Drugi tom cyklu o Szpitalu Kosmicznym sektora Dwunastego

Przek�ad: Rados�aw Kot

Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego wisia� w pr�ni ju� poza dyskiem galaktyki, gdzie nie by�o prawie �adnych gwiazd, tote� panowa�y tu niemal absolutne ciemno�ci. Na jego trzystu osiemdziesi�ciu czterech poziomach odtworzono �rodowiska odpowiadaj�ce warunkom �ycia wszystkich znanych w Federacji istot inteligentnych, pocz�wszy od kruchych mieszka�c�w metanowych olbrzym�w, przez tleno� i chlorodysznych, po stworzenia, kt�re przetrwa� mog�y jedynie w strumieniach twardego promieniowania. Tysi�ce iluminator�w jarzy�o si� nieustannie r�norodnym blaskiem dostosowanym do potrzeb pacjent�w oraz wielorasowego personelu. Za�ogom podchodz�cych do niego statk�w Szpital jawi� si� jako wyros�a do monstrualnych rozmiar�w cylindryczna choinka.

Do jej powstania przyczynili si� zar�wno in�ynierowie, jak i psychologowie. Ci ostatni rekrutowali si� g��wnie z szereg�w Korpusu Kontroli, ramienia sprawiedliwo�ci Federacji. Oni te� zajmowali si� sprawami administracyjnymi, jednak do tradycyjnych w ca�ej galaktyce tar� pomi�dzy mundurowymi a cywilnymi pracownikami s�u�by zdrowia tutaj jako� nie dochodzi�o. Nie notowano tak�e powa�niejszych konflikt�w w�r�d personelu medycznego, chocia� liczy� on kilka tysi�cy istot sze��dziesi�ciu gatunk�w r�ni�cych si� nie tylko wygl�dem, zachowaniem i wydzielanymi zapachami, ale i filozofi� �yciow�. Praktycznie ��czy�o ich tylko przekonanie, �e zadaniem lekarza jest leczy� chorych.

Ca�y personel traktowa� powa�nie swoj� prac� i chocia� nie zawsze zachowywa� przy tym powag�, tolerancj� wobec r�nych, niekiedy bardzo znacz�cych odmienno�ci uwa�a� za spraw� absolutnie, bezwzgl�dnie wr�cz priorytetow�. Brak sk�onno�ci do ksenofobii by� zreszt� podstawowym warunkiem stawianym kandydatom do pracy w Szpitalu, kt�rzy potem z dum� deklarowali, �e dla nich wszyscy pacjenci zawsze s� i b�d� r�wni. Ich porady by�y niezmiennie cenione przez specjalist�w z ca�ej galaktyki. Chocia� wszyscy mienili si� pacyfistami, toczyli nieustann� i bezkompromisow� wojn� z cierpieniem i chorobami trawi�cymi zar�wno jednostki, jak i ca�e spo�ecze�stwa.

Czasem jednak zdarza�o si�, �e leczenie nie przebiega�o bezkonfliktowo. Zw�aszcza wtedy, gdy diagnoza dotyczy�a przyczyn zaburze� funkcjonowania ca�ych obcych kultur, a kuracja wymaga�a usuni�cia z chirurgiczn� precyzj� g��boko zakorzenionych przes�d�w albo chorych zespo��w warto�ci. W takich razach nie by�o co liczy� na wsp�prac� pacjenta, a dzia�ania lekarzy, mimo ich zdeklarowanego pacyfizmu, mog�y doprowadzi� na skraj prawdziwej wojny.

Poddany obserwacji pacjent nale�a� do du�ych: Conway oceni� jego mas� na jakie� p� tony. Przypomina� monstrualn�, ustawion� ogonkiem do g�ry gruszk�. W g�rnej cz�ci cia�a mia� pi�� grubych mackowatych wyrostk�w, a muskularny d� kad�uba sugerowa�, �e istota owa przemieszcza si� podobnie jak w��, chocia� by� mo�e znacznie szybciej. Ca�a powierzchnia sk�ry by�a poszarpana i poraniona, jakby kto� potraktowa� j� ostr�, drucian� szczotk�.

Conway nie dostrzega� nic niezwyk�ego w stanie pacjenta. Sze�� lat praktyki w Szpitalu przyzwyczai�o go do znacznie gorszych widok�w, zbli�y� si� zatem, �eby przeprowadzi� wst�pne badanie, a tu� za nim stan�� nadzoruj�cy umieszczenie pacjenta w izolatce porucznik Korpusu. Conway nie lubi� wprawdzie, gdy kto� dysza� mu w kark, ale zignorowa� go�cia i zaj�� si� chorym.

Pod ka�d� z pi�ciu macek widnia�y otwory g�bowe. Cztery by�y pe�ne z�b�w, pi�ty za� kry� aparat g�osowy. Same macki wykazywa�y pewn� specjalizacj�. Trzy by�y zwyk�ymi ko�czynami chwytnymi, czwarta ko�czy�a si� narz�dem wzroku, a ostatnia rogat� kostn� maczug�. Najwy�sza partia tu�owia, kt�r� wypada�oby nazwa� g�ow�, nie mia�a cech szczeg�lnych. Zwyk�y czerep kryj�cy m�zg.

Conway uzna�, �e standardowe ogl�dziny nie dostarcz� mu wi�cej informacji, obr�ci� si� wi�c, �eby si�gn�� po sprz�t� i zderzy� si� z funkcjonariuszem Korpusu.

��Zamierza pan studiowa� medycyn�, poruczniku?�� spyta� zirytowany.

M�czyzna okry� si� rumie�cem, co w zestawieniu z ciemn� zieleni� ko�nierza munduru wygl�da�o fatalnie.

��Ten pacjent to kryminalista � odpar� urz�dowym tonem.�� Zosta� znaleziony sam na pok�adzie statku kosmicznego. Wszystko �wiadczy o tym, �e zabi� i zjad� jedynego towarzysza podr�y. Przez ca�� drog� tutaj by� nieprzytomny, ale i tak nakazano mi go strzec jak najpilniej. Postaram si� nie wchodzi� panu w drog�, doktorze.

Conway z trudem prze�kn�� �lin� i spojrza� na gro�n�, zrogowacia�� ko�czyn�, kt�ra bez w�tpienia pomog�a temu gatunkowi wspi�� si� na najwy�szy szczebel drabiny ewolucyjnej.

��Tylko prosz� nie oddala� si� za bardzo, poruczniku � powiedzia�.

Conway obejrza� sobie pacjenta z pomoc� przeno�nego rentgena, pobra� kilka wycink�w, w pierwszej kolejno�ci zmienionej chorobowo sk�ry, i zaraz pos�a� wszystko na patologi� do analizy. Na wszelki wypadek do��czy� jeszcze trzy kartki z pospiesznie skre�lonymi uwagami. Potem odst�pi� od pacjenta i podrapa� si� po g�owie.

Istota by�a ciep�okrwista, tlenodyszna i nawyk�a do ci��enia oraz ci�nienia zbli�onych do ziemskich, co bior�c pod uwag� jej budow� anatomiczn�, pozwala�o j� zaklasyfikowa� do typu EPLH. Zdawa�a si� cierpie� na nowotw�r sk�ry. Zmiany na ciele by�y zaawansowane i rozleg�e, a ich charakter wskazywa� na rozrost typu epithelioma. Objawy by�y tak jednoznaczne, �e w zasadzie mo�na by zacz�� leczenie, nie czekaj�c na raport z patologii. Gdyby niejedno� �aden rak sk�ry, nawet bardzo z�o�liwy, nie powodowa� zwykle d�ugotrwa�ej utraty przytomno�ci.

Owszem, to ostatnie mog�o by� skutkiem wstrz�su psychicznego, a przy podobnych powik�aniach nale�a�o si�ga� po pomoc specjalist�w, najlepiej kt�rego� ze szpitalnych telepat�w. Tylko kt�rego? Wi�kszo�� z nich nie potrafi�a pracowa� z osobnikami, kt�rzy nie mieli zdolno�ci telepatycznych albo nie nale�eli do tego samego gatunku. Ma�o by�o wyj�tk�w od tej regu�y. A to oznacza�o, �e nale�a�o wezwa� nie kogo innego, ale doktora Prilicl�, reprezentuj�cego typ GLNO przyjaciela Conwaya.

Porucznik zakaszla� lekko, �eby zwr�ci� na siebie uwag�.

��Panie doktorze, gdy pan ju� sko�czy, O�Mara chcia�by pana widzie� u siebie.

Conway pokiwa� g�ow�.

��Zaraz przy�l� jeszcze kogo�, by rzuci� okiem na naszego pacjenta. Mam nadziej�, �e b�dzie pan czuwa� na jego bezpiecze�stwem r�wnie pilnie jak nad moim � odrzek� z u�miechem.

W dy�urce wybra� jedn� z �adniejszych ludzkich piel�gniarek i przedstawiwszy pokr�tce, o co chodzi, wys�a� j� do izolatki. Owszem, m�g�by przekaza� te same polecenia r�wnie� jakiej� Tralthance klasy FGLI, poruszaj�cej si� na sze�ciu nogach i tak masywnej, �e s�o� uchodzi�by przy niej za stworzonko drobne i wra�liwe, jednak chcia� wynagrodzi� jako� porucznikowi swoj� nieuprzejmo��.

Dwadzie�cia minut p�niej, po trzykrotnej zmianie ubioru ochronnego i przej�ciu przez sekcj� chlorodysznych, korytarz �yj�cych pod wod� AUGL oraz lodowate przedzia�y metanowc�w, Conway zameldowa� si� w gabinecie majora O�Mary.

Naczelny psycholog wisz�cego w pr�ni Szpitala by� odpowiedzialny za stan umys��w ca�ego personelu, kt�ry nie do��, �e liczy� dziesi�� tysi�cy istot, to jeszcze sk�ada� si� z przedstawicieli osiemdziesi�ciu siedmiu r�nych gatunk�w. Tym samym O�Mara by� tutaj kim� nad wyraz wa�nym. Nie wywy�sza� si� jednak i zawsze mia� czas dla ka�dego. Jak sam powiada�, by� got�w wys�ucha� potrzebuj�cego o dowolnej porze dnia i nocy, lecz pod jednym warunkiem: �e nie b�dzie mu si� zawraca� g�owy g�upstwami. Takie pr�by, dodawa�, sko�cz� si� nieuniknion� bur�.

Dla niego wszyscy byli tu pacjentami � i chorzy, i personel. Panowa�o powszechne przekonanie, �e dobra atmosfera utrzymuj�ca si� pomi�dzy przedstawicielami r�nych, niekiedy bardzo dra�liwych i dumnych ras, by�a przede wszystkim jego zas�ug�. Nawet najwi�ksi obra�alscy bali si� go po prostu rozz�o�ci�. Dzi� jednak by� prawie �e do rany przy��.

��To zajmie wi�cej ni� pi�� minut, proponuj� zatem, �eby pan usiad�, doktorze � rzuci�, gdy Conway stan�� przed jego biurkiem.�� Zak�adam, �e obejrza� pan ju� sobie naszego ludo�erc�?

Conway pokiwa� g�ow� i usiad�. W paru s�owach przedstawi� wyniki wst�pnych bada� pacjenta i doda�, �e jego zdaniem problem ma chyba pod�o�e psychologiczne. Na koniec spyta�:

��Ma pan jeszcze jakie� informacje na jego temat? Poza tym podejrzeniem o kanibalizm, naturalnie�

��Owszem, ale nie ma tego wiele � odpar� O�Mara.�� Znalaz� go patrol Korpusu. Jego statek, chocia� w og�le nie uszkodzony, wysy�a� wezwanie o pomoc. Nasz go�� by� wyra�nie zbyt chory, �eby go pilotowa�. Na pok�adzie nie by�o nikogo wi�cej, ale poniewa� ratownicy nigdy wcze�niej nie spotkali �adnego EPLH, na wszelki wypadek przeszukali drobiazgowo ca�� �ajb�. I wysz�o im, �e jednak kto� jeszcze tam wcze�niej by�. Doprowadzi� ich do tego wniosku prywatny dziennik nagrywany przez chorego. To samo wynika�o z rejestr�w obs�ugi �luzy i temu podobnych zapis�w� W tej chwili to nieistotne. Wa�ne, �e wszystko �wiadczy�o o tym, �e by�a tam jeszcze jedna istota, kt�ra sko�czy�a marnie za spraw� naszego pacjenta. I ku jego gastronomicznemu po�ytkowi�

O�Mara przerwa� i opu�ci� trzymane w r�ku papiery. Conway zd��y� na nie zerkn��. By� to wypis ze wspomnianego przed chwil� prywatnego dziennika, a widoczny akurat fragment informowa�, �e ofiar� kanibala pad� okr�towy lekarz.

��Jednak nie wiemy nic o planecie, z kt�rej pochodzi � powiedzia� psycholog, unosz�c ponownie papiery.�� Tyle tylko, �e le�y w innej galaktyce. Je�li wzi�� pod uwag�, �e nasz� przebadali�my dopiero w �wierci, nie wiem, kiedy uda nam si� trafi� na ojczyzn� tego tam�

��A mo�e Ianie mogliby pom�c?�� spyta� Conway.

Ianie nale�eli do pozagalaktycznej cywilizacji, kt�ra za�o�y�a niedawno koloni� w sektorze Szpitala. Byli niezwyk�ymi istotami klasy GKNM: pierwszy okres �ycia sp�dzali pod postaci� do�� szpetnych dziesi�cionogich poczwarek, z kt�rych wykluwa�y si� nast�pnie istoty nie do��, �e pi�kne, to jeszcze skrzydlate. Conway mia� jednego z nich pod swoj� opiek� trzy miesi�ce wcze�niej i chocia� pacjent opu�ci� ju� Szpital, to dwaj lekarze jego gatunku, kt�rzy przybyli mu na pomoc, zostali jako cz�onkowie personelu.

��Galaktyka jest wielka� ale spr�bujemy � mrukn�� O�Mara z wyra�nym brakiem entuzjazmu.�� Ale wracaj�c do pacjenta: najbardziej martwi mnie, co z nim zrobimy, kiedy ju� go pan wyleczy. Bo widzi pan, doktorze, zosta� znaleziony w okoliczno�ciach, kt�re jednoznacznie �wiadcz�, �e pope�ni� czyn uznawany przez istoty inteligentne za przest�pstwo. Jest zatem kryminalist�, a Korpus Kontroli pe�ni w takich wypadkach funkcj� policji. Musimy doprowadzi� do procesu, w kt�rym zostanie albo uniewinniony, albo skazany. Tylko jak mamy mu zapewni� sprawiedliwy proces, je�li nie wiemy nic o kulturze, w kt�rej wyr�s�? Jak zdo�amy odr�ni� obci��aj�ce dowody od okoliczno�ci �agodz�cych? Ale z drugiej strony nie mo�emy go tak po prostu wypu�ci�

��Dlaczego?�� spyta� Conway.�� Gdyby odes�a� go w tym samym kierunku, z kt�rego przyby�, tylko ci�szego o akta sprawy�

��A pan pozwoli�by umrze� pacjentowi, �eby oszcz�dzi� sobie fatygi?�� przerwa� mu z krzywym u�miechem O�Mara.

Conway nie odpowiedzia�. Argument by� z tych poni�ej pasa. Psycholog u�y� go jednak �wiadomie: obaj �wietnie wiedzieli, �e nikt nigdy nie zdo�a przekona� Korpusu Kontroli, by odst�pi� od czynienia swojej powinno�ci.

��Od pana za� oczekuj�, �e podczas leczenia, a tak�e p�niej, postara si� pan dowiedzie� jak najwi�cej o pacjencie i �wiecie, z kt�rego przyby�. Wiem wprawdzie, �e ma pan mi�kkie serce i w�asne spojrzenie na spraw�, wi�c si� nie zdziwi�, je�li awansuje pan na nieoficjalnego pomocnika obrony, ale w tej chwili mnie to nie obchodzi. Wa�ne, �eby dostarczy� pan obiektywnych informacji, kt�re pozwol� nam wnie�� spraw� przed trybuna�. Rozumiemy si�?

Conway skin�� g�ow�.

O�Mara odczeka� dok�adnie trzy sekundy i powiedzia�:

��A teraz, je�li nie ma pan nic lepszego do roboty, jak tylko wylegiwa� si� w moim fotelu�

Zaraz po opuszczeniu gabinetu psychologa Conway skontaktowa� si� z patologi� i poprosi�, �eby jeszcze przed lunchem wys�ali mu wyniki bada� sk�ry pacjenta. Potem odszuka� obu Ian�w i zaprosi� ich na ten lunch. Na koniec um�wi� si� z Prilicl� na konsultacj� i uznawszy, �e za�atwi� wszystko, co nale�a�o, uda� si� na obch�d.

Przez nast�pne dwie godziny nie znalaz� nawet chwili, aby pomy�le� o nowym pacjencie. Obecnie mia� pod opiek� pi��dziesi�ciu trzech chorych, trzech sta�yst�w oraz ca�e stadko piel�gniarek. ��cznie nale�eli oni do jedenastu typ�w fizjologicznych, zatem �aden obch�d nie m�g� by� nudny. Niekt�rzy z jego wsp�pracownik�w tak r�nili si� od niego i od pacjent�w, �e musieli nosi� kombinezony pozwalaj�ce im prze�y� w ca�kiem obcym �rodowisku, a mimo to nale�a�o nauczy� ich obs�ugi urz�dze� i instrument�w s�u��cych do badania istot rozmaitych gatunk�w.

Mimo licznego personelu Conway z zasady sam dogl�da� wszystkich pacjent�w, nawet rekonwalescent�w. Wiedzia�, �e to niem�dre i przydaje mu tylko roboty, ale zbyt niedawno zosta� awansowany na starszego lekarza, aby porzuci� dawne nawyki. Poza tym jednoznacznie rozumia� s�owo �odpowiedzialno�� i nie potrafi� spokojnie zleca� zbyt wiele podw�adnym.

Po obchodzie rozk�ad zaj�� przewidywa� wyk�ad ze wst�pnych kurs�w dla po�o�nych klasy DBLF. By�y to poro�ni�te nitrem wielonogie stworzenia o sylwetkach podobnych do olbrzymich g�sienic. Pochodzi�y z planety Kelgia i oddycha�y tym samym powietrzem co ludzie, udzia� w zaj�ciach nie wymaga� wi�c nak�adania specjalnego kombinezonu. Na dodatek sam temat te� by� stosunkowo prosty, je�li wzi�� pod uwag�, �e Kelgianki miewa�y potomstwo tylko raz w �yciu i niezmiennie rodzi�y w�wczas ca�� grup� m�odych, p� na p� m�skich i �e�skich. Conway nie musia� zatem przesadnie koncentrowa� si� na temacie i co rusz wraca� my�l� do dziwnego kanibala tkwi�cego w strze�onej izolatce.

P� godziny p�niej siedzia� wraz z dwoma �anami w g��wnej jadalni Szpitala, kt�ra obs�ugiwa�a po r�wni Traltha�czyk�w, Kelgian, ludzi i wszystkich innych, niezale�nie od tego, czym oddychali i co jedli. Prze�uwa� nie�mierteln� sa�at�, co nawet zbytnio mu nie wadzi�o, jako �e w por�wnaniu z daniami, kt�re musia� czasem jada�, goszcz�c r�nych nieziemc�w, zielenina by�a ca�kiem apetyczna.

Lekarze z planety Ia byli delikatnymi skrzydlatymi istotami i do pewnego stopnia przypominali wa�ki. Ich pod�u�ne, gibkie cia�a by�y wyposa�one w cztery owadzie nogi, ko�czyny chwytne, zwyk�e organy zmys��w oraz trzy poka�ne pary skrzyde�. Niemniej manier przy stole im brakowa�o. Nie siadali do jedzenia, lecz zawisali w powietrzu nad daniem. Wida� wzlatywanie do jedzenia by�o dla nich od dawna wyuczonym odruchem, mo�liwe, �e poprawia�o te� trawienie.

Conway po�o�y� na stole raport z patologii i postawi� na kartkach cukiernic�, �eby nie odfrun�y.

��Jak si� przekonacie, gdy zajrzycie do tych materia��w, przypadek wygl�da na prosty. Ale tylko wygl�da, bo chocia� badania nie wykry�y obecno�ci chorobotw�rczych drobnoustroj�w, a objawy wskazuj� na jedn� z postaci epithelioma, pacjent wci�� jest nieprzytomny i nie wiemy dlaczego. Mo�e zdo�aliby�my to wyja�ni�, wiedz�c co� wi�cej o jego naturalnym �rodowisku, cyklu dobowym i tak dalej. W�a�nie dlatego chcia�em z wami porozmawia�. Pacjent na pewno pochodzi z waszej galaktyki, mo�e wi�c mogliby�cie cokolwiek o nim powiedzie�?

GKNM po prawej Conwaya odlecia� na kilka centymetr�w od sto�u.

��Obawiam si�, �e nie opanowali�my jeszcze zasad waszej klasyfikacji fizjologicznej, doktorze � powiedzia� za po�rednictwem autotranslatora.�� Jak wygl�da pacjent?

��Przepraszam, zapomnia�em � mrukn�� Conway, jednak zamiast odpowiedzie�, zacz�� szkicowa� podobizn� pacjenta na odwrocie raportu patologii. Po chwili sko�czy� i pokaza� �anom rysunek.

��Mniej wi�cej tak.

Obaj skrzydlaci run�li na pod�og�.

Conway os�upia�. Nigdy jeszcze nie widzia�, aby GKNM przerwa� nagle jedzenie albo lot podczas posi�ku.

��Wi�c ich znacie?�� spyta�.

GKNM po prawej wyda� seri� d�wi�k�w, kt�re autotranslator Conwaya przet�umaczy� jako ma�o wyra�ne chrz�kni�cia, �wiadectwo skrajnego zaskoczenia.

��Owszem, znamy ich � odpar� w ko�cu skrzydlaty.�� Ale nigdy �adnego nie widzieli�my, nie wiemy, z jakiej planety pochodz�, a jeszcze przed chwil� nie mieli�my nawet poj�cia, czy na pewno istniej�. Doktorze, to s�� bogowie.

Jeszcze jeden VIP!�� pomy�la� z niech�ci� Conway. Jego do�wiadczenia z VIP-ami w roli pacjent�w by�y wy��cznie z�e. Zawsze wi�za�y si� z komplikacjami, i to wcale nie medycznej natury.

��M�j kolega zareagowa� nieco emocjonalnie � odezwa� si� drugi GKNM. Conway ich nie odr�nia�, jednak ten akurat by� bardziej cyniczny, a mo�e po prostu widzia� wi�cej �wiata.�� Spr�buj� mo�e przekaza�, co naprawd� o nich wiemy albo czego si� domy�lamy. Nie ma tego wiele, ale snucie dywagacji teologicznych nic nam teraz chyba nie da�

Istoty, do kt�rych nale�a� pacjent, by�y niezbyt liczne, jednak wywiera�y wielki wp�yw na histori� ich galaktyki. Przodowa�y w naukach spo�ecznych, w tym tak�e w psychologii, by�y przy tym wybitnie inteligentne. Z sobie tylko znanych powod�w rzadko szuka�y nawzajem swego towarzystwa: nie s�yszano, �eby na jakiej� planecie mieszka� przez d�u�szy czas wi�cej ni� jeden tylko osobnik.

Mimo to przejmowali w�adz� nad planetami. Czasem z po�ytkiem dla ich mieszka�c�w, czasem za� doprowadzali do tar�, kt�rych skutki jednak na d�u�sz� met� okazywa�y si� korzystne. Zaprz�gali ca�e populacje, a niekiedy i mi�dzygwiezdne kultury, do rozwi�zywania problem�w, kt�re oni sami tylko dostrzegali i potrafili zdefiniowa�, a za�atwiwszy spraw�, wynosili si� bez �ladu. Takie w ka�dym razie opowie�ci kr��y�y o nich z dawna po galaktyce.

���legendy m�wi�, �e kiedy kt�ry� z nich l�duje na jakiej� planecie, maj�c tylko sw�j statek i towarzystwo istoty odmiennego gatunku, zawsze zreszt� innego, najpierw prze�amuje lody uprzedze�, a potem zaczyna przejmowa� w�adz�. No i si� bogaci�. Przebiega to powoli, ale oni si� nie spiesz�. S� oczywi�cie nie�miertelni � doko�czy� GKNM, a Conway us�ysza� brz�k spadaj�cego na pod�og� widelca. To by� jego w�asny widelec�

Min�o troch� czasu, nim doszed� do siebie. W Federacji by�o tylko kilka d�ugowiecznych gatunk�w i wi�kszo�� z nich wytworzy�a zaawansowane technologicznie cywilizacje, kt�re opanowa�y sztuk� odm�adzania organizm�w. Dotyczy�o to tak�e Ziemian. Jednak �aden z nich nie by� nie�miertelny, nigdy te� nie s�yszano, aby kto� taki si� pojawi�. A� do teraz� I jak tu leczy� kogo� takiego? Chyba �e� Ale nie, przecie� GKNM te� by� lekarzem i chyba wiedzia�, co m�wi.

��Jeste�cie pewni?�� spyta� Conway.�� Na pewno nie�miertelni, nie d�ugowieczni?

Odpowied� Ianina ci�gn�a si� niemi�osiernie d�ugo, wyliczy� bowiem wiele wiarygodnych przekaz�w, teorii oraz legend na temat tych istot, kt�re nie potrafi�y zadowoli� si� niczym skromniejszym ni� w�adza nad ca�� planet�. Pod koniec Conway nie by� wcale bardziej przekonany, �e na pewno chodzi o nie�miertelno��, ale coraz wi�cej na to w�a�nie wskazywa�o.

��Po tym wszystkim, co od was us�ysza�em, mo�e w og�le nie powinienem o to pyta� � odezwa� si� po chwili.�� Mimo to zapytam. Czy waszym zdaniem taka istota zdolna by�aby do morderstwa i kanibalizmu�?

��Nie!�� odpar� jeden z GKNM.

��Nigdy!�� dorzuci� drugi.

Autotranslatory nie przekaza�y oczywi�cie towarzysz�cych wypowiedziom emocji, ale oba okrzyki by�y tak g�o�ne, �e wszyscy obecni w jadalni spojrzeli ku stolikowi Conwaya.

Kilka minut p�niej obaj skrzydlaci pospieszyli obejrze� legendarnego EPLH. Wcze�niej poprosili oczywi�cie o zgod�. Mili ludzie, pomy�la� Conway, chocia� ci�gle co� mu nie pasowa�o. Spojrza� na st�. No tak, sa�ata. Jak te kr�liki mog� na tym wy�y�? Odsun�� stanowczo talerz z zielenin� i zam�wi� stek z podw�jnymi dodatkami.

Zapowiada� si� d�ugi i ci�ki dzie�.

Gdy wr�ci� do izolatki, us�ysza� od personelu, �e Ianie byli i ju� sobie poszli, a stan pacjenta nie uleg� zmianie. Porucznik zdawa� si� niezmiennie patrze� piel�gniarce na r�ce, jednak z jakiego� powodu ci�gle si� rumieni�. Conway pokiwa� g�ow�, westchn�� i odprawi� piel�gniark�. Bra� si� w�a�nie do ponownej lektury raportu z patologii, gdy w izolatce zjawi� si� Prilicla.

Paj�czy asystent Conwaya nale�a� do klasy GLNO, �yj�cej na planecie o niewielkiej sile przyci�gania. Prilicla musia� wi�c nieustannie korzysta� z antygrawitator�w, �eby nie zmia�d�y�o go ci��enie, kt�re wi�kszo�� innych istot uznawa�a za normalne. Poza tym, �e by� nad wyraz kompetentnym lekarzem, cieszy� si� wielk� popularno�ci� w ca�ym Szpitalu. Wynika�o to z wrodzonych zdolno�ci empatycznych pozwalaj�cych tej kruchej istocie unika� jakichkolwiek konflikt�w. Chocia� mia� par� wielkich, niemal przezroczystych skrzyde�, zwyk� siada� podczas posi�k�w, a ze spaghetti radzi� sobie normalnie, widelcem. Conway mia� powody, aby go lubi�.

W kilku zdaniach przekaza� Prilicli najwa�niejsze informacje o stanie pacjenta oraz jego pochodzeniu i poprosi� o pomoc.

��Wiem, �e nie spos�b si� wiele dowiedzie� od nieprzytomnego, ale by�bym wdzi�czny za cokolwiek�

��Ale� to chyba jakie� nieporozumienie, doktorze � przerwa� mu Prilicla nader uprzejmie, gdy� inaczej nie potrafi�, oznajmiaj�c, �e kolega pope�ni� tu powa�ny b��d diagnostyczny � pacjent jest przytomny�

��Cofn�� si�!

Prilicla, ostrze�ony zar�wno bij�cymi od Conwaya emocjami, jak i widokiem maczugowatej ko�czyny pacjenta, kt�ra w mgnieniu oka mog�aby go zmia�d�y�, odskoczy� pod �cian�. Porucznik natomiast zbli�y� si� do chorego i zmierzy� go uwa�nym spojrzeniem. Przez par� chwil milczeli, wpatrzeni w pacjenta, kt�ry jednak si� nie poruszy�.

Conway spojrza� pytaj�co na Prilicl�.

��Wyczuwam w nim aktywno�� emocjonaln� charakterystyczn� jedynie dla istot przytomnych i w pe�ni �wiadomych swych poczyna�. Niemniej procesy my�lowe wydaj� mi si� dziwnie spowolnione i do tego s�abe, przynajmniej jak na potencja�, z kt�rym mamy do czynienia. Emocjonalnie natomiast wyczuwam w pacjencie zaburzenie poczucia bezpiecze�stwa, bezradno�� i zagubienie. Wiele wskazuje r�wnie�, �e jego obecne zachowanie jest zachowaniem celowym.

Conway westchn��.

��Symulant � warkn�� porucznik, interpretuj�c spraw� po swojemu.

Conwayowi te� bardzo si� to nie podoba�o, ale z innych powod�w. Uwa�a�, �e �adna, nawet najnowocze�niejsza aparatura diagnostyczna nie mo�e do ko�ca zast�pi� kontaktu z pacjentem. Jednak� jak tu otwarcie rozmawia� z istot� niemal�e bogom podobn�?

��Zamierzamy ci pom�c � odezwa� si� w ko�cu.�� Rozumiesz, co m�wi�?

Pacjent si� nie poruszy�.

��Nic nie wskazuje na to, aby pana us�ysza�, doktorze � oznajmi� Prilicla.

��Ale je�li jest przytomny��� zacz�� Conway, lecz urwa� i wzruszy� bezradnie ramionami.

Ponownie rozstawili aparatur� i razem przebadali dok�adnie EPLH. Szczeg�ln� uwag� zwr�cili na narz�dy s�uchu i wzroku. Nie doczekali si� jednak �adnej psychicznej ani fizycznej reakcji, chocia� nie post�powali wcale z pacjentem jak z jajkiem. Nie znale�li niczego, co mog�oby sugerowa� jakiekolwiek dysfunkcje narz�d�w zmys��w, a mimo to EPLH ci�gle wydawa� si� nieczu�y na bod�ce zewn�trzne, chocia� Prilicla obstawa� przy tym, �e osobliwa istota jest przytomna.

Co za trzepni�ty p�b�g, pomy�la� Conway. O�Mara naprawd� dba, �ebym si� nie nudzi�.

��Jedyne wyja�nienie, jakie przychodzi mi do g�owy � odezwa� si� � to �e ten umys�, kt�rego aktywno�� pan wyczuwa, odci�� si� w jaki� spos�b od narz�d�w zmys��w. Nie ma to bezpo�redniego zwi�zku z chorob� pacjenta, pozostaje wi�c pod�o�e psychiczne. Trzeba nam zatem pomocy psychiatry. Niemniej, poniewa� wszelkie choroby somatyczne zawsze tylko utrudniaj� psychoterapi�, proponuj�, aby�my najpierw zaj�li si� tymi zmianami sk�rnymi�

Patologia szybko opracowa�a �rodek przeciwko trapi�cemu EPLH epithelioma, kt�ry mia� by� odpowiedni do jego metabolizmu i nie wywo�ywa� skutk�w ubocznych. Conway w par� minut obliczy� dawki i zaraz wstrzykn�� pierwsz�. Prilicla zbli�y� si� do�, aby obserwowa� przebieg leczenia. Obaj wiedzieli, �e w takich wypadkach poprawa powinna nast�pi� nie za kilka dni czy godzin, ale w ci�gu paru chwil.

Jednak min�o dziesi�� minut i nic si� nie zmienia�o.

��Twarda sztuka � mrukn�� Conway i wstrzykn�� maksymaln� bezpieczn� dawk�.

Niemal natychmiast sucha, pop�kana sk�ra pociemnia�a wok� miejsca iniekcji i sta�a si� j�drna. Ciemny obszar powi�ksza� si� w oczach, a� w ko�cu jedna macka drgn�a lekko.

��I jak?�� spyta� Conway, patrz�c na Prilicl�.

��W zasadzie tak samo jak przedtem. Tyle �e wyczuwam narastaj�c� obaw� wywo�an� ostatnim zastrzykiem� Teraz pr�buje podj�� jak�� decyzj�

Nagle Prilicla zadr�a� silnie, co oznacza� mog�o tylko jedno � odebra� nag�y wzrost emanacji emocjonalnej pacjenta. Conway otwiera� ju� usta, aby spyta� o szczeg�y, gdy nagle g�o�ny trzask sprawi�, �e spojrza� zn�w na EPLH, kt�ry zacz�� si� szamota� w podtrzymuj�cej go uprz�y. Dwa zapi�cia ju� pu�ci�y i chory zdo�a� uwolni� jedn� ko�czyn�. W�a�nie t� z maczug��

Conway pochyli� si� odruchowo i unikn�� o w�os zmia�d�enia g�owy. Poczu� tylko, jak masywna pa�ka przeczesuje mu grzywk�. Porucznik nie mia� tyle szcz�cia. Sam koniec trafi� go w rami� i odrzuci� na �cian�. Prilicla, dla kt�rego granicz�ca z tch�rzostwem ostro�no�� by�a warunkiem przetrwania, ewakuowa� si� b�yskawicznie na sufit, jedyne obecnie naprawd� bezpieczne miejsce. Szcz�ciem odn�a mia� wyposa�one w przylgi.

Le��c na pod�odze, Conway us�ysza�, jak puszczaj� kolejne zapi�cia. Pacjent uwolni� jeszcze dwie macki i macha� nimi dziko. By�o oczywiste, �e za chwil� si� uwolni. Conway pozbiera� si� szybko na kolana i rzuci� ku wojowniczemu pacjentowi. Obj�� go poni�ej pasa ko�czyn i omal nie og�uch� od wrzask�w wydobywaj�cych si� z otworu g�bowego, kt�ry znalaz� si� tu� obok jego ucha. Autotranslator przet�umaczy� te krzyki jako �'Pomocy! Pomocy!� K�tem oka dojrza�, jak ko�ciana maczuga opada i uderza w pod�og� dok�adnie w miejscu, gdzie jeszcze przed chwil� by�a jego g�owa. Powsta�e od ciosu wg��bienie mia�o co najmniej siedem centymetr�w�

Takie zapasy z dziwnym pacjentem mog�y si� wydawa� szale�stwem, jednak Conway wiedzia�, co robi. Przytulony do wielkiego cielska, trzyma� si� poza zasi�giem morderczej pa�ki.

Nagle ujrza�, jak porucznik, kt�ry le�a� na wp� oparty o �cian�, si�ga do pasa i opiera zaci�ni�t� na kolbie d�o� na kolanie. Jedno oko przymru�y� diabolicznie, ale drugim spogl�da� wzd�u� linii wytyczanej przez muszk� i szczerbink�. Conway krzykn�� do niego, �eby jeszcze poczeka�, ale ryki pacjenta zag�uszy�y jego wo�anie. Prze�wiadczony, �e lada chwila padn� strza�y, tak si� przerazi�, �e ca�kiem ju� nie wiedzia�, co zrobi�.

I nagle by�o po wszystkim. Pacjent oklap�, upad� na bok i dostawszy drgawek, po chwili ponownie znieruchomia�. Porucznik wsta� z trudem. W d�oni ci�gle �ciska� bro�, kt�rej nie zd��y� u�y�. Prilicla zszed� z wahaniem z sufitu.

��Co, nie chcia� pan strzela�, �eby mnie nie trafi�? � wykrztusi� w ko�cu Conway.

��Nie, doktorze � odpar� Kontroler, kr�c�c g�ow�. � Jestem dobrym strzelcem. M�g�bym zrobi� co trzeba, nawet pana nie drasn�wszy. Ale ten cholernik wo�a� ci�gle o pomoc i jako� dziwnie si� poczu�em�

Ze dwadzie�cia minut p�niej, gdy Prilicla odes�a� ju� porucznika na opatrzenie z�amanego barku, a potem wraz z Conwayem za�o�y� pacjentowi now�, mocniejsz� uprz��, zauwa�yli obaj, �e ciemna plama na sk�rze EPLH znikn�a. Jego stan powr�ci� do wyj�ciowego. Zastrzyk pom�g� tylko chwilowo, co by�o nad wyraz dziwne i w zasadzie nie powinno si� zdarzy�.

Odk�d Prilicla zrobi� u�ytek ze swoich telepatycznych zdolno�ci, Conway by� ju� praktycznie pewien, �e powody dziwnego stanu chorego tkwi� g��boko w jego psychice. Wiedzia�, �e zaburzenia umys�owe mog� czasem powa�nie zaszkodzi� ca�emu organizmowi, jednak zmiany sk�rne by�y typowym problemem somatycznym, a leczenie zaproponowane przez patologi� oddzia�ywa�o bezpo�rednio na tkank� sk�ry i na nic wi�cej. �adne moce umys�u, niewa�ne jak zaburzonego, nie powinny mie� na nie wp�ywu. Koniec ko�c�w pewne prawa obowi�zywa�y tak samo w ca�ym wszech�wiecie.

Jak dot�d Conwayowi przysz�y do g�owy tylko dwa prawdopodobne wyja�nienia. Albo ta istota naprawd� by�a bogiem i omija�a uniwersalne prawa, kt�re sama zapewne ustanowi�a, albo dziwnym zbiegiem okoliczno�ci dochodzi�o po prostu do b�yskawicznego nawrotu choroby. Conway sk�onny by� postawi� na drug� hipotez�, jako �e pierwsza nazbyt wybiega�a w obszary, w kt�re wola�by si� nie zapuszcza�. Naprawd� nie zale�a�o mu na obcowaniu z a� tak dostojnym pacjentem�

Niemniej opu�ciwszy izolatk�, z�o�y� wizyt� w biurze kapitana Brysona, kapelana Korpusu, i na wszelki wypadek skorzysta� z jego wiedzy fachowej. Nast�pnie skontaktowa� si� z pu�kownikiem Skemptonem, kt�ry odpowiada� w Szpitalu za zaopatrzenie, konserwacj� oraz ��czno��, i poprosi�, �eby dostarczono mu do pokoju kompletny zapis dziennika pacjenta wraz ze wszystkimi danymi, kt�re zgromadzono na jego temat. Potem w ramach obowi�zk�w przeprowadzi� w basenie AUGL pokaz technik operowania podwodnych form �ycia, przed obiadem za� zd��y� jeszcze przepracowa� dwie godziny na patologii, gdzie dowiedzia� si� ca�kiem sporo o nie�miertelno�ci swego podopiecznego.

Gdy wr�ci� wreszcie do siebie, znalaz� na biurku gruby prawie na pi�� centymetr�w plik papier�w i j�kn��. Normalnie czeka�oby go teraz sze�� godzin czasu wolnego, kt�ry najch�tniej sp�dzi�by z niewiarygodnie pi�kn� piel�gniark� Murchison, z kt�r� od pewnego czasu do�� regularnie si� spotyka�. Niestety, Murchison pracowa�a na oddziale po�o�niczym FGLI i jeszcze przez dwa tygodnie nie mieli mie� przerwy w tym samym czasie.

Chwilowo mo�e to nawet i lepiej, pomy�la� Conway i zasiad� do d�ugiej lektury.

Kontrolerzy, kt�rzy badali statek obcego, nie potrafili dok�adnie przeliczy� jego jednostek czasu na ziemskie lata, ale ustalili ponad wszelk� w�tpliwo��, �e wiele cz�ci dziennika zosta�o sporz�dzonych bardzo dawno, co najmniej dwadzie�cia wiek�w temu, albo i wcze�niej. Conway zacz�� od najstarszych. Szybko stwierdzi�, �e zapiski nie przypominaj� typowego dziennika. Wtr�ty osobiste by�y stosunkowo rzadkie, a wi�kszo�� informacji mia�a charakter techniczny. Niewiele z tego rozumia�. Dopiero samo zako�czenie, kt�re odnosi�o si� do domniemanego morderstwa, okaza�o si� dramatyczne. �'Mam do�� tego lekarza�, zaczyna� si� ostatni wpis. �'Zabija mnie. Musz� co� zrobi�. Z�y to lekarz, kt�ry pozwala mi chorowa�. Musz� si� go jako� pozby慔

Conway od�o�y� ostatni� kartk�, westchn�� i przyj�� pozycj� bardziej sprzyjaj�c� tw�rczemu my�leniu, to jest odchyliwszy si� na fotelu, z�o�y� nogi na biurku i praktycznie siad� na w�asnym karku.

Ale pasztet, pomy�la�.

Niemniej teraz mia� ju� wszystkie albo prawie wszystkie elementy uk�adanki i musia� tylko poumieszcza� je we w�a�ciwych miejscach. Po pierwsze, stan pacjenta: na razie nie a� taki powa�ny, przynajmniej jak na normy przyj�te w tym szpitalu, ale stanowi�cy zagro�enie dla �ycia, je�li nie podejmie si� leczenia. Po drugie: zapewnienia obu Ian, jakoby ta rasa by�a r�wna bogom i ��dna w�adzy, ale zasadniczo sk�onna czyni� dobro. Po trzecie: towarzysz�ce samotnym p�bogom istoty, zawsze innego gatunku. Musia�y zmienia� si� co pewien czas, gdy� w odr�nieniu od EPLH starza�y si� i umiera�y. Na koniec mia� te� dwie opinie patolog�w. Pierwsz�, pisemny raport dostarczony mu jeszcze przed lunchem, i drug�, kt�r� us�ysza� od Thornnastora, naczelnego Diagnostyka patologii, istoty klasy FGLI. Po badaniach doszed� on do wniosku, �e pacjent najpewniej nie jest jednak nie�miertelny, a opinia naczelnego Diagnostyka, nawet wyg�oszona w trybie przypuszczaj�cym, nie podlega�a dyskusji. Niemniej� jakkolwiek nie�miertelno�� z rozmaitych przyczyn fizjologicznych rzeczywi�cie nale�a�o wykluczy�, testy wykaza�y, �e tkanki obcego cechuje fenomenalna wr�cz �ywotno�� i zdolno�� do kompleksowej regeneracji.

No i by�o jeszcze to, co Prilicla wyczu� podczas pr�by leczenia schorzenia sk�ry. Najpierw do�� �agodne zagubienie, bezradno�� i l�k, a po drugim zastrzyku czyste szale�stwo. Jak stwierdzi� Prilicla, emocje pacjenta by�y tak silne, �e omal nie wypali�y mu m�zgu. Z tego te� powodu nie potrafi� odtworzy� dok�adnie, co w�a�ciwie wyczu�. Nastawiony by� na odbi�r subtelnych sygna��w i nag�y skok nat�enia wr�cz go og�uszy�. Zgadza� si� jednak, �e mog� to by� zaburzenia o charakterze schizoidalnym.

Conway rozsiad� si� jeszcze wygodniej, zamkn�� oczy i zacz�� zestawia� znane mu fakty.

Wszystko musia�o zacz�� si� na planecie, na kt�rej istoty EPLH sta�y si� dominuj�c� form� �ycia. Z czasem stworzy�y cywilizacj� znaj�c� i loty kosmiczne, i zaawansowan� medycyn�. Zapewne ju� z natury d�ugowieczne, jeszcze wyd�u�y�y sobie �ycie, i to tak, �e inne rasy, jak Ianie, uzna�y ich za nie�miertelnych. Jednak s�ono zap�acili za swoj� d�ugowieczno��. Najpierw spad� drastycznie ich przyrost naturalny, jako �e niemal nie�miertelnym istotom obcy staje si� ten l�k przed przemijaniem, kt�ry pcha zwykle innych do p�odzenia potomstwa. Kr�tko potem ich cywilizacja musia�a zacz�� upada� a raczej rozpada� si�, a� miast zwartego spo�ecze�stwa pojawi�a si� niezbyt liczna grupa samotnych mi�dzygwiezdnych w�drowc�w. Ka�dy z nich by� skrajnym indywidualist�, na dodatek odsuni�cie fizycznego zagro�enia bytu nie oznacza�o za�egnania ryzyka chor�b psychicznych. A te mia�y przecie� mas� czasu, aby si� wyklu� i zaatakowa�

Biedni p�bogowie, pomy�la� Conway.

Unikali si� nawzajem z bardzo prostego powodu � mieli ju� siebie serdecznie do��. Przez stulecia musieli przecie� znosi� wci�� te same cudze przyzwyczajenia, miny i powiedzonka, a� w ko�cu jeden nie m�g� patrze� na drugiego. Zg��bianiem problem�w socjologicznych i dzia�alno�ci� filantropijn� na wielk� skal� zaj�li si� najpewniej po prostu z nud�w i dlatego, �e og�lnie byli �yczliwi �wiatu. A poniewa� jedn� z nieod��cznych cech d�ugowieczno�ci musia� by� narastaj�cy przez lata strach przed �mierci�, ka�demu z nich towarzyszy� zawsze osobisty lekarz wybrany zapewne z samej medycznej �mietanki tamtej galaktyki.

Jednego tylko Conway ci�gle nie rozumia�: dlaczego pacjent tak dziwnie zareagowa� na pr�b� leczenia? Niemniej sk�onny by� uwa�a�, �e to tylko nie najistotniejszy szczeg�, kt�ry si� niebawem wyja�ni. Najwa�niejsze, �e teraz ju� wiedzia�, jak post�powa�.

Wbrew twierdzeniu Thornnastora uwa�a�, �e nie ka�d� chorob� mo�na leczy� farmakologicznie. Conway ju� wcze�niej pomy�la�by o rozwi�zaniu operacyjnym, gdyby nie te wszystkie zaciemniaj�ce obraz dywagacje, kim jest pacjent i co zrobi�. A przecie� to akurat w og�le nie powinno go obchodzi�, podobnie jak sprawa domniemanej bosko�ci.

Westchn�� i opu�ci� nogi na pod�og�. Ogarn�o go tak wielkie rozleniwienie, �e postanowi� po�o�y� si� do ��ka, zanim za�nie na siedz�co.

Nast�pnego dnia, zaraz po �niadaniu, zacz�� przygotowania do operacji EPLH. Kaza� przys�a� do izolatki stosowny sprz�t. Pami�ta� te�, by udzieli� dok�adnych instrukcji w kwestii sterylizacji narz�dzi. Skoro pacjent zapewne zabi� ju� jednego lekarza za b��dy w sztuce, nie nale�a�o ryzykowa� kolejnego konfliktu, zwi�zanego z aseptyk�. Za��da� te� asysty jednego Traltha�czyka na wypadek, gdyby potrzebna by�a misterna chirurgiczna robota, a na p� godziny przed operacj� skontaktowa� si� z O�Mar�.

Naczelny psycholog wys�ucha� go cierpliwie i bez komentarzy. Odezwa� si�, dopiero gdy Conway sko�czy�.

��Zdaje pan sobie spraw�, do czego dojdzie w Szpitalu, je�li ta istota wam si� wymknie? Nie my�l� tylko o samych szkodach fizycznych, bardziej martwi� si� reperkusjami natury spo�ecznej. Sam pan powiedzia�, �e pacjent ma silne zaburzenia, je�li nie cierpi wr�cz na psychoz�. Na razie jest niby to nieprzytomny, ale skoro ma tak� bieg�o�� w dziedzinie psychologii i potrafi doskonale manipulowa� innymi� Powa�nie si� obawiam, �e gdy si� tylko obudzi, zaraz nas omota swoim gadaniem i po�re z butami�

Po raz pierwszy Conway us�ysza�, �e co� obudzi�o niepok�j O�Mary. Gdy kilka lat wcze�niej pewien statek kosmiczny przypadkiem staranowa� Szpital, niszcz�c albo powa�nie uszkadzaj�c a� szesna�cie poziom�w, major O�Mara wyrazi� jedynie �'g��bok� troskꔅ

��Dla dobra pacjenta staram si� o tym nie my�le� � wyja�ni� Conway.

O�Mara wci�gn�� powietrze i wypu�ci� je powoli przez nos, co w jego wypadku znaczy�o wi�cej ni� kilka minut gorzkich wym�wek.

��Kto� jednak musi my�le� o takich sprawach, doktorze � stwierdzi� lodowatym tonem.�� Mam nadziej�, �e nie b�dzie pan mia� nic przeciwko mojej obecno�ci podczas tej operacji?

Na tak uprzejmie przekazane polecenie s�u�bowe Conway m�g� odpowiedzie� tylko w jeden spos�b:

��W �adnym razie, sir.

Tymczasem w izolatce �'��ko� pacjenta by�o ju� ustawione na odpowiedniej wysoko�ci, a EPLH zosta� do� dodatkowo przypasany. Traltha�czyk, kt�ry czeka� ju� przy aparaturze rejestruj�cej i zespole znieczuleniowym, jednym okiem zerka� na chorego, jednym na sprz�t, a pozosta�ymi dwoma na Prilicl�. Gaw�dzili sobie o wyj�tkowo smakowitym skandalu, kt�ry wyszed� na jaw poprzedniego dnia. Mimo �e dotyczy� on chlorodysznych istot PVSJ i sprawa mog�a mie� dla obu lekarzy wymiar wy��cznie akademicki, uznali najwyra�niej, �e prawdziwy fachowiec korzysta z ka�dej okazji, by wzbogaci� sw� wiedz�. Niemniej na widok O�Mary porzucili temat i Conway oznajmi�, �e czas ju� zaczyna�.

Najpierw podano starannie dobrany przez patologi� anestetyk, jeden z nielicznych �rodk�w odpowiednich dla EPLH. Czekaj�c, a� znieczulenie zadzia�a, Conway przyjrza� si� swojemu traltha�skiemu asystentowi.

Chirurgowie tej rasy byli w gruncie rzeczy dwiema istotami, FGLI i OTSB. Na grzbiecie s�oniowatego Traltha�czyka tkwi� drobny i pozbawiony niemal inteligencji symbiont, kt�ry na pierwszy rzut oka przypomina� futrzan� kulk� z d�ugim ko�skim ogonem, jednak ten�e ogon by� tak naprawd� wi�zk� dziesi�tk�w precyzyjnych manipulator�w zaopatrzonych w wi�kszo�ci w miniaturowe organy wzroku. Dzi�ki �cis�ej wi�zi psychicznej obie istoty osi�ga�y w fachu chirurga mistrzostwo niedost�pne �adnej innej rasie w ca�ej galaktyce. I cho� nie wszyscy Traltha�czycy decydowali si� na przyj�cie symbionta, lekarze obnosili si� z nimi niczym ze znakiem swojej profesji.

Nagle OTSB przebieg� po grzbiecie nosiciela, przysiad� na szczycie kopulastej g�owy pomi�dzy dwiema szypu�kami ocznymi i zwiesi� sw�j �'ogon� nad pacjentem. By� gotowy do operacji.

��Jak sami zauwa�ycie, zmiany sk�rne maj� charakter powierzchniowy � powiedzia� Conway, wspominaj�c wyniki wcze�niejszych bada�. � Ca�y p�at chorej sk�ry robi wra�enie wyschni�tego i obumar�ego, jakby zaraz mia� odpa��. Jednak odpa�� nie mo�e. Wierzchnie pr�bki da�o si� pobra� bardzo �atwo, ale potem trafili�my na k�opoty. Dopiero przy dok�adnych ogl�dzinach okaza�o si�, �e dzieje si� tak za spraw� drobnych, wrastaj�cych w cia�o korzonk�w d�ugich na blisko p� centymetra i niewidocznych go�ym okiem. Przynajmniej dla mnie. Wydaje si� zatem, �e choroba wesz�a w now� faz� i zaczyna ogarnia� g��bsze partie sk�ry. Im szybciej wi�c zadzia�amy, tym lepiej.

Conway poda� dla porz�dku numer raportu patologii i sygnatury w�asnych notatek w sprawie, po czym przeszed� do konkret�w:

��Poniewa� z nieznanych obecnie powod�w pacjent nie reaguje na leczenie farmakologiczne, zaproponowa�em interwencj� chirurgiczn� w celu usuni�cia chorej tkanki, oczyszczenia pola i wszczepienia sztucznej sk�ry. Prowadzony przez Traltha�czyka OTSB zajmie si� mikrokorzonkami, kt�re tak�e trzeba usun�� bez �ladu. Operacja powinna by� prosta, tyle �e potrwa d�ugo, gdy� nasze dzia�anie obejmie znaczny obszar sk�ry pacjenta�

��Przepraszam, doktorze � wtr�ci� Prilicla � pacjent wci�� jest przytomny.

Dosz�o do uprzejmej, ale i zdecydowanej wymiany argument�w pomi�dzy ma�ym telepat� a Traltha�czykiem. Jeden twierdzi�, �e EPLH ci�gle wykazuje aktywno�� umys�ow� i emocjonaln� charakterystyczn� dla istot w pe�ni przytomnych, drugi upiera� si�, �e po takiej dawce anestetyku na pewno ju� �pi i nie obudzi si� przed up�ywem sze�ciu godzin.

Conway przerwa� im, gdy przeszli od argument�w merytorycznych do osobistych wycieczek.

��Spotkali�my si� ju� z tym problemem � powiedzia� zirytowany.�� Poza paroma minutami w dniu wczorajszym pacjent wydaje si� nieprzytomny, chocia� Prilicla twierdzi co innego. Jak teraz widzimy, anestetyk r�wnie� nie ma wp�ywu na aktywno�� jego o�rodkowego uk�adu nerwowego. Nie potrafi� tego wyja�ni� i zapewne nie obejdzie si� bez drobiazgowych bada� tego fenomenu, jednak to akurat musi na razie poczeka�. W tej chwili najwa�niejsze, �e pacjent nie b�dzie odczuwa� b�lu. Mo�emy zaczyna�? � spyta� g�o�no, a do Prilicli szepn��: � Gdyby co� si� zmieni�o, daj zna�

Przez pierwsze dwadzie�cia minut pracowali w milczeniu, chocia� ten etap nie wymaga� szczeg�lnej koncentracji. Przypomina� plewienie ogrodu. Conway zdejmowa� kawa�ek chorej sk�ry, a OTSB bada� mackami korzonki, po czym je usuwa�. I zaraz przechodzili dalej. Szykowa�a si� najnudniejsza operacja w ca�ej karierze Conwaya.

��Wyczuwam narastaj�cy l�k pacjenta oraz zamiar dzia�ania � oznajmi� nagle Prilicla.�� L�k jest coraz silniejszy�

Conway chrz�kn��. Nie wiedzia�, co powiedzie�.

