Czwarty tom cyklu o Szpitalu Kosmicznym sektora Dwunastego

Przek�ad: Rados�aw Kot

Data wydania orygina�u � 1979

Data wydania polskiego � 2003

Jak na cykl, kt�ry zaistnia� dwadzie�cia lat temu i rozr�s� si� dot�d do ponad �wierci miliona s��w, �Szpital Kosmiczny� mia� ma�o imponuj�cy pocz�tek. Prawd� m�wi�c, gdyby nieod�a�owany Ted Carnell, kt�ry prowadzi� w�wczas brytyjski magazyn science fiction �New Worlds�, nie mia� w 1957 roku k�opot�w z zape�nieniem wolnego miejsca w listopadowym numerze, w�wczas zapewne rozpoczynaj�ca cykl o Szpitalu Kosmicznym nowela Sector General nie ukaza�aby si� nigdy bez powa�nych stylistycznych ci�� i ekstrakcji.

Same narodziny cyklu by�y zjawiskiem naturalnym, nawet je�li przedwczesnym. Pisa�em w�wczas zawodowo od ponad czterech lat, ale w moich tekstach ci�gle by�o wida� �szwy�. Niemniej ju� wtedy, gdy raczkowa�em jako pisarz, zdradza�em ci�goty do tematyki medycznej i w roli bohater�w moich opowie�ci ch�tnie obsadza�em obcych. Z czasem zacz��em ��czy� jedno z drugim. I tak w wydanym przez Corgi zbiorze The Aliens Among Us pojawi�o si� opowiadanie To Kill or Cure przedstawiaj�ce nieudolne pr�by podejmowane przez lekarza z za�ogi �mig�owca ratunkowego, aby ocali� �ycie cz�onkowi za�ogi rozbitego pozaziemskiego statku kosmicznego. Pojawienie si� tekstu, w kt�rym ludzie leczyliby obcych, a obcy ludzi, najlepiej w warunkach szpitalnych, by�o zatem tylko kwesti� czasu.

Niemniej �w tekst, Sector General, nie by� pozbawiony wad. Ted Carnell powiedzia�, �e brakuje mu wartkiej fabu�y, a g��wny bohater, czyli doktor Conway, uprawia w nim medycyn�, nie rozwi�zuj�c podstawowego z trapi�cych go problem�w natury etycznej: jak pogodzi� swoje pacyfistyczne pogl�dy z konieczno�ci� wsp�pracy z paramilitarnym Korpusem Kontroli odpowiedzialnym za utrzymanie Szpitala. Doda� jeszcze, �e przedstawiona historyjka jest tak banalna, �e przypomina kolejny odcinek Emergency Ward 10, popularnego w�wczas serialu telewizyjnego. Por�wnanie mojej noweli do tego wytworu kultury masowej z ca�� pewno�ci� nie by�o najszcz�liwszym pomys�em! Dowiedzia�em si� te�, �e jakkolwiek napisa�em w niej s�owo efficient a� na dwa sposoby, to w obu wypadkach b��dnie. By�y jeszcze inne wady, widoczne jedynie dla kogo�, kto bardzo chcia� je znale��, niemniej wszystkie zosta�y poprawione w nast�pnych cz�ciach cyklu.

Jednak sam pomys� bardzo si� Tedowi podoba�. Zasugerowa� mi, abym go nie porzuca�, chocia� wspomnia�, �e mia� niedawno w tej w�a�nie sprawie telefon od zirytowanego Harry�ego Harrisona. Ot� Harry sam zamierza� napisa� cykl czterech albo pi�ciu opowiada� dziej�cych si� w takim w�a�nie otoczeniu i uwa�a� to za wielce oryginalny pomys�. Przeczytawszy Sector General, nie zniech�ci� si� wprawdzie do ko�ca, ale � jak powiedzia� Ted � jego zapa� znacznie os�ab�.

Ta ostatnia nowina nie na �arty mnie przerazi�a.

Nie zna�em jeszcze w�wczas Harry�ego Harrisona, ale sporo o nim wiedzia�em. Ceni�em go od czasu, gdy jako bardzo m�ody cz�owiek przeczyta�em Skalnego nurka. S�ysza�em te�, �e zdenerwowany nie oszcz�dza s�uchu rozm�wc�w i najbardziej ze wszystkiego przypomina w�wczas pewien okaz fauny z Planety �mierci. A teraz co? M�ody fan i pocz�tkuj�cy zawodowiec, kt�ry ma jeszcze mleko pod nosem, powa�y� si� �powa�nie os�abi� zapa�� uznanego pisarza! Jednak Harry okaza� si� osob� uprzejm� i sk�onn� do wybaczania, gdy� nic z�ego mnie nie spotka�o. W ka�dym razie jeszcze mnie nie spotka�o�

Zapewne jest gdzie� taki �wiat alternatywny, w kt�rym to Harry �os�abi� m�j zapa�� i gdzie w ksi�garniach mo�na ujrze� p�ki pe�ne ksi��ek z cyklu o mi�dzygwiezdnym szpitalu z nazwiskiem Harry�ego Harrisona na ok�adce. Gdyby kto� wynalaz� kiedy� machin� do odwiedzania �wiat�w r�wnoleg�ych, by�bym mu nadzwyczaj wdzi�czny za wypo�yczenie mi jej na kilka godzin. Wybra�bym si� ni� kupi� te ksi��ki.

Drugie w cyklu by�y K�opoty z Emily. Tedowi to opowiadanie podoba�o si� znacznie bardziej. By�o o tym, jak nosz�cy na przedramieniu miniaturowego i obdarzonego psionicznymi zdolno�ciami obcego Conway ma za zadanie udzieli� og�lnoewolucyjnej pomocy pewnemu brontozaurowi. Pomaga mu oczywi�cie ca�y zesp� Kontroler�w, w�r�d kt�rych jeden zdradza wyra�ne zami�owanie do tw�rczo�ci si�str Bront�.

Niemniej wci�� uwa�a�em, �e nale�y wyja�ni� do ko�ca, czym w�a�ciwie jest Korpus Kontroli, przedstawiany dot�d tylko jako zbrojne rami� Federacji Galaktycznej, organizacji skupiaj�cej ponad sze��dziesi�t inteligentnych ras, co do jednej reprezentowanych w�r�d personelu Szpitala. St�d zrodzi�a si� do�� d�uga, bo licz�ca a� 21 tysi�cy s��w, nowela nie przypominaj�ca niczego, co dot�d zaistnia�o w tym cyklu.

Korpus Kontroli by� w zasadzie formacj� policyjn�, tyle �e rozros�� do galaktycznych rozmiar�w, ale nie chcia�em przedstawia� jej jako bezdusznej, kieruj�cej si� wy��cznie paragrafami machiny, chocia� u�atwia�oby to kreowanie wewn�trznych konflikt�w idealistycznie nastawionego bohatera, kt�ry nie m�g�by unikn�� kontakt�w z prymitywnymi Kontrolerami. Pragn��em, aby podobnie jak Conway, oni te� stali si� postaciami pozytywnymi, dzia�aj�cymi jednak na innym, szerszym polu i tym samym czyni�cymi dobro na o wiele wi�ksz� skal�.

Ich obowi�zki obj�y zwiad kosmiczny i nawi�zywanie kontakt�w z obcymi cywilizacjami oraz utrzymywanie pokoju w obr�bie Federacji takimi metodami, aby nie by�o trzeba podejmowa� wielkich akcji policyjnych, gdy� w tych okoliczno�ciach by�yby one praktycznie r�wnoznaczne z wojn�. St�d te� Korpus zwyk� si�ga� przede wszystkim po bro� psychologiczn�, aby zapobiega� wszelakim planetarnym i mi�dzyplanetarnym aktom przemocy. Je�li jednak mimo jego wysi�k�w dochodzi�o do wojny, bra� pod lup� prowadz�ce j� istoty.

Te wojownicze grupy wyr�nialne by�y raczej od strony psychologicznej, a nie jako jednorodny fizjologicznie gatunek. Niezale�nie od tego, z jakiej planety si� wywodzi�y, odpowiada�y za wi�kszo�� problem�w Federacji. Wspomniana nowelka przedstawia, jak Korpus Kontroli stara si� zako�czy� jedn� z prowadzonych przez nie wojen, a Conway i Szpital pojawiaj� si� w polu widzenia dopiero w�wczas, gdy dzia�ania szale�c�w wymykaj� si� spod kontroli i trzeba czym pr�dzej udzieli� pomocy wielkiej liczbie ludzkich i obcych rannych. Pierwotna wersja tekstu nosi�a tytu� Classification Warrior.

Ted uzna� jednak, �e to zbyt powa�na historia, aby wi�za� j� z cyklem �Szpital Kosmiczny�. Kaza� mi usun�� wszystkie wzmianki o Korpusie Kontroli (kt�ry zosta� tu nazwany Stra��), Federacji, Szpitalu Sektora Dwunastego i Conwayu. Nowelka otrzyma�a nowy tytu� Zaw�d: wojownik1 i ukaza�a si� w zbiorze Aliens Among Us, kt�ry zawiera� r�wnie� opowiadanie ze �Szpitala Kosmicznego�, jednak oba te teksty nie by�y w �aden spos�b ze sob� skojarzone.

W nast�pnym opowiadaniu, K�opotliwy go��, kt�re znalaz�o si� w wydanym przez Corgi zbiorze Szpital Kosmiczny, mog�em wr�ci� do reali�w cyklu. Po raz pierwszy wpu�ci�em do Szpitala paj�kowatego, niezmiernie kruchego i empatycznego doktora Prilicl�, kt�ry sta� si� z czasem najpopularniejsz� postaci� cyklu. Pacjent, kt�rego przysz�o leczy� Conwayowi i Prilicli, by� wprawdzie odporny na wszelkie choroby somatyczne, zmog�y go jednak problemy natury psychicznej. Nale�a� do grupy amebowatych organizm�w zdolnych do daleko posuni�tej adaptacji, pozwalaj�cej nawet na tworzenie potrzebnych w okre�lonej sytuacji ko�czyn czy narz�d�w zmys��w. Gatunek ten rozmna�a� si� przez podzia�, tak wi�c nowe osobniki dziedziczy�y ca�e do�wiadczenie i wiedz� �rodzica� i wszystkich �przodk�w� od pocz�tku procesu ewolucyjnego. Zwi�zane z traumatycznym prze�yciem g��bokie wycofanie owego pacjenta doprowadzi�o do zerwania przeze� wszelkich kontakt�w ze �wiatem zewn�trznym, a w konsekwencji istota owa zacz�a z wolna rozpuszcza� si� w wodzie. Mo�na powiedzie�, �e �odp�yn�a� w obu znaczeniach tego s�owa.

Pierwsze trzy opowiadania cyklu wzbudzi�y zainteresowanie pracuj�cego dla Ace Double Dona Wollheima. Liczy�y ��cznie oko�o czterdziestu pi�ciu tysi�cy s��w, obj�to�� odpowiada�a wydawnictwu, jednak nic z tych plan�w nie wysz�o.

W kolejnym utworze cofn��em si� do czasu budowy Szpitala, a jego bohaterem by� O�Mara, p�niejszy naczelny psycholog. Zaraz potem powsta�o opowiadanie, w kt�rym Conway zetkn�� si� z pacjentem zdradzaj�cym tak niepokoj�ce i zagadkowe objawy, �e mimo sugestii, a nawet polece� prze�o�onych, postanowi� nie podejmowa� leczenia pacjenta. Opowiadania te, Lekarz i Pacjent z zewn�trz, pojawi�y si� we wspomnianym ju� zbiorze Szpital Kosmiczny, kt�ry zawiera� wszystkie pi�� powsta�ych do tamtego czasu tekst�w.

My�l�c o setnym numerze magazynu �New Worlds�, Ted Carnell poprosi� wielu autor�w, aby napisali do tego jubileuszowego wydania co� specjalnego. Odpowiedzia�em na t� pro�b� opowiadaniem The Apprentice, kt�re jednak trafi�o od razu do numeru dziewi��dziesi�tego dziewi�tego. Ted powiedzia�, �e w setnym numerze zosta�o mu miejsca tylko na siedem tysi�cy s��w, a przys�any przeze mnie tekst by� dwa razy d�u�szy. Stan��em zatem przed problemem: czy uda mi si� w trzy tygodnie napisa� ca�kiem nowe opowiadanie o Szpitalu Sektora Dwunastego?

Bardzo chcia�em znale�� si� w setnym numerze razem z ca�� czo��wk� najlepszych autor�w, jednak mia�em pustk� w g�owie. Nie potrafi�em wymy�li� niczego, co wi�za�oby si� z obcymi, a� w desperacji postanowi�em, �e przenios� w �wiat obcych pewien typowo ludzki problem, kt�ry znam z w�asnego do�wiadczenia. Mam na my�li cukrzyc�.

Obecnie wk�ucie si� cienk� ig�� pod sk�r� dla podania stosownej dawki insuliny nie jest �adnym problemem. Czasem sobie tylko przy tym j�kn� z cicha. Przypu��my jednak, �e nasz diabetyk przypomina kraba i wszystkie ko�czyny oraz ca�e cielsko pokryte ma grubym i twardym pancerzem? Oczywi�cie nie mo�na mu zrobi� zwyk�ego zastrzyku, chyba �e si�gn�liby�my po wiertark� Black and Decker ze sterylnym wiert�em, lecz to z czasem znacznie os�abi�oby jego zewn�trzny szkielet. Problem zosta� jednak rozwi�zany z pomoc� wspaniale zbudowanej piel�gniarki (i p�niejszego patologa) nazwiskiem Murchison. Opowiadanie otrzyma�o tytu� Countercharm i zmie�ci�o si� akurat w miejscu, kt�rym dysponowa� Ted Carnell. P�niej za� ukaza�o si� jeszcze w zbiorze The Aliens Among Us.

Nast�pny pomys� pojawi� si�, je�li dobrze pami�tam, gdy po raz drugi albo trzeci czyta�em Needle Hala Clementa, w wyniku czego napisa�em opowiadanie o obcym VIP-ie, kt�ry skutkiem nieporozumienia ze swoim lekarzem trafi� do Szpitala. Dopiero pod sam koniec Conway odkry�, �e �w lekarz to kolonia inteligentnych wirus�w, przemieszkuj�ca i praktykuj�ca w ciele pacjenta. Z tego te� powodu opowiadanie dosta�o tytu� Resident Physician, a poza tym natchn�o mnie do napisania pierwszej i jak dot�d jedynej w cyklu powie�ci, Field Hospital. Potem oba utwory zosta�y opublikowane przez Corgi pod wsp�lnym tytu�em Gwiezdny chirurg.

Zazwyczaj nie gustuj� w opowie�ciach o przemocy czy bezsensownym zabijaniu, za kt�re uwa�am wojn�. Jednak aby utw�r zainteresowa� czytelnika, w fabule powinien by� konflikt, co wi��e si� z jakimi�, niekiedy i gwa�townymi, zmaganiami. Tyle �e w medycznej science fiction w rodzaju �Szpitala Kosmicznego� owe zmagania to po�redni albo bezpo�redni skutek katastrofy naturalnej, wypadku albo epidemii. Gdy za� dochodzi do wojny, jak w Gwiezdnym chirurgu, w�wczas lekarze walcz� jedynie o to, by uratowa� cudze �ycie, Kontrolerzy za�, jak przysta�o na dobrych policjant�w, robi� co mog�, aby nie tyle wygra�, ile zako�czy� t� wojn� (bo na tym polega podstawowe zadanie owych stra�nik�w pokoju).

Nie ma si� tu co rozwodzi� nad szczeg�ami akcji Gwiezdnego chirurga, ale o jednym warto wspomnie�. W noweli Zaw�d: wojownik, kt�ra pocz�tkowo mia�a by� czwartym utworem z cyklu i nosi�a wtedy tytu� Classification: Warrior, g��wnym czarnym charakterem by� niejaki Dermod. Ta sama posta� pojawi�a si� p�niej, ju� powa�nie odmieniona, w Gwiezdnym chirurgu jako dow�dca floty wojennej Korpusu Kontroli, odegra�a te� istotn� rol� w kolejnej ksi��ce, Trudna operacja. Nie wiem, dlaczego w�a�ciwie zada�em sobie k�opot, aby powi�za� w ten spos�b cykl �Szpital Kosmiczny� z nowel�, kt�ra zosta�a ze� wy��czona, ale w�wczas wyda�o mi si� to bardzo wa�ne.

Reszta cyklu powsta�a dopiero po czterech latach przerwy. By�o to pi�� opowiada�, kt�re podobnie jak te ze Statku szpitalnego, mia�y si� p�niej z�o�y� na powie��. Naje�d�ca, Zawr�t g�owy, Brat krwi, Klops i Trudna operacja ukaza�y si� po raz pierwszy w wydawanych przez Corgi �New Writings In SF�, odpowiednio w numerach 12, 14, 16, 18 i 21.

W Naje�d�cy zawi�zuj� akcj�, wprowadzaj�c do Szpitala niezwyk�e narz�dzie, nad kt�rym mo�na zapanowa� wy��cznie my�l�. Wynika z tego gro�ne zamieszanie, a� w ko�cu Conway odkrywa, jak cenne mo�e si� ono sta� w r�kach chirurga, kt�ry w pe�ni wie, jak go u�y�. Prowadz�c rozpoznanie planety, z kt�rej to narz�dzie pochodzi, Korpus Kontroli ratuje przypominaj�c� obwarzanek istot�, kt�ra musi nieustannie toczy� si� po pod�o�u, pozbawiona za� tej mo�liwo�ci umiera � nie ma bowiem serca i jej uk�ad kr��enia dzia�a wy��cznie dzi�ki przyci�ganiu planety. Opowiadanie nosi�o tytu� Zawr�t g�owy, a posta� takiego w�a�nie obcego podarowa� mi m�j przyjaciel Bob Shaw, kt�ry te� nada� owej planecie nazw� � Drambo.

Bob uzna� za ciekawy pomys�, abym wykorzysta� stworzon� przez niego istot�, kt�ra wyst�pi�a ju� w jednym z jego opowiada�. Zamierza� obserwowa� potem, ile czasu zajmie mi�o�nikom science fiction dostrze�enie, �e pewien obcy przeszed�, a w�a�ciwie przetoczy� si� z jednego tekstu do drugiego, napisanego przez ca�kiem innego autora. Jednak dot�d manewr ten nie zosta� zauwa�ony.

Kolejne opowiadanie cyklu zrodzi�o si� z koncepcji powszechnie znanego w�wczas angielskiego fana science fiction, Kena Cheslina. Podczas konwentu na imprezie w pokoju hotelowym (w trakcie takich w�a�nie, nieoficjalnych spotka� rodz� si� najdziwniejsze pomys�y) odezwa� si� do mnie, o ile pami�tam, takimi mniej wi�cej s�owy: �James, s�ysza�e�, �e lekarzy nazywa si� czasem pijawkami? Mo�e napisa�by� opowiadanie, w kt�rym doktor naprawd� by�by pijawk�?� I w ten spos�b powsta� obcy, kt�ry leczy swoich pacjent�w, pobieraj�c od nich praktycznie ca�� krew i oddaj�c j� oczyszczon� z toksyn czy mikroorganizm�w. Owe bardzo niepokoj�ce dla pacjenta zabiegi opisa�em w Bracie krwi. Dzi�ki, Ken.

O Klopsie i Trudnej operacji nie mam wiele do powiedzenia poza tym, �e opisuj� pacjenta nie do��, �e �yj�cego na ska�onej radioaktywnymi odpadami planecie, to jeszcze tak wielkiego, �e sam zabieg medyczny niewiele si� r�ni od l�dowania w Normandii.

Nast�pne opowiadanie, opublikowane po raz pierwszy w 22 numerze �New Writings In SF�, nosi�o tytu� Ptaszek. Pomys� opisania w ca�o�ci organicznego statku kosmicznego pojawi� si� w moim brulionie ju� sporo wcze�niej, ale nie mog�em go wykorzysta�, p�ki nie znalaz�em sposobu rozp�dzenia tego wehiku�u do pr�dko�ci ucieczki. W ko�cu, podczas jednego z konwent�w, zwierzy�em si� z problemu Jackowi Cohenowi. Jack, kt�ry jest bardzo pomocny i ma wybitnie ksenobiologiczne zaci�cie (a na co dzie� wyk�ada na uniwersytecie w Birmingham, gdzie zajmuje si� rozrodem zwierz�t), ma tyle wyobra�ni i wiedzy fachowej, �e spytany o mo�liwo�� zaistnienia takiego czy innego stworzenia z kosmosu, niezmiennie przytacza przyk�ady ziemskich zwierz�t o jeszcze dziwniejszej fizjologii. Ja us�ysza�em od niego przy tej okazji o pewnym chrz�szczu zwanym bombardierem, kt�ry �yje w Europie �rodkowej. W razie nag�ego zagro�enia wyrzuca on z tylnej cz�ci tu�owia spr�ony gaz, jednocze�nie go zapala i dzi�ki wynik�emu z tego odrzutowi l�duje po chwili wiele cali dalej.

W Ptaszku owe istoty startuj� z r�wnika planety o ma�ym ci��eniu i wielkiej pr�dko�ci obrotowej, co znacznie u�atwia ca�� operacj�. Miliony przero�ni�tych chrz�szczy bombardier�w tworz� wielostopniow� rakiet�, kt�ra wynosi ptaszka na orbit�. Pomys� na pewno z tych bardziej niezwyk�ych, zreszt� pod ka�dym wzgl�dem. Kt� bowiem oczekiwa�by podobnych osi�gni�� po rasie nie znaj�cej metali i zmuszonej planowa� taki start wy��cznie we w�asnych m�zgach? Inna sprawa, �e lepiej nie wyobra�a� sobie woni towarzysz�cych owemu wyniesieniu na orbit�

Ostatnie opowiadania cyklu wi��� si� ze wspomnianym ju� Ptaszkiem i tworz� wraz z nim ksi��k� Statek szpitalny. S� to: Zaraza, Kwarantanna i Statek szpitalny. Opisuj� nowy element zwi�zany z dzia�alno�ci� Szpitala Sektora Dwunastego, czyli podleg�e mu pogotowie ratunkowe. Za�oga statku szpitalnego musi sobie poradzi� z medycznymi, fizjologicznymi, psychologicznymi i in�ynieryjnymi problemami narastaj�cymi podczas udzielania pomocy przedstawicielom obcej rasy na miejscu wypadku. I nie ma na to wiele czasu, je�li ofiary maj� prze�y� i trafi� w por� na w�a�ciwy oddzia�. W chwili, gdy ca�a sprawa si� zaczyna, �w ambulans jest zbyt daleko od Szpitala, aby skorzysta� z jego absolutnie niezawodnego i wszechstronnego wyposa�enia, tak wi�c za�oga statku zdana jest ca�kowicie na w�asne si�y, umiej�tno�ci i te ograniczone zasoby, kt�re ma pod r�k�. Wie te�, �e je�li pope�ni b��d, konsekwencje b�d� wi�cej ni� powa�ne.

Jak dot�d cykl o Szpitalu Sektora Dwunastego sk�ada si� z jednej noweli, pi�tnastu opowiada� i jednej powie�ci. Mam nadziej�, �e si� na tym nie sko�czy i nie raz jeszcze napisz� o niezwyk�ych z racji swej fizjologii i my�lenia obcych oraz problemach, jakie pojawiaj� si� przy pr�bach komunikowania si� z ca�kiem odmiennymi istotami, chocia� ostatnimi laty mam z owym pisaniem coraz wi�cej trudno�ci. Ile razy bowiem wymy�l� jakiego� obcego, kt�rego obco�� nie budzi �adnych w�tpliwo�ci, zaraz zaczyna on chorowa� albo pada ofiar� powa�nego wypadku i Szpital G��wny Sektora Dwunastego staje przed kolejnym wyzwaniem.

Zadanie, kt�re wykonywa�a nale��ca do Korpusu jednostka zwiadowcza Torrance, by�o wprawdzie niezwykle wa�ne, ale i straszliwie nudne. Razem z reszt� flotylli Torrance prowadzi� rozpoznanie stosunkowo niewielkiego wycinka przestrzeni w sektorze dziewi�tym, jednym z wielu, kt�re ci�gle figurowa�y na mapach Federacji jako bia�e plamy. Mia� ustali� klasy i po�o�enie wszystkich tamtejszych gwiazd oraz skatalogowa� ich planety.

Poniewa� dziesi�cioosobowy statek nie mia� wyposa�enia kontaktowego, nie by�o mu wolno l�dowa� na zamieszkanych planetach ani nawet si� do nich zbli�a�. Za�oga mog�a jedynie okre�li� stopie� zaawansowania technicznego takich �wiat�w (o ile by�yby zaawansowane technicznie, oczywi�cie), analizuj�c emisj� fal radiowych i inne z daleka widoczne przejawy aktywno�ci. Jak to wy�o�y� na odprawie kapitan Torrance�a, major Madden, mieli tylko liczy� �wiate�ka na niebie.

Oczywi�cie przewrotny los nie m�g� nie skorzysta� z okazji i pokrzy�owa� te plany�

��Tu radar, sir � rozleg�o si� z g�o�nika w centrali.�� Mam co� na ekranie bliskiego zasi�gu. Odleg�o�� sze�� mil, zbli�a si� wolno, nie idzie kursem kolizyjnym.

��Dajcie obraz teleskopowy � powiedzia� kapitan.�� Zobaczymy, co to jest.

��Tak, sir. Na ekranie drugim.

Na jednostkach zwiadowczych pe�na dyscyplina obowi�zywa�a tylko wtedy, gdy sytuacja naprawd� tego wymaga�a. Podczas normalnych misji kartograficznych zdarza�o si� to rzadko, tote� nikogo nie zdziwi�o, �e z g�o�nika dobieg�o po chwili co� przypominaj�cego towarzysk� pogaw�dk�:

��To wygl�da jak� ptak, sir. Z rozpostartymi skrzyd�ami.

��Oskubany ptak.

��Czy kto� m�g�by obliczy� prawdopodobie�stwo napotkania takiego drobiu w przestrzeni kosmicznej?

��To pewnie asteroida, kt�ra przypadkiem przybra�a taki kszta�t�

��I lata sobie dwa lata �wietlne od najbli�szej gwiazdy?

��Prosz� o cisz� � odezwa� si� kapitan.�� Co z analiz�? Meldowa�.

��Szacunkowe rozmiary: prawie jedna trzecia naszego statku � rozleg�o si� po chwili.�� Niewielkie albedo, obiekt nie jest ani metaliczny, ani kamienny i�

��Bardzo si� ciesz�, �e ju� wiemy, co to nie jest��� przerwa� meldunek kapitan.

��To jest organiczne, sir.

��S�ucham?

��I �ywe.

Wszyscy obecni w centrali na kilka sekund wstrzymali oddech.

��Si�ownia: moc manewrowa za pi�� minut � rozkaza� w ko�cu kapitan.�� Astrogacja: kursy i parametry podej�cia na pi��set jard�w. Centrala ogniowa: pogotowie. Porucznik chirurg Brenner niech si� szykuje do zbadania obiektu.

Pogaw�dki usta�y jak no�em uci��.

Przez nast�pne cztery godziny Brenner mia� pe�ne r�ce roboty. Najpierw obejrza� sobie obiekt z bezpiecznej odleg�o�ci, potem z bliska, na ile tylko skafander pozwala�. Szybko doszed� do wniosku, �e wst�pna analiza by�a zbyt optymistyczna i tak naprawd� maj� raczej do czynienia z nie wystyg�ym do ko�ca trupem. Z pewno�ci� �w �ptaszek� nie stanowi� �adnego zagro�enia, gdy� nawet gdyby chcia�, i tak nie m�g�by si� porusza�. Ca�y pokryty by� czym�, co wygl�da�o jak sp�aszczone skorupy ma��y spojone niezwykle twardym betonem.

Sk�adaj�c meldunek, porucznik powiedzia�:

��Podsumowuj�c, sir, stworzenie zdaje si� cierpie� na osobliw� chorob� sk�ry, kt�ra je sparali�owa�a, i zapewne tylko dlatego znalaz�o si� a� tutaj. Samo by tu nie dolecia�o. To sugeruje, �e mamy do czynienia z ras� zdoln� do podr�y kosmicznych, a zarazem tak panicznie obawiaj�c� si� tej choroby, �e zwyk�a wystrzeliwa� zara�onych w dalek� pr�ni� jeszcze za �ycia. Jak pan wie, nie mam wystarczaj�cych kwalifikacji, aby leczy� obcych, a ta istota jest te� zbyt wielka, aby si� zmie�ci�a w naszej �adowni. Ale mo�emy rozszerzy� pole nadprzestrzenne i poholowa� j� do Szpitala Sektora Dwunastego. To by�oby mi�e urozmaicenie tej misji � doda� z nadziej� w g�osie.�� Poza tym nigdy tam nie by�em, a s�ysza�em, �e nie wszystkie piel�gniarki w Szpitalu s� sze�cionogie.

Kapitan po chwili milczenia pokiwa� g�ow�.

��A ja tam by�em � powiedzia�. � Rzeczywi�cie. Niekt�re maj� nawet wi�cej n�g.

Widoczny na ekranie tendra Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego wisia� w pr�ni niczym olbrzymia cylindryczna choinka. Z jego iluminator�w nieustannie bi�o �wiat�o o rozmaitej barwie i intensywno�ci odpowiadaj�ce wymaganiom rozmaitych gatunk�w pacjent�w oraz personelu, a na trzystu osiemdziesi�ciu czterech poziomach tej konstrukcji stworzono warunki �rodowiskowe, w jakich �y�y wszystkie znane Federacji istoty inteligentne, pocz�wszy od kruchych mieszka�c�w metanowych olbrzym�w, przez tleno� i chlorodysznych, po stworzenia, kt�re nie mog�yby przetrwa� bez twardego promieniowania.

Nieustannie zmieniaj�cymi si� pacjentami Szpitala opiekowa�a si� tak�e ca�a rzesza personelu medycznego i technicznego sze��dziesi�ciu gatunk�w, r�ni�cych si� nie tylko wygl�dem, zachowaniem i wydzielanymi zapachami, ale tak�e filozofi� �yciow�.

Personel Szpitala szczyci� si� tym, �e nie ma dla� pacjent�w za ma�ych ani za du�ych i przypadk�w beznadziejnych, a kwalifikacje lekarzy oraz wyposa�enie medyczne nie maj� sobie r�wnych w znanym wszech�wiecie. I chocia� ca�y personel powa�nie traktowa� swoj� prac�, nie zawsze zachowywa� przy tym powag�, tote� nic dziwnego, �e i tym razem starszy lekarz Conway nabra� przekonania, i� kto� tu sobie z niego �artuje.

��No to zobaczmy � rzuci� oschle.�� Jako� nie mog� w to uwierzy�.

Siedz�ca obok niego patolog Murchison patrzy�a na to, co przyholowa� Torrance, bez komentarzy. Prilicla, kt�ry przycupn�� na suficie centrum kontrolnego, zadr�a� lekko i powiedzia�:

��To mo�e by� ciekawy przypadek i spore wyzwanie zawodowe, przyjacielu Conway.

Melodyjne po�wierkiwania Cinrussa�czyka trafia�y do mikrofonu translatora, wielkiego komputera przek�adaj�cego s�owa wszystkich istot w Szpitalu. Potem by�y przesy�ane do w�a�ciwych s�uchawek i dzi�ki temu Conway s�ysza� przyjaciela po angielsku, chocia� bez �ladu jakiegokolwiek zabarwienia emocjonalnego. Tak jak oczekiwa�, odpowied� by�a uprzejma i absolutnie niekontrowersyjna.

Prilicla by� owadzim, egzoszkieletowym, sze�cionogim empat� wyposa�onym w nie ca�kiem zanik�e skrzyd�a. Jego rasa rozwin�a si� na planecie Cinruss, gdzie panowa�o ci��enie r�wne jednej �smej ziemskiego, a atmosfera by�a nad wyraz g�sta. W Szpitalu zatem Prilicli niemal nieustannie grozi�o �miertelne niebezpiecze�stwo. Normalne dla wi�kszo�ci istot panuj�ce w wi�kszo�ci pomieszcze� ci��enie natychmiast by go zabi�o, tak wi�c wsz�dzie poza swoj� kabin� musia� nosi� specjalny zestaw antygrawitacyjny. Gdy z kim� rozmawia�, trzyma� si� z dala od jego ko�czyn, bo gestykuluj�cy interlokutor m�g�by mu wgnie�� chitynowy pancerzyk albo z�ama� nog�.

Oczywi�cie nikt nie zamierza� robi� Prilicli krzywdy, za bardzo by� lubiany. Jego empatyczne zdolno�ci sprawia�y, �e ka�dy by� mu przyjacielem. Tak wra�liwa istota nie znios�aby nie�yczliwej emanacji emocjonalnej.

Wyj�tkiem by�y tylko sytuacje czysto zawodowe, kt�re wystawia�y niekiedy Prilicl� na b�l i wzburzenie. Co� takiego mog�o mu w�a�nie grozi� w najbli�szych minutach.

Conway obr�ci� si� nagle ku niemu i powiedzia�:

��W�� lekki kombinezon, ale trzymaj si� z dala od tej istoty, p�ki nie ustal�, �e na pewno nie mo�e si� poruszy�, ani �wiadomie, ani mimowolnie. My we�miemy ci�kie skafandry, bo maj� wi�cej zaczep�w na wyposa�enie diagnostyczne. Poprosz�, �eby lekarz z Torrance�a te� tak si� ubra�.

P� godziny p�niej porucznik Brenner, Murchison i Conway zawi�li przy olbrzymim �ptaku�, Prilicla za� czeka� obok �luzy tendra okryty przezroczystym plastikowym kokonem, z kt�rego wystawa�y mu tylko ko�ciste odn�a.

��Brak wyczuwalnej emanacji emocjonalnej, przyjacielu Conway � powiedzia�.

��Wcale si� nie dziwi� � mrukn�a Murchison.

��Mo�liwe, �e jest martwy � zgodzi� si� porucznik.�� Ale gdy go znale�li�my, by� wyra�nie cieplejszy ni� pr�nia, chocia� o�wietla�y go promienie tylko jednej gwiazdy, i to odleg�ej o dwa lata �wietlne.

��Nie pr�buj� pana krytykowa�, doktorze � powiedzia�a Murchison.�� Zgadza�am si� tylko z naszym empatycznym przyjacielem. Ale prosz� powiedzie�, czy podczas podr�y prowadzi� pan jakie� badania, testy czy obserwacj� pacjenta? Doszed� pan przy tym do jakich� wniosk�w? Prosz� �mia�o, poruczniku. Je�li chodzi o ksenomedycyn� i fizjologi� obcych, jeste�my autorytetami, ale doszli�my do tego, maj�c oczy i uszy otwarte, a nie dlatego, �e wyg�aszali�my ostateczne s�dy. Na pewno by� pan ciekaw, co to takiego, prawda? I co�?

��Tak, prosz� pani � odpar� Brenner wyra�nie zdumiony, �e posta� w workowatym skafandrze okaza�a si� kobiet�. � Pomy�la�em, �e skoro nic nie wiemy o planecie, z kt�rej pochodzi ta istota, mo�ecie by� zainteresowani informacjami, do jakiej atmosfery przystosowany jest ten �ptak�. Bo je�li to naprawd� ptak, musia� przecie� lata� w powietrzu, zanim zachorowa� i zosta� wyrzucony w pr�ni�

Conway s�ucha� i nie m�g� si� nadziwi�, jak zgrabnie Murchison nak�oni�a lekarza Korpusu, by opowiedzia� o tym, czego nie powinien robi�. Jako specjalista od obcych przywyk�a do laik�w nieustannie utrudniaj�cych jej i tak nie�atw� prac�. Wiedzia�a, �e na pocz�tku zawsze musi ustali�, jaki by� stan pacjenta, zanim zabrali si� do niego nie przygotowani lekarze. Ich podyktowane dobr� wol�, ale nieumiej�tne poczynania cz�sto powodowa�y szkody, kt�re nale�a�o odr�ni� od w�a�ciwej choroby. Murchison wola�a si� tego dowiedzie� mimochodem, nie ura�aj�c lekarzy, ca�kiem jakby by�a Prilicl� w ludzkiej sk�rze.

Jednak gdy Brenner zacz�� opowiada�, okaza�o si�, �e nie zrobi� nic g�upiego i nie pope�ni� w�a�ciwie �adnych b��d�w. Conway spojrza� na niego z zawodowym uznaniem.

���gdy wys�a�em wst�pny raport i ruszyli�my w drog�, odkry�em dwa niewielkie placki pokryte czym� czarnym. Jeden u podstawy karku, tutaj, a drugi, wi�kszy i owalny, na brzuchu, tam gdzie sami widzicie. W obu miejscach czarna okrywa by�a pop�kana, ale szczeliny zosta�y ca�kiem albo cz�ciowo wype�nione jak�� substancj�. Niekt�re p�yty kostne by�y tam uszkodzone i stamt�d w�a�nie pobra�em pr�bki.

��I widz�, �e oznaczy� pan te miejsca, z kt�rych pobra� pan materia� � wtr�ci�a Murchison.�� Prosz� kontynuowa�, doktorze. S�uchamy.

��Tak, prosz� pani. To czarne wydaje si� niemal doskona�ym izolatorem. Bardzo odporne na temperatur�, wytrzymuje nawet p�omie� nastawionego na �redni� moc palnika do ci�cia blach. Je�li j� jednak podgrza� jeszcze silniej, wierzchnia warstwa z�uszcza si� p�atkami i spopiela, cho� reszta nie mi�knie ani nie p�ka. Pr�bki pobrane z p�yt kostnych nie by�y r�wnie wytrzyma�e, chyba �e akurat pokrywa�a je ta czarna substancja, kt�ra okaza�a si� tak�e odporna na oddzia�ywanie chemiczne. O ko�ciach nie mo�na tego powiedzie�. Wystawione na dzia�anie r�nych typ�w atmosfery, w wi�kszo�ci poddawa�y si� ich wp�ywowi, co sugeruje, �e ta istota nie pochodzi ze �wiata o egzotycznym dla nas �rodowisku w rodzaju amoniakowego, metanowego czy chlorowego. Jej budowa wskazuje na obfito�� w�glowodor�w, a mieszanki gazowe bogate w tlen nie powoduj� �adnych konsekwencji.

��Poprosz� o szczeg�owy raport ze wszystkich test�w � rzuci�a rzeczowo Murchison. Porucznik nie wiedzia�, �e w�a�nie go bardzo skomplementowa�a.

Conway skin�� na Prilicl�, �eby zbli�y� si� do niego i zostawi� oboje pasjonat�w patologii, zawodowca i amatora, by mogli spokojnie podyskutowa�.

��Nie s�dz�, aby nasz pacjent m�g� si� poruszy� � powiedzia� do Cinrussa�czyka.�� Nie wiem nawet, czy �yje. Jak z nim jest?

Prilicla zadr�a�, uk�adaj�c uprzejm�, ale przecz�c� odpowied�.

��Z�udnie proste pytanie, przyjacielu Conway. Wszystko, co mog� powiedzie�, to �e nie wydaje si� ca�kiem martwy.

��Ale przecie� wyczuwasz emanacj� emocjonaln� nawet nieprzytomnego albo g��boko u�pionego umys�u � mrukn�� z niedowierzaniem Conway.�� Czy tutaj nie ma zupe�nie nic?

��Niemal�e nic, przyjacielu Conway � odpar� ci�gle dr��cy Prilicla.�� Emanacja jest za s�aba, �eby co� o niej powiedzie�. Brak oznak �wiadomo�ci, a to, co wyczuwam, zdaje si� nie pochodzi� z obszaru m�zgoczaszki, raczej jakby ca�e cia�o emanowa�o te sygna�y. Nigdy dot�d nie spotka�em si� z czym� podobnym, brak mi wi�c do�wiadczenia, aby powiedzie� cokolwiek wi�cej, a co dopiero wdawa� si� w spekulacje.

��Ale co� przypuszczasz?�� spyta� z u�miechem Conway.

��Oczywi�cie. Tak mog�oby emanowa� stworzenie zar�wno g��boko nieprzytomne, jak i cierpi�ce. Gdyby receptory sk�rne by�y nieustannie wystawione na przykre bod�ce, zapewne wyczuwa�bym to, co teraz.

��Ale to by znaczy�o, �e odbierasz aktywno�� obwodowego uk�adu nerwowego, a nie m�zgu. Do�� niezwyk�e.

��Bardzo niezwyk�e, przyjacielu Conway � przyzna� Prilicla.�� Domniemany m�zg musia�by by� w takim razie albo uszkodzony, i to strukturalnie, albo w znacznej mierze fizycznie oddzielony od reszty uk�adu nerwowego.

Kr�tko m�wi�c, trafi� nam si� cudzy niedoleczony pacjent, pomy�la� Conway.

Murchison i Brenner pobierali d�ugimi sterylnymi wiert�ami pr�bki z g��bi cia�a pacjenta oraz od�amywali kawa�ki skorupy i czarnej substancji. Gdy tylko Murchison pobra�a skrawek materia�u, porucznik plombowa� ubytek. Conway wr�ci� z Prilicl� do tendra, aby na podstawie tej skromnej wiedzy, kt�r� dot�d pozyskali, zdecydowa�, jakie pomieszczenie by�oby odpowiednie dla pacjenta. Wybrali wn�trze do�� wielkie, aby pomie�ci�o ogromne, przypasane mocno do pok�adu cia�o, i kazali technikom nape�ni� je bogat� w tlen atmosfer�.

Wkr�tce zjawi�a si� Murchison z Brennerem. Gdy porucznik zobaczy�, kto si� kry� w ci�kim skafandrze patologa, Prilicla niespodzianie zacz�� dr�e�.

Wyzwolona z ci�kiego kombinezonu Murchison zaprezentowa�a cechy, kt�re nie pozwala�y jakiemukolwiek Ziemianinowi p�ci m�skiej traktowa� jej oboj�tnie. Porucznik niepr�dko oderwa� do niej spojrzenie. Dopiero wtedy spostrzeg�, �e Prilicla dr�y.

��Co� nie tak, doktorze?�� spyta� zaniepokojony.

��Wr�cz przeciwnie, przyjacielu Brenner � odpar� ma�y empata.�� Ta odruchowa reakcja pojawia si� u mojego gatunku, gdy wyczuwamy mi�� emanacj� osoby trzeciej. Tak�, jaka towarzyszy zwykle pragnieniu sparzenia si� z przedstawicielem przeciwnej��� Cinrussa�czyk umilk� nagle, widz�c, �e twarz porucznika okrywa si� kontrastuj�cym z zieleni� munduru rumie�cem. Prilicla poczu� si� nad wyraz zak�opotany.

Murchison roz�adowa�a atmosfer�, u�miechaj�c si� szeroko.

��Zapewne ja jestem tego przyczyn�, poruczniku. Bardzo mnie cieszy, �e sprawnie przeprowadzi� pan wst�pne testy. Pa�skie przemy�lenia oszcz�dzi�y mi wielu godzin pracy w niewygodnym skafandrze. Prawda, Prilicla?

��Z pewno�ci� � odpar� paj�kowaty, kt�ry bez �adnych opor�w ucieka� si� do k�amstwa, je�li tylko by�a nadzieja, �e kto� poczuje si� po nim lepiej.�� Empatia to nie to samo co telepatia i �atwo przy niej o pomy�k�.

Conway odchrz�kn��.

��Zapowiedzia�em O�Marze, �e zajrz� do niego, gdy tylko ulokujemy pacjenta. Trafi do opr�nionego hangaru na poziomie sto trzecim � wyja�ni� Brennerowi.�� Tender wprowadzi go tam za pomoc� wi�zki �ci�gaj�cej, je�li zatem, poruczniku, jest pan potrzebny na pok�adzie Torrance�a�

Brenner pokr�ci� g�ow�.

��Kapitan chce tu sp�dzi� troch� czasu, wi�c ch�tnie skorzystam z okazji. Je�li to mo�liwe, oczywi�cie. Pierwszy raz jestem w takim szpitalu. Nawiasem m�wi�c, macie tu w�r�d personelu wiele Ziemianek?

Je�li pytasz o Ziemianki w rodzaju Murchison, to odpowied� brzmi nie, pomy�la� Conway, a powiedzia�:

��Ch�tnie przyjmiemy pa�sk� pomoc, ale to pytanie o ludzki personel zabrzmia�o do�� niepokoj�co, poruczniku. Czy�by cierpia� pan na utajon� ksenofobi�? �le si� pan czuje w towarzystwie obcych?

��W �adnym razie � odpar� zdecydowanie Brenner.�� Chocia� na pewno nie o�eni�bym si� z obc� � doda� po chwili.

Prilicla znowu zadr�a� i za�wierka� melodyjnie. Translator niemal natychmiast prze�o�y� jego s�owa:

��S�dz�c po nag�ym przyp�ywie mi�ej emocjonalnej aury, co nie wydaje si� uzasadnione ani sytuacj�, ani tre�ci� rozmowy, kto� pozwoli� sobie na to, co Ziemianie nazywaj� �artem.

Na poziomie sto trzecim Prilicla od��czy� od grupy, kt�ra nadzorowa�a przenoszenie do hangaru wielkiej ptakopodobnej istoty. Gdy Conway patrzy� na cz�ciowo z�o�one sztywne skrzyd�a i wyci�gni�t� szyj�, przypomnia� sobie zdj�cia dawnych wahad�owc�w. Jego my�li zacz�y dryfowa� ku tak odleg�ym obszarom, �e w pewnej chwili musia� sobie na nowo wbi� do g�owy, i� ptaki nie lataj� w przestrzeni kosmicznej.

Wst�pnie unieruchomiwszy pacjenta sztucznym ci��eniem o warto�ci jeden G, ca�e trzy godziny pobierali kolejne pr�bki i robili prze�wietlenia. Op�nienie spowodowa�a Murchison, kt�ra si� upar�a, �e powinni to robi� w pr�ni, musieli zatem pracowa� w skafandrach. Patolog obawia�a si�, �e powietrze mog�oby spowodowa� szybki rozk�ad cia�a.

Niemniej z ka�d� minut� wiedzieli coraz wi�cej, a przeno�ny zestaw ��czno�ci ci�gle przekazywa� nowe wyniki test�w prowadzonych na patologii. Wszystko to tak poch�on�o Conwaya, �e dopiero pisk komunikatora przywo�a� go do rzeczywisto�ci. Na ekranie p�on�o oburzeniem oblicze O�Mary.

��Conway, dawno ju� mia� pan by� u mnie � warkn�� naczelny psycholog.�� M�wi� pan, �e ju� wychodzi.

��Przepraszam, sir. Wst�pna obdukcja zaj�a wi�cej czasu, ni� oczekiwali�my, a chcia�em si� zjawi� u pana z konkretami w r�ku.

Zaszumia�o z cicha, gdy O�Mara wypu�ci� powietrze przez nos. Jego twarz by�a czerwona niczym wyszlifowany wiatrami porfir, spojrzenie mia� jednak skupione i tak przenikliwie, �e kto� m�g�by go wzi�� za urodzonego telepat�.

Naczelny psycholog Szpitala by� odpowiedzialny za kondycj� umys�ow� personelu, kt�ry liczy� kilka tysi�cy istot ponad sze��dziesi�ciu gatunk�w. Chocia� w Korpusie nie sta� zbyt wysoko w hierarchii dow�dczej, w Szpitalu trudno by�oby okre�li�, gdzie si� ko�czy jego w�adza. Dla niego wszyscy byli pacjentami, a w zakres obowi�zk�w wchodzi�o dobieranie odpowiedniego lekarza do konkretnego chorego.

Nawet panuj�ca tutaj tolerancja i wzajemny szacunek nie eliminowa�y wszystkich zagro�e� wynikaj�cych z ignorancji czy niezrozumienia, nie chroni�y te� do ko�ca przed skutkami utajonych uprzedze� rasowych mog�cych upo�ledzi� zdolno�ci zawodowe, r�wnowag� emocjonaln� albo jedno i drugie. Ziemski lekarz, kt�ry by si� ba� paj�k�w, zapewne nie zdo�a�by skorzysta� ze wszystkich swych profesjonalnych umiej�tno�ci, by pom�c pobratymcowi Prilicli. Gdyby za� ma�emu empacie przysz�o leczy� cierpi�cego na arachnofobi� Ziemianina�

O�Mara po�wi�ca� wiele czasu na wykrywanie i za�egnywanie podobnych problem�w, w wyniku czego podleg�y mu personel m�g� si� skupi� na samym leczeniu. Naczelny psycholog twierdzi� jednak, �e do problem�w tego rodzaju dochodzi bardzo rzadko, gdy� wszyscy, niezale�nie od rasy, panicznie boj� si� go rozdra�ni�.

��Doktorze Conway, przyznaj�, �e to niezwyk�y przypadek. Niezwyk�y nawet dla nas. Ale co� chyba zdo�a� pan ju� ustali�? � spyta� uszczypliwym tonem O�Mara.�� Czy ta istota jest �ywa? Jest chora czy ranna? Czy jest albo by�a inteligentna? A mo�e marnuje pan tylko czas na badanie przero�ni�tego mro�onego indyka?

Mimo intencji naczelnego psychologa Conway postanowi� nie uznawa� jego pyta� za retoryczne i odpowiedzia�:

��Pacjent �yje, chocia� ledwo ledwo. Wszystko wskazuje zar�wno na chorob�, kt�rej istoty jeszcze nie znamy, jak i na rozleg�e obra�enia. Znale�li�my ran� spowodowan� przez drobny nie zidentyfikowany obiekt albo zwart� wi�zk� promieniowania cieplnego. Cokolwiek to by�o, przeszy�o t� istot� od podstawy karku do g�rnej cz�ci klatki piersiowej. Obie rany, wlotowa i wylotowa, pokryte s� jak�� czarn� substancj�, ale nie potrafimy powiedzie�, czy to opatrunek, czy co�, co samorzutnie w nich wyros�o. Inteligencji nie mo�na wykluczy�, wskazywa�yby na ni� rozmiary m�zgoczaszki, niemniej funkcje m�zgowe niemal zupe�nie usta�y i nie spos�b wykry� jakichkolwiek emocji. Chwytne wyrostki, po kt�rych specjalizacji mogliby�my oceni�, czy mamy do czynienia ze stworzeniem rozumnym, zosta�y usuni�te. Ale nie przez nas�

��Rozumiem � odezwa� si� O�Mara po chwili milczenia.�� Jeszcze jeden z tych pozornie prostych przypadk�w. Bez w�tpienia zaraz za��da pan ode mnie pozornie prostej pomocy. Co b�dzie potrzebne? Specjalna izolatka? Hipnozapisy? Informacje o planecie pochodzenia pacjenta?

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Nie przypuszczam, aby mia� pan hipnota�my tego gatunku. Wszystkie znane nam uskrzydlone stworzenia �yj� na planetach o niewielkim ci��eniu, a to tutaj ma mi�nie tak rozwini�te, jakby naturalne dla niego by�y cztery G. Hangar, w kt�rym je trzymamy, jest ca�kiem odpowiedni, chocia� b�dziemy musieli uwa�a�, �eby nie dosz�o do ska�enia chlorem z sekcji powy�ej. �luzy w takich pomieszczeniach nie s� tak dobrze dostosowane do intensywnego ruchu jak przy zwyk�ych przej�ciach�

��Doprawdy? Nie wiedzia�em.

��Przepraszam. Ja tylko g�o�no my�l� Troch� na u�ytek porucznika Brennera, kt�ry pierwszy raz jest w naszym domu wariat�w. Je�li chodzi o informacje o macierzystym �wiecie pacjenta, by�oby dobrze, gdyby skontaktowa� si� pan z pu�kownikiem Skemptonem i poprosi� go, �eby ponownie skierowa� Torrance�a w rejon, w kt�rym znale�li pacjenta. Niechby spenetrowali dwa najbli�sze uk�ady w poszukiwaniu istot o podobnej fizjologii.

��Innymi s�owy, ma pan powa�ny problem medyczny i uwa�a, �e najlepiej b�dzie poszuka� lekarza, kt�ry dot�d zajmowa� si� pa�skim pacjentem?�� spyta� ch�odno O�Mara.

Conway u�miechn�� si�.

��Nie trzeba pe�nego kontaktu, starczy mi og�lny raport, pr�bki atmosfery, miejscowych zwierz�t i ro�lin. O ile Torrance zdo�a pobra� materia�y do bada�, oczywi�cie�

O�Mara wyda� jaki� dziwny odg�os i zerwa� po��czenie. Conway, kt�ry zrobi� ju� praktycznie wszystko, co mo�na by�o zrobi� bez dodatkowych informacji, poczu� nagle, �e jest bardzo g�odny.

Aby doj�� do sto��wki dla ciep�okrwistych tlenodysznych, musieli przeby� dwa nie wymagaj�ce wk�adania kombinezon�w poziomy oraz ca�y labirynt korytarzy, w kt�rych wi�y si�, polatywa�y i pe�za�y najrozmaitsze istoty. Te, kt�re mia�y nogi, by�y w zdecydowanej mniejszo�ci. Przed sto��wk� czeka� Prilicla. Trzyma� zielon� teczk� raport�w z patologii.

Gdy weszli, grupa Melfian i Traltha�czyk�w zajmowa�a w�a�nie ostatni wolny stolik przewidziany dla Ziemian. Krabowaci Melfianie, aby zasi��� na niskich sto�kach, musieli si� troch� pogimnastykowa�; dla sze�ciono�nych Traltha�czyk�w nie by� to jednak �aden problem, bo i tak wszystko, ze snem w��cznie, robili na stoj�co. Prilicla wypatrzy� wolny stolik w rewirze Kelgian i podlecia� zaj�� miejsca. Wyprzedzi� zmierzaj�cych w t� sam� stron� technik�w Korpusu, ale szcz�liwie dla niego byli oni zbyt daleko, aby go dosz�y ich emocje.

Conway rzuci� si� zaraz na raporty, Murchison za� pokaza�a porucznikowi, jak utrzyma� r�wnowag� na kraw�dzi kelgia�skiego krzes�a i nie oddala� si� co chwila od talerza. Po raz pierwszy jednak Brenner nie przygl�da� si� pilnie pani patolog. Z uniesionymi wysoko brwiami patrzy� na machaj�cego niestrudzenie skrzyd�ami Prilicl�.

��Cinrussa�czycy zwykli je��, polatuj�c � wyja�ni�a mu Murchison.�� To poprawia im trawienie. A my dzi�ki temu nie musimy dmucha� na gor�c� zup�.

Zaj�li si� nape�nianiem �o��dk�w. Machanie sztu�cami przerywali tylko po to, aby przekaza� dalej kolejn� kartk� raportu. W ko�cu Conway, zaspokoiwszy g��d, spojrza� na Cinrussa�czyka.

��Nie wiem, jak ci si� to uda�o � powiedzia�. � Gdy ja prosz� Thornnastora, �eby si� pospieszy�, przesuwa moje zam�wienie co najwy�ej o dwa miejsca w kolejce.

Mile po�echtany Prilicla zadr�a� z zadowolenia.

��Prawd� m�wi�c, poinformowa�em go, �e nasz pacjent jest na skraju �mierci.

��Ale ju� nie wspomnia�e�, �e trwa na tym skraju nie wiadomo jak d�ugo?�� spyta�a Murchison.

��Jeste� tego pewna?�� zainteresowa� si� Conway.

��Owszem � stwierdzi�a z ca�� powag�, stukaj�c palcami w jeden z raport�w.�� Wszystko wskazuje na to, �e ta rana jest skutkiem zderzenia z meteorytem, do kt�rego dosz�o jaki� czas po tym, jak ta istota zachorowa�a i pojawi�y si� zmiany sk�rne. Ciemna ciecz, kt�ra wtedy wyp�yn�a, skrzep�a i zasklepi�a ran�. Poza tym z analizy wynika, �e ca�y organizm zosta� poddany z�o�onej chemioterapii, kt�ra spowolni�a procesy �yciowe. To by�o skomplikowane, celowe dzia�anie. Ka�dy organ, a w�a�ciwie ka�d� kom�rk�, potraktowano stosownymi specyfikami. Ca�kiem jakby kto� zabalsamowa� to stworzenie przed �mierci�, aby mu przed�u�y� �ycie.

��A co z brakuj�cymi ko�czynami?�� spyta� Conway.�� I zw�gleniami pod skrzyd�ami, �e nie wspomn� o paru dziwnych, ca�kiem odmiennych od reszty p�ytach kostnych?

��Mo�liwe, �e choroba zaatakowa�a najpierw ko�czyny czy macki. Na przyk�ad podczas okresu, kt�ry u tych istot odpowiada gniazdowaniu. Do usuni�cia ko�czyn i zw�glenia mog�o doj�� w wyniku wczesnych bezskutecznych pr�b leczenia. Pami�taj, �e przed na�o�eniem okrywy usuni�to praktycznie ca�� tre�� uk�adu trawiennego. To typowa procedura przed hibernacj�, narkoz� czy dowoln� wi�ksz� operacj�.

Zapad�a cisza.

��Przepraszam, ale si� zgubi�em � odezwa� si� po chwili porucznik.�� Co tak naprawd� wiemy o tej chorobie czy obecnej okrywie pacjenta?

Murchison wyja�ni�a, �e zewn�trznym objawem choroby by�o utworzenie si� na sk�rze kostnych p�yt tak twardych, �e mog�yby spokojnie s�u�y� za pancerz. Trudno orzec, czy wyros�y one ze sk�ry, czy mo�e powsta�y z wyp�ywaj�cej porami wydzieliny, tak czy owak by�y �ukorzenione�. Nie uda�o si� te� na razie ustali�, jak g��boko w organizm si�gaj� te �korzonki�, na pewno jednak przenika�y zar�wno tkank� podsk�rn�, jak i mi�nie. Zapewne dochodzi�y do wszystkich wa�nych organ�w, w tym do m�zgu. Mo�na te� powiedzie�, �e owe �korzonki� by�y bardzo �akome. Wielkie wyniszczenie og�lnoustrojowe �wiadczy�o, �e choroba jest bardzo zaawansowana.

��Mo�na zatem powiedzie�, �e kto� za p�no wezwa� lekarza � mrukn�� Brenner.�� Pacjent zosta� potraktowany tym konserwantem dos�ownie na chwil� przed �mierci�.

Conway skin�� g�ow�.

��Ale jest jeszcze nadzieja. Niekt�rzy nasi pozaziemscy koledzy znaj� techniki mikrochirurgiczne pozwalaj�ce na usuni�cie owych �korzonk�w�, nawet tych zro�ni�tych z nerwami. Jednak b�dzie to �mudna praca, a poza tym istnieje ryzyko, �e gdy o�ywimy pacjenta, choroba zacznie si� rozwija�, i to by� mo�e szybciej ni� nasze mo�liwo�ci leczenia. My�l�, �e zanim cokolwiek zrobimy, musimy dowiedzie� si� jak najwi�cej o stanie pacjenta.

Gdy wr�cili do hangaru, czeka�a na nich wiadomo�� od O�Mary, �e Torrance leci ju� ku dw�m uk�adom, w pobli�u kt�rych znalaz� pacjenta, i za trzy dni powinien przys�a� pierwsze raporty. Conway mia� nadziej�, �e w tym czasie zdo�a obmy�li�, jak usun�� kostne naro�la, zahamuje post�p choroby i rozpocznie leczenie operacyjne, tak �e meldunki zwiadu wykorzysta tylko po to, by przygotowa� stosowne �rodowisko na czas rekonwalescencji pacjenta.

Jednak min�y trzy dni, a Conway ci�gle drepta� w miejscu.

Usuni�cie substancji spajaj�cej p�yty, pokrywaj�cej te� cz�� cia�a pacjenta, okaza�o si� bardzo trudne i czasoch�onne. Przypomina�o wy�uskiwanie kruchego przedmiotu, kt�ry przez tysi�ce lat obrasta� kamieniem. Co gorsza, on�e �przedmiot� mia� pi��dziesi�t st�p d�ugo�ci i prawie osiemdziesi�t rozpi�to�ci liczonej od ko�ca do ko�ca na po�y z�o�onych skrzyde�. Gdy Conway zacz�� nalega�, �eby patologia przygotowa�a specyfik, kt�ry by u�atwi� zdj�cie p�yt, us�ysza�, �e chodzi o z�o�on� substancj� organiczn� i �e pr�ba jej chemicznego rozmi�kczenia sko�czy si� wytworzeniem du�ej ilo�ci truj�cych gaz�w. Truj�cych tak dla pacjenta, jak i dla lekarzy. Poza tym b�yskawiczne rozpuszczenie kostnej okrywy by�oby zapewne szkodliwe dla sk�ry i tkanki podsk�rnej chorego. Conway musia� wi�c pracowicie nawierca� i od�upywa� kolejne kawa�ki.

Murchison, wci�� pobieraj�ca pr�bki z operowanych miejsc, zasypywa�a ich gradem informacji, kt�re jednak nie okazywa�y si� pomocne.

��Nie m�wi�, �e masz zaraz zostawi� to miejsce, ale dobrze, �eby� o tym pomy�la� � powiedzia�a mo�liwie jak naj�agodniej.�� Poza sporymi zniszczeniami tkanki mamy te� dowody na powa�ne uszkodzenia mi�ni skrzyde�. By� mo�e spowodowanych przez samego pacjenta. Przypuszczam poza tym, �e i serce nie jest w najlepszym stanie. Zapewne p�kni�te. Nie obejdzie si� bez powa�nej interwencji chirurgicznej.

��Czy takie obra�enia mog�y powsta� w wyniku pr�b uwolnienia si� pacjenta z tych okow�w?�� spyta� Conway.

��W zasadzie tak, ale to ma�o prawdopodobne � odpar�a zdecydowanie, co u�wiadomi�o Conwayowi, �e ich stosunki s�u�bowe zapewne niebawem si� zmieni�. Murchison nie przypomina�a ju� internisty na sta�u.�� Pokrywa jest twarda, ale wzgl�dnie cienka, a mi�nie skrzyde� pot�ne. Powiedzia�abym, �e wszystkie uszkodzenia powsta�y, zanim pacjent znalaz� si� w tym pancerzu.

��Przepraszam, ale��� zacz�� Conway.

��Ustalili�my te�, �e �w pancerz najgrubszy jest na g�owie i wzd�u� kr�gos�upa. Mimo naszych technik regeneracji tkanki i odtwarzania dr�g nerwowych pacjent mo�e nie wr�ci� w pe�ni do zdrowia. Nawet je�li zdo�amy go o�ywi�, zapewne nigdy nie b�dzie ju� my�la� ani porusza� si� o w�asnych si�ach�

��Tego nie wiedzia�em � mrukn�� Conway.�� Nie wiedzia�em, �e jest a� tak �le. Ale co� przecie� chyba mo�emy zrobi� � Spr�bowa� zmusi� si� do u�miechu.�� Cho�by po to, aby zachowa� z�udzenia Brennera, �e w naszym szpitalu cuda s� codzienno�ci�.

Porucznik patrzy� to na Conwaya, to na Murchison i zastanawia� si�, czy jest �wiadkiem wymiany pogl�d�w pomi�dzy profesjonalistami, czy mo�e raczej ma��e�skiej sprzeczki. Jednak by� nie tylko spostrzegawczy, ale i taktowny.

��Ja ju� dawno bym si� podda� � powiedzia� w ko�cu.

Zanim ktokolwiek zd��y� mu odpowiedzie�, zabrz�cza� komunikator i na ekranie pojawi� si� szefuj�cy patologii Thornnastor.

��Bardzo si� starali�my znale�� jaki� spos�b chemicznego usuni�cia pancerza tej istoty, ale wszystko na pr�no � powiedzia�. � Niemniej tworz�ca go substancja jest wra�liwa na wysok� temperatur�. Spopiela si� cienkimi warstwami, kt�re wystarczy po prostu zdmuchn��. Mo�na powtarza� to tak d�ugo, a� zostanie ostatni cienki p�atek, kt�ry da si� zdj�� niemal w ca�o�ci bez szkody dla pacjenta.

