jak najwi�kszej liczby informacji o planecie, z kt�rej pochodzi� jego nowy pacjent.

Dla swobodniejszej konwersacji wyj�� Arretapeca z plastykowego pojemnika i umie�ci� go na stole, pomi�dzy talerzem z ziemniakami a sosjerk�. Pod koniec posi�ku ze zdumieniem ujrza�, �e doktor wytrawi� pi�ciocentymetrowy otw�r w stole!

��W g��bokim zamy�leniu � odrzek� Arretapec, gdy Conway do�� rozdra�nionym g�osem za��da� wyja�nie� � proces przyjmowania po�ywienia i trawienia staje si� u nas automatyczny i nie�wiadomy. Nie gustujemy w jedzeniu dla przyjemno�ci, tak jak wy, zmniejsza to bowiem warto�� naszych proces�w my�lowych. Je�li jednak spowodowa�em jak�� szkod� Conway pospiesznie zapewni� go, �e plastykowa serweta jest stosunkowo ma�o warta w obecnych okoliczno�ciach, po czym szybko wymkn�� si� z jadalni. Nie pr�bowa� wyja�nia�, �e personel sto��wki cokolwiek w�cieknie si� z powodu zniszczenia stosunkowo niewiele wartej w�asno�ci.

Po obiedzie Conway odebra� analiz� pr�bek, a nast�pnie ruszy� do gabinetu kierownika dzia�u eksploatacji. Siedzieli tam nidia�ski nied�wiadek ze z�ocon� opask� na ramieniu oraz Ziemianin w mundurze Kontrolera, z naszywkami pu�kownika na naramiennikach i odznak� dywizji technicznej w klapie. Conway przedstawi� sytuacj� oraz to, co jego zdaniem powinno si� zrobi�, je�li to w og�le mo�liwe.

��To jest mo�liwe � rzek� czerwony nied�wiadek, zag��biwszy si� w stos wydruk�w, kt�re przyni�s� Conway � ale�

��O�Mara o�wiadczy� mi, �e koszty nie graj� roli � przerwa� mu lekarz, wskazuj�c g�ow� istot�, kt�r� mia� na ramieniu.�� Maksymalna wsp�praca, tak powiedzia�.

��W takim razie mo�emy to zrobi� � �ywo wtr�ci� pu�kownik. Przygl�da� si� Arretapecowi niemal ze strachem.�� Zastan�wmy si�: transportowce do przywiezienia wszystkiego z jego rodzinnej planety. Wyjdzie szybciej i taniej ni� syntezowanie jego po�ywienia tutaj. Potrzebne nam b�d� r�wnie� dwie kompanie z dywizji technicznej oraz ich roboty, aby mu wymo�ci� gniazdko. Opr�cz tych dwudziestu paru ludzi, kt�rzy go tu przywie�li.�� Chwil� patrzy� przed siebie niewidz�cymi oczyma, podczas gdy jego m�zg b�yskawicznie liczy�. � Trzy dni � powiedzia� w ko�cu.

Zwa�ywszy nawet, �e podr� w nadprzestrzeni trwa�a dos�ownie mgnienie oka, Conway i tak by� zdania, �e trzy dni to bardzo kr�tko. Powiedzia� to pu�kownikowi.

Kontroler przyj�� wyrazy uznania z ledwie dostrzegalnym u�miechem.

��Jeszcze pan nam nie powiedzia�, po co to wszystko � stwierdzi�.

Conway odczeka� minut�, by da� Arretapecowi do�� czasu na odpowied�, ale VUXG milcza�. Sam mrukn�� tylko �Nie wiem�, po czym szybko wyszed�.

Na nast�pnych drzwiach znajdowa� si� napis t�ustym drukiem: �Naczelny dietetyk dla klas DBDG, DBLF i FGLI, Dr KW. Hardin�. Doktor Hardin uni�s� sw� wspania�� siw� g�ow� znad jakich� wykres�w, kt�re studiowa�.

��No i co ci� gryzie?�� rykn��.

Conway w dalszym ci�gu czu� podziw i respekt dla Hardina, ale przesta� ju� si� go ba�. Wiedzia�, �e naczelny dietetyk dla obcych by� czaruj�cy, wobec znajomych stawa� si� nieco gwa�towny, wobec przyjaci� za� � opryskliwy. Mo�liwie najzwi�lej postara� si� wyja�ni�, co go gryzie.

��Powiadasz wi�c, �e mam tam pole�� i powtyka� w ziemi� to �wi�stwo, kt�re on �re, �eby my�la�, �e samo wyros�o?�� W pewnym momencie przerwa�. � Kim ja wed�ug ciebie jestem, do cholery? A w og�le, ile �re ta wielka brudna krowa?

Conway poda� mu wyliczone dane.

��Trzy i p� tony li�ci palmowych dziennie!�� zarycza� Hardin, bez ma�a unosz�c si� znad biurka.�� I delikatne zielone p�dy� Bogowie! A mnie m�wi�, �e dietetyka to nauka �cis�a. �ci�le trzy i p� tony zielska! Ha!

Conway wybra� ten moment, by wyj��. Wiedzia�, �e wszystko b�dzie w porz�dku, Hardin bowiem nie zdradza� �adnych oznak czaruj�cego usposobienia.

Arretapecowi wyja�ni�, �e naczelny dietetyk nie jest niech�tnie nastawiony do wsp�pracy, cho� mog�o to tak zabrzmie�. Pomo�e r�wnie ch�tnie jak tamci dwaj. VUXG stwierdzi�, �e przedstawiciele tak m�odej i niedojrza�ej rasy nie potrafi� si� powstrzyma� przed tak nienormalnym zachowaniem.

Nast�pi�a druga wizyta u pacjenta. Tym razem Conway wzi�� degrawitator i uniezale�ni� si� od teleportacyjnych zdolno�ci Arretapeca. Przelecieli nad t� wielk�, poruszaj�c� si� g�r� cia�a i ko�ci, ale Arretapec ani razu nie dotkn�� potwora. Nie wydarzy�o si� nic poza tym, �e pacjent znowu okazywa� o�ywienie, a Conwaya co jaki� czas sw�dzia�o w uchu. Przelotnie zerkn�� na czujnik wszczepiony w przedrami�, by sprawdzi�, czy jaki� obcy czynnik nie dosta� mu si� do krwi, ale wszystko by�o w porz�dku. Mo�e po prostu by� uczulony na dinozaury.

Wr�ciwszy do szpitala, Conway stwierdzi�, �e cz�stotliwo�� i gwa�towno�� jego ziewania gro�� zwichni�ciem szcz�ki, i zrozumia�, �e ma za sob� ci�ki dzie�. Poj�cie snu by�o ca�kowicie obce Arretapecowi, ale nie wyra�a� sprzeciwu, by Conway popad� w ten stan, skoro to konieczne dla zachowania jego kondycji. Conway zapewni� go, �e to konieczne, i najkr�tsz� drog� uda� si� do swego pokoju.

Przez chwil� martwi� si�, co zrobi� z Arretapekiem. VUXG by� wa�n� osobisto�ci�, wi�c nie m�g� go tak po prostu zostawi� gdzie� w szafce czy w k�cie, nawet je�li stworzenie to by�o tak odporne, �e czu�oby si� dobrze i w du�o gorszych warunkach. Nie m�g� r�wnie�, ot tak sobie, odstawi� Arretapeca na bok, je�li nie chcia� go urazi�. Sam czu�by si� mocno ura�ony na jego miejscu. �a�owa�, �e O�Mara nie przekaza� mu instrukcji na tak� okoliczno��. W ko�cu umie�ci� stworzenie na blacie biurka i zapomnia� o nim.

Arretapec musia� usilnie my�le� o czym� przez noc, rano bowiem w blacie biurka widnia� o�miocentymetrowy otw�r.

Drugiego dnia po po�udniu mi�dzy oboma lekarzami rozgorza�a k��tnia. Przynajmniej Conway uzna� to za k��tni�. Co za� o tym s�dzi� inaczej my�l�cy Arretapec, mo�na by�o tylko zgadywa�.

Zacz�o si� od tego, �e VUXG za��da�, by Conway milcza� i trwa� w bezruchu, podczas gdy on zapadnie w swoje milczenie. Arretapec wr�ci� na sta�e miejsce na ramieniu Conwaya, wyja�niaj�c, �e tam lepiej si� skoncentruje, ni� gdyby cz�� my�li skupia� na lewitacji. Conway zrobi�, co mu kazano, bez komentarza, cho� na usta cisn�o si� wiele pyta�: Co jest pacjentowi? Co Arretapec mu robi? I jak to robi, skoro �aden z nich nawet nie dotkn�� dinozaura? Conway znalaz� si� w po�a�owania godnej sytuacji lekarza, kt�remu nie wolno praktykowa� swej sztuki na pacjencie. Ciekawo�� go z�era�a i dokucza�o mu to. Mimo to jednak sta� i milcza�.

Ale sw�dzenie w uchu odezwa�o si� znowu, du�o silniej ni� poprzednio. Ledwie dostrzeg� strugi b�ota i wody wyrzucane w g�r� przez dinozaura, kt�ry wygrzebywa� si� z p�ycizny na brzeg. Dr�cz�ce, nie zlokalizowane sw�dzenie bezlito�nie si� pot�gowa�o, a� w ko�cu z nag�ym okrzykiem przestrachu Conway klepn�� si� w ucho i zacz�� je zapami�tale drapa�. Przynios�o mu to natychmiastow� i b�ogos�awion� ulg�, ale�

��Nie mog� pracowa�, gdy si� pan wierci � powiedzia� Arretapec, kt�rego rozdra�nienie mo�na by�o pozna� tylko po szybko�ci wypowiadania poszczeg�lnych s��w.�� Prosz� natychmiast odej��.

��Nie wierci�em si� � gniewnie zaprotestowa� Conway.�� Ucho mnie sw�dzia�o i�

��Sw�dzenie, szczeg�lnie w takim stopniu, �e spowodowa�o ruch, jest oznak� dolegliwo�ci fizycznej, kt�r� nale�y leczy� � przerwa� mu VUXG.�� Mo�e te� by� spowodowane przez paso�yty lub symbionty, kt�re zamieszkuj�, nawet bez pa�skiej wiedzy, pana cia�o. Chcia�em zwr�ci� uwag�, �e zaznaczy�em wyra�nie, by m�j asystent by� w doskona�ym zdrowiu oraz nie nale�a� do gatunku, kt�ry �wiadomie czy nie�wiadomie jest nosicielem paso�yt�w, co, rozumie pan, powoduje szczeg�ln� sk�onno�� do wiercenia si�. Mo�e wi�c pan poj�� moje niezadowolenie. Gdyby nie nag�e pa�skie poruszenie, mo�e uda�oby mi si� co� osi�gn��. Prosz� wi�c odej��.

��Ach, ty zarozumia�y�

Dinozaur wybra� sobie ten w�a�nie moment, by wle�� z powrotem do wody, straci� grunt pod nogami i chlapn�� na brzuch z tak ogromnym pluskiem, jakiego Conway nigdy jeszcze nie s�ysza�. Lec�ce w powietrzu b�oto i woda ca�kowicie go przemoczy�y, a niewielka fala omy�a mu stopy. Odwr�ci�o to na tyle jego uwag�, �e nie doko�czy� obelgi, a w chwili milczenia zda� sobie spraw�, �e Arretapec nie mia� zamiaru go obrazi�. Istnia�o wiele ras inteligentnych b�d�cych nosicielami paso�yt�w, z kt�rych pewne by�y wr�cz konieczne dla zdrowia organizmu gospodarza. W ich przypadku epitet �zawszony� m�g� oznacza� �w doskona�ym stanie zdrowia�. Mo�e i Arretapec chcia� go obrazi�, ale pewno�ci Conway mie� nie m�g�. A VUXG by� w ko�cu bardzo wa�n� osobisto�ci��

��I co takiego uda�oby si� panu osi�gn��? � zapyta� ironicznie. Nadal by� w�ciek�y, ale postanowi� toczy� walk� na p�aszczy�nie zawodowej, a nie osobistej. Poza tym wiedzia�, �e autotranslator pominie ca�y obra�liwy wyd�wi�k jego s��w.�� Co w og�le stara si� pan uzyska� i jak zamierza pan to zrobi�, skoro � tak mi si� zdaje z tego, co widz� � tylko patrzy pan na pacjenta?

��Nie mog� powiedzie� � odrzek� Arretapec po kilku sekundach.�� Moje przedsi�wzi�cie jest� jest ogromne. Dotyczy przysz�o�ci. Nie zrozumia�by pan.

��Sk�d pan wie? Gdyby pan mi powiedzia�, co robi, mo�e m�g�bym pom�c.

��Nie mo�e pan pom�c.

��S�uchaj pan � rzek� Conway, wyprowadzony z r�wnowagi � nawet nie usi�owa� pan skorzysta� z wszystkich mo�liwo�ci Szpitala. Bez wzgl�du na to, co chce pan zrobi� ze swoim pacjentem, powinien pan najpierw przeprowadzi� szczeg�owe badanie: unieruchomi� go, nast�pnie prze�wietli�, zrobi� biopsj� i wszystko, co trzeba. Da�oby to panu cenne dane fizjologiczne, kt�rymi m�g�by si� pan pos�u�y�

��M�wi�c po prostu � przerwa� mu Arretapec � sugeruje pan, �e aby zrozumie� jaki� z�o�ony organizm czy aparat, nale�y roz�o�y� go na cz�ci, kt�re trzeba poznawa� po kolei. Moja rasa nie uwa�a, �e obiekt nale�y zniszczy�, cho�by cz�ciowo, aby go pozna�. Dlatego te� wasze prymitywne metody badawcze s� dla mnie bezwarto�ciowe. Proponuj�, by pan odszed�.

Conway wyszed�, zgrzytaj�c z�bami.

Powodowany pierwszym impulsem chcia� si� wedrze� do pokoju O�Mary i za��da�, by naczelny psycholog znalaz� innego ch�opca na posy�ki dla Arretapeca. Jednak major wspomnia�, �e zadanie to jest wa�ne, i mia�by dla niego wiele niemi�ych s��w, gdyby uzna�, �e Conway podda� si�, bo si� obrazi�, gdy nie zaspokojono jego ciekawo�ci lub ura�ono jego dum�. By�o wielu lekarzy, szczeg�lnie asystent�w Diagnostyk�w, kt�rym nie wolno by�o dotyka� pacjent�w, wi�c mo�e Conwayowi nie podoba si�, �e kto� taki jak Arretapec jest jego zwierzchnikiem�?

Gdyby pojawi� si� u O�Mary w obecnym stanie umys�u, psycholog m�g�by uzna�, �e Conway psychicznie nie nadaje si� na swe stanowisko. Niezale�nie od presti�u, jakim jest zatrudnienie w Szpitalu, praca ta przynosi�a zar�wno zadowolenie, jak i korzy�ci. Gdyby okaza�o si�, �e Conway nie nadaje si� do dalszej pracy w szpitalu, i odes�ano by go do jakiego� szpitala planetarnego, by�aby to najwi�ksza tragedia w jego �yciu.

Skoro jednak nie m�g� si� zwr�ci� do O�Mary, do kogo mia� p�j��? Zwolniony z jednego zaj�cia, nie otrzymawszy innego, Conway nie mia� nic do roboty. Rozmy�laj�c, sta� kilka minut na przeci�ciu dw�ch korytarzy, a obok niego przechodzi�y i przesuwa�y si� istoty reprezentuj�ce ca�y przekr�j �ycia rozumnego galaktyki. Nagle wpad� na pomys�. By�o co�, co m�g� zrobi�, co zrobi�by i tak, gdyby wszystko nie dzia�o si� w takim po�piechu.

Biblioteka szpitalna mia�a kilka pozycji o czasach prehistorycznych na Ziemi, zar�wno w postaci nagra�, jak i staromodnych, mniej por�cznych ksi��ek. Conway ustawi� je w stos na stoliku i przygotowa� si� do zaspokojenia w ten okr�ny spos�b swej ciekawo�ci zawodowej na temat pacjenta.

Czas mija� szybko.

Od razu odkry�, �e termin �dinozaur� odnosi si� do wszystkich olbrzymich gad�w. Pacjent Arretapeca, je�li pomin�� jego wi�ksze rozmiary i kostn� naro�l na ko�cu ogona, by� identyczny z brontozaurem, kt�ry �y� w bagnach okresu jurajskiego. Ten r�wnie� by� ro�lino�erny, ale w odr�nieniu od pacjenta, nie m�g� si� obroni� przed mi�so�ernymi gadami owego okresu. Conway znalaz� te� zdumiewaj�co wiele danych fizjologicznych i �ar�ocznie je sobie przyswoi�.

Stos pacierzowy sk�ada� si� z olbrzymich kr�g�w, pustych wewn�trz, z wyj�tkiem ogonowych. Ta oszcz�dno�� materia�u przyczyni�a si� do wzgl�dnie niewielkiej wagi zwierz�cia w stosunku do jego rozmiar�w. Brontozaur by� jajorodny. Mia� ma�� g�ow�, puszka m�zgowa nale�a�a do najmniejszych w�r�d wszystkich kr�gowc�w. Jednak opr�cz tego mia� jeszcze dobrze rozwini�ty o�rodek nerwowy w okolicy kr�g�w krzy�owych, kilka razy wi�kszy od prawdziwego m�zgu. Uwa�ano, �e brontozaur r�s� powoli, a jego ogromne rozmiary s� wynikiem d�ugowieczno�ci � gad ten potrafi� �y� ponad dwie�cie lat.

Ich jedyn� obron� przeciwko drapie�com by�o krycie si� i pozostawanie pod wod�. Mog�y tam �erowa�, a wy�ania�y si� tylko na chwil�, by zaczerpn�� powietrza. Zacz�y wymiera�, gdy zmiany geologiczne spowodowa�y wysychanie ich bagnistego �rodowiska, pozostawiaj�c je na �asce naturalnych wrog�w.

Jeden z autorytet�w twierdzi�, �e te olbrzymie gady by�y najwi�ksz� pomy�k� natury. A jednak, utrzymywa� inny, przetrwa�y one trzy okresy geologiczne � trias, jur� i kred� � w sumie sto czterdzie�ci milion�w lat, czyli do�� d�ugo jak na �pomy�k�, zwa�ywszy, �e cz�owiek istnieje dopiero oko�o p� miliona lat�

Conway wyszed� z biblioteki w prze�wiadczeniu, �e odkry� co� wa�nego, ale co to by�o, nie m�g� sobie u�wiadomi�. Bardzo go to dra�ni�o. W czasie pospiesznego obiadu stwierdzi�, �e potrzebuje wi�cej informacji, a tylko jedna osoba mo�e mu ich udzieli�. Musia� znowu p�j�� do O�Mary.

��A gdzie� jest nasz ma�y przyjaciel?�� zapyta� ostro psycholog, gdy Conway wszed� do jego pokoju kilka minut p�niej.�� Pok��cili�cie si�, czy co?

Conway prze�kn�� �lin� i spr�bowa� zapanowa� nad g�osem.

��Doktor Arretapec � odpar� � chcia� przez jaki� czas samotnie popracowa� nad pacjentem, ja za� poszed�em do biblioteki poczyta� troch� o dinozaurach. Chcia�em zapyta�, czy ma pan mo�e dla mnie jakie� dodatkowe informacje.

��Troch� � odpar� O�Mara. Przez kilka bardzo denerwuj�cych chwil przygl�da� si� Conwayowi.�� Oto one � powiedzia� w ko�cu.

Statek badawczy Korpusu Kontroli, kt�ry odkry� rodzinn� planet� Arretapeca, stwierdziwszy wysoki stopie� rozwoju cywilizacji, wyjawi� jej mieszka�com zasad� dzia�ania hipernap�du. Jedn� z pierwszych planet, kt�re te istoty odwiedzi�y, by� surowy, m�ody �wiat pozbawiony istot rozumnych, jednak zainteresowa�a je tam pewna rasa zwierz�t � gigantycznych gad�w. Rodacy Arretapeca o�wiadczyli Radzie Galaktycznej, �e przy odpowiedniej pomocy zdo�aj� osi�gn�� co�, co oka�e si� korzystne dla ca�ej cywilizacji kosmosu, a poniewa� rasa telepat�w nie mog�a k�ama� ani nawet poj�� istoty k�amstwa, otrzymali pomoc, o kt�r� prosili. I tak Arretapec i jego pacjent przybyli do Szpitala.

O�Mara o�wiadczy� r�wnie�, �e ma jeszcze jedn� dobr� informacj�. Ot�, jak si� wydaje, istoty klasy VUXG dysponuj� jak�� zdolno�ci� prekognicji. Nie znalaz�a ona jednak dot�d zastosowania, nie dotyczy bowiem jednostek, lecz ca�ych spo�ecze�stw, a i to w tak odleg�ej przysz�o�ci i przypadkowo, �e jest praktycznie bezu�yteczna.

Conway wyszed� od O�Mary, maj�c jeszcze wi�kszy m�tlik w g�owie ni� poprzednio.

Nadal pr�bowa� zebra� porozrzucane strz�py informacji w co�, co mia�oby jaki� sens, ale albo by� zbyt zm�czony, albo zbyt g�upi. A zm�czony by� na pewno; przez ostatnie dwa dni jego m�zg zdawa� mu si� g�st�, znu�on� mg���

Pomy�la�, �e mi�dzy tymi dwoma zdarzeniami � przybyciem Arretapeca i owym niewyja�nionym zm�czeniem � musi by� jaki� zwi�zek. By� w dobrej kondycji, a �aden wysi�ek mi�ni ani umys�u nigdy jeszcze nie wyczerpa� go w takim stopniu. Zreszt�, czy� VUXG nie powiedzia�, �e to sw�dzenie jest objawem rozstroju psychicznego?

I oto nagle praca z Arretapekiem nie wydawa�a mu si� ju� tylko nu��ca czy denerwuj�ca. Conway zaczyna� si� obawia� o swoje zdrowie. Co, je�li sw�dzenie spowodowa� jaki� nowy rodzaj bakterii, kt�rych jego wska�nik osobisty nie potrafi wykry�? Pomy�la� ju� o czym� takim, gdy z powodu wiercenia zosta� wyrzucony przez Arretapeca, ale przez reszt� dnia pod�wiadomie stara� si� przekona� siebie, �e to nic takiego, poniewa� nat�enie owych sensacji zmala�o prawie do zera. Teraz wiedzia� ju�, �e powinien wtedy poprosi�, by zbada� go jaki� do�wiadczony internista. Nawet teraz powinien to zrobi�.

By� jednak bardzo zm�czony. Przyrzek� sobie, �e rano poprosi doktora Mannona, swego poprzedniego zwierzchnika, by go zbada�. Rano b�dzie musia� tak�e jako� pogodzi� si� z Arretapekiem. Zasypiaj�c, ca�y czas g�owi� si� nad tym, jak� to dziwn� chorob� m�g� si� zarazi�, a tak�e, jak nale�y przeprasza� istoty klasy VUXG.

Nast�pnego dnia w blacie biurka widnia�a kolejna, pi�ciocentymetrowa dziura, w kt�rej siedzia� Arretapec. Gdy tylko Conway da� pozna�, �e si� obudzi�, VUXG odezwa� si� do niego.

��Przysz�o mi wczoraj na my�l � powiedzia� � �e je�li chodzi o samokontrol�, r�wnowag� emocjonaln� oraz zdolno�� znoszenia czy te� ignorowania dra�ni�cych drobiazg�w, by� mo�e oczekiwa�em zbyt wiele od istot, kt�re s� � stosunkowo, ma si� rozumie� � na niskim poziomie umys�owym. Dlatego te� do�o�� wszelkich stara�, by mie� to na uwadze podczas naszych dalszych kontakt�w.

Dopiero po kilku sekundach dosz�o do Conwaya, �e Arretapec go w ten spos�b przeprosi�. Pomy�la� wtedy, �e s� to najbardziej obra�liwe przeprosiny, jakie w �yciu s�ysza�, i �e dobrze �wiadczy to o jego samokontroli, i� nie wspomnia� o tym Arretapecowi. Zamiast tego u�miechn�� si� i zacz�� upiera�, �e to jego wina. Nast�pnie udali si� do pacjenta.

Wn�trze transportowca zmieni�o si� nie do poznania. Zamiast pustej kuli pokrytej b�otnist� mazi� z ziemi, wody i li�ci trzy czwarte jej powierzchni stanowi�o doskona�� reprodukcj� krajobrazu mezozoicznego. Nie by� on jednak taki sam jak na zdj�ciach ogl�danych przez Conwaya poprzedniego dnia, tam bowiem by�a to dawna ziemska era, ro�linno�� wewn�trz statku za� zosta�a przeniesiona z planety pacjenta. Niemniej r�nice by�y zdumiewaj�co niewielkie. Najwi�ksza zmiana nast�pi�a na niebie.

Tam gdzie poprzednio wida� by�o przeciwleg�� stron� kuli, obecnie unosi�a si� bladoniebieska mgie�ka, w kt�rej p�on�o bardzo naturalnie wygl�daj�ce s�o�ce. Puste wn�trze statku prawie ca�kowicie zakryto tym p�prze�roczystym gazem, tote� trzeba by�o bardzo bystrego oka oraz wiedzy, by stwierdzi�, �e nie jest to rzeczywista powierzchnia planety z autentycznym s�o�cem p�on�cym na zamglonym niebie. Technicy wykonali dobr� robot�.

��Nie s�dzi�em, aby w tych warunkach mo�liwa by�a tak skomplikowana i naturalna rekonstrukcja � powiedzia� nagle Arretapec.�� Nale�� si� panu s�owa uznania. To powinno mie� bardzo pozytywny wp�yw na pacjenta.

Istota, o kt�rej m�wiono � z jakiego� osobliwego powodu technicy nazywali j� �Emily� � z zadowoleniem objada�a li�cie ze szczytu dziesi�ciometrowej ro�liny przypominaj�cej palm�. To, �e znajdowa�a si� na suchym l�dzie, zamiast �erowa� pod wod�, by�o � jak domy�la� si� Conway � symptomatyczne dla jej stanu psychicznego, staro�ytny brontozaur bowiem w chwili zagro�enia niezmiennie umyka� do wody, kt�ra by�a jego jedyn� os�on�. Najwyra�niej neobrontozaur nie mia� �adnych zmartwie�.

��W zasadzie to to samo co wyposa�enie sali dla ka�dego pacjenta �yj�cego w warunkach r�nych od ziemskich � powiedzia� skromnie Conway.�� R�nica polega�a tylko na skali wykonanych prac.

��Niemniej jednak jestem pod wra�eniem tego wszystkiego � odrzek� Arretapec.

Najpierw przeprosiny, a teraz komplementy, pomy�la� kwa�no Conway. Gdy zbli�yli si� do zwierz�cia i VUXG raz jeszcze ostrzeg� go, by zachowywa� si� spokojnie, Conway odgad�, �e zmiana usposobienia Arretapeca jest wynikiem dzie�a technik�w. Skoro pacjent ma obecnie idealne warunki, terapia � jakakolwiek by by�a � ma wi�ksze szans� powodzenia�

Nagle znowu pojawi�o si� sw�dzenie. Zacz�o si� w zwyk�ym miejscu, w g��bi prawego ucha, ale tym razem rozszerzy�o si� i spot�gowa�o, a� w ko�cu Conway mia� wra�enie, �e ca�y jego m�zg pokryty jest pe�zaj�cymi robaczkami. Poczu�, jak wyst�puj� na� zimne poty, i przypomnia� sobie obawy z poprzedniego dnia, kiedy to postanowi� p�j�� do doktora Mannona. Nie by� to wytw�r jego wyobra�ni � to by�o co� powa�nego, mo�e nawet �miertelnie powa�nego. Panicznym, bezwiednym ruchem wyrzuci� r�ce ku g�owie, str�caj�c na ziemi� pojemnik z Arretapekiem.

��Znowu si� pan wierci��� zacz�� VUXG.

��Bardzo� bardzo przepraszam � wyj�ka� Conway. Wymamrota� co� niesk�adnego, �e musi wyj��, �e to wa�ne i nie mo�e poczeka�, po czym uciek� w pop�ochu.

Trzy godziny p�niej siedzia� w gabinecie przyj�� klasy DBDG, a pies Mannona to na niego warcza�, to przewraca� si� na grzbiet, bezskutecznie usi�uj�c nak�oni� Conwaya do zabawy. Ten jednak nie mia� ochoty na zwyczajowe poszturchiwania i zapasy, kt�re i jemu, i zwierz�ciu sprawia�y wielk� przyjemno��, gdy by� po temu czas. Ca�� uwag� skupi� na schylonej g�owie by�ego szefa oraz wykresach le��cych na biurku. Nagle Mannon podni�s� wzrok.

��Nic panu nie jest � orzek� tym stanowczym tonem, kt�rym zwraca� si� do student�w i pacjent�w podejrzanych o symulowanie choroby.�� Och, nie mam w�tpliwo�ci � doda� kilka sekund potem � �e rzeczywi�cie odczuwa pan to wszystko: zm�czenie, sw�dzenie i tak dalej� ale wszystko wskazuje, �e ma to pod�o�e psychosomatyczne. Jakim przypadkiem zajmuje si� pan obecnie?

Conway opowiedzia� mu wszystko. W trakcie tej opowie�ci Mannon kilkakrotnie si� u�miechn��.

��Zak�adam, �e to pa�ski pierwszy d�ugotrwa�y� hm� kontakt z telepat�, a tak�e, �e nikomu jeszcze pan o tym nie m�wi�. � Ton Mannona sugerowa� raczej stwierdzenie ni� pytanie.�� I chocia� czuje pan to sw�dzenie najsilniej, gdy jest w pobli�u tego VUXG oraz pacjenta, wyst�puje ono r�wnie� s�abiej w innych okoliczno�ciach.

Conway skin�� g�ow�.

��Odczuwa�em je przez chwil� zaledwie pi�� minut temu.

��Oczywi�cie wraz ze wzrostem odleg�o�ci nast�puje os�abienie � powiedzia� Mannon.�� Jednak, je�li o pana chodzi, nie ma si� pan czego obawia�. Arretapec usi�uje, bezwiednie, rozumie pan, zrobi� z pana telepat�. Wyja�ni� to panu�

Okazuje si�, �e trwaj�cy d�u�szy czas kontakt z istot� obdarzon� zdolno�ciami telepatycznymi pobudza pewne rejony ludzkiego m�zgu, w kt�rych znajduj� si� albo zacz�tki zmys�u telepatycznego, kt�ry rozwinie si� w przysz�o�ci, albo te� pozosta�o�� takowego, kt�ry cz�owiek posiada� w okresie prymitywnym, ale go zatraci�.

W rezultacie nast�puje do�� k�opotliwe, cho� nieszkodliwe podra�nienie. Jednak�e w bardzo rzadkich przypadkach, doda� Mannon, owa blisko�� tworzy w cz�owieku co� na kszta�t sztucznego zmys�u telepatycznego, dzi�ki czemu mo�e on czasem odbiera� my�li telepaty, z kt�rym uprzednio pozostawa� w kontakcie, ale tylko jego. We wszystkich tych przypadkach zdolno�� wyst�puje jedynie do pewnego czasu i znika, gdy istota odpowiedzialna za jej wywo�anie rozstaje si� z cz�owiekiem.

��Jednak owe przypadki telepatii wzbudzonej s� niezwykle rzadkie � zako�czy� Mannon � i najwyra�niej pan odbiera tylko jej dra�ni�cy dodatek, inaczej dowiedzia�by si� pan, co zamierza Arretapec, po prostu odczytuj�c jego my�li�

Podczas gdy Mannon kontynuowa� swoje wyja�nienia, Conway, uwolniony od obawy, �e z�apa� jak�� now�, nieznan� chorob�, my�la� intensywnie. W miar� jak przypomina� sobie poszczeg�lne sprawy zwi�zane z brontozaurem i Arretapekiem, strz�pki rozm�w z tym ostatnim i wreszcie w�asne badania nad �yciem � i wygini�ciem � olbrzymich prehistorycznych ziemskich gad�w, w jego g�owie formowa� si� niejasny obraz. By� to obraz szale�czy � lub przynajmniej zniekszta�cony � i nadal niekompletny, ale w ko�cu c� innego istota w rodzaju Arretapeca mog�a robi� z pacjentem podobnym do brontozaura, pacjentem, kt�remu nic nie dolega�o?

��S�ucham?�� rzek� Conway. Zda� sobie spraw�, �e Mannon powiedzia� do niego co�, czego nie us�ysza�.

��M�wi�em, �e je�li dowie si� pan, co Arretapec robi, niech pan mi powie � powt�rzy� Mannon.

��O, ja wiem, co on robi � odpar� Conway.�� Przynajmniej s�dz�, �e wiem, i rozumiem, dlaczego nie chce o tym m�wi�. To z powodu �mieszno�ci, na jak� by si� narazi�, gdyby mu si� nie uda�o, skoro sam pomys� jest absurdalny. Nie wiem natomiast, po co to robi�

��Doktorze Conway � powiedzia� Mannon podejrzanie s�odko � je�li nie powie mi pan, o co chodzi, to, jak to tre�ciwie ujmuj� nasi co g�upsi sta�y�ci, przerobi� panu kiszki na podwi�zki.

Conway wsta� pospiesznie. Musia� niezw�ocznie wr�ci� do Arretapeca. Skoro mia� teraz pewne poj�cie o tym, co jest grane, musia� si� zaj�� paroma rzeczami: pilnie potrzebnymi zabezpieczeniami, o kt�rych kto� taki jak VUXG m�g� nie pomy�le�.

��Przykro mi, doktorze � odpar� roztargnionym g�osem � ale nie mog� panu powiedzie�. Widzi pan, w �wietle tego, co pan mi m�wi�, istnieje mo�liwo��, �e wiedz� otrzyma�em bezpo�rednio, telepatycznie z m�zgu Arretapeca, i dlatego stanowi ona tajemnic� lekarsk�. Musz� p�dzi�, ale bardzo panu dzi�kuj�.

Znalaz�szy si� na korytarzu, rzuci� si� biegiem do najbli�szego komunikatora i wezwa� dzia� eksploatacji. Po g�osie, kt�ry si� odezwa�, rozpozna� pu�kownika z dywizji technicznej, kt�rego spotka� wcze�niej.

��Czy kad�ub tego zaadaptowanego transportowca � spyta� szybko � wytrzyma uderzenie cia�a o masie oko�o czterech ton, poruszaj�cego si� z pr�dko�ci�, hm� od trzydziestu do stu pi��dziesi�ciu kilometr�w na godzin�? Poza tym, jakie �rodki bezpiecze�stwa podj��by pan, aby nie dopu�ci� do konsekwencji takiego wydarzenia?

��Chyba pan �artuje � odpar� pu�kownik po d�u�szej chwili milczenia.�� Cia�o to przeleci przez kad�ub jak przez sklejk�. Jednak w razie powstania takiego otworu wewn�trz statku jest do�� powietrza, by technicy zd��yli w�o�y� skafandry. Czemu pan pyta?

Conway my�la� szybko. Chcia�, �eby co� zrobiono, ale nie chcia� m�wi� po co. Powiedzia� pu�kownikowi, �e obawia si� o systemy grawitacyjne utrzymuj�ce sztuczne ci��enie na pok�adzie statku. By�o ich tak wiele, �e niech no tylko kt�ry� sektor przypadkowo odwr�ci kierunek przebiegu energii i odepchnie brontozaura, zamiast go przytrzyma�

Z pewnym rozdra�nieniem pu�kownik zgodzi� si�, �e obwody grawitacyjne mog�yby si� prze��czy� na odpychanie, a tak�e, �e mo�na je skupi� w si�owe pola odpychaj�ce i przyci�gaj�ce, ale taka przemiana nie nast�pi tylko dlatego, �e kto� na nie dmuchnie. Wmontowano w nie urz�dzenia zabezpieczaj�ce, kt�re�

��Mimo wszystko � przerwa� mu Conway � czu�bym si� znacznie bezpieczniej, gdyby mo�na by�o wszystkie obwody grawitacyjne ustawi� tak, by w przypadku zbli�ania si� spadaj�cego ci�kiego cia�a automatycznie w��cza�y odpychanie. Czy to mo�liwe?

��To rozkaz � zapyta� pu�kownik � czy po prostu nie mo�e pan spa� w nocy?

��Niestety, to rozkaz � odrzek� Conway.

��W takim razie to mo�liwe.�� Ostry trzask w s�uchawce postawi� kropk� na zako�czenie rozmowy.

Conway ruszy� w drog�, by ponownie do��czy� do Arretapeca i sta� si� zn�w idealnym asystentem, kt�ry zna odpowiedzi na pytania, jeszcze zanim te padn�. Poza tym, pomy�la� kwa�no, b�dzie musia� tak manewrowa�, by VUXG zadawa� mu pytania, na kt�re on zna odpowied�.

��Zapewni� mnie pan � powiedzia� Conway do Arretapeca pi�tego dnia wsp�pracy � �e pa�ski pacjent nie cierpi na dolegliwo�� fizyczn� i nie wymaga leczenia psychiatrycznego. Wnioskuj� z tego, �e chce pan, drog� telepatii lub zbli�on� metod�, wywo�a� pewne zmiany w strukturze jego m�zgu. Je�li m�j wniosek jest prawid�owy, mam dla pana wiadomo��, kt�ra mo�e pom�c lub cho�by pana zainteresowa�. Na mojej planecie w czasach prehistorycznych �y� olbrzymi gad podobny do pa�skiego pacjenta. Z jego szcz�tk�w wydobytych przez archeolog�w wiemy, �e posiada� drugi o�rodek nerwowy, kilkakrotnie wi�kszy ni� w�a�ciwy m�zg, usytuowany w okolicy kr�g�w krzy�owych. Gad potrzebowa� go prawdopodobnie do kierowania ruchami tylnych ko�czyn, ogona i tak dalej. Gdyby�my mieli tu do czynienia z podobnym przypadkiem, musia�by si� pan zaj�� dwoma m�zgami, a nie jednym.

Czekaj�c na odpowied�, Conway dzi�kowa� Opatrzno�ci, �e VUXG nale�y do rasy wysoko rozwini�tej etycznie i nie uznaje stosowania telepatii wobec nie-telepat�w. W przeciwnym razie Arretapec wiedzia�by, �e Conway pewien jest istnienia u Emily dw�ch o�rodk�w nerwowych. Gdy pewnej nocy Arretapec zaj�ty by� wygryzaniem kolejnej dziury w biurku Conwaya, on sam za� i pacjent smacznie spali, kolega doktora potajemnie prze�wietli� niczego nie podejrzewaj�cego dinozaura.

��Pa�skie domniemania s� s�uszne � odezwa� si� w ko�cu VUXG � a te informacje interesuj�ce. Nie wiedzia�em dot�d, �e jedna istota mo�e posiada� dwa m�zgi. To mo�e wyja�nia� niezwyk�e trudno�ci w kontakcie z tym stworzeniem. Zbadam to.

Conway znowu poczu� sw�dzenie w g�owie, ale tym razem by� na to przygotowany i nie zareagowa� �wierceniem si�. W ko�cu sw�dzenie usta�o.

��Jest reakcja � powiedzia� Arretapec.�� Po raz pierwszy otrzyma�em odpowied�.

Sw�dzenie pojawi�o si� znowu i zacz�o wzrasta�.

Nie przypomina�o to wra�enia, jakby mr�wki z roz�arzonymi do czerwono�ci szczypcami wyjada�y mu m�zg, my�la� Conway, cierpi�c, lecz staraj�c si� nie poruszy� i nie rozproszy� skupionego Arretapeca, gdy ten w ko�cu do czego� dochodzi�; wra�enie by�o takie, jakby kto� zardzewia�ym gwo�dziem wybija� dziury w jego biednym, rozdygotanym m�zgu. Jeszcze nigdy tak si� nie czu�; by�a to istna tortura.