Pi�� minut p�niej Traltha�czyk przerwa� milczenie:

��Musimy zwolni�, doktorze. Dotarli�my do miejsca, gdzie korzonki si�gaj� g��biej.

Min�y kolejne dwie minuty.

��Ale� ja je widz�! Jak g��boko teraz wrastaj�?

��Na dziesi�� centymetr�w � odpar� Traltha�czyk.�� Doktorze, one si� wyra�nie i w oczach wyd�u�aj�.

��Przecie� to niemo�liwe!�� wyrwa�o si� Conwayowi, ale zaraz si� opanowa�. � Przenosimy si� kawa�ek dalej.

Pot wyst�pi� mu na czo�o, a stoj�cy obok Prilicla a� zadr�a�, ale nie z powodu emocji �ywionych przez pacjenta. Wystarczy�o to, co pomy�la� sobie Conway, gdy w dw�ch wybranych przypadkowo miejscach znalaz� dok�adnie to samo. Korzonki wrasta�y g��biej w cia�o wprost na jego oczach.

��Przerywamy � rzuci� ochryple.

Przez d�u�sz� chwil� nikt si� nie odzywa�, tylko Prilicla ci�gle nie m�g� si� opanowa� i jego kruche cia�o ko�ysa�o si� jak na silnym wietrze. Traltha�czyk zaj�� si� swoj� aparatur�, chocia� nie mia� ju� przy niej nic do roboty, O�Mara za� wpatrywa� si� uwa�nie w Conwaya i wyra�nie si� nad czym� zastanawia�. Niemniej w jego szarych oczach wida� by�o te� cie� wsp�czucia dla kogo�, kto najzwyczajniej znalaz� si� w kropce. Nale�a�o jednak ustali�, czy zdecydowa� przypadek, czy mo�e b��d Conwaya.

��Co si� sta�o, doktorze?�� spyta� �agodnie.

Zirytowany Conway potrz�sn�� g�ow�.

��Nie wiem. Wczoraj pacjent sprzeciwi� si� leczeniu farmakologicznemu, dzisiaj stawi� op�r interwencji chirurgicznej. Reaguje zupe�nie bez sensu! Pr�ba usuni�cia chorej tkanki uruchomi�a jaki� dziwny mechanizm obronny i wrosty zacz�y si�ga� b�yskawicznie tak g��boko, �e jeszcze troch�, a dosi�g�yby �yciowo wa�nych organ�w. Nie musz� panu m�wi�, co by to znaczy�o�

��L�k u pacjenta maleje � odezwa� si� Prilicla.�� Chocia� wci�� co� go mocno absorbuje.

��Zauwa�y�em co� ciekawego, je�li chodzi o te wyrostki � w��czy� si� Traltha�czyk.�� M�j symbiont ma doskona�y wzrok i twierdzi, �e one s� tak samo zakorzenione z obu stron. Trudno wi�c orzec, czy to chora tkanka trzyma si� cia�a, czy cia�o przytrzymuje zmieniony p�at sk�ry.

Conway pokr�ci� g�ow�. Przypadek by� pe�en niepoj�tych sprzeczno�ci. Przede wszystkim �aden pacjent, cho�by i kompletnie zakr�cony psychicznie, nie powinien by� zdolny wstrzyma� dzia�ania silnego leku, kt�ry m�g�by go uleczy� w p� godziny. A ten tutaj tego dokona�, i to w par� minut, chocia� usuni�cie chorego p�ata sk�ry i zast�pienie go now�, sztuczn� tkank� by�oby dzia�aniem jak najbardziej naturalnym. Zdumiewaj�cy i beznadziejny przypadek.

A z samego pocz�tku wydawa� si� taki prosty. Conway bardziej interesowa� si� wtedy pochodzeniem pacjenta ni� jego stanem i leczeniem, gdy� to akurat nie budzi�o szczeg�lnych w�tpliwo�ci. Jednak musia� gdzie� co� pomin�� i teraz przez jego zaniedbanie pacjent umrze zapewne w ci�gu kilku godzin. Wszystko przez pospieszn� diagnoz�, zbytni� pewno�� siebie i karygodn� beztrosk�.

Utrata pacjenta zawsze by�a dramatem, a w tym szpitalu zdarza�o to si� niezmiernie rzadko. Jednak dopu�ci� do �mierci chorego, kt�rego stan nigdzie w cywilizowanej cz�ci tej galaktyki nie zosta�by uznany za powa�ny� Conway zakl�� szpetnie pod nosem i poczu�, �e nie wie, co powiedzie�.

��Spokojnie, synu.

O�Mara podszed� do Conwaya i po ojcowsku po�o�y� mu d�o� na ramieniu. Normalnie naczelnemu psychologowi brak�o cierpliwo�ci do ludzi i traktowa� ich niczym tyran. Ka�demu, kto zg�asza� si� do niego po pomoc, nie szcz�dzi� sarkastycznych uwag i by� tak uparty, �e nieszcz�nicy ze wstydem zaczynali si� w ko�cu zastanawia�, jak samodzielnie rozwi�za� w�asne problemy. Obecne, ca�kiem nietypowe zachowanie dowodzi�o, �e zdaniem O�Mary Conway stan�� przez dylematem, z kt�rym samodzielnie nijak sobie nie poradzi.

Jednak by�o w tym co� wi�cej ni� tylko troska o lekarza, kt�ry znalaz� si� w kropce. W g��bi ducha naczelny psycholog by� w jakiej� mierze zadowolony z takiego rozwoju wypadk�w. Nie, �eby Conway podejrzewa� go o niecne my�li, wiedzia�, �e na jego miejscu O�Mara stara�by si� tak samo, a mo�e nawet i bardziej wyleczy� pacjenta i by�by r�wnie zasmucony niepowodzeniem. Tyle �e jako naczelny psycholog musia� my�le� o zagro�eniu dla Szpitala ze strony istoty o nieznanych, cho� na pewno nadprzeci�tnych mo�liwo�ciach umys�u, kt�ry by� na dodatek niezr�wnowa�ony. M�g� si� r�wnie� zastanawia�, czy przy �ywym i przytomnym EPLH nie wyjdzie na niedokszta�conego adepta swojej dziedziny�

��Spr�bujmy raz jeszcze od pocz�tku � powiedzia�, przerywaj�c zamy�lenie Conwaya.�� Czy znalaz� pan w informacjach o pacjencie cokolwiek, co sugerowa�oby sk�onno�ci do autodestrukcji?

��Nie � odpar� z przekonaniem Conway.�� Wr�cz przeciwnie. Powinien desperacko czepia� si� �ycia. Poddawa� si� kompleksowej kuracji odm�adzaj�cej, czyli takiej, kt�ra regularnie obejmowa�a wszystkie kom�rki cia�a. W��cznie z kom�rkami m�zgu. Tym samym� usuwaj�c stare kom�rki, usuwa� te� zapisane w nich wspomnienia� Po ka�dej kolejnej kuracji traci� pami��

��I dlatego w�a�nie ten jego dziennik by� tak naszpikowany szczeg�ami technicznymi � wtr�ci� O�Mara.�� Mia� s�u�y� odtwarzaniu pami�ci. Wol� ju� nasz� metod�, przy kt�rej regeneruje si� zu�yte organy, ale nie rusza si� m�zgu. Nawet je�li nie �yjemy przez to tak d�ugo jak oni.

��Wiem � mrukn�� Conway, zastanawiaj�c si� nad przyczyn� nag�ej rozmowno�ci psychologa. Czy�by uwa�a�, �e nieprofesjonalne spojrzenie na spraw� pomo�e co� wyja�ni�? � Niemniej, jak pan wie, skutkiem ubocznym sztucznego przed�u�enia �ycia jest narastaj�cy l�k przed �mierci�. Mimo dokuczliwej samotno�ci i znudzenia d�ug� egzystencj� strach ten wci�� si� powi�ksza. Dlatego te istoty podr�owa�y zawsze z osobistym lekarzem. Panicznie ba�y si� choroby albo wypadku. I dlatego sk�onny jestem mu wsp�czu� w sytuacji, gdy miast dba� o niego, lekarz zacz�� mu szkodzi�. Chocia� nie wiem, czy trzeba by�o go a� zjada�

��Wi�c jest pan po jego stronie � rzuci� O�Mara.

��Mo�na by to zapewne uzna� za dzia�anie w samoobronie. Ale wa�niejsze jest co innego. Skoro panicznie boi si� �mierci, powinien raczej poszuka� innego, lepszego doktora� A!

��Co �'a�? � spyta� O�Mara.

��Doktor Conway w�a�nie na co� wpad� � odezwa� si� czu�y na bod�ce emocjonalne Prilicla.

��Na co mianowicie? To jaka� tajemnica? Wola�bym wiedzie� � G�os O�Mary straci� paternalistyczne brzmienie i psychologowi wyra�nie co� b�ysn�o w oku. Chyba ul�y�o mu, �e nie musi ju� udawa� dobrego wujka.�� O co chodzi z tym pacjentem?

Zadowolony z odkrycia, cho� wci�� niezbyt pewny siebie Conway podszed� do interkomu i zam�wi� ca�kiem niezwyk�y zestaw sprz�tu. Potem sprawdzi� jeszcze uprz�� pacjenta i dopiero wtedy si� odezwa�.

��Pomy�la�em, �e wbrew naszym przypuszczeniom pacjent mo�e by� ca�kiem zdrowy psychicznie. Problem za� w tym, co zjad��

��By�em pewien, �e w ko�cu powie pan co� w tym rodzaju � wycedzi� O�Mara z wyra�n� niech�ci�.

Po chwili dostarczono zam�wione przedmioty: zaostrzony drewniany ko�ek i statyw z serwomotorem pozwalaj�cy opuszcza� go pod ��danym k�tem i z dowoln� szybko�ci�. Z pomoc� Traltha�czyka Conway ustawi� urz�dzenie nad cia�em pacjenta i wycelowa� ostrze ko�ka w tu��w w miejscu, gdzie kry�o si� kilka wa�nych organ�w, chronionych grub� na pi�tna�cie centymetr�w muskulatur� i warstw� t�uszczu. Potem w��czy� silniczek i ko�ek zacz�� si� zag��bia� w cia�o ze sta�� szybko�ci� pi�ciu centymetr�w na godzin�.

��Co pan wyprawia?�� warkn�� O�Mara.�� My�li pan, �e to wampir?

��Oczywi�cie, �e nie � odpar� Conway.�� U�y�em drewnianego ko�ka, aby u�atwi� pacjentowi obron�. Stalowego przecie� nie zdo�a�by zatrzyma�, prawda?

Skin�� na Traltha�czyka i razem zacz�li obserwowa� miejsce, gdzie drewniane ostrze wnika�o w sk�r�. Prilicla zdawa� co par� minut relacj� z emocji pacjenta, O�Mara za� chodzi� po izolatce tam i z powrotem, mrucz�c co� pod nosem.

Ko�ek wszed� prawie na p� centymetra, gdy Conway zauwa�y� lekkie pogrubienie i stwardnienie sk�ry pacjenta. Mia�o kszta�t kolisty i obejmowa�o jakie� dziesi�� centymetr�w, �rodek za� wypada� dok�adnie w zranionym miejscu. Skaner pokazywa� post�puj�ce zw��knienie tkanki sk�rnej, i to na g��boko�� trzech centymetr�w. Wystarczy�o dziesi�� minut, aby powsta�a tam twarda, ko�ciana p�ytka, ko�ek za� wygi�� si� na niej tak bardzo, �e lada chwila m�g� si� z�ama�.

��Powiedzia�bym, �e wszystkie si�y obronne pacjenta skoncentrowa�y si� w tym punkcie � stwierdzi� Conway.�� Nie ma co czeka�, wycinamy.

Razem z Traltha�czykiem czym pr�dzej naci�li p�ytk� dooko�a i podci�li j� od spodu. Conway przeni�s� j� do sterylnego naczynia z przykryciem. Zaraz potem przygotowa� zastrzyk tego samego specyfiku, kt�ry poda� bez powodzenia poprzednim razem. Wstrzykn�� �rodek i pom�g� asystentowi doko�czy� opatrywanie rany, co by�o rutynowym zadaniem i potrwa�o nieca�y kwadrans. Gdy sko�czyli, by�o ju� jasne, �e pacjent zacz�� pozytywnie reagowa� na leczenie.

Traltha�czyk pogratulowa� Conwayowi zabiegu, O�Mara za� zacz�� g�o�no i troch� nieuprzejmie domaga� si� od niego natychmiastowych wyja�nie�. Jednak pierwszy odezwa� si� Prilicla.

��Uda�o si�, doktorze, ale poziom l�ku pacjenta wzrasta zastraszaj�co. Teraz jest bliski paniki.

Conway u�miechn�� si� i pokr�ci� g�ow�.

��Jest teraz jest pod pe�nym znieczuleniem i nie wie nawet, co si� z nim dzieje. Niemniej zgadzam si�, �e obecnie jego osobisty lekarz musi prze�ywa� ci�kie chwile � doda� i popatrzy� znacz�co na pojemnik z wycinkiem.

Z mi�kn�cej wolno ko�cianej p�ytki uchodzi� jaki� bladopurpurowy p�yn, kt�ry rozlewa� si� po dnie naczynia, ale troch� dziwnie, ca�kiem niczym rozumna istota badaj�ca swoje nowe wi�zienie. Bo w gruncie rzeczy tak w�a�nie by�o�

Conway zdawa� w gabinecie O�Mary raport z przypadku EPLH. Og�lnie spotyka� si� z uznaniem, ale wyra�anym na spos�b naczelnego psychologa, kt�rego komplementy trudno by�o odr�ni� od obelg. Conway zaczyna� ju� pojmowa�, �e w tym gabinecie na �yczliwe traktowanie mo�na by�o liczy� jedynie w�wczas, gdy przychodzi�o si� w roli pacjenta. Na razie gospodarz zasypywa� go pytaniami.

���inteligentna ameboidalna forma �ycia, kolonia mikroskopijnych, przypominaj�cych pod pewnymi wzgl�dami wirusy kom�rek to najlepszy mo�liwy lekarz � m�wi� w odpowiedzi na kolejn� indagacj�. � �yj�c w ciele pacjenta, ma wszystkie potrzebne dane, by reagowa� natychmiast od �rodka na ka�dy objaw chorobowy albo uraz. Istocie, kt�ra panicznie boi si� �mierci, takie rozwi�zanie musia�o si� wyda� naprawd� idealne. I tak te� zreszt� by�o, poniewa� ostatnie k�opoty nie wynik�y z winy lekarza. Chodzi�o o ignorancj� pacjenta w kwestii w�asnej fizjologii. My�l�, �e by�o tak: pacjent przyj�� leki odm�adzaj�ce, nie czekaj�c na staro�� ani nawet na wiek �redni. Zrobi� to za wcze�nie, a na dodatek sporo zaniedba�. Musia� te� ostatnio du�o pracowa� albo zamartwia� si� czym�, do�� �e przy os�abieniu nabawi� si� tej choroby sk�ry, o kt�rej wiemy. Patologia m�wi, �e to chyba do�� pospolita sprawa u tego gatunku i �e zapewne zwykle wystarcza proste, operacyjne leczenie. Jednak kuracja odm�adzaj�ca upo�ledzi�a pami�� pacjenta. Nie wiedzia�, co mu jest, a skoro on tego nie wiedzia�, to lekarz tym bardziej. A mimo to pr�bowa� go leczy�. Wida� kieruje si� zasad� �'utrzyma� status quo za wszelk� cen�. Na pr�b� usuni�cia chorej tkanki, co by�oby r�wnie naturalne, jak wypadanie w�os�w czy zrzucenie sk�ry przez gada, zareagowa� protestem. Uniemo�liwi� interwencj� tym bardziej, �e jego nosiciel nie obja�ni� mu, �e tak trzeba. Tam, w �rodku, musia�a wywi�za� si� za�arta walka pomi�dzy naturalnymi mechanizmami obronnymi organizmu a jego lekarzem, kt�rego zacz�a te� w ko�cu pot�pia� �wiadomo�� pacjenta. St�d lekarz uzna�, �e je�li ma wykonywa� swoje obowi�zki, musi pozbawi� nosiciela przytomno�ci� Gdy poda�em pierwszy zastrzyk, lekarz zaraz go zneutralizowa� jako obc� substancj� wprowadzon� do cia�a pacjenta. Co si� dzia�o, gdy zacz�li�my operacj�, sam pan widzia�. Musieli�my dopiero zagrozi� zranieniem �yciowo wa�nych organ�w drewnianym ko�kiem, aby lekarz podj�� obron� pacjenta w tym jednym punkcie�

��Gdy poprosi� pan o ten ko�ek, pomy�la�em, �e chyba teraz pana z kolei przyjdzie mi ubra� w kaftan � rzuci� O�Mara.

Conway wyszczerzy� rado�nie z�by.

��Proponuj�, aby EPLH ponownie przyj�� swojego medyka. Teraz, gdy patologia przekaza�a mu ju� komplet danych o funkcjonowaniu jego nosiciela, b�dzie zapewne idealnym lekarzem, EPLH za� jest wystarczaj�co rozgarni�ty, aby zrozumie� przyczyn� wcze�niejszych k�opot�w.

��A ja si� martwi�em, do czego dojdzie, gdy odzyska przytomno�� � rzek� z u�miechem psycholog.�� Ale daje si� lubi�. Okaza� si� bardzo sympatyczny, wr�cz czaruj�cy.

��To dlatego, �e jest dobrym psychologiem � stwierdzi� Conway, wstaj�c, i skierowa� si� do wyj�cia.�� Stara si� zawsze by� mi�y dla innych�

Zd��y� zamkn�� drzwi za sob� do�� szybko, by nie s�ysze� odpowiedzi.

Z czasem pacjent EPLH, kt�ry nazywa� si� Lonvellin, znik� Conwayowi z oczu. Lekarz musia� si� zaj�� ca�ym szeregiem nowych obcych, wi�c i wspomnienie o dziwnym go�ciu przyblak�o. Conway nie wiedzia� nawet, czy EPLH wr�ci� do swojej galaktyki, czy mo�e nadal w�druje w tej i szuka okazji, �eby dokona� czego� dobrego. Nat�ok zaj�� nie pozwala� zreszt� Conwayowi zajmowa� si� podobnymi drobiazgami. Jednak sprawa nie mia�a si� sko�czy� tak prosto�

�ci�lej rzecz bior�c, Lonvellin nie zamierza� na dobre rozsta� si� z Conwayem.

��Co by pan powiedzia� na to, �eby wyrwa� si� ze Szpitala na kilka miesi�cy?�� spyta� O�Mara, gdy Conway stawi� si�, pilnie wezwany, w gabinecie naczelnego psychologa.�� Nie mia�by pan ochoty na urlop? No, prawie urlop�

Conway nie na �arty si� przerazi�. Mia� wa�ne powody, aby przez kilka najbli�szych miesi�cy nie opuszcza� Szpitala na zbyt d�ugo.

��No��� zacz��, nie wiedz�c, jak sko�czy�.

Psycholog uni�s� g�ow� i spojrza� na Conwaya spokojnymi szarymi oczami, za kt�rymi kry� si� sprawny analityczny umys� pozwalaj�cy Kontrolerowi na niemal telepatyczne badanie pacjent�w.

��Podzi�kowania nie nale�� si� mnie � powiedzia�. � Je�li kto� zabiera si� do leczenia wp�ywowych pacjent�w, powinien si� czego� takiego spodziewa�. � Przerwa� na chwil�, po czym przeszed� do rzeczy: � Sprawa jest wa�ka, ale w gruncie rzeczy rutynowa. Normalnie skierowaliby�my tam Diagnostyka, ale wszystkim rz�dzi ten EPLH, Lonvellin. Za��da� wsparcia Korpusu Kontroli oraz pomocy Szpitala, konkretnie pa�skiej. Ma si� pan zaj�� ca�� medyczn� stron� operacji. Przypuszczam, �e potrzebuj� tam nie tyle geniusza, ile kogo�, kto umie spojrze� na sprawy konkretnie�

��Nie przecenia mnie pan przypadkiem, sir?�� spyta� Conway.

��M�wi�em ju� panu, �e jestem tu od ch�odzenia g��w, nie odwrotnie � odpar� z u�miechem O�Mara.�� A oto, co wiemy o tej sprawie��� Poda� Conwayowi papiery, kt�re dopiero co przeczyta�, i wsta� z fotela.�� Zapozna si� pan z tym na pok�adzie statku. Prosz� si� stawi� o dwudziestej pierwszej trzydzie�ci przy luku szesnastym, statek nazywa si� Vespasian. Ma pan zatem chwil� na uporz�dkowanie swoich spraw. I prosz� nie patrze� na mnie, jakbym wymordowa� panu ca�� rodzin�. Bardzo mo�liwe, �e ona na pana poczeka. A je�li nie, to w naszym szpitalu jest jeszcze dwie�cie siedemna�cie innych kobiet klasy DBDG, za kt�rymi mo�e pan zacz�� gania�. Do widzenia, doktorze. I powodzenia�

Za drzwiami gabinetu O�Mary Conway zastanowi� si� powa�nie, jak ma niby uporz�dkowa� wszystkie swoje sprawy w Szpitalu ledwie w sze�� godzin? Za dziesi�� minut mia� wst�pne spotkanie ze sta�ystami i by�o ju� za p�no, �eby znale�� zast�pstwo. Zajmie mu to trzy ze wspomnianych sze�ciu godzin, je�li za� b�dzie mia� pecha, to nawet cztery� A dzie� wygl�da� na pechowy. Potem jeszcze godzina na przygotowanie zalece� co do leczenia pacjent�w w powa�niejszym stanie, kt�rych mia� akurat pod opiek�. No i obiad. Mo�e si� uda�

Pospieszy� na sto �smy poziom, do �luzy numer siedem.

Przyby� akurat na czas. Wewn�trzne drzwi �luzy w�a�nie si� otwiera�y. �api�c oddech, przyjrza� si� wychodz�cym sta�ystom. Najpierw min�li go dwaj Kelgianie, wielkie i poro�ni�te srebrzystym futrem g�sienice klasy DBLF. Za nimi pojawi� si� kolczasty PVSJ z Illensy w skafandrze wype�nionym mgie�k� opartej na chlorze mieszanki oddechowej, dalej bulgota� skrzelodyszny o�miornicowaty Kreppelianin, klasyfikacja AMSL. Potem pokaza�o si� kolejno pi�ciu AACP, kt�rych dalecy przodkowie byli obdarzonymi zdolno�ci� ruchu warzywami. Nadal nie poruszali si� zbyt szybko, za to nie potrzebowali innych stroj�w ochronnych, jak tylko lekkie kombinezony wype�nione dwutlenkiem w�gla. I jeszcze jeden Kelgianin�

Gdy wszyscy byli ju� w �rodku, Conway uzna�, �e pora prze�ama� pierwsze lody, i zagai� ca�kiem banalnie:

��Nikogo nie brakuje?

Odruchowo odpowiedzieli mu ch�rem, od czego zawy� przesterowany autotranslator, a Conway westchn��, przedstawi� si� i przywita� nowych koleg�w. Dopiero pod koniec kr�tkiej przemowy przypomnia� uprzejmie, �e poniewa� autotranslator dzia�a tak, a nie inaczej, nie nale�y go przeci��a� i wskazane jest, aby tylko jedna osoba m�wi�a naraz�

Na w�asnych �wiatach wszyscy oni byli kim�, przynajmniej w bran�y medycznej. Niemniej tutaj, w Szpitalu Kosmicznym Sektora Dwunastego, stawali si� zwyk�ymi nieopierze�cami, co niekt�rych z pocz�tku zaskakiwa�o, st�d zawsze przywi�zywano wielk� wag� do taktownego traktowania przybywaj�cych sta�yst�w. P�niej, gdy nabierali obycia, zwykle �miali si� z r�nych nieporozumie� i w�asnych gaf tak samo jak wszyscy.

��Proponuj� zacz�� nasz obch�d od izby przyj�� � ci�gn�� Conway.�� Opr�cz tego, �e przyjmujemy tu pacjent�w, w razie potrzeby zaczynamy ich wst�pne leczenie. Zobaczymy, kogo tam spotkamy. Je�li nie b�dzie konieczne umieszczenie pacjenta w specyficznym �rodowisku, kt�re wymaga�oby od nas nowych ubior�w ochronnych, ani jego stan nie oka�e si� krytyczny, udamy si� nast�pnie wraz z nim do gabinetu, gdzie odbywa si� badanie og�lne. Je�li kto� b�dzie mia� jakiekolwiek pytania, prosz� si� nie kr�powa�. Do izby przyj�� p�jdziemy korytarzem, kt�ry mo�e by� zat�oczony. W naszym szpitalu obowi�zuj� do�� z�o�one regu�y pierwsze�stwa m�odszego i starszego personelu medycznego. Z czasem je poznacie, jednak na razie wystarczy przestrzega� jednej zasady: je�li nadchodz�ca istota jest wi�ksza od was, schodzicie jej z drogi.

Ju� mia� doda�, �e nikt tutaj nie rozdeptuje z rozmys�em mniejszych koleg�w, ale ugryz� si� w j�zyk. Nie wszyscy mieli rozwini�te poczucie humoru i niewykluczone, �e zrozumieliby uwag� dos�ownie, z czego mog�yby wynikn�� niepotrzebne komplikacje. Zako�czy� wi�c prosto:

��A teraz prosz� za mn�.

Pi�tk� powolnych AACP ustawi� zaraz za sob�, aby nadawali tempo marszu. Za nimi szli niewiele szybsi Kelgianie, a poch�d zamyka� chlorodyszny Kreppelianin. Nieustanny chlupot dobiegaj�cy ze skafandra o�miornicowatego informowa�, �e jego czterdziestopi�ciometrowy ogon, chocia� zwini�ty, miewa si� dobrze.

W rozci�gni�tej kolumnie rozmowy nie mia�y sensu i pierwszy etap drogi min�� im w milczeniu. Musieli pokona� trzy rampy i kilkaset metr�w korytarzy, ale napotkali przy tym jedynie samotnego Nidia�czyka z opask� dwur�cznego sta�ysty na ramieniu. Nidia�czycy mieli zwykle oko�o metra dwudziestu wzrostu, zatem nikomu w �adnym razie nie grozi�o zadeptanie.

W ko�cu dotarli do �luzy wiod�cej na oddzia� skrzelodysznych i Conway znowu musia� si� zaj�� swoj� grup�. Kelgianie na�o�yli lekkie kombinezony, AACP oznajmili, �e jako istoty z ro�linnym metabolizmem mog� bez �adnego problemu przebywa� przez d�ugi czas pod wod�. Illensa�czyk mia� ju� na sobie porz�dny str�j chroni�cy go zar�wno przed zab�jczym tlenem, jak i nie mniej gro�n� wod� i tylko Kreppelianin sprawi� przewodnikowi nieco k�opot�w w�a�nie dlatego, �e nale�a� do rasy �yj�cej zwykle pod wod�. Mia� wielk� ochot� zdj�� sw�j kombinezon i rozprostowa� osiem zdr�twia�ych ramion, ale Conway przekona� go argumentem, �e zabawi� w zbiorniku mniej ni� kwadrans.

Za �luz� rozpo�ciera� si� cienisty basen dla klasy AUGL. G��boki na sze��dziesi�t i szeroki na sto pi��dziesi�t metr�w wype�niony by� zielonkaw� wod�, w kt�rej podopieczni Conwaya zacz�li si� zachowywa� niczym stado sp�oszonego byd�a. Wszyscy, z wyj�tkiem Kreppelianina, stracili w par� minut orientacj� i �eby przeprowadzi� ich do drugiej �luzy, Conway musia� ich co chwila op�ywa�, aby gestami i krzykiem wskazywa� w�a�ciwy kierunek, a� w klimatyzowanym skafandrze zrobi�o mu si� gor�co niczym w �a�ni tureckiej. Kilka razy straci� nawet panowanie nad sob� i pos�a� g�o�no podopiecznych ca�kiem gdzie indziej ni� do �luzy.

Na dodatek w pewnej chwili gdzie� z g��bi wy�oni� si� jeden z pacjent�w AUGL, d�uga na blisko dwana�cie metr�w istota z planety Chalderescol II przypominaj�ca opancerzon� ryb�. Podp�yn�a tak blisko, �e czw�rka rozumnych marchewek omal nie wpad�a w panik�. �'A, studenci�, mrukn�� AUGL i znikn�� w mroku. By�o to zachowanie typowe dla tak aspo�ecznych pacjent�w jak Chalderoscolanie, ale Conway i tak si� zdenerwowa�.

Na drug� stron� dotarli po kwadransie, kt�ry Conwayowi wydawa� si� ca�� godzin�. Gdy zebrali si� ju� na zwyk�ym korytarzu, lekarz powiedzia�:

��Dziewi��dziesi�t metr�w dalej znajduje si� �luza prowadz�ca do cz�ci izby przyj�� dla tlenodysznych, sk�d najpro�ciej b�dzie nam obserwowa�, co si� tam dzieje. Ci z was, kt�rzy w�o�yli skafandry tylko dla ochrony przed wod�, mog� ju� je zdj��, reszt� prosz� od razu za mn��

Zastanowi� si�, czy nie powinien przeprosi�, �e tak nakrzycza� na podopiecznych, ale wcze�niej, pod sam koniec drogi, us�ysza�, jak Kreppelianin m�wi do jednego z AACP:

���nasze pe�ne jest przegrzanej pary, ale trzeba zrobi� co� naprawd� paskudnego, �eby tam trafi�.

��Nasze piek�o te� jest gor�ce � odpar� AACP.�� Ale ca�kiem suche�

Nie powiedzia� wi�c nic. Wida� praktykanci nie wzi�li sobie jego rugania a� tak bardzo do serca�

Przez przezroczyst� �cian� galerii ci�gn�cej si� nad izb� przyj�� wida� by�o wielkie, pogr��one w p�mroku pomieszczenie z trzema stanowiskami kontrolnymi. Tylko jedno z nich by�o zaj�te, przez Nidia�czyka, niewysokiego humanoida z siedmiopalczastymi d�o�mi i cia�em poro�ni�tym g�stym futrem o czerwonawej barwie. Uk�ad �wiate�ek na pulpicie informowa�, �e dy�urny nawi�za� w�a�nie ��czno�� ze zbli�aj�cym si� do Szpitala statkiem.

��S�uchajcie��� szepn�� Conway.

��Prosz� si� przedstawi� � szczekn�� staccato czerwony misiaczek, a autotranslator Conwaya przet�umaczy� to na beznami�tnie wypowiedziane angielskie zdanie. Autotranslatory pozosta�ych widz�w przekaza�y to samo po kelgia�sku, illensa�sku i w pozosta�ych u�ywanych przez grup� j�zykach.�� Pacjent, go�� czy personel? Jaki gatunek?

��Na pok�adzie jest pilot i jeden pasa�er. Pacjent � nadesz�a odpowied�. � Obaj ludzie.

��Prosz� o podanie klasyfikacji fizjologicznej albo w��czenie przekazu na wizji � powiedzia� dy�urny i ca�kiem po ludzku mrugn�� ku widzom na galerii.�� Wszystkie inteligentne rasy nazywaj� siebie lud�mi, a innych maj� za obcych. Ja za� musz� wiedzie�, na jakiego pacjenta si� przygotowa�

Conway �ciszy� g�o�nik przekazuj�cy rozmow� pomi�dzy Nidia�czykem a statkiem i powiedzia�:

��Ta chwila jest r�wnie dobra jak ka�da inna, aby wyja�ni�, na czym opiera si� stosowany przez nas fizjologiczny system klasyfikacji gatunk�w. Zarysuj� tylko temat, bo niebawem czekaj� was zaj�cia z tej dziedziny.�� Odchrz�kn�� i zacz��: � W czteroliterowym systemie pierwsza litera oznacza stopie� fizycznego zaawansowania ewolucyjnego, druga okre�la rodzaj i liczb� ko�czyn oraz organ�w zmys��w, a kombinacja pozosta�ych dw�ch: typ metabolizmu, w�a�ciwe dla danej istoty ci�nienie atmosferyczne oraz stosown� dla niej si�� ci��enia, co z kolei informuje o jej masie i rodzaju ewentualnej zewn�trznej pow�oki ochronnej. Na wypadek, gdyby kt�ry� z was wzi�� spraw� za bardzo do siebie, nadmieniam, �e stopie� fizycznego zaawansowania ewolucyjnego nie ma nic wsp�lnego z poziomem inteligencji�

Potem wyja�ni�, �e A, B i C jako pierwsze litery oznaczaj� skrzelodysznych. Na wielu planetach �ycie zacz�o si� w wodzie i dotar�o do etapu rozumnego bez opuszczania tego �rodowiska. D do F oznacza�y ciep�okrwistych tlenodysznych i do tej grupy nale�a�a wi�kszo�� inteligentnych istot galaktyki. Klasy od G do K te� by�y tlenodyszne, ale mia�y cechy owad�w. L oraz M opisywa�y skrzydlate istoty przystosowane do niewielkiej si�y grawitacji.

Chlorodyszne formy �ycia opisywano literami O i P, nast�pne za� odnosi�y si� do istot o wiele rzadziej spotykanych. By�y w�r�d nich takie, kt�re potrzebowa�y do �ycia twardego promieniowania, istoty zimnokrwiste albo krystaliczne, a tak�e zmiennokszta�tne. Te, kt�rym dodatkowe zmys�y zast�powa�y ko�czyny, otrzymywa�y zawsze oznaczenie V, i to niezale�nie od wielko�ci i pozosta�ych cech budowy.

Conway przyzna�, �e system �w nie jest doskona�y, ale wynika to z braku wyobra�ni jego autor�w. Dobrym przyk�adem by�y jedne z istot obecnych akurat na galerii: obdarzone ro�linnym typem metabolizmu AACP. Normalnie pierwsza litera A oznacza�a skrzelodysznych, bo tw�rcy systemu nie s�dzili, by istoty rozumne mog�y mie� tak prost� ewolucyjnie posta�. Niemniej ro�liny by�y niew�tpliwie ewolucyjnie wcze�niejsze ni� ryby.

���zawsze k�adziemy wielki nacisk na szybkie i trafne rozpoznanie klasy przybywaj�cych pacjent�w, kt�rzy cz�sto s� w takim stanie, �e nie mog� udzieli� o sobie �adnych informacji. Z czasem powinni�cie osi�gn�� tak� bieg�o�� w ich rozpoznawaniu, by okre�li� prawid�owo typ osobnika ledwo po trzysekundowym spojrzeniu na jego stop� albo grzbiet. Na razie jednak popatrzcie, co tam si� dzieje � doda�, wskazuj�c na izb� przyj��.

Nad biurkiem dy�urnego rozjarzy�y si� trzy ekrany i wy�wietlacze podaj�ce dodatkowe informacje o przekazywanych obrazach. Pierwszy ukazywa� wn�trze luku numer trzy, gdzie czeka�o ju� dw�ch ludzkich piel�gniarzy z wielkimi noszami. Mieli ci�kie kombinezony robocze z modu�ami antygrawitacyjnymi, w czym nie by�o akurat nic dziwnego. Luk numer trzy i przyleg�e do niego pomieszczenia zosta�y przeznaczone dla istot �yj�cych na planetach o ci��eniu trzech g i stosownym do tego ci�nieniu atmosferycznym. Na drugim ekranie by�o wida� dokuj�cy statek, a trzeci przekazywa� obraz z pok�adu tej jednostki.

��Jak widzicie, jest to ci�ka i przysadzista istota wyposa�ona w sze�� ko�czyn, kt�re pe�ni� zarazem funkcj� r�k i n�g. Ma grub� i tward� dziobat� sk�r�. W niekt�rych miejscach wida�, �e pokryta jest ona brunatn�, z�uszczaj�c� si� przy ruchach pacjenta substancj�. Zwr��cie na ni� szczeg�ln� uwag� i pomy�lcie, czego pacjentowi brakuje. Odczyty informuj�, �e jest sta�ocieplny, tlenodyszny i �yje w �rodowisku o ci��eniu dochodz�cym do czterech g. Czy kt�ry� z was spr�bowa�by go zaklasyfikowa�?

Na d�u�sz� chwil� zapad�a cisza.

��FROL, sir � powiedzia� w ko�cu Kreppelianin, ruszaj�c mack�.

��Blisko � stwierdzi� z uznaniem Conway � niemniej wiem sk�din�d, �e ta istota �yje w atmosferze g�stej jak zupa. Podobie�stwo do zupy jest tym bli�sze, �e w dolnych partiach atmosfery jej rodzinnej planety �yj� ca�e chmary ma�ych lataj�cych organizm�w, kt�re s�u�� naszemu pacjentowi za po�ywienie. Umkn�o ci, �e widoczna tu istota nie ma ust, pokarm za� przyjmuje bezpo�rednio poprzez pory sk�ry. Podczas podr�y kosmicznych musi zatem spryskiwa� si� mieszank� pokarmow�, i to jest w�a�nie ta krucha brunatna pow�oka�

��FROB � poprawi� si� szybko Kreppelianin.

��W�a�nie.

Conway zastanowi� si�, czy AMSL jest nieco bystrzejszy ni� pozostali, czy mo�e tylko mniej nie�mia�y. Zanotowa� sobie w pami�ci, �eby przyjrze� si� lepiej tej grupie sta�yst�w. Ch�tnie przyj��by nowego, zdolnego asystenta.

Conway pomacha� dy�urnemu na do widzenia i zebrawszy swoje stadko, ruszy� pi�� poziom�w ni�ej, na oddzia� dla FGLI. Potem odwiedzili jeszcze inne oddzia�y, a� Conway uzna�, �e pora pokaza� sta�ystom r�wnie� inne dzia�y Szpitala, kt�re chocia� nie medyczne, umo�liwia�y funkcjonowanie ca�ej maszynerii oraz zapewnia�y pacjentom i personelowi warunki do �ycia.

W ko�cu poczu� si� g�odny i pokaza� grupie, gdzie tu si� jada.

AACP nie przyswajali pokarm�w jak inni, tylko zasadzali si� na czas snu w specjalnie przygotowanej glebie, z kt�rej czerpali sk�adniki od�ywcze. Dopilnowawszy, �eby znale�li si� we w�a�ciwym miejscu, skierowa� PVSJ do mrocznej i ha�a�liwej sali, gdzie sto�owali si� chlorodyszni, i zosta�o mu tylko po�ywi� siebie, dw�ch osobnik�w klasy DBLF i jednego AMSL.

Najwi�ksza, przeznaczona dla tlenodysznych jadalnia Szpitala mie�ci�a si� ca�kiem niedaleko. Conway usadzi� obu Kelgian wraz z innymi osobnikami ich gatunku, spojrza� t�sknie na rewir starszego personelu medycznego i pogoni� zaj�� si� Kreppelianinem.

Przej�cie do sto��wek dla istot wodnych wymaga�o pi�tnastominutowego spaceru najbardziej ruchliwymi korytarzami Szpitala, na kt�rych polatywa�y, pe�za�y, a czasem i chodzi�y istoty wszelkich mo�liwych kszta�t�w. Conway zosta� bole�nie potr�cony przez s�oniowatego Traltha�czyka i co rusz musia� manewrowa�, aby omija� kruchych LSVO. Kreppelianin za� chwilami ba� si� po prostu ruszy�, jakby nagle znalaz� si� w sk�adzie porcelany. Na dodatek bulgot dobiegaj�cy z jego skafandra wyra�nie si� nasili�.

Conway pr�bowa� go troch� uspokoi�, pytaj�c o przebieg pracy zawodowej, ale niewiele z tego wynik�o, gdy za� skr�cili za r�g i z jednego z gabinet�w wy�oni� si� stary znajomy, Prilicla� AMSL krzykn�� co� nieartyku�owanego i odskoczy� jak oparzony, korzystaj�c z wszystkich o�miu ko�czyn, machn�� kilkoma z nich, podcinaj�c Conwayowi nogi, i ca�y zap�akany uciek� korytarzem.

��Co za�!�� warkn�� Conway, zbieraj�c si� z pod�ogi, lecz nie doko�czy�. Reszt� komentarza wola� zatrzyma� dla siebie.

��To moja wina, przestraszy�em go � powiedzia� Prilicla, podbiegaj�c do Conwaya.�� Nic si� panu nie sta�o, doktorze?

��Przestraszy�e� go?

��Obawiam si�, �e tak � odpar� paj�kowaty tonem przeprosin.�� Wyczu�em u niego skrajne zaskoczenie po��czone z g��boko zakorzenion�, neurotyczn� ksenofobi�. Jego reakcja by�a bliska paniki. Wci�� si� boi, ale do pewnego stopnia panuje nad sob�. Na pewno nic panu nie jest, doktorze?

��Poza zranion� dum� wszystko w porz�dku � j�kn�� Conway, prostuj�c grzbiet, i ruszy� za Kreppelianinem, kt�ry prawie znikn�� mu ju� z oczu.

Biegn�c przypominaj�cym jaki� dziwny taniec slalomem, krzycza� co chwila �'Przepraszam!� do prze�o�onych i �'Z drogi� do sta�yst�w oraz r�wnych sobie. Po�cig nie trwa� d�ugo, co jawnie dowiod�o, �e w warunkach l�dowych dwie nogi sprawiaj� si� o wiele lepiej ni� osiem. By� ju� prawie obok AMSL, gdy sta�ysta sam zap�dzi� si� w pu�apk�, skr�caj�c w otwarte drzwi sk�adu po�cielowego. Conway zatrzyma� si� z po�lizgiem przed nimi, wszed� do �rodka i zdyszany zamkn�� je za sob�.

��Dlaczego ucieka�e�? � spyta� naj�agodniej, jak w tej sytuacji potrafi�.

AMSL odpowiedzia� prawdziwym s�owotokiem, kt�ry dociera� do Conwaya odarty z emocjonalnych zabarwie�, ale sama liczba wypowiadanych s��w �wiadczy�a jasno, �e Kreppelianin popad� w stan b�d�cy odpowiednikiem ludzkiej histerii. Prilicla jak zwykle mia� racj�. To musia� by� przypadek neurotycznej ksenofobii.

No, to O�Mara ma robot�, pomy�la� ponuro Conway.

Nawet przy olbrzymiej tolerancji i najwy�szym wzajemnym szacunku w Szpitalu zdarza�y si� takie sytuacje. Te naprawd� niebezpieczne wynika�y zwykle z ignorancji, braku zrozumienia albo i ksenofobii, kt�ra zaburza�a jasno�� umys�u albo utrudnia�a w�a�ciwe wykonywanie obowi�zk�w. A czasem jedno i drugie. Ziemski lekarz, kt�ry cierpia� na nie�wiadom� arachnofobi�, nie m�g� przecie� znie�� spokojnie obecno�ci cinrussa�skiego pacjenta, a tym samym nie m�g� te� nale�ycie leczy�. Gdyby za� kto� taki jak Prilicla trafi� na ludzkiego pacjenta z arachnofobi��

Wykrywanie i usuwanie takich problem�w by�o w�a�nie zadaniem naczelnego psychologa. Je�li wszystkie terapeutyczne metody zawodzi�y, zapada�a decyzja o odes�aniu kogo� takiego, zanim niech�� przerodzi si� w otwarty konflikt. Conway nie mia� poj�cia, jak O�Mara podejdzie do przypadku wielkiego AMSL, kt�ry uciek� przed kruchym doktorem Prilicla.

Gdy Kreppelianin nieco si� uspokoi�, Conway uni�s� d�o�, aby przyku� jego uwag�, i zacz�� m�wi�:

��Rozumiem ju�, �e doktor Prilicla przypomina zewn�trznie pewien gatunek ma�ego wodnego drapie�nika �yj�cego w twoim �wiecie, a ty mia�e� w m�odo�ci bardzo nieprzyjemne spotkanie z tymi stworzeniami. Jednak doktor Prilicla nie jest tamtym drapie�nikiem, a podobie�stwo ma jedynie charakter zewn�trzny. Nie jest dla ciebie niebezpieczny, ju� pr�dzej ty m�g�by� mu zrobi� krzywd� nieostro�nym dotkni�ciem. Czy teraz, gdy wiesz to wszystko, nadal ucieka�by�, spotkawszy t� osob�?

��Nie wiem � j�kn�� AMSL.�� Mo�liwe, �e tak.

Conway westchn�� i mimowolnie przypomnia� sobie w�asne pocz�tki w Szpitalu. Przez kilka tygodni nie m�g� si� pozby� upiornych sn�w. Co gorsza, �wietnie wiedzia�, �e te powracaj�ce co noc upiory nie by�y wytworami jego wyobra�ni, ale odbiciem postaci spotykanych codziennie wsp�pracownik�w.

Nigdy nie zdarzy�o mu si� ucieka� przed �adn� z tych istot, kt�re zosta�y potem jego nauczycielami, kolegami albo i przyjaci�mi, jednak, jak przyznawa� w duchu, nie wynika�o to ze szczeg�lnej odwagi, ale po prostu z tego, �e ogarnia� go taki paniczny strach, i� nogi wrasta�y mu w ziemi�

��My�l�, �e skoro tak, nie obejdzie si� bez pomocy psychiatry � powiedzia� �agodnie do Kreppelianina.�� Naczelny psycholog Szpitala na pewno co� wymy�li. Jednak doradza�bym nie zwraca� si� z tym do niego od razu. Proponuj� poczeka� z tydzie�, zaaklimatyzowa� si� nieco i dopiero potem zastuka� do jego drzwi. Zapewniam ci�, �e doceni ten tw�j wysi�ek.

I mniejsze b�dzie prawdopodobie�stwo, �e ode�le ci� st�d jako nie nadaj�cego si� do pracy w Szpitalu, doda� w my�lach Conway.

Kreppelianin opu�ci� w ko�cu sk�adzik, gdy us�ysza�, �e Prilicla to jedyny GLNO w ca�ym Szpitalu i zapewne nie zdarzy si�, aby spotkali si� tego samego dnia po raz drugi. Dziesi�� minut p�niej AMSL siedzia� ju� w basenie sto��wkowym, a Conway wyci�ga� nogi, aby te� zd��y� co� przek�si�.

Szcz�liwym zbiegiem okoliczno�ci wypatrzy� doktora Mannona, kt�ry siedzia� przy wyj�tkowo pustym stole w cz�ci dla starszego personelu medycznego. Mannon by� Ziemianinem, niegdy� bezpo�rednim prze�o�onym Conwaya, a obecnie starszym lekarzem z du�ymi szansami na status Diagnostyka. Ostatnio dosta� pozwolenie na zachowanie zawarto�ci a� trzech ta�m fizjologicznych � traltha�skiego specjalisty od mikrochirurgii i dw�ch przygotowanych dla chirurg�w �yj�cych przy niskiej grawitacji klas LSVO i MSYK. Mimo to wci�� zachowywa� si� w znacznej mierze jak cz�owiek. M�czy� akurat sa�atk�, a oczy zwr�ci� ku sufitowi sto��wki, �eby nie widzie�, co je. Conway usiad� naprzeciwko niego i chrz�kn�� na powitanie.

��Mia�em dzi� po po�udniu dwie d�ugie operacje, Traltha�czyk oraz LSVO � mrukn�� Mannon.�� Wiesz, jak to jest. Za bardzo my�la�em na ich spos�b. �eby chocia� ci sk�rkowani Traltha�czycy nie byli wegetarianami. Albo LSVO nie dostawali md�o�ci od wszystkiego, co przypomina karm� dla ptak�w. A ty kim dzisiaj jeste�?

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Tylko sob�. Nie b�dzie ci przeszkadza�, je�li zam�wi� stek?

��Ale� prosz�. Tylko mi nie m�w, co jesz.

��Ani mru-mru.

Conway a� za dobrze wiedzia�, jak to jest. �'Podw�jne widzenie� i powa�ne zaburzenia emocjonalne by�y nieuniknionymi konsekwencjami przyj�cia hipnota�my z zapisem fizjologii innego gatunku. Pami�ta�, jak trzy miesi�ce wcze�niej zakocha� si� beznadziejnie w jednej z wizytuj�cych Szpital specjalistek z Melf IV. Melfianie nale�eli do klasy ELNT, mieli sze�� n�g, byli dwudyszni i przypominali wielkie kraby. Conway niby o tym wiedzia�, ale i tak co rusz co� mu podszeptywa�o, jaki ta dziewczyna ma cudownie nakrapiany pancerz, i w og�le skowronki mu w uszach �piewa�y.

Hipnota�my by�y zatem w�tpliwym u�atwieniem �ycia, chocia� z drugiej strony okazywa�y si� konieczne, bo �aden lekarz nie zdo�a�by zapami�ta� wszystkich informacji niezb�dnych do leczenia pacjent�w w tak wielogatunkowym szpitalu. Otrzymywa� je zatem ka�dorazowo z ta�m edukacyjnych, na kt�rych przechowywano wiedz� fachow� najwi�kszych specjalist�w od medycyny poszczeg�lnych istot. I tak, je�li ziemski lekarz mia� leczy� Kelgianina, przyjmowa� zapis ta�my opisuj�cej fizjologi� DBLF, kt�ry usuwano po zako�czeniu kuracji. Niemniej starsi lekarze, kt�rych obowi�zki obejmowa�y r�wnie� prowadzenie wyk�ad�w, cz�sto zatrzymywali te zapisy na d�u�ej i sporo za to na co dzie� p�acili.

Mogli si� tylko pociesza� tym, �e i tak mieli lepiej ni� Diagnostycy.

Diagnostycy tworzyli elit� Szpitala. Rekrutowali si� z osobnik�w o stabilnych osobowo�ciach, by m�c trzyma� w g�owach wiele zapis�w jednocze�nie. Czasem nawet dziesi��. Tak przygotowani zajmowali si� prac� badawcz� w obr�bie ksenomedycyny, stawiali diagnozy i ustalali tryb leczenia dopiero poznanych form �ycia. W Szpitalu kr��y�o powiedzenie, kt�rego autorstwo przypisywano O�Marze, �e tylko kto� tak normalny, �e a� szalony, mo�e chcie� zosta� Diagnostykiem.

Problem polega� na tym, �e zapis edukacyjny obejmowa� nie tylko suche dane, ale i oddzia�ywa� na pami�� oraz cechy osobowo�ci osoby, kt�ra go przyj�a. W ten spos�b Diagnostycy skazywali si� dobrowolnie na co� przypominaj�cego schizofreni�, i to niezwykle z�o�on�, rozbijaj�c� ich umys� na wiele osobnych, mocno zr�nicowanych cz�ci. Niekiedy by�y one niesp�jne nawet pod wzgl�dem stosowanej logiki!

Conway powr�ci� my�lami do tu i teraz. Mannon znowu co� m�wi�.

� �mieszna sprawa z t� sa�atk� � rzuci�, ci�gle patrz�c w sufit.�� Jej smak nie wadzi zbytnio �adnemu z moich alter ego, chocia� widok owszem. Dobrze, �e tylko tyle. Chocia� jest te� kilka stworze�, kt�re za ni� przepadaj�. Da�yby si� pokroi� za jeden k�s. A skoro mowa o nami�tno�ciach, jak ci si� uk�ada z Murchison?

Mannon zwykle zmienia� tematy tak szybko, jakby mu w g�owie fiszki przeskakiwa�y.

��Mo�e uda mi si� znale�� chwil�, �eby spotka� si� z ni� wieczorem � odpar� ostro�nie Conway.�� Powiedzia�bym, �e zostali�my dobrymi przyjaci�mi.

��Aha.

Conway czym pr�dzej zmieni� temat i wspomnia� o swoim nowym skierowaniu. Mannon by� najpoczciwszym cz�owiekiem na �wiecie, ale potrafi� czasem zadr�czy� pytaniami i nie rozumia�, co w tym z�ego. Jako� uda�o si� jednak Conwayowi doprowadzi� konwersacj� bezpiecznie do ko�ca obiadu.

Gdy tylko wstali od sto�u, podszed� do interkomu i zamieni� po kilka zda� z lekarzami r�nych gatunk�w, kt�rzy mieli przej�� od niego sta�yst�w, a potem spojrza� na zegarek. Do stawienia si� na pok�adzie Vespasiana zosta�a mu prawie godzina. Ruszy� przed siebie krokiem nieco szybszym, ni� przysta�o starszemu lekarzowi�

Napis nad wej�ciem g�osi�: �'Strefa rekreacyjna dla DBDG, DBLF, ELNT, GKNM oraz FGLF. Conway wszed�, zamieni� sw�j bia�y str�j na szorty i zacz�� szuka� Murchison.

Zmy�lne o�wietlenie oraz inspiruj�cy sztuczny krajobraz sprawia�y, �e pomieszczenie rekreacyjne wydawa�o si� o wiele obszerniejsze, ni� by�o. Przedstawiono w nim ma�� tropikaln� pla�� otoczon� klifami i morzem. Fale ci�gn�y si� a� po os�oni�ty lekk� mgie�k� horyzont. Niebo by�o b��kitne, bez jednej chmurki, gdy� jak powiedzia� kiedy� Conwayowi technik z obs�ugi, ob�oki by�y zbyt trudne do odtworzenia. Woda mieni�a si� ciemnym b��kitem, kt�ry miejscami przechodzi� w turkus. Fale za�amywa�y si� na z�ocistym piasku lekko pochy�ej pla�y, kt�ra by�a niemal zbyt gor�ca, aby chodzi� po niej boso. Tylko sztuczne s�o�ce, jak na gust Conwaya troch� za bardzo czerwonawe, oraz nieziemska ro�linno�� wok� pla�y i na klifach sprawia�y, �e z�udzenie ziemsko�ci tego miejsca nie by�o pe�ne.

Niemniej ten zak�tek stworzono nie tylko dla Ziemian. Inne rasy te� oczekiwa�y chocia� jednego swojskiego akcentu, a przestrze� Szpitala by�a zbyt cenna, aby j� trwoni�. Oczekiwano zatem, �e ci, kt�rzy tu razem pracuj�, naucz� si� te� razem wypoczywa�.

Najciekawsze jednak by�o to, co w og�le nie rzuca�o si� w oczy. W ca�ej strefie rekreacyjnej utrzymywano ci��enie r�wne po�owie g, dzi�ki czemu zm�czeni mogli poczu� tu wi�ksz� ulg�, a pozosta�ym jeszcze bardziej przybywa�o si�. I potem maj� tych si� a� za du�o, pomy�la� kwa�no Conway, gdy za�amuj�ca si� fala obmy�a mu nogi a� do kolan. Ruch wody w zatoce nie by� wywo�ywany sztucznie, ale zale�a� wy��cznie od liczby, rozmiar�w i entuzjazmu istot, kt�re w�a�nie za�ywa�y w niej k�pieli.

Na jednym z klif�w widnia� szereg trampolin, do kt�rych prowadzi�y ukryte w stoku tunele. Conway wspi�� si� na najwy�sz� i z wysoko�ci pi�tnastu metr�w spr�bowa� wypatrzy� odzian� w bia�y kostium pla�owy kobiet� DBDG, czyli Murchison.