Conway wypyta� jeszcze Thornnastora, jak gruba jest warstwa do usuni�cia i jakiej temperatury to wymaga, po czym podzi�kowa� mu i skontaktowa� si� z dzia�em technicznym, aby poprosi� o przys�anie ekipy z palnikami. Pami�ta� o w�tpliwo�ciach Murchison, ale uwa�a�, �e i tak musi spr�bowa�. Nie by�o pewno�ci, �e wielki �ptak� rzeczywi�cie sko�czy jako skrzydlate warzywo, i nikt nie m�g� tego przes�dzi�, p�ki nie dowiedz� si� wszystkiego o trapi�cej go chorobie.

Poniewa� metoda podsuni�ta przez Thornnastora nie zosta�a sprawdzona, postanowili zacz�� od ogona, z dala od �yciowo wa�nych organ�w, w miejscu, gdzie okrywa zosta�a uszkodzona, zapewne przez nie znanych im lekarzy pr�buj�cych mimo wszystko pom�c pacjentowi.

Ju� p� godziny p�niej dopisa�o im szcz�cie. Odkryli p�yt�, kt�ra tkwi�a w spoiwie inaczej ni� pozosta�e � spodni� powierzchni� na wierzchu. Jej wyrostki rozchodzi�y si� na boki i ��czy�y z innymi p�ytami, a kilka zawija�o si� i znika�o pod spodem. P�omie� palnika szybko zmieni� je w kruch� sie�. Wtedy te� spostrzegli, �e s�siednia p�yta jest jakby wi�ksza i ma inny kszta�t.

Cierpliwie potraktowali ich kraw�dzie palnikami. Gdy spoina by�a grubo�ci wafla, skruszyli j� i delikatnie usun�li resztki, po czym zdj�li obie osobliwe p�yty.

��Martwe?�� upewni� si� Conway.�� Na pewno?

��Na pewno � odpar� Prilicla.

��A pacjent?

��Wykazuje �lady funkcji �yciowych, ale nik�e.

Conway przyjrza� si� ods�oni�temu obszarowi. Pod pierwsz�, �odwr�con�� p�yt� znalaz� zag��bienie odpowiadaj�ce kszta�towi jej wierzchniej strony. Tkanka w tym miejscu zosta�a silnie sprasowana, a nieliczne pozosta�e wyrostki by�y wyra�nie zbyt s�abe, aby do ko�ca przyci�gn�� p�yt� do cia�a. Kto� � albo co� � musia� j� tam wcisn�� ze znaczn� si��.

Druga, wi�ksza p�yta trzyma�a si� na miejscu zapewne tylko dzi�ki czarnemu spoiwu, gdy� w og�le nie mia�a wyrostk�w. Mia�a jednak� skrzyd�a, z�o�one i schowane w d�ugich szczelinach. Gdy przyjrzeli si� bli�ej pierwszej �p�ycie�, stwierdzili ze zdumieniem, �e i ona jest uskrzydlona.

Prilicla unosi� si� tu� obok i ca�y dr�a� z podniecenia.

��Zauwa�, przyjacielu Conway, �e s� to przedstawiciele dw�ch r�nych gatunk�w, chocia� w obu przypadkach mamy do czynienia z wielkimi skrzydlatymi owadami o budowie charakterystycznej dla planet o niewielkim ci��eniu i g�stej atmosferze. Mo�liwe, �e ten pierwszy jest paso�ytem albo drapie�nikiem, a drugi jego naturalnym wrogiem wszczepionym tutaj dla uleczenia pacjenta.

Conway pokiwa� g�ow�.

��To by wyja�nia�o, dlaczego pierwszy obr�ci� si� na grzbiet. Zareagowa� na pojawienie si� drugiego�

��Mam nadziej�, �e nie przywi�zali�cie si� jeszcze do swojej teorii na tyle, aby wys�ucha� odmiennej � powiedzia�a Murchison, kt�ra wci�� pracowicie zdrapywa�a pokrywaj�ce pierwszy okaz czarne lepiszcze.�� Ta substancja nie zosta�a naniesiona przez nikogo trzeciego. To wydzielina tego pierwszego gatunku. Je�li nie macie nic przeciwko temu, wezm� oba na patologi�, �eby przyjrze� im si� bli�ej.

Przez d�u�sz� chwil� nikt si� nie odzywa�, tylko Prilicla zacz�� si� znowu trz���. S�dz�c po wyrazie twarzy porucznika, to zapewne jego my�li by�y przyczyn� stanu ducha paj�kowatego empaty. W ko�cu Brenner przerwa� milczenie:

��Skoro za powstanie tej okrywy odpowiedzialne s� te paso�yty, to znaczy, �e nikt przed nami nie pr�bowa� leczy� naszego pacjenta � powiedzia� zduszonym g�osem.�� Mo�na raczej przyj��, �e zosta� on zaatakowany przez te lataj�ce owady, kt�re zapu�ci�y wyrostki w jego cia�o, unieruchomi�y mi�nie, sparali�owa�y uk�ad nerwowy i zaku�y w to twarde co�, a potem zacz�y go po�era� jak robaki, chocia� nie by� jeszcze martwy�

��Prosz� trzyma� si� opis�w klinicznych, poruczniku � przerwa� mu Conway.�� Sprawia pan przykro�� Prilicli. Poza tym, cho� mog�o by� tak, jak pan m�wi, par� rzeczy wci�� nie pasuje do pa�skiej teorii. Na przyk�ad to zag��bienie pod odwr�conym owadem.

��Mo�e pacjent jeszcze za �ycia usiad� na jednym z tych paso�yt�w?�� stwierdzi� Brenner z pasj� �wiadcz�c� dobitnie, �e ten przypadek go brzydzi.�� Teraz rozumiem, dlaczego pobratymcy wyrzucili go w pr�ni�. Nie mogli zrobi� nic wi�cej.�� Zastanowi� si�. � I przepraszam, doktorze, ale czy nie zdaje si� panu, �e my te� nic wi�cej nie wymy�limy?

��Mam jeszcze jeden pomys�, kt�ry powinni�my sprawdzi�

Wiedzieli ju�, �e to, co brali za kostn� okryw�, jest koloni� paso�yt�w, kt�re nale�y jak najszybciej usun��, tym bardziej �e, zdaniem Prilicli, pacjent by� umieraj�cy. Oczywi�cie ekstrakcja wyrostk�w wymaga�a czasu i ostro�no�ci, ale skoro wierzchni� warstw� mo�na by�o usun��, nale�a�o to zrobi� w nadziei, �e po uwolnieniu od paso�yt�w stan pacjenta poprawi si� na tyle, by Conway m�g� zacz�� leczenie. Patologia zaproponowa�a ju� kilka rodzaj�w terapii.

Na pocz�tek Conway potrzebowa� co najmniej pi��dziesi�ciu palnik�w, kt�rych mia� zamiar u�y� r�wnocze�nie, oraz w�y doprowadzaj�cych spr�one powietrze do zdmuchiwania popio�u. Nale�a�o zacz�� od g�owy, karku, piersi oraz nasady skrzyde�, aby przywr�ci� pacjentowi zdolno�� kontrolowania funkcji umys�owych, pracy p�uc i serca. Liczyli si� z tym, �e uszkodzone serce nie podejmie pracy i by� mo�e konieczna b�dzie szybka operacja. Murchison rozrysowa�a ju� po�o�enie t�tnic i �y� w rejonie klatki piersiowej. Na wypadek, gdyby pacjent zacz�� si� porusza� albo macha� skrzyd�ami, powinni w zasadzie w�o�y� ci�kie kombinezony ochronne, ale szybko z tego zrezygnowali, gdy� mogliby w nich zagrozi� Prilicli, kt�ry musia� by� obecny przy operacji, aby monitorowa� stan pacjenta, a w razie konieczno�ci przeprowadzenia b�yskawicznej operacji niezgrabne skafandry nazbyt utrudnia�yby im zadanie. Uznali, �e kto �yw, zd��y si� wtedy pochowa�, a� operatorzy wi�zek unieruchomi� pacjenta. Conway kaza� jeszcze przenie�� do s�siedniego przedzia�u modu� ��czno�ci, �eby na pewno nie uleg� uszkodzeniu. Gdyby musieli wezwa� specjalistyczn� pomoc albo ostrzec przed zagro�eniem istoty przebywaj�ce na s�siednich poziomach, ��czno�� mia�aby podstawowe znaczenie.

Conway zdecydowanie, ale i bez po�piechu wyda� konieczne polecenia, chocia� przez ca�y czas mia� nieuchwytne wra�enie, �e jego pomys�y i domys�y s� ca�kowicie b��dne.

O�Mara nie popiera� jego post�powania, ale ograniczy� si� do pytania, czy Conway zamierza wyleczy�, czy usma�y� pacjenta. Poza tym nie przeszkadza�. Wspomnia� jeszcze tylko, �e Torrance nie przys�a� na razie �adnego meldunku.

W ko�cu byli gotowi. Technicy z palnikami i w�ami rozstawili si� wko�o g�owy, karku i kraw�dzi natarcia skrzyde� pacjenta. Za nimi czekali lekarze i personel pomocniczy ze �rodkami pobudzaj�cymi, uniwersalnym sztucznym sercem i tacami l�ni�cych, sterylnych narz�dzi. Drzwi do s�siedniego przedzia�u zostawili otwarte na wypadek, gdyby pacjent nazbyt gwa�townie o�y� i trzeba by si� by�o ewakuowa�. Nie mieli ju� na co czeka�.

Conway da� znak, �eby zaczyna�, i niemal w tej samej chwili zabrz�cza� jego komunikator. Na ekranie pojawi�a si� do�� przygn�biona twarz Murchison.

��Mieli�my tu wypadek � powiedzia�a.�� Co� jakby eksplozj�. Okaz numer dwa przelecia� przez ca�e laboratorium, zniszczy� troch� sprz�tu i wszystkich porz�dnie wystraszy��

��Ale przecie� by� martwy!�� zaprotestowa� Conway.�� Oba by�y martwe. Prilicla wyra�nie to powiedzia�.

��Zgadza si�, bo nie tyle pofrun��, ile w pewnej chwili wystrzeli� przed siebie. Nie jestem jeszcze pewna, ale to stworzenie wytwarza chyba i gromadzi jakie� gazy, kt�re eksploduj� wymieszane i pozwalaj� mu si� porusza� na zasadzie odrzutu. Korzystaj�c ze skrzyde�, m�g� szybowa� na ca�kiem spore odleg�o�ci i szybko ucieka� przed naturalnymi wrogami. Troch� tych gaz�w musia�o jeszcze zosta� w jego ciele. Na Ziemi s� ca�kiem podobne stworzenia, ale o wiele mniejsze. Na kursach przygotowawczych do ksenomedycyny mieli�my okazj� pozna� sporo egzotycznej ziemskiej fauny. Stworzenie, o kt�rym my�l�, to �uk bombardier�

��Doktorze Conway!

Chirurg oderwa� si� od ekranu i pobieg� do hangaru. Nie musia� by� empat�, aby si� domy�li�, �e dzieje si� co� z�ego.

Szef zespo�u technik�w macha� na niego jak szalony, a unosz�cy si� nad nim w kulistej os�onie Prilicla dr�a� jak osika.

��Wyczuwam, �e pacjentowi wraca �wiadomo��, przyjacielu Conway � zameldowa� empata.�� Szybko dochodzi do siebie i zaczyna odczuwa� strach, jest zdezorientowany.

To tak jak ja, pomy�la� Conway.

Technik tylko wskaza� co� palcem.

Twarda czarna okrywa zmieni�a si� w t�ust�, p�p�ynn� ma�, kt�ra zacz�a powoli �cieka� na pod�og�. Jedna z �p�yt� nagle drgn�a, rozprostowa�a skrzyd�a. Machaj�c nimi, zacz�a si� odrywa� od pacjenta. Szamota�a si� tak d�ugo, a� uwolni�a wszystkie wyrostki i wzlecia�a w powietrze.

��Zgasi� palniki!�� krzykn�� Conway.�� Spr�bujcie och�odzi� to czarne powietrzem!

Jednak ma� nie chcia�a stwardnie� i ciek�a coraz intensywniej. Raz rozpocz�ty proces zdawa� si� teraz rz�dzi� w�asnymi prawami. Nie podparta ju� pancern� obejm� szyja pacjenta uderzy�a g�ucho o pok�ad, po chwili to samo sta�o si� z masywnymi skrzyd�ami. Czarne jezioro dooko�a wci�� si� powi�ksza�o i kolejne paso�yty wzlatywa�y na b�oniastych skrzyd�ach i kr��y�y po ca�ym hangarze. Ka�dy ci�gn�� za sob� przypominaj�ce dziwne upierzenie wyrostki.

��Do ty�u! Chowa� si�! Szybko!

Pacjent le�a� bez ruchu. Niemal na pewno by� martwy i nic nie mo�na ju� by�o dla niego zrobi�. Zostali jednak technicy i personel medyczny, nijak nie chronieni przed tymi dziwnymi, na poz�r nieszkodliwymi wyrostkami. Tylko skryty w przezroczystej kuli Prilicla m�g� si� nimi nie przejmowa�. Stworzenia zdawa�y si� wzlatywa� ca�ymi setkami. Conway a� si� zdumia�, jak ma�o obchodzi go w tej chwili pacjent. Ciekawe dlaczego? Op�niona reakcja czy co� innego?

��Przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla, lekko popychaj�c chirurga swoj� kul� � mo�e by� tak skorzysta� z w�asnej rady?

Conway, kt�ry wyobrazi� sobie, �e te d�ugie macki w�lizguj� mu si� pod ubranie, przebijaj� sk�r� i si�gaj� organ�w wewn�trznych, aby porazi� mi�nie i opanowa� m�zg, zaraz wbieg� do s�siedniego pomieszczenia. Brenner i Prilicla wpadli tam tu� za nim. Gdy tylko Cinrussa�czyk znalaz� si� w �rodku, porucznik zamkn�� drzwi.

Ale jeden paso�yt ju� si� tam dosta�.

Przez kr�tk� chwil� Conway tylko rejestrowa� obraz zdarze�: oblicze O�Mary na ekranie komunikatora, jego beznami�tna twarz z wyra�nie o�ywionymi oczami, dr��cy mimo os�ony Prilicla, paso�yt polatuj�cy pod sufitem i Brenner z diabolicznie przymru�onym okiem. W d�oni trzyma� s�u�bowy pistolet na pociski eksploduj�ce i celowa� w stworzenie�

Co� si� tu nie zgadza�o.

��Nie strzela� � powiedzia� Conway, spokojnie, ale z du�� pewno�ci� siebie.�� A� tak si� pan boi, poruczniku?

��Normalnie tego nie u�ywam � odpar� zdziwiony pytaniem Brenner � ale umiem strzela�. Nie, nie boj� si�.

��Ja te� si� nie boj� widoku broni. Prilicla jest bezpieczny w tej kuli, wi�c i on nie ma powodu do strachu. A skoro tak� to kto si� boi?�� spyta�, wskazuj�c na dr��cego coraz silniej empat�.

��To stworzenie, przyjacielu Conway � odezwa� si� Prilicla, patrz�c na paso�yta.�� Jest przera�one, zagubione i bardzo zaciekawione.

Conway pokiwa� g�ow�. Prilicla zacz�� si� uspokaja�.

��Wygo� je st�d, Prilicla. Gdy tylko porucznik otworzy drzwi. Na wszelki wypadek. I jak najostro�niej.

Gdy pozbyli si� stworzenia, O�Mara uzna�, �e pora przerwa� milczenie.

��Co�cie tam nawyrabiali?�� rykn�� do mikrofonu.

Conway chyba znalaz� odpowied� na to w zasadzie proste pytanie.

��Przypuszczam � odezwa� si� � �e przedwcze�nie zainicjowali�my procedur� podej�cia do l�dowania�

Meldunek ze statku zwiadowczego Torrance nadszed�, zanim jeszcze Conway dotar� do gabinetu O�Mary. Uda�o si� ustali�, �e wko�o jednej z dw�ch gwiazd kr��y planeta o niewielkim ci��eniu, zamieszkana, chocia� nie dostrze�ono �lad�w zaawansowanej technologii. Natomiast przy drugiej gwie�dzie znaleziono wielki glob, kt�ry wirowa� z tak niesamowit� szybko�ci�, �e by� tak sp�aszczony na biegunach, i� przypomina� dwie z�o�one kraw�dziami miski. Otula� go gruby i g�sty p�aszcz atmosfery, a ci��enie wynosi�o od trzech G na biegunach do jednej czwartej G na r�wniku. Brak by�o powierzchniowych z�� metali. Ca�kiem niedawno, w astronomicznej skali czasu oczywi�cie, planeta zbytnio si� zbli�y�a do swojego s�o�ca, co bardzo wzmog�o aktywno�� sejsmiczn�, w wyniku czego g�sta od py��w wulkanicznych atmosfera przesta�a przepuszcza� �wiat�o. Zwiadowcy w�tpili, czy zosta�o tam jeszcze jakie� �ycie.

��To zdaje si� potwierdza� moj� teori�, �e zar�wno �ptak�, jak i wszystkie przylepione do niego formy �ycia pochodz� z jednej planety. Te, kt�re lata�y po hangarze w pojedynk�, mog� by� praktycznie bezrozumne, ale po��czone zaczynaj� przejawia� inteligencj�. Tworz� now� jako��. Musia�y poj��, �e ich planeta umiera, i postanowi�y uciec. Ale jak zdo�a�y doj�� do etapu podr�y kosmicznych ca�kiem bez metali�

Okaza�o si�, �e istoty te nauczy�y si� wykorzystywa� gigantyczne ptakopodobne stworzenia �yj�ce w regionach polarnych. By�y zbyt s�abe, aby okie�zna� je fizycznie, zatem oddzia�ywa�y za pomoc� wyrostk�w wprost na uk�ad nerwowy nosiciela. Same �ptaki� nie by�y inteligentne, tak jak i te z ma�ych istot, kt�re nie mia�y wyrostk�w i potrzebne by�y reszcie tylko do startu. Przebiega� on w ten spos�b, �e najpierw �ptak� na w�asnych skrzyd�ach wznosi� si� jak m�g� najwy�ej, a bezrozumne �chrz�szcze� u�ywa�y swojego odrzutowego organu, aby ca�o�� mog�a osi�gn�� pr�dko�� ucieczki. R�wnie� one by�y pod kontrol� rozumnych �pasa�er�w�, zapewne przypada�o ich pi��dziesi�t na jedno inteligentne stworzenie. Ich skupiska, przypominaj�ce gigantyczne sto�ki, mie�ci�y si� tu� za skrzyd�ami �ptaka�.

�Ptaki� zosta�y z czasem tak przekszta�cone, aby �atwiej mog�y osi�ga� szybko�ci ponadd�wi�kowe. Poza parali�owaniem ich w stosownej konfiguracji rozumne paso�yty usuwa�y im ko�czyny, co znacznie poprawia�o profil aerodynamiczny, wstrzykiwa�y im ponadto specyfiki utrwalaj�ce po��dan� sylwetk�. Za�oga �wmurowywa�a� si� nast�pnie w pancern� okryw� i zapada�a w stan hibernacji, podczas kt�rego �ywi�a si� �ptakiem�.

W samym starcie bra�y udzia� miliony �chrz�szczy� i setki tysi�cy �nadzorc�w�. Odpowiedni ci�g by� uzyskiwany stopniowo, aby nag�e przyspieszenie nie rozerwa�o w�z�a ��cz�cego sto�ki z �ptakiem�. Ka�dy �chrz�szcz� dok�ada� oczywi�cie tylko troch� do wsp�lnego dzie�a, po czym gin��. Podobnie nie mieli szans na prze�ycie ich nadzorcy, ale to by�o wliczone w koszty. Za cen� �mierci milion�w tych istot kilkuset uchod�c�w mog�o odlecie� ze skazanego na zag�ad� �wiata.

���nie wiem dok�adnie, jak w ich zamy�le mia� wygl�da� manewr l�dowania, ale domy�lam si�, �e tarcie atmosferyczne powinno rozgrza� czarne spoiwo na tyle, aby zacz�o topnie�. Po wyhamowaniu najwi�kszego p�du uwolnieni ju� �pasa�erowie� mogliby odby� reszt� drogi na w�asnych skrzyd�ach. Podgrzewaj�c przedni� cz�� �ptaka�, mimowolnie odtworzy�em warunki typowe dla takiego l�dowania.

��Tak, tak � �achn�� si� O�Mara.�� Wykaza� si� pan rzadkim geniuszem dedukcji, rozleg�� wiedz� medyczn� i jeszcze mia� pan niesamowite szcz�cie! A teraz prosz� mi z �aski swojej zezwoli�, abym posprz�ta� po pa�skich dokonaniach, znalaz� jaki� spos�b porozumiewania si� z tymi stworzeniami i zorganizowa� dla nich transport do miejsca, gdzie zamierza�y lecie�. Chyba �e chce pan czego� jeszcze?

Conway kiwn�� g�ow�.

��Brenner powiedzia� mi, �e flotylla statk�w zwiadowczych mo�e ze swoj� aparatur� do poszukiwania zagubionych jednostek sprawdzi� obszary pomi�dzy ich macierzyst� planet� a planowanymi punktami docelowymi dla innych �ptak�w�. Zapewne wypu�cili ich dot�d ca�e setki�

O�Mara otworzy� usta, jakby chcia� p�j�� w zawody z chrz�szczem bombardierem, Conway doda� wi�c pospiesznie:

��Nie zamierzam ich tu sprowadza�, sir. Niech Korpus odstawi je wszystkie tam, gdzie same chcia�y lecie�, sprowadzi na powierzchni�, aby nie musia�y ryzykowa� nieuchronnych przy tak niepewnej procedurze l�dowania ofiar, zainicjuje proces topienia okrywy i wyja�ni im, co si� sta�o. Ostatecznie to nie pacjenci, ale koloni�ci.

Starszy lekarz Conway poprawi� si� na krze�le zaprojektowanym dla sze�cionogich egzoszkieletowych Melfian, ale nie odczu� znacz�cej poprawy. Wci�� by�o mu niewygodnie.

��Po dwunastu latach zdobywania medycznego i chirurgicznego do�wiadczenia w najwi�kszym wielo�rodowiskowym szpitalu Federacji oczekiwa�bym bardziej presti�owego przydzia�u ni�� kierowca sanitarki!�� powiedzia� roz�alony.

�adna z czterech os�b zaproszonych wraz z nim do gabinetu naczelnego psychologa O�Mary nie pali�a si� do odpowiedzi. Doktor Prilicla przylgn�� cicho do sufitu, gdzie zwykle si� wdrapywa�, gdy przychodzi�o mu przebywa� z istotami masywniejszymi i silniejszymi ni� on sam. Siedz�cy obok pi�knej pani patolog Murchison Illensa�czyk i srebrnofutra, przypominaj�ca g�sienic� kelgia�ska siostra prze�o�ona o imieniu Naydrad te� milczeli. Cisz� przerwa� dopiero major Fletcher, kt�remu jako go�ciowi Szpitala przypad�o jedyne przeznaczone dla ludzi krzes�o.

��Nie pozwol� panu pilotowa�, doktorze � powiedzia� ca�kiem powa�nie.

By�o oczywiste, �e majorowi jeszcze nie przesz�a duma ze l�ni�cych nowo�ci� oznak dow�dcy statku zdobi�cych jego mundur Kontrolera i bardzo troszczy si� o stan jednostki, kt�r� ma niebawem obj��. Conway czu� kiedy� to samo, gdy dosta� pierwszy kieszonkowy skaner.

��Wi�c nawet nie dadz� ci poprowadzi� � za�mia�a si� Murchison.

Naydrad w��czy�a si� do rozmowy, wydaj�c seri� j�kliwych gwizd�w, kt�re translator przet�umaczy� jako:

��Chyba pan nie s�dzi�, doktorze, �e w naszym szpitalu znajdzie si� kto� zdolny do logicznego my�lenia?

Conway nie odpowiedzia�. Zastanawia� si� nad kr���c� od wielu dni po Szpitalu pog�osk�, �e pewien starszy lekarz, a �ci�lej on sam, ma zosta� na sta�e oddelegowany do pracy na statku szpitalnym.

Uczepiony sufitu Prilicla zadr�a� gwa�townie w odpowiedzi na jego wzbieraj�ce wzburzenie, Conway spr�bowa� zatem wzi�� si� w gar�� i opanowa� emocje.

��Nie ma co przes�dza� sprawy, przyjacielu Conway � powiedzia� paj�kowaty empata. Jego melodyjne �wierkania niemal zag�usza�y beznami�tny g�os translatora.�� Nie zostali�my jeszcze oficjalnie poinformowani o tej decyzji, ale kiedy to si� stanie, mo�e si� okaza�, �e b�dziesz mile zaskoczony.

Conway �wietnie wiedzia�, �e Prilicla potrafi bez najmniejszych opor�w sk�ama�, je�li tylko jest nadzieja, �e tym sposobem poprawi atmosfer� w swoim otoczeniu. Jednak tym razem wszystko wskazywa�o na to, �e efekt b�dzie kr�tkotrwa�y i p�niej atmosfera zrobi si� jeszcze gorsza.

��Dlaczego tak uwa�asz?�� spyta� Conway empat�. � M�wisz, �e co� �mo�e si� okaza�, jakby� by� prawie tego pewien. Czy�by� wiedzia� co�, o czym ja nie wiem?

��Zgadza si�, przyjacielu Conway � potwierdzi� Cinrussa�czyk.�� Kilka minut temu wyczu�em wchodz�ce do sekretariatu �r�d�o silnych emocji. My�l�, �e to sam naczelny psycholog. Opr�cz zwyk�ego dla� zdecydowania i poczucia w�adzy przejawia r�wnie� lekki niepok�j, ale bez �ladu za�enowania zwyk�ego w sytuacji, gdy ma si� przekaza� komu� niemi�e wiadomo�ci. Obecnie O�Mara rozmawia ze swoim asystentem, kt�ry r�wnie� nie nastawia si� duchowo na zrobienie komukolwiek przykro�ci.

��Dzi�kuj�, doktorze � powiedzia� Conway z u�miechem.�� Ju� mi lepiej.

��Wiem � odpar� Prilicla.

��A ja my�l�, �e taka rozmowa o odczuciach O�Mary k��ci si� z nasz� etyk� zawodow� � powiedzia�a Naydrad.�� Czyje� emocje to prywatna sprawa i nie powinno si� o nich m�wi� w tak szerokim gronie.

��Ale czy wzi�a� pod uwag�, przyjaci�ko Naydrad, �e nie rozmawiamy o odczuciach pacjenta?�� spyta� Prilicla, staraj�c si� ogr�dkami przekaza�, �e jego zdaniem Kelgianka nie ma racji.�� Osob�, kt�rej po�o�enie najbardziej przypomina tu po�o�enie pacjenta, jest nie kto inny jak doktor Conway. Niepokoi si� o swoj� przysz�o�� i informacja o tym, co by� mo�e zamy�la kto�, od kogo ta przysz�o�� zale�y i kto na pewno nie jest pacjentem, mo�e mu doda� ducha�

Sier�� Naydrad zacz�a si� marszczy� w spos�b zwiastuj�cy, �e siostra zamierza co� powiedzie�, ale wej�cie owej osoby, kt�ra na pewno nie by�a pacjentem, po�o�y�o kres debacie o etyce.

O�Mara po kolei skin�� g�ow� wszystkim zebranym i usiad� w swoim, jak najbardziej ludzkim fotelu. Zacz�� ca�kiem niewinnie:

��Zanim wam powiem, po co zaprosi�em dzisiaj majora Fletchera, i zapoznam z waszym nowym przydzia�em, o kt�rym niew�tpliwie sporo ju� wiecie, musz� wspomnie� o niemedyczym tle ca�ej sprawy. Mo�e to by� nie�atwe, gdy� nie wiem, jak� jeszcze macie wiedz� poza t� zwi�zan� z waszymi specjalno�ciami. Gdyby si� okaza�o, �e poruszam sprawy zbyt trywialne, puszczajcie je mimo uszu, a� dojd� do tego, co b�dzie dla was nowe.

��S�uchamy pana pilnie, przyjacielu O�Mara � powiedzia� Prilicla, jak to on.

��Przynajmniej na razie � doda�a Naydrad, jak to ona.

��Siostro Naydrad!�� wybuchn�� major Fletcher, czerwieniej�c na twarzy.�� Prosz� nie zapomina� o szacunku nale�nym starszemu oficerowi. Uprzedzam, �e nie b�d� tolerowa� podobnych zachowa� na moim statku, podobnie jak nie�

O�Mara uni�s� d�o�.

��Nikt mnie tu nie obrazi�, majorze. Pan te� nie powinien czu� si� ura�ony. Dotychczas nie mia� pan bli�szych kontakt�w z obcymi, jest pan zatem usprawiedliwiony. S�dz� te�, �e zmieni pan swe podej�cie, poznawszy tok my�lenia i szczeg�lne zachowania istot, z kt�rymi przyjdzie panu pracowa�.

Siostra prze�o�ona Naydrad jest Kelgiank� � ci�gn�� naczelny psycholog � istot� przypominaj�c� nam g�sienic�, a jej najbardziej charakterystyczn� zewn�trzn� cech� stanowi porastaj�ce ca�e cia�o srebrzyste futro, kt�re jak pan na pewno zauwa�y�, jest w ci�g�ym ruchu � wyja�nia� O�Mara uprzejmym i tym samym niezwyk�ym jak na niego tonem.�� Ca�kiem, jakby wiatr je czesa�. Te poruszenia s� mimowolne i wi��� si� ze stanem emocjonalnym Kelgian. Dok�adny mechanizm tego zjawiska nie jest znany nawet im, jednak przyjmuje si� powszechnie, �e poruszenia sier�ci zast�puj� tym istotom zdolno�� takiego modulowania tonu wypowiedzi, jaka jest w�a�ciwa naszej mowie. W ten spos�b Kelgianie przekazuj� sobie emocjonalny podtekst wypowiedzi. Zawsze zatem m�wi� dok�adnie to, co my�l�, przynajmniej w odniesieniu do innych Kelgian. Nie potrafi� inaczej. O ile doktor Prilicla jest zdolny w pewnych sytuacjach tak przykroi� prawd�, �eby usun�� z niej niemi�e tre�ci, siostra prze�o�ona Naydrad niezmiennie b�dzie do b�lu szczera, i to niezale�nie od rangi czy odczu� tego, z kim rozmawia. Przywyknie pan, majorze. Jednak nie po to was wezwa�em, aby wam da� wyk�ad o Kelgianach. Najpierw musz� przypomnie� kilka fakt�w dotycz�cych Federacji Galaktycznej�

Na ekranie za jego plecami pojawi� si� nagle tr�jwymiarowy obraz podw�jnej spirali Galaktyki z zaznaczonymi najwi�kszymi skupiskami gwiezdnymi. Obok wida� by�o skraj s�siedniej galaktyki, umieszczonej znacznie bli�ej, ni� nakazywa�aby przyj�ta skala. Ujrzeli, jak w brzegowym rejonie Galaktyki zacz�y si� pojawia� kr�tkie ��te linie ��cz�ce Ziemi� i wczesne ziemskie kolonie oraz uk�ady Orligii i Nidii, dw�ch pierwszych poznanych obcych cywilizacji. Kolejna wi�zka linii opisa�a �wiaty zamieszkane albo poznane przez Traltha�czyk�w.

Wszystko przebiega�o bardzo szybko, chocia� w rzeczywisto�ci musia�o min�� kilka dziesi�cioleci, zanim Orligianie, Nidia�czycy, Traltha�czycy i Ziemianie zacz�li nawi�zywa� prawdziw� wsp�prac�. W tamtych czasach wszyscy byli do�� podejrzliwi i par� razy ma�o brakowa�o, aby dosz�o do wojny.

Siatka ��tych linii coraz bardziej g�stnia�a, ukazuj�c, jak zacz�to nawi�zywa� kontakty, z czasem r�wnie� handlowe, z zaawansowanymi i okrzep�ymi kulturami Kelgian, Illensa�czyk�w, Hudlarian i Melfian. Nie by� to obraz przejrzysty ani uporz�dkowany. Niekiedy linie nurkowa�y do centrum Galaktyki, po czym zawija�y si� ku kraw�dzi, przeplata�y si� nad galaktycznymi biegunami, wypuszcza�y si� nawet w przestrze� mi�dzygalaktyczn� ku �wiatom Ian�w, chocia� w tym akurat wypadku to Ianowie pierwsi nawi�zali kontakt. Gdy po��czy�y ju� wszystkie �wiaty Federacji, wszystkie planety, o kt�rych wiedziano, �e zamieszkuj� je istoty rozumne, kt�re wytworzy�y technologicznie albo inaczej rozwini�te cywilizacje, powsta�a z tego pl�tanina przypominaj�ca co� po�redniego mi�dzy �a�cuchem DNA a krzakiem je�yny.

��Dotychczas cz�onkowie Federacji spenetrowali tylko drobny fragment Galaktyki i jeste�my obecnie w sytuacji kogo�, kto ma przyjaci� w odleg�ych krajach, ale nie wie, kto mieszka przy s�siedniej ulicy � ci�gn�� O�Mara.�� Oczywi�cie przyczyn� jest to, �e podr�nicy spotykaj� si� cz�ciej ni� ci, kt�rzy nigdy nie wychodz� z domu. �atwiej te� podr�nikom wymienia� adresy i umawia� si� na regularne wizyty.

W normalnych warunkach, gdy znane by�y dok�adne wsp�rz�dne, nadprzestrzenna podr� na drugi koniec Galaktyki nie r�ni�a si� technicznie niczym od podr�y do s�siedniego uk�adu gwiezdnego. Tyle �e dla ustalenia wsp�rz�dnych nale�a�o najpierw znale�� te zamieszkane �wiaty, kt�re chcia�oby si� odwiedzi�, a to nie by�a sprawa �atwa.

Wprawdzie bez przerwy prowadzono badania maj�ce wype�ni� niekt�re bia�e plamy na mapach Galaktyki, ale przebiega�y one bardzo powoli i nie przynosi�y specjalnych sukces�w. Po pierwsze, gwiazdy z planetami by�y zjawiskiem bardzo rzadkim. Jeszcze rzadziej zdarza�o si�, aby na kt�rej� z tych planet rozwin�o si� �ycie. Gdy wi�c podczas poszukiwa� trafiano na �ycie inteligentne, wszystkie �wiaty Federacji ogarnia�a rado�� tak wielka, �e nikt nie my�la� ju� nawet o zagro�eniach ze strony nowo odkrytych istot dla Pax Galactica. Zaraz potem wysy�ano specjalist�w Korpusu, aby podj�li mr�wcze i niebezpieczne dzie�o przygotowania gruntu pod kontakt.

Ekipy kontaktowe stanowi�y elit� Korpusu Kontroli. W skali ca�ej organizacji nie by�o ich wiele, ale nikt nie m�g� si� z nimi r�wna� w znajomo�ci filozofii, psychologii i metod komunikowania si� obcych. Niezale�nie od rozwoju tych s�u�b wszyscy ich cz�onkowie byli wiecznie przepracowani.

��Przez ostatnie dwadzie�cia lat trzykrotnie nawi�zali�my kontakt z nie znanymi nam dot�d istotami i za ka�dym razem owe istoty wyrazi�y ch�� przyst�pienia do Federacji � ci�gn�� O�Mara.�� Nie b�d� zanudza� was szczeg�ami dotycz�cymi liczby u�ytych w operacjach jednostek, zaanga�owanego personelu czy wykorzystanych �rodk�w ani szokowa� was kosztami ca�o�ci. Wspomn� tylko, �e w tym samym czasie, gdy Korpus osi�gn�� sukcesy w trzech operacjach, nasz Szpital, kt�ry wtedy w�a�nie zacz�� przyjmowa� pacjent�w, bardzo si� przyczyni� do sk�onienia a� siedmiu nowych ras, aby sta�y si� cz�onkami Federacji. Uda�o si� to osi�gn�� nie dzi�ki powolnemu i cierpliwemu budowaniu porozumienia a� do etapu pozwalaj�cego na swobodny przep�yw idei, ale udzielaniu medycznej pomocy chorym obcym.

Naczelny psycholog spojrza� po kolei na wszystkich rozm�wc�w i bez pomocy Prilicli pozna�, �e przyku� ich uwag�. Podj�� zatem w�tek:

��Upraszczam to oczywi�cie, bo przecie� lecz�c obcych, trafiacie na wiele rozmaitych problem�w, korzystacie te� z pomocy specjalist�w Korpusu utrzymuj�cych g��wny translator Szpitala, drugi najwi�kszy komputer w znanym nam wszech�wiecie. Sam Korpus te� uratowa� wiele istot. Jednak nie mo�na zaprzeczy�, �e to w�a�nie wy, lekarze, dali�cie obcym najlepszy dow�d dobrej woli Federacji i wyrazili�cie czynem to, co w innym razie trzeba by d�ugo i pracowicie przek�ada� na s�owa. St�d w�a�nie postanowiono zmieni� nieco zasady nawi�zywania pierwszego kontaktu�

Poniewa� jedynym sposobem na odbywanie dalekich podr�y by�y skoki nadprzestrzenne, r�wnie� wysy�anie sygna��w pomocy mog�o odbywa� si� tylko t� drog�. Emitowana w normalnej przestrzeni w�ska wi�zka radiowa by�a zbyt mocno zak��cana i t�umiona przez gwiazdy, poza tym jej wys�anie na tak ogromne odleg�o�ci wymaga�o gigantycznej mocy, przekraczaj�cej mo�liwo�ci przeci�tnej jednostki. Szczeg�lnie je�li statek mia� awari�. Inaczej dzia�a� zasilany energi� atomow� automatyczny modu� alarmowy, kt�ry wysy�a� nadprzestrzenny krzyk o ratunek na wszystkich u�ywanych cz�stotliwo�ciach jednocze�nie. Zamontowany w wystrzeliwanej boi sygna�owej dzia�a� od kilku minut do kilku godzin, po czym milk�, wyczerpawszy �r�d�o zasilania, ale przekazywa� gdzie trzeba pozycj� uszkodzonej jednostki.

Wszystkie statki Federacji musia�y przed rejsem przedstawia� plan lotu, manifest pok�adowy oraz list� pasa�er�w i za�ogi, taki sygna� wystarcza� wi�c zwykle dla wcze�niejszego ustalenia, jakim dok�adnie istotom przyjdzie nie�� pomoc. Wtedy szpital albo macierzysta planeta statku wysy�a�y ambulans z w�a�ciwym wyposa�eniem i stosown� obsad�. Zdarza�o si� jednak, i to o wiele cz�ciej, ni� powszechnie s�dzono, �e pomocy wzywa�y za�ogi statk�w obcych, kt�rzy nie byli jeszcze znani Federacji. W�wczas ratownicy musieli dzia�a� na �lepo.

W takich razach pomocy udawa�o si� udzieli� jedynie w�wczas, gdy jednostka ratownicza mog�a wzi�� uszkodzony statek na hol i doprowadzi� go do Szpitala albo te� udawa�o si� stworzy� na jej pok�adzie odpowiednie warunki dla poszkodowanych. Jednak�e w�a�ciwej pomocy medycznej mo�na im by�o udzieli� dopiero w Szpitalu. Tak wi�c wiele istot, chocia� w wi�kszo�ci bardzo inteligentnych i nale��cych do rozwini�tych cywilizacji, umiera�o na miejscu wypadku albo w czasie transportu i w Szpitalu trafia�o ju� tylko na sto�y sekcyjne. D�ugo si� zastanawiano, jak temu zaradzi�, i chyba wreszcie znaleziono rozwi�zanie�

Postanowiono stworzy� jeden, specjalny statek z takim wyposa�eniem i personelem, aby m�g� udziela� pomocy w�a�nie w tych przypadkach, gdy nie uda�o si� ustali�, kto wys�a� sygna�.

��Je�li tylko mamy wyb�r, wolimy nawi�zywa� kontakt z gatunkami, kt�re znaj� ju� podr�e kosmiczne � stwierdzi� O�Mara.�� W przeciwnym razie rodz� si� zwykle problemy. Nigdy nie wiem do ko�ca, czy inteligentna, ale przykuta do swojej planety rasa nie ucierpi przy spotkaniu ze spadaj�cymi nagle z nieba wys�annikami Federacji. Nie chcemy przecie� znacz�co zak��ca� niczyjego rozwoju�

��Ale przecie� statki obcych mog� nie mie� modu��w alarmowych � wtr�ci�a si� Naydrad.�� Co wtedy?

��Je�li jaka� rasa zapuszcza si� w nadprzestrze�, lekcewa��c zwyk�e �rodki ostro�no�ci, to chyba nie ma co nad ni� p�aka� � stwierdzi� psycholog.

��Rozumiem � powiedzia�a Kelgianka.

O�Mara pokiwa� g�ow� i wr�ci� do tematu.

��Teraz wiecie, dlaczego cztery osoby, z kt�rych ka�da jest specjalist� w swojej dziedzinie, zosta�y �zdegradowane� do roli personelu pok�adowego.�� Stukn�� w jaki� przycisk na blacie biurka i na ekranie pojawi� si� szczeg�owy przekr�j statku.�� Jak jednak widzicie, chodzi o personel na bardzo szczeg�lnym statku. Kapitanie Fletcher, oddaj� panu g�os.

Conway zauwa�y�, �e po raz pierwszy O�Mara nazwa� Fletchera zgodnie z jego now� funkcj�, miast tytu�owa� go majorem, kt�ry to stopie� nowo przyby�y nosi� w Korpusie. Zapewne psycholog chcia� w ten spos�b przypomnie� wszystkim, �e niezale�nie od osobistych sympatii albo antypatii, Fletcher b�dzie odt�d ich przy�o�onym.

Kapitan zacz�� z dum� wylicza� osi�gi, wymiary i mo�liwo�ci nowego statku. Ca�kiem jakby chwali� si� w�asnym dzieckiem. Conway s�ucha� go jednak tylko jednym uchem.

Widoczna na ekranie sylwetka by�a znajoma. Conway widzia� ju� ten statek w dokach Korpusu � wielk� bia�� strza�� o sylwetce nieco zniekszta�conej przez g�szcz czujnik�w i luk�w inspekcyjnych. Wko�o zwykle kr�ci�a si� ca�a masa drobnych jednostek w typowym szarooliwkowym malowaniu Korpusu. Statek musia� by� dostosowanym do innych zada� lekkim kr��ownikiem Federacji, najwi�ksz� we flocie jednostk� o w�asno�ciach aerodynamicznych pozwalaj�cych na swobodny lot w atmosferze. Na l�ni�cym kad�ubie i deltoidalnych skrzyd�ach widnia� czerwony krzy�, wygl�daj�ce zza chmury s�o�ce, ��ty li�� i wiele innych symboli, kt�re w r�nych kulturach oznacza�y to samo: niesion� bezinteresownie pomoc.

��Za�oga b�dzie si� sk�ada� wy��cznie z przedstawicieli typu fizjologicznego DBDG � m�wi� kapitan Fletcher.�� W praktyce b�dzie to oznacza�, �e podobnie jak w wi�kszo�ci jednostek Korpusu Kontroli, tak i na tej s�u�y� b�d� tylko Ziemianie albo ludzie z zasiedlonych przez nich planet. Jednak sam statek jest budowy traltha�skiej, ma wszystkie zalety ich konstrukcji. Nazwali�my go Rhabwar na cze�� jednej z wielkich postaci traltha�skiej medycyny. Aby go dostosowa� do potrzeb rozmaitych pacjent�w i pozaziemskiego personelu, zosta� wyposa�ony w regulowane generatory sztucznego ci��enia. Mo�emy te� uzyskiwa� w jego pomieszczeniach r�ne ci�nienie powietrza i rozmaity sk�ad mieszanek atmosferycznych. Wszyscy ciep�okrwi�ci tlenodyszni znajd� tam odpowiednie dla siebie po�ywienie, wyposa�enie i wszelkie udogodnienia. Ani Kelgianie, ani Cinrussa�czycy nie b�d� mieli �adnych problem�w z adaptacj� � stwierdzi� i spojrza� znacz�co na Naydrad i Prilicl�.

��Jedyn� nie wyspecjalizowan� sekcj� statku b�dzie izba przyj�� i przyleg�e do� izolatki � ci�gn�� Fletcher.�� S� do�� obszerne, �eby pomie�ci� nawet wyro�ni�tego Chalderescolanina. Sterowniki generator�w sztucznego ci��enia pozwalaj� skokowo zmienia� ich moc o p� G od zera do pi�ciu G. Instalacja mo�e dostarczy� dowoln� mieszank� oddechow�, czy to gazow�, czy p�ynn�. Wyposa�enie obejmuje tak�e fizyczne i energetyczne obejmy oraz pasy pozwalaj�ce unieruchomi� szamocz�cych si� w malignie, agresywnych albo ci�ko poszkodowanych pacjent�w, kt�rym trzeba udzieli� szybkiej pomocy. Ca�y przedzia� b�dzie pod wy��cznym kierownictwem personelu medycznego odpowiedzialnego za przygotowanie �rodowiska dla przybywaj�cych pacjent�w oraz ich leczenie. Musz� zaznaczy� � kapitan znacz�co podni�s� g�os � �e samo poszukiwanie pacjent�w, ratowanie ich i dowodzenie statkiem b�dzie moim zadaniem. Wydobywanie poszkodowanego obcego z wraku jednostki nieznanego typu to nie�atwe zadanie. Mo�na przypadkowo uruchomi� mechanizmy, kt�re oka�� si� niebezpieczne i spowoduj� obra�enia albo i �mier� ratownik�w. Nierzadko trzeba si� boryka� z toksyczn� albo �atwopaln� atmosfer�, promieniowaniem. Problemem bywa nawet samo znalezienie wej�cia czy wydobycie rannego bez przyczyniania mu cierpie� albo kolejnych obra�e�

Fletcher zawaha� si� i rozejrza� wko�o. Prilicla dr�a� coraz silniej, miotany niewidzialnym emocjonalnym wichrem wiej�cym od Naydrad, kt�ra ju� niemal zje�y�a sier��. Murchison stara�a si� zachowa� kamienny wyraz twarzy, ale nie wychodzi�o jej to za dobrze. Conway te� nie wygl�da� na pokerzyst�.

O�Mara pokr�ci� powoli g�ow� i powiedzia�:

��Kapitanie, musz� zauwa�y�, �e nie do��, �e upomnia� pan nasz personel medyczny, aby zajmowa� si� wy��cznie swoj� robot�, co by�oby jeszcze wybaczalne, to na domiar z�ego pr�bowa� im wyt�umaczy�, na czym ta robota polega. Obecny tu starszy lekarz Conway ma nie tylko olbrzymie do�wiadczenie w leczeniu obcych pacjent�w, ale bra� te� udzia� w wielu operacjach ratunkowych po katastrofach rozmaitych jednostek. To samo dotyczy pani patolog Murchison, doktora Prilicli oraz siostry prze�o�onej Naydrad. Od sze�ciu lat specjalizuj� si� w podobnych przypadkach. Projekt statku szpitalnego wymaga ich bliskiej wsp�pracy, jednak przypuszczam, �e uzyska pan j� niezale�nie od tego, czy pan o ni� poprosi, czy nie.�� Spojrza� na Conwaya i doda� uszczypliwie: � Doktorze, wybra�em pana w�a�nie ze wzgl�du na pa�sk� umiej�tno�� pracy z obcymi, zar�wno kolegami po fachu, jak i pacjentami. My�l�, �e szybko znajdzie pan te� wsp�lny j�zyk z dow�dc� statku, kt�ry jest bez w�tpienia�

Nagle na biurku zapali�o si� �wiate�ko i rozleg� si� g�os asystenta O�Mary:

��Sir, przyszed� Diagnostyk Thornnastor.

��Za trzy minuty � odpar� O�Mara, nie spuszczaj�c oczu z Conwaya.�� B�d� si� streszcza�. W normalnych okoliczno�ciach nie da�bym �adnemu z was szansy odrzucenia przydzia�u, ale ta misja b�dzie dla Rhabwara raczej rejsem pr�bnym ni� wypraw� wymagaj�c� wszystkich waszych umiej�tno�ci. Otrzymali�my sygna� alarmowy od jednostki zwiadowczej Tenelphi, kt�ra obsadzona jest wy��cznie przez Ziemian, nie b�dzie zatem nawet problem�w z komunikacj�. Chodzi zatem o prost� operacj� poszukiwawczo-ratownicz�, podczas kt�rej tryb post�powania z pacjentami i ewentualnie pope�nione przy tym b��dy b�d� wewn�trznymi sprawami Korpusu. Wewn�trzne post�powanie dyscyplinarne Korpusu was nie obejmuje. Rhabwar b�dzie gotowy do startu za nieca�� godzin�. Wszystkie dost�pne informacje o zdarzeniu macie na ta�mie. Zapoznacie si� z nimi na pok�adzie. I to wszystko� poza jednym. Prilicla i Naydrad nie musz� lecie�. Nie s� niezb�dni przy leczeniu obra�e� zewn�trznych i skutk�w dekompresji istot klasy DBDG. W tej wyprawie nie b�dzie ciekawych obcych przypadk�w�

Przerwa�, gdy� Prilicla zadr�a�, a sier�� Naydrad zafalowa�a gwa�townie.

��Je�li oczekuje si� ode mnie, �e zostan� w Szpitalu, oczywi�cie pos�ucham � powiedzia� paj�kowaty.�� Je�li jednak mam wyb�r, wola�bym polecie� z moimi�

��Dla nas Ziemianie to zawsze bardzo interesuj�ce przypadki � oznajmi�a wprost Naydrad.

O�Mara westchn��.

��Chyba powinienem si� tego spodziewa�. Dobrze, mo�ecie lecie� wszyscy. Wychodz�c, popro�cie do mnie Thornnastora.

Na korytarzu Conway przystan�� na chwil�, aby zastanowi� si� nad najszybsz�, chocia� niekoniecznie najwygodniejsz� drog� do w�z�a cumowniczego na siedemdziesi�tym trzecim poziomie, gdzie czeka� na nich nowy statek. Potem ruszy� szybkim krokiem. Prilicla pod��y� za nim po suficie, Naydrad po pod�odze. Murchison zamyka�a poch�d w towarzystwie kapitana, kt�ry najwyra�niej ba� si� straci� swoj� ekip� medyczn� z oczu. Na pewno b�yskawicznie zgubi�by si� w Szpitalu.

Opaska starszego lekarza na ramieniu Conwaya torowa�a mu drog� w�r�d piel�gniarek i m�odszych sta�em lekarzy, wci�� jednak natykali si� na dostojnych i najcz�ciej nieobecnych duchem Diagnostyk�w, kt�rzy sun�li na o�lep przed siebie i na nikogo nie zwracali uwagi. Trafiali si� te� sta�y�ci nale��cy do masywniejszych gatunk�w, jak nosz�cy oznaczenie fizjologiczne FGLI Traltha�czycy � ciep�okrwi�ci tlenodyszni wygl�daj�cy jak sze�cionogie, nisko zawieszone s�onie. Przemieszczali si� korytarzami z impetem i wdzi�kiem pojazd�w opancerzonych. W innym miejscu wymusi�y na nich pierwsze�stwo dwie krabowate istoty z planety Melf. Nie wadzi�o im, �e Conway przewy�sza ich w hierarchii Szpitala a� o trzy stopnie. Starszy lekarz mia� jednak do�� rozumu, �eby nie protestowa�, tak�e w�wczas, gdy musia� zej�� z drogi sta�y�cie klasy TLTU, kt�ry oddycha� przegrzan� par� i porusza� si� po tej cz�ci Szpitala w przypominaj�cym zbroj� kombinezonie, sycz�cym, jakby zaraz mia� zacz�� przecieka�.

Przy nast�pnej �luzie w�z�owej na�o�yli lekkie skafandry ochronne i zapu�cili si� w ��taw� mg�� �wiata chlorodysznych Illensa�czyk�w. Korytarze by�y tu pe�ne obci�gni�tych b�oniast� sk�r� szkieletowatych tubylc�w i dla odmiany wszyscy tlenodyszni, jak Traltha�czycy, Kelgianie czy Ziemianie, musieli si� porusza� w stosownych strojach, a niekiedy nawet pojazdach. Kolejny odcinek drogi prowadzi� przez obszerne zbiorniki trzydziestostopowych skrzelodysznych Chalderescolan. Niczym pancerne, wyposa�one w szereg macek krokodyle p�ywali w ciep�ych, zielonkawych wodach. �rodowisko pozwala�o na u�ycie tych samych skafandr�w co w sekcji chlorodysznych, ale chocia� panowa� tu mniejszy ruch, konieczno�� przep�yni�cia ca�ego dystansu sprawi�a, �e przebycie zbiornik�w zabra�o zespo�owi Conwaya tyle samo czasu. Mimo to zjawili si� przy w�le cumowniczym ju� w trzydzie�ci pi�� minut po wyj�ciu z gabinetu O�Mary. Tyle �e wszyscy ociekali wod�.

Ledwo weszli na pok�ad Rhabwara, personel pok�adowy zaraz zatrzasn�� za nimi w�az. Kapitan pospieszy� szybem bezgrawitacyjnym na mostek, a zesp� medyczny skierowa� si� zwyk�ymi przej�ciami do przedzia�u medycznego na �r�dokr�ciu. Tam sp�dzili kilka minut na dostosowaniu do ludzkich potrzeb uniwersalnego wyposa�enia mog�cego s�u�y� leczeniu i rehabilitacji a� sze��dziesi�ciu z g�r� inteligentnych gatunk�w Federacji. Na razie mia�o ono pos�u�y� za normalne ��ka, awaryjnie za� za uk�ady podtrzymywania �ycia w razie jakiego� wypadku i/lub dekompresji zwyk�ych DBDG typu ziemskiego.

Wprawdzie rozbitkowie mieli tym razem pozosta� na pok�adzie statku g�ra kilka godzin, a nie wiele dni, ta pierwsza, udzielona na samym pocz�tku pomoc mog�a zadecydowa� o ich prze�yciu i szansach dotarcia na dalsze leczenie do szpitala. Nawet w Szpitalu Sektora Dwunastego nie uda�oby si� wskrzesi� tych, kt�rzy zmarli w drodze� Conway zastanowi� si�, czy mo�e si� jeszcze jako� przygotowa� na przyj�cie pacjent�w, o kt�rych stanie ani liczbie nie mia� na razie poj�cia.

Musia� my�le� o tym g�o�no, gdy� Naydrad powiedzia�a nagle:

��Zak�adaj�c, �e wszyscy cz�onkowie za�ogi statku zwiadowczego odnie�li obra�enia i �e mog� je tak�e odnie�� dwie osoby z ekipy ratunkowej, przygotowali�my dwana�cie ��ek. Ostatnie jest ma�o prawdopodobne, ale musimy si� z tym liczy�. Osiem ��ek nadaje si� dla pacjent�w z wielokrotnymi z�amaniami, a cztery, z modu�ami podtrzymania pracy serca oraz funkcji oddechowych, dla ofiar z urazami m�zgoczaszki, szcz�ki oraz m�zgu. Zadbali�my o samoprzylegaj�ce �ubki, pasy zabezpieczaj�ce i �rodki przeciwb�lowe dla DBDG. Kiedy b�dziemy mogli sprawdzi�, co jest na ta�mie od O�Mary?

��Mam nadziej�, �e niebawem � odpar� Conway.�� Brak mi empatycznych zdolno�ci Prilicli, ale jestem dziwnie pewien, �e nasz kapitan nie by�by zachwycony, gdyby�my zacz�li omawia� szczeg�y zadania bez niego.

��Zgadza si�, przyjacielu Conway � powiedzia� paj�kowaty.�� Nadmieni� jednak, �e po��czenie umiej�tnej obserwacji, dedukcji oraz gotowo�ci do korzystania z do�wiadczenia niejednokrotnie pozwala nawet nieempatycznym istotom trafnie rozpoznawa� albo i przewidywa� cudze reakcje emocjonalne.

��Oczywi�cie � mrukn�a Naydrad.�� Na razie jednak, je�li nikt nie ma ju� niczego wa�nego do powiedzenia, p�jd� spa�.

��A ja poszukam iluminatora � zapowiedzia�a Murchison.�� I przysun� do niego moj� nie tak ca�kiem nieatrakcyjn� twarz, �eby sobie popatrze�. Ju� ze trzy lata nie opuszcza�am Szpitala�

Gdy kelgia�ska piel�gniarka zwin�a si� na jednym z ��ek w futrzany znak zapytania, Murchison, Prilicla i Conway podeszli do iluminatora, w kt�rym na razie nie by�o wida� nic poza g�adk� p�aszczyzn� metalu i skr�conym przez perspektywiczne uj�cie cylindrem jednego z nap�dzanych hydraulicznie w�z��w cumowniczych. Niebawem jednak poczuli seri� s�abych wstrz�s�w przebiegaj�cych przez kad�ub i poszycie Szpitala zacz�o si� od nich odsuwa�, a w�ze� cumowniczy jeszcze jakby si� skr�ci�, chocia� naprawd� rozci�gn�� si� na ca�� d�ugo��, wypychaj�c statek z doku.

Im dalej byli, tym wi�cej szczeg��w mogli dojrze�. Przed nimi przesun�y si� schowane ju� do wn�trza Szpitala r�kawy przej�� pasa�erskich i �adunkowych, migaj�ce albo pal�ce si� niezmiennym blaskiem �wiat�a podej�cia i oznacze� doku, r�wne szeregi ja�niej�cych zielono��tym �wiat�em iluminator�w sekcji chlorodysznych. I jeszcze wielki tender z zaopatrzeniem cumuj�cy w�a�nie przy s�siednim w�le.

Nagle widok ten zacz�� si� przesuwa� z g�ry na d�. To Rhabwar w��czy� nap�d i zacz�� po spirali oddala� si� powoli od Szpitala. Na razie musia� opu�ci� rejon podej�cia i odlecie� do�� daleko, �eby nie wej�� w parad� innemu statkowi ani nie nagrza� poszycia Szpitala p�omieniem wylotowym z dysz. To ostatnie by�oby szczeg�lnie gro�ne, gdyby zdarzy�o si� w rejonie przeznaczonym dla kruchych krystalicznych istot bytuj�cych w superniskich temperaturach metanowego �rodowiska. Konstrukcja Szpitala mala�a w oczach, a� w ko�cu ujrzeli go w ca�o�ci. Przez chwil� jeszcze widzieli, jak si� obraca (chocia� naprawd� to ich statek porusza� si� ci�gle po spirali), a� zosta� w��czony silnik g��wny i wszystko znikn�o za ruf�.

Gdy odp�yn�y jasne �wiat�a Szpitala, na zewn�trz zapad�a ca�kowita ciemno��, w kt�rej po d�u�szej chwili zacz�li dostrzega� drobne punkciki gwiazd. Cisz� m�ci�o tylko posapywanie �pi�cej Kelgianki.

Nagle co� trzasn�o i zaszumia�o w g�o�nikach pok�adowych. Kto� odchrz�kn�� i powiedzia�:

��Tu mostek. Idziemy obecnie z przyspieszeniem jeden G do punktu, z kt�rego wykonamy skok. Osi�gniemy go za czterdzie�ci sze�� minut. W tym czasie uk�ad sztucznego ci��enia zostanie wy��czony dla przetestowania obwod�w. Ka�dy obcy, kt�ry wymaga szczeg�lnych warunk�w grawitacyjnych, jest proszony o na�o�enie i uruchomienie osobistego modu�u sztucznego ci��enia.

Conway zastanowi� si�, dlaczego kapitan nie da� maksymalnego ci�gu, �eby jak najszybciej osi�gn�� punkt skoku, tylko wola� wlec si� z przyspieszeniem jeden G. By�o oczywiste, �e nie m�g� dokona� skoku zbyt blisko Szpitala, gdy� powstaj�cy w�wczas b�bel nadprzestrzenny, kt�ry pozwala� na podr�e z szybko�ci� przewy�szaj�c� znacznie szybko�� �wiat�a, nawet przy tak niewielkich rozmiarach statku m�g�by zagrozi� funkcjonowaniu kosmicznej lecznicy. Wej�cie w nadprzestrze� zawsze zak��ca�o ��czno��, wp�ywa�o te� na prac� modu��w kontrolnych, od kt�rych zale�a�o �ycie i zdrowie pacjent�w oraz personelu. Tak czy owak, Conwaya zastanawia�o, dlaczego Fletcher si� nie �pieszy, mimo �e maj� do wykonania misj� ratunkow�.

Mo�e wola� ostro�nie manewrowa� nowym statkiem? A mo�e chodzi�o o to, �e Rhabwar nie by� jeszcze w pe�ni uko�czony?

Niepokoje Conwaya spowodowa�y, �e Prilicla zacz�� lekko dygota� i powiedzia�:

��Sprawdzam m�j degrawitator co godzina, bo od tego zale�y moje �ycie, ale to mi�o ze strony kapitana, �e troszczy si� o moje bezpiecze�stwo. Wygl�da na odpowiedzialnego oficera i osob�, kt�rej mo�emy ufa�. Na pewno nale�ycie zadba o statek.

��Owszem, niepokoi�em si� przez chwil� � przyzna� Conway, u�miechaj�c si� na t� pr�b� dodania mu otuchy.�� Ale sk�d wiedzia�e�, �e chodzi o statek? Czy�by� by� r�wnie� telepat�?

��Nie, przyjacielu Conway. Wyczu�em twoje emocje i tak�e zauwa�y�em nasz bardzo powolny start, zainteresowa�em si� wi�c, czy statek wymaga takiej ostro�no�ci, czy te� mo�e nasz kapitan nie lubi ryzykowa�.

��Wielkie umys�y zawsze pod��aj� podobnymi torami i maj� podobne obawy � mrukn�a Murchison, odwracaj�c si� od iluminatora.�� Zjad�abym konia z kopytami.

��Ja r�wnie� odczuwam rosn�ce �aknienie � powiedzia� Prilicla.�� Co to jest ko�, przyjaci�ko Murchison? Czy m�j metabolizm pozwoli�by na strawienie takiego konia i jego kopyt?

��Je��! � rzuci�a obudzona nagle Naydrad.

�adne nie musia�o wspomina�, �e gdyby ekipa ratownicza dostarczy�a z Tenelphiego licznych i ci�ko poszkodowanych rannych, nikt nie mia�by przez d�u�szy czas chwili na jedzenie. Rozs�dek zatem nakazywa� poszuka� czego� ju� teraz, skoro by�a po temu sposobno��. Conway pomy�la�, �e dzi�ki temu powinni te� cho�by na chwil� zapomnie� o swych obawach.

��Idziemy je�� � oznajmi� i poprowadzi� sw�j zesp� ku centralnemu szybowi ��cz�cemu osiem z dziesi�ciu pok�ad�w statku.

Rozpoczynaj�c wspinaczk� po schodni, przypomnia� sobie przekr�j jednostki widziany na ekranie w gabinecie O�Mary. Na pok�adzie pierwszym ulokowano central� dowodzenia, drugi i trzeci przeznaczono na kabiny za�ogi i personelu medycznego. Nie by�y obszerne i brak�o im wielu udogodnie�, ale ten statek szpitalny nie mia� nigdy odbywa� zbyt d�ugich rejs�w. Na pok�adzie czwartym by�a jadalnia i pomieszczenia rekreacyjne, na pi�tym magazyny �ywno�ciowe i techniczne, na sz�stym i si�dmym odpowiednio izba przyj�� i oddzia� szpitalny. Pok�ad �smy mie�ci� si�owni�. Dalej wst�pu broni�y solidne grodzie i tarcze, a wej�� tam by�o mo�na jedynie w specjalnych, pancernych kombinezonach. Pok�ad, a w�a�ciwie ju� przedzia� dziewi�ty kry� generator nap�du nadprzestrzennego, dziesi�ty za� zbiorniki paliwa i atomowe silniki nap�du pomocniczego.