I nagle nast�pi�a subtelna zmiana w rodzaju dozna�. Nie zmniejszenie, lecz pewien dodatek. Conway pochwyci� przelotny b�ysk czego� � jakby kilka takt�w wielkiego utworu muzycznego, odtwarzanych z p�kni�tej p�yty lub pi�kno dzie�a sztuki, kt�re jest pop�kane i zniekszta�cone prawie nie do poznania. By� pewien, �e na chwil�, poprzez zak��caj�ce fale b�lu, zajrza� do my�li Arretapeca.

Teraz wiedzia� ju� wszystko�

VUXG otrzymywa� odpowiedzi przez ca�y dzie�, ale by�y to odruchy przypadkowe, gwa�towne i niekontrolowane. Po jednej, szczeg�lnie dramatycznej reakcji, w czasie kt�rej przera�ony dinozaur zr�wna� z ziemi� drzewa na ca�ym hektarze, a nast�pnie w pop�ochu schroni� si� w jeziorze, Arretapec og�osi� koniec pracy.

��To na nic � powiedzia�. � Stw�r nie chce sam zrobi� tego, czego go ucz�, a kiedy zmuszam go, wpada w przera�enie.

W beznami�tnym, p�askim g�osie z autotranslatora nie s�ycha� by�o �adnych emocji, ale Conway, kt�ry mia� przelotny kontakt z umys�em Arretapeca, domy�la� si� gorzkiego rozczarowania, jakie tamten odczuwa�. Ogromnie chcia� pom�c, ale wiedzia�, �e �adnego bezpo�redniego wsparcia nie mo�e udzieli� � w tym wypadku w�a�ciw� prac� musia� wykona� Arretapec, on sam za� m�g� tylko czasem to i owo popchn�� naprz�d. Gdy wr�ci� do swego pokoju na noc, ci�gle jeszcze �ama� sobie g�ow� nad tym problemem, a zanim zasn��, zdawa�o mu si�, �e znalaz� odpowied�.

Nast�pnego dnia wytropili z Arretapekiem doktora Mannona, kt�ry w�a�nie wchodzi� na blok operacyjny dla klasy DBLF.

��Panie doktorze, mo�emy po�yczy� pa�skiego psa?�� zapyta� Conway.

��Do cel�w zawodowych czy dla rozrywki?�� Mannon zmierzy� go podejrzliwym wzrokiem. By� tak przywi�zany do swego psa, �e niekt�rzy nieziemscy lekarze podejrzewali istnienie mi�dzy nimi jakiego� zwi�zku symbiotycznego.

��Nic mu si� nie stanie � zapewni� go Conway.

��B�d� wdzi�czny.

Conway odebra� smycz od trzymaj�cego psa sta�ysty z Tralthanu.

��Teraz wracamy do mojego pokoju � powiedzia� do Arretapeca.

Dziesi�� minut p�niej, szczekaj�c w�ciekle, pies Mannona biega� dooko�a pokoju, Conway za� obrzuca� go poduszkami i podg��wkami. Nagle jedna z poduszek trafi�a psa i przewr�ci�a go. D�wi�k �ap szoruj�cych i �lizgaj�cych si� po plastykowej posadzce ust�pi� miejsca gwa�townemu wybuchowi pisk�w i warkni��.

Conway poczu�, jak co� unosi go w powietrze, zawieszaj�c na wysoko�ci trzech metr�w nad pod�og�.

��Nie s�dzi�em � zahucza� z biurka g�os Arretapeca � �e chce pan zrobi� mi pokaz ziemskiego sadyzmu. Jestem wstrz��ni�ty, przera�ony. Niech pan natychmiast wypu�ci to nieszcz�sne zwierz�.

��Prosz� mnie postawi� na ziemi, a wszystko wyja�ni� � odrzek� Conway.

�smego dnia wsp�pracy oddali psa Mannonowi i powr�cili do zaj�� z dinozaurem. Pod koniec drugiego tygodnia wci�� jeszcze pracowali, a ich obu oraz pacjenta obgadywano, opiskiwano, o�wistywano i ochrz�kiwano we wszystkich j�zykach, kt�re by�y w u�yciu w szpitalu. Pewnego dnia siedzieli w jadalni, gdy Conway u�wiadomi� sobie, �e wybrz�kuj�cy komunikaty g�o�nik wywo�uje w�a�nie jego nazwisko.

���O�Mar� przez interkom � ci�gn�� monotonnie g�o�nik.�� Uwaga, doktor Conway. Prosz� jak najpr�dzej skontaktowa� si� z majorem O�Mar� przez interkom�

��Przepraszam � powiedzia� Conway do Arretapeca, spoczywaj�cego na kostce plastyku, kt�r� kierownik obs�ugi znacz�co umie�ci� na stole Conwaya. Ruszy� w kierunku najbli�szego komunikatora.

��To nie jest sprawa �ycia lub �mierci � odrzek� O�Mara zapytany, o co chodzi.�� Chcia�bym uzyska� od pana kilka wyja�nie�. Na przyk�ad, doktor Hardin pieni si� z w�ciek�o�ci, gdy� s�u��ca, za po�ywienie ro�linno��, kt�r� z tak� trosk� sadzi i uzupe�nia, zosta�a spryskana jak�� substancj�, kt�ra pogorszy�a jej smak. Dlaczego pewna cz�� �ywno�ci zachowa�a dawny smak, ale jest trzymana pod kluczem? Po co wam projektor tr�jwymiarowy? I sk�d w tym wszystkim pies Mannona?�� O�Mara, chc�c nie chc�c, zatrzyma� si�, by nabra� oddechu, po czym wyrzuca� z siebie dalsze oskar�enia.�� A pu�kownik Skempton m�wi, �e jego technicy biegaj� jak szaleni, montuj�c wam coraz to nowe generatory p�l si�owych. Nie o to chodzi, �e on ma co� przeciwko temu, ale jego zdaniem, gdyby ca�� t� maszyneri� umie�ci� na zewn�trz zamiast w �rodku, ten wrak, w kt�rym si� grzebiecie, m�g�by stawi� czo�o i do�o�y� kr��ownikowi Federacji. No, a jego ludzie, hm��� O�Mara m�wi� normalnym tonem, ale s�ycha� by�o, �e robi to z trudem.�� Wielu z nich musi szuka� mojej fachowej porady. Niekt�rzy, zapewne ci szcz�liwsi, po prostu nie wierz� w�asnym oczom. Inni za to znacznie bardziej woleliby zobaczy� r�owe s�onie.�� Nast�pi�o kr�tkie milczenie, po kt�rym O�Mara kontynuowa�. � Mannon o�wiadczy� mi, �e gdy chcia� pana wypyta�, zas�oni� si� pan etyk� zawodow� i nie chcia� nic powiedzie�. Zastanawia�em si�

��Bardzo mi przykro, ale��� powiedzia� niezr�cznie Conway.

��Ale co wy robicie, do jasnej cholery?!�� wybuchn�� O�Mara.�� Zreszt�, wszystko jedno. �ycz� powodzenia. Koniec.

Conway pospieszy� do swego miejsca, by podj�� przerwany dyskurs z Arretapekiem.

��Wyg�upi�em si� � powiedzia�, gdy chwil� p�niej opuszczali jadalni�. � Trzeba by�o wzi�� pod uwag� wsp�czynnik wielko�ci. No, ale teraz ju� mamy�

��Obaj si� wyg�upili�my, przyjacielu Conway � poprawi� go Arretapec monotonnym g�osem autotranslatora.�� Jak dot�d, wi�kszo�� pa�skich pomys��w da�a pozytywne rezultaty. Stanowi pan dla mnie nieocenion� pomoc, i to do tego stopnia, �e czasem podejrzewam, i� odgad� pan, co chc� osi�gn��. Mam nadziej�, �e r�wnie� ten ostatni pomys� da wyniki.

��B�dziemy trzyma� kciuki.

Tym razem Arretapec nie zwr�ci� uwagi, jak to mia� w zwyczaju, �e po pierwsze, nie wierzy w szcz�liwy przypadek, po drugie za�, nie ma palc�w. Nieziemiec zdecydowanie coraz lepiej pojmowa� obyczaje ludzi. Conway za� pragn�� gor�co, �eby �w nieskalany VUXG odczyta� teraz jego my�li i pozna�, jak dalece lekarz si� w to zaanga�owa�, jak bardzo chcia�, �eby popo�udniowy eksperyment Arretapeca si� powi�d�.

Przez ca�� drog� do transportowca czu� wzrastaj�ce napi�cie. Kiedy dawa� ostatnie instrukcje technikom i upewnia� si�, �e wszyscy wiedz�, co robi� w ka�dej mo�liwej sytuacji, czu�, �e �artuje troch� za wiele i �mieje si� nieco zbyt g�o�no. Ale w ko�cu wszyscy zdradzali oznaki przem�czenia. A jaki� czas p�niej, gdy stan�� nieca�e pi��dziesi�t metr�w od pacjenta, obwieszony sprz�tem jak choinka � degrawitator opinaj�cy go w pasie, wyzwalacz i monitor projektora stereoskopowego umocowane na piersi, na ramionach za� zawieszona ci�ka radiostacja � jego napi�cie osi�gn�o punkt kulminacyjny, jak u spr�yny, kt�rej bardziej ju� nie mo�na nakr�ci�.

��Ekipa projekcyjna gotowa � rozleg� si� jaki� g�os.

��Po�ywienie na miejscu � odezwa� si� inny.

��Wszyscy operatorzy p�l si�owych na stanowiskach � doni�s� trzeci.

��W porz�dku, doktorze � powiedzia� Conway do unosz�cego si� w powietrzu Arretapeca i przesun�� nagle suchym j�zykiem po jeszcze suchszych wargach.�� Niech pan robi swoje.

Nacisn�� wyzwalacz projektora i natychmiast wok� niego i nad nim pojawi� si� niematerialny obraz jego samego, ale wysoko�ci pi�tnastu metr�w. Zobaczy�, jak g�owa pacjenta unosi si�, i us�ysza� �w niski, j�cz�cy d�wi�k, kt�ry brontozaur wydawa� w chwilach podniecenia lub przestrachu, a kt�ry tak dziwacznie kontrastowa� z jego rozmiarami. W ko�cu ujrza�, �e pacjent cofa si� niezgrabnie ku brzegowi jeziora. Ale Arretapec zawzi�cie wysy�a� ku dw�m jego m�zgom silne fale uczucia spokoju i zaufania � i oto wielki gad uspokoi� si�. Bardzo powoli, aby go nie sp�oszy�, Conway si�gn�� za siebie, podni�s� co� i po�o�y� to przed sob�. Ponad nim jego pi�tnastometrowy obraz uczyni� to samo.

Jednak w miejscu, gdzie olbrzymia d�o� projekcji si�gn�a ziemi, znajdowa�a si� wi�zka ro�linno�ci, a gdy jego r�ka si� unios�a, wi�zka poszybowa�a za ni�, utrzymywana przez delikatnie prowadzone trzy skupione pola si�owe. �wie�a, wilgotna nadal wi�zka li�ci palmowych znalaz�a si� w pobli�u wci�� jeszcze niespokojnego brontozaura, pozornie po�o�ona przez olbrzymi� d�o�, kt�ra nast�pnie wycofa�a si�. Po chwili oczekiwania, kt�ra Conwayowi zda�a si� wieczno�ci�, pot�na zakrzywiona szyja wygi�a si� w d�. Brontozaur zacz�� skuba�

Conway raz jeszcze wykona� te same ruchy, a potem znowu. Za ka�dym razem jego pi�tnastometrowy obraz przybli�a� si� coraz bardziej do zwierz�cia.

Wiedzia�, �e brontozaur m�g� w razie potrzeby je�� znajduj�c� si� wok� niego ro�linno��, ale od kiedy rozpylacz doktora Hardina w��czy� si� do akcji, nie by�o to zbyt smaczne po�ywienie. Gad poznawa�, �e te smaczne k�ski to dawne, pyszne jedzonko � �wie�e, soczyste, s�odko pachn�ce � kt�re nie wiedzie� czemu, ostatnio jako� znikn�o. Skubanie przesz�o w �ar�oczne po�eranie.

��Bardzo dobrze � powiedzia� Conway.�� Etap drugi�

Korzystaj�c z ma�ego monitora, na kt�rym wida� by�o, jak jego obraz ma si� do wielko�ci brontozaura, Conway ponownie wysun�� r�k�. Umieszczony na przeciwleg�ej �cianie niewidoczny operator w��czy� kolejne pole si�owe, synchronizuj�c je z ruchami r�ki, co w sumie da�o taki efekt, jakby pacjenta g�askano po pot�nym karku, stosuj�c zdecydowany, cho� �agodny nacisk. Po pierwszej chwili przestrachu pacjent wr�ci� do jedzenia i tylko co jaki� czas dr�a� lekko. Arretapec doni�s�, �e brontozaurowi sprawia to przyjemno��.

��A teraz � powiedzia� Conway � pobawimy si� troch� mniej delikatnie.

Dwie olbrzymie r�ce spocz�y na boku gada, zmasowane pola si�owe pchn�y go, przewracaj�c z trzaskiem, kt�ry wstrz�sn�� pod�o�em. Przera�ony teraz naprawd� brontozaur rzuca� si� w�ciekle i unosi� nogi, na pr�no usi�uj�c d�wign�� niezgrabne i oci�a�e cielsko. Jednak pot�ne d�onie nie zamierza�y zada� �miertelnego ciosu; nadal tylko g�aska�y go i poklepywa�y. Brontozaur uspokoi� si� i zacz�� ponownie okazywa� zadowolenie, ale r�ce nagle zmieni�y pozycj�. Pola si�owe pochwyci�y le��ce cia�o, unios�y je i przewr�ci�y na drug� stron�.

W��czywszy degrawitator, by zwi�kszy� sw� ruchliwo��, Conway zacz�� podskakiwa� obok brontozaura i ponad nim, a Arretapec, kt�ry by� z pacjentem w kontakcie psychicznym, ca�y czas donosi� o skutkach poszczeg�lnych bod�c�w. Conway poklepywa� olbrzymiego gada, g�aska� go, ok�ada� pi�ciami i popycha� swymi pot�nymi niematerialnymi r�koma, a przez ca�y czas obs�uga p�l si�owych znakomicie za nim nad��a�a�

Podobne zabiegi prowadzono ju� poprzednio, wraz z innymi dzia�aniami, kt�re � jak szeptano � jednego technika wp�dzi�y w alkoholizm, przynajmniej czterech innych z kolei z niego wyleczy�y. Ale dopiero kiedy wzi�to pod uwag� wsp�czynnik wielko�ci, tak jak dzi�, i wykorzystano tr�jwymiarowy projektor, wyniki do�wiadcze� zacz�y by� obiecuj�ce. Wcze�niej, przez miniony tydzie�, wygl�da�o to tak, jakby mysz maltretowa�a psa bernardyna. Nic wi�c dziwnego, �e brontozaur wpada� w panik�, gdy przytrafia�y mu si� najprzer�niejsze niewyt�umaczalne rzeczy, a jedyn� ich przyczyn�, kt�r� m�g� zobaczy�, by�y dwie male�kie, ledwie przeze� widziane istoty!

Gatunek, do kt�rego nale�a� pacjent, zamieszkiwa� sw� planet� od stu milion�w lat, a jego przedstawiciele byli niezwykle d�ugowieczni. Chocia� oba m�zgi gada by�y stosunkowo niewielkie, by� on znacznie inteligentniejszy od psa, tote� wkr�tce Conway nauczy� go s�u�y� i prosi�.

A dwie godziny p�niej brontozaur uni�s� si� w powietrze.

Wzbi� si� momentalnie: monstrualny, niezgrabny, niemo�liwy do opisania potw�r, kt�rego ogromne nogi bezwolnie wykonywa�y ruchy jak przy chodzeniu, a wielkie szyja i ogon zwisa�y, lekko si� ko�ysz�c. To m�zg krzy�owy, a nie czaszkowy steruje lewitacj�, pomy�la� Conway, gdy olbrzymi gad zbli�y� si� do wi�zki li�ci palmowych, kt�re zach�caj�co wisia�y sze��dziesi�t metr�w nad jego g�ow�. Ale to by� drobiazg. Brontozaur lewitowa�, a o to chodzi�o. Chyba �e�

��Pomaga mu pan?�� Conway zapyta� ostro Arretapeca.

��Nie.

Odpowied� by�a, jak zwykle, z konieczno�ci beznami�tna, ale gdyby VUXG by� cz�owiekiem, by�by to okrzyk triumfu.

��Dobra, stara Emily � rozleg� si� okrzyk w s�uchawkach Conwaya. By� to chyba jeden z operator�w p�l si�owych.�� Uwaga, przelatuje obok!

Brontozaur nie trafi� w zawieszon� wi�zk� li�ci i unosi� si� coraz szybciej. Wykona� niezgrabny, konwulsyjny ruch, by dosi�gn�� jej w locie, co nada�o jego cia�u wyra�ny ruch wirowy. Dalsze gwa�towne ruchy szyi i ogona tylko pogarsza�y sytuacj�

��Lepiej j� stamt�d zdj�� � powiedzia� z naciskiem inny g�os.�� To sztuczne s�o�ce mo�e jej spali� ogon.

��A to wirowanie nap�dza jej stracha � zgodzi� si� Conway.�� Uwaga, operatorzy p�l!

Ale by�o ju� za p�no. S�o�ce, ziemia i niebo wirowa�y jak szalone wok� istoty przyzwyczajonej dot�d do solidnego gruntu pod nogami. Brontozaur chcia� gdzie� uciec � w g�r� lub w d�, gdziekolwiek. Pomimo desperackich wysi�k�w Arretapeca, by go uspokoi�, nast�pi�a ponowna teleportacja.

Conway ujrza�, jak owa olbrzymia g�ra cielska i ko�ci startuje znienacka, przynajmniej cztery razy szybciej ni� na pocz�tku.

��Uwaga, sektor H!�� rykn��. � Wyhamujcie go, ale �agodnie! Ale nie by�o ani czasu, ani miejsca na �agodne hamowanie. Aby unikn�� �miertelnego uderzenia o powierzchni� statku � a tak�e przebicia jej i wypadni�cia w kosmos � operatorzy musieli dzia�a� p�ynnie, lecz stanowczo, tote� brontozaurowi to z konieczno�ci ostre hamowanie musia�o si� wyda� silnym uderzeniem o przeszkod�. Ponownie si� uni�s�.

��Uwaga, sektor C! Leci na was!

Jednak i tu wyst�pi�o to samo co w sektorze H: zwierz� wystraszy�o si� i ulecia�o w innym jeszcze kierunku. I tak to trwa�o: olbrzymi gad �miga� z jednej strony statku na drug�, a��

��M�wi Skempton � rozleg� si� ostry, autorytatywny g�os.�� Moi ludzie twierdz�, �e podstawy generator�w p�l si�owych nie s� przystosowane do czego� takiego. Nie s� odpowiednio zamocowane. Poszycie kad�uba p�k�o w o�miu miejscach.

��Czy nie mo�na�

� �atamy przecieki tak szybko jak si� da � przerwa� Skempton, odpowiadaj�c na pytanie Conwaya, zanim jeszcze ten je zada�. � Ale to �omotanie rozniesie statek�

W tym momencie w��czy� si� Arretapec.

��Doktorze Conway � powiedzia� � mimo i� jest oczywiste, �e pacjent wykaza� zdumiewaj�c� sprawno�� w zakresie nowego talentu, jest ona ograniczona przez przera�enie i oszo�omienie. Jestem przekonany, �e to bolesne do�wiadczenie spowoduje nieodwracalne szkody w procesie my�lenia istoty� Conway, uwaga!

Brontozaur zatrzyma� si� nad powierzchni�, w odleg�o�ci kilkuset metr�w, po czym �mign�� w bok pod k�tem prostym dok�adnie tam, gdzie sta� Conway. Ale lecia� po prostej w wydr��onej kuli, tote� jej zakrzywiona powierzchnia d��y�a mu na spotkanie. Conway widzia�, jak mkn�ce cia�o ko�ysa�o si� i obraca�o, gdy operatorzy p�l usi�owali zmniejszy� pr�dko�� jego lotu. I oto pru�o ju� przez niskie, g�sto rosn�ce drzewa, a potem ry�o szerok� p�ytk� bruzd� w mi�kkiej, bagnistej ziemi, pchaj�c przed sob� niewielki pag�rek wyrwanej ro�linno�ci. Conway znajdowa� si� dok�adnie na jego drodze.

Nim zdo�a� w��czy� degrawitator, ziemia unios�a si� przed nim i przykry�a go. Przez kilka minut by� zbyt oszo�omiony, by poj��, dlaczego nie mo�e si� rusza�. Nast�pnie spostrzeg�, �e tkwi po pas w kleistej mazi sk�adaj�cej si� z fragment�w ga��zi i b�ota. Wstrz�sy i dr�enia, kt�re odczuwa� ca�ym cia�em, wywo�ywa� brontozaur, kt�ry gramoli� si� na nogi. Conway uni�s� wzrok i ujrza� nad sob� jego ogromne, niezgrabnie obracaj�ce si� cielsko, po czym us�ysza� kla�ni�cia i trzaski n�g zapadaj�cych si� prawie po kolana w ziemi� i podszycie.

Stworzenie ponownie zmierza�o w kierunku jeziora, a Conway i tym razem sta� na jego drodze�

Zacz�� krzycze� i szamota� si�, usi�uj�c zwr�ci� na siebie uwag�, i degrawitator, i radio uleg�y bowiem zniszczeniu, a on sam znalaz� si� w pu�apce. Olbrzymi gad podszed� bli�ej, jego pot�na, lekko wygi�ta szyja przes�oni�a �wiat�o, a ogromna przednia noga unios�a si�, by go u�mierci� i jednocze�nie pogrzeba�. I nagle Conway poczu�, jak co� porywa go w g�r� i unosi w pobli�e lataj�cego pojemnika z suszon� �liwk� p�ywaj�c� w syropie�

��W chwilowym podnieceniu � powiedzia� Arretapec � zapomnia�em, �e potrzebuje pan mechanicznego urz�dzenia do teleportacji. Prosz� przyj�� wyrazy ubolewania.

��N-nic nie szkodzi � odrzek� Conway dr��cym g�osem. Nadludzkim wysi�kiem opanowa� rozdygotane nerwy. Potem zobaczy� w dole operator�w p�l si�owych.�� Dajcie tu nowe radio i zdalne sterowanie projektora!�� zawo�a� nagle.

Dziesi�� minut p�niej, cho� pot�uczony i poobijany, got�w by� do dalszej pracy. Sta� na brzegu jeziora, Arretapec wisia� u jego ramienia, a nad nim ponownie wznosi� si� jego pi�tnastometrowy wizerunek. Arretapec, kt�ry utrzymywa� kontakt psychiczny z brontozaurem ukrytym pod powierzchni�, o�wiadczy�, �e wa�� si� losy eksperymentu. Pacjent mia� wstrz�saj�ce przej�cia, ale obecnie znajdowa� si� w bezpiecznym dla� miejscu, pod wod� � tam gdzie dotychczas znajdowa� ratunek przed g�odem i napa�ci� wrog�w � i to, wraz z psychicznym wsparciem b�d�cym dzie�em Arretapeca, wp�ywa�o na� uspokajaj�co.

Conway czeka�, na przemian z nadziej�, na przemian w czarnej rozpaczy.

Czasami za spraw� si�y swoich uczu� przeklina�. Nie by�oby to takie trudne i nie znaczy�oby dla niego tak wiele, gdyby nie pozna� w�wczas zamys��w Arretapeca ani gdyby tak nie polubi� tej sztywnej i przesadnie protekcjonalnej kulki gnoju. Przecie� ka�da istota z takim intelektem, kt�ra chcia�a osi�gn�� to, co zamierza� Arretapec, mia�a prawo do uczucia wy�szo�ci.

Nagle wielka g�owa wysun�a si� ponad powierzchni� wody i ogromne cielsko wylaz�o na brzeg. Powoli, niezgrabnie zgi�y si� tylne nogi, a d�uga sto�kowata szyja unios�a si�. Brontozaur znowu chcia� si� bawi�.

Co� �cisn�o Conwaya za gard�o. Popatrzy� tam, gdzie le�a�o kilkana�cie gotowych do u�ycia wi�zek soczystej zieleniny, jedna z nich za� znajdowa�a si� ju� w drodze do gada. Zamacha� nagle r�k�.

��Och, dajcie mu wszystkie � powiedzia�. � Zas�u�y� na nie�

��Wi�c kiedy Arretapec zapozna� si� z warunkami na planecie pacjenta � m�wi� nieco sztywno Conway � a jego zdolno�� prekognicji powiedzia�a mu, jaka b�dzie najprawdopodobniej przysz�o�� brontozaur�w, po prostu musia� spr�bowa� j� zmieni�.

Conway znajdowa� si� w biurze naczelnego psychologa i zdawa� wst�pny, ustny raport w otoczeniu zaciekawionych twarzy O�Mary, Hardina, Skemptona i dyrektora szpitala. By�oby wielk� przesad�, gdyby kto� stwierdzi�, �e czu� si� swobodnie.

��Arretapec nale�y jednak do starej, dumnej rasy, a dar telepatii zwi�ksza jeszcze jego wra�liwo��: telepaci rzeczywi�cie czuj�, co inni o nich my�l�. Propozycja Arretapeca by�a tak �mia�a, a jego i jego ras� nara�a�a na tak ogromn� �mieszno��, gdyby zamierzenie si� nie powiod�o, �e po prostu musia� wszystko trzyma� w tajemnicy. Warunki na planecie brontozaur�w wskazywa�y, �e po wymarciu olbrzymich gad�w nie powstanie tam inna rasa istot inteligentnych, a z geologicznego punktu widzenia owo wymarcie nie by�o zbyt odleg�e. Rasa, do kt�rej nale�y pacjent, zamieszkiwa�a t� planet� ju� od do�� dawna � uzbrojony ogon i umiej�tno�� p�ywania pozwoli�y jej prze�y� inne, bardziej drapie�ne i wyspecjalizowane � ale zmiany klimatyczne by�y nieuniknione, a dinozaury nie mog�y pod��y� za s�o�cem ku r�wnikowi, l�dy tej planety dziel� si� bowiem na wiele ma�ych kontynent�w. Brontozaur nie umie przeby� oceanu. Gdyby jednak owe gigantyczne gady mo�na by�o sk�oni� do wykszta�cenia parapsychicznej zdolno�ci teleportacji, bariera oceanu znikn�aby, a wraz z ni� niebezpiecze�stwo nadchodz�cego g�odu. To w�a�nie powiod�o si� doktorowi Arretapecowi.

��Skoro Arretapec da� brontozaurowi zdolno�� teleportacji drog� bezpo�redniego oddzia�ywania na m�zg � w��czy� si� w tym momencie O�Mara � dlaczego nie mo�na tego samego osi�gn�� u nas?

��Prawdopodobnie dlatego, �e dajemy sobie �wietnie rad� bez niej � odpar� Conway.�� Z drugiej strony pacjentowi wykazano i dano do zrozumienia, �e owa zdolno�� jest konieczna do jego prze�ycia. Gdy sobie to u�wiadomi, b�dzie z niej korzysta� i przekazywa� j�, gdy� wyst�puje ona w postaci utajonej prawie u wszystkich gatunk�w. Wychowanie istot inteligentnych na planecie, kt�ra inaczej sta�aby si� martwa, oto projekt godny tych szlachetnych nauczycieli�

Conway my�la� teraz o tamtym kr�tkim, prekognicyjnym wejrzeniu w my�li telepaty � o obrazie cywilizacji, kt�ra rozwinie si� na planecie brontozaur�w, a tak�e o tych monstrualnych, lecz pe�nych dziwnej gracji istotach, kt�re b�d� j� zamieszkiwa� w jakiej� bardzo odleg�ej przysz�o�ci. Nie wypowiedzia� jednak tych my�li g�o�no.

��Jak wi�kszo�� telepat�w � rzek� zamiast tego � Arretapec by� jednocze�nie delikatny i niech�tny czysto fizycznym metodom do�wiadczalnym. Dopiero kiedy pokaza�em mu psa doktora Mannona i wyja�ni�em, �e ucz�c zwierz� jakiej� nowej umiej�tno�ci, dobrze jest nauczy� je kilku sztuczek z ni� zwi�zanych, zacz�li�my do czego� dochodzi�. Zaprezentowa�em mu t� zabaw�, w kt�rej rzucam w psa poduszkami, a ten, szarpi�c je przez chwil�, robi z nich stos i pozwala si� na� rzuci�. W ten spos�b zademonstrowa�em, �e stworzenia na niezbyt wysokim poziomie umys�owym nie maj� nic przeciwko � w pewnych granicach � niewielkiej szamotaninie�

��Tak wi�c � powiedzia� O�Mara, spogl�daj�c w zamy�leniu na sufit � to tym si� pan zajmuje w wolnych chwilach�

Pu�kownik Skempton zakas�a�.

��Minimalizuje pan sw�j udzia� w tym wszystkim � powiedzia�. � Pa�ska przezorno�� polegaj�ca na wype�nieniu kad�uba polami si�owymi�

��Jest jeszcze jedna sprawa, nim ich po�egnam � przerwa� mu pospiesznie Conway.�� Arretapec us�ysza�, jak niekt�rzy ludzie nazywaj� pacjenta �Emily�. Chcia�by wiedzie� dlaczego.

��Wcale si� nie dziwi� � powiedzia� O�Mara z naciskiem.�� Ot� � ci�gn��, sznuruj�c usta � jeden z cz�onk�w obs�ugi, lubuj�cy si� we wczesnej powie�ci, a szczeg�lnie w utworach si�str Bronte � Charlotte, Ann� i Emily � przezwa� naszego pacjenta �Emily Brontozaur�. Musz� przyzna�, �e odczuwam osobiste, zawodowe zainteresowanie umys�em, kt�ry kojarzy w podobny spos�b��� O�Mara mia� tak� min�, jakby w powietrzu unosi� si� nieprzyjemny zapach.

Conway j�kn�� wsp�czuj�co. Odwracaj�c si�, by wyj��, pomy�la�, �e jego ostatnie i najtrudniejsze zadanie b�dzie zapewne polega�o na wyja�nieniu szlachetnemu doktorowi Arretapecowi, czym jest �art s�owny.

Arretapec i dinozaur wyjechali nast�pnego dnia, oficer Korpusu Kontroli odpowiedzialny za zaopatrzenie Szpitala wyda� olbrzymie westchnienie ulgi, a Conway ponownie znalaz� si� na oddziale. Tym razem by� jednak kim� wi�cej ni� zwyk�ym wyrobnikiem medycznym. Postawiono go na czele sekcji oddzia�u pediatrycznego i chocia� musia� pos�ugiwa� si� danymi, lekami i historiami chor�b dostarczonymi przez Diagnostyka Thornnastora, ordynatora oddzia�u patologii, nikt nie patrzy� mu teraz na r�ce. Mia� prawo chodzi� po ca�ej sekcji i m�wi� sobie, �e to jego oddzia�. A O�Mara przyrzek� mu nawet asystenta!

��Sta�o si� oczywiste, odk�d pan tu przyby� � powiedzia� major � �e lepiej si� pan czuje w towarzystwie nieziemc�w ni� przedstawicieli w�asnego gatunku. Obarczenie pana doktorem Arretapekiem by�o pr�b�, z kt�rej wyszed� pan z honorem, a asystent, kt�rego otrzyma pan za kilka dni, mo�e si� sta� kolejnym testem.�� Zamilk� na chwil�, potem kontynuowa�, potrz�sn�wszy g�ow� w zadziwieniu: � Nie tylko doskonale uk�ada si� panu w stosunkach z nieziemcami, ale nikt nawet nie plotkuje o tym, �e ugania si� pan za sp�dniczkami�

��Nie mam czasu � odpar� powa�nie Conway.�� I w�tpi�, �ebym kiedykolwiek mia�.

��Nie szkodzi, mizoginia jest dopuszczaln� neuroz� � rzek� O�Mara, przechodz�c do rozmowy o nowym asystencie.

Potem Conway wr�ci� na sw�j oddzia� i pracowa� du�o pilniej, ni� gdyby jaki� zwierzchnik patrzy� mu na r�ce. By� tak zaj�ty, �e usz�y jego uwagi pog�oski na temat dziwacznego pacjenta, kt�rego przyj�to na trzeci oddzia� obserwacyjny�

Pomimo ogromnych zasob�w wiedzy medycznej dost�pnych w Szpitalu, nie maj�cych sobie r�wnych w cywilizowanej galaktyce, zdarza�y si� w Szpitalu Kosmicznym przypadki, z kt�rymi nic ju� nie mo�na by�o zrobi�. Takim w�a�nie przypadkiem by� pacjent nale��cy do klasy SRTT, czyli typu fizjologicznego, jakiego jeszcze nigdy w Szpitalu nie widziano. By�o to stworzenie amebowate, posiadaj�ce zdolno�� wysuwania dowolnych ko�czyn, narz�d�w zmys��w czy te� pow�oki ochronnej w�a�ciwej dla �rodowiska, w kt�rym si� znajdowa�o; jego fantastyczna zdolno�� adaptacyjna rodzi�a pytanie, jak w og�le co� takiego mog�o zapa�� na jak�kolwiek chorob�.

Najbardziej zagadkowym aspektem tej sprawy by� zupe�ny brak objaw�w chorobowych. Nie wyst�powa�y �adne zak��cenia w pracy organizmu, cz�ste w wypadku istot pozaziemskich, nie by�o te� gro�nych infekcji bakteryjnych. Pacjent po prostu si� roztapia� � cicho, spokojnie, bez szmeru i sprawiania komukolwiek k�opotu, niczym kawa�ek lodu pozostawiony w ciep�ym pomieszczeniu. Jego cia�o dos�ownie przemienia�o si� w wod�. Zastosowane �rodki nie zdo�a�y zahamowa� tego procesu, wszyscy za� Diagnostycy i lekarze pomniejszej rangi, cho� nadal � i to coraz intensywniej � poszukiwali w�a�ciwego leku, z pewn� gorycz� zaczynali sobie zdawa� spraw�, �e pasmo cud�w medycznych, kt�re Szpital G��wny Sektora Dwunastego dokonywa� z monotonn� ju� regularno�ci�, wkr�tce zostanie przerwane.

I z tego w�a�nie powodu jeden z najsurowszych przepis�w Szpitala mia� zosta� na jaki� czas uchylony.

��S�dz�, �e najlepiej b�dzie zacz�� od pocz�tku � powiedzia� doktor Conway, usi�uj�c nie gapi� si� na mieni�ce si� wszystkimi kolorami, nie ca�kiem jeszcze zanik�e skrzyd�a swego nowego asystenta.�� Od izby przyj��, gdzie za�atwia si� sprawy zwi�zane z przybyciem pacjent�w.

Conway chwil� czeka� na ewentualne uwagi tamtego, �wawo jednak maszeruj�c w wymienionym kierunku. Stara� si� wyprzedza� swego towarzysza. Nie chcia� go w ten spos�b urazi�, ale po prostu ba� si� zrobi� mu krzywd�, co mog�oby si� sta�, gdyby przysun�� si� bli�ej.

Nowy asystent by� przedstawicielem klasy GLNO � sze�ciono�nym, zewn�trzszkieletowym, przypominaj�cym owada przybyszem z planety Cinruss. Grawitacja na tej planecie wynosi�a niespe�na jedn� dwunast� ci��enia ziemskiego, co spowodowa�o, �e owady uros�y do takich rozmiar�w i sta�y si� grup� dominuj�c�. Z tego powodu jednak przybysz musia� si� zaopatrzy� a� w dwa degrawitatory, by zneutralizowa� ci��enie w szpitalu, kt�re inaczej rozgniot�oby go o pod�og�. Jeden aparat zupe�nie by do tego wystarczy�, ale Conway nie obwinia� swego asystenta o to, �e chcia� si� czu� bezpiecznie. By� to osobnik niewiarygodnie kruchy, wrzecionowatego kszta�tu i niezgrabny, a nazywa� si� doktor Prilicla.

Prilicla odby� ju� sta� w szpitalach planetarnych i mniejszych zak�adach wielo�rodowiskowych, nie by� wi�c zupe�nie zielony, co zakomunikowano Conwayowi. Ale wobec rozmiar�w i skomplikowanej struktury Szpitala musia� si� czu� zagubiony. Conway mia� by� przez jaki� czas jego przewodnikiem i nauczycielem, po czym, kiedy sko�czy mu si� aktualny przydzia� do pediatrii, przekaza� obowi�zki Prilicli. Najwyra�niej dyrektor Szpitala uwa�a�, �e przedstawiciele ras �yj�cych w niskim ci��eniu, ogromnie wra�liwi i o subtelnym dotyku, wyj�tkowo nadaj� si� do opieki i w�a�ciwego traktowania co bardziej delikatnych embrion�w istot pozaziemskich.

To by�by dobry pomys�, pomy�la� Conway, szybko ustawiaj�c si� pomi�dzy Prilicl� a sta�yst� z Tralthanu pr�cym przed siebie na sze�ciu s�oniowatych nogach, gdyby osobniki przystosowane do niskiego ci��enia mog�y prze�y� kontakt z masywniejszymi i bardziej niezgrabnymi wsp�pracownikami.

��Rozumie pan � powiedzia� Conway, pokazuj�c asystentowi drog� do izby przyj�� � �e ju� zapisanie niekt�rych pacjent�w samo w sobie jest problemem. Z mniejszymi osobnikami nie jest tak �le, ale je�li jest to Traltha�czyk lub dwunastometrowy AUGL z Chalderescola��� Urwa� nagle.�� Oto jeste�my � doda�.

Przez szeroki, przezroczysty fragment �ciany wida� by�o pomieszczenie, w kt�rym znajdowa�y si� trzy pot�ne biurka, cho� obecnie zaj�te by�o tylko jedno. Siedz�cy za nim osobnik by� Nidia�czykiem, b�yskaj�ce za� �wiate�ka wska�nik�w dowodzi�y, �e dopiero co po��czy� si� ze statkiem zbli�aj�cym si� do Szpitala.

��Prosz� pos�ucha� � rzek� Conway.

��Pa�skie dane � za��da� czerwony nied�wiadek typowym dla tej rasy warkliwym staccato, kt�re autotranslator Conwaya przekaza� w postaci beznami�tnych s��w w jego ojczystym j�zyku, aparat Prilicli za� � w cinrusskim.

��Pacjent, go�� czy personel? Jaka rasa?

��Go�� � pad�a odpowied� z g�o�nika.�� Cz�owiek.

Po chwili milczenia nied�wiadek odezwa� si� ponownie.

��Prosz� poda� klas� fizjologiczn� � za��da�, mrugn�wszy porozumiewawczo do Conwaya i Prilicli.�� Wszystkie rasy inteligentne m�wi� o sobie �ludzie�, a inne nazywaj� nielud�mi, tote� nazwa ta jest bez znaczenia�

Conway s�ucha� p�niejszej wymiany zda� tylko jednym uchem, tak by� zaj�ty wyobra�aniem sobie, jak te� mo�e wygl�da� istota nale��ca do tej klasy. Podw�jne T oznacza�o, �e zar�wno jej kszta�t, jak i cechy fizyczne s� zmienne; R � �e cechuje j� wysoka wytrzyma�o�� na skrajne temperatury i ci�nienie, a jeszcze do tego S�! Gdyby na zewn�trz nie czeka� przedstawiciel tej klasy, Conway nie uwierzy�by w istnienie takiego zwierzaka.