Nie by�o jej w restauracji na przeciwleg�ym szczycie ani na przylegaj�cych do pla�y p�yciznach czy w g��bszej wodzie poni�ej trampolin. Na piasku wylegiwa�a si� wprawdzie ca�a ci�ba cia� � wielkich, ma�ych, futrzastych i ca�kiem bezw�osych � jednak Ziemian zawsze by�o �atwo odr�ni� w tym towarzystwie, byli bowiem jedynym gatunkiem inteligentnym, kt�ry ci�gle nie potrafi� prze�ama� tabu nago�ci. Wystarczy�o zatem zobaczy� na tej pla�y kogokolwiek ubranego, niewa�ne jak dziwnie, a mo�na by�o mie� pewno��, �e to Ziemianin.

Nagle Conwayowi mign�o co� bia�ego za dwiema zielonymi i jedn� ��t� postaci�. To mog�a by� Murchison. Czym pr�dzej zszed� na d�.

Gdy zbli�y� si� do gromadki st�oczonej wko�o dziewczyny, dw�ch stoj�cych dot�d obok niej Kontroler�w i jeden internista z osiemdziesi�tego poziomu oddalili si� niech�tnie.

��Cze��, przepraszam za sp�nienie � powiedzia� Conway g�osem, kt�ry ku jego niezadowoleniu przybra� dziwnie piskliw� barw�.

Murchison os�oni�a oczy i spojrza�a na niego.

��Sama w�a�nie przysz�am � odpar�a z u�miechem.�� Dlaczego si� nie po�o�ysz?

Conway opad� na piasek, ale wspar� si� na �okciu i wpatrzy� si� w dziewczyn�.

Murchison cechowa�a tak niezwyk�a uroda, �e �aden Ziemianin z personelu nie m�g� traktowa� jej wy��cznie jako si�y fachowej, a regularnie zyskiwana pod sztucznym s�o�cem opalenizna nadawa�a jej sk�rze ciemny odcie�, kt�ry wspaniale kontrastowa� z biel� kostiumu. Sztuczny wietrzyk porusza� jej ciemnokasztanowymi w�osami, oczy mia�a zamkni�te, a usta lekko rozchylone. Oddycha�a powoli i g��boko jak osoba w pe�ni zrelaksowana albo �pi�ca, a falowanie jej kostiumu sprawia�o, �e w Conwayu te� co� zacz�o falowa�. Pomy�la�, �e gdyby by�a telepatk�, to pewnie zerwa�aby si� zaraz z krzykiem i uciek�a gdzie pieprz ro�nie�

��Wygl�dasz jak kto�, kto ma ochot� rykn�� gard�owo i uderzy� si� w m�skie, wygolone piersi��� powiedzia�a, otworzywszy jedno oko.

��Wcale ich nie gol� � zaprotestowa� Conway.�� Po prostu jako� nie poros�em. Ale chcia�bym z tob� porozmawia� chwil� na osobno�ci. Jest taka jedna sprawa�

��No dobra, w sumie wcale mnie to nie obchodzi � mrukn�a.�� Nie musisz si� wi�c a� tak przejmowa�.

��Wcale si� nie przejmuj�, ale czy nie mogliby�my chwil� pogada� gdzie� z dala od tej mena�erii i� O, kurcz�! � Szybko zakry� d�oni� jej oczy i sam te� zacisn�� powieki.

Dwaj Traltha�czycy, obaj mniej wi�cej dwunastoletni, przebiegli obok, wzbijaj�c s�oniowymi nogami ca�e fontanny piasku, kt�ry opad� na wszystko w promieniu pi��dziesi�ciu metr�w. Niewielkie ci��enie pozwala�o powolnym normalnie FGLI bryka� niczym kozio�ki, a i piasek opada� w tych warunkach o wiele d�u�ej. Gdy Conway by� pewien, �e nic ju� nie wisi w powietrzu, odsun�� d�o� z oczu Murchison, ale nie do ko�ca.

Z wahaniem, troch� niezgrabnie, przesun�� j� na mi�kki policzek i ni�ej, na �uk �uchwy, po czym delikatnie musn�� palcami zapl�tane za uchem loki. Poczu�, �e dziewczyna zesztywnia�a, ale po chwili zn�w si� odpr�y�a.

��Sama widzisz � stwierdzi�, czuj�c sucho�� w ustach.�� Tutaj co chwila kto� pr�buje nas zasypa�

��P�niej b�dziemy sami � za�mia�a si� Murchison.�� Gdy mnie odprowadzisz.

��I znowu b�dzie jak ostatnio!�� mrukn�� Conway z niech�ci�, � Ledwie przemkniemy przez tw�j pr�g, po cichu oczywi�cie, �eby nie obudzi� twojej wsp�lokatorki, kt�ra wstaje wcze�nie do pracy, pojawi si� ten elektroniczny cymba�� � Conway zacz�� ze z�o�ci� na�ladowa� g�os robota: � Zauwa�am, �e jeste�cie dwiema istotami DBDG, co wi�cej, zauwa�am te�, �e jeste�cie przeciwnej p�ci, a przez ostatnie dwie minuty czterdzie�ci osiem sekund pozostawali�cie w bardzo bliskim kontakcie. W tych okoliczno�ciach musz� stosownie do mych instrukcji przypomnie� wam trzeci paragraf punkt dwudziesty pierwszy regulaminu przyjmowania go�ci w Hotelu Piel�gniarek DBDG�

Murchison zanios�a si� �miechem.

��Przykro mi, to musia�o by� dla ciebie nad wyraz frustruj�ce.

Conway skrzywi� si� w duchu na takie wsp�czucie poprzedzone serdecznym chichotem, ale pochyli� si� nad dziewczyn� i uj�� j� za rami�.

��By�o i jest frustruj�ce. Ale musz� z tob� porozmawia�, a nie b�d� mia� czasu, �eby ci� dzi� odprowadzi�. Jednak nie chc� rozmawia� tutaj, bo jak przychodzi co do czego, zawsze zmykasz do wody. A ja mam kilka pyta� i bardzo chcia�bym us�ysze� nie bulgot, lecz normalne odpowiedzi. Ile mo�na �y� sam� przyja�ni��?

Murchison pokr�ci�a g�ow�, zdj�a jego d�o� ze swojego ramienia i �cisn�a j�.

��Pop�ywajmy!�� rzuci�a i chwil� p�niej goni� ju� za ni� do wody, zastanawiaj�c si�, czy nie jest troch� telepatk�.

Przy sile ci��enia r�wnej p� g p�ywanie by�o niezwyk�ym do�wiadczeniem. Fale wyrasta�y wysokie i strome, a ka�de chlapni�cie unosi�o ca�� mas� kropel, kt�re zdawa�y si� na d�ug� chwil� zastyga� w powietrzu, mieni�c si� czerwonawo i bursztynowo w blasku s�o�ca. Nieudany skok ci�szej istoty w rodzaju FGLI m�g� spowodowa� niemal�e sztorm. Conway gna� za Murchison przez wzburzone na p�yci�nie fale, gdy nagle odezwa� si� dono�nie g�o�nik na klifie: �'Doktor Conway jest oczekiwany w luku numer szesna�cie. Statek gotowy do odlotu��

Wracali szybkim krokiem ku pla�y, gdy Murchison odezwa�a si�, jak na ni� bardzo powa�nym g�osem:

��Nie wiedzia�am, �e odlatujesz. Przebior� si� tylko i odprowadz� ci�.

Przed lukiem oczekiwa� ju� oficer Korpusu Kontroli. Widz�c, �e Conway przyby� w towarzystwie, oznajmi� tylko, �e start nast�pi za kwadrans, i taktownie zszed� im z oczu. Conway i Murchison przystan�li przed w�azem statku. Dziewczyna spojrza�a na niego, ale bez szczeg�lnego wyrazu w oczach. Wygl�da�a jak zwykle pi�knie i kusz�co. Conway zacz�� jej opowiada�, jak wa�ne jest przydzielone mu zadanie, chocia� wcale nie o tym chcia� rozmawia�. Wyrzuca� z siebie nerwowo zdania, a� us�ysza�, �e oficer wraca. Przyci�gn�� do siebie Murchison i poca�owa�.

Nie potrafi�by nawet powiedzie�, czy odda�a poca�unek. Wszystko dzia�o si� zbyt szybko.

��Nie b�dzie mnie przez jakie� trzy miesi�ce � powiedzia� przepraszaj�co, a po chwili wymuszenie lekkim tonem doda�: � Ale rano nie b�dzie mi wcale przykro.

Oficer z kaduceuszem na mundurze, major Stillman, pokaza� Conwayowi jego kabin�. Wprawdzie m�wi� cicho i uprzejmie, ale Conway odni�s� wra�enie, �e tego cz�owieka nikt nigdy nie zdo�a�by onie�mieli�. Doda�, �e kapitan z ch�ci� powita Conwaya w ster�wce zaraz po pierwszym skoku.

Nieco p�niej Conway rzeczywi�cie spotka� pu�kownika Williamsona, kapitana statku, kt�ry udzieli� mu zgody na swobodne poruszanie si� po wszystkich pok�adach. Jak na rz�dow� jednostk� by� to do�� rzadki gest i Conway poczu� si� wyr�niony, szybko jednak, chocia� nikt nie powiedzia� mu z�ego s�owa, poczu� si� w ster�wce nieswojo. Ci�gle wchodzi� komu� w drog�. Wkr�tce zgubi� si� dwa razy na okr�towych korytarzach. Nale��cy do Korpusu Kontroli ci�ki kr��ownik Vespasian by� o wiele wi�kszy, ni� Conway pocz�tkowo s�dzi�. Po oprowadzeniu przez przyjaznego Kontrolera o wiecznie nieruchomej twarzy uzna�, �e lepiej zrobi, je�li sp�dzi podr� w kabinie. Nale�a�o zapozna� si� ze szczeg�ami nowego zadania.

Pu�kownik Williamson przekaza� mu kopie dok�adniejszych i bardziej aktualnych raport�w uzyskanych kana�ami Korpusu Kontroli, Conway zacz�� jednak lektur� od tego, co otrzyma� od O�Mary.

Gdy Lonvellina dopad�a niespodziewana choroba, udawa� si� on w praktycznie niezbadane rejony Ma�ego Ob�oku Magellana, na planet�, o kt�rej s�ysza� sporo niesympatycznych pog�osek. Po wyleczeniu i opuszczeniu Szpitala wyruszy� w dalsz� drog�, a po kilku tygodniach skontaktowa� si� z Korpusem Kontroli. Utrzymywa�, �e to, z czym si� zetkn�� na tej planecie, jest, zar�wno socjologicznie, jak i medycznie rzecz bior�c, czystym barbarzy�stwem. Zamierza� zaj�� si� szeregiem chor�b spo�ecznych trapi�cych mieszka�c�w planety, jednak wcze�niej chcia� zasi�gn�� paru porad medycznych. Pyta� te�, czy mo�liwe by�oby przys�anie kilku istot DBDG dla bezpo�rednich kontakt�w z tubylcami, kt�rzy byli tego samego typu fizjologicznego i odnosili si� wrogo do wszystkich obcych, co bardzo utrudnia�o Lonvellinowi prac�.

Dziwne by�o ju� to, �e kto� tak do�wiadczony w kwestiach spo�ecznych jak Lonvellin poprosi� o pomoc. Jednak sprawy uk�ada�y si� tak �le, �e zaj�ty rozwi�zywaniem najbardziej pal�cych, codziennych problem�w by�y pacjent Conwaya nie mia� ju� czasu na nic wi�cej.

Jak przekaza� w raporcie, najpierw przez d�u�szy czas obserwowa� planet� z orbity i monitorowa� za pomoc� swojego autotranslatora transmisje radiowe. Ustali�, �e w dole jest jeden czynny port kosmiczny, chocia� poziom rozwoju technologicznego by� tu zdumiewaj�co niski. Gdy zebra� ju� wszystkie konieczne jego zdaniem informacje, zacz�� si� rozgl�da� za stosownym miejscem do l�dowania.

Z obserwacji Lonvellina wynika�o, �e na owej planecie (przez mieszka�c�w zwanej Etla) by�a niegdy� dobrze prosperuj�ca kolonia, kt�ra podupad�a z przyczyn ekonomicznych i odt�d utrzymywa�a jedynie sporadyczne kontakty z innymi o�rodkami. Jako �e nie trwa�a w ca�kowitej izolacji, mo�na by�o domniemywa�, �e spadaj�cy nagle z nieba obcy nie b�dzie dla Etlan ca�kiem niezwyk�y i sk�onni b�d� mu zaufa�, mimo �e jego wygl�d m�g� im si� wyda� nieco przera�aj�cy. Powinni si� ju� oswoi� z r�norodno�ci� obcych. Postanowi� wyst�pi� przed nimi jako biedna, wystraszona i niezbyt rozgarni�ta istota, kt�rej statek uleg� awarii i kt�ra po takim przymusowym l�dowaniu potrzebowa�a r�nych dziwnych i raczej bezwarto�ciowych materia��w do jego naprawy. Mia�y to by� g��wnie rozmaite kawa�ki metalu i ska�, aby Etlanie nie zorientowali si� zbyt �atwo, o co naprawd� tu chodzi. Niemniej w zamian za te �mieci Lonvellin zamierza� przekazywa� im pe�nowarto�ciowe prezenty, kt�re zach�ci�yby co bardziej przedsi�biorczych tubylc�w do �ci�lejszych kontakt�w z obcym.

Lonvellin liczy� si� z tym, �e na pocz�tku Etlanie b�d� pr�bowali bezlito�nie go wykorzysta�, wcale mu to jednak nie przeszkadza�o. Potem mia�o si� to zmieni�. Co wi�cej, nie zamierza� ogranicza� si� do podarunk�w, chcia� tak�e pom�c w r�nych sprawach. Zamierza� w ko�cu og�osi�, �e jego statek zepsu� si� na dobre, i zamieszka� na planecie na sta�e. Reszta by�a kwesti� up�ywu czasu, kt�rego mia� pod dostatkiem.

Wyl�dowa� przy drodze ��cz�cej dwa ma�e miasta i wkr�tce napotka� pierwszego tubylca, kt�ry jednak, mimo ostro�no�ci Lonvellina i pe�nego wykorzystania przeze� mo�liwo�ci autotranslatora, uciek�. Po kilku godzinach zacz�y spada� na statek i ca��, g�sto zadrzewion� okolic� ma�e, prymitywne pociski z g�owicami zawieraj�cymi jaki� �atwopalny materia�. Nied�ugo potem las zosta� rozmy�lnie podpalony.

Nie znaj�c przyczyn wrogo�ci Etlan wobec obcych, nie wiedzia�, jak z nimi post�powa�, poprosi� wi�c o pomoc podobnych do tubylc�w Ziemian. Rych�o zjawi�a si� na miejscu ca�a ekipa kontaktowa Korpusu. Ca�kiem jawnie wyl�dowa�a na planecie.

Specjali�ci dowiedzieli si�, �e Etlanie panicznie boj� si� obcych, gdy� uwa�aj� ich za nosicieli wszelakich chor�b. Ciekawe jednak, �e nie mieli nic przeciwko tym go�ciom, kt�rzy nale�eli do ich rasy albo do gatunk�w zewn�trznie podobnych, od kt�rych o wiele �atwiej mogliby si� czym� zarazi�. Medycyna ju� dawno ustali�a, �e choroby jednej rasy rzadko s� gro�ne dla innej. Ka�da istota inteligentna, kt�ra opanowa�a sztuk� podr�y kosmicznych, powinna o tym wiedzie�, pomy�la� Conway. To by�a zawsze pierwsza lekcja wynikaj�ca z kontaktu mi�dzygwiezdnych kultur.

Mimo zm�czenia pr�bowa� co� z tego wszystkiego zrozumie�, si�gn�� nawet do opracowa� przygotowanych w ramach federacyjnego programu kolonizacji, gdy major Stillman zapewni� mu inne, mniej wyczerpuj�ce zaj�cie.

��Na miejscu b�dziemy za trzy dni, doktorze � powiedzia�. � My�l� zatem, �e pora, aby przeszed� pan kr�tki kurs szpiegostwa. �ci�lej, powinien pan si� nauczy� nosi� etla�sk� odzie�. Bardzo twarzowe przebranie, chocia� ja mam zbyt krzywe nogi na kilt�

Nast�pnie Stillman wyja�ni�, �e kontakt przebiega� dot�d dwutorowo. Jedna ekipa Kontroler�w wyl�dowa�a w ca�kowitej tajemnicy i pojawi�a si� miedzy tubylcami, u�ywaj�c ich j�zyka i stroj�w. Nic wi�cej nie by�o potrzebne, gdy� Ziemianie byli �udz�co podobni do Etlan. Wi�kszo�� p�niej uzyskanych informacji zdobyto w ten w�a�nie spos�b i �aden z agent�w nie zosta� zdemaskowany. Druga grupa za� pojawi�a si� otwarcie jako obcy i porozumiewa�a si� z Etlanami, u�ywaj�c autotranslator�w. Oficjalnym powodem ich wizyty by�a pog�oska o panuj�cej na Etli zarazie i ch�� niesienia pomocy medycznej. Tubylcy g�adko prze�kn�li t� histori� i przyznali, �e sk�adano im ju� podobne propozycje, a co dziesi�� lat przybywa do nich imperialny statek pe�en najnowszych lek�w, lecz pomimo to zaraza robi coraz wi�ksze post�py. Kontrolerzy otrzymali od Etlan woln� r�k�, chocia� dano im do zrozumienia, �e najpewniej i tak s� kolejn� band� dobrze wychowanych z�odziei.

Oczywi�cie przybysze nie przyznali si�, �e wiedz� cokolwiek o l�dowaniu Lonvellina, a gdy w ko�cu zesz�o na ten temat, wypowiadali si� dosy� neutralnie.

Sprawa nie nale�a�a zatem do nieskomplikowanych, a co gorsza, z meldunk�w zakonspirowanych agent�w wynika�o, �e z ka�dym dniem komplikuje si� coraz bardziej. Niemniej Lonvellin obmy�li� genialnie prosty plan zaprowadzenia porz�dku na planecie. Gdy Conway us�ysza�, na czym ten plan polega, po�a�owa� nagle, �e tak bardzo stara� si� wyleczy� Lonvellina. Siedzia�by sobie dalej spokojnie w Szpitalu i nie musia�by teraz walczy� z buntem narastaj�cym w okolicach okr�nicy�

Etla by�a siedliskiem chor�b i cierpienia, a jej mieszka�cy ho�dowali wielu przes�dom, czego doskona�� ilustracj� by�o to, jak potraktowali Lonvellina. Brak�o im tolerancji wobec istot, kt�re czymkolwiek si� od nich r�ni�y. To ostatnie wynika�o oczywi�cie z poprzednich dw�ch czynnik�w, ale utrwala�o godny po�a�owania stan. Lonvellin zaproponowa�, �eby przerwa� b��dne ko�o, doprowadzaj�c do znacz�cej poprawy stanu zdrowia tubylc�w. Na tyle znacz�cej, aby nawet najbardziej nierozgarni�ci twardog�owi musieli to zauwa�y�. I gdyby Kontrolerzy og�osili, �e ca�y czas stosowali si� do instrukcji Lonvellina, nienawidz�cy obcych Etlanie musieliby nieco spu�ci� z tonu. A to da�oby Lonvellinowi szans� pozyskania zaufania tubylc�w i realizacji pierwotnego planu odrodzenia miejscowej kultury.

Conway odpar�, �e chocia� nie jest ekspertem w takich sprawach, plan wydaje mu si� bardzo dobry.

Stillman by� ekspertem i mia� podobne zdanie.

� �wietny plan � oceni�. � To znaczy b�dzie �wietny, je�li zadzia�a.

Dzie� przed przybyciem do celu kapitan poprosi� Conwaya do ster�wki na, jak to okre�li�, kilka minut rozmowy. Trwa�o w�a�nie zliczanie pozycji statku przed ostatnim skokiem. Znajdowali si� stosunkowo blisko widocznego na ekranach uk�adu podw�jnego, w kt�rym jedna z gwiazd by�a niestabilnym kar�em.

Conway pomy�la� zrazu, �e to w�a�nie ten widok sprawi�, i� kapitan poczu� si� ma�y i samotny wobec ogromu wszech�wiata i zapragn�� czyjego� towarzystwa. Dotychczasowe bariery pomi�dzy nimi jakby znik�y, a pu�kownik Williamson odezwa� si� tonem, z kt�rego Conway wywnioskowa�, �e pod kapita�skim mundurem bije chyba normalne, ludzkie serce. Ponadto dowiedzia� si�, �e kapitan ma jeszcze inne ludzkie cechy.

��Wie pan, doktorze, nie chcia�bym, �eby zabrzmia�o to jak krytyka Lonvellina � zacz�� przepraszaj�co.�� Szczeg�lnie �e by� pa�skim pacjentem i by� mo�e sta� si� pa�skim przyjacielem. Nie chc� te�, aby pan uzna�, �e po prostu narzekam, bo zaanga�owa� do jednej operacji kr��ownik federacyjny i wiele mniejszych jednostek. Nie o to chodzi�

Williamson zdj�� czapk� i wyg�adzi� kciukiem zagi�cie otoku. Conway m�g� przy tej okazji zobaczy�, �e kapitan ma rzadkie, siwiej�ce w�osy i czo�o pokryte schowanymi normalnie pod czapk� zmarszczkami. Po chwili na�o�y� z powrotem nakrycie g�owy i zn�w by� wzorowym wy�szym oficerem.

��M�wi�c wprost, Lonvellin jest tylko utalentowanym amatorem. Tacy zawsze przydaj� roboty zawodowcom, bo za nic maj� wszelkie planowanie i ca�� reszt�. Jednak to akurat nie problem, a sytuacja, na kt�r� zwr�ci� nam uwag�, naprawd� wymaga natychmiastowego dzia�ania. Wa�ne jest co innego. Korpus ma olbrzymie do�wiadczenie w kwestiach zwiadu, kolonizacji i reform, potrafimy te� sobie radzi� z patologiami spo�ecznymi w rodzaju tych na Etli. Chocia� musz� przyzna�, �e w Korpusie nie ma nikogo, kto w pojedynk� m�g�by dor�wna� Lonvellinowi, nie mamy te� obecnie �adnego planu, kt�ry by�by lepszy od jego propozycji�

Conway zacz�� si� zastanawia�, czy kapitan przejdzie kiedy� do rzeczy, czy mo�e tylko chcia� sobie upu�ci� nieco pary i po prostu si� wygada�. Niemniej dot�d Williamson nie zrobi� na nim wra�enia kogo� sk�onnego do narzekania.

��My�l�, �e jako druga w hierarchii osoba odpowiedzialna za realizacj� planu Lonvellina powinien pan wiedzie�, co o tym my�limy i jakie dzia�ania dot�d podj�li�my. Na Etli pracuje w tej chwili prawie dwa razy wi�cej agent�w, ni� zak�ada Lonvellin. Nast�pni s� ju� w drodze. Bardzo szanuj� naszego d�ugowiecznego przyjaciela, ale uwa�am, �e sytuacja jest znacznie bardziej z�o�ona, ni� on jest uprzejmy s�dzi�.

Conway zastanawia� si� chwil�, po czym spyta�:

��Zdziwi�o mnie, dlaczego do operacji o charakterze g��wnie kulturowym skierowano tak wielk� jednostk� jak Vespasian. Uwa�a pan, �e mo�emy natrafi� na jakie� nieznane zagro�enie?

��Tak.

W tej chwili niesamowity podw�jny uk�ad gwiezdny znikn�� z ekran�w i na jego miejscu pojawi� si� normalny system z gwiazd� w typie S�o�ca. W odleg�o�ci szesnastu milion�w kilometr�w wisia� cienki sierp planety b�d�cej celem ich podr�y. Zanim Conway zd��y� zada� kt�re� z licznie l�gn�cych mu si� pod czaszk� pyta�, kapitan poinformowa� go, �e zako�czyli ostatni skok, tote� odt�d, a� do l�dowania, b�dzie bardzo zaj�ty, i uprzejmie wyprosi� go ze ster�wki, doradzaj�c, aby Conway spr�bowa� z�apa� jeszcze nieco snu przed ko�cem lotu.

Wr�ciwszy do kabiny, Conway rozebra� si� niemal odruchowo, co w sumie by�o dobrym objawem. Tak jak Stillman, nosi� przez kilka ostatnich dni etla�sk� bluz�, kilt z pasem z kieszeniami, beret i nieco teatralny p�aszcz do p� �ydki, kt�ry nale�a�o wk�ada�, wychodz�c z domu. Obaj czuli si� ju� w tych przebraniach na tyle swobodnie, �e nie przeszkadza�y im nawet podczas wsp�lnych obiad�w w mesie. Teraz jednak Conway jako� nie m�g� si� uspokoi� � za du�o us�ysza� od kapitana.

Williamson uwa�a�, �e sytuacja jest wystarczaj�co niebezpieczna, �eby uzasadnia�o to sprowadzenie w te okolice jednej z najci�szych jednostek Korpusu Kontroli. Dlaczego? Co mog�o si� sta� �r�d�em zagro�enia?

Na pewno nie chodzi�o o militarne mo�liwo�ci Etlan, kt�rzy w najgorszym razie mogli jedynie urazi� uczucia w�asne za�ogi kr��ownika. A to znaczy�o, �e niebezpiecze�stwo mia�o nadej�� z innej strony�

Nagle Conway zrozumia�, co tak bardzo zaniepokoi�o go w przeczytanym wcze�niej raporcie. Imperium�

By�a o tym mowa w kilku miejscach, a nic o nim na razie nie wiedziano. Statki badawcze Korpusu nie trafi�y dot�d na �adne jego �lady, co nie zdumiewa�o, gdy� zgodnie z planem w ten rejon Ma�ego Ob�oku Magellana wyprawy kartograficzne mia�y wyruszy� dopiero za pi��dziesi�t lat i gdyby nie pomys� Lonvellina, nikt wcze�niej by tu nie zb��dzi�. Na razie mo�na si� by�o tylko domy�la�, �e Etla to cz�� owego Imperium, kt�re przysy�a�o regularnie jak�� pomoc medyczn�.

Niemniej zdaniem Conwaya pomoc owa pojawia�a si� rozpaczliwie rzadko. Sporo to m�wi�o o istotach odpowiedzialnych za jej wysy�k�. Najwidoczniej nie by�y zbyt zaawansowane w kwestiach medycznych, bo w przeciwnym razie produkowane przez nie leki wygasza�yby, chocia� na jaki� czas, nawiedzaj�ce Etl� epidemie. No i niemal na pewno by�y biedne. Za biedne, by przysy�a� transporty cz�ciej. Conway nie zdziwi�by si�, gdyby Imperium okaza�o si� wsp�lnot� z�o�on� z jednego macierzystego �wiata i szeregu walcz�cych o przetrwanie kolonii w rodzaju Etli. Jednak metropolia, kt�ra mimo wszystko wspiera podporz�dkowane sobie �wiaty, niewa�ne, jak rzadko i czy skutecznie, nie powinna by� w zasadzie dla nikogo gro�na. Wr�cz przeciwnie�

Kapitan Williamson po prostu, jak to on, przesadza, pomy�la� Conway, k�ad�c si� na koi.

Vespasian wyl�dowa�. Na g��wnym ekranie w centrali ��czno�ci Conway ujrza� ci�gn�c� si� na osiemset metr�w bia�� p�yt� pop�kanego betonu. Zarysy okolicznej ro�linno�ci i budynk�w obcej planety gin�y w dr��cym od gor�ca powietrzu. Tu i �wdzie poniewiera�y si� �mieci i li�cie, a po przypominaj�cym ziemskie niebie powoli p�yn�y ob�oki. Poza kr��ownikiem na l�dowisku by�a tylko jednostka kurierska Korpusu � sta�a w pobli�u nie u�ywanych biur oddanych przez Etlan do u�ytku go�ci.

��Jak pan rozumie, doktorze, Lonvellin nie mo�e opu�ci� swojego statku � powiedzia� stoj�cy za Conwayem kapitan.�� Ujawnienie, �e wsp�pracujemy, popsu�oby nasze kontakty z tubylcami. Ale mamy ��czno�� wizyjn�. Przepraszam�

Co� szcz�kn�o i Conway ujrza� ster�wk� statku Lonvellina. Gospodarz by� wyra�nie widoczny na pierwszym planie.

��Witaj, przyjacielu � rozleg� si� z g�o�nika dono�ny g�os EPLH.�� Mi�o mi ci� znowu widzie�.

��Czuj� si� zaszczycony � odpar� Conway.�� Mam nadziej�, �e zdrowie dopisuje?

Pytanie nie by�o czyst� uprzejmo�ci�. Conway bardzo chcia� wiedzie�, czy nie dosz�o znowu do �'nieporozumie� na poziomie kom�rkowym pomi�dzy Lonvellinem a jego osobistym lekarzem. Wcze�niejszy wypadek wzbudzi� olbrzymie zainteresowanie w Szpitalu, gdzie wci�� jeszcze dyskutowano, czy nale�y amebowatego potraktowa� jak lekarza czy raczej jak paso�yta�

��Nic mi nie dolega, doktorze � odpar� EPLH i zaraz przeszed� do rzeczy.

Conway czym pr�dzej przesta� b��dzi� my�lami w przesz�o�ci i skupi� si� na jego s�owach.

Na razie otrzyma� tylko og�lne instrukcje. Mia� si� zaj�� koordynacj� pracy zbieraj�cych dane medyk�w Korpusu, nie poprzestaj�c tylko na tym, co wi�za�o si� z jego specjalno�ci�. Zagadnienia medyczne by�y na Etli tak �ci�le powi�zane z problemami spo�ecznymi, �e ich oddzielanie by�oby b��dem. Co gorsza, w �wietle ostatnich raport�w sprawa komplikowa�a si� coraz bardziej. Lonvellin mia� nadziej�, �e kto� nawyk�y do pracy w wielorasowym �rodowisku Szpitala �atwiej dostrze�e w tym jaki� porz�dek i zdo�a powi�za� pozornie oderwane fakty. I na pewno zrozumie, jak pilne to zadanie, i bez wahania we�mie si� od razu do dzie�a�

���prosz� tak�e o dostarczenie mi danych osobowych Ziemianina imieniem Clarke pracuj�cego w obwodzie trzydziestym pi�tym, abym m�g� w�a�ciwie oceni� nap�ywaj�ce od niego informacje � zako�czy� Lonvellin na jednym oddechu.

Pu�kownik Williamson zaj�� si� aktami, a Stillman klepn�� Conwaya po ramieniu i skin�� g�ow�, �eby poszed� za nim. Po dwudziestu minutach siedzieli ju� pod plandek� ci�ar�wki i opuszczali l�dowisko. Conway mia� na g�owie zakrywaj�cy cz�� twarzy i ucho banda�, pod kt�rym czu� si� do�� g�upio.

��Kiedy si� st�d oddalimy, przesi�dziemy si� do szoferki � powiedzia� Stillman.�� Wielu Etlan je�dzi obecnie z naszymi lud�mi, ale kto� m�g�by si� zdziwi�, �e opuszczamy statek. Nie b�dziemy wst�powa� do kwatery przy p�ycie, od razu ruszymy do miasta. Pacjenci czekaj�, trzeba si� nimi jak najszybciej zaj��.

��To tylko reakcja psychosomatyczna, ale ci�gle mi si� wydaje, �e jest zimno�

��Spokojnie, doktorze � rzek� ze �miechem Stillman.�� Autotranslator, kt�ry ma pan przy uchu, przet�umaczy wszystko, co b�dzie m�wione w pa�skiej obecno�ci, a sam nie b�dzie musia� si� pan odzywa�. Wyja�ni�, �e rana, kt�r� pan otrzyma�, porazi�a chwilowo pa�ski o�rodek mowy. P�niej, gdy zacznie pan co� chwyta� z ich j�zyka, b�dzie si� pan m�g� j�ka�. Nikt nie pozna obcego akcentu, nie zorientuje si�, �e nie zna pan idiom�w. Drobne b��dy zgin� w og�lnej niepoprawno�ci. Zreszt� nie wszyscy nasi ludzie przeszli pe�ny kurs j�zykowy � doda� po chwili.�� Trzeba wi�c sobie jako� radzi�. Najlepiej nie pozostawa� zbyt d�ugo w jednym miejscu, bo wtedy tubylcy zaczn� zauwa�a� odmienno�ci zachowania.

Kierowca rzuci� przez rami� uwag�, �e mijaj� w�a�nie blondyn� tak bombow�, �e ch�tnie zwi�za�by si� z ni� na reszt� �ycia, ale Stillman nie przerwa� rozmowy z Conwayem.

��Mimo ca�kiem niestosownych uwag obecnego tu Kontrolera Briggsa, nasz� najlepsz� ochron� s� podej�cie do pracy i absolutnie czyste intencje. Gdyby�my byli agentami wys�anymi dla dokonania akt�w sabota�u albo zebrania informacji na wypadek przysz�ej wojny, pr�dzej czy p�niej kto� na pewno by wpad�. Za bardzo staraliby�my si� wygl�da� naturalnie i wsz�dzie w�szyliby�my zagro�enie, �atwiej wi�c by�oby o pope�nienie b��du.

��Gdy pan tak m�wi, sprawa przedstawia si� a� za prosto � mrukn�� Conway, chocia� naprawd� poczu� si� nieco pewniej.

Wysiedli w centrum miasta i pieszo ruszyli ulicami. Conwayowi rzuci�o si� w oczy, �e niewiele tu nowych budynk�w. Niemniej te stare by�y dobrze utrzymane, a Etlanie ujmuj�co przyozdobili je kwiatami. Widzia� wielu pracuj�cych, tak m�czyzn, jak i kobiety, inni robili zakupy albo za�atwiali jakie� interesy, kt�rych natury nie potrafi� si� na razie nawet domy�li�. Jednak bardzo si� stara� traktowa� tubylc�w jak ludzi w�a�nie, a nie jak ca�kiem odmiennych kulturowo obcych.

Wko�o widzia� ludzi ze zniekszta�conymi ko�czynami, ludzi chodz�cych o kulach albo z odmienionymi przez choroby twarzami. Szybko rozpoznawa�, z czym ma do czynienia, chocia� spo�ecze�stw nale��cych do Federacji przypad�o�ci te nie n�ka�y ju� od ponad stu lat. Wsz�dzie dostrzega� te� to, co zna ka�dy pracuj�cy albo chocia� bywaj�cy w szpitalu: l�ej chorzy z w�asnej woli, nieprzymuszeni, pomagali osobom w ci�szym stanie.

Tyle �e to nie by� szpital, ale ulica zwyk�ego miasta, pomy�la� Conway i przebieg� go zimny dreszcz.

��Najbardziej mnie uderza, �e wi�kszo�� tych chorych mo�na wyleczy� � powiedzia�, gdy znowu mogli rozmawia�. � Mo�e nawet wszystkich. Od stu pi��dziesi�ciu lat nie notowano ju� u nas epilepsji�

��Reagujesz jak lekarz, doktorze � odpar� Stillman.�� Ale tutaj nie wystarczy wyleczy� tych, kt�rych widzisz. Ca�a planeta tak wygl�da. Trafi� si� panu naprawd� wielki oddzia��

��Czyta�em raporty � mrukn�� Conway.�� Ale to by�y tylko suche liczby. Naprawd� nie my�la�em, �e jest a� tak �le��� Zatrzyma� si�, nie ko�cz�c zdania. Doszli w�a�nie do ruchliwego skrzy�owania i Conway zauwa�y�, �e zar�wno pojazdy, jak i przechodnie nagle znacz�co zwolnili. Po chwili dojrza� przyczyn�.

By� ni� zbli�aj�cy si� z wolna wielki w�z. Pomalowany na czerwono i przybrany szkar�atnymi tkaninami r�ni� si� od wszystkich innych pojazd�w w okolicy, ponadto nie mia� w�asnego nap�du. Za to z obu burt wystawa�y kr�tkie uchwyty, na kt�re napierali id�cy, kulej�cy albo wr�cz skacz�cy Etlanie. Dzi�ki nim si� przemieszcza�. Zanim jeszcze Stillman zdj�� beret, Conway zrozumia�, �e widzi pogrzeb.

��Teraz zajrzymy do miejscowego szpitala � powiedzia� Stillman, gdy kondukt ju� ich min��. � Gdyby kto� nas zagadn��, odpowiem, �e szukamy chorego krewnego, kt�ry nazywa si� Mennomer. Trafi� tam w zesz�ym tygodniu. To najpopularniejsze nazwisko na Etli. Zapewne jednak nikt nie b�dzie nas o nic pyta�, bo tu ka�dy ma kogo� w szpitalu i personel przywyk� ju� dawno, �e odwiedzaj�cy pomagaj� w r�nych pracach. A gdyby�my trafili na lekarza Korpusu, o co nietrudno, udawajmy, �e go nie znamy. Nie musi si� pan te� przejmowa�, �e tutejsi pa�scy koledzy spr�buj� zajrze� panu pod banda�. S� zbyt zaj�ci, aby interesowa� si� tymi, kt�rzy otrzymali ju� pomoc.

W szpitalu sp�dzili dwie godziny, ale nikt nie by� ciekaw ich historii o Mennomerze. Stillman zna� dobrze ca�y szpital, jakby ju� w nim pracowa�, jednak wko�o by�o ci�gle zbyt wielu Etlan, aby Conway m�g� go spyta�, czy by� tutaj jako lekarz Korpusu, czy mo�e pod przebraniem medyka wolontariusza. Na dodatek widok jednego z oficjalnych wys�annik�w, nadzoruj�cego miejscowych lekarzy podczas drena�u ropniaka op�ucnej, sprawi�, �e Conway odczu� przemo�n� potrzeb�, aby te� zakasa� r�kawy i wzi�� si� do roboty.

Chirurgowie nosili si� na ��to, nie na bia�o, personel techniczny za� w og�le si� nie wyr�nia� ubiorem. Brak�o te� porz�dnych izolatek, wszyscy chodzili na poz�r, gdzie kto chcia�. Czy oni nigdy nie s�yszeli o normalnych szpitalnych porz�dkach?�� pomy�la� Conway. Mo�e i s�yszeli, stwierdzi� po chwili, ale przy tym zag�szczeniu ca�� normalno�� dawno diabli wzi�li. Bior�c pod uwag� �rodki, kt�rymi dysponowali tutejsi lekarze, i rozmiar problem�w, na kt�re napotykali, szpital mimo wszystko robi� bardzo dobre wra�enie. R�wnie� personel wydawa� si� nad wyraz kompetentny.

��Mili ludzie � powiedzia� Conway, chocia� ten zwrot niezbyt pasowa� do sytuacji.�� Ca�kiem nie rozumiem, dlaczego tak przyj�li Lonvellina. Nigdy bym si� tego po nich nie spodziewa�.

��A jednak � odpar�, krzywi�c si�, Stillman.�� Ka�dy, kto nie ma po parze oczu, uszu, r�k i n�g albo ma je w niew�a�ciwych miejscach, wywo�uje u nich napady atawizm�w. Ca�kiem jakby nagle zmieniali si� w jaskiniowc�w. Chcia�bym wiedzie�, dlaczego tak si� dzieje.

Conway nie odpowiedzia�. Jego przys�ano tutaj, by obmy�li�, jak uleczy� mieszka�c�w ca�ej planety, i ten spacer w karnawa�owym przebraniu niewiele m�g� mu w tym pom�c. Nale�a�o czym pr�dzej wzi�� si� powa�nie do roboty.

Jakby czytaj�c jego my�li, Stillman powiedzia�:

��Chyba pora ju� wraca�, doktorze. Woli pan urz�dzi� si� w kompleksie biurowym czy na okr�cie?

Conway pomy�la�, �e Stillman b�dzie �wietnym asystentem.

��W kompleksie, je�li mo�na. Na statku ci�gle si� gubi�.

I tak Conway trafi� do ma�ego biura z wielkim biurkiem i guzikiem, kt�ry pozwala� na natychmiastowy kontakt ze Stillmanem. Poza tym wyposa�ono go jeszcze w kilka innych urz�dze� ��czno�ciowych. Po pierwszym lunchu w mesie zacz�� jada� razem ze Stillmanem w biurze. Czasem te� tam spa�, a czasem nie spa� w og�le. Dni mija�y jeden za drugim i na biurku Conwaya ur�s� ca�y stos raport�w, a� od nieustannej lektury zacz�y go piec oczy. Stillman dba�, aby zawsze by�o co czyta�. Conway zreorganizowa� nieco metody zwiadu medycznego, czasem sprowadza� kt�rego� z lekarzy Korpusu na rozmow� albo sam lecia� do tych, kt�rzy z rozmaitych powod�w nie mogli przyby�.

Wiele meldunk�w pochodzi�o spoza granic prowincji i te dotyczy�y g��wnie problem�w spo�ecznych. By�y to kopie raport�w wys�anych Williamsonowi. Conway czyta� je od przypadku do przypadku, o ile wi�za�y si� z jego dzia�alno�ci�, i nierzadko by�y mu pomocne, zazwyczaj jednak tylko wzmaga�y jego zdziwienie tym �wiatem.

Potem zacz�y te� nap�ywa� pr�bki krwi i tkanek. Conway zaraz przekazywa� je kurierom � Korpus odda� mu ich a� trzech � kt�rzy wie�li materia� na patologi� Szpitala Kosmicznego Sektora Dwunastego. Wyniki przekazywano na Vespasiana, sk�d trafia�y do Conwaya. Do jego dyspozycji oddano te� pok�adowy komputer, a raczej t� cz�� jego mocy obliczeniowej, kt�ra akurat nie by�a zaj�ta, i stopniowo dziwne i jeszcze dziwniejsze fakty zacz�y si� uk�ada� w pewien wz�r. Niemniej na razie wz�r ten wydawa� si� tak osobliwy, �e Conway nic z tego nie rozumia�. Ko�czy� si� z wolna pi�ty tydzie� jego pobytu na Etli, a on ci�gle nie mia� niczego, co m�g�by przedstawi� Lonvellinowi.

Jednak Lonvellin nie naciska�, nie domaga� si� szybkich wynik�w. Jako istota maj�ca w perspektywie niesko�czenie wiele czasu nie wiedzia�, co to po�piech. Conway zastanawia� si� tylko czasem, czy Murchison oka�e si� r�wnie cierpliwa�

Wezwany brz�czykiem major Stillman zjawi� si� u Conwaya z czerwonymi od niewyspania oczami i w lekko tylko wymi�tym mundurze. Docz�apa� jako� do krzes�a, usiad� i ziewn�� na dzie� dobry. Conway odpowiedzia� mu tym samym.

��Za kilka dni podam plany wysy�ki i dystrybucji potrzebnych tu lek�w � stwierdzi�. � Rozpoznali�my ju� niemal wszystkie tutejsze choroby, skompletowali�my dane na temat wieku, p�ci i miejsca pobytu wszystkich pacjent�w. Jednak zanim dam sygna� do rozpocz�cia zrzut�w, chcia�bym wiedzie�, jak w�a�ciwie dosz�o do takiego zapuszczenia tej planety. Niepokoj� si�, �e to wszystko p�jdzie na marne. Co� jak nowa dostawa porcelany do sk�adu, w kt�rym grasuje s�o�.

Stillman kiwn�� g�ow�, trudno by�o jednak orzec, czy na znak, �e si� zgadza, czy te� po prostu opad�a mu ze zm�czenia.

Conway nie pojmowa�, dlaczego na planecie, kt�ra by�a w�a�ciwie jednym wielkim lazaretem, �miertelno�� niemowl�t jest w gruncie rzeczy bardzo niska. R�wnie ma�o kobiet umiera�o na skutek komplikacji poporodowych. Co sprawia�o, �e chocia� dzieci by�y zazwyczaj zdrowe, wi�kszo�� doros�ych chorowa�a? Owszem, znaczna cz�� niemowl�t przychodzi�a na �wiat niewidoma albo kaleka na skutek chor�b dziedzicznych, ale niewiele umiera�o w m�odo�ci. Zdecydowana wi�kszo�� umiera�a w �rednim wieku.

Uwag� zwraca�o jeszcze jedno: Etlanie w kwestii swoich chor�b wykazywali szczeg�lny ekshibicjonizm. Wielu cierpia�o na dokuczliwe zmiany sk�rne powi�zane nierzadko z deformacj� ko�czyn, niemniej nie zwykli ich os�ania� ubraniem. Wr�cz przeciwnie, Conwayowi wydawa�o si�, �e chwalili si� swoimi chorobami jak mali ch�opcy obnosz�cy z dum� poobijane kolana�

��Myli si� pan, doktorze!�� wybuchn�� Stillman i Conway zorientowa� si� nagle, �e przez par� ostatnich chwil my�la� na g�os.�� Oni nie s� masochistami. Cokolwiek dziwnego si� tu kiedy� sta�o, pr�bowali z tym walczy�. Walczyli ponad wiek, chocia� nie mieli wiele pomocy. Owszem, przegrywali, ale dla mnie to niemal cud, �e w og�le zachowa�a si� tu jaka� cywilizacja. A nosz� si� w ten spos�b, poniewa� wierz�, �e �wie�e powietrze i �wiat�o s�o�ca spowalnia rozw�j choroby, i w wi�kszo�ci przypadk�w maj� racj�. Tego przekonania nabrali w dawnych czasach, podobnie jak, niestety, znienawidzili obcych � ci�gn�� major spokojniejszym ju� g�osem.�� I jeszcze zacz�li �ywi� przes�d, �e jedn� chorob� mo�na zwalcza� inn�� � Stillman a� wzdrygn�� si� na t� my�l i zamilk�.

��Ani my�l� postponowa� naszych pacjent�w, majorze � powiedzia� Conway.�� Ale z braku w�a�ciwych odpowiedzi zaczynam szuka� jakichkolwiek. Wspomnia� pan o zbyt skromnej pomocy, jak� Etlanie otrzymywali od Imperium. Ch�tnie us�ysza�bym co� wi�cej na ten temat, zw�aszcza o dystrybucji dostarczanych lek�w. Jeszcze ch�tniej sam spyta�bym o to imperialnego przedstawiciela na Etli. Uda�o wam si� go znale��?

Stillman pokr�ci� g�ow�.

��Ta pomoc nie przypomina�a rozdawnictwa paczek. Owszem, leki te� przychodzi�y, ale wi�kszo�� to by�a literatura medyczna. Naj�wie�sze wydawnictwa, i to tak dobrane, �eby odnosi�y si� do tutejszych warunk�w. Jak dociera�a do w�a�ciwych r�k, pr�bujemy si� dopiero dowiedzie�

Stillman opowiedzia� nast�pnie, �e statek Imperium l�dowa� co dziesi�� lat witany przez imperialnego przedstawiciela, po czym szybko wy�adowywano i wywo�ono gdzie� wszystko, co przywi�z�. Najwyra�niej �aden obywatel Imperium nie chcia� pozostawa� na Etli ani sekundy d�u�ej, ni� to konieczne, co zreszt� �atwo by�o zrozumie�. Potem przedstawiciel, kt�ry nazywa� si� Teltrenn, wyrusza�, aby zaj�� si� dystrybucj� pomocy.

Jednak zamiast skorzysta� z mass medi�w, aby zapozna� medyk�w tej planety z nowinkami i pozwoli� im si� dokszta�ca�, Teltrenn czeka� z przekazaniem informacji do bezpo�redniego spotkania z przedstawicielem w�adz prowincji. Dopiero wtedy przekazywa� je jako podarunek od znamienitego Imperatora. Sam oczywi�cie te� zaznawa� zaszczyt�w nale�nych pos�a�cowi szczodrego w�adcy, a bezcenne informacje dociera�y do adresat�w czasem i po sze�ciu latach, chocia� mog�yby trafi� do ka�dego lekarza na planecie najp�niej po trzech miesi�cach od l�dowania statku.

��Sze�� lat!�� sapn�� Conway.

��Na ile zdo�ali�my dot�d ustali�, Teltrenn nie jest szczeg�lnie energiczn� osob� � doda� Stillman.�� Co gorsza, na Etli prowadzi si� bardzo niewiele podstawowych bada� medycznych, jako �e nie maj� tu g��wnego narz�dzia mikrobiologa, mikroskopu. Etlanie nie umiej� budowa� precyzyjnych urz�dze� optycznych, a Imperium jako� nie pomy�la�o, �eby im je przys�a�. Wszystko to sprowadza si� do wniosku, �e wszelka tutejsza wiedza medyczna pochodzi od Imperium, a Imperium nie jest pod tym wzgl�dem zbytnio rozwini�te.

��Chcia�bym sprawdzi�, czy jest jaki� zwi�zek pomi�dzy l�dowaniami statku a p�niejszym wyst�powaniem chor�b. M�g�by mi pan to umo�liwi�? � spyta� Conway.

��Mam raport, kt�ry rzuca pewne �wiat�o na t� spraw�. To kopia sprawozdania przygotowanego w pewnym szpitalu na p�nocnym kontynencie. Wspomniano w nim o ostatnich odwiedzinach Teltrenna. Z tego, co wiemy, przywi�z� w�wczas pewne istotne materia�y na temat po�o�nictwa i lek przeciwko chorobie, kt�ra otrzyma�a kodowe okre�lenie B-osiemna�cie. W ci�gu kilku tygodni po jego wizycie liczba zachorowa� na B-osiemna�cie spad�a raptownie, chocia� og�lna liczba zachorowa� pozosta�a praktycznie bez zmian, poniewa� r�wnocze�nie nasili�o si� wyst�powanie choroby F-dwadzie�cia jeden�

B-osiemna�cie by�a odpowiednikiem ci�kiej ziemskiej grypy, w czterech przypadkach na dziesi�� prowadzi�a do �mierci, atakowa�a dzieci i m�odzie�. F-dwadzie�cia jeden oznacza�o chorob� o �agodnym, niegro�nym stosunkowo przebiegu, kt�ry charakteryzowa� si� trzy� czterotygodniow� gor�czk� i wyst�powaniem na ca�ym ciele wielkich p�okr�g�ych pr�g, kt�re po opadni�ciu temperatury zmienia�y kolor na purpurowy i zostawa�y pacjentowi na reszt� �ycia.

Conway ze z�o�ci� pokr�ci� g�ow�.

��Jednym z najwi�kszych problem�w Etli jest tutejszy przedstawiciel Imperium!

��Chcia�bym mu zada� kilka pyta� � powiedzia� Stillman i wsta�. � Tutejsze radio i prasa szeroko informuj� o naszym przybyciu, jestem wi�c pewien, �e Teltrenn celowo si� przed nami ukrywa. Zapewne czuje si� winny zaniedbania swoich obowi�zk�w. Na ��danie Lonvellina zesp� psychologiczny przygotowa� ju� specjalny raport na temat przedstawiciela. Powiem, �eby panu te� go przys�ali.

��Dzi�kuj� � mrukn�� Conway.

Stillman pokiwa� g�ow�, ziewn�� i wyszed�, a Conway po��czy� si� z Vespasianem i poprosi� o rozmow� z odleg�ym o sze��dziesi�t pi�� kilometr�w Lonvellinem. Chcia� zrzuci� ci�ar z piersi i wyja�ni� najwa�niejsz� z trapi�cych go w�tpliwo�ci. Tyle �e ci�gle nie wiedzia�, czym w�a�ciwie jest to najwa�niejsze�

� �wietnie si� pan sprawi�, przyjacielu Conway, tak szybko wywi�zuj�c si� ze swojej cz�ci programu � przywita� go Lonvellin.�� W og�le mam szcz�cie do pomocnik�w. W wi�kszo�ci okr�g�w zdobyli�my ju� pe�ne zaufanie etla�skich lekarzy, kt�rzy niebawem b�d� gotowi do szeroko zakrojonej edukacji w kwestii waszych najnowszych technik medycznych. Tym samym za kilka dni powr�cisz do swojego szpitala. Zale�y mi na tym, aby� nie odlatywa� z wra�eniem, �e nie wszystko posz�o ci jak nale�y. Obawy, o kt�rych wspomnia�e�, s� ca�kiem bezpodstawne. Niemniej twoja sugestia, �e powodzenie programu zale�y w wielkiej mierze od usuni�cia Teltrenna albo znalezienia kogo� nowego na jego miejsce, nie jest bezpodstawna � ci�gn�� Lonvellin z ca�� powag�. � My�la�em ju� o tym. Dodatkowym argumentem za tym krokiem jest udokumentowany fakt, �e ta w�a�nie osoba ponosi olbrzymi� odpowiedzialno�� za utrzymywanie si� powszechnej nietolerancji wobec pozaplanetarnych form �ycia. Twoje pozosta�e przypuszczenia, �e postawy ksenofobiczne wi��� si� nie tyle z osob� Teltrenna, ile z samym Imperium, mog�, ale nie musz� by� trafne. Na razie nie widz� a� tak pilnej potrzeby, aby podejmowa� badania dla wyja�nienia tej sprawy i charakteru samego Imperium.

Autotranslator przek�ada� s�owa Lonvellina jak zwykle beznami�tnie, jednak Conwayowi zda�o si�, �e w g�osie EPLH wyczuwa napi�cie.

��Traktuj� Etl� jako odizolowany �wiat, kt�ry nale�y podda� kwarantannie. Tym samym my�l�, �e mo�emy rozwi�za� jego problemy bez wnikania w zawi�o�ci wp�yw�w Imperium i sprzeczno�ci, jakie napotykamy na Etli, chocia� przyznaj�, �e i dla mnie s� one zastanawiaj�ce. Zapewne wiele z nich pojmiemy, gdy kuracja przyniesie ju� pozytywny skutek. Na razie najwa�niejsze jest ul�enie doli mieszka�c�w planety. Twoj� sugesti�, �e te kr�tkie wizyty imperialnego statku, do kt�rych dochodzi raz na dziesi�� lat, mog� by� sednem problemu, uwa�am za chybion�. Sk�onny jestem nawet przypuszcza�, �e twoja ciekawo�� tego tajemniczego Imperium sprawia, i� bezwiednie przeceniasz wszystko, co si� z nim wi��e.

Mo�e masz racj�, pomy�la� Conway, ale zanim zd��y� co� powiedzie�, EPLH znowu si� odezwa�:

��Celowo traktuj� spraw� Etli jako odosobniony przypadek. W��czenie w ni� Imperium, kt�re by� mo�e r�wnie� potrzebuje pomocy medycznej, zwi�kszy�oby skal� tej operacji ponad nasze mo�liwo�ci. Niemniej, rozumiej�c twoje obawy, zezwalam cz�owiekowi Williamsonowi, aby wys�a� zwiad, kt�ry odnalaz�by to Imperium i stwierdzi�, jakie panuj� w nim warunki. Nalegam jednak, aby w razie pozytywnego wyniku poszukiwa� nie wspominano o tym, co tutaj robimy, przynajmniej nie wcze�niej, ni� nasza operacja dobiegnie ko�ca.

��Rozumiem, sir � stwierdzi� Conway i przerwa� po��czenie. Wyda�o mu si� nader dziwne, �e Lonvellin najpierw zruga� go za zbytni� ciekawo��, a zaraz potem, praktycznie na jednym oddechu, udzieli� zgody na zaspokojenie owej ciekawo�ci. Czy�by bardziej przejmowa� si� wp�ywami Imperium, ni� by� sk�onny przyzna�? A mo�e z wiekiem stawa� si� ust�pliwy?