W�a�nie ci�g tych ostatnich sprawia�, �e Conway musia� bardzo ostro�nie stawia� stopy i mocno chwyta� d�o�mi kolejne szczeble schodni. Upadek przy takim przyspieszeniu b�yskawicznie zmieni�yby jego status: zamiast by� lekarzem, zosta�by pacjentem, a gdyby mia� pecha, to nawet gorzej. Trafi�by do ch�odni. Murchison podziela�a jego zdanie, za to Naydrad, kt�rej nie brak�o ko�czyn, by czepia� si� nimi szczebli, ci�gle porusza�a nastroszon� sier�ci�, zirytowana, �e tak si� wlok�. Prilicla, kt�ry dzi�ki osobistemu degrawitatorowi nie musia� korzysta� ze schodni, polecia� przodem, �eby sprawdzi�, co tutaj daj� na obiad.

��Wyb�r nie wydaje si� zbyt du�y, ale dania sprawiaj� wra�enie smaczniejszych ni� to, co podaj� w Szpitalu � oznajmi� po powrocie.

��C�, nie mog� by� przecie� gorsze��� mrukn�a Naydrad.

Conway wzi�� si� do prostej, ale zajmuj�cej operacji na du�ym steku. Gdy wszyscy pracowali ju� narz�dami g�bowymi tak zapami�tale, �e ani w g�owie by�o im rozmawia�, z szybu komunikacyjnego wychyn�y najpierw nogi w zielonych nogawkach, a potem ukaza� si� tors kogo� schodz�cego z wy�szego poziomu. Po chwili obok nich stan�� kapitan Fletcher we w�asnej osobie.

��Mog� si� dosi���? � spyta� s�u�bowym tonem.�� Chyba powinni�my jak najszybciej wys�ucha� materia�u na temat Tenelphiego.

��Oczywi�cie. Prosz� siada�, kapitanie � odpar� Conway r�wnie oficjalnie.

Conway wiedzia�, �e zgodnie z niepisanym regulaminem s�u�by dow�dca jednostki Korpusu jada zwykle sam w swojej kabinie. Rhabwar by� pierwszym statkiem Fletchera, a ten lot jego pierwsz� misj�, tymczasem kapitan ju� na wst�pie �ama� t� zasad�, siadaj�c do obiadu z za�ogantami, kt�rzy nawet nie nale�eli do Korpusu. Gdy wyjmowa� zam�wione dania z podajnika, wida� by�o, �e ze wszystkich si� stara si� zachowywa� swobodnie i przyjacielsko. Stara� si� tak bardzo, �e unosz�cy si� obok blatu sto�u Prilicla zacz�� si� mimowolnie ko�ysa�.

Murchison u�miechn�a si� do kapitana i powiedzia�a:

��Doktor Prilicla podczas posi�k�w zwykle pozostaje w zawisie. Mawia, �e w ten spos�b poprawia sobie trawienie, a ponadto ch�odzi wszystkim zup�.

��Je�li m�j spos�b przyjmowania pokarmu ura�a ci�, przyjacielu Fletcher, zapewniam, �e mog� te� je��, siedz�c na pod�odze � oznajmi� nie�mia�o Prilicla.

��Nie� w �adnym razie nie czuj� si� ura�ony, doktorze � odpar� kapitan, zmuszaj�c si� do u�miechu.�� Raczej jestem pod wra�eniem. Ale czy nie popsuj� nikomu apetytu, je�li odtworzymy ta�m� ju� teraz? Nie mo�emy z tym czeka� do ko�ca obiadu.

��Rozmowy o sprawach zawodowych te� robi� dobrze na trawienie � powiedzia� Conway mo�liwie profesjonalnym tonem i wsun�� otrzyman� od O�Mary ta�m� w szczelin� odtwarzacza. W pomieszczeniu rozleg� si� rzeczowy i osch�y g�os psychologa.

Prowadz�ca wst�pne rozpoznanie sektora dziewi�tego jednostka zwiadowcza Korpusu Tenelphi a� trzykrotnie nie poda�a w przewidzianych porach swojej pozycji, poniewa� jednak wiedziano, kt�re uk�ady statek ten ma zbada� i w jakiej kolejno�ci, nie by�o powodu do wszczynania alarmu czy uznania go za zaginiony. K�opoty z ��czno�ci� zdarza�y si� do�� cz�sto, tak wi�c nie niepokojono si� o statek. Dopiero uruchomienie modu�u alarmowego kaza�o inaczej spojrze� na spraw�.

Rejon ten by� ponadprzeci�tne bogaty w gwiazdy b�d�ce silnymi radio�r�d�ami, przez co ��czno�� nadprzestrzenna by�a powa�nie utrudniona. Przekazy uznawane za szczeg�lnie wa�ne � musia�y takie by�, skoro emitowano je z wielk� moc� konieczn� do przenikni�cia do szczeg�lnego �rodowiska nadprzestrzeni � nagrywano, poddawano kompresji i powtarzano tak d�ugo, jak d�ugo by�o to konieczne i bezpieczne. Transmisji nadprzestrzennej towarzyszy�a du�a dawka szkodliwego promieniowania, kt�rego nie dawa�o si� na d�u�sz� met� dobrze ekranowa�, zw�aszcza na lekkim statku zwiadowczym. W rezultacie odbiorca musia� potem sk�ada� wiadomo�� z ponad pi��dziesi�ciu szcz�tkowych przekaz�w, �aden bowiem nie by� z osobna czytelny. Zak��ce� nie dawa�o si� wyeliminowa�, niemniej sam komunikat o pozycji by� na tyle kr�tki, �e nie stwarza� wielkiego niebezpiecze�stwa i nie wyczerpywa� �r�de� energii nawet na niewielkiej jednostce.

Jednak z Tenelphiego nie odebrano takiego komunikatu, lecz jedynie obszern� wiadomo��, �e statek wykry�, a nast�pnie przechwyci� wielki sztuczny obiekt zmierzaj�cy ku gwie�dzie uk�adu. Zderzenie by�o przewidziane za dwadzie�cia osiem dni. Na �adnej z planet uk�adu nie by�o �ycia, chyba �e na kt�rej� rozwin�y si� bardzo rzadkie organizmy zdolne bytowa� w jeziorach p�ynnej lawy i pod ma�ym, bardzo gor�cym i starzej�cym si� s�o�cem. Nale�a�o zatem wnioskowa�, �e statek wszed� do uk�adu przypadkiem. We wraku wykryto nik�� emisj� energii oraz pozosta�o�ci powietrza. Brak by�o �lad�w �ycia. Za�oga Tenelphiego zamierza�a wej�� do wraku i zbada� go dok�adniej.

Mimo s�abej jako�ci przekazu nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e oficer ��czno�ci Tenelphiego by� bardzo zadowolony, �e co� przerwa�o wreszcie monotoni� zwyk�ej misji kartograficznej.

��By� mo�e byli zbyt poruszeni, �eby pami�ta� o podaniu pozycji, albo uznali, �e starczy por�wna� czas nadania meldunku z ich planem lotu, a b�dzie oczywiste, gdzie si� znajduj� � ci�gn�� O�Mara.�� Jednak to by�a jedyna pe�na i regulaminowa wiadomo��, jak� od nich odebrali�my. Trzy dni p�niej dotar�a jeszcze jedna, jednak nie nagrana, ale raczej dyktowana wprost do mikrofonu. M�wi�cy za ka�dym razem powtarza� j� w troch� innej formie. Powiedzia�, �e dosz�o do powa�nej kolizji i Tenelphi traci powietrze, a za�oga nie mo�e nic na to poradzi�. Doda� te� co� w rodzaju ostrze�enia. Moim zdaniem zniekszta�ce� jego g�osu nie spowodowa�y tylko zewn�trzne radio�r�d�a, ale to ocenicie ju� sami. Dwie godziny p�niej uwolniono boj� sygna�ow� z modu�em alarmowym. Do��czam zapis drugiego przekazu. Mo�e wam w czym� pomo�e, a mo�e wr�cz przeciwnie�

Ten drugi przekaz rzeczywi�cie by� prawie nieczytelny. S�absze od szeptu s�owa ledwo si� przebija�y przez pot�n� burz� wy�adowa� statycznych. Niemniej nastawili uszu, �eby wy�owi� cokolwiek z szumu. Sier�� Naydrad zje�y�a si� ca�a z napi�cia, a Prilicla wyczu� naraz tyle niepokoju, �e da� spok�j z zawisem i przysiad� na stole.

���nie wiemy, jak� si� wydosta� za�oga niezdo� zderzenia z wrakiem i� nie mog� boi sygna�o� nastawi� r�cznie� �rodku� mam pewno�ci� zostanie przekazany jak powinien� cholern� specjalizacj�strzegam na wypadek� w zderzeniu� ci�nienie spada� i z tym te� nic nie mo�na zrobi� dodatek� jak uruchomi� boj� na pok�adzie� r�cznie ze statku�tni ostrzegam na wypa��ice za sztywne� zagubiony i nie mam wiele czasu� jedyna szansa�wa apte� wrak jest blisko� dodatkowe zbiorniki w skafandrach� mojej specjalno�ci� statek Tenelphi zderzy� si� z� za�oga nie mo�e powstrzyma� ucieczki powietrza�

Nieznany cz�owiek m�wi� jeszcze przez kilka minut, jednak jego g�os coraz bardziej gin�� w�r�d szum�w, a� w ko�cu ta�ma si� sko�czy�a. Na d�u�sz� chwil� zapad�a g��boka cisza. W ko�cu, gdy sier�� Naydrad zd��y�a si� uspokoi�, a Prilicla wzlecia� i przysiad� na suficie, odezwa� si� Conway.

��Wydaje mi si�, �e ten kto� nie wiedzia�, czy aparatura cokolwiek nadaje � powiedzia� w zamy�leniu.�� Mo�e nie by� to ��czno�ciowiec i nie umia� obs�ugiwa� aparatury, a mo�e antena nadprzestrzenna zosta�a uszkodzona w zderzeniu, kt�re musia�o chyba unieruchomi� reszt� za�ogi, on za� nie umia� im pom�c. Na dodatek ci�nienie pok�adowe zacz�o spada�, a zniszczenia spowodowa�y, �e nie da�o si� r�wnie� wystrzeli� boi sygna�owej. Musia� r�cznie nastawi� mechanizm zegarowy i wypchn�� j� ze statku. Tak, skoro mia� w�tpliwo�ci, czy cokolwiek rzeczywi�cie nadaje, i przeklina� chyba swoj� w�sk� specjalizacj�, na pewno nie by� ��czno�ciowcem. Ani te� kapitanem, kt�ry umie zwykle pos�ugiwa� si� ca�ym sprz�tem pok�adowym. Urywek ��ice za sztywne� mo�e znaczy� �r�kawice za sztywne�, aby operowa� w nich jakimi� przyrz�dami. Skoro ci�nienie na pok�adzie spada�o, m�g� si� obawia� zmieni� je na cie�sze. O co chodzi z ��tni ostrzegam na wypa�� czy ��wa apte�� poj�cia nie mam, zreszt� to mog�y by� w oryginale ca�kiem inne s�owa.�� Conway rozejrza� si� wko�o.�� Mo�e znajdziecie jeszcze co�, co mi umkn�o. Pu�ci� od pocz�tku?

Pos�uchali nagrania ponownie, a potem jeszcze raz, a� Naydrad powiedzia�a im wprost, �e tylko marnuj� czas.

��Gdyby�my wiedzieli, kto wys�a� ten sygna� � odezwa� si� Conway � i dlaczego tylko on unikn�� powa�nych obra�e� podczas zderzenia, mogliby�my lepiej oceni� wiarygodno�� ca�ego przekazu. Poza tym, zauwa�cie, on nie twierdzi, �e reszta za�ogi jest ranna, lecz tylko �niezdolna� do dzia�ania. To, �e wybra� to s�owo, ka�e mi si� zastanowi�, co robi� ich oficer medyczny. Dlaczego nie opisa� rodzaju obra�e� i czy w og�le udzieli� jakiej� pomocy?

Naydrad, kt�ra by�a w Szpitalu ekspertem od pok�adowych akcji ratunkowych, zaburcza�a niczym ro�ek mg�owy, a translator prze�o�y� te modulowane d�wi�ki:

��Niezale�nie od swojej funkcji na statku �aden oficer nie zdzia�a wiele w przypadku z�ama� czy choroby kesonowej, szczeg�lnie gdy wszyscy tkwi� w skafandrach albo gdy ten oficer te� odni�s� pomniejsze obra�enia. W takiej sytuacji nie widz� du�ej r�nicy pomi�dzy okre�leniami �niezdolny� a �ranny� i my�l�, �e marnujemy czas, dyskutuj�c na ten temat. Chyba �e w programie translatorskim jest jaki� b��d, kt�ry upo�ledza tylko przek�ad na kelgia�ski�

Ostatnia uwaga sprawi�a, �e kapitan poczu� si� zobowi�zany do zabrania g�osu.

��To nie Szpital, gdzie komputer translacyjny zajmuje a� trzy poziomy i obs�uguje jednocze�nie sze�� tysi�cy istot � powiedzia� ch�odnym tonem.�� Komputer Rhabwara zosta� zaprogramowany na wszystkie j�zyki obecnego na pok�adzie personelu oraz dodatkowo jeszcze trzy najpowszechniej u�ywane w Federacji, czyli traltha�ski, illensa�ski i melfia�ski. Zosta� wszechstronnie sprawdzony i wykaza� pe�n� sprawno��, zatem jakiekolwiek w�tpliwo�ci�

��Wynikaj� z samego przekazu, a nie z jego przek�adu � wtr�ci� pospiesznie Conway.�� Ale i tak chcia�bym wiedzie�, kto go wys�a�. Co tam si� sta�o, �e wspomnia� o niezdolno�ci, zamiast wyliczy� obra�enia, i �e nie m�g� czego� zrobi� przez zagubienie i brak czasu, i jeszcze grube r�kawice okaza�y si� przeszkod� nie do pokonania� Wtedy zdo�aliby�my si� mo�e domy�li� czego� o stanie ofiar, wiedzieliby�my, na co si� przygotowa�!

Fletcher wyra�nie si� uspokoi�.

��Mnie zastanawia przede wszystkim, dlaczego on by� w skafandrze � powiedzia� z namys�em.�� Je�li statek manewrowa� blisko wraku i wtedy w�a�nie dosz�o z jakiego� powodu do kolizji, to przecie� by�o to na pewno zdarzenie ca�kiem nieoczekiwane, a podczas takich manewr�w nie wk�ada si� rutynowo skafandr�w. Zatem musieli oczekiwa� k�opot�w.

��Zwi�zanych z wrakiem?�� spyta�a cicho Murchison.

Kapitan odpowiedzia� po d�u�szej chwili:

��Ma�o prawdopodobne. We wcze�niejszym raporcie wspomniano, �e wrak by� wymar�y. Je�li jednak nie oczekiwali k�opot�w, to wracamy do tego oficera, kt�ry wcale nie musia� by� pok�adowym lekarzem. Jako� zdo�a� w�o�y� skafander i zapewne na�o�y� je te� innym�

��Nie udzieliwszy im pomocy?�� rzuci�a Naydrad.

��Zapewniam, �e funkcjonariusze Korpusu s� szkoleni do w�a�ciwego post�powania w takich sytuacjach � odpar� natychmiast Fletcher.

Prilicla wyczu� narastaj�c� irytacj� kapitana i uzna�, �e pora si� w��czy�.

��W tym, co us�yszeli�my, nie by�o mowy o obra�eniach za�ogi � przypomnia� � mo�liwe zatem, �e szkody ograniczy�y si� do zniszcze� kad�uba i uk�ad�w statku. �Niezdolni� jest s�owem o ma�ym �adunku emocjonalnym. Mo�e si� okaza�, �e nie b�dziemy tam mieli nic do roboty.

Conway z aprobat� przyj�� pr�b� uspokojenia wymiany zda� mi�dzy Naydrad a nieco nadwra�liwym kapitanem, jednak pomy�la�, �e Prilicla przesadzi� z optymizmem. Nie zd��y� jednak tego powiedzie�.

��Mostek do kapitana. Siedem minut do skoku, sir � rozleg�o si� z g�o�nika.

Fletcher spojrza� na talerz z nie doko�czonym daniem i wsta�.

��W gruncie rzeczy nie jestem tam potrzebny � powiedzia� tonem usprawiedliwienia.�� Wykorzystali�my w pe�ni czas doj�cia do punktu skoku i wiemy, �e statek jest zupe�nie sprawny.�� U�miechn�� si� wymuszenie.�� Dobrzy podw�adni maj� ten minus, �e czasem prze�o�ony czuje si� przy nich zbyteczny�

Kapitan naprawd� stara si� by� ludzki, pomy�la� Conway, patrz�c na znikaj�ce pod sufitem zielone nogawki.

Kr�tko potem statek skoczy� w nadprzestrze� i wyszed� z niej ledwo po sze�ciu godzinach. Poniewa� Rhabwar opu�ci� Szpital pod koniec zmiany wiezionego personelu medycznego, ca�a czw�rka chcia�a wykorzysta� te kilka godzin na sen. Niestety, pe�en dobrej woli kapitan co rusz przekazywa� jakie� komunikaty dotycz�ce tego, co si� dzieje na pok�adzie. Chcia�, aby byli w pe�ni poinformowani o wszelkich przeprowadzanych procedurach, jednak gdyby wiedzia�, jak jego personel medyczny b�dzie reagowa� na nieustanne budzenie komunikatami, kt�re by�y z jednej strony ma�o istotne, a z drugiej zbyt g�sto utkane technicznym �argonem, na pewno by zrezygnowa� z tego pomys�u. Nagle dobieg�y ich z mostka s�owa, kt�re jednoznacznie kaza�y po�egna� si� z perspektyw� dalszego snu.

��Mamy kontakt, sir! Dwa obiekty, jeden du�y, jeden ma�y. Odleg�o�� jeden przecinek sze�� miliona mil. Wymiary ma�ego obiektu pasuj� do danych Tenelphiego.

��Astrogacja?

��Jestem, sir. Przy maksymalnym ci�gu dojdziemy tam za siedemna�cie minut.

��Dobrze, wykona�. Si�ownia?

��W gotowo�ci, sir.

��Ci�g cztery G przez trzydzie�ci sekund, panie Chen. Dodds, podaj Haslamowi kurs. Starszy lekarz Conway proszony jest o stawienie si� na mostku, gdy tylko b�dzie m�g�.

Poniewa� od pocz�tku wiedzieli, do jakiego typu fizjologicznego nale�e� b�d� ofiary, postanowili, �e kapitan Fletcher zostanie na pok�adzie Rhabwara, a Conway wraz z ekip� Kontroler�w uda si� na Tenelphiego, aby oceni� sytuacj�. Murchison, Prilicla i Naydrad czekali w przedziale medycznym gotowi do dzia�ania. Nikt nie s�dzi�, aby badanie i udzielanie pierwszej pomocy mog�o trwa� d�ugo. I lekarze, i pacjenci oddychali tym samym powietrzem. Wiele wskazywa�o na to, �e Rhabwar za godzin� ruszy w drog� powrotn�.

Conway siedzia� na razie na mostku jako widz. Ubrany w skafander z uniesion� os�on� oczu patrzy� na rosn�cy obraz Tenelphiego na ekranie. Obok kapitana siedzieli Haslam i Dodds, jeden odpowiedzialny za ��czno��, drugi za astrogacj�. Te� byli w skafandrach, ale bez r�kawic, kt�re utrudnia�yby im manipulowanie r�nymi pokr�t�ami i prze��cznikami. Wszyscy trzej oficerowie nieustannie wymieniali uwagi wypowiadane dla nich tylko zrozumia�ym �argonem. Co pewien czas wywo�ywali tkwi�cego w si�owni na rufie Chana.

Obraz uszkodzonej jednostki r�s� tak d�ugo, a� zacz�� wykracza� poza ramy ekranu. Wtedy zmniejszono powi�kszenie i znowu ujrzeli jasne srebrzyste cygaro kozio�kuj�ce z wolna na tle czarnej pustki. Dwie mile dalej obraca� si� niby poobijany metalowy ksi�yc kulisty wrak obcego statku.

Na razie oficerowie pok�adowi ignorowali go tak samo jak Conwaya, kt�ry odezwa� si� w ko�cu, pe�en obaw, �e ca�kiem o nim zapomniano:

��Nie wygl�da chyba na zbyt uszkodzony?

Nie spojrzeli na niego, ale zmienili temat rozmowy i w zasadzie udzielili mu odpowiedzi.

��Oczywi�cie nie by�o to zderzenie czo�owe � mrukn�� Fletcher.�� W przedniej cz�ci kad�uba wida� powa�ne zniszczenia, ale wi�kszo�� anten i czujnik�w ocala�a. My�l�, �e raczej otar� si� burt� o wrak. Przez t� mgie�k� nie widz� szczeg��w. Ci�gle traci powietrze.

��Co znaczy, �e ma go jeszcze do�� � wtr�ci� Dodds.�� Przednie modu�y �ci�gaj�ce gotowe.

��Najpierw wyhamujcie ruch obrotowy. Ale �agodnie � powiedzia� kapitan.�� Kad�ub mo�e by� os�abiony, nie chc�, �eby prze�ama� si� na p�. Kto� mo�e by� tam jednak bez skafandra�

Nim doko�czy� zdanie, Dodds pochyli� si� nad konsol� i samymi koniuszkami palc�w zacz�� ustawia� pola �ci�gaj�ce i odpychaj�ce, a� uszkodzona jednostka znieruchomia�a r�wnolegle do Rhabwara. Teraz lepiej by�o wida�, �e dzi�b i ruf� Tenelphiego otaczaj� chmury ulatniaj�cego si� powietrza. �r�dokr�cie wydawa�o si� jednak nietkni�te.

��Sir, w�az na �r�dokr�ciu wydaje si� sprawny � oznajmi� z o�ywieniem Haslam.�� Chyba mogliby�my po��czy� �luzy i po prostu wej�� na pok�ad!

I ewakuowa� rannych w par� chwil, zamiast m�czy� si� z przeci�ganiem ich w pr�ni, pomy�la� Conway z ulg�. W ten spos�b �ywi jeszcze rozbitkowie otrzymaliby pomoc ju� za kilka minut. Wsta� i uszczelni� he�m.

��Sam wykonam manewr po��czenia � zapowiedzia� Fletcher.�� Wy dwaj id�cie z doktorem. Chen, na razie zosta� u siebie.

Czekaj�c w zamkni�tej �luzie, odczuli lekki wstrz�s, gdy jednostki si� zetkn�y. Dodds otworzy� zewn�trzny w�az, kt�rego pokrywa odchyli�a si� powoli, ukazuj�c odleg�� tylko o kilka cali identyczn� pokryw� w�azu statku zwiadowczego. Na samym jej �rodku widnia�a wielka, nieregularna plama brunatnego albo czarnego koloru. Wygl�da�a, jakby co� t�ustego przyklei�o si� cienk� warstw� do metalu.

��Co to jest?�� spyta� Conway.

��Nie wiem��� mrukn�� Haslam. Wyci�gn�� r�k� i ostro�nie dotkn�� plamy. Na r�kawicy zosta�y ��tawe �lady.�� To smar, doktorze. Ciemny kolor mnie zmyli�. Pewnie boja sygna�owa go wypali�a i dlatego tak pociemnia�.

��Smar?�� powt�rzy� Conway.�� Ale sk�d smar na poszyciu?

��Zapewne kt�ry� ze zbiornik�w autosmarowania zosta� uszkodzony podczas zderzenia � odpar� nieco zniecierpliwiony Haslam.�� Ka�dy z nich jest wyposa�ony w podajnik, kt�ry przyci�ni�ty z wystarczaj�c� si�� wyrzuca kilka uncji smaru. Je�li pan chce, mog� panu pokaza�, jak to dzia�a. A teraz prosz� si� odsun��, bo b�d� otwiera�.

W�az si� uchyli� i Haslam, Conway oraz Dodds weszli do �luzy Tenelphiego, Haslam sprawdzi� odczyty, a Dodds zamkn�� zewn�trzny w�az. W statku panowa�o niepokoj�co niskie, ale jeszcze nie zab�jcze ci�nienie. W ka�dym razie zdrowy i sprawny cz�owiek powinien w nim przetrwa�. Kto� w szoku, cierpi�cy na chorob� kesonow� czy ranny, kt�ry straci� du�o krwi, mia�by oczywi�cie o wiele mniejsze szans�. Nagle wewn�trzny w�az stan�� otworem, skafandry zaskrzypia�y i nad�y si� nieco po zmianie ci�nienia. Weszli szybko do �rodka.

��Nie do wiary!�� rzuci� Haslam.

Przedsionek �luzy pe�en by� postaci w skafandrach.

Unosi�y si� niewa�ko przymocowane linami albo sieciami do uchwyt�w i r�nych element�w wyposa�enia. W blasku �wiate� awaryjnych wida� by�o dok�adnie, �e maj� sp�tane nogi, przywi�zane do tu�owia r�ce i dodatkowe zbiorniki powietrza na plecach. By�y w ci�kich sztywnych skafandrach, wi�c mocno zaci�ni�te p�ta nie mog�y powstrzyma� kr��enia w ko�czynach ani te� naciska� na ewentualne rany czy urazy. Na wizjery he�m�w zosta�y opuszczone ciemne os�ony przeciws�oneczne.

Conway przesun�� si� ostro�nie mi�dzy dwoma postaciami, obr�ci� jedn� z nich i uni�s� os�on�. Szyba he�mu zaparowa�a od wewn�trz, ale uda�o mu si� dojrze� dziwnie poczerwienia�� twarz i mocno zaci�ni�te pod wp�ywem �wiat�a powieki. Uni�s� os�on� u jeszcze jednego rozbitka, a potem u kolejnych, ci�gle z tym samym rezultatem.

��Wypl�ta� ich i szybko na sal� � poleci�. � R�ce i nogi niech zostan� na razie zwi�zane. �atwiej b�dzie ich transportowa�, oszcz�dzimy im te� dodatkowych uraz�w. Ale to chyba nie jest ca�a za�oga?

Pytanie by�o retoryczne � wszyscy si� domy�lali, �e kto� przecie� musia� przygotowa� tych ludzi do szybkiej ewakuacji, i tego kogo� na pewno tu nie by�o.

��Mamy dziewi�ciu, doktorze � stwierdzi� po chwili Haslam, kt�ry policzy� rozbitk�w.�� Jednego brakuje. Mam p�j�� go poszuka�?

��Nie teraz � odpar� Conway, my�l�c, �e ten brakuj�cy oficer musia� by� nad wyraz pracowity. Wys�a� wiadomo�� przez nadprzestrzenne radio, z uwagi na awari� automatycznej wyrzutni wypchn�� r�cznie boj� alarmow� i jeszcze przeni�s� swoich towarzyszy z r�nych miejsc statku do przedsionka �luzy. Ca�kiem mo�liwe, �e podczas tych wszystkich manewr�w uszkodzi� sobie skafander i musia� poszuka� schronienia w jakim� hermetycznym pomieszczeniu.

Kogo�, kto dokona� a� tyle, trzeba uratowa� za wszelk� cen�! pomy�la� Conway.

Pomagaj�c Haslamowi i Doddsowi przemie�ci� pierwszych kilku rozbitk�w na Rhabwara, Conway opisa� sytuacj� swojemu personelowi oraz kapitanowi. Na koniec zapyta�:

��Prilicla, czy m�g�by� zjawi� si� tu na chwil�?

��Bez trudu, przyjacielu Conway. Moja muskulatura nie pozwala mi si� pomaga� przy leczeniu DBDG. Udzielam jedynie moralnego wsparcia.

� �wietnie. Mamy problem z ostatnim cz�onkiem za�ogi. Mo�e jest ranny, mo�e nie, ale zapewne skry� si� w jakim� ci�gle szczelnym pomieszczeniu. M�g�by� ustali� gdzie, oszcz�dzaj�c nam przeszukiwania ca�ego wraku? Jeste� w hermetycznym skafandrze?

��Tak, przyjacielu Conway. Ju� do was lec�.

Przeniesienie ofiar na Rhabwara zabra�o oko�o kwadransa. Prilicla oblecia� w tym czasie ca�y statek zwiadowczy w poszukiwaniu emanacji emocjonalnej zaginionego cz�onka za�ogi. Conway, czekaj�c na niego w �rodku, stara� si� jak m�g� opanowa� zdenerwowanie, �eby nie przeszkadza� Cinrussa�czykowi.

Gdyby na pok�adzie by� ktokolwiek jeszcze, nawet nieprzytomny czy umieraj�cy, Prilicla powinien go znale��.

��Nikogo, przyjacielu Conway � zameldowa� po dwudziestu ci�gn�cych si� niemi�osiernie minutach.�� Jeste� tu jedynym �r�d�em emanacji emocjonalnej.

Conway warkn�� co� z niedowierzaniem, na co Prilicla powiedzia�:

��Przykro mi, przyjacielu Conway. Je�li ten kto� wci�� jest na statku� to nie �yje.

Conway nie nale�a� jednak do lekarzy, kt�rzy �atwo si� poddaj�, walcz�c o �ycie pacjenta.

��Kapitanie, tu Conway � zwr�ci� si� do Fletchera.�� Czy mo�liwe, �e ten brakuj�cy cz�onek za�ogi wypad� w przestrze� podczas wyrzucania boi? Mo�e ma uszkodzone radio albo jest nieprzytomny?

��Niestety, doktorze. Zaraz po przybyciu na miejsce przeczesali�my ca�y ten obszar radarem. Wykryli�my nieco metalicznych szcz�tk�w, ale �aden nie by� do�� du�y, �eby mo�na go wzi�� za cz�owieka w skafandrze. Jednak dla pewno�ci sprawdzimy jeszcze raz � obieca� kapitan i po chwili wyda� rozkazy: � Haslam, Dodds, sprawd�cie znaczki identyfikacyjne rannych oraz insygnia na ich mundurach i zaraz raportujcie. Pospieszcie si�, ale nie przeszkadzajcie medykom. Chen, chwilowo nie b�dziesz potrzebny w si�owni. Przeszukaj i zabezpiecz wrak. Pospiesz si�, bo nie zosta�o nam wiele czasu, nasza orbita zbli�a si� niebezpiecznie do tutejszego s�o�ca. Postaraj si� znale�� cia�o brakuj�cego cz�onka za�ogi, zwracaj uwag� na wszystkie dokumenty i zapisy, z kt�rych mo�na by odtworzy�, co tu si� sta�o. Na tablicy w pomieszczeniu rekreacyjnym powinien wisie� grafik wacht. Je�li por�wnamy go z list� rozbitk�w, dowiemy si�, kogo brakuje�

��Wiem ju�, o kogo chodzi � odezwa� si� nagle Conway. Od d�u�szej chwili zastanawia� go kontrast mi�dzy fachowym przygotowaniem rozbitk�w do ewakuacji, unieruchomieniem ich, by nie zrobili sobie krzywdy, i zabezpieczeniem wszystkich przed skutkami dehermetyzacji kad�uba a amatorskim wykonaniem wszystkiego innego.�� To musia� by� pok�adowy lekarz.

Fletcher nie odpowiedzia�. Conway zacz�� powoli oblatywa� przedsionek �luzy Tenelphiego. Dr�czy�a go my�l, �e powinien szybko co� zrobi�, ale nie mia� poj�cia co. Wszystko tu wygl�da�o ca�kiem zwyczajnie. Mo�e poza �ciennymi zaczepami przewidzianymi na trzy cylindryczne, d�ugie na dwie stopy zbiorniki. Teraz tkwi�y w nich tylko dwa. Bli�sze ogl�dziny wyja�ni�y, �e chodzi�o o pojemniki ze smarem typu GP10/5b, przewidzianym do wi�kszych serwomotor�w oraz ruchomych z��czy wystawionych czasowo albo stale na dzia�anie pr�ni. Zdezorientowany nieco i z�y na siebie Conway uzna� w ko�cu, �e nie ma ju� nic do roboty na opuszczonym statku, i wr�ci� na Rhabwara.

Porucznik Chen czeka� ju� przez �luz�. Uni�s� os�on� he�mu, �eby zamieni� z Conwayem kilka s��w bez przestrajania radia. Spyta�, czy doktor by� w przedniej, uszkodzonej cz�ci wraku. Conway tylko potrz�sn�� g�ow�. Gdy podszed� to szybu komunikacyjnego, ujrza� wspinaj�cego si� na mostek Haslama. �wawo przebiera� d�o�mi po szczeblach, a w z�bach trzyma� z�o�on� kartk� papieru. Ledwo znikn�� w g�rze, Conway ruszy� na d�, do przedzia�u szpitalnego.

Z dziewi�ciu rozbitk�w dw�ch mia�o ju� skafandry porozcinane na kawa�ki. Ten spos�b usuwania ubioru mia� zapobiec pogorszeniu stanu pacjent�w. Jednak trzeciemu Murchison i Dodds zdejmowali ju� skafander ca�kiem normalnie. Naydrad zajmowa�a si� tak samo czwartym.

Murchison nie czeka�a, a� Conway zada oczywiste pytanie.

��Wed�ug porucznika Doddsa ci ludzie zostali ubrani w skafandry i uwi�zani w przedsionku �luzy jeszcze przed zderzeniem � powiedzia�a.�� Z pocz�tku nie by�am sk�onna si� z nim zgodzi�, ale gdy rozebrali�my dw�ch pierwszych, nie znale�li�my �adnych obra�e�, nawet zadra�ni��, a materia skafandr�w nosi�a wyra�ne odciski w miejscach, gdzie przylega�y do niej pasy. Prze�wietlenie promieniami rentgenowskimi nie daje przez skafander szczeg�owego obrazu, ale pozwala wykry� powa�ne uszkodzenia narz�d�w czy z�amania � ci�gn�a, przytrzymuj�c ramiona m�czyzny, podczas gdy Dodds �ci�ga� ostro�nie doln� cz�� skafandra.�� Wiemy ju�, �e ich nie maj�, wi�c uzna�am, �e nie ma co marnowa� czasu na powolne ci�cie skafandr�w.

��Kt�re na dodatek s� sporo warte � doda� z przej�ciem Dodds. Dla pracuj�cego w pr�ni funkcjonariusza Korpusu skafander by� wi�cej ni� elementem wyposa�enia, bo prawie �e przyjacielem. Jego stan decydowa� o przetrwaniu, tote� widok takiego zniszczenia m�g� by� dla Doddsa bolesny.

��Ale je�li nie s� ranni, to co u licha im jest?�� spyta� Conway.

Murchison mocowa�a si� akurat z zamkiem kryzy szyjnej i nie unios�a g�owy.

��Nie wiem � odpar�a cicho.

��Nie macie nawet wst�p�?

��Nie � uci�a w p� zdania.�� Gdy doktor Prilicla orzek�, �e �yciu tych ludzi nic nie grozi, uznali�my, �e diagnoza i pierwsza pomoc mog� poczeka� do chwili, a� ich rozbierzemy. Pobie�ne ogl�dziny potwierdzaj� s�owa komunikatu. Nie s� ranni, ale p�przytomni. Nie wiedz�, co si� wko�o nich dzieje.

Unosz�cy si� nad dwoma rozebranymi pacjentami Prilicla postanowi� w��czy� si� nie�mia�o do rozmowy.

��Tak, przyjacielu Conway. Te� jestem zdumiony ich stanem. Oczekiwa�em powa�nych obra�e� fizycznych, a tymczasem stwierdzam jedynie co� przypominaj�cego chorob� zaka�n�. Mo�e ty, jako przedstawiciel tego samego gatunku, zdo�asz rozpozna� objawy.

��Przepraszam, nie chcia�em na was naskakiwa� � powiedzia� Conway.�� Naydrad, pomog� ci go rozebra�.

Gdy zdj�� rozbitkowi he�m, ujrza� jego poczerwienia�� i zlan� potem twarz. M�czyzna mia� wyra�n� gor�czk� i �wiat�owstr�t, co wyja�nia�o, dlaczego tajemniczy opiekun opu�ci� wszystkim os�ony przeciws�oneczne. W�osy by�y przylepione do sk�ry i mokre, jakby przed chwil� wyszed� z wody. Uk�ady skafandra nie mog�y sobie poradzi� z tak� ilo�ci� wilgoci, wi�c szyba zasz�a par�. Dlatego te� dopiero po zdj�ciu he�mu Conway dostrzeg� przymocowany od wewn�trz do kryzy dyspenser z jedn� tylko, przezroczyst� tubk� zawieraj�c� kolorowe kapsu�ki.

��Czy inni te� mieli dyspensery ze �rodkami przeciwwymiotnymi?�� spyta�.

��Jak dot�d wszyscy, doktorze � odpar�a Naydrad, manipuluj�c niecierpliwie czterema mackami przy zapi�ciach skafandra. Jej oczy obr�ci�y si� ku Conwayowi.�� Pierwszy rozbitek dosta� md�o�ci, gdy przypadkowo ucisn�am go w okolicy �o��dka. Powiedzia� co�, ale nie by� w pe�ni przytomny i translator nie wychwyci� jego s��w.

��Emanacja emocjonalna tego osobnika odpowiada stanowi delirycznemu, przyjacielu Conway � doda� Prilicla.�� Zapewne wi��e si� to ze zwi�kszon� ciep�ot� cia�a. Zaobserwowa�em r�wnie� mimowolne, nieskoordynowane poruszenia ko�czyn i g�owy, kt�re r�wnie� wskazywa�yby na malign�.

��Zgadzam si� � mrukn�� Conway. Nie zapyta� jednak, co mog�o spowodowa� ten stan, gdy� to on w�a�nie powinien spraw� wyja�ni�, a mia� niejasne wra�enie, �e nawet dok�adne badanie nie przyniesie odpowiedzi. Zacz�� pomaga� siostrze prze�o�onej �ci�ga� z pacjenta przepocon� odzie�.

Zgodnie z oczekiwaniami dostrzeg� objawy przegrzania i daleko posuni�tego odwodnienia. �agodne badanie palpacyjne obszaru jamy brzusznej spowodowa�o wyra�ny skurcz, chocia� m�czyzna na pewno nie jad� nic od ponad dwudziestu czterech godzin i w przewodzie pokarmowym nie by�o zapewne tre�ci.

Puls by� lekko przyspieszony, oddech nieregularny z tendencj� do pokas�ywania. Gdy Conway sprawdzi� gard�o, stwierdzi� zaawansowany stan zapalny, kt�ry wedle odczyt�w skanera obejmowa� tak�e oskrzela i jam� op�ucnow�. Obejrza� j�zyk i wargi w poszukiwaniu �lad�w uszkodze� przez toksyczne albo �r�ce substancje. Nic nie znalaz�, ale spostrzeg�, �e twarz m�czyzny jest mokra nie tylko od potu, ale tak�e od ciekn�cych nieustannie �ez oraz �luzowatej wydzieliny z nosa. Na koniec sprawdzi�, czy pacjenci nie byli wystawieni na dzia�anie promieniowania radioaktywnego albo nie wdychali radioaktywnych py��w czy gaz�w, ale i tutaj testy da�y negatywne wyniki.

��Kapitanie, tu Conway � odezwa� si� nagle.�� Czy mo�e pan poprosi� porucznika Chena, aby przy okazji przeszukiwania Tenelphiego zebra� pr�bki pok�adowej atmosfery, �ywno�ci oraz napoj�w? I jeszcze �eby spr�bowa� si� rozejrze�, czy jakie� toksyczne materia�y nie przedosta�y si� do uk�ad�w podtrzymywania �ycia. Zaplombowane pr�bki niech jak najszybciej dostarczy do analizy pani patolog Murchison.

��Zajmie si� tym � odpowiedzia� kapitan.�� Chen, s�ysza�e�?

��Tak, sir � odpar� g��wny in�ynier i doda�: � Ci�gle nie mog� znale�� brakuj�cego rozbitka, doktorze. Zaczynam ju� zagl�da� do najbardziej nieprawdopodobnych zakamark�w.

Poniewa� Conway ci�gle jeszcze nie rozszczelni� he�mu, Murchison s�ysza�a ca�� rozmow� z pok�adowych g�o�nik�w oraz przez zewn�trzne g�o�niki jego skafandra. W pewnej chwili odezwa�a si� z irytacj�:

��Dwa pytania, doktorze. Czy domy�lasz si�, co im jest, i czy dlatego w�a�nie wolisz porozumiewa� si� z nami przez radio skafandra, zamiast otworzy� he�m i porozmawia� normalnie?

��Co do pierwszego, nie jestem pewien.

��A mo�e doktor Conway nie lubi zapachu moich perfum?�� rzuci�a Murchison.

Conway zignorowa� pobrzmiewaj�cy w jej g�osie sarkazm i rozejrza� si� po sali. Podczas gdy on razem z Naydrad bada� pacjenta, Murchison i Dodds rozebrali ju� pozosta�ych i wyra�nie czekali na polecenia. Prilicla na w�asn� r�k� zaj�� si� ju� pierwszymi dwoma chorymi i mo�na by�o mie� pewno��, �e robi co nale�y, by� bowiem nie tylko �wietnym empat�, ale i bieg�ym lekarzem. W ko�cu Conway powiedzia�:

��Gdyby nie wysoka gor�czka i powa�ny stan pacjent�w, powiedzia�bym, �e to infekcja dr�g oddechowych po��czona z nudno�ciami wywo�anymi zapewne po�ykaniem zaka�onego �luzu. Jednak z uwagi na gwa�towno�� objaw�w i towarzysz�ce im powa�ne os�abienie percepcji w�tpi�, aby to by�o tak proste. Ale nie dlatego nie otworzy�em he�mu. Po prawdzie by� to czysty przypadek, ale teraz my�l�, �e nie zaszkodzi, je�li i ty, i porucznik Dodds te� uszczelnicie skafandry. By� mo�e oka�e si� to niepotrzebne, ale nigdy za wiele ostro�no�ci.

��Je�li ju� nie jest za p�no � powiedzia�a Murchison, bior�c jeden z lekkich he�m�w, kt�ry dzi�ki w�asnemu po��czeniu ze zbiornikami powietrza zmienia� skafander w ubi�r ochronny sprawdzaj�cy si� w niemal ka�dej atmosferze, o ile nie by�a szczeg�lnie �r�ca. Dodds z wyra�nym po�piechem zamkn�� he�m.

��Do czasu, a� dostarczymy ich do Szpitala, musimy si� ograniczy� do leczenia zachowawczego: do�ylnego uzupe�niania p�yn�w, powstrzymywania nudno�ci i zbijania temperatury � stwierdzi� Conway.�� Mo�liwe, �e trzeba ich b�dzie przypasa�, �eby nie zerwali kropl�wek i czujnik�w. Ka�dy musi zosta� odizolowany w namiocie tlenowym. Obawiam si�, �e ich stan niebawem si� pogorszy i b�dziemy musieli im pom�c w oddychaniu.

Przerwa� i spojrza� na Murchison. Wiedzia�, �e przez os�on� he�mu nie wida� troski na jego twarzy, a zewn�trzne g�o�niki zniekszta�caj� ton jego g�osu.

��Izolacja nie musi by� konieczna � doda�. � Objawy, kt�re obserwujemy, mog� by� skutkiem wdychania i po�kni�cia niezidentyfikowanej jeszcze toksyny. Nie mamy tu odpowiedniego sprz�tu, �eby to sprawdzi�. Ani czasu. Gdy tylko ustalimy, co si� sta�o z brakuj�cym cz�onkiem za�ogi, wracamy czym pr�dzej do Szpitala i poddajemy si�

��A na razie ch�tnie bym ustali�a, co ich zaatakowa�o � wtr�ci�a si� Murchison.�� To samo mo�e spotka� teraz wszystkich, opr�cz ciebie.

��Nie wiem, czy zd��ymy to sprawdzi� � zacz�� Conway, ale przerwa�, s�ysz�c, jak g��wny in�ynier sk�ada meldunek kapitanowi.

��Kapitanie, m�wi Chen. Znalaz�em grafik wacht i por�wna�em go z danymi z indentyfikator�w. Nasz doktor dobrze si� domy�la�, �e chodzi o pok�adowego lekarza. To porucznik Sutherland. Jednak jego cia�a nie znalaz�em. Przeszuka�em ca�y statek i na pewno go w nim nie ma. W og�le sporo tu brakuje. Nie znalaz�em przeno�nych rejestrator�w d�wi�ku i obrazu, prywatnych dyktafon�w, kamer i aparat�w fotograficznych za�ogi. Nie ma r�wnie� ich pojemnik�w na baga� osobisty. Ubrania i r�ne drobiazgi unosz� si� w kabinach, jakby kto� w po�piechu wyrzuci� je z kontener�w. Znikn�y praktycznie wszystkie zapasowe zbiorniki powietrza. Z rejestru w magazynie skafandr�w wynika, �e skafandry zosta�y regulaminowo pobrane na czas od dw�ch do trzech dni. Wszystkie, poza skafandrem lekarza, po kt�rym nie ma �ladu, mimo �e tego nie odnotowano. Brak te� przeno�nego modu�u �luzy. Obszar mostku jest powa�nie uszkodzony, nie mam wi�c pewno�ci co do ostatnich manewr�w przed zderzeniem, ale chyba kto� pr�bowa� ustawi� przyrz�dy na automatyczny skok. Odczyty z si�owni, kt�re nie zosta�y zniszczone, zdaj� si� to potwierdza�. Przypuszczam, �e pr�bowali oddali� si� od obcego wraku, �eby wp�yw jego masy nie zak��ci� skoku, ale z jakiego� powodu si� z nim zderzyli. Zebra�em pr�bki dla pani patolog Murchison. Mam ju� wraca�, sir?

��Poczekaj � powiedzia� kapitan.�� S�ysza� pan, doktorze? Chce pan jeszcze czego� od porucznika, zanim opu�ci Tenelphiego?

��Tak. Na wszelki wypadek niech nie zdejmuje ani nie dehermetyzuje skafandra.

Podczas rozmowy kapitana i Chena Conway pr�bowa� zrozumie�, co si� kry�o za dziwnym zachowaniem oficera medycznego Tenelphiego. Porucznik Sutherland wykaza� si� spor� zawodow� kompetencj� i zrobi� co m�g� dla chorych. Nie jego wina, �e nie potrafi� biegle obs�ugiwa� nadajnika nadprzestrzennego, nale�a�o go raczej podziwia�, �e spr�bowa� i uzyska� pewne rezultaty. Zdo�a� ponadto r�cznie wyrzuci� i w��czy� boj� alarmow�. Musia� by� jednym z tych oficer�w, kt�rzy nie trac� �atwo g�owy. By�o zatem ma�o prawdopodobne, aby zgin�� przez przypadek czy zagin��, nie zostawiaj�c �adnej wiadomo�ci.

��Je�li nie odlecia� w pr�ni� i nie ma go na Tenelphim, to zostaje tylko jedno miejsce, gdzie mo�e by� � powiedzia� nagle.�� Mo�e mnie pan podrzuci� na ten obcy wrak, kapitanie?

Znaj�c trosk� Fletchera o powierzony mu statek, Conway oczekiwa� odmowy, mo�e zdawkowej i beznami�tnej, mo�e pe�nej emocji i krzyku, ale odmowy. Otrzyma� jednak wyk�ad z rodzaju tych, jakie si� daje nierozgarni�tym uczniakom. Gdyby od kapitana nie dzieli�o go pi�� pok�ad�w, Conway ch�tnie uchyli�by he�mu, �eby naplu� mu w oko.

��Nie widz� �adnego powodu, aby brakuj�cy oficer mia� opu�ci� Tenelphiego, skoro powinien zosta� z chorymi i czeka� na ratunek � zacz��, a potem przypomnia� Conwayowi, �e nie maj� wiele czasu do stracenia, gdy� chorych trzeba dostarczy� jak najszybciej do Szpitala, a orbita wszystkich trzech statk�w przechodzi niebezpiecznie blisko gwiazdy uk�adu. Za dwa dni zrobi si� tu niezno�nie gor�co, a za cztery kad�uby stopi� si� i wyparuj�. Poza tym im bli�ej gwiazdy si� znajd�, tym trudniej b�dzie im wykona� skok.

Dodatkow� trudno�� sprawia�o to, �e Tenelphi i Rhabwar zosta�y po��czone �luzami i rufowymi oraz dziobowymi w�z�ami cumowniczymi, aby mo�na by�o rozci�gn�� wko�o wraku b�bel nadprzestrzenny i zabra� go ze sob� na potrzeby �ledztwa w sprawie kolizji. Przy dw�ch po��czonych jednostkach, z kt�rych tylko jedna by�a zdolna do manewrowania, delikatne zmiany kursu by�y praktycznie niemo�liwe. Gdyby jednak pr�bowa�, Rhabwara m�g� �atwo spotka� ten sam los co Tenelphiego. Poza tym obcy wrak by� olbrzymi�

��Pierwotnie by� kulisty � powiedzia� kapitan, przekazuj�c obraz nieznanego statku na ekran przed Conwayem.�� �rednica czterysta metr�w, szcz�tkowe zasilanie, atmosfera zachowa�a si� tylko w kilku pomieszczeniach w g��bi statku. Tenelphi ju� wcze�niej meldowa�, �e brak �lad�w �ycia.

��Je�li Sutherland tam trafi�, sta�o si� to znacznie p�niej, sir.

Fletcher westchn�� g�o�no i wr�ci� do swojego wyk�adu. I tego samego tonu co wcze�niej.

��Tenelphi to statek zwiadowczy, jest wi�c znacznie lepiej wyposa�ony w aparatur� badawcz� ni� nasz. Wyniki bada� jego za�ogi s� zatem o wiele bardziej wiarygodne, doktorze. Ich czujniki mog� zarejestrowa� bardzo s�abe pole elektromagnetyczne, wibracje wywo�ywane przez mechanizmy uk�ad�w podtrzymywania �ycia, wykry� w g��bi kad�uba �lady atmosfery, promieniowanie cieplne o�wietlenia i wiele innych rzeczy. Obaj wiemy, �e s� rasy zdolne �y� w bardzo niskich temperaturach i s� te� takie, kt�re widz� inne d�ugo�ci fal ni� my, ale i ich obecno�� �atwo jest wykry� dzi�ki takiej aparaturze pracuj�cej w odpowiednich warunkach. Obecnie jednak nie potrafi� orzec bez cienia w�tpliwo�ci, czy zosta� tam kto� �ywy. Bliska ju� gwiazda tak rozgrza�a poszycie kad�uba, �e nie mo�na by dojrze� drobnych zmian ciep�oty zwi�zanych z wewn�trznymi �r�d�ami energii. Odczyty z innych czujnik�w te� nie by�yby wiarygodne. Z tego samego powodu. Poza tym to olbrzymi statek. Jego kad�ub jest poszarpany i podziurawiony przez meteoryty. Sutherland mia�by a� za wiele wej�� do dyspozycji. Gdzie dok�adnie chcia�by pan zacz�� go szuka�?

��Je�li tam jest, pewnie zostawi� jak�� wskaz�wk� � odpar� Conway.

Kapitan zamilk� i mimo ca�ej irytacji wywo�anej niepotrzebnym wyk�adem Conway zacz�� mu nawet wsp�czu�. To by� dylemat� Fletcher nie mniej ni� Conway pragn�� na pewno wyja�ni� los zaginionego oficera, jednak musia� te� pami�ta� o bezpiecze�stwie w�asnego statku i o chorych, chocia� za nich zasadniczo odpowiedzialny by� przede wszystkim Conway.

Wszystkie trzy jednostki zapada�y si� z wolna w studni� grawitacyjn� gwiazdy uk�adu, i to z przyspieszeniem, kt�re mog�o przerazi� co mniej odporne jednostki. Nie mo�na by�o wi�c zabawi� w tej okolicy nazbyt d�ugo. Kapitan Fletcher wola�by nie by� zmuszony do porzucenia doktora Conwaya, podpory Szpitala Sektora Dwunastego, na starym wraku. Oczywi�cie wola�by te� nie zostawia� zagadki znikni�cia lekarza Korpusu bez wyja�nienia. Co wi�cej, nie m�g� doda� Conwayowi nikogo do towarzystwa, gdy� utrata jednego z w�asnych ludzi postawi�aby go w wielce k�opotliwej sytuacji. Rhabwar mia� nieliczn� za�og� i brak�o zast�pc�w na poszczeg�lne stanowiska. Zapewne da�oby si� bez kompletnej obsady wykona� skok, ale by�oby to ryzykowne i wi�za�oby si� z op�nieniem, kt�re mog�oby si� odbi� na stanie zdrowia rozbitk�w.

W �ciennym g�o�niku co� zaszemra�o i po chwili dobieg� ze� g�os Fletchera:

��Dobrze, doktorze, niech pan poszuka porucznika. Dodds, siadaj do teleskopu. Masz poszuka� �lad�w niedawnego wej�cia do wraku. Poruczniku Chen, prosz� na razie zostawi� pr�bki dla pani Murchison i wr�ci� do si�owni. Moc manewrowa za pi�� minut. Doktorze, okr��ymy wrak w odleg�o�ci p� mili. Poniewa� wiruje z cz�sto�ci� jednego obrotu na pi��dziesi�t dwie minuty, starcz� cztery obej�cia na orbicie biegunowej, �eby zbada� go w ca�o�ci. Haslam, wyci�nij ile si� da z czujnik�w, �eby doktor mia� jakie� poj�cie o wn�trzu statku.

��Dzi�kuj� � powiedzia� Conway.

Dodds pomaga� w�a�nie Murchison przenie�� jedn� z ofiar do namiotu tlenowego. Gdy tylko sko�czyli, przeprosi� wszystkich i skierowa� si� na mostek. Conway spojrza� na ekran, gdzie malowa�a si� sylwetka wraku � w po�owie pogr��onego w mroku, w po�owie o�lepiaj�cego odbiciem od poznaczonych czarnymi kraterami i smugami p�yt kad�uba. Zerka� na ni� co par� chwil, pomagaj�c mocowa� czujniki na sk�rze pacjent�w. Obraz statku r�s� w oczach, a� w ko�cu zacz�� si� przemieszcza� z g�ry na d� ekranu. Nagle znikn�� i na jego miejscu pojawi� si� przekr�j jednostki.

Pok�ady by�y rozmieszczone koncentrycznie, a w pobli�u �rodka statku znajdowa�o si� kilka pomieszcze� r�nej wielko�ci. Wszystkie by�y oznaczone na zielono. Blisko zewn�trznej kraw�dzi znajdowa�o si� jedno, przestronne pomieszczenie, kt�re jarzy�o si� czerwieni� i by�o po��czone cienkimi, czerwonymi liniami z zielonym obszarem w centrum.

��Doktorze, m�wi Haslam. Przekazuj� panu szkic wn�trza wraku. Niezbyt szczeg�owy, niestety, i w znacznej mierze oparty na domys�ach�

Haslam wyja�ni� nast�pnie, �e to wrak statku przeznaczonego do wielopokoleniowych podr�y. Kulisty kszta�t mia� zapewni� jak najwi�ksz� przestrze� do �ycia i upraw. Jednostka nieustannie si� obraca�a, co zapewnia�o jej mieszka�com namiastk� ci��enia. O� obrotu wyznacza�a tor podr�y, przy czym centrala dowodzenia by�a w �dziobie� kuli, a oznaczone na szkicu na czerwono reaktory i zespo�y nap�dowe na �rufie�.

Haslam nie potrafi� powiedzie�, czy przyczyn� awarii statku by�a jedna wielka katastrofa, czy szereg mniejszych wypadk�w, ale co� wyra�nie spustoszy�o obszar centrali, a ponadto poszycie kad�uba i wi�kszo�� zewn�trznych pok�ad�w. Reaktory ocala�y dzi�ki grubemu opancerzeniu. Ruch wirowy niemal ca�kiem usta�.

Wrak by� na pewno wymar�y, chocia� w niekt�rych przedzia�ach w g��bi kad�uba zosta�a jeszcze atmosfera, a reaktory dawa�y nieco mocy. Zapewne cz�� rozbitk�w �y�a jeszcze d�ugo po katastrofie. Nie uszkodzone pomieszczenia zosta�y oznaczone na zielono, chocia� obecnie w niekt�rych spo�r�d nich panowa�o ci�nienie niewiele r�ni�ce si� od pr�ni. Cz�� jednak zapewne wci�� by�a hermetyczna na tyle, �e istoty, kt�re zbudowa�y ten statek, kimkolwiek by�y, mog�yby oddycha� w nich bez skafandr�w.

��Czy jest mo�liwo��, �e��� zacz�� Conway.

��Nie, doktorze � odpar� zdecydowanie Haslam.�� Z Tenelphi tak�e ju� meldowano, �e to kompletnie martwy wrak. Do katastrofy dosz�o najpewniej ca�e wieki temu, a ci, kt�rzy ocaleli, nie po�yli a� tak d�ugo.

��Oczywi�cie � mrukn�� Conway. Dlaczego wi�c Sutherland tam polecia�?

��Kapitanie, tu Dodds. Chyba co� znale�li�my, sir. Da�em pe�ne powi�kszenie.

Ekran ukaza� fragment poszycia, w kt�rym zia�a prowadz�ca gdzie� w g��b dziura o poszarpanych kraw�dziach. Tu� obok, na pofa�dowanej p�ycie, widnia�a brunatno��ta plama.

��To chyba smar, sir.

��Te� tak my�l�. Ale dlaczego u�y� smaru, a nie zielonej farby fluorescencyjnej?

��Mo�e nie mia� jej pod r�k�, sir.

Fletcher zignorowa� odpowied� Doddsa, zreszt� jego pytanie i tak by�o czysto retoryczne.

��Chen, podejdziemy na sto metr�w do wraku. Haslam, czuwaj przy sterownikach wi�zek, gdybym co� �le obliczy� i pr�bowa� wpakowa� si� w ten z�om. Doktorze, obawiam si�, �e w tych okoliczno�ciach nie mog� doda� panu nikogo do towarzystwa, ale sto metr�w swobodnego lotu nie powinno sprawi� panu wi�kszych trudno�ci. Tylko prosz� nie zasiedzie� si� we wraku.

��Rozumiem � odpar� Conway.

��I dobrze. Oczekuj�, �e za pi�tna�cie minut b�dzie pan gotowy z dodatkowymi zbiornikami powietrza, wody i ca�ym wyposa�eniem medycznym, kt�re pana zdaniem b�dzie niezb�dne. Mam nadziej�, �e pan go znajdzie. Powodzenia.

��Dzi�kuj�. � Conway zastanowi� si�, jakie leczenie nale�a�oby zaordynowa� lekarzowi, kt�ry chocia� fizycznie sprawny, okaza� si� tak pomylony, �eby w�azi� do podobnego wraku. Podstawowe przygotowania by�y proste � nale�a�o wyposa�y� skafander w zapas powietrza i energii na czterdzie�ci osiem godzin, czyli czas pozosta�y do chwili, kiedy Rhabwar b�dzie musia� opu�ci� s�siedztwo wraku niezale�nie od tego, czy uda im si� znale�� Sutherlanda, czy nie.

Gdy sprawdza� zapasowe zbiorniki, nagle przelecia� nad nim Prilicla. Wyl�dowa� na �cianie i przyczepi� si� do niej cienkimi, dr��cymi jakby pod nawa�� emocji ko�czynami. Gdy si� odezwa�, Conway ze zdumieniem zrozumia�, �e paj�kowaty empata nie jest tym razem poruszony czyimi� uczuciami, ale sam si� boi.

��Je�li m�g�bym co� zaproponowa�, przyjacielu Conway� Z moj� pomoc� uporasz si� z zadaniem odszukania Sutherlanda o wiele szybciej i sprawniej.

Conway pomy�la� o pl�taninie metalowych szcz�tk�w we wn�trzu wraku. Ka�dy z nich m�g� przy nieostro�nym ruchu rozedrze� skafander. Trudno by�o odgadn��, z jakim jeszcze zagro�eniem mog� si� tam spotka�. Zastanowi�o go, gdzie si� podzia� tak charakterystyczny dla pobratymc�w Prilicli brak odwagi, kt�ry u tych kruchych istot by� cech� decyduj�c� o przetrwaniu.

��Poszed�by� ze mn�? � spyta� z niedowierzaniem.�� Proponujesz, �e do mnie do��czysz?

��Wyczuwam, �e miotaj� tob� sprzeczne emocje, przyjacielu Conway � odpar� nie�mia�o Cinrussa�czyk.�� Nie czuj� si� nimi ura�ony, wr�cz przeciwnie. Tak, udam si� tam z tob� i wykorzystam wszystkie moje zdolno�ci, �eby jak najszybciej odszuka� Sutherlanda, o ile jeszcze �yje. Niemniej, jak dobrze wiesz, nie jestem szczeg�lnie dzielny i chcia�bym zachowa� prawo do wycofania si�, gdyby ryzyko wzros�o ponad to, co zdo�am zaakceptowa�.

��To mnie uspokoi�e� � odetchn�� Conway.�� Przez chwil� obawia�em si�, �e zwariowa�e�.

��Wiem � stwierdzi� Prilicla i zacz�� kompletowa� wyposa�enie w�asnego skafandra.

Wyszli przez dziobow� �luz� osobow�, gdy� g��wna by�a ci�gle po��czona ze �luz� Tenelphiego. Przez kilka d�ugich minut musieli wys�uchiwa� potem przemowy kapitana Fletchera u�wiadamiaj�cego im, jak bardzo mu si� to wszystko nie podoba. Na zewn�trz ujrzeli nad sob� olbrzymi kad�ub wraku zas�aniaj�cy widok niczym ci�gn�cy si� w niesko�czono�� mur. Z bliska jego poznaczona przez wieki kraterami i szramami powierzchnia traci�a charakterystyczne dla kuli krzywizny. Gdy za� podlecieli bli�ej, ujrzeli j� jeszcze inaczej � poczuli si�, jakby l�dowali na metalicznej powierzchni globu, nad kt�rym unosi�y si� dwa z��czone statki.

Z samym lotem w kierunku przewidzianego miejsca l�dowania Conway radzi� sobie znacznie lepiej ni� z towarzysz�cymi temu emocjami. Za kilka chwil mia� stan�� na jednym z tych legendarnych statk�w budowanych do podr�y trwaj�cych wiele pokole�. Prilicla nie cierpia� zbytnio, wyczuwaj�c zdenerwowanie Conwaya, gdy� sam by� nie mniej podniecony i tylko z racji budowy cia�a w�osy nie zje�y�y mu si� na karku. Po prostu nie mia� ani w�os�w, ani karku.

Rodzaj statku, kt�ry mieli przed sob�, nie budzi� najmniejszych w�tpliwo�ci. Przed odkryciem hipernap�du takie w�a�nie jednostki przewozi�y kolonist�w maj�cych zasiedli� odleg�e o lata �wietlne planety. Budowa�y je wszystkie zaawansowane technicznie rasy, kt�re nale�a�y obecnie do Federacji: Melfianie, Illensa�czycy, Traltha�czycy, Kelgianie, Ziemianie i wiele innych. Oczywi�cie ten spos�b podr�owania nie m�g� si� r�wna� z niemal natychmiastowym przemieszczaniem si� w nadprzestrzeni, ale i tak pr�bowano posiewa� �ycie za jego pomoc�.

Gdy kilkadziesi�t albo kilkaset lat po wys�aniu pierwszych kolonist�w takiej cywilizacji udawa�o si� wynale�� hipernap�d albo otrzyma�a go od innych cz�onk�w Federacji, wysy�ano jednostki nowej konstrukcji na poszukiwanie tych wlok�cych si� rozpaczliwie wolno, z pod�wietln� szybko�ci� statk�w. Uda�o si� odnale�� i uratowa� wi�kszo�� niedosz�ych kolonist�w, czasem nawet wieki po wystrzeleniu.