A go�� musia� by� wa�n� osobisto�ci�, gdy� dy�urny z izby przyj�� by� w tej chwili ogromnie zaj�ty przekazywaniem wiadomo�ci o jego przybyciu r�nym osobom w Szpitalu, z kt�rych wi�kszo�� stanowili ni mniej, ni wi�cej Diagnostycy. W jednej chwili Conway zapragn�� obejrze� owo ogromnie niezwyk�e stworzenie, ale zreflektowa� si�. Gdyby zamiast tym, co do niego nale�a�o, zaj�� si� podgl�daniem, doktor Prilicla nie znalaz�by w nim dobrego przyk�adu. Poza tym Conway wci�� jeszcze nie rozgryz� go do ko�ca � a Prilicla m�g� si� okaza� jednym z tych dra�liwych osobnik�w, uwa�aj�cych, �e gapienie si� na przedstawiciela innego gatunku po to tylko, by zaspokoi� zwyk�� ciekawo��, stanowi powa�ne uchybienie�

��Gdyby to nie zak��ci�o innych, wa�niejszych spraw � przerwa� jego my�li g�os Prilicli z autotranslatora � to bardzo chcia�bym przyjrze� si� temu go�ciowi.

Daj ci, Bo�e, zdrowie!�� pomy�la� Conway, ale udawa�, �e rozwa�a t� propozycj�.

��W innym wypadku � powiedzia� w ko�cu � nie zezwoli�bym na to, ale poniewa� luk, w kt�rym przyjmuj� owego SRTT, jest niedaleko st�d, a my mamy troch� czasu, zanim wr�cimy na oddzia�, nie b�dzie chyba nic zdro�nego w tym, �e zaspokoi pan sw� ciekawo��. Prosz� za mn�.

Kiwaj�c d�oni� na po�egnanie kosmatemu dy�urnemu, Conway pomy�la�, �e to dobrze, i� autotranslator Prilicli nie potrafi przekaza� mocno ironicznego wyd�wi�ku jego ostatnich s��w, w zwi�zku z czym asystent nie pomy�li sobie, �e Conway si� ze� nabija.

I nagle zesztywnia�. Prilicla, u�wiadomi� sobie z niepokojem, ma zmys� empatyczny. Od momentu poznania nie by� zanadto wylewny, ale i tak wszystko, co m�wi�, wsp�gra�o z odczuciami Conwaya. Jego nowy asystent nie by� telepat� � nie potrafi� czyta� w my�lach � ale odbiera� uczucia i emocje, tak wi�c m�g� by� �wiadom ciekawo�ci Conwaya.

Przysz�a mu ochota, by da� sobie w z�by za to, �e zapomnia� o tym zmy�le empatycznym. Ciekawe, kto tu si� z kogo nabija, pomy�la� kwa�no.

Pocieszy� si� w ko�cu, �e Prilicla ma przynajmniej �atwiejszy charakter ni� pewne osoby, z kt�rymi do niedawna zmuszony by� wsp�pracowa�, cho�by doktor Arretapec.

Do luku numer sze��, gdzie miano przyj�� go�cia, mo�na by�o dotrze� w kilka minut, gdyby Conway skorzysta� ze skr�tu przez wype�niony wod� korytarz, prowadz�cy do sali operacyjnej dla klasy AUGL, a nast�pnie przez oddzia� chirurgiczny dla chlorodysznych przedstawicieli klasy PVSJ. Oznacza�o to jednak konieczno�� w�o�enia lekkiego skafandra ochronnego, a cho� Conway potrafi� zrobi� to b�yskawicznie, bardzo w�tpi�, czy wielono�ny Prilicla jest r�wnie sprawny. Wobec tego musieli i�� d�u�sz� tras�, i to szybko.

Po drodze wyprzedzili ich Traltha�czyk ze z�ocon� opask� Diagnostyka oraz ziemski technik z dzia�u eksploatacji. Traltha�czyk par� przed siebie jak czo�g, kt�ry ponios�o, tote� Ziemianin musia� truchta�, by dotrzyma� mu kroku. Conway i Prilicla odsun�li si� z szacunkiem, by da� drog� Diagnostykowi � a tak�e unikn�� stratowania � po czym poszli dalej. Kilka zas�yszanych s��w pozwoli�o im domniemywa�, �e Traltha�czyk i Ziemianin stanowili cz�� komitetu powitalnego, a do�� kwa�ne uwagi technika � �e go�� przyby� wcze�niej, ni� oczekiwano.

Kiedy kilka sekund p�niej min�li naro�nik i ich oczom ukaza� si� wielki luk, Conway ujrza� co�, co wywo�a�o jego mimowolny u�miech. Przed lukiem zbiega�y si� trzy korytarze z tego poziomu oraz dwa nast�pne z poziom�w s�siednich, po��czone pochylniami. Wszystkimi gna�y ku �luzie istoty r�nych ras. Poza Traltha�czykiem i Ziemianinem, kt�rzy w�a�nie ich wyprzedzili, by� tam jeszcze jeden Traltha�czyk, dwa g�sienicowce DBLF oraz kolczasty, b�onkowaty Illensa�czyk w przezroczystym stroju ochronnym, kt�ry dopiero co wy�oni� si� z pobliskiego korytarza dla chlorodysznych istot klasy PVSJ. Wszyscy kierowali si� ku wewn�trznej klapie olbrzymiej �luzy, kt�ra ju� si� otwiera�a, by wpu�ci� go�cia. Conwayowi sytuacja ta zdawa�a si� wysoce absurdalna. Oczyma wyobra�ni ujrza�, jak ca�a ta zwariowana mena�eria zderza si� jednocze�nie w tym samym punkcie z pot�nym trzaskiem�

U�miecha� si� jeszcze do w�asnych my�li, kiedy komedia gwa�townie i bez ostrze�enia przemieni�a si� w tragedi�.

Gdy przybysz wyszed� z luku, kt�ry si� za nim zamkn��, Conway ujrza� co�, co troch� przypomina�o krokodyla ze zrogowacia�ymi na ko�cach mackami, w wi�kszo�ci za� by�o niepodobne do kt�regokolwiek ze znanych mu stworze�. Zobaczy�, jak stw�r usuwa si� z drogi wszystkim spiesz�cym mu na spotkanie, a potem nagle rzuca si� w kierunku Illensa�czyka, kt�ry � jak przypomnia� sobie p�niej � znajdowa� si� najbli�ej i by� najmniejszy. Wszyscy zacz�li krzycze� jednocze�nie, tak �e autotranslator Conwaya � a zapewne i wszystkich innych � wydawa� wysokie, oscyluj�ce piski spowodowane przeci��eniem.

Wobec z�b�w i rogowych zako�cze� macek szar�uj�cego przybysza Illensa�czyk, niew�tpliwie zdaj�c sobie spraw� ze s�abo�ci okrywaj�cego go skafandra, w kt�rym znajdowa� si� �yciodajny chlor, czmychn�� z powrotem do w�asnej sekcji. Go��, kt�remu na drodze stan�� teraz Traltha�czyk dudni�cy co�, co w jego poj�ciu mia�o by� uspokajaj�ce, obr�ci� si� nagle i pop�dzi� ku tej samej �luzie�

Wszystkie �luzy wyposa�ono w urz�dzenia do szybkiego otwierania w razie konieczno�ci; powodowa�y one zamkni�cie jednych drzwi i natychmiastowe otwarcie drugich, bez przerwy na wype�nienie wn�trza odpowiedni� mieszank� atmosferyczn�. Illensa�czyk, maj�c za sob� rozszala�ego przybysza, kt�ry rozdar� mu ju� z�bami skafander, i w obliczu �miertelnego niebezpiecze�stwa zatrucia tlenem, s�usznie uzna� sw�j przypadek za stan wy�szej konieczno�ci i uruchomi� b�yskawiczne zamki. By� zapewne zbyt przera�ony, by zwr�ci� uwag� na fakt, �e przybysz nie znalaz� si� jeszcze ca�ym cia�em w �luzie, a co za tym idzie, �e gdy otworz� si� drzwi wewn�trzne, zewn�trzne przetn� jego cia�o na p�

Dooko�a �luzy panowa� taki harmider, �e Conway nie dojrza�, kim by� �w szybko my�l�cy osobnik, kt�ry uratowa� �ycie go�ciowi, naciskaj�c guzik otwieraj�cy jednocze�nie drzwi wewn�trzne i zewn�trzne. To zapobieg�o przeci�ciu przybysza na p�, ale powsta�o w ten spos�b po��czenie z sekcj� PVSJ, sk�d zacz�y si� dobywa� g�ste, ��tawe k��by chloru. Zanim Conway zdo�a� cokolwiek przedsi�wzi��, czujniki ska�enia w��czy�y syren� alarmow�, zatrzaskuj�c najbli�sze hermetyczne grodzie. Wszyscy znale�li si� w bardzo zgrabnej pu�apce.

Przez ob��kan� chwil� Conway stara� si� zwalczy� w sobie impuls sk�aniaj�cy go do rzucenia si� do grodzi i walenia w ni� r�kami. Postanowi� przebiec przez ten truj�cy opar do nast�pnej �luzy kontaktowej po drugiej stronie korytarza. W �luzie jednak znajdowa� si� jeden z technik�w z dzia�u eksploatacji wraz z g�sienicowcem DBLF, obaj tak zatruci chlorem, �e Conway w�tpi�, czy uda im si� prze�y� wystarczaj�co d�ugo, by zd��yli w�o�y� skafandry ochronne. Czy jemu samemu, zastanawia� si�, przezwyci�aj�c md�o�ci, uda si� tam dosta�? W komorze �luzy by�y r�wnie� he�my wystarczaj�ce na mniej wi�cej dziesi�� minut � wymaga�y tego przepisy bezpiecze�stwa � ale by do nich dotrze�, musia�by wstrzyma� oddech przynajmniej na trzy minuty i zaciska� mocno oczy, gdy� cho�by jedno zach�y�ni�cie si� chlorem albo kontakt gazu z oczami mog�y spowodowa� trwa�e kalectwo. Jak jednak mia� si� przedosta� po omacku przez t� wielk�, miotaj�c� si� po ca�ej pod�odze mas� traltha�skich n�g i macek?

W ogarni�ty przera�eniem chaos jego my�li wdar� si� g�os Prilicli.

��Chlor jest zab�jczy dla mojego gatunku � powiedzia� asystent.�� Prosz� mi wybaczy�.

Prilicla robi� co� dziwnego. D�ugie, wielocz�onowe odn�a porusza�y si� i podrygiwa�y, jakby wykonuj�c dziwny rytualny taniec, dwa za� spo�r�d czterech manipulator�w � dzi�ki kt�rym jego gatunek zyska� sobie s�aw� urodzonych chirurg�w � przeprowadza�y skomplikowane zabiegi z czym�, co wygl�da�o na rolki przezroczystej folii. Conway niezbyt dok�adnie widzia�, jak to si� sta�o, ale nagle jego asystent ukaza� si� w lu�nej, przezroczystej pow�oce, z kt�rej wystawa�o jego sze�� odn�y i dwa manipulatory, a ca�e cia�o, skrzyd�a i pozosta�e dwie ko�czyny, kt�re spryskiwa�y p�ynem uszczelniaj�cym otwory na odn�a � by�y ca�kowicie okryte. Lu�na pow�oka wyd�a si� i napr�y�a, dowodz�c w ten spos�b, �e jest hermetyczna.

��Nie wiedzia�em, �e pan ma��� zacz�� Conway, a potem, powodowany nag�ym przyp�ywem nadziei, zacz�� szybko m�wi�: � Niech pan pos�ucha. Prosz� zrobi� dok�adnie to, co panu powiem. Niech mi pan znajdzie he�m, ale szybko�

Jednak nadzieja zgas�a, zanim jeszcze sko�czy� wydawa� polecenia asystentowi. Ten bez w�tpienia m�g� znale�� dla niego he�m, ale jak si� przedostanie do �luzy przez spl�tan� mas� istot na pod�odze? Jedno uderzenie oderwie mu odn�e albo wybije dziur� w tym s�abiutkim szkielecie zewn�trznym niczym w skorupie jajka. Nie m�g� wyda� takiego polecenia � r�wna�oby si� to morderstwu.

Mia� w�a�nie odwo�a� to wszystko i nakaza� asystentowi, by siedzia� na miejscu i troszczy� si� o siebie, gdy ten podbieg� do �ciany, wspi�� si� na ni� i biegn�c po suficie, znikn�� w oparach chloru. Conway przypomnia� sobie, �e wiele owadopodobnych istot rozumnych ma stopy zako�czone przyssawkami, i ponownie wr�ci�a mu nadzieja � do tego stopnia, �e jego umys� zacz�� rejestrowa� inne wra�enia.

Niedaleko niego g�o�nik na �cianie informowa� wszystkich w szpitalu, �e w okolicy �luzy numer sze�� nast�pi�o ska�enie powietrza, a znajduj�cy si� pod g�o�nikiem interkom �wieci� czerwon� lampk� i ostro bucza�, daj�c do zrozumienia, �e kto� z dzia�u eksploatacji usi�uje dowiedzie� si�, czy w strefie ska�enia s� jakie� �ywe istoty. Pe�zn�cy w powietrzu gaz dosi�gn�� ju� prawie Conwaya, gdy ten chwyci� mikrofon.

��Cicho b�d� i s�uchaj!�� krzykn��. � M�wi Conway, przy luku numer sze��. Dwie istoty klasy FGLI, dwie DBLF, jedna DBDG � wszystkie zatrute chlorem, ale jeszcze przy �yciu. Jeden PVSJ w uszkodzonym stroju ochronnym, zatruty tlenem, i jeszcze jeden na g�rze�

Nag�e pieczenie oczu sprawi�o, �e pospiesznie pu�ci� mikrofon. Zacz�� si� wycofywa� ku hermetycznej grodzi, patrz�c, jak zbli�a si� ��ta mg�a. Nie widzia�, co si� dzieje na korytarzu. Po pewnym czasie, kt�ry zdawa� si� wieczno�ci�, pojawi� si� na suficie wrzecionowaty kszta�t Prilicli.

He�m przyniesiony przez Prilicl� by� w�a�ciwie mask� z w�asnym dop�ywem powietrza, kt�ra � umieszczona na twarzy � mocno przylega�a do czo�a, policzk�w i dolnej szcz�ki. Tlenu wystarcza�o tylko na ograniczony czas � oko�o dziesi�ciu minut � ale maj�c t� mask� i nie czuj�c na razie zagro�enia, Conway stwierdzi�, �e my�li o wiele ja�niej.

Najpierw przeszed� przez otwart� nadal �luz� kontaktow�. Znajduj�cy si� w �rodku PVSJ le�a� nieruchomo, a na jego ciele widnia�a szara plama, pierwszy objaw swoistego nowotworu sk�ry. Dla tej klasy tlen by� wyj�tkowo szkodliwy. Jak tylko m�g� najdelikatniej, Conway wci�gn�� go do jego oddzia�u, a tam do pobliskiego magazynku, kt�ry zapami�ta�. W sekcji chlorodysznych ci�nienie by�o nieco wy�sze ni� w cz�ci dla ciep�okrwistych tlenodysznych, tote� dla Illensa�czyka ta atmosfera by�a stosunkowo czysta. Conway zamkn�� go w magazynku, wrzuciwszy do �rodka kilka warstw tkaniny z tworzywa, kt�ra s�u�y�a tu za po�ciel. Po przyby�ym do szpitala SRTT nie by�o �ladu.

Wr�ciwszy na korytarz, wyja�ni� Prilicli, co trzeba zrobi�. Zauwa�ony przez niego wcze�niej cz�owiek z dzia�u eksploatacji zd��y� w�o�y� skafander, ale s�ania� si� na nogach, kaszl�c, a z oczu p�yn�y mu strumienie �ez, tote� jasne by�o, �e nie udzieli komukolwiek pomocy. Conway wymaca� drog� w�r�d ledwo poruszaj�cych si� lub ca�kowicie nieprzytomnych istot, dotar� do drzwi �luzy numer sze�� i otworzy� je. Na �cianie komory znajdowa� si� zgrabny rz�d butli z powietrzem. Wzi�� dwie i wyszed� chwiejnie ze �luzy.

Prilicla okry� ju� arkuszem folii jedno cia�o. Conway otworzy� zaw�r butli i wsun�� j� pod przykrycie. Patrzy�, jak tworzywo wydyma si� i lekko marszczy pod strumieniem wyp�ywaj�cego powietrza. To bardzo prymitywny namiot tlenowy, pomy�la�, ale najlepszy, jaki mo�na w tej chwili zrobi�. Poszed� po nast�pne butle.

Po trzeciej wyprawie Conway zauwa�y� sygna�y ostrzegawcze. Poci� si� obficie, g�owa mu p�ka�a, a przed oczyma lata�y ju� czarne plamy � znak, �e powietrze w he�mie wyczerpywa�o si�. Powinien go zdj��, wsadzi� g�ow� pod plastyk, jak inni, i czeka� na nadej�cie pomocy. Zrobi� kilka krok�w ku najbli�szej postaci pod rozci�gni�t� p�acht� i� uderzy� w pod�og�. Serce �omota�o mu w piersi, p�uca sta�y w ogniu i nawet nie mia� ju� si�y zerwa� z g�owy he�mu�

Ze stanu g��bokiej i osobliwie przyjemnej nie�wiadomo�ci wyrwa� Conwaya b�l: co� ponawia�o wyt�one wysi�ki, by po�ama� mu �ebra. Wytrzymywa� to, dop�ki si� da�o, potem jednak otworzy� oczy i rykn��:

��Z�a� ze mnie, do cholery! Nic mi nie jest!

Silnie zbudowany sta�ysta, kt�ry z zapa�em robi� mu sztuczne oddychanie, wsta�.

��Kiedy tu przyszli�my � powiedzia� � ten oto paj�czek o�wiadczy�, �e straci� pan przytomno��. Przez chwil� obawia�em si� o pana. No, tylko troch�. � U�miechn�� si� i doda�: � Je�li mo�e pan ju� chodzi� i m�wi�, O�Mara chce pana widzie�.

Conway chrz�kn�� i wsta�. W korytarzu zainstalowano dmuchawy i filtry, kt�re szybko usuwa�y ostatnie �lady chloru. Wynoszono r�wnie� tych, kt�rzy ucierpieli w wypadku, cz�� na noszach okrytych namiotami tlenowymi, innych za� pod opiek� ratownik�w. Dotkn�� otarcia na czole, sk�d w po�piechu zerwano mu mask�, a nast�pnie nabra� w p�uca kilka g��bokich haust�w powietrza, aby upewni� si�, �e koszmar sprzed kilku minut naprawd� si� sko�czy�.

��Dzi�kuj�, doktorze � powiedzia� ze szczerym wzruszeniem.

��Nie ma o czym m�wi�, doktorze � odrzek� sta�ysta.

Znale�li O�Mar� w hipnota�motece. Naczelny psycholog nie traci� czasu na zb�dne wst�py. Conwayowi wskaza� krzes�o, Prilicli za� co�, co przypomina�o surrealistyczny kosz na �mieci.

��Co si� sta�o?�� warkn��.

Pok�j by� pogr��ony w mroku, je�li nie liczy� po�wiaty wska�nik�w hipnoedukatora oraz blasku lampy stoj�cej na biurku O�Mary. Gdy Conway zacz�� opowiada�, widzia� tylko dwie stwardnia�e, sprawne r�ce wystaj�ce z r�kaw�w ciemnozielonego munduru i ch�odne szare oczy w pogr��onej w cieniu twarzy. W czasie relacji r�ce O�Mary nie poruszy�y si�, a oczy ani razu nie odbieg�y w bok.

Kiedy Conway sko�czy�, naczelny psycholog westchn�� i milcza� przez chwil�, po czym powiedzia�:

��W czasie wypadku przy luku numer sze�� znajdowa�o si� czterech czo�owych Diagnostyk�w Szpitala, kt�ry w razie ich �mierci poni�s�by olbrzymi� strat�. Szybkie dzia�anie, kt�re podj�li�cie, pozwoli�o uratowa� co najmniej trzech, tote� wyszli�cie na bohater�w. Jednak oszcz�dz� wam rumie�ca za�enowania i nie b�d� wa�kowa� tej sprawy. Nie mam r�wnie� zamiaru � doda� sucho � stawia� was w k�opotliwej sytuacji, pytaj�c, sk�d si� tam w og�le wzi�li�cie.

Conway zakas�a�.

��Mnie by interesowa�o � odrzek� � dlaczego ten SRTT wpad� w taki sza�. Mo�na by powiedzie�, �e to z powodu biegn�cego mu na spotkanie t�umu, tylko �e w ten spos�b nie zachowuje si� �adna inteligentna, cywilizowana istota. Nasi go�cie to wy��cznie przedstawiciele w�adz albo specjali�ci z innych plac�wek i nie s� to osoby wpadaj�ce w panik� na widok istoty obcej rasy. A w og�le, po co a� tylu Diagnostyk�w wysz�o mu na spotkanie?

��Zjawili si� tam � powiedzia� O�Mara � poniewa� chcieli zobaczy�, jak wygl�da osobnik klasy SRTT, kiedy nie upodabnia si� do kogo� innego. Te dane mog�y im pom�c w przypadku, kt�rym si� obecnie zajmuj�. Poza tym, gdy mamy do czynienia z nieznan� form� �ycia, nie mo�na wywnioskowa�, jakie s� pobudki jej dzia�ania. I w ko�cu, �w go�� nie nale�y do �adnej kategorii os�b zapraszanych do Szpitala. Tym razem jednak musieli�my odst�pi� od zasad, gdy� znajduje si� u nas jego rodzic, w stanie agonalnym.

��Rozumiem � rzek� cicho Conway.

W tym momencie do pokoju wszed� Kontroler w stopniu porucznika i pospiesznie zbli�y� si� do O�Mary.

��Przepraszam, panie majorze � powiedzia�. � Uda�o mi si� znale�� �lad, kt�ry pomo�e nam w poszukiwaniu go�cia. Piel�gniarz klasy DBLF doni�s�, �e jaki� osobnik klasy PVSJ oddali� si� z miejsca wypadku mniej wi�cej w interesuj�cym nas czasie. G�sienicowcom Illensa�czycy nie wydaj� si� zbyt przystojni, ale piel�gniarz o�wiadczy�, �e widziany przez niego osobnik wygl�da� jeszcze gorzej, niczym potw�r. DBLF uzna� wr�cz, �e to pacjent cierpi�cy na jak�� straszn� chorob�

��Sprawdzi� pan, czy w Szpitalu nie ma istoty klasy PVSJ chorej na co�, co da�oby taki efekt?

��Tak jest, panie majorze. Nie ma takiego przypadku.

O�Mara przybra� srog� min�.

��Bardzo dobrze, Carson � powiedzia�. � Wie pan, co trzeba zrobi�. � Skinieniem g�owy zezwoli� porucznikowi odej��.

Podczas tej rozmowy Conway z trudem tylko potrafi� si� opanowa�, gdy za� Carson wyszed�, wybuchn��:

��To co�, co widzia�em wychodz�ce z luku, mia�o macki i� i� W ka�dym razie by�o zupe�nie niepodobne do PVSJ. Wiem, �e SRTT potrafi zmienia� budow� fizyczn�, ale �eby a� tak i w tak kr�tkim czasie�!

O�Mara podni�s� si� nagle.

��O tej formie �ycia � stwierdzi� � nie wiemy prawie nic. Nie znamy jej potrzeb, mo�liwo�ci ani te� modelowych reakcji emocjonalnych, a najwy�szy czas, �eby�my si� tego dowiedzieli. Id� pogoni� Colinsona z ��czno�ci, �eby co� wygrzeba�: �rodowisko, t�o ewolucyjne, wp�ywy kulturowe i spo�eczne, i tak dalej. Nie mo�emy sobie pozwoli� na to, �eby jaki� go�� tutaj gania�, ot tak sobie. Narobi k�opotu tylko dlatego, �e nic o nim nie wiemy. A co do was dw�ch � doda� � chcia�bym, �eby�cie mieli oczy szeroko otwarte i wypatrywali dziwacznie wygl�daj�cych pacjent�w czy embrion�w na oddziale pediatrycznym. Porucznik Carson poszed� w�a�nie og�osi� komunikat w tej sprawie. Je�eli znajdziecie kogo�, kto mo�e by� naszym SRTT, podchod�cie do niego delikatnie. Starajcie si� zdoby� jego zaufanie, nie wykonujcie �adnych gwa�townych ruch�w, a przede wszystkim nie m��cie mu w g�owie. Niech tylko jeden z was m�wi. I natychmiast skontaktujcie si� ze mn�.

Kiedy ju� wyszli od O�Mary, Conway zdecydowa�, �e do ko�ca pierwszej po�owy dy�uru niewiele wi�cej zrobi�. Od�o�ywszy wi�c obch�d oddzia�u na popo�udnie, ruszy� w kierunku ogromnej sali, kt�ra s�u�y�a za sto��wk� dla wszystkich ciep�okrwistych istot tlenodysznych z personelu Szpitala. W jadalni by� jak zwykle t�ok i cho� podzielono j� na sektory dla poszczeg�lnych ras, Conway widzia� wiele stolik�w, przy kt�rych zesz�y si� � z ogromn� niewygod� dla niekt�rych � istoty trzech czy czterech r�nych ras, by pogada� o sprawach zawodowych.

Conway wskaza� Prilicli wolny stolik i sam zacz�� si� ku niemu przepycha�. Na miejscu stwierdzi�, �e jego asystent, wspomagany przez nadal jeszcze sprawne skrzyd�a, dotar� tam pierwszy i w odpowiednim czasie, by pokrzy�owa� zamiary dw�m ludziom z eksploatacji, kieruj�cym si� ku temu samemu stolikowi. Podczas tego pi��dziesieciometrowego przelotu unios�o si� kilka g��w, ale tylko na chwil� � bywalcy tej sto��wki przyzwyczajeni byli do znacznie osobliwszych widok�w.

��S�dz�, �e wi�kszo�� naszego jedzenia b�dzie odpowiada� pa�skiemu metabolizmowi � powiedzia� Conway, gdy ju� usiedli � ale mo�e ma pan jakie� szczeg�lne preferencje?

Prilicla mia� preferencje, a Conway omal si� nie zakrztusi�, gdy je us�ysza�. Jednak nie o kombinacj� dobrze ugotowanego spaghetti i surowej marchewki tu chodzi�o, kt�re to zestawienie samo w sobie nie by�o jeszcze takie z�e, ale raczej o spos�b, w jaki Cinrussa�czyk zabra� si� do jedzenia. Za pomoc� wszystkich w�ciekle pracuj�cych manipulator�w g�bowych Prilicla zwija� spaghetti w swego rodzaju lin�, kt�ra nast�pnie znika�a w jego przypominaj�cym dzi�b otworze g�bowym. Podobne rzeczy zazwyczaj nie dzia�a�y na Conwaya, ale tym razem widok �w wywo�a� nieprzyjemne reakcje w jego �o��dku.

Nagle Prilicla zatrzyma� si�.

��M�j spos�b przyswajania pokarmu nie odpowiada panu � powiedzia�. � Przesi�d� si�

��Nie, nie � rzek� szybko Conway, pojmuj�c, �e empata odebra� jego reakcj�. � Zapewniam pana, �e to niepotrzebne. Jednak widzi pan, tutejsza etykieta wymaga, aby istoty przebywaj�ce w mieszanym towarzystwie u�ywa�y tych samych przyrz�d�w do jedzenia co gospodarz albo najstarszy rang� w�r�d siedz�cych przy stole. Hmm, poradzi pan sobie z widelcem?

Prilicla poradzi� sobie z widelcem. Conway nigdy nie widzia� tak szybko znikaj�cego spaghetti.

Z tematu jedzenia rozmowa przesz�a, do�� zreszt� naturalnie, na szpitalnych Diagnostyk�w oraz system hipnota�mowy, bez kt�rego owi dostojni medycy � podobnie zreszt� jak ca�y Szpital � nie mogliby pracowa�.

Diagnostycy zas�u�enie cieszyli si� szacunkiem i podziwem wszystkich w Szpitalu, po trochu za� tak�e wsp�czuciem. Hipnota�ma bowiem nie tylko dawa�a zwyk�� wiedz� � r�wnie� ca�a osobowo�� istoty przekazuj�cej t� wiedz� przechodzi�a do umys��w biorc�w. Tym samym Diagnostycy poddawali si� dobrowolnie najdrastyczniejszym rodzajom wielokrotnej schizofrenii, przy czym owe obce sk�adniki w ich umys�ach bywa�y tak odmienne pod ka�dym wzgl�dem, �e cz�sto pos�ugiwa�y si� nawet odmiennym systemem logicznym.

Jedynym wsp�lnym mianownikiem by�o tylko pragnienie wszystkich lekarzy � bez wzgl�du na wielko��, kszta�t czy liczb� n�g � by wyleczy� chorego.

Przy pobliskim stoliku siedzia� Diagnostyk � Ziemianin, kt�ry wyra�nie zmusza� si�, by zje�� najzupe�niej normalny befsztyk. Conway sk�din�d wiedzia�, �e ten cz�owiek zajmowa� si� przypadkiem wymagaj�cym zastosowania wiedzy zawartej na hipnota�mie fizjologicznej Traltha�czyk�w. Wiedza ta uwypukli�a w jego my�lach osobowo�� dawcy zapisu, a Traltha�czycy brzydzili si� mi�sem we wszystkich postaciach�

Po obiedzie Conway zabra� Prilicl� na pierwsze sale, do kt�rych zostali przydzieleni, po drodze za� zasypywa� go nast�pnymi liczbami i szczeg�ami. Szpital sk�ada� si� z trzystu osiemdziesi�ciu czterech poziom�w i dok�adnie odtwarza� �rodowisko sze��dziesi�ciu o�miu r�nych gatunk�w istot rozumnych znanych obecnie w Federacji Galaktycznej. Conway nie mia� zamiaru przerazi� swego asystenta ogromem tej lecznicy, nie chodzi�o te� o przechwa�ki, jakkolwiek by� bardzo dumny z faktu, �e uda�o mu si� zdoby� prac� w tej znanej plac�wce. Po prostu nie by� pewny, jak Prilicla potrafi zabezpieczy� si� przeciwko r�nym warunkom, z kt�rymi wkr�tce si� zetknie, a jego przemowa by�a wst�pem do w�a�ciwego tematu.

Niepotrzebnie si� jednak denerwowa�, Prilicla bowiem zademonstrowa� mu, jak to �w lekki, p�przejrzysty str�j ochronny, kt�ry ocali� go przy luku numer sze��, mo�na by�o wzmacnia� od wewn�trz polem si�owym o ma�ym nat�eniu, podobnym do tego, kt�rego u�ywano do zabezpieczania statk�w mi�dzygwiezdnych przed meteorytami. W razie potrzeby Prilicla m�g� r�wnie� zgi�� do �rodka nogi, nie pozostawiaj�c ich na zewn�trz kombinezonu, tak jak to uczyni� przy �luzie.

Kiedy przebierali si� przed wej�ciem do przeznaczonej dla klasy AUGL cz�ci oddzia�u pediatrycznego, sk�d mieli zacz�� obch�d, Conway zaznajamia� asystenta z histori� choroby znajduj�cych si� tam istot.

W pe�ni rozwini�ty osobnik klasy fizjologicznej AUGL by� dwunastometrowym, jajorodnym, rybokszta�tnym i opancerzonym mieszka�cem Chalderescola II. Jednak stworzenia przebywaj�ce obecnie na oddziale wyl�g�y si� dopiero sze�� tygodni temu i mia�y zaledwie metr d�ugo�ci. Dwa wcze�niejsze mioty tej samej matki by�y, podobnie zreszt� jak ten, pod ka�dym wzgl�dem normalne, a potomstwo wygl�da�o na ciesz�ce si� dobrym zdrowiem. Mimo to dwa miesi�ce p�niej �adne z dzieci nie pozosta�o przy �yciu. Autopsja przeprowadzona na ich planecie wykaza�a, �e powodem �mierci by�o ostre zwapnienie chrz�stek praktycznie wszystkich staw�w, ale nie wyja�ni�a przyczyny owego schorzenia. Obecnie Szpital bacznie obserwowa� potomstwo z ostatniego wyl�gu, a Conway zacz�� mie� nadziej�, �e sprawdzi si� powiedzenie �do trzech razy sztuka�.

��Zagl�dam do nich codziennie � m�wi� Conway � a co trzeci dzie� bior� hipnota�m� AUGL i przeprowadzam dok�adne badanie. Teraz, jako m�j asystent, b�dzie pan musia� robi� to samo. Kiedy jednak we�mie pan ta�m�, radz� wymaza� j� zaraz po badaniu, chyba �e chce pan chodzi� przez ca�y dzie� na po�y przekonany, �e jest ryb�, i zachowywa� si� odpowiednio do tego�

��Podobna krzy��wka by�aby intryguj�ca, ale niew�tpliwie powodowa�aby te� ogromn� dezorientacj� � zgodzi� si� Prilicla.

Jego cia�o, z wyj�tkiem dw�ch manipulator�w, by�o obecnie ca�kowicie ukryte w kokonie stroju ochronnego, odpowiednio obci��onego, by zmniejszy� k�opotliwy wyp�r cieczy. Widz�c, �e Conway r�wnie� jest got�w, asystent w��czy� mechanizm �luzy, a kiedy ju� weszli do wielkiego zbiornika ciep�ej, zielonkawej cieczy, kt�ry stanowi� sal� szpitaln� AUGL, zapyta�:

��Czy pacjenci reaguj� na leczenie?

Conway pokr�ci� g�ow�. Potem, u�wiadomiwszy sobie, �e gest ten mo�e nic nie znaczy� dla osobnika klasy GLNO, doda�:

��Jeste�my nadal na etapie rozpoznania, wi�c leczenie jeszcze si� nie zacz�o. Mam co prawda kilka pomys��w, ale nie mog� panu ich przedstawi�, dop�ki nie we�miemy jutro obaj ta�my AUGL. W ka�dym razie pewien jestem, �e dw�ch z trzech naszych pacjent�w wyjdzie z tego. Ten trzeci b�dzie musia� pos�u�y� jako kr�lik do�wiadczalny, by uratowa� pozosta�ych. Objawy pojawiaj� si� i pog��biaj� bardzo szybko � doda� � i w�a�nie dlatego potrzebna jest taka �cis�a obserwacja. Teraz, kiedy punkt krytyczny jest tak blisko, trzeba chyba b�dzie przej�� na obserwacj� w odst�pach trzygodzinnych, tote� opracujemy jaki� grafik, �eby nie straci� za du�o snu. Widzi pan, im szybciej wykryjemy pierwsze objawy, tym wi�cej czasu b�dziemy mieli na dzia�anie i tym wi�ksze szans� na uratowanie wszystkich trzech. Bardzo chcia�bym, �eby mi wyszed� ten hat-trick.

Powiedziawszy to, Conway pomy�la�, �e Prilicla i tak jeszcze nie wie, co to takiego �hat-trick�, ale wkr�tce dowie si�, jak nale�y interpretowa� wszystkie te jego skinienia, gesty i przeno�nie. Sam przeszed� kiedy� przez to jako podw�adny nieziemc�w i czasem zachodzi� w g�ow�, kln�c na czym �wiat stoi, dlaczego nikt nie wymy�li� hipnota�my z idiomatyki pozaziemskiej do pomocy takim �wie�o upieczonym sta�ystom jak on. By�y to jednak tylko my�li powierzchowne; w g��bi duszy Conway widzia� ostry i niewzruszony, jakby namalowany, obraz m�odego osobnika, nieledwie w fazie embrionalnej, kt�rego rozwijaj�cy si� szkielet zewn�trzny, z�o�ony z oko�o setki p�ytek kostnych zazwyczaj swobodnie przesuwaj�cych si� na elastycznych zawiasach chrz�stek, by umo�liwi� poruszanie i oddychanie, mia� si� przeistoczy� w skamienia�� skorup�, wi꿹c� � na kr�tk� ju� tylko chwil� � oszala�� �wiadomo��

��Mog� by� w czym� pomocny?�� zapyta� Prilicla, odwo�uj�c w mgnieniu oka my�li Conwaya z niedalekiej przysz�o�ci do tera�niejszo�ci. Cinrussa�czyk przygl�da� si� trzem smuk�ym, op�ywowym kszta�tom �migaj�cym po wielkim zbiorniku. Zapewne zastanawia� si�, jak uda si� przytrzyma� kt�re� ze stworze� na czas konieczny do zbadania.�� Szybko si� poruszaj�, prawda?�� doda�.

��Owszem � odpar� Conway.�� Poza tym s� bardzo delikatne i tak m�ode, �e w chwili obecnej nie mo�na ich jeszcze uzna� za istoty obdarzone rozumem. �atwo je przerazi�, a przy ka�dej pr�bie zbli�enia si� wpadaj� w tak� panik�, �e szalej� po zbiorniku, dop�ki nie wyczerpi� si� lub nie doznaj� kontuzji, uderzaj�c o �ciany. Musimy wi�c za�o�y� pole minowe�

W kilku s�owach wyja�ni�, po czym zademonstrowa�, jak nale�y rozmie�ci� pojemniki ze �rodkiem nasennym, kt�ry rozpuszcza si� w wodzie, oraz jak �agodnie i z daleka naprowadzi� na owe �miny� nieuchwytnych pacjent�w. P�niej, kiedy ju� obaj badali trzy nieruchome cia�a i Conway zobaczy�, jak czu�y i precyzyjny jest dotyk manipulator�w Prilicli, a tak�e jak bystre s� jego wnioski, wzros�y jego nadzieje na pomy�lny dla pacjent�w obr�t sprawy.

Po wyj�ciu z ciep�ego i, zdaniem Conwaya, przyjemnego �rodowiska w sali AUGL przeszli do sekcji istot radioaktywnych. Tym razem badali pacjent�w zza sze�ciometrowej os�ony za pomoc� zdalnie sterowanych mechanizm�w. W tej cz�ci oddzia�u pediatrycznego nie by�o nic pilnego. Zanim wyszli, Conway pokaza� Prilicli mn�stwo rur zbiegaj�cych si� w tym miejscu. Wyja�ni�, �e dzia� eksploatacji wykorzystuje sekcj� radioaktywn� jako zapasowy reaktor do o�wietlania i ogrzewania Szpitala.

Przez ca�y czas g�o�niki przekazywa�y monotonnie informacje o poszukiwaniach uciekiniera. Nie znaleziono go jeszcze, natomiast wzrasta�a liczba pomy�kowych rozpozna� i zwyk�ych przywidze�. Od czasu rozmowy z O�Mar� Conway nie mia� zbyt wysokiego mniemania o tym SRTT, ale teraz troch� si� zaniepokoi� na my�l o tym, co zbieg�y go�� mo�e nabroi�, szczeg�lnie na jego oddziale, nie m�wi�c ju� o tym, �e niekt�rzy spo�r�d pacjent�w te� mog� mu co� zrobi�. Gdyby cho� troch� wi�cej wiedzia� o nim, gdyby mia� jakie� poj�cie o jego sile� Postanowi� porozumie� si� z O�Mar�.