Conway po��czy� si� z pu�kownikiem Williamsonem.

Zanim sko�czy� m�wi�, dow�dca chrz�kn�� kilka razy, a gdy si� w ko�cu odezwa�, by� wyra�nie zak�opotany.

��Od dw�ch miesi�cy ca�a grupa naszych funkcjonariuszy, tak z personelu medycznego, jak i kontaktowego, szuka ju� tego Imperium, doktorze. Jednemu nawet si� powiod�o. Przys�a� wst�pny meldunek. To lekarz, kt�ry nie zosta� w��czony do programu realizowanego na Etli i prawie nic nie wie o tym, co tutaj robimy, niewiele zatem z jego raportu mo�e pana zaciekawi�, doktorze. Niemniej przy�l� go zaraz panu z materia�ami o Teltrennie.�� Williamson kaszln�� znacz�co i doda�: � Oczywi�cie b�d� musia� poinformowa� o tym r�wnie� Lonvellina, ale p�ki tego nie zrobi�, prosz� zachowa� wszystko dla siebie.

Conway roze�mia� si�.

��Spokojnie, pu�kowniku. Zajrz� tylko do tych sprawozda�. Gdyby za� sprawa si� wyda�a, zawsze mo�e pan powiedzie�, �e powinno�ci� podw�adnego jest uprzedza� �yczenia zwierzchnika.

Williamson si� roz��czy�, a Conway wci�� jeszcze chichota�. Nagle jednak co� go zastanowi�o�

Odk�d przyby� na Etl�, prawie si� nie �mia�. Nie, �eby nazbyt uto�samia� si� ze swoimi pacjentami � lekarz o jego do�wiadczeniu i kwalifikacjach nie by� ju� na to podatny. Chodzi�o o to, �e na Etli w og�le ma�o kto si� �mia�. By�o co� dziwnego w atmosferze tej planety, ogarnia�o cz�owieka jakie� dziwne napi�cie, a zarazem bezradno��. Na dodatek z ka�dym dniem uczucia te zdawa�y si� narasta�, jak w izolatce umieraj�cego pacjenta, pomy�la� Conway, tyle �e nawet nieuleczalnie chorzy miewali chwile odpr�enia�

Zaczyna�o mu brakowa� Szpitala i cieszy� si�, �e ju� za par� dni tam wr�ci, i to mimo poczucia, �e nie zrobi� tu wszystkiego, co nale�a�o zrobi�. Pomy�la� o Murchison�

To te� nie zdarza�o mu si� na Etli nazbyt cz�sto. Dwa razy przes�a� jej listy do��czone do pr�bek. Wiedzia�, �e Thornnastor z patologii dopilnuje, �eby je dosta�a, chocia� FGLI nie interesowa�y emocjonalne wi�zy ��cz�ce Ziemian. Niemniej Murchison nie by�a zbyt wylewna. Nie odpisywa�a. W tym celu musia�aby podj�� pewien wysi�ek, szczeg�lnie je�li chodzi o przeszmuglowanie listu, i mo�e nie chcia�a, �eby Conway za wiele sobie pomy�la�, a mo�e dziwne po�egnanie w luku zniech�ci�o j� do adoratora. Zreszt� by�a specyficzn� dziewczyn�. Powa�n� i oddan� swojej pracy. Dot�d w og�le nie miewa�a czasu dla m�czyzn.

Po raz pierwszy zgodzi�a si� z nim spotka� tylko dlatego, �e Conway chcia� uczci� udan�, wyczerpuj�c� operacj� pacjenta, kt�rym si� wsp�lnie zajmowali. Odt�d umawia� si� z ni� regularnie, co budzi�o zazdro�� wszystkich m�skich przedstawicieli klasy DBDG w Szpitalu. Tyle �e tak naprawd� nie by�o czego zazdro�ci�

Ponury tok my�li Conwaya nagle przerwa�o nadej�cie Kontrolera, kt�ry rzuci� Conwayowi na biurko teczk� z papierami.

��Materia�y o Teltrennie, doktorze � powiedzia�. � Ten drugi raport by� przeznaczony wy��cznie dla pu�kownika Williamsona i jego pisarz musi dopiero zrobi� kopi�. B�dzie za kwadrans.

��Dzi�kuj� � odpar� Conway, poczeka�, a� Kontroler wyjdzie, i zabra� si� do lektury.

Poniewa� Etla by�a koloni�, brak�o tu typowych dla starych cywilizacji granic pa�stwowych czy si� zbrojnych, niemniej by�a policja. Formalnie jej funkcjonariusze rekrutowali si� z wojsk imperialnych i podlegali Teltrennowi. To oni w�a�nie zaatakowali w swoim czasie statek Lonvellina. Nadal zreszt� nie dawali mu spokoju. Sam Teltrenn sprawia� wra�enie osoby dumnej i ��dnej w�adzy, jednak brak�o mu tak typowego dla podobnych osobowo�ci rysu okrucie�stwa. Nie urodzi� si� na Etli, ale w kontaktach z przedstawicielami tubylc�w wykazywa� daleko posuni�te takt i rozwag�. Owszem, bez w�tpienia spogl�da� na nich z g�ry, prawie jakby nale�eli do ni�szej rasy, ale nie pogardza� nimi otwarcie, nie bywa� te� wobec nich gwa�towny.

Conway rzuci� raport na skraj biurka. Jeszcze jeden bezsensowny kawa�ek niezrozumia�ej uk�adanki, pomy�la�. Odechcia�o mu si� zg��bia� ca�� spraw�. Wsta� i wyszed� ze swojego biura, trzaskaj�c drzwiami. Stillman skrzywi� si� lekko i uni�s� g�ow�.

��Na dzi� koniec z papierkow� robot�! � warkn�� Conway.�� Wreszcie pofolgujemy potrzebom cia�a i ducha. Na pocz�tek powinni�my si� wyspa�

��Wyspa�? � spyta� Stillman.�� A co to takiego?

��Zapomnia�em� Ale mo�e si� uda. S�ysza�em, �e to ca�kiem przyjemne i z czasem mo�na si� nawet przyzwyczai�. Nie ma si� co ba�, trzeba spr�bowa�

Na zewn�trz budynku panowa� mi�y ch�odek. Horyzont zasnuwa�y chmury, jednak nad l�dowiskiem by�o a� g�sto od jasnych gwiazd. Uk�ad znajdowa� si� w do�� zat�oczonej okolicy galaktyki, na dodatek co par� minut na niebie pojawia�y si� smugi rysowane przez spadaj�ce meteoryty. Widok by� wybitnie nastrojowy i uspokajaj�cy, ale Conway nie potrafi� zapomnie� o troskach. Ci�gle dr�czy�o go prze�wiadczenie, �e przeoczy� co� wa�nego, na dodatek teraz, pod go�ym niebem, sta�o si� ono jeszcze silniejsze ni� w biurze. Nagle zapragn�� zaraz, natychmiast przeczyta� raport o Imperium.

��Zdarzy�o si� panu kiedy� pomy�le� o czym� i po chwili poczu� wstyd, �e taka my�l mog�a w og�le przyj�� do g�owy?�� spyta� Stillmana, kt�ry jednak uzna� pytanie za retoryczne i tylko chrz�kn��. Ruszyli w kierunku statku. Nagle przystan�li.

Na po�udniu nad horyzontem wzesz�o dziwne s�o�ce. Niebo zblad�o, jego czer� przesz�a w intensywny b��kit i turkus, a odleg�e chmury o�wietli� od spodu r�owoz�ocisty b�ysk. Zanim zd��yli cokolwiek powiedzie�, nowe s�o�ce poczerwienia�o krwi�cie, a ziemia pod ich stopami zadr�a�a wyczuwalnie. Chwil� p�niej us�yszeli dobiegaj�cy z oddali gromowy huk.

��Statek Lonvellina!�� krzykn�� Stillman.

Pu�cili si� biegiem.

Centrala ��czno�ci na Vespasianie przypomina�a oko cyklonu wiruj�ce wko�o absolutnie opanowanego dow�dcy. Gdy Stillman i Conway weszli do �rodka, pu�kownik wyda� ju� rozkazy, by statek kurierski i wszystkie b�d�ce na miejscu �mig�owce za�adowa�y czym pr�dzej sprz�t ratunkowy oraz �rodki do dekontaminacji i rusza�y w ska�ony rejon prowadzi� akcj� ratunkow�. Nie by�o oczywi�cie �adnej nadziei dla otaczaj�cych statek Lonvellina si� etla�skich, jednak w pobli�u le�a�o jeszcze kilka samotnych gospodarstw i co najmniej jedna ma�a wie�. Ratownik�w czeka�a przeprawa nie tylko ze skutkami radiacji, ale i z panik�, gdy� je�li chodzi o eksplozje nuklearne, Etlanie nie mieli �adnego do�wiadczenia i niemal na pewno nawet nie pomy�leli o ewakuacji.

Gdy tylko Conway ujrza� atomowy grzyb unosz�cy si� nad szcz�tkami statku Lonvellina i zrozumia�, co to znaczy, �o��dek podszed� mu do gard�a. Teraz, s�uchaj�c wydawanych spokojnym, rzeczowym g�osem rozkaz�w Williamsona, poczu�, jak pot sp�ywa mu po czole i plecach. Zwil�y� j�zykiem wargi i powiedzia�:

��Kapitanie, musz� co� pilnie zaproponowa�

Nie m�wi� g�o�no, ale w jego tonie musia�o by� co�, co przyku�o uwag� Williamsona. Dow�dca odwr�ci� si� zaraz ku niemu.

��Ten wypadek oznacza, �e teraz pan kieruje ca�o�ci� programu, doktorze � rzuci� kapitan.�� Nie�mia�o�� jest nie na miejscu.

��Skoro tak, to b�dzie rozkaz � powiedzia� Conway tym samym cichym g�osem.�� Prosz� odwo�a� dru�yny ratunkowe i wezwa� wszystkich na pok�ad. Startujmy, zanim i nas zbombarduj��

Conway zorientowa� si� nagle, �e wszyscy patrz� na jego blade i przera�one oblicze. Nie mia� w�tpliwo�ci, �e wyci�gaj� niew�a�ciwe wnioski. Williamson nawet nie ukrywa� z�o�ci. Spojrza� na stoj�cego obok oficera, rzuci� mu rozkaz i ponownie obr�ci� si� do Conwaya.

��Doktorze, skoro pan nie wie, to powiem, �e w��czyli�my w�a�nie zapasowy ekran meteorytowy � wycedzi�. � Ka�dy obiekt o �rednicy wi�kszej ni� trzy centymetry nadlatuj�cy z dowolnego kierunku zostanie zatrzymany w odleg�o�ci stu pi��dziesi�ciu kilometr�w i automatycznie odrzucony przez pole si�owe. Mog� zatem pana zapewni�, �e jeste�my ca�kiem bezpieczni i nie grozi nam �aden hipotetyczny atak pociskami nuklearnymi. Zreszt� sam pomys�, �e kto� mia�by nas zbombardowa�, jest wr�cz dziwaczny. Na Etli nie ma broni atomowej. Potrafimy wykry� takie rzeczy� Chyba czyta� pan raport. Sugerowa�bym zatem � doda� tonem, jakim zwraca� si� czasem do m�odszego astrogatora, by ten naprawi� sw�j b��d i dokona� koniecznej korekty kursu � aby�my pospieszyli z akcj� ratunkow�. Fatalna awaria stosu na statku Lonvellina musia�a poci�gn�� za sob� wiele ofiar�

��Lonvellin nigdy nie dopu�ci�by do tak powa�nej awarii stosu!�� odpar� zdecydowanie Conway.�� Jak wiele istot d�ugowiecznych, z latami coraz bardziej ba� si� �mierci. Otacza� si� najlepszymi lekarzami, �eby choroby nie skr�ci�y mu �ycia. Na pewno by si� nie nara�a�, korzystaj�c z nie w pe�ni sprawnego statku. Jednak zgin��. Zosta� zaatakowany pierwszy zapewne dlatego, �e miejscowi nie cierpi� obcych. Ciesz� si�, �e potrafi pan ochroni� sw�j statek, ale je�li teraz wystartujemy, by� mo�e w og�le nie wystrzel� drugiego pocisku i wielu naszych oraz Etlan nie zginie�

Tak nic nie wsk�ram, pomy�la� gor�czkowo Conway. Williamson wygl�da� na rozz�oszczonego, zak�opotanego i gotowego upiera� si� przy swoim. I by� z�y, bo otrzyma� w�a�nie bezsensowny z jego punktu widzenia rozkaz, oraz zdegustowany postaw� Conwaya, kt�ry zachowywa� si� jego zdaniem jak stara, przestraszona baba. Up�r bra� si� za� z przekonania, �e to on, a nie Conway ma racj�. �'No dalej, rusz�e g�ow�, matole�, mrukn�� Conway pod nosem, �eby nikt nie s�ysza�. Nie �mia� zwraca� si� w ten spos�b do pu�kownika Korpusu, i to wobec jego podw�adnych, a ponadto Williamson na pewno nie zas�ugiwa� na podobny epitet. By� rozs�dnym, inteligentnym i bardzo kompetentnym oficerem, kt�ry po prostu nie mia� jeszcze okazji skojarzy� pewnych rzeczy. Brak�o mu te� praktyki lekarskiej oraz w�a�ciwej Conwayowi paskudnej podejrzliwo�ci�

��Ma pan ju� dla mnie ten raport o Imperium?�� spyta� nagle Conway pozornie ca�kiem nie na temat.

Williamson spojrza� na ekrany centrali. Wsz�dzie panowa�o wielkie poruszenie. Jeden �mig�owiec szykowa� si� do lotu, inny oci�ale odrywa� si� od betonu, wyra�nie nios�c �adunek przekraczaj�cy limit eksploatacyjny. Z luku statku kurierskiego wyp�ywa� nieustanny strumie� ludzi i sprz�tu do dezaktywacji ska�enia.

��Teraz chce pan go czyta�? � spyta� dow�dca.

��Tak � odpar� Conway i nagle pokr�ci� g�ow�, w kt�rej pojawi�a si� ca�kiem nowa my�l. Najbardziej zale�a�o mu obecnie na tym, by Williamson wystartowa� bez d�ugich wyja�nie�, ale widzia� ju�, �e nie obejdzie si� bez wyk�adu. Nader pospiesznego.�� Mam pewn� teori�, kt�ra mo�e wyja�nia�, co tu si� w�a�ciwie dzieje, i s�dz�, �e raport pozwoli�by j� zweryfikowa�. Got�w jestem j� przedstawi�. Ale je�li oka�e si�, �e moje szacunki pokrywaj� si� z tre�ci� raportu, to czy da pan wiar� tak�e reszcie moich domys��w i rozka�e natychmiast startowa�?

Na zewn�trz oba �mig�owce wspina�y si� coraz wy�ej na nocne niebo, a statek kurierski zamyka� luk. Kawalkada pojazd�w, tak miejscowych, jak i nale��cych do Korpusu, opuszcza�a w po�piechu p�yt�. Conway pomy�la�, �e w wyprawie bierze chyba udzia� z po�owa za�ogi oraz wszyscy cz�onkowie personelu naziemnego, kt�rzy akurat nie byli na s�u�bie. Mkn�li ku katastrofie i dystans pomi�dzy nimi a Vespasianem zwi�ksza� si� z ka�d� chwil�.

Conway uzna�, �e nie mo�e ju� d�u�ej czeka� na odpowied� Williamsona, i zacz�� m�wi�:

��Przypuszczam, �e to Imperium jest czym� na kszta�t monarchii absolutnej, a nie lu�nym stowarzyszeniem w rodzaju naszej Federacji. A to oznacza, �e musi mie� sprawn� armi�, aby utrzyma� pa�stwo w ca�o�ci. Armia zapewne odpowiedzialna jest te� za wcielanie w �ycie woli Imperatora, a rz�dy na poszczeg�lnych planetach musz� by� �ci�le zwi�zane ze strukturami wojskowymi. Wszyscy obywatele Imperium s� najpewniej istotami klasy DBDG, jak Etlanie czy my, w sumie ca�kiem przeci�tnymi, je�li nie liczy� ich antypatii do obcych, kt�rych tak naprawd� nie mieli dot�d okazji pozna�. � Conway zaczerpn�� g��boko powietrza i podj�� w�tek: � Og�lny poziom �ycia i rozwoju technologicznego najpewniej jest podobny do naszego. Nale�y si� te� spodziewa�, �e maj� wysok� stop� podatkow�, kt�ra jednak nie wywo�uje problem�w spo�ecznych, gdy� rz�d niew�tpliwie kontroluje wszystkie publiczne �rodki przekazu. S�dz�, �e obecnie Imperium osi�gn�o wielko��, przy kt�rej zarz�dzanie ca�o�ci� staje si� bardzo k�opotliwe. Chodzi by� mo�e o czterdzie�ci do pi��dziesi�ciu zamieszkanych system�w�

��Czterdzie�ci trzy � wtr�ci� wyra�nie zdumiony Williamson.

���i wszyscy ich mieszka�cy mog� nawet wiedzie� o Etli i wsp�czu� jej niedoli. Maj� j� za �wiat obj�ty nieustann� kwarantann� i gotowi s� jej pom�c, jak potrafi��

��Z ca�� pewno�ci�! � przerwa� mu kapitan.�� Nasz cz�owiek sp�dzi� tylko dwa dni na jednej z peryferyjnych planet Imperium, zanim zosta� wys�any na �wiat Centralny na audiencj� u Wielkiego, ale i tak si� przekona�, co tam ludzie my�l� o Etli. Gdziekolwiek spojrze� wisz� plakaty przedstawiaj�ce cierpi�cych Etlan. Gdzieniegdzie jest ich wi�cej ni� reklam. To wielka akcja dobroczynna ciesz�ca si� pe�nym poparciem rz�du Imperium! Oni naprawd� si� staraj�, doktorze.

��Na pewno, kapitanie?�� spyta� zaczepnie Conway.�� I nie dziwi pana, �e po��czona ofiarno�� czterdziestu trzech system�w owocuje tylko jednym transportem z pomoc� raz na dziesi�� lat?

Williamson otworzy� usta, zamkn�� je i wyra�nie si� zamy�li�. W ca�ym pomieszczeniu zapad�a cisza, je�li nie liczy� szmeru dobiegaj�cego z g�o�nik�w urz�dze� ��czno�ci. Nagle stoj�cy za Conwayem Stillman zakl�� g�o�no.

��Rozumiem, do czego on zmierza, sir. Powinni�my natychmiast startowa�!

Williamson spojrza� na Stillmana i zn�w na Conwaya.

��Jeden szaleniec na pok�adzie to mo�e by� przypadek. Ale dw�ch to ju� powa�na sprawa�

Trzy sekundy p�niej nakaza�, by ca�y personel wr�ci� na statek. Wag� rozkazu podkre�li�o wycie syreny alarmu og�lnego. Gdy wszystkie poprzednie instrukcje zosta�y ju� odwo�ane, kapitan znowu spojrza� na Conwaya.

��S�ucham, doktorze � mrukn��. � Chocia� chyba te� zaczynam rozumie�

Conway westchn�� z ulg� i przeszed� do rzeczy.

Etla zosta�a zasiedlona jako jeszcze jedna kolonia z pojedynczym l�dowiskiem, na kt�re dostarczano pocz�tkowo sprz�t i osadnik�w. Z czasem zacz�to odkrywa� z�o�a surowc�w naturalnych i wok� nich powstawa�y miasta. Liczba mieszka�c�w ros�a bez przeszk�d, ale wtedy musia�a wybuchn�� jaka� epidemia, kt�ra omal ich nie wygubi�a. S�ysz�c o ich nieszcz�ciu, mieszka�cy Imperium zmobilizowali si� do niesienia pomocy tak samo, jak pomaga si� przyjacio�om w potrzebie, i wkr�tce zjawi�y si� pierwsze transporty z pomoc� medyczn�.

Na pocz�tek zapewne na ma�� skal�, ale im dalej dociera�y wie�ci o epidemii, tym wi�cej planet w��cza�o si� do akcji. Niemniej do Etlan trafia�a ci�gle tylko skromna cz�� zebranych �rodk�w.

Wprawdzie jednostki musia�y wp�aca� na ich rzecz niewielkie datki, jednak w skali dziesi�tk�w planet robi�a si� z tego na pewno wielka fortuna, kt�ra przyci�gn�a uwag� rz�du, a mo�e i samego Imperatora. Poniewa� ju� w�wczas Imperium rozros�o si� ponad miar�, jego maszyneria dzia�a�a coraz gorzej i wymaga�a co dnia wi�kszych nak�ad�w, �eby si� nie zawali�. Przypuszczam, �e utrzymanie Imperatora oraz jego dworu i zapewnienie ca�ej elicie rz�dz�cej wysokiego poziomu �ycia te� nie mog�o by� tanie. Jak to zwykle bywa, rz�dz�cy uznali, �e to oni s� najbardziej potrzebuj�cy, i zacz�li zagarnia� znaczn� cz�� funduszu dobroczynnego. Potem, w miar� jak akcja niesienia pomocy Etli nabiera�a rozp�du, te pieni�dze sta�y si� istotn� pozycj� w bud�ecie Imperium.

I tak to si� pewnie zacz�o.

Etla zosta�a obj�ta �cis�� kwarantann�, chocia� jak si� zdaje, nikt nie pr�bowa�by jej opu�ci�. Ale pojawi�o si� zagro�enie zwi�zane z dzia�alno�ci� miejscowych medyk�w, kt�rzy w ko�cu nauczyli si� leczy� r�ne choroby. Stan zdrowia mieszka�c�w planety zaczyna� si� poprawia� i lukratywne �r�d�o dochod�w mog�o niebawem wyschn��. Co� trzeba by�o z tym zrobi�, i to szybko.

Poniewa� ju� wcze�niej post�powano wobec Etlan nieetycznie, wstrzymuj�c pomoc, p�j�cie o krok dalej nie by�o zapewne dla decydent�w wielkim problemem. Postanowiono zara�a� Etlan co jaki� czas nowymi chorobami. Zwykle ma�o gro�nymi, ale daj�cymi jak najsilniejszy efekt propagandowy. St�d tyle tu schorze� zwi�zanych ze zwyrodnieniem ko�czyn czy innymi deformacjami. Podj�to te� dzia�ania, aby schorowani tubylcy przypadkiem nie wymarli, tote� ginekologi� oraz pediatri� maj� tu na ca�kiem niez�ym poziomie.

Wtedy te� zapewne ulokowano tu odpowiedniego przedstawiciela, kt�ry mia� dba�, aby stan zdrowia mieszka�c�w Etli utrzymywa� si� w po��danych ramach. W ko�cu Imperium przesta�o traktowa� ich jak ludzi. Dzi�ki swym chorobom stali si� cennymi krowami dojnymi. I tak te� traktowa� ich na co dzie� wys�annik Imperium.

Conway przerwa� na chwil�. Williamson i Stillman wygl�dali, jakby zbiera�o im si� na md�o�ci. �wietnie ich rozumia� � to samo poczu�, gdy po zag�adzie statku Lonvellina zrozumia� wreszcie, o co tu chodzi.

��Teltrenn mia� do dyspozycji miejscowe organizacje paramilitarne gotowe odp�dzi� albo i zniszczy� ewentualnych obcych l�duj�cych na Etli. M�g� zreszt� spokojnie przyj��, �e z racji kwarantanny ka�dy statek przybywaj�cy poza rozk�adem nie nale�y do Imperium. Tubylc�w za� nauczono nienawidzi� wszystkich obcych niezale�nie od tego, ile maj� ko�czyn i jak wygl�daj�.

��Ale jak oni mogli to wszystko� tak z zimn� krwi��? � st�kn�� blady Williamson.

��Najpierw ma�e sprzeniewierzenie funduszy� a potem sprawa po prostu wymkn�a si� z r�k � wyja�ni� niech�tnie Conway.�� Nasza interwencja mo�e mie� zatem dla nich wr�cz upiorne konsekwencje. Postanowili wi�c nas zniszczy�.

Zanim Williamson zd��y� odpowiedzie�, szef ��czno�ci zameldowa�, �e za�ogi obu �mig�owc�w s� ju� z powrotem na pok�adzie i �e zjawi� si� te� ca�y personel, kt�ry przebywa� w zasi�gu sygna�u alarmu, czyli gdziekolwiek w mie�cie. Pozostali nie zd��� dotrze� na Vespasiana przed up�ywem kilku godzin, otrzymali wi�c rozkaz ukrycia si� i oczekiwania na powr�t statku kurierskiego, kt�ry ich zabierze. Ledwie oficer sko�czy�, kapitan nakaza� start i Conwayowi zakr�ci�o si� w g�owie, gdy generatory pola neutralizowa�y przeci��enie narastaj�ce przy awaryjnym starcie. Vespasian z maksymaln� szybko�ci� ucieka� w kosmos. Jednostka kurierska pod��a�a dziesi�� sekund lotu za nim.

��Wyobra�am sobie, co pan musia� o mnie my�le� � zacz�� Williamson, ale nie doko�czy�, bo do centrali dosz�y meldunki od zawr�conej ekipy ratunkowej. Jeden ze �mig�owc�w ostrzelano, a cz�� ludzi przebywaj�cych w mie�cie zosta�a zatrzymana si��. Miejscowa policja otrzyma�a od przedstawiciela Imperium dok�adne rozkazy, aby strzela� przy pr�bie ucieczki. Poniewa� policjanci i Kontrolerzy zd��yli si� ju� wcze�niej dobrze pozna�, mundurowi Etlanie zjawili si� uzbrojeni po z�by�

��Z ka�d� minut� robi si� gorzej � odezwa� si� nagle Stillman.�� Co� mi si� wydaje, �e to nas oskar�� o to, co sta�o si� ze statkiem Lonvellina, i przypisz� nam wszystkie ofiary zwi�zane z atakiem. Cokolwiek tu zrobili�my, zostanie przedstawione w krzywym zwierciadle, �eby�my wyszli na czarne charaktery. I za�o�� si�, �e niebawem pojawi si� tu jaka� nowa choroba i temu te� b�dziemy winni!�� Stillman zamilk�, lecz po chwili zakl�� soczy�cie i doda�: � Mieszka�cy Imperium us�ysz� za�, �e biedna, s�aba i schorowana Etla ma�o nie pad�a ofiar� krwio�erczych obcych, kt�rzy pr�bowali j� podbi�

Na Conwaya znowu wyst�pi�y si�dme poty. Dot�d zajmowa� si� niemal wy��cznie medyczn� stron� zagadnienia i ma�o my�la� o szerszym kontek�cie sprawy. Teraz jednak doszed� i do tego�

��Ale to mo�e oznacza� wojn�! � zawo�a�.

��Oczywi�cie � warkn�� Stillman.�� Imperium zapewne d��y w�a�nie do wojny. Ca�e ju� przegni�o i s�dz�c po tym, co tutaj widzieli�my, za kilka dziesi�cioleci b�dzie musia�o si� rozpa��. Ale nie ma to jak dobra wojna! Wszyscy mobilizuj� si� dla dobra sprawy i Imperium znowu zwiera szeregi. Gdyby im si� uda�o, mogliby liczy� na spokojny byt jeszcze przez jakie� sto lat!

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Powinienem wcze�niej do tego doj�� � mrukn��. � Gdyby�my mieli czas, �eby przekaza� Etlanom prawd�

��I tak dojrza� pan to wcze�niej ni� ktokolwiek inny � przerwa� mu kapitan.�� O�wiecenie Etlan nic by nie da�o bez akcji propagandowej na skal� ca�ego Imperium. Nie ma si� pan o co wini�

��Melduje si� centrala ogniowa � odezwa� si� jeden z ponad dwudziestu g�o�nik�w w pomieszczeniu.�� Mamy namiar z kierunku G dwana�cie trzydzie�ci jeden. Przekazuj� obraz na ekran pi�ty. Nie zidentyfikowany, mniejszy od nas obiekt pr�buje z�ama� nasz system zak��ce� i zmyli� radar, co �wiadczy o wrogich zamiarach. Jakie instrukcje, sir?

Williamson spojrza� na ekran.

��Dop�ki nie robi nic wi�cej, tylko obserwowa� � nakaza� i obr�ci� si� z powrotem do Stillmana i Conwaya.�� Nie ma si� czego obawia�, panowie � powiedzia� tonem nie pozostawiaj�cym w�tpliwo�ci, �e znowu przej�� dowodzenie i �wietnie wie, co robi.�� Liczyli�my si� z mo�liwo�ci�, �e w ko�cu dojdzie gdzie� do mi�dzygwiezdnej wojny. Ju� wcze�niej przedsi�wzi�li�my stosowne �rodki bezpiecze�stwa. Na dodatek mamy mn�stwo czasu na przygotowania. Imperium to stosunkowo ma�a gromada �wiat�w skupionych na niewielkiej przestrzeni, w przeciwnym razie ju� dawno nawi�zaliby�my z nim kontakt. Federacja za� rozrzucona jest po po�owie galaktyki. My musimy przeszuka� tylko jedn� gromad�, gdzie jedna gwiazda na pi�� ma zamieszkan� planet�, ich czeka znacznie trudniejsze zadanie. Je�li b�d� mieli du�o szcz�cia, znajd� nas za trzy lata, ale moim zdaniem zajmie im to prawie dwadzie�cia. A wtedy b�dziemy gotowi.

Conway nie by� przekonany i ju� chcia� co� powiedzie�, ale kapitan wyra�nie postanowi� uprzedzi� jego w�tpliwo�ci i nie dopu�ci� go jeszcze do g�osu.

��Owszem, nasz agent, kt�ry u nich przebywa, mo�e im mimo woli pom�c. I to dobrowolnie, poniewa� nie zna jeszcze ca�ej prawdy o Imperium. Na pewno opowie wiele o Federacji i jej zbrojnym ramieniu, Korpusie Kontroli. Ale jest lekarzem, w�tpi� wi�c, by wiedzia� cokolwiek ponad powszechnie znane og�lniki. P�ki nas nie znajd�, na nic im si� nie przyda. A �eby nas znale��, musieliby dosta� w swoje r�ce astrogatora albo statek z nietkni�tymi mapami. Tymczasem teraz ju� wiemy, �e nie mo�na do tego dopu�ci�. Nasi agenci to specjali�ci w dziedzinie lingwistyki, medycyny albo nauk spo�ecznych � doda� jeszcze Williamson z du�� pewno�ci� siebie.�� Nie znaj� si� w og�le na nawigacji mi�dzygwiezdnej. Jednostki, kt�re wysadza�y ich na r�nych �wiatach, wraca�y zaraz do bazy. To nasz rutynowy �rodek bezpiecze�stwa przy podobnych operacjach. Jak pan zatem widzi, b�dziemy mieli zapewne spore k�opoty, ale jeszcze nie teraz.

��Naprawd�? � spyta� Conway.

Williamson i Stillman jak na komend� obr�cili ku niemu g�owy i spojrzeli wyczekuj�co, jakby by� nastawion� bomb� zegarow�. Conwayowi ju� wcze�niej by�o przykro, �e tak ich nastraszy�, ale nie mia� wyboru. Spr�bowa� tylko m�wi� jak najspokojniej.

��Owszem, przyznaj�, �e nie potrafi� poda� koordynat Tralthanu, Illensy ani Ziemi. Nie powiem nawet, jak trafi� na t� koloni� Ziemi, na kt�rej si� urodzi�em. Ale jak ka�dy lekarz w s�u�bie kosmicznej, znam koordynaty szpitala tego sektora. Obawiam si� wi�c, �e nie mamy ani chwili do stracenia�

Jedyn� po�yteczn� rzecz�, na jak� zdoby� si� Conway podczas lotu powrotnego do Szpitala, by�o odrobienie zaleg�o�ci w spaniu. Niemniej i tak wci�� go budzi�y upiorne sny o nadchodz�cej wojnie i wcale nie mia� ju� potem ochoty si� k�a��. Sporo czasu sp�dzi� zatem na dyskusjach z Williamsonem, Stillmanem i innymi starszymi oficerami Vespasiana. Od kiedy trafnie zinterpretowa� wydarzenia ko�cz�ce ich pobyt na Etli, kapitan zacz�� wyra�nie ceni� pomys�y i podejrzenia Conwaya, chocia� sprawy takie, jak szpiegostwo, logistyka czy manewry floty niewiele mia�y wsp�lnego z codziennymi obowi�zkami starszego lekarza.

Rozmowy by�y jednak ciekawe i pouczaj�ce, ale podobnie jak sny, rzadko przyjemne.

Zdaniem Williamsona mi�dzygwiezdna wojna i takie� podboje by�y logistycznie niemo�liwe, ale zwyk�a wojna na wyniszczenie � owszem. Do tego wystarcza�y silna flota i brak sumienia. Imperium bez w�tpienia mia�o do�� rozbudowane si�y zbrojne i wystarczaj�co grub� sk�r�, �eby bez mrugni�cia okiem zg�adzi� ca�� rozumn� ras� wraz z jej planet�.

W d�u�szym czasie agenci Korpusu zdo�aliby zinfiltrowa� struktury Imperium. Znali ju� pozycj� kolejnej zamieszkanej planety, a poniewa� utrzymywa�a ona regularn� komunikacj� z wieloma innymi, rych�o da�oby si� ustali� i ich koordynaty. Potem pierwszym krokiem by�oby zebranie danych wywiadowczych, a nast�pnie� C�, Korpus Kontroli nie para� si� propagand�, ale skoro kampania przeciwnika opiera�a si� na szeregu naprawd� wielkich k�amstw, musia� temu przeciwdzia�a�. Szczeg�lnie �e w zasadzie Korpus mia� charakter si� policyjnych, przewidzianych nie tyle do prowadzenia wojny, ile do utrzymywania pokoju. I jak w ka�dej policji, tak i tutaj starano si� zawsze unika� strat w�r�d os�b postronnych. W tym wypadku oznacza�o to szarych obywateli zar�wno Federacji, jak i Imperium.

Dlatego te� plan destabilizacji Imperium nale�a�o wcieli� w �ycie, mimo �e najpewniej nie przyniesie wymiernych efekt�w przed pierwszym starciem. Williamson nie traci� wprawdzie nadziei, �e Kontroler, kt�ry znalaz� si� w r�kach si� imperialnych, nie zna koordynat Szpitala Kosmicznego Sektora Dwunastego, niemniej pu�kownik by� realist� i wiedzia�, �e przeciwnicy takim albo innym sposobem wydob�d� z agenta wszystko, co przechowuje on w pami�ci. Pozosta�o zatem przygotowa� obron� Szpitala, gdy� wygl�da�o na to, �e imperialna flota najpierw zjawi si� w�a�nie tam. Chyba �e Imperium rozproszy swoje si�y po ca�ej galaktyce, trac�c czas na poszukiwanie innych obiekt�w. Z punktu widzenia Korpusu by�o to najlepsze.

Conway stara� si� nie my�le�, co b�dzie, je�li ca�a flota Imperium zaatakuje Szpital�

Kilka godzin przed alarmem otrzymali kolejny raport od agenta, kt�ry dotar� w ko�cu na �wiat Centralny. Podczas gdy pierwszy meldunek w�drowa� na Etl� dziewi�� dni, ten drugi zosta� nadany z najwy�szym priorytetem i dotar� w ci�gu osiemnastu godzin.

Agent informowa�, �e �wiat Centralny nie wydaje si� r�wnie wrogo nastawiony do obcych jak Etla. Ludzi tam mieszkaj�cych cechowa� wi�kszy kosmopolityzm, widywa�o si� nawet czasem jakiego� obcego na ulicy. Wszak�e wed�ug pog�osek byli to dyplomaci �wiat�w, z kt�rymi Imperium podpisa�o traktaty o nieagresji, aby za�egna� niebezpiecze�stwo, �e w obawie przed nim si� sprzymierz�. Zamierza�o jednak zaanektowa� je p�niej pojedynczo. Jak dot�d agent by� traktowany wr�cz wzorowo, nie mia� najmniejszych powod�w si� skar�y�, a za kilka dni czeka�a go audiencja u samego Imperatora. Niemniej pewne rzeczy zaczyna�y go niepokoi�.

W zasadzie nie chodzi�o o nic konkretnego, ale te� agentowi brak�o do�wiadczenia w dziedzinie kontakt�w mi�dzykulturowych. Jak sam przypomina� prze�o�onym, zosta� wyrwany do tej roboty ze Zwiadu Przedkolonizacyjnego. Odnosi� jednak wra�enie, �e czasem, w pewnym towarzystwie, bywa zniech�cany do rozm�w o celach i wielko�ci Federacji, podczas gdy w innych sytuacjach, zwykle w bardzo ma�ym gronie, wr�cz zach�cano go do podj�cia tego w�tku. Zastanawia�o go r�wnie� to, �e �adne media nie wspomnia�y o jego przybyciu. Gdyby to wys�annik Imperium zjawi� si� na jednym ze �wiat�w Federacji, wsz�dzie tr�biono by o tym przez kilka tygodni.

Nie wiedzia�, czy przypadkiem nie m�wi gospodarzom nazbyt wiele, i bardzo �a�owa�, �e nie zbudowano jeszcze odbiornika nadprzestrzennego, kt�ry by�by r�wnie niewielki jak nadajnik, bo wtedy m�g�by chocia� poprosi� o jakie� instrukcje�

I to by�a ostatnia wiadomo��, jak� od niego otrzymano.

Powr�t do Szpitala nie by� tak mi�y, jak Conway spodziewa� si� jeszcze kilka tygodni temu. Wtedy mia� nadziej�, �e zostanie powitany niemal jako bohater, kt�ry dokona� w�a�nie najwi�kszego osi�gni�cia w swojej karierze. Liczy� na pochlebne komentarze koleg�w i na to, �e Murchison b�dzie na� czeka� z otwartymi ramionami. To ostatnie by�o wprawdzie ma�o prawdopodobne, ale Conway lubi� czasem pomarzy�. A tymczasem wraca� prawie �e pokonany i wola�by, aby nikt go nie pyta�, jak mu posz�o i co robi�. Murchison za�, owszem, czeka�a w luku, ale wy��cznie z przyjaznym u�miechem na twarzy i r�kami opuszczonymi jak nale�y po bokach.

Widz�c go po d�ugiej nieobecno�ci, zachowa�a si� wy��cznie po przyjacielsku, jak stwierdzi� z gorycz� Conway. Powiedzia�a, �e cieszy si� z jego powrotu, i zacz�a wypytywa� o szczeg�y misji. Conway stwierdzi� zaraz, �e ma mn�stwo pilnych spraw do za�atwienia i odezwie si� do niej p�niej. U�miechn�� si� przy tym tak, jakby spotkanie z Murchison by�o dla� najwa�niejsz� spraw� na �wiecie, chocia� do ko�ca mu si� to nie uda�o. Wyszed� z wprawy i dziewczyna musia�a zauwa�y� nieszczero��. Zaraz przyj�a postaw� s�u�bow�, stwierdzi�a, �e rozumie, �e oczywi�cie s� pilniejsze sprawy, kt�rymi Conway bezwzgl�dnie, absolutnie i natychmiast musi si� zaj��, po czym odesz�a.

Wygl�da�a r�wnie poci�gaj�co jak zawsze i cho� Conway nie mia� w�tpliwo�ci, �e j� urazi�, chwilowo naprawd� co innego zaprz�ta�o mu g�ow�. Przede wszystkim czeka�o go spotkanie z O�Mar�. Gdy wkr�tce potem zjawi� si� w jego gabinecie, okaza�o si�, �e obawy wcale nie by�y p�onne. Wr�cz przeciwnie.

��Prosz� usi���, doktorze � powita� go psycholog.�� Zatem w ko�cu uda�o si� panu uwik�a� nas w mi�dzygwiezdn� wojn�?

��To wcale nie jest zabawne � odpar� Conway.

O�Mara spojrza� na niego uwa�nie. Oceni� nie tylko jego wyraz twarzy, ale tak�e to, jak siedzia� na krze�le i porusza� d�o�mi. Nie przywi�zywa� wprawdzie wielkiej wagi do form, ale zauwa�y�, �e lekarz pomin�� tym razem zwyczajowe �'sir�. Mimo �e nic nie usz�o jego uwagi, analiza stanu psychicznego Conwaya zabra�a mu oko�o dw�ch minut. Przez ten czas psychologowi nawet nie drgn�a powieka. O�Mara nie mia� zreszt� �adnych tik�w, podczas rozm�w nigdy nie szuka� zatrudnienia dla d�oni, potrafi� bez trudu zachowa� prawdziwie kamienn� twarz.

Tym razem jednak przybra� w ko�cu min� wyra�aj�c� �agodn� niech��.

��Zgadzam si� � powiedzia� cicho.�� To nie jest zabawne. Ale wie pan r�wnie dobrze jak ja, �e zawsze mo�e doj�� do tego, i� jaki� wiedziony szlachetnymi pobudkami lekarz swoimi pomys�ami wywo�a ca�� lawin� problem�w. Cz�sto trafiaj� do nas dziwne i nieznane stworzenia, kt�re tak pilnie wymagaj� leczenia, �e nie ma czasu szuka� ich przyjaci� i pyta�, jak w�a�ciwie nale�y je leczy�. Tak w�a�nie by�o z poczwark� Ian, kt�r� mia� pan pod opiek� kilka miesi�cy temu, zanim jeszcze nawi�zali�my z nimi kontakt. Gdyby nie postawi� pan prawid�owej diagnozy, tylko post�pi� rutynowo i doprowadzi� do zgonu pacjenta, mieliby�my powa�ne problemy z Ianami.

��Tak, sir.

��Moja uwaga by�a �artobliwa i tak te� powinna by� odebrana, szczeg�lnie je�li pami�ta� o pa�skim niedawnym do�wiadczeniu z Ianami. Mo�e nie by� to �art w najlepszym gu�cie, ale je�li s�dzi pan, �e b�d� pana przeprasza�, to chyba w cuda pan wierzy. A teraz prosz� mi opowiedzie� o Etli. I jeszcze jedno � doda�, zanim Conway zd��y� si� odezwa�. � Moje biurko i kosz na �mieci pe�ne s� opracowa� na temat mo�liwych skutk�w ca�ej tej sprawy z Etl�. Od pana oczekuj� wyczerpuj�cej relacji z pierwszej r�ki.

Conway opowiedzia� wszystko w mo�liwie najwi�kszym skr�cie. W miar� jak m�wi�, coraz bardziej si� uspokaja�, chocia� nie potrafi� si� pozby� przera�enia zwi�zanego ze �wiadomo�ci�, co wojna mo�e znaczy� dla wielu milion�w inteligentnych istot, dla Szpitala i dla niego samego. Nie czu� si� ju� jednak nawet w cz�ci odpowiedzialny za t� sytuacj�. O�Mara zacz�� rozmow� od oskar�enia go o co�, co Conwayowi faktycznie wydawa�o si� s�uszne, i tym jednym kr�tkim zdaniem ukaza�, jaki to absurd. Jednak gdy opowiada� o zniszczeniu statku Lonvellina, poczucie winy znowu wr�ci�o. Gdyby wcze�niej posk�ada� to wszystko do kupy, Lonvellin m�g�by �y�

O�Mara musia� wyczu� zmian� nastroju Conwaya i odezwa� si�, dopiero gdy rozm�wca sko�czy� relacj�.

��Zdumiewa mnie, �e Lonvellin nie dojrza� tego przed panem, skoro by� m�zgiem ca�ej operacji. A je�li ju� o m�zgach mowa, wydaje si�, �e ca�kiem dobrze potrafi pan sobie radzi� z wi�kszymi grupami istot r�nych gatunk�w, mam wi�c dla pana kolejne zadanie. Na mniejsz� skal� ni� operacja na Etli, nie b�dzie pan te� musia� opuszcza� Szpitala i przy odrobinie szcz�cia tym razem nic z�ego z pa�skich poczyna� nie wyniknie. Chc�, �eby zaj�� si� pan ewakuacj� Szpitala Kosmicznego Sektora Dwunastego.

Conway prze�kn�� z wysi�kiem �lin�. Raz, a potem drugi.

��Prosz� nie robi� min, jakby pan oberwa� w �eb czym� ci�kim, bo naprawd� panu przy�o��! � rzuci� z irytacj� O�Mara.�� Chyba rozumie pan, �e gdy przyb�dzie flota Imperium, w Szpitalu nie mo�e by� ani pacjent�w, ani �adnego cywilnego personelu, kt�ry nie zgodzi�by si� zosta� na ochotnika. Ani w og�le �adnej osoby, niezale�nie od stanowiska czy rangi, kt�ra zna�aby szczeg�owe koordynaty dowolnej planety Federacji. Na dodatek ma pan ju� troch� wprawy w pomiataniu pu�kownikiem Korpusu, wi�c nawet perspektywa wydawania polece� swoim prze�o�onym nie powinna pana przera�a�

Conwayowi zrobi�o si� gor�co. Pomin�� milczeniem spraw� starcia z Williamsonem i powiedzia�:

��My�la�em, �e wszyscy opu�cimy Szpital�

��Nie � stwierdzi� sucho O�Mara.�� Ma on zbyt wielkie znaczenie militarne, �e o warto�ci materialnej i kontek�cie emocjonalnym nie wspomn�. Chcemy te� utrzyma� kilka poziom�w w ruchu dla opieki nad rannymi w walce. Pu�kownik Skempton zaj�� si� ju� przygotowaniami do ewakuacji i zrobi wszystko, �eby panu pom�c. Kt�ra jest teraz dla pana godzina, doktorze?

Conway odpowiedzia�, �e zszed� z pok�adu Vespasiana dwie godziny po �niadaniu.

��Dobrze. Mo�e pan zatem zaraz poszuka� Skemptona i prosz� bra� si� do pracy. Ja oka od paru dni nie zmru�y�em, ale spa� b�d� tutaj, na wypadek gdybym by� wam potrzebny. Dobranoc, doktorze.

Powiedziawszy to, zdj�� i z�o�y� wierzchnie odzienie, zzu� buty i po prostu po�o�y� si� na koi. Po paru sekundach oddycha� ju� g��boko i regularnie, jak kto� �pi�cy. Widz�c to, Conway zachichota�.

��Naczelny psycholog na kozetce � mrukn��. � Oto prawdziwie traumatyczne prze�ycie� Obawiam si�, �e nasze kontakty nigdy nie b�d� ju� takie same, sir�

��Mi�o mi to s�ysze� � mrukn�� sennie O�Mara, gdy Conway ju� wychodzi�. � Bo przez chwil� wydawa�o mi si�, �e zaczyna, pan popada� w ponuractwo�

Siedem godzin p�niej Conway spojrza� na swoje zarzucone papierami biurko i przetar� powieki. By� zm�czony, ale i zadowolony. Uni�s� g�ow� i przez chwil� mia� wra�enie, �e zn�w jest na Etli, ale tym razem zaczerwienione oczy naprzeciwko nie nale�a�y do Stillmana, lecz do pu�kownika Skemptona.

��Jeste�my praktycznie gotowi do ewakuacji pacjent�w � powiedzia� z wysi�kiem.�� Zostali podzieleni na rasy, �eby ustali�, jakie warunki �rodowiskowe musz� panowa� na pok�adach statk�w i ile ich potrzebujemy. W niekt�rych wypadkach konieczne jest dokonanie modyfikacji konstrukcyjnych, co zajmie troch� czasu. Nast�pnie w obr�bie ka�dej rasy wydzielili�my podgrupy zwi�zane ze stanem pacjent�w. Od tego zale�na b�dzie kolejno�� ich ewakuacji�

Tyle �e ci w najpowa�niejszym stanie, kt�rzy w og�le nie powinni by� ruszani, odlec� ostatni, �eby da� maksymalnie du�o czasu na leczenie, pomy�la� Conway i skrzywi� si� w duchu. Tym samym wysoko wyspecjalizowany personel medyczny, kt�ry powinien jak najszybciej odlecie�, zostanie prawie do ko�ca i mo�e si� dosta� pod ostrza� floty Imperium. Niestety, nic nie przebiega�o tak, jak powinno.

���potem minie jeszcze kilka dni, zanim ludzie majora O�Mary zajm� si� personelem medycznym i technikami, chocia� sporo w tej sprawie jest ju� robione � ci�gn�� Conway.�� Lec�c tutaj, ba�em si�, �e Szpital mo�e ju� by� atakowany, a teraz nie wiem, czy zarz�dzi� b�yskawiczne opr�nienie Szpitala w ci�gu czterdziestu o�miu godzin, czy przesta� patrze� na zegarek i zarz�dzi� po prostu pospieszn� ewakuacj�. W pierwszym wypadku stracimy zapewne wi�cej pacjent�w, ni� uratujemy�

��Czterdzie�ci osiem godzin to za ma�o, �eby zapewni� transport � stwierdzi� kr�tko Skempton i znowu zwiesi� g�ow�. Jako szef s�u�b technicznych i najwy�szy rang� Kontroler Szpitala to on odpowiada� za rozk�ad lot�w i �ci�gniecie potrzebnych statk�w. Obecnie mia� naprawd� wiele roboty.

��Zmierzam jednak do czego innego � powiedzia� Conway.�� Chcia�bym wiedzie�, ile naprawd� mamy czasu.

Pu�kownik spojrza� na niego.

��Przykro mi, doktorze, ale wed�ug analizy, kt�r� otrzyma�em kilka godzin temu��� Si�gn�� po jedn� z licznych kartek le��cych na jego biurku i zacz�� czyta�.

Bior�c pod uwag� wszystkie znane czynniki, autorzy analizy uznali za prawdopodobne, �e pomi�dzy ustaleniem przez Imperium dok�adnej pozycji Szpitala a podj�ciem akcji nie up�ynie wiele czasu. Nale�a�o oczekiwa�, �e pierwszy pojawi si� jaki� statek zwiadowczy albo ma�e si�y z zadaniem przeprowadzenia rozpoznania walk�. Znajduj�ce si� ju� w pobli�u Szpitala jednostki Korpusu spr�buj� zniszczy� wrogie okr�ty, ale czy im si� to uda czy nie, nast�pne uderzenie Imperium b�dzie na pewno o wiele silniejsze. Niemniej ofensywy nie przeprowadza si� z dnia na dzie� i zebranie wielkich sil na pewno zajmie imperialnym troch� czasu. A wtedy w pobli�u Szpitala b�dzie ju� czuwa� znacznie wi�cej �ci�ganych zewsz�d jednostek Korpusu.

���mamy wi�c zapewne oko�o sze�ciu dni. A je�li szcz�cie dopisze, to nawet trzy tygodnie � zako�czy� Skempton.�� Ale ja nie liczy�bym za bardzo na szcz�cie.

��Dzi�kuj� � powiedzia� Conway i wr�ci� do pracy.

Najpierw u�o�y� dla personelu medycznego komunikat, kt�ry mia� zosta� rozpowszechniony w ci�gu najbli�szych sze�ciu godzin. Conway k�ad� w nim najwi�kszy nacisk na potrzeb� jak najszybszej i zarazem uporz�dkowanej ewakuacji, ale przestrzega�, aby nie wpada� w panik�. Zaleca�, �eby pacjenci dowiedzieli si� o wszystkim indywidualnie od swoich lekarzy, co powinno oszcz�dzi� im nieco nerw�w. W wypadku ci�ko chorych lekarze prowadz�cy powinni sami zdecydowa�, czy wyja�nia� im cokolwiek, czy te� poprzesta� na podaniu silnych �rodk�w uspokajaj�cych i ewakuowa� ich nieprzytomnych. Dodawa� te�, �e pewna cz�� personelu medycznego opu�ci Szpital razem z pacjentami, zatem wszyscy powinni by� gotowi do odlotu w ci�gu paru godzin od powiadomienia. Potem przekaza� tekst do dzia�u publikacji, gdzie mia� zosta� powielony w formie druku oraz nagra�, a nast�pnie rozpowszechniony tak, aby wszyscy otrzymali go mniej wi�cej w tym samym czasie.

Oczywi�cie to by�a tylko teoria. Conway nie mia� z�udze�, �e dzi�ki wt�rnemu obiegowi informacji najwa�niejsze przestanie by� tajemnic� jakie� dziesi�� minut po wyniesieniu pisma z jego gabinetu.

Nast�pnie przygotowa� szczeg�owe instrukcje dotycz�ce pacjent�w. Ciep�okrwiste i tlenodyszne formy �ycia mog�y by� ewakuowane praktycznie przez ka�dy luk, jednak istoty przywyk�e do znacznego ci��enia albo ci�nienia tylko przez niekt�re. Jeszcze wi�ksze problemy sprawiali �'lekkograwitacyjni� MSVK i LSVO, gigantyczni skrzelodyszni AUGL i inni, na przyk�ad o kruchej budowie cia�a. No i by� jeszcze z tuzin istot z poziomu trzydziestego �smego, kt�re oddycha�y przegrzan� par�. Conway planowa�, �e ewakuacja pacjent�w zajmie pi�� dni, a ostatni cz�onkowie personelu opuszcz� Szpital dwa dni po nich. Wiedzia� te�, �e w po�piechu nie obejdzie si� bez cz�stego przechodzenia r�nych istot przez oddzia�y ca�kiem nie przystosowane do ich warunk�w �ycia. Istnia�o zatem zwi�kszone ryzyko ska�enia oddzia��w chlorodysznych tlenem czy wyciek�w chloru na poziomy AUGL. Albo i zalania wszystkiego wod�. Trzeba by�o szczeg�lnie uwa�a� na sprz�t ch�odz�cy metanowc�w, kontrolowa� na bie��co antygrawitatory kruchych, przypominaj�cych ptaki LSVO i ca�o�� kombinezon�w ci�nieniowych Illensa�czyk�w.

Ska�enie by�o w tak wielo�rodowiskowym szpitalu najwi�kszym zagro�eniem. Ska�enie tlenem, chlorem, metanem, wod�� A do tego dochodzi�y jeszcze radioaktywno��, przegrzanie oraz wych�odzenie. Niestety, podczas ewakuacji ryzyko wzrasta�o, gdy� tempo dzia�a� wymaga�o wy��czenia przynajmniej niekt�rych zespo��w czujnik�w i uk�ad�w alarmowych oraz uproszczenia procedur przechodzenia przez �luzy.

W dalszej kolejno�ci personel musia� dok�adnie sprawdzi� stan podstawionych jednostek i upewni� si�, czy nale�ycie przystosowano je do transportu pasa�er�w.

Conway czu�, �e ma do�� i nic ju� z siebie nie wykrzesze. Opar� g�ow� na d�oniach, zamkn�� oczy i poczeka�, a� powidok biurka rozp�ynie si� w czerwonawej po�wiacie. Odk�d opu�ci� Etl�, zajmowa� si� wy��cznie papierkow� robot� i nie m�g� ju� patrze� na raporty, zestawienia, analizy i instrukcje. Owszem, by� lekarzem i mia� wpraw� w planowaniu skomplikowanych operacji, ale to, co teraz robi�, by�o raczej zadaniem dla urz�dnika ni� dla chirurga. Nie po to studiowa� przez wiele lat i zdobywa� cenn� praktyk�, by zosta� na koniec gryzipi�rkiem.