By�o to wykonalne, gdy� znaj�c kurs takiego statku, mo�na by�o z du�� dok�adno�ci� obliczy� jego po�o�enie, je�li tylko nie dosz�o tymczasem do jakiej� katastrofy. Bywa�o i tak, �e za�og� i pasa�er�w ogarnia�o zbiorowe szale�stwo. W tym wypadku ekipy ratownicze do ko�ca �ycia nie mog�y si� potem uwolni� od koszmar�w pozosta�ych po tym, co widzia�y na pok�adach takich jednostek. Je�li jednak wszystko przebiega�o normalnie, koloni�ci w ci�gu kilku dni, miast paru stuleci, trafiali na planet�, kt�ra by�a celem ich podr�y. Conway wiedzia�, �e ostatni taki statek zosta� odnaleziony ponad sze��set lat temu. Wi�kszo�� potem z�omowano, kilka przerobiono na bazy mieszkalne dla personelu zwi�zanego z kosmicznymi programami budowlanymi.

Ten statek musia� nale�e� do nielicznych, kt�rych nie uda�o si� odnale��. Mo�e przez przypadek, mo�e skutkiem b��du konstrukcyjnego zszed� z kursu i tym samym wymkn�� si� poszukuj�cym go nadprzestrzennym jednostkom. Nigdy te� nie dotar� do miejsca przeznaczenia.

Wyl�dowali w milczeniu na jego kad�ubie. Conway musia� u�y� magnes�w przy r�kawicach i butach, �eby nie odpa�� od wiruj�cego statku. Prilicla skorzysta� z modu�u grawitacyjnego oraz magnetycznych przylg na ko�cach sze�ciu paj�kowatych n�g. Ostro�nie weszli do otworu w poszyciu i zostawili za sob� blask s�o�ca. Conway odczeka�, a� jego oczy przywykn� do ciemno�ci, i w��czy� �wiat�a skafandra.

Przed nimi ci�gn�� si� d�ugi na jakie� trzydzie�ci metr�w nieregularny tunel otoczony rumowiskiem blach. Na jego dnie widnia�y namazane na wystaj�cej p�ycie znaki. Smar i nieco zielonej, luminescencyjnej farby.

��Je�li ten porucznik oznaczy� drog�, to mo�e nawet szybko go znajdziecie � powiedzia� Fletcher, gdy Conway zameldowa� mu o znalezisku.�� Miejmy nadziej�, �e nie zszed� z oznaczonego szlaku. Ale jest jeszcze jeden problem, doktorze. Im g��biej b�dziecie wchodzi� do wraku, tym gorzej b�dziemy was s�ysze�. Nasz nadajnik ma znacznie wi�ksz� moc ni� te w skafandrach, zatem nasze g�osy b�d� do was dochodzi� o wiele d�u�ej. Jednak nawet gdy b�dziecie s�ysze� ju� tylko szumy, prosz� w��cza� radio co kwadrans, aby�my wiedzieli, �e �yjecie. Artyku�owane s�owa nie dotr�, charakterystyczne zak��cenia owszem. B�dziemy odpowiada� wam w ten sam spos�b, pozwalaj�cy na przesy�anie kr�tkich komunikat�w. Zna pan alfabet Morska?

��Nie � odpar� Conway.�� Potrafi� tylko nada� SOS.

��Mam nadziej�, �e to akurat nie b�dzie konieczne, doktorze.

Oznaczona przez pok�adowego lekarza droga by�a trudna i niebezpieczna. Si�a od�rodkowa sprawia�a, �e Conwayowi wydawa�o si�, i� wspina si� ku poszyciu wraku, chocia� doskonale wiedzia�, �e wci�� schodzi w g��b. Gdy dotarli do pierwszych znak�w, ujrzeli nast�pne namalowane g��biej, jednak�e szlak skr�ca� ostro, omijaj�c spore rumowisko. Kolejny odcinek bieg� znowu w innym kierunku, z tego samego zreszt� powodu. Nie da�o si� w�drowa� inaczej ni� zygzakami.

Prilicla poszed� pierwszy, �eby uchroni� Conwaya od wpadni�cia w jak�� pu�apk�. Z sze�cioma ko�czynami wystaj�cymi z kulistego skafandra (jego odn�a by�y ca�kowicie niewra�liwe na dzia�anie pr�ni) przypomina� metalicznego paj�ka przemykaj�cego po wielkiej sieci. Tylko raz jego magnetyczne przylgi omskn�y si� i Prilicla polecia� w kierunku Conwaya. Ten wyci�gn�� przed siebie r�ce, �eby zatrzyma� powoli spadaj�cego koleg�, ale zaraz je cofn��. Gdyby z�apa� za kt�r�� z n�g, na pewno by j� z�ama�. Szcz�liwie Prilicla sam wyhamowa� upadek silniczkami skafandra i po chwili ruszyli dalej.

Tu� przed utrat� normalnej ��czno�ci ze statkiem szpitalnym Fletcher powiedzia�, �e min�y ju� cztery godziny od ich wej�cia do wraku, i spyta�, czy na pewno id� szlakiem oznaczonym przez Sutherlanda, a nie innym, pozosta�ym by� mo�e po wycieczce wcze�niejszej ekipy z Tenelphiego. Conway spojrza� na jasny �lad farby, obok kt�rego widnia�a plama smaru, i potwierdzi�, �e na pewno s� na w�a�ciwej drodze.

��Ale czego� mi tu brakuje � mrukn�� pod nosem.�� Na dodatek pewnie mam to co� przed oczami, ale ci�gle nie potrafi� dojrze�

Im g��biej wchodzili, tym mniej zniszcze� napotykali, jednak malej�ca si�a od�rodkowa powodowa�a, �e oderwane blachy, wyposa�enie i meble przesuwa�y si� przy byle dotkni�ciu. W blasku reflektor�w dostrzegali te� inne szcz�tki, zwykle zmia�d�one lub rozdarte na strz�py cia�a za�ogi albo zwierz�t zabitych w katastrofie sprzed setek lat. Jednak pr�ba wydobycia czegokolwiek spomi�dzy ostrych blach by�aby zbyt niebezpieczna. By�aby te� obecnie strat� czasu. Poszukiwanie Sutherlanda by�o wa�niejsze ni� zaspokojenie ciekawo�ci, jaki to gatunek zbudowa� kiedy� ten statek.

Po siedmiu godzinach w�dr�wki doszli do pok�ad�w, kt�re chocia� powyginane i nie zawsze ca�e, nie by�y tak bardzo zniszczone. Rumowiska sko�czy�y si� akurat w czas, gdy� Prilicla s�ania� si� ju� ze zm�czenia, a co kilka oddech�w zbiera�o mu si� na ziewanie.

Conway zarz�dzi� post�j i spyta� ma�ego empat�, czy wyczuwa w okolicy czyj�� emanacj� emocjonaln�. Prilicla przepraszaj�cym tonem odpowiedzia�, �e nie. Gdy w s�uchawkach skafandra rozleg�a si� kolejna seria szum�w, Conway odpowiedzia�, nadaj�c kilkakrotnie liter� S. Mia� nadziej�, �e kapitan zrozumie to w�a�ciwie � jako informacj�, �e Conway i Prilicla zamierzaj� przeznaczy� teraz kilka godzin na sen.

Kolejny etap wyprawy by� o wiele �atwiejszy. W�drowali nie tkni�tymi praktycznie przez kataklizm korytarzami, wspinali si� na szerokie pochylnie albo nieco w�sze schody, ca�y czas pod��aj�c w stron� centrum statku. Tylko raz musieli zwolni�, aby przedrze� si� przez rumowisko spowodowane zapewne przez du�y, ale bardzo powolny meteoryt, kt�ry wbi� si� g��boko w konstrukcj�. Kilka minut p�niej trafili na pierwsz� wewn�trzn� �luz�.

Bez w�tpienia zosta�a zbudowana ju� po katastrofie. Tworzy� j� przyspawany do przej�cia w grodzi metalowy sze�cian z prostymi drzwiami zewn�trznymi. Oba w�azy musia�y by� ju� od dawna otwarte, bo w pomieszczeniach za �luz� trafili tylko na dawno wysch�e szcz�tki ro�linno�ci, kt�re przy dotkni�ciu rozsypywa�y si� w py�.

Conway zadr�a�, wyobra�aj�c sobie odizolowane grupy rozbitk�w walcz�cych o przetrwanie na pok�adzie ci�ko uszkodzonego przez asteroidy, ale jeszcze nie martwego statku. Chocia� niesterowny, zachowa� resztki energii pozwalaj�ce pasa�erom skry� si� przed powolnym spadkiem ci�nienia w odizolowanych oazach ciep�a i �wiat�a. Starali si� te� zwi�kszy� swoje szans�, buduj�c �luzy pozwalaj�ce na w�dr�wki pomi�dzy oazami i wsp�prac� w obs�udze i konserwacji ocala�ych mechanizm�w. W ten spos�b mogli przetrwa� bardzo d�ugo.

��Przyjacielu Conway, nader trudno mi zrozumie� twoje obecne odczucia � powiedzia� nagle Prilicla.

Conway roze�mia� si� nerwowo.

��Powtarzam sobie ci�gle, �e nie wierz� w duchy, ale chyba jestem ma�o przekonuj�cy.

Zgodnie z tym, co m�wi�y znaki, obeszli przedzia� upraw hydroponicznych i godzin� p�niej stan�li na korytarzu, kt�ry by� prawie nietkni�ty, je�li nie liczy� dw�ch du�ych dziur � jednej w suficie i jednej w pod�odze. Gdy wy��czyli na chwil� reflektory, ujrzeli, �e co� m�ci absolutn� ciemno�� wn�trza.

Z jednej z dziur bi�a lekka po�wiata. Gdy podeszli do kraw�dzi i spojrzeli w d�, ujrzeli w g��bi ma�y kr�g s�onecznego blasku. W ci�gu paru sekund gwiazda znikn�a i za jaki� czas o�wietli�a przeciwleg�y koniec tunelu. I zn�w na chwil� zapad�a ciemno��.

��Przynajmniej znamy ju� skr�t na zewn�trz � powiedzia� z ulg� Conway.�� Gdyby�my jednak nie trafili tutaj dok�adnie w chwili pojawienia si� s�o�ca��� Urwa�, pomy�lawszy, �e w og�le mieli wiele szcz�cia i �e chyba jego zasoby nie wyczerpa�y si� jeszcze do ko�ca, gdy� na ko�cu korytarza dojrza� drzwi kolejnej �luzy. Tym razem by�y zamkni�te, co sugerowa�o, �e w pomieszczeniach po drugiej stronie mo�e by� powietrze. Widnia�y na nich dwa znaki, jeden zrobiony farb�, drugi smarem.

Prilicla dr�a� z przej�cia, tak w�asnego, jak i cudzego, podczas gdy Conway spr�bowa� uruchomi� prosty mechanizm w�azu. Musia� przerwa� na chwil�, gdy w s�uchawkach zaszumia� nast�pny sygna� z Rhabwara. Odpowiedzia�, jednak wezwanie nie ucich�o.

��Kapitanowi ko�czy si� cierpliwo�� � stwierdzi� z irytacj�. � Powiedzia�, �e daje nam dwa dni, a min�o dopiero trzydzie�ci sze�� godzin��� Zamilk� na chwil� i wstrzyma� oddech, ws�uchuj�c si� w s�abe sygna�y. Trudno by�o orzec, co jest sygna�em, a co zwyk�ym szumem t�a. Z wolna jednak wy�owi� powtarzaj�cy si� wz�r. Trzy kr�tkie, przerwa, trzy d�ugie, przerwa, trzy kr�tkie, d�u�sza przerwa i znowu. Statek szpitalny nadawa� SOS.

��Maj� chyba jakie� k�opoty. Dziwne. Chyba z pacjentami musi by� �le. Tak czy tak, chc�, �eby�my natychmiast wracali.

Prilicla wspi�� si� na �cian� obok �luzy i przez d�u�sz� chwil� nie odpowiada�. W ko�cu jednak si� odezwa�:

��Przepraszam, �e zmieniam temat, przyjacielu Conway, ale skupi�em si� ca�kiem na czym innym. Gdzie� tam wyczuwam znajduj�c� si� na granicy mojego zasi�gu �yw�, inteligentn� istot�.

��Sutherland!

��Te� tak s�dz�, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla i zadr�a�, wyczuwaj�c rozterk� Conwaya.

Gdzie� niedaleko znajdowa� si� zaginiony lekarz z Tenelphiego, nie wiadomo wprawdzie, w jakim stanie, ale na pewno �ywy. Nawet jednak z pomoc� empatycznych zdolno�ci Prilicli szukaliby jeszcze z godzin�. Conway rozpaczliwie chcia� go uratowa� � nie tylko z oczywistych, ludzkich powod�w, ale i dlatego, �e by� przekonany, i� tylko ten cz�owiek mo�e dok�adnie wyja�ni�, co si� sta�o z reszt� za�ogi statku zwiadowczego. Tymczasem Fletcher pogania� ich obu, �eby jak najszybciej wracali na Rhabwara, i na pewno mia� po temu wa�ne powody.

Wygl�da�o na to, �e nie chodzi o sam statek, ale o pacjent�w. Zapewne ich stan nagle si� pogorszy�, i to tak, �e niesk�onne do paniki Murchison i Naydrad zdecydowa�y si� na odwo�anie lekarzy z wyprawy. Niemniej, pomy�la� nagle Conway, by� mo�e na razie wystarczy im tylko jeden. On z Prilicl� do��czyliby troch� p�niej. Na dodatek Sutherland powinien co� wiedzie� o tajemniczej chorobie rozbitk�w.

Prilicla przesta� si� trz���, ledwo Conway podj�� decyzj�.

��Musimy si� rozdzieli� � powiedzia�. � Mo�e chc� nas jak najszybciej z powrotem na pok�adzie, a mo�e starczy, je�li z nami porozmawiaj�. Proponuj�, aby� wykorzysta� ten skr�t na zewn�trz, porozumia� si� z nimi i pom�g�, na ile b�dziesz m�g�. Ale przynajmniej przez godzin� nie oddalaj si� za bardzo od drugiego ko�ca tego tunelu. Je�li tam zostaniesz, b�dziesz m�g� mi przekazywa� wiadomo�ci z Rhabwara i na odwr�t. Do wylotu tunelu dotrzesz w jakie� dwie godziny, niepor�wnanie kr�cej, ni� gdyby� b��dzi� korytarzami, ale i tak powinno da� mi to do�� czasu na znalezienie Sutherlanda. Od razu ruszymy twoim �ladem, co i tak b�dzie raczej zadaniem wymagaj�cym przede wszystkim moich mi�ni, a nie twojego wsp�odczuwania.

��Zgoda, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla, ruszaj�c ku otworowi.�� Rzadko zdarza mi si� spe�nia� czyj�� pro�b� z r�wnie wielk� ochot��

Zaraz po przej�ciu �luzy Conway prze�y� pierwsze wi�ksze zdziwienie. Po drugiej stronie by�o �wiat�o. Znalaz� si� w olbrzymim pomieszczeniu, kt�re musia�o by� kiedy� pok�adowym centrum rekreacyjnym. Na pod�odze, �cianach i suficie pozosta� zamontowany tu kiedy� sprz�t u�ywany do �wicze� koniecznych w stanie niewa�ko�ci oraz zapewne w celach czysto sportowych. Zmodyfikowano go jednak, doczepiaj�c do� zamykane hamaki do spania przy braku ci��enia. By�y wsz�dzie poza paroma miejscami, kt�re wy�o�ono plastikowymi p�achtami pod uprawy. Wygl�da�o na to, �e znalaz�o tu kiedy� schronienie ponad dwustu rozbitk�w, kt�rzy prze�yli pierwsze zderzenie z meteorytem. Wiele �wiadczy�o o tym, �e �yli w owym azylu razem ze swoim potomstwem bardzo d�ugo. Conwaya zdziwi� te� brak innych �lad�w. Gdzie podzia�y si� cia�a dawno zmar�ych istot?

Poczu�, �e w�osy je�� mu si� z lekka na karku. Zwi�kszy� nat�enie d�wi�ku zewn�trznego g�o�nika skafandra i krzykn��:

��Sutherland!

Nie otrzyma� odpowiedzi.

Pop�yn�� przez pomieszczenie ku przeciwleg�ej �cianie, w kt�rej dojrza� dwoje drzwi. Jedne by�y uchylone i wydobywa�a si� z nich smuga �wiat�a. Gdy wyl�dowa� na progu, poj��, �e to pok�adowa biblioteka.

Pozna� to nie tylko po p�kach z ksi��kami i szpulami ta�m, kt�re sta�y wzd�u� �cian i zwiesza�y si� z sufitu, czy po czytnikach i skanerach stoj�cych na biurkach. Nawet nie po nowoczesnych rejestratorach nale��cych do za�ogi Tenelphiego, kt�re unosi�y si� w powietrzu. Przede wszystkich przeczyta� napis na drzwiach. Zaraz potem spojrza� za� na umieszczon� na przeciwleg�ej �cianie, dok�adnie na poziomie oczu, tablic� z herbem statku. Poni�ej widnia�a jego nazwa. Nagle wszystko sta�o si� jasne.

Wiedzia� ju�, dlaczego Tenelphi popad� w tarapaty i dlaczego niemal ca�a za�oga uda�a si� na wrak, zostawiaj�c na wachcie tylko lekarza. Wiedzia�, dlaczego tak pospiesznie wr�cili i dlaczego zachorowali. I dlaczego on, jak i ktokolwiek inny, niewiele m�g� dla nich zrobi�. Zrozumia� tak�e, dlaczego porucznik Sutherland u�y� smaru zamiast zielonej farby i czym si� kierowa�, wracaj�c na wrak. Wszystko to poj��, gdy� widoczna na tablicy nazwa statku wyst�powa�a od wiek�w we wszystkich ksi��kach historycznych wydawanych na Ziemi i na skolonizowanych przez ni� planetach.

Conway z trudem prze�kn�� �lin� i zamruga�, �eby usun�� dziwn� mg��, kt�ra pojawi�a mu si� przed oczami. Potem wycofa� si� powoli z biblioteki.

Na drugich drzwiach umieszczono tabliczk� z napisem �Magazyn sprz�tu sportowego�, na kt�rej p�niej kto� nakre�li� �Izba chorych�. To pomieszczenie te� by�o o�wietlone, ale o wiele s�abiej.

Pod �cianami ci�gn�y si� p�ki na sprz�t, kt�re przerobiono na koje. Dwie by�y ci�gle zaj�te. Cia�a by�y powa�nie zdeformowane. Po cz�ci najwyra�niej w wyniku niedo�ywienia, a po cz�ci dlatego, �e chodzi�o o ludzi, kt�rzy urodzili si� i �yli w stanie niewa�ko�ci. W odr�nieniu od wyschni�tych i zmro�onych szcz�tk�w napotkanych na innych pok�adach, te zw�oki mia�y kontakt z powietrzem, uleg�y wi�c r�wnie� rozk�adowi. Tyle �e nie by� on wcale a� tak bardzo zaawansowany. Bez trudu mo�na by�o rozpozna� w nich istoty DBDG typu ziemskiego: starego m�czyzn� i ma�� dziewczynk�. Oboje musieli umrze� w ci�gu paru ostatnich miesi�cy.

Conway pomy�la� o tej podr�y, kt�ra trwa�a a� siedemset lat. Jak ma�o brak�o, by ostatnich dwoje w�drowc�w zako�czy�o j� szcz�liwie! �zy nabieg�y mu do oczu. Wytr�cony z r�wnowagi wp�yn�� g��biej do pomieszczenia. Przecisn�� si� mi�dzy kraw�dzi� sto�u zabiegowego i szafk� z instrumentami. W blasku lampy skafandra ujrza� w przeciwleg�ym k�cie jak�� posta� w skafandrze. W jednej d�oni mia�a co� kwadratowego, drug� trzyma�a si� otwartych drzwi szafki.

��Sutherland?�� zapyta� Conway.

Posta� drgn�a, jakby zaskoczona.

��Nie tak g�o�no, do cholery � odpowiedzia�a s�abym g�osem.

Conway przyciszy� g�o�nik skafandra.

��Ciesz� si�, �e pana widz�, doktorze. Jestem Conway, ze Szpitala Sektora Dwunastego. Musimy zaraz wraca�. Czekaj� na nas pilnie na statku szpitalnym. Maj� problemy z��� Urwa�, bo Sutherland wci�� si� trzyma� szafki. Conway zmieni� ton na uspokajaj�cy.�� Wiem, dlaczego u�y� pan ��tego smaru zamiast farby. Nie rozszczelni�em ani na chwil� he�mu. Wiem, �e na statku jest jeszcze wi�cej pomieszcze� z atmosfer�. Przetrwa� w nich kto�? A pan znalaz� to, czego szuka�, doktorze?

Sutherland odezwa� si�, dopiero gdy opu�cili izb� chorych. Uni�s� os�on� he�mu i star� z niej osiadaj�c� wilgo�.

��Dzi�ki Bogu, �e kto� jeszcze pami�ta t� histori�. Nie, doktorze, nikt nie prze�y�. Przeszuka�em wszystkie mo�liwe zakamarki. W jednym trafi�em na co� w rodzaju cmentarza. Mam wra�enie, �e pod koniec g��d zmusi� ich do kanibalizmu i postarali si�, aby potrzebne im cia�a by�y pod r�k�. Nie znalaz�em te� tego, czego szuka�em. Owszem, w postawieniu diagnozy poszukiwania pomog�y, ale realizacja zalecanego leczenia nie by�a mo�liwa. Medykamenty ju� wieki temu rozsypa�y si� w py�, a my takich nie mamy.�� Zamacha� trzyman� w r�ku ksi��k�. � Musia�em przeczyta� kilka akapit�w drobnym druczkiem, wi�c otworzy�em he�m, �eby lepiej widzie�. Wcze�niej zwi�kszy�em ci�nienie powietrza w skafandrze. W teorii powinno uchroni� mnie to przed zara�eniem.

Tym razem teoria wyra�nie si� nie sprawdzi�a. Mimo nastawienia uk�ad�w skafandra na wydmuchiwanie powietrza, porucznik z�apa� to samo co jego koledzy. Poci� si� obficie i mru�y� oczy przed �wiat�em, �zy ciek�y mu po policzkach. Nie majaczy� jednak ani nie wygl�da�o na to, aby mia� zaraz straci� przytomno��. Na razie jeszcze nie.

��Znale�li�my kr�tk� drog� na zewn�trz. W miar� kr�tk�. Da pan rad� pokona� j� z moj� pomoc�, czy mam panu zwi�za� r�ce i nogi i pcha� przed sob�?

Sutherland by� w kiepskiej formie, ale z ca�ej jego postawy przebija�o, �e wola�by nie odgrywa� roli baga�u, szczeg�lnie w tunelu pe�nym ostrych, poszarpanych blach. Stan�o na tym, �e zwi�zali si� razem, plecami do siebie. Conway mia� si� zaj�� transportem, a Sutherland chroni� siebie i jego plecy. Sz�o im tak dobrze, �e w po�owie drogi zacz�li dogania� Prilicl�. Za ka�dym razem, gdy s�o�ce zagl�da�o do tunelu, cie� skafandra Cinrussa�czyka wydawa� si� coraz wi�kszy.

Nadawany szumami sygna� SOS te� brzmia� coraz g�o�niej, a� nagle ucich�.

Kilka minut p�niej okr�g�y skafander ma�ego empaty ca�y poja�nia� � Prilicla wyszed� z tunelu. Zaraz zameldowa�, �e widzi Rhabwara i Tenelphiego i �e nie powinno by� �adnych k�opot�w z nawi�zaniem ��czno�ci radiowej. Us�yszeli, jak wywo�uje statek szpitalny, a po chwili, kt�ra d�u�y�a im si� niczym ca�e dziesi�ciolecia, dotar�o do nich potrzaskiwanie zwiastuj�ce, �e Rhabwar odpowiedzia�. Conway wy�owi� niekt�re s�owa, zatem otrzymane chwil� p�niej od Prilicli streszczenie tak ca�kiem go nie zaskoczy�o.

��Przyjacielu Conway, rozmawia�em z Naydrad � powiedzia� empata, staraj�c si� z�agodzi� z�e wie�ci jak najcieplejszym tonem.�� Wszyscy DBDG na pok�adzie, w tym i patolog Murchison, wykazuj� podobne objawy co rozbitkowie z Tenelphiego, chocia� choroba nie u wszystkich czyni takie same post�py. Kapitan i porucznik Chen maj� si� jak dot�d najlepiej, ale i tak kwalifikuj� si� ju� do ��ka. Naydrad potrzebuje pilnie naszej pomocy, a kapitan zapowiada, �e je�li si� nie pospieszymy, b�dzie musia� odlecie� bez nas. Porucznik Chen w�tpi jednak, czy w og�le uda si� odlecie�, i to nawet bez dodatkowych zabieg�w zwi�zanych z obj�ciem Tenelphiego naszym b�blem nadprzestrzennym. Wydaje si�, �e maj� te� problemy astrogacyjne zwi�zane z blisko�ci� gwiazdy�

��Starczy � przerwa� mu Conway.�� Powiedz im, �eby zostawili Tenelphiego. Niech go odcumuj� i wyrzuc� w przestrze� wszystkie pobrane stamt�d materia�y i pr�bki. Nikt nas nie pochwali za sprowadzenie do Szpitala czegokolwiek, co mia�o kontakt z wrakiem. Z naszego powrotu te� pewnie nieprzesadnie tam si� uciesz��

Przerwa�, s�ysz�c, �e Prilicla przekazuje jego instrukcje kapitanowi. Us�ysza� te� pocz�tek odpowiedzi Fletchera i wtr�ci� si� do rozmowy:

��Prilicla, odbieram ju� statek bezpo�rednio, nie musisz po�redniczy�. Wracaj jak najszybciej na pok�ad i pom� Naydrad przy pacjentach. My wyjdziemy z tunelu za jaki� kwadrans. Kapitanie Fletcher, czy pan mnie s�yszy?

��S�ysz� pana � rozleg� si� g�os, kt�ry w og�le nie kojarzy� si� Conwayowi z kapitanem. Wyja�ni� jednak pokr�tce, co w�a�ciwie sta�o si� z Tenelphim i z nimi�

Dla za�ogi statku badawczego znalezienie wraku by�o mi�ym urozmaiceniem monotonnej misji. Wszyscy wolni od wachty natychmiast polecieli zbada� oraz, w miar� mo�liwo�ci, zidentyfikowa� obiekt. Jak zawsze w wypadku jednostek zwiadowczych, za�oga Tenelphiego sk�ada�a si� z kapitana, astrogatora, ��czno�ciowca, in�yniera pok�adowego i lekarza oraz pi�ciu specjalist�w od zwiadu, kt�rzy pracowali na okr�g�o.

Zgodnie z relacj� Sutherlanda ju� przy pierwszym wej�ciu na wrak zwiadowcy zidentyfikowali statek, gdy� szcz�liwym trafem wpad� im w r�ce datowany formularz �magazyn wyda�, na kt�rym by�a jego nazwa. Ledwo og�osili o odkryciu, wszyscy pr�cz pok�adowego lekarza, uznanego za ma�o przydatnego przy takich badaniach, polecieli na wrak i zabrali si� do poszukiwa�.

Okaza�o si� bowiem, �e natkn�li si� na wrak statku mi�dzygwiezdnego Einstein, pierwszej jednostki wielopokoleniowej, kt�ra opu�ci�a Ziemi� i jedyna nie zosta�a odnaleziona przez p�niejsze wyprawy statk�w nadprzestrzennych. W ci�gu setek lat kilkakrotnie wszczynano poszukiwania, ale Einstein zszed� z planowanego kursu. Przypuszczano, �e musia�o doj�� do jakiej� katastrofy albo powa�nej awarii stosunkowo kr�tko po opuszczeniu Uk�adu S�onecznego.

A teraz Einstein si� odnalaz�. Niew�tpliwie by�a to najbardziej godna podziwu pr�ba rodzaju ludzkiego wyrwania si� do gwiazd. Mimo �e technologia ledwie dorasta�a do takiego przedsi�wzi�cia, mimo �e zastosowano pionierskie rozwi�zania, a na dodatek brak�o pewno�ci, czy w b�d�cym celem podr�y uk�adzie s�onecznym znajdzie si� jaka� zdatna do zamieszkania planeta, za�oga statku, kt�ra rekrutowa�a si� z najlepszych dzieci Ziemi, podj�a to ryzyko. Ponadto Einstein by� teraz zabytkiem techniki i bezcennym obiektem bada� dla psychohistoryk�w. Mo�na powiedzie�, �e legenda nagle o�y�a� Jednak ten wielki statek i skryte na jego pok�adach bezcenne zapiski i �wiadectwa d�ugiej podr�y spada�y ku najbli�szej gwie�dzie i za tydzie� mia�y sp�on�� w jej p�omieniach. Nie mo�na si� zatem dziwi�, �e wszyscy pr�cz lekarza pok�adowego opu�cili jednostk� zwiadowcz�, �eby zbada� wrak. Ale nawet Sutherland nie podejrzewa�, �e mo�e to by� niebezpieczne zaj�cie. Wszystko wysz�o na jaw, dopiero gdy cz�onkowie za�ogi zacz�li wraca� z pierwszymi objawami choroby: silnymi potami i lekkimi zrazu majakami. Sutherland szybko wykluczy� to, co potem Conwayowi przysz�o w pierwszej chwili do g�owy, czyli zatrucie albo wp�yw promieniowania. Z wcze�niejszych meldunk�w wiedzia� ju�, jakie warunki panowa�y na pok�adzie Einsteina i �e ostatni rozbitkowie zmarli dopiero niedawno.

Jednak statek zawiera� nie tylko cenne pami�tki i materia�y do bada� historycznych, ale tak�e bezlik zachowanych w cieple zarazk�w, kt�re jeszcze kilka miesi�cy wcze�niej mia�y �ywicieli. Na dodatek chodzi�o o takie chorobotw�rcze mikroorganizmy, kt�re by�y powszechne setki lat wcze�niej, wi�c wsp�cze�ni ludzie nie byli ju� na nie odporni.

Zauwa�ywszy raptowne pogarszanie si� stanu zdrowia swoich towarzyszy, Sutherland najpierw nak�oni� ich, aby w�o�yli skafandry. Nie mia� pewno�ci, czy wszyscy choruj� na to samo, i chcia� unikn�� wt�rnych zaka�e�. Wiedzia�, �e sam niewiele mo�e dla nich zrobi�, poza tym skafandry ochroni�yby ich przed urazami podczas manewru odej�cia od wraku. Zamierzali wykona� skok w pobli�e Szpitala, gdzie mieliby lepsz� pomoc medyczn�.

Potem jednak dosz�o do zderzenia. Zdaniem Sutherlanda by�o ono nieuniknione, je�li wzi�� pod uwag�, �e za�oga by�a p�przytomna i ci�gle co� si� jej zwidywa�o. Przetransportowa� wi�c wszystkich do przedsionka �luzy, aby byli gotowi do szybkiej ewakuacji, wys�a� kilka zda� przez nadajnik nadprzestrzenny, a na koniec chcia� wystrzeli� boj� alarmow�. Jednak kolizja zniszczy�a mechanizm wyrzutni, musia� wi�c wyrzuci� boj� r�cznie przez �luz�. Stan jego pacjent�w pogorszy� si� tymczasem tak bardzo, �e zn�w zacz�� si� zastanawia�, jak m�g�by im pom�c.

W�wczas to postanowi� uda� si� na wrak w poszukiwaniu lekarstw z czas�w, gdy owa choroba by�a powszechna. Zamierza� zajrze� do pok�adowej apteki i o niej to wspomina� w komunikacie, co dotar�o jedynie jako �wa apte�. Jako �e ci�ko uszkodzony Tenelphi wci�� traci� powietrze, a wszystkie rejestratory zosta�y na wraku, Sutherland nie m�g� zostawi� ekipie ratowniczej pe�nej informacji o swoich poczynaniach. Zrobi� jednak, co tylko m�g�.

Wysmarowa� zewn�trzn� pokryw� w�azu �luzy ��tym smarem, tylko nie wiedzia�, �e silnik boi ratunkowej przysma�y go i zmieni on kolor na br�zowy. Podobnie oznaczy� szlak wiod�cy w g��b wraku. Niestety, ma�o ludzi pami�ta�o, �e w dawnych czasach ery przedkosmicznej, gdy statki p�ywa�y jeszcze tylko po morzach, podniesienie ��tej flagi oznacza�o zaraz� na pok�adzie. Nawet Conway przypomnia� sobie o tym zbyt p�no.

��Lekarstwa w izbie chorych nie nadawa�y si� ju� do u�ytku, ale uda�o mu si� znale�� podr�cznik medycyny z opisami ca�ego szeregu dawnych chor�b o objawach podobnych do tego, co zaobserwowa� u swoich pacjent�w. Przypuszczam, �e chodzi tu o jedn� z odmian zwyk�ej grypy, kt�r� my jednak przechodzimy bardzo ci�ko, poniewa� przez wieki utracili�my na ni� naturaln� odporno��. Mo�e by� ona dla nas nawet �miertelnie gro�na, trudno jednak powiedzie� cokolwiek na temat rokowa�. Dlatego chcia�bym, aby nagranie naszej rozmowy zosta�o jak najszybciej przekazane nadprzestrzennie do Szpitala. Niech wiedz�, czego oczekiwa�. Proponuj� tak�e przygotowa� program automatycznego skoku. Tak b�dzie lepiej, gdyby�cie mieli�

��Doktorze � przerwa� mu Fletcher � w�a�nie staram si� to zrobi�. Jak szybko tu b�dziecie?

Conway zamilk� na chwil�, bo wychodzili w�a�nie z tunelu.

��Widz� was. Dziesi�� minut.

Kwadrans p�niej zdejmowa� ju� z le��cego w sali zabiegowej Sutherlanda kombinezon i mundur. Na pok�adzie szpitalnym zapanowa� tymczasem niemi�osierny t�ok. Prilicla siedzia� na suficie i na sw�j empatyczny spos�b baczy� na stan pacjent�w, Naydrad za� uk�ada�a na ��ku porucznika Haslama, kt�ry pad� kilka minut wcze�niej przy swoim stanowisku na mostku.

�aden z nieziemc�w nie mia� najmniejszego powodu obawia� si� ziemskich zarazk�w, nawet siedemsetletnich, niemniej cz�onkom za��g obu statk�w, tym oczywi�cie, kt�rzy byli jeszcze przytomni, zosta�o tylko cierpliwe le�enie w po�cieli i nadzieja, �e ich organizmy poradz� sobie jako� z kilkusetletnim wrogiem. Tylko jeden Conway jako� nie zachorowa�, a wszystko dzi�ki temu, �e widok plamy smar�w albo i co� w tym ledwo czytelnym sygnale poruszy�o w jego pod�wiadomo�ci jakie� dzwonki alarmowe do�� mocno, by nie otworzy� he�mu po tym, jak chorzy z za�ogi statku zwiadowczego zostali zabrani na pok�ad szpitalny.

��Ci�g czterna�cie G za pi�� sekund � zapowiedzia� przez g�o�niki Chen.�� Kompensatory sztucznej grawitacji gotowe.

Gdy Conway znowu spojrza� na ekran, zobaczy� malej�ce gwa�townie sylwetki Einsteina i Tenelphiego. W ko�cu prawie si� zla�y w ma��, podw�jn� gwiazd�. Sko�czy� uk�ada� Sutherlanda jak najwygodniej, sprawdzi� pod��czenie kropl�wek i przeszed� do Haslama i Doddsa. Murchison zostawi� na koniec, bo chcia� sp�dzi� przy niej wi�cej czasu.

Pomimo obni�enia temperatury pod namiotem tlenowym mocno si� poci�a, mamrota�a co� do siebie i rzuca�a g�ow� z boku na bok. Oczy mia�a na wp� otwarte, ale nie by�a �wiadoma obecno�ci Conwaya, kt�ry patrzy� z przej�ciem na powa�nie chor� ukochan� kobiet� i kole�ank� po fachu. Wstrz�s by� tym silniejszy, �e przecie� zna� j� od czas�w, gdy pracowa�a jako piel�gniarka na oddziale po�o�niczym FGLI, a on by� �wi�cie przekonany, �e dzi�ki kieszonkowemu rentgenowi i pasji zawodowej zdo�a pokona� wszystkie choroby galaktyki.

Jednak w Szpitalu Sektora Dwunastego, gdzie najskromniejszy asystent m�g�by si� r�wna� z dowolnym planetarnym autorytetem medycznym, mo�liwe by�o naprawd� wiele. Zdolna piel�gniarka z rozleg�� praktyk� w opiece nad obcymi zosta�a po latach jednym z najlepszych szpitalnych patolog�w, a m�odszy lekarz z g�ow� pe�n� niekonwencjonalnych i nie zawsze rozs�dnych my�li wyszed� na ludzi. Conway westchn��. Chcia�by dotkn�� Murchison, �eby doda� jej otuchy, ale Naydrad zrobi�a ju� przy niej wszystko, co konieczne. Conway m�g� tylko patrze�, jak stan ukochanej zbli�a si� do tego, w jakim by�a za�oga Tenelphiego.

Z odrobin� szcz�cia powinni wszyscy niebawem trafi� do Szpitala, w kt�rym mieliby niepor�wnanie wi�ksze mo�liwo�ci niesienia pomocy. Zbiegiem okoliczno�ci Fletcher w czasie wnoszenia chorych by� na mostku, a Chen w maszynowni, dzi�ki czemu zarazili si� ostatni i mieli jeszcze do�� si�, �eby poprowadzi� statek.

Chyba �e i oni ju��

Ekran pokazywa� ci�gle wielk� po�a� pr�ni, a kropki oznaczaj�ce Einsteina i Tenelphiego nie dawa�y si� odr�ni� od gwiazd. Wygl�da�o to do�� niepokoj�co, poniewa� na ekranie nie powinno by� ju� wida� nic opr�cz typowej dla nadprzestrzeni szaro�ci. Lepiej b�dzie dla wszystkich, je�li przestan� siedzie� bezczynnie przy Murchison i spr�buj� si� zaj�� kapitanem i Chenem, pomy�la� nagle Conway.

��Przyjacielu Conway, czy m�g�by� zerkn�� na tego pacjenta?�� powiedzia� Prilicla, wskazuj�c czu�kiem na jedno z ��ek, a zaraz potem na nast�pne.�� I na tamtego te�. Wyczuwam, �e s� przytomni i potrzebuj� koj�cego kontaktu z kim� w�asnego gatunku.

Dziesi�� minut p�niej Conway zmierza� ju� szybem komunikacyjnym na dzi�b statku. Gdy wszed� na mostek, us�ysza�, �e kapitan i pierwszy in�ynier wymieniaj� jakie� dane liczbowe. Co chwila przerywali odczyty, �eby jeszcze raz co� sprawdzi�. Fletcher by� czerwony na twarzy i ocieka� potem, oczy mu �zawi�y, nie majaczy� jednak, tylko z wr�cz chorobliwym uporem wykonywa� obowi�zki s�u�bowe. Mrugaj�c i mru��c oczy, patrzy� na wy�wietlacze i dyktowa� odczyty Chenowi, kt�ry siedzia� przekrzywiony przed swoim panelem i nie wygl�da� wcale lepiej. Conway otaksowa� ich okiem klinicysty i bardzo mu si� ten widok nie spodoba�.

��Potrzebujecie pomocy � powiedzia� zdecydowanie.

Fletcher uni�s� na niego zaczerwienione oczy.

��Tak, doktorze, ale nie pa�skiej � odpowiedzia� s�abo.�� Sam pan widzia�, co si� sta�o z Tenelphim, gdy lekarz spr�bowa� zabra� si� do pilota�u. Prosz� wr�ci� do swoich pacjent�w i pozwoli� nam dzia�a�.

Chen otar� pot z czo�a.

��Kapitan pr�buje panu powiedzie�, �e nie zdo�a nauczy� pana w kilka minut tego, co sam intensywnie zg��bia� przez pi�� lat � wyja�ni� takim tonem, jakby chcia� przeprosi� za bezpo�rednio�� dow�dcy.�� I jeszcze, �e op�nienie pierwszego skoku jest spowodowane tym, �e musi si� on uda� na wypadek, gdyby�my nie mogli ustawi� drugiego, zmaterializowawszy si� w z�ym sektorze galaktyki. A poza tym przeprasza za swoje maniery, ale czuje si� strasznie.

Conway si� roze�mia�.

��Przyjmuj� przeprosiny, ale rozmawia�em w�a�nie z jednym z chorych z Tenelphiego. Nale�y do pierwszych zara�onych. On i dwaj jeszcze cz�onkowie za�ogi byli w grupie zwiadowczej, kt�ra wesz�a na pok�ad Einsteina na samym pocz�tku i od razu zetkn�a si� z tym, co jak ju� wiemy, jest jedn� z odmian dawnej grypy. Jego temperatura powoli wraca do normy. Jest jeszcze drugi, kt�ry te� przychodzi do siebie. S�dz�, �e t� siedemsetletni� gryp� mo�na z powodzeniem leczy� zachowawczo, chocia� przypuszczam, �e w Szpitalu i tak b�d� chcieli obj�� nas kwarantann�. Jednak co wa�niejsze, ten cz�owiek z Tenelphiego to astrogator, i na dodatek jest obecnie w o wiele lepszej formie ni� wy dwaj. Pytam wi�c jeszcze raz: potrzebujecie pomocy?

Spojrzeli na niego, jakby w�a�nie dokona� cudu i sam spowodowa� wytworzenie przez Ziemian skomplikowanego mechanizmu odporno�ciowego. Pokiwa� zatem g�ow�, wr�ci� na pok�ad szpitalny i wys�a� zdrowiej�cego astrogatora na mostek. Przypuszcza�, �e najp�niej w ci�gu dw�ch tygodni wszyscy, kt�rzy z�apali t� historyczn� gryp�, wr�c� w pe�ni do zdrowia, on za� nie b�dzie musia� d�u�ej traktowa� szanownej patolog Murchison jak pacjentki.

Zaraz po powrocie do Szpitala Rhabwara i wszystkich Ziemian na jego pok�adzie obj�to �cis�� kwarantann�. Nie pozwolono opu�ci� im statku, Conway za� znalaz� si� jakby w podw�jnej kwarantannie. Musia� nadal porusza� si� w skafandrze, a jego kabina zosta�a pospiesznie tak zmodyfikowana, aby nic jej nie ��czy�o z zaka�onymi pok�adowymi uk�adami podtrzymywania �ycia.

Leczenie zachowawcze cz�onk�w obu za��g, kt�rzy dobrze reagowali na terapi� i wracali z wolna do zdrowia, nie sprawia�o Conwayowi wi�kszych problem�w. Ca�y czas m�g� te� liczy� na pomoc Prilicli i Naydrad, kt�rzy byli odporni na wszelkie ziemskie patogeny i wydawali si� bardzo z tego cieszy�. Nie by�o te� �adnych k�opot�w z rozlokowaniem tylu pacjent�w: rozbitkowie z Tenelphiego zamieszkali na pok�adzie szpitalnym, a za�oga Rhabwara we w�asnych kabinach. Niekiedy jednak panowa� tu niemi�osierny t�ok. Nie przez ca�y czas, zwykle tylko dwadzie�cia trzy godziny na dob�.

To by� naprawd� powa�ny problem: chocia� nie wpuszczono ich za progi Szpitala, to niemal wszyscy Ziemianie i nieziemcy z jego personelu pr�bowali pod byle pretekstem zajrze� na pok�ad statku szpitalnego.

Przez pierwsze dwa tygodnie po��czone ekipy lekarzy i technik�w pracowa�y na okr�g�o, czyszcz�c uk�ad wymiany powietrza i sterylizuj�c wszystko, co tylko mia�o styczno�� z pe�nym wirus�w powietrzem. Pielgrzymki lekarzy sprawdza�y nieustannie stan zdrowia pacjent�w i upewnia�y si� na wszelkie sposoby, �e po doj�ciu do siebie nie b�d� zara�a� innych. Poza tym zjawiali si� zwykli go�cie pragn�cy porozmawia� z chorymi i ponarzeka� na przebieg ca�ego incydentu z Einsteinem. Z tej ostatniej przyczyny obrywa�o si� te� Conwayowi.

W�r�d odwiedzaj�cych znalaz� si� r�wnie� Thornnastor, s�oniowaty Diagnostyk i szef patologii zarazem. Troszcz�c si� o morale podleg�ego mu personelu, przekaza� Murchison najnowsze szpitalne ploteczki. Przede wszystkim za� nadmieni�, �e ci spo�r�d personelu medycznego, kt�rzy amatorsko pasjonowali si� histori�, a� si� pal�, by porozmawia� z za�og� Tenelphiego, i maj� za z�e Conwayowi, �e wracaj�c z Einsteina, zabra� jedynie siedemsetletni podr�cznik medycyny, kt�ry zreszt� rozpad� si� przy sterylizacji.

Wci�� zamkni�ty w skafandrze Conway stara� si� zachowa� podczas takich rozm�w zimn� krew, ale nie zawsze mu si� to udawa�o. Kapitan Fletcher, kt�ry na tyle doszed� ju� do siebie, �e jedynie oficjalny druk zwolnienia lekarskiego powstrzymywa� go przed podj�ciem zwyk�ych obowi�zk�w, w og�le nie pr�bowa� nad sob� panowa�. Zw�aszcza podczas wsp�lnych obiad�w ca�ego personelu.

��Jest pan w ko�cu starszym lekarzem i prze�o�onym personelu medycznego na tym statku � powiedzia� z irytacj�, atakuj�c sztu�cami nieco md�� potraw� przepisan� mu przez szpitalnych dietetyk�w.�� Nie zosta� pan pacjentem, zatem pe�ni pan wci�� swoj� funkcj�. W odr�nieniu od nas, kt�rzy musieli�my przywdzia� szpitalne koszule. Ale co chc� powiedzie� Thornnastor jest bardzo w porz�dku, ale to FGLI i ma tyle samo wdzi�ku co sze�cionogie s�oni�tko. Widzieli�cie, co zrobi� ze schodni� prowadz�c� na pok�ad szpitalny albo z drzwiami do kabiny pani Murchison�?

Urwa� i u�miechn�� si� czaruj�co do Murchison. Porucznik Haslam mrukn�� co� pod nosem, sugeruj�c, �e ch�tnie by te drzwi potraktowa� tak samo, ale kapitan uciszy� go spojrzeniem. Porucznicy Dodds i Chen, karni m�odsi oficerowie, z szacunku dla dow�dcy zachowali milczenie. Podobnie by�o z reszt� siedz�cych w sto��wce m�czyzn, chocia� Prilicla oceni�by ich obecny stan emocjonalny jako sprzyjaj�cy podj�ciu czynno�ci reprodukcyjnych. Siostra prze�o�ona Naydrad, kt�ra rzadko pozwala�a, aby cokolwiek zak��ci�o jej posi�ek, wpatrzy�a si� w zielono��te w��kna ro�linne, kt�re zwyk�a nazywa� swoim po�ywieniem, i zignorowa�a kapitana.

Doktor Prilicla, kt�ry nie potrafi� przej�� oboj�tnie obok niczyich emocji, trwa� spokojnie w zawisie obok sto�u. Nie dr�a� nawet, co �wiadczy�o, �e kapitan nie by� wcale tak zirytowany, jak mo�na by s�dzi� po jego przemowie.

���powa�nie, doktorze. Nie tylko Thornnastor pl�cze si� po tych cz�ciach statku, kt�re nie zosta�y zaprojektowane z my�l� o nieziemcach. Inni te� zabieraj� nam ci�gle miejsce, a niekiedy na jednego z za�ogi Tenelphiego wypada a� p� tuzina obcych siedz�cych wko�o i wypytuj�cych o wszystko, co tylko da�o si� zobaczy� na Einsteinie. Nas za� traktuj� wtedy, jakby�my z�apali tr�d, a nie t� sam� gryp� co zwiadowcy.

Conway roze�mia� si�.

��Rozumiem ich, kapitanie. Stracili mas� bezcennego materia�u historycznego, i to po raz drugi, bo przecie� pierwszy raz przepad� przed wiekami. S� wi�c po dwakro� zgorzkniali i w�ciekli, �e nie za�adowa�em na nasz statek ca�ej g�ry zapis�w i pami�tek z Einsteina. Owszem, kusi�o mnie, by tak zrobi�, ale kto wie, jakie jeszcze zarazki m�g�bym przynie�� wraz z nimi? Nie mia�em prawa ryzykowa�. Gdy przejdzie im wzburzenie i przypomn� sobie to wszystko, co czo�owi starsi lekarze i Diagnostycy Szpitala wiedzie� powinni, zrozumiej� mnie i dojd� do wniosku, �e na moim miejscu post�piliby tak samo.

��Zgoda, doktorze. Rozumiem i pana, i ich. Wiem te�, �e musz� przy wyj�ciu podda� si� wielu niekoniecznie mi�ym zabiegom odka�aj�cym, i to niezale�nie od typu fizjologicznego. Na szcz�cie pozwala to odsia� mniej zapalonych i mniej masochistycznie nastawionych entuzjast�w bada� historycznych. Zastanawiam si� tylko, jak by tu ca�ej reszcie uprzejmie powiedzie�, �eby trzymali si� z dala od mojego statku?

��Niekt�rzy z nich to Diagnostycy � mrukn�� Conway, rozk�adaj�c r�ce.

��To ma by� odpowied� na moje pytanie?�� zdumia� si� kapitan.�� A co takiego szczeg�lnego jest w tych Diagnostykach?

Wszyscy przestali je�� i spojrzeli na Conwaya, kt�ry i tak posila� si� ostatnio wy��cznie we w�asnej, odizolowanej kabinie. Prilicla zachwia� si� dziwnie przy blacie, a Naydrad wybucza�a niczym ro�ek mg�owy co�, co autotranslator uzna� za nieprzet�umaczalne. Zapewne by� to odpowiednik ludzkiego okrzyku niedowierzania.

��Diagnostycy nie s� zwyk�ymi lekarzami, kapitanie � odezwa�a si� Murchison. To wi�cej ni� lekarze � doda�a z u�miechem.�� Wie pan ju�, �e znajduj� si� na samym szczycie szpitalnej hierarchii i tym samym niezbyt mo�na im rozkazywa�. Druga trudno�� polega na tym, �e rozmawiaj�c z nimi, nigdy si� nie wie, z kim w�a�ciwie si� rozmawia�

Szpital Sektora Dwunastego by� przygotowany do leczenia istot wszystkich znanych inteligentnych ras, ale nikt nie m�g�by przyswoi� sobie w pojedynk� ca�ej koniecznej do tego wiedzy. Wpraw� chirurga i pewne informacje o leczeniu obcych zdobywa�o si� z czasem dzi�ki nieustannym �wiczeniom i praktyce, ale wiedz� o fizjologii nieziemc�w, niezb�dn� do przeprowadzenia ca�ej terapii, trzeba by�o przyj�� z ta�m edukacyjnych. By�y to zapisy zawarto�ci umys��w wielu autorytet�w medycznych z r�nych �wiat�w i gatunk�w.

Je�li ziemski lekarz mia� zaj�� si� kelgia�skim pacjentem, przyjmowa� zapis z ta�my DBLF i nosi� go w g�owie a� do zako�czenia terapii. Potem zapis kasowano. Na d�u�ej zachowywali je tylko lekarze pe�ni�cy funkcje wyk�adowc�w oraz Diagnostycy.

Diagnostycy nale�eli do szpitalnej elity. �eby zosta� Diagnostykiem, trzeba si� by�o wykaza� nadzwyczaj zr�wnowa�on� osobowo�ci� zdoln� przetrzyma� r�wnoczesny wp�yw sze�ciu, siedmiu, a niekiedy nawet dziesi�ciu r�nych zapis�w. Podstawowym zaj�ciem Diagnostyk�w by�o prowadzenie pionierskich bada� z dziedziny ksenomedycyny oraz obmy�lanie sposob�w leczenia nowo odkrytych form �ycia.

Jednak zapisy zawiera�y nie tylko dane naukowe, ale r�wnie� wszystkie wspomnienia i osobowo�� dawcy, tak wi�c ka�dy Diagnostyk cierpia� na szczeg�ln�, dobrowolnie przyj�t� z�o�on� schizofreni�. Istoty gnie�d��ce si� duchem w g�owach Diagnostyk�w bywa�y niekiedy agresywne, czasem genialne, ale szorstkie w obej�ciu, cierpia�y na w�asne fobie i dziwactwa.

W�asna osobowo�� lekarza nie by�a nigdy ca�kiem spychana na dalszy plan, ale niekt�re badania albo przypadki wymaga�y tak daleko posuni�tej koncentracji, �e nie zawsze by�o wiadomo, jak taki kto� zareaguje na pytanie czy pro�b� niemedycznej natury. Zreszt� i tak by�o w dobrym tonie upewnia� si� zawsze przed rozmow� z Diagnostykiem, kim on akurat jest. Polece� nie zwykli przyjmowa� w og�le i nawet naczelny psycholog Szpitala, O�Mara, musia� podchodzi� do nich z rewerencj�.

���obawiam si� zatem, �e nie mo�e pan im po prostu kaza� si� wynosi�, kapitanie � ci�gn�a Murchison.�� Zw�aszcza �e towarzysz�cy im starsi lekarze zaraz udowodni�, �e maj� niepodwa�alne powody, tak medyczne, jak i inne, aby tu by�. Prosz� te� pami�ta�, �e przez minione dwa tygodnie sprawdzili nas praktycznie kom�rka po kom�rce. Trudno powiedzie�, co jeszcze dla nas wymy�l�, je�li kto� im powie, aby przestali marnowa� czas na historyczne dyskusje z za�og� statku zwiadowczego�

��Tylko nie to � wtr�ci� pospiesznie Fletcher i westchn��. � Jednak Thornnastor, cho� wielki i niezgrabny, wydaje si� do�� sympatyczny. On te� odwiedza nas najcz�ciej. Czy mog�aby mu pani jako� zasugerowa�, aby zaszczyca� nas swoj� obecno�ci� rzadziej i nie bra� za ka�dym razem ca�ego orszaku asystent�w?

Murchison potrz�sn�a zdecydowanie g�ow�.

��Thornnastor to nie tylko Diagnostyk, ale i szef patologii. Tym samym jest prze�o�onym wszystkich szpitalnych Diagnostyk�w. Jest te� moim szefem, a do tego przyjacielem. Przynosi nam wiele cennych nowin i poza tym lubi�, jak nas odwiedza. Mo�e wyda si� panu dziwne, �e s�oniowatego sze�cionogiego tlenodysznego z czterema mackami i pozornym nadmiarem oczu mog� bawi� pieprzne ploteczki z oddzia��w metanowc�w, mo�e pan nawet nie dowierza�, �e takie krystaliczne istoty �yj�ce w temperaturze minus stu pi��dziesi�ciu stopni Celsjusza zdolne s� do skandalicznych zachowa� albo �e ciep�okrwi�ci tlenodyszni mog� znale�� w nich co� ciekawego. Zapewniam jednak pana, �e Thorny szczerze interesuje si� �yciem obcych, w tym r�wnie� Ziemian, i �e ma jedn� z najstabilniejszych i najlepiej zintegrowanych wielokrotnych osobowo�ci�

Fletcher uni�s� obie r�ce, daj�c do zrozumienia, �e si� poddaje.

��Widz�, �e potrafi te� zjedna� sobie w�asny personel, kt�ry zachowuje wobec niego godn� podziwu lojalno��. Dobrze, prosz� pani, czuj� si� przekonany i dokszta�cony w kwestii Diagnostyk�w. Nic wi�c nie mog� zrobi�, �eby przestali nachodzi� m�j statek?

��Obawiam si�, �e nie, kapitanie � odpar�a ze wsp�czuciem Murchison.�� Tylko O�Mara m�g�by tu co� poradzi�, ale on darzy Diagnostyk�w spor� sympati�. Powtarza tylko, �e ka�dy do�� zdrowy na umy�le, aby m�c zosta� Diagnostykiem, musi by� szalony�

Nagle o�wietlenie jadalni nieco si� zmieni�o, a to za spraw� wielkiego ekranu, na kt�rym pokaza�a si� podobizna wyrazistego oblicza naczelnego psychologa.

��Dlaczego, ile razy wtr�cam si� w czyj�� rozmow�, okazuje si�, �e dotyczy�a w�a�nie mnie?�� spyta� z kwa�n� min�. � Ale prosz� nie przeprasza� ani niczego nie wyja�nia�. M�g�bym si� okaza� nie do�� �atwowierny. Conway, Fletcher, mam dla was wiadomo�ci. Doktorze, mo�e pan ju� zdj�� kombinezon, na powr�t pod��czy� swoj� kabin� do uk�ad�w statku i zacz�� jada� z ca�� za�og�. I normalnie si� z ni� kontaktowa�. � U�miechn�� si� s�abo, ale nie spojrza� na Murchison.�� Statek zosta� uznany za wolny od choroby. Niemniej ta historia ujawni�a powa�n� s�abo�� naszej procedury przyjmowania pacjent�w do Szpitala. Dot�d zak�adali�my, s�usznie zreszt�, �e nowi pacjenci albo ofiary wypadk�w nie stwarzaj� �adnego zagro�enia, gdy� patogeny jednej rasy nie szkodz� innym gatunkom, a nawet kandydaci do kr�tkich, wewn�trzsystemowych lot�w poddawani s� rygorystycznym badaniom medycznym. Przestali�my przez to zwraca� nale�yt� uwag� na choroby zaka�ne. Dlatego teraz zachowujemy szczeg�ln� ostro�no��. Na razie na teren Szpitala mog� wej�� tylko rozbitkowie z Tenelphiego. Oni zarazili si� pierwsi. Reszta musi pozosta� na Rhabwarze jeszcze przez pi�� dni. Je�li wam si� nie pogorszy przez ten czas, te� zostaniecie uznani za wolnych od choroby. Niemniej, �eby�cie nie narzekali na nud�, mam dla was robot�. Kapitanie, prosz�, aby pan i pa�scy oficerowie podj�li wachty. Jak szybko b�dzie pan got�w do odlotu?

Fletcher ledwie opanowa� okrzyk rado�ci.

��Nieoficjalnie pe�nimy wachty ju� od tygodnia, statek jest gotowy, majorze. Je�li tylko dostaniemy uzupe�nienia prowiantu oraz medykament�w i uda si� wyprosi� st�d wszystkich przero�ni�tych obcych�

��Ma pan to za�atwione.

���mo�emy startowa� za dwie godziny.

��Bardzo dobrze � ucieszy� si� O�Mara.�� Ruszycie ku boi alarmowej, kt�rej sygna� dotar� do nas z sektora pi�tego, sporo poza skrajem Galaktyki. Rodzaj emisji wskazuje, �e to nie nasza boja. Zreszt� statki Federacji w og�le nie pojawiaj� si� w tamtej okolicy. Gwiazdy s� w niej rozrzucone tak rzadko, �e postanowili�my nie marnowa� czasu na sporz�dzanie pe�nej mapy regionu. Je�li jest tam jednak jaka� rasa odbywaj�ca podr�e kosmiczne, mo�e pozwoli nam skopiowa� swoje. W zamian udost�pnimy im nasze. P�jdzie nam to �atwiej, je�li wybawicie ich za�og� z k�opot�w, chocia� to dla kogo� tak nap�dzanego altruizmem, jak wy, ca�kiem nie ma znaczenia i nie wiem, czy jest sens wam o tym wspomina�. Centrum ��czno�ci poda koordynaty boi. Jeste�my niemal pewni, �e zosta�a wystrzelona przez statek nie znanej nam dot�d cywilizacji. I jeszcze jedno, Conway � doda� oschle O�Mara.�� Tym razem prosz� si� powstrzyma� przed sprowadzaniem do Szpitala potencjalnej epidemii. Paru rozbitk�w wystarczy nam w zupe�no�ci. Nawet je�li b�d� najbardziej niezwykli z niezwyk�ych�

Nie marnowali czasu na powolne podchodzenie do miejsca skoku. Fletcher by� ju� pewien nowego statku. Teraz narzeka� dla odmiany na program edukacyjny, kt�ry mia� obj�� wszystkich obecnych na pok�adzie, aby zrobi� z w�sko wykszta�conych specjalist�w osoby znaj�ce si� po trochu na wielu sprawach.

W tym celu Conway mia� poduczy� za�og� podstaw fizjologii obcych, a przynajmniej przekaza� nieco o ich anatomii, muskulaturze, uk�adzie kr��enia i tak dalej. Chodzi�o o to, �eby nikt nie zabi� rozbitka podj�tymi w dobrej wierze, ale przypadkowymi dzia�aniami. R�wnocze�nie Fletcher szykowa� si� do wyg�oszenia cyklu wyk�ad�w o budowie statk�w kosmicznych r�nych cywilizacji. Mia�o to uchroni� ekip� medyczn� przed podstawowymi b��dami oceny skutk�w katastrof.

Fletcher zgadza� si� z Conwayem, �e podczas tej misji te� nie b�dzie czasu na zaj�cia, jednak zakarbowa� sobie w pami�ci, aby kiedy� w ko�cu si� tym zaj��. W ten spos�b Conway sp�dzi� wi�ksz� cz�� lotu w nadprzestrzeni, zastanawiaj�c si� wraz z Naydrad, Prilicl� i Murchison, jak tu si� przygotowa� na przyj�cie nieznanej liczby przedstawicieli nieznanej rasy. Jednak tu� przed wyj�ciem w normaln� przestrze� zjawi� si� na zaproszenie kapitana na mostku.

Kilka sekund p�niej Rhabwar wychyn�� z nadprzestrzeni.

��Mamy wrak, sir � zameldowa� zaraz Dodds.

��Nie do wiary�!�� zacz�� z niedowierzaniem Fletcher.�� Nie wierz� w tak precyzyjn� nawigacj�, Dodds. To musi by� przypadek.

��Sam nie wiem, sir � odpar� z u�miechem oficer.�� Odleg�o�� dwana�cie mil. Nastawiam teleskop. By� mo�e pobijemy rekord najbardziej b�yskawicznej akcji ratunkowej.

Kapitan nie odpowiedzia�. Wygl�da� jednak na zadowolonego i zaciekawionego i chyba podobnie jak Conway by� nieco zaniepokojony, �e a� tak bardzo dopisa�o im szcz�cie. Ekran ukazywa� rozmyt� i migotliw� konstelacj� unosz�cych si� na tle czerni szcz�tk�w o�wietlonych przede wszystkim przez poblask rozpo�cieraj�cej si� za ich plecami mg�awej galaktyki. Gwiazd by�o wko�o bardzo niewiele. Nagle obraz straci� na ostro�ci � to Dodds w��czy� czujniki podczerwieni. Teraz widzieli promieniowanie cieplne szcz�tk�w.

��I co?�� spyta� kapitan.

��Tylko materia nieorganiczna � zameldowa� Haslam.�� Brak �lad�w atmosfery. Jednak �rednia temperatura jest do�� wysoka, co sugeruje, �e cokolwiek si� tu zdarzy�o, zasz�o ca�kiem niedawno. Zapewne by�a to eksplozja.

Zanim kapitan zd��y� si� odezwa�, Dodds wtr�ci�:

��Mamy wi�kszy fragment wraku, sir. Kozio�kuje w odleg�o�ci pi��dziesi�ciu dw�ch mil.

��Poda� kurs podej�cia � powiedzia� Fletcher.�� Si�ownia, za pi�� minut pe�ny ci�g.

��Jeszcze trzy du�e fragmenty w odleg�o�ci ponad stu mil � oznajmi� Dodds.�� Wszystkie na rozchodz�cych si� promieni�cie kursach.