��Wed�ug ostatnio otrzymanych informacji � odpowiedzia� naczelny psycholog � klasa SRTT rozwin�a si� na planecie kr���cej wok� swego s�o�ca po orbicie ekscentrycznej. Zmiany geologiczne i klimatyczne spowodowa�y, �e do prze�ycia potrzebny by� wysoki stopie� zdolno�ci adaptacyjnych. Istoty te, zanim osi�gn�y stadium inteligencji, w obronie albo przybiera�y jak najbardziej przera�aj�c� form�, albo te� upodabnia�y si� do napastnika w nadziei, �e w ten spos�b unikn� wykrycia. Ochronna mimikra okaza�a si� najpowszechniejsz� metod� unikania niebezpiecze�stwa, tak �e proces �w sta� si� prawie automatyczny. Kolejne dane dotycz� rozmiar�w i masy cia�a tych istot w r�nym wieku i wynika z nich, �e rasa ta jest d�ugowieczna. Te niezbyt pomocne informacje, wydobyte ze sprawozdania za�ogi statku badawczego, kt�ry odkry� t� planet�, ko�cz� si� zastrze�eniem, �e wszystko to jest tylko do naszej wiadomo�ci, oraz wzmiank�, jakoby omawiane istoty nigdy nie chorowa�y. Ha!

��Zgadzam si� z panem � powiedzia� Conway.

��Jeden szczeg� wyja�nia by� mo�e, dlaczego ten SRTT wpad� w panik� po przylocie � doda� O�Mara.�� U tych istot obowi�zuje zwyczaj, �e przy �mierci rodzica obecni s� najm�odsi potomkowie, a nie najstarsi. Istnieje niezwykle silny zwi�zek emocjonalny pomi�dzy rodzicem a najm�odszym dzieckiem. Ocena masy cia�a pozwala uzna� naszego uciekiniera za osobnika bardzo m�odego. Oczywi�cie nie jest to niemowl�, ale daleko mu do dojrza�o�ci.

Conway wci�� jeszcze rozmy�la� nad tym, co przed chwil� us�ysza�, a tymczasem major m�wi� dalej.

��Co do jego ogranicze�, przypuszczam, �e sekcja metanodysznych jest dla niego za zimna, podczas gdy oddzia� radioaktywnych zbyt gor�cy, podobnie jak owa s�awetna �a�nia turecka na poziomie osiemnastym, gdzie przebywaj� istoty oddychaj�ce par� wodn� o niezwykle wysokiej temperaturze. Poza tym, je�li chodzi o to, gdzie si� mo�e w tej chwili znajdowa�, wiem tyle co i pan.

��Gdybym zobaczy� umieraj�cego osobnika, mo�e by to co� pomog�o � rzek� Conway.�� Czy to b�dzie mo�liwe?

��Ledwo ledwo � mrukn�� sucho O�Mara po d�u�szej chwili milczenia.�� W najbli�szym otoczeniu pacjenta a� roi si� od Diagnostyk�w i innych superman�w medycyny� Ale niech pan przyjdzie po zako�czeniu obchodu, a postaram si� to za�atwi�.

��Dzi�kuj� � odpar� Conway i przerwa� po��czenie.

Wci�� jeszcze mia� niejasne w�tpliwo�ci co do przybysza, jakie� ponure przeczucie, �e nie by�o to jego ostatnie zetkni�cie z tym pozaziemskim nieletnim chuliganem, kt�ry w najwy�szym stopniu opanowa� sztuk� charakteryzacji. Pomy�la� kwa�no, �e mo�e jego bie��ce zaj�cia obudzi�y w nim instynkt macierzy�ski. Gdy jednak zreflektowa� si�, ile szkody mo�e wyrz�dzi� taki osobnik klasy SRTT � wliczaj�c w to szkody w sprz�cie i umeblowaniu, zak��cenia wa�nych terapii oraz rany, a mo�e nawet �mier� spowodowan� nie�wiadomym dzia�aniem � zrobi�o mu si� cokolwiek niedobrze.

Nieudane polowanie na uciekiniera uprzytomni�o mu pewien bardzo niepokoj�cy fakt, mianowicie, �e SRTT nie jest zbyt m�ody i niedojrza�y, aby nie poradzi� sobie ze �luzami ��cz�cymi poszczeg�lne sekcje�

Na wp� gniewnie Conway odsun�� od siebie te bezp�odne obawy i zacz�� udziela� Prilicli wyja�nie� na temat pacjent�w z sali, kt�r� mieli zaraz wizytowa�, a tak�e w sprawie �rodk�w bezpiecze�stwa i metod bada� koniecznych w przypadku przebywaj�cych tam istot.

Na sali tej znajdowa�o si� dwadzie�cia osiem m�odych osobnik�w klasy FROB. By�y to niskie, przysadziste, niezwykle silne istoty pokryte rogowatym nask�rkiem niczym elastyczn� pancern� p�yt�. Doros�e osobniki tego gatunku, przy znacznie zwi�kszonej masie cia�a, porusza�y si� powoli i oci�ale, ale malcy �migali zdumiewaj�co szybko jak na wysokie ci�nienie atmosferyczne ich naturalnego �rodowiska oraz si�� ci��enia czterokrotnie przewy�szaj�c� ziemskie. W tych warunkach obch�d odbywa� si� w ci�kich kombinezonach, a personel medyczny i pomocniczy, z wyj�tkiem nag�ych, niebezpiecznych przypadk�w, nigdy nie porusza� si� po pod�odze. Do bada� unoszono pacjent�w wyci�giem zako�czonym chwytakiem, wci�gano ich do specjalnej kopu�ki w stropie, a tam usypiano przed zwolnieniem uchwytu. Zastrzyk usypiaj�cy podawano d�ug�, niezwykle mocn� ig��, kt�r� trzeba by�o wbi� na po��czeniu tu�owia z przedni� ko�czyn� � od strony brzucha. By�o to jedno z nielicznych mi�kkich miejsc na ciele tych istot.

��S�dz�, �e z�amie pan wiele igie�, zanim si� pan tego nauczy � zako�czy� wyja�nienia Conway � ale nic nie szkodzi. Niech pan tylko nie s�dzi, �e sprawia im pan b�l. Te s�odkie male�stwa s� tak grubosk�rne, �e gdyby obok kt�rego� wybuch�a bomba, ledwie zmru�y�oby oko.

Zamilk� na kilka sekund. Nadal wszak�e szybko maszerowa� w kierunku sali FROB-�w z Prilicl�, kt�rego sze�� wielocz�onowych, cienkich jak o��wki odn�y zajmowa�o bez ma�a ca�y korytarz, zawsze jednak w pewnej odleg�o�ci od n�g Conwaya. Min�o ju� uczucie st�pania po skorupach jaj, kt�rego Conway doznawa�, gdy szed� obok sta�ysty. Nie ba� si� ju�, �e Cinrussa�czyk pokruszy si� i rozpadnie pod lada dotkni�ciem. Prilicla zd��y� udowodni� sw� umiej�tno�� unikania wszelkich kontakt�w, kt�re mog� by� dla� szkodliwe, a robi� to, zdaniem przyzwyczajonego ju� Conwaya, w spos�b zar�wno zwinny, jak i wdzi�czny.

Pomy�la�, �e cz�owiek umie przyzwyczai� si� do ka�dego wsp�pracownika.

��Wracaj�c jednak do naszych grubosk�rnych maluch�w � podsumowa� � sile fizycznej tego gatunku, szczeg�lnie dotyczy to m�odszych osobnik�w, nie towarzyszy odporno�� na zaka�enia bakteryjne i wirusowe. P�niej zaczynaj� wytwarza� niezb�dne przeciwcia�a i jako doro�li s� nieprzyzwoicie wr�cz zdrowi, ale w dzieci�stwie�

� �api� wszelkie choroby � wpad� mu w s�owo Prilicla.�� W tym wszystkie nowo wykryte.

Conway za�mia� si�.

��Zapomnia�em, �e FROB-y trafiaj� do wi�kszo�ci szpitali pozaziemskich i �e m�g� si� pan ju� z nimi zapozna�. Wie pan zatem r�wnie�, �e owe dolegliwo�ci rzadko ko�cz� si� �mierci�, ale ich leczenie jest d�ugie, skomplikowane i niewdzi�czne, bo gdy tylko si� ko�czy, malcy �api� zaraz now� chorob�. �aden z naszych dwudziestu o�miu przypadk�w nie jest powa�ny, w�a�ciwie s� one u nas tylko dlatego, �e pr�bujemy tu opracowa� uderzeniow� surowic�, kt�ra sztucznie wytwarza�aby u nich trwa�� odporno�� na zaka�enia i� Stop!

Ostatnie s�owo wypowiedzia� ostro, cicho, pospiesznie, jakby krzykn�� szeptem. Prilicla zamar�, przywar�szy do pod�ogi zaopatrzonymi w przyssawki nogami, i patrzy� wraz z Conwayem w g��b korytarza, na istot�, kt�ra przed chwil� wy�oni�a si� z przecznicy.

Osobnik ten na pierwszy rzut oka wygl�da� jak Illensa�czyk. Bezkszta�tne, pokryte kolcami cia�o, z such�, szeleszcz�c� b�on� spinaj�c� g�rne i dolne wyrostki, nale�a�o niew�tpliwie do chlorodysznych osobnik�w klasy PVSJ. Jednak mia� te� dwie macki g�bowe przeniesione z klasy FGLI oraz p�at sier�ci z klasy DBLF i, tak jak oni, oddycha� atmosfer� bogat� w tlen.

M�g� to by� tylko poszukiwany uciekinier.

Maj�c przed sob� wcielone zaprzeczenie wszelkich prawide� fizjologii, Conway poczu�, jak serce �omocze mu gdzie� w gardle. Pami�taj�c o zaleceniach O�Mary, by nie przestraszy� przybysza, pr�bowa� wymy�li� co� przyjaznego, uspokajaj�cego. Jednak SRTT rzuci� si� do ucieczki, gdy tylko ich zobaczy�, a jedyne s�owa, jakie przysz�y do g�owy Conwayowi, brzmia�y:

��Szybko, za nim!

Biegn�c na o�lep, dotarli do skrzy�owania i pu�cili si� korytarzem, kt�rym ucieka� SRTT. Prilicla mkn�� po suficie, by nie trafi� pod stopy Conwaya. Jednak to, co ujrzeli, sprawi�o, �e Conway zapomnia� o wszystkich zaleceniach dotycz�cych �agodnego i przyjaznego post�powania.

��St�j, durniu!�� rykn��. � Nie id� tam!

Uciekinier znajdowa� si� u wej�cia na sal� FROB-�w.

�cigaj�cy go Conway i Prilicla dotarli do �luzy o sekund� za p�no i bezsilnie patrzyli przez okienko, jak SRTT otwiera drzwi wewn�trzne i poci�gni�ty przez si�� ci��enia czterokrotnie przewy�szaj�c� normalne, niknie im z oczu. W rezultacie drzwi wewn�trzne zamkn�y si� automatycznie, pozwalaj�c lekarzom wej�� do �luzy i przygotowa� si� do warunk�w panuj�cych na sali.

Conway jak oszala�y przebiera� si� w ci�ki kombinezon umieszczony w komorze �luzy. Szybko w��czy� degrawitator kompensuj�cy ci��enie w sali. Prilicla post�powa� podobnie z w�asnym ekwipunkiem. Sprawdzaj�c zaciski i zapi�cia kombinezonu i przeklinaj�c t� zb�dn� strat� czasu, Conway zerka� przez okienko do wn�trza sali, a to, co widzia�, przyprawia�o go o dreszcz przera�enia.

Pseudoillensa�skie cia�o przybysza le�a�o rozp�aszczone na pod�odze. SRTT dygota� z lekka, a oto ju� jeden z wi�kszych pacjent�w zbli�a� si� z �oskotem, by obejrze� ten osobliwie wygl�daj�cy przedmiot. Zapewne kt�r�� ze swych olbrzymich, p�askich st�p nast�pi� na le��cego zbiega, ten bowiem szarpn�� si� nagle, po czym zacz�� si� szybko i niewiarygodnie przeistacza�. S�abe, b�oniaste wyrostki przedstawiciela klasy PVSJ jakby wtopi�y si� w cia�o, to za� przybra�o �w ko�cisty, jaszczurowaty kszta�t z gro�nymi rogowatymi mackami, kt�ry obaj lekarze widzieli przy �luzie numer sze��. By�a to najbardziej przera�aj�ca posta� klasy SRTT.

Jednak masa m�odego pacjenta by�a prawie pi�ciokrotnie wi�ksza od masy przybysza, tote� nic dziwnego, �e FROB wcale si� nie przestraszy�. Opu�ci� sw� masywn� g�ow� i tr�ci� uciekiniera, posy�aj�c jego cia�o ku przeciwleg�ej �cianie oddalonej o sze�� metr�w. FROB chcia� si� bawi�.

Obaj lekarze wydostali si� ju� ze �luzy i znale�li na galeryjce pod sufitem, sk�d widok by� lepszy. SRTT znowu si� przeistacza�. Widocznie przy czterokrotnym ci��eniu jaszczurczy kszta�t nie zda� egzaminu przeciwko tym nieletnim potworom i przybysz pr�bowa� czego� innego.

FROB zbli�y� si� do� ponownie i obserwowa� go jak urzeczony.

��Doktorze Prilicla � rzek� pospiesznie Conway � potrafi pan obs�ugiwa� chwytak? Dobrze! Prosz� wi�c si� nim zaj��

Gdy Prilicla pomyka� galeryjk� do kopu�y sterowni, Conway ustawi� degrawitator na niewa�ko�� i skoczy� w kierunku pod�ogi.

��B�d� panem kierowa� z do�u!�� zawo�a�.

Ma�y FROB jednak bardzo dobrze zna� Conwaya, kt�ry najpewniej nie�le zalaz� mu za sk�r�, nie chc�c si� bawi� w nic poza wbijaniem igie� w cia�o malca mocno przytrzymywanego chwytakiem. Tote� mimo rozpaczliwych okrzyk�w Conwaya i wymachiwania ramionami nie zwraca� na niego uwagi. Natomiast pozostali pacjenci okazali zainteresowanie nadal przemieniaj�cym si� uciekinierem�

��Nie!�� krzykn�� Conway, widz�c z przera�eniem, jaki ma by� efekt transformacji.�� Nie! St�j! Zmie� si� w co� innego!

Jednak by�o ju� za p�no. Zdawa�o si�, �e wszyscy pacjenci oddzia�u galopuj� ku przybyszowi z grzmi�c� wrzaw� podnieconych charkni�� i pisk�w, kt�re autotranslator przet�umaczy� jako: �Lala! Laleczka! Daj mi lal�!�

Wyskakuj�c w g�r�, by unikn�� stratowania, Conway popatrzy� ku pod�odze na k��bowisko pacjent�w, przekonany, �e nieszcz�sny SRTT po�egna� si� ju� z �yciem. Ale nie � przybyszowi uda�o si� jako� uciec czy te� wy�lizn�� spod tratuj�cych go n�g oraz ciekawych, uderzaj�cych jak maczugi g��w. Przywar� mocno do �ciany, pot�uczony, nadal jednak zachowywa� kszta�t, kt�ry przybra� niczym kameleon w b��dnym prze�wiadczeniu, �e jako miniaturowy FROB b�dzie bezpieczny.

��Szybko! �ap go!�� wo�a� Conway.

Prilicla nie zasypywa� gruszek w popiele. Masywne szcz�ki chwytaka wisia�y ju� nad oszo�omionym, ledwie ruszaj�cym si� uciekinierem. Zatrzasn�y si� w�a�nie wtedy, kiedy rozleg� si� okrzyk. Conway chwyci� si� jednej z lin wyci�gu i wraz z chwytakiem uni�s� w powietrze.

��Ju� nic ci nie grozi � powiedzia� do zbiega.�� Uspok�j si�. Chc� ci pom�c�

W odpowiedzi nast�pi� tak silny wstrz�s, �e Conway omal nie odpad� od liny. Nagle SRTT przemieni� si� w k��bek gi�tkich, o�liz�ych zwoj�w, kt�re przesun�y si� mi�dzy szcz�kami chwytaka i z k�a�ni�ciem opad�y na pod�og�. Mali pacjenci zatr�bili ochoczo i ruszyli do kolejnego ataku.

Conway pomy�la� z przera�eniem, wsp�czuciem i zniecierpliwieniem jednocze�nie, �e SRTT, kt�ry dozna� pierwszego szoku zaraz po przybyciu, od tamtej chwili ca�y czas ucieka, a obecnie jest zbyt przestraszony, by mo�na mu by�o pom�c. I �e tym razem nie wyjdzie z tego ca�o. Chwytak by� bezu�yteczny, ale istnia�a jeszcze jedna mo�liwo��. Je�li u�atwi ucieczk� przybyszowi, ten przynajmniej wy�yje, cho� O�Mara pewnie obedrze potem Conwaya ze sk�ry.

W �cianie naprzeciwko �luzy wej�ciowej znajdowa�y si� drzwi, przez kt�re ma�ych pacjent�w przywo�ono na sal�. By�y to zwyk�e drzwi, poniewa� w korytarzu za nimi, kt�ry prowadzi� do bloku operacyjnego dla klasy FROB, utrzymywano podobne ci��enie i ci�nienie powietrza jak na sali. Conway pop�yn�� ku w��cznikowi mechanizmu otwieraj�cego i rozsun�� drzwi szeroko, a potem patrzy�, jak SRTT, kt�ry nie postrada� ze strachu zmys��w do tego stopnia, by nie dostrzec drogi ucieczki, przemyka si� na zewn�trz. Drzwi zamkn�y si� w sam� por�, p�ki jeszcze ma�ym pacjentom nie uda�o si� za nim pogoni�. Conway ruszy� w stron� kopu�y sterowniczej, by o ca�ym tym strasznym wydarzeniu donie�� O�Marze.

Sytuacja bowiem by�a znacznie gorsza, ni� si� wszystkim wydawa�o. Gdy Conway tkwi� jeszcze po drugiej stronie sali, ujrza� co�, co powa�nie utrudnia�o schwytanie i uspokojenie uciekiniera, a tak�e wyja�nia�o, dlaczego SRTT nie zareagowa� na jego s�owa, gdy siedzia� w chwytaku. Na pod�odze le�a�y potrzaskane, stratowane szcz�tki autotranslatora przybysza.

Gdy Conway mia� ju� w��czy� interkom, Prilicla zapyta� go:

��Przepraszam, doktorze, czy moja zdolno�� wyczuwania pa�skich emocji dra�ni pana? Czy gdybym powiedzia�, co stwierdzi�em, by�oby to dla pana niewygodne?

��H�? Co takiego?�� zdziwi� si� Conway. Pomy�la�, �e pewnie w tej chwili a� bucha od niego zniecierpliwienie wynikaj�ce z tego, �e asystent wybra� sobie wspania�y moment, by zadawa� takie pytania! Zrazu chcia� co� odburkn��, ale po namy�le uzna�, �e kilka chwil zw�oki w sprawozdaniu dla O�Mary nie b�dzie mia�o znaczenia, a by� mo�e dla Prilicli jest to wa�na sprawa. Ci nieziemcy s� czasem zabawni.�� Odpowied� na oba pytania brzmi �nie� � odpar� kr�tko.�� Cho� w tym drugim przypadku, gdyby w pewnych okoliczno�ciach przekaza� pan swe obserwacje osobie trzeciej, m�g�bym by� zak�opotany. Dlaczego pan pyta?

��Poniewa� zdawa�em sobie spraw� z pa�skiego zaniepokojenia o los owego SRTT w konfrontacji z pa�skimi pacjentami � odpar� Prilicla � a boj� si� jeszcze bardziej zwi�kszy� to zaniepokojenie, m�wi�c panu o rodzaju i nat�eniu emocji, jakie przed chwil� wykry�em w my�lach tej istoty.

��Wal pan � westchn�� Conway.�� Gorzej jak teraz by� nie mo�e�

Ale mog�o i by�o.

Gdy Prilicla sko�czy�, Conway oderwa� d�o� od w��cznika interkomu, jak gdyby guzikowi wyros�y nagle z�by i ugryz� go.

��Tego mu nie mog� powiedzie� przez interkom!�� wybuchn��. � Na pewno dotar�oby to do pacjent�w, a gdy oni si� dowiedz�, lub cho�by kto� z personelu, wybuchnie panika.�� Przez chwil� ca�y si� trz�s�. � Chod�my!�� zawo�a�. � Trzeba znale�� O�Mar�!

Jednak naczelnego psychologa nie by�o w jego gabinecie ani w przyleg�ym pomieszczeniu hipnota�moteki. Ale jeden z asystent�w widzia� go, jak bieg� na czterdziesty si�dmy poziom do sali obserwacyjnej numer trzy.

By�o to ogromne pomieszczenie o wysokim stropie, w kt�rym utrzymywano si�� ci��enia i temperatur� odpowiedni� dla ciep�okrwistych istot tlenodysznych. Tutaj lekarze z klas DBDG, DBLF i FGLI przeprowadzali badania wst�pne nad co bardziej zagadkowymi lub egzotycznymi przypadkami, pacjenci za�, je�li takie warunki �rodowiskowe by�y dla nich nieodpowiednie, pozostawali pod wielkimi prostopad�o�ciennymi kloszami rozmieszczonymi w okre�lonych odst�pach na pod�odze. Sal� t� lekcewa��co nazywano mena�eri�. Wewn�trz Conway ujrza� t�um medyk�w wszelkich kszta�t�w i ras, zgromadzony wok� stoj�cego po�rodku klosza. By� to zapewne �w stary i dogorywaj�cy SRTT, o kt�rym tyle m�wiono, ale teraz Conway nie mia� na nic innego czasu, dop�ki nie pom�wi z O�Mar�.

Naczelnego psychologa zobaczy� przy pulpicie ��czno�ci usytuowanym przy �cianie. Pospieszy� w jego kierunku.

Gdy zdawa� relacj�, O�Mara s�ucha� go spokojnie, kilkakrotnie otwieraj�c usta, jakby chcia� mu przerwa�. Za ka�dym razem wszak�e zaciska� je jeszcze mocniej, z coraz wi�ksz� zaci�to�ci�. Kiedy jednak Conway dotar� do tego fragmentu opowie�ci, w kt�rym ujrza� potrzaskany autotranslator, major gestem nakaza� mu milczenie i tym samym gwa�townym ruchem d�oni nacisn�� w��cznik interkomu.

��Dajcie mi pu�kownika Skemptona z technicznej � warkn��. � Pu�kowniku � zacz��, gdy tamten si� zg�osi� � nasz zbieg znajduje si� w okolicy oddzia�u pediatrycznego, w sekcji FROB-�w. Niestety, jest pewna komplikacja: zgubi� autotranslator��� Przez chwil� s�ucha� Skemptona.�� Ja te� nie wiem � odpar� � jakim cudem ma pan go uspokoi�, skoro nie mo�na si� z nim porozumie�, ale tymczasem niech pan zrobi, co si� da. Nad spraw� porozumienia w�a�nie pracujemy.�� Trzasn�� w��cznikiem w g�r�, a potem znowu w d�. � Colinsona z ��czno�ci � rzuci�. � Witam, majorze. Potrzebuj� po��czenia z grup� badawcz� Korpusu na planecie, z kt�rej pochodzi nasz uciekinier. Tak, tej, o kt�rej zbiera� pan dane kilka godzin temu. Mo�e to pan za�atwi�? Niech przygotuj� nagranie w jego j�zyku � za chwil� panu powiem, co ma zawiera� � a potem je tu przeka��. Tre�� nagrania, kt�re ma zrobi� doros�y osobnik klasy SRTT, musi by� mniej wi�cej taka�

Przerwa�, gdy z g�o�nika buchn�y s�owa majora Colinsona. Szef ��czno�ci przypomina� w�a�nie pewnemu przyklejonemu do biurka konowa�owi, �e planeta SRTT znajduje si� po drugiej stronie galaktyki, �e subradio jest tak samo wra�liwe na zak��cenia jak normalne, a jego fale, wzbogacone o szum wszystkich znajduj�cych si� po drodze s�o�c, stan� si� w istocie nieczytelne.

��Niech wi�c powtarzaj� nagranie � rzek� O�Mara.�� Na pewno odr�nicie jakie� s�owa i zdania, z kt�rych uda si� skleci� tre�� komunikatu. Jest nam to bardzo potrzebne, a dlaczego, zaraz panu powiem�

Klasa SRTT skupia�a osobniki d�ugowieczne, wyja�nia� pospiesznie naczelny psycholog, kt�re rozmna�a�y si� obojnaczo z wielkim b�lem i wysi�kiem, w znacznych odst�pach czasu. St�d te� istnia�a silna wi� uczuciowa, a poza tym � co w obecnej sytuacji by�o znacznie wa�niejsze � pos�usze�stwo osobnik�w m�odych wobec starszych. Istnia�o r�wnie� przekonanie, granicz�ce niemal z pewno�ci�, �e niezale�nie od postaci, jak� przybiera przedstawiciel tego gatunku, zawsze zachowuje organy mowy i s�uchu, kt�re pozwalaj� mu porozumiewa� si� z pobratymcami. Je�li wi�c doros�y osobnik z tej planety nagra jak�� og�ln� reprymend� skierowan� do m�odego, kt�ry �le si� zachowywa�, kiedy nie powinien, a potem przekazana zostanie ona do Szpitala i tu z kolei odtworzona przez g�o�niki, wrodzone pos�usze�stwo uciekiniera wobec starszych za�atwi spraw�.

��I to w�a�nie � powiedzia� O�Mara do Conwaya, wy��czywszy interkom � powinno rozwi�za� nasz drobny problem. Przy odrobinie szcz�cia nasz go�� za par� godzin b�dzie spokojny. Tak wi�c ju� po pa�skim zmartwieniu, niech si� pan odpr�y��� Urwa�, ujrzawszy wyraz twarzy Conwaya.�� Co� jeszcze?�� zapyta� cicho.

Conway skin�� g�ow�.

��Doktor Prilicla � rzek�, wskazuj�c swego asystenta � wykry� to drog� empatii. Musi pan zdawa� sobie spraw�, �e psychika uciekiniera jest w paskudnym stanie. Dr�czy go smutek z powodu umieraj�cego rodzica, przera�enie, kt�rego dozna� przy �luzie numer sze��, gdy wszyscy rzucili si� w jego kierunku, wreszcie ta m��cka, przez kt�r� przeszed� na sali ma�ych FROB-�w. Osobnik �w jest niedojrza�y, m�ody, a te przej�cia spowodowa�y, �e kieruje si� teraz czysto zwierz�cymi odruchami. Poza tym� hm��� Conway zwil�y� zeschni�te usta ��czy kto� sprawdzi�, kiedy ten SRTT ostatnio jad�?

Znaczenie tego pytania nie usz�o r�wnie� uwagi O�Mary. Zblad� nagle i ponownie chwyci� mikrofon interkomu.

��Dajcie mi szybko Skemptona!�� warkn��. � Skempton? Pu�kowniku, mo�e to zabrzmi melodramatycznie, ale niech pan w��czy t�umik interkomu. Jest jeszcze jedna komplikacja�

Odchodz�c od biurka O�Mary, Conway zastanawia� si�, czy ma zatrzyma� si� jeszcze i spojrze� na umieraj�cego SRTT, czy te� pospieszy� na sw�j oddzia�. Podczas dramatycznego kontaktu z uciekinierem opr�cz spodziewanego strachu i zm�cenia my�li Prilicla wykry� w jego umy�le silne uczucie g�odu. To w�a�nie spowodowa�o, �e najpierw Conway, a potem O�Mara i Skempton poj�li, i� przybysz sta� si� �miertelnie niebezpieczny. M�ode osobniki wszystkich gatunk�w s� z regu�y samolubne, okrutne i dzikie; powodowany nasilaj�cymi si� m�kami g�odowymi ich SRTT na pewno zdecyduje si� na kanibalizm. W obecnym stanie psychicznym nawet nie u�wiadomi sobie tego, ale nie zrobi to ju� �adnej r�nicy pacjentom, kt�rzy stan� si� jego ofiarami.

Jaka szkoda, �e pacjenci Conwaya byli w wi�kszo�ci mali, bezbronni i� smaczni.

Z drugiej strony kontakt z rodzicem mo�e zasugerowa� mu jak�� metod� post�powania z potomkiem, a jego ciekawo�� wzgl�dem �miertelnego przypadku SRTT nie ma z tym nic wsp�lnego�

Stara� si� w�a�nie przysun�� jak najbli�ej klosza z pacjentem, dbaj�c, by nie potr�ci� zas�aniaj�cego mu widok lekarza, gdy ten obr�ci� si� z irytacj� i spyta�:

��Mo�e wlezie mi pan na plecy, do cholery?� A, witam pana, Conway. Przyszed� pan tu podsun�� kolejn� uzasadnion�, nieprawdopodobn� sugesti�, prawda?

By� to doktor Mannon, ongi� zwierzchnik Conwaya, obecnie starszy lekarz z widokami na tytu� Diagnostyka. Jak kilkana�cie razy wyja�nia� Conwayowi, zaprzyja�ni� si� z nim po jego przybyciu do Szpitala, poniewa� mia� s�abo�� do bezpa�skich ps�w, kot�w i �wie�o upieczonych medyk�w. Aktualnie zezwolono mu na sta�e przechowywanie w g�owie tre�ci trzech hipnota�m � mikrochirurga z Tralthanu oraz dw�ch chirurg�w z niskograwitacyjnych klas LSVO i MSVK � tote� przez znaczn� cz�� dnia jego reakcje nie by�y ca�kiem ludzkie. Obecnie, unosz�c ze zdziwieniem brwi, przygl�da� si� Prilicli, kt�ry nie m�g� si� przecisn�� przez t�um zgromadzony wok� klosza.

Conway wda� si� w szczeg�owy opis charakteru i osi�gni�� nowego asystenta, ale Mannon mu przerwa�.

��Wystarczy, ch�opcze � zahucza�. � Zaczyna to brzmie� jak przesadnie pochlebna opinia s�u�bowa. Lekka r�ka i zdolno�ci empatyczne b�d� panu bardzo pomocne w waszym obecnym zaj�ciu. To musz� przyzna�. Ale zawsze dobiera� pan sobie osobliwych wsp�pracownik�w: lataj�ce kulki gnoju, owady, dinozaury i tym podobne. Sam pan przyzna, �e to do�� dziwaczne istoty. Nie licz�c tej piel�gniareczki z dwudziestego trzeciego poziomu, przy czym musz� tu pochwali� pa�ski gust�

��Czy nast�pi� jaki� prze�om w tym przypadku, doktorze?�� zapyta� Conway, zdecydowanie wracaj�c do g��wnego tematu. Mannon by� najzacniejszym cz�owiekiem pod s�o�cem, ale mia� przykry zwyczaj dra�nienia si� z rozm�wc� a� do b�lu.

��Nie � odpar� Mannon.�� A to, co m�wi�em o nieprawdopodobnych sugestiach, to szczera prawda. Wszyscy je tu wysuwaj�, bo zwyk�a technika diagnostyczna jest zupe�nie bezu�yteczna. Niech mu si� pan tylko przyjrzy!

Zrobi� miejsce Conwayowi, kt�ry poczuwszy na ramieniu co� jakby dotkni�cie o��wka, domy�li� si�, �e Prilicla r�wnie� pochyla si�, by spojrze� na SRTT.

Stworzenie pod kloszem wymyka�o si� wszelkim pr�bom opisu z tego prostego powodu, �e od rozpocz�cia rozpadu usi�owa�o jednocze�nie przybra� wiele r�nych postaci. By�y tam wyrostki zar�wno stawowe, jak i mackowate, po�acie cia�a pokryte �uskami, sk�r� i zrogowaceniami, zmarszczona pow�oka obok zacz�tk�w otwor�w g�bowych i skrzelowych, co ��cznie dawa�o przera�liw� mieszanin�. Jednak szczeg�y fizjologiczne by�y niewyra�ne, ca�a bowiem zwiotcza�a masa cia�a by�a mi�kka, rozp�ywaj�ca si� niczym figura woskowa zbyt d�ugo pozostawiona w ciep�ym pomieszczeniu. Przez ca�y czas na dno klosza z cia�a pacjenta wycieka� p�yn, jego poziom si�ga� ju� pi�tnastu centymetr�w.

Conway prze�kn�� �lin�.

��Zwa�ywszy na zdolno�� adaptacyjn� tego gatunku � powiedzia� � i jego odporno�� na urazy, a tak�e maj�c na uwadze �w niesamowity, powik�any stan cia�a, powiedzia�bym, �e mo�emy tu mie� do czynienia z problemem o pod�o�u psychologicznym.

Mannon popatrzy� na niego przeci�gle z podziwem.

��Pod�o�e psychologiczne, co?�� odpar� sucho.�� Cudownie! A c� innego, je�li nie awaria m�zgownicy, mog�oby spowodowa� taki stan u pacjenta, kt�ry jest niewra�liwy zar�wno na urazy, jak i na zaka�enia bakteryjne? Nie zechcia�by pan sprecyzowa� swojej hipotezy?

Conway poczu�, �e uszy i szyja piek� go ze wstydu. Nie odezwa� si�.

Mannon mrukn�� co�, po czym m�wi� dalej:

��Ten p�yn, w kt�rym roztapia si� jego cia�o, to zwyk�a woda plus par� niegro�nych mikroorganizm�w. Pr�bowali�my wszelkich fizycznych i psychologicznych metod leczenia, jakie przysz�y nam do g�owy, ale bez rezultatu. Niedawno kto� zasugerowa�, by pacjenta zamrozi�, co zahamowa�oby rozpad cia�a i da�o nam wi�cej czasu na nowe pomys�y. Jednak sprzeciwiono si� temu, poniewa� w obecnym stanie taki zabieg m�g�by pacjenta natychmiast zabi�. Kilka istot z ras telepatycznych usi�owa�o dostroi� si� do jego my�li w nadziei, �e w ten spos�b mu pomog�, O�Mara za� zabrn�� nawet tak daleko w �redniowiecze, �e pr�bowa� elektrowstrz�s�w. Nic jednak nie skutkuje. W sumie zebrali�my, pojedynczo i na konsyliach, opinie prawie wszystkich ras galaktyki, a mimo to nie mo�emy stwierdzi�, co mu dolega�

��Skoro pod�o�e jest psychologiczne � wtr�ci� si� Conway � to, moim zdaniem, telepaci powinni�

��Nie � odrzek� Mannon.�� U tej istoty funkcje umys�owe i pami�ciowe rozmieszczone s� r�wnomiernie w ca�ym ciele, a nie zamkni�te w puszce czaszkowej. Inaczej nie mog�aby ona dokonywa� tak powa�nych zmian swej struktury fizycznej. Obecnie jej umys� zanika, rozpada si� na tak ma�e zespo�y, �e telepaci nie mog� na nie wp�ywa�. Ten SRTT to istne dziwad�o � kontynuowa� Mannon w zamy�leniu.�� Oczywi�cie, wywodzi si� z oceanu, ale potem na jego planecie nast�pi�y wybuchy aktywno�ci wulkanicznej, trz�sienia ziemi, powierzchnia pokry�a si� siark� i kto wie czym jeszcze, w ko�cu za� drobne zak��cenie aktywno�ci ich s�o�ca przemieni�o ca�y �wiat w pustyni�, kt�r� jest do dzi�. Mieszka�cy musieli mie� wysok� zdolno�� adaptacyjn�, by to wszystko prze�y�. A ich spos�b rozmna�ania si� � przez p�czkowanie i podzia�, w trakcie kt�rych rodzic traci znaczn� cz�� masy � jest r�wnie� ciekawy, poniewa� m�ody osobnik bierze znaczn� cz�� cia�a i zarazem m�zgu rodzica. Noworodek nie przejmuje pami�ci �wiadomej, ale zatrzymuje wspomnienia pod�wiadome, kt�re pozwalaj� mu przystosowa� si�

��Ale to oznacza � wybuchn�� Conway � �e je�li rodzic przekazuje potomstwu cz�� swego cia�a i zarazem m�zgu, to pami�� pod�wiadoma poszczeg�lnych osobnik�w si�ga�

��A w�a�nie pod�wiadomo�� jest siedliskiem wszelkich psychoz � przerwa� mu O�Mara, kt�ry w tym momencie stan�� za nimi.�� Niech pan ju� nic nie m�wi. Sama my�l o tym jest dla mnie koszmarem. Ju� sobie wyobra�am psychoanaliz� pacjenta, kt�rego pod�wiadomo�� si�ga wstecz na pi��dziesi�t tysi�cy lat�

Wkr�tce potem rozmowa urwa�a si� i Conway, nadal obawiaj�c si� o to, co porabia SRTT junior, pospieszy� na oddzia� pediatryczny. W jego okolicy a� roi�o si� od technik�w i umundurowanych na zielono Kontroler�w, ale uciekiniera nikt od tamtej pory nie widzia�. Conway wyznaczy� jednej z piel�gniarek � tej, z kt�rej Mannon o dziwo tak lubi� sobie pokpiwa� � dy�ur w sali AUGL, spodziewa� si� bowiem, �e w ka�dej chwili co� si� tam mo�e zacz��, sam za� z Prilicl� przygotowa� si� do wej�cia do sekcji metanowej.

Tutaj r�wnie� czeka�y ich rutynowe czynno�ci przy obchodzie. W ich trakcie Conway zam�cza� Prilicl� pytaniami o stan emocjonalny starszego SRTT. Jednak Cinrussa�czyk nie m�g� wiele pom�c � powiedzia� tylko, �e wykry� w nim pragnienie dezintegracji, kt�rego nie potrafi� dok�adnie opisa�, gdy� dotychczas z niczym podobnym si� nie zetkn��.

Wyszed�szy z sekcji metanowej, zauwa�yli, �e Colinson nie traci� czasu: z g�o�nik�w dobywa� si� �oskot zak��ce�, przez kt�re ledwie przedziera�y si� d�wi�ki w jakim� nieznanym j�zyku � zapewne nagrania z planety SRTT. Conway pomy�la�, �e gdyby to on by� przestraszonym dzieckiem ws�uchuj�cym si� w g�os, kt�ry usi�uje przekrzycze� podobny ryk, wcale by go to nie uspokoi�o. Poza tym atmosfera tej planety prawie na pewno ma inn� g�sto��, co jeszcze powi�ksza zniekszta�cenia g�osu. Nie podzieli� si� tym z Prilicl�, ale pomy�la�, �e stanie si� cud, je�li ta kakofonia spowoduje skutki zamierzone przez O�Mar�.

Jazgot umilk� nagle, przerwany wezwaniem:

��Doktor Conway proszony jest do interkomu.

Nast�pnie rozleg� si� na nowo z nie s�abn�c� si��. Conway pospieszy� do najbli�szego aparatu.

��M�wi siostra Murchison ze �luzy sekcji AUGL, doktorze � rozleg� si� zdenerwowany kobiecy g�os.�� Kto�� to znaczy co�� przesz�o przed chwil� obok mnie do sali g��wnej. Z pocz�tku my�la�am, �e to pan, ale kiedy to co� zacz�o otwiera� zaw�r wewn�trzny, nie w�o�ywszy skafandra, zda�am sobie spraw�, �e musi to by� nasz zbieg.�� Zawaha�a si�. � Ze wzgl�du na stan pacjent�w nie chcia�am wszczyna� alarmu przed porozumieniem si� z panem, ale mog�

��Nie, dobrze pani zrobi�a � wtr�ci� szybko Conway.�� Zaraz tam b�dziemy.

Pi�� minut p�niej, gdy znale�li si� przy �luzie, piel�gniarka mia�a ju� przygotowany skafander dla Conwaya. Jej kombinezon nieco os�abia� wra�enie wywo�ywane przez zesp� cech fizjologicznych, kt�ry sprawia�, �e zatrudnieni w Szpitalu ludzie nie potrafili patrze� na ni� jedynie z zawodow� oboj�tno�ci�. Jednak w tej chwili uwaga Conwaya skupia�a si� ca�kowicie na okienku w zaworze wewn�trznym i na tym �czym��, co za nim p�ywa�o.