Wsta�, przeprosi� chrapliwym g�osem pu�kownika i wyszed� z biura. Nie my�l�c wiele o tym, dok�d idzie, skierowa� kroki ku swojemu oddzia�owi.

Zjawi� si� tam, akurat gdy do pracy przyst�powa�a nowa zmiana i do pierwszego posi�ku zosta�o tylko p� godziny. Niezwyk�a pora na obch�d jak na starszego lekarza. W innych okoliczno�ciach lekka panika, kt�r� wzbudzi�, mog�aby by� nawet zabawna. Przywita� si� uprzejmie z dy�urnym internist�, stwierdzaj�c ze zdumieniem, �e jest nim spotkany dwa miesi�ce wcze�niej kreppelia�ski oktopoid, nie spodoba�o mu si� jednak wcale, gdy AMSL upar� si�, �e b�dzie towarzyszy� mu w obchodzie. By�a to wprawdzie zwyk�a praktyka, �e lekarz dy�urny pod��a� w takich sytuacjach za szefem (w stosownej odleg�o�ci), jednak teraz Conway wola�by zosta� sam na sam ze swoimi my�lami i pacjentami.

Najbardziej zale�a�o mu na spotkaniu i rozmowie z co dziwniejszymi nieziemcami, kt�rych formalnie mia� pod opiek�. Tych pacjent�w, kt�rych tu zostawi�, wyruszaj�c na Etl�, ju� dawno wypisano. Ze wzgl�du na chwilowy wstr�t do s�owa pisanego nie patrzy� teraz na karty chor�b, wola� wypytywa�, czasem bardzo dok�adnie, samych pacjent�w o objawy, samopoczucie i w og�le o nich samych. Niekt�rzy byli wyra�nie ucieszeni i podbudowani takim zainteresowaniem starszego lekarza, paru zirytowa�y szczeg�owe pytania, jednak Conway wszystkich traktowa� r�wno. Czu�, �e tak trzeba. Dop�ki mia� pacjent�w, chcia� by� dla nich lekarzem.

Lekarzem od obcych w Szpitalu, kt�ry w�a�nie przestawa� funkcjonowa�.

Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego, wielka i z�o�ona konstrukcja zbudowana, by nie�� ulg� w cierpieniu, umiera� niczym pacjent trawiony nieuleczaln� chorob�. Jutro o tej porze wi�kszo�� oddzia��w mia�a by� ju� pusta. Najrozmaitsi pacjenci znikn�, zostan� tylko wszelkie mo�liwe rodzaje ��ek i legowisk, martwe i zimne niczym surrealistyczne rze�by. Odlot pacjent�w i personelu oznacza�, �e nie trzeba ju� b�dzie dba� o utrzymanie ich �rodowisk �yciowych, przyjdzie zdj�� autotranslatory i od�o�y� ta�my z hipnozapisami�

Jednak najwi�kszy szpital galaktyki czeka�o jeszcze co najmniej kilka dni albo i tygodni aktywno�ci. Korpus Kontroli nie mia� �adnego do�wiadczenia w prowadzeniu mi�dzygwiezdnych wojen, ta mia�a by� pierwsza, ale z grubsza wiadomo by�o, czego oczekiwa�. Przede wszystkim nale�a�o liczy� si� z ofiarami na pok�adach okr�t�w. W wi�kszo�ci b�d� to zapewne ofiary �miertelne, a obra�enia rannych i poszkodowanych mo�na by�o z g�ry podzieli� na trzy rodzaje: wywo�ane dekompresj�, promieniowaniem albo wstrz�sami. Zamierzano przeznaczy� dla nich tylko dwa albo trzy poziomy Szpitala, zak�adano bowiem, �e wi�kszo�� cierpi�cych z powodu silnej choroby kesonowej, albo po prostu rannych, otrzyma te� w walce �mierteln� dawk� promieniowania. Nie by�o �adnych podstaw, by �ywi� nadziej�, �e nie dojdzie do u�ycia broni atomowej, co zawsze oznacza�o niewielu pacjent�w�

Potem mia�o nadej�� najgorsze, czyli fizyczne zniszczenie Szpitala przez si�y Imperium. Conway nie by� taktykiem, ale i bez tego pojmowa�, �e nie da si� obroni� tak wielkiego nieruchomego celu przed kim�, kto chce go zamieni� w wypalon�, zimn� kup� z�omu�

Conwaya nagle ogarn�� smutek i gniew zarazem. Opuszczaj�c oddzia�, sam nie wiedzia�, czy najbardziej chce mu si� p�aka�, kl�� czy mo�e� da� komu� w z�by. Jednak nie zd��y� si� zdecydowa�, gdy� skr�caj�c w korytarz wiod�cy do sekcji PVSJ, zderzy� si� z Murchison.

Zderzenie, chocia� gwa�towne, nie by�o bolesne, szczeg�lnie �e jedna ze stron by�a dobrze wyposa�ona w elementy amortyzuj�ce, jednak przerwa�o nieprzyjemne rozmy�lania. Nagle zapragn�� poby� troch� w towarzystwie Murchison i porozmawia� z ni�. Nasz�o go to z tych samych powod�w, z kt�rych wcze�niej chcia� odwiedzi� swoich pacjent�w. Wiedzia�, �e to by� mo�e ostatnia okazja.

��Prze� praszam � wyj�ka�, cofaj�c si� o krok. Potem przypomnia� sobie ich poprzednie spotkanie i powiedzia�: � Troch� spieszy�em si� rano przy luku, nie mog�em te� jeszcze wiele powiedzie�. Masz teraz dy�ur?

��W�a�nie sko�czy�am � odpar�a Murchison neutralnym tonem.

��Aha� Wiesz, zastanawia�em si� to znaczy my�la�em, czy mo�e by� chcia�a�

��Ch�tnie p�jd� pop�ywa�.

� �wietnie.

Poszli na poziom rekreacyjny, przebrali si� w kabinach i spotkali na sztucznej pla�y. Gdy szli do wody, Murchison powiedzia�a niespodziewanie:

��A, szanowny doktorze, jedna sprawa. Czy kiedy wysy�a�e� mi listy, nie przysz�o ci do g�owy, �eby w�o�y� je do kopert i zaadresowa�?

� �eby wszyscy wiedzieli, �e do ciebie pisz�? My�la�em, �e tego nie chcesz.

Murchison prychn�a jak kotka.

��Ten kana� przerzutowy i tak nie by� bezpieczny � stwierdzi�a z irytacj�. � Thornnastor z patologii ma a� trzy otwory g�bowe i co rusz robi z nich u�ytek. Poza tym, cho� listy by�y mi�e, to czy naprawd� musia�e� je pisa� na odwrocie analiz �liny?!

��Przepraszam� To si� ju� nie powt�rzy.

Ponury nastr�j, kt�ry znikn�� gdzie� na widok Murchison, powr�ci� z ca�� si��. Jasne, to si� ju� nie powt�rzy, pomy�la� Conway. Nie b�dzie okazji� Gor�ce sztuczne s�o�ce przesta�o nagle grza� tak mocno, woda nie by�a ju� tak mile ch�odna. Nawet po�owiczne ci��enie sta�o si� m�cz�ce, jakby nagle dosz�o do g�osu gromadzone tygodniami znu�enie. Ju� po kilku minutach zawr�ci� na p�ycizn� i wyszed� na pla��. Murchison ruszy�a za nim z powa�n� min�.

��Schud�e� � powiedzia�a, gdy go wreszcie dogoni�a.

Conway chcia� w pierwszej chwili odpowiedzie� �'A ty nie�, ale pomy�la�, �e taki komplement mo�e zabrzmie� opacznie, a tylko tego brakowa�o, �eby jeszcze obrazi� Murchison. Nagle jednak co� przysz�o mu do g�owy.

��Ca�kiem zapomnia�em� jeste� po pracy, a ja jeszcze nic dzi� nie jad�em. Dasz si� zaprosi� na obiad?

��Tak, ch�tnie.

Restauracja mie�ci�a si� wysoko na szczycie klifu, nad pomostami do skok�w, i by�a otoczona przezroczyst� �cian�, kt�ra pozwala�a cieszy� oczy widokiem morza, ale chroni�a od ha�asu. To by�o jedyne miejsce na ca�ym poziomie rekreacyjnym, gdzie mo�na by�o porozmawia� w ciszy. Jednak Conway i Murchison marnowali okazj�, gdy� prawie si� nie odzywali.

Dopiero w po�owie posi�ku dziewczyna przerwa�a milczenie:

��I widz�, �e prawie nie jesz.

��Mia�a� kiedy� w�asny statek kosmiczny?�� spyta� nagle Conway.�� Albo mo�e pilotowa�a� jaki�?

��Ja? Oczywi�cie, �e nie!

��A gdyby zdarzy�a si� katastrofa i zosta�aby� na uszkodzonym statku z rannym i nieprzytomnym astrogatorem, nap�d za� by�by sprawny, potrafi�aby� wprowadzi� koordynaty jakiej� planety nale��cej do Federacji?�� naciska� Conway.

��Nie � odpar�a z irytacj� Murchison.�� Poczeka�abym, a� astrogator odzyska przytomno��. O co ci w�a�ciwie chodzi?

��Niebawem b�d� zadawa� te pytania wszystkim znajomym � mrukn�� ponuro Conway.�� Gdyby� odpowiedzia�a na kt�re� �'tak�, mia�bym cho� jeden k�opot z g�owy.

Murchison od�o�y�a n� i widelec i zmarszczy�a lekko brwi. Pi�knie z tym wygl�da, pomy�la� Conway. I tak samo, gdy si� �mieje. I w og�le zawsze. A szczeg�lnie w kostiumie k�pielowym. Lubi� to miejsce, bo mo�na si� tu by�o pojawi� w tak sk�pym odzieniu. �a�owa�, �e nie potrafi si� otrz�sn�� z przygn�bienia i przez par� godzin zabawia� Murchison. Pow�tpiewa� te�, czy dziewczyna mia�aby ochot�, aby j� odprowadzi� taki ponurak. O intymnym wykorzystaniu dw�ch minut i czterdziestu o�miu sekund, kt�re zosta�yby im wtedy do przybycia robota, nie wspominaj�c�

��Co� ci� gryzie � powiedzia�a Murchison, po czym doda�a ostro�nie: � Je�li potrzebujesz kogo�, �eby si� wyp�aka�, s�u�� ramieniem. Ale tylko w tym celu i w �adnym innym.

��A jakie inne cele mog�yby wchodzi� w gr�?

��Nie wiem � stwierdzi�a z u�miechem.�� Ale co� bym pewnie znalaz�a.

Conway nie odwzajemni� u�miechu, tylko opowiedzia� wreszcie o tym wszystkim, co przyprawia�o go o b�l g�owy. W tym i o decyzjach dotycz�cych ludzi, r�wnie� samej Murchison. Gdy sko�czy�, przez d�u�sz� chwil� milcza�a, a Conway patrzy� ze smutkiem na m�od�, bardzo pi�kn� i m�dr� kobiet�, kt�ra namy�la�a si� nad decyzj� mog�c� kosztowa� j� �ycie.

��Chyba zostan� � oznajmi�a w ko�cu, tak jak spodziewa� si� Conway.�� Ty oczywi�cie te� zostajesz?

��Jeszcze nie zdecydowa�em � odpar� ostro�nie.�� I tak nie mog� odlecie� przed ko�cem ewakuacji. A potem� mo�e nie b�dzie po co zostawa� � powiedzia� i doda�, pr�buj�c sk�oni� j� do zmiany zdania: � Ca�e twoje do�wiadczenie w pracy z obcymi si� zmarnuje. Jest jeszcze wiele innych szpitali, gdzie ch�tnie ci� przyjm��

Murchison usiad�a prosto.

��Z tego, co m�wisz, wynika, �e b�dziemy mieli jutro pracowity dzie� � stwierdzi�a rzeczowym tonem piel�gniarki informuj�cej opornego pacjenta o czekaj�cym go zabiegu.�� Powiniene� si� porz�dnie wyspa�. Im szybciej wr�cisz do siebie, tym lepiej��� Po czym ca�kiem innym tonem doda�a: � Ale je�li mia�by� ochot� najpierw mnie odprowadzi�

Nast�pnego dnia, gdy instrukcja dotar�a ju� do wszystkich, ewakuacja ruszy�a szcz�liwie bez zgrzyt�w. Chorzy nie sprawiali �adnych k�opot�w, bo taki ju� los pacjenta, �e w pewnej chwili musi opu�ci� szpital. Nieco dramatyczne okoliczno�ci wiele w tej materii nie zmieni�y. Inaczej wygl�da�a sprawa z punktu widzenia personelu. O ile dla pacjenta szpital jest tylko bolesnym epizodem, o tyle dla personelu stanowi on tre�� �ycia.

Niemniej tego akurat dnia personel r�wnie� nie sprawia� k�opot�w. Wszyscy robili dok�adnie to, co im kazano, chocia� zapewne nie tylko z przyzwyczajenia, ale i pod wp�ywem szoku. Praca bywa w takich wypadkach najlepszym lekarstwem. Jednak drugiego dnia, gdy wi�kszo�� nieco si� ju� otrz�sn�a, zacz�y si� protesty. Kierowano je oczywi�cie w pierwszej kolejno�ci pod adresem Conwaya.

Trzeciego dnia Conway zadzwoni� do O�Mary.

��W czym problem?!�� wybuchn��, gdy psycholog zada� mu to pytanie.�� A w tym, �e nasza banda geniuszy ma w�asne zdanie! Na dodatek im kto inteligentniejszy, tym na g�upsze pomys�y wpada! Cho�by ten kruchy jak jajko Prilicla, kt�rego m�g�by porwa� wi�kszy przeci�g, upiera si�, �e nie opu�ci Szpitala. To samo powtarza doktor Mannon, chocia� jest ju� prawie Diagnostykiem. I jeszcze m�wi, �e leczenie przez jaki� czas wy��cznie Ziemian by�oby dla niego mi�� odmian�, prawie �e wakacjami. Inni za� wymy�laj� najfantastyczniejsze powody, �eby zosta�. Musi ich pan przekona�, sir. Pan jest naczelnym psychologiem�

��Trzy czwarte personelu medycznego i technik�w wie co�, co mog�oby si� przyda� wrogowi � przerwa� mu ostro O�Mara.�� Odlec� zatem niezale�nie od tego, czy s� Diagnostykami, komputerowcami czy m�odszymi sanitariuszami. Wzgl�dy bezpiecze�stwa. Nie b�d� mieli najmniejszego wyboru. Ponadto cz�� lekarzy uzna za sw�j obowi�zek towarzyszy� pacjentom w podr�y ze wzgl�d�w medycznych. Je�li za� chodzi o tych, kt�rzy postanowi� zosta�, niewiele mog� zrobi�. S� zdrowi na umy�le i doro�li, maj� wi�c prawo decydowa� o sobie.

��Aha � mrukn�� Conway.

��Zanim pan komu� zarzuci szale�stwo, prosz� mi odpowiedzie� na jedno pytanie. Pan zostaje?

��Noo�

O�Mara przerwa� po��czenie.

Conway przez d�u�sz� chwil� patrzy� na s�uchawk�, zanim j� od�o�y�. Nie zdecydowa� si� jeszcze do ko�ca, czy zosta� czy nie. Wiedzia�, �e nie ma sk�onno�ci bohaterskich, i chcia�by odlecie�, lecz nie zamierza� opuszcza� przyjaci�, a Murchison, Prilicla i inni jeszcze zostawali. Conway ba�by si� zgadywa�, co te� by sobie o nim pomy�leli, gdyby uciek�.

Zapewne wszyscy s�dzili, �e on te� zostaje, lecz ze skromno�ci o tym nie wspomina, Conway za� po prostu si� ba�, tylko hipokryzja nie pozwala�a mu si� do tego przyzna�

Nagle samokrytyczne my�li sp�oszy� ostry g�os pu�kownika Skemptona:

��Doktorze, przyby� kelgia�ski statek szpitalny. I jeszcze illensa�ski frachtowiec. Za dziesi�� minut cumuj� przy lukach pi�� i siedemna�cie.

��Dobrze � odpar� Conway i wyszed�, a w�a�ciwie niemal wybieg� z biura, kieruj�c si� do izby przyj��.

Tym razem wszystkie trzy stanowiska by�y zaj�te: przy dw�ch siedzieli Nidia�czycy, przy trzecim dy�urny porucznik Korpusu. Conway ustawi� si� lekko z ty�u za Nidia�czykami, w miejscu, z kt�rego m�g� �ledzi� oba zestawy ekran�w. Zacisn�� kciuki w nadziei, �e mo�e jednak poradzi sobie jako� z tym, co wydawa�o si� niewykonalne.

Kelgia�ski statek ju� zacumowa� przy pi�tce. By� to jeden z najnowszych mi�dzygwiezdnych liniowc�w, kt�ry zosta� przekszta�cony w jednostk� szpitaln�. Cz�ciowa przebudowa nie zosta�a jeszcze uko�czona, ale technicy Szpitala wchodzili ju� na pok�ad wraz z robotami. Zjawi� si� te� starszy personel oddzia�u, kt�ry mia� si� zaj�� rozlokowaniem pacjent�w. W tym samym czasie chorzy byli przygotowywani do przenosin. Pospiesznie i bez wi�kszej troski o ca�o�� �cian oddzia�u rozmontowywano sprz�t potrzebny przy leczeniu. Mniejsze urz�dzenia wrzucano na samobie�ne nosze i zaraz odsy�ano na statek.

Operacja by�a na poz�r prosta. Na pok�adzie statku panowa�o odpowiadaj�ce Kelgianom ci�nienie i ci��enie, mo�na by�o zatem oby� si� bez sprz�tu adaptacyjnego. Jednostka by�a te� na tyle du�a, by pomie�cili si� wszyscy i zosta�o jeszcze sporo miejsca. Conway m�g� dzi�ki temu szybko ewakuowa� wszystkie poziomy DBLF i na dok�adk� pozby� si� jeszcze paru Traltha�czyk�w. Niemniej nawet tak nieskomplikowane przenosiny musia�y potrwa� co najmniej sze�� godzin. Conway spojrza� na drugie stanowisko.

Tutaj obraz by� pod wieloma wzgl�dami podobny. Illensa�ski statek by� idealny dla istot PVSJ, jednak jako mniejszy, i to frachtowiec, mia� niezbyt liczn� za�og�, tote� przygotowa� do przyj�cia pacjent�w na pok�ad jeszcze nie uko�czono. Conway skierowa� tam dodatkow� ekip� i pomy�la�, �e na tej jednostce na pewno nie upchnie pacjent�w trzech kolejnych poziom�w. Dobrze b�dzie, je�li pomie�ci ona z sze��dziesi�ciu PVSJ.

Wci�� si� zastanawia�, jak poprawi� plan, gdy rozjarzy� si� ekran nad stanowiskiem porucznika.

��Mamy traltha�ski ambulans, doktorze � powiedzia� Kontroler.�� Z pe�n� obsad� i zapasami dla sze�ciu FROB-�w, Chalderescolan i jeszcze dwudziestu z ich gatunku. Nie potrzebuj� �adnej pomocy, gotowi s� do natychmiastowego przyj�cia pacjent�w.

Mieszka�cy Chalderescola, dwunastometrowe istoty przypominaj�ce pancerne ryby, nie mogliby prze�y� poza wod� d�u�ej ni� kilka sekund. FROB-y natomiast, cechuj�ce si� masywn� budow� i grub� sk�r�, pochodzi�y z planety Hudlar, gdzie panowa�o olbrzymie ci�nienie i takie� ci��enie. �ci�le rzecz bior�c, Hudlarianie w og�le nie oddychali. Ma�o co mog�o im zaszkodzi� i potrafili bez �adnych os�on pracowa� nawet w przestrzeni kosmicznej, zatem przelot w basenie dla AUGL nie by� dla nich �adnym problemem.

��Niech cumuj� przy luku dwudziestym �smym � poleci� szybko Conway.�� Gdy zaczn� za�adunek, wy�lij FROB-y przez sekcj� ELNT do g��wnego basenu AUGL, �eby mog�y wej�� na pok�ad przez ten sam luk. Potem ka� za�odze przycumowa� do luku pi�tego, tam b�d� czeka� nast�pni�

Ewakuacja nabiera�a tempa. Pierwszy etap prac adaptacyjnych na pok�adzie illensa�skiego frachtowca dobieg� ko�ca i wyznaczeni spo�r�d rekonwalescent�w chlorodyszni pacjenci oraz ich obs�uga medyczna ruszyli ha�a�liwie przez ��taw� mg�� do luku. R�wnocze�nie inny ekran ukazywa� d�ugi w�� Kelgian przesuwaj�cy si� ku wej�ciu na ich statek. Lekarze i technicy kr��yli ci�gle tam i z powrotem, przenosz�c sprz�t.

Komu� mog�oby si� wyda� dziwne, �e w pierwszej kolejno�ci ewakuowano ozdrowie�c�w, ale by�y po temu istotne powody. Chodzi�o o to, �eby na oddzia�ach i podej�ciach do luk�w nie zapanowa� t�ok i �atwiej by�o przewozi� ci�ko chorych na ich cz�sto skomplikowanych i obudowanych sprz�tem �o�ach bole�ci. Ponadto dzi�ki temu ci wymagaj�cy najtroskliwszej opieki mogli jeszcze troch� poby� w lepszych ni� na statku warunkach.

��Jeszcze dwie illensa�skie jednostki, doktorze � oznajmi� porucznik.�� Ma�e, gdzie� na dwudziestu pacjent�w ka�da.

��Luk siedemnasty jest jeszcze zaj�ty � mrukn�� Conway.�� Niech poczekaj� w pobli�u.

Gdy zacz�to roznosi� tace z lunchem, przyby� stateczek pasa�erski z zamieszkanej przez ludzi planety Gregory. W Szpitalu leczono tylko kilku Ziemian, lecz jednostka z Gregory mog�a zabra� ka�d� ciep�okrwist� tlenodyszn� istot� o masie mniejszej ni� masa Traltha�czyka. Conway upora� si� ze wszystkim, nie dbaj�c o to, �e musi m�wi�, a czasem i krzycze�, z pe�nymi ustami.

Potem na ekranie ��czno�ci wewn�trznej pojawi�a si� nagle spocona i zirytowana twarz Skemptona.

��Doktorze, ma pan ju� jakie� zaj�cie dla tych dw�ch illensa�skich statk�w, kt�rym kaza� pan czeka�?

��Owszem!�� odpar� Conway, rozdra�niony tonem pu�kownika.�� Ale przez siedemnasty przechodz� ju� chlorodyszni, a na tym poziomie nie ma innego luku, kt�ry by si� dla nich nadawa�. Musz� jeszcze troch� poczeka�.

��Nie ma mowy � niemal warkn�� Skempton.�� W pobli�u Szpitala s� za bardzo nara�one na nag�y atak. Albo zaraz skieruje je pan do za�adunku, albo b�d� musia� kaza� im odlecie� i wr�ci� tu p�niej. Zapewne sporo p�niej. Przykro mi.

Conway otworzy� usta, lecz zaraz je zamkn��, pojmuj�c, �e odpowied�, kt�ra przysz�a mu do g�owy, jest bez sensu. Opanowa� si� i spr�bowa� pomy�le�.

Przygotowania do obrony Szpitala trwa�y ju� od paru dni i Korpus jeszcze �ci�ga� swoje si�y. Odpowiedziami za przegrupowanie astrogatorzy mieli odlecie� zaraz po wykonaniu zadania, albo na w�asnych jednostkach zwiadowczych, albo razem z ewakuowanymi. Plan zak�ada�, �e w�r�d obro�c�w czy pozosta�ej obs�ugi Szpitala nie b�dzie w decyduj�cej chwili nikogo, kto by zna� namiary jakiejkolwiek planety Federacji. Dwa wyczekuj�ce biernie statki z kompetentnymi astrogatorami na pok�adach musia�y by� sol� w oku dow�dcy floty Korpusu.

��Dobrze, pu�kowniku � powiedzia� Conway.�� Skierujemy je do pi�tnastego i dwudziestego pierwszego. Chlorodyszni przejd� przez oddzia� po�o�niczy DBLF i cz�� sekcji AUGL. Mimo tych komplikacji powinni opu�ci� Szpital w trzy godziny.

Komplikacje, te� co�! � pomy�la� i skrzywi� si�, ale wyda� odpowiednie rozkazy. Szcz�liwie oddzia� DBLF oraz sekcja AUGL mia�y by� ju� nied�ugo puste i przechodz�cy w okryciach ci�nieniowych Illensa�czycy nie powinni napotka� trudno�ci. Niemniej do przyleg�ego luku cumowa� statek z Gregory, przyjmuj�cy obecnie pacjent�w ELNT prowadzonych t�dy w skafandrach ochronnych przez piel�gniarki DBLF. Na swoj� kolej, aby wej�� na pok�ad tej�e jednostki, czeka�y te� kruche, ptasie istoty MSYK, jednak one musia�y najpierw przedosta� si� przez oddzia� chlorodysznych, kt�ry lepiej by�oby wcze�niej opr�ni�

Do Conwaya dotar�o nagle, �e w izbie przyj�� nie ma do�� ekran�w, aby obserwowa� wszystko, co dzieje si� wko�o Szpitala i na jego terenie. By� przekonany, �e jedna chwila jego nieuwagi mo�e si� sko�czy� jak�� straszn� katastrof�, ale jak mia� na wszystko uwa�a�, skoro brak�o po temu technicznych mo�liwo�ci? Jedynym wyj�ciem by�o opu�ci� izb� przyj�� i osobi�cie pokierowa� ruchem.

Skontaktowa� si� z O�Mar�, wyja�ni�, o co chodzi, i poprosi� o przys�anie zmiennika.

Doktor Mannon j�kn�� na widok baterii ekran�w i migaj�cych �wiate�ek, ale p�ynnie przej�� obowi�zki Conwaya. Lepiej by� nie mog�o. Gdy Conway odwraca� si� ju�, �eby odej��, Mannon przysun�� nos na siedem centymetr�w do jednego z ekran�w i mrukn��:

��Aha�

��Co si� dzieje?

��Nic, nic � odpar� Mannon, nie odwracaj�c oczu od ekranu.�� Zaczynam tylko rozumie�, dlaczego wolisz znale�� si� tam, na dole.

��Przecie� ju� wcze�niej powiedzia�em!�� warkn�� z irytacj� Conway i wypad� z pomieszczenia, przeklinaj�c Mannona w duchu za jego zwyczaj zagajania bezsensownych rozm�w w chwili, gdy ka�de zbyteczne s�owo mo�e mie� wr�cz kryminalne konsekwencje. Potem jednak pomy�la�, �e pewnie starzej�cy si� ju� lekarz jest po prostu zm�czony albo kt�ra� z hipnota�m szczeg�lnie go zaabsorbowa�a, i zrobi�o mu si� wstyd. Sprzeczki ze Skemptonem albo z dy�urnymi w izbie przyj�� nie martwi�y go, ale nawet w tak niezwyk�ej, piekielnie uci��liwej sytuacji wola�by nie drze� kot�w z przyjaci�mi. Zaraz jednak znowu wzi�� si� do pracy i ca�kiem zapomnia� o wstydzie.

Trzy godziny p�niej odni�s� wra�enie, �e panuj�ce wko�o zamieszanie si� podwoi�o, chocia� w rzeczywisto�ci uda�o mu si� zdzia�a� dwa razy wi�cej ni� wcze�niej, i to w dwukrotnie kr�tszym czasie. Ze stanowiska ponad obszernym wej�ciem do g��wnego oddzia�u AUGL widzia� kolejk� ELNT, sze�cionogich, krabowatych istot z planety Melf IV, kt�re pe�za�y albo by�y ci�gni�te po dnie wielkiego basenu. W odr�nieniu od ich dwudysznych pacjent�w pracuj�cy tu futrza�ci Kelgianie musieli nosi� ubiory ochronne, w kt�rych szybko robi�o si� upiornie gor�co. Przet�umaczone urywki rozm�w, kt�re dociera�y do Conwaya, chocia� wyprane z emocji, �wiadczy�y, �e wszyscy s� o krok od buntu. Jednak nie mieli wyboru. Trzeba by�o robi� swoje, i to mo�liwie najszybciej.

Korytarzem za plecami Conwaya przesuwa�a si� powolna procesja Illensa�czyk�w. Niekt�rzy szli w skafandrach, ci�ej chorych przewo�ono na ��kach okrytych namiotami ci�nieniowymi. Pomaga�y im ziemskie oraz kelgia�skie piel�gniarki. Przemarsz odbywa� si� ca�kiem sprawnie, chocia� jeszcze p� godziny wcze�niej Conway nie wiedzia�, czy w og�le b�dzie mo�liwy�

Gdy pacjenci pod namiotami ci�nieniowymi dotarli do wype�nionego wod� basenu AUGL, pow�oki wyd�y si� chlorem niczym balony i unios�y ich wraz z ��kami ku sufitowi zbiornika. Holowanie ich w tym po�o�eniu by�o niemo�liwe, poniewa� wyst�py konstrukcji mog�yby poszarpa� namioty, a podczepianie pi�ciu albo i sze�ciu piel�gniarek pod ka�de ��ko w roli balastu wydawa�o si� niepraktyczne. Najpierw Conway spr�bowa� zastosowa� samobie�ne nosze sprowadzone z wy�szego poziomu. Teoretycznie by�y przystosowane do wykorzystania w �rodowisku wodnym i mog�y pom�c w przewiezieniu k�opotliwych pacjent�w, jednak przy pierwszej pr�bie z jakiego� powodu p�k�a pokrywa akumulator�w i woda wko�o nie do��, �e zacz�a si� burzy�, to jeszcze poczernia�a.

Conway wcale si� nie zdziwi�, gdy p�niej us�ysza�, �e pacjent na tym pechowym ��ku mia� nawr�t choroby.

Ostatecznie rozwi�za� problem dzi�ki nag�emu przyp�ywowi natchnienia, kt�re jednak, jak sobie powtarza�, powinno nadej�� dwie sekundy po tym, gdy zacz�� si� zastanawia� nad spraw�. Prze��czy� generator sztucznego ci��enia w basenie na zero i namioty przesta�y ucieka� pod sam sufit. Wprawdzie piel�gniarki musia�y teraz p�yn�� obok nich, zamiast i��, ale nie by�a to wielka niedogodno��.

Dopiero podczas przeprowadzania PVSJ Conway zrozumia�, o co naprawd� chodzi�o Mannonowi: jedn� z piel�gniarek wyznaczonych do tego zadania by�a Murchison. Nie dojrza�a go wprawdzie, ale on zauwa�y� j� od razu � tylko Murchison mog�a tak zgrabnie wype�ni� sob� lekki kombinezon. Nie pr�bowa� si� zreszt� do niej odzywa�, uzna� bowiem, �e nie jest to odpowiedni czas i miejsce.

Godziny mija�y szybko i operacja post�powa�a bez szczeg�lnych komplikacji. Kelgia�ski statek szpitalny przy luku pi�tym by� niemal got�w do odlotu, czeka� ju� tylko na paru sp�nialskich starszych lekarzy i eskort�, kt�ra mia�a go odprowadzi� na bezpieczn� odleg�o�� pierwszego skoku. Conway wiedzia�, �e w�r�d pasa�er�w jest wielu jego przyjaci� oraz dobrych znajomych, i pomy�la�, �e nie zrobi �le, je�li szybko si� z nimi po�egna. Powiadomi� Mannona, �e schodzi na chwil� z posterunku, i ruszy� ku pi�tce.

Jednak gdy tam dotar�, kelgia�ski statek zd��y� ju� odcumowa�. Na jednym z ekran�w by�o wida�, jak oddala si� powoli od Szpitala w asy�cie kr��ownika. Za nimi ja�nia�y na tle czerni kosmosu odleg�e sylwetki innych jednostek Korpusu. Zgodnie z planem flota obro�c�w skupia�a si� wok� Szpitala. Conway, kt�ry przygl�da� si� jej poprzedniego dnia, zauwa�y�, �e okr�t�w jest wyra�nie wi�cej. Podbudowany na duchu wr�ci� czym pr�dzej do sekcji AUGL.

Przybywszy na miejsce, ujrza�, �e korytarz jest prawie zablokowany narastaj�cym lodem.

Statek z Gregory by� wyposa�ony w specjalny ch�odzony przedzia� dla istot klasy SNLU, kruchych, krystalicznych metanowc�w, kt�re sp�on�yby b�yskawicznie w temperaturze powy�ej minus stu dwudziestu stopni. W Szpitalu przebywa�o ostatnio na leczeniu siedem takich istot i na czas transportu umieszczono je w trzymetrowej ch�odzonej kuli. Poniewa� oczekiwano, �e mog� wyst�pi� trudno�ci z ich za�adunkiem, wyznaczono im miejsce na samym ko�cu kolejki.

Gdyby istnia�o wyj�cie prowadz�ce z sekcji metanowc�w prosto w kosmos, mo�na by ich podholowa� do statku w pr�ni, ale �e go nie by�o, kul� nale�a�o przeci�gn�� przez czterna�cie poziom�w do luku numer szesna�cie. Niemal wsz�dzie droga bieg�a szerokimi korytarzami wype�nionymi mieszank� tlenow� albo chlorem, zatem na ch�odzonym pojemniku osadza� si� jedynie szron. Jednak w sekcji AUGL zacz�� go bardzo szybko oblepia� l�d.

Conway spodziewa� si� czego� podobnego, ale nie s�dzi�, by podczas tych paru chwil, kt�re kula mia�a by� w wodzie, mog�y si� pojawi� jakie� problemy. Tymczasem jedna z lin holuj�cych nagle p�k�a, kula zdryfowa�a na wystaj�c� ze �ciany rur�, w par� sekund okry�a si� lodem i zablokowa�a korytarz. Teraz kul� spowija�a gruba na ponad metr b�yszcz�ca skorupa i pod oraz nad ni� nie by�o ju� prawie miejsca, �eby si� przecisn��.

��Przynie�cie szybko palniki!�� krzykn�� Conway do Mannona.

Nim korytarz zosta� zablokowany, zjawi�o si� trzech Kontroler�w z odpowiednim sprz�tem. Nastawiwszy dysze palnik�w na maksymalne rozproszenie p�omienia, zaatakowali lodowy czop. Najpierw oddzielili go od rury, a potem okroili z grubsza ze wszystkich stron. W zamkni�tej przestrzeni korytarza woda nagrzewa�a si� jednak szybko od palnik�w, a kombinezony pracuj�cych nie mia�y ch�odzenia. Conway zacz�� im wsp�czu�. Nie do��, �e p�awili si� we wrz�tku niczym homary, to jeszcze w ka�dej chwili grozi�o im przygniecenie przez oderwany z�om lodu. B�ble pary, od kt�rych by�o w wodzie a� g�sto, ogranicza�y na dodatek widoczno�� i Kontrolerzy musieli bardzo uwa�a�, �eby nie skierowa� p�omienia na w�asn� r�k� czy nog�.

W ko�cu jednak im si� uda�o. Pojemnik z SNLU zosta� przepchni�ty przez �luz� do nast�pnej sekcji, gdzie nie by�o ju� wody. Spocony jak mysz Conway odruchowo chcia� otrze� czo�o, ale oczywi�cie przesun�� jedynie r�kawic� po he�mie.

Zastanowi� si�, co jeszcze mo�e p�j�� nie tak. Mannon donosi� jednak, �e wszystko jest w najlepszym porz�dku. Pacjenci z trzech poziom�w DBLF odlecieli na statku Kelgian i w Szpitalu zosta�o tylko paru g�sienicowatych piel�gniarzy. Trzy illensa�skie frachtowce opr�ni�y ju� prawie oddzia�y chlorodysznych PVSJ, a ostatni sp�nialscy mieli trafi� na pok�ad w ci�gu paru minut. To samo dotyczy�o skrzelodysznych AUGL oraz ELNT, kula lodowa z SNLU dociera�a za� ju� prawie do luku. Czterna�cie poziom�w z g�owy! Ca�kiem nie�le jak na jeden dzie� pracy. Doktor Mannon zasugerowa� Conwayowi, �eby skorzysta� ze sposobno�ci, z�o�y� g�ow� na poduszce i zaaplikowa� sobie co najmniej kilka godzin nie�wiadomo�ci przed nast�pnym, r�wnie pracowitym dniem.

Conway p�yn�� z wysi�kiem ku �luzie i coraz t�skniej my�la� o wielkim steku najpierw i porz�dnej porcji snu potem, gdy niespodziewanie co� go uderzy�o.

Nie dostrzeg�, co to by�o, ale poczu� nagle r�wnoczesne ciosy trafiaj�ce go w �o��dek, pier� i nogi w miejscach, gdzie kombinezon by� najcie�szy. B�l obj�� ca�e cia�o, czerwona mg�a przes�oni�a oczy. Conway zwin�� si� wp� i na chwil� prawie �e straci� przytomno��. Zrobi�o mu si� niedobrze, tak niedobrze, jakby zaraz mia� od tego umrze�. Co� jednak podszeptywa�o mu ci�gle, �e utopienie si� we w�asnych wymiocinach wype�niaj�cych he�m to bardzo, ale to bardzo paskudna �mier�

B�l os�ab� stopniowo i Conway zdo�a� wreszcie zebra� my�li. Ci�gle czu� si� tak, jakby jaki� Traltha�czyk kopn�� go w do�ek wszystkimi sze�cioma nogami, ale us�ysza� rozlegaj�cy si� wko�o dziwny, g�o�ny bulgot. W pobli�u przep�yn�� bezw�adny Kelgianin. W pierwszej chwili zda�o si� Conwayowi, �e futrzak jest bez skafandra, ale nie: kombinezon by� tylko rozdarty i pe�en wody.

Nieco dalej unosi�o si� dw�ch innych Kelgian. Ich smuk�e, zmasakrowane cia�a otacza�a rosn�ca chmura czerwieni. Natomiast pod przeciwleg�� �cian� wytworzy� si� spory wir z centrum wok� ciemnej, nieregularnej dziury, kt�r� woda ucieka�a ze zbiornika.

Conway zakl��. Pomy�la�, �e chyba wie, co si� sta�o. To co�, co wybi�o dziur�, wywo�a�o fal� uderzeniow�, kt�ra rozesz�a si� w nie�ci�liwej wodzie z niszczycielsk� moc�. Conwaya i bli�szego Kelgianina ocali�o tylko to, �e byli ju� w korytarzu. Chocia� po prawdzie trudno by�o orzec, czy futrzak prze�y��

Trzy minuty ci�gn�� nieprzytomnego do odleg�ej o trzy metry �luzy na ko�cu korytarza. Gdy byli ju� w �rodku, natychmiast w��czy� pompy i otworzy� nap�yw powietrza. Kiedy zrobi�o si� prawie sucho, u�o�y� mokre i bezw�adne cia�o na boku pod �cian�. Srebrzyste futro by�o ca�e ciemne i pozlepiane, nie wyczuwa� pulsu ani oddechu. Conway szybko po�o�y� si� na boku, rozsun�� trzeci� i czwart� par� ko�czyn Kelgianina, przycisn�� w�asne rami� do jego piersi i zapar�szy si� nogami o przeciwleg�� �cian�, zacz�� rytmicznie uciska� mu klatk� piersiow�. Wiedzia�, �e klasycznym masa�em d�o�mi nic by nie wsk�ra� z tak masywnym stworzeniem jak DBLF. Po kilku chwilach z ust nieprzytomnego pop�yn�� strumyczek wody.

Conway przerwa� nagle reanimacj�, s�ysz�c, jak kto� manipuluje przy drzwiach �luzy od strony zbiornika. W��czy� radio, ale nie dzia�a�o. Zdj�� wi�c szybko he�m i zbli�y� usta do szpary miedzy drzwiami a framug�.

��Tu s� p�ucodyszni bez skafandr�w!�� krzykn��. � Je�li otworzysz drzwi, utopisz nas! Wejd� od drugiej strony!

Kilka minut p�niej uchyli�y si� przeciwleg�e drzwi i w progu �luzy stan�a� Murchison. Spojrza�a na Conwaya jako� dziwnie.

��Doktorze� pan��� powiedzia�a dr��cym g�osem. Conway wyprostowa� gwa�townie nogi i uderzy� ramieniem w okolice mostka Kelgianina.

��Co?

��Bo� ta eksplozja��� zacz�a Murchison, ale zaraz si� uspokoi�a i znowu sta�a si� opanowan�, w pe�ni wykwalifikowan� piel�gniark�. � Dosz�o do eksplozji, doktorze. Jedna piel�gniarka DBLF zosta�a powa�nie ranna od�amkami wyrwanych paneli pod�ogowych. Dosta�a koagulant, ale nie wiem, czy prze�yje. I jeszcze korytarz, na kt�rym le�y, zosta� zalany wod�. Widocznie jest jaka� dziura w sekcji AUGL. Poza tym ci�nienie spada, wi�c mamy pewnie przebicie pow�oki, i czu� te� lekko chlorem�

Conway j�kn�� i zdwoi� wysi�ki reanimacyjne. Zanim zd��y� si� odezwa�, Murchison pochyli�a si� nad nim.

��Prawie wszyscy lekarze DBLF zostali ewakuowani. Zosta� tylko ten i jeszcze dw�ch, kt�rzy powinni by� gdzie� w pobli�u, ale jest pod r�k� ich personel piel�gniarski�

No i pojawi�y si� prawdziwe problemy: ska�enie �rodowiska Szpitala i gro�ba dekompresji. Trzeba by�o jak najszybciej przenie�� rannych, bo je�li ci�nienie spadnie za bardzo, hermetyczne drzwi zamkn� si� samoczynnie, nieodwo�alnie odcinaj�c uszkodzone przedzia�y. A brak lekarzy DBLF oznacza�, �e Conway b�dzie musia� wzi�� hipnota�m� tego typu fizjologicznego. Czyli powinien zaraz uda� si� do gabinetu O�Mary. Najpierw jednak zadba o pacjenta�

��Prosz� si� nim zaj��, siostro � powiedzia�, wskazuj�c na mokre cia�o na pod�odze.�� Chyba zaczyna ju� sam oddycha�, ale nie zaszkodzi pom�c mu jeszcze z dziesi�� minut.

Patrzy�, jak Murchison uk�ada si� na boku z ugi�tymi kolanami i stopami opartymi o �cian�. Chocia� czas i miejsce by�y po temu ca�kowicie niestosowne, widok dziewczyny le��cej tak w demoralizuj�co dopasowanym i mokrym stroju sprawi�, �e Conway zapomnia� na kr�tk� chwil� i o pacjentach, i o hipnota�mie, i o ca�ej ewakuacji. Nagle jednak u�wiadomi� sobie, �e Murchison te� przechodzi�a kilka minut przed eksplozj� przez zbiornik AUGL i niewiele brakowa�o, aby jej wspania�e cia�o zosta�o rozdarte tak samo jak cia�a nieszcz�snych DBLF�

��Mi�dzy trzeci� a czwart� par� ko�czyn, a nie pi�t� i sz�st�! � rzuci� surowo, chocia� najch�tniej powiedzia�by ca�kiem co innego, po czym odwr�ci� si� i wyszed�.

Z jakiego� powodu Conwaya o wiele bardziej interesowa�y skutki eksplozji ni� jej przyczyna. Mo�e zreszt� celowo nie pr�bowa� zg��bia� tego tematu, oszukuj�c si� domniemaniem, �e to zapewne jaki� wypadek, a nie pierwszy atak na Szpital. Jednak wyj�ce sygna�y alarmowe i wzmo�ony po�piech wszystkich, kt�rych napotka� po drodze do gabinetu O�Mary, nie pozwoli�y mu d�ugo trwa� w nie�wiadomo�ci. Zastanawia� si�, czy inni czuj� to samo co on. By� przera�ony, �e jest tak kruchy, i ba� si�, �e druga eksplozja zaraz rozerwie pod�og� pod jego stopami. I te� si� spieszy�, chocia� nie mia�o to �adnego sensu. Kto wie, mo�e wyd�u�aj�c krok, zbli�a� si� w�a�nie tam, gdzie mia� trafi� nast�pny pocisk�

Zmusi� si�, �eby do gabinetu O�Mary wej�� powoli. Wyja�ni�, po co przyszed�, i spyta� cicho, co si� sta�o.

��Zjawi�o si� siedem jednostek � wyja�ni� psycholog, kieruj�c Conwaya na le�ank� i nak�adaj�c mu he�m.�� Bardzo ma�ych jednostek, bez silnego uzbrojenia. Tylko nas zadrasn�y. Trzy zosta�y odp�dzone, a z pozosta�ych czterech tylko jedna zd��y�a wystrzeli� pocisk, nim je zniszczyli�my. Ma�y pocisk z konwencjonaln� g�owic�, co do�� mnie dziwi � doda� O�Mara z zamy�leniem.�� Gdyby u�yli g�owicy atomowej, ju� by nas nie by�o. Nie oczekiwali�my ich tak wcze�nie i zdo�ali nas zaskoczy�. Przyby�o panu pacjent�w?

��Co? A, tak. Zna pan klas� DBLF. U nich ka�de zranienie to pilna sprawa. Nim znajdzie si� inny lekarz, kt�ry m�g�by przyj�� hipnozapis, mo�e ju� by� za p�no.

O�Mara chrz�kn��. Grubo ciosanymi, ale delikatnymi d�o�mi sprawdzi�, czy he�m dobrze le�y na g�owie Conwaya, i przycisn�� chirurga do le�anki.

��Bardzo si� starali trafi�. To daje poj�cie, jak s� do nas nastawieni. U�yli jednak g�owicy konwencjonalnej, chocia� atomow� mogliby zniszczy� ca�y Szpital. Dziwne. Ale w jednym na pewno nam pomogli. Niezdecydowani przestan� si� waha�. Kto wcze�niej chcia� zosta�, teraz na pewno zostanie, a kto my�la� o odlocie, zrobi to jak najszybciej. Z punktu widzenia Dermoda to bardzo korzystne�

Dermod by� dow�dc� floty.

��A teraz prosz� przesta� my�le� � zako�czy� oschle O�Mara.�� Dla pana to chyba �aden problem�

Uspokojenie my�li sprzyja�o przyjmowaniu zapisu hipnota�my. Conway rzeczywi�cie nie musia� si� wiele stara�, ale sprawia�a to przede wszystkim wygodna i cudownie mi�kka le�anka O�Mary. Jako� nigdy wcze�niej jej nie doceni�, teraz jednak zrobi�o mu si� b�ogo�

Obudzi�o go nag�e klepni�cie w rami�.

��Nie zasypia�! A gdy ju� pan sko�czy z pacjentem, prosz� si� po�o�y� do ��ka. Mannon poradzi sobie w izbie przyj�� i Szpital nie rozleci si� bez pana na kawa�ki. Chyba �e podrzuc� nam du�� bomb�

Conway opu�ci� gabinet psychologa, czuj�c, jak ogarnia go z wolna znajome dw�jmy�lenie. Niestety, hipnota�my nie by�y doskona�e i przyjmowana dzi�ki nim wiedza nie ogranicza�a si� do tre�ci czysto medycznych, ale zawiera�a te� r�ne elementy osobowo�ci dawc�w. Szcz�liwie DBLF nie byli a� tak obcy cz�owiekowi jak inne gatunki, kt�rych leczeniem Conway zajmowa� si� w przesz�o�ci. Wprawdzie zewn�trznie przypominali wielkie, srebrzyste g�sienice, mieli jednak wiele wsp�lnego z Ziemianami. Ich emocjonalne reakcje na muzyk�, sztuk� czy p�e� przeciwn� by�y prawie takie same. len, kt�ry dostarczy� materia�u do zapisu, lubi� nawet mi�so, co mog�o uchroni� Conwaya przed diet� sa�atow�, gdyby musia� zatrzyma� ta�m� na d�u�ej.

Tyle tylko, �e teraz czu� si� dziwnie niepewnie, id�c wy��cznie na dw�ch nogach, a na dodatek przy ka�dym kroku na zmian� garbi� si� i prostowa�. Gdy za� dotar� do pustej sekcji DBLF i sali, gdzie u�o�ono pacjenta, widok Murchison wywo�a� dziwn� my�l, �e to jeszcze jedna z tych laskonogich istot z Ziemi�

Chocia� Murchison wszystko ju� przygotowa�a, Conway nie zacz�� od razu. B�d�c teraz po cz�ci Kelgianinem, bardzo wsp�czu� pacjentowi, by� jednak wyra�nie zm�czony. Oczy same mu si� zamyka�y, a tymczasem czeka�a go ci�ka, parogodzinna operacja. Gdy sprawdza� instrumenty, prawie nie czu� palc�w. W tym stanie nie m�g� operowa�: zabi�by pacjenta.

��Mog� prosi� o zastrzyk pobudzaj�cy?�� spyta�, walcz�c z ziewaniem.

Murchison spojrza�a na niego, jakby chcia�a si� sprzeciwi�. Zastrzyki pobudzaj�ce nie by�y popularne w Szpitalu. Stosowano je tylko w wielkiej potrzebie i by�y po temu sensowne powody. Niemniej dziewczyna przygotowa�a strzykawk� i zrobi�a zastrzyk bez komentarzy, chocia� wzi�a t�p� ig�� i wbi�a j� z wi�ksz� si��, ni� by�o konieczne. Nawet niezbyt przytomny Conway poj��, �e jest na niego w�ciek�a.

Potem nagle zastrzyk zacz�� dzia�a�. Poza s�abym odr�twieniem st�p i lekk� wysypk� na twarzy (kt�r� tylko Murchison mog�a widzie�) Conway poczu� si� jak nowo narodzony, i to taki po dziesi�ciu godzinach snu i prysznicu.

��Co z tym drugim?�� spyta� nagle, przypomniawszy sobie o Kelgianinie, kt�rego zostawi� z Murchison w �luzie.

��Sztuczne oddychanie pomog�o � odpar�a i wyra�nie si� o�ywi�a.�� Ale ci�gle jest w szoku. Odes�a�am go do sekcji traltha�skiej, tam zosta�o jeszcze paru starszych lekarzy�

��Dobrze � odpar� z wdzi�czno�ci� Conway. Ch�tnie doda�by co� jeszcze, ale widzia�, �e to nie czas na osobiste pogaduszki.�� Zaczynamy?

Poza cienko�cienn�, pod�u�n� struktur� kostn�, kt�ra kry�a m�zg, DBLF nie mieli uk�adu szkieletowego. Ich cia�a spaja�y zewn�trzne obr�cze pot�nych mi�ni, kt�re pe�ni�y funkcje lokomocyjne i chroni�y organy wewn�trzne. W por�wnaniu z �ebrami takie wzmocnienie mog�o si� wydawa� niewystarczaj�ce. Kolejnym utrudnieniem przy leczeniu obra�e� by� z�o�ony i bardzo wra�liwy uk�ad kr��enia, kt�ry musia� nieustannie zasila� rozro�ni�te mi�nie. Arterie bieg�y w wi�kszo�ci tu� pod sk�r�. Pewn� os�on� dawa�o oczywi�cie bujne futro, jednak nie mog�o ono powstrzyma� ostrych, p�dz�cych z olbrzymi� szybko�ci� od�amk�w metalu.

Rana, kt�ra dla innych gatunk�w nie by�aby gro�na, na DBLF mog�a sprowadzi� �mier� przez wykrwawienie.

Conway pracowa� powoli i ostro�nie. Usuwa� podany pospiesznie przez Murchison koagulant, �ata� albo cz�ciowo wymienia� wa�niejsze uszkodzone naczynia krwiono�ne, a zbyt drobne, �eby cokolwiek z nimi zrobi�, po prostu usuwa� i podwi�zywa�. Ta cz�� operacji by�a szczeg�lnie niemi�a. Nie dlatego, �e wi�za�a si� z zagro�eniem �ycia pacjenta � chodzi�o o t� pi�kn�, srebrzyst� sier��. Mog�a nie odrosn�� w og�le albo co najwy�ej w ��tawej parodii dawnej wspania�o�ci. Dla Kelgian p�ci m�skiej taki widok by� wr�cz odpychaj�cy, a dot�d operowana piel�gniarka uchodzi�a w�r�d nich za bardzo urodziw�. Oszpecenie by�oby dla niej osobist� tragedi�. Conway mia� nadziej�, �e nie oka�e si� zbyt dumna, by da� sobie wszczepi� sztuczne futro. Nie mia�o wprawdzie tego samego po�ysku co naturalne i trudno je by�o z nim pomyli�, ale og�lne wra�enie nie by�o tak przykre�

Godzin� wcze�niej by�a to dla mnie jeszcze jedna g�sienica, my�la� Conway, anonimowy obcy, kt�ry interesowa� mnie tylko z klinicznego punktu widzenia, a teraz zaczynam si� martwi� jej perspektywami ma��e�skimi. Hipnota�my naprawd� pozwala�y wczu� si� w psychik� istot ca�kiem r�nych od Ziemian.

Gdy sko�czy�, wywo�a� izb� przyj��, opisa� stan pacjentki i za��da�, aby jak najszybciej j� ewakuowano. Mannon odpar�, �e obecnie trwa za�adunek p� tuzina mniejszych statk�w, przy czym wi�kszo�� zabiera tlenodysznych, i poda� mu numery dw�ch najbli�szych luk�w. Dorzuci� przy tym, �e poza garstk� pacjent�w w stanie krytycznym wszyscy o klasyfikacji od A do G albo zostali ju� ewakuowani, albo w�a�nie wchodz� na pok�ad. Razem z nimi odlatywa� personel tych samych ras, a przynajmniej ta jego cz��, kt�rej O�Mara kaza� znika� z przyczyn bezpiecze�stwa.

Nie wszyscy byli z tego zadowoleni. Szczeg�lnie g�o�no protestowa� pewien wiekowy traltha�ski Diagnostyk, kt�ry pechowo dla siebie mia� w�asny jacht kosmiczny. W normalnych okoliczno�ciach nie by�by to �aden pech, jednak teraz trzeba by�o oficjalnie oskar�y� owego lekarza o usi�owanie zdrady, naruszenie porz�dku i namawianie do buntu, a w ko�cu aresztowa�, i dopiero wtedy uda�o si� go zmusi� do ewakuacji.

Roz��czaj�c si�, Conway pomy�la�, �e wobec niego nikt nie musia�by stosowa� a� tylu zabieg�w, aby go sk�oni� do opuszczenia Szpitala. Zaraz jednak potrz�sn�� g�ow� zawstydzony takimi my�lami i przekaza� Murchison instrukcje, gdzie i jak skierowa� pacjentk�.

Ranna Kelgianka musia�a pokona� pierwsz� cz�� drogi w namiocie ci�nieniowym, gdy� w oddziale AUGL panowa�a obecnie pr�nia. Ca�a woda uciek�a, ale nie naprawiano basenu, gdy� by�y pilniejsze sprawy ni� remont przedzia�u, w kt�rym zapewne przez najbli�szy czas i tak nikt nie b�dzie przebywa�. Jednak widok pustego wn�trza z zasuszonymi, bezbarwnymi szcz�tkami ro�lin, kt�re mia�y stworzy� w zbiorniku swojsk� atmosfer�, wywar� na Conwayu przygn�biaj�ce wra�enie. Przej�cie przez trzy po�o�one ni�ej, r�wnie� ju� opr�nione poziomy chlorodysznych nie poprawi�o mu nastroju. W ko�cu dotarli do nast�pnej sekcji, tlenodysznych.