��Prosz� o wykres � rozkaza� kapitan.�� Chc�, �eby� jak najszybciej wyliczy� kursy i szybko�ci szcz�tk�w dla ustalenia wsp�rz�dnych pozycji statku w chwili eksplozji. Haslam, co powiesz o tych kolejnych fragmentach?

��Ta sama temperatura i ten sam materia� co poprzednio, sir, ale szcz�tki znajduj� si� na granicy zasi�gu czujnik�w i nie potrafi� z ca�� pewno�ci� stwierdzi�, czy to tylko metal. Nigdzie jednak nie wykry�em najmniejszych nawet �lad�w atmosfery.

��Wi�c na �yw� materi� organiczn� i tak nie mamy tam co liczy� � mrukn�� Fletcher.

��Kolejne szcz�tki, sir � zameldowa� Dodds.

Je�li si� nie pospieszymy, to nie b�dziemy mieli kogo ratowa�, pomy�la� Conway.

Fletcher musia� chyba czyta� mu w my�lach, bo nagle wskaza� na ekran.

��Prosz� nie traci� nadziei, doktorze. Na razie wygl�da na to, �e statek zosta� rozerwany przez eksplozj�, kt�ra spowodowa�a te� automatyczne odpalenie boi alarmowej. Jednak prosz� spojrze�

Widoczny na ekranie obraz nie m�wi� wiele Conwayowi. Wiedzia�, �e migocz�ca niebieska kropka oznacza Rhabwara, bia�e punkty za� to szcz�tki wykryte przez radar i czujniki. Wyra�ne ��te linie zbiegaj�ce si� w �rodku ekranu opisywa�y wyliczone przez komputer tory lotu poszczeg�lnych fragment�w od miejsca eksplozji. W zasadzie prosty obraz przes�ania�y co chwila grupy cyfr i symboli, kt�re migota�y albo ja�nia�y niezmiennie przy ka�dym bia�ym punkcie.

��Szcz�tki nie rozlecia�y si� z jednego miejsca. Chocia� skala obrazu jest do�� ma�a, mo�na zauwa�y�, �e odpada�y przez d�u�sz� chwil�, podczas kt�rej statek porusza� si� po �agodnym �uku. Musimy wzi�� te� pod uwag� moment obrotowy szcz�tk�w, ich stosunkowo ma�� liczb� i spore rozmiary. Przy eksplozji spowodowanej awari� reaktora znajduje si� tylko ca�� mas� drobnych resztek, kt�re prawie wcale nie wiruj�. Poza tym temperatura znalezisk jest za niska na eksplozj� reaktora, do kt�rej musia�oby doj�� stosunkowo niedawno. Wiemy ju�, �e od katastrofy min�o tylko siedem godzin. Jest wi�c bardzo prawdopodobne, �e to by�a awaria generatora nadprzestrzennego, a nie eksplozja, doktorze.

Conway, zirytowany wyk�adowym tonem wypowiedzi kapitana, stara� si� zapanowa� nad sob�. Rozumia�, �e w takich chwilach we Fletcherze budzi si� naukowiec. Wiedzia� zreszt� �wietnie, o co mu chodzi: w razie awarii kt�rego� z zespolonych generator�w nadprzestrzennych bezpieczniki powinny natychmiast wy��czy� drugi. Statek wy�ania� si� w�wczas gdzie� pomi�dzy gwiazdami. Za�oga mog�a wtedy albo spr�bowa� naprawi� generator w�asnymi si�ami, albo czeka� na pomoc. Czasem jednak zdarza�o si�, �e bezpieczniki zawodzi�y albo reagowa�y z milisekundowym op�nieniem i cz�� statku dalej lecia�a w nadprzestrzeni, podczas gdy reszta zwalnia�a do pr�dko�ci pod�wietlnej. Skutki by�y oczywi�cie tylko troch� mniej dotkliwe ni� przy awarii reaktora, ale �e nie wchodzi�a w gr� wysoka temperatura, promieniowanie i wszystko, co towarzyszy nie kontrolowanej reakcji j�drowej, szans� na odnalezienie rozbitk�w by�y nieco wi�ksze.

��Rozumiem � powiedzia� i pstrykn�� prze��cznikiem interkomu na swojej konsoli.�� Pok�ad szpitalny, tu Conway. Alarm chwilowo odwo�any. Przez co najmniej dwie godziny nic si� nie b�dzie dzia�o.

��Ca�kiem trafny szacunek � stwierdzi� oschle kapitan.�� Odk�d to zosta� pan dodatkowo astrogatorem, doktorze? Ale mniejsza z tym. Dodds, prosz� wyliczy� kurs ��cz�cy trzy najwi�ksze fragmenty wraku i przekaza� wyniki na ekran w maszynowni. Chen, pe�na moc za dziesi�� minut. Dla oszcz�dzenia czasu zamierzam przej�� obok najbardziej obiecuj�cych szcz�tk�w do�� szybko i zwalnia� tylko wtedy, je�li czujniki Haslama poka�� pozytywny odczyt albo doktor Prilicla co� wyczuje. Haslam, gdy sprawdzimy te trzy, wyszukaj nast�pne, kt�rym mo�e warto by si� przyjrze�. Prowad� te� sta�y nas�uch na wszystkich cz�stotliwo�ciach. Mo�e spr�buj� skontaktowa� si� z nami przez radio. I miej te� oko na obraz z teleskopu na wypadek, gdyby wysy�ali sygna�y �wietlne.

Wychodz�c z centrali, aby wr�ci� do swojego zespo�u medycznego, Conway us�ysza� jeszcze, jak Haslam m�wi z cicha i bez �ladu pretensji:

��Tak, sir, ale mam tylko dwoje oczu, kt�re nie chc� jako� patrze� w r�nych kierunkach�

Godzin� i pi��dziesi�t dwie minuty p�niej podeszli bardzo blisko, prawie �e na wci�gni�cie r�ki, do pierwszego fragmentu wraku. Czujniki pokaza�y ju� wcze�niej, �e nie ma tam �adnej substancji organicznej poza plastikowymi panelami i meblami. Nie by�o te� zamkni�tych pomieszcze� z atmosfer�, w kt�rej m�g�by kto� prze�y�. Gdy spr�bowali obj�� obiekt polem �ci�gaj�cym, zacz�� si� nagle rozpada� i musieli gwa�townie manewrowa�, �eby unikn�� kolizji z drobnymi szcz�tkami.

Nieca�� godzin� p�niej podeszli do drugiego fragmentu. Musieli zwolni� i zawr�ci�, gdy� czujniki wykaza�y obecno�� powietrza oraz �lady materii organicznej. Tyle �e urz�dzenia nie potrafi�y okre�li�, czy chodzi o jeszcze �ywe organizmy. Tym razem nie ryzykowali powstrzymywania ruchu wirowego, �eby nie rozszczelni� by� mo�e jeszcze hermetycznych pomieszcze�. Podchodz�c ponownie, nacelowali czujniki i rejestratory na wrak. Zbli�yli si� do��, by Prilicla m�g� definitywnie orzec, �e na pewno nie ma na pok�adzie nikogo �ywego.

Kolejne trzy godziny po�wi�cili na interpretacj� zapis�w, bo tyle potrwa� lot do trzeciej, najwi�kszej i najbardziej obiecuj�cej cz�ci wraku. Zbli�aj�c si� do�, wiedzieli ju� ca�kiem sporo o zasadach projektowania przyj�tych przez obcych budowniczych. Wymiary korytarzy i pomieszcze� pozwala�y domy�li� si� wielko�ci �yj�cych w nich istot. Kilka razy natrafili na nagraniach na kolorowe plamy czego�, co wygl�da�o na uwi�zione w rumowisku kawa�ki futra. Mog�y to by� p�aty wyk�adziny albo tapicerki, ale widniej�ce na wielu kawa�ki pas�w bezpiecze�stwa oraz rdzawobrunatne plamy sugerowa�y ca�kiem co innego.

��S�dz�c po barwie zaschni�tej krwi, mog� to by� ciep�okrwi�ci tlenodyszni � orzek�a Murchison, studiuj�c widoczne na ekranie izby nieruchome uj�cie z nagrania.�� My�lisz, �e kto� m�g� prze�y� tak� katastrof�?

Conway pokr�ci� g�ow�, ale gdy si� odezwa�, postara� si�, by w jego wypowiedzi by�o nieco optymizmu.

��Plamy na futrze nie wydaj� si� zwi�zane z ranami wyst�puj�cymi zwykle przy gwa�townej deceleracji czy zderzeniu, gdy pasy bezpiecze�stwa wrzynaj� si� w sk�r�. Niepodobna stwierdzi�, jakie fragmenty cia� widzimy na tych uj�ciach, ale krwawienia wyst�puj� wsz�dzie jakby wed�ug podobnego wzoru, sugeruj�cego, �e ofiary ucierpia�y od wybuchowej dekompresji. Nie odnios�y wi�c rozleg�ych obra�e� zewn�trznych, tylko krwawi�y przez naturalne otwory cia�a. �adna z tych istot nie by�a w skafandrze, ale mo�e znalaz� si� kto� szybszy albo mniej pechowy, kto go w�o�y� i ocala�.

Zanim Murchison zd��y�a odpowiedzie�, na ekranie pokaza� si� nast�pny fragment wraku, a z g�o�nika rozleg� si� g�os kapitana:

��Ten wygl�da najbardziej obiecuj�co, doktorze. Wiruje tak wolno, �e w razie potrzeby zdo�amy �atwo wej�� na pok�ad. Ta mg�a, kt�r� pan widzi, to nie jest uciekaj�ce powietrze, ale jakie� wrz�ce p�yny z instalacji hydraulicznych oraz zwyk�a woda. Atmosfera te� chyba si� ulatnia, ale jeszcze sporo jej zosta�o. Wykryli�my r�wnie� obwody pod napi�ciem. Pr�d jest s�aby, wi�c to i pewnie o�wietlenie awaryjne. Spr�bujemy tam wej��. Wszyscy gotowi?

��Tak, przyjacielu Fletcher � powiedzia� Prilicla.

��Oczywi�cie � odezwa�a si� Naydrad.

��Za dziesi�� minut b�dziemy przy �luzie � zapowiedzia� Conway.

��B�d� wam towarzyszy� z porucznikiem Doddsem na wypadek, gdyby�cie mieli jakie� problemy natury technicznej � doda� kapitan.�� Zatem za dziesi�� minut, doktorze.

Ca�a pi�tka �cisn�a si� jako� w �luzie, kt�ra zrobi�a si� nagle bardzo ma�a, tym bardziej �e Naydrad wzi�a nape�nione ju� powietrzem hermetyczne nosze. Wczepiaj�c si� magnesami przylg w pod�og� i �ciany, patrzyli na rosn�cy wrak. Wielkie k��bowisko metalu otacza�a mg�a z paruj�cych cieczy i ca�a chmura pomniejszych szcz�tk�w. Niekt�re wirowa�y jak szalone, inne leniwie p�yn�y przez pr�ni�. Gdy Conway spyta�, sk�d to dziwne zjawisko, kapitan nie odpowiedzia�, tylko zrobi� min�, jakby te� si� nad tym zastanawia�. Statek szpitalny podszed� jeszcze bli�ej, wymin�� dwa obracaj�ce si� gwa�townie �satelity� wraku, a� w ko�cu blask reflektor�w pok�adowych i lamp skafandr�w odbi� si� od stercz�cych na zewn�trz, metalowych p�yt poszycia, pogi�tych szcz�tk�w d�wigar�w oraz wr�g. Gdy tak patrzyli na ten obraz zniszczenia, Prilicl� nagle zacz�o ogarnia� coraz silniejsze dr�enie.

��Tam jest kto� �ywy � powiedzia�.

Musieli si� pospieszy�. Ofiara wykazywa�a emanacj� emocjonaln� typow� dla istot trac�cych kontakt z rzeczywisto�ci�. Trzeba jednak te� by�o zachowa� minimum ostro�no�ci. Prilicla pokazywa� drog�, a kapitan i Dodds oczyszczali palnikami przej�cie i odsuwali dryfuj�ce szcz�tki oraz wi�zki spl�tanych kabli. Cz�� rzeczywi�cie by�a pod napi�ciem, ale przewidzieli to i zapobiegliwie w�o�yli zaizolowane r�kawice. Conway trzyma� si� tu� za nimi, przesuwaj�c swoje niewa�kie cia�o przez wysokie na cztery stopy korytarze i pomieszczenia. Istoty z tego statku wygl�da�y na wi�ksze ni� czterostopowe, chyba wi�c nie mia�y zwyczaju chodzi� w postawie w pe�ni wyprostowanej.

Dwa razy �wiat�a reflektor�w wy�oni�y z mroku cia�a cz�onk�w za�ogi, kt�re wydobyli z rumowiska i odsun�li ostro�nie na bok, �eby Naydrad mog�a je z�o�y� w niehermetycznym przedziale noszy. Conway chcia� mie� jakie� zw�oki do sekcji na wypadek, gdyby czeka�o go operowanie �ywych przedstawicieli tego gatunku.

Wci�� nie mia� poj�cia, jak oni dok�adnie wygl�daj�, gdy� cia�a by�y w skafandrach poszatkowanych gradem metalowych od�amk�w. Je�li wynik�e z tego rany nie zabi�y natychmiast nosz�cych je istot, dekompresja musia�a tego dokona� chwil� p�niej. S�dz�c po samych skafandrach, obcy mieli cylindryczn� budow� cia�a, kt�re liczy�o do sze�ciu st�p i by�o wyposa�one w cztery chwytne ko�czyny wyrastaj�ce zaraz za przednim zgrubieniem, zapewne g�ow�, oraz cztery ko�czyny lokomocyjne nieco dalej. W tylnej cz�ci skafandra widoczne by�o inne zgrubienie. Pomijaj�c wzgl�dnie ma�e rozmiary i liczb� ko�czyn, gospodarze przypominali Kelgian, ras� Naydrad.

Conway, us�yszawszy, �e kapitan mruczy co� o obcych w skafandrach, spojrza� na niego. Zatrzymali si� przed w�azem wiod�cym do przedzia�u, w kt�rym by�o powietrze. Prilicla wysili� zmys�y w poszukiwaniu bliskich �lad�w �ycia, ale na pr�no. Powiedzia�, �e rozbitkowie musz� by� gdzie� dalej. Zanim kapitan i Dodds przepalili w�az, Conway wywierci� ma�y otw�r, by pobra� pr�bk� atmosfery. Chcia� pom�c Murchison w przygotowywaniu w�a�ciwych warunk�w bytowych dla pacjent�w.

Przedzia� rozja�ni�o ciep�opomara�czowe �wiat�o, pozwalaj�ce domniemywa�, jakie warunki panuj� na macierzystej planecie obcych, i sporo m�wi�ce na temat ich narz�du wzroku. Lampy ukazywa�y jednak tylko pl�tanin� zniszczonych mebli, oderwane i powyginane panele �cienne oraz liczne dryfuj�ce postaci. Cz�� by�a w skafandrach, cz�� bez, ale wszystkie okaza�y si� martwe.

Conway zauwa�y� przy tej okazji, �e tylne zgrubienie skafandra by�o przewidziane na schowek dla wielkiego, okrytego futrem ogona.

��To by�o zderzenie, do cholery!�� wybuchn�� nagle Fletcher.�� Sama awaria generatora nie narobi�aby takich szk�d!

Conway odchrz�kn��.

��Kapitanie, poruczniku, wiem, �e nie mamy teraz czasu na szczeg�owe badania, ale prosi�bym o wypatrywanie i zbieranie wszelkich fotografii, ilustracji czy czegokolwiek, co mog�oby mi da� poj�cie o fizjologii obcych i �rodowisku, w kt�rym �yj�. � Z�apa� kolejne, tym razem niezbyt uszkodzone zw�oki. Przyjrza� si� spiczastej, nieco lisiej g�owie i g�stej pasiastej sier�ci. Stworzenie przypomina�o puszyst� kr�tkonog� zebr� z bujnym ogonem.�� Naydrad, jeszcze jeden dla ciebie.

��Tak, tak, na pewno��� mrukn�� kapitan pod nosem.�� Doktorze, oni mieli podw�jnego pecha. A ci ocaleni � podw�jne szcz�cie�

Zdaniem Fletchera najpierw awaria generatora nadprzestrzennego sprowadzi�a statek do normalnej przestrzeni i spowodowa�a, �e jego fragmenty rozlecia�y si� w r�ne strony. W tym jednym za�oga zdo�a�a jednak przetrwa� wypadek i na czas w�o�y�a skafandry. Mo�e nawet zdo�a�a zauwa�y�, �e grozi jej kolejne niebezpiecze�stwo � zderzenie z innym, r�wnie szale�czo, tyle �e w przeciwn� stron�, wiruj�cym kawa�kiem wraku. Oba mia�y zapewne podobn� mas� i cz�sto�� obrot�w, gdy wi�c dosz�o do kolizji, wygasi�y nawzajem sw�j ruch wirowy i sczepione razem praktycznie znieruchomia�y. Kapitan uwa�a�, �e w �aden inny spos�b nie da si� wyt�umaczy� takich obra�e� u ofiar i takich zniszcze�. Oraz tego, �e tylko ten jeden fragment wraku nie obraca si� wko�o w�asnej osi.

��Chyba ma pan racj�, kapitanie � powiedzia� Conway, wy�awiaj�c z chmury dryfuj�cych �mieci p�aski przedmiot, kt�ry wygl�da� mu na malunek przedstawiaj�cy jaki� krajobraz.�� Ale w tej chwili to problem czysto akademicki.

��Jasne � rzuci� Fletcher.�� Jednak nie lubi� zostawia� pyta� bez odpowiedzi. Dok�d teraz, doktorze Prilicla?

Ma�y empata wskaza� nieco po skosie na sufit.

��Pi�tna�cie do dwudziestu metr�w w tym kierunku, przyjacielu Fletcher. Musz� jednak nadmieni�, �e odbieram pewne zaniepokojenie. Odk�d tu weszli�my, obcy zdaje si� z wolna przemieszcza�.

Fletcher westchn�� g�o�no.

��Wci�� zdolny si� porusza� rozbitek w skafandrze � powiedzia� z wyczuwaln� ulg�. � To wiele upro�ci.�� Spojrza� na Doddsa i wzi�li si� wsp�lnie do wypalania dziury w suficie.

��Niekoniecznie � zaoponowa� Conway.�� B�dziemy mieli do czynienia r�wnocze�nie i z akcj� ratunkow�, i z pierwszym kontaktem. Wol�, gdy w takiej sytuacji obcy trafia w moje r�ce nieprzytomny, tak �e pierwszy kontakt nawi�zujemy dopiero po wyleczeniu go z obra�e�, kiedy mo�emy te� w wi�kszej mierze panowa� nad�

��Doktorze � przerwa� mu kapitan � rasa odbywaj�ca dalekie podr�e kosmiczne musi oczekiwa�, �e pewnego dnia spotka obcych. Nawet je�li nigdy dot�d im si� to nie zdarzy�o, na pewno licz� si� z tak� mo�liwo�ci�.

��Bez w�tpienia, jednak ranny i cz�ciowo nieprzytomny obcy mo�e zareagowa� odruchowo i tym samym nielogicznie. Wystarczy, �e b�dziemy mu przypomina� jakie� drapie�niki z jego planety. Albo pomy�li, �e nie chcemy go hospitalizowa�, a wr�cz przeciwnie. Podda� torturom, powiedzmy, albo przeprowadzi� na nim eksperymenty medyczne. A lekarz cz�sto musi by� okrutny, �eby zdzia�a� co� dobrego.

W tej�e chwili wielki, wyci�ty z sufitu kr�g oddzieli� si� i sp�yn�� ni�ej. Jarzy� si� jeszcze wi�niowo po brzegach, gdy Dodds i kapitan odepchn�li go na bok.

��Przykro mi, �e nie wyrazi�em si� precyzyjnie, przyjaciele � powiedzia� Prilicla, gdy przechodzili przez otw�r.�� Rozbitek przemieszcza si� powoli, ale jest zbyt nieprzytomny, aby robi� to o w�asnych si�ach.

Reflektory ukaza�y pomieszczenie otwarte w kilku miejscach na pr�ni�. Pe�no w nim by�o rozbitych rega��w, dryfuj�cych �mieci, pojemnik�w rozmaitych rozmiar�w i jakich� jasnych pakunk�w, kt�re przypomina�y racje �ywno�ciowe. By�y te� trzy cia�a bez skafandr�w, wszystkie zmasakrowane i napuch�e od nag�ej dekompresji. Przez otwory dolatywa� blask reflektor�w Rhabwara. Si�ga� tam, gdzie nie dociera�o �wiat�o lamp czo�owych, z ich skafandr�w.

��To tutaj?�� spyta� z niedowierzaniem Fletcher.

��Tak � odrzek� Prilicla.

Empata wskaza� na metalow� szafk�, kt�ra przep�ywa�a w�a�nie obok wybitego w burcie otworu. By�a porysowana i powgniatana od zderze� z r�nymi szcz�tkami. Jedna, g��boka a� na sze�� cali rysa wyra�nie przepuszcza�a powietrze.

��Naydrad!�� zawo�a� Conway.�� Zostaw nosze, rozbitek ma w�asne schronienie, kt�re jednak traci hermetyczno��. Wypchniemy go na zewn�trz i �ci�gniemy wi�zk� na pok�ad. Jak najszybciej!

��Doktorze, mamy teraz szuka� informacji o tej rasie czy lecimy sprawdzi� inne fragmenty wraku?�� spyta� kapitan, gdy przepychali szafk� przez wyrw�.

��Lecimy dalej � odpar� bez wahania Conway.�� Przy odrobinie szcz�cia rozbitek sam opowie nam co trzeba, gdy ju� dojdzie do siebie.

Po przetransportowaniu szafki na pok�ad szpitalny kapitan obejrza� dok�adnie jej drzwiczki i stwierdzi�, �e ich solidna budowa ocali�a mebel, a szczeg�lnie jego przedni� cz��, przed znacz�cymi deformacjami podczas zderzenia.

��Czyli powinny si� otworzy� � podsumowa� kr�tko Dodds.

Fletcher zgromi� porucznika spojrzeniem.

��Nie wiem tylko, czy przed otwarciem nie powinni�my si� zabezpieczy� lepiej ni� obecnie, doktorze.

Conway nie odpowiedzia� od razu. Najpierw sko�czy� wierci� otw�r w szafce i pobra� z niej pr�bk� atmosfery, kt�r� przekaza� Murchison.

��Kapitanie, na pewno nie mamy do czynienia z zagrypionym Ziemianinem. Znajdziemy tam jedynie obcego nie znanej nam rasy, kt�ry wymaga pilnej pomocy medycznej. Wyja�nia�em ju� panu, �e obce zarazki nie mog� nam w �aden spos�b zagrozi�.

��Niemniej ci�gle si� obawiam, �e i od tej regu�y mog� by� jakie� wyj�tki � rzuci� zaczepnie kapitan, jednak otworzy� he�m, aby pokaza�, �e a� tak bardzo si� nie boi.

��Doktor Prilicla proszony do �luzy � rozleg� si� g�os czuwaj�cego w centrali Haslama.�� Za dziesi�� minut podchodzimy do nast�pnego fragmentu wraku.

Paj�kowaty empata zawis� na chwil� nad szafk� i zapewni� obecnych, �e rozbitek nie wykazuje szczeg�lnych zmian emocjonalnych i �e wci�� jest nieprzytomny, ale jego �yciu nic nie zagra�a. Zaraz potem pospieszy� do �luzy, aby podczas najbli�szego, planowanego przez astrogatora przej�cia obok szcz�tk�w by� na posterunku i sprawdzi�, czy nie zosta� w nich kto� �ywy. Gdy wyszed�, Murchison unios�a g�ow� znad ekranu analizatora.

��Je�li przyjmiemy, �e pierwsza pr�bka zosta�a pobrana z przedzia�u, gdzie atmosfera mia�a normalny sk�ad, wychodzi na to, �e poza paroma ma�o istotnymi domieszkami oddychamy szcz�liwie niemal t� sam� mieszank� gaz�w co obcy. Jednak pr�bka pobrana z szafki zawiera nienaturalnie du�o dwutlenku w�gla i pary wodnej, panuje tam te� niepokoj�co niskie ci�nienie. Im szybciej uwolnimy to stworzenie, tym lepiej.

��Racja � mrukn�� Conway i wyj�� ze �cianki szafki wiert�o do pr�bek. Nie zatka� otworu i powietrze zacz�o nap�ywa� z gwizdem do �rodka.�� Prosz� otwiera�, kapitanie.

Prostok�tna metalowa p�ytka z trzema p�okr�g�ymi wyst�pami wygl�da�a na zamek szafki. Fletcher zdj�� r�kawic� i przycisn�� mocno trzy palce do owych wybrzusze�. P�ytka lekko si� przesun�a i drzwiczki stan�y otworem. Wewn�trz ujrzeli zrazu jedynie krwaw� miazg�.

Conway dopiero po chwili zrozumia�, co widzi, i wzi�� si� do usuwania przesi�kni�tej krwi� wy�ci�ki. Pierwotnie szafka mia�a ponad dwadzie�cia p�ek, kt�re wyrzucono. Pozosta�e po nich zaczepy zosta�y os�oni�te kawa�kami materii i poduszkami, kt�re mia�y ochroni� rozbitka, jednak przy zderzeniu nie umocowana wy�ci�ka przesun�a si� i sk��bi�a. Bezw�adny obcy spoczywa� w jednym z ko�c�w. Wci�� krwawi� obficie z wielu drobnych ran spowodowanych przez wystaj�ce zaczepy. Kolorowe pasma futra gin�y pod rdzawymi plamami.

Murchison i Naydrad pomog�y Conwayowi delikatnie wydosta� cia�o z szafki i z�o�y� je na stole diagnostycznym. Jedna z ran w boku zacz�a nagle krwawi� jeszcze silniej, ale poniewa� ci�gle nic nie wiedzieli o pacjencie, nie chcieli ryzykowa� aplikowania koagulant�w. Conway uruchomi� skaner.

��W tamtym pomieszczeniu nie by�o wida� �adnych skafandr�w, ale mieli kilka minut na przygotowania. Starczy�o, �eby ten wygarn�� wszystko z szafki i schowa� si� w niej, zostawiaj�c tamt� tr�jk� na�

��Nie, doktorze � przerwa� mu kapitan, wskazuj�c na szafk�. � Te drzwi nie daj� si� zamkn�� ani otworzy� od �rodka. Ca�a czw�rka musia�a zdecydowa�, kto otrzyma szans� ratunku, i tamci trzej zrobili dla niego wszystko, co mogli. W par� chwil i widocznie bez zb�dnego gadania. Powiedzia�bym, �e to bardzo cywilizowany gatunek.

��Rozumiem � stwierdzi� Conway, nie podnosz�c wzroku.

Nie potrafi� precyzyjnie oceni� stanu organ�w wewn�trznych pacjenta, ale obraz ze skanera nie wskazywa� na �adne przesuni�cia ani uszkodzenia wa�niejszych �yciowo narz�d�w. Kr�gos�up te� wygl�da� na nietkni�ty, podobnie jak i ca�a wyd�u�ona klatka piersiowa. Na grzbiecie, tu� powy�ej nasady ogona, widnia� r�owy placek. Conway my�la� z pocz�tku, �e sier�� zosta�a tam po prostu wyrwana, ale bli�sze ogl�dziny przekona�y go o naturalno�ci tego braku. Sk�ra by�a w tym miejscu pokryta plamkami pigmentu. Schowana pod pach� i cz�ciowo nakryta ogonem g�owa by�a spiczasta jak u gryzonia i te� g�sto poro�ni�ta futrem. Czaszka nie nosi�a �lad�w p�kni��, jednak na cz�ci twarzowej widnia�y liczne plamki krwi. Gdyby nie sier��, wida� by te� by�o zapewne rozleg�e wybroczyny. Conway znalaz� r�wnie� �lady krwawienia z ust, ale nie potrafi� orzec, czy wzi�o si� z ran jamy g�bowej, czy mo�e z uszkodzonych przez dekompresj� p�uc.

��Pom� mi go wyprostowa� � powiedzia� do Naydrad.�� Chyba pr�bowa� zwin�� si� w k��bek. By� mo�e to ich odruchowa reakcja na zagro�enie.

��Jedno mnie zastanawia � powiedzia�a Murchison, kt�ra dok�adnie ogl�da�a le��ce na innym stole zw�oki.�� Te istoty nie maj� �adnych naturalnych �rodk�w obrony ani ataku. W ka�dym razie �adnych nie znajduj�. Nie widz� nawet �lad�w, by mia�y cokolwiek takiego w przesz�o�ci. Zwykle to dominuj�ca na planecie forma �ycia przeradza si� w ras� inteligentn�, nie pojmuj� jednak, w jaki spos�b ci tutaj zdo�ali osi�gn�� dominacj�. Nawet ko�czyny maj� za s�abe, �eby szybko ucieka�. Tylne s� za kr�tkie i zbyt mi�kko podbite, przednie smuk�e, mniej ni� tylne umi�nione i ko�cz� si� czterema wyrostkami o bardzo du�ym zakresie ruchliwo�ci, na kt�rych nie ma jednak nawet paznokci. Owszem, barwy ochronne futra mog�y zrobi� swoje, ale rzadko si� zdarza, �eby jaki� gatunek wspi�� si� na szczyt drabiny ewolucyjnej tylko dzi�ki kamufla�owi. Albo �agodno�ci i dobrym manierom. Dziwna sprawa.

��Mo�e s� z jakiego� bardzo pokojowego �wiata?�� rzuci� Prilicla, kt�ry mia� akurat chwil� przerwy przed kolejnym dy�urem w �luzie.�� Takiego akurat dla Cinrussa�czyk�w.

Conway nie w��czy� si� do rozmowy, gdy� ponownie bada� p�uca pacjenta. Chcia� wiedzie� dok�adnie, co powodowa�o krwawienie z ust. Teraz, gdy pacjent le�a� wyprostowany, m�g� wreszcie stwierdzi�, �e dekompresja poczyni�a jednak pewne zniszczenia w p�ucach, na dodatek u�o�enie na wznak spowodowa�o, �e niekt�re g��bsze rany znowu si� otworzy�y. Conway nie m�g� wiele poradzi� na uszkodzenia p�uc, przynajmniej na razie, dop�ki dysponowa� tylko wyposa�eniem pok�adowym, jednak bior�c pod uwag� og�lne os�abienie pacjenta, nale�a�o czym pr�dzej powstrzyma� krwawienie.

��Czy wiesz ju� do�� o jego krwi, �eby zaproponowa� bezpieczny koagulant i znieczulenie?�� spyta� Murchison.

��Koagulant tak, ale co do znieczulenia, raczej nie � odpar�a Murchison.�� Wola�abym poczeka� z tym na powr�t do Szpitala. Thornnastor znajdzie wtedy co� ca�kiem bezpiecznego. Albo zsyntetyzuje nowy �rodek. Czy to bardzo pilne?

Zanim Conway zd��y� opowiedzie�, g�os zabra� Prilicla:

��Znieczulenie nie jest konieczne, przyjacielu Conway. Pacjent jest ca�kowicie nieprzytomny i d�ugo jeszcze nie odzyska �wiadomo�ci. Omdlenie wynik�o zapewne z niedotlenienia i utraty krwi. Zaczepy w szafce poci�y go jak t�pe no�e.

��Zapewne tak � zgodzi� si� Conway.�� Je�li chcesz przez to powiedzie�, �e pacjent powinien jak najszybciej znale�� si� w Szpitalu, te� si� zgodz�. Jednak na razie nic mu nie grozi, a ja chcia�bym mie� pewno��, �e nie zostawimy tu nikogo na pewn� �mier�. Niemniej, gdyby� wyczu� nag�� zmian� jego stanu�

��Zbli�amy si� do kolejnego fragmentu wraku � zadudni� z g�o�nika g�os Haslama.�� Doktor Prilicla proszony jest do �luzy.

��Tak, przyjacielu Conway � rzuci� empata i pobieg� po suficie do wyj�cia.

Kolejny problem pojawi� si�, gdy chcieli si� zabra� do opatrywania powierzchownych ran obcego. Tym razem obiekcje zg�osi�a Naydrad i trwa�o troch�, zanim j� przekonali. Podobnie jak wszyscy poro�ni�ci srebrzystym futrem Kelgianie, unika�a jak ognia ingerencji chirurgicznych, kt�re mog�yby zniszczy� albo uszkodzi� cho� kawa�ek sier�ci. Dla Kelgian usuni�cie najdrobniejszego pasemka sk�ry z w�osem oznacza�o osobist� tragedi�. Futro s�u�y�o im do przekazywania sygna��w emocjonalnych r�wnie wa�nych jak komunikaty werbalne i upo�ledzenie na tym polu ko�czy�o si� cz�sto powa�nymi problemami psychicznymi. Sier�� Kelgian nie odrasta�a, a osobnik pozbawiony mo�liwo�ci pe�nego porozumiewania si� z innymi rzadko znajdywa� potem partnera czy partnerk� gotowych zaakceptowa� tak dotkliw� u�omno��. Murchison musia�a zapewni� siostr� prze�o�on�, �e tej rasie futro nie s�u�y do tych samych cel�w co Kelgianom i �e w�os na pewno odro�nie. Dopiero wtedy Naydrad przesta�a protestowa�. Oczywi�cie wcze�niej ani przez chwil� nie posta�o jej w g�owie, aby odm�wi� Conwayowi pomocy przy zabiegu, ale gol�c i odka�aj�c pole operacyjne, nieustannie wyg�asza�a krytyczne uwagi poparte �ywym falowaniem bujnej sier�ci.

Zaj�li si� oczyszczaniem ran na ciele pacjenta i tamowaniem krwawienia. Prowadz�ca dalej sekcj� Murchison podrzuca�a im co par� chwil nowe wiadomo�ci na temat poznawanego w�a�nie gatunku.

Dzieli� si� na dwie p�cie, a mechanizm rozrodu by� w miar� typowy. W odr�nieniu jednak od pacjenta badane przez Murchison zw�oki mia�y ufarbowan� sier��, i to niezale�nie od p�ci. Barwnik by� rozpuszczalny w wodzie i tak na�o�ony, aby podkre�la� naturalne pasy na futrze, kt�re nie by�y przesadnie kontrastowe, chodzi�o wi�c zapewne o zabieg kosmetyczny. Jednak dlaczego pacjent, a w�a�ciwie pacjentka, jak uda�o si� ju� stwierdzi�, nie by�a ufarbowan�, tego Murchison nie potrafi�a rozwik�a�.

By� mo�e pacjentka by�a niedoros�a i nie wypada�o jej si� jeszcze malowa�. Ewentualnie doros�a, ale niezbyt du�a, albo te� nale�a�a do podgrupy, kt�ra po prostu nie stosowa�a kosmetyk�w. R�wnie prawdopodobne by�o jednak, �e nie zd��y�a z jakiego� powodu ufarbowa� sier�ci przed katastrof�. Jedynymi �ladami stosowania przez ni� czego�, co przypomina�o makija�, by�o kilka br�zowawych plam na go�ym fragmencie sk�ry powy�ej nasady ogona. Wszystkie zosta�y usuni�te, gdy przygotowywali j� do operacji. Post�powanie przyjaci� b�d� cz�onk�w rodziny ocalonej, kt�rzy umie�cili j� w hermetycznej szafce, sk�ania�o Murchison do przypuszczenia, �e chodzi o m�odocianego osobnika. Federacja nie spotka�a jeszcze inteligentnej rasy, w kt�rej doro�li nie byliby sk�onni odda� �ycia, by ocali� swoje dzieci.

Wci�� jeszcze pochylali si� nad jedynym �ywym obcym i trzema martwymi, gdy Prilicla wr�ci� ze �luzy i zameldowa�, �e dalsze poszukiwania nie przynios�y pozytywnych rezultat�w. Po chwili doda�, �e stan zdrowia pacjentki zdecydowanie si� pogarsza. Conway odczeka�, a� paj�kowaty znowu zostanie wezwany do �luzy, i dopiero wtedy wywo�a� Fletchera. Wola� oszcz�dzi� Prilicli zbyt wielu niemi�ych wra�e�.

��Kapitanie, musz� szybko podj�� decyzj� i potrzebuj� pa�skiej rady � powiedzia�. � Opatrzyli�my zewn�trzne obra�enia naszej pacjentki, ale zostaje jeszcze problem uszkodzonych przez dekompresj� p�uc. Tym mo�na si� b�dzie zaj�� dopiero w Szpitalu. Na razie staramy si� pom�c, podaj�c mieszank� o podwy�szonej zawarto�ci tlenu, jednak stan pacjentki powoli, ale nieustannie si� pogarsza. Jak wielkie, pa�skim zdaniem, s� szans� uratowania jeszcze kogo� w ci�gu najbli�szych czterech godzin?

��W zasadzie �adne, doktorze.

��Rozumiem � mrukn�� Conway. Oczekiwa�, �e odpowied� b�dzie bardziej z�o�ona, oparta na obliczeniach prawdopodobie�stwa i domys�ach. Z jednej strony mu ul�y�o, z drugiej poczu� si� jeszcze bardziej zaniepokojony.

��Musi pan zrozumie�, doktorze, �e najwi�ksze szans� wi�za�y si� z pierwszymi trzema fragmentami wraku � doda� Fletcher.�� Pozosta�e s� znacznie mniejsze i nie ma na co liczy�. W zasadzie marnujemy ju� czas. Chyba �e wierzy pan w cuda, doktorze�

��Rozumiem � powt�rzy� Conway, kt�rego w�tpliwo�ci nieco zmala�y.

��Je�li pomo�e to panu podj�� decyzj�, doktorze, mog� powiedzie�, �e odbi�r przez radio nadprzestrzenne szcz�liwie jest w tym rejonie bardzo dobry i nawi�zali�my dwustronn� ��czno�� z kr��ownikiem Descartes, kt�ry ma ekip� kontaktow� na pok�adzie. Zosta� wezwany zgodnie ze zwyk�� praktyk� przy odkryciu nowej rasy inteligentnej. Ma za zadanie zbada� szcz�tki, aby zdoby� mo�liwie jak najwi�cej danych o budowniczych statku oraz odtworzy� jego pierwotny kurs, by ustali� miejsce startu. Poniewa� w okolicy nie ma zbyt wielu gwiazd, specjali�ci z Descartes�a zapewne do�� szybko odnajd� rodzimy uk�ad obcych i ich planet�. Ca�kiem mo�liwe, �e ju� za kilka tygodni nawi��emy z nimi kontakt. Kto wie, czy nie wcze�niej. Ponadto Descartes ma na pok�adzie dwa l�downiki planetarne, co zdwoi jego mo�liwo�ci poszukiwawcze. Brak im wprawdzie Prilicli, ale i tak przeszukaj� ca�e miejsce katastrofy o wiele szybciej ni� my.

��Kiedy Descartes tu b�dzie?

��Po uwzgl�dnieniu utrudnie� astrogacyjnych, spowodowanych konieczno�ci� podzielenia podr�y na kilka skok�w, stawia�bym na cztery do pi�ciu godzin.

��Dobrze � stwierdzi� Conway z wyra�n� ulg� w g�osie.�� Je�li nie znajdziemy nikogo w nast�pnym fragmencie wraku, ruszamy z powrotem, kapitanie.�� Umilk� na chwil� i spojrza� na ocalon� i zw�oki, a potem jeszcze na Murchison.�� Gdy tylko odnajd� ich macierzysty �wiat i je�li szybko nawi��� kontakt, niech poprosz� ich o pomoc medyczn� dla naszej pacjentki. Najlepiej, gdyby kto� z tamtych obcych zg�osi� si� na ochotnika i przylecia� do Szpitala pokierowa� leczeniem. Gdy chodzi o ca�kiem nieznane istoty, nie ma co przesadza� z dum� zawodow��

Mia� te� nadziej�, �e gdy obcy lekarz oswoi si� z r�norodno�ci� przebywaj�cych w Szpitalu istot, zgodzi si� na zdj�cie ze swojego umys�u hipnozapisu, dzi�ki kt�remu personel szpitalny wiedzia�by, jak post�powa� z pacjentem. Niewykluczone przecie�, �e trafi kiedy� do nich inny przedstawiciel tego samego gatunku.

��Prosz� si� przedstawi�. Go�cie, personel czy pacjenci? Jakich gatunk�w?�� spyta� dy�urny z izby przyj�� Szpitala kilka minut po tym, jak statek wyszed� z nadprzestrzeni. Sam Szpital by� ci�gle tylko jasnym punktem ja�niej�cym na tle ciemniejszych od niego ognik�w gwiazd.�� Je�li obra�enia, zaburzenia umys�owe albo brak odpowiedniej wiedzy nie pozwalaj� wam okre�li� precyzyjnie swoich typ�w fizjologicznych, prosz� o kontakt na wizji � doda� beznami�tnym, wygenerowanym przez autotranslator g�osem.

Conway spojrza� na kapitana, kt�ry opu�ci� nieco k�ciki oczu i uni�s� brew, daj�c znak, �e najlepiej b�dzie, je�li konwersacj� podejmie teraz kto� bieg�y w medycznej terminologii.

��Tutaj statek szpitalny Rhabwar, m�wi starszy lekarz Conway. Na pok�adzie obecny personel oraz jeden pacjent, wszyscy ciep�okrwi�ci tlenodyszni. Klasyfikacja za�ogi: ziemski typ DBDG, cinrussa�ski GLNO i kelgia�ski DBLF. Pacjent to DBPK, miejsce pochodzenia nieznane. Jego obra�enia wymagaj� pilnej�

��Czekali�my na was, Rhabwar. Jeste�cie na li�cie jednostek z pierwsze�stwem cumowania � przerwa� mu recepcjonista.�� Prosz� o podej�cie zgodnie z procedur� drug�, wariant czerwony. Zapalamy dla was �wiat�a, znak czerwony, ��ty, czerwony przy �luzie numer pi��

��Ale pi�tka jest��� zacz�� Conway.

��Owszem, jest g��wnym wej�ciem dla skrzelodysznych AUGL, jednak le�y blisko izolatki przygotowanej dla waszego pacjenta. Normalnie skierowa�bym was do r�wnie bliskiej tr�jki, ale obecnie zaj�ta jest przez ponad dwudziestu Hudlarian z ci�kimi obra�eniami. Dosz�o do jakiej� katastrofy budowlanej podczas montowania melfia�skich orbitalnych zak�ad�w produkcyjnych. Nie znam szczeg��w, dosta�em tylko dane kliniczne, a z nich wynika, �e wi�kszo�� pacjent�w to ofiary ska�enia radioaktywnego. Thornnastor nie wiedzia� wprawdzie, kogo i czy w og�le kogo� przywieziecie, ale uzna�, �e lepiej b�dzie nie nara�a� waszych pacjent�w nawet na szcz�tkowe promieniowanie, kt�re utrzymuje si� teraz w tr�jce. Za ile was oczekiwa�?

Conway spojrza� pytaj�co na Fletchera.

��Dwie godziny szesna�cie minut.

To powinno da� im do�� czasu na ulokowanie pacjentki na noszach ci�nieniowych. Wyposa�one we w�asny uk�ad podtrzymywania �ycia pozwala�y na bezpieczny transport tak w pr�ni, jak w wodzie i rozmaitych zab�jczych atmosferach. Medycy z Rhabwara mogli towarzyszy� chorej ubrani w lekkie skafandry ochronne. Powinni tak�e zd��y� z przekazaniem Thornnastorowi wst�pnych wynik�w bada� pacjentki i danych uzyskanych podczas sekcji zw�ok. Szef patologii za��da zapewne, by jak najszybciej przetransportowano cia�a na jego oddzia� w celu przeprowadzenia dalszych bada�, kt�re da�yby pe�ny obraz anatomii i metabolizmu tych istot. Conway przekaza� uszanowanie od kapitana i spyta�, kto b�dzie czeka� przy pi�tce na medyczny personel Rhabwara.

Dy�urny z izby przyj�� wyda� szereg kr�tkich, nieprzet�umaczalnych d�wi�k�w, kt�re by�y zapewne wynikiem czego� na kszta�t j�kania si�, i powiedzia�:

��Przykro mi, doktorze, ale na moim grafiku za�oga Rhabwara widnieje jako wci�� obj�ta kwarantann�. Nikt z was nie zostanie wpuszczony na teren Szpitala. Pan mo�e towarzyszy� pacjentowi pod warunkiem, �e nie rozszczelni pan kombinezonu. Pomoc ca�ego zespo�u nie b�dzie konieczna. Przebieg bada� i leczenia b�dziemy transmitowa� na kanale edukacyjnym, tak �e mo�ecie wszystko obserwowa�, a w razie potrzeby s�u�y� rad�.

��Dzi�kuj� � odpar� Conway z sarkazmem, kt�ry niestety zgin�� w automatycznym t�umaczeniu.

��Do us�ug, doktorze. A teraz chcia�bym porozmawia� z waszym ��czno�ciowcem. Diagnostyk Thornnastor poprosi� o bezpo�redni kontakt z pani� patolog Murchison i z panem. Chce pozna� wst�pn� diagnoz� i skonsultowa� kilka spraw�

Troch� ponad dwie godziny p�niej Thornnastor wiedzia� ju� tyle samo co oni, a nosze z pacjentk� znalaz�y si� w przestronnym niczym hangar przedsionku �luzy numer pi��. Podczas ostro�nego transportu do��czy� do nich tak�e Prilicla. Mia� czuwa� nad stanem pacjenta. W�adze Szpitala przyzna�y, aczkolwiek niech�tnie, �e ma�y paj�kowaty zapewne nie mo�e przenie�� wirusa, kt�ry powali� za�og� Rhabwara, a ponadto by� obecnie jedynym w Szpitalu wykwalifikowanym empat�.

Ekipa techniczna, sami Ziemianie w lekkich kombinezonach z he�mami, pasami i butami pomalowanymi na fluorescencyjny b��kit, szybko wci�gn�a nosze do �luzy. Zewn�trzne drzwi zatrzasn�y si� ci�ko i pomieszczenie zacz�o nape�nia� si� wod�. Z pocz�tku wrza�a i parowa�a w pr�ni, lecz widoczno�� wkr�tce si� poprawi�a i Conway zobaczy�, jak zesp� wprowadza nosze w zielonkawe g��bie oddzia�u skrzelodysznych Chalderescolan.

Pomy�la�, �e to ca�kiem dobrze, i� pacjentka jest ci�gle nieprzytomna. Wyposa�eni w liczne wyrostki, wiecznie ruchliwi Chalderescolanie podp�yn�li zaciekawieni do noszy. Dla nich by�o to co� nowego, mi�e urozmaicenie po�r�d szpitalnej rutyny.

Oddzia� przypomina� olbrzymi� podwodn� jaskini�. Udekorowano j� wedle gustu pacjent�w sztucznymi ro�linami, w�r�d kt�rych znalaz�y si� r�wnie� gatunki niew�tpliwie drapie�ne. Nie by�o to typowe otoczenie bardzo cywilizowanych i rozwini�tych technicznie Chalderescolan, ale ich odpowiednik ��ona natury�. Zak�tka, w kt�rym m�ode i zdrowe osobniki ch�tnie sp�dza�y wakacje. Jak stwierdzi� O�Mara, kt�ry w takich sprawach myli� si� nadzwyczaj rzadko, typowo pierwotne otoczenie to czynnik sprzyjaj�cy zdrowieniu. Niemniej nawet Conway, kt�ry �wietnie wiedzia� o co chodzi, czu� si� tu troch� nieswojo.

Przyniesiona przez nich pacjentka, kt�rej j�zyk nie zosta� jeszcze wprowadzony do szpitalnego autotranslatora, ca�kiem nie wiedzia�aby ju�, co my�le�. Szczeg�lnie gdyby ujrza�a nagle nad sob� wielkich AUGL.

Mieszka�cy planety Chalderescol wygl�dali jak d�ugie na czterdzie�ci st�p krokodyle. Od przero�ni�tych paszcz a� po sam ogon okrywa� ich pancerz z p�yt kostnych, a po�rodku korpusu wyrasta�a obr�cz ruchliwych macek. Nawet w obecno�ci wyciszaj�cego emocjonalnie Prilicli pacjentka mog�aby prze�y� szok, ujrzawszy przed sob� paszcz� potwora, kt�ry podp�yn�� na kilka metr�w, aby spojrze� ze wsp�czuciem na nowego chorego.

Prilicla p�yn�� przodem: ma�y, owadzi kszta�t zamkni�ty w srebrzystej ba�ce skafandra. Co chwila wzdryga� si�, odbieraj�c emocjonalne bod�ce od pobliskich istot. Nie�le ju� znaj�cy paj�kowatego Conway wiedzia�, �e nie chodzi o rann� ani o ciekawskich AUGL, ale o ekip� techniczn� manewruj�c� noszami po�r�d legowisk, wyposa�enia i sztucznych ro�lin. Urz�dzenia ch�odz�ce skafandr�w nie sprawdza�y si� najlepiej w ciep�ym �rodowisku oddzia�u, a wysi�ek fizyczny pogarsza� samopoczucie.

Przewidziana dla pacjentki izolatka zosta�a urz�dzona na by�ym oddziale wst�pnego leczenia ciep�okrwistych tlenodysznych, kt�ry przeniesiony zosta� na poziom trzydziesty i tam rozbudowany. W pustym obecnie pomieszczeniu zamierzano urz�dzi� dodatkow� sal� operacyjn� dla AUGL, jednak sekcja remontowa mia�a ostatnio wiele innych zaj�� i wci�� stanowi�o ono wysp� powietrza i �wiat�a po�r�d odm�t�w wodnego oddzia�u. Po�rodku wznosi� si� st�, kt�rego blat mo�na by�o dopasowa� do cia� przedstawicieli wielu rozmaitych gatunk�w. M�g� s�u�y� zar�wno do diagnostyki, jak i do operacji, a w razie potrzeby mo�na go by�o przekszta�ci� w ��ko. Pod przeciwleg�ymi �cianami sta�y podobnie uniwersalne modu�y pomocne w intensywnej opiece medycznej i podtrzymywaniu funkcji �yciowych pacjent�w, o kt�rych brak�o jeszcze pe�nej wiedzy.

Mimo �e pomieszczenie by�o obszerne, brak�o w nim miejsca. Wsz�dzie k��bi� si� t�um istot przyby�ych tu z zawodowej ciekawo�ci. Conway dostrzeg� w�r�d nich �uskowatego Illensa�czyka w obszernym przezroczystym kombinezonie, kt�ry nie kry� wype�niaj�cej go ��tawej, przesyconej chlorem atmosfery. By� tu nawet zamkni�ty w ci�nieniowej kuli na g�sienicach TLTU. Oddycha� przegrzan� par� i nie m�g� si� inaczej porusza� mi�dzy nawyk�ymi do mniej ekstremalnych warunk�w kolegami czy pacjentami. Pozostali byli zwyk�ymi ciep�okrwistymi tlenodysznymi. Melfianie, Kelgianie, Nidia�czycy i Hudlarianie, kt�rych poza ciekawo�ci� ��czy�o jeszcze jedno � nosili z�ote albo poz�acane na brzegach plakietki Diagnostyk�w albo starszych lekarzy.

Conway rzadko dot�d widywa� tyle s�aw lekarskich zgromadzonych na r�wnie ma�ym obszarze.

Odsun�li si�, �eby nie przeszkadza� technikom w przenoszeniu pacjentki z noszy na st� diagnostyczny. Nadzorowa� ich sam Thornnastor. Zaraz potem nosze wycofano pod drzwi, �eby nikomu nie zawadza�y, a zebrani podeszli do sto�u.

Conway wiedzia�, �e Murchison i Naydrad z uwag� obserwuj� na ekranie, jak Thornnastor zaczyna te same wst�pne badania, kt�re oni ju� przeprowadzili na pok�adzie statku szpitalnego. Kontrola funkcji �yciowych nie da�a wiele, skoro nie znano nawet prawid�owego dla tych istot t�tna, cz�stotliwo�ci oddech�w ani ci�nienia krwi. Potem przeprowadzono g��bokie i szczeg�owe skanowanie ca�ego organizmu w poszukiwaniu obra�e� albo deformacji. Thornnastor opisywa� g�o�no ka�d� swoj� czynno��, dzieli� si� te� spostrze�eniami oraz przypuszczeniami, a wszystko na u�ytek nie tylko otaczaj�cych go medyk�w, ale tak�e licznych zebranych przed ekranami widz�w kana�u edukacyjnego. Czasem przerywa� na chwil�, aby spyta� Murchison albo Conwaya o stan pacjentki zaraz po wyratowaniu albo o ich domys�y.

Thornnastor sta� si� niekwestionowanym autorytetem w dziedzinie patologii obcych przede wszystkim dlatego, �e umia� pyta� i uwa�nie s�ucha� ka�dej odpowiedzi. Wpatrzony tylko we w�asn� wspania�o��, nigdy by do tego nie doszed�.

Sko�czy� wreszcie badanie i wyprostowa� swoje masywne cia�o, a� ko�ciana kopu�a kryj�ca m�zg prawie si� schowa�a pomi�dzy pot�nymi potr�jnymi ramionami. Cztery oczy na szypu�kach �ypn�y jednocze�nie na pacjentk�, zgromadzonych wko�o lekarzy oraz kamery transmituj�ce wszystko na Rhabwara i na ekrany innych widz�w. Napatrzywszy si�, szef patologii zacz�� m�wi�.

W najgorszym stanie by�y p�uca chorej. Dekompresja uszkodzi�a tkanki i spowodowa�a rozleg�e krwawienie. Thornnastor zaproponowa� punkcj� i drena� op�ucnej z jednoczesn� intubacj� tchawicy w celu przeprowadzenia wymuszonego kontrolowanego oddychania z zastosowaniem czystego tlenu. Szpital dysponowa� wieloma �rodkami wywo�uj�cymi regeneracj� tkanek u ciep�okrwistych tlenodysznych, jednak nale�a�o jeszcze poczeka� na wyniki test�w przeprowadzanych na zw�okach, aby znale�� odpowiednie medykamenty. Mia�o to potrwa� ze dwa dni, ale do tego czasu powinien si� te� znale�� stosowny �rodek znieczulaj�cy. Niemniej bez interwencji chirurgicznej pacjentka mia�a szans� prze�y� co najwy�ej par� godzin. Szcz�liwie zaproponowany przez Thornnastora zabieg nale�a� do ma�o bolesnych i nie mia� zaj�� wiele czasu. Gdy Prilicla oznajmi� jeszcze, �e w tym stanie obca nie b�dzie odczuwa� b�lu, Thornnastor zdecydowa� o natychmiastowym przeprowadzeniu operacji. Do pomocy dobra� sobie pewnego melfia�skiego starszego lekarza oraz kelgia�sk� siostr�, kt�ra specjalizowa�a si� w asy�cie operacyjnej.

Conway uzna� natychmiast, �e przy tak powa�nym stanie pacjentki by�a to jedyna s�uszna decyzja. Zirytowa�o go nieco, �e nie zosta� zaproszony do asystowania, chocia� mia� ju� do�wiadczenie z DBPK, ale ws�uchawszy si� w szepty doko�a, zrozumia� po chwili, �e wyznaczony przez szefa patologii Melfianin imieniem Edanelt jest jednym z najlepszych chirurg�w Szpitala. Nieustannie nosi� w g�owie zawarto�� czterech ta�m edukacyjnych i niebawem mia� awansowa� na Diagnostyka. Komu� tak znakomitemu Conway m�g� kibicowa� bez przesadnej zawodowej zazdro�ci.

Chocia� widzia� setki operacji przeprowadzonych przez Traltha�czyk�w, nigdy nie przesta�o go zdumiewa�, jak to jest, �e tak olbrzymie i niezgrabne istoty s� najlepszymi chirurgami Federacji. Pacjentka nie mia�a poj�cia, jak bardzo dopisa�o jej szcz�cie � powiadano, �e nie zdarzy�o si� jeszcze w Szpitalu, aby ekipa prowadzona przez Thornnastora straci�a pacjenta, chocia� zdarza�o mu si� operowa� najdziwniejsze istoty. Podobno zapytany kiedy� o to patolog odpar�, �e nie mo�e by� inaczej, gdy� jego umowa o prac� tego nie przewiduje�

��Odzyskuje przytomno�� � powiedzia� nagle Prilicla ledwie dziesi�� minut po operacji.�� Bardzo gwa�townie.

Thornnastor zahucza� w spos�b, kt�ry mia� zapewni� oznacza� satysfakcj� z dobrze wykonanej roboty.

��Tak szybka pozytywna reakcja na leczenie mo�e by� zapowiedzi� rych�ego powrotu do zdrowia � powiedzia�. � Jednak na razie odsu�my si� nieco. Istota nale��ca do rasy odbywaj�cej podr�e kosmiczne powinna by� przygotowana na spotkanie z innymi inteligentnymi rasami, jednak przy obecnym os�abieniu mo�e zareagowa� niespokojnie, je�li ujrzy wko�o siebie tyle najr�niejszych stworze�. Zgadza si� pan z tym, doktorze Prilicla?

Jednak ma�y empata nie zd��y� odpowiedzie�, gdy� pacjentka otworzy�a oczy i zacz�a si� tak gwa�townie szarpa� w pasach utrzymuj�cych j� na stole operacyjnym, �e jeszcze chwila, a w�yk doprowadzaj�cy tlen do tchawicy wypad�by jej z ust.

Thornnastor odruchowo wyci�gn�� mack�, aby go przytrzyma�, co jeszcze bardziej zaniepokoi�o DBPK. Prilicla zadr�a� gwa�townie, jakby mia� za chwil� odpa�� od sufitu. Nagle pacjentka zesztywnia�a. Przez kilka minut trwa�a w niemal absolutnym bezruchu, a potem zacz�a si� wreszcie odpr�a�. Paj�kowaty empata z ca�ych si� stara� si� przekaza� jej swoj� trosk�, uspokoi�.

��Dzi�kuj�, doktorze Prilicla � powiedzia� Thornnastor.�� Gdy b�dziemy ju� mogli porozmawia� z t� istot�, sam j� przeprosz�, �e omal nie wystraszy�em jej na �mier�. Na razie niech chocia� czuje, �e dobrze jej �yczymy.

��Oczywi�cie, przyjacielu Thornnastor � odezwa� si� paj�kowaty.�� Teraz jest bardziej zatroskana ni� wystraszona. Mam wra�enie, �e niepokoi si� czym�� � Prilicla urwa� i znowu zadr�a�.

Potem zdarzy�o si� co�, co dot�d uznawano za niemo�liwe.

Thornnastor zachwia� si� na swoich sze�ciu kr�pych nogach, kt�re zwykle dawa�y przedstawicielom jego rasy tak pewne oparcie, �e cz�sto nawet sypiali na stoj�co, a potem przewr�ci� si� z hukiem, kt�ry przeci��y� na chwil� s�uchawki w he�mie Conwaya. Kilka jard�w dalej Edanelt zacz�� chyli� si� ku pod�odze, a jego sze�� wyposa�onych w liczne stawy n�g coraz bardziej wiotcza�o, a� chroni�cy korpus zewn�trzny ko�ciec stukn�� g�o�no o wyk�adzin�. Kelgia�ska siostra upad�a, zwijaj�c srebrnofutre cia�o w obwarzanek. Jeden z m�czyzn z ekipy transportowej opad� na kolana i podpar�szy si� r�kami, chcia� odpe�zn�� na bok, ale si� przewr�ci�. Rozleg�a si� wrzawa. Naraz wszyscy obcy chcieli co� powiedzie�, Ziemianie za� ich przekrzycze�. W tych warunkach Conway nie mia� co liczy� na autotranslator.

��To niemo�liwe��� zacz�� z niedowierzaniem, ale nagle us�ysza� g�os Murchison:

��Trzech r�nych obcych i jeden Ziemianin. Ka�dy z zupe�nie odmiennym metabolizmem i mechanizmami odporno�ciowymi� To po czterokro� niemo�liwe! Nie widz� poza tym, aby kto� jeszcze ucierpia�.

Nawet w takiej chwili Murchison by�a przede wszystkim klinicyst�.

��Niemo�liwe, a jednak��� podj�� Conway. Podkr�ci� g�o�no�� zewn�trznego g�o�nika skafandra.�� M�wi starszy lekarz Conway!�� rzuci� ostrym tonem.�� Prosz� pos�ucha�! Ekipa techniczna natychmiast uszczelni he�my. Dow�dca ekipy og�osi alarm chemiczno-biologiczny, najwy�szy stopie� zagro�enia. Wszyscy odsun� si� od pacjentki��� Kto �yw ju� teraz stara� si� znale�� jak najdalej od sto�u operacyjnego, i to z gorliwo�ci� granicz�c� z panik�. � Kto nosi� ca�y czas ubi�r ochronny, niech odejdzie na bok. Tlenodyszni bez masek schroni� si� pod namiot noszy, ilu tylko si� zmie�ci. Pozostali niech poszukaj� masek i pod��cz� si� do �r�de� tlenu przy ci�gach wentylacyjnych. To chyba jaka� infekcja rozprzestrzeniaj�ca si� drog� powietrzn��

Urwa�, gdy g��wny ekran zamigota� i pokaza�o si� na nim zirytowane oblicze naczelnego psychologa. W tle rozlega� si� nieustannie sygna� alarmu � jeden d�ugi i dwa kr�tkie d�wi�ki. Dziwnie pasowa�y one do podminowania O�Mary.

��Conway, co tam si�, u diab�a, dzieje, �e og�aszacie alarm najwy�szego stopnia? Woda wam si� wdziera na oddzia�? Toniecie tam wszyscy? Z tego, co widz�, nic takiego si� nie dzieje�

��Chwil� � rzuci� Conway, kt�ry kl�cza� w�a�nie przy bezw�adnym techniku. Wsun�wszy d�o� do jego he�mu, szuka� pulsu. W ko�cu znalaz� � szybki, nieregularny i nie wr�cy nic dobrego. Szybko zamkn�� he�m nieprzytomnego.

��Pami�tajcie o os�oni�ciu wszystkich otwor�w cia�a s�u��cych oddychaniu, czy to nozdrza, skrzela czy usta. A pana � spojrza� na ubranego w hermetyczny skafander illensa�skiego lekarza � prosz� o sprawdzenie czym pr�dzej stanu Thornnastora i Edanelta. Prilicla, jak nasza pacjentka?

Szeleszcz�c przezroczystym ubiorem, chlorodyszny Illensa�czyk zbli�y� si� natychmiast do patologa.

��Nazywam si� Gilvesh, panie Conway � rzuci�. � Ale �e dla mnie wszyscy DBDG te� wygl�daj� tak samo, wi�c nie powinienem si� chyba dziwi�, �e i pan mnie nie pozna�.

��Przepraszam, doktorze Gilvesh � odpar� natychmiast Conway. Illensanie byli uznawani za stworzenia o najbardziej odpychaj�cej aparycji w ca�ej Federacji. Sami jednak mieli na ten temat odmienne zdanie i byli w tej kwestii nadzwyczaj pr�ni.�� Prosz� o og�ln� diagnoz�, nie mamy na razie czasu na nic wi�cej. Co im si� w�a�ciwie sta�o i jakie s� tego bezpo�rednie fizjologiczne skutki?

��Przyjacielu Conway, pacjentka DBPK czuje si� o wiele lepiej � odpar� dr��cy wci�� Prilicla.�� Jest zdezorientowana i zaniepokojona, ale przesta�a si� ba�, odczuwa tylko niewielki b�l. Znacznie bardziej martwi mnie stan pozosta�ych czterech chorych, jednak nie mog� powiedzie� wi�cej, gdy� ich aktywno�� emocjonalna jest zbyt s�aba, aby si� przebi� przez tak siln� emanacj� t�a.