Bardzo przypomina�o to Conwaya. Kolor w�os�w by� w�a�ciwy, podobnie jak cera i bia�y str�j. Jednak rysy by�y nieproporcjonalne, a w dodatku zestawione w taki spos�b, �e sprawia�y straszliwe wra�enie, szyja i r�ce za� nie wystawa�y z kitla � one z niego wyrasta�y. Przypomina�o to pos�g z o�owiu, niezgrabnie wymodelowany i niedbale pomalowany.

Conway wiedzia�, �e SRTT nie stanowi na razie zagro�enia dla male�kich pacjent�w sekcji, ale nie na d�ugo, bo przechodzi� ju� transformacj�. Jego ramiona i nogi powoli si� zrasta�y, a z cia�a zaczyna�y si� wy�ania� d�ugie, w�skie wyrostki, bez w�tpienia zacz�tki p�etw. Pacjenci klasy AUGL, ze wzgl�du na swoj� szybko��, byli poza zasi�giem istoty ludzkiej klasy DBDG, ale SRTT adaptowa� si� ju� do �rodowiska wodnego.

��Do �rodka!�� przynagla� Conway.�� Musimy go stamt�d przegna�, zanim�

Prilicla jednak nie rozpoczyna� owego ta�ca, kt�ry w efekcie dawa� ochronn� pow�ok�.

��Wykry�em w jego sferze emocjonalnej interesuj�c� zmian� � rzek� nagle.�� W dalszym ci�gu jest tam strach, zam�t i dominuj�ce nad wszystkim uczucie g�odu�

��G�odu!�� Murchison nie zdawa�a sobie dot�d sprawy ze �miertelnego niebezpiecze�stwa, w jakim znale�li si� pacjenci.

���ale jest jeszcze co� � m�wi� Prilicla, nie zauwa�ywszy, �e mu przerwano.�� Mog� to opisa� jako �ladowe uczucie zadowolenia po��czone z tym samym pragnieniem dezintegracji, jakie stwierdzi�em niedawno u jego rodzica. Nie wiem jednak, czemu przypisa� t� nag�� zmian�.

Conway my�la� tylko o tr�jce male�kich pacjent�w oraz o drapie�nej postaci, kt�r� przybiera� uciekinier.

��Zapewne temu � odpar� niecierpliwie � �e ostatnie wydarzenia mia�y wp�yw r�wnie� na jego r�wnowag� umys�ow�, a owo �ladowe uczucie przyjemno�ci pochodzi st�d, �e lubi wod�

Urwa� gwa�townie, czuj�c zam�t w my�lach galopuj�cych zbyt szybko, by m�g� sformu�owa� jak�� wypowied� czy cho�by uporz�dkowan�, logiczn� koncepcj�. Raczej by�a to gor�czkowa gmatwanina fakt�w, refleksji i szale�czych hipotez, kt�re kipia�y mu teraz w m�zgu, by w ko�cu, jakim� cudownym sposobem, uspokoi� si� i u�o�y� w� odpowied�.

By� pewien, �e �aden z tytan�w my�li zgromadzonych w sali obserwacyjnej nie m�g� wpa�� na to rozwi�zanie, poniewa� nie mieli oni przy sobie empaty w chwili, gdy m�ody SRTT, bliski pomieszania zmys��w ze strachu i rozpaczy, zanurzy� si� nagle w ciep�ym zielonkawym p�ynie wype�niaj�cym sekcj� AUGL�

Kiedy inteligentny, dojrza�y osobnik o z�o�onym umy�le napotyka wra�enia nieprzyjemne i bolesne w odpowiednio wysokim nat�eniu, wynikiem jest ucieczka od rzeczywisto�ci. Zrazu jest to ch�� powrotu do prostych, beztroskich dni dzieci�stwa, a potem, je�li okazuje si�, �e ten okres nie by� ani taki beztroski, ani taki nieskomplikowany, jak si� go pami�ta, nast�puje ostateczne wycofanie do okresu p�odowego i zamar�y w bezruchu, w braku aktywno�ci umys�owej stan katatonii. Jednak dojrza�y osobnik SRTT nie m�g� �atwo osi�gn�� katatonicznego stanu p�odowego, poniewa� w jego systemie rozrodczym � zamiast nie narodzonego jeszcze p�odu znajduj�cego si� w ciep�ym i wygodnym �o�ysku matki � przysz�ym potomkiem by�a cz�� dojrza�ego cia�a rodzica ca�y czas uczestnicz�ca w jego przemianach i dzia�aniach. W ciele osobnika klasy SRTT ka�da kom�rka by�a bowiem siedliskiem umys�u � w przypadku istoty, kt�rej wszystkie kom�rki mog� si� wzajemnie wymienia�, jakakolwiek cezura umys�owa jest niemo�liwa.

Jak mo�na podzieli� szklank� wody, nie odlewaj�c cz�ci do innego naczynia?

Dlatego te� ogarni�ty psychoz� osobnik zmuszony b�dzie cofa� si� coraz dalej i dalej, anga�uj�c si� po drodze w niezliczone przemiany i adaptacje, w poszukiwaniu owego nie istniej�cego �o�yska matki. B�dzie si� cofa� daleko, a� w ko�cu osi�gnie �w stan bezrozumny, do kt�rego d��y�, a jego umys�, nierozdzielny z cia�em, stanie si� ciep�� wod� kipi�c� �yciem jednokom�rkowym, z kt�rego wykszta�ci� si� drog� ewolucji.

Conway zna� ju� pow�d dezintegracji cia�a SRTT seniora. Co wi�cej, by� pewien, �e zna te� spos�b rozwi�zania tego potwornego rebusu. Gdyby tylko m�g� by� pewien tego, �e � jak w przypadku wi�kszo�ci innych ras � dojrza�e, bardziej z�o�one umys�y SRTT popada�y w szale�stwo szybciej ni� umys�y m�ode, nie w pe�ni rozwini�te�

Jak przez mg�� u�wiadamia� sobie, �e podszed� do interkomu i za��da� po��czenia z O�Mar� oraz �e piel�gniarka i Prilicla zbli�yli si�, by us�ysze�, co m�wi. Potem, zdawa�o mu si�, godziny ca�e min�y, nim naczelny psycholog wch�on�� to wszystko, co us�ysza�, i odpowiednio zareagowa�.

��To bardzo pomys�owe, doktorze � odezwa� si� w ko�cu cierpko major.�� Co wi�cej, jestem przekonany, �e tak si� w�a�nie rzeczy maj�, i nic tu nie da dalsze teoretyzowanie. Szkoda jedynie, �e fakt, i� mamy �wiadomo�� tego, co si� sta�o, nie pomo�e pacjentowi�

��O tym te� my�la�em � �ywo przerwa� mu Conway � i wed�ug mnie obecnie najwi�kszym problemem jest dla nas uciekinier. Je�li wkr�tce go nie z�apiemy i nie obezw�adnimy, b�d� powa�ne ofiary w�r�d personelu i pacjent�w, przynajmniej na moim oddziale, je�li jeszcze nie gdzie indziej. Niestety, z przyczyn technicznych pa�ski pomys� uspokojenia go za pomoc� nagrania w jego j�zyku nie da�, jak dot�d, pozytywnych rezultat�w�

��Uj�� to pan bardzo ogl�dnie � odpar� sucho O�Mara.

��Ale � ci�gn�� Conway � gdyby pomys� ten zmodyfikowa� tak, by do uciekiniera przem�wi� i uspokoi� go znajduj�cy si� u nas rodzic� Gdyby go wyleczy�

��Wyleczy� go! A co pa�skim zdaniem, do cholery, robimy przez ca�e trzy tygodnie?�� zapyta� gniewnie major. Potem jednak zda� sobie spraw�, �e pytanie Conwaya nie by�o g�upie czy zadane dla �artu, �e by�o najzupe�niej powa�ne.�� Prosz� dalej, doktorze � doda� bezbarwnym g�osem.

Conway kontynuowa�. Gdy sko�czy�, w g�o�niku interkomu rozleg�o si� dono�ne westchnienie ulgi.

��S�dz�, �e ma pan racj�. Musimy tego spr�bowa� bez wzgl�du na ryzyko, o kt�rym pan wspomnia� � m�wi� podniecony O�Mara. Zaraz jednak opanowa� si� i przyj�� powa�ny ton.�� Niech pan tam obejmie kierownictwo. Wie pan lepiej od innych, co trzeba zrobi�. Prosz� wykorzysta� pomieszczenie rekreacyjne dla klasy DBLF na poziomie pi��dziesi�tym dziewi�tym, jest blisko pa�skiej sekcji. Mo�na je szybko ewakuowa�. Wykorzystamy zwyk�e linie ��czno�ci, wi�c nie stracimy czasu na monta� nowych, a �w specjalny sprz�t, kt�rego pan potrzebuje, b�dzie tam najdalej za pi�tna�cie minut. Mo�e wi�c pan w ka�dej chwili zaczyna�, doktorze�

Zanim Conway przerwa� po��czenie, us�ysza� majora wydaj�cego rozkaz, by wszyscy Kontrolerzy i ca�y personel na terenie oddzia�u pediatrycznego stawili si� do dyspozycji doktora Conwaya i doktora Prilicli. Ledwie zd��y� odwr�ci� si� od interkomu, gdy Kontrolerzy w zielonych mundurach zacz�li wchodzi� do �luzy.

M�odego SRTT nale�a�o jako� zwabi� do sali rekreacyjnej, kt�r� tymczasem zamieniono w wielk� pu�apk�. Najpierw jednak trzeba by�o zmusi� go do wyj�cia z sekcji AUGL. Uda�o si� to przy pomocy dwunastu p�ywaj�cych w ci�kich skafandrach s�u�bowych, ociekaj�cych potem i kln�cych na czym �wiat stoi Kontroler�w, kt�rzy niezgrabnie uganiali si� za przybyszem, a� zap�dzili go w takie miejsce, z kt�rego �luza by�a jedyn� drog� ucieczki.

W prowadz�cym do �luzy korytarzu czekali ju� na niego Conway, Prilicla i kolejny oddzia� Korpusu, wszyscy ubrani odpowiednio do warunk�w panuj�cych w najgro�niejszych �rodowiskach, przez kt�re przysz�oby im �ciga� zbiega. Siostra Murchison te� usi�owa�a p�j�� z nimi � chcia�a by� obecna, jak si� wyrazi�a, przy �dobiciu zwierza� � ale Conway o�wiadczy� ostro, �e jej miejsce jest przy trzech ma�ych pacjentach klasy AUGL i tym ma si� zaj��.

Tak ostra reakcja zaskoczy�a i jego, ale nerwy mia� napi�te do granic wytrzyma�o�ci. Je�li koncepcja, o kt�rej z takim entuzjazmem opowiada� O�Marze, nie da rezultatu, by�o wielce prawdopodobne, �e w Szpitalu zamiast jednego znajd� si� dwaj nieuleczalnie chorzy pacjenci klasy SRTT. W tym kontek�cie s�owa �dobicie zwierza� by�y wyj�tkowo niefortunnie dobrane.

Uciekinier przemieni� si� znowu, tym razem przybieraj�c posta� ludzk� � by� to rezultat na po�y �wiadomego mechanizmu obronnego wyzwolonego przez �cigaj�cych. Bieg� korytarzem, cz�api�c nogami zbyt chwiejnymi i zginaj�cymi si� w niew�a�ciwych miejscach, a jednocze�nie �uskowata, brunatna pow�oka, kt�ra okrywa�a go w zbiorniku AUGL, dr��c, marszcz�c si� i wyg�adzaj�c, zmienia�a si� w r� i biel ludzkiego cia�a i fartucha lekarskiego. Conway potrafi� bez obrzydzenia przygl�da� si� najr�niejszym stworzeniom cierpi�cym na najstraszliwsze choroby, ale widok SRTT przeistaczaj�cego si� w biegu w cz�owieka przyprawi� go o md�o�ci.

Nag�y skok uciekiniera w korytarz prowadz�cy do sekcji MSVK zaskoczy� �cigaj�cych, kt�rzy zbili si� w wierzgaj�cy stos zaraz za drzwiami �luzy. Istoty klasy MSVK by�y tr�jno�ne, o wygl�dzie cokolwiek przypominaj�cym bociana i wymaga�y bardzo niskiej si�y ci��enia, do kt�rej ludziom trudno by�o natychmiast si� przystosowa�. Jednak gdy Conway wci�� jeszcze fruwa� po pomieszczeniu, kosmiczne do�wiadczenie Kontroler�w pozwoli�o im szybko stan�� na nogach. Uciekiniera zap�dzono z powrotem do sekcji tlenodysznych.

Przez chwil� by�o strasznie, pomy�la� Conway z ulg�, gdy� s�abe o�wietlenie i mg�a, kt�r� MSVK nazywaj� atmosfer�, mog�y utrudni� odnalezienie zbiega, gdyby znikn�� im z oczu. Gdyby co� takiego zdarzy�o si� w tym stadium� Conway wola� o tym nie my�le�.

Ale sala rekreacyjna by�a ju� niedaleko, a SRTT p�dzi� w�a�nie w jej kierunku. Znowu si� przemienia� � tym razem w co� niskiego i ci�kiego, biegn�cego na czterech ko�czynach. Jakby kurczy� si� w sobie, grubia�, wreszcie pojawi�y si� zacz�tki skorupy. W tym stanie mija� w�a�nie skrzy�owanie, z kt�rego wybiegli dwaj Kontrolerzy, dziko wrzeszcz�c i wymachuj�c r�kami. Tym sposobem zagonili go w korytarz, w kt�rym znajdowa�y si� drzwi sali rekreacyjnej.

Korytarz by� pusty�

Conway zakl�� siarczy�cie. W poprzek korytarza mia�o sta�, zagradzaj�c drog�, kilku Kontroler�w, ale pogo� dotar�a na miejsce tak szybko, �e nie zd��yli oni jeszcze wyj�� z sali, gdzie rozstawiali sprz�t, i zaj�� pozycji. Uciekinier na pewno minie w�a�ciwe drzwi i pop�dzi dalej.

Conway nie wzi�� jednak pod uwag� bystrego umys�u i jeszcze sprawniejszego cia�a Prilicli. Jego asystent zda� sobie zapewne spraw� z sytuacji w tej samej chwili co on. Pomkn�� korytarzem, do�cign�� zbiega, nast�pnie wskoczy� na sufit, wyprzedzi� go i z powrotem znalaz� si� na pod�odze. Conway usi�owa� krzykn��, ostrzec go, �e swym kruchym cia�em nie zdo�a zatrzyma� SRTT, kt�ry obecnie do z�udzenia przypomina� pot�nego, zwinnego i dobrze opancerzonego kraba, i �e jest to akcja samob�jcza. Zrozumia� jednak, co Prilicla chce zrobi�.

W niszy, jakie� dziesi�� metr�w przed zbiegiem, sta� samojezdny transporter noszowy. Prilicla gwa�townie wyhamowa� obok niego, uderzy� w starter i pobieg� dalej. Cinrussa�czyk powodowa� si� nie g�upi� brawur�, ale szybkim my�leniem i dzia�aniem, co w tych okoliczno�ciach by�o znacznie po�yteczniejsze.

Pozostawiony bez opieki w�zek ruszy� zygzakami korytarzem na nacieraj�cego kraba. Nast�pi� metaliczny odg�os zderzenia i z pogruchotanych akumulator�w zacz�� si� wydobywa� g�sty ��to-czarny dym. Zanim jeszcze wentylatory zdo�a�y oczy�ci� powietrze, Kontrolerzy okr��yli og�uszonego, prawie nieruchomego uciekiniera, po czym zagnali go do sali rekreacyjnej.

Chwil� p�niej do Conwaya zbli�y� si� oficer Korpusu. Skinieniem g�owy wskaza� dziwaczny zestaw przyrz�d�w, dopiero co pospiesznie zgromadzony w pomieszczeniu. Aparatura le�a�a w stosach pod �cianami, obok umundurowanych m�czyzn otaczaj�cych sal� ciasnym szeregiem. Po�rodku obraca� si� powoli SRTT, szukaj�c drogi ucieczki.

��Doktor Conway, jak s�dz�? � rzuci� oficer niby to niedbale, ale wyra�nie z�era�a go ciekawo��. � No wi�c, doktorze, co mamy teraz robi�?

Conway zwil�y� wargi. Dotychczas nie zastanawia� si� nad tym zbyt d�ugo � my�la�, �e to, co mia� zrobi�, przyjdzie mu �atwo, skoro m�ody SRTT sta� si� takim utrapieniem dla Szpitala, szczeg�lnie za� dla jego oddzia�u. Teraz jednak obudzi�o si� w nim wsp�czucie. By� to w ko�cu tylko dzieciak, kt�ry przesta� nad sob� panowa� pod wp�ywem �alu, nie�wiadomo�ci i przera�enia razem wzi�tych. Je�li si� nie uda�

Otrz�sn�� si� ze zw�tpienia i bezsilno�ci.

��Widzi pan to co� po�rodku sali?�� spyta� szorstko.�� Trzeba to �miertelnie przestraszy�.

Musia�, oczywi�cie, rozwin�� swoje polecenie, ale Kontrolerzy w lot pochwycili, co mia� na my�li, i z wielkim entuzjazmem zaj�li si� przys�anym im sprz�tem. Przygl�daj�c si� temu ponuro, Conway rozpozna� urz�dzenia nale��ce do dzia�u uzdatniania powietrza, s�u�by ��czno�ci i najprzer�niejszych kuchni � wszystko potrzebne do tego, do czego go nie projektowano. By�y tam urz�dzenia wydaj�ce przenikliwy gwizd, przera�liwe wycie i wreszcie inne, sk�adaj�ce si� z dw�ch metalowych, uderzaj�cych o siebie tac. Do tego dochodzi�y jeszcze okrzyki ludzi operuj�cych tymi �r�d�ami ha�asu.

Nie by�o ju� w�tpliwo�ci, �e SRTT jest przera�ony � Prilicla na bie��co przekazywa� informacje o jego reakcjach emocjonalnych. Ale nie by� jeszcze przera�ony dostatecznie.

��Cisza!�� rykn�� nagle Conway.�� Teraz sprz�t nieakustyczny!

Dotychczasowy jazgot by� tylko wst�pem. Przysz�a kolej na rzeczywi�cie mocne wra�enia � ale wszystko w ciszy, gdy� jakikolwiek d�wi�k wydany przez SRTT musia� by� s�yszalny.

Wok� dygoc�cej postaci na �rodku sali buchn�y ogniste kule, o�lepiaj�co jasne, ale o niewielkiej temperaturze. Jednocze�nie zadzia�a�y pola si�owe, to pchaj�c, to ci�gn�c malca; raz podrzuca�y go, po chwili za� rozp�aszcza�y na pod�odze. Pola funkcjonowa�y na tej samej zasadzie co degrawitatory, ale znacznie precyzyjniej. Inni operatorzy p�l u�ywali ich do rzucania flar w kierunku unieruchomionej, szamoc�cej si� dziko postaci, w ostatniej chwili zmieniaj�c kierunek ich lotu.

SRTT by� ju� przera�ony nie na �arty, tak bardzo, �e wyczuwali to nawet nieempaci. Kszta�ty, jakie przybiera�, �ni�y si� Conwayowi jeszcze przez wiele tygodni. Uni�s� do ust mikrofon.

��Jest jaka� reakcja?�� zapyta�.

��Jeszcze nic.�� G�os O�Mary zagrzmia� z g�o�nik�w rozstawionych wok� sali.�� Nie mam poj�cia, co robicie, ale trzeba to wzmocni�.

��Ale ta istota jest ju� skrajnie wyczerpana nerwowo��� zacz�� Prilicla.

��Je�li nie mo�e pan tego znie��, prosz� wyj��! � wpad� na niego Conway.

��Powoli, doktorze � zabrzmia� ostro g�os O�Mary.�� Rozumiem, co pan czuje, ale prosz� pami�ta�, �e ostateczny rezultat to wszystko wykre�li�

��Ale je�li si� nie uda��� zaprotestowa� Conway.�� Niewa�ne, zreszt�� Przepraszam.�� To ostatnie skierowa� ju� do Prilicli.�� Jak pan s�dzi � zapyta� stoj�cego obok oficera � mo�na jeszcze zintensyfikowa� nasze dzia�ania?

��Dreszcz mnie przechodzi na my�l o tym, �e sam m�g�bym si� znale�� w podobnej sytuacji � powiedzia� Kontroler przez z�by � ale mo�na jeszcze spr�bowa� wirowania. Niekt�re istoty, potrafi�ce znie�� praktycznie wszystko, zupe�nie puchn� w czasie wirowania�

Do ci�g�w, kt�re SRTT obrywa� od p�l si�owych, do��czy�o si� jeszcze wirowanie � nie zwyk�e obroty, ale dziki, ko�ysz�cy, podryguj�cy ruch wirowy, na sam widok kt�rego Conwayowi �o��dek podszed� do gard�a. Flary �miga�y wok� istoty to z g�ry, to z do�u niczym oszala�e ksi�yce wok� swej planety. Kilku obserwator�w straci�o pierwotny entuzjazm, Prilicla za� ko�ysa� si� i dygota� na swych sze�ciu patykowatych nogach miotany huraganem emocji, kt�ry grozi� porwaniem go ze sob�.

Conway pomy�la� gniewnie, �e w��czenie Prilicli do tej sprawy by�o b��dem; �aden empata nie powinien stawia� czo�a podobnemu piek�u emocji. Zreszt� b��d pope�ni� ju� na pocz�tku, bo ca�y ten pomys� by� okrutny, sadystyczny i niesprawiedliwy. By� gorszy od potwora�

Wiruj�cy wysoko po�rodku sali rozmazany kszta�t, SRTT, wyda� piskliwy, przera�ony gulgot.

Z g�o�nik�w wydoby� si� straszliwy �oskot. Okrzyki, piski, trzask i tupot wielu n�g nak�ada�y si� na jakie� d�wi�ki znacznie powolniejsze i wielokrotnie ni�sze. S�ycha� by�o g�os O�Mary, co si� w p�ucach wykrzykuj�cego jakie� nie wiadomo do kogo adresowane wyja�nienia.

��Do jasnej cholery, przesta�cie ju�, wy tam!�� rozleg� si� nie zidentyfikowany g�os.�� Tatu� malucha obudzi� si� i demoluje ca�y interes!

Szybko, lecz �agodnie zatrzymali ruch wirowy malca i opu�cili SRTT na pod�og�, potem za� czekali w napi�ciu, a� okrzyki i trzaski dochodz�ce do nich przez g�o�niki z sali obserwacyjnej, osi�gn�wszy crescendo, opadn�. Ludzie stali nieruchomo, patrz�c to na siebie, to na poj�kuj�c� istot� na pod�odze, to na g�o�niki, i czekali. W ko�cu doczekali si�.

D�wi�ki wydobywaj�ce si� z g�o�nika przypomina�y �w gulgot transmitowany kilka godzin wcze�niej, ale ju� bez ryku zak��ce�, a poniewa� wszyscy mieli w��czone autotranslatory, s�ycha� by�o r�wnie� t�umaczenie.

By� to g�os SRTT seniora � wyleczonego, gdy� stanowi�cego ju� fizyczn� jedno�� � kt�ry przemawia� zar�wno uspokajaj�co, jak i z wyrzutem do swego niesfornego potomka. Sprowadza�o si� to do stwierdzenia, �e ma�y by� bardzo niegrzeczny, �e musi zaprzesta� gonitw i ba�aganienia i �e nic z�ego mu si� nie stanie, je�li tylko b�dzie s�ucha� otaczaj�cych go istot. Im pr�dzej to zrobi, zako�czy� rodzic, tym szybciej b�d� mogli uda� si� do domu.

Conway wiedzia�, �e uciekinier przeszed� straszliwe m�ki psychiczne. Mo�e i zbyt wielkie. Pe�en napi�cia przygl�da� si� mu � wci�� jeszcze ni to rybie, ni to ssakowi, ni to ptakowi � jak ku�tyka� w stron� ludzi. Kiedy malec �agodnie i pos�usznie tr�ci� jednego z Kontroler�w w kolano, okrzyk rado�ci, kt�ry si� rozleg� o krok od niego, o ma�o nie wywo�a� powt�rnego szoku.

��Kiedy Prilicla dostarczy� mi klucz do tego, na co cierpi starszy SRTT, upewni�em si�, �e kuracja musi by� wstrz�sowa � m�wi� Conway do Diagnostyk�w i starszych lekarzy zgromadzonych wok� biurka O�Mary.

Ju� to, �e siedzia� w tak dostojnym towarzystwie, by�o dostatecznym dowodem uznania, ale i tak denerwowa� si� podczas dalszych wywod�w.

��Jego regres ku � dla niego � stadium p�odu, czyli ku ca�kowitej dezintegracji na pojedyncze, nie my�l�ce kom�rki unosz�ce si� w pierwotnym oceanie, by� bardzo zaawansowany. Mo�e i za bardzo, s�dz�c z jego stanu. Major O�Mara pr�bowa� ju� r�nych terapii wstrz�sowych, ale istota ta, przy swej fantastycznie elastycznej budowie kom�rkowej, mog�a to wszystko zneutralizowa� lub zignorowa�. Moja koncepcja zak�ada�a wykorzystanie �cis�ej wi�zi fizycznej i emocjonalnej, kt�ra � jak odkry�em � istnieje pomi�dzy seniorem a jego ostatnim potomkiem. W ten spos�b chcia�em dotrze� do seniora.

Conway zamilk�, obiegaj�c wzrokiem otaczaj�c� ich ruin�. Sala obserwacyjna numer trzy wygl�da�a, jakby trafi�a w ni� bomba. Lekarz wiedzia� o tych kilku gor�czkowych minutach, jakie up�yn�y od ockni�cia si� seniora z katatonii do udzielenia mu wyja�nie�. Odchrz�kn�� i m�wi� dalej:

��Zwabili�my wi�c juniora do sali rekreacyjnej i pr�bowali�my mo�liwie najbardziej go przestraszy�, jednocze�nie transmituj�c wydawane przez niego d�wi�ki do pomieszczenia, w kt�rym znajdowa� si� rodzic. Poskutkowa�o. Starszy SRTT nie m�g� le�e� spokojnie, podczas gdy jego najm�odszy i najukocha�szy potomek znajdowa� si� w straszliwym niebezpiecze�stwie. Troska rodzicielska i uczucie przezwyci�y�y ob��d, a pacjenta przywr�ci�y do rzeczywisto�ci. Senior m�g� uspokoi� potomka i wszystko sko�czy�o si� dobrze.

��Znakomicie pan to wydedukowa�, doktorze � powiedzia� ciep�o O�Mara.�� Trzeba pana pochwali�

Przerwa� mu sygna� interkomu. Siostra Murchison powiadamia�a o pierwszych oznakach zesztywnienia u trzech ma�ych pacjent�w klasy AUGL i prosi�a, by doktor przyszed� natychmiast. Conway za��da� hipnota�my klasy AUGL dla siebie i Prilicli i wyja�ni� zgromadzonym, �e to sprawa nie cierpi�ca zw�oki. W czasie zapisu Diagnostycy i starsi lekarze zacz�li wychodzi�. Nieco rozczarowany Conway pomy�la�, �e wezwanie zepsu�o najwa�niejsz� by� mo�e chwil� w jego �yciu.

��Niech si� pan nie martwi, doktorze � pocieszy� go O�Mara, znowu czytaj�c w jego my�lach.�� Gdyby to wezwanie przysz�o pi�� minut p�niej, g�owa tak by si� panu rozd�a, �e nie m�g�by pan zrobi� zapisu�

Dwa dni p�niej Conway po raz pierwszy i ostatni pok��ci� si� z Prilicl�. Twierdzi�, �e bez zdolno�ci empatycznych swego asystenta � niezwykle po�ytecznego narz�dzia diagnostycznego � oraz czujno�ci siostry Murchison wyleczenie wszystkich trzech pacjent�w by�oby niemo�liwe. Cinrussa�czyk o�wiadczy�, �e nie le�y w jego naturze sprzeciwianie si� pogl�dom zwierzchnika, ale w tym wypadku Conway myli si� ca�kowicie. Siostra Murchison powiedzia�a, �e cieszy si�, i� mog�a pom�c, i poprosi�a o troch� wolnego.

Conway zgodzi� si�, po czym kontynuowa� k��tni� z Prilicl�, cho� bez nadziei na sukces. Naprawd� by� przekonany, �e bez pomocy ma�ego empaty nie by�by w stanie uratowa� trzech pacjent�w � mo�e nawet �adnego. Ale by� szefem, a kiedy szef wraz z asystentami ma jakie� osi�gni�cia, zas�ugi niezmiennie przypisuje si� w�a�nie jemu.

K��tnia, je�li by�o to w�a�ciwe s�owo na okre�lenie w zasadzie przyjacielskiej sprzeczki, trwa�a wiele dni. Na oddziale pediatrycznym wszystko sz�o dobrze; nie zdarzy�o si� nic takiego, czym zaprz�tano by sobie g�ow�. Obaj lekarze nie wiedzieli jeszcze o wraku statku kosmicznego, kt�ry holowano ju� do Szpitala, ani o rozbitku, kt�ry si� na tym statku znajdowa�.

Conway nie wiedzia� r�wnie�, �e przez nast�pne dwa tygodnie ca�y personel Szpitala b�dzie nim pogardza�.

Kr��ownik Korpusu Kontroli Sheldon wychyn�� z nadprzestrzeni oko�o o�miuset kilometr�w od Szpitala Kosmicznego. Z tej odleg�o�ci, holuj�c wrak, kt�ry by� powodem jego przybycia, pot�na, jasno o�wietlona konstrukcja szybuj�ca zwykle w przestrzeni mi�dzygwiezdnej gdzie� na skraju galaktyki zdawa�a si� jedynie przy�mion� plamk� �wiat�a, ale dow�dca kr��ownika utrzymywa� t� odleg�o��, stoj�c w obliczu trudnej decyzji. Gdzie� w �ci�gni�tym przeze� wraku znajdowa�a si� �ywa istota pilnie potrzebuj�ca pomocy lekarskiej. Jak ka�dy jednak odpowiedzialny stra�nik porz�dku publicznego, dow�dca mia� zwi�zane r�ce ze wzgl�du na zagro�enie os�b postronnych � w tym przypadku personelu i pacjent�w najwi�kszego wielo�rodowiskowego szpitala galaktyki.

Pospiesznie po��czywszy si� z izb� przyj��, wyja�ni� sytuacj� i otrzyma� zapewnienie, �e lekarze natychmiast zajm� si� t� spraw�. Skoro los rozbitka znalaz� si� w fachowych r�kach, dow�dca zdecydowa�, �e ze spokojnym sumieniem mo�e powr�ci� do badania wraka, kt�ry w ka�dej chwili grozi� eksplozj�.

W gabinecie naczelnego psychologa Szpitala doktor Conway kr�ci� si� niespokojnie w wygodnym fotelu i patrzy� na kwadratow�, kamienn� twarz O�Mary przez otch�a� zagraconego biurka.

��Niech si� pan uspokoi, doktorze � powiedzia� nagle O�Mara, najwyra�niej czytaj�c w jego my�lach.�� Gdybym wezwa� pana na dywanik, podsun��bym panu co� mniej wygodnego. Przeciwnie, polecono mi pana pochwali� i poinformowa� o awansie. Moje gratulacje. Jest pan teraz, Bo�e miej nas w swej opiece, starszym lekarzem.

Zanim Conway zdo�a� zareagowa�, psycholog uni�s� pot�n� kwadratow� d�o�.

��Moim zdaniem � kontynuowa� � pope�niono straszliw� omy�k�, ale najwyra�niej pa�ski sukces w sprawie owego rozpuszczaj�cego si� SRTT oraz rola, jak� odegra� pan w przypadku lewituj�cego dinozaura, wywar�y wra�enie na kierownictwie. Oni my�l�, �e sta�o si� to dzi�ki pa�skim zdolno�ciom, a nie czystemu przypadkowi. Co do mnie � wyszczerzy� z�by � nie powierzy�bym panu nawet w�asnego wyrostka.

��Jest pan bardzo uprzejmy � odrzek� sucho Conway.

Major znowu si� u�miechn��.

��A czego pan oczekiwa�? Pochwa�? Do mnie nale�y leczenie g��w, a nie nadymanie ich. Teraz, jak s�dz�, przyda si� panu kilka chwil, by przywykn�� do zaszczytu�

Conway natychmiast doceni�, co znaczy dla niego ta zmiana. Na pewno sprawi�a mu ona przyjemno�� � spodziewa� si� awansu na starszego lekarza nie wcze�niej ni� za dwa lata. Ale te� troch� si� przestraszy�.

Teraz w�o�y na rami� opask� ze z�otym galonem, a w korytarzach i jadalniach przys�ugiwa� mu b�dzie pierwsze�stwo przed wszystkimi poza innymi starszymi lekarzami i Diagnostykami. Na ka�de ��danie otrzyma potrzebny sprz�t i pomoc. Zostanie obarczony pe�n� odpowiedzialno�ci� za wszystkich pacjent�w znajduj�cych si� pod jego opiek� i nie b�dzie m�g� si� z tego wykr�ci� lub zrzuci� na kogo� innego. Ograniczeniu ulegnie jego osobista swoboda. B�dzie musia� prowadzi� wyk�ady dla piel�gniarzy, szkoli� sta�yst�w i prawie na pewno wzi�� udzia� w kt�rym� z d�ugoterminowych program�w badawczych. Obowi�zki te spowoduj� konieczno�� pozostawienia w g�owie przynajmniej jednej hipnota�my fizjologicznej, a zapewne dw�ch. Jak wiedzia�, ten aspekt sprawy nie b�dzie wcale przyjemny.

Starsi lekarze, obarczeni sta�ymi obowi�zkami dydaktycznymi, musieli na trwa�e mie� w g�owie jedn� lub dwie hipnota�my. Na plus mo�na by�o zapisa� tylko to, �e b�dzie w lepszej sytuacji ni� ka�dy Diagnostyk, przedstawiciel elity szpitalnej, kt�rego umys� uwa�ano za wystarczaj�co odporny, by zapisa� mu na sta�e sze��, siedem czy nawet dziesi�� ta�m. Te umys�y, prze�adowane danymi, mia�y prowadzi� badania przyczynkowe z zakresu medycyny ksenologicznej oraz diagnozowa� nowe schorzenia u przedstawicieli nieznanych dot�d ras.

Jedno z popularnych w Szpitalu powiedze�, kt�re podobno wymy�li� sam naczelny psycholog, g�osi�o, �e ktokolwiek by� dostatecznie zr�wnowa�ony psychicznie, by zosta� Diagnostykiem, jest niew�tpliwie pomylony.

Hipnoedukator zapisywa� bowiem w umys�ach nie tylko dane fizjologiczne, ale tak�e ca�� pami�� i osobowo�� istoty, kt�ra owe dane przekaza�a. W rezultacie ka�dy Diagnostyk poddawa� si� dobrowolnie najostrzejszej postaci wielokrotnej schizofrenii�

Nagle rozmy�lania Conwaya przerwane zosta�y s�owami O�Mary.

��A teraz, kiedy ju� pan ur�s� o ca�y metr i na pewno pana ponosi, mam dla pana robot�. W pobli�e Szpitala sprowadzono wrak, na kt�rym znajduje si� �ywy rozbitek. Jak si� wydaje, nie mo�na tam zastosowa� normalnej procedury wydobywania istot �ywych z wrak�w. Klasyfikacja rozbitka nie jest znana, nie uda�o si� bowiem jeszcze zidentyfikowa� statku. Nie wiemy, co ta istota je, czym oddycha ani w og�le, jak wygl�da. Chcia�bym, �eby pan si� tam uda� i uporz�dkowa� to wszystko, maj�c na celu jak najszybsze sprowadzenie pacjenta na leczenie. Poinformowano nas, �e jego ruchy s� coraz s�absze � zako�czy� energicznie � prosz� wi�c traktowa� spraw� jako piln�.

��Tak jest � odrzek� Conway, szybko wstaj�c. U drzwi zatrzyma� si�. Potem d�ugo jeszcze zastanawia� si� nad zuchwa�o�ci� tego, co powiedzia� na po�egnanie naczelnemu psychologowi, i ostatecznie zdecydowa�, �e to awans uderzy� mu do g�owy.�� A ja w�a�nie mam pa�ski parszywy wyrostek. Kellerman wyci�� go trzy lata temu, zamarynowa� i ofiarowa� na nagrod� w turnieju szachowym. S��j stoi na mojej biblioteczce�

O�Mara w odpowiedzi jedynie sk�oni� g�ow�, jakby us�ysza� jaki� komplement.

Wyszed�szy na korytarz, Conway skierowa� si� do najbli�szego komunikatora i po��czy� z dzia�em transportu.

��M�wi doktor Conway � zacz��. � Potrzebuj� tendra na piln� wizyt� u pacjenta. Poza tym piel�gniarza umiej�cego obs�ugiwa� analizator i, je�li to mo�liwe, maj�cego do�wiadczenie w wy�awianiu rozbitk�w z wrak�w. B�d� przy luku przyj�� numer osiem za par� minut�

Bior�c pod uwag� wszystkie okoliczno�ci, do�� pr�dko dotar� do celu. Raz tylko musia� przylgn�� do �ciany, gdy mija� go zamy�lony Diagnostyk z Tralthanu, dudni�cy sze�cioma s�oniowatymi nogami i nios�cy na plecach swego symbionta, male�kiego i prawie pozbawionego inteligencji przedstawiciela klasy OTSB. Conway nie mia� nic przeciwko ust�powaniu z drogi Diagnostykom, zreszt� kombinacja FGLI i OTSB dawa�a najlepszych chirurg�w w galaktyce. Przewa�nie jednak osoby, kt�re spotyka� � w wi�kszo�ci piel�gniarze klasy DBLF oraz kilku przedstawicieli zbli�onej do ptak�w klasy LSVO � jemu ust�powa�y z drogi. Dowodzi�o to tego, �e poczta pantoflowa Szpitala dzia�a sprawnie, poniewa� Conway mia� wci�� jeszcze na ramieniu star� opask�.

Jego puchn�ca z dumy g�owa natychmiast wr�ci�a do w�a�ciwych rozmiar�w po spotkaniu ze stworzeniem czekaj�cym na niego przy luku �smym. By� to kolejny piel�gniarz klasy DBLF, kt�ry zobaczywszy Conwaya, natychmiast zacz�� pohukiwa� i popiskiwa� w swoim j�zyku. Autotranslator prze�o�y� te d�wi�ki na zrozumia�� mow�.

��Czekam na pana ju� siedem minut � brzmia�y s�owa piel�gniarza.�� Powiedziano mi, �e przypadek jest pilny, a widz�, �e pan si� wlecze, jakby si� wcale nie spieszy�o�

S�owa padaj�ce z autotranslatora, by�y jak zawsze, wyprane z wszelkich emocji, DBLF m�g� zatem �artowa�, pokpiwa� sobie albo po prostu stwierdza� fakt, nie zamierzaj�c okazywa� braku szacunku. W to ostatnie Conway mocno pow�tpiewa�, wiedzia� jednak, �e je�li teraz straci cierpliwo��, na nic mu si� to nie przyda.

��M�g�bym mo�e skr�ci� pa�skie oczekiwanie � odezwa� si�, wzi�wszy g��boki oddech � gdybym ca�� drog� pokona� biegiem. Jestem jednak przeciwny bieganiu, gdy� niepotrzebny po�piech osoby na moim stanowisku stwarza z�e wra�enie. Kto� m�g�by pomy�le�, �e z jakiego� powodu wpad�em w pop�och, i zw�tpi�by w moj� sprawno��. By wi�c wszystko by�o jasne � zako�czy� sucho � nie wlok�em si�, ale szed�em pewnym, rytmicznym krokiem.