Tutaj musieli przystan��, �eby przepu�ci� poch�d TLTU. Conway ucieszy� si� z tej chwili wytchnienia, bo chocia� na niego zastrzyk wci�� dzia�a�, Murchison zaczyna�a objawia� oznaki zm�czenia. Postanowi�, �e gdy tylko dostarcz� pacjentk� na miejsce, ode�le sw� asystentk� do ��ka.

Siedem umocowanych na samobie�nych noszach kulowych os�on TLTU przesuwa�o si� bardzo wolno w otoczeniu podenerwowanego i spoconego personelu. W odr�nieniu od pow�ok ochronnych metanowc�w, te kule nie obrasta�y szronem, tylko pobrzmiewa�y jednostajnym, rozdzieraj�cym uszy piskiem klimatyzator�w utrzymuj�cych wewn�trz mi�� tym istotom temperatur� pi�ciuset stopni. Nawet z sze�ciu metr�w Conway czu� wyra�nie bij�ce od nich gor�co.

Gdyby kolejny pocisk trafi� teraz w t� cz�� Szpitala i cho� jedna z kul si� rozp�k�a� Conway w�tpi�, czy istnieje gorszy rodzaj �mierci ni� ugotowanie w strumieniu przegrzanej pary.

Gdy przekazywali pacjentk� dy�urnemu przy luku, Conway mia� ju� k�opoty ze skupieniem spojrzenia, a nogi zaczyna�y si� pod nim ugina�. Pomy�la�, �e pora albo do ��ka, albo na kolejny zastrzyk. Zdecydowa� si� ju� na to pierwsze, gdy nagle zjawi� si� tu� obok niego Kontroler w skafandrze kosmicznym, od kt�rego jeszcze ci�gn�o mrozem pr�ni.

��Mamy rannych, sir � powiedzia� z przej�ciem.�� Przywie�li�my ich na statku zaopatrzeniowym, bo izba przyj�� zaj�ta jest ewakuacj�. Przycumowali�my przy sekcji DBLF, ale tam nikogo nie ma. Pan jest pierwszym lekarzem, kt�rego dzi� widz�. Zajmie si� pan nimi?

Conway ju� chcia� spyta�, o jakich rannych mowa, ale ugryz� si� w j�zyk. Nagle przypomnia� sobie o ataku. Atak zosta� odparty, dosz�o do walki, a to oznacza�o ofiary, kt�rym ten oficer stara� si� pom�c. Sk�d mia� wiedzie�, �e Conway by� ostatnio zbyt zaj�ty, aby my�le� o tym, co si� dzieje poza Szpitalem�?

��Gdzie ich po�o�yli�cie?�� spyta�.

��Wci�� s� na statku � odpar� oficer, nieco ju� spokojniejszy.�� Pomy�leli�my, �e lepiej b�dzie, je�li kto� ich obejrzy, zanim we�miemy si� do przenoszenia. Wie pan, niekt�rzy� Pozwoli pan ze mn�?

Rannych by�o osiemnastu, wszyscy w ci�kim stanie. Wydobyto ich z wraku zniszczonego statku. Wci�� byli w zimnych kombinezonach, tyle �e bez he�m�w, kt�re zdj�to, aby sprawdzi�, czy w og�le jeszcze �yj�. Conway naliczy� trzy przypadki uszkodze� dekompresyjnych, reszta za� mia�a obra�enia o r�nym stopniu komplikacji, z kt�rych najpowa�niejsze by�o wgniecenie ko�ci czaszki. Nie stwierdzi� przypadk�w napromieniowania. Jak dot�d by�a to czysta wojna, je�li w og�le mo�na tak m�wi� o wojnie�

Conway zd�awi� z�o��. Nie by�o czasu, aby rozczula� si� nad cierpieniem po�amanych, krwawi�cych i niedotlenionych pacjent�w. Nale�a�o co� dla nich zrobi�. Wyprostowa� si� i spojrza� na Murchison.

��Wezm� jeszcze jeden zastrzyk � rzuci�. � Szykuje si� d�uga robota. Najpierw jednak wyma�� ta�m� DBLF i spr�buj� zorganizowa� jak�� pomoc. Zanim wr�c�, dopilnuj, prosz�, aby zdj�to tym ludziom skafandry i przeniesiono ich do sali pi�tej na oddziale DBLF. Potem id� si� wyspa�. I jeszcze� dzi�kuj� ci � doda� zdawkowo. Toczenie prywatnych rozm�w w obecno�ci osiemnastu ci�kich przypadk�w stoj�cy obok Kontroler m�g�by uzna� za praktyk� zgo�a skandaliczn� i na dodatek mia�by sporo racji. Tyle �e ten Kontroler nie przepracowa� trzech ostatnich godzin u boku Murchison z wyostrzonymi przez zastrzyk zmys�ami�

��Gdybym mog�a si� przyda�, to te� mog� wzi�� zastrzyk � zaproponowa�a nagle Murchison.

��G�upi pomys�, ale mia�em nadziej�, �e to powiesz�

�smego dnia w Szpitalu nie by�o ju� ani jednego nieziemskiego pacjenta, ewakuowano r�wnie� blisko cztery pi�te personelu. Zatrzymano uk�ady utrzymuj�ce w niekt�rych pomieszczeniach szczeg�lnie wysokie albo niskie temperatury, siln� grawitacj� albo ci�nienie, przez co r�ne znajduj�ce si� w nich substancje stopi�y si� albo wyparowa�y, a gor�ce gazy skropli�y si� i utworzy�y ka�u�e. Z czasem w Szpitalu zacz�o si� zjawia� coraz wi�cej Kontroler�w z dywizji technicznej. Niekt�re pomieszczenia zosta�y zamienione w koszary, zdj�to wielkie partie poszycia Szpitala, aby zamontowa� w tych miejscach podstawy dla miotaczy i wyrzutni. Zgodnie z najnowsz� koncepcj� Dermoda Szpital mia� si� broni� samodzielnie, nie polegaj�c tylko na dzia�aniach floty, kt�ra okaza�a si� niezdolna do ca�kowitego odparcia ataku. Dwudziestego pi�tego dnia Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego upodobni� si� ostatecznie do ci�ko uzbrojonego fortu kosmicznego.

Wielkie rozmiary i pot�ne rezerwy mocy Szpitala, kt�rych skromna obsada obro�c�w nie mog�aby wyczerpa�, pozwoli�y zainstalowa� naprawd� liczne i pot�ne uzbrojenie. Kt�re bardzo si� przyda�o, gdy� dwudziestego dziewi�tego dnia nieprzyjaciel zaatakowa� wi�kszymi si�ami.

Walki trwa�y trzy dni.

Conway wiedzia�, �e Korpus mia� swoje powody, aby ufortyfikowa� Szpital, ale wcale mu si� to nie podoba�o. Nawet po tej za�artej trzydniowej bitwie, kiedy otrzymali kolejne cztery trafienia, szcz�liwie znowu g�owicami konwencjonalnymi, ci�gle mia� mieszane uczucia. Ilekro� pomy�la� o przebudowie najwi�kszego, stworzonego dla realizacji najszczytniejszych idei szpitala galaktyki na narz�dzie zniszczenia, ogarnia�y go z�o�� i smutek. Czasami nawet dawa� im g�o�no upust�

Pi�� tygodni po rozpocz�ciu ewakuacji Conway siad� z Mannonem i Prilicl� do lunchu w wielkiej jadalni, kt�ra �wieci�a teraz w porze posi�k�w pustkami. Przy stolikach widywa�o si� o wiele wi�cej Kontroler�w w zielonych mundurach ni� nieziemc�w, lecz na terenie Szpitala nadal by�o tych drugich ponad dwie setki, przeciwko czemu Conway mia� sporo obiekcji.

���ci�gle uwa�am, �e to marnotrawstwo � m�wi� ze z�o�ci�. � �ycia, talent�w medycznych i wszystkiego! Wszystkie ofiary to Kontrolerzy, i tak te� b�dzie dalej. I wszyscy w typie ziemskim. I �adnego innego przypadku. Nie ma ciekawej roboty dla nieziemc�w. Powinni zosta� odes�ani! Wszyscy, w��cznie z tu obecnym!�� zako�czy�, zerkaj�c na Prilicl�.

Doktor Mannon uci�� kawa� steku i uni�s� go do ust. W zwi�zku z ewakuowaniem wszystkich pacjent�w klas LSVO i MSVK pozby� si� wi�kszo�ci hipnozapis�w i nie musia� ju� ogranicza� diety. Przez pi�� ostatnich tygodni wyra�nie przybra� na wadze.

��Dla nieziemc�w to my jeste�my ciekawymi przypadkami � stwierdzi� rzeczowo.

� �artujesz sobie!�� sapn�� Conway.�� A ja tymczasem przeciwstawiani si� bezsensownemu heroizmowi!

Mannon uni�s� brwi.

��Ale� heroizm niemal zawsze jest bezsensowny � mrukn��. � I do tego bardzo zara�liwy. W tym wypadku powiedzia�bym, �e epidemi� wywo�a� Korpus, upieraj�c si� przy obronie Szpitala. Tym samym i my poczuli�my si� zobowi�zani do pozostania, �eby si� zaj�� rannymi. Przynajmniej cz�� odczuwa to w�a�nie tak. Albo my�li, �e odczuwa. Owszem, najlogiczniejsz� rzecz�, kt�r� cz�owiek przy zdrowych zmys�ach m�g� zrobi� w tej sytuacji, by�o ewakuowanie si� ze Szpitala przed ca�� awantur� � stwierdzi�, zerkaj�c na Conwaya.�� Nikt by nikomu z�ego s�owa nie powiedzia�. Jednak te same, og�lnie zdrowe na umy�le istoty maj� tu koleg�w albo i przyjaci�, kt�rych uwa�aj� nierzadko za bohater�w, i nie chc� uj�� w ich oczach za tch�rzy. Pr�dzej zatem zgin�, ni� ich zawiod� i uciekn�.

Conway poczu�, �e si� rumieni, ale nic nie odpowiedzia�.

Mannon u�miechn�� si� i podj�� w�tek:

��I to ju� jest bohaterstwo. Zgin��, ale ocali� honor. Zanim si� kto� taki obejrzy, ju� zostaje bohaterem. Oczywi�cie dotyczy to r�wnie� nieziemc�w��� doda�, zerkaj�c na Prilicl�. � Oni zostaj� z podobnych powod�w. I by� mo�e po to jeszcze, aby dowie��, �e ziemscy DBDG nie maj� monopolu na bohaterskie czyny�

��Rozumiem � westchn�� Conway.

Teraz jego twarz p�on�a czystym szkar�atem. Mannon ju� od dawna musia� si� domy�la�, �e jedynym powodem pozostania Conwaya w Szpitalu by�a �wiadomo��, �e Murchison, O�Mara i Mannon bardzo by si� na nim zawiedli, gdyby odlecia�. Na dodatek siedz�cy po drugiej stronie sto�u Prilicla na pewno czyta� w jego my�lach jak w otwartej ksi��ce. Conway nigdy jeszcze nie czu� si� tak skr�powany.

��Masz ca�kowit� racj� � powiedzia� nagle Prilicla i wsun�wszy widelec w stert� spaghetti, nawin�� na� makaron.�� Gdyby nie wasz przyk�ad, uciek�bym st�d drugim dost�pnym statkiem.

��Nie pierwszym?�� spyta� Mannon.

��A� takim tch�rzem nie jestem � odpar� Prilicla, wymachuj�c widelcem ze spaghetti.

S�uchaj�c tej wymiany zda�, Conway pomy�la�, �e najuczciwiej by post�pi�, przyznaj�c im si� teraz do braku odwagi, ale wiedzia�, �e bardzo zak�opota�by przyjaci� tym wyznaniem. Najwyra�niej obaj dobrze o tym wiedzieli i ka�dy na sw�j spos�b dawa� do zrozumienia, �e to ca�kiem nie szkodzi. Patrz�c na spraw� obiektywnie, rzeczywi�cie nie by�o o co kruszy� kopii, gdy� wszystkie statki ju� odlecia�y i nikt nie m�g� si� wydosta� ze Szpitala. Ci, kt�rzy pozostali, mieli si� sta� bohaterami, czy tego chcieli czy nie. Niemniej Conwaya wci�� m�czy�o, �e niezas�u�enie uznano go za odwa�nego, altruistycznego i oddanego swej pracy lekarza�

Zanim jednak zd��y� cokolwiek rzec, Mannon zmieni� raptownie temat. Chcia� wiedzie�, gdzie� to Conway i Murchison podziewali si� czwartego, pi�tego i sz�stego dnia ewakuacji, poniewa� odni�s� dziwne wra�enie, �e oboje schodzili wszystkim z oczu w tym samym czasie. Wyda�o mu si� to tak dziwne, �e a� zacz�� nastawia� ucha na kr���ce tu i �wdzie pog�oski, chocia� by�y one bez w�tpienia przesadzone, zdumiewaj�ce i w zasadzie nieprawdopodobne. Prilicla te� dorzuca� swoje, chocia� �ycie erotyczne Ziemian by�o dla bezp�ciowych DBDG zagadnieniem czysto akademickim. Conway skupi� wysi�ki na odpieraniu s�ownych atak�w obu adwersarzy.

Zar�wno Prilicla, jak i Mannon wiedzieli, �e Murchison i Conway trzymali si� prawie sze��dziesi�t godzin na nogach wy��cznie dzi�ki zastrzykom pobudzaj�cym. To samo zreszt� dotyczy�o jeszcze ze czterdziestu os�b z personelu medycznego. Jednak zastrzyk�w tych nie mo�na by�o przyjmowa� bezkarnie i wszyscy, kt�rzy z nich korzystali, skrajnie wyczerpani, nast�pne trzy dni sp�dzili w ��kach, �eby doj�� do siebie. Niekt�rzy zreszt� padli w tam, gdzie stali, i zostali pospiesznie odniesieni na sale zabiegowe, gdzie zaaplikowano im automatyczny masa� serca, pod��czono do respirator�w i kropl�wek z glukoz�.

Niemniej i tak by�o nieco podejrzane, �e Conway i Murchison nie pokazali si� nigdzie, ani razem, ani z osobna, a� przez trzy dni�

Dopiero sygna� alarmu ocali� Conwaya przed d�ug� peror� na temat etyki zawodowej. Zerwa� si� z krzes�a i pobieg� ku drzwiom. Mannon gna� tu� za nim, a polatuj�cy na prawie szcz�tkowych skrzyd�ach i wspomagany modu�em antygrawitacyjnym Prilicla sun�� przodem.

Po�ar, pow�d� czy wojna, Mannon pozostanie Mannonem, my�la� Conway, wracaj�c z ulg� na sw�j oddzia�. Musia�by chyba nadej�� koniec �wiata, �eby starszy lekarz przegapi� okazj� nadszarpni�cia czyjej� reputacji albo zg��bienia prywatnych sekret�w. Zawsze pierwszy w�szy� skandal i gn�bi� podejrzanego pytaniami, p�ki biedakowi nie zrobi�o si� s�abo. Najbardziej Conwaya zirytowa�a jego prokuratorska maniera prowadzenia rozmowy. Jednak w ko�cu uzna�, �e Mannon stara� si� da� mu do zrozumienia, �e �ycie toczy si� dalej i �e Szpital, kt�ry jest bardziej stanem umys�u oraz instytucj� ni� miejscem w kosmosie, b�dzie trwa� tak d�ugo, jak d�ugo pozostanie w nim cho� jeden, mo�e czasem stukni�ty, ale wierny przysi�dze Hipokratesa lekarz.

Gdy wchodzi� na oddzia�, przenikliwy sygna� alarmu nagle ucich�.

Wszystkie dwadzie�cia osiem ��ek spowija�y ju� hermetyczne namioty z w�asnymi systemami podtrzymywania �ycia i zapasami powietrza na wypadek nag�ej dehermetyzacji. Pe�ni�ce dy�ur piel�gniarki, cztery Ziemianki, jedna Tralthanka i jedna Nidianka, wbija�y si� w�a�nie w skafandry. Conway zrobi� to samo, uszczelni� kombinezon, lecz jeszcze nie opuszcza� zas�ony he�mu. Obszed� szybko pacjent�w, podzi�kowa� Tralthance, kt�ra by�a tu szefow� zmiany, po czym odsun�� klapk� wy��cznika sztucznego ci��enia.

Skoki w dostawach mocy, kt�re zdarza�y si�, ilekro� uruchamiano ekrany obronne albo uzbrojenie Szpitala, powodowa�y, �e si�a grawitacji waha�a si� niekiedy raptownie pomi�dzy p� a dwa g, co by�o bardzo niebezpieczne, szczeg�lnie dla pacjent�w ze z�amaniami. W tych okoliczno�ciach lepsza ju� by�a chwilowa niewa�ko��.

Zrobi�, co m�g�, dla ochrony pacjent�w oraz personelu i zosta�o mu ju� tylko czeka�. Aby nie my�le� o tym, co dzieje si� na zewn�trz, Conway w��czy� si� w burzliw� dyskusj� pomi�dzy Tralthanka a jedn� ze szkar�atnofutrych Nidianek na temat zmian, kt�re wprowadzano w�a�nie w gigantycznym centralnym komputerze translatorskim. Ten wielki elektroniczny m�zg, kt�ry utrzymywa� nieustann� ��czno�� z indywidualnymi autotranslatorami, wykorzystywa� od czasu ewakuacji Szpitala tylko drobn� cz�� swojego potencja�u. Gdy Dermod si� o tym dowiedzia�, rozkaza� tak przeprogramowa� nie u�ywane podzespo�y, aby mo�na je by�o wykorzysta� do rozwi�zywania zada� taktycznych i logistycznych. Mimo zapewnie� Korpusu, �e komputer zachowa pewn� zdolno�� wykonywania podstawowych zada�, obie piel�gniarki nie by�y zachwycone i zastanawia�y si�, co b�dzie, je�li wi�ksza liczba nieziemc�w spr�buje rozmawia� w tym samym czasie.

Conway ch�tnie by wtr�ci�, �e nie ma si� czym martwi�, skoro dot�d wszystko dzia�a, chocia� wszyscy, a szczeg�lnie piel�gniarki, cierpi� na nieustanny s�owotok, tyle �e nie wiedzia�, jak to taktownie wyrazi�.

Godzina min�a bez szczeg�lnych wydarze�. Nic nie trafi�o w Szpital, nie da�o si� te� wyczu�, czy cho� raz skorzystano z jego pot�nego uzbrojenia. Zjawi�a si� kolejna zmiana piel�gniarek, tym razem trzy Tralthanki i trzy Ziemianki. Ich prze�o�on� by�a Murchison. Conway w�a�nie bardzo mi�o sobie rozmawia� z dziewczyn�, gdy niski, r�wnomierny i o wiele �agodniejszy d�wi�k oznajmi� odwo�anie alarmu. Atak dobieg� ko�ca.

Conway pomaga� Murchison zdj�� kombinezon, gdy co� zaszumia�o w g�o�nikach.

��Prosz� o uwag� � powiedzia� kto� z przej�ciem w g�osie.�� Doktor Conway proszony jest natychmiast do luku numer pi��

Zapewne jacy� ranni, pomy�la� Conway, i to tacy, z kt�rymi nie wiedz�, co zrobi� Ale to nie by� koniec komunikatu.

���doktor Mannon i major O�Mara proszeni s� o natychmiastowe przybycie do luku numer pi��

Co tam si� takiego sta�o, �e potrzebuj� a� dw�ch starszych lekarzy i jeszcze naczelnego psychologa na dok�adk�? � zastanowi� si� Conway i zacz�� si� spieszy�.

O�Mara i Mannon mieli bli�ej do pi�tki i wyprzedzili go o kilka sekund. W przedsionku luku sta� kto� w ci�kim skafandrze z odrzuconym na plecy he�mem. Przybysz mia� siwiej�ce w�osy, poci�g��, zryt� zmarszczkami twarz oraz mocno zaci�ni�te poszarza�e usta. Z surowego oblicza spogl�da�a jednak para naj�agodniejszych br�zowych oczu, jakie Conway widzia� u m�czyzny. Nigdy te� nie zetkn�� si� z tak z�o�onymi insygniami, jakie ten m�czyzna nosi� na ko�nierzu. Dot�d Conway nie spotka� Kontrolera o wy�szym stopniu ni� pu�kownik, ale domy�li� si�, �e musi to by� g��wnodowodz�cy floty, Dermod.

O�Mara zgrabnie zasalutowa� i Dermod precyzyjnie odda� mu honory, Mannon i Conway natomiast musieli si� zadowoli� u�ciskiem d�oni i przeprosinami, �e wita si� z nimi, nie zdejmuj�c r�kawicy. Potem Dermod przeszed� od razu do rzeczy:

��Nie jestem zwolennikiem �cis�ego przestrzegania tajemnicy, je�li nie s�u�y to niczemu konkretnemu. Postanowili�cie zosta� w Szpitalu, aby dba� o naszych rannych, macie zatem prawo wiedzie�, co si� dzieje, niezale�nie od tego, czy wiadomo�ci s� dobre, czy z�e. Niemniej, poniewa� jeste�cie obecnie najstarszymi rang� przedstawicielami personelu medycznego i najlepiej znacie swoich ludzi oraz ich reakcje, chc� zasi�gn�� waszej opinii, czy upowszechni� pewn� informacj�, czy mo�e raczej potraktowa� j� jako poufn��

Patrzy� g��wnie na O�Mar�, ale w pewnej chwili zerkn�� r�wnie� na Mannona i na Conwaya. I znowu wbi� oczy w psychologa.

��Zostali�my zaatakowani. Dziwny to jednak by� atak, g��wnie dlatego, �e ca�kowicie chybiony. Nie stracili�my ani jednego cz�owieka, a uda�o nam si� zniszczy� ca�o�� si� nieprzyjaciela. Wydaje si�, �e atakuj�cy nic nie wiedzieli o dyslokacji naszych si� albo� w og�le nie wiedzieli, co tu zastan�. Oczekiwali�my, �e rzuc� si� na nas jak zwykle, za�arcie i nie zwa�aj�c na straty, i tak te� si� sta�o. Ale tym razem dosz�o do masakry�

Conway zauwa�y�, �e ani w spojrzeniu, ani w g�osie Dermoda nie ma rado�ci z tego zwyci�stwa.

��Dlatego te� uda�o nam si� spenetrowa� wraki okr�t�w nieprzyjaciela w poszukiwaniu ocala�ych. Zwykle byli�my zbyt zaj�ci lizaniem w�asnych ran i nie mieli�my na to czasu. �ywych wprawdzie nie znale�li�my, ale��� Przerwa�, gdy do przedsionka wesz�o dw�ch Kontroler�w z nakrytymi noszami. Dermod spojrza� Conwayowi w oczy i teraz m�wi� przede wszystkim do niego: � By� pan na Etli, doktorze, zaraz wi�c pan zrozumie, o co chodzi. Przypominam te�, �e mamy do czynienia z przeciwnikiem, kt�ry nie pr�buje negocjowa� i atakuje z fanatycznym oddaniem, ale nie usi�uje przy tym si�ga� po skuteczniejsz� bro� ni� konwencjonalna. Najpierw jednak prosz� spojrze� na to�

Gdy odsun�� nakrycie noszy, przez d�u�sz� chwil� nikt si� nie odezwa�. �'To� by�o �a�osnymi szcz�tkami niegdy� �ywej, my�l�cej i odczuwaj�cej istoty, kt�ra wszak�e zosta�a tak zmasakrowana, �e nie spos�b by�o rozpozna�, do jakiego typu fizjologicznego nale�a�a. Jednak na pewno nigdy nie przypomina�a cz�owieka.

Conway zakl�� w duchu. Wojna przybiera�a nowy wymiar.

��Odk�d Vespasian opu�ci� Etl�, starali�my si� ulokowa� swoich agent�w w obr�bie Imperium � podj�� cicho Dermod.�� Uda�o nam si� wprowadzi� osiem grup, w tym jedn� na sam �wiat Centralny. Zaj�y si� przede wszystkim badaniem opinii publicznej oraz kszta�tuj�cej j� machiny propagandy. Wiemy ju�, �e jeste�my oskar�ani o wiele rzeczy, kt�re mieli�my zrobi� na Etli, i spo�ecze�stwo Imperium jest do nas wrogo nastawione, ale o tym za chwil�. Ostatnie wydarzenia jeszcze pogorsz� spraw�

Wed�ug oficjalnych komunikat�w rz�du imperialnego Etla pad�a ofiar� knowa� Korpusu Kontroli. Pod p�aszczykiem udzielania pomocy medycznej wykorzystano jej mieszka�c�w w roli szczur�w do�wiadczalnych. Pos�u�yli do testowania nowych rodzaj�w broni biologicznej. Jako dow�d przytaczano dane o licznych epidemiach, kt�re nawiedzi�y planet� wkr�tce po odlocie statk�w Korpusu. Taki nieludzki, zbrodniczy post�pek wymaga� kary, stwierdzono, tote� Imperator oczekuje od wszystkich, �e popr� jego dzia�ania przeciwko naje�d�com.

Na dodatek, jak podawa�y �r�d�a imperialne, wed�ug informacji uzyskanych od schwytanego agenta wroga, wydarzenia na Etli nie by�y odosobnionym przypadkiem. Poza tym ustalono, �e agresj� poprzedzi�a wizyta pewnego obcego, istoty ograniczonej i niegro�nej, kt�ra mia�a sprawdzi� mo�liwo�ci obronne planety. By�a tylko narz�dziem. Nawi�zuj�c kontakt z w�adzami Etli, przybysze udali, �e nie maj� z ni� nic wsp�lnego i nie wiedz� w og�le o jej istnieniu. Jak mo�na si� by�o przekona�, Korpus na wielk� skal� wykorzystuje r�nych obcych. Traktuje ich jak niewolnik�w, zwierz�ta do�wiadczalne, a mo�e i po�ywienie�

Ustalono, �e istnieje olbrzymie centrum badawcze, po��czenie laboratorium i kompleksu militarnego, gdzie programowo przygotowuje si� ataki podobne do tych, kt�rego ofiar� pad�a Etla. Agent wroga wyjawi� mimowolnie koordynaty tego o�rodka i wyja�ni�, �e podstawowym jego zadaniem jest opracowywanie nowych broni pomagaj�cych utrzyma� w szachu wiele zniewolonych wcze�niej ras obcych.

Imperator zaj�� stanowisko, �e obalenie takiej tyranii jest wr�cz jego obowi�zkiem. Zamierza� u�y� do tego wy��cznie imperialnych si� zbrojnych, gdy� jak wyzna� ze wstydem, stosunki mi�dzy Imperium a obcymi nie zawsze by�y dot�d tak poprawne, jak powinny. Je�li jednak mimo dawnych nieporozumie� ktokolwiek b�dzie sk�onny zaofiarowa� pomoc, Imperium nie odm�wi�

��I to wyja�nia, dlaczego ta wojna jest taka dziwna � stwierdzi� Dermod.�� U�ywaj� wy��cznie broni konwencjonalnej, a my na ograniczonym obszarze strefy obronnej musimy robi� to samo. Im nie zale�y na zniszczeniu Szpitala, ale na jego opanowaniu. Musz� pozna� koordynaty planet Federacji, �eby wojna nie sko�czy�a si� za wcze�nie. Walcz� za� zaciekle, gdy� niewoli boj� si� bardziej ni� �mierci. S� przekonani, �e Szpital to naprawd� wielka kosmiczna izba tortur. A ten ostatni, ca�kiem bezowocny atak by� zapewne dzie�em szczeg�lnie w gor�cej wodzie k�panych sojusznik�w Imperium, kt�rych pos�ano tutaj bez przygotowania i informacji o naszej obronie. Zostali zmia�d�eni, co zapewne sprawi, �e ci wahaj�cy si� dot�d obcy teraz nagle podejm� decyzj� I stan� po stronie Imperium � zako�czy� z gorycz� w g�osie.

Conway nie odezwa� si�. Zna� otrzymywane przez Williamsona meldunki i wiedzia�, �e Dermod nie przesadza. O�Mara, kt�ry czyta� te same dokumenty, r�wnie� milcza�. Jednak Mannon nie by�by sob�, gdyby nie zabra� g�osu.

��Ale� to niewiarygodne!�� wybuchn��. � Wszystko przekr�caj�! To szpital, a nie izba tortur. I oskar�aj� nas o to, co robi� sami�!

Dermod taktownie zignorowa� te okrzyki.

��Imperium jest niestabilne politycznie � wyja�ni�. � Gdyby�my mieli do�� czasu, mogliby�my doprowadzi� do zmiany rz�d�w na bardziej wiarygodne. W sumie to sami obywatele Imperium by tego dokonali. Ale to zawsze troch� trwa, a my musimy przede wszystkim zapobiec rozprzestrzenieniu si� wojny. Je�li w��czy si� do niej zbyt wiele ras obcych, sytuacja mo�e si� rych�o wymkn�� spod kontroli, a pierwotne powody agresji, prawdziwe czy nie, strac� na znaczeniu. Mo�emy zyska� troch� czasu, odpieraj�c tutaj ich ataki, ale w kwestii samej wojny nie mamy wielkiego pola manewru. Pozostaje mie� nadziej�, �e nie dojdzie do najgorszego.

Na�o�y� he�m, lecz jeszcze nie opuszcza� zas�ony, �eby m�c rozmawia�. Nagle Mannon zada� pytanie, kt�re ju� od d�u�szego czasu nurtowa�o Conwaya, ale obawia� si� je wypowiedzie�:

��A tak naprawd�, to mamy w og�le jakie� szans� si� utrzyma�?

Dermod si� zawaha�. Wyra�nie nie by� pewien, czy powiedzie� prawd�, czy sk�ama�, �eby podnie�� ich na duchu.

��Zastosowana przez nas sfera obronna to najlepsze mo�liwe ugrupowanie defensywne. Mamy pe�ne zaopatrzenie i wsparcie. Mo�emy stawia� op�r wielokrotnie liczniejszemu przeciwnikowi, a nawet zada� mu wielkie straty.

Gdy Dermod odszed�, Thornnastor zaj�� si� przyniesionymi przez jego ludzi zw�okami. Szefa patologii bardzo zainteresowa�y i mia� dzi�ki nim pasjonuj�ce zaj�cie na wiele dni. O�Mara powr�ci� do nadzoru nad zdrowiem psychicznym podopiecznych, a Mannon i Conway na swoje oddzia�y. Mo�liwa reakcja personelu na atak obcych martwi�a ich nie mniej ni� problemy wynikaj�ce z leczenia ofiar nale��cych do nie znanych im gatunk�w, kt�re pojawi�y si� na scenie wydarze�.

Jednak nast�pne dwa tygodnie min�y bez nowych szturm�w. Wko�o Szpitala zjawia�o si� coraz wi�cej okr�t�w Korpusu. Ka�dy odsy�a� swoich astrogator�w szalupami na statki zaopatrzeniowe i zajmowa� wyznaczon� mu pozycj�. Widoczna przez iluminatory flota zdawa�a si� przes�ania� ca�e niebo, jakby Szpital tkwi� po�rodku wielkiej gromady gwiezdnej, tyle �e ka�dy z jasnych punkt�w oznacza� jednostk� bojow�. By� to tak niesamowity i dodaj�cy ducha widok, �e Conway przynajmniej raz dziennie podchodzi� do kt�rego� z okien Szpitala.

Wracaj�c z jednego z takich wypad�w, natkn�� si� na grup� Kelgian.

W pierwszej chwili w�asnym oczom nie uwierzy�. Wszyscy DBLF zostali ewakuowani, sam przecie� odprowadza� ostatnich. A jednak przesuwa�o si� przed nim ze dwadzie�cia przero�ni�tych g�sienic. Na dodatek Kelgianie ci nie nosili opasek personelu technicznego czy medycznego, a sier�� mieli ufarbowan� w ko�a i wielok�ty. Po kolorach, czerwonym, niebieskim i czarnym, mo�na by�o pozna�, �e to kelgia�skie barwy wojenne. Conway ruszy� p�dem do gabinetu O�Mary.

���o to samo chcia�em spyta�, doktorze, chocia� nie tak bezpo�rednio � mrukn�� niech�tnie naczelny psycholog, wskazuj�c ekran.�� Pr�buj� si� w�a�nie skontaktowa� z dow�dc� floty, prosz� zatem usi��� i nie przeszkadza�.

Oblicze Dermoda pojawi�o si� dopiero po kilku minutach.

��To nie atak Imperium, panowie � wyja�ni� uprzejmie, cho� by�o wida�, �e jest zaj�ty.�� Informujemy o wszystkim rz�d Federacji, kt�ry z kolei przekazuje te wiadomo�ci obywatelom. Sprawa ataku przeprowadzonego przez obcych nie zosta�a wprawdzie jeszcze upubliczniona, jednak mamy nadziej�, �e zrzeszeni w Federacji obcy spojrz� na to podobnie jak my. I chocia� mieli si� trzyma� z daleka od Szpitala, na wielu planetach zwyci�y� w�r�d nich pogl�d, �e powinni nam pom�c w jego obronie. To do�� zrozumia�a reakcja.

��Ale sam pan powiedzia�, �e nie chce, aby wojna si� rozprzestrzeni�a � zaprotestowa� Conway.

��Nie prosi�em ich, aby przybyli, doktorze � odpar� zdecydowanie Dermod.�� Jednak skoro ju� s�, znajdziemy dla nich robot�. Naj�wie�sze meldunki wywiadu sugeruj�, �e nast�pny atak mo�e by� decyduj�cy�

Podczas lunchu Mannon wys�ucha� wie�ci o nowych obro�cach z ponur� min� i mrukn��, �e to wielka szkoda. Przyzwyczai� si� ju� nieco do stek�w, a wizja ofiar w�r�d nieziemc�w oznacza�a, �e znowu b�dzie musia� przyj�� hipnozapisy. Poch�aniaj�c spaghetti, Prilicla zauwa�y�, �e w takiej sytuacji dobrze si� sk�ada, i� pozaziemski personel nie opu�ci� tak ca�kiem Szpitala. Nie patrzy� w�wczas na Conwaya, kt�ry tym razem by� dziwnie ma�om�wny.

My�la� o tym, co powiedzia� Dermod, �e nast�pny atak mo�e si� okaza� decyduj�cy�

Zacz�� si� trzy tygodnie p�niej. Do tego czasu panowa� spok�j, kt�ry zak��ci�o jedynie przybycie ochotniczych si� traltha�skich i samotnego okr�tu, o kt�rego planecie macierzystej Conway nigdy wcze�niej nawet nie s�ysza�. Jego za�oga nale�a�a do klasy QLCL. Potem us�ysza�, �e s� pierwszy raz w Szpitalu, poniewa� przyst�pili do Federacji ca�kiem niedawno. Byli jednak widocznie pe�ni entuzjazmu. Na wszelki wypadek przygotowa� dla nich ma�y oddzia� wype�niony przera�aj�co aktywn� chemicznie mg��, kt�r� oddychali, i zmieni� o�wietlenie na lampy emituj�ce ostry, b��kitnawy blask, kt�ry na QLCL dzia�a� uspokajaj�co.

Atak zacz�� si� ca�kiem niewinnie, od trzech niegro�nych uderze� przeprowadzonych w odleg�ych od siebie miejscach. Sfera obronna odpar�a je bez trudu. Conway widzia� przez iluminator drobne, jasne punkty, w kt�rych rozpoznawa� okr�ty, pociski i przeciwpociski oraz eksplozje. Wszystko zdawa�o si� dzia� za wolno, aby kojarzy�o si� z niebezpiecze�stwem, jednak by�o to tylko z�udne wra�enie. Jednostki manewrowa�y z przyspieszeniem co najmniej pi�ciu g i tylko automatyczne uk�ady antygrawitacyjne chroni�y ich za�ogi przed zmia�d�eniem, a pociski mia�y przyspieszenia i do pi��dziesi�ciu g. Chroni�ce przed nimi ekrany by�y niewidoczne, podobnie jak mniejsze pola si�owe niemal zawsze przechwytuj�ce te pociski, kt�rym uda�o si� przedrze� przez ekrany. Niemniej potyczka ta by�a tylko skromnym wst�pem, bojowym zwiadem przed w�a�ciwym atakiem.

Conway odwr�ci� si� od iluminatora i ruszy� ku swojemu oddzia�owi. Wiedzia�, �e nawet taka pozornie skromna wymiana ognia przysparza ofiar. Nie by�o sensu d�u�ej si� gapi�, poza tym na oddziale b�dzie mia� pe�en obraz bitwy.

Przez nast�pne dwana�cie godzin ofiary nap�ywa�y w�t�ym, ale sta�ym strumieniem. W ko�cu ataki przybra�y na sile i strumyk zmieni� si� w rzek�, a gdy nadesz�a pora w�a�ciwego szturmu, nasta� prawdziwy potop.

Conway straci� poczucie czasu, przesta� zwraca� uwag�, kto i kiedy mu asystuje. Wiele razy mia� ochot� na zastrzyk pobudzaj�cy, ale obecnie �rodek ten zosta� praktycznie zakazany. Personel mia� do�� roboty i nie trzeba mu by�o jeszcze pacjent�w z w�asnych szereg�w. Conway musia� zatem pracowa� mimo wyczerpania, chocia� wiedzia�, �e przez to nie do ko�ca wywi�zuje si� z obowi�zk�w. Jad� i spa�, gdy nie m�g� ju� utrzyma� narz�dzi w d�oniach. Asystowa�a mu czasem ros�a Tralthanka, czasem lekarz Korpusu, a najcz�ciej Murchison. Albo nie potrzebowa�a wiele snu, albo udawa�o jej si� podrzemywa� wtedy co i jemu. A mo�e po prostu na ni� najcz�ciej zwraca� uwag�. To ona w�a�nie podsuwa�a mu jedzenie, ona te� dawa�a mu znak, �e najwy�sza pora si� po�o�y�.

Czwartego dnia atak nie os�ab�. Zamontowane na kad�ubie Szpitala �'grzechotki� pracowa�y niemal bez przerwy, powoduj�c migotanie �wiat�a.

Stosowana przez obie strony bro� dzia�a�a na tej samej zasadzie co modu�y utrzymuj�ce sztuczn� grawitacj� w obr�bie Szpitala albo automaty neutralizuj�ce zab�jcze przyspieszenie na pok�adach statk�w, przy czym ekrany odpychaj�ce zaprojektowano pierwotnie jako ochron� przeciwmeteorytow�. �'Grzechotki� by�y po��czeniem emiter�w wi�zki �ci�gaj�cej i odpychaj�cej. Zale�nie od skupienia wi�zki mog�y nadawa� odleg�ym obiektom przyspieszenie a� do osiemdziesi�ciu g, kt�re zmienia�o wektor kilkana�cie razy na minut�. Oczywi�cie promie� nie zawsze trafia� precyzyjnie w ruchomy cel, jednak przy takiej mocy w wyniku wibracji zwykle odpada�y spore partie poszycia kad�uba, a w wypadku mniejszych jednostek wstrz�sy stawa�y si� bardzo niebezpieczne dla za�ogi.

�'Grzechotki� mia�y rzeczywi�cie coraz wi�cej roboty. Si�y Imperium atakowa�y za�arcie, spychaj�c jednostki Korpusu coraz bli�ej Szpitala. Zrobi�o si� tak ciasno, �e w walkach pomi�dzy okr�tami trzeba by�o zrezygnowa� z u�ycia pocisk�w rakietowych. Zbyt �atwo mog�y zmyli� cel i trafi� we w�asn� jednostk�. Wci�� jednak przeciwnik kierowa� setki rakiet na Szpital. Niekt�re przedziera�y si� przez obron�. Operuj�cy w butach z przylgami Conway przynajmniej pi�� razy poczu� znajome dr�enie pod�ogi.

Do �atania ofiar �'grzechotek� nie potrzebowa� �adnych szczeg�lnych umiej�tno�ci diagnostycznych. Z g�ry by�o wiadomo, �e trafiaj�cy na st� ludzie maj� liczne i z�o�one z�amania. Czasem trudno by�o si� u nich doszuka� cho� jednej ca�ej ko�ci. Wiele razy, gdy przychodzi�o mu wycina� kolejnego rannego ze skafandra, mia� ochot� krzykn�� na ludzi z noszami: �'Niby co ja mam z tym zrobi�?!�

Ale �'to� by�o �yw� istot�, a on, lekarz, mia� obowi�zek zadba�, aby nic w tej materii nie uleg�o zmianie.

W�a�nie z pomoc� Murchison i Tralthanki upora� si� ze szczeg�lnie trudnym przypadkiem, gdy zda� sobie spraw�, �e w sali jest DBLF. Tak ju� przywyk� do barwnego futra nowych g�sienic, �e nawet rozpoznawa� ich stopnie, a ta tutaj mia�a dodatkowo oznaczenie korpusu medycznego.

��Przyszed�em, �eby pana zmieni�, doktorze � powiedzia� Kelgianin.�� Mam do�wiadczenie w leczeniu przedstawicieli pa�skiego gatunku. Major O�Mara chce, �eby natychmiast stawi� si� pan przy luku dwunastym.

Conway niezw�ocznie przedstawi� mu Murchison i Tralthank�. Do sali wwo�ono ju� kolejnego rannego i za chwil� mia�a si� zacz�� nast�pna operacja.

��Dlaczego?�� spyta�, za�atwiwszy najwa�niejsze.

��Doktor Thornnastor ucierpia� przy ostatnim trafieniu � odpar� DBLF, spryskuj�c swoje manipulatory plastikiem, kt�rego chirurdzy tej rasy u�ywali zamiast r�kawic.�� Potrzeba kogo� z do�wiadczeniem z nieziemcami, �eby zast�pi� Thornnastora przy jego pacjentach i istotach klasy FGLI, kt�re przybywaj� w�a�nie przez dwunastk�. Major O�Mara chce, �eby zerkn�� pan na nie jak najszybciej i sprawdzi�, jakie holozapisy b�dzie musia� przyj��. I prosz� wzi�� skafander, doktorze. Pi�tro wy�ej jest przebicie, ci�nienie spada�

Gnaj�c korytarzami, Conway pomy�la�, �e od czasu ewakuacji patologia rzeczywi�cie nie mia�a wiele roboty. Tamtejsi Diagnostycy dali �wiadectwo swojej wszechstronno�ci i wzi�li pod opiek� najwi�kszy oddzia� urazowy. Obok swoich wsp�braci Thornnastor przyjmowa� na� DBLF i Ziemian. Wszyscy, kt�rzy trafiali pod skrzyd�a ci�kiego, dra�liwego i niewiarygodnie zdolnego Traltha�czyka, poczytywali to sobie za wielkie szcz�cie. Conway spyta�, nim odszed�, jak rozleg�e obra�enia odni�s� Thornnastor, ale kelgia�ski lekarz nic na ten temat nie wiedzia�.

Mijaj�c iluminator, Conway spojrza� przelotnie na zewn�trz. Wyda�o mu si�, �e patrzy na chmar� w�ciek�ych �wietlik�w. Podpora pok�adowa, na kt�rej opar� d�o�, zawibrowa�a tak gwa�townie, �e prawie go uderzy�a. Kolejny pocisk musia� trafi� gdzie� niedaleko.

W przedsionku luku czeka�o ju� dw�ch Traltha�czyk�w, jeden Nidia�czyk i jeden QCQL w skafandrze kosmicznym. No i byli te� wszechobecni ostatnio Kontrolerzy. Nidia�czyk wyja�ni�, �e nieprzyjacielskie �'grzechotki� rozdar�y traltha�ski okr�t niemal na p�, ale wielu z za�ogi ocala�o. Wi�zka �ci�gaj�ca ze Szpitala przej�a ju� jednostk� i kierowa�a j� z wolna do dwunastki�

Nidia�czyk zacz�� nagle szczeka�.

��Przesta�! � rzuci� zirytowany Conway.

Nidia�czyk spojrza� na niego zdumiony i znowu zaszczeka�. Kilka sekund p�niej traltha�ska siostra omal nie og�uszy�a ich modulowanym zawodzeniem swojego rogu mgielnego, a QCQL zagwizda� piskliwie przez radio. Zaj�ty przeprowadzaniem ofiar przez r�kaw Kontroler zrobi� wielkie oczy. Conway poj��, co si� sta�o, i ca�y si� spoci�.

Sta� po�rodku przedsionka i nie odczu� kolejnego trafienia, ale wiedzia� ju�, gdzie dostali. Pomanipulowa� bezskutecznie przy swoim autotranslatorze, po czym bezsilnie uderzy� w martwe urz�dzenie knykciami. I natychmiast kopn�� si� do interkomu.

Gdziekolwiek pr�bowa�, na wszystkich kana�ach przelewa�a si� ta sama kakofonia j�k�w, zawodze� i gard�owego poszczekiwania. Z�by od tego cierp�y. Wyobrazi� sobie sal� operacyjn�, w kt�rej zostawi� Kelgianina z Murchison i Tralthank� � �adne z nich nie rozumia�o teraz pozosta�ych. Wszystkie �yciowo wa�ne instrukcje i zalecenia, pro�by o instrumenty czy pytania o stan pacjenta pada�y w rodzimej mowie ka�dego z nich i tak by�o w ca�ym Szpitalu. Tylko przedstawiciele tych samych gatunk�w nadal mogli si� porozumie�, chocia� i to nie zawsze. Niekt�rzy Ziemianie urodzeni w r�nych zak�tkach kosmosu nie w�adali wsp�lnym i nawet w kontaktach z pobratymcami polegali na autotranslatorach.

Z ca�ego tego be�kotu Conway zdo�a� w ko�cu wy�owi� zrozumia�e s�owa. Skupi� si�, odrzucaj�c zb�dny ha�as niczym bia�y szum, i zrozumia�, co m�wiono: �'�trzy rybki w szybkiej sekwencji, sir. Wybi�y sobie kolejno drog� do �rodka. Nie damy rady po�ata� autotranslatora, tam po prostu nie ma ju� co naprawia�. Ostatnia torpeda dosz�a do samej komputerowni�.

Przed nisz� z interkomem piel�gniarki r�nych ras gwizda�y, j�cza�y i wy�y na niego oraz na siebie nawzajem. Powinien wyda� im polecenie, by wst�pnie zbada�y rannych, przygotowa�y oddzia� na ich przyj�cie i sprawdzi�y gotowo�� sali operacyjnej dla FGLI. Ale nie m�g� nic zrobi�, gdy� jego personel �adn� miar� go nie rozumia�.

Conwayowi wydawa�o si�, �e tkwi� w niszy interkomu godzinami, nie znajduj�c si�, �eby stamt�d wyj��, chocia� naprawd� up�yn�o chyba tylko kilka sekund. My�li, kt�re kot�owa�y mu si� w�wczas w g�owie, bez w�tpienia zainteresowa�yby naczelnego psychologa. W ko�cu jednak zwalczy� panik� i ch�� skrycia si� w jakim� ciemnym k�cie. Przypomniawszy sobie, �e st�d nie ma ucieczki, zmusi� si� do spojrzenia na unosz�cych si� w przedsionku FGLI. Pomieszczenie by�o ich prawie pe�ne.

Pami�ta� tylko rudymenta traltha�skiej fizjologii, ale to akurat go nie martwi�o, gdy� takie sprawy za�atwia�a hipnota�ma. O wiele wi�kszym problemem by�o rozpocz�cie leczenia. Najpierw nale�a�o uspokoi� jako� to pandemonium, w tym i Kontroler�w, kt�rzy g�o�no domagali si� wyja�nie�, co te� w�a�ciwie si� dzieje. Na dodatek wielu rannych by�o przytomnych i dawa�o o sobie zna� krzykiem, kt�ry przebija� si� nawet przez kokony ci�nieniowe.

��Sier�ancie!�� rykn�� Conway na najstarszego stopniem Kontrolera i wskaza� rannych.�� Oddzia� cztery B, poziom dwie�cie siedemna�cie! Wie pan, gdzie to jest?

Kontroler pokiwa� g�ow� i Conway obr�ci� si� z kolei do piel�gniarek.

Pr�by nawi�zania kontaktu na migi z Nidiank� i QCQL spe�z�y na niczym i dopiero kiedy owin�� nogi wko�o jednej z przednich ko�czyn FGLI i si�� przekr�ci� wyrostek z aparatami wzrokowymi, tak aby wszystkie oczy spojrza�y na rannych, zdo�a� zwr�ci� na siebie jej uwag�. W ko�cu Tralthanka chyba zrozumia�a, �e ma towarzyszy� rannym na oddzia� i zrobi� tam dla nich, co tylko b�dzie mog�a.

Oddzia� cztery B zosta� niemal w ca�o�ci przeznaczony dla rannych FGLI i personel te� g��wnie by� traltha�ski, zatem wi�kszo�� pacjent�w mog�aby si� z nim porozumie�. Conway wola� nie my�le�, jak si� poczuj� pacjenci pozbawieni tego udogodnienia. On zosta� w�a�nie przypisany do oddzia�u Thornnastora i nie m�g� si�, niestety, rozdwoi�.

Nie zasta� O�Mary w gabinecie. Carrinton, kt�ry by� jednym z jego asystent�w, wyja�ni�, �e naczelny psycholog organizuje przenosiny pacjent�w i personelu, tak by w miar� mo�liwo�ci sw�j trafia� na swego, ale zanim wyszed�, powiedzia�, �e chce si� widzie� z Conwayem, gdy tylko doktor upora si� z rannymi Traltha�czykami. Carrinton doda�, �e skoro ca�a ��czno�� siad�a, to mo�e Conway by�by uprzejmy zajrze� raz jeszcze za jaki� czas albo powiedzie�, dok�d si� udaje, i poczeka� tam na majora. Po dziesi�ciu minutach Conway mia� ju� w�a�ciwy hipnozapis w g�owie i kierowa� si� na oddzia� cztery B.

Korzysta� ju� wcze�niej z hipnota�m FGLI i nie czu� si� z tym najgorzej. Chwia� si� jednak troch�, id�c z konieczno�ci na dw�ch nogach, a nie na sze�ciu, i porusza� ca�� g�ow�, cho� wystarczy�oby tylko oczami, dopiero za� na oddziale poczu�, �e zapis przyj�� si� w pe�ni. Rz�dy pacjent�w przyku�y z miejsca jego uwag� i prawie si� nie przej�� traltha�skimi siostrami, kt�re by�y bliskie paniki. Zdziwi� si� tylko przelotnie, �e nie rozumie, co m�wi�. Natomiast ziemskie piel�gniarki, wszystkie dziwnie pulchne i niezgrabne, budzi�y obecnie jego irytacj�, i to mimo �e ludzka cz�� jego �wiadomo�ci podpowiada�a, i� cz�� z nich prezentuje si� ca�kiem kszta�tnie.

Podszed� do tych nieszcz�snych istot i powiedzia�:

��Prosz� o uwag�. Mam w g�owie traltha�ski hipnozapis, kt�ry pozwoli mi zaj�� si� naszymi pacjentami, ale przez awari� autotranslatora nie zdo�am si� porozumie� z traltha�skim personelem. B�dziecie musia�y mi pom�c przy wst�pnym badaniu i w sali operacyjnej.

Wpatrywa�y si� w niego ucieszone, �e wreszcie kto� przej�� dowodzenie, i strach zacz�� im przechodzi�, mimo �e Conway ��da� od nich niemo�liwego. Na oddziale znalaz�o si� czterdziestu siedmiu pacjent�w FGLI, w tym osiem nowych przypadk�w wymagaj�cych natychmiastowej uwagi, a ziemskie piel�gniarki by�y tylko trzy.

��Rozmowa z personelem FGLI jest chwilowo niemo�liwa � podj�� Conway po chwili.�� Jednak wszystkie znacie swoje obowi�zki i wykonujecie w zasadzie te same czynno�ci, wi�c na pewno uda si� wypracowa� jakie� metody komunikacji. Nie od razu i nie bez trudno�ci oczywi�cie, ale gdy Tralthanki pojm�, co robicie, na pewno w��cz� si�, �eby pom�c. Machajcie zatem r�kami, szkicujcie rysunki, a przede wszystkim u�ywajcie waszych �licznych g��wek.

Co za tekst, pomy�la� ze wstydem, ale nic lepszego nie m�g� chwilowo wymy�li�. Nie by� psychologiem, jak O�Mara.

Upora� si� z czterema najgorszymi przypadkami, gdy na oddziale zjawi� si� Mannon z kolejnym FGLI na noszach z magnetycznymi przylgami. Pacjentem okaza� si� Thornnastor. Wystarczy� rzut oka, aby orzec, �e Diagnostyk przez d�u�szy czas nie stanie na w�asnych nogach.

Mannon, przekazawszy szczeg�owe informacje o obra�eniach Thornnastora i rodzaju udzielonej pomocy, zmieni� temat:

��Pomy�la�em, �e skoro masz monopol na Traltha�czyk�w, to najlepiej poprowadzisz jego pooperacyjn� rekonwalescencj�. Poza tym teraz to najcichszy oddzia� w ca�ym Szpitalu. Wsz�dzie indziej panuje czysty ob��d. Jak ci si� to uda�o? Ch�opi�cy urok czy superspos�b? A mo�e korzystasz z pirackiego autotranslatora?

Conway opowiedzia� o swoim pomy�le z rysowaniem.

��Zazwyczaj nie pochwalam wymiany karteczek podczas operacji � mrukn�� Mannon i cho� mia� twarz poszarza�� od zm�czenia, pojawi�o si� na niej co� na kszta�t u�miechu � ale wygl�da na to, �e tym razem dzia�a. Rozpowszechni� to rozwi�zanie.

Po wielu manewrach wielkie cia�o Thornnastora zosta�o przeniesione na masywn� konstrukcj�, kt�ra s�u�y�a FGLI za ��ko w stanie niewa�ko�ci.

��Te� mam ich zapis w g�owie � powiedzia� Mannon.�� Potrzebowa�em go, �eby pom�c Torniemu. Ale dosta�em ju� dw�ch QCQL. Do dzi� nie wiedzia�em, �e takie stworzenia s� na �wiecie, ale szcz�liwie O�Mara ma ich ta�m�. Musz� pracowa� w skafandrze, bo te typy mog� zabi� samym oddechem. Obaj s� przytomni, ale nie pogadamy sobie. Czeka mnie niez�a zabawa��� Nagle przygarbi� si� i lekki u�miech znik� z jego warg, jakby przegra� jak�� wewn�trzn� walk�. � Chcia�bym, �eby� jeszcze o czym� pomy�la� � odezwa� si� po chwili.�� Na tych oddzia�ach, gdzie wszyscy nale�� do tych samych typ�w fizjologicznych, nie jest najgorzej. Na tle reszty oczywi�cie, bo przy mieszanym personelu robi si� ci�ko, a tam, gdzie podczas bombardowania zostali ranni pojedynczy przedstawiciele jakiej� rasy, jest ju� ca�kiem �le.