��Rozumiem � mrukn�� Conway, kt�ry wiedzia�, �e ma�y empata nigdy nie posunie si� nawet do po�redniej krytyki cudzych niedostatk�w emocjonalnych.�� Prosz� wszystkich o uwag�! Poza czterema osobami nikt nie ma na razie objaw�w rozwoju infekcji, czy cokolwiek to jest. Przypuszczam, �e wszyscy w maskach ochronnych albo zamkni�ci w noszach s� chwilowo bezpieczni. Prosz� si� wi�c uspokoi�. Jest bardzo wskazane, aby Prilicla jak najszybciej okre�li� stan naszych chorych koleg�w, a nie mo�e tego zrobi� w�r�d tylu rozemocjonowanych istot.

Gdy Conway m�wi�, Prilicla pu�ci� si� sufitu i sfrun�wszy na swoich opalizuj�cych skrzyd�ach, wyl�dowa� obok k��bu srebrzystego futra, w kt�ry zwin�a si� kelgia�ska siostra. Schowa� skaner i zacz�� zewn�trzne ogl�dziny chorej. R�wnocze�nie stara� si� ca�y czas wyizolowa� i zidentyfikowa� jej emocje. Dr�enie ju� mu przesz�o.

��Brak reakcji na bod�ce fizyczne � zameldowa� tymczasem badaj�cy Thornnastora Gilvesh.�� Ciep�ota w normie, trudno�ci z oddychaniem, t�tno s�abe i nieregularne, oczy reaguj� na �wiat�o, chocia�� Dziwna sprawa, Conway. Wyra�nie dosz�o do cz�ciowego pora�enia p�uc, a niedostatek tlenu wywar� wp�yw na prac� serca i m�zgu. Nie odnajduj� jednak �lad�w uszkodzenia tkanki p�ucnej typowych dla kontaktu ze �r�cym albo toksycznym gazem. Nic te� nie wskazuje na upo�ledzenie funkcji uk�adu odporno�ciowego. Nie ma przykurcz�w mi�ni.

Nie rozszczelniaj�c skafandra, Conway zbada� skanerem g�rne drogi oddechowe, p�uca oraz serce technika. Otrzyma� podobne rezultaty, zanim jednak zd��y� o tym powiedzie� Prilicli, ma�y empata zjawi� si� przy nim.

��M�j pacjent ma takie same objawy, przyjacielu Conway � stwierdzi�. � P�ytki i nieregularny oddech, serce bliskie migotania przedsionk�w, pog��biaj�ca si� utrata przytomno�ci. Pe�ne, zar�wno fizyczne, jak i psychiczne, objawy niedotlenienia. Mam zbada� Edanelta?

��Ja si� tym zajm� � rzuci� Gilvesh.�� Prilicla, odsu� si�, prosz�, �ebym na ciebie nie wszed�. Conway, moim zdaniem wszyscy pilnie potrzebuj� intensywnej opieki medycznej. A przede wszystkim natychmiastowego wspomo�enia funkcji oddechowych.

��Zgadzam si�, przyjacielu Gilvesh � powiedzia� empata, wzlatuj�c z powrotem pod sufit.�� Stan ca�ej czw�rki jest bardzo powa�ny.

��Jasne � stwierdzi� Conway.�� Gdzie szef technik�w? Prosz� zabra� swojego cz�owieka, DBLF i ELNT jak najdalej od pacjentki, ale gdzie� blisko zawor�w tlenowych. Doktor Gilvesh dopasuje maski. Jednak niech wasz cz�owiek zostanie w skafandrze i pu�ci sobie mieszank� zawieraj�c� pi��dziesi�t procent tlenu. �eby ruszy� Thornnastora, b�dziecie potrzebowali wszystkich si��

��Albo sa� antygrawitacyjnych � doko�czy� m�czyzna.�� Jedne takie s� na s�siednim poziomie.

��Nie ma czasu. Lepiej b�dzie jednak przeci�gn�� przew�d i poda� Thornnastorowi tlen tam, gdzie le�y. Prosz� nie opuszcza� oddzia�u w poszukiwaniu sa� czy czegokolwiek, p�ki si� nie dowiemy, co w�a�ciwie si� sta�o. To dotyczy wszystkich obecnych� Przepraszam, ale tak trzeba.

O�Mara w ko�cu nie wytrzyma�. Musia� si� odezwa�.

��Wi�c co� jednak si� sta�o, doktorze?�� spyta� obcesowo.�� Co� o wiele gorszego ni� zwyk�e ska�enie powietrza gazami z s�siedniej sekcji? Czy�by jednak odkry� pan wyj�tek zaprzeczaj�cy regule, �e �aden mikroorganizm nie atakuje�

��Wiem, �e ziemskie patogeny nie mog� by� gro�ne dla obcych i vice versa � odburkn�� Conway, spogl�daj�c na widoczn� na ekranie twarz O�Mary.�� Powszechnie uwa�a si�, �e to niemo�liwe, ale tu jednak mamy chyba z tym do czynienia i potrzebujemy pomocy, aby�

��Przyjacielu Conway � wtr�ci� si� Prilicla � stan Thornnastora wci�� si� pogarsza. Zaczyna si� dusi�.

��Doktorze � odezwa� si� Gilvesh � kelgia�ska maska tlenowa nie sprawdza si� za dobrze. Podw�jny otw�r g�bowy DBLF i brak kontroli nad mi�niami stwarzaj� wiele problem�w. Wskazane jest podawanie tlenu pod ci�nieniem wprost do p�uc. W przeciwnym razie mo�e by� �le.

��Czy umie pan przeprowadzi� tracheotomi� u Kelgianina, doktorze Gilvesh?�� spyta� Conway, odwracaj�c si�, od ekranu. Ci�gle nie wiedzia�, jak najlepiej pom�c Thornnastorowi.

��Tylko z zapisem z ta�my � odpar� Gilvesh.

��Nie b�dzie ta�my. Ani niczego innego � oznajmi� autorytatywnie O�Mara.

Conway obr�ci� si� gwa�townie w stron� ekranu, �eby wyrazi� oburzenie na tak� postaw� naczelnego psychologa, ale zaraz zrozumia�, co O�Mara mia� na my�li.

��Gdy og�osi� pan najwy�szy stopie� alarmu chemiczno-biologicznego, doktorze, dzia�a� pan odruchowo i zasadniczo s�usznie � powiedzia� O�Mara.�� Uratowa� pan by� mo�e �ycie tysi�cy przebywaj�cych w Szpitalu istot. Jednak ten alarm oznacza, �e ca�y obszar zosta� odci�ty do czasu ustalenia natury zagro�enia i jego zlikwidowania, a w tym wypadku nawet gorzej. Wygl�da na to, �e mamy do czynienia z jakim� mikrobem gro�nym dla wszystkich ciep�okrwistych tlenodysznych. Oddzia� zosta� odizolowany od reszty Szpitala. Otrzymujecie energi� elektryczn� i macie z nami ��czno��, ale od��czona zosta�a wentylacja i ci�gi �ywieniowe. Nie dostaniecie tak�e �adnych �rodk�w medycznych, nikt ani nic nie mo�e opu�ci� waszego oddzia�u, nawet pr�bki do analizy. Kr�tko m�wi�c, doktor Gilvesh nie mo�e zjawi� si� u mnie po hipnozapis fizjologii DBLF. Nikt te� nie otrzyma zgody na wej�cie do was i udzielenie pomocy. Rozumie pan, doktorze?

Conway pokiwa� powoli g�ow�.

O�Mara na kilka d�ugich sekund zatrzyma� na nim spojrzenie. Wydawa� si� nienaturalnie wr�cz zatroskany sytuacj�. Powiadano, �e naczelny psycholog jest szorstki i sarkastyczny tylko wobec przyjaci�, w�r�d kt�rych lubi si� w ten spos�b odpr�y�. Przed nimi nie kryje swego paskudnego charakteru, a mask� wsp�czucia nak�ada jedynie w�wczas, gdy si� o kt�rego� z nich powa�nie obawia.

Ma jeszcze wielu przyjaci�, na kt�rych mo�e sobie pou�ywa�, a ja teraz wpad�em w tarapaty, pomy�la� Conway.

��Nie w�tpi�, �e chcieliby�cie wiedzie�, na ile starczy wam powietrza � stwierdzi� tymczasem O�Mara.�� Za kilka minut b�d� mia� dla was te dane. A na razie niech pan spr�buje co� wymy�li�, Conway�

Conway gapi� si� jeszcze przez chwil� na pusty ekran. Czu�, �e nie zdo�a w �aden spos�b pom�c Thornnastorowi, Edaneltowi, Kelgiance czy technikowi, jeszcze przed chwil� cz�onkom personelu medycznego, kt�rzy ca�kiem nagle zmienili si� w pilnie potrzebuj�cych pomocy pacjent�w.

W normalnych okoliczno�ciach doktor Gilvesh otrzyma�by hipnozapis DBLF i przeprowadzenie na siostrze prostej operacji tracheotomii nie nastr�czy�oby �adnych k�opot�w. Illensa�ski starszy lekarz chcia�by zapewne zaj�� si� tak�e Thornnastorem i Kelgiank�, poprosi�by wi�c r�wnie� o ta�my ich gatunk�w. Gdyby O�Mara uzna� go za do�� zr�wnowa�onego psychicznie, by m�g� nosi� przez kr�tki czas kilka zapis�w w g�owie, sprawa by�aby rozwi�zana. Jednak Gilvesh nie m�g� opu�ci� oddzia�u, nawet gdyby zale�a�o od tego �ycie chlorodysznego. Nawiasem m�wi�c, ta ostatnia mo�liwo�� mog�a niebawem sta� si� rzeczywistym problemem�

Conway stara� si� nie my�le� o kurcz�cym si� zapasie powietrza w noszach, gdzie schowa�o si� pi�ciu albo sze�ciu obcych. Podobnie czarne my�li powodowa� widok stoj�cych pod �cianami istot korzystaj�cych z masek przewidzianych dla pacjent�w. On sam i ekipa techniczna mieli w skafandrach tylko czterogodzinny zapas powietrza. Nieweso�a by�a r�wnie� sytuacja Gilvesha, kt�remu zosta�o r�wnie ma�o mieszanki chlorowej. Conway powiedzia� sobie, �e najpierw powinien my�le� o pacjentach. Musi utrzyma� ich przy �yciu najd�u�ej jak si� da, i to nie dlatego, �e s� jego przyjaci�mi, ale poniewa� oni pierwsi zachorowali. Nale�a�o czym pr�dzej ustali� natur� infekcji, aby ca�a reszta personelu medycznego wiedzia�a, z czym przyjdzie im walczy�.

Jednak to Conway powinien zapocz�tkowa� ca�� batali�, chocia� nie mia� zbyt wielu pomys��w, jak j� przeprowadzi�.

��Gilvesh, podejd� do tego TLTU w poje�dzie stoj�cym w rogu i do tego Hudlarianina w masce obok niego. Nie wiem, czy z tej odleg�o�ci m�j g�os dotrze do ich translator�w. Popro� ich, �eby przenie�li Thornnastora na kawa�ek wolnej pod�ogi obok �luzy. Je�li si� zgodz�, przypomnij im, �e przy takim ci��eniu jak tutaj pod �adnym pozorem nie mo�na k�a�� Thorny�ego na wznak, bo przemieszczenie narz�d�w wewn�trznych jeszcze bardziej utrudni oddychanie. Gdy ju� go tam przeniesiecie, po��cie go nogami od �ciany i powiedz wszystkim, �eby�

Wyja�niaj�c co trzeba, Conway my�la� ca�y czas o tych wszystkich hipnozapisach edukacyjnych, kt�re przyjmowa� dot�d w Szpitalu. Parokrotnie nie uda�o si� ich dok�adnie wymaza�. Oczywi�cie nie zosta�o ani �ladu po osobowo�ciach dawc�w, gdy� to by�oby po prostu niebezpieczne dla jego psyche, ale pewne urywki si� zachowa�y. Odnosi�y si� g��wnie do fizjologii i procedur operacyjnych, a ocala�y dlatego, �e Conway by� nimi szczeg�lnie zainteresowany. Zamierza� teraz z nich skorzysta�, chocia� to by�o niebezpieczne, a mo�e nawet ur�ga�o etyce zawodowej, bo uda�o mu si� przywo�a� jedynie mgliste wyobra�enie o tym, jak w�a�ciwie wygl�daj� g�rne drogi oddechowe Kelgian. Najpierw jednak musia� ratowa� Thornnastora, chocia� w gruncie rzeczy m�g� dla� zrobi� niewiele wi�cej ponad udzielenie pierwszej pomocy.

Lekarz TLTU nale�a� do rasy �ywi�cej si� minera�ami i �yj�cej w �rodowisku pe�nym przegrzanej pary. Po Szpitalu porusza� si� w naje�onym manipulatorami kulistym pojemniku ochronnym osadzonym na g�sienicowym podwoziu. Pojazd ten nie zosta� zaprojektowany dla przenoszenia nieprzytomnych Traltha�czyk�w, jednak ca�kiem dobrze m�g� si� do tego nada�.

Hudlarianin (typ fizjologiczny FROB) by� masywn� istot� o gruszkowatym kszta�cie. Pochodzi� z planety o ci��eniu czterokrotnie wi�kszym ni� ziemskie i tak g�stej atmosferze, �e wraz z dryfuj�cymi w niej �yciem ro�linnym i zwierz�cym przypomina�a g�st� zup�. Wprawdzie Hudlarianie byli ciep�okrwi�ci i tlenodyszni, mogli si� jednak bardzo d�ugo obywa� bez powietrza i po�ywienia, kt�re absorbowali bezpo�rednio przez pory grubej sk�ry. Conway przyjrza� si� pokrywaj�cym FROB-a resztkom masy pokarmowej i oceni�, �e musia� si� on posila� ze dwie godziny wcze�niej. Powinien bez trudu wstrzyma� oddech na do�� d�ugo, �eby pom�c Thornnastorowi.

��Gdy przeniesiecie Thorny�ego � zwr�ci� si� do Hudlarianina � prosz� postawi� nosze mo�liwie jak najbli�ej kelgia�skiej siostry. Jest w nich inny Kelgianin, Diagnostyk. Prosz� mu przekaza�, �e bardzo licz� na jego pomoc przy tracheotomii. Upewnijcie si�, �e b�dzie mia� dobry widok na pole operacyjne. Zjawi� si� tam za kilka minut, gdy tylko sprawdz�, co z Edaneltem.

��Stan Edanelta jest stabilny, przyjacielu Conway � oznajmi� Prilicla i trzymaj�c si� z dala od Hudlarianina oraz TLTU w posykuj�cym wehikule, kt�rzy przenosili ju� Thornnastora, lekko jak pi�rko wyl�dowa� na pancerzu Melfianina, �eby lepiej wyczu� jego emocje.�� Oddycha z trudno�ci�, ale jego �yciu nic w tej chwili nie zagra�a.

Spo�r�d wszystkich zara�onych obcych Edanelt sta� najdalej od pacjentki. Zapewne mia�o to jakie� znaczenie� Conway ze z�o�ci� potrz�sn�� g�ow�. Zbyt wiele dzia�o si� naraz. Nie mia� nawet chwili spokoju, �eby pomy�le�

��Przyjacielu Conway, stwierdzi�em u tej chorej narastaj�ce pogarszanie si� samopoczucia, co jednak nie wi��e si� z obra�eniami � powiedzia� Prilicla, kt�ry zbli�y� si� tymczasem do pierwszej pacjentki.�� Jest skr�powana i powa�nie czym� zaniepokojona. To nie strach, raczej silne poczucie winy i zatroskanie. By� mo�e poza ranami odniesionymi na statku cierpi jeszcze na jakie� charakterystyczne dla m�odych osobnik�w zaburzenia psychiczne.

Conway nie przywi�zywa� dot�d wi�kszej wagi do r�wnowagi psychicznej DBPK i nie zdo�a� ukry� przed Prilicl�, jak ma�o go to obecnie obchodzi.

��Czy mog� poluzowa� jej pasy?�� spyta� szybko paj�kowaty.

��Tak, ale nie rozpinaj ich do ko�ca � odpar� Conway i zaraz poczu� si� wr�cz g�upio.

Ma�a futrzasta istota sama w sobie nie stanowi�a �adnego zagro�enia, a patogeny, kt�rych by�a nosicielem, i tak ju� si� uwolni�y. Gdy krucha rurkowata ko�czyna Prilicli dotkn�a przycisku zmniejszaj�cego napi�cie pas�w, pacjentka nie pr�bowa�a ucieka�, lecz niczym ziemski kot zwin�a si� z wolna w k��bek i nakry�a g�ow� puszystym ogonem. Przypomina�a pag�rek pasiastego futra i tylko u nasady ogona wyziera� spod w�os�w jasnobr�zowy placek sk�ry.

��Teraz jest jej o wiele wygodniej, ale ci�gle co� j� niepokoi, przyjacielu Conway � powiedzia� paj�kowaty, po czym pobieg� po suficie do Thornnastora. Dr�a� przy tym lekko od emocji os�b skupionych wko�o nieprzytomnego Diagnostyka.

TLTU zwi�za� razem tylne nogi Thornnastora, a potem si� wycofa�, �eby Hudlarianin i technicy mogli zrobi� swoje. Ustawiwszy si� po jednym przy ka�dej �rodkowej i przedniej ko�czynie, zacz�li odchyla� je jak najdalej na boki, aby unios�a si� pier� nieprzytomnego.

��Razem, jeszcze. Do��. Pu�ci� � komenderowa� Hudlarianin. Gdy nakaza� pu�ci� nogi, napar� ca�� swoj� niebagateln� mas� na wielk� klatk� piersiow� pacjenta, by wypchn�� jak najwi�cej powietrza z jego p�uc, po czym technicy powt�rzyli swoj� cz�� zabiegu. Ich twarze poczerwienia�y szybko i obla�y si� potem, nie wszystko te�, co m�wili, nadawa�o si� do przek�adu.

Ka�dy, kto pracowa� w Szpitalu, czy to lekarz, technik, czy porz�dkowy, przechodzi� kurs udzielania pierwszej pomocy przedstawicielom rozmaitych ras, z wy��czeniem tych, kt�re by�y tak nietypowe, �e tylko pobratymiec m�g�by skutecznie zrobi� co� dla poszkodowanego. Instrukcja sztucznego oddychania dla FGLI przewidywa�a zwi�zanie tylnych n�g i poruszanie czterema pozosta�ymi w ten spos�b, �eby w p�ucach zachodzi�a wymiana powietrza. Thornnastor mia� ca�y czas na�o�on� mask�, oddycha� zatem czystym tlenem, a Prilicla czuwa� nad nim, by meldowa� o ewentualnych zmianach jego stanu.

Niemniej tracheotomia Kelgianki z pewno�ci� wykracza�a poza zabieg pierwszej pomocy. Poza cienko�cienn� pod�u�n� czaszk� DBLF nie mieli ko��ca. Ich cylindryczne cia�a podtrzymywa�y grube obr�cze mi�ni, kt�re poza zasadniczymi funkcjami lokomocyjnymi mia�y r�wnie� ochrania� organy wewn�trzne. Kelgianie byli z tego powodu niesamowicie wra�liwi na skutki nawet drobnych skalecze�, gdy� od�ywiaj�ce pot�ne musku�y naczynia krwiono�ne przebiega�y tu� pod sk�r� i nie mia�y praktycznie �adnej os�ony poza sier�ci�. Zranienie, kt�re przedstawiciel innego gatunku uzna�by za niewarte uwagi dra�ni�cie, dla nich by�o �miertelnie gro�ne. W ci�gu paru minut Kelgianin m�g� si� wykrwawi� na �mier�. Conway zdawa� sobie z tego spraw�. �eby dotrze� do tchawicy, musia� si� przedrze� przez szyjn� obr�cz mi�ni i omin�� odleg�e zaledwie o p� cala arterie dostarczaj�ce krew do m�zgu.

Dla nie mog�cego skorzysta� z hipnozapisu ziemskiego lekarza, kt�ry na dodatek mia� na d�oniach grube r�kawice ochronne i m�g� liczy� jedynie na instrukcje innego Kelgianina, by�o to zadanie zar�wno trudne, jak i niebezpieczne.

��Wola�bym sam przeprowadzi� t� operacj� � powiedzia� kelgia�ski Diagnostyk, przyciskaj�c twarz do przezroczystej pow�oki noszy.

Conway nie odpowiedzia�, bo obaj wiedzieli, �e gdyby Diagnostyk opu�ci� namiot ochronny, do �rodka dosta�yby si� z powietrzem nieznane mikroorganizmy. Zarazi�yby si� i Kelgianin, i reszta istot, kt�re schroni�y si� w noszach. Conway w milczeniu zacz�� wygala� ma�y fragment sier�ci na szyi pacjentki. Gilvesh zaj�� si� sterylizacj� pola operacyjnego.

��Prosz� uwa�a�, �eby nie usun�� za wiele w�os�w, doktorze � odezwa� si� Diagnostyk, kt�ry przedstawi� si� ju� jako Towan.�� Nie odrosn�, a sier�� ma dla ka�dego Kelgianina wielkie znaczenie emocjonalne. Szczeg�lnie w okresie dobierania si� w pary z przeciwn� p�ci�.

��Wiem o tym � mrukn�� Conway.

Operuj�c, stara� si� przywo�a� z pami�ci zachowane strz�py edukacyjnego hipnozapisu na temat Kelgian. Niekt�re by�y w pe�ni wiarygodne, jednak wi�kszo�� nie robi�a takiego wra�enia. Dzi�kowa� wi�c w duchu losowi za g�os doradczy z noszy. Powinien go uchroni� przed pope�nieniem jakiego� fatalnego b��du. Przez ca�y kwadrans, bo tyle trwa�a operacja, Towan nie milk� ani na chwil�. Prycha�, parska�, sypa� instrukcjami, radami i ostrze�eniami z takim zaanga�owaniem, �e chwilami by� o w�os od zwymy�lania Conwaya. Emocje te by�y jednak zrozumia�e, gdy� Kelgianie byli niezwykle solidarni. W ko�cu operacja i ca�e zamieszanie dobieg�y ko�ca. Gilvesh zosta� przy pacjentce, aby pod��czy� przew�d do zaworu tlenowego, a Conway ruszy� ku Thornnastorowi.

Nagle ekran zn�w poja�nia�. Tym razem ukaza� nie tylko twarz O�Mary, ale i oblicze pu�kownika Skemptona, kt�ry odpowiada� za utrzymanie sprawno�ci z�o�onych uk�ad�w Szpitala. I to pu�kownik odezwa� si� pierwszy.

��Obliczyli�my, ile czasu jeszcze wam zosta�o, doktorze � powiedzia� przyciszonym g�osem.�� Ludzie w maskach, za�o�ywszy �e si� nie zarazili ani nie zara��, maj� powietrza na jakie� trzy dni, a to dzi�ki temu, �e ka�dy z sze�ciu niezale�nych uk�ad�w wentylacyjnych ma dziesi�ciogodzinne rezerwy tlenu i innych potrzebnych gaz�w, jak azot, dwutlenek w�gla i tak dalej. Cz�onkom zespo�u technicznego zosta� w skafandrach zapas, kt�ry powinien im wystarczy� na cztery godziny. Je�li b�d� oszcz�dza� powietrze��� Urwa� i spojrza� gdzie� na plecy Conwaya, kt�ry �wietnie wiedzia�, �e Skempton patrzy na czterech technik�w w pocie czo�a robi�cych Thornnastorowi sztuczne oddychanie. Po chwili pu�kownik podj�� w�tek: � Kelgianin, Nidia�czyk i trzech Ziemian, kt�rzy schronili si� w noszach, maj� jeszcze powietrza na nieca�� godzin�. Niemniej zar�wno skafandry, jak i nosze mog� by� w razie potrzeby zasilane z rezerw uk�ad�w wentylacyjnych. Je�li to zrobicie i je�li postaracie si� jak najwi�cej odpoczywa�, powinni�cie prze�y� oko�o trzydziestu godzin, co da nam czas na�

��A co z Gilveshem i TLTU?�� przerwa� mu zdecydowanie Conway.

��Uzupe�nienie zapas�w uk�adu podtrzymywania �ycia TLTU to robota dla specjalisty � odpar� Skempton.�� Gdyby zacz�� przy nim grzeba� kto� bez kwalifikacji, mog�oby doj�� nawet do wycieku przegrzanej pary i mieliby�cie jeszcze jeden k�opot. Co do doktora Gilvesha, prosz� nie zapomina�, �e to jest oddzia� dla ciep�okrwistych tlenodysznych. Nie ma tam doprowadzenia chloru. Przykro mi.

��Potrzebujemy butli z tlenem, chlorem, zbiornik�w z preparatem od�ywczym dla Hudlarian, modu�u zasilania do wehiku�u TLTU i wysokoenergetycznych racji �ywno�ciowych w tubach, �eby mo�na by�o je�� bez rozszczelniania skafandr�w i zdejmowania masek. My�l�, �e szef technik�w da sobie rad� z obs�ug� wszystkiego opr�cz modu�u zasilania, je�li specjali�ci poprowadz� go krok po kroku. Mogliby�cie przewie�� to wszystko przez sekcj� AUGL i z�o�y� w �luzie. To powinno by� nawet �atwiejsze ni� dostarczenie tu naszej pierwszej pacjentki.

Skempton pokr�ci� g�ow�.

��My�leli�my ju� o tym, doktorze � stwierdzi� cicho, ale z pewno�ci� w g�osie.�� Jednak zauwa�yli�my, �e zostawili�cie otwarte wewn�trzne drzwi �luzy. Komora jest wi�c zaka�ona tak samo jak ca�y oddzia�. Nie mo�emy z niej skorzysta�, bo wpu�ciliby�my te drobnoustroje, czy co to jest, do sekcji AUGL. Nie potrafimy przewidzie�, co by z tego wynik�o. Wielu pa�skich koleg�w zapewni�o mnie, doktorze, �e wiele bakterii �yj�cych normalnie w �rodowisku powietrznym mo�e przetrwa�, a nawet rozmna�a� si� w wodzie. Nie wolno nam dopu�ci� do uwolnienia patogenu, kt�ry zaatakowa� a� cztery istoty o odmiennej fizjologii. Na pewno rozumie pan to r�wnie dobrze jak ja.

Conway pokiwa� g�ow�.

��Mo�liwe jednak, �e przesadzamy z tymi �rodkami ostro�no�ci, sami siebie straszymy�

��Traltha�czyk FGLI, Kelgianin DBLF, Melfianin ELNT i Ziemianin DBDG zachorowali w mgnieniu oka, i to tak, �e trzeba by�o czym pr�dzej wspom�c ich oddychanie � przerwa� mu pu�kownik z tak� min�, jakby by� lekarzem pr�buj�cym powiedzie� �miertelnie choremu, �e nie ma ju� dla niego nadziei.

Conway poczu�, �e si� rumieni. Gdy zn�w si� odezwa�, ze wszystkich si� stara� si� zapanowa� nad g�osem, aby si� nie wydawa�o, �e prosi o niemo�liwe.

��Zajmowali�my si� ju� t� pacjentk� na pok�adzie Rhabwara i nie zdarzy�o si� nic w rodzaju tego, do czego dosz�o tutaj. Badali�my r�wnie� zw�oki i nikt nie zachorowa��

��By� mo�e niekt�rzy Ziemianie s� odporni na ten czynnik � przerwa� mu Skempton.�� W skali ca�ego Szpitala nie ma to jednak wi�kszego znaczenia.

��Doktor Prilicla i piel�gniarka Naydrad te� mieli styczno�� z t� pacjentk�. I to bez ubior�w ochronnych.

��Rozumiem � mrukn�� pu�kownik.�� Kelgianka na oddziale zachorowa�a, chocia� inna, na pok�adzie Rhabwara, w og�le nie ucierpia�a. By� mo�e w�r�d innych gatunk�w te� zdarza si� wrodzona odporno�� na ten czynnik chorobowy i obsada statku szpitalnego mia�a po prostu szcz�cie. Na razie jednak im te� nie wolno si� kontaktowa� z za�ogami innych statk�w czy personelem Szpitala, tyle �e ich mo�emy zaopatrywa� bez problemu. Co do was, mamy trzydzie�ci godzin, �eby znale�� rozwi�zanie. Je�li b�dziecie oszcz�dza� powietrze�

��Do tego czasu moje powietrze skropli si� i ozi�bi, a ja umr� od hipotermii � odezwa� si� nagle TLTU.

��Ja te� � doda� Gilvesh, uszczelniaj�c z��cze przewodu powietrznego i rurki wstawionej w tchawic� Kelgianki.�� A jestem pewien, �e ten mikrob, kt�rego tak si� obawiacie, nie jest w og�le zainteresowany chlorodysznymi.

Conway gniewnie potrz�sn�� g�ow�.

��Ca�y czas staram si� wam u�wiadomi�, �e tak naprawd� nie wiemy, co to jest.

��A czy nie uwa�a pan, doktorze, �e ju� najwy�sza pora, aby si� pan tego dowiedzia�? � spyta� O�Mara tonem r�wnie ostrym co skalpel, kt�rym Conway przed chwil� operowa� Kelgiank�.

Zapad�a cisza. Conway poczu�, jak rumieniec na jego twarzy ciemnieje. W tle s�ycha� by�o Hudlarianina wci�� wydaj�cego komendy technikom robi�cym Thornnastorowi sztuczne oddychanie.

��Mieli�my tu nieco zamieszania i nieco do zrobienia � powiedzia� w ko�cu potulnie Conway.�� Analizator Thornnastora nie pasuje na dodatek do ludzkich r�k, ale zrobi� co w mojej mocy.

��Im wcze�niej, tym lepiej � rzuci� uszczypliwie O�Mara.

Conway zignorowa� uwag� psychologa, kt�ry przecie� sam widzia�, co dzia�o si� na oddziale. Obrona zranionej mi�o�ci w�asnej by�aby w tej sytuacji tylko strat� czasu. Cokolwiek spotka�o uwi�zione tu istoty, pozostali ciep�okrwi�ci tlenodyszni w Szpitalu powinni czym pr�dzej otrzyma� do�� danych, szczeg�owych i og�lnych, aby rozwi�za� problem. Conway wzi�� analizator Thornnastora i wpatruj�c si� w konsol� instrumentu, zacz�� m�wi�. Jego s�owa by�y adresowane do wszystkich, kt�rzy byli wraz z nim na oddziale, i tych, kt�rzy s�uchali go na kanale edukacyjnym. Najpierw opisa� poszukiwania przeprowadzone w szcz�tkach statku DBPK. Bez w�tpienia kapitan Fletcher zrobi�by to lepiej, poda�by wi�cej szczeg��w, jednak Conway skupi� si� wy��cznie na medycznych aspektach sprawy.

��Ten analizator tylko tak strasznie wygl�da � odezwa�a si� Murchison, korzystaj�c z tego, �e Conway przerwa� na moment, by nabra� powietrza w p�uca. Wpatrywa� si� z niezbyt m�dr� min� w urz�dzenie.�� Zamiast zwyk�ych przycisk�w z opisami masz tu czujniki z rozpoznawalnymi dotykowo oznaczeniami, niemniej ich uk�ad jest zasadniczo taki sam jak w naszych analizatorach na Rhabwarze. Par� razy pomaga�am Thorny�emu przy r�nych analizach. Komunikaty wy�wietlane s� oczywi�cie po traltha�sku, ale wyj�cie audio ma po��czenie z autotranslatorem. Pojemniki na pr�bki powietrza znajduj� si� za niebiesk�, odsuwan� p�ytk�.

��Dzi�kuj� � powiedzia� Conway z wyczuwaln� wdzi�czno�ci� w g�osie. Podj�wszy opowie�� o rozbitku i p�niejszych badaniach DBPK, otwiera� i zamyka� zaworki pojemnik�w na pr�bki powietrza. Sond� ss�c� pobra� pr�bki sier�ci i sk�ry pacjentki oraz materii ze sto�u diagnostycznego, u�ytych podczas operacji narz�dzi, a tak�e �cian i pod�ogi.

Gdy na chwil� przerwa� relacj� i spyta� Murchison, jak �aduje si� pr�bki do analizatora, Gilvesh zameldowa�, �e Kelgianka oddycha g��boko i miarowo, chocia� g��wnie za spraw� respiratora t�ocz�cego rytmicznie tlen do p�uc. Prilicla doda�, �e Edaneltowi ju� si� nie pogarsza, podobnie zreszt� jak Thornnastorowi. Niestety, stan obu wci�� by� bliski krytycznego.

��Czekamy na ci�g dalszy, Conway � odezwa� si� O�Mara.�� Praktycznie wszyscy wolni od pracy lekarze ogl�daj� ju� ten kana�.

Conway zda� relacj� z przenoszenia rannej na pok�ad statku szpitalnego i zbierania szcz�tk�w zmar�ych. Zaznaczy�, �e podczas badania pacjentki i sekcji zw�ok nikt na Rhabwarze nie nosi� maski. Wspomnia�, �e poniewa� stan pacjentki systematycznie si� pogarsza�, zdecydowali o zaprzestaniu poszukiwa�, chocia� nie maj� ca�kowitej pewno�ci, �e nikt wi�cej nie ocala�.

��O pe�ne zbadanie rejonu katastrofy poprosili�my kr��ownik zwiadu Descartes�

��Co zrobili�cie?�� wtr�ci� si� Skempton z poszarza�� nagle twarz�.

��Poprosili�my Descartes�a, aby podj�� przerwane przez nas poszukiwania innych rozbitk�w � powt�rzy� Conway.�� Ma te� zebra� pr�bki materia��w obcych, poszuka� zapis�w wszelkiego rodzaju, przedmiot�w osobistego u�ytku i tak dalej. Wszystkiego, co pozwoli�oby nam lepiej zrozumie� t� ras� przed oficjalnym kontaktem. Descartes to jedna z niewielu jednostek, kt�re maj� wyposa�enie do analizy tor�w lotu rozproszonych szcz�tk�w w celu ustalenia pierwotnego kursu statku. Zna pan te procedury, pu�kowniku. Nakazuj� odszukanie miejsca startu obcego statku i jak najszybsze nawi�zanie kontaktu z istotami, kt�re wys�a�y podr�nik�w. W razie powodzenia nale�y je od razu poprosi� o przys�anie do Szpitala miejscowego lekarza��� Zamilk�, widz�c, �e Skempton w og�le go nie s�ucha.

��Chc� wys�a� sygna� nadprzestrzenny, maksymalna moc � m�wi� pu�kownik do kogo� spoza kadru.�� Prosz� przekaza� Descartes�owi, �eby nie brali, powtarzam, nie brali na pok�ad �adnych wytwor�w obcych ani w og�le niczego, nawet pr�bek, z wraku statku. Je�li ju� to zrobili, niech wyrzuc� to czym pr�dzej za burt�. W �adnym razie nie wolno im wszczyna� poszukiwa� planety obcych ani nawi�zywa� z nimi kontaktu. Zakazuj� te� bezpo�redniego kontaktowania si� z jakimkolwiek statkiem, baz� orbitaln� czy dowolnym miejscem zamieszkania obcych, a nawet l�dowania na nie zamieszkanych �wiatach w ich regionie. Niech wracaj� natychmiast do Szpitala i oczekuj� na dalsze instrukcje. Nie wolno im jednak cumowa�, a za�oga pozostanie na pok�adzie i pod �adnym pozorem nie przyjmuje jakichkolwiek go�ci. Prosz� doda� sygna� og�lnofederacyjnego alarmu. Natychmiast!

Pu�kownik znowu spojrza� na Conwaya.

��Cokolwiek to jest, atakuje przede wszystkim ciep�okrwistych tlenodysznych. Jak pan dobrze wie, doktorze, stanowi� oni trzy czwarte obywateli Federacji. Mamy szans� odkry� ten czynnik i nauczy� si� go zwalcza�, ale je�li zaraza ogarnie r�wnie� Descartes�a, jego za�oga zapewne nie zd��y nawet rozpozna� zagro�enia, nim b�dzie musia�a wystrzeli� boj� alarmow�. Przez statki, kt�re przyjd� Descartes�owi na pomoc, choroba mo�e przenie�� si� dalej i wywo�a� og�lnoplanetarne epidemie. A to mog�oby oznacza� koniec Federacji i cywilizacji na wielu spo�r�d zara�onych �wiat�w. Miejmy nadziej�, �e wiadomo�� dotrze na Descartes�a na czas � doda� z ponur� min�. � Przy naszej mocy nadawczej musieliby by� g�usi i �lepi, �eby nie odebra� transmisji.

��Albo bardzo chorzy � doda� cicho O�Mara.

Zapad�a cisza, kt�r� po d�u�szej chwili przerwa� kapitan Fletcher.

��Czy mog� co� zaproponowa�, pu�kowniku?�� zapyta� z szacunkiem.�� Znam pozycj� wraku, a tym samym Descartes�a, je�li ci�gle tam si� znajduje. W przybli�eniu uda�o nam si� te� ustali� sektor, w kt�rym powinna le�e� macierzysta planeta obcych. Je�li gdzie� tam pojawi si� nagle boja alarmowa, niemal na pewno b�dzie pochodzi� z Descartes�a. Rhabwar m�g�by odpowiedzie� na sygna�. Nie po to, �eby udzieli� pomocy, ale �eby ostrzec innych potencjalnych ratownik�w.

Okaza�o si�, �e pu�kownik zapomnia� o statku szpitalnym.

��Ci�gle jeste�cie po��czeni r�kawem ze Szpitalem, kapitanie?

��Od��czyli�my go po og�oszeniu alarmu. Jednak je�li przystanie pan na moj� propozycj�, b�dziemy potrzebowali paliwa i zaprowiantowania na podr�. Nasze zasoby starczy�yby tylko na kilkudniowy lot.

��Zgadzam si� i dzi�kuj�, kapitanie � odpar� Skempton.�� Jak najszybciej zgromadzimy wszystko co potrzebne w pobli�u �luzy. Pa�scy ludzie sami wnios� to p�niej na pok�ad, by unikn�� kontaktu z personelem Szpitala.

Conway, kt�ry od d�u�szej chwili dzieli� uwag� pomi�dzy rozm�wc�w i szykuj�cy si� do podania wynik�w analizator, podni�s� nagle g�ow�.

��Pu�kowniku, kapitanie, nie mo�ecie tego zrobi�! Je�li Rhabwar odleci z patolog Murchison i wszystkimi cia�ami DBPK, stracimy szans� na szybk� identyfikacj� i zneutralizowanie tego czynnika. Spo�r�d patolog�w tylko Murchison bada�a t� now� form� �ycia.

Pu�kownik zastanawia� si� przez chwil�.

��To powa�ny argument, doktorze, ale prosz� pomy�le�. W Szpitalu nie brakuje patolog�w, kt�rzy mog� wam pom�c w badaniu pacjentki, na odleg�o�� wprawdzie, ale zawsze. Poza tym wszelkie prace nad rozpoznaniem i leczeniem tej choroby mo�emy prowadzi� wy��cznie tutaj. Przechowywane na Rhabwarze zw�oki nie znikn�, a sam statek mo�e si� okaza� niezb�dny dla powstrzymania rozprzestrzeniania si� infekcji. Zatem m�j pierwszy rozkaz pozostaje w mocy. Rhabwar uzupe�ni zapasy i przejdzie w stan gotowo�ci, aby wyruszy� natychmiast, gdyby�my odebrali sygna� alarmowy z Descartes�a�

Skempton mia� jeszcze wiele do powiedzenia na temat mo�liwych konsekwencji tej decyzji. Przypuszcza�, �e Federacja naka�e obj�� planet� obcych oraz wszystkie jej kolonie �cis�� kwarantann� i zaka�e kontakt�w z now� ras�, a niewykluczone, �e zastosuje blokad�, cho� mog�oby to doprowadzi� nawet do mi�dzygwiezdnej wojny. Jednak cokolwiek chcia� powiedzie�, d�wi�k nagle zanikn��, a pu�kownik zwr�ci� si� do kogo� znajduj�cego si� poza polem widzenia kamery. Mo�na si� by�o domy�li�, �e jest to kto� maj�cy r�wnie wiele co Conway obiekcji wobec pomys�u odlotu Rhabwara.

Osoba ta (albo osoby) zapewne by�a lekarzem i chcia�a rozwi�za� problem medyczny, jakim by�a dla� owa zaraza, pu�kownik Skempton za�, przede wszystkim oficer Korpusu, my�la� o ochronie olbrzymich rzesz obywateli Federacji przed nieznanym niebezpiecze�stwem.

Conway spojrza� na O�Mar�.

��Sir, zgadzam si�, �e dopuszczenie do rozprzestrzenienia si� infekcji mog�oby bardzo powa�nie zagrozi� istnieniu Federacji i spowodowa� regres cywilizacyjny wielu �wiat�w � powiedzia�. � Jednak zanim zaczniemy dzia�a�, musimy wiedzie�, z czym si� borykamy, gdy� inaczej nasza reakcja mo�e si� okaza� przesadzona. Powinni�my si� nad tym cho� przez chwil� zastanowi�, bo na razie zachowujemy si�, powiedzia�bym, wr�cz bezmy�lnie. Czy m�g�by pan przem�wi� Skemptonowi do rozumu i przypomnie�, �e uleganie panice powoduje cz�sto wi�ksze szkody ni��

��Pa�scy koledzy ju� si� tym zaj�li � rzuci� osch�ym tonem naczelny psycholog.�� Wk�adaj� w to wi�cej serca, ni� ja bym zdo�a�, ale dotychczas bez powodzenia. Je�li jednak uwa�a pan, �e wpadamy w panik�, to mo�e da nam pan przyk�ad, jak powinni�my si� zachowa�, i sam na ch�odno zastanowi si� nad rozwi�zaniem problemu?

Sk�d ten sarkazm? pomy�la� z w�ciek�o�ci� Conway, ale zanim zd��y� si� odezwa�, analizator Thornnastora wy�wietli� na ekranie mn�stwo niezrozumia�ych symboli. Na szcz�cie translator zacz�� zaraz t�umaczy� przekazany przez urz�dzenie komunikat:

��Analiza pr�bek oznaczonych numerami od jeden do pi��dziesi�t trzy pobranych na oddziale obserwacyjnym numer jeden. Uwagi og�lne. Wszystkie pr�bki atmosfery zawieraj� tlen, azot i �ladowe ilo�ci innych gaz�w w proporcjach odpowiadaj�cych normie. Stwierdzono te� ma�� zawarto�� dwutlenku w�gla, pary wodnej i chloru pochodz�cych z niegro�nych, dopuszczalnych przeciek�w z uk�ad�w podtrzymywania �ycia TLTU oraz Illensa�czyka, z powietrza wydychanego przez DBDG, DBLF, ELNT, FGLI i FROB oraz potu osobnik�w pierwszego, drugiego i trzeciego z wymienionych typ�w fizjologicznych. Obecne s� te� zwi�zki chemiczne wydzielane przez cia�a istot, kt�re nie nosz� na oddziale kombinezon�w ochronnych. W ostatniej grupie wykryto grup� zwi�zk�w nie pochodz�cych od istot nale��cych do znanych obecnie ras. Drog� eliminacji przypisano je pacjentowi DBPK. Ponadto wykryto bardzo ma�e ilo�ci kurzu, drobin z�uszczaj�cych si� pow�ok �cian i innych powierzchni oraz r�nych instrument�w i urz�dze�. Analiza sk�adnik�w tego materia�u wymaga�aby pobrania wi�kszych pr�bek, jednak jest on w ca�o�ci oboj�tny biochemicznie i niegro�ny. Stwierdzono obecno�� z�uszcze� z w�os�w Ziemian, sier�ci Kelgian i DBPK, �usek Traltha�czyk�w oraz Melfian, a tak�e drobin pasty od�ywczej Hudlarian.

Wnioski: w pr�bkach nie wykryto czynnik�w gro�nych dla tlenodysznych form �ycia.

S�uchaj�c tego, Conway bezwiednie wstrzyma� oddech. Gdy w ko�cu westchn�� rozczarowany, szyba jego he�mu pokry�a si� na chwil� mgie�k�. �adnego wyniku. Analizator nic nie wykry��

��Czekam, doktorze � powiedzia� O�Mara.

Conway powoli omi�t� spojrzeniem ca�� sal�. Popatrzy� na Thornnastora, kt�remu wci�� robiono sztuczne oddychanie, na le��cych w pobli�u Kelgiank� i Melfianina, na milcz�cego Gilvesha i posykuj�cego z cicha w k�cie TLTU, na zat�oczone nosze i wiele istot rozmaitych ras z maskami na twarzach� Wszyscy oni patrzyli na niego.

Co� tu si� na pewno pojawi�o, pomy�la� w desperacji. Co�, co nie znalaz�o si� w pr�bkach albo zosta�o przez analizator uznane za niegro�ne. Co by�o niegro�ne r�wnie� na pok�adzie Rhabwara�

��W drodze powrotnej do Szpitala przeprowadzili�my sekcj� kilku cia� DBPK � zacz�� my�le� na g�os � przebadali�my te� dok�adnie i zacz�li�my leczy� rozbitka, przy czym ani przez chwil� nie nosili�my ubior�w ochronnych i nikt z nas nie ucierpia�. Mo�liwe, �e wszyscy z za�ogi Rhabwara s� przypadkowo odporni na nieznany czynnik, ale dla mnie to zbyt naci�gane przypuszczenie. Za du�o na zwyk�y zbieg okoliczno�ci. Potem jednak ochrona sta�a si� nagle konieczna, bo a� cztery r�ne istoty zapad�y na t� dziwn� chorob�. Musimy si� zastanowi�, co r�ni�o obie te sytuacje: na statku szpitalnym i na oddziale. Musimy te� zada� sobie to samo pytanie, kt�re patolog Murchison postawi�a po pierwszej sekcji DBPK. Jakim sposobem tak s�aba, nie�mia�a i wyra�nie nie maj�ca agresywnych odruch�w istota wspi�a si� na swojej planecie na szczyt drabiny ewolucyjnej i zdo�a�a si� tam utrzyma� tak d�ugo, �e w ko�cu si�gn�a do gwiazd? To stworzenie jest ro�lino�erne. Nie ma nawet paznokci. Wydaje si� ca�kiem bezbronne.

��Jakie� ukryte mechanizmy obronne?�� spyta� O�Mara, jednak zamiast Conwaya odpowiedzia�a Murchison:

��Brak jakichkolwiek �lad�w, sir. Szczeg�ln� uwag� zwr�ci�am na bezw�osy obszar u nasady ogona, kt�rego przeznaczenia nie potrafi�am sobie wyja�ni�. Maj� go zar�wno osobniki m�skie, jak i �e�skie. Lekko wypuk�y, zwykle o �rednicy czterech do pi�ciu cali, zbudowany z suchej, porowatej tkanki. Nie kryje niczego i przypomina gruczo� zapachowy, kt�ry nie jest ju� aktywny albo uleg� atrofii. U doros�ych jest brunatny, a u naszej pacjentki, chyba jeszcze m�odocianej, r�owawy. Zosta� jednak pokryty farb� w kolorze w�a�ciwym dla tego obszaru u osobnik�w doros�ych.

��Zrobi�a pani analiz� tej farby?�� spyta� O�Mara.

��Tak, sir. Wprawdzie pop�ka�a i cz�ciowo si� ju� z�uszczy�a, zapewne w czasie katastrofy, a reszt� usun�li�my, przygotowuj�c pacjentk� do operacji, ustali�am jednak, �e to zupe�nie oboj�tny, nietoksyczny zwi�zek chemiczny. Pami�taj�c o m�odym wieku rozbitka, przyj�am, �e chodzi o rodzaj kosmetycznego zabiegu maj�cego upodobni� m�odocianego osobnika do doros�ego.

��Ca�kiem dorzeczne przypuszczenie � mrukn�� O�Mara.�� Mamy zatem do czynienia z ras� zarazem pr�n� i bezbronn�.

Chwila� pomy�la� nagle Conway. Co� t�uk�o mu si� pod czaszk�, chocia� nie wiedzia� jeszcze, co to dok�adnie jest. Farba� do czego u�ywa si� farb� Do dekoracji, izolacji, ochrony, ostrzegania� To musi by� to! Pow�oka oboj�tnej, nietoksycznej farby!

B�yskawicznie si�gn�� do stojaka z instrumentami i wzi�� jeden z rozpylaczy, kt�rego kilka ras obcych u�ywa�o do natryskiwania pow�oki ochronnej na ko�czyny. Zast�powa�a im r�kawice chirurgiczne. Sprawdzi� na boku dzia�anie urz�dzenia, kt�re nie zosta�o zaprojektowane dla palc�w DBDG, i gdy by� ju� pewien, �e potrafi operowa� strumieniem p�ynnego tworzywa, podszed� do pozornie bezbronnego cia�a pacjentki.

��Co te� pan, u licha, wyrabia, Conway?�� spyta� O�Mara.

��W tych okoliczno�ciach kolor nie powinien mie� dla niej wi�kszego znaczenia � mrukn�� do siebie Conway, ignoruj�c naczelnego psychologa.�� Prilicla, m�g�by� si� zbli�y�? Spodziewam si�, �e w ci�gu kilku najbli�szych minut stan emocjonalny naszej pacjentki znacz�co si� zmieni.

��Czuj�, o czym my�lisz, przyjacielu Conway � odpar� Prilicla.

Conway roze�mia� si� nerwowo.

��Skoro tak, to jestem prawie pewien, �e znalaz�em odpowied�. Ale co z pacjentk�?

��Bez zmian, przyjacielu Conway. Dominuje zatroskanie. Takie samo, jakie wyczu�em zaraz po tym, jak odzyska�a przytomno�� i otrz�sn�a si� z pierwszego przera�enia i zagubienia. G��boka troska, smutek, poczucie bezradno�ci i� poczucie winy. Mo�e my�li o bliskich i przyjacio�ach, kt�rzy zgin�li�

��O przyjacio�ach � powiedzia� Conway i uruchomiwszy rozpylacz, zacz�� pokrywa� bezw�osy obszar u nasady ogona jasnoczerwon� substancj�. � Martwi si� o tych przyjaci�, kt�rzy jeszcze �yj�.

Masa b�yskawicznie zastyg�a, tworz�c cienk�, lecz wytrzyma�� pow�ok�. Gdy Conway po�o�y� drug� warstw�, pacjentka wysun�a g�ow� spod puszystego ogona, spojrza�a najpierw na pomalowany obszar sk�ry, a potem na Conwaya i przez d�u�sz� chwil� mierzy�a go dwojgiem wielkich, �agodnych oczu. Conway musia� si� powstrzyma�, by odruchowo nie pog�aska� jej po g�owie.

Prilicla za�wierka� przenikliwie, ale translator nie przet�umaczy� jego treli.

��Stan emocjonalny pacjentki zdecydowanie si� zmienia, przyjacielu Conway � doda� po chwili empata.�� Zatroskanie i smutek ust�puj� przed ulg�.

To tak jak u mnie! pomy�la� z rado�ci� Conway.

��I o to chodzi�o, prosz� szanownego zgromadzenia � powiedzia�. � Alarm odwo�any.

Wszyscy wpatrywali si� w niego z takim wyczekiwaniem, �e uczepiony sufitu Prilicla a� zachwia� si� pod naporem emocjonalnej zawiei. Pu�kownik Skempton znikn�� z ekranu, na kt�rym widnia�o ju� tylko oblicze O�Mary.

��Czekam na wyja�nienia, Conway � warkn�� naczelny psycholog.

Conway poprosi� na pocz�tek o odtworzenie nagrania z ostatniej fazy operacji DBPK. Ujrzeli Thornnastora, piel�gniark� i Edanelta, kt�ry odsun�� si� nieco od sto�u, �eby sprawdzi� przew�d tlenowy maj�cej zaraz odzyska� przytomno�� pacjentki.

��Na pok�adzie Rhabwara nikt nie ucierpia�, gdy� podczas ca�ej podr�y DBPK by�a nieprzytomna � stwierdzi� Conway.�� Tych troje, kt�rzy stali obok operowanej, mo�e w�r�d swoich uchodzi� za osoby atrakcyjne czy przystojne, lecz m�odociana obca, kt�ra ujrza�a ich po raz pierwszy, mia�a prawo si� przerazi�, to chyba ca�kiem zrozumia�e, szczeg�lnie je�li we�miemy pod uwag� wszystkie okoliczno�ci. Zwr��cie jednak uwag�, �e jej reakcja nie ograniczy�a si� wy��cznie do chwili panicznego przera�enia. Przez kilka sekund czu�a si� fizycznie zagro�ona. Jak widzicie, otworzy�a szeroko oczy, cia�o zesztywnia�o z rozszerzon� klatk� piersiow�. Zgodzicie si�, �e w zasadzie to normalna reakcja. Pierwszemu impulsowi strachu towarzyszy�a hiperwentylacja maj�ca pozwoli� na zgromadzenie w p�ucach jak najwi�kszej ilo�ci powietrza potrzebnego, �eby krzykn�� rozg�o�nie o pomoc albo ucieka�. Jednak nasza uwaga by�a ca�kowicie skupiona na trojgu medyk�w i techniku, zatem nie zauwa�yli�my, �e klatka piersiowa pacjentki pozosta�a nieruchoma a� przez kilka minut. �e w gruncie rzeczy wstrzyma�a oddech.

Na ekranie Thornnastor zwali� si� ci�ko na pod�og�, Kelgianka zwin�a si� w futrzasty k��bek, pancerz Edanelta stukn�� o pod�og�. Zaraz potem upad� technik, a wszyscy, kt�rzy nie mieli stroj�w ochronnych, rzucili si� szuka� masek albo ku noszom.

��Domniemany mikrob zadzia�a� b�yskawicznie i trzeba przyzna�, �e efekt by� dramatyczny. Dosz�o do cz�ciowego albo prawie ca�kowitego parali�u mi�ni oddechowych. Nie odnotowali�my jednak wzrostu ciep�oty cia�a, co by�oby naturalne przy infekcji. Skoro wi�c wykluczamy zarazki, zostaje uzna�, �e ta DBPK nie jest wcale tak bezbronna, na jak� wygl�da�

Skoro jej rasa zosta�a dominuj�c� form� �ycia na swojej planecie, musia�a umie� si� jako� broni�. �ci�lej: rzadko musia�a si� przed czymkolwiek broni�. Doros�e osobniki by�y zapewne do�� czujne, aby unika� k�opot�w, i bez trudu wynosi�y swoje m�ode ze strefy zagro�enia. Jednak gdy m�odzie� podrasta�a i trudno by�o j� nosi� czy ca�y czas chroni�, a sama nie mia�a jeszcze do�� do�wiadczenia, by prawid�owo oceni� niebezpiecze�stwo, uruchamia� si� wytworzony ewolucyjnie mechanizm odruchowej obrony przed wszystkimi oddychaj�cymi istotami.

Osaczony przez naturalnego wroga m�ody DBPK uwalnia� gaz, kt�ry podobnie jak pewna ziemska trucizna, kurara, wstrzymywa� przewodnictwo nerwowo-mi�niowe. Przeciwnik dusi� si� i przestawa� by� gro�ny. Niemniej to obosieczna bro�, bo oddzia�ywa�a na wszystkich, z samym DBPK w��cznie. On jednak reagowa� na zagro�enie r�wnie� odruchowym wstrzymaniem oddechu, co mo�e �wiadczy� o do�� z�o�onej i niestabilnej budowie molekularnej tego gazu, kt�ry zapewne rozk�ada si� na niegro�ne sk�adniki ju� w kilka minut po uwolnieniu, chocia� efekt jego dzia�ania trwa oczywi�cie d�u�ej.

Wraz z rozwojem cywilizacji i powstawaniem miast dzieci�cy mechanizm obronny DBPK musia� sprawia� coraz powa�niejsze k�opoty. Przestraszone czymkolwiek, reaguj�ce odruchowo dziecko mog�o zabi� cz�onk�w w�asnej rodziny, przechodni�w albo koleg�w z tej samej klasy. Najwidoczniej zacz�to wi�c zamalowywa� �w organ, aby zatka� kanaliki, kt�rymi uchodzi� gaz. Malowanie zapewne stosuje si� tak d�ugo, a� osobnik doro�nie i gruczo� przestanie by� aktywny.

��Nasza pacjentka urodzi�a si� na planecie, kt�rej mieszka�cy poznali ju� podr�e kosmiczne. Mog�a zatem oczekiwa�, �e pewnego dnia spotka inne istoty inteligentne � ci�gn�� Conway, odwracaj�c si� od ciemniej�cego ekranu.�� Os�abienie i b�l spowodowa�y, �e zareagowa�a odruchowo, jednak niemal natychmiast poj�a, co zrobi�a. Jak powiedzia� Prilicla, poczu�a si� winna, bo wyrz�dzi�a krzywd� tym, kt�rzy chcieli j� ratowa�. Do tego dosz�o poczucie bezradno�ci, gdy� nie umia�a nas ostrzec przed niebezpiecze�stwem. Teraz czuje ulg�, bo ju� nam nie zagra�a. S�dz�c po tych wszystkich reakcjach, sk�onny jestem przypuszcza�, �e to ca�kiem sympatyczna rasa�

Conway przerwa�, gdy� ekran ponownie zaja�nia�, ukazuj�c Skemptona i O�Mar�. Pu�kownik wygl�da� na bardzo zak�opotanego, spojrzenie kierowa� na jaki� niewidoczny w kadrze przedmiot, kt�ry chyba trzyma� w d�oni.

��Kilka minut temu otrzymali�my wiadomo�� od dow�dcy Descartes�a. Brzmi ona nast�puj�co: �Postanowi�em zignorowa� wasz ostatni rozkaz. Zlokalizowali�my rodzim� planet� DBPK, procedura kontaktowa zaawansowana. Z waszego przekazu wynika, �e rozbitek to osobnik m�odociany i �e macie z nim problemy. Ostrzegam, nie prowad�cie jego leczenia i nie zbli�ajcie si� do niego bez masek oddechowych albo lekkich kombinezon�w ochronnych. Je�li te �rodki ostro�no�ci nie zosta�y zastosowane i kto� z personelu Szpitala ucierpia�, natychmiast r�bcie sztuczne oddychanie i prowad�cie je oko�o dw�ch godzin, a organizm poszkodowanego podejmie normalne funkcje bez jakichkolwiek konsekwencji. Przyczyn� k�opot�w jest naturalny mechanizm obronny w�a�ciwy jedynie m�odocianym DBPK. Szczeg�y wyja�ni dw�ch lekarzy tej rasy, kt�rzy udali si� ju� do Szpitala na pok�adzie jednostki zwiadowczej Torrance i powinni przyby� do was mniej wi�cej za cztery godziny. Przebadaj� rozbitka i zabior� go do domu. S� bardzo zainteresowani funkcjonowaniem wielo�rodowiskowego szpitala i poprosz� o zgod� na p�niejsze odwiedzenie plac�wki, by lepiej j� pozna慔

Nagle g�os pu�kownika przesta� by� s�yszalny, gdy� doktor Gilvesh zacz�� co� krzycze�, wskazuj�c na kelgia�sk� siostr�, kt�rej futro marszczy�o si� z irytacji, gdy� osadzona w tchawicy rurka uniemo�liwia�a jej m�wienie. Zesp� techniczny te� podni�s� wrzaw�, gdy Thornnastor zacz�� si� gramoli� na swoje sze�� s�oniowych n�g, narzekaj�c g�o�no, jak mo�na go by�o zostawi� w tak niegodnym po�o�eniu. Melfianin r�wnie� zbiera� si� z pod�ogi, pomstuj�c, na co mu to przysz�o. Hudlarianin dar� si�, �e jest strasznie g�odny, a wszyscy st�oczeni do niedawna pod hermetyczn� pow�ok� noszy czym pr�dzej z nich wype�zali. Reszta zrzuca�a maski i te� zaraz bra�a si� do gadania.

Conway spojrza� z obaw� na pacjentk�. Nie wiedzia�, czy ta nag�a wrzawa nie wytr�ci jej z r�wnowagi. Nie mog�a ju� wprawdzie nikomu zrobi� krzywdy, jednak Conway l�ka� si�, �e sama ucierpi na skutek przera�enia, a mo�e nawet wstrz�su.

DBPK rozgl�da�a si� po oddziale wielkimi, �agodnymi oczami, lecz trudno by�o cokolwiek wyczyta� z jej tr�jk�tnej, poro�ni�tej futrem twarzy. Po chwili jednak z sufitu sfrun�� Prilicla i zawis� kilka cali od ucha Conwaya.

��Spokojnie, przyjacielu � powiedzia�. � W tej chwili jest przede wszystkim zaciekawiona�

Przez narastaj�cy zgie�k Conwaya dobieg�a seria d�ugich sygna��w zwiastuj�cych odwo�anie alarmu.

Dwaj lekarze BDPK, kt�rzy przybyli zabra� ocala�� z katastrofy Dwerlank�, zdecydowali po kr�tkich konsultacjach, �e w Szpitalu ma ona jednak dobr� opiek� i nie musi go opuszcza�. Stwierdzili te�, �e b�d� bardzo zobowi�zani, je�li pozwoli im si� tu zosta� do czasu jej pe�nego wyzdrowienia, co powinno nast�pi� za jakie� dwa-trzy tygodnie. Czas ten sp�dzali, podziwiaj�c swoisty cud, kt�rym by� Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego, zar�wno od strony in�ynieryjnej, jak i medycznej. Ich j�zyk zosta� ju� wprowadzony do translatora, oni za� chodzili ci�gle z ogonami wygi�tymi w znak zapytania, co by�o oznak� wielkiego podekscytowania i zadowolenia. Chyba �e z przyczyn �rodowiskowych musieli je schowa� w skafandrach�

Kilka razy byli r�wnie� na statku szpitalnym. Najpierw po to, aby podzi�kowa� za�odze i personelowi medycznemu Rhabwara za uratowanie m�odej Dwerlanki, kt�ra okaza�a si� ostatecznie jedyn� ocala�� z katastrofy, a potem, aby wymienia� si� wra�eniami na temat Szpitala i opowiada� o Dwerli, swojej macierzystej planecie, oraz jej czterech �ywo rozwijaj�cych si� koloniach. Ka�da z tych wizyt by�a mi�ym urozmaiceniem monotonnych tygodni, kt�re za�oga Rhabwara sp�dza�a zasadniczo na intensywnym dokszta�caniu, jak nazwa� O�Mara ten cykl wyk�ad�w, szkole� i �wicze�. Mia� on trwa� kilka miesi�cy, chyba �eby przerwa�o go kolejne wezwanie.

��Gdy Rhabwar b�dzie cumowa� przy Szpitalu, dy�ury b�dziecie mieli na jego pok�adzie � powiedzia� naczelny psycholog Conwayowi podczas kr�tkiej, ale niezbyt przyjemnej rozmowy.�� Utrzymamy ten porz�dek tak d�ugo, a� w pe�ni wdro�ycie si� do nowej s�u�by i poznacie dok�adnie statek, jego systemy pok�adowe oraz wyposa�enie, i nauczycie si� wype�nia� przynajmniej niekt�re obowi�zki poszczeg�lnych cz�onk�w za�ogi. Oni z kolei b�d� musieli zaznajomi� si� z wasz� prac�, na wypadek gdyby musieli was zast�pi�. Rzecz jasna przy prostszych przypadkach. Wprawdzie macie ju� na koncie dwie akcje ratunkowe przeprowadzone w dwa tygodnie, ale daleko wam jeszcze do profesjonalizmu. Za pierwszym razem sami si� pochorowali�cie, a za drugim omal nie wywo�ali�cie w Szpitalu paniki, chocia� problem nie by� a� tak niezwyk�y, aby�cie, pan i Fletcher, nie mogli mu sprosta�. Nast�pna misja mo�e nie by� tak �atwa, proponuj� wi�c dobrze si� do niej przygotowa�. Nauczcie si� dzia�a� razem, jako zesp�, a nie dwie rywalizuj�ce dru�yny, kt�re pr�buj� wydziera� sobie punkty. I prosz� nie trzaska� drzwiami, gdy b�dzie pan wychodzi�.