D�wi�ku, kt�ry piel�gniarz wyda� w odpowiedzi, autotranslator nie przet�umaczy�.

Conway wszed� przed piel�gniarzem do kana�u ��cz�cego luk ze statkiem; kilka sekund p�niej wystartowali. W tylnym ekranie tendra nieprzeliczone �wiate�ka Szpitala zacz�y si� nagle zbiega�. Conway poczu� pierwsze oznaki niepokoju.

Nie pierwszy raz wzywano go do wraka i ca�� procedur� zna� dobrze. Nagle jednak u�wiadomi� sobie, �e teraz tylko on jest odpowiedzialny za to, co si� stanie, �e nie ma do kogo zwr�ci� si� o pomoc, je�li co� si� nie uda. Co prawda, nigdy jeszcze o tak� pomoc nie prosi�, ale mi�o by�o wiedzie�, �e w razie potrzeby jest taka mo�liwo��. Zapragn�� nagle zrzuci� cz�� nowej odpowiedzialno�ci na kogo� innego � na przyk�ad na doktora Prilicl�, �agodnego paj�ka, kt�ry by� jego asystentem na pediatrii, albo kt�regokolwiek z lekarzy, oboj�tne cz�owieka czy nie.

Przez ca�� drog� do wraka piel�gniarz, kt�ry przedstawi� si� jako Kursedd, mocno gra� mu na nerwach. Odznacza� si� zupe�nym brakiem taktu i chocia� Conway zna� tego pow�d, nie�atwo mu by�o si� z tym oswoi�.

Rasa, do kt�rej nale�a� Kursedd, nie mia�a w�a�ciwie zmys�u telepatycznego, ale jej przedstawiciele potrafili do�� dok�adnie odgadywa� my�li, obserwuj�c zachowanie interlokutora. Osobnik tej rasy mia� czworo oczu na szypu�kach, dwa czu�ki s�uchowe, sk�r� pokryt� sier�ci�, kt�ra czasem g�adko przylega�a, czasem za� stercza�a jak u dopiero co wyk�panego psa, a tak�e wiele innych, w wysokim stopniu zmiennych i du�o wyra�aj�cych cech wygl�du. Zrozumia�e by�o wi�c, �e ta g�sienicowata rasa nigdy nie mog�a si� nauczy� sztuki dyplomacji. Jej przedstawiciele zawsze m�wili to, co my�leli, poniewa� i tak my�li te by�y oczywiste dla drugiego osobnika, a wi�c niezgodna z nimi wypowied� nie mia�a sensu.

I oto tender zbli�a� si� ju� do kr��ownika Korpusu Kontroli i zawieszonego pod nim wraka.

Je�li nie liczy� jasnopomara�czowej barwy, wrak ten wygl�da� tak samo jak wszystkie, kt�re Conway widzia�. Pod tym wzgl�dem statki przypomina�y ludzi: gwa�towny kres �ycia pozbawia� je wszelkiej indywidualno�ci. Conway kaza� piel�gniarzowi zrobi� kilka okr��e�, a sam podszed� do wizjera dziobowego.

Z bliska dok�adnie wida� by�o struktur� rozbitego statku, poniewa� uderzenie, jakie otrzyma�, praktycznie go rozpo�owi�o. Wewn�trz zbudowany by� z ciemnego, do�� zwyczajnie wygl�daj�cego metalu, a zatem jaskrawe zabarwienie pancerza wynika�o z zastosowania odpowiedniego lakieru. Conway starannie zanotowa� ten fakt w pami�ci, gdy� odcie� lakieru m�g� potem da� mu poj�cie o zakresie widzialno�ci organ�w wzroku osobnika, a tak�e o tym, czy atmosfera jego planety jest przezroczysta czy nie. Po kilku minutach uzna�, �e powierzchowna obserwacja wraka wi�cej mu nie da, i rozkaza� Kurseddowi, by ten zacumowa� u burty Sheldona.

�luza wej�ciowa kr��ownika by�a niewielka, a wra�enie to pot�gowa� jeszcze t�um Kontroler�w w zielonych mundurach, kt�rzy ogl�dali, dyskutowali oraz ostro�nie tr�cali palcami osobliwie wygl�daj�cy mechanizm � wyra�nie wydobyty z wraka � le��cy na pok�adzie. W pomieszczeniu hucza� zawodowy �argon przynajmniej p� tuzina specjalno�ci i nikt nie zwraca� uwagi ani na lekarza, ani na piel�gniarza, dop�ki Conway dwukrotnie g�o�no nie chrz�kn��. W�wczas od t�umu oderwa� si� oficer z naszywkami majora, o szczup�ej twarzy i siwiej�cych skroniach.

��Summerfield. Jestem dow�dc� tego kr��ownika � odezwa� si� energicznie, obrzucaj�c czu�ym spojrzeniem to, co le�a�o na pod�odze.�� A wy to, jak s�dz�, ci fachmani ze Szpitala?

Conway by� rozdra�niony. Potrafi� oczywi�cie zrozumie�, co czuli ci ludzie: wrak mi�dzygwiezdnego statku nale��cego do nieznanej cywilizacji by� rzadkim znaleziskiem, kt�rego warto�ci niepodobna by�o ustali�. Jednak Conway my�la� inaczej. Wytwory obcych kultur sta�y na drugim miejscu, najwa�niejsza by�a konieczno�� zbadania, a potem ratowania �ycia nieziemca. Dlatego w�a�nie od razu przyst�pi� do rzeczy.

��Majorze Summerfield � rzek� ostro � musimy si� upewni� co do warunk�w �rodowiska rozbitka oraz jak najszybciej odtworzy� je zar�wno w Szpitalu, jak i w tendrze, kt�ry go tam zabierze. Czy kto� m�g�by pokaza� nam wrak? Mo�e jaki� odpowiedzialny oficer, je�li to mo�liwe, zaznajomiony z�

��Oczywi�cie � przerwa� mu Summerfield. Mia� taki wyraz twarzy, jakby chcia� jeszcze co� doda�, ale wzruszy� ramionami i obr�ci� si�. � Hendricks!�� warkn��.

Podszed� do niego porucznik ubrany w doln� cz�� skafandra; na jego twarzy malowa� si� niepok�j. Major szybko wszystkich przedstawi�, po czym wr�ci� do tajemniczego przedmiotu na pod�odze.

��Potrzebne nam b�d� ci�kie skafandry � oznajmi� Hendricks.�� Dla pana si� znajdzie, doktorze Conway, ale doktor Kursedd jest klasy DBLF�

��Nic nie szkodzi � wtr�ci� Kursedd.�� Mam skafander w tendrze. B�d� za pi�� minut.

Piel�gniarz pope�z� falistym ruchem ku �luzie. Jego sier�� unosi�a si� i opada�a powolnymi falami, przebiegaj�cymi od rzadkich k�pek na szyi do g�stszego futra na ogonie. Conway mia� ju� sprostowa� pomy�k� Hendricksa w sprawie funkcji Kursedda, ale nagle u�wiadomi� sobie, �e piel�gniarz silnie zareagowa� emocjonalnie, gdy nazwano go doktorem. Owo falowanie sier�ci by�o z pewno�ci� czym� spowodowane! Nie reprezentuj�c tej samej klasy co Kursedd, Conway nie wiedzia�, czy by� to przejaw dumy lub przyjemno�ci z �awansu�, czy te� piel�gniarz �mia� si� w �ywe oczy � kt�rych mia� czworo � z b��du. Nie by�o to takie wa�ne, tote� postanowi� nic nie m�wi�.

Drugi raz Hendricks nazwa� Kursedda doktorem, kiedy wchodzili do wraka, ale tym razem reakcj� piel�gniarza skry� jego skafander.

��Co tu si� sta�o?�� zapyta� Conway, rozgl�daj�c si� z zaciekawieniem.�� Wypadek, zderzenie, czy co?

��Wed�ug naszej teorii � odpar� porucznik Hendricks � zawiod�a jedna z dwu par generator�w utrzymuj�cych statek w nadprzestrzeni podczas lotu z pr�dko�ci� nad�wietln�. Po�owa statku momentalnie wyskoczy�a z nadprzestrzeni, co automatycznie oznacza�o, �e przesz�a do pr�dko�ci pod�wietlnej. Rezultatem by�o rozerwanie jednostki na dwie cz�ci. Cz�� z uszkodzonymi generatorami zosta�a z ty�u, poniewa� po awarii druga para generator�w dzia�a�a jeszcze jak�� sekund�. By odizolowa� uszkodzone sektory, zadzia�a�y zapewne przer�ne urz�dzenia zabezpieczaj�ce, ale awaria praktycznie roznios�a statek w strz�py, wi�c na niewiele si� to zda�o. Niemniej w��czy� si� automatyczny sygna� alarmowy, kt�ry szcz�liwie us�yszeli�my, a prawdopodobnie gdzie� w �rodku zachowa�a si� atmosfera, bo s�yszeli�my te� ruchy rozbitka. Nie mog� jednak przesta� my�le� � zako�czy� powa�nym tonem � o losie drugiej cz�ci wraka. Stamt�d nie wys�ano, mo�e nie mo�na by�o, wo�ania o ratunek, bo inaczej te� by�my je us�yszeli. Tam te� kto� m�g� prze�y�.

��To rzeczywi�cie szkoda � przyzna� Conway.�� Tego jednak uratujemy � doda� pewniejszym g�osem.�� Jak si� do niego zbli�y�?

Zanim Hendricks odpowiedzia�, sprawdzi� u wszystkich degrawitatory i zbiorniki powietrza.

��Nie mo�na � odpar�. � Przynajmniej na razie. Chod�my, poka�� wam dlaczego.

Conway pami�ta�, �e O�Mara wspomnia� co� o trudno�ciach z dotarciem do rozbitka, ale uzna� w�wczas, �e chodzi po prostu o zwyk�y problem z tarasuj�cymi drog� szcz�tkami urz�dze�. Jednak wzi�wszy pod uwag� rzeczowo�� porucznika Hendricksa w szczeg�lno�ci, a powszechnie znan� sprawno�� Korpusu Kontroli w og�le, by� ju� teraz pewien, �e problem nie nale�y do zwyczajnych.

Niemniej jednak w miar� posuwania si� w g��b wraka ratownicy napotykali wyj�tkowo ma�o przeszk�d. Dooko�a unosi�o si�, jak zwykle, troch� lu�nych szcz�tk�w, ale powa�niejszego zawa�u nie by�o. Dopiero kiedy Conway przyjrza� si� bli�ej otoczeniu, zdo�a� w pe�ni oceni� skutki awarii. Nie by�o ani jednego elementu, czy to podpory �ciany, czy kawa�ka pancerza, kt�ry nie by�by wyrwany, p�kni�ty lub cho�by poluzowany. A po drugiej stronie przedzia�u, do kt�rego weszli, wida� by�o przepalone drzwi, chronione tymczasow� �luz� zbryzgan� szybko schn�c� mas� izolacyjn�.

��Oto nasz problem � odezwa� si� Hendricks w odpowiedzi na pytaj�ce spojrzenie Conwaya.�� Awaria rozwali�a statek prawie ca�kowicie. Gdyby�my nie byli w stanie niewa�ko�ci, rozpad�by si� pod naszym ci�arem.�� Przerwa�, by pom�c Kurseddowi, kt�ry nie m�g� si� przepchn�� przez otw�r w drzwiach.�� Wszystkie hermetyczne drzwi zapewne zatrzasn�y si� automatycznie, ale poniewa� jednostka jest w takim stanie, zamkni�te grodzie nie musz� oznacza�, �e po drugiej stronie jest jakakolwiek atmosfera. I cho� wiemy ju�, jak te grodzie otworzy�, nie mamy pewno�ci, czy ich poruszenie nie otworzy wszystkich pozosta�ych drzwi statku, z fatalnym skutkiem dla rozbitka.

W s�uchawkach Conwaya rozleg�o si� ci�kie westchnienie, po kt�rym porucznik m�wi� dalej.

��Jeste�my wi�c zmuszeni zak�ada� �luzy przy wszystkich grodziach, do kt�rych dotarli�my, aby spadek ci�nienia, gdy zaczniemy si� przebija�, by� tylko minimalny. To jednak zabiera mn�stwo czasu, a nie ma mo�liwo�ci skr�cenia tego bez nara�ania �ycia rozbitka.

��Zatem trzeba sprowadzi� wi�cej ekip ratunkowych � odpar� Conway.�� Je�li na kr��owniku jest ich za ma�o, mo�emy �ci�gn�� wi�cej ze Szpitala. W ten spos�b skr�cimy czas�

��W �adnym wypadku, doktorze!�� przerwa� mu Hendricks z naciskiem.�� Jak pan s�dzi, dlaczego zatrzymali�my si� osiemset kilometr�w od Szpitala? Mamy dowody, �e we wraku zachowa�y si� znaczne rezerwy energii, i dop�ki nie wiemy dok�adnie, jakiej i gdzie, musimy pracowa� z najwi�ksz� ostro�no�ci�. Chcemy uratowa� rozbitka, ale nie zamierzamy zgin�� z nim w eksplozji. Nie m�wili panu o tym w Szpitalu?

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Mo�e nie chcieli mnie martwi�.

��Ja te� nie chc� � za�mia� si� Hendricks.�� M�wi�c powa�nie, prawdopodobie�stwo eksplozji b�dzie z ka�d� chwil� mniejsze, je�li podejmiemy odpowiednie �rodki ostro�no�ci. Je�eli jednak zaroi si� tu od ludzi z palnikami i �omami, to wybuch b�dzie prawie pewny.

W trakcie wywodu porucznika zd��yli przej�� dwa przedzia�y i kr�tki odcinek korytarza. Conway zauwa�y�, �e ka�de pomieszczenie pomalowane jest na inny kolor. Uzna�, �e rasa, kt�rej przedstawicielem jest rozbitek, ma wysoce oryginalne poj�cie o kolorystyce wn�trz.

��Kiedy spodziewa si� pan do niego dotrze�? � zapyta�.

Hendricks odpar� ponuro, �e to bardzo proste pytanie, kt�re wymaga d�ugiej i z�o�onej odpowiedzi. Obcy zdradzi� sw� obecno�� ha�asem, a m�wi�c dok�adniej, drganiem struktury statku wywo�anym jego ruchami. Jednak stan wraka oraz nieregularne i s�abn�ce ruchy nie pozwala�y dok�adnie ustali� miejsca, w kt�rym si� znajduje. Ratownicy przebijali si� do centrum jednostki, zak�adaj�c, �e tam najpewniej znajduje si� jakie� nie uszkodzone, szczelne pomieszczenie. A przy tym, w wyniku ha�asu i drga� spowodowanych przez ludzi, nie by�o ju� s�ycha� ruch�w rozbitka, co pozwoli�oby bli�ej ustali� jego po�o�enie.

Ujmuj�c to w liczbach, odpowied� na postawione pytanie brzmia�a: od trzech do siedmiu godzin.

A kiedy ju� do niego dotr�, pomy�la� Conway, trzeba b�dzie wzi�� pr�bki, przeanalizowa� i odtworzy� atmosfer�, a tak�e w�a�ciwe ci��enie, przygotowa� go do przeniesienia do Szpitala i udzieli� wszelkiej mo�liwej pierwszej pomocy, zanim rozpocznie si� w�a�ciwe leczenie.

��O wiele za d�ugo � powiedzia� przera�ony. Skoro rozbitek s�ab�, nie mo�na by�o oczekiwa�, �e prze�yje do tego czasu.�� Musimy przygotowa� pomieszczenie w Szpitalu bez ogl�dania pacjenta. Inne post�powanie jest wykluczone. Zrobimy tak�

Conway wyda� szybko polecenie, by zerwano kilka p�ytek pod�ogowych i obna�ono w ten spos�b znajduj�ce si� pod nimi obwody sztucznego ci��enia. Sam nie bardzo si� na tym zna, powiedzia� Hendricksowi, ale porucznik na pewno do�� dok�adnie zorientuje si� w ich mocy. Wszystkie cywilizowane rasy galaktyki, kt�re opanowa�y sztuk� podr�y kosmicznych, neutralizuj� i wytwarzaj� grawitacj� w ten sam spos�b. Je�li rasa rozbitka robi to inaczej, i tak b�dzie mo�na uzna�, �e akcja ratownicza nie zda si� na nic.

��Cechy fizyczne przedstawiciela dowolnej rasy � m�wi� dalej � mo�na wydedukowa� na podstawie pr�bek jego �ywno�ci, wielko�ci i energoch�onno�ci obwod�w sztucznego ci��enia, a tak�e sk�adu powietrza, kt�re zachowa�o si� gdzie� w odcinkach przewod�w. Dostateczna ilo�� tego rodzaju danych pozwoli nam odtworzy� jego �rodowisko�

��Niekt�re z tych fruwaj�cych przedmiot�w to zapewne pojemniki z �ywno�ci� � wtr�ci� si� nagle Kursedd.

��To mo�liwe � zgodzi� si� Conway.�� Ale najpierw trzeba zdoby� jak�� pr�bk� atmosfery i przeanalizowa� j�. W ten spos�b b�dziemy mieli og�lne poj�cie o metabolizmie rozbitka, dzi�ki czemu zdo�amy potem odr�ni� puszki z syropem od pojemnik�w z farb��!

Poszukiwania maj�ce na celu wykrycie i wyodr�bnienie systemu doprowadzaj�cego powietrze rozpocz�y si� kilka sekund p�niej. Conway wiedzia�, �e w ka�dym pomieszczeniu statku kosmicznego znajduje si� mn�stwo rur i przewod�w, ale taka ilo��, jak� zawiera� tu cho�by najmniejszy przedzia�, zdumiewa�a go sw� z�o�ono�ci�. Ich widok budzi� u niego jak�� niejasn� my�l, gdzie� w zakamarkach m�zgu, ale albo jego centra skojarzeniowe nie dzia�a�y w�a�ciwie, albo �w bodziec nie by� zbyt silny � w ka�dym razie nic mu nie przysz�o do g�owy.

Conway oraz pozostali ratownicy dzia�ali zgodnie z za�o�eniem, �e je�li ka�dy przedzia� mo�na odizolowa� hermetycznymi grodziami, przewody powietrzne prowadz�ce do takiego sektora powinny by� przedzielone zaworami przy wej�ciu i wyj�ciu. Znalezienie odcinka przewodu zawieraj�cego jeszcze powietrze by�o wi�c tylko kwesti� czasu. Jednak w labiryncie otaczaj�cych ich rur by�y r�wnie� przewody energetyczne i telekomunikacyjne, z kt�rych cz�� pewnie nadal znajdowa�a si� pod napi�ciem. Trzeba zatem by�o prze�ledzi� ka�dy odcinek a� do jakiej� przerwy, by wyeliminowa� wszystkie przewody poza powietrznymi. By� to d�ugi i �mudny proces. Conway a� wrza� w duchu ze z�o�ci na my�l o tej czysto mechanicznej zgadywance, od kt�rej szybkiego rozwi�zania zale�a�o �ycie pacjenta. �ywi� w�ciek�� nadziej�, �e ekipa przebijaj�ca si� do centrum wraka pierwsza dotrze do pacjenta, a on b�dzie m�g� z powrotem sta� si� w pe�ni sprawnym lekarzem, nie za� technikiem z dwiema lewymi r�kami.

Po dw�ch godzinach ograniczono zakres mo�liwo�ci do jednej ci�kiej rury, kt�ra po prostu musia�a by� przewodem powietrznym.

Wszystko wskazywa�o na to, �e prowadzi do niej a� siedem wlot�w!

��No, je�li kto� potrzebuje siedmiu sk�adnik�w��� zacz�� Hendricks, po czym popad� w k�opotliwe milczenie.

��Tylko jeden przew�d dostarcza sk�adnika g��wnego � stwierdzi� Conway.�� Pozosta�e musz� wprowadza� potrzebne elementy �ladowe albo sk�adniki oboj�tne, jak na przyk�ad azot w naszym powietrzu. Gdyby te zawory regulacyjne, kt�re wida� na ka�dym przewodzie, nie zamkn�y si�, gdyby przedzia� si� rozhermetyzowa�, mo�na by�oby odczyta� z ich ustawie� dok�adn� proporcj� poszczeg�lnych sk�adnik�w.

M�wi� pewnym g�osem, ale w g��bi duszy nie czu� si� pewnie. Mia� przeczucie.

Kursedd przesun�� si� do przodu. Ze swego zestawu wyci�gn�� niewielki palnik, zw�zi� p�omie�, otrzymuj�c dwudziestocentymetrow� iglic� ognia, po czym dotkn�� ni� jednego z przewod�w wlotowych. Conway zbli�y� si�, trzymaj�c w pogotowiu otwart� butelk� do pr�bek.

Z rury trysn�� strumie� ��tawej pary i Conway skoczy� ku niemu. W pojemniku znalaz�o si� niewiele gazu, ale do��, by przeprowadzi� analiz�. Kursedd zaatakowa� kolejny przew�d.

��S�dz�c po wygl�dzie � rzek�, nie przerywaj�c pracy � powiedzia�bym, �e to chlor. A je�li chlor jest g��wnym sk�adnikiem atmosfery pacjenta, b�dzie go mo�na umie�ci� w zmodyfikowanej sali dla klasy PVSJ.

��Jako� mi si� nie wydaje, �eby to by�o takie proste � odpar� Conway.

Ledwie sko�czy� m�wi�, silny strumie� pary wype�ni� pomieszczenie bia�� mg��. Kursedd odskoczy� instynktownie, odrywaj�c p�omie� palnika od przedziurawionej rury. Para przeistoczy�a si� w wielkie krople przezroczystego p�ynu, kt�re w�ciekle bulgoc�c, zmienia�y si� w gaz. Wygl�da to i zachowuje si� jak woda, pomy�la� Conway, pobieraj�c kolejn� pr�bk�.

Po wykonaniu otworu w trzecim przewodzie p�omie� palnika wyra�nie ur�s� i poja�nia�, p�ki znajdowa� si� w strumieniu uchodz�cego gazu. Nie by�o w�tpliwo�ci dlaczego.

��Czysty tlen � orzek� Kursedd, ujmuj�c w s�owa my�li Conwaya.�� Albo prawie czysty.

��Woda mo�e by� � wtr�ci� si� Hendricks � ale chlor i tlen tworz� mieszanin� zupe�nie nie nadaj�c� si� do oddychania.

��Zgadzam si� � powiedzia� Conway.�� Ka�d� istot� chlorodyszn� tlen zabija w ci�gu paru sekund i odwrotnie. Mo�e by� jednak tak, �e jeden z tych gaz�w stanowi bardzo niewielki procent, �ladow� ilo��. A mo�e oba s� tylko elementami �ladowymi, za� g��wnego sk�adnika jeszcze nie wykryli�my.

W kilka chwil otwarto cztery pozosta�e przewody i pobrano pr�bki. Tymczasem Kursedd najwyra�niej rozwa�a� hipotez� Conwaya. Odezwa� si� dopiero wtedy, gdy odchodzi� do tendra i znajduj�cej si� tam aparatury analitycznej.

��Je�li te gazy maj� by� tylko w ilo�ciach �ladowych � odezwa� si� bezbarwny g�os z autotranslatora � dlaczego wszystkich tych, a tak�e i oboj�tnych sk�adnik�w nie miesza si� zawczasu i nie dostarcza ��cznie z utleniaczem lub jego odpowiednikiem, tak jak robimy to my i wi�kszo�� innych gatunk�w? Wszystko wtedy dop�ywa jednym przewodem.

Conway odchrz�kn�� zmieszany. Biedzi� si� nad tym samym problemem i nawet nie wiedzia�, jak do niego podej��. Tymczasem odezwa� si� ostrym tonem:

��Prosz� szybko wykona� analizy, a tymczasem porucznik Hendricks i ja postaramy si� ustali� rozmiary cia�a rozbitka oraz w�a�ciwe dla niego ci�nienie atmosferyczne. I prosz� si� nie martwi� � zako�czy� sucho.�� Wszystko si� z czasem wyja�ni.

��Miejmy nadziej�, �e jeszcze w trakcie leczenia, a nie podczas autopsji � odpar� na odchodnym Kursedd.

Bez dalszego ponaglania Hendricks zacz�� odsuwa� powyginane p�ytki pod�ogowe, by dosta� si� do obwod�w sztucznego ci��enia. Wygl�da na to, �e porucznik wie, co robi, pomy�la� Conway, tote� zostawi� go przy tym zaj�ciu i poszed� szuka� jakich� mebli.

Katastrofa spowodowa�a zupe�nie inne skutki ni� typowe zderzenie, podczas kt�rego wszystkie przedmioty ruchome oraz znaczna cz�� tych, kt�re powinny by� nieruchome, zostaj� uniesione si�� bezw�adno�ci i rzucone w kierunku punktu kolizji. W tym wypadku nast�pi� kr�tki, gwa�towny wstrz�s, kt�ry zniszczy� wszystkie elementy mocuj�ce, takie jak �ruby, nity i spojenia. Meble, kt�re na ka�dym statku zazwyczaj nale�� do przedmiot�w szczeg�lnie kruchych, ucierpia�y najbardziej.

Gdyby mia� krzes�o czy ��ko, m�g�by do�� dok�adnie ustali� kszta�t i spos�b poruszania si� jego u�ytkownika, a tak�e, czy okryty by� on tward� sk�r�, czy te� dla wygody potrzebowa� sztucznej wy�ci�ki. Natomiast badanie zastosowanych materia��w oraz wygl�du mebla da�oby mu poj�cie o tym, jakie ci��enie jest normalne dla owej istoty. Mia� jednak wyra�nie pecha.

Niekt�re szcz�tki fruwaj�ce po r�nych pomieszczeniach bez w�tpienia wchodzi�y kiedy� w sk�ad jakich� sprz�t�w, ale by�y tak dok�adnie przemieszane, �e zidentyfikowanie ich nie by�o �atwiejsze od uk�adania r�wnocze�nie szesnastu przemieszanych �amig��wek. Zastanowi� si�, czy nie powiedzie� o tym O�Marze, ale zrezygnowa�. Major na pewno nie jest ciekaw tego, jak mu nie idzie.

W�a�nie szpera� w pozosta�o�ciach czego�, co mog�o by� niegdy� rz�dem szafek, maj�c t�skn� nadziej�, �e natrafi na skarb w postaci odzie�y albo fotografii nieziemca, gdy w he�mie rozleg� si� g�os Kursedda.

��Analiza sko�czona � doni�s� piel�gniarz.�� W pr�bkach nie ma nic godnego uwagi, je�eli si� je potraktuje oddzielnie. Natomiast razem tworz� mieszanin� �mierteln� dla ka�dej istoty obdarzonej uk�adem oddechowym. Jakkolwiek te gazy miesza�, otrzymuje si� g�st�, truj�c� mg��.

��Prosz� dok�adniej � rzek� Conway ostro.�� Potrzebne mi s� dane, a nie osobiste opinie.

��Poza zidentyfikowanymi ju� gazami � powiedzia� Kursedd � s� tam jeszcze amoniak, dwutlenek w�gla oraz dwa gazy oboj�tne. ��cznie, we wszystkich kombinacjach, jakie mog� sobie wyobrazi�, tworz� atmosfer� ci�k�, truj�c� i prawie zupe�nie nieprzezroczyst�.

��To niemo�liwe!�� warkn�� Conway.�� Widzia� pan, jak s� pomalowane ich pomieszczenia. Same pastelowe kolory. Istoty �yj�ce w nieprzezroczystej atmosferze nie s� wra�liwe na subtelne odcienie barw�

��Doktorze Conway � przerwa� przepraszaj�co Hendricks � zako�czy�em ju� badanie tego obwodu. Moim zdaniem ustawiony jest na pi�� g.

Ci��enie r�wne pi�ciokrotnej grawitacji ziemskiej oznacza�o r�wnie� proporcjonalnie wysokie ci�nienie atmosferyczne. Owa istota musi wi�c oddycha� g�st� zup�, truj�c� mieszanin� gaz�w, ale przezroczyst�, doda� po�piesznie w my�li. Poza tym by�y jeszcze dalsze bezpo�rednie, a mo�e i niebezpieczne konsekwencje.

��Niech pan powie ekipie ratunkowej � zwr�ci� si� szybko do Hendricksa � �eby bardziej uwa�ali, je�li to mo�liwe, nie zwalniaj�c tempa pracy. Ka�dy stworek �yj�cy pod pi�cioma g ma swoj� si��, a istoty w stanie zagro�enia �ycia nieraz ogarnia�a panika.

��Rozumiem � odpar� Hendricks zaniepokojonym tonem i wy��czy� si�.

Conway wr�ci� do rozmowy z Kurseddem.

��S�ysza� pan, co powiedzia� porucznik � m�wi� ju� spokojniej.�� Prosz� spr�bowa� jakich� kombinacji pod wysokim ci�nieniem. I niech pan pami�ta: to ma by� przezroczysta atmosfera!

Nast�pi�o d�u�sze milczenie.

��Tak jest � odezwa� si� w ko�cu piel�gniarz.�� Chcia�bym jednak doda�, �e nie lubi� zbytecznej roboty, nawet na rozkaz.

Przez kilka sekund Conway usilnie stara� si� opanowa�. W ko�cu trzask w s�uchawkach u�wiadomi� mu, �e DBLF przerwa� po��czenie. W�wczas wyrzuci� kilka s��w, kt�re nawet po wypraniu z wszelkiej emocji przez autotranslator nie pozostawi�yby najmniejszej w�tpliwo�ci w umy�le jakiegokolwiek nieziemca, �e Conway jest w�ciek�y.

Wkr�tce jednak jego gniew na tego g�upiego, zarozumia�ego, wprost impertynenckiego piel�gniarza, kt�rego mu wepchni�to, zacz�� s�abn��. Mo�e i Kursedd nie jest g�upi, mimo wszystkich innych wad. Powiedzmy, �e ma racj� co do nieprzezroczysto�ci atmosfery � co zatem z tego wynika? Kolejna sprzeczna informacja.

Ca�y wrak jest pe�en takich sprzeczno�ci, my�la� ze znu�eniem Conway. Jego kszta�t i budowa nie wskazywa�y na to, �e by� przeznaczony dla istot przyzwyczajonych do wysokiej grawitacji, a mimo to obwody sztucznego ci��enia mog�y da� a� pi�� g. Kolorystyka wn�trz z kolei dowodzi�a, �e spektrum �wiat�a widzianego przez te istoty zbli�one jest do ludzkiego. A jednak, wed�ug Kursedda, ich powietrze wymaga�o radaru, by si� w nim porusza�. Nie m�wi�c ju� o nie wiadomo dlaczego tak skomplikowanym systemie napowietrzania oraz jasnopomara�czowym kad�ubie�

Chyba ju� dwudziesty raz Conway usi�owa� zbudowa� jaki� rozs�dny obraz sytuacji z danych, kt�rymi rozporz�dza�. Bezskutecznie. Mo�e gdyby podszed� do tego z innej strony�

Gwa�townie wcisn�� guzik nadajnika.

��Poruczniku Hendricks � powiedzia� � prosz� po��czy� mnie ze Szpitalem, z majorem O�Mar�. I chcia�bym, �eby s�ucha� tego major Summerfield, pan oraz piel�gniarz Kursedd. Da si� to za�atwi�?

Hendricks mrukn�� na potwierdzenie.

��Jedn� chwileczk� � powiedzia�.

Po�r�d trzask�w, brz�czenia i pisk�w Conway us�ysza� urywane s�owa Hendricksa, nast�pnie ��czno�ciowca z Sheldona wzywaj�cego Szpital, a w ko�cu beznami�tny g�os autotranslatora dy�urnego centrali Szpitala. W niespe�na minut�, co zak�ada� Conway, gwar ucich� i rozleg� si� stanowczy, znajomy g�os.

��M�wi naczelny psycholog � warkn�� O�Mara.�� S�ucham.

Conway naszkicowa� jak m�g� najpobie�niej sytuacj� na statku, poinformowa� o braku jakichkolwiek ustale� oraz o stwierdzonych przez nich sprzecznych danych.

��Ekipa ratunkowa � m�wi� � kieruje si� ku centrum wraka, poniewa� tam najprawdopodobniej jest rozbitek. Mog� jednak trafi� do jakiej� klitki gdzie� z boku, wi�c mo�e trzeba b�dzie przeszuka� wszystkie przedzia�y, by go odnale��. Nie wykluczam, �e mo�e to potrwa� par� dni. Rozbitek � zako�czy� grobowym g�osem � je�li jeszcze �yje, na pewno jest w ci�kim stanie. Nie mamy tyle czasu.

��Wi�c ma pan problem, doktorze. Co pan zamierza przedsi�wzi��?

��My�l� � odpar� Conway wymijaj�co � �e mo�e pomog�oby og�lniejsze spojrzenie na ca�� spraw�. Gdyby major Summerfield m�g� mi opowiedzie� o okoliczno�ciach odnalezienia wraka: jego pozycji, kursie oraz wszystkich obserwacjach, kt�re zdo�a sobie przypomnie�. Na przyk�ad, czy przed�u�enie toru lotu statku pomog�oby nam odszuka� planet�, z kt�rej pochodzi? To by rozwi�za�o�

��Niestety nie, doktorze � odezwa� si� Summerfield.�� Wytyczaj�c drog� przebyt� przez statek, ustalili�my, �e prowadzi ona przez niezbyt odleg�y system planetarny. Uk�ad ten zosta� jednak przez nas zbadany ju� ponad sto lat temu i wpisany do rejestru planet zdatnych do kolonizacji. Oznacza to, jak pan wie, �e nie ma tam istot rozumnych. �aden gatunek nie wzni�s� si� jeszcze od zera do techniki lot�w mi�dzygwiezdnych w ci�gu wieku, tote� wrak nie mo�e pochodzi� z tamtego uk�adu. Dalsze przed�u�anie tej linii prowadzi donik�d, a m�wi�c �ci�lej, w przestrze� mi�dzygalaktyczn�. Moim zdaniem, katastrofa musia�a spowodowa� gwa�town� zmian� kursu, tak �e po�o�enie i tor lotu wraka w momencie odnalezienia nic nam nie powiedz�.

��I tyle zosta�o z mojego doskona�ego pomys�u � powiedzia� Conway ze smutkiem, po czym kontynuowa� ju� bardziej zdecydowanym tonem: � Ale gdzie� musi by� druga cz�� wraka. Gdyby�my j� odnale�li, a szczeg�lnie gdyby znajdowa�o si� w niej cia�o lub cia�a innych cz�onk�w za�ogi, to by nam wszystko rozwi�za�o! Zgadzam si�, �e proponuj� doj�cie do celu bardzo okr�n� drog�, ale s�dz�c po tym, jak wolno czynimy post�py, mo�e to by� droga najszybsza. Chcia�bym, by zarz�dzono poszukiwania drugiej cz�ci wraka � zako�czy� Conway i czeka� na wybuch burzy.

Major Summerfield wykaza� najkr�tszy czas reakcji, dostarczaj�c pierwszego podmuchu huraganu.

��To niemo�liwe! Nie zdaje sobie pan sprawy, czego ��da! Potrzeba by�oby co najmniej dwustu jednostek � ca�ej subfloty sektora!�� aby zbada� t� stref� w takim czasie, �eby by� z tego jaki� po�ytek. A wszystko tylko po to, �eby dostarczy� panu martwego osobnika, kt�rego m�g�by pan pokroi� i by� mo�e w ten spos�b pom�c drugiemu, kt�ry do tego czasu mo�e umrze�. Wiem, �e wed�ug pa�skich zasad �ycie jest cenniejsze ni� wszelka kalkulacja materialna � Summerfield m�wi� ju� nieco spokojniej � ale to graniczy z szale�stwem. Poza tym nie mam kompetencji, by zarz�dzi� ani nawet zaproponowa� tak� operacj�

��Szpital je ma � burkn�� O�Mara, po czym zwr�ci� si� do Conwaya: � K�adzie pan g�ow� pod top�r, doktorze. Je�li w wyniku akcji rozbitek zostanie uratowany, nie s�dz�, �eby ktokolwiek marudzi� z powodu ca�ego tego zamieszania i koszt�w. Mo�e nawet Korpus pochwali pana za odkrycie nowej rasy inteligentnej. Je�li jednak nieziemiec umrze albo oka�e si�, �e nie �y� ju� w chwili, gdy zaczynano poszukiwania, to nie chcia�bym by� w pa�skiej sk�rze.

Patrz�c uczciwie na ca�� spraw�, Conway nie powiedzia�by, �e zale�y mu na tym pacjencie bardziej ni� zwykle, a z pewno�ci� nie na tyle, �eby rzuci� na szal� ca�� sw� karier� z powodu s�abej nadziei, �e uda si� go uratowa�. Powodowa�y nim raczej gniewna ciekawo�� oraz jakie� niejasne przeczucie, �e posiadane przez nich sprzeczne dane tworz� jedynie cz�� obrazu obejmuj�cego co� wi�cej ni� tylko wrak i samotnego rozbitka. Nieziemcy nie budowali statk�w po to tylko, by dostarcza� �amig��wek lekarzom z Ziemi, tote� owe pozornie sprzeczne informacje musz� co� oznacza�

Przez chwil� zdawa�o mu si�, �e ma ju� odpowied�. Gdzie� na granicy jego my�li powstawa� mglisty, nie ukszta�towany jeszcze obraz� kt�ry zatar� si�, gwa�townie i ca�kowicie, pod wp�ywem podnieconego g�osu Hendricksa w s�uchawkach.

��Doktorze, znale�li�my rozbitka!�� oznajmi� porucznik.

Gdy Conway kilka minut p�niej dotar� na miejsce, ujrza� zainstalowan� ju� prowizoryczn� �luz� powietrzn�. Hendricks oraz ludzie z ekipy ratowniczej rozmawiali, stykaj�c si� he�mami, aby nie blokowa� fali. Ale najcudowniejszy by� widok mocno napi�tej tkaniny, z kt�rej zbudowana by�a �luza.

W �rodku by�o powietrze.

Hendricks w��czy� nagle radio.

��Mo�e pan wej��, doktorze � powiedzia�. � Poniewa� ju� go mamy, mo�emy po prostu otworzy� drzwi, a nie przecina� ich palnikiem.�� Wskaza� nad�ty materia� �luzy.�� Ci�nienie w �rodku wynosi oko�o siedmiuset hektopaskali.

Nie za du�e, pomy�la� trze�wo Conway, zwa�ywszy, �e w normalnym �rodowisku rozbitka panowa�o, jak zak�adano, ci��enie r�wne pi�ciu g, a tej morderczej grawitacji towarzyszy ogromne ci�nienie atmosferyczne. Mia� nadziej�, �e wystarczy�o, by utrzyma� �ycie. Doszed� do wniosku, �e od chwili wypadku przez ca�y czas musia�o uchodzi� powietrze. Mo�e ci�nienie wewn�trzne tego stworzenia dostosowa�o si� do tego i je uratowa�o.

��Pr�bk� atmosfery do Kursedda, szybko!�� nakaza�. Jak ju� poznaj� jej sk�ad, zwi�kszenie ci�nienia b�dzie drobnostk� w transportowcu.�� Prosz� r�wnie� postawi� czterech ludzi przy tendrze � doda� szybko.�� Potrzebny b�dzie specjalistyczny sprz�t, by wydosta� st�d rozbitka. Mo�e trzeba b�dzie si� spieszy�.