Conway wiedzia�, �e bombardowanie nie usta�o. Metalowa konstrukcja Szpitala pobrzmiewa�a po ka�dym trafieniu niczym olbrzymi gong. Conway s�ysza� te d�wi�ki, ale wola� nie my�le�, co oznaczaj�. Kolejne ofiary w�r�d personelu i jeszcze ci�sze obra�enia u tych, kt�rzy ju� wcze�niej zostali pacjentami.

��Rozumiem � odpar�, rozk�adaj�c r�ce.�� Ale mam jeszcze pod opiek� oddzia�y Thornnastora i roboty pot�d�

��Tak jak wszyscy!�� warkn�� Mannon.�� Jednak kto� musi si� tym zaj��, i to szybko!

Co ja mam niby z tym zrobi�? � pomy�la� ze z�o�ci� Conway, patrz�c na plecy oddalaj�cego si� Mannona. Wzruszy� ramionami i zaj�� si� kolejnym pacjentem.

Przez kilka nast�pnych godzin co� dziwnego zacz�o si� dzia� w jego g�owie. W jakiej� chwili poj��, �e prawie rozumie zdania wypowiadane przez traltha�skie piel�gniarki. Sk�onny by� to wi�za� z przyj�tym hipnozapisem FGLL. Nigdy wcze�niej nie zwr�ci� uwagi na ten efekt, mo�e dlatego, �e nigdy jeszcze nie mia� do czynienia z tak wieloma Traltha�czykami w tak kr�tkim czasie, a poza tym. zawsze dot�d m�g� polega� na autotranslatorze. Teraz jednak osobiste wspomnienia FGLI, kt�ry przekaza� zapis, dosz�y z konieczno�ci do g�osu i wywar�y wi�kszy ni� zwykle wp�yw na jego psyche.

Nie powodowa�o to �adnego rozdwojenia czy walki o psychiczn� dominacj�, gdy� naturalnym porz�dkiem rzeczy musia� w�a�nie my�le� i patrze� jak FGLI. Niemniej, gdy zwraca� si� do ludzkiej piel�gniarki czy pacjenta, wymaga�o to sporej koncentracji. W przeciwnym razie w�asne s�owa brzmia�y mu w uszach jak dziwaczny be�kot. Natomiast mow� Traltha�czyk�w z ka�d� chwil� rozumia� coraz lepiej.

Daleki by� w tym oczywi�cie od perfekcji, szczeg�lnie �e pohukiwania FGLI wymaga�y raczej s�oniowych, a nie ludzkich uszu. Dla Conwaya brzmia�y zbyt niewyra�nie, ale i tak wystarczaj�co, �eby co� z nich poj��. �a�owa� tylko, �e to ca�kiem jednostronna komunikacja. Chyba �eby�

Podczas przygotowa� sali do nast�pnej operacji spr�bowa� si� jednak odezwa�.

Jego traltha�skie alter ego wiedzia�o oczywi�cie, jak formu�owa� s�owa, ale umia�o operowa� tylko w�asnymi strunami g�osowymi. Niemniej ludzkie narz�dy mowy cieszy�y si� reputacj� najbardziej uniwersalnych w ca�ej galaktyce. Conway zaczerpn�� g��boko powietrza i zaryzykowa��

Pierwsza pr�ba sko�czy�a si� gwa�townym atakiem kaszlu i wyra�nym pop�ochem w�r�d personelu. Jednak przy trzeciej w ko�cu mu si� uda�o � jedna z traltha�skich piel�gniarek odpowiedzia�a! Potem ustalenie wsp�lnej p�aszczyzny porozumienia by�o ju� tylko kwesti� czasu. Nast�pne operacje przebieg�y dzi�ki temu o wiele sprawniej i niew�tpliwie z wi�kszym po�ytkiem dla pacjent�w.

Ziemskie piel�gniarki by�y pod wielkim wra�eniem. Pilnie �owi�y odg�osy dobywaj�ce si� z forsowanego gard�a Conwaya. I dostrzega�y te� chyba humorystyczny aspekt ca�ej sprawy�

��Pi�knie, pi�knie � rozleg� si� nagle od drzwi znajomy ironiczny g�os.�� Oto oddzia� u�miechni�tych pacjent�w pod opiek� weso�ego lekarza, kt�ry zszed� na psy i szczeka. Co to za wyg�upy?

Conway zauwa�y� ze zdumieniem, �e tym razem O�Mara jest naprawd� w�ciek�y. Ani troch� nie udawa�, jak mia� to czasem w zwyczaju. W tych okoliczno�ciach najlepiej by�o zignorowa� ton oraz ozdobniki i odpowiedzie� wyczerpuj�co na pytanie.

��Zajmuj� si� pacjentami Thornnastora i nowymi, dopiero co przywiezionymi przypadkami � odpar� cicho.�� Kontrolerzy i FGLI ju� za�atwieni i w�a�nie mia�em pana prosi� o ta�m� Kelgian, kt�rych mi teraz dostarczaj�.

��Przy�l� panu kelgia�skiego lekarza, �eby si� nimi zaj�� � warkn�� O�Mara.�� Pozosta�ym wystarczy na razie opieka piel�gniarek. Pan za� chyba nie rozumie, �e ten poziom to tylko jeden z trzystu osiemdziesi�ciu czterech. Na innych oddzia�ach pacjenci daremnie oczekuj� na najprostsz� pomoc i nie otrzymuj� jej, bo ka�dy gada o czym innym. Ranni le�� rz�dami na korytarzach w pobli�u luk�w. Ci�gle w skafandrach, bo mamy mas� przebi�. Nied�ugo zacznie im si� ko�czy� powietrze i chyba nie b�d� zachwyceni�

��A co ja mam z tym zrobi�?

Z jakiego� powodu to pytanie jeszcze bardziej wzburzy�o O�Mar�.

��Nie wiem, doktorze Conway. Jestem tylko bezrobotnym psychologiem. Ka�dy z moich pacjent�w m�wi teraz po swojemu i w wi�kszo�ci ca�kiem niezrozumiale. Tych, kt�rzy znaj� ludzk� mow�, pr�buj� sk�oni�, aby spr�bowali zapanowa� nad tym ba�aganem, ale wszyscy s� zbyt zaj�ci w�asnymi oddzia�ami, �eby pomy�le� o Szpitalu jako ca�o�ci. Wszyscy powtarzaj�, �e g�ra ma si� tym zaj��

��W tych okoliczno�ciach maj� racj� � stwierdzi� Conway.�� To jest zadanie w sam raz dla Diagnostyk�w�

Conway pomy�la�, �e rozumie po cz�ci przyczyny irytacji O�Mary. Utrata kontaktu z pacjentami musia�a by� strasznie frustruj�ca dla psychologa. Niemniej z jakiego� powodu wydawa� si� z�y przede wszystkim na Conwaya, jakby to w�a�nie on nie dope�ni� swoich obowi�zk�w.

��Thornnastor jest wy��czony � powiedzia� O�Mara, �ciszaj�c nieco g�os.�� By� pan zapewne zbyt zaj�ty, �eby s�ysze� o wszystkim. Dw�ch Diagnostyk�w dzi� zgin�o. Ze starszych lekarzy stracili�my Harknessa, Irkultisa, Mannona�

��Mannona? Czy on�?

��My�la�em, �e to akurat pan wie��� powiedzia� O�Mara niemal �agodnie.�� Dosta� dwa poziomy st�d. Zajmowa� si� dwoma QCQL, gdy niedaleko trafi� pocisk. Od�amek uszkodzi� mu skafander. Zanim powietrze uciek�o do ko�ca, Mannon �ykn�� nieco tej trucizny, kt�r� oddychaj� QCQL. A potem ucierpia� jeszcze przez dekompresj�. Ale b�dzie �y�.

Conway odetchn�� g��boko.

��Dobrze�

��Te� tak my�l� � mrukn�� O�Mara.�� Ale o czym innym chcia�em� Nie ma ju� �adnego Diagnostyka na chodzie, ze starszych lekarzy zosta� tylko pan, a nasz szpital zmieni� si� w dom wariat�w. Jako nowego szefa personelu medycznego chc� pana spyta�, co zamierza pan z tym zrobi�.

Zamilk� i spojrza� wyczekuj�co na Conwaya.

Jeszcze niedawno Conway my�la�, �e nic paskudniejszego ni� zniszczenie centralnego autotranslatora nie mo�e go ju� spotka�. Tymczasem teraz spad�a na niego niechciana odpowiedzialno��, kt�ra �miertelnie go przera�a�a. Owszem, marzy� niekiedy o kierowaniu ca�ym Szpitalem, a szczeg�lnie jego medyczn� dzia�alno�ci�, jednak wtedy Szpital nie by� umieraj�cym z wolna, rozbijanym przez pociski rumowiskiem, w kt�rym brak�o ��czno�ci i personelu, a tylko broni oraz pacjent�w by�o pod dostatkiem.

Zapewne to jedyna sytuacja, w kt�rej kto� taki jak ja mo�e zosta� dyrektorem, pomy�la� ze smutkiem Conway. Nie by� absolutnie najlepsz� osob� na podobne stanowisko, ale niestety, by� jedynym kandydatem. Niemniej po chwili opr�cz strachu i z�o�ci zacz�� odczuwa� r�wnie� dum�, �e to on b�dzie kierowa� Szpitalem przez ostatnie dni czy tygodnie jego dzia�alno�ci.

Rozejrza� si� szybko po oddziale i og�lnie porz�dnych, chocia� mo�e troch� nier�wnych szeregach ��ek Traltha�czyk�w i Ziemian, wok� kt�rych kr�ci� si� sprawnie i po cichu personel. Uda�o mu si� co� zdzia�a�, ale zaczyna� pojmowa�, �e tak naprawd� to ukry� si� na tym oddziale, �e ucieka� przed odpowiedzialno�ci�.

��Mam pewien pomys� � rzek� nagle do O�Mary.�� Nie jest genialny i wola�bym porozmawia� o nim w pa�skim gabinecie. Jestem pewien, �e si� panu nie spodoba, a nie chc�, �eby niepokoi� pan swoimi krzykami pacjent�w.

O�Mara spojrza� na niego z ukosa, ale gdy si� odezwa�, z�o�� ust�pi�a miejsca normalnemu dla niego sarkazmowi.

��Pa�skie pomys�y nie mog� si� podoba� komu� tak pouk�adanemu jak ja.

Po drodze do gabinetu O�Mary min�li grup� wy�szych oficer�w Korpusu. Major wyja�ni�, �e to cz�� sztabowc�w Dermoda, kt�rzy przygotowuj� przeniesienie centrum dowodzenia na teren Szpitala. Na razie Dermod by� jeszcze na pok�adzie Vespasiana, ale obecnie nawet ci�kie jednostki zaczyna�y mocno obrywa�, stracono nawet poprzedni okr�t flagowy o nazwie Domitian.

Gdy przybyli na miejsce, Conway powiedzia�:

��Pomys� by� w gruncie rzeczy taki sobie, ale spotkanie z Kontrolerami nasun�o mi nowy. Mo�e by�my poprosili Dermoda, �eby pozwoli� nam korzysta� z pok�adowych autotranslator�w�?

O�Mara pokr�ci� g�ow�.

��Nie da rady. Te� ju� o tym my�la�em. Naprawd� porz�dne komputery znajduj� si� tylko na wielkich jednostkach, ale s� integraln� cz�ci� systemu i nie da si� ich wymontowa� bez powa�nej szkody dla okr�tu. Poza tym przy naszych potrzebach musieliby�my ich zdoby� co najmniej dwadzie�cia. Nie zosta�o nam a� tyle wielkich jednostek, a i tych nielicznych Dermod nam nie da. Powiedzia�, �e ma wobec nich inne plany. Jaki by� ten pa�ski wcze�niejszy i gorszy pomys�?

Conway powiedzia�.

Gdy sko�czy�, O�Mara przygl�da� mu si� prawie przez minut�, nim przem�wi�.

��Ma pan racj�. Nie podoba mi si�. Bardzo mi si� nie podoba. Nie podoba mi si� do tego stopnia, �e gdybym nie by� taki zm�czony, pewnie zacz��bym podskakiwa� w fotelu i uderza� pi�ci� w st�. Czy pan wie, na co si� porywa?

Gdzie� z do�u dobieg� g�uchy �omot i odg�os dartego metalu. Conway wzdrygn�� si� mimowolnie.

��Chyba tak. Owszem, nie obejdzie si� bez pewnych niewyg�d i zawrot�w g�owy, ale mam nadziej�, �e nie b�dzie najgorzej, je�li najpierw pozwol�, by zapisany wzorzec zaw�adn�� mn� ca�kowicie, a potem zaczn� go stopniowo usuwa�, zostawiaj�c tylko obszar j�zykowy. Tak w�a�nie by�o z traltha�sk� ta�m� i nie mam powodu s�dzi�, �e inaczej b�dzie z zapisem DBLF czy innymi. J�zyk DBLF jest chyba na dodatek prostszy, bo poj�kiwa� z cicha jest �atwiej, ni� pohukiwa� na ca�e gard�o�

Mia� nadziej�, �e b�dzie m�g� zn�w wr�ci� na oddzia�, gdy tylko rozwi��e najwa�niejsze problemy z t�umaczeniem. Niekt�re d�wi�ki wydawane przez obcych mog�y si� okaza� trudne do odtworzenia samodzielnie, ale wpad� ju� na pomys�, jak zmodyfikowa� kilka instrument�w muzycznych, kt�re by si� do tego nadawa�y. Nie by�by te� jedynym chodz�cym autotranslatorem, paru innych obcych i ludzkich lekarzy te� mog�o przecie� przyj�� jedn� czy dwie ta�my. Kilku pewnie i tak ma zapisy w g�owach, tylko nie pomy�la�o dot�d, aby wykorzysta� je w taki spos�b. Conway wpada� na kolejne pomys�y szybciej, ni� mu przechodzi�y przez usta.

��Chwil�, moment � przerwa� mu O�Mara.�� Chce pan najpierw pozwoli� si� zdominowa� cudzej osobowo�ci, a potem zd�awi� j� tak, by wykorzysta� tylko pewne jej elementy. A je�li si� to panu nie uda? Hipnozapisy to z�o�ona sprawa, pan za� nigdy dot�d nie przyjmowa� wi�cej ni� dwa jednocze�nie. Sprawdzi�em w pa�skiej kartotece.�� Zamy�li� si� i po chwili doda�: � Poza tym to, co pan otrzymuje, to zapis pami�ci obcej istoty, kt�ra jest w�r�d swoich wielkim autorytetem medycznym. Sam zapis nie ma �adnej osobowo�ci, nie walczy zatem o przej�cie w�adzy nad nosicielem, chocia� mo�e si� tak panu wydawa�, poniewa� jest bardzo realistyczny. Szczeg�lnie �e niekt�rzy dawcy byli istotami z natury agresywnymi. Z tymi lekarzami, kt�rzy po raz pierwszy przyjmuj� wi�cej zapis�w, dziej� si� czasem dziwne rzeczy. Zaczynaj� odczuwa� b�le, dostaj� alergii, niekiedy nawet og�lnego rozstroju organizmu. Wszystko to s� oczywi�cie reakcje psychosomatyczne, ale dokuczaj� tak samo jak zwyk�e choroby. Mo�na nad owymi zaburzeniami zapanowa�, a nawet ca�kiem je usun��, ale to wymaga silnej osobowo�ci. Chocia� silnej nie znaczy twardej. �eby nie dosz�o do za�amania, konieczna jest przede wszystkim umiej�tno�� elastycznego reagowania. Czyli si�a, du�e zdolno�ci adaptacyjne i jeszcze co�, co nazwa�bym mentaln� kotwic�. Sta�y punkt odniesienia w obszarze, kt�ry zwiemy obiektywn� rzeczywisto�ci�. To ostatnie musi ju� pan znale�� sobie sam� I na koniec za��my, �e si� zgodz�. H� pan ich chce?

Conway zastanowi� si� szybko. Traltha�czycy, Kelgianie, Melfianie, Nidia�czycy i te ro�liny, kt�re spotka� przed wylotem na Etl�, bo ich te� par� zosta�o, a jeszcze stwory Mannona, kt�re leczy�, gdy oberwa��

��FGLI, DBLF, ELNT, nidia�skie DBDG, AACP i QCQL. Sze��.

O�Mara zacisn�� wargi i odrzek�:

��Gdyby chodzi�o o Diagnostyka, s�owa bym nie powiedzia�. Oni do tego nawykli. Ale pan jest tylko�

��Medycznym szefem Szpitala � odpar� z u�miechem Conway.

��Hm�

Zapad�a cisza, w kt�rej s�ycha� by�o ludzkie g�osy i jazgot nieziemc�w wype�niaj�cy korytarz za drzwiami. Ktokolwiek tam ha�asowa�, robi� to naprawd� g�o�no, gdy� gabinet O�Mary by� w zasadzie d�wi�koszczelny.

��Dobra, niech pan spr�buje � rzuci� nagle major.�� Ale nie chc�, �eby zosta� pan moim pacjentem, a do tego mo�e doj�� �atwiej, ni� pan my�li. Za ma�o mamy lekarzy, �eby pakowa� pana w kaftan bezpiecze�stwa. B�d� wi�c pana pilnie obserwowa�. A do pa�skiej listy dodam jeszcze GLNO.

��Prilicla!

��Tak. Przy jego wra�liwo�ci prze�y� ostatnio ci�kie chwile i musia�em mu poda� �rodki uspokajaj�ce. Ale b�dzie m�g� czuwa� nad stanem pa�skiego umys�u, a w razie potrzeby zapewne r�wnie� pom�c. Prosz� na le�ank�.

Conway spocz�� i O�Mara na�o�y� mu he�m. Ca�y czas przemawia� do niego �agodnie, czasem o co� pytaj�c, czasem tylko m�wi�c. Jak stwierdzi�, podczas zwielokrotnionego zapisu Conway nie powinien by� przytomny, a dla uzyskania najlepszych rezultat�w najlepiej b�dzie, je�li prze�pi potem co najmniej cztery godziny. Zreszt� tak czy owak nale�y mu si� troch� snu i trudno wykluczy�, czy nie wymy�li� sobie tego chorego planu tylko po to, �eby mie� pretekst do drzemki. A potem psycholog doda� jeszcze cicho, �e Conwaya czeka niebawem naprawd� wa�na robota i b�dzie musia� by� w siedmiu miejscach naraz jako siedem r�nych istot, wi�c nieco snu naprawd� dobrze mu zrobi�

��Nie b�dzie �le � mrukn�� Conway, walcz�c z opadaj�cymi powiekami.�� Zajrz� tylko na chwil� tu i tam, �eby pozna� podstawowe zwroty� i nauczy� piel�gniarki, jak jest po ichniemu �'skalpel�, �'kleszcze�� i kiedy obcy chirurg m�wi: �'Prosz� nie dysze� mi w kark, siostro��

Ostatnia kwestia O�Mary, kt�r� Conway us�ysza�, brzmia�a:

� �wietnie, �e masz jeszcze poczucie humoru, ch�opie. Bardzo ci si� przyda�

Obudzi� si� w pokoju, kt�ry nie by� ani za du�y, ani za ma�y, ale obcy, i to na sze�� r�nych sposob�w, a zarazem ca�kiem znajomy. Nie czu� si� wcale wypocz�ty. Na suficie siedzia� uczepiony sze�cioma przylgowatymi �apami drobny, olbrzymi, kruchy, pi�kny i obrzydliwy owadzi stw�r, kt�ry kojarzy� mu si� z upiornymi dwudysznymi �'deliami�, kt�re od�awia� kiedy� na �niadanie na dnie prywatnego jeziora. Z nimi i jeszcze wieloma innymi �yj�tkami, w tym ze zwyk�ym, takim samym jak on, cinrussa�skim GLNO. Istota zadr�a�a lekko, wyczuwaj�c emocjonalne reakcje licznych wersji Conwaya, kt�re wcale si� tym nie zdumia�y. Wszyscy wiedzieli, �e GLNO z Cinrussa to telepaci.

Przebiwszy si� przez zawirowania obcych my�li, wspomnie� i wra�e�, Conway uzna� w ko�cu, �e pora wzi�� si� do roboty i sprawdzi� pomys� w praktyce. Najlepiej na Prilicli, kt�ry by� pod r�k�. Spr�bowa� poszuka� w bogatych wspomnieniach GLNO danych o jego j�zyku.

Nie, nie o jego j�zyku, pomy�la� nagle, ale o moim j�zyku. Musz� my�le�, odczuwa� i s�ucha� jak GLNO. Powoli co� zacz�o z tego wychodzi�

Nie by�o to wcale przyjemne.

By� Cinrussa�czykiem, przedstawicielem delikatnej rasy telepat�w �yj�cych na planecie o bardzo s�abym ci��eniu. Wreszcie m�g� podziwia� zgrabny, lekko opalizuj�cy szkielet zewn�trzny m�odego Prilicli i jego szcz�tkowe, ale wci�� sprawne skrzyd�a. Rozumia� w pe�ni, o jak silnym napi�ciu �wiadczy lekkie dr�enie manipulator�w przyjaciela, kt�ry wyczu� w�a�nie ci�kie przygn�bienie, kt�re ogarn�o Conwaya. By�o w pe�ni zrozumia�e � oto telepata z urodzenia, chwilowo w ciele cz�owieka, odkry�, �e nie jest ju� telepat�� B�d�cy w tej chwili Cinrussa�czykiem Conway odczu� bole�nie brak zdolno�ci do wsp�odczuwania z innymi emocji nadaj�cych z�o�one znaczenie ka�demu s�owu i gestowi. Kontakt z Prilicl� wyda� mu si� nagle przera�aj�co ubogi w por�wnaniu z tym, co pami�ta�. To by�o gorsze, ni� gdyby og�uch� i straci� mow�.

Niestety, jego ludzki m�zg nie by� zdolny do nawi�zania telepatycznego kontaktu i wspomnienia istoty, kt�ra to potrafi�a, nic nie mog�y w tym pom�c.

Prilicla zaklaska� i zahucza� z cicha. Conway, kt�ry nigdy nie rozmawia� z GLNO inaczej ni� za po�rednictwem autotranslatora, zrozumia�, �e by�o to �'Przykro mi�, i to wypowiedziane ze szczerym smutkiem i wsp�czuciem.

Spr�bowa� odpowiedzie� cichym trylem i kl��ni�ciem, kt�re uk�ada�y si� w oryginalne brzmienie zniekszta�conego do ludzkich mo�liwo�ci imienia �'Prilicla�. Za pi�tym razem uda�o mu si� uzyska� co� zbli�onego do po��danej kombinacji d�wi�k�w.

� �wietnie ci idzie, przyjacielu Conway � powiedzia� rado�nie Prilicla.�� Nie my�la�em, �e to b�dzie mo�liwe. Rozumiesz, co m�wi�?

Conway poszuka� w�a�ciwych s��w, a potem spr�bowa� je wypowiedzie�.

��Dzi�kuj�. Tak.

Potem zacz�� �wiczy� wymow� bardziej z�o�onych zda� oraz termin�w medycznych. Czasem mu si� udawa�o, czasem nie, ale chocia� niezmiennie pozostawa� na poziomie okaleczonego cinrussa�skiego, nie poddawa� si�. W ko�cu jednak im przeszkodzono.

��M�wi O�Mara � rozleg� si� g�os w interkomie.�� My�l�, �e ju� si� pan obudzi�, informuj� zatem pana o bie��cych wydarzeniach. Wci�� jeste�my atakowani, chocia� ju� z mniejszym impetem. Poprawi�o si� po przybyciu nowych ochotniczych jednostek nieziemc�w. G��wnie to Melfianie, troch� Traltha�czyk�w i jeszcze chlorodyszni Illensa�czycy. B�dzie pan wi�c mia� na g�owie jeszcze PVSJ. A w samym Szpitalu��� Major poda� szczeg�ow� list� ofiar i sprawnego wci�� personelu z rozbiciem na gatunki i rozmieszczenie, a zako�czy� wyliczeniem najwa�niejszych problem�w do rozwi�zania na ka�dym oddziale, z zaznaczeniem stopnia pilno�ci.�� �sam pan zdecyduje, od czego zacz��. Im szybciej, tym lepiej, oczywi�cie. Je�li jednak nie odnalaz� si� pan jeszcze, to powtarzam�

��Nie trzeba. Dzia�am jak nale�y.

��Dobrze. Jak samopoczucie?

��Straszne. Przera�aj�ce. I osobliwe.

��Z ca�ym szacunkiem, ale to ca�kiem normalna reakcja � stwierdzi� O�Mara i wy��czy� si�.

Conway odpi�� pasy, kt�re utrzymywa�y go na le�ance, opu�ci� nogi na pod�og� i natychmiast zdr�twia�. Wiele zamieszkuj�cych jego umys� istot ba�o si� niewa�ko�ci, a na dodatek z przera�eniem odkry� w�a�nie, �e z tymi nogami nigdy nie zdo�a wej�� na sufit. Gdy za� pu�ci� w ko�cu kraw�d� le�anki, stwierdzi�, �e zamiast zgrabnych manipulator�w ma tylko blade i ciastowate wyrostki. W ko�cu dotar� jednak jako� do drzwi, wyszed� na korytarz i przeby� nim ca�e pi��dziesi�t metr�w.

I wtedy zosta� zatrzymany.

Zirytowany lekarz dy�urny w zielonym mundurze Korpusu bezceremonialnie i barwnym j�zykiem spyta� go, dlaczego wsta� z ��ka i z jakiego jest oddzia�u.

Conway spojrza� na swoje wielkie i grube, delikatne i obrzydliwe cia�o. W sumie ca�kiem niez�e cia�o, jak podpowiada�a w�asna cz�� jego umys�u, mo�e tylko nieco za szczup�e. No i owini�te w po�owie d�ugo�ci, dok�adnie w miejscu, gdzie korpus przechodzi� w dwie dolne ko�czyny, kawa�kiem bia�ego materia�u, kt�ry najwyra�niej niczemu nie s�u�y�. Dziwne i obce cia�o.

Cholera, pomy�la� po chwili Conway, dochodz�c w miar� do siebie. Zapomnia�em si� ubra�

Pierwszym zarz�dzeniem Conwaya w nowej roli by�o umieszczenie w centrali ��czno�ci po jednym przedstawicielu wszystkich obecnych w Szpitalu gatunk�w. Korpus Kontroli zdo�a� ju� przywr�ci� porz�dek w sieci � przy ka�dym interkomie ustawiono po funkcjonariuszu, kt�ry nie dopuszcza� do niego nieziemc�w, chyba �e byli szczeg�lnie uparci, a do tego dobrze umi�nieni. Dzi�ki temu Ziemianie mogli wreszcie zrozumie� si� nawzajem. Teraz, gdy operator�w by�o wi�cej, r�wnie� rozmowy obcych dawa�o si� przekierowywa� pod w�a�ciwe adresy. Conway sp�dzi� w centrum prawie dwie godziny, wi�cej ni� gdziekolwiek, aby ustali� z operatorami innych ras kod pozwalaj�cy na przekazywanie prostych, a nawet bardzo prostych komunikat�w. Dosta� do pomocy dw�ch filolog�w Korpusu, kt�rzy zaproponowali mu, aby nagrywa� swoje poczynania. Wed�ug nich rozpowszechnienie takiego pomno�onego siedmiokrotnie kamienia z Rosetty mog�o kiedy� pom�c innym w podobnych sytuacjach.

Gdy ruszy� w obch�d po oddzia�ach, towarzyszy� mu Prilicla, obaj filologowie oraz in�ynier d�wi�kowiec. Co chwila do��cza�y do nich piel�gniarki i rych�o korytarzami zacz�a w�drowa� ca�a procesja. Conway by� jednak zbyt poch�oni�ty prac�, �eby j� zauwa�y�.

Ponad po�owa obecnej obsady Szpitala rekrutowa�a si� z Ziemian, jednak ludzkich pacjent�w by�o trzydzie�ci razy wi�cej ni� nieziemc�w. Na niekt�rych poziomach jedna piel�gniarka mia�a pod opiek� ca�y oddzia� pe�en rannych Kontroler�w i tylko kilka Tralthanek albo Kelgianek do pomocy. W takich wypadkach wystarcza�o tylko im podpowiedzie�, jak porozumie� si� w podstawowych sprawach. Gdzie indziej jednak personel ELNT i FGLI zajmowa� si� pacjentami DBLF, QCQL i Ziemianami albo ziemskie piel�gniarki czuwa�y przy ELNT. W jeszcze innym miejscu ro�linowaci AACP dogl�dali ca�ego t�umu pacjent�w wszystkich praktycznie gatunk�w. Owszem, najw�a�ciwszym posuni�ciem by�oby takie przeniesienie pacjent�w, aby wszyscy znale�li si� pod opiek� swoich. Jednak nie do ko�ca mo�na to by�o zrealizowa�. Niekt�rzy chorzy byli w zbyt ci�kim stanie, aby ich rusza�, innych nie mia� po prostu kto przenosi�, a w wypadku kilku gatunk�w nie by�o w og�le piel�gniarek, kt�re mo�na by dopasowa� do konkretnych pacjent�w. W takich sytuacjach Conwaya czeka�o szczeg�lnie trudne zadanie.

O ile brak piel�gniarek by� chroniczny, o tyle w przypadku lekarzy sytuacja zrobi�a si� wr�cz dramatyczna i Conway uzna�, �e musi si� skontaktowa� z O�Mar�.

��Nie mamy do�� lekarzy � powiedzia�. � S�dz�, �e powinni�my pozwoli� piel�gniarkom na wi�ksz� samodzielno��. Mog�yby stawia� diagnozy w prostszych przypadkach i ordynowa� leczenie. Niech dzia�aj� zgodnie z w�asnym rozeznaniem. Ranni ci�gle nap�ywaj� i nie s�dz�, aby�my poradzili sobie inaczej�

��Pan tu rz�dzi � przerwa� mu O�Mara.

��Dobrze � mrukn�� upomniany Conway.�� Kolejna sprawa. Wielu lekarzy zg�osi�o ch�� przyj�cia dw�ch albo trzech zapis�w ponad to, co ju� maj�, �eby te� zaj�� si� t�umaczeniem. Jest tak�e kilka dziewczyn gotowych zrobi� to samo�

��Nie!�� krzykn�� O�Mara.�� Paru pa�skich ochotnik�w ju� do mnie dotar�o i m�wi� panu, �e si� nie nadaj�. Ci lekarze, kt�rzy zostali do dyspozycji, to albo m�odsi interni�ci, albo oficerowie medyczni Korpusu czy te� lekarze obcych, kt�rzy przybyli z posi�kami. �aden z nich nie ma do�wiadczenia z korzystaniem z wielu zapis�w jednocze�nie. Zwariowaliby przed up�ywem godziny. A je�li chodzi o dziewcz�ta, to chyba zd��y� si� pan ju� w �yciu przekona�, �e ludzkie DBDG maj� do�� szczeg�ln� umys�owo��. Ich podstawow� cech� jest silna, uwarunkowana seksualnie koncentracja na swoich potrzebach. Cokolwiek b�d� deklarowa�, nigdy nie pozwol�, aby obca umys�owo�� zacz�a im si� szarog�si� w g��wkach. Gdyby za� przypadkiem do tego dosz�o, sko�czy�oby si� na ci�kich uszkodzeniach osobowo�ci. Tyle na ten temat. Kropka.

Conway ruszy� w dalszy obch�d. Zaczyna� ju� odczuwa� zm�czenie. Wprawdzie sz�o mu coraz lepiej, ale w nieco spokojniejszych chwilach pomi�dzy rozwi�zywaniem kolejnych problem�w wydawa�o mu si�, �e nosi w g�owie siedem r�nych istot, z kt�rych ka�da ma swoje do powiedzenia. Jego g�os rzadko odzywa� si� w tym ch�rze najg�o�niej. Na dodatek gard�o bola�o go od wydawania d�wi�k�w, kt�rych brak�o w dowolnej ludzkiej mowie, i zaczyna� by� g�odny.

Oczywi�cie ka�da z tych siedmiu istot inaczej wyobra�a�a sobie proces zaspokajania g�odu. Cz�� z tych wyobra�e� by�a zaiste rewolucyjna. Poniewa� sto��wki Szpitala ucierpia�y tak samo jak wszystko inne, Conway mia� trudno�ci ze znalezieniem czego�, co nie powodowa�o ci�kich md�o�ci kt�rego� z sublokator�w. Stan�o na kanapkach, kt�re jad� z zamkni�tymi oczami, �eby nie wiedzie�, z czym s�. Popija� wod� z glukoz�. Przeciwko wodzie nikt nic nie mia�.

W ko�cu izba przyj�� i poszczeg�lne oddzia�y na wszystkich u�ytkowanych poziomach zacz�y jako� funkcjonowa�. Pracowano wolniej, ale pracowano. Zadbawszy o opiek� dla pacjent�w, Conway postanowi� zaj�� si� tymi, kt�rzy czekali ci�gle na pomoc w pobli�u luk�w. Powiedziano mu, �e cz�� hermetycznych noszy przycumowano nawet do poszycia Szpitala.

Niespodziewanie Prilicla zaprotestowa�.

Conway nie od razu zrozumia�, o co mu chodzi. Us�ysza�, �e Conway jest zm�czony. Odpar�, �e to samo dotyczy wszystkich w Szpitalu, w��czaj�c w to r�wnie� Prilicl�. Pozosta�e powody by�y albo b�ahe, albo zbyt trudne do wyt�umaczenia przy ograniczonych mo�liwo�ciach komunikacji, Conway zignorowa� je zatem i skierowa� si� do najbli�szego luku.

Napotka� tutaj te same problemy co wsz�dzie. Dodatkowym utrudnieniem by�a konieczno�� skorzystania ze skafandra kosmicznego, kt�rego radio spowalnia�o jeszcze t�umaczenie. Niemniej sama komunikacja przebiega�a szybciej. Operatorzy wi�zek �ci�gaj�cych, kt�rzy manewrowali zgromadzonymi wko�o Szpitala wrakami, po prostu b�yskawicznie przerzucali Conwaya wraz z jego procesj� z miejsca na miejsce.

W pewnej chwili odkry� jednak, �e melfia�ski fragment jego umys�u, kt�ry ju� wcze�niej ledwo sobie radzi� z niewa�ko�ci� wewn�trz Szpitala, w otwartej pr�ni czuje si� gorzej ni� �le. Dwudyszny, krabowaty Melfianin, kt�ry nagra� t� ta�m�, niemal ca�e �ycie sp�dzi� w wodzie i nigdy nie by� w przestrzeni kosmicznej. Conway musia� si� sporo natrudzi�, aby zwalczy� panik� zagra�aj�c� wszystkim sk�adnikom jego zwielokrotnionego umys�u. A przez ca�y czas stara� si� opanowa� zwyk�y strach zwi�zany z tocz�c� si� nad jego g�ow� bitw�.

O�Mara twierdzi�, �e nat�enie walk maleje, ale Conway i tak nie potrafi� sobie wyobrazi� niczego bardziej okrutnego ni� to, co �owi� niekiedy k�tem oka.

Manewruj�ce blisko siebie okr�ty nie u�ywa�y pocisk�w. Nie by�o na to do�� miejsca. Zwarte w pojedynkach jednostki wygl�da�y z daleka jak perfekcyjnie wykonane i zwinne modele, po kt�re wystarczy�oby wyci�gn�� r�k�, �eby je obejrze� z bliska. Pojedynczo albo ca�ymi formacjami zatacza�y ciasne p�tle, przyspiesza�y na prostej i skr�ca�y w gwa�townych unikach, rozprasza�y si� i na nowo formowa�y szyki, �eby zaatakowa�. Ich gro�ny taniec wr�cz hipnotyzowa�. Wszystko odbywa�o si� oczywi�cie w absolutnej ciszy. Jedyne wystrzeliwane co pewien czas pociski celowa�y w Szpital, obiekt zbyt du�y, aby go chybi�. Tutaj, wewn�trz, ich wybuch�w nie by�o s�ycha�, wyczuwa�o si� je tylko po wibracjach konstrukcji.

Pomi�dzy jednostkami przestrze� pe�na by�a przemykaj�cych wi�zek �ci�gaj�cych i odrzucaj�cych, kt�re spowalnia�y okr�ty przeciwnika albo spycha�y je z kursu, aby u�atwi� robot� �'grzechotkom�. Czasem trzy albo cztery okr�ty koncentrowa�y ogie� na jednym celu i rozdziera�y go w kilka sekund na strz�py. Czasem celna wi�zka uszkadza�a najpierw uk�ady sztucznego ci��enia, a dopiero potem nap�d. W takich razach za�oga gin�a b�yskawicznie od pot�nych przeci��e�, a jednostka, kozio�kuj�c, wypada�a z walki i ulatywa�a w dal, chyba �e trafia�a ponownie w wi�zk� �'grzechotki� albo technik ze Szpitala przechwytywa� j� i �ci�ga� bli�ej, aby specjalne ekipy poszuka�y ewentualnych rozbitk�w.

Niezale�nie od tego, czy kto� ocala� czy nie, sam wrak te� m�g� si� jeszcze przyda�.

Niegdy� g�adkie i l�ni�ce poszycie Szpitala pokrywa�y obecnie czarne, g��bokie wyrwy i poskr�cane p�yty. Poniewa� niekt�re pociski nadlatywa�y sekwencyjnie po dwa albo i trzy, po czym uderza�y kolejno w to samo miejsce (tak w�a�nie zosta� zniszczony centralny autotranslator), wyrwy by�y tak wielkie, �e zatykano je wrakami, aby nast�pne g�owice nie wnika�y w g��b Szpitala. Operatorzy wi�zek nie byli w tym wypadku wybredni, gdy� do tego celu nadawa� si� niemal ka�dy wrak.

Conway tkwi� w�a�nie na kopule emitera wi�zki, gdy w pobli�u zjawi� si� kolejny z nich. Z luku wystrzeli�a w jego kierunku ekipa ratunkowa, kt�ra okr��y�a ostro�nie kad�ub i znikn�a w �rodku. Dziesi�� minut p�niej pojawi�a si� z powrotem. Co� holowa�a�

��Doktorze, przepraszam, ale jestem wyg�upiony i nie wiem, co robi� � odezwa� si� przez radio dy�urny zmiany.�� Moi ludzie twierdz�, �e stworzenie, kt�re znale�li we wraku, to jaki� ca�kiem nowy gatunek. Chc�, �eby rzuci� pan na nie okiem. Przepraszam, ale dla nas jeden wrak nie r�ni si� od drugiego i chyba �ci�gn�li�my nie nasz�

Sze�� cz�ci umys�u Conwaya, kt�re nie mia�y �adnego poj�cia o wojnie, uzna�o, �e to nie ma znaczenia. Sam Conway, chocia� by� w mniejszo�ci, r�wnie� nie widzia� w zdarzeniu nic niezwyk�ego, jednak ani on, ani sier�ant z ekipy ratunkowej nie mieli czasu na rozwa�ania o etyce. Spojrza� szybko na znalezisko i poleci�:

��Zabierzcie go do �rodka. Poziom dwudziesty czwarty, oddzia� si�dmy.

Od chwili przyj�cia zapis�w Conway musia� patrze� bezsilnie, jak pacjenci wymagaj�cy opieki najwy�ej wykwalifikowanych starszych lekarzy s� operowani przez zm�czonych i zaganianych, chocia� pe�nych dobrej woli nowicjuszy. Mimo braku wprawy robili jednak co mogli, gdy� nikogo lepszego nie by�o. Nie raz i nie dwa Conway mia� ju� ochot� si� wtr�ci�, ale powtarza� sobie, �e teraz musi si� zaj�� ca�o�ci� spraw. Prilicla m�wi� mu to samo. Reorganizacja pracy Szpitala by�a wa�niejsza ni� pojedynczy pacjent. W ko�cu jednak przysz�a pora, aby machn�� na to r�k� i powr�ci� do roli lekarza.

W Szpitalu pojawi� si� przedstawiciel ca�kiem nowego gatunku. O�Mara nie m�g� mie� jego hipnota�my, a i sam pacjent, gdyby odzyska� przytomno��, nic by nie podpowiedzia� z braku autotranslatora. Conway musia� zaj�� si� tym przypadkiem i nikt nie by� w stanie mu tego wyperswadowa�.

Oddzia� si�dmy przylega� do sekcji, gdzie kelgia�ski lekarz wojskowy i Murchison dokonywali najrozmaitszych cud�w na zbieraninie pacjent�w FGLI, QCQL oraz Ziemianach, Conway poprosi� wi�c oboje o pomoc. Wst�pnie zaklasyfikowa� przybysza do typu TRLH, co by�o o tyle �atwe, �e istota mia�a na sobie przezroczysty i do tego elastyczny skafander. Gdyby by� solidniejszy, zapewne nie odnios�aby tak powa�nych obra�e�, chocia� z drugiej strony bardzo sztywny skafander m�g�by p�kn�� przy uderzeniu, a ten przyj�� cios i wytrzyma�.

Conway wywierci� najpierw w nim male�ki otw�r, pobra� ze �rodka odrobin� znajduj�cych si� tam gaz�w i za�lepi� dziurk�. Potem umie�ci� pr�bk� w analizatorze.

��A ja my�la�am, �e QCQL to najci�szy przypadek � mrukn�a Murchison, gdy ujrza�a wyniki.�� Ale zdo�amy to odtworzy�. Trzeba b�dzie wymieni� atmosfer� w sali?

��Tak, poprosz� � odpar� Conway.

W�o�yli lekkie skafandry operacyjne o r�kawicach cienkich jak druga sk�ra i zwyk�a, tlenowa atmosfera ust�pi�a miejsca mieszance oddechowej pacjenta. Zacz�li rozcina� jego skafander.

TRLH mia� cienki pancerz, kt�ry okrywa� grzbiet i zawija� si� ku do�owi, chroni�c �rodkow� cz�� podbrzusza. Z ods�oni�tych cz�ci korpusu wyrasta�y cztery grube ko�czyny o pojedynczych stawach i wielka, ale s�abo wzmocniona ko��mi g�owa z czterema wyrostkami, dwoma szeroko rozstawionymi, ale ruchliwymi ga�kami ocznymi i dwoma otworami g�bowymi. Z jednego s�czy�a si� krew. Istota musia�a zosta� ci�ni�ta na jakie� twarde kanciaste wyst�py, gdy� pancerz p�k� w sze�ciu miejscach. Jedna z ran by�a bardzo g��boka i pe�na od�amk�w kostnych, a na dodatek obficie krwawi�a. Conway sprawdzi� przeno�nym rentgenem zasi�g obra�e� wewn�trznych i kilka minut p�niej da� znak, �e jest got�w do operacji.

Po prawdzie wcale nie by� got�w, ale pacjent wyra�nie wykrwawia� si� na �mier�.

Wewn�trzna budowa i uk�ad organ�w by�y odmienne od wszystkiego, z czym dot�d si� spotka�. Co do tego zgodnych by�o r�wnie� sze�ciu jego obecnych sublokator�w, jednak QCQL wysun�� ciekawe przypuszczenie co do rodzaju metabolizmu w�a�ciwego istocie oddychaj�cej tak �r�c� mieszanin� gaz�w. Melfianin s�u�y� pomoc� w naprawie uszkodze� pancerza, natomiast FGLI, DBLF, GLNO i AACP og�lnym do�wiadczeniem. Niemniej nie zawsze byli pomocni, gdy� co chwila wr�cz wykrzykiwali ostrze�enia, aby uwa�a� z tym czy tamtym, i niekiedy Conway zamiera� nad sto�em z dr��cymi d�o�mi, czekaj�c, a� znowu b�dzie m�g� wzi�� si� do roboty. Teraz, gdy nie ogranicza� si� wy��cznie do kwestii j�zykowych, wszystkie dane zawarte w hipnozapisach atakowa�y go z ca�� moc�.

By�y w�r�d nich tak�e osobiste l�ki i nerwice dawc�w wzmocnione dodatkowo tym, �e tylu ich spotka�o si� naraz. Z ka�d� minut� by�o coraz gorzej. Nie wszyscy dawcy mieli do�wiadczenie w leczeniu obcych, nie nawykli zatem do patrzenia na �wiat z cudzego, ca�kiem odmiennego punktu widzenia. Conway powtarza� sobie, �e to nie s� kompletne osobowo�ci walcz�ce o w�adz� nad jego umys�em, tylko czysta informacja. By� jednak�e tak zm�czony, �e ledwie panowa� nad tokiem swoich my�li. A potop obcych, mrocznych wspomnie� nie ustawa�. Pojawi�y si� nawet najbardziej prywatne urywki zwi�zane z �yciem seksualnym nieziemc�w. By�o to tak niesamowite, �e Conway omal nie zacz�� krzycze� W pewnej chwili zorientowa� si�, �e stoi przygarbiony, jakby nagle wielki ci�ar spocz�� mu na barkach.

Poczu�, jak Murchison �ciska mu d�o�.

��Co jest, doktorze?�� spyta�a zaniepokojona.�� Mog� jako� pom�c?

Potrz�sn�� tylko g�ow�, bo znajomo�� w�asnego j�zyka nagle gdzie� ulecia�a. Niemniej wpatrywa� si� w twarz Murchison przez ca�e dziesi�� sekund. Gdy odwr�ci� g�ow�, zachowa� w oczach obraz dziewczyny takiej, jaka by�a dla niego, Conwaya, a nie dla Melfianina, Kelgianina czy Traltha�czyka. Dojrza� w jej oczach trosk� o jego i tylko jego osob�. Przypomnia� sobie, kim Murchison jest dla niego, istoty ludzkiej, i uczepiwszy si� tych my�li..�� wyp�yn�� na powierzchni� na chwil� do�� d�ug�, aby zako�czy� operacj�,

Potem jednak nagle poczu�, jak rozpada si� na siedem cz�ci i leci bezw�adnie w mroki siedmiu r�nych otch�ani piekielnych. Nie poczu� nawet, �e jego cia�o wykr�ci�o si� nagle, jakby ka�d� ko�czyn� zaw�adn�� inny, obcy umys�. Nie widzia�, jak Murchison odci�gn�a go od sto�u, a Prilicla podj�� wielkie dla tak kruchej istoty ryzyko i zaaplikowa� mu zastrzyk uspokajaj�cy.

Obudzi� go brz�czyk interkomu. Ca�kiem przytomny stwierdzi�, �e znajduje si� w mi�ym, ciasnym i znajomym, bo w�asnym, pokoju. Wypocz�ty, my�l�c o �niadaniu, odsun�� prze�cierad�o d�oni� zako�czon� pi�cioma normalnymi palcami. Znowu by� sob�. Jednak po chwili u�wiadomi� sobie co� dziwnego i a� znieruchomia�. Wko�o by�o ca�kiem cicho�

��Aby oszcz�dzi� panu pyta� z cyklu �'gdzie jestem� i �'kt�ra godzina�, powiem od razu, �e by� pan nieprzytomny przez dwa dni � rozleg� si� z interkomu zm�czony g�os O�Mary.�� W tym czasie, a dok�adnie wczoraj rano, wr�g przerwa� atak i jak dot�d go nie wznowi�, ja za� sporo dla pana zrobi�em. Dla pa�skiego dobra zadba�em, aby zapomnia� pan wszystkie hipnozapisy, nie grozi mi zatem pa�ska dozgonna wdzi�czno��. Jak si� pan teraz czuje?

��Dobrze � odpar� entuzjastycznie Conway.�� �adnych sensacji� i tyle wolnego miejsca w g�owie.

��Gdybym by� z�o�liwy, powiedzia�bym, �e to dla pana normalne, ale daruj� sobie.

O�Mara stara� si� by� jak zwykle osch�y i sardoniczny, ale niezbyt mu to wychodzi�o. W ka�dym s�owie pobrzmiewa�o olbrzymie wyczerpanie. Jednak Conway wiedzia�, �e O�Mara nie jest kim�, kto �atwo si� m�czy, i �e trzeba by�o naprawd� wiele, by doprowadzi� go do takiego stanu.

��Dow�dca floty chce widzie� pana u siebie za cztery godziny, prosz� wi�c nie zabiera� si� chwilowo do �adnej operacji � ci�gn�� major.�� Niemniej jest na tyle spokojnie, �e mo�e pan sobie zarz�dzi� czas wolny. Ja id� spa�. To tyle.

Conway stwierdzi� szybko, �e cztery godziny to troch� za wiele, aby je sp�dzi�, nic nie robi�c. G��wna jadalnia pe�na by�a Kontroler�w z obsady stanowisk uzbrojenia, brygad technicznych i uzupe�nie� dla za��g walcz�cych jednostek. Zjawili si� te� wojskowi lekarze wspomagaj�cy personel cywilny. Rozmawiano g�o�no, nerwowo i a� nazbyt �ywio�owo, a wszystkie dysputy kr��y�y wok� ewentualnych przysz�ych atak�w na Szpital.

Okaza�o si�, ze gdy si�y Korpusu zosta�y ju� przyparte do bronionego obiektu, tu� obok formacji przeciwnika wy�oni�y si� nagle z nadprzestrzeni jednostki z za�ogami illensa�skich ochotnik�w. Nowe okr�ty by�y du�e i do�� topornie zaprojektowane, ale wygl�da�y dzi�ki temu na bardzo ci�kie jednostki bojowe. Chocia� ka�dy dysponowa� si�� ognia jedynie na poziomie lekkiego kr��ownika, widok dziesi�ciu takich wyskakuj�cych z niebytu ogrom�w ca�kiem pomiesza� szyki napastnikowi, kt�ry wycofa� si� chwilowo, �eby przegrupowywa� si�y Korpus, kt�ry nie mia� za bardzo czego przegrupowywa�, zaj�� si� wzmacnianiem uzbrojenia defensywnego Szpitala.

Conway nie mia� jako� ochoty w��cza� si� do tych radosnych konwersacji, mimo �e sprawa dotyczy�a go w takiej samej mierze co wszystkich. Poniewa� O�Mara wymaza� mu hipnozapisy i zaaplikowa� jeszcze nieco hipnozy uspokajaj�cej, koszmar sprzed dw�ch dni zblad� wyra�nie, a wraz z nim zanik�y w znacznej mierze talenty j�zykowe. Conway nie m�g� zatem nawi�za� �adnej rozmowy z rozrzuconymi po sto��wce obcymi, a ziemskie piel�gniarki zosta�y zmonopolizowane przez Kontroler�w. Chocia� wypada�o ich od dziesi�ciu do dwunastu na jedn�, morale i jednej, i drugiej grupy wyra�nie wzrasta�o. Conway szybko wi�c sko�czy� �niadanie, czuj�c, �e jego morale te� wymaga podbudowania.

My�la� o Murchison. Je�li akurat spa�a, to trudno, ale gdyby mia�a dy�ur, to przecie� m�g� kaza� j� zmieni�, a wtedy�

Ku w�asnemu zdumieniu nie poczu� �adnych wyrzut�w sumienia zwi�zanych z tak niecnym zamiarem nadu�ycia w�adzy. To jest wojna, pomy�la�, a w czasie wojny ludzie mniej zwa�aj� na etyk�, tak osobist�, jak i zawodow�. Prawo d�ungli i te rzeczy�

Jednak gdy zjawi� si� na oddziale Murchison, dziewczyna zdawa�a akurat dy�ur, nie musia� zatem przyznawa� si� do karygodnych zamiar�w. Tym samym dono�nym, sztucznie radosnym g�osem, kt�ry tak dra�ni� go u innych w sto��wce, spyta� Murchison, czy ma ju� jakie� plany na wiecz�r, zaproponowa� spotkanie i mrukn�� co� strasznie banalnego o tym, �e nie mo�na wiecznie tylko pracowa�

��Plany na wiecz�r? Ja chc� spa�! � zaprotestowa�a dziewczyna, po czym doda�a bardziej rzeczowo: � Nie mo�na tak� A dok�d p�jdziemy? Co tu mo�na robi�? Wszystko zniszczone� Mam si� przebra�?

��Poziom rekreacyjny nie ucierpia�. A tak jak teraz te� wygl�dasz wspaniale.

Regulaminowy str�j ludzkiej piel�gniarki sk�ada� si� z b��kitnej bluzki i takich samych spodni. Jedno i drugie by�o dobrze dopasowane, aby nie sprawia�o k�opot�w przy wk�adaniu oraz �ci�ganiu kombinezonu, i bardzo podkre�la�o kszta�ty Murchison, jednak nie mog�o zamaskowa� jej zm�czenia. Gdy zdj�a czepek i siatk� z w�os�w, Conway j�kn�� gard�owo i zaraz zani�s� si� kaszlem. Krta� mia� ci�gle jeszcze podra�nion� po pr�bach na�ladowania d�wi�k�w wydawanych przez obcych.

Murchison za�mia�a si�, potrz�sn�a g�ow�, aby w�osy lepiej si� u�o�y�y, i potar�a policzki, �eby cho� troch� je zar�owi�.

��Obiecasz, �e nie zatrzymasz mnie za d�ugo?�� spyta�a pogodnie.

Po drodze na poziom rekreacyjny trudno by�o unikn�� rozm�w na tematy zawodowe. Wiele sekcji Szpitala straci�o szczelno��, a nierozhermetyzowane by�y przepe�nione. Ranni le�eli praktycznie na ka�dym korytarzu. Nikt nie przewidzia� takiej sytuacji. Nie oczekiwano, �e przeciwnik ograniczy si� do broni konwencjonalnej. Gdyby si�gn�� po g�owice atomowe, nie by�oby tylu pacjent�w. I by� mo�e nie by�oby te� samego Szpitala� Przez wi�ksz� cz�� drogi Conway nie m�g� si� skoncentrowa� na s�owach Murchison, ale ona chyba te� go za bardzo nie s�ucha�a.

Poziom rekreacyjny nie zmieni� si� zasadniczo, chocia� wygl�da� teraz ca�kiem inaczej. Sztuczna grawitacja by�a wy��czona, a poniewa� �rodek ci�ko�ci Szpitala znajdowa� si� wiele poziom�w wy�ej, wszystko, co zwykle zalega�o na pod�odze, zdryfowa�o pod sufit, tworz�c prze�wiecaj�c� lekko mieszanin� piasku i kul wody utkanych b�blami powietrza. Sztuczne s�o�ce prze�wieca�o z drugiej strony g��bok� purpur�.

��Ale tu �adnie!�� powiedzia�a Murchison.�� I tak spokojnie. Poniek�d.

Czerwonawy blask nada� jej sk�rze ciep�y, �niady odcie�. Conway pomy�la�, �e mo�e dziwna to barwa, ale bardzo mi�a dla oka. Wargi Murchison by�y teraz ciemnopurpurowe, a po kraw�dziach wr�cz czarne i rozchyla�y si� lekko, ukazuj�c o�lepiaj�co bia�e z�by. Oczy za� zrobi�y si� nie tylko du�e, ale i l�ni�ce, tajemnicze.

��To si� nazywa romantyczny krajobraz � mrukn��.