Tak wi�c Rhabwar zamieni� si� w szko�� i laboratorium. Oficerowie regularnie wyg�aszali wyk�ady, staraj�c si� przekaza� personelowi medycznemu tyle wiedzy, ile ich zdaniem nienawyk�e do spraw technicznych lekarskie umys�y mog�y zrozumie� i wch�on��. Druga strona pr�bowa�a nauczy� tych in�ynier�w z pagonami podstaw fizjologii obcych. Poniewa� nie chodzi�o o kwestie specjalistyczne, lecz o podstawy og�lne, wi�kszo�� wyk�ad�w dawali kapitan albo Conway. Obecno�� by�a obowi�zkowa, zwalniano jedynie oficer�w pe�ni�cych akurat wacht� w centrali, ale i oni mogli s�ucha� i zadawa� pytania.

Przy kolejnej okazji Conway zaj�� si� fizjologi� por�wnawcz� obcych.

��Wsz�dzie poza naszym szpitalem spotyka si� zwykle tylko jeden gatunek obcych naraz i wtedy wystarcza nazwanie ich od macierzystej planety � m�wi� do porucznik�w Haslama, Chena i Doddsa oraz do widocznej na ekranie podobizny kapitana Fletchera, kt�ry tkwi� w centrali.�� W Szpitalu oraz we wrakach statk�w jest inaczej, wi�c szybka identyfikacja pacjent�w to sprawa pierwszorz�dnej wagi. Poniewa� bardzo cz�sto poszkodowani nie mog� nam poda� najwa�niejszych nawet informacji o w�asnym gatunku, rozwin�li�my czteroliterowy system opisywania typ�w fizjologicznych, kt�ry zosta� zorganizowany wed�ug nast�puj�cego klucza.

Pierwsza litera okre�la szczebel rozwoju ewolucyjnego, druga wskazuje na rodzaj i rozmieszczenie ko�czyn oraz organ�w zmys��w, co z kolei informuje o lokalizacji m�zgu, a tak�e innych �ywotnie wa�nych organ�w. Pozosta�e dwie litery odnosz� si� do metabolizmu i naturalnej dla danego gatunku si�y ci��enia i/lub ci�nienia atmosferycznego. To wi��e si� z mas� i rodzajem pow�oki ochronnej, czyli sk�ry, sier�ci, �usek, pancerza i tak dalej. Podczas zaj�� ze sta�ystami zwyk�em zaznacza� w tym miejscu, �e stopie� rozwoju ewolucyjnego nie ma nic wsp�lnego z poziomem inteligencji, �e chodzi tu o dostosowanie do �rodowiskowych warunk�w panuj�cych na macierzystej planecie gatunku, tak wi�c nie ma podstaw, aby budowa� na tym jakiekolwiek poczucie wy�szo�ci�

Prefiksem A, B lub C opisano skrzelodysznych. Na wi�kszo�ci planet �ycie powsta�o w wodzie, a czasem rozwija�y si� te� w niej gatunki inteligentne. Za literami D do F kryli si� ciep�okrwi�ci tlenodyszni i w tej grupie znalaz�a si� wi�kszo�� rozumnych stworze� galaktyki. G do K tak�e oznacza�y tlenodysznych, ale o cechach owadzich, L i M za� � uskrzydlone istoty nawyk�e do bardzo niskiego ci��enia.

Chlorodyszni zostali sklasyfikowani w grupach oznaczonych literami O i P, a dalej nast�powa�y bardziej egzotyczne i wy�ej rozwini�te ewolucyjnie gatunki �yj�ce w bardzo wysokich albo bardzo niskich temperaturach, istoty krystaliczne czy zdolne do metamorfozy. Te, kt�re mia�y tak wykszta�cone zdolno�ci paranormalne, �e obywa�y si� w og�le bez ko�czyn, umieszczano niezale�nie od wygl�du i rozmiaru w grupie V.

��System nie jest doskona�y, ale wynika to z niedostatk�w wyobra�ni jego tw�rc�w � ci�gn�� Conway.�� Jednym z przyk�ad�w s� AACP, kt�rzy maj� ro�linny metabolizm. Zazwyczaj A na pierwszym miejscu oznacza skrzelodysznych, czyli najprostsz� znan� powszechnie form� inteligentnego �ycia. Dopiero p�niej odkryli�my AACP i nie mogli�my ju� nazwa� ich inaczej, chocia� �ycie ro�linne bez w�tpienia poprzedza zwierz�ce�

��Tu mostek. Przepraszam, �e przeszkadzam, doktorze�

��Jakie� pytania, kapitanie?

��Nie, instrukcje. Porucznik Haslam i Dodds prosz� natychmiast do mnie. Porucznik Chen zechce si� uda� do si�owni. Personel medyczny prosz� o przej�cie w stan gotowo�ci. Mamy wezwanie. Klasyfikacja fizjologiczna ofiar nieznana.

��Zawsze jeste�my gotowi � powiedzia�a zirytowana Naydrad, faluj�c stosownie sier�ci�.

��Patolog Murchison i doktora Conwaya te� poprosz� na mostek w dogodnej dla nich chwili.

Trzech oficer�w Korpusu znikn�o momentalnie w szybie komunikacyjnym.

��Rozumiem, �e z wyk�adami koniec. Nie b�dziemy ju� dzisiaj zam�czali kapitana zasadami klasyfikowania obcych � powiedzia�a Murchison i roze�mia�a si�. � Nie jestem empat�, jak Prilicla, ale wyczuwam og�ln� ulg�.

Naydrad wybulgota�a co�, czego translator nie przet�umaczy�. Mo�liwe, �e by� to przyt�umiony kelgia�ski chichot.

��Mam te� wra�enie � odezwa�a si� zn�w Murchison � �e aczkolwiek nasz kapitan nader uprzejmie da� nam wyb�r w kwestii czasu, wola�by nas widzie� na mostku nie za jaki� czas, ale ju� teraz.

��I dla takich chwil ka�dy chcia�by by� empat�, przyjaci�ko Murchison � powiedzia� Prilicla, sprawdzaj�c zestawy instrument�w chirurgicznych.

Na mostek przybyli nieco zdyszani, gdy� pokonali po schodni pi�� pok�ad�w. Murchison by�a w nieco lepszej formie ni� Conway, chocia� ostatnio sporo narzeka�a, �e niepokoj�co przybywa jej kilogram�w w dolnych partiach cia�a. Dot�d zwraca�a uwag� przede wszystkim zgrabnie rozbudowanymi g�rnymi regionami i takie przemieszczenie �rodka ci�ko�ci od lat jej si� nie zdarzy�o. Gdy stan�li na mostku i rozejrzeli si� po ma�ym zaciemnionym pomieszczeniu, w kt�rym jedynie blask �wiate�ek kontrolnych pozwala� dojrze� twarze obecnych, kapitan wskaza� na dwa wolne fotele i poleci� im dobrze zapi�� pasy.

��Nie potrafimy dok�adnie okre�li� wsp�rz�dnych boi alarmowej � zacz�� bez wst�p�w.�� Odbieramy zbyt wiele zak��ce� od okolicznych gwiazd tworz�cych m�ode i bardzo aktywne skupisko. S�dz� jednak, �e ten sam sygna� zosta� odebrany r�wnie� przez inne, bli�sze miejscu zdarzenia plac�wki Korpusu. Zapewne przeka�� one Szpitalowi dok�adne namiary jeszcze przed naszym pierwszym skokiem. Z tego powodu zamierzam podej�� do punktu skoku z przyspieszeniem jeden G, a nie jak zazwyczaj � cztery. Stracimy przez to p� godziny, ale znacznie wi�cej czasu zaoszcz�dzimy na p�niejszych poszukiwaniach. Rozumiecie?

Conway skin�� g�ow�. Wiele razy zdarza�o mu si� czeka� na piln� transmisj� nadprzestrzenn� maj�c� dostarczy� informacji o naturalnym �rodowisku nowych pacjent�w i nieraz nie m�g� odczyta� zniekszta�conego gwiezdnym szumem przekazu, chocia� szpitalne odbiorniki nie by�y gorsze od tych, kt�re montowano w wi�kszych bazach Korpusu, i setki razy bardziej czu�e ni� pok�adowe modu�y ��czno�ci. Je�li odbior� jakikolwiek sygna� z koordynatami obcego statku, w ci�gu kilku sekund przefiltruj� go, oczyszcz� i przeka�� na Rhabwara.

B�dzie to oczywi�cie mia�o sens przy za�o�eniu, �e statek szpitalny nie opu�ci za wcze�nie normalnej przestrzeni.

��Wiemy cokolwiek o rejonie katastrofy?�� spyta� Conway, staraj�c si� ukry� irytacj� spowodowan� potraktowaniem go jak kompletnego laika.�� Mo�e w pobli�u s� uk�ady planetarne, kt�rych mieszka�cy mogliby nam udzieli� wskaz�wek co do fizjologii potencjalnych rozbitk�w?

��Nie s�dz�, �eby przy tak pospiesznej operacji by� czas na poszukiwanie przyjaci� tych nieszcz�nik�w � stwierdzi� kapitan.

Conway potrz�sn�� g�ow�.

��Zdziwi si� pan, kapitanie. Z praktyki wiemy, �e je�li pasa�erowie jednostki nie gin� od razu, podczas katastrofy, mog� prze�y� we wraku wiele godzin, a nawet dni. Poza tym, je�li nie jest pilnie konieczna interwencja chirurgiczna, znacznie lepiej otoczy� chorego nieznanego gatunku opiek� paliatywn� i sprowadzi� lekarza, kt�ry zna �w gatunek. Tak w�a�nie post�piliby�my z Dwerlank�, gdyby jej obra�enia nie by�y zbyt powa�ne. Niekiedy wskazane jest nawet nie robi� nic i zda� si� na mechanizmy obronne pacjenta.

Fletcher roze�mia� si�, ale gdy tylko poj��, �e Conway m�wi powa�nie, zamy�li� si� i zacz�� postukiwa� palcami w konsol�. Na wy�wietlaczu obszernego stanowiska astrogacyjnego po�rodku centrali pojawi� si� tr�jwymiarowy obraz wycinka kosmosu. Po�rodku jarzy�y si� punkty oko�o dwudziestu gwiazd. Trzy z nich ��czy�y nieruchome �wietliste linie.

��Gdzie� w centrum tego obszaru znajduje si� statek, kt�rego szukamy. Na razie znamy jego pozycj� z dok�adno�ci� jedynie stu milion�w mil. Okolica ta nie zosta�a jeszcze spenetrowana, statki Federacji nigdy tam dot�d nie zagl�da�y, nie oczekiwali�my bowiem, �eby w tak m�odej gromadzie gwiazd mog�o si� pojawi� inteligentne �ycie. Zreszt� na razie nic nie wskazuje na to, �e ten statek pochodzi z kt�rego� z pobliskich �wiat�w. Chyba �e mia� awari� zaraz po skoku. Niemniej je�li we�miemy pod uwag� wszystkie mo�liwo�ci�

��Mnie niepokoi w tym jedno � wtr�ci�a Murchison, wyczuwaj�c, �e lada chwila mog� by� zmuszeni do wys�uchania d�u�szego, specjalistycznego wyk�adu.�� Dlaczego pobratymcy rozbitk�w nie pr�buj� ich ratowa�? Taka oboj�tno�� nie jest normalna.

��To prawda, prosz� pani � przytakn�� Fletcher.�� Odnotowano kilka wypadk�w, kiedy w ciekawych technologicznie wrakach natrafiono na wiele znalezisk materialnych, nawet pe�ne magazyny, a brak�o �lad�w za�ogi. Przypuszczamy, �e zar�wno zw�oki, jak i �ywych zabra�y z nich macierzyste ekipy ratunkowe. Mo�e to dziwne, ale nie spotkali�my jeszcze rasy, kt�ra nie okazywa�aby szacunku cia�om swoich zmar�ych. Nie mo�emy jednak te� zapomina�, �e w skali aktywno�ci poszczeg�lnych gatunk�w katastrofy statk�w kosmicznych s� zdarzeniami bardzo rzadkimi. Wiele cywilizacji nie opracowa�o zatem skutecznych sposob�w udzielenia szybkiej pomocy. W skali Federacji jednak�e katastrofy wcale nie s� rzadkie, ponadto jeste�my na nie przygotowani i reagujemy bardzo szybko. Po to w�a�nie utrzymujemy ca�� flot� takich statk�w jak Rhabwar.

��Ale rozmawiali�my o odtworzeniu kursu, jakim sz�a obca jednostka � powiedzia� kapitan, nie daj�c si� zbi� z zasadniczego tematu wyk�adu.�� Po pierwsze, cz�sto trzeba omija� na przyk�ad wyj�tkowo g�st� gromad� gwiezdn�, czarn� dziur� albo inn� przeszkod�, kt�ra mo�e wp�yn�� na �rodowisko nadprzestrzenne. Rzadko zatem udaje si� dotrze� do celu w mniej ni� pi�ciu skokach. Po drugie, trzeba bra� pod uwag� rozmiary jednostki i liczb� pok�adowych generator�w nadprzestrzennych. Ma�e statki z jednym tylko generatorem nie sprawiaj� wi�kszych k�opot�w. Jednak wielki statek z czterema albo sze�cioma� Wtedy wiele zale�y od tego, czy przesta�y one dzia�a� jednocze�nie, czy w jakim� odst�pie czasu.

Nasze i zapewne ich jednostki s� wyposa�one w bezpieczniki � ci�gn�� Fletcher wy��czaj�ce wszystkie generatory w wypadku awarii jednego z nich. Niemniej te obwody nie zapewniaj� ca�kowitego bezpiecze�stwa, poniewa� wystarczy u�amek sekundy op�nienia, �eby znajduj�ca si� w polu dzia�ania uszkodzonego modu�u cz�� statku wr�ci�a do normalnej przestrzeni. Skutkuje to rzecz jasna rozdarciem kad�uba, a jego fragmenty po r�nych kursach mkn� szerokim sto�kiem pr�ni. Wstrz�s towarzysz�cy oderwaniu fragmentu jednostki powoduje zwykle awarie kolejnych generator�w i wszystko si� powtarza. Szcz�tki takiego pechowego statku bywaj� rozrzucone na przestrzeni paru lat �wietlnych. Dlatego te�� � Urwa�, gdy na panelu zamruga�o jakie� �wiate�ko.

��Pi�� minut do skoku, sir � rzuci� porucznik Dodds.

��Przepraszam pani�, wr�cimy do tego p�niej � powiedzia� kapitan.�� Si�ownia, prosz� raport o stanie gotowo�ci.

��Oba generatory na optymalnych ustawieniach, planowana moc w granicach bezpiecznych obci��e� � odpar� Chen.

��Uk�ady podtrzymywania �ycia?

��Te� w optymalnej konfiguracji. Sztuczne przyci�ganie na wszystkich pok�adach ustawione na jeden G. Zero G w schodni, przedzia�ach generator�w i kabinie Prilicli.

� ��czno��?

��Wci�� nie ma przekazu ze Szpitala, sir � zameldowa� Haslam.

��Trudno. Si�ownia, zero mocy na dyszach, gotowo�� do zatrzymania procedury skoku a� do czasu minus jedna minuta.�� Spojrza� na Conwaya i Murchison.�� W tej ostatniej minucie nie mo�na zaniecha� skoku i polecimy niezale�nie od tego, czy otrzymamy komunikat, czy nie.

��Wy��czam nap�d konwencjonalny � oznajmi� Chen.�� Przyspieszenie zero, w gotowo�ci.

Ledwo wyczuwalne przyspieszenie usta�o, jednak uk�ady sztucznej grawitacji w��czy�y si� z moc� r�wn� ziemskiemu ci��eniu. Wy�wietlacz na panelu kapitana podawa� w ciszy minuty i sekundy pozosta�e do skoku. Gdy zosta�a ju� tylko nieca�a minuta, Fletcher westchn�� cicho.

��Mamy sygna� ze Szpitala, sir!�� zawo�a� nagle Haslam.�� Podaj� tylko dok�adne koordynaty boi alarmowej i nic wi�cej.

��Nie chcieli marnowa� czasu na czu�e po�egnania � za�mia� si� nerwowo kapitan i natychmiast rozleg� si� gong oznajmiaj�cy, �e statek szpitalny i jego pasa�erowie przenie�li si� do sztucznie wykreowanego wszech�wiata, gdzie nie obowi�zuje zasada r�wno�ci akcji i reakcji i gdzie szybko�� �wiat�a nie jest szybko�ci� graniczn�.

Conway spojrza� odruchowo przez przedni iluminator, za kt�rym rozci�ga�a si� wewn�trzna powierzchnia migotliwie szarej kulistej pow�oki spowijaj�cej szczelnie statek. W pierwszej chwili wyda�a mu si� ca�kiem g�adka, jednak po chwili zacz�� dostrzega� w niej g��bi� tak odleg��, �e a� oczy rozbola�y go od pr�b adaptacji do zmieniaj�cej si� nieustannie szarej perspektywy.

Pewien in�ynier ze Szpitala wyja�ni� mu kiedy�, �e wszystko, co znajduje si� w nadprzestrzeni, czy to ludzie, czy maszyny, w zasadzie przestaje istnie� i �e nawet naukowcy nie rozumiej� do ko�ca fizyki skoku ani tego, jakim cudem statek wraz z pasa�erami dociera do celu w takiej samej postaci, w jakiej wylecia�, a nie jako bez�adna mieszanina moleku�. In�ynier �w nie s�ysza� wprawdzie, by kiedykolwiek dosz�o do takiego wypadku, co jednak nie znaczy�o, �e nie mo�e do niego doj��, i dlatego przyszed� poprosi� lekarza o co� na sen. Wola�by przespa� moment swojej dezintegracji, gdy znowu dostanie przepustk� i b�dzie lecia� do domu.

Conway u�miechn�� si� na to wspomnienie i odwr�ci� oczy od kot�uj�cej si� leniwie szaro�ci. W centrali nie istniej�cy oficerowie wpatrywali si� w urojone konsole i odprawiali wszystkie swoje powinno�ci. Conway zerkn�� na Murchison, kt�ra lekko skin�a g�ow�. Oboje rozpi�li pasy i wstali.

Kapitan spojrza� na nich, jakby dopiero teraz ich zauwa�y�.

��Oczywi�cie macie pa�stwo swoje sprawy do za�atwienia � powiedzia�. � Skok potrwa co najmniej dwie godziny. Gdyby zdarzy�o si� co� ciekawego, przeka�� to na wasz ekran.

Przep�yn�li szybem i kilka chwil p�niej stan�li nieco chwiejnie na pok�adzie medycznym. Panuj�ce na nim normalne ci��enie przypomnia�o im, �e jest co� takiego jak g�ra i d�. Pomieszczenie by�o puste, jednak przez iluminator �luzy dojrzeli odzian� w skafander Naydrad. Sta�a na skrzydle obok miejsca, gdzie ��czy�o si� ono z kad�ubem.

Ta akurat sekcja skrzyd�a by�a wyposa�ona w modu�y sztucznej grawitacji, co mia�o pom�c w transporcie co bardziej k�opotliwych �adunk�w do i ze �luzy. Dlatego te� Naydrad sta�a w pozycji obr�conej wobec Conwaya i Murchison o dziewi��dziesi�t stopni. Dostrzeg�a ich i pomacha�a obojgu, po czym wr�ci�a do sprawdzania mechanizm�w �luzy i zewn�trznego o�wietlenia.

Poza wi�zami grawitacji nic nie ��czy�o jej ze statkiem. Nie przypi�a si� do� lin� bezpiecze�stwa, chocia� gdyby odpad�a od kad�uba w nadprzestrzeni, zagin�aby, i to bez najmniejszych szans na ratunek.

Wyposa�enie pok�adu medycznego zosta�o ju� sprawdzone przez Naydrad i Prilicl�, jednak Conway i tak postanowi� zerkn�� na wszystko raz jeszcze. Prilicla, kt�ry potrzebowa� wi�cej snu ni� jego mniej delikatni towarzysze, przebywa� w swojej kabinie, a Naydrad ci�gle by�a zaj�ta na zewn�trz. To znaczy�o, �e Conway zdo�a przeprowadzi� inspekcj�, nie nara�aj�c si� na ostentacyjne milczenie paj�kowatego empaty i je�enie sier�ci ura�onej brakiem zaufania Kelgianki.

��Najpierw nosze � powiedzia�.

��Pomog� ci � odezwa�a si� Murchison.�� Przy tym i przy przegl�dzie magazynu lek�w pi�tro ni�ej. Nie jestem zm�czona.

��Nie �pi�tro ni�ej�, ale �pok�ad ni�ej� � powiedzia� Conway, otwieraj�c skrytk� noszy.�� Chcesz, �eby kapitan uzna� ci� za osob� o horyzontach ograniczonych do w�asnej specjalno�ci?

Murchison za�mia�a si� cicho.

��Chyba ju� o mnie tak my�li. Przynajmniej tak by wynika�o z paternalistycznego tonu, kt�rym ze mn� rozmawia. A nawet nie tyle ze mn� rozmawia, ile mi wyk�ada��� Pomog�a mu wytoczy� nosze i doda�a: � Nape�nimy pow�ok� do trzykrotnego ziemskiego ci�nienia. Na wypadek, gdyby trafi� si� nam kto� �yj�cy w takich warunkach. Potem przygotujemy kilka mieszanek oddechowych, kt�re z najwi�kszym prawdopodobie�stwem mog� si� nam przyda�.

Conway skin�� g�ow� i odst�pi� od wydymaj�cej si� pow�oki noszy. Po chwili, gdy si� wype�ni�a powietrzem, sprawdzi� szczelno��. Wewn�trzny wska�nik ci�nienia ani drgn��.

��Nie ma przeciek�w � mrukn�� Conway i w��czy� pomp�, by wymieni� powietrze w �rodku.�� W drugiej kolejno�ci spr�bujemy z atmosfer� illensa�sk�. Na wszelki wypadek na�o�ymy maski.

U podstawy noszy mie�ci�a si� skrytka, w kt�rej przechowywano podstawowe narz�dzia chirurgiczne, panele sterownicze manipulator�w pozwalaj�cych na wykonanie r�nych zabieg�w bez wchodzenia pod pow�ok� oraz maski z filtrami dostosowane do potrzeb kilku typ�w fizjologicznych. Conway poda� jedn� Murchison, sam wzi�� drug�.

��My�l�, �e powinna� jednak usilniej przekonywa� niekt�rych, �e jeste� r�wnie m�dra jak pi�kna.

��Dzi�kuj�, kochanie � odpar�a Murchison g�osem st�umionym przez mask�. Przyjrza�a si�, jak Conway wybiera na panelu sterowniczym sk�ad mieszanek atmosferycznych i sprawdza, czy wype�niaj�ca nosze ��tawa mg�a jest identyczna z agresywnym chemicznie powietrzem chlorodysznych Illensa�czyk�w.�� Dziesi��, a mo�e nawet pi�� lat temu to by�aby jeszcze prawda. Powiadano wtedy, �e ile razy na�o�� lekki kombinezon, wszystkim facetom zaraz skacze ci�nienie krwi oraz przyspiesza puls i oddech�

��Uwierz mi, ci�gle tak dzia�asz � powiedzia� Conway, podsuwaj�c nadgarstek, �eby mog�a mu sprawdzi� t�tno.�� Ale lepiej by by�o, gdyby� zacz�a ol�niewa� oficer�w intelektem, bo w przeciwnym razie trudno mi b�dzie przyku� ich uwag�, a kapitan mo�e uzna�, �e zagra�asz dyscyplinie na pok�adzie. Chocia� mo�e oceniamy go troch� niesprawiedliwie. S�ysza�em, jak jeden z oficer�w o nim m�wi�. Fletcher nale�a� chyba do najlepszych instruktor�w Korpusu, �wietnie sprawdza� si� jako in�ynier w badaniach obcych cywilizacji. Gdy tylko ruszy� program statku szpitalnego, ludzie od kontakt�w kulturowych z miejsca wskazali go na dow�dc�. Troch� przypomina mi naszych Diagnostyk�w. Ma g�ow� tak napchan� informacjami, �e nie potrafi wypowiada� si� inaczej ni� tonem wyk�adowcy. Jak dot�d �cis�a dyscyplina Korpusu, szacunek dla jego stopnia i umiej�tno�ci zawodowych pozwala�y mu �wietnie pracowa� bez nawi�zywania bli�szych znajomo�ci, dopiero teraz przysz�o mu si� uczy� nawi�zywania kontaktu z lud�mi, kt�rzy nie s� jego podw�adnymi ani prze�o�onymi. Nie zawsze sobie z tym radzi, ale stara si�, a my powinni�my�

��Chyba pami�tam pewnego m�odego i ca�kiem zielonego praktykanta, kt�ry zachowywa� si� bardzo podobnie � wtr�ci�a si� Murchison.�� O�Mara ci�gle twierdzi, �e ten lekarz przedk�ada towarzystwo nieziemskich koleg�w po fachu nad przestawanie z przedstawicielami w�asnego gatunku.

��Z jednym uroczym wyj�tkiem � odparowa� Conway.

Murchison �cisn�a mu znacz�co r�k� i mrukn�a, �e niestety, ale w masce i skafandrze nie ma szans odpowiedzie� bardziej wylewnie, jednak im d�u�ej pracowali, tym trudniej by�o im si� skoncentrowa� na li�cie kontrolnej. Nat�enie emocji mi�dzy nimi ros�o a� do chwili, gdy odezwa� si� gong sygnalizuj�cy bliski powr�t do normalnej przestrzeni.

Ekran pozosta� ciemny, jednak kilka sekund p�niej dobieg� ich z g�o�nika g�os Fletchera:

��Tu mostek. Wyszli�my z nadprzestrzeni w pobli�u boi. Jak dot�d nie dostrzegli�my �adnego �ladu statku ani wraku. Niemniej poniewa� skok nadprzestrzenny nie pozwala na �cis�e wyznaczenie miejsca wyj�cia, poszukiwana jednostka mo�e si� znajdowa� wiele milion�w kilometr�w od nas�

��Znowu zaczyna wyk�ad � westchn�a Murchison.

���impulsy generowane przez nasze aktywne czujniki przemieszczaj� si� z szybko�ci� �wiat�a, a ewentualne odbicia powraca� b�d� z t� sam� szybko�ci�. To oznacza, �e je�li odbierzemy jakie� echo po dziesi�ciu minutach, odleg�o�� obiektu b�dzie r�wna po�owie tej warto�ci wyra�onej w sekundach �wietlnych i pomno�onej przez�

��Mamy kontakt, sir!

���liczb� mil przypadaj�cych na jedn� sekund�, ale widz�, �e nie b�dzie to przesadnie wysoki iloraz. Astrogacja, prosz� poda� odleg�o�� i kurs. Si�ownia, gotowo�� do pe�nego ci�gu na dziesi�� minut. Do piel�gniarki Naydrad: prosz� natychmiast przerwa� kontrol� zewn�trzn�. Pok�ad medyczny: b�dziecie informowani na bie��co. Koniec.

Conway znowu zaj�� si� noszami. Usun�� z nich chlorow� atmosfer� i zast�pi� j� spr�on� pod wysokim ci�nieniem przegrzan� par�. Gdy Naydrad wr�ci�a w tchn�cym lodowatym zi�bem skafandrze, mokrym od skraplaj�cej si� na nim pary, Conway zajmowa� si� kontrol� silniczk�w noszy i uk�adu sterowania. Piel�gniarka przygl�da�a mu si� przez d�u�sz� chwil�, a potem powiedzia�a, �e gdyby kto� jej szuka�, zamierza pooddawa� si� teraz mi�ym rozmy�laniom w swojej kabinie.

Uwa�nie sprawdzili uprz�e w noszach. Conway wiedzia� z do�wiadczenia, �e obcy rozbitkowie nie zawsze s� sk�onni wsp�pracowa�, a niekiedy potrafi� wr�cz okaza� agresj� na widok nieznanych stworze� zbli�aj�cych si� do nich z niewiadomego przeznaczenia narz�dziami. Z tego powodu nosze by�y wyposa�one w ca�y szereg materialnych i niematerialnych �rodk�w unieruchamiania pacjent�w, zaczynaj�c od zwyk�ych pas�w, przez sieci, po emitery wi�zek przyci�gaj�cych i odpychaj�cych o mocy wystarczaj�cej, �eby obezw�adni� nawet Traltha�czyka w ko�cowej fazie ta�ca godowego. Conway mia� nadziej�, �e nigdy nie b�dzie musia� stosowa� tych urz�dze�, ale skoro by�y na wyposa�eniu, nale�a�o je sprawdzi�.

Dwie godziny min�y bez jakiegokolwiek sygna�u od kapitana, ale gdy ju� si� odezwa�, mia� im do przekazania co� bardzo konkretnego.

��Tu mostek. Ustalili�my, �e mamy kontakt ze sztucznym obiektem. Podejdziemy do niego za dwadzie�cia trzy minuty.

��Do�� czasu, aby sprawdzi� magazyn lek�w � orzek� Conway.

Segment pod�ogi uchyla� si� w d�, na ni�szy pok�ad, kt�ry podzielono na dwie cz�ci. W jednej mie�ci�y si� izolatki, w drugiej laboratorium po��czone z aptek�. Oddzia� m�g� przyj�� do dziesi�ciu chorych o standardowych wymiarach i masie (czyli na przyk�ad Ziemian albo mniejszych istot), mo�na w nim by�o odtworzy� szereg r�nych �rodowisk. Oddzielona od reszty pok�adu �luz� cz�� laboratoryjna s�u�y�a te� za magazyn gaz�w i cieczy potrzebnych do �ycia wszystkim znanym rasom Federacji, w zamierzeniu mia�a te� umo�liwia� produkowanie mieszanek atmosferycznych, z kt�rymi jeszcze si� nie zetkni�to. Laboratorium zosta�o wyposa�one w narz�dzia chirurgiczne pozwalaj�ce na penetracj� pow�ok sk�rnych wi�kszo�ci poznanych istot i operowanie pacjent�w niemal wszystkich typ�w fizjologicznych.

Magazyn lek�w mie�ci� specyfiki przeciwko najcz�ciej spotykanym chorobom oraz objawom chorobowym, chocia� z braku miejsca nie by�y to wielkie zapasy. Obok zamontowano typowe wyposa�enie laboratorium fizjopatologii obcych, co naprawd� nie zostawia�o ju� wiele przestrzeni dla pracuj�cych. Szcz�liwie Conway nigdy nie narzeka�, gdy przychodzi�o mu sp�dza� czas blisko Murchison, i vice versa.

Ledwie sko�czyli kontrol� instrument�w, Fletcher zn�w si� odezwa�. Nim sko�czy� m�wi�, obok Conwaya i Murchison pojawili si� Naydrad i Prilicla.

��Tu mostek. Mamy kontakt wzrokowy z uszkodzon� jednostk�. Teleskop ukazuje j� w maksymalnym powi�kszeniu. Widzicie to samo co my. W�a�nie zwalniamy i za dwana�cie minut zatrzymamy si� oko�o pi��dziesi�ciu metr�w od obcego statku. Ostatnie minuty deceleracji proponuj� wykorzysta� na sprawdzenie za pomoc� wi�zek �ci�gaj�cych ma�ej mocy charakterystyki obrot�w tamtej jednostki. Spr�bujemy je wygasi�. Co pan na to, doktorze?

Na ekranie pojawi� si� najpierw blady i rozmazany okr�g�y kszta�t, kt�ry ledwie si� odcina� od t�a rozja�nionego przez g�ste skupisko gwiezdne. Dopiero po kilku sekundach okaza�o si�, �e to gruby metaliczny dysk wiruj�cy niczym rzucona w powietrze moneta. Poza trzema rozmieszczonymi r�wnomiernie na kraw�dzi lekkimi wyst�pami brak by�o innych znak�w szczeg�lnych. Obraz statku wci�� si� powi�ksza�, a� zacz�� wychodzi� poza ramy ekranu. Po zmniejszeniu powi�kszenia znowu by� widoczny w ca�o�ci.

Conway odchrz�kn��.

��Proponuj� zachowa� ostro�no��, kapitanie. Jest co najmniej jeden gatunek, kt�ry nie mo�e �y� w bezruchu, a w przestrzeni kosmicznej musi pomaga� sobie wir�wkami�

��Znam technologie stosowane przez Toczki z Drambo, doktorze. To gatunek, kt�ry w naturalnych warunkach musi nieustannie si� toczy�, a wsz�dzie indziej stosuje maszyny zapewniaj�ce mu ruch wirowy. Jego ustanie grozi zatrzymaniem funkcji �yciowych. Toczki nie maj� serca i kr��enie jest wymuszane za pomoc� si�y ci��enia, tote� gdy przestaj� si� toczy�, musz� umrze�. Jednak ten statek nie obraca si� wko�o jakiej� okre�lonej osi. Wed�ug mnie to ca�kiem nie kontrolowany ruch i trzeba go wyhamowa�, je�li mamy wej�� do �rodka w poszukiwaniu rozbitk�w. Ale to pan jest tu lekarzem.

Dla dobra Prilicli Conway postara� si� opanowa� irytacj� i odpowiedzia� jak najspokojniej:

��Dobrze. Prosz� go wyhamowa�, ale ostro�nie. Nie chce pan przecie� jeszcze bardziej os�abi� ju� pewnie nadwer�onej konstrukcji. Utrata hermetyczno�ci mog�aby zabi� rozbitk�w.

��Zrozumia�em, wykonuj�.

��Wiesz, gdyby�cie rzadziej pr�bowali udowadnia� sobie nawzajem, jakimi to jeste�cie fachowcami, mo�e doktorem Prilicl� nie trz�s�oby tak cz�sto � powiedzia�a Murchison.

Byli coraz bli�ej i powi�kszenie widocznego na ekranie statku zosta�o po raz kolejny zmniejszone. Jego moment obrotowy mala� pod wp�ywem emiter�w Rhabwara. Gdy obie jednostki zawis�y obok siebie w bezruchu w odleg�o�ci pi��dziesi�ciu metr�w, dolna i g�rna powierzchnia dysku by�y ju� dobrze widoczne.

��Uszkodzony statek zachowa� najwyra�niej integralno�� struktury, doktorze � oceni� Fletcher.�� Nie wida� zewn�trznych zniszcze� czy awarii, nie ma te� �lad�w uszkodzenia anten. Wst�pne badanie powierzchni kad�uba wykazuje wy�sz� temperatur� w okolicach trzech wybrzusze� na kraw�dzi. S�dz�c po �ladowej radiacji, tam w�a�nie mieszcz� si� generatory pola nadprzestrzennego. Czujniki wykry�y te� silne �r�d�o energii w �rodkowej cz�ci statku i szereg pomniejszych, rozsianych po ca�ej jednostce. Wszystkie one po��czone s� liniami przesy�owymi, wci�� pod napi�ciem. Szczeg�y wida� na schemacie��� Na ekranie pojawi� si� plan obcego statku. Urz�dzenia energetyczne zosta�y oznaczone r�nymi odcieniami czerwieni, a ��cz�ce je obwody ��tymi, wykropkowanymi liniami. Po chwili wr�ci� poprzedni obraz.�� Brak �lad�w ulatniaj�cych si� gaz�w czy p�yn�w � ci�gn�� kapitan � co pozwoli�oby na wst�pne okre�lenie sk�adu atmosfery, kt�r� oddycha za�oga. Na razie nie uda�o nam si� te� odszuka� wej�cia. Nie ma �luz. Na kad�ubie nie odkryli�my �adnych symboli, kt�re mo�na by skojarzy� z wej�ciami, panelami kontrolnymi czy naprawczymi, zaworami s�u��cymi do pobierania p�yn�w technologicznych albo stosowanych w uk�adach podtrzymywania �ycia. Prawd� m�wi�c, nie zauwa�yli�my nawet �lad�w napis�w czy oznacze� eksploatacyjnych albo ostrzegawczych. Brak te� znak�w przynale�no�ci. Nic, tylko g�adki, wypolerowany metal. R�nice barwy w niekt�rych miejscach wynikaj� z tego, �e p�yty poszycia wykonane s� z odmiennych stop�w.

��Nie ma �adnego malowania ani znak�w przynale�no�ci � powt�rzy�a Naydrad, zbli�ywszy si� do ekranu.�� Czy�by�my wreszcie natrafili na gatunek ca�kowicie wyzbyty pr�no�ci?

��Mo�e te istoty maj� odmienne ni� my narz�dy wzroku � powiedzia� Prilicla.�� Albo s� �lepe na kolory.

��Niewykluczone, �e przyczyna tego stanu rzeczy nie ma nic wsp�lnego z fizjologi�. Powodem mog� by� wymogi aerodynamiczne.

��Tak czy owak, wypu�cili boj� alarmow�, czyli najpewniej mamy do czynienia z jakim� problemem medycznym � zauwa�y� Conway.�� Cokolwiek si� sta�o, mog� by� w powa�nej potrzebie. Musimy tam zaraz lecie�, kapitanie.

��Zgadzam si�. Porucznik Dodds zostanie w centrali. Haslam i Chen lec� ze mn� na tamten statek. Proponuj� w�o�y� ci�kie skafandry, gdy� ich rezerwy powietrza i energii starczaj� na d�u�ej. Naszym pierwszym zadaniem b�dzie odnalezienie wej�cia i ju� to mo�e troch� potrwa�. Co pan zamierza, doktorze?

��Patolog Murchison zostanie tutaj � odpowiedzia� Conway.�� Naydrad, zgodnie z pa�skimi sugestiami w ci�kim skafandrze, b�dzie czeka� z noszami przed �luz�. Ja i Prilicla polecimy na obcy statek. W�o�� jednak lekki skafander z dodatkowymi butlami. W cie�szych r�kawicach lepiej b�dzie mi bada� ewentualnych rannych.

��Rozumiem. Spotkamy si� za pi�tna�cie minut przy �luzie.

Rozmowy grupy rekonesansowej mia�y by� nagrywane i przekazywane na pok�ad medyczny. R�wnocze�nie w miar� nap�ywania nowych danych uzupe�nialiby tr�jwymiarowy plan obcego statku. Jednak gdy mieli ju� lecie�, Fletcher przytkn�� nagle sw�j he�m do he�mu Conwaya, daj�c do zrozumienia, �e chce z nim porozmawia� bez u�ycia radia.

��Namy�li�em si� co do liczebno�ci ekipy rekonesansowej � powiedzia�. Jego g�os by� nieco st�umiony i zniekszta�cony przez pow�ok� i wy�ci�k� he�m�w.�� Wskazana b�dzie ostro�no��. Ten statek wygl�da na nie uszkodzony i w pe�ni sprawny. Podejrzewam wi�c, �e to jego za�oga ma k�opoty, i co� mi m�wi, �e s� one psychicznej natury. Mo�e wi�c zachowywa� si� nieracjonalnie. Nie zdziwi�bym si�, gdyby na widok sporej grupy obcych istot l�duj�cych na jej statku sp�oszy�a si� i uciek�a w nadprzestrze�.

Prosz�, nasz kapitan zaczyna si� uwa�a� za ksenopsychologa! pomy�la� Conway.

��Ma pan racj� � powiedzia�. � Jednak Prilicla i ja nie b�dziemy niczego dotyka�. Przyjrzymy si� tylko i zameldujemy o spostrze�eniach.

Najpierw zbadali doln� cz�� dysku. Za doln� uzna� j� Fletcher, gdy� wko�o jej �rodka widnia�y cztery lejkowate urz�dzenia, kt�re kapitan zidentyfikowa� jako wyloty dysz nap�du konwencjonalnego. Wszystkie by�y przebarwione na kraw�dziach, jakby pod wp�ywem wysokiej temperatury, i osmalone. S�dz�c po ich obecnym po�o�eniu, normalny tor lotu jednostki pokrywa� si� z jej pionow� osi� obrotu, jednak Fletcher sk�onny by� przypuszcza�, �e dysze s� ruchome, co pozwala�o na sterowanie wektorem ci�gu, przydatne przy manewrach atmosferycznych.

Poza opalonymi okolicami dysz trafili na spory okr�g�y obszar, na kt�rym metalowe p�yty poszycia by�y szorstkie niczym tarka. Rozci�ga� si� dok�adnie po�rodku dolnej powierzchni i si�ga� do jednej czwartej promienia dysku. Potem odkryli jeszcze wiele podobnych znamion, kt�re mia�y jednak nie wi�cej ni� kilka cali �rednicy i rozmaite kszta�ty. By�y rozrzucone po ca�ym spodzie statku i na jego kraw�dzi. Haczy�y przy dotkni�ciu nawet materi� ci�kich r�kawic, a lekki skafander mog�yby �atwo rozerwa�.

Zauwa�yli jeszcze trzy �przetarte� fragmenty poszycia poni�ej wybrzusze�, kt�re niemal na pewno kry�y generatory nap�du nadprzestrzennego.

Gdy przeszli na g�r� dysku, dostrzegli kolejne, ma�e skazy. Wszystkie wyrasta�y nieco ponad poszycie i wygl�da�y jak rak tocz�cy metal. Fletcher powiedzia�, �e przypominaj� mu guzy rdzy, tyle �e nie r�ni�y si� kolorem od s�siednich, g�adkich p�yt.

Nigdzie nie by�o iluminator�w. Brak�o te� �lad�w zniszcze� system�w antenowych albo czujnik�w, nale�a�o wi�c przypuszcza�, �e wszystkie zosta�y wci�gni�te do �rodka przed wystrzeleniem boi. Uda�o im si� odnale�� kilka perfekcyjnie dopasowanych pokryw tych modu��w, a to tylko dzi�ki temu, �e by�y one odrobin� innej barwy ni� reszta poszycia. Po dw�ch godzinach bada� nie odkryli ani �ladu zewn�trznych zamk�w czy paneli sterowania w�az�w. Statek zosta� naprawd� porz�dnie zamkni�ty i kapitan nie potrafi� nawet oszacowa�, ile jeszcze czasu minie, nim zdo�aj� do� wej��.

��To ma by� pr�ba niesienia pomocy, a nie wyprawa badawcza � mrukn�� w ko�cu zirytowany Conway.�� Nie mo�emy wej�� si��?

��Tylko w ostateczno�ci � powiedzia� kapitan.�� Nie chcemy urazi� gospodarzy. Poszukujemy wej�cia w okolicy kraw�dzi. Skoro g�rna strona dysku zwr�cona jest w kierunku podr�y, g��wny w�az za�ogi zapewne znajduje si� w�a�nie tam. Ta cz�� statku jest wi�c zapewne mieszkalna i w niej mog� znajdowa� si� ewentualni rozbitkowie.

��S�usznie � stwierdzi� Conway.�� Prilicla, mo�esz przeszuka� empatycznie g�rn� cz��? My tymczasem raz jeszcze obejrzymy kraw�d�.

Mija�a minuta za minut�, a poszukiwania nie dawa�y �adnych pozytywnych wynik�w. Conway by� tak zniecierpliwiony, �e obleciawszy cz�� obwodu statku, niebawem znowu zawis� kilka metr�w od przycupni�tego na szczycie Prilicli. Wiedziony impulsem w��czy� magnesy na butach i r�kawicach, a gdy przyci�gn�y go �agodnie do kad�uba, uwolni� jedn� stop� i trzykrotnie mocno kopn�� metalow� powierzchni�.

S�uchawki he�mu zaraz wype�ni�y si� zgie�kiem, gdy� wszyscy zacz�li r�wnocze�nie meldowa� wykrycie przez czujniki ha�asu i wibracji. Gdy znowu zapanowa�a cisza, Conway wyja�ni�, co to by�o.

��Przepraszam, powinienem was uprzedzi� � mrukn��, wiedz�c, �e gdyby tak zrobi�, zaraz wywi�za�aby si� d�u�sza dyskusja, a kapitan nie wyrazi�by na to zgody.�� Marnujemy czas. To wyprawa ratunkowa, do licha, a my ci�gle nie wiemy, czy jest kogo ratowa�. Potrzebujemy jakiego� znaku �ycia ze statku. Prilicla, masz co�?

��Nie, przyjacielu Conway. Nie ma �adnej odpowiedzi na twoje stukanie, nie wyczuwam te� przejaw�w aktywno�ci emocjonalnej czy my�lowej. Jednak nie jestem wcale pewien, czy tam nikogo nie ma. Odnosz� wra�enie, �e nie wszystko, co odbieram, pochodzi tylko od naszej pi�tki.

��Rozumiem. Na sw�j uprzejmy i pe�en skromno�ci spos�b chcesz nam powiedzie�, �e rozsiewamy nazbyt wiele emocjonalnych zak��ce� i dobrze by by�o, gdyby�my si� st�d zabrali, aby� m�g� wreszcie popracowa� w spokoju. Jak daleko powinni�my si� odsun��, doktorze?

��Wystarczy, je�li wszyscy oddal� si� w pobli�e kad�uba statku szpitalnego, przyjacielu Conway. By�oby te� dobrze, gdyby�cie spr�bowali skupi� si� raczej na funkcjach korowych, a nie emocjonalnych. I wy��czyli nadajniki w skafandrach.

Przez czas, kt�ry im zdawa� si� wieczno�ci�, czekali przy skrzydle Rhabwara obr�ceni plecami do obcego statku i Prilicli. Conway powiedzia� im, �e patrz�c na empat� przy pracy, mog� zacz�� odczuwa� irytacj�, je�li praca ta nie przyniesie szybkich efekt�w, a to oczywi�cie przeszkadza�oby Prilicli. Nie wiedzia�, jakie formy aktywno�ci korowej wybrali jego towarzysze, sam jednak zdecydowa� si� przyjrze� okolicznym gromadom gwiezdnym, kt�re ja�nia�y wko�o z�ocistymi falami i woalami. Po chwili pomy�la� jednak, �e skupiaj�c uwag� na tak przepi�knych zjawiskach, ryzykuje �ywe doznania estetyczne, kt�re te� mog� pobudzi� sfer� emocjonaln�.

Nagle kapitan, kt�ry zerka� od czasu do czasu na Prilicl�, wskaza� r�k� na obcy statek. Conway czym pr�dzej w��czy� radio.

��Chyba znowu mo�emy si� emocjonowa� � m�wi� Fletcher.

Conway obr�ci� si�. Prilicla, wisz�cy obok metalowego dysku niczym miniaturowy ksi�yc, natryskiwa� fluorescencyjn� farb� na fragment poszycia pomi�dzy �rodkiem g�rnej cz�ci statku a jego kraw�dzi�. Pomalowany obszar mia� ze trzy metry �rednicy, a empata jeszcze go poszerza�.

��Prilicla?�� spyta� Conway.

��Dwa �r�d�a, przyjacielu Conway. Oba tak s�abe, �e nie potrafi� precyzyjnie okre�li� ich po�o�enia. Wiem tylko, �e to gdzie� pod tym fragmentem poszycia. Emocjonalne pole obu wykazuje cechy typowe dla istot nieprzytomnych i bardzo os�abionych. Powiedzia�bym, �e s� w gorszym stanie ni� ostatnio uratowana Dwerlanka. Wr�cz bliscy �mierci.

Zanim Conway zd��y� si� odezwa�, kapitan przeszed� do dzia�ania.

��Mamy co trzeba. Haslam, Chen, dajcie tu przeno�n� �luz� i palniki do ci�cia metalu. Tym razem przeszukamy kraw�d� w parach. Wszyscy z wyj�tkiem doktora Prilicli. Jeden b�dzie o�wietla� powierzchni� z boku, drugi b�dzie wypatrywa� szpar mi�dzy p�ytami. Spr�bujcie odszuka� cokolwiek, co przypomina�oby w�az. Je�li nie uda nam si� go otworzy�, wytniemy sobie drog�. B�d�cie uwa�ni, ale dzia�ajcie jak najszybciej. Je�li w ci�gu p� godziny nie dostaniemy si� do �rodka przez kraw�d�, zrobimy otw�r od g�ry w zaznaczonym obszarze. Mam tylko nadziej�, �e nie przetniemy przy tym linii zasilaj�cych ani obwod�w uk�adu sterowania. Chce pan co� doda�, doktorze?

��Tak � powiedzia� Conway.�� Prilicla, mo�esz nam jeszcze co� powiedzie� o stanie rozbitk�w?

Wraca� ju� do obcego statku. Kapitan lecia� nieco przed nim, a Prilicla, uczepiwszy si� magnetycznymi przylgami �rodka oznaczonego obszaru, m�wi�:

��W zasadzie nie mam konkretnych danych, przyjacielu Conway, tylko przypuszczenia. �adna z tych istot nie odczuwa b�lu, ale obie wydaj� si� wyg�odzone i niedotlenione, a zapewne i potrzebuj� jeszcze czego�, �eby pozosta� przy �yciu. Jedno z nich ci�gle walczy o przetrwanie, podczas gdy drugie odczuwa ju� tylko blisk� rezygnacji z�o��. Jednak ich emanacja emocjonalna jest tak s�aba, �e nie potrafi� orzec z ca�� pewno�ci�, kt�re z nich jest stworzeniem inteligentnym, wiele jednak wskazuje, �e to przejawiaj�ce z�o�� nale�y do rasy nieinteligentnej. Mo�e jest zwierz�ciem laboratoryjnym, a mo�e pok�adow� maskotk�. Jednak wszystko to s� domniemania i mog� si� myli�, przyjacielu Conway.

��W�tpi� � stwierdzi� Conway.�� Zdumiewa mnie to, co m�wisz o wyg�odzeniu i niedotlenieniu. Statek nie jest uszkodzony i powinien mie� spore zapasy powietrza i �ywno�ci.

��A mo�e cierpi� na zaawansowan� posta� jakiej� choroby uk�adu oddechowego, przyjacielu Conway? To prawdopodobniejsze ni� obra�enia fizyczne.

��Skoro tak, to b�dziemy musieli znale�� jaki� lek na pozaziemskie zapalenie p�uc � wtr�ci�a si� z Rhabwara Murchison.�� Dzi�kuj�, doktorze Prilicla!

Ruchom� �luz�, przysadzisty cylinder z lekkiego metalu owini�ty p�achtami przezroczystego plastiku, podprowadzono w pobli�e obcego statku. Prilicla trzyma� si� jak najbli�ej rozbitk�w, a Chen i Haslam do��czyli do kapitana i Conwaya, szukuj�cych jakiej� szczeliny, kt�ra zdradzi�aby po�o�enie luku wej�ciowego.

Starali si� nie marnowa� czasu, gdy� Prilicla uwa�a�, �e ze wzgl�du na rozbitk�w nie sta� ich na tak� rozrzutno��, jednak statek mia� blisko osiemdziesi�t metr�w �rednicy i odpowiednio d�ugi obw�d. Wej�cie musia�o gdzie� tam by�, jednak poza dziwnymi skazami poszycie by�o g�adkie jak szk�o. Wszystko by�o w nim idealnie dopasowane.

��Czy to mo�liwe, �eby w�a�nie za tymi dziwnymi skazami kry�a si� przyczyna wszystkich problem�w?�� spyta� nagle Conway. Z g�ow� przy kad�ubie o�wietla� z boku badany przez kapitana fragment poszycia.�� Mo�e stan rozbitk�w jest tego wt�rn� konsekwencj�, a to nienaturalnie �cis�e dopasowanie p�yt poszycia ma na celu ochron� statku przed t� b�yskawicznie przebiegaj�c� korozj�, kt�ra by� mo�e na ich planecie jest czym� normalnym?

Zapad�a cisza.

��Niepokoj�ca hipoteza, doktorze � odezwa� si� po d�u�szej chwili Fletcher � szczeg�lnie �e ta dziwna korozja mog�aby zaatakowa� nasz statek. Ale nie s�dz�, �eby tak by�o. Wygl�da na to, �e owe �inkrustacje� s� z tego samego metalu co pod�o�e, nie przypominaj� typowych dla korozji guz�w. Poza tym nie wyst�puj� na z��czach.

Conway nie odpowiedzia�. Co� zaczyna�o przychodzi� mu do g�owy, ale umkn�o, gdy w s�uchawkach rozleg� si� podniecony g�os Chena:

��Tutaj, sir!

Chen i Haslam znale�li co�, co wygl�da�o na okr�g�y w�az albo osobliw� p�yt� poszycia i mia�o prawie metr �rednicy. Opryskiwali ju� to miejsce farb�, gdy Fletcher, Conway i Prilicla znale�li si� obok nich. Wewn�trz okr�gu nie by�o �adnych �lad�w, dopiero tu� poni�ej dolnej jego kraw�dzi wida� by�o dwie ma�e plamki. Bli�sze ogl�dziny ujawni�y, �e obie znajduj� si� na okr�g�ej p�ytce pi�ciocalowej �rednicy.

��To mo�e by� zamek w�azu � powiedzia� Chen. Mimo silnego podekscytowania stara� si� panowa� nad g�osem.

��Zapewne ma pan racj� � powiedzia� kapitan.�� Dobrze si� spisali�cie. Teraz osad�cie �luz� wko�o w�azu. Szybko.�� Przytkn�� p�ytk� czujnika do pokrywy.�� Po drugiej stronie jest spora pusta przestrze�, wi�c to niemal na pewno �luza. Je�li nie uda nam si� go otworzy�, wytniemy sobie przej�cie.

��Prilicla?�� spyta� Conway.

��Nic nowego, przyjacielu Conway. Aktywno�� emocjonalna rozbitk�w jest zbyt s�aba, abym m�g� j� wyczu� przy tylu innych �r�d�ach woko�o.

��Murchison!�� zawo�a� Conway. Gdy pani patolog si� zg�osi�a, szybko wyda� polecenia: � Stan rozbitk�w jest bardzo z�y. Mog�aby� zjawi� si� tutaj z przeno�nym analizatorem? Niebawem b�dziemy mieli pr�bki atmosfery i oszcz�dzi�oby nam sporo czasu, gdyby�my nie musieli ich posy�a� na Rhabwara. Kr�cej potrwa te� przygotowanie noszy.

��Oczekiwa�am, �e to zaproponujesz. B�d� za dziesi�� minut.

Conway i kapitan nie zwr�cili wi�kszej uwagi na p�achty przezroczystego plastiku i wykonany z lekkiego stopu pier�cie� uszczelniaj�cy, kt�re wyl�dowa�y im prawie na plecach. Haslam i Chen dopasowali �luz� do w�azu i przymocowali j� b�yskawicznie krzepn�cym spoiwem. Fletcher skupi� uwag� na p�ytce zamka �luzy � konsekwentnie twierdzi�, �e to nie mo�e by� nic innego � a wszystko, co robi�, opisywa� g�o�no na u�ytek nagrywaj�cego przebieg zdarze� Doddsa.

��Dwa nieregularne znaki na tej p�ytce nie wygl�daj� na wynik korozji. Moim zdaniem to celowo zmatowiony metal maj�cy da� oparcie dla palc�w r�kawicy albo go�ych manipulator�w budowniczych statku�

��Nie jestem tego wcale pewien � powiedzia� Conway i my�l, kt�ra za�wita�a mu przed chwil�, zacz�a przybiera� coraz konkretniejsze kszta�ty.

Fletcher ca�kiem go zignorowa�.

��Szorstka powierzchnia ma zapewne u�atwi� operowanie t� p�ytk�. Mo�emy spr�bowa� j� obr�ci� Mo�e te� by� wciskana albo wysuwana� A mo�e trzeba j� wcisn�� i obr�ci�

Kapitan wypr�bowywa� r�ne mo�liwo�ci i komentowa� ka�d� pr�b�, ale na razie bez widocznego efektu. Zwi�kszy� moc magnes�w, kt�re utrzymywa�y go przy statku, umie�ci� kciuk i palec wskazuj�cy na znakach i napar� jeszcze mocniej. Omskn�a mu si� jednak r�ka i przez chwil� ca�y nacisk skupi� si� tylko na kciuku. I nagle p�ytka si� obr�ci�a.

���albo te� mo�e by� zamocowana na osi jak stary w��cznik �wiat�a � wysapa� z czerwonym obliczem.

Wielki w�az zacz�� znika� we wn�trzu kad�uba. Atmosfera statku natychmiast wype�ni�a �luz�, kt�ra nad�a si�, a metalowy cylinder odsun�� si� nieco dalej i wszyscy mogli swobodnie stan�� w plastikowej rurze. Tymczasem pokrywa w�azu cofn�a si� jeszcze bardziej i unios�a, u do�u za� wysun�a si� kr�tka pochylnia si�gaj�ca mniej wi�cej tak nisko, �e gdyby statek sta� na ziemi, dotyka�aby gruntu.

Murchison, kt�ra przyby�a tymczasem w pobli�e jednostki, obserwowa�a to wszystko przez przezroczyst� pow�ok�.

��To powietrze pochodzi�o tylko ze �luzy statku. Gdybym mog�a zmierzy� jej pojemno�� i pojemno�� naszej przeno�nej �luzy, obliczy�abym panuj�ce w �rodku ci�nienie atmosferyczne. No i jeszcze potrzebna b�dzie analiza sk�adu gazowego� Wchodz�.

��To chyba g��wny w�az � powiedzia� Fletcher.�� Gdzie� musi by� jeszcze mniejsze i prostsze wej�cie u�ywane w pr�ni i�

��Nie � stwierdzi� Conway cicho, ale z du�� pewno�ci� siebie.�� Oni nie prowadz� �adnych prac w pr�ni. Przera�a ich, �e mog� si� zgubi�.

Murchison spojrza�a na niego, ale nie odezwa�a si� ani s�owem.

��Nie pojmuj�, sk�d mo�e pan to wiedzie�, doktorze � mrukn�� z irytacj� kapitan.�� Prilicla, jaka� reakcja na otwarcie w�azu?

��Nie, przyjacielu Fletcher. Przyjaciel Conway odczuwa obecnie zbyt silne emocje, �ebym m�g� wyczu� rozbitk�w.

Kapitan spojrza� znacz�co na Conwaya.

��Doktorze, specjalizuj� si� w budowie maszyn, uk�ad�w kontrolnych i urz�dze� ��czno�ci obcych � powiedzia� z namys�em.�� Mam poka�ne do�wiadczenie, wzi��em wi�c udzia� w projektowaniu statku szpitalnego. To, �e tak szybko uda�o mi si� otworzy� ten luk, jest g��wnie wynikiem tego do�wiadczenia, chocia� zwyk�y szcz�liwy traf te� odegra� tu pewn� rol�. Nie rozumiem zatem, dlaczego pan, wybitny ekspert w innej dziedzinie, okazuje a� takie rozdra�nienie tylko dlatego�

��Przepraszam, �e si� wtr�cam, przyjacielu Fletcher, ale on nie jest zirytowany. Przyjaciel Conway z wielkim zaanga�owaniem rozwi�zuje jaki� problem.

Murchison i kapitan spojrzeli na Conwaya wzrokiem, w kt�rym mo�na by�o wyczyta� oczywiste pytanie. Mimo �e by�o nieme, Conway na nie odpowiedzia�:

��Co sprawi�o, �e niewidoma rasa si�gn�a gwiazd?

Musia�o min�� kilka minut, nim kapitan poj��, �e hipoteza pasuje do wszystkiego, czego dot�d dowiedzieli si� o statku, mimo to nie poczu� si� przekonany, �e naprawd� mo�e chodzi� o istoty niewidome. Owszem, wszystkie chropowato�ci na dolnej cz�ci poszycia, szczeg�lnie te wko�o dysz, mog�yby s�u�y� za znaki ostrzegawcze przeznaczone dla kogo�, kto dysponuje tylko zmys�em dotyku. Mniejsze, rozmieszczone w regularnych odst�pach na obwodzie, wi�za�y si� zapewne z usytuowanymi tam dyszami manewrowymi. Liczniejsze ca�kiem ju� ma�e �lady, kt�re w pierwszej chwili wzi�li za oznaki osobliwej korozji, mog�y by� odpowiednikami napis�w eksploatacyjnych, tyle �e wykonanych stosowanym przez obc� ras� odpowiednikiem alfabetu Braille�a.

Teori� Conwaya wspiera� r�wnie� ca�kowity brak przezroczystych element�w konstrukcyjnych, a w szczeg�lno�ci iluminator�w, chocia� one akurat mog�y si� kry� pod jakimi� ruchomymi os�onami. Fletcher przyzna�, �e to ca�kiem ciekawa hipoteza, lecz wo�a� wierzy�, i� za�oga statku nie jest ca�kiem �lepa, ale dysponuje jakim� innym rodzajem �wzroku�. Na przyk�ad widzi w pa�mie promieniowania elektromagnetycznego.

��Je�li tak, to dlaczego pos�uguj� si� czym� w rodzaju brajla?�� spyta� Conway, jednak Fletcher nie odpowiedzia�, gdy� po bli�szych ogl�dzinach zauwa�y�, �e ka�da z chropawych �at ma w�asny, niepowtarzalny niczym odcisk palca, skomplikowany wz�r.

�luza przypomina�a poszycie statku. �ciany, pod�og� i sufit wykonano z nagich metalowych p�yt. By�o tam do�� miejsca, aby ludzie mogli stan�� wyprostowani, chocia� dwie nast�pne p�ytki zamk�w przy zewn�trznym i wewn�trznym w�azie umieszczono ledwie kilka cali nad pod�og�. Mo�na te� by�o dostrzec kilkana�cie wyra�nych, chyba �wie�ych rys, jakby ca�kiem niedawno przenoszono t�dy co� ci�kiego o ostrych kraw�dziach.

��Ta forma �ycia mo�e mie� ca�kiem nietypow� fizjologi� � powiedzia�a Murchison.�� Bardzo ros�e istoty z chwytnymi ko�czynami niemal na poziomie ziemi? A mo�e statek zosta� zbudowany dla jakiej� ma�ej rasy, ale korzysta z niego, czasowo albo na sta�e, jaki� wi�kszy gatunek? Je�li to drugie, dzia�ania ratunkowe by�yby �atwiejsze, bo odpad�oby zapewne ryzyko ksenofobicznych reakcji, jak to bywa u ras wiedz�cych ju�, �e istniej� jeszcze inne gatunki inteligentne, kt�re w razie czego mog� im przyby� na pomoc�

��Bardziej sk�ania�bym si� ku przypuszczeniu, �e to luk towarowy, prosz� pani � powiedzia� kapitan przepraszaj�cym tonem.�� I jego rozmiary s� dostosowane do wielkich �adunk�w. Mo�emy i�� dalej?

Murchison bez s�owa pomajstrowa�a przy swoim reflektorze, poszerzaj�c wi�zk� �wiat�a. Kapitan i Conway zrobili to samo.

Fletcher ju� wcze�niej si� upewni�, �e w statku nie straci dwustronnej ��czno�ci z pozosta�ymi na zewn�trz Haslamem i Chenem oraz czekaj�cym w centrali Rhabwara Doddsem. Starczy�o przytkn�� anten� skafandra do metalowej �ciany, a ca�y statek stawa� si� jedn� wielk� anten�. Kapitan przykl�kn�� i obr�ci� p�ytk� umieszczon� obok zewn�trznej pokrywy �luzy, kt�ra natychmiast si� zamkn�a, a nast�pnie powt�rzy� operacj� przy wewn�trznym w�azie.

Przez kilka sekund nic si� nie dzia�o, po czym us�yszeli syk wdzieraj�cego si� do �luzy powietrza i poczuli, jak ci�nienie otaczaj�cej atmosfery zaczyna napiera� na ich skafandry. Gdy wewn�trzny w�az otworzy� si� ca�kowicie, ukazuj�c ciemny korytarz, Murchison zacz�a pracowicie postukiwa� palcami w kontrolki analizatora.

��Czym oddychaj�? � spyta� Conway.

��Chwil�, sprawdzam raz jeszcze.�� Nagle unios�a przes�on� he�mu i u�miechn�a si�.� Czy to wystarczy za odpowied�?

Conway te� rozhermetyzowa� he�m. Przez chwil� lekko szumia�o mu w uszach.