Do male�kiej �luzy wszed� razem z Hendricksem. Porucznik sprawdzi� szczelno��, przesun�� d�wigni� umieszczon� ko�o drzwi i wyprostowa� si�. Trzeszczenie skafandra u�wiadomi�o Conwayowi, �e ci�nienie wzrasta w miar� nap�ywu powietrza z otwieraj�cego si� przedzia�u. Z satysfakcj� zauwa�y�, �e jest to czyste powietrze, a nie superg�sta mg�a, kt�r� przepowiada� Kursedd. Hermetyczne drzwi ruszy�y, zawaha�y si�, gdy rozszerzony od gor�ca segment wsuwa� si� do wn�ki, potem za� raptownie otworzy�y si� na o�cie�.

��Prosz� nie wchodzi�, dop�ki pana nie zawo�am � szepn�� Conway i przekroczy� pr�g.

W s�uchawkach rozleg�o si� potwierdzaj�ce mrukni�cie Hendricksa, a zaraz potem g�os Kursedda, kt�ry poinformowa�, �e nagrywa wszystko, co si� dzieje.

Pierwszy rzut oka na nieznany typ fizjologiczny dawa� zawsze Conwayowi m�tny obraz. Jego umys� stara� si� dopasowa� cechy fizyczne do innych znanych mu istot, a czy z powodzeniem czy te� nie, zawsze zabiera�o to troch� czasu.

��Conway!�� rozleg� si� ostry g�os O�Mary.�� Zasn�� pan, czy co?

Lekarz zupe�nie zapomnia� o naczelnym psychologu, Summerfieldzie i tych wszystkich ��czno�ciowcach, z kt�rymi by� w kontakcie. Pospiesznie odchrz�kn�� i zacz�� relacjonowa�:

��Istota ma kszta�t pier�cienia, troch� przypomina napompowan� d�tk�. Zewn�trzna �rednica wynosi ponad dwa i p� metra, grubo�� pier�cienia za� ponad p� metra. Na pierwszy rzut oka masa czterokrotnie wi�ksza od mojej. Nie porusza si�, nie wida� te� oznak powa�nych uszkodze� cia�a.�� Wzi�� g��boki oddech i m�wi� dalej: � Zewn�trzna pow�oka cia�a jest g�adka, po�yskliwa, barwy szarej, poza tymi partiami, kt�re pokryte s� grub� br�zow� naro�l�. Obejmuje ona po�ow� cia�a i wygl�da na tw�r rakowaty, je�li tylko nie jest naturaln� pow�ok� ochronn�. Mo�e to by� skutek powa�nej dekompresji. Od zewn�trznej strony znajduj� si� dwa rz�dy kr�tkich, mackowatych wyrostk�w, kt�re obecnie �ci�le przylegaj� do cia�a. Wida� pi�� par, nie sprawiaj� wra�enia wyspecjalizowanych. Nie ma r�wnie� �adnych organ�w wzroku ani narz�d�w pokarmowych. Podchodz�, by lepiej si� przyjrze�.

Gdy zbli�a� si� do stworzenia, nie zaobserwowa� �adnej widocznej reakcji. Przysz�o mu do g�owy, �e mo�e pomoc nadesz�a zbyt p�no. Wci�� nie widzia� ani oczu, ani otworu g�bowego, ale dostrzeg� ma�e otworki przypominaj�ce skrzela i co�, co wygl�da�o jak ucho. Wyci�gn�� r�k� i delikatnie dotkn�� jednej ze z�o�onych macek.

To, co nast�pi�o, by�o tak gwa�towne jak eksplozja bomby.

Conwayem rzuci�o o pod�og�, w prawym ramieniu straci� czucie od ciosu, kt�ry zgruchota�by mu przegub, gdyby nie ci�ki skafander. W�ciekle manipulowa� degrawitatorem, aby nie odbi� si� od pod�ogi, po czym powoli wycofa� si� w stron� drzwi. Kakofonia pyta� w s�uchawkach uporz�dkowa�a si� na tyle, �e mo�na by�o wyr�ni� dwa podstawowe: dlaczego krzykn�� i co to za �oskot, kt�ry w�a�nie by�o s�ycha�?

��Uhm��� odpar� dr��cym g�osem � w�a�nie ustali�em, �e rozbitek �yje.

Stoj�cy w drzwiach Hendricks zakrztusi� si�.

��Nie wiem � powiedzia� wstrz��ni�ty � czy kiedykolwiek widzia�em kogo� bardziej �ywotnego.

��Gadajcie do rzeczy!�� warkn�� O�Mara.�� Co si� dzieje?

Nie�atwo odpowiedzie� na to pytanie, my�la� Conway, patrz�c na toroidalne stworzenie to podskakuj�ce, to tocz�ce si� po pomieszczeniu. Dotkni�cie wyzwoli�o w nim odruch paniki i cho� za pierwszym razem powodem by� Conway, to obecnie kontakt z czymkolwiek � �cian�, pod�og�, a nawet unosz�cymi si� w powietrzu szcz�tkami � wywo�ywa� ten sam skutek. Pi�� par silnych, elastycznych macek �miga�o dooko�a, zataczaj�c p�metrowe �uki; si�a ich uderze� ca�y czas rzuca�a stworzeniem po przedziale. Niezale�nie od tego, kt�r� cz�ci� masywnego cia�a czego� dotkn��, macki uderza�y we wszystkich kierunkach.

Conway schroni� si� w �luzie, wykorzystawszy moment, kiedy dzi�ki szcz�liwemu zbiegowi okoliczno�ci nieziemiec zawis� bezw�adnie po�rodku pomieszczenia, powoli si� obracaj�c i w og�le ogromnie przypominaj�c staro�ytn� stacj� kosmiczn�. Ale ju� znosi�o go ku �cianie i trzeba by�o szybko zorganizowa� akcj�, nim znowu zacznie szale�.

Nie zwracaj�c na razie uwagi na O�Mar�, Conway powiedzia� szybko:

��Potrzebna b�dzie g�sta siatka, rozmiar pi�ty, plastykowa pow�oka do przykrycia oraz zestaw pomp. Nie mo�emy si� spodziewa�, �e w tym stanie rozbitek b�dzie si� zachowywa� spokojnie. Po obezw�adnieniu go i zamkni�ciu w pow�oce mo�emy wype�ni� j� odpowiadaj�c� mu atmosfer�, co powinno wystarczy� do przeniesienia do tendra. A tam ju� b�dzie czeka� Kursedd. Tylko prosz� si� pospieszy� z t� sieci�!

Jakim cudem istota przyzwyczajona do wysokiego ci�nienia mo�e zdradza� tak olbrzymi� ruchliwo�� w bardzo rozrzedzonym powietrzu, tego Conway nie potrafi� zrozumie�.

��Jak idzie analiza, Kursedd?�� zapyta� nagle.

Na odpowied� czeka� tak d�ugo, �e przez chwil� s�dzi�, i� piel�gniarz przerwa� ��czno��. W ko�cu jednak dotar�y do niego wypowiedziane powoli, z konieczno�ci pozbawione emocji s�owa:

��Ju� sko�czy�em. Sk�ad powietrza w przedziale rozbitka jest taki, doktorze, �e gdyby pan zdj�� he�m, m�g�by pan nim oddycha�.

I to jest najwi�ksza sprzeczno��, pomy�la� oszo�omiony Conway. Wiedzia�, �e Kursedd musi by� r�wnie zdumiony. Nagle roze�mia� si� na my�l o tym, jak teraz zachowuje si� zapewne sier�� piel�gniarza�

Sze�� godzin p�niej szamoc�cy si� w�ciekle przez ca�� drog� rozbitek trafi� do sali 310 B, niedu�ego pokoju obserwacyjnego, kt�ry przylega� do bloku operacyjnego g��wnego oddzia�u chirurgicznego dla klasy DBLF. Po tym wszystkim Conway nie wiedzia� ju�, czy chce nieziemca wyleczy�, czy raczej go zamordowa�, a s�dz�c po uwagach Kursedda i Kontroler�w podczas przenoszenia, mieli oni podobne w�tpliwo�ci. Conway przeprowadzi� badanie wst�pne � na ile pozwala�a sie� ograniczaj�ca ruchy pacjenta � kt�re zako�czy� pobraniem pr�bek krwi i sk�ry. Przes�a� je do oddzia�u patologii, opatrzywszy czerwonymi nalepkami �Bardzo pilne�. Nie skorzysta� tym razem z poczty pneumatycznej, lecz poprosi� Kursedda, by zani�s� je osobi�cie, poniewa� wiadomo by�o, �e personel patologii cierpi na ostry daltonizm, je�li chodzi o dostrzeganie nalepek pierwsze�stwa. Na koniec zarz�dzi� prze�wietlenie, poleci� Kurseddowi obserwowa� pacjenta i uda� si� do O�Mary.

��Najgorsze ju� min�o � powiedzia� naczelny psycholog, gdy Conway sko�czy� relacj�. � Chyba chce pan poprowadzi� ten przypadek�

��Nie� nie s�dz� � odpar� Conway.

O�Mara zmarszczy� brwi.

��Je�li pan nie chce, prosz� powiedzie� wprost. Nie lubi� unik�w.

Conway odetchn�� przez nos, po czym powoli, ci�gn�c s�owa, oznajmi�:

��Chc� poprowadzi� tego pacjenta. Moja w�tpliwo�� to nie skutek niezdecydowania, ale pa�skiego b��dnego os�du, �e najgorsze ju� min�o. Nieprawda. Przeprowadzi�em badanie wst�pne i kiedy jutro nadejd� wyniki analiz, zrobi� badanie szczeg�owe. Chcia�bym, �eby byli przy tym doktorzy Mannon i Prilicla, pu�kownik Skempton oraz pan.

Brwi O�Mary unios�y si�.

��Osobliwy zestaw specjalist�w, doktorze. A mo�e mi pan powie, po co pan nas potrzebuje?

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Wola�bym nie. Jeszcze nie teraz.

��Dobrze, przyjdziemy � odpar� naczelny psycholog z wymuszon� uprzejmo�ci�. � Przepraszam, �e pos�dzi�em pana o unik. Po prostu tak pan mamrota� i ziewa� mi prosto w twarz, �e rozumia�em co trzecie s�owo. Teraz niech pan p�jdzie si� przespa�, zanim wpadnie mi do g�owy, �eby rozwali� panu �eb.

Dopiero wtedy Conway u�wiadomi� sobie, jak bardzo jest zm�czony. W drodze do pokoju raczej pow��czy� nogami, ni� szed� pewnym, rytmicznym krokiem�

Nast�pnego ranka sp�dzi� sam dwie godziny z pacjentem, zanim zwo�a� konsylium, kt�rego za��da� u O�Mary. Wszystko, co wykry�, a nie by�o tego wiele, �wiadczy�o, �e nic konstruktywnego nie da si� osi�gn�� bez pomocy specjalist�w.

Pierwszy zjawi� si� doktor Prilicla, paj�kowaty i niezwykle kruchy reprezentant klasy fizjologicznej GLNO. O�Mara oraz pu�kownik Skempton � naczelny in�ynier Szpitala � przyszli razem. Doktor Mannon, zatrzymany na bloku DBLF-�w, przyby� sp�niony, prawie biegiem. Zwolni�, po czym dwukrotnie, spokojnie, obszed� pacjenta.

��Wygl�da jak obwarzanek w polewie kakaowej � powiedzia�.

Wszyscy spojrzeli na niego.

��Ta naro�l � rzek� Conway, przysuwaj�c tomograf � nie jest ani naturalna, ani taka nieszkodliwa, na jak� wygl�da. Jak wida�, stworzenie wykazuje wszystkie cechy osobnika o anatomii zbli�onej do normalnego typu DBLF: ma cylindryczne cia�o o lekkim ko��cu i silnym umi�nieniu. Jego kszta�t nie jest pier�cieniowaty, sprawia tylko takie wra�enie, gdy� z jakiego�, sobie tylko znanego powodu osobnik ten usi�uje po�kn�� w�asny ogon.

Mannon wbi� wzrok w ekran tomografu, wyda� pe�ne niedowierzania mrukni�cie, po czym si� wyprostowa�.

��Istne b��dne ko�o, s�owo daj� � mrukn��. � Czy dlatego O�Mara jest tutaj? Uwa�asz, �e nasz pacjent ma nier�wno pod sufitem?

Conway uzna� pytanie za niepowa�ne i zignorowa� je.

��Naro�l jest najgrubsza w miejscu, gdzie otw�r g�bowy pacjenta obejmuje jego ogon, zreszt� jej rozmiary prawie uniemo�liwiaj� dostrze�enie tego po��czenia. Przypuszczalnie naro�l ta jest bolesna, a przynajmniej wysoce dra�ni�ca, i mo�e w�a�nie niezno�ne sw�dzenie powoduje, �e istota gryzie si� w ogon. Albo te� pozycj� t� wymusi� mimowolny skurcz mi�ni, do kt�rego przyczyni�a si� naro�l, co� w rodzaju spazmu epileptycznego�

��Ta druga hipoteza bardziej do mnie przemawia � przerwa� mu Mannon.�� �eby taka naro�l mog�a si� przenie�� z g�owy na ogon albo odwrotnie, szcz�ki musz� by� zwarte w ten spos�b ju� od d�u�szego czasu.

Conway skin�� g�ow�.

��Mimo tego, co pokazywa�y obwody sztucznego ci��enia odkryte we wraku, ustali�em, �e wymagania pacjenta co do atmosfery, ci�nienia i grawitacji s� zbli�one do ludzkich. Owe skrzelowate otwory z ty�u g�owy, jeszcze nie zaatakowane przez naro�l, to wyloty kana��w oddechowych. Mniejsze otwory, cz�ciowo zas�oni�te p�atami cia�a, s� uszami. Tak wi�c pacjent mo�e s�ysze� i oddycha�, ale nie mo�e je��. Zgadzacie si� wi�c panowie, �e pierwszym krokiem powinno by� uwolnienie otworu g�bowego?

Mannon i O�Mara skin�li g�owami. Prilicla rozpostar� cztery manipulatory w ge�cie, kt�ry wyra�a� to samo, tymczasem pu�kownik Skempton wpatrywa� si� t�po w sufit, najprawdopodobniej zachodz�c w g�ow�, po co go tu wezwano. Conway pospieszy� mu z wyja�nieniami.

Podczas gdy on i Mannon mieli si� zastanawia� nad procedur� operacyjn�, pu�kownikowi i Prilicli przypad�o opracowanie sposobu porozumienia si� z pacjentem. Za pomoc� zdolno�ci empatycznych Cinrussa�czyk mia� �ledzi� reakcje stworzenia, gdy paru specjalist�w Skemptona od autotranslator�w b�dzie przeprowadza�o testy foniczne. Kiedy ju� poznaj� zakres d�wi�k�w odbieranych przez pacjenta, mo�na b�dzie przygotowa� mu autotranslator, a wtedy rozbitek pomo�e w postawieniu diagnozy i leczeniu swej dolegliwo�ci.

��Tu i tak jest za du�o os�b � odpar� pu�kownik.�� Sam si� tym zajm�. � Podszed� do interkomu, by zam�wi� potrzebny sprz�t.

Conway odwr�ci� si� w stron� O�Mary.

��Niech sam zgadn�, po co tu jestem � zacz�� psycholog, nim jeszcze Conway zdo�a� si� odezwa�. � Do mnie nale�y naj�atwiejsza rzecz: uspokajanie pacjenta, kiedy ju� b�dzie mo�na z nim rozmawia�, oraz przekonywanie go, �e wy, dwaj rze�nicy, nie chcecie mu zrobi� krzywdy.

��W�a�nie � odpar� Conway z u�miechem i ca�� uwag� przeni�s� z powrotem na pacjenta.

Prilicla donosi�, �e stworzenie nie jest �wiadome ich obecno�ci, a jego emanacja uczuciowa jest tak s�aba, �e zapewne jest jednocze�nie nieprzytomne oraz skrajnie wyczerpane. Pomimo tego Conway ostrzeg� wszystkich, �eby go nie dotyka�.

Widzia� ju� wiele nowotwor�w z�o�liwych, ale ten wygl�da� wyj�tkowo nieprzyjemnie.

Niczym twarda, w��knista kora szczelnie przykrywa� miejsce, w kt�rym otw�r g�bowy stworzenia zwar� si� na jego ogonie. A dodatkowym zmartwieniem by�o to, �e struktura kostna szcz�ki, maj�ca istotne znaczenie podczas operacji, by�a bardzo s�abo widoczna na ekranie tomografu, gdy� naro�l nie przepuszcza�a promieni rentgenowskich. Pod t� grub�, zaciemniaj�c� obraz skorup� znajdowa�y si� r�wnie� oczy, co by�o jeszcze jednym powodem, by post�powa� z najwy�sz� ostro�no�ci�.

��On si� wcale nie drapa� z powodu sw�dzenia � rzek� porywczo Mannon, wskazuj�c niewyra�ny obraz na ekranie.�� Te z�by s� naprawd� zaci�ni�te.

Praktycznie odgryz� sobie ogon! Moim zdaniem, to bez w�tpienia spazm epileptyczny. Zreszt� zadawanie sobie tak silnego b�lu mo�e r�wnie� wskazywa� na niezr�wnowa�enie psychiczne�

��Wspaniale!�� odezwa� si� ze wstr�tem stoj�cy z ty�u O�Mara.

W tym momencie dostarczono sprz�t Skemptona i pu�kownik wraz z Prilicl� zacz�li dostraja� autotranslator dla pacjenta. Poniewa� by� on w�a�ciwie nieprzytomny, test musia� by� og�uszaj�cy, by w og�le zdo�a� dotrze� do jego �wiadomo�ci. To spowodowa�o, �e Mannon z Conwayem wynie�li si� do s�siedniej sali, aby doko�czy� rozmow�.

P� godziny p�niej Prilicl� wyszed� z sali, by poinformowa� ich, �e mo�na ju� rozmawia� z pacjentem, cho� nadal wygl�da na to, �e jest on tylko cz�ciowo przytomny. Lekarze pospiesznie weszli do �rodka.

O�Mara w�a�nie zapewnia� stworzenie, �e wszyscy dooko�a s� do niego �yczliwie nastawieni, �e je lubi� i wsp�czuj� mu i �e zrobi� wszystko, �eby mu pom�c. Przemawia� cicho do w�asnego autotranslatora, a z innego aparatu, kt�ry ustawiono w pobli�u g�owy nieziemca, dobywa�y si� obce mla�ni�cia i gulgoty, pot�nie wzmocnione. W przerwach mi�dzy zdaniami Prilicl� relacjonowa� stan psychiczny rozbitka.

��Zmieszanie, gniew, ogromny strach.�� Autotranslator przekazywa� beznami�tnie s�owa Cinrussa�czyka. Przez nast�pne kilkana�cie minut nat�enie i rodzaj emanacji uczuciowej pozostawa�y bez zmian. Conway postanowi� zrobi� kolejny krok.

��Niech pan mu powie � zwr�ci� si� do O�Mary � �e chc� go dotkn��. �e przepraszam za ka�d� przykro��, jak� mu to mo�e wyrz�dzi�.

Wzi�� d�ug� sond� zako�czon� ig�� i dotkn�� tej cz�ci cia�a, gdzie naro�l by�a najgrubsza. Prilicla powiadomi� o braku reakcji. Najwyra�niej tylko dotykanie tych partii, gdzie sk�ra by�a jeszcze czysta, doprowadza�o pacjenta do sza�u. Conway poczu�, �e co� ju� zaczyna rozumie�.

��Mia�em nadziej�, �e tak b�dzie � powiedzia�, wy��czywszy autotranslator stworzenia.�� Je�li zaatakowane sfery s� niewra�liwe na b�l, to b�dziemy mogli przy wsp�pracy pacjenta uwolni� otw�r g�bowy, nie stosuj�c znieczulenia. Za ma�o jeszcze wiemy o jego metabolizmie, by poda� narkoz� bez ryzyka dla jego zdrowia. Jest pan pewien � zapyta� nagle Prilicl� � �e on s�yszy i rozumie to, co m�wimy?

��Owszem, doktorze � odpar� Cinrussa�czyk � je�li m�wi si� powoli i wyra�nie.

Conway w��czy� autotranslator.

��Chcemy ci pom�c � powiedzia� �agodnie.�� Najpierw pomo�emy ci odzyska� w�a�ciwy kszta�t cia�a, usuwaj�c ogon z otworu g�bowego, a nast�pnie zdejmiemy t� naro�l�

Siatka napr�y�a si� momentalnie, gdy pi�� par macek zacz�o wymachiwa� w prz�d i w ty�. Conway odskoczy� z przekle�stwem, w�ciek�y na pacjenta, a jeszcze bardziej na siebie, �e tak mu si� spieszy�o.

��Strach i gniew � rzek� Prilicla.�� To schorzenie� wydaje si�, �e s� podstawy do tych uczu�.

��Ale dlaczego? Chc� mu pom�c!

Pacjent szamota� si� tak gwa�townie, �e by�o to wr�cz nieprawdopodobne. Kruche, patykowate cia�o Prilicli a� dr�a�o pod naporem emocjonalnego huraganu dochodz�cego z umys�u rozbitka. Jedna z macek wyrastaj�cych z obszaru zaatakowanego przez naro�l zapl�ta�a si� w siatk� i oderwa�a od cia�a.

C� za �lepy, bezrozumny strach, pomy�la� przybity Conway. Ale Prilicla powiedzia� przecie�, �e taka reakcja ma swoje uzasadnienie. Conway zakl�� � nawet my�li rozbitka by�y sprzeczne.

��Co� takiego!�� wybuchn�� Mannon, gdy pacjent si� uspokoi�.

��Strach, gniew, nienawi�� � relacjonowa� Prilicla.�� Rzek�bym, �e on nie chce waszej pomocy.

��Zatem jest to � wtr�ci� ponuro O�Mara � bardzo chory zwierzaczek�

Te s�owa d�u�szy czas odbija�y si� echem w g�owie Conwaya, za ka�dym razem coraz g�o�niej. Nie by�y bez znaczenia. O�Mara mia� oczywi�cie na my�li stan psychiczny pacjenta, ale nie to by�o wa�ne. �Bardzo chory zwierzaczek� � oto kluczowy fragment ca�ej �amig��wki, wok� kt�rego zacz�� si� ju� uk�ada� obrazek. Jeszcze nie by� kompletny, ale wystarczy�o, by Conway poczu� tak� trwog� jak nigdy w �yciu.

Kiedy przem�wi�, ledwie rozpozna� w�asny g�os.

��Dzi�kuj� panom. Musz� pomy�le� o innej metodzie nawi�zania kontaktu. Kiedy ju� co� b�d� mia�, dam panom zna�

Bardzo chcia�, �eby ju� sobie poszli i dali mu to wszystko przemy�le�. Chcia� r�wnie� uciec i gdzie� si� ukry�, ale w ca�ej galaktyce nie by�o miejsca, w kt�rym m�g�by si� schroni� przed tym, czego si� obawia�.

A tamci patrzyli na niego, ich twarze za� wyra�a�y zdumienie pomieszane z trosk� i zak�opotaniem. Wielu pacjent�w wzbrania�o si� przed leczeniem, kt�re mia�o im pom�c, ale nie oznacza�o to, �e ich lekarze mieli go zaprzesta� przy pierwszych oznakach sprzeciwu. Najwyra�niej wszyscy doszli do wniosku, �e Conway zl�k� si� operacji, kt�ra zapowiada�a si� wyj�tkowo nieprzyjemnie i uci��liwie, tote� ka�dy na sw�j spos�b stara� si� go podnie�� na duchu. Nawet Skempton wysuwa� jakie� propozycje.

��Je�li pan si� martwi o bezpieczny anestetyk � m�wi� � to przecie� patologia mo�e go opracowa�, maj�c do dyspozycji martwy lub uszkodzony, hm, okaz. Chodzi mi o poszukiwania, kt�re pan zarz�dzi�. My�l�, �e mamy teraz wystarczaj�cy pow�d, by je przeprowadzi�. Czy mam�

��Nie!

Teraz ju� naprawd� wytrzeszczyli na niego oczy. Szczeg�lnie na twarzy O�Mary pojawi� si� wyj�tkowo wyrazisty grymas.

��Zapomnia�em panom powiedzie� � rzek� pospiesznie Conway � �e znowu rozmawia�em z Summerfieldem. On twierdzi, �e ostatnie dane wskazuj�, i� odnaleziona po�owa statku to akurat nie ta, kt�ra wysz�a z katastrofy w lepszym stanie. Natomiast druga, utrzymuje, nie rozpad�a si� po ca�ej okolicy, ale zapewne zachowa�a w na tyle dobrym stanie, �e zdo�a�a samodzielnie dolecie� do miejsca przeznaczenia. Widzicie wi�c, panowie, �e poszukiwania nie maj� sensu.

Modli� si� w duchu, by Skempton si� nie opiera� ani nie chcia� sprawdzi� tej wiadomo�ci. Summerfield rzeczywi�cie odezwa� si� z wraka, ale jego ustalenia nawet w cz�ci nie by�y tak jednoznaczne, jak to Conway przedstawi�. W �wietle tego, co teraz wiedzia�, na my�l o tym, �e ekipa Kontroler�w mog�aby przeczesywa� tamten obszar, obla� si� zimnym potem.

Jednak pu�kownik skin�� tylko g�ow� i nie kontynuowa� tematu. Conway odetchn��, niezbyt g��boko, i powiedzia� szybko:

��Doktorze Prilicla, chcia�bym porozmawia� z panem na temat stanu emocjonalnego pacjenta w ci�gu ostatnich kilku minut. Ale nie teraz, p�niej. A panom bardzo dzi�kuj� za rad� i pomoc�

W gruncie rzeczy wi�c wyrzuca� ich za drzwi, a ich miny �wiadczy�y, �e wiedz� o tym. O�Mara na pewno zada kilka dociekliwych pyta� dotycz�cych jego zachowania w tej sprawie, ale na razie Conway nie dba� o to. Kiedy wszyscy wyszli, poleci� Kurseddowi, by co p� godziny sprawdza� wygl�d pacjenta, a w razie jakiej� zmiany zawo�a� go. Potem ruszy� w kierunku swego pokoju.

Conway nieraz psioczy� na ciasnot� miejsca s�u��cego mu za sypialni�, przechowalni� paru osobistych drobiazg�w oraz miejsce spotka�, do�� rzadkich, z kolegami. Tym razem jednak ciasnota owa by�a pokrzepiaj�ca. Usiad� na ��ku, bo o przechadzaniu si� nie by�o mowy. Zacz�� rozszerza� i uzupe�nia� obraz, kt�ry w b�ysku ol�nienia ujrza� podczas pobytu na sali pacjenta.

Przecie� od pocz�tku wszystko by�o jasne. Najpierw te obwody sztucznego ci��enia: g�upio przeoczy� fakt, �e nie zawsze musia�y by� w��czone na pe�n� moc, ale mo�na je by�o ustawia� na dowoln� warto�� pomi�dzy zerem a pi�cioma g. Potem ten system napowietrzania, tylko dlatego myl�cy, �e nie od razu poj��, i� mia� on s�u�y� r�nym formom �ycia, a nie tylko jednej. I jeszcze stan rozbitka oraz barwa pancerza zewn�trznego � pi�kny, alarmuj�cy, dramatyczny kolor pomara�czowy. Ziemskie pojazdy tego rodzaju, nawet naziemne, by�y zawsze pomalowane na bia�o.

By� to bowiem ambulans.

Ale ka�dy statek mi�dzygwiezdny by� wytworem rozwini�tej cywilizacji technicznej, kt�ra musi obejmowa�, lub przynajmniej spodziewa� si� obj��, wiele system�w planetarnych. A kiedy jaka� cywilizacja osi�ga punkt, w kt�rym nast�puje upraszczanie i specjalizacja jednostek, jak� tu napotkano, rasa taka jest naprawd� wysoko rozwini�ta. W Federacji Galaktycznej tylko cywilizacje Illensy, Tralthanu i Ziemi osi�gn�y ten poziom, a strefy ich wp�yw�w by�y ogromne. Jak wi�c jeszcze jedna cywilizacja tej miary mog�a tak d�ugo pozostawa� w ukryciu?

Conway poruszy� si� niespokojnie na koi. Odpowied� na to pytanie te� by�a dla niego oczywista.

Summerfield powiedzia�, �e odnaleziony wrak stanowi bardziej zniszczon� po�ow� statku. Druga, jak mo�na s�dzi�, dotar�a do najbli�szej bazy remontowej. Tak wi�c fragment, w kt�rym znalaz� si� rozbitek, zosta� oderwany w trakcie tej awarii, co oznacza, �e kierunek lotu sun�cego bez nap�du od�amka musia� by� taki sam jak ca�ego statku przed katastrof�.

Zatem nadlatywa� on z planety, kt�ra w rejestrach figurowa�a jako nie zamieszkana. Ale w ci�gu tych stu lat od jej zbadania kto� m�g� tam za�o�y� baz�, a nawet koloni�. Ambulans za� lecia� stamt�d w przestrze� mi�dzygalaktyczn��

Conway pomy�la� ponuro, �e cywilizacj�, kt�ra przekroczy�a przestrze� z jednej galaktyki, by za�o�y� koloni� na skraju drugiej, trzeba traktowa� z wielkim szacunkiem. I ostro�no�ci�. Szczeg�lnie �e jedyny, jak dot�d, jej przedstawiciel nie m�g� by�, nawet przy najwi�kszej dozie dobrej woli, uznany za przyjaznego. Natomiast inni reprezentanci tej cywilizacji, zapewne bardzo zaawansowanej medycznie, mogli bardzo �le przyj�� wiadomo��, �e kto� spapra� kuracj� jednego z ich chorych. Na podstawie danych, kt�rymi obecnie dysponowa�, Conway uzna�, �e w og�le mog� �le przyj�� cokolwiek i kogokolwiek.

Wiedzia�, �e podboje mi�dzygwiezdne s� logistycznie niemo�liwe. Jednak zasada ta nie dotyczy�a prostych akt�w agresji, w czasie kt�rych niszczy si� ca�kowicie atmosfer� jakiej� planety, nie zamierzaj�c jej okupowa� lub w��cza� do w�asnej strefy wp�yw�w. Przypomniawszy sobie ostatni kontakt z pacjentem, zacz�� si� zastanawia�, czy przypadkiem nie natrafiono w ko�cu na ca�kowicie nienawistn� i wrog� cywilizacj�.

Nagle zahucza� komunikator. To Kursedd donosi�, �e pacjent przez ostatni� godzin� zachowywa� si� spokojnie, ale naro�l rozszerza�a si� gwa�townie i grozi zakryciem jednego z jego otwor�w oddechowych. Conway odrzek�, �e zaraz tam b�dzie. Poleci�, by odszukano doktora Prilicl�, po czym ponownie usiad�.

Podejmuj�c przerwany tok my�li, zdecydowa�, �e nie ma prawa m�wi� komukolwiek o swoim odkryciu. Doprowadzi�oby to do wys�ania chmary Kontroler�w w celu nawi�zania przedwczesnego kontaktu � przedwczesnego z punktu widzenia Conwaya. Obawia� si� bowiem, �e takie pierwsze spotkanie odmiennych kultur mia�oby charakter ideologicznego zderzenia czo�owego, a jedyn� mo�liwo�ci� os�abienia nieuchronnego wstrz�su by�oby pokazanie przez Federacj�, �e oto jej przedstawiciele uratowali, otoczyli opiek� i wyleczyli jednego z mi�dzygalaktycznych kolonist�w.

Oczywi�cie zawsze istnia�a mo�liwo��, �e pacjent nie by� typowym przedstawicielem swej rasy � �e by� umys�owo chory, jak to zasugerowa� O�Mara. Conway w�tpi� jednak, czy nieziemcy uznaliby to za wystarczaj�ce usprawiedliwienie dla fiaska leczenia. Przeciwko tej koncepcji z kolei przemawia� fakt, �e pacjent mia� logiczny � dla siebie � pow�d, by ba� si� i odnosi� wrogo do kogo�, kto chcia� mu pom�c. Przez moment Conway rozwa�a� szalon� koncepcj� istnienia nieziemskiej moralno�ci, wed�ug kt�rej reakcj� na udzielenie pomocy jest nienawi��, nie za� wdzi�czno��. Nawet to, �e rozbitka znaleziono w ambulansie, nie rozprasza�o w�tpliwo�ci. Dla takich jak on poj�cie sanitarki mia�o implikacje altruistyczne: szlachetny cel i tak dalej. Jednak wiele ras, nawet w Federacji, traktowa�o chorob� jak defekt fizyczny, kt�rego usuwanie by�o po prostu napraw�, a nie szczytnym powo�aniem.

Wychodz�c z pokoju, Conway nie mia� najmniejszego poj�cia, jak zabra� si� do leczenia. Wiedzia� te�, �e nie ma na to zbyt wiele czasu. Na razie Summerfield, Hendricks i inni badaj�cy wrak byli zbyt oszo�omieni mnogo�ci� znak�w zapytania, by pomy�le� o czym� wi�cej. Ale by�a to tylko kwestia czasu: dni, mo�e nawet godzin, po kt�rych wyci�gn� te same wnioski co on.

Wkr�tce potem Korpus Kontroli wejdzie w kontakt z nieziemcami, kt�rzy bez w�tpienia zechc� dowiedzie� si� o stan swego niedomagaj�cego brata, a do tego czasu ten powinien by� albo ca�kowicie wyleczony, albo na jak najlepszej drodze do tego.

Bo inaczej�

My�l, kt�r� Conway odpycha� w najg��bsze zakamarki m�zgu, brzmia�a: A co b�dzie, je�li pacjent umrze�?

Przed rozpocz�ciem kolejnego badania Conway wypyta� Prilicl� o stan emocjonalny pacjenta, ale niczego nowego si� nie dowiedzia�. Rozbitek le�a� obecnie nieruchomo, praktycznie nieprzytomny. Kiedy Conway przem�wi� do niego przez autotrans�ator, okaza� strach, mimo �e wed�ug zapewnie� Prilicli rozumia�, co do niego m�wiono.

��Nie zrobi� ci krzywdy � Conway m�wi� powoli i wyra�nie do autotranslatora, przez ca�y czas si� zbli�aj�c � ale musz� ci� dotkn��. Uwierz mi, prosz�, �e nie chc� ci zrobi� nic z�ego��� Spojrza� pytaj�co na Prilicl�.

��Strach i� i bezradno�� � powiedzia� Cinrussa�czyk.�� Tak�e zgoda po��czona z gro�b�� nie, z ostrze�eniem. Najwyra�niej wierzy w to, co pan m�wi, ale chce pana przed czym� ostrzec.

To ju� bardziej obiecuj�ce, pomy�la� Conway. Stworzenie ostrzega�o go, ale nie sprzeciwia�o si� kontaktowi. Zbli�y� si� i delikatnie dotkn�� d�oni� w r�kawicy ochronnej jednego z czystych jeszcze miejsc na sk�rze pacjenta.

A� st�kn��, tak silny by� cios, kt�ry odtr�ci� jego rami�. Odsun�� si� pospiesznie, pocieraj�c bol�ce miejsce, po czym wy��czy� autotranslator, by da� upust swym uczuciom.

Po chwili pe�nego szacunku milczenia Prilicla odezwa� si�:

��Otrzymali�my bardzo istotn� informacj�, doktorze. Pomimo fizycznej reakcji uczucia pacjenta wobec pana s� dok�adnie takie same jak przed dotkni�ciem.

��No i co?�� zapyta� Conway poirytowany.

��No i to, �e ten ruch musia� by� mimowolny.

Conway rozwa�a� to chwil�.

��Oznacza to tak�e � powiedzia� z niesmakiem � �e nie mo�emy ryzykowa� znieczulenia og�lnego, nawet gdyby�my wiedzieli, co zastosowa�, poniewa� serce i p�uca funkcjonuj� r�wnie� za pomoc� mi�ni niezale�nych od woli. Nie mo�emy go u�pi�, a on nie jest w stanie nam pom�c przy miejscowym znieczulaniu��� Podszed� do pulpitu kontrolnego i nacisn�� szereg guzik�w. Zaciski sieci otworzy�y si�, sam� za� sie� odci�gn�� odpowiedni uchwyt.�� Przez ca�y czas � m�wi� dalej � pacjent rani si� o t� siatk�. St�d wida� miejsce, w kt�rym prawie straci� kolejn� mack�.

Prilicla sprzeciwia� si� usuni�ciu siatki, twierdz�c, �e je�li pacjent b�dzie mia� swobod� ruch�w, to tym bardziej mo�e sobie co� zrobi�. Conway zwr�ci� mu uwag�, �e w obecnej pozycji � ogon w szcz�kach, natomiast dolna cz�� tu�owia z pi�cioma parami macek zwr�cona na zewn�trz � stworzenie nie mo�e specjalnie z tej swobody ruch�w korzysta�. A gdy si� nad tym dobrze zastanowi�, pozycja ta wygl�da na doskona�� postaw� obronn� dla tego rodzaju istoty. Przypomnia� sobie, jak ziemski kot walczy na grzbiecie, by wykorzysta� wszystkie pazury. Tu oto le�a� dziesi�cionogi kot, kt�ry m�g� si� broni� we wszystkich kierunkach jednocze�nie.

Wrodzone odruchy przysz�y wraz z ewolucj�. Ale po co pacjent przyj�� t� postaw� obronn� i sta� si� nieprzyst�pny, kiedy najbardziej potrzebowa� pomocy?

Odpowied� wybuch�a mu w g�owie niczym wielki b�ysk �wiat�a. Albo w�a�ciwie, poprawi� si� w ostro�nym podnieceniu, by� w dziewi��dziesi�ciu procentach pewien, �e to w�a�ciwa odpowied�.

Od samego pocz�tku przyjmowano w tej sprawie b��dne za�o�enia. Jego nowa hipoteza opiera�a si� na tym, �e przyj�to jeszcze jedno b��dne za�o�enie � proste i zasadnicze. Wyja�niwszy to, mo�na by�o wyt�umaczy� wrogo�� pacjenta, jego pozycj� i stan umys�u. Mo�na by�o nawet wskaza� jedyny akceptowalny spos�b post�powania. A co najwa�niejsze, Conway mia� ju� pow�d, by nie uwa�a� pacjenta za przedstawiciela rasy nienawistnej i nieprzejednanie wrogiej, na co zrazu wskazywa�o jego zachowanie.

K�opot polega� na tym, �e r�wnie� ta teoria mog�a si� okaza� b��dna.

Jego pierwotny entuzjazm os�ab�, a procent pewno�ci zmala� do osiemdziesi�ciu. Mia� teraz inny problem: w �adnym wypadku nie m�g� komukolwiek powiedzie�, jak b�dzie leczy� pacjenta. Takie post�powanie grozi�o degradacj�, a upieranie si� przy swoim nawet wyrzuceniem ze Szpitala, gdyby pacjent umar�. Do tego stopnia sprawa by�a powa�na.

Conway ponownie zbli�y� si� do istoty i w��czy� autotranslator. Jeszcze zanim si� odezwa�, wiedzia�, jaka b�dzie reakcja, tote� jego s�owa by�y zapewne aktem zbytecznego okrucie�stwa. Chcia� jednak raz jeszcze dla spokoju sumienia sprawdzi� t� teori�.

��Nie obawiaj si�, kochany � powiedzia� � za momencik b�dziesz taki jak przedtem�

Reakcja by�a tak silna, �e Prilicla, kt�rego zmys� empatyczny odbiera� z pe�n� moc� wszystkie uczucia pacjenta, musia� opu�ci� sal�.

Dopiero wtedy Conway zdecydowa� si� ostatecznie.