Odepchn�li si� ostro�nie nogami i polecieli przez wielkie wn�trze ku restauracji. Pod nimi przesuwa�y si� powoli wierzcho�ki drzew, a na ich drodze snu�y si� woale osiadaj�cej im na twarzach i r�kach mg�y, gdy� podgrzewana w �'g�rze� przez s�o�ce woda parowa�a ku �'do�owi�. Conway z�apa� d�o� Murchison i �cisn�� j� delikatnie, ale poniewa� poruszali si� z nieco r�nymi szybko�ciami, zacz�li po chwili wirowa� razem wko�o wsp�lnego �rodka ci�ko�ci. Conway ugi�� powoli �okie� i przyci�gn�� dziewczyn� do siebie. Szybko�� ich obrot�w wzros�a, obj�� j� wi�c drug� r�k� w talii i prawie �e przytuli�.

Zaprotestowa�a, ale nagle, ku jego zachwytowi, zacz�a go ca�owa� i obj�a r�wnie silnie, a pusta zatoka, klify i purpurowe, zasnute wod� niebo wirowa�y wok� nich.

Conwayowi przebieg�o przez g�ow�, �e r�wnie dobrze �wiat m�g�by mu zawirowa� przed oczami za spraw� samego poca�unku. W ko�cu mi�kko osiedli na szczycie urwiska po drugiej stronie zatoki i rozdzielili si� ze �miechem.

Czepiaj�c si� sztucznej ro�linno�ci, dotarli do niegdysiejszej restauracji. W �rodku zalega� p�mrok, a pod przezroczystym dachem i blatami stolik�w zebra�o si� sporo wody. Srebrzyste wodne kule i kuleczki zwiesza�y si� wko�o i ko�ysa�y niczym kruche nieziemskie owoce, ilekro� tr�cali kt�ry� st�. Poniewa� sala by�a niewysoka i niewiele by�o wida�, co chwila na co� wpadali, a wkr�tce otoczy�y ich ca�e chmury drobin wody, kt�re rozszczepia�y �wiat�o i k�pa�y twarz Murchison w jeszcze bardziej niezwyk�ym �wietle. Ca�kiem jak we �nie, pomy�la� Conway, �nie, kt�ry sta� si� cudown� jaw�� Ciemna i kochana sylwetka p�yn�cej obok Murchison nie pozostawia�a miejsca na w�tpliwo�ci.

Usiedli przy jednym ze stolik�w, ale ostro�nie, �eby nie wytr�ci� ca�ej wody spod blatu. Conway uj�� d�o� dziewczyny. Drug� r�k� przesun�� po jej w�osach.

��Chc� z tob� porozmawia� � szepn��.

Mimo zm�czenia odpowiedzia�a u�miechem.

Conway spr�bowa� powiedzie� wszystko, co od d�u�szego czasu chodzi�o mu po g�owie, ale nie wysz�o mu to najlepiej. Zacz�� od tego, �e Murchison jest bardzo pi�kna i nie chcia�by ogranicza� ich znajomo�ci tylko do przyja�ni i �e to niem�drze z jej strony, �e sk�ada wy��cznie takie propozycje, bo on j� kocha i jej pragnie, i naprawd� zamierza� zaj�� si� ni� z takim po�wi�ceniem i oddaniem, aby nie mog�a mu powiedzie� nic innego, jak tylko �'tak�. Tyle �e zabrak�o na to czasu. My�la� o niej nieustannie, nawet podczas operacji TRLH, i tylko dlatego wytrzyma� do ko�ca i zrobi�, co nale�a�o. A w trakcie bombardowania wci�� si� o ni� niepokoi��

��I ja o ciebie � wtr�ci�a cicho Murchison.�� Kr�ci�e� si� po ca�ym Szpitalu i za ka�dym razem, gdy czu�am trafienie� Robi�e�, co trzeba, ale� ba�am si�, �e zginiesz.

Jej twarz nikn�a w cieniu, mokry uniform przylgn�� do cia�a. Conway poczu�, �e zasch�o mu w ustach.

��By�e� wspania�y tego dnia, gdy operowali�my TRLH. Ca�kiem, jakbym pracowa�a z Diagnostykiem. Siedem ta�m� Tak powiedzia� O�Mara. A gdy ja poprosi�am go wcze�niej chocia� o jedn�, �eby ci pom�c, to odm�wi�, bo��� Zawaha�a si� i odwr�ci�a g�ow�. � Powiedzia�, �e m�ode kobiety zbytnio przebieraj� w�r�d tych, kt�rym pozwol� zapanowa� nad swoimi my�lami.

��Zbytnio przebieraj�? � spyta� nieco chrapliwie Conway.�� Czy to wyklucza z ich wybor�w przyjaci�?

Pochyli� si� odruchowo przy tych s�owach, pu�ci� krzes�o i uni�s� si� ku sufitowi, a� tr�ci� czo�em jedn� z przyklejonych do niego wodnych p�kul. Jej napi�cie powierzchniowe zel�a�o i woda spe�z�a mu na twarz. Odgarn�� j� na ile si� da�o i rozbi� w chmar� kropelek.

Wtedy dostrzeg� w k�cie jedyny niepokojowy akcent tego wn�trza � stert� nie uzbrojonych pocisk�w przytwierdzonych do pod�ogi klamrami i dodatkowo, na wypadek gdyby klamry ust�pi�y przy wstrz�sie, oplecionych siatk�. Nie wypuszczaj�c d�oni Murchison, odepchn�� si� nog� i pop�yn�li w k�t, gdzie odszuka� skraj siatki i j� uni�s�.

��Trudno rozmawia�, polatuj�c w powietrzu � powiedzia�. � Zapraszam do �rodka.

Mo�e siatka nazbyt kojarzy�a si� z paj�czyn�, a mo�e jego g�os zabrzmia� troch� jak namowy drapie�nego paj�ka, do�� �e Murchison wyra�nie si� zawaha�a. Jej d�o� zadr�a�a.

��Wiem� wiem, co czujesz � powiedzia�a szybko, nie patrz�c na niego.�� Te� ci� lubi�. Mo�e nawet wi�cej. Ale to nie w porz�dku. Wiem, �e nie znajdziemy lepszej pory, ale zaszywanie si� tutaj wydaje mi si� takie� samolubne. Nie mog� przesta� my�le� o tych wszystkich rannych na korytarzach i wszystkich ofiarach, kt�re jeszcze nam przywioz�. Wiem, �e to pompatyczne, ale teraz najpierw powinni�my my�le� o innych. I dlatego�

��Dzi�kuj� � mrukn�� zirytowany Conway.�� Przypomnia�a� mi o moich obowi�zkach.

��To nie tak!�� krzykn�a Murchison i nagle zn�w do niego przylgn�a.�� Nie chc� ci sprawia� przykro�ci i nie chc�, �eby� mnie znienawidzi�. Nie my�la�am, �e wojna mo�e by� taka straszna. Boj� si�. Nie chc�, �eby� zgin�� i zostawi� mnie sam�. Prosz� przytul mnie� i powiedz mi, co robi�

Oczy jej l�ni�y, ale dopiero gdy przez twarz dziewczyny przew�drowa�a plamka �wiat�a, Conway zorientowa� si�, �e Murchison bezg�o�nie p�acze. Tego si� nie spodziewa�. Obj�� j� mocno i trwali tak przez d�u�szy czas, a� w ko�cu odsun�� j� �agodnie.

��Nie mam do ciebie pretensji, a to rzeczywi�cie nieodpowiednia chwila na rozmow� o uczuciach. Chod�, odprowadz� ci� do pokoju.

Ale nie zdo�a� tego zrobi�. Kilka minut p�niej w ca�ym Szpitalu rozleg� si� sygna� kolejnego alarmu, a g�o�niki obwie�ci�y, �e doktor Conway ma si� zg�osi� do najbli�szego interkomu.

W izbie przyj��, gdzie kiedy� trzech szybko m�wi�cych Nidia�czyk�w radzi�o sobie ze z�o�onymi problemami zwi�zanymi z przybywaniem pacjent�w do Szpitala, teraz mie�ci�a si� kwatera g��wna. Dwudziestu Kontroler�w mrucza�o nieustannie swoje do mikrofon�w krtaniowych i wbija�o oczy w ekrany ukazuj�ce przeciwnika z daleka i z bliska, czasem nawet w powi�kszeniu rz�du pi�ciu tysi�cy razy. Dwa z trzech g��wnych ekran�w przedstawia�y zgrupowania wrogiej floty. Na obraz jednostek nak�ady si� widmowe linie i figury geometryczne przedstawiaj�ce ich prawdopodobne kolejne ruchy. Na trzecim ekranie malowa� si� uzyskany szerokok�tn� kamer� obraz kad�uba Szpitala.

Nadlatuj�cy pocisk wygl�da� na nim jak spadaj�ca gwiazda. Potem nast�powa� drobny b�ysk i w pr�ni� strzela�a fontanna od�amk�w. Rozbrzmiewaj�cy w sali rozdzieraj�cy, metaliczny �oskot trafienia dziwnie nie pasowa� do czego� tak ma�o spektakularnego.

��Wycofali si� poza zasi�g ci�kiej broni pok�adowej Szpitala i ra�� nas stamt�d rakietami � powiedzia� Dermod.�� Zamierzaj� w ten spos�b zmi�kczy� nasz� obron� i wym�czy� nas przed g��wnym szturmem. Gdyby�my przeprowadzili kontratak, reszta naszych si� zosta�aby unicestwiona. Przewy�szaj� nas liczebnie tak bardzo, �e mo�emy si� im efektywnie przeciwstawia� tylko przy wsparciu baterii Szpitala. Nie mamy zatem wyboru: musimy przetrzyma� to bombardowanie i zachowa� si�y na�

��Jakie si�y?�� spyta� ze z�o�ci� Conway.

Stoj�cy za nim O�Mara chrz�kn�� upominaj�co, a siedz�cy za biurkiem dow�dca floty spojrza� krytycznie na chirurga. Gdy zn�w si� odezwa�, patrzy� wprost na Conwaya, ale nie odpowiedzia� na jego pytanie.

��Mo�emy te� oczekiwa� kr�tkich wypad�w ma�ych i zwinnych jednostek, kt�re wprowadz� zamieszanie i si� wycofaj�. To, �eby nie da� nam zasn��. Nale�y si� liczy� z kolejnymi ofiarami w�r�d Kontroler�w z obsady baterii Szpitala i w�r�d za��g okr�t�w. Ofiary poniesie te� nieprzyjaciel. W zwi�zku z tym chcia�bym co� wyja�ni�. Z tego, co wiem, zajmuje si� pan r�wnie� rannymi przeciwnika, doktorze. Po�wi�ca im pan sporo czasu. Sam mi pan powiedzia�, �e pracujecie ostatkiem si��

��Co pan mo�e o tym wiedzie�? � rzuci� Conway. Oblicze Dermoda st�a�o jeszcze bardziej, ale tym razem odpowiedzia� na pytanie:

��Otrzymuj� meldunki o pacjentach, kt�rzy k�adzeni s� obok siebie, bo reprezentuj� ten sam typ fizjologiczny, ale m�wi� ca�kiem r�nymi j�zykami. Co zamierza pan przedsi�wzi��

��Nic!�� odpar� Conway, kt�rego ogarn�a nagle zimna pasja. Ch�tnie potrz�sn��by tym nieczu�ym s�u�bist�, aby zrobi� si� troch� bardziej ludzki.

Na pocz�tku s�dzi�, �e lubi Dermoda. Uwa�a� go za my�l�cego i wra�liwego kompetentnego wy�szego oficera, jednak w ci�gu kilku ostatnich dni dow�dca floty zacz�� uosabia� w oczach Conwaya t� �lep�, niszczycielsk� si��, kt�ra uwzi�a si� na Szpital. Podczas spotka�, kt�re organizowano, gdy zacz�� si� kolejny atak, Conway coraz cz�ciej �ciera� si� z Dermodem.

Jednak dow�dca floty nie reagowa� zwykle na uwagi Conwaya, tylko patrzy� na niego tak, jakby go w og�le nie widzia�. Sytuacji nie poprawi�y te� uwagi O�Mary, aby Conway pow�ci�gn�� nieco j�zyk i nie by� taki napastliwy, gdy� Dermod ma teraz wojn� na g�owie i dzia�a pod wielk� presj�, mo�na mu zatem wybaczy� chwilowy brak dobrych manier.

Conway beszta� si� w�a�nie w duchu za brak cierpliwo�ci do tej umundurowanej zimnej ryby, gdy us�ysza� osch�y g�os:

��Ale chyba nie po�wi�ca pan rannym przeciwnika tyle samo uwagi, ile naszym?

��Czasem trudno ich odr�ni� � powiedzia� Conway tak spokojnie, �e O�Mara a� zerkn�� na niego z niepokojem.�� Ani piel�gniarki, ani ja nie znamy si� na typach skafandr�w kosmicznych, a mundury bywaj� zbyt zniszczone albo przesi�kni�te krwi�, aby cokolwiek rozpozna�. �rodki przeciwb�lowe i uspokajaj�ce sprawiaj�, �e ma�o kt�ry pacjent m�wi artyku�owanie. Mo�e jest jaki� spos�b, aby odr�ni� krzyk b�lu Kontrolera od krzyku wroga, ale ja go nie znam � m�wi� Conway, podnosz�c g�os. Ostatnie zdanie prawie �e wykrzycza�: � Ani m�j personel, ani ja nie zamierzamy zreszt� robi� �adnej r�nicy mi�dzy pacjentami. To szpital, do cholery! Czy pan tego jeszcze nie zauwa�y�?

��Spokojnie, synu. To na pewno jest szpital � wtr�ci� si� O�Mara.

��A tak�e plac�wka wojskowa!�� warkn�� Dermod.

��Jedno, czego nie rozumiem, to dlaczego w�a�ciwie nie si�gaj� ci�gle po bro� atomow�? � spyta� pospiesznie O�Mara, �eby zmieni� temat.

W pokoju rozleg�o si� echo kolejnego, tym razem odleg�ego trafienia.

��Pow�d jest prosty, majorze � powiedzia� Dermod, patrz�c wci�� na Conwaya.�� Musz� si� wykaza� podbojem. To wym�g polityczny. Chodzi o zaj�cie i okupacj� terytorium znienawidzonego wroga. Genera�owie potrzebuj� prawdziwego triumfu, a nie pyrrusowego zwyci�stwa. Niewa�ne, ile zdob�d� i za jak� cen�, wa�ne, �eby da�o si� to przedstawi� mieszka�com Imperium jako wielkie osi�gni�cie. Ponosimy przez to ci�kie straty. Tylko dziesi�� procent z nich prze�ywa i trafia do Szpitala. Mamy to szcz�cie, �e mo�emy udzieli� im b�yskawicznie pomocy medycznej i zajmujemy pozycje, kt�re s� stosunkowo dogodne do obrony. Przeciwnik ponosi wielokrotnie wi�ksze straty. Wed�ug moich szacunk�w s� one dwudziestokrotnie powa�niejsze ni� nasze. Gdyby zniszczyli nas obecnie g�owic� atomow�, pojawi�yby si� pytania, dlaczego nie zrobili tego wcze�niej, bez takiej ofiary krwi. Imperator nie m�g�by zapewne udzieli� zadowalaj�cych wyja�nie�, a w�wczas wojna, kt�r� roznieci�, miast wzmocni� jego rz�dy, mog�aby po�o�y� im kres�

��No to dlaczego nie spr�buje im pan tego wyja�ni�? � przerwa� mu Conway.�� Prosz� powiedzie� im prawd� o nas i �e mamy tu wielu rannych. Chyba nie my�li pan, �e uda si� wygra� t� bitw�? Dlaczego nie kapitulujemy?

��Nie mo�emy si� z nimi porozumie�, doktorze � odpar� dobitnie Dermod.�� Nie pos�uchaj�, a ju� na pewno nie uwierz�. Uwa�aj�, �e i tak wiedz�, co zrobili�my na Etli i co wyczyniamy tutaj. T�umaczenie, �e pr�bowali�my pomaga� Etlanom, a obecnie z konieczno�ci bronimy Szpitala, nic nie da. Nied�ugo po naszym odlocie przez Etl� przetoczy�a si� ca�a seria epidemii, a ta plac�wka nie przypomina ju� z zewn�trz szpitala. Liczy si� tylko to, co zrobimy, nie, co powiemy. A obecnie post�pujemy zgodnie z tym, na co przygotowa� ich Imperator. Owszem, mog�oby ich zastanowi�, sk�d tylu obcych walcz�cych po naszej stronie. Ich zdaniem obcy to ni�sze istoty, kt�re nadaj� si� tylko na niewolnik�w. Ale nasi sojusznicy nie walcz� jak niewolnicy� Tyle �e teraz to chyba zbyt subtelna kwestia, aby co� z tego wynik�o. Nasz przeciwnik nie my�li logicznie. Kieruje si� przede wszystkim emocjami�

��Ja te�! � warkn�� Conway.�� Jednak ja my�l� wy��cznie o moich pacjentach. Oddzia�y s� przepe�nione. Chorzy le�� na korytarzach, w magazynach i schowkach, wsz�dzie. I nie maj� wystarczaj�cej ochrony przed niespodziewanym spadkiem ci�nienia�

��Widz�, �e nie potrafi pan ju� my�le� o niczym innym ni� pa�scy pacjenci!�� odszczekn�� si� Dermod.�� Mo�e pana zdziwi�, ale ja te� o nich my�l�, cho� nie poddaj� si� emocjom. Gdybym post�powa� inaczej, dopu�ci�bym do g�osu z�o��, a w�wczas zamiast walczy�, szuka�bym zemsty��� Szpitalem wstrz�sn�a nast�pna eksplozja, dow�dca jednak nie przerwa�, tylko podni�s� g�os.�� �musi pan wiedzie�, �e Korpus Kontroli to formacja policyjna dbaj�ca o pok�j niemal ca�ej zamieszkanej galaktyki. Czyni to, wykorzystuj�c najnowsze zdobycze psychologii i nauk spo�ecznych. Przede wszystkim kszta�tuj�c �wiadomo�� jednostek i spo�ecze�stw. Obecna walka szlachetnych Kontroler�w i lekarzy stawiaj�cych op�r przewy�szaj�cej ich liczebnie bandzie dzikus�w zostanie nale�ycie nag�o�niona, ale i tak potrwa, zanim opinia publiczna Federacji przychyli si� ku wojnie. Nam ju� to nie pomo�e, ale na pewno zostaniemy pomszczeni, doktorze!�� Dermod zblad� ze z�o�ci, a g�os zacz�� mu dr�e�. � Regu�y mi�dzygwiezdnej wojny nie przewiduj� opanowywania planet. Mo�na je tylko niszczy�. To mizerne Imperium ze swoimi czterdziestoma �wiatami zostanie zmia�d�one, obr�cone w perzyn�, nic po nim nie zostanie�!

O�Mara nie odzywa� si�, Conway za� nie m�g� oderwa� oczu od twarzy Dermoda, chocia� ch�tnie zobaczy�by reakcj� psychologa na wybuch dow�dcy floty. Nie przypuszcza�, �e kto� tak wysoki rang� mo�e do tego stopnia straci� opanowanie, i zaczyna� si� ba�. R�wnowaga psychiczna i samokontrola Dermoda mia�y decyduj�ce znaczenie dla dzia�a� wojennych. Tak samo jak w wypadku O�Mary, kt�rego Conway m�g� nie lubi�, ale na pewno docenia�.

��Ale Korpus to tylko policja, pami�ta pan?�� podj�� dow�dca.�� Staramy si� traktowa� ca�� histori� jako rodzaj zamieszek na mi�dzyplanetarn� skal�. W takich wypadkach wichrzyciele ponosz� zawsze ci�sze straty ni� policja. S�dz�, �e nasz przeciwnik nie jest ju� zdolny dojrze� prawdy i wielka wojna nas nie ominie, ale nie chc� czu� do niego nienawi�ci. Na tym polega zasadnicza r�nica pomi�dzy utrzymywaniem pokoju a d��eniem do wojny. Nie �ycz� sobie te�, aby jaki� lekarz o w�skich horyzontach, kt�rego zadaniem jest wy��cznie leczenie pacjent�w, przypomina� mi o ofierze krwi i cierpieniu moich ludzi. Nie wzbudzi pan we mnie nienawi�ci do istot, kt�re r�ni� si� od nas tylko i wy��cznie tym, �e zosta�y ok�amane!�� Teraz Dermod prawie ju� krzycza�. Chocia� pr�bowa�, nie potrafi� si� opanowa�. � I nie obchodzi mnie, jak pan leczy naszych czy ich rannych, ale b�dzie pan s�ucha� rozkaz�w, kt�re ich dotycz�! To jest obecnie plac�wka wojskowa, a tamci ranni s� naszymi wrogami. Ci, kt�rzy mog� si� porusza�, musz� si� znale�� pod stra��, aby �aden nie dopu�ci� si� sabota�u. Rozumie pan teraz, doktorze?

��Tak, sir � odpar� cicho Conway.

Gdy kilka minut p�niej opu�cili z O�Mar� izb� przyj��, Conway ci�gle czu� si� nieswojo. Uwa�a�, �e �le oceni� Dermoda i �e powinien go przeprosi�. Pod lodow� mask� kry� si� naprawd� dobry cz�owiek.

��Lubi�, gdy te zimne typy o silnej samokontroli upuszczaj� jednak czasem troch� pary � powiedzia� nagle id�cy obok O�Mara.�� Bior�c pod uwag� napi�cie, w jakim pracuje, to bardzo po��dane. Dobrze, �e w ko�cu zdo�a� go pan rozz�o�ci�.

��A ja?

��Panu brak jakiejkolwiek samokontroli. Mimo nowych obowi�zk�w i stanowiska, na kt�rym powinien si� pan wykazywa� co najmniej dobrymi manierami i minimum tolerancji na cudze pogl�dy, pan robi si� coraz bardziej k��tliwy. Daje pan z�y przyk�ad. Prosz� na siebie uwa�a�, doktorze.

Conway oczekiwa� po tym wszystkim chocia� odrobiny wsp�czucia i uznania, �e on te� dzia�a w trudnych warunkach, a nie krytyki z jeszcze jednej strony. Zaniem�wi� ze z�o�ci i g�os wr�ci� mu dopiero wtedy, gdy O�Mara znikn�� w swoim gabinecie.

Nast�pnego dnia Conway nie mia� okazji przeprosi� Dermoda. Wichrzyciele przypu�cili najgro�niejszy ze wszystkich atak�w i nie by�o czasu na rozmowy. Conway pomy�la� cynicznie, �e nazwanie wojny zamieszkami mo�e znaczy co� dla polityk�w, jednak poza tym nie zmienia praktycznie niczego. Rannych przybywa�o w zastraszaj�cym tempie, tym bardziej �e bitwa zacz�a si� od zdarzenia, kt�re dla obu stron by�o niemal�e katastrof�.

Okr�ty przeciwnika otworzy�y huraganowy ogie� i otoczy�y Szpital ze wszystkich stron. Podesz�y tak blisko, �e przemyka�y czasem ledwie kilkadziesi�t metr�w od masywnego kad�uba. Jednostki Dermoda, czyli Vespasian, jeden wielki kr��ownik Traltha�czyk�w i szereg mniejszych okr�t�w, zakotwiczy�y si� wi�zkami �ci�gaj�cymi do poszycia Szpitala. Nie mia�y miejsca na manewry, kt�re nie zak��ci�yby pracy zamontowanego poni�ej ci�kiego uzbrojenia. Ca�kiem nieruchome, wspiera�y ogie� ci�kich baterii.

Zapewne na to w�a�nie czeka� dow�dca przeciwnika. Wrogie jednostki przegrupowa�y si� z wpraw� �wiadcz�c� o d�ugich przygotowaniach do tego manewru i trzy czwarte z nich skupi�o ogie� na jednym, stosunkowo niewielkim obszarze Szpitala.

Nawa�a ogniowa przedar�a si� przez p�yty poszycia, skruszy�a blokuj�ce wcze�niejsze przestrzelmy wraki i si�gn�a wewn�trznego kad�uba. �'Grzechotki� rozdrabnia�y wyrzucane w przestrze� wi�ksze kawa�ki wrak�w, a wi�zki �ci�gaj�ce odrzuca�y je na boki, aby kolejne pociski mog�y wnikn�� jeszcze g��biej. Obro�cy z pocz�tku dziesi�tkowali podlatuj�ce blisko jednostki przeciwnika, ale w ko�cu i oni ulegli. Kolejne wie�yczki zmienia�y si� w martwe zgliszcza, pl�taniny poszarpanego metalu i krwawych szcz�tk�w. W ko�cu ca�a sekcja kad�uba zosta�a pozbawiona wszelkiej os�ony i jasne si� sta�o, �e ten atak zako�czy si� desantem.

Pod os�on� ognia jednostek bojowych podesz�y do Szpitala trzy wielkie, nie uzbrojone transportowce.

Vespasian, kt�ry zosta� czym pr�dzej przesuni�ty do obrony os�abionego obszaru, skierowa� si� ku miejscu, gdzie pierwszy transportowiec mia� dobi� do Szpitala. Zebra� przy tym ci�gi zar�wno od nieprzyjaciela, jak i od swoich, ale ledwie wielka jednostka desantowa wychyn�a zza krzywizny kad�uba, kr��ownik da� pe�ny ci�g�

To, co sta�o si� w nast�pnych minutach, r�nie p�niej t�umaczono. Jedni m�wili o b��dzie pilota kr��ownika, inni o fatalnym trafieniu, kt�re uszkodzi�o uk�ad sterowniczy albo zbi�o okr�t z kursu. Nikt jednak nie sugerowa�, �e kapitan Williamson �wiadomie i celowo staranowa� transportowiec. Wszyscy wiedzieli, �e to kompetentny i rozs�dny dow�dca, kt�ry nie zrobi�by niczego tak nierozs�dnego jak po�wi�cenie w�asnej jednostki. Szczeg�lnie na tym etapie bitwy�

Vespasian uderzy� wi�kszy, ale s�abszy konstrukcyjnie statek w pobli�u rufy, wbi� si� g��boko w jego kad�ub i nagle znieruchomia�. Wewn�trz transportowca dosz�o do eksplozji, przez chwil� wida� by�o mgie�k� uciekaj�cej atmosfery, po czym obie sczepione jednostki zacz�y z wolna kozio�kowa� i dryfowa� w pr�ni.

Na moment wszyscy jakby zamarli, po czym pozosta�e baterie obro�c�w zignorowa�y pomniejsze cele i skupi�y ogie� na drugim transportowcu. W ci�gu kilku minut zdar�y z niego szereg blach poszycia i zacz�y si� wgryza� w kad�ub. Trac�cy powietrze statek wola� si� wycofa�. Trzeci z transportowc�w zawr�ci� ju� wcze�niej. Ca�o�� si� przeciwnika przerwa�a atak, chocia� nie oddali�a si� zbytnio, a ostrza� Szpitala nie usta�.

�adn� miar� nie by�o to zwyci�stwo Korpusu. Przeciwnik pospieszy� si� tylko i w�a�nie si� dowiedzia�, �e pope�ni� b��d. Cel nie zosta� jeszcze wystarczaj�co �'zmi�kczony�.

Wi�zki ogarn�y oba wraki i zatrzyma�y ich ruch obrotowy, a potem przyci�gn�y do kad�uba Szpitala. Ekipy ratunkowe ruszy�y na poszukiwania i niebawem wyci�gn�y pierwszych rannych. Wszyscy oni musieli by� dostarczani do Szpitala okr�n� drog�, gdy� w zniszczonym obszarze kad�uba te� trwa�a w�a�nie akcja ratunkowa. Szukano ocala�ych pacjent�w, kt�rzy dostali si� ponownie pod ostrza�. Niekt�rzy ju� po raz trzeci�

Doktor Prilicla do��czy� do ekip ratunkowych, chocia� GLNO byli najbardziej delikatn� ras� Federacji, a jedn� z najszerzej znanych ich cech by� zupe�ny brak odwagi. Jednak Prilicla ca�kiem sprawnie porusza� si� w swoim cienko�ciennym skafandrze ochronnym mi�dzy poszarpanymi, ograniczaj�cymi widoczno�� blachami. Szuka� oznak �ycia. Ka�dy umys�, nawet nieprzytomny, emanowa� w spos�b, kt�ry GLNO m�g� wychwyci� nawet z pewnej odleg�o�ci. Bezb��dnie odr�nia� martwych od rannych. Wobec mnogo�ci ofiar, kt�re wykrwawia�y si� z wolna na �mier� albo kt�rych skafandry traci�y powietrze, jego wskaz�wki pozwala�y skierowa� wysi�ki tam, gdzie to mia�o jeszcze sens. Prilicla uratowa� dzi�ki temu wiele istnie�, mimo �e dla niego, wra�liwego empaty, do�wiadczenie to by�o bardziej ni� bolesne.

Major O�Mara wydawa� si� wszechobecny. Gdyby nie brak ci��enia, musia�by si� pewnie wlec nadludzkim wysi�kiem z miejsca na miejsce, ale w tej sytuacji po prostu lata�. O zm�czeniu �wiadczy�o tylko to, �e co rusz �le ocenia� odleg�o�� nast�pnego skoku i zderza� si� z drzwiami oraz lud�mi. Jednak kiedy odzywa� si� do ziemskich pacjent�w, piel�gniarek i innych Kontroler�w, jego g�os nie zdradza� ani krzty znu�enia. Ju� sama jego obecno�� wywiera�a zbawienny wp�yw nawet na nieziemc�w, bo chocia� nie rozumieli jego s��w, to przecie� wielu rozmawia�o z nim kiedy� za po�rednictwem autotranslatora i zawsze im to pomaga�o.

S�oniowaci Traltha�czycy, krabowaci Melfianie i wszyscy inni obcy rozproszeni byli obecnie po r�nych poziomach Szpitala. Na niekt�rych oddzia�ach kierowali ziemskim personelem, na innych wspomagali piel�gniarki i Kontroler�w. Byli tak samo jak oni zm�czeni i zaganiani i cz�sto nie rozumieli, co si� do nich m�wi, ale r�wnie� dawali z siebie wszystko.

Jednak za ka�dym razem, gdy nast�pny pocisk trafia� w Szpital, tracili kolejny kawa�ek przestrzeni�

Doktor Conway nie opuszcza� ju� jadalni. Mia� ��czno�� z wi�kszo�ci� poziom�w, jednak wiod�ce do nich korytarze albo zosta�y rozhermetyzowane, albo zablokowane rumowiskami. Poza tym Conway by� ostatnim sprawnym starszym lekarzem i nale�a�o go chroni�. Mia� pod opiek� licznych ziemskich pacjent�w i kilkana�cie najtrudniejszych przypadk�w obcych. Do niego te� trafiali ranni spo�r�d personelu.

Mo�na powiedzie�, �e obecnie prowadzi� najwi�kszy i najbardziej zat�oczony oddzia� w ca�ym Szpitalu. Poniewa� nikt nie mia� czasu na regularne posi�ki i wszyscy �ywili si� �elaznymi racjami, ca�a sto��wka zosta�a zamieniona w sal� szpitaln�. Legowiska i wyposa�enie operacyjne przymocowano klamrami do pod�ogi, �cian i sufitu, lecz pacjentom, kt�rzy w wi�kszo�ci od dawna pracowali w kosmosie, nie przeszkadza�o, �e s�siedzi wisz� czasem tu� obok nich nogami do g�ry, a mniej poszkodowanym �atwiej by�o w ten spos�b rozmawia�.

Conway by� ju� tak ot�pia�y, �e nawet nie odczuwa� zm�czenia. Ha�asy i wstrz�sy towarzysz�ce kolejnym trafieniom sta�y si� elementem codzienno�ci. Conway wiedzia�, �e za ka�dym razem pociski wgryzaj� si� coraz g��biej w kad�ub i pr�dzej czy p�niej przyjdzie chwila, gdy ca�y Szpital otworzy si� na pr�ni�. Jednak nie chcia� o tym my�le�. Robi� co nale�a�o przy nowych pacjentach, chocia� kierowa�y nim ju� tylko odruchy wpojone d�ug� praktyk� lekarsk�. Ma�o co czu�, jeszcze mniej pami�ta�, straci� te� poczucie czasu. Ostatni przypadek obcego, przy kt�rym musia� przyj�� zapis z hipnota�my, by� osobliwym przerywnikiem w monotonnej i krwawej har�wce. Kolejnym by�o przybycie rannych z Vespasiana. Conway nie potrafi� jednak powiedzie�, czy zdarzy�o si� to trzy dni, czy trzy tygodnie temu, ani co by�o pierwsze.

Niemniej ranni z Vespasiana cz�sto stawali mu przed oczami. Sam ci�� kombinezon majora Stillmana na kawa�ki, kt�re unosi�y si� potem wko�o sto�u. Zdiagnozowa� dwa z�amane �ebra, strzaskany bark i czasowe upo�ledzenie wzroku, skutek lekkiej dekompresji. Major ca�y czas dopytywa� si� o dow�dc� i zamilk� dopiero pod wp�ywem narkozy.

Pu�kownik Williamson pyta� nieustannie o swoich ludzi. Ca�y by� w gipsie i prawie nic nie czu�. Pozna� jednak Conwaya. Pami�ta� imiona chyba wszystkich swoich podw�adnych. Conway by tak nie potrafi�.

��Stillman le�y trzy ��ka na prawo od pana � powiedzia�. � Pozostali r�nie.

Williamson przesun�� spojrzeniem po szeregu wisz�cych nad nim pacjent�w. Nie m�g� rusza� prawie niczym pr�cz ga�ek ocznych.

��Paru nie rozpoznaj� � powiedzia�.

Conway spojrza� na twarz pu�kownika, kt�ra ci�gle sinia�a po zderzeniu z wn�trzem he�mu. Szczeg�lnie ciemne placki malowa�y si� pod prawym okiem, na prawej skroni i �uchwie. Chirurg wykrzywi� usta w co� na kszta�t u�miechu i powiedzia�:

��A wielu z nich nie pozna�oby teraz pana.

Zapami�ta� kolejnego TRLH�

Przyniesiono go na hermetycznych noszach, pod namiotem wype�nionym truj�c� mieszank�, kt�r� oddycha�. Nawet przez podw�jn� pow�ok� namiotu i przezroczysty skafander wida� by�o, jakie odni�s� obra�enia. Rozleg�e i g��bokie wgniecenia pancerza spowodowa�y przerwanie szeregu naczy� krwiono�nych. Nie by�o czasu na przyjmowanie zapisu powsta�ego przy okazji leczenia poprzedniego TRLH. Pacjent by� bliski �mierci z wykrwawienia. Conway wskaza� na wolny kawa�ek pod�ogi i poleci� przytwierdzi� tam nosze, a sam zmieni� ci�kie r�kawice swojego skafandra na inne, przeznaczone specjalnie do operacji przez pow�ok� namiotu. Zewsz�d wiele oczu �ledzi�o ka�dy jego ruch.

Nacisn�� na przezroczyste tworzywo, kt�re podda�o si� mi�kko i rozci�gn�o, nie trac�c nic ze swojej wytrzyma�o�ci. Przylega�o do r�kawic mo�e nie jak druga sk�ra, ale nie gorzej ni� zwyk�e r�kawiczki chirurgiczne. Ostro�nie, �eby nie rozedrze� pow�oki, Conway si�gn�� po narz�dzia z zestawu noszowego i zdj�� pacjentowi skafander.

Taka metoda operowania pozwala�a na przeprowadzanie ca�kiem z�o�onych zabieg�w. Conway przekona� si� o tym, ratuj�c paru PVSJ i QCQL, kt�rzy dochodzili do zdrowia par� ��ek dalej. Minusem by�a konieczno�� ograniczenia si� tylko do tych narz�dzi i lek�w, kt�re znajdowa�y si� pod okryw� jako wyposa�enie samych noszy. Trzeba te� by�o przywykn�� do lekkiego oporu stawianego przez tworzywo.

Usuwa� w�a�nie od�amki pancerza z rany, gdy pobliskie trafienie rozko�ysa�o na chwil� pod�og�. Kilka minut p�niej rozleg� si� alarm dekompresyjny i Murchison oraz kelgia�ski lekarz wojskowy pospieszyli sprawdza� szczelno�� namiot�w tych chorych, kt�rzy nie mogli zrobi� tego sami. Spadek ci�nienia by� niewielki, wi�c zapewne nie chodzi�o o przebicie, ale o wywo�ane wstrz�sem p�kni�cie kt�rej� grodzi, jednak dla pacjenta Conwaya nawet to mog�o okaza� si� gro�ne. Zacz�� pracowa� dwa razy szybciej.

Wszak�e gdy podwi�zywa� kolejne naczynie krwiono�ne, os�ona zacz�a si� wydyma� pod wewn�trznym ci�nieniem, uniemo�liwiaj�c precyzyjne manipulowanie narz�dziami. Po chwili d�onie Conwaya zosta�y praktycznie odepchni�te od pola operacyjnego. R�nica ci�nienia mi�dzy wn�trzem namiotu a sal� wynosi�a co najwy�ej kilogram na centymetr kwadratowy i Conway ledwie czu� zmian� w uszach, jednak tworzywo nad�o si� jak balon i musia� przerwa� operacj�. Wznowi� j� dopiero p� godziny p�niej, gdy przeciek zosta� za�atany i ci�nienie wr�ci�o do normy. Jednak wtedy by�o ju� za p�no�

Nagle co� zamaza�o mu pole widzenia, a po chwili z niebotycznym zdumieniem stwierdzi�, ze p�acze. By�o to dziwne, poniewa� lekarze nie zwykli p�aka� po pacjentach, jednak tym razem zm�czenie, z�o�� i �al okaza�y si� silniejsze. Straci� pacjenta, kt�ry powinien �y�. Gdy zobaczy�, �e wszyscy chorzy wko�o mu si� przygl�daj�, nie wiedzia�, gdzie si� podzia�.

Od tamtej pory straci� prawie kontakt z rzeczywisto�ci�. Gdy zamyka� oczy, musia�o min�� ile� sekund albo minut, zanim udawa�o mu si� zmusi� powieki do uniesienia, chocia� wydawa�o mu si�, �e czas przesta� p�yn��. Ci pacjenci, kt�rzy byli wystarczaj�co sprawni, �eby w razie alarmu szybko wr�ci� pod swoje namioty, przemieszczali si� od ��ka do ��ka, wykonuj�c najprostsze prace przy ci�ej rannych albo rozmawiaj�c tylko z unieruchomionymi. Czasem zbierali si� gdzie� niczym wielka �awica ryb i pogr��ali w rozmowach. Conway jednak niemal ca�y czas by� zbyt zaj�ty kolejnymi przypadkami albo tre�ci� kolejnej hipnota�my, �eby zamieni� z nimi wi�cej ni� kilka s��w. Niekiedy spogl�da� tylko na �pi�cych wsp�pracownik�w, Murchison i Kelgianina, kt�rzy zawisali do drzemki w pobli�u g��wnych drzwi.

Kelgianin przypomina� wtedy wielki, futrzany znak zapytania. Pomrukiwa� przez sen w charakterystyczny dla DBLF spos�b. Murchison dryfowa�a na ko�cu wij�cej si� trzymetrowej linki. Conway zauwa�y� ze zdumieniem, �e w warunkach niewa�ko�ci �pi�cy przybierali pozycj� embrionaln�.

Gdy tak patrzy� z czu�o�ci� na pi�kn� dziewczyn� po��czon� ze �cian� nieproporcjonalnie cienk� p�powin�, poczu�, �e te� rozpaczliwie chce mu si� spa�. Jednak teraz wypada� jego dy�ur i do kolejnej zmiany zosta�o jeszcze sporo czasu, mo�e pi�� minut, mo�e pi�� godzin� tak czy tak, ca�a wieczno��. Musia� si� czym� zaj��.

Prawie bezwiednie skierowa� si� ku niegdysiejszemu magazynowi, gdzie przebywali pacjenci w stanie beznadziejnym albo nie rokuj�cy prawie �adnych nadziei. Tylko tam zdarza�o mu si� wcze�niej porozmawia� chwil� albo dwie z pacjentem. Je�li rozmowa nie by�a mo�liwa, stara� si� zrobi� cokolwiek, aby ul�y� umieraj�cemu. W wypadku Traltha�czyk�w, Melfian albo innych jeszcze istot, kt�rych j�zyka nie zna�, m�g� tylko zawisn�� obok w nadziei, �e dzi�ki Prilicli poczuj�, �e s� w�r�d przyjaci�, kt�rym szczerze ich �al.

Dopiero po pewnym czasie zorientowa� si�, �e wielu pacjent�w pod��y�o za nim do magazynu. Byli w�r�d nich i tacy, kt�rzy nie mogli sami si� porusza� � holowali ich sprawniejsi. Z wolna otoczyli Conwaya. Patrzyli na niego przyja�nie i z szacunkiem, ale stanowczo. Major Stillman przepchn�� si� na sam prz�d. Sz�o mu troch� niezgrabnie, w zdrowej r�ce trzyma� pistolet.

��To zabijanie musi si� sko�czy�, doktorze � powiedzia� cicho.�� D�ugo o tym rozmawiali�my i podj�li�my decyzj�. Musi si� sko�czy�, i to ju�, zaraz.�� Odwr�ci� nagle bro� i poda� j� Conwayowi.�� Mo�e pan tego potrzebowa�, �eby powstrzyma� Dermoda przed nieprzemy�lanym dzia�aniem, gdy b�dziemy mu wyja�nia�, do czego doszli�my.

Zaraz za Stillmanem wisieli spowici w banda�e Williamson i cz�owiek, kt�ry go przyholowa�. Rozmawiali przyciszonymi g�osami w j�zyku, kt�ry by� wprawdzie obcy, ale i z jakiego� powodu znajomy Conwayowi. Zanim sobie przypomnia�, gdzie go wcze�niej s�ysza�, dostrzeg�, �e wielu pacjent�w ma bro�. Pistolety by�y normalnym wyposa�eniem skafandr�w, w kt�rych ranni trafiali na oddzia�. Szcz�tki poci�tych ubior�w zrzucano po prostu na stos w przylegaj�cym do by�ej sto��wki magazynku i Conway nigdy nie pomy�la�, co opr�cz nich tam le�y� Dermod nie b�dzie mn� zachwycony, przesz�o Conwayowi przez g�ow�, ale zaraz ruszy� w �lad za pacjentami do g��wnego wyj�cia i dalej, do izby przyj��.

Stillman prawie przez ca�y czas wyja�nia�, jak i co uda�o si� ustali�. Gdy byli ju� niemal na miejscu, spyta� prawie z obaw�:

��Nie uwa�a mnie pan za� zdrajc�, doktorze?

Conwayem miota�o w tej chwili tyle r�nych emocji, �e zdoby� si� tylko na jedno kr�tkie:

��Nie!

Dziwnie si� czu�, mierz�c z pistoletu w dow�dc� floty, ale by� pewien, �e to jedyne, co mo�e jeszcze zrobi�. Wszed� do izby przyj�� i torowa� sobie drog� pomi�dzy zgromadzonymi przy pulpitach oficerami, a� stan�� przed Dermodem. Uni�s� bro� w chwili, gdy zjawi�a si� reszta. Pr�bowa� te� co� wyja�ni�, ale nie sz�o mu to zbyt dobrze�

���Chce pan wi�c, aby�my si� poddali, doktorze � powiedzia� Dermod, przenosz�c spojrzenie z twarzy lekarza na wp�ywaj�cych wci�� do izby przyj�� rannych Kontroler�w. Wygl�da� na ci�ko ura�onego i rozczarowanego, jakby w�a�nie zdradzi� go przyjaciel.

Conway spr�bowa� raz jeszcze:

��Nie poddali, sir � wyrzuci� z siebie, wskazuj�c na m�czyzn�, kt�ry wci�� holowa� Williamsona.�� My� to znaczy ten cz�owiek potrzebuje dost�pu do ��czno�ci. Chce nakaza� wstrzymanie ognia�

J�kaj�c si� z ch�ci jak najszybszego wyja�nienia, co w�a�ciwie zasz�o, Conway zacz�� od przybycia ofiar kolizji Vespasiana i nieprzyjacielskiego transportowca. Wydobyte z rumowisk ofiary nale�a�y oczywi�cie do obu stron, jednak nie by�o czasu ani mo�liwo�ci, �eby je rozdzieli�. Potem, gdy l�ej ranni zacz�li dochodzi� do siebie, kr�ci� si� po oddziale i pomaga� w opiece nad innymi pacjentami, okaza�o si�, �e prawie po�owa z nich to imperialni. Co dziwne, samym chorym w og�le to nie przeszkadza�o, a personel by� zbyt zaj�ty, �eby cokolwiek zauwa�y�. Opiekowali si� sob� nawzajem, wykonuj�c prostsze, chocia� przewa�nie niemi�e czynno�ci nale��ce zwykle do piel�gniarek, a przy okazji rozmawiali�

Chodzi o to, �e Kontrolerzy byli z Vespasiana, a Vespasian by� na Etli i wi�kszo�� jego za�ogi zna�a lepiej lub gorzej etla�ski, kt�ry w Imperium pe�ni� t� sam� funkcj�, co uniwersalny w Federacji. Im wi�cej rozmawiali, tym wi�cej si� o sobie dowiadywali. Gdy wyzbyli si� pocz�tkowej nieufno�ci, wyjawili, �e na pok�adzie staranowanego transportowca by�a grupa wy�szych oficer�w. W�r�d tych, kt�rzy prze�yli, znalaz� si� trzeci w kolejno�ci dow�dca si� imperialnych zgromadzonych wko�o Szpitala.

���przez kilka ostatnich dni moi pacjenci prowadzili rozmowy pokojowe � zako�czy� Conway prawie bez tchu.�� Nieoficjalne, oczywi�cie, ale za to na wysokim szczeblu. My�l�, �e pu�kownik Williamson i Heraltnor to do�� powa�ne osoby, aby ich s�owo by�o wi���ce.

Heraltnor rzuci� Williamsonowi kilka s��w po etla�sku i obr�ciwszy ostro�nie spowitego w sztywne opatrunki pu�kownika twarz� do Dermoda, spojrza� z obaw� na dow�dc� floty Federacji.

��On nie jest g�upcem, sir � powiedzia� z wysi�kiem Williamson.�� Po odg�osach bombardowania i paru rzutach oka na pa�skie ekrany poznaje, �e nasza obrona jest u kresu si�. M�wi, �e jego ludzie zdo�aj� teraz wyl�dowa� w Szpitalu i nie uda si� nam ich ju� powstrzyma�. Rozkaz ataku zostanie zapewne wydany w ci�gu paru najbli�szych godzin, on jednak nie chce naszej kapitulacji, ale wstrzymania ognia. Wcale nie pragnie wygranej, tylko zako�czenia walk. M�wi, �e pewne rzeczy, kt�re us�yszeli o tej wojnie i o nas, wymagaj� wyja�nienia�

��On w og�le sporo m�wi!�� warkn�� ze z�o�ci� Dermod, lecz na jego twarzy malowa�a si� nie�mia�a nadzieja. Chyba jednak nie m�g� jeszcze uwierzy� w tak wspania�y u�miech losu.�� Wszystko ju� obgadali�cie, co? Dlaczego nikt mi o tym wcze�niej nie wspomnia��?

��Bo naprawd� liczy�o si� nie to, co m�wili�my, ale co robili�my!�� przerwa� mu Stillman.�� Na pocz�tku nie wierzyli w ani jedno nasze s�owo. Ale ujrzeli tutaj ca�kiem co innego, ni� si� spodziewali. Przekonali si�, �e to Szpital, a nie monstrualna izba tortur. Wprawdzie pozory czasem myl�, a oni s� szalenie podejrzliwi, jednak widok ziemskich i obcych lekarzy i piel�gniarek zapracowuj�cych si� dla nich na �mier� przewa�y�. No i widzieli jego.�� Wskaza� na Conwaya.�� Same s�owa nic by nie da�y, w ka�dym razie nie tak szybko. Chodzi�o o to, co robili�my, co on robi��!

Conway poczu�, �e pal� go uszy.

��Ale� tak samo by�o na wszystkich oddzia�ach Szpitala!�� zaprotestowa�.

��Prosz� mi nie przerywa�, doktorze � uciszy� go z ca�ym szacunkiem Stillman i podj�� opowie��: � Wydawa�o si�, �e w og�le nie �pi. Prawie nigdy z nami nie rozmawia�, ale zawsze mia� czas dla pacjent�w na mniejszej sali, chocia� w zasadzie byli bez szans. Jednak paru wyci�gn�� i wr�cili na sal� og�ln�, do nas. Nie zwraca� w og�le uwagi, sk�d kto si� wzi��, tylko pracowa��

��Stillman!�� warkn�� Conway.�� Przesadza pan�!

��Ale nawet wtedy jeszcze si� wahali � ci�gn�� major, pu�ciwszy uwag� Conwaya mimo uszu.�� Dopiero po tym, co by�o z TRLH, si� przekonali. TRLH to obcy ochotnicy, kt�rzy nie s� szanowani w Imperium, wi�c i po nas imperialni oczekiwali tego samego. Szczeg�lnie wobec obcych sojusznik�w wroga. Ale on zacz�� zaraz operowa�, a gdy spadek ci�nienia na sali uniemo�liwi� mu to i pacjent zmar�, zauwa�yli jego reakcj�

��Stillman!!�� krzykn�� w�ciek�y ju� Conway.

Jednak major darowa� sobie szczeg�y. Zamilk� i spojrza� wyczekuj�co na Dermoda. Wszyscy wbili wzrok w dow�dc�, opr�cz Conwaya, kt�ry patrzy� na Heraltnora.

Imperialny oficer nie wygl�da� szczeg�lnie dostojnie. Przeci�tny, lekko siwiej�cy m�czyzna w �rednim wieku, z masywnym podbr�dkiem i siatk� zmarszczek wko�o oczu. Odprasowanemu zielonemu mundurowi Dermoda i wszystkim jego imponuj�cym insygniom m�g� przeciwstawi� tylko wygniecion� bia�� koszul� przydzielan� pacjentom DBDG. Cisza przeci�ga�a si� i Conway coraz bardziej gor�czkowo zastanawia� si�, czy obaj oficerowie tylko skin� sobie g�owami, czy mo�e zasalutuj�.

Wysz�o jeszcze lepiej: u�cisn�li sobie d�onie.

Oczywi�cie min�o jeszcze troch� czasu, zanim uda�o si� przezwyci�y� pocz�tkow� podejrzliwo��. Imperialny dow�dca by� przekonany, �e obro�com uda�o si� zahipnotyzowa� Heraltnora, ale gdy po wstrzymaniu ognia do Szpitala przylecia� oddzia� inspekcyjny, w�tpliwo�ci ulotni�y si� bez �ladu.

Conway jednak nadal mia� si� o co martwi�. Wielka cz�� Szpitala by�a niedost�pna po utracie hermetyczno�ci, a on sam i personel mieli ci�gle zbyt wiele pracy, chocia� udzielili im ju� pomocy imperialni lekarze i �o�nierze korpusu in�ynieryjnego ich floty, kt�rzy starali si� jak mogli po�ata� jako� Szpital. Wci�� pracowali, gdy zacz�li wraca� pierwsi z ewakuowanych. Przybywa�o zar�wno personelu medycznego, jak i technicznego, wkr�tce wi�c uda�o si� uruchomi� centralny autotranslator. Pi�� tygodni i sze�� dni po wstrzymaniu ognia imperialna flota odlecia�a, zostawiaj�c swoich rannych w Szpitalu. Wiedzieli oni, �e �adna inna plac�wka nie zapewni im r�wnie fachowej opieki, a poza tym istnia�o ryzyko, �e rych�o znajdzie si� dla nich ca�kiem inne zaj�cie�

Podczas kolejnego z codziennych spotka� kierownictwa Szpitala, kt�re sk�ada�o si� ci�gle z Conwaya i O�Mary, poniewa� nikt starszy sta�em jeszcze nie wr�ci�, Dermod spr�bowa� przedstawi� im pokr�tce z�o�on� sytuacj�, jaka si� wytworzy�a.

��Teraz, gdy obywatele Imperium znaj� ju� miedzy innymi prawd� o Etli, Imperator i jego rz�d b�d� musieli upa�� � powiedzia� z powag�. � Niemniej w niekt�rych sektorach panuje jeszcze spore zamieszanie i pokaz si�y pomo�e ustabilizowa� sytuacj�. Oczywi�cie by�oby dobrze, aby na samym pokazie si� sko�czy�o, dlatego nam�wi�em ich dow�dc�, aby wzi�� ze sob� grup� naszych socjolog�w oraz specjalist�w od kontakt�w mi�dzykulturowych. Wszyscy chcemy si� pozby� Imperatora, ale nie za cen� wojny domowej. Heraltnor domaga� si�, �eby i pan z nimi polecia�, doktorze, ale powiedzia�em mu, �e�

O�Mara j�kn�� rozg�o�nie.

��Nie do��, �e nasz genialny i cudami s�yn�cy doktor uratowa� tysi�ce istnie� i uchroni� galaktyk� przed wielk� wojn�, to jeszcze zosta� zaproszony�

��Do�� tego wtykania szpilek, O�Mara!�� uci�� kwesti� Dermod.�� Naprawd� tak by�o. Albo prawie. Gdyby nie on�

��Si�a przyzwyczajenia, sir � mrukn�� O�Mara.�� Taki m�j fach, �eby �ci�ga� ludzi na ziemi�

Nagle na ekranie za biurkiem Dermoda pojawi�a si� futrzasta g�owa Kelgianina. Dy�urny, ju� nie Kontroler, ale Nidia�czyk, poinformowa�, �e do Szpitala zbli�a si� du�y transportowiec DBLF z personelem klas FGLI i ELNT, no i Kelgianami, na pok�adzie. By�o w�r�d nich osiemnastu starszych lekarzy. Poniewa� Szpital by� powa�nie zniszczony i tylko trzy luki nadawa�y si� do u�ytku, Kelgianin z ekranu chcia� jeszcze przed l�dowaniem om�wi� spraw� przydzia��w oraz kwater i prosi� o po��czenie z naczelnym Diagnostykiem�

��Thornnastor nie doszed� jeszcze do siebie, a innych nie ma��� zacz�� Conway, gdy O�Mara tr�ci� go w rami�.

��By�o siedem ta�m � przypomnia�. � Prosz� nas nie zwodzi�, doktorze.

Conway spojrza� przeci�gle na O�Mar�, jakby chcia� przenikn�� jego mask� sarkazmu. Nie by� Diagnostykiem, a to, co zrobi� dwa miesi�ce wcze�niej, stanowi�o akt czystej rozpaczy i omal nie przyp�aci� tego �yciem. Jednak s�owa O�Mary oraz niemal serdeczny g�os, jakim je wypowiedzia�, sugerowa�y, �e to tylko kwestia czasu.

Zarumieniony z zak�opotania, co Dermod przypisa� zapewne docinkom O�Mary, Conway ustali� szybko z Kelgianinem wszystko, co niezb�dne, i przeprosi�, �e ju� musi i��. Za dziesi�� minut mia� si� zobaczy� z Murchison na poziomie rekreacyjnym. Tym razem to ona poprosi�a go o spotkanie�

Gdy wychodzi�, us�ysza� jeszcze ponury g�os O�Mary:

��Nie do��, �e wybawi� niezliczone miliony od wojny, to jeszcze zdoby� dziewczyn