��Mamy wi�c do czynienia z ciep�okrwistymi tlenodysznymi przywyk�ymi do ci�nienia zbli�onego do ziemskiego � powiedzia�. � To u�atwi przygotowanie izolatki.

Fletcher zawaha� si�, ale po chwili te� otworzy� he�m.

��Najpierw musi ich znale�� � rzuci�.

Wyszli na korytarz o metalowych �cianach, na kt�rych nie by�o �adnych znak�w szczeg�lnych opr�cz licznych rys i wg��bie�. Takie same �lady widoczne by�y r�wnie� na suficie. Przej�cie ci�gn�o si� oko�o trzydziestu metr�w w kierunku centrum statku. Na ko�cu le�a�o co� przypominaj�cego pl�tanin� pr�t�w wyrastaj�cych z ciemniejszej, metalowej masy. Murchison pobieg�a tam, stukaj�c magnesami.

��Ostro�nie, prosz� pani!�� zawo�a� kapitan.�� Je�li doktor ma racj�, wszystkie kontrolki, prze��czniki, instrukcje i ostrze�enia opatrzone s� tutaj pismem dotykowym i na pewno wszystko wci�� jest pod napi�ciem, bo w przeciwnym razie �luza by nie zadzia�a�a. Skoro za�oga �y�a i pracowa�a w ca�kowitych ciemno�ciach, musimy rozpoznawa� teren nie wzrokiem, ale d�o�mi i stopami. I nie dotyka� niczego, co przypomina �lady korozji.

��B�d� uwa�a�, kapitanie!�� odkrzykn�a Murchison.

Fletcher spojrza� na Conwaya.

��Ten w�az ma pod doln� kraw�dzi� tak� sam� p�ytk� jak tamten w �luzie, ale obok jest jeszcze jedna.�� Skierowa� �wiat�o lampy na �cian� i wskaza� mniejszy kr��ek znajduj�cy si� kilka cali na prawo od pierwszego.�� Zanim p�jdziemy dalej, chcia�bym sprawdzi�, co to jest.

��Dobrze, bo na razie wiemy tylko, �e to nie jest w��cznik �wiat�a � powiedzia� z u�miechem Conway.

Fletcher przykl�kn�� pod �cian�, a po chwili Murchison a� zatchn�a si� ze zdumienia, gdy korytarz zala�o ��tawe �wiat�o. Jego �r�d�o znajdowa�o si� gdzie� na drugim ko�cu pomieszczenia.

��Bez komentarza � oznajmi� kapitan.

Conway poczu�, �e si� rumieni, i mrukn�� co�, �e o�wietlenie zamontowano pewnie dla wygody widz�cych go�ci.

��Je�li to by� jeden z go�ci, nie mo�na powiedzie�, �e mia� tu wiele wyg�d � powiedzia�a Murchison, kt�ra dotar�a ju� do ko�ca korytarza.�� Sp�jrzcie tylko.

Korytarz skr�ca� na prawo, ale przej�cie blokowa�a ci�ka kratownica, kt�r� co� wyrwa�o z mocowa� w �cianie. Za ni� stercza�y z sufitu i �cian dziesi�tki powykr�canych pod r�nymi k�tami pr�t�w, jednak to nie one przyci�gn�y uwag� ludzi, ale le��ce w rumowisku cia�a trzech obcych. Otacza�y je wyschni�te �lady p�yn�w ustrojowych.

Conway od razu spostrzeg�, �e trupy nale�� do dw�ch r�nych typ�w fizjologicznych. Wi�kszy przypomina� Traltha�czyka, by� jednak mniej masywny i mia� grubsze nogi wyrastaj�ce spod p�kolistego pancerza, kt�ry �wieci� si� nieco na kraw�dziach. Z otwor�w w g�rnej cz�ci kostnej kopu�y wystawa�y cztery d�ugie i raczej cienkie macki zako�czone p�askimi ko�cianymi p�ytkami w kszta�cie grot�w o z�bkowanych kraw�dziach. Spomi�dzy ko�czyn wyrasta�a g�owa z olbrzymim otworem g�bowym, z kt�rego wyziera� las z�b�w. Dwoje g��boko osadzonych oczu zajmowa�o w niej naprawd� niewiele miejsca. Prawdziwa organiczna maszyna do zabijania, pomy�la� w pierwszej chwili Conway.

Przypomnia�o mu to, �e w�r�d personelu Szpitala s� przedstawiciele kilku gatunk�w, kt�re chocia� zyska�y wielk� inteligencj� i wra�liwo��, zachowa�y naturalne wyposa�enie u�yte niegdy� do wywalczenia sobie drogi na szczyt drabiny ewolucyjnej.

Pozosta�e dwa osobniki by�y o wiele mniejsze i s�abiej wyposa�one w or� przez natur�. Okr�g�e, w przekroju owalne i nieco sp�aszczone od spodu, przypomina�y statek, na kt�rego pok�adzie le�a�y, tyle �e mia�y ledwie troch� ponad metr �rednicy. Z jednej strony wyrasta� im cienki i d�ugi kolec albo ��d�o, po przeciwnej za� wida� by�o co�, co musia�o by� otworem g�bowym. W�sk� szczelin� okala�y wargi, przy czym g�rna zachodzi�a wyra�nie na doln�. Wszystkie powierzchnie tu�owia pokrywa�y przypominaj�ce szczecin� wyrostki. Najmniejsze by�y wielko�ci szpilki, najwi�ksze, wyrastaj�ce na spodzie, zapewne s�u��ce stworzeniu do przemieszczania si�, mia�y rozmiary ludzkiego ma�ego palca.

��Wyra�nie wida�, co tu si� sta�o � powiedzia� kapitan.�� Dwie istoty z za�ogi statku zgin�y, gdy ten du�y wyrwa� si� na wolno�� ze zbyt s�abej klatki. Dwaj pozostali, kt�rych wyczu� Prilicla, tak si� przerazili, �e wystrzelili boj� alarmow�.

Jedno z mniejszych stworze� le�a�o niczym strz�p porwanego i zmi�toszonego dywanu pod tylnymi �apami du�ego. Wida� by�o, �e ma wiele g��bokich i rozleg�ych ran ci�tych. Drugie ucierpia�o o wiele mniej, cho� te� by�o martwe. Niemal uda�o mu si� uciec do niskiego otworu w �cianie, ale zosta�o unieruchomione i zmia�d�one jedn� z przednich �ap potwora. Zd��y�o mu jednak zada� kilk� uderze� kolcem ogonowym, kt�ry stercza� od�amany z jednej z ran.

��Zgoda, ale jedno mnie zdumiewa � stwierdzi� Conway.�� Niewidoma rasa zmodyfikowa�a najwyra�niej sw�j statek w ten spos�b, aby m�c w nim przewozi� przedstawicieli o wiele wi�kszej formy �ycia. Nie rozumiem, dlaczego zadali sobie tylu trudu, aby przeprowadzi� co� a� tak bardzo ryzykownego? Chyba musia�a sk�oni� ich do tego jaka� wielka potrzeba albo te� uznaj� te wi�ksze stwory za niebywale warto�ciowe, skoro gotowi s� wystawia� niewidom� za�og� a� na taki szwank.

��Mo�e maj� bro�, kt�ra zmniejsza ryzyko � zastanowi� si� Fletcher.�� Dzia�aj�c� na wi�kszy dystans i skuteczniejsz�, ni� te ich kolce, ale tych dw�ch jej nie mia�o i zap�aci�o za sw�j b��d �yciem.

��Jak� bro� wi�kszego zasi�gu mo�e stworzy� rasa polegaj�ca tylko na zmy�le dotyku?�� spyta� Conway.

Murchison uzna�a, �e pora uci�� t� bezowocn� dyskusj�.

��Nie wiemy na pewno, czy pos�uguj� si� tylko dotykiem, chocia� to prawda, �e s� �lepi. A te wi�ksze stwory rzeczywi�cie mog� by� dla nich wiele warte jako szybko rozmna�aj�ce si� zwierz�ta rze�ne albo �r�d�o cennych lekarstw. Czy z jakiegokolwiek innego powodu. Przepraszam.�� W��czy�a sw�j nadajnik.�� Naydrad, mamy trzy cia�a dla laboratorium. Przetransportuj je w noszach, �eby unikn�� dodatkowych uszkodze� przy dekompresji.�� Znowu spojrza�a na Conwaya i kapitana.�� Nie s�dz�, aby pozostali cz�onkowie za�ogi mieli co� przeciwko temu, �e pokroj� ich przyjaci�, szczeg�lnie �e ten wi�kszy zrobi� ju� dobry pocz�tek.

Conway skin�� g�ow�. Oboje wiedzieli, �e Murchison mo�e si� dzi�ki temu wiele dowiedzie� o fizjologii i metabolizmie obu gatunk�w i �e dobrze b�dzie dysponowa� t� wiedz� przy pr�bach ratowania jeszcze �ywych rozbitk�w.

Z pomoc� Fletchera wyci�gn�li wi�ksze zw�oki spod szcz�tk�w klatki, kt�re przyciska�y je do pok�adu. Wymaga�o to wiele wysi�ku i ca�a tr�jka mia�a przy tym okazj� oceni� si�� potwora, kt�ry sam rozerwa� kratownic�. Gdy uwolnili ju� cia�o, unios�o si� w powietrze i zablokowa�o rozpostartymi mackami niemal ca�e �wiat�o korytarza.

��Rozmieszczenie ko�czyn podobne jak w typie FROB � powiedzia�a Murchison, gdy przepychali zw�oki w kierunku �luzy.�� Pancerz maj� jednak r�wnie gruby jak Melfianie i nagi, bez �adnych wzor�w. No i najpewniej to nie ro�lino�ercy. Chocia� s� ciep�okrwi�ci i tlenodyszni, nie wydaje si�, �eby te ich macki pozwala�y na pos�ugiwanie si� narz�dziami. Zaryzykowa�abym przypuszczenie, �e nale�� do typu FSOJ i �e nie jest to gatunek inteligentny.

��Okoliczno�ci jasno wskazuj�, �e nie mo�e chodzi� o istot� inteligentn� � orzek� Fletcher, gdy wr�cili pod klatk�. � Sama pani widzi, �e to by�o zwyk�e zwierz�, kt�re uciek�o z zamkni�cia.

��W naszym zawodzie uwa�amy, �e nie nale�y zbyt wiele zak�ada� z g�ry, szczeg�lnie gdy chodzi o ca�kiem now� form� �ycia � powiedzia�a z u�miechem Murchison.�� A co do tych �lepych istot, nie b�d� pr�bowa�a nawet zgadywa�, do jakiej grupy fizjologicznej mog� nale�e�.

Poniewa� by�a najdrobniejsza, przypad�o jej zadanie prze�lizgni�cia si� pomi�dzy szcz�tkami klatki a wystaj�cymi ze �ciany pr�tami. Gdyby potw�r nie powygina� wcze�niej wielu z nich, w og�le nie dosi�g�aby mniejszych zw�ok.

��To bardzo dziwna klatka � wydysza�a, gdy znalaz�a si� u celu.

Chocia� �wiat�o by�o ca�kiem jasne, nie mogli dostrzec drugiego ko�ca sekcji z klatkami, poniewa� korytarz bieg� �agodnym �ukiem zgodnym z kr�g�o�ci� statku. W tej odleg�o�ci od �rodka krzywizna by�a na tyle du�a, �e po dziesi�ciu metrach korytarz znika� z oczu. Niemniej gdziekolwiek spojrzeli, �ciany i sufit by�y naje�one pr�tami i metalowymi sztabami. Niekt�re ko�czy�y si� ostro, inne szpatu�kowato, a kilka ma�ymi metalowymi kulkami z licznymi t�pymi ig�ami. Sztaby by�y osadzone w szczelinach i mog�y si� porusza� do g�ry i w d� albo na boki, pr�ty za� wystawa�y z okr�g�ych otwor�w i dawa�y si� jedynie chowa� i wysuwa�.

��Dla mnie to te� jest dziwne, prosz� pani � powiedzia� kapitan.�� Nie przypomina �adnej znanej mi maszynerii obcych. Niemniej to chyba po prostu du�a, a raczej d�uga klatka obiegaj�ca statek. Mo�e mia�a mie�ci� wi�cej ni� jeden okaz b�d� ten okaz potrzebowa� du�o przestrzeni. To tylko domys�y, ale te sztaby i pr�ty mog�y s�u�y� do unieruchamiania tych stworze� w konkretnej sekcji klatki. Na przyk�ad w czasie �ywienia albo bada�.

��Ciekawy domys� � mrukn�� Conway.�� Krata za� by�aby ostatni� przeszkod� na wypadek, gdyby inne urz�dzenia zawiod�y. Lecz tym razem si� nie sprawdzi�a. Jednak bardziej mnie interesuje, jak daleko si�ga ta klatka. Gdyby przed�u�y� ten �uk do przeciwleg�ej cz�ci statku, otrzymamy miejsce, gdzie Prilicla wyczu� obecno�� dw�ch �ywych istot. Powiedzia�, �e jedna z nich przejawia prymitywn�, mo�e zwierz�c� z�o��, druga za� bardziej z�o�one emocje. Za��my, �e na statku jest jeszcze jeden wielki obcy, mo�e w klatce na drugim ko�cu klatki, a mo�e nawet poza ni�, a razem z nim przebywa ci�ko ranny niewidomy, kt�ry nie mia� tyle szcz�cia co jego towarzysz i nie zdo�a� zabi� tamtego stwora�

Urwa�, us�yszawszy w s�uchawkach g�os Naydrad. Informowa�a, �e czeka na zewn�trz z noszami. Murchison przepchn�a pierwszego niewidomego w kierunku �luzy.

��Naydrad, poczekaj kilka minut, to za�adujesz wszystkie trzy okazy � powiedzia�a.

Fletcher patrzy� na Conwaya wzrokiem wyra�nie m�wi�cym, �e wcale to, a wcale nie podoba mu si� perspektywa napotkania nast�pnego wielkiego FSOJ. Wskaza� na cia�o drugiej �lepej istoty.

��Temu tutaj o ma�o nie uda�o si� uciec po tym, jak zabi� FSOJ swoim szpikulcem. Gdyby�my sprawdzili, dok�d w�a�ciwie pr�bowa� si� schroni�, mo�e uda�oby si� ustali�, gdzie nale�y szuka� tego, kt�ry ocala�.

��Pomog� panu � powiedzia� Conway.

Czas ucieka�. Ocala�ym mog�o nie zosta� go ju� wiele i niezale�nie od tego, do jakiego gatunku nale�eli, na pewno z ut�sknieniem wypatrywali pomocy.

Na poziomie pod�ogi otwiera� si� niski prostok�tny otw�r, do�� jednak szeroki i wysoki, �eby mniejsza z istot mog�a przeze� przej��. Zmar�y zd��y� si� wsun�� do �rodka prawie na jedn� trzeci� swojego cia�a. Gdy wyci�gali jego zw�oki, poczuli op�r i musieli lekko szarpn��, �eby je ruszy�. Przenosili cia�o do �luzy, gdy w s�uchawkach rozleg� si� podniecony g�os:

��Sir! Na samej g�rze statku otwiera si� jaka� pokrywa. To chyba� tak, antena si� wysuwa.

��Prilicla, czy kt�ry� z rozbitk�w jest przytomny?�� spyta� natychmiast Conway.

��Nie, przyjacielu.

Fletcher spojrza� uwa�nie na Conwaya.

��Je�li to nie rozbitkowie wysun�li anten�, to zapewne nasze dzie�o. Mo�e uruchomili�my j�, wyci�gaj�c ma�ego obcego z otworu��� Pochyli� si� nagle i zawis� poziomo na wysoko�ci dziwnego przej�cia, g�ow� niemal wsun�� do �rodka.�� Prosz� zobaczy�, doktorze. Chyba znale�li�my central�.

Wymiary ma�ego tunelu by�y tylko troch� wi�ksze ni� �rednica niewidomych istot. I tutaj krzywizna statku ogranicza�a pole widzenia. Na jakie� pi�tna�cie cali od wej�cia pod�oga by�a z g�adkiego metalu, ale na suficie dostrzegli takie same, opisane dotykowo w��czniki jak ten, kt�ry napotkali w �luzie. Brak by�o oczywi�cie jakichkolwiek napis�w czy wy�wietlaczy. Dalej sufit znika� gdzie� w g�rze, a po�rodku przej�cia sta�o pierwsze ze stanowisk kontrolnych uk�ad�w statku.

Przypomina�o eliptyczn� kanapk� z wej�ciami z dw�ch bok�w. Wewn�trz mo�na by�o dostrzec setki rozmaitych prze��cznik�w, z zewn�trz za� bieg�y ca�e p�ki kabli. Wi�kszo�� znika�a w centralnej cz�ci statku, reszta za� w pod�odze albo w suficie. Trudno by�o orzec, czy kt�ry� z nich ci�gnie si� ku obwodowej cz�ci jednostki. Nie by�y opisane kolorami, ale rozmaitymi wzorami wy��obionymi na otulinach. Dalej wida� by�o kolejne stanowisko.

��S� tylko dwa, a my wiemy, �e za�oga sk�ada�a si� co najmniej z trzech istot � powiedzia� Fletcher.�� Rozbitek jest pewnie za �ukiem krzywizny. Gdyby�my tylko przecisn�li si� przez ten tunel�

��Fizycznie niemo�liwe � wtr�ci� Conway.

���nie uruchamiaj�c przypadkowo jakiego� uk�adu��� ci�gn�� kapitan.�� Zastanawia mnie, dlaczego te istoty, kt�re chocia� niewidome, wcale nie wygl�daj� na ma�o rozgarni�te, umie�ci�y stanowiska kontrolne tak blisko klatki z niebezpiecznym zwierz�ciem. Przecie� to si� a� prosi o wypadek.

��Skoro nie mog�y go mie� na oku, chcia�y go mie� pod r�k� � podsun�� Conway.

��To mia� by� �art?�� spyta� kapitan z dezaprobat�. Zdj�� jedn� z r�kawic i si�gn�� w g��b otworu.�� Chyba znalaz�em ten prze��cznik, kt�ry poruszyli�my, wyci�gaj�c zw�oki. Nacisn� go.

Kilka chwil p�niej znowu us�yszeli w s�uchawkach g�os Chena:

��Obok pierwszej anteny wysun�a si� druga, sir.

��Przepraszam � mrukn�� Fletcher. Na jego twarzy odmalowa� si� wyraz g��bokiej koncentracji, gdy obmacywa� nie znane mu kontrolki. Po chwili Chen zameldowa�, �e obie anteny si� schowa�y.�� Je�li przyj��, �e wszystkie rodzaje prze��cznik�w zosta�y podobnie pogrupowane, to te zawiaduj�ce si�owni�, sterami, uk�adami podtrzymywania �ycia, ��czno�ci� i tak dalej te� s� zapewne na osobnych panelach. Przypuszczam, �e ten tu obcy si�ga� w�a�nie do kontrolek ��czno�ci. Zdo�a� wystrzeli� boj� alarmow� i zgin��. Doktorze, m�g�by mi pan poda� r�k�?

Conway wyci�gn�� r�k�, �eby pom�c mu stan�� na nogach, podczas gdy Fletcher ostro�nie cofa� swoj� z otworu. Nagle kapitan po�lizgn�� si� i odruchowo machn�� t� r�k�, �eby si� czego� z�apa�, cho� przecie� upadek mu nie grozi�.

��Dotkn��em czego� � powiedzia� z niepokojem w g�osie.

��Nie da si� ukry� � mrukn�� Conway i wskaza� korytarz.

��Sir!�� zawo�a� Haslam przez radio.�� Ca�y statek wibruje! Odbieramy te� metaliczne d�wi�ki!

Murchison czym pr�dzej wr�ci�a od �luzy. Z wpraw� zatrzyma�a si� na �cianie.

��Co si� dzieje?�� spyta�a i te� spojrza�a na klatk�. � Co tu si� dzieje?

Jak tylko si�gali wzrokiem, d�ugie metalowe elementy chowa�y si� energicznie w �cianach albo niczym t�oki przesuwa�y tam i z powrotem. Niekt�re by�y pogi�te i uderza�y o siebie; to one robi�y taki niemi�osierny ha�as. Gdy patrzyli na to pandemonium mechanicznej aktywno�ci, w �cianie kilka metr�w od nich odskoczy�a jaka� klapka i ze �rodka wylecia�a masa czego� przypominaj�cego g�st� owsiank�. Pop�yn�a niczym niekszta�tna pi�ka przez korytarz, a� trafi�a na pierwszy z pr�t�w.

Kawa�ki masy rozlecia�y si� na wszystkie strony i zaraz zosta�y zm��cone przez kolejne pr�ty, a� w korytarzu zawirowa�o od nich, jakby wdar�a si� tu �nie�yca. Murchison z�apa�a kilka drobin do woreczka na pr�bki.

��Wygl�da to na podajnik �ywno�ci. Analiza tej substancji sporo nam powie o metabolizmie wi�kszych istot. Jednak gdy teraz na to patrz�, te pr�ty i sztaby nie s�u�y�y raczej obezw�adnianiu FSOJ. Chyba �eby mia�y za zadanie pozbawi� go przytomno�ci.

��Przy typie fizjologicznym FSOJ to mo�e by� jedyna metoda opanowania takiej istoty, je�li nie dysponuje si� ci�kim generatorem wi�zki odpychaj�cej � powiedzia� z namys�em Conway.

��Tak czy owak, moja sympatia do tych istot jakby zmala�a � stwierdzi�a Murchison.�� Ten korytarz przypomina mi izb� tortur.

Conwayowi przysz�o do g�owy to samo, a s�dz�c po niewyra�nej minie kapitana, i on musia� pomy�le� co� podobnego. Wszystkich ich uczono dot�d, �e nie ma czego� takiego jak z gruntu z�a i nieprzyjazna inteligentna rasa, a oni g��boko w to wierzyli. Gdyby wysun�li chocia� cie� sugestii, �e mo�e by� inaczej, zostaliby natychmiast odprawieni ze Szpitala, a kapitan nie m�g�by d�u�ej s�u�y� w Korpusie Kontroli. Owszem, obcy byli bardzo r�norodni, czasem przejawiali wr�cz szokuj�ce cechy, a na pocz�tku kontaktu nale�a�o zachowywa� jak najwi�ksz� ostro�no�� i uwa�a� na ka�de s�owo i gest, przynajmniej do czasu, gdy lepiej si� ich pozna�o, nie by�o jednak ras przesi�kni�tych z�em. Wsz�dzie pojawia�y si� socjopatyczne czy zwichrowane jednostki, ale nigdy nie dotyczy�o to ca�ego gatunku.

Ka�da rasa, kt�ra wyewoluowa�a do etapu podr�y kosmicznych, musia�a posi��� umiej�tno�� wsp�pracy i tym samym wyzby� si� brutalno�ci w stosunkach spo�ecznych. Taka brzmia�a opinia podtrzymywana przez najwi�ksze umys�y Federacji wywodz�ce si� z oko�o sze��dziesi�ciu r�nych �wiat�w. Conway nigdy nie by� w najmniejszej nawet mierze ksenofobem, ale czasem zastanawia� si�, czy kiedy� jednak nie trafi� na wyj�tek, kt�ry potwierdzi regu��.

��Wracam teraz z cia�ami � powiedzia�a oficjalnym tonem Murchison.�� Mo�e uda mi si� znale�� kilka odpowiedzi, chocia� po prawdzie nie wiem jeszcze, jakie pytania powinnam zada�.

Fletcher znowu rozci�gn�� si� na pok�adzie z r�k� schowan� g��boko w otworze.

��Musz� to wy��czy� cokolwiek to jest. Jednak nie wiem, gdzie dok�adnie trafi�em d�oni�. Ani czy nie uruchomi�em czego� jeszcze.�� W��czy� radio.�� Haslam, Chen, mo�ecie okre�li� zasi�g wibracji i sprawdzi�, czy nie ma jeszcze jakiego� ich �r�d�a w innej cz�ci statku?�� Spojrza� na Conwaya.�� Doktorze, czy gdy b�d� szuka� w�a�ciwego prze��cznika, m�g�by pan co� dla mnie zrobi�? Prosz� wzi�� m�j palnik i wyci�� otw�r w �cianie korytarza prowadz�cego do �luzy�

Urwa�, gdy nagle wko�o zapad�a ca�kowita ciemno��. Metaliczny jazgot zabrzmia� w niej tak g�o�no, �e Conway omal nie wpad� w panik� i czym pr�dzej si�gn�� do w��cznika reflektora w he�mie. Jednak zanim zd��y� go zapali�, wko�o znowu zrobi�o si� jasno.

��To nie by� ten � mrukn�� kapitan.�� Chc�, �eby znalaz� pan �atwiejsz� drog� do rozbitk�w ni� ta, kt�r� mamy przed sob�. Zauwa�y� pan zapewne, �e wi�kszo�� kabli biegnie od stanowisk kontrolnych do �rodka, gdzie jest si�ownia, a ma�o prowadzi ku obwodowi statku. Wnosz� z tego, �e poza korytarzem klatki i central� s� przede wszystkim �adownie. Je�li ta rasa buduje swoje statki podobnie jak my i inni, powinny to by� du�e pomieszczenia rozdzielone raczej zwyk�ymi drzwiami, a nie w�azami ci�nieniowymi czy �luzami. Je�li tak jest, a odczyty z czujnik�w zdaj� si� to potwierdza�, mo�e uda nam si� obej�� central� i szybko dotrze� do rozbitk�w. Marsz przez t� ��cie�k� zdrowia� by�by bardzo ryzykowny, a pr�ba wyci�cia otworu od zewn�trz mog�aby si� sko�czy� rozhermetyzowaniem statku�

Kapitan jeszcze m�wi�, gdy Conway wycina� ju� w �cianie w�ski, prostok�tny otw�r, przez kt�ry chcia� zobaczy� to, co by�o po drugiej stronie. Jednak gdy sko�czy�, ujrza� jedynie czarn�, proszkow� substancj�, kt�ra wysypa�a si� z rozci�cia i zawis�a niewa�k� chmur� w powietrzu. P�omie� palnika rozproszy� j� po chwili, posy�aj�c miniaturowymi wirami w r�ne strony.

Ostro�nie, �eby nie dotkn�� gor�cych jeszcze kraw�dzi, Conway wsun�� d�o� w otw�r. Wyci�gn�� gar�� czarnego proszku, �eby mu si� lepiej przyjrze�. Potem przesun�� si� nieco dalej i ponownie uruchomi� palnik. I jeszcze raz.

Fletcher patrzy� na niego, ale nic nie m�wi�, zaj�ty manipulacjami wewn�trz otworu. Conway zabra� si� do przeciwleg�ej �ciany korytarza. �eby mu szybciej sz�o, wycina� ju� tylko ma�e, rzadko rozrzucone otwory testowe. Gdy po raz czwarty trafi� na czarny proszek, zawo�a� Murchison.

��Znajduj� du�e ilo�ci czego�, co jest sypkie, czarne i pachnie jak materia organiczna. Przypomina �yzn� gleb�. Czy pasuje jako� do profilu fizjologicznego za�ogi?

��Owszem � odpowiedzia�a zdecydowanie Murchison.�� Wst�pne badania dw�ch ma�ych cia� sugeruj�, �e atmosfera statku s�u�y tylko wi�kszym istotom. Te mniejsze w og�le nie maj� p�uc, to stworzenia ryj�ce, kt�re przetwarzaj� organiczne sk�adniki gleby, a tak�e fragmenty ro�lin czy tkanki zwierz�cej. Pobieraj� ziemi� du�ym otworem g�bowym z przodu cia�a, jednak mog� go zamkn��, zaciskaj�c masywn�, g�rn� warg�, i wtedy potrafi� przekopywa� si�, nie jedz�c. Zauwa�y�am atrofi� ko�czyn, a dok�adniej tych dolnych wyrostk�w, kt�re s�u�� do przemieszczania si�, jak i nadwra�liwo�� g�rnych wyrostk�w czuciowych. Mo�e to oznacza�, �e ich cywilizacja osi�gn�a etap, na kt�rym zamieszkuj� one sztuczne systemy tuneli z �atwym dost�pem do gotowego pokarmu i nie musz� go samodzielnie wygrzebywa�. To, co znalaz�e�, mo�e by� sk�adem �ywno�ci, a zarazem terenem rekreacyjnym.

��Rozumiem � stwierdzi� Conway.

�lepe, kopi�ce tunele w ziemi stworzenia, kt�re jakim� sposobem zdo�a�y si�gn�� gwiazd, pomy�la�. Jednak kolejne s�owa Murchison przypomnia�y mu, �e niewidome istoty mog� by� r�wnie ma�e duchem i okrutne co przedstawiciele wielkich i dumnych ras.

��Co do ocala�ych. Je�li FSOJ znajduje si� zbyt blisko ocala�ego rozbitka i nie uda nam si� uratowa� obu bez nara�ania siebie albo ocala�ego, powolny spadek ci�nienia, kt�ry nie narazi tego drugiego na chorob� kesonow�, obezw�adni, a mo�e i zabije FSOJ.

��To b�dzie ostatnie, czego by� mo�e spr�bujemy � orzek� Conway. Regu�y pierwszego kontaktu stawia�y spraw� jasno. Nie mo�na by�o dzia�a� pochopnie, p�ki nie mia�o si� absolutnej pewno�ci, �e na oko dzikie stworzenie naprawd� jest bezrozumne.

��Wiem, wiem � odpar�a Murchison.�� Zainteresuje ci� pewnie, �e ta wi�ksza istota by�a w zaawansowanej ci��y, a w takim stanie wi�kszo�� stworze�, inteligentnych czy nie, jest nadwra�liwa i bardziej ni� zwykle agresywna. Potrafi zaatakowa� na najs�abszy nawet sygna�, �e co� zagra�a ich przysz�emu potomstwu. Mo�e dlatego wyrwa�a si� z klatki. Ponadto �lepy nie zdo�a�by jej zabi� tym swoim ��d�em, gdyby nie miejscowe os�abienie cz�ci podbrzusza zwi�zane z rych�ym porodem.

��Je�li wzi�� pod uwag� stan samicy FSOJ i bicie, kt�re musia�a wcze�niej znosi� � zacz�� Conway.

��Nie powiedzia�am, �e to ona � wtr�ci�a si� Murchison.�� Chocia� mo�e tak by�. Pod wieloma wzgl�dami to o wiele ciekawsze stworzenia ni� te ma�e.

��Zachowaj si�y na ras�, o kt�rej wiemy, �e jest inteligentna!�� rzuci� ostro Conway. Na chwil� zapad�a cisza, w kt�rej s�ycha� by�o tylko szumy z radia.�� Przepraszam, nie chcia�em tak powiedzie�. Strasznie boli mnie g�owa.

��Mnie te� � odezwa� si� z pod�ogi Fletcher.�� My�l�, �e to od ha�asu i podd�wi�k�w emitowanych przez t� maszyneri�. Je�li boli go cho� w po�owie tak jak mnie, powinna mu pani wybaczy�. Prosi�bym te�, �eby przygotowa�a pani jaki� �rodek przeciwb�lowy. Przyda si�, gdy wr�cimy na statek�

��No to jest nas troje � powiedzia�a Murchison.�� �upie mi w g�owie, odk�d wr�ci�am, a by�am wystawiona na ha�as i wibracje tylko przez kilka minut. I mam te� z�� wiadomo��: �rodki przeciwb�lowe nic tu nie pomagaj�.

��Czy to nie dziwne, �e troje ludzi, kt�rzy oddychali powietrzem ze statku, cierpi na te same��� zacz�� Fletcher, gdy Murchison si� wy��czy�a, ale Conway zaraz mu przerwa�:

��W Szpitalu mawiamy, �e b�le psychosomatyczne s� zara�liwe i nie da si� ich wyleczy�. Murchison zrobi�a analiz� tutejszego powietrza pod k�tem obecno�ci toksyn i mikroorganizm�w. Nie ma tu nic, co by�oby dla nas gro�ne, b�l za� mo�e by� skutkiem zdenerwowania, napi�cia albo kombinacji r�nych czynnik�w psychofizycznych. Poniewa� jednak zaatakowa� nas wszystkich jednocze�nie, zapewne chodzi o jaki� czynnik zewn�trzny, jak ha�as i wibracje. Pa�ski pierwszy domys� by� s�uszny. Przepraszam, �e o tym wspomnia�em.

��Gdyby pan tego nie zrobi�, ja bym o tym powiedzia�, i to g�o�no � stwierdzi� Fletcher.�� To bardzo nieprzyjemny b�l i nie pozwala mi si� skupi� na tych�

Znowu przerwa� im g�os z radia:

��Tu Haslam, sir. Sko�czyli�my z Chenem analiz� �r�de� d�wi�ku i wibracji. Dochodz� z szerokiego na dwa metry korytarza, kt�ry nazwa� pan klatk�. Biegnie doko�a statku z przerw� na pomieszczenie centrali. Jednak to nie wszystko, sir. Korytarz przecina obszar oznaczony jako miejsce pobytu rozbitk�w.

��Gdybym zatrzyma� mechanizmy tej izby tortur czy cokolwiek to jest, mo�e przecisn�liby�my si� jako� do rozbitk�w � powiedzia� z przej�ciem kapitan, patrz�c na Conwaya.�� Chocia�� je�li wtedy ta maszyneria znowu si� w��czy, zat�ucze nas na �mier�. Haslam, co� jeszcze?

��W zasadzie tak, sir � odpar� z wahaniem oficer.�� Mo�e to niewa�ne, ale nas obu te� boli g�owa.

Znowu wszyscy umilkli. Fletcher i Conway usi�owali poj��, o co tu mo�e chodzi�. Obaj oficerowie przebywali ca�y czas na zewn�trz statku, mieli z nim kontakt jedynie przez magnetyczne buty i r�kawice, kt�re by�y porz�dnie wy�cie�ane i izolowane, wi�c na pewno nie przenosi�y wibracji, a d�wi�ki nie rozchodzi�y si� w pr�ni. B�l g�owy u obu m�czyzn nie dawa� si� nijak wyja�ni�.

��Dodds � powiedzia� nagle Fletcher do oficera, kt�ry pozosta� na Rhabwarze.�� Sprawd� raz jeszcze ten statek pod k�tem wszelkich mo�liwych emisji. Mo�liwe, �e chodzi o co�, co pojawi�o si� dopiero po tym, jak w��czy�em maszyneri�. Na wszelki wypadek zbadaj te� radiacj� pobliskiej gromady gwiezdnej.

Kapitan nie widzia�, �e Conway z aprobat� pokiwa� g�ow�. Pomimo b�lu i ryzyka zwi�zanego z manipulacjami, kt�re spowodowa� mog�y wszystko, od wy��czenia �wiate� pocz�wszy, na nie kontrolowanym skoku w nadprzestrze� sko�czywszy, Fletcher wci�� my�la�. Jednak czujniki nie wykry�y niczego szkodliwego. Wci�� zastanawiali si� nad tym fenomenem, gdy Prilicla przerwa� milczenie:

��Przyjacielu Conway, nie meldowa�em wcze�niej, bo chcia�em mie� pewno��, ale teraz jestem przekonany, �e stan obu rozbitk�w zdecydowanie si� poprawia.

��Dzi�kuj� � powiedzia� Conway.�� To da nam nieco czasu na przemy�lenie, jak ich uratowa�. Ale sk�d ta nag�a poprawa?�� rzuci� pod adresem Fletchera.

Kapitan spojrza� na poruszaj�ce si� szale�czo pr�ty.

��Mo�e ma to co� wsp�lnego z tym?

��Nie wiem � mrukn�� Conway, ale u�miechn�� si� na my�l, �e szans� udzielenia pomocy wzros�y.�� Chocia� z drugiej strony, ten ha�as zbudzi�by umar�ego.

Kapitan zerkn�� na niego z dezaprobat�. Wyra�nie nie by�o mu do �miechu.

��Sprawdzi�em wszystkie p�askie prze��czniki w zasi�gu r�ki � powiedzia� powa�nym tonem.�� To ma�e obrotowe p�ytki, bo kr�tkie macki �lepych nie poradzi�yby sobie z niczym innym. Znalaz�em jednak jak�� d�wigni�. Mierzy kilka cali i jest wydr��ona w po�owie d�ugo�ci. Zag��bienie zdaje si� pasowa� do ko�c�wki ��d�a tych stworze�. Jest uniesiona pod k�tem czterdziestu pi�ciu stopni i wy�ej podnie�� jej nie mo�na. Zamierzam j� opu�ci�. Proponuj� na wszelki wypadek uszczelni� skafandry.

Fletcher zamkn�� he�m i na�o�y� r�kawic�. Potem pewnym ruchem si�gn�� do otworu. Najwyra�niej dok�adnie zapami�ta�, gdzie jest d�wignia.

Mechaniczna aktywno�� nagle usta�a. Zapad�a cisza tak wielka, �e gdy czyj� magnetyczny but zazgrzyta� na zewn�trznym kad�ubie, Conway a� si� wzdrygn��. Kapitan u�miechn�� si�, wsta� i uni�s� os�on� he�mu.

��Rozbitkowie znajduj� si� na drugim ko�cu tego korytarza, doktorze. Spr�bujemy do nich dotrze�.

Okaza�o si� jednak, �e nie zdo�aj� �adnym sposobem przecisn�� si� mi�dzy pr�tami. Kapitan zdj�� nawet skafander, ale jedyne, co dzi�ki temu uzyska�, to szereg otar� i zranie�. Niezadowolony w�o�y� skafander i zabra� si� do pr�t�w z palnikiem. Metal, z kt�rego je zrobiono, okaza� si� wszak�e bardzo wytrzyma�y i przeci�cie ka�dego zabiera�o mu kilkana�cie sekund przy pe�nej mocy p�omienia, a by�o ich tyle co chaszczy w zaro�ni�tym od wiek�w ogrodzie. Oczy�cili ledwie dwa metry korytarza, gdy musieli si� wycofa� ze wzgl�du na wzrastaj�c� temperatur�.

��Niedobrze � stwierdzi� kapitan.�� Mo�emy si� do nich przedrze�, ale przerywaj�c co chwila na do�� d�ugo, �eby ciep�o zdo�a�o si� rozej�� po konstrukcji i wypromieniowa� w przestrze�. Ryzykujemy te�, �e uszkodzimy przy tym jaki� wa�ny obw�d.�� Postuka� pi�ci� w �cian� na tyle silnie, �e niemal mo�na by�o to uzna� za przejaw �ywszych emocji.�� Opr�nienie pomieszcze� z ziemi� potrwa jeszcze d�u�ej, bo musieliby�my przenosi� j� na korytarz, a potem wyrzuca� przez �luz�. Na dodatek nie wiemy, na jakie przeszkody natkniemy si� po drodze. Zaczynam dochodzi� do wniosku, �e jedynym sposobem b�dzie sforsowanie poszycia. Ale i to wi��e si� z problemami�

Wyci�cie otworu w podw�jnym kad�ubie te� spowodowa�oby wydzielenie si� wielkiej ilo�ci ciep�a, kt�re zgromadzi�oby si� przede wszystkim w przeno�nej �luzie chroni�cej statek przed rozhermetyzowaniem. Tutaj te� trzeba by czeka� co rusz na och�odzenie si� otoczenia, chocia� na zewn�trz przebiega�oby to szybciej. Potem musieliby jeszcze przebi� si� przez urz�dzenia steruj�ce pr�tami i same pr�ty do korytarza, chocia� nie grozi�oby im wtedy, �e w razie przypadkowego w��czenia mechanizmu doznaliby jakiej� krzywdy�

��Poza tym, doktorze, m�j b�l g�owy zdaje si� s�abn��.

Conway stwierdzi�, �e jemu te� si� poprawia, gdy znowu odezwa� si� Prilicla:

��Przyjacielu Conway, monitoruj� stan emocjonalny rozbitk�w, odk�d wy��czyli�cie maszyneri� na korytarzu. Od tego czasu jest z nimi coraz gorzej, a teraz s� niemal w tym samym stanie, w jakim byli, gdy tu przybyli�my, a mo�e nawet troch� gorszym. Przyjacielu Fletcher, mo�emy ich straci�.

��To� to nie ma sensu!�� wybuchn�� kapitan i spojrza� wyczekuj�co na Conwaya.

Conway potrafi� sobie wyobrazi�, jak Prilicla dygocze w swoim skafandrze pod wp�ywem emocjonalnej burzy szalej�cej w duszy Fletchera. Trudniej by�o mu poj��, ile kosztowa�o ma�ego empat� wyg�oszenie wcze�niejszego ostrze�enia. Prilicla z zasady unika� wzbudzania w kimkolwiek �ywych emocji, kt�re sam m�g�by odczu� jako przykre.

��Mo�e i nie ma sensu, ale to da si� �atwo sprawdzi� � powiedzia� czym pr�dzej.

Fletcher pos�a� mu spojrzenie, w kt�rym by�o tyle� z�o�ci, ile zdumienia, ale zbli�y� si� do otworu i przesun�� d�wigni�. Maszyneria znowu ruszy�a. Zaraz te� wr�ci� b�l g�owy.

��Stan rozbitk�w znowu si� poprawia � oznajmi� Prilicla.

��Na ile poprawi� si� poprzednim razem?�� spyta� z niepokojem Conway.�� Potrafisz oceni� na podstawie ich emocji, czy jeden nie zamierza� atakowa� drugiego?

��Obaj byli przez kilka minut ca�kiem przytomni. Ich emanacja by�a tak silna, �e mog�em dok�adnie ustali�, gdzie s�. Znajduj� si� w odleg�o�ci dw�ch metr�w jeden od drugiego i �aden nie rozwa�a� mo�liwo�ci ataku.

��Mam uwierzy�, �e w pe�ni przytomny FSOJ i niewidomy s� tak blisko siebie, a zwierzak nawet nie my�li o ataku?�� spyta� ze zdumieniem kapitan.

��Mo�e niewidomy ukry� si� w jakiej� szafce albo czym� podobnym � powiedzia� Conway.�� FSOJ mo�e zachowywa� si� zgodnie z zasad�, �e co z oczu, to z serca.

��Przepraszam, ale nie potrafi� z ca�� pewno�ci� orzec, czy te istoty rzeczywi�cie nale�� do r�nych gatunk�w, chocia� ich emanacja emocjonalna to sugeruje � odezwa� si� Prilicla.�� Jedna czuje z�o�� i b�l i ma�o co innego, podczas gdy emocje drugiej s� o wiele bardziej z�o�one. Mo�e pomocne b�dzie za�o�enie, �e obie nale�� do rasy niewidomych, tyle �e jedna dozna�a powa�nych uraz�w m�zgu.

��Zgrabna teoria, doktorze Prilicla � powiedzia� kapitan. Skrzywi� si� i spr�bowa� obj�� g�ow� d�o�mi, co z uwagi na he�m by�o jednak niemo�liwe.�� To wyja�nia, dlaczego spokojnie mog� przebywa� obok siebie, ale nie wyja�nia zwi�zku pomi�dzy ich stanem a dzia�aniem albo niedzia�aniem maszynerii. Chyba �e uszkodzi�em te urz�dzenia sterownicze i w��czy�em przypadkowo r�wnie� jaki� awaryjny modu� uk�adu podtrzymywania �ycia, kt�ry wzi�� si� do leczenia rozbitk�w, albo te�� Nie, sam ju� nie wiem!

��Tak jak my wszyscy, przyjacielu Fletcher � powiedzia� empata.�� Og�lna emanacja emocjonalna ca�ej naszej za�ogi nie pozostawia �adnych w�tpliwo�ci w tej kwestii.

��Wracajmy na Rhabwara � zaproponowa� nagle Conway.�� Musz� pomy�le� troch� w ciszy i spokoju.

Zostawili Chena na stra�y z wyra�n� instrukcj�, aby trzyma� si� w pewnej odleg�o�ci od statku obcych i pod �adnym pozorem go nie dotyka�. Prilicla wr�ci� razem z nimi. Powiedzia�, �e emocjonalny sygna� rozbitk�w tak si� wzmocni�, �e bez problemu go wyczuje z Rhabwara. Maszyneria pracowa�a ca�y czas i nieznane istoty czu�y si� coraz lepiej.

Na pok�adzie medycznym przeszli od razu do laboratorium, gdzie urz�dowa�a Murchison. Jej ubi�r by� poznaczony krwawymi �ladami, a wko�o na sto�ach sekcyjnych le�a�y cia�a obu niewidomych i rozkawa�kowane zw�oki FSOJ. Naydrad do��czy�a do nich, gdy Conway poprosi� kapitana o plan obcego statku z naniesionymi najnowszymi danymi. Fletcher by� wyra�nie zadowolony, �e ma co� do roboty, bo nie przejawia� wi�kszego zainteresowania rozkrojonymi cia�ami.

Gdy plan pojawi� si� na ekranie laboratorium, Conway najpierw poprosi� kapitana o poprawianie go, gdyby pope�ni� gdzie� jaki� b��d, i zacz�� streszcza�, na czym polega ich problem.

Jak zwykle w takich wypadkach, mieli w gruncie rzeczy do czynienia z wieloma mniejszymi problemami. Pierwsza ich grupa wi�za�a si� ze statkiem obcych. Wst�pne badanie wykaza�o, �e by� nie uszkodzony i pod pe�nym zasilaniem. Mia� kszta�t dysku. W centrum, prawie do jednej trzeciej promienia, rozci�ga�o si� pomieszczenie kryj�ce si�owni� i urz�dzenia pomocnicze. Zaraz na zewn�trz bieg� kolisty korytarz po��czony ze �luz� prostym przej�ciem. Na rysunku wygl�da�y oba niczym sierp z ostrzem oddzielonym od r�koje�ci. Brakuj�cy odcinek pomi�dzy nimi zajmowa�a centrala.

Dalej znajdowa�y si� pomieszczenia s�u��ce zaspokajaniu potrzeb �yciowych obu gatunk�w. Ilo�� miejsca po�wi�conego w tym celu FSOJ jednoznacznie dowodzi�a, �e statek zosta� zaprojektowany do transportu tych stworze�. Przemawia�o za tym r�wnie� o�wietlenie i obecno�� atmosfery.

Conway zerkn�� na Fletchera i innych, ale nikt nie zamierza� go poprawia�. Podj�� wi�c wyk�ad:

��Najbardziej niepokoi mnie ta k�uj�ca i szturchaj�ca maszyneria, kt�r� odkryli�my w korytarzu klatki. Trudno mi pogodzi� si� z my�l�, aby FSOJ byli trzymani wy��cznie w celu zadawania im udr�ki. Wola�bym wyja�nienie, �e szkolono ich do czego� szczeg�lnego. Nie buduje si� statku kosmicznego dostosowanego do potrzeb nierozumnych stworze�, je�li nie s� one cenione przez budowniczych. Musimy zatem zada� sobie pytanie, czy FSOJ maj� co� takiego, czego nie ma drugi gatunek. Czego tym mniejszym istotom brakuje najbardziej?

Wszyscy spojrzeli w milczeniu na cia�o FSOJ. Murchison chcia�a odpowiedzie�, ale kapitan j� uprzedzi�:

��Oczu?

��W�a�nie. Oczywi�cie nie sugeruj�, �e FSOJ s� odpowiednikami ziemskich ps�w przewodnik�w dla niewidomych. Przypuszczam raczej, �e po opanowaniu ich agresywnych sk�onno�ci niewidomi nawi�zuj� z nimi symbiotyczn� albo paso�ytnicz� wi�, wczepiaj�c si� w ich cia�a wyrostkami, by po��czy� si� z ich uk�adem nerwowym, a szczeg�lnie z nerwami wzrokowymi, i w ten spos�b�

��Niemo�liwe � rzuci�a zdecydowanie Murchison.

Prilicla a� si� zatrz�s�, wyczuwszy ogarniaj�c� Conwaya irytacj�, i nag�e poczucie zawodu. To ostatnie by�o silniejsze, bo Conway �wietnie wiedzia�, �e Murchison nie powiedzia�aby tego, nie maj�c w r�ku rzetelnych dowod�w.

��Mo�e po interwencji chirurgicznej i odpowiednim przeszkoleniu?�� spr�bowa� jeszcze, ale Murchison potrz�sn�a g�ow�.

��Przykro mi, ale wiemy ju� do�� o tych istotach, aby wykluczy� mo�liwo�� powstania mi�dzy nimi takiego kontaktu. Niewidome, kt�re sklasyfikowa�am wst�pnie jako CPSD, s� wszystko�erne i dwup�ciowe. Jedno z cia� nale�a�o do istoty m�skiej, drugie do �e�skiej. ��d�o jest ich naturaln� broni�, chocia� po��czone z nim gruczo�y jadowe uleg�y ju� atrofii. Stworzenia te s� bardzo inteligentne i jak ju� wiemy, mimo niedostatku zmys��w, zaawansowane w rozwoju technologicznym. Zdaj� si� zna� jedynie zmys� dotyku, ale s�dz�c po specjalizacji wyrostk�w na g�rnej powierzchni cia�a, maj� ten zmys� rozwini�ty do granic mo�liwo�ci. Zapewne potrafi� wyczuwa� wibracje rozchodz�ce si� w �rodowisku sta�ym albo gazowym, zdolne s� te� chyba kontaktowo rozpoznawa� smaki. Nie wykluczam, �e pr�cz tego znaj� zapachy. Nie widz� jednak i mia�yby zapewne trudno�ci ze zrozumieniem, czym jest wzrok. S�dz� wi�c, �e natrafiwszy na nerw wzrokowy, nie pozna�yby, z czym w�a�ciwie maj� do czynienia.

Murchison wskaza�a na rozkrojone cia�o FSOJ.

��Ale nie to jest g��wnym powodem, dla kt�rego nie mog� si� sta� symbiontami. Normalnie inteligentny paso�yt albo symbiont musi usadowi� si� blisko m�zgu albo pnia nerwowego �ywiciela. W naszym wypadku oznacza�oby to kark albo szczyt g�owy. Jednak u tego stworzenia m�zg nie kryje si� w czaszce. Wraz z innymi �yciowo wa�nymi organami mie�ci si� g��boko w tu�owiu. Na dodatek usadowiony jest w do�� dziwnym miejscu, bo pod macic� i wko�o trzonu kana�u rodnego. Rosn�cy embrion naciska na�, a przy trudnym porodzie mo�e nawet doj�� do zniszczenia m�zgu rodzica. Potomek musi wtedy si�� utorowa� sobie drog� na zewn�trz, niemniej otrzymuje �r�d�o po�ywienia wystarczaj�ce do czasu, a� sam zdo�a sobie znale�� jakie� inne. FSOJ rodz� si� ju� w pe�ni ukszta�towane i zdolne do samodzielnego �ycia � doda�a.�� Na ich rodzimym �wiecie zapewne nie�atwo jest przetrwa�. Gdyby niewidomi szukali sobie symbionta, na pewno skierowaliby uwag� na jakie� inne, sprawiaj�ce mniej k�opot�w stworzenie.

Conway potar� obola�� g�ow�. Pomy�la�, �e nigdy wcze�niej rozwa�ania nad najtrudniejszymi nawet przypadkami nie by�y a� tak bolesne. Owszem, miewa� okresy bezsenno�ci, nawracaj�ce l�ki czy dokucza�o mu napi�cie w czasie poprzedzaj�cym podejmowanie wa�nych decyzji, ale dotychczas nie ko�czy�o si� to b�lem g�owy. Czy�by si� starza�? Nie, nie ma co szuka� tak z�o�onych wyja�nie�. Na statku obcych ta przypad�o�� udziela�a si� wszystkim.

��Tak czy inaczej, b�dziemy musieli wybra� si� tam po rozbitk�w � powiedzia� tonem nie zostawiaj�cym cienia w�tpliwo�ci, �e nie widzi innego wyj�cia.�� Im szybciej, tym lepiej. Jednak by�oby zbrodni� i g�upot�, gdyby�my narazili �ycie inteligentnej istoty, marnuj�c czas na jakie� zwierz�, nawet je�li jest ono dla niej bardzo cenne. Je�li wi�c zgadzamy si� co do tego, �e FSOJ nie jest gatunkiem rozumnym�

���rozhermetyzujemy statek i poczekamy, a� Prilicla oznajmi nam, �e FSOJ nie �yje, a wtedy wytniemy sobie drog� do wn�trza i czym pr�dzej wyci�gniemy niewidomego � doko�czy� za niego kapitan.�� Cholera, znowu zaczyna mnie bole�.

��Jedna sugestia, przyjacielu Fletcher � powiedzia� nie�mia�o Prilicla.�� Niewidomy jest niewielki i zapewne zdo�a pokona� korytarz, nie nara�aj�c si� na urazy ze strony mechanizmu treningowego FSOJ. Emocjonalna aktywno�� obu osobnik�w ro�nie i jest ju� bliska poziomowi, kt�ry okre�li�bym jako pe�ni� �wiadomo�ci. Jeden z nich jest rozdra�niony i ma�o poczytalny, prawie nie panuje nad sob�, w drugim, kt�ry bardzo si� stara co� przeprowadzi�, narasta frustracja. Poza tym, przyjacielu Conway, ja r�wnie� zaczynam odczuwa� pewne dolegliwo�ci w obr�bie m�zgoczaszki.

Znowu ten zara�liwy b�l g�owy! pomy�la� Conway. To ju� za wiele jak na przypadek�

Nagle przypomnia� sobie pierwsze lata pracy w Szpitalu, kiedy nie posiada� si� z dumy, �e nale�y do personelu tej wielo�rodowiskowej plac�wki, chocia� po prawdzie mia� w�wczas tyle do powiedzenia, ile ch�opiec na posy�ki. Kt�rego� dnia zosta� skierowany do wsp�pracy z pewnym VUXG, doktorem Arratapekiem, kt�ry swobodnie pos�ugiwa� si� telepati� i telekinez�. Korzystaj�c z funduszy Federacji, realizowa� program obudzenia inteligencji u rasy wielkich, bezrozumnych gad�w.

Arratapec nie raz i nie dwa przyprawi� Conwaya o b�l g�owy.

Conway my�la� o tym, ledwie s�uchaj�c kapitana ustalaj�cego procedur� dehermetyzacji obcego statku. Najpierw, na wypadek, gdyby niewidomy nie by� jednak zdolny przej�� korytarzem po �mierci FSOJ, mieli ustawi� przeno�n� �luz� nad miejscem, gdzie przebywali rozbitkowie. Nagle Fletcher podni�s� g�os, co przywo�a�o Conwaya do rzeczywisto�ci.

��Dlaczego nie mo�esz tego zrobi�? � dopytywa� si� kapitan.�� Zaraz bierz si� do przenoszenia �luzy. Haslam i ja zjawimy si� za kilka minut, �eby ci pom�c. Co si� z tob� dzieje, Chen?

� �le si� czuj� � odpar� tkwi�cy na zewn�trz obcego statku porucznik.�� Czy mog� prosi� o zmian�?

Conway odezwa� si�, zanim kapitan zd��y� odpowiedzie� podw�adnemu:

��Prosz� go spyta�, czy odczuwa narastaj�cy b�l g�owy i intensywne sw�dzenie w g��bi uszu. Je�li potwierdzi, prosz� mu przekaza�, �e te objawy os�abn�, je�li si� oddali od statku obcych.

Kilka chwil p�niej Chen wraca� ju� na Rhabwara. Rych�o potwierdzi� przypuszczenia Conwaya.

��Co tu si� dzieje, doktorze?�� spyta� bezradnie Fletcher.

��Ju� wcze�niej powinienem si� domy�li�, ale dawno nie mia�em do czynienia z podobnym zjawiskiem � odrzek� Conway.�� Pami�tam jednak ras�, kt�ra przez dziwny bieg ewolucji albo jak�� dziejow� katastrof� nie rozwin�a podstawowych narz�d�w zmys��w, lecz potrafi�a to sobie zrekompensowa�. Przypuszczam� a w�a�ciwe nie przypuszczam, tylko jestem pewien, �e do�wiadczamy pr�b komunikacji telepatycznej.

Kapitan pokr�ci� stanowczo g�ow�.

��Myli si� pan, doktorze. W Federacji jest tylko kilka telepatycznych ras, ale wszystkie rozwijaj� raczej kultur� my�li ni� cywilizacj� techniczn�, przez co bardzo rzadko napotykamy ich przedstawicieli. Ale nawet gdyby by�o tak, jak pan m�wi, z tego, co wiem, potrafi� oni komunikowa� si� telepatycznie tylko z pobratymcami. Ich narz�dy s�u��ce do nadawania i odbierania my�li, ich organiczne urz�dzenia ��czno�ciowe, s� nastrojone wy��cznie na jedn� cz�stotliwo�� i inne gatunki, nawet u�ywaj�ce telepatii, nie potrafi� przechwyci� ich sygna��w.

��Zgadza si� � przytakn�� Conway.�� Og�lnie rzecz bior�c, telepaci mog� nawi�za� kontakt my�lowy tylko z innymi telepatami. Odnotowano jednak nieco przypadk�w, kiedy r�wnie� nietelepaci reagowali na ich emisj�. Zdarza si� to rzadko, trwa najwy�ej kilka sekund albo minut i najcz�ciej ko�czy si� tylko takimi przykrymi dolegliwo�ciami, bez odebrania przekazu. Zdaniem neurolog�w dochodzi do tego w�wczas, gdy ta druga rasa wykazuje szcz�tkowe zdolno�ci telepatyczne, kt�re uleg�y atrofii w miar� rozwoju typowych narz�d�w zmys��w. Moje do�wiadczenie wi��e si� z okresem wsp�pracy z pewnym bardzo silnym telepat�. Obaj starali�my si� rozwi�za� ten sam problem, widzieli�my to samo, dyskutowali�my o tych samych objawach, dzielili�my odczucia wobec pacjenta. Trwa�o to wiele dni i widocznie nasze my�li bieg�y na tyle podobnym torem, �e powsta� mi�dzy nami swoisty most, po kt�rym my�li i emocje telepaty dotar�y wprost do mojej g�owy.

��Je�li ten rozbitek pr�buje skontaktowa� si� z nami telepatycznie, przyjacielu Conway, to stara si� ze wszystkich si� � powiedzia� dr��cy Prilicla.�� Jest wr�cz zdesperowany.

��Zrozumia�e, skoro ma obok wracaj�cego do si� FSOJ � stwierdzi� kapitan.�� Ale co mo�emy zrobi�, doktorze?

Conway postara� si� nak�oni� swoj� obola�� g�ow� do znalezienia jakiego� rozwi�zania, zanim ocala�y niewidomy podzieli los swoich towarzyszy.

��Mo�e powinni�my zacz�� intensywnie my�le� o czym� zwi�zanym z tymi istotami.�� Wskaza� cia�a le��ce na sto�ach sekcyjnych.�� Nie wiem jednak, czy starczy nam wyobra�ni, aby przestawi� je sobie �ywe i zdrowe, a obraz poszarpanych i rozkrojonych zw�ok mo�e podzia�a� deprymuj�co. Spr�bujmy wi�c skupi� si� na FSOJ. To tylko zwierz� eksperymentalne, wizja jego rozkawa�kowanych zw�ok nie powinna nikogo zaniepokoi�. Wpatrzcie si� wi�c w to, co z niego zosta�o � powiedzia�, spogl�daj�c kolejno na wszystkich obecnych.�� Skoncentrujcie si� na nim i postarajcie si� wyrazi� ch�� pomocy. Mo�ecie w pewnej chwili zacz�� odczuwa� r�ne niemi�e sensacje, ale nie przejmujcie si�, to nie jest naprawd� gro�ne. A teraz my�lcie, i to intensywnie�!

Wpatrzyli si� w milczeniu w to, co zosta�o z FSOJ, i zebrali my�li. Prilicla dr�a�, jakby targa�a nimi wichura, futro Naydrad falowa�o niespokojnie, Murchison poblad�a i mocno zacisn�a wargi, kapitan za� obla� si� potem.

��To maj� by� niemi�e sensacje�?�� mrukn��.

��Z medycznego punktu widzenia niemi�e mo�e oznacza� wiele rzeczy, kapitanie. Od skr�cenia kostki po zanurzenie we wrz�cym oleju � rzuci�a p�g�bkiem Murchison.

��Nie gada� � warkn�� Conway.�� Skupi� si�.

Mia� wra�enie, �e obola�y m�zg zaraz wyskoczy mu z czaszki, niemniej zaczyna� r�wnie� odczuwa� sw�dzenie. To samo, kt�rego do�wiadczy� wiele lat wcze�niej. Rzuci� okiem na Fletchera, kt�ry j�kn�� bole�nie i zacz�� d�uba� palcem w uchu. I nagle uda�o si� nawi�za� kontakt. Ca�kiem znik�d nap�yn�a s�aba, bezg�o�na wiadomo��, kt�ra by�a zar�wno stwierdzeniem, jak i pytaniem.

��My�licie o moim Obro�cy.

Spojrzeli po sobie zdumieni i niepewni, czy na pewno wszyscy s�yszeli te same s�owa. Kapitan westchn�� z ulg�.

��O� obro�cy?�� spyta�.

��Z tym naturalnym or�em na pewno nadaje si� do takiej roboty � powiedzia�a Murchison, wskazuj�c na ko�ciane macki i pancerz FSOJ.

��Nie rozumiem, dlaczego niewidomi potrzebuj� obro�c�w, skoro s� wystarczaj�co rozwini�ci technicznie, aby budowa� statki kosmiczne � odezwa�a si� Naydrad.

��Mog� mie� na rodzimej planecie naturalnych wrog�w, nad kt�rymi nie potrafi� zapanowa� � zacz�� kapitan.

��P�niej, p�niej.�� Conway uci�� bezceremonialnie wst�p do czego�, co zapowiada�o si� na d�ug� i ca�kowicie bezowocn� debat�. � Porozmawiamy o tym, gdy b�dziemy mieli wi�cej danych. Teraz musimy wr�ci� na statek. Nie jeste�my telepatami, wi�c odleg�o��, na kt�r� pr�bujemy nawi�za� kontakt, ma na pewno niebagatelne znaczenie. I tym razem zajmiemy si� naprawd� akcj� ratunkow��

Towarzyszy� im tylko kapitan. Haslam, Chen i Dodds mieli zosta� wezwani dopiero wtedy, gdyby przysz�o im wycina� otw�r w poszyciu. Trzy dodatkowe umys�owo�ci, i to ma�o zorientowane w sprawie, mog�y niepotrzebnie utrudni� ocala�emu telepacie nawi�zanie kontaktu z pozosta�ymi. Nawet je�li ci pozostali byli tylko troch� bardziej kompetentni, pomy�la� Conway.

Prilicla ponownie zawis� przy kad�ubie, sk�d chcia� monitorowa� emocje obcego na wypadek, gdyby telepatia nie zadzia�a�a. Fletcher wzi�� ci�ki palnik z zamiarem nag�ego rozhermetyzowania statku i usuni�cia Obro�cy, gdyby okaza�o si� to konieczne. Naydrad czeka�a przed �luz� z noszami. Mimo przekonania, �e niewidomy lepiej zni�s�by dekompresj� ni� FSOJ, Conway i Murchison mieli zamiar wraca� razem z nim w noszach, gdyby pilnie potrzebowa� opieki medycznej.

B�l g�owy narasta� i czuli si� tak, jakby kto� przeprowadza� na nich powa�n� operacj� neurochirurgiczn�, i to bez znieczulenia. Od czasu parusekundowego kontaktu nawi�zanego na pok�adzie Rhabwara nie us�yszeli nic opr�cz w�asnych my�li. Jednak niezmiernie dokuczliwe sw�dzenie nie ustawa�o. Czuli je, wchodz�c do �luzy, a gdy tylko otworzyli wewn�trzny w�az, zaatakowa� ich ponadto ha�as maszynerii. �oskot nieziemskiej perkusji rzecz jasna nie umniejszy� ich dolegliwo�ci.

��Tym razem starajcie si� my�le� o niewidomym � powiedzia� Conway, gdy szli prostym odcinkiem