Przez nast�pne trzy dni Conway regularnie odwiedza� rozbitka. Dok�adnie notowa� tempo rozszerzania si� grubej w��knistej naro�li, kt�ra pokrywa�a ju� dwie trzecie cia�a pacjenta. Nie by�o w�tpliwo�ci, �e rozprzestrzenia si� coraz szybciej, jednocze�nie zwi�kszaj�c sw� grubo��. Pos�a� pr�bki na patologi�, kt�ra stwierdzi�a, �e pacjent cierpi na szczeg�lny, wyj�tkowo z�o�liwy przypadek nowotworu sk�ry, a opr�cz tego zapyta�a, czy nie mo�na zastosowa� na�wietla� lub leczenia operacyjnego. Conway odpowiedzia�, �e jego zdaniem niczego podobnego nie da si� przeprowadzi� bez powa�nego ryzyka dla �ycia pacjenta.

Chyba najwa�niejszym jego dokonaniem w ci�gu tych trzech dni by�o og�oszenie, �e ka�dy kontaktuj�cy si� z pacjentem przez autotranslator powinien za wszelk� cen� unika� zapewnie� o ch�ci udzielenia mu pomocy. Rozbitek zbyt wiele ju� wycierpia� z powodu tej �le poj�tej dobroci. Gdyby Conway m�g� zabroni� wst�pu do jego sali wszystkim poza Kurseddem, Prilicl� i sob�, zrobi�by to.

Najwi�cej czasu przeznacza� jednak na przekonywanie siebie, �e post�puje s�usznie.

Celowo unika� Mannona od pierwszego badania. Nie chcia� rozmawia� ze starym przyjacielem na temat tego przypadku, Mannon bowiem by� zbyt sprytny, by da� si� zby� wykr�tami, a nawet jemu Conway nie m�g� powiedzie� prawdy. T�sknie my�la�, �e najlepiej by�oby, aby major Summerfield tak si� zaj�� swym wrakiem, by nie zauwa�y� oczywistych przes�anek; aby O�Mara i Skempton w og�le zapomnieli, �e Conway istnieje; i aby Mannon trzyma� si� z dala od ca�ej sprawy.

Ale nie by�o mu to dane.

Doktor Mannon czeka� ju� na niego, gdy wchodzi� do pacjenta drugi raz pi�tego dnia, rankiem. Zgodnie z obowi�zuj�cymi zasadami poprosi� Conwaya o pozwolenie na przyjrzenie si� rozbitkowi.

��S�uchaj no, m�dralo � powiedzia� po wymianie odpowiednich uprzejmo�ci � mam ju� dosy� tego, �e wpatrujesz si� w pod�og� albo w sufit, kiedy przechodz� obok. Gdybym nie by� grubosk�rny jak Traltha�czyk, dawno bym si� obrazi�. Wiem, oczywi�cie, �e nowo mianowani starsi lekarze ogromnie si� przejmuj� swoj� rol� przez pierwsze kilka tygodni, ale twoje zachowanie jest po prostu nieprzyzwoite.�� Podni�s� r�k�, nim jeszcze Conway zdo�a� si� odezwa�. � Przyjmuj� twoje przeprosiny � rzek� � a teraz do rzeczy. Powiedzieli mi, �e naro�l ca�kowicie zakry�a ju� cia�o, �e jest nieprzenikalna dla promieni rentgenowskich o bezpiecznym nat�eniu i �e obecnie mo�na tylko zgadywa�, jak si� przemieszczaj� i dzia�aj� narz�dy pacjenta. Nie mo�na wyci�� tej masy pod narkoz�, gdy� unieruchomienie wyrostk�w mo�e r�wnie� zatrzyma� serce. A operacji nie spos�b przeprowadzi�, kiedy te macki tak wymachuj�. Jednocze�nie pacjent s�abnie, co b�dzie post�powa�, p�ki nie otrzyma po�ywienia, co z kolei jest niemo�liwe, p�ki jego otw�r g�bowy nie zostanie uwolniony. By jeszcze bardziej skomplikowa� spraw�, twoje p�niejsze pr�bki wskazuj�, �e naro�l gwa�townie rozrasta si� r�wnie� w g��b, a pewne oznaki �wiadcz�, �e je�li szybko nie przeprowadzimy operacji, otw�r g�bowy i ogon mog� zrosn�� si� na sta�e. Czy sprawa z grubsza tak w�a�nie wygl�da?

Conway skin�� g�ow�.

Mannon wzi�� g��boki oddech, po czym brn�� dalej:

��Powiedzmy, �e amputujemy ko�czyny i usuniemy naro�l pokrywaj�c� jego g�ow� i ogon, zast�puj�c sk�r� odpowiednim syntetykiem. Je�li pacjent b�dzie m�g� przyjmowa� po�ywienie, wkr�tce powinien by� na tyle silny, �e operacj� t� da si� powt�rzy� na reszcie cia�a. To drastyczny spos�b, przyznaj�, ale s�dz�, �e w tych okoliczno�ciach jest on jedynym, dzi�ki kt�remu uratujemy �ycie chorego. A zawsze mo�na b�dzie mu potem przeszczepi� nowe ko�czyny lub protezy�

��Nie!�� krzykn�� gwa�townie Conway.

Z tego, jak Mannon na niego spojrza�, wywnioskowa�, �e twarz mu poblad�a. Je�li jego teoria jest s�uszna, ka�da operacja na tym etapie sko�czy�aby si� �mierci�. A je�li nie i pacjent rzeczywi�cie okaza�by si� taki, na jakiego wygl�da� � o skrzywionej moralno�ci, nienawistny i nieprzejednanie wrogi � jego bracia za� przybyliby go szuka�

��Powiedzmy � m�wi� Conway ju� spokojnie � �e tw�j przyjaciel cierpi�cy na jak�� dolegliwo�� dermatologiczn� znajdzie si� pod opiek� lekarza nieziemca, kt�ry wymy�li tylko tyle, �eby obedrze� go �ywcem ze sk�ry i poobcina� mu r�ce i nogi. Je�li si� o tym dowiesz, b�dziesz w�ciek�y. Nawet bior�c pod uwag�, �e jeste� cywilizowany, tolerancyjny i sk�onny uwzgl�dni� czyj�� nie�wiadomo�� � a nie mo�emy przyj��, �e nasz pacjent nale�y do takiej w�a�nie rasy � i tak rozp�ta si� piek�o.

��Wiesz dobrze, �e ta analogia jest do niczego!�� odpar� wzburzony Mannon.�� Czasem trzeba zaryzykowa�. W�a�nie w takim przypadku jak ten.

��Nie!�� Conway znowu si� sprzeciwi�.

��Mo�e masz lepsz� propozycj�?

Conway milcza� chwil�.

��Mam pewn� koncepcj� � powiedzia� ostro�nie � kt�r� sprawdzam, ale na razie nie chc� nic m�wi�. Je�li mi si� powiedzie, tobie pierwszemu powiem, a je�li nie, to i tak si� dowiesz. Wszyscy si� dowiedz�.

Mannon wzruszy� ramionami i odwr�ci� si�. Przy drzwiach przystan��.

��To, co robisz � rzek� z zak�opotaniem � musi by� istnym szale�stwem, skoro jeste� taki tajemniczy. Pami�taj jednak, �e gdyby� mnie w to w��czy�, a wydarzy�aby si� katastrofa, win� obarczono by nie jednego, ale dw�ch�

Oto s�owa prawdziwego przyjaciela, pomy�la� Conway. Mia� ju� ochot� wywn�trzy� si� przed Mannonem. Jednak doktor Mannon by� w�cibskim, uczynnym i bardzo zdolnym starszym lekarzem, kt�ry zawsze z powag� traktowa� sw� rol� uzdrowiciela, mimo �e cz�sto sobie z niej pokpiwa�. M�g�by nie chcie� zrobi� tego, o co Conway by go poprosi�, albo nie utrzyma�by tego w tajemnicy.

Conway z �alem pokr�ci� g�ow�.

Kiedy Mannon wyszed�, Conway zaj�� si� pacjentem. Ten w dalszym ci�gu przypomina� obwarzanek, ale taki, kt�ry po wielu wiekach pomarszczy� si� i skamienia�. Doktor nie uwierzy�by, gdyby nie widzia� na w�asne oczy, jak pacjenta przyj�to do Szpitala zaledwie tydzie� wcze�niej. Wszystkie ko�czyny zdradzaj�ce oznaki zaatakowania przez naro�l stercza�y z cia�a sztywno, pod dziwacznymi k�tami niczym uschni�te ga��zki na spr�chnia�ym drzewie. Zdaj�c sobie spraw� z tego, �e naro�l zakryje r�wnie� organy oddychania, Conway wstawi� rurki do kana��w oddechowych, by zachowa� ich dro�no��. Rurki przynosi�y oczekiwany skutek, ale mimo to oddech stawa� si� coraz wolniejszy i p�ytszy. Badanie stetoskopowe wykaza�o, �e bicie serca jest coraz s�absze, ale za to cz�stsze.

Conway a� si� poci� z niepewno�ci.

Gdyby� to by� zwyk�y pacjent, my�la� gniewnie, kt�rego mo�na by leczy� otwarcie, a zastosowane metody swobodnie konsultowa�. Ale ten przypadek odznacza� si� dodatkow� komplikacj�: chory by� przedstawicielem wysoko rozwini�tej, a by� mo�e nieprzyjaznej rasy, tak wi�c Conway nie m�g� si� nikomu zwierzy� w obawie, �e odbior� mu pacjenta, zanim zdo�a dowie�� s�uszno�ci swej teorii. A ca�y k�opot polega� na tym, �e teoria ta mog�a by� ca�kowicie b��dna. By�o bardzo prawdopodobne, �e w�a�nie powoli zabija chorego.

Zanotowawszy w karcie rytm serca i oddechu, Conway zdecydowa�, �e nadszed� czas zwi�kszy� cz�stotliwo�� wizyt.

Gdy wychodzi� z izolatki, Kursedd pilnie mu si� przygl�da�, a jego sier�� wyczynia�a r�ne dziwne rzeczy. Conway nie traci� czasu na zobowi�zywanie piel�gniarza, by nie wspomina� nikomu o tym, co si� dzieje z pacjentem. Efekt by�by tylko taki, �e Kursedd mia�by du�o wi�cej do powiedzenia swoim s�uchaczom. Lekarz by� ju� obiektem plotek ca�ego personelu pomocniczego, poza tym zauwa�y� te� pewien ch��d, z jakim odnosili si� do niego niekt�rzy prze�o�eni piel�gniarzy. Przy odrobinie szcz�cia jednak wiadomo�� o tym nie dotrze przez par� dni do jego prze�o�onych.

Trzy godziny p�niej by� ju� z powrotem, tym razem z Prilicl�. Jeszcze raz sprawdzi� oddech i t�tno pacjenta, podczas gdy Cinrussa�czyk bada� jego emocje.

��Jest bardzo wyczerpany � m�wi� powoli Prilicl�. � Zdradza oznaki �ycia, ale tak s�abe, �e nawet nie jest siebie �wiadom. Bior�c pod uwag� prawie ca�kowity zanik oddechu i s�aby, przyspieszony puls��� My�l o �mierci by�a szczeg�lnie przykra dla empaty, tote� wra�liwy Cinrussa�czyk nie potrafi� si� zdoby� na doko�czenie.

��Nie pos�u�y�y mu obawy wywo�ane naszymi pr�bami udzielenia pomocy � powiedzia� Conway na wp� do siebie.�� Nie od�ywia� si�, a my spowodowali�my utrat� si�, kt�rych tak bardzo potrzebuje. Musia� si� jednak broni�

��Ale dlaczego? Chcieli�my mu pom�c.

��Oczywi�cie � odpar� Conway ironicznym tonem, kt�rego i tak, jak wiedzia�, autotranslator nie potrafi przekaza�. Mia� ju� przeprowadzi� kolejne badania, gdy pojawi�a si� nieprzewidziana przeszkoda.

Osobnik, kt�ry wchodz�c, zawadzi� olbrzymim cielskiem o obie kraw�dzie i g�r� drzwi, by� Traltha�czykiem. Dla Conwaya wszyscy reprezentanci klasy FGLI byli podobni do siebie jak dwie krople wody, ale tego akurat zna�. By� to, ni mniej, ni wi�cej, Thornnastor, naczelny Diagnostyk patologii.

Diagnostyk wymierzy� dwoje ze swych oczu w Prilicl�.

��Prosz� st�d wyj�� � zahucza�. � Pan te�, piel�gniarzu � doda�, po czym wszystkie czworo oczu zwr�ci� na Conwaya.

��Rozmawiam z panem na osobno�ci � powiedzia�, gdy Prilicla i Kursedd wyszli � poniewa� cz�� z tego, co mam do powiedzenia, dotyczy pa�skiej etyki zawodowej, a nie chc� pogarsza� sytuacji, stawiaj�c panu zarzuty w obecno�ci os�b trzecich. Zaczn� jednak od dobrej wiadomo�ci: uda�o si� nam opracowa� �rodek zwalczaj�cy t� naro�l. Nie tylko hamuje on jej rozszerzanie si�, ale zmi�kcza zaatakowane ju� partie cia�a oraz regeneruje zniszczone tkanki i uk�ad krwiono�ny.

O, cholera!�� pomy�la� Conway. G�o�no za� powiedzia�:

��To wspania�e osi�gni�cie.

Bo i tak by�o.

��Nie uda�oby si� tego dokona�, gdyby�my nie pos�ali na pok�ad wraka lekarza z zadaniem odnalezienia wszystkiego, co mog�oby rzuci� jakie� �wiat�o na metabolizm pacjenta � kontynuowa� Diagnostyk.�� Pan najwyra�niej ca�kowicie przeoczy� to �r�d�o danych, poniewa� jedyne pr�bki, jakie pan dostarczy�, zosta�y pobrane na wraku, kiedy pan tam przebywa�, czyli by� to niewielki u�amek tego, co mo�na by�o z czasem odnale��. To bardzo powa�ne zaniedbanie obowi�zk�w, doktorze, i tylko dobra opinia uchroni�a pana od natychmiastowej degradacji i odsuni�cia od tego przypadku� Nasz sukces wynika jednak g��wnie z odnalezienia czego�, co wygl�da jak bardzo dobrze wyposa�ona szafka ambulatoryjna � m�wi� dalej Thornnastor.�� Badanie jej zawarto�ci, a tak�e inne dane z ogl�dzin wyposa�enia, doprowadzi�y do wniosku, �e musia�a by� to jaka� sanitarka. Oficerowie Korpusu Kontroli ogromnie si� zaciekawili, gdy im o tym powiedzieli�my�

��Kiedy?�� zapyta� ostro Conway. Na jego oczach wszystko leg�o w gruzach; poczu� taki ch��d, jakby wpad� we wstrz�s. Mo�e jednak istnieje jaka� szansa, by sk�oni� Skemptona do op�nienia kontaktu.�� Kiedy powiedzieli�cie im, �e to ambulans?

��Ta wiadomo�� mo�e mie� dla pana tylko drugorz�dne znaczenie � odpar� Thornnastor, wyjmuj�c z torby du�� butelk� w mi�kkiej os�onie.�� Pa�sk� nadrz�dn� trosk� jest, albo powinien by�, pacjent. B�dzie pan potrzebowa� du�o tego �rodka, tote� wytwarzamy go tak szybko jak tylko mo�na. Zawarto�� tej butelki wystarczy jednak, by oswobodzi� styk ogona i otworu g�bowego. Prosz� wstrzykiwa� zgodnie z instrukcj�. Pierwsze oznaki dzia�ania wyst�puj� po godzinie.

Conway ostro�nie uni�s� butelk�.

��A co ze skutkami ubocznymi?�� zapyta�, staraj�c si� zyska� na czasie.�� Nie chcia�bym ryzykowa�

��Doktorze � przerwa� mu Thornnastor � wydaje mi si�, �e pa�ska ostro�no�� przybiera rozmiary granicz�ce z g�upot�, a mo�e nawet zbrodnicze.�� Przetworzony przez autotranslator g�os Diagnostyka pozbawiony by� wszelkiego uczucia, ale Conway nie potrzebowa� zdolno�ci empatycznych, by stwierdzi�, �e Thornnastor jest bardzo rozgniewany. Spos�b, w jaki wypad� z sali, unaocznia� to a� nazbyt dobitnie.

Conway zakl�� soczy�cie. Kontrolerzy lada moment mogli si� skontaktowa� z koloni� nieziemc�w, je�li ju� tego nie zrobili, i wkr�tce obcy zaroj� si� w Szpitalu, ��daj�c wiadomo�ci o tym, co zrobiono dla pacjenta. A je�li w�wczas oka�e si�, �e ten jest w z�ym stanie, b�d� k�opoty niezale�nie od charakteru obcych. Jeszcze wcze�niej za� pojawi� si� k�opoty z samego Szpitala, Thornnastor bowiem nie wydawa� si� wcale przekonany o zdolno�ciach medycznych Conwaya.

W r�ku mia� butelk�, kt�rej zawarto�� z pewno�ci� mog�a spowodowa� to wszystko, o czym zapewnia� naczelny patolog, czyli, m�wi�c kr�tko, wyleczy� to, co jak mu si� zdawa�o, dolega pacjentowi. Conway waha� si� chwil�, po czym podtrzyma� decyzj�, kt�r� podj�� kilka dni wcze�niej. Uda�o mu si� schowa� butelk�, zanim wr�ci� Prilicla.

��Niech mnie pan uwa�nie pos�ucha � za��da� ostro Conway � zanim pan cokolwiek odpowie. Nie �ycz� sobie �adnego kwestionowania sposobu, w jaki prowadz� ten przypadek. Moim zdaniem wiem, co robi�, ale je�li si� myl�, a pan b�dzie w to zamieszany, ucierpi na tym pa�ska reputacja. Rozumie pan?

Gdy m�wi�, Prilicla dr�a� ca�y na swych sze�ciu tykowatych nogach, jednak nie z powodu tre�ci s��w, ale emocji, kt�re za nimi sta�y. Conway wiedzia�, �e uczucia, kt�rymi emanowa�, nie nale�a�y do najprzyjemniejszych.

��Rozumiem � odpar� empata.

��Bardzo dobrze. A teraz do roboty. Chcia�bym, �eby pan razem ze mn� sprawdza� t�tno i oddech, nie pomijaj�c odbioru emocji. Wkr�tce powinna nast�pi� zmiana i nie chcia�bym przegapi� tego momentu.

Przez dwie godziny prowadzili �cis�� obserwacj�, jednak nie wykryli �adnych zmian. W pewnym momencie Conway zostawi� pacjenta pod opiek� Prilicli i Kursedda, a tymczasem sam spr�bowa� skontaktowa� si� ze Skemptonem. Powiedziano mu jednak, �e pu�kownik trzy dni temu opu�ci� Szpital, �e poda� koordynaty przestrzenne miejsca, do kt�rego si� udaje, ale �e nie mo�na skontaktowa� si� ze statkiem, p�ki ten jest w ruchu. Z wielk� przykro�ci� oznajmiono Conwayowi, �e wiadomo�� od niego b�dzie musia�a poczeka�, a� pu�kownik dotrze na miejsce.

By�o ju� wi�c za p�no, by powstrzyma� Korpus przed kontaktem z nieziemcami. Pozostawa�o mu jedynie �wyleczy� pacjenta.

Je�li mu na to pozwol��

G�o�nik na �cianie szcz�kn�� i zakrztusi� si�, po czym powiedzia�:

��Doktor Conway proszony jest o natychmiastowe zg�oszenie si� do gabinetu majora O�Mary.

Conway my�la� w�a�nie z gorycz�, �e Thornnastor nie traci� czasu, by si� poskar�y�, kiedy Prilicla odezwa� si�:

��Oddech usta� prawie zupe�nie. Puls nieregularny.

Conway chwyci� mikrofon interkomu.

��Tu Conway!�� rykn��. � Prosz� powiedzie� O�Marze, �e nie mam czasu!�� Potem odezwa� si� do Prilicli: � Ja te� to wychwyci�em. A co z emisj� uczu�?

��Silniejsza w czasie zaburze� pulsu, ale teraz ju� normalna. Odbi�r jest coraz s�abszy.

��W porz�dku. Prosz� mie� uszy i oczy otwarte.

Conway pobra� z jednego z otwor�w pr�bk� wydychanego powietrza i wprowadzi� j� do analizatora. Nawet bior�c pod uwag� p�ytki oddech, wynik tego badania, podobnie jak innych przeprowadzonych w ci�gu ostatnich dwunastu godzin, nie pozostawia� w�tpliwo�ci. Doktor poczu� si� nieco pewniej.

��Oddech usta� prawie ca�kowicie � oznajmi� Prilicla.

Zanim Conway zdo�a� odpowiedzie�, do sali wpad� O�Mara. Zatrzymawszy si� w odleg�o�ci oko�o dwudziestu centymetr�w, odezwa� si� niebezpiecznie spokojnym g�osem:

��A dlaczeg� to nie ma pan czasu, doktorze?

Conway a� ta�czy� w miejscu z niecierpliwo�ci.

��Czy to nie mo�e poczeka�? � zapyta� b�agalnym tonem.

��Nie.

Conway wiedzia�, �e tym razem nie pozb�dzie si� psychologa bez jakich� wyja�nie� dotycz�cych swego post�powania w ostatnim czasie, a rozpaczliwie pragn��, by mu nie przeszkadzano przez najbli�sz� godzin�. Szybko przysun�� si� do pacjenta i przez rami� przekaza� majorowi pospieszne podsumowanie swoich domys��w na temat statku medycznego obcych oraz kolonii, z kt�rej �w przyby�. Zako�czy� wyw�d pro�b�, by O�Mara skontaktowa� si� ze Skemptonem i sk�oni� go do op�nienia pierwszego kontaktu do czasu, gdy b�dzie wiadomo co� konkretnego o stanie pacjenta.

��Zatem wiedzia� pan to wszystko od tygodnia i nie poinformowa� pan nas o tym � skonstatowa� O�Mara w zamy�leniu.�� Potrafi� zrozumie� pow�d, dla kt�rego pan milcza�. Jednak Korpus ma ju� za sob� wiele pierwszych kontakt�w i wychodzi mu to ca�kiem nie�le. Mamy ludzi specjalnie wyszkolonych do takich zada�. Pan wszak�e post�pi� jak stru�: nie zrobi� pan nic, maj�c nadziej�, �e problem p�jdzie sobie precz. Ten problem za�, dotycz�cy cywilizacji na tak wysokim poziomie, �e potrafi pokonywa� przestrzenie mi�dzygalaktyczne, jest zbyt powa�ny, by robi� przed nim unik. Trzeba rozwi�za� go szybko i pomy�lnie. By�by to idealny dow�d naszych dobrych intencji, gdyby�my rozbitka odstawili przy �yciu i w dobrym zdrowiu�

G�os O�Mary stwardnia� nagle, przechodz�c w gniewny zgrzyt. Sam psycholog za� sta� ju� tak blisko Conwaya, �e ten czu� jego oddech na karku.

��I tu wracamy do tego oto pacjenta, kt�rego powinien pan leczy�. Niech pan patrzy na mnie, Conway!

Conway obr�ci� si�, upewniwszy si� jednak wcze�niej, �e Prilicla nadal z uwag� prowadzi obserwacj�. Gniewnie zadawa� sobie pytanie, dlaczego wszystko naraz wali mu si� na g�ow�, zamiast dzia� si� mi�o, po kolei.

��Podczas pierwszego spotkania � podj�� O�Mara spokojniej � uciek� pan do swego pokoju, zanim zdo�ali�my do czego� doj��. Ju� wtedy wygl�da�o mi na to, �e boi si� pan, czy sobie poradzi. Przymkn��em jednak na to oczy. P�niej doktor Mannon zaproponowa� terapi�, kt�ra cho� drastyczna, by�a nie tylko dopuszczalna, ale zdecydowanie wskazana w �wczesnym stanie pacjenta. Pan odm�wi�. W ko�cu patologia opracowa�a specyfik, kt�ry wyleczy�by go w par� godzin, ale pan nie skorzysta� nawet z tej szansy! Zwykle nie zwracam uwagi na powtarzane tu pog�oski i plotki � kontynuowa� O�Mara, znowu podnosz�c g�os � ale kiedy zaczynaj� si� szerzy� i staj� si� uporczywe, szczeg�lnie w�r�d personelu pomocniczego, kt�ry zwykle wie, co m�wi z medycznego punktu widzenia, musz� zaj�� stanowisko. Sta�o si� jasne, �e pomimo �cis�ej obserwacji pacjenta, cz�stych bada� i licznych analiz przesy�anych na patologi�, nie zrobi� pan dla tego stworzenia absolutnie nic. Ono umiera�o, podczas gdy pan udawa�, �e je leczy. Tak si� pan obawia� konsekwencji swego niepowodzenia, �e nie potrafi� pan podj�� nawet najprostszej decyzji�

��To nieprawda!�� zaprotestowa� Conway. Zabola�o go to, nawet je�li oskar�enie O�Mary wynika�o z niedoinformowania. Ale jeszcze gorsze od s��w by�o spojrzenie majora, wyraz gniewu i pogardy, a tak�e g��bokiego b�lu, �e oto ten, kt�remu ufa� zar�wno zawodowo, jak i jako przyjaciel, m�g� go tak potwornie zawie��. O�Mara wini� siebie za ca�� t� spraw� prawie tak samo jak Conwaya.

��Ostro�no�� te� ma swoje granice, doktorze � m�wi� niemal ze smutkiem.�� Czasem trzeba si� odwa�y�. Je�li ryzykowna decyzja jest konieczna, nale�y j� podj�� i trwa� przy niej, mimo wszystko�

��A c� ja, pa�skim zdaniem, robi�, do cholery?!�� zawo�a� Conway z w�ciek�o�ci�.

��Nic!�� krzykn�� O�Mara.�� Absolutnie nic!

��S�usznie!�� wrzasn�� Conway.

��Oddech usta� � odezwa� si� cicho Prilicla.

Conway obr�ci� si� gwa�townie i naci�ni�ciem guzika wezwa� Kursedda.

��Praca serca? M�zg?�� zapyta�.

��Puls szybszy. Emocje nieco silniejsze.

W tej chwili zjawi� si� Kursedd i Conway zacz�� wyrzuca� z siebie polecenia. Potrzebowa� instrument�w i przyleg�ej sali operacyjnej; podawa� szczeg�owo, co mu jest potrzebne. Aseptyka by�a zb�dna, podobnie jak znieczulenie; za��da� tylko wszelkich narz�dzi tn�cych. Piel�gniarz znikn�� za drzwiami, Conway za� po��czy� si� z patologi�, pytaj�c, czy potrafi� mu da� jaki� bezpieczny �rodek zwi�kszaj�cy krzepliwo��, gdyby konieczny by� rozleg�y zabieg chirurgiczny. Patologia obieca�a dostarczy� go za kilka minut. Gdy Conway oderwa� si� od interkomu, odezwa� si� O�Mara:

��Ten ca�y po�piech, te pozory aktywno�ci nie dowodz� niczego. Pacjent przesta� oddycha�. Je�li jeszcze nie umar�, jest tego tak blisko, �e w�a�ciwie nie ma to ju� znaczenia. Wina jest pa�ska. Niech panu B�g pomo�e, doktorze, bo nikt inny tego nie zrobi.

Conway gwa�townie pokr�ci� g�ow�.

��Niestety, mo�e pan mie� racj�, ale wierz�, �e nie umrze � powiedzia�. � Nie mog� tego jeszcze teraz wyja�ni�, ale m�g�by mi pan pom�c, kontaktuj�c si� ze Skemptonem i prosz�c go, by nie spieszy� si� z tym kontaktem. Potrzebuj� czasu, cho� nie wiem jeszcze ile.

��Nie umie pan przegrywa� � odpar� gniewnie O�Mara, ale mimo to podszed� do interkomu. Gdy go ��czono, Kursedd przyprowadzi� w�zek z instrumentami. Conway u�o�y� je w wygodnej odleg�o�ci od pacjenta, po czym odezwa� si� przez rami� do majora:

��Niech pan sobie to przemy�li: przez ostatnie dwana�cie godzin pacjent wydycha� takie samo powietrze, jakie wdycha�. Znaczy to, �e oddycha�, ale powietrza nie zu�ywa��

Pochyli� si� szybko, ustawi� stetoskop i zacz�� si� ws�uchiwa�. Praca serca by�a nieco szybsza, jak mu si� zdawa�o, i silniejsza. Jednak wyst�powa�a w niej pewna nieregularno��. D�wi�ki docieraj�ce przez grub�, prawie skamienia�� naro�l by�y jednocze�nie silniejsze i zniekszta�cone. Conway nie potrafi� powiedzie�, czy to odg�os samej pracy serca, czy te� skutek jakich� innych czynno�ci organizmu. Niepokoi�o go to, bo nie wiedzia�, jaki stan u tego pacjenta jest normalny. W ko�cu rozbitek znajdowa� si� w ambulansie, co oznacza�o, �e poza obecnym stanem musia�o z nim by� jeszcze co� nie w porz�dku�

��Co pan wygaduje?�� przerwa� mu O�Mara i Conway zorientowa� si�, �e ostatnie my�li wypowiada� na g�os.�� Chce pan przez to powiedzie�, �e pacjent nie jest chory?

��Rodz�ca matka � rzuci� Conway w roztargnieniu � mo�e cierpie�, ale zasadniczo chora nie jest.

�a�owa�, �e nie wie wi�cej o procesach zachodz�cych w ciele pacjenta. Gdyby uszy tego� nie by�y ca�kowicie pokryte naro�l�, spr�bowa�by znowu autotranslatora. S�yszane przez niego cmokni�cia, �omot, gulgotanie mog�y co� znaczy�.

��Conway!�� zawo�a� O�Mara, bior�c tak g�o�ny wdech, �e s�ycha� go by�o na ca�ej sali.�� Skontaktowa�em si� ju� ze statkiem Skemptona � doda� ciszej.�� Wygl�da na to, �e si� pospieszyli i dosz�o ju� do kontaktu z obcymi. W�a�nie wo�aj� pu�kownika do aparatu��� Przerwa�, po czym doda�: � Zrobi� g�o�niej, �eby i pan m�g� go s�ysze�.

��Nie za g�o�no � odrzek� Conway, po czym zwr�ci� si� do Prilicli: � Jak silne s� emocje?

��O wiele silniejsze. Mog� ju� rozr�nia� poszczeg�lne uczucia. Pilna potrzeba, zagro�enie �ycia i strach, zapewne na tle klaustrofobicznym, zbli�aj�cy si� do paniki.

Conway obrzuci� pacjenta d�ugim, uwa�nym spojrzeniem. Nie by�o �adnych oznak ruch�w.

��Nie mog� d�u�ej czeka� � odezwa� si� nagle.�� Chyba jest zbyt s�aby, by samemu da� sobie rad�. Ekrany, Kursedd.

Ekrany mia�y pos�u�y� tylko do os�oni�cia pacjenta przed wzrokiem O�Mary. Gdyby psycholog ujrza� to, co mia�o za chwil� nast�pi�, nie b�d�c jeszcze w pe�ni �wiadom, co si� dzieje, bez w�tpienia wyci�gn��by kolejne b��dne wnioski i, by� mo�e, posun�� si� a� do tego, by si�� przeciwdzia�a� zabiegom Conwaya.

��Uczucie zagro�enia �ycia wzrasta � powiedzia� nagle Prilicla.�� B�l w�a�ciwie nie wyst�puje, ale pojawi�o si� silne uczucie d�awienia�

Conway skin�� g�ow�. Gestem za��da� skalpela i zacz�� nacina� naro�l, staraj�c si� ustali� jej grubo��. Naro�l przypomina�a teraz mi�kki, kruchy korek, kt�ry �atwo ust�powa� pod no�em. Na g��boko�ci dwudziestu centymetr�w ods�oni�o si� co�, co przypomina�o szar�, lepk�, lekko opalizuj�c� b�on�, natomiast nie by�o �ladu wyp�ywu p�yn�w ustrojowych. Lekarz odetchn�� z ulg�, cofn�� skalpel, a nast�pnie powt�rzy� ci�cie w innym miejscu. Tym razem ukazuj�ca si� b�ona mia�a zielonkawy odcie� i lekko dr�a�a. Wykona� nast�pne ci�cie.

Najwyra�niej przeci�tna grubo�� pow�oki wynosi�a dwadzie�cia centymetr�w. Tn�c z w�ciek�� szybko�ci�, Conway otworzy� j� w dziewi�ciu miejscach rozstawionych mniej wi�cej r�wno na ca�ym ciele. Nast�pnie spojrza� pytaj�co na Prilicl�.

��Stan psychiczny znacznie gorszy � powiedzia� Cinrussa�czyk.�� Najwy�szy stopie� przera�enia, obawa o �ycie, uczucie� duszenia si�. T�tno przyspieszone i nieregularne, powa�ne obci��enie serca. Poza tym znowu traci przytomno��

Nim jeszcze Prilicla sko�czy� m�wi�, Conway pu�ci� w ruch skalpel. D�ugimi, siek�cymi, mocnymi ci�ciami po��czy� ju� istniej�ce otwory, robi�c g��bokie, poszarpane naci�cia. Nic si� nie liczy�o poza szybko�ci�. W �aden spos�b zabiegu tego nie mo�na by�o nazwa� chirurgicznym. Ka�dy drwal z t�pym toporem zrobi�by to dok�adniej.

Uko�czywszy dzie�o, Conway sta�, patrz�c na pacjenta przez ca�e trzy sekundy, ale nadal nie by�o wida� �adnych ruch�w. Rzuci� skalpel i r�kami zacz�� rozrywa� pow�ok�.

Nagle na sali rozleg� si� podniecony g�os Skemptona, opisuj�cego l�dowanie na planecie skolonizowanej przez obcych oraz pierwszy kontakt.

��I s�uchaj, O�Mara � m�wi� pu�kownik � ich struktura spo�eczna jest zupe�nie zwariowana, nigdy niczego takiego nie widzia�em! S� dwie osobne formy �ycia�

��Jednak w ramach tego samego gatunku � wtr�ci� na g�os Conway, ca�y czas operuj�c.

Pacjent dawa� ju� oznaki �ycia i zaczyna� sam uwalnia� si� z pow�oki. Lekarz chcia� a� krzycze� z rado�ci, ale zamiast tego kontynuowa�:

��Jedn� z tych form jest dziesi�cionogi, znany nam osobnik, ale bez ogona w z�bach. T� pozycj� przyjmuje on tylko na okres przej�ciowy. Druga posta� za� jest� jest��� Przerwa�, by dok�adnie, szczeg�owo przyjrze� si� istocie, kt�ra sta�a ju� przed nim uwolniona z pow�oki. Jej resztki le�a�y na pod�odze, cz�� ci�ni�ta tam przez Conwaya, cz�� za� zrzucona przez samego pacjenta.�� Przypatrzmy si� dobrze � m�wi� dalej.�� Jest to, oczywi�cie, istota tlenodyszna. Jajorodna. D�ugie, walcowate, lecz elastyczne cia�o wyposa�one w cztery owadzie nogi, manipulatory, typowe organy zmys��w oraz trzy pary skrzyde�. Klasa GKNM. Z wygl�du nieco przypomina wa�k�. By�bym zdania, �e pierwsza forma, s�dz�c po jej prymitywnych mackach, wykonuje wi�kszo�� ci�kiej roboty. Dopiero po przebyciu stadium �poczwarki� i osi�gni�ciu sprawniejszej i pi�kniejszej postaci wa�ki mo�na takiego osobnika uzna� za dojrza�ego, zdolnego do wykonywania odpowiedzialnej pracy. Z tego, jak przypuszczam, wynika do�� skomplikowany system spo�eczny�

��Mia�em w�a�nie powiedzie� � w��czy� si� Skempton g�osem wyra�aj�cym smutek kogo�, komu nie wypali�a bombowa wiadomo�� � �e dwie takie istoty lec� ju�, by si� zaj�� rozbitkiem. ��daj�, by absolutnie niczego z nim nie robi�

W tej akurat chwili O�Mara przepchn�� si� przez ekrany. Sta� z rozdziawionymi ustami, gapi�c si� na pacjenta, kt�ry w�a�nie rozpo�ciera� skrzyd�a. Nast�pnie z wyra�nym wysi�kiem wzi�� si� w gar��.

��S�dz�, doktorze, �e nale�� si� panu przeprosiny � rzek�. � Ale dlaczego nic pan nikomu nie powiedzia��?

��Nie mia�em niepodwa�alnego dowodu na to, �e moja teoria jest s�uszna � odpar� Conway powa�nie.�� Kiedy pacjent kilkakrotnie zareagowa� panik� na propozycj� udzielenia mu pomocy, zacz��em podejrzewa�, �e naro�l mo�e by� stanem normalnym. Zapewne g�sienica mia�aby wiele przeciwko przedwczesnemu usuni�ciu jej poczwarki, gdy� taki zabieg zabi�by j� natychmiast. By�y jeszcze inne wskaz�wki. Brak dop�ywu �ywno�ci; pier�cieniowata pozycja ze stercz�cymi na zewn�trz mackami, czyli wyra�na pozosta�o�� mechanizmu obronnego z czas�w, gdy naturalni wrogowie zagra�ali �yciu nowej istoty, rodz�cej si� wewn�trz powoli twardniej�cej skorupy; w ko�cu to, �e nasz pacjent wydycha� w p�niejszym okresie powietrze bez jakichkolwiek zanieczyszcze�, co dowodzi�o, �e serce i p�uca, kt�rym si� przys�uchiwali�my, nie mia�y ju� bezpo�redniego po��czenia z organizmem.

Conway zacz�� wyja�nia�, �e na wczesnym etapie leczenia nie by� jeszcze pewien swojej teorii, ale nie by� jej a� tak niepewny, by przyj�� zalecenia Mannona i Thornnastora. Zdecydowa�, �e stan pacjenta jest normalny albo prawie normalny i �e najlepiej b�dzie nic nie robi�. Tak w�a�nie post�pi�.

���Ale nasz Szpital wierzy wy��cznie w robienie wszystkiego dla pacjenta � m�wi� dalej � i nie wyobra�am sobie, aby Mannon, pan czy ktokolwiek, kogo znam, sta� sobie po prostu i nic nie robi�, gdyby pacjent wyra�nie umiera� na jego oczach. Mo�e kto� by si� zgodzi� z moj� teori� i post�pi� wed�ug niej, ale pewno�ci mie� nie mog�em. A musieli�my wyleczy� tego pacjenta, jego rasa bowiem by�a nam w�wczas zupe�nie nie znana�

��Dobrze ju�, dobrze � przerwa� O�Mara, unosz�c obie r�ce.�� Jest pan geniuszem, doktorze, albo czym� podobnym. A teraz co?

Conway potar� podbr�dek, po czym odezwa� si� z namys�em:

��Musimy pami�ta�, �e pacjent znajdowa� si� na pok�adzie sanitarki, tote� poza jego stanem musia�o by� z nim co� nie w porz�dku. By� zbyt s�aby, by wyrwa� si� ze swej poczwarki, i nale�a�o mu pom�c. Mo�e ta s�abo�� by�a jego dolegliwo�ci�. Ale je�li to co� innego, Thornnastor i jego ch�opcy b�d� to teraz mogli wyleczy�, skoro mo�na si� porozumie� z pacjentem i liczy� na jego pomoc. Chyba �e � doda� nagle zaniepokojony � nasze wcze�niejsze, poronione pr�by udzielenia mu pomocy spowodowa�y wstrz�s psychiczny.�� W��czy� autotranslator, przez chwil� przygryza� wargi, po czym zwr�ci� si� do pacjenta: � Jak si� czujesz?

Jego odpowied�, kr�tka i rzeczowa, zabrzmia�a najcudowniejsz� muzyk� w uszach zaniepokojonego lekarza:

��Jestem g�odny � powiedzia� pacjent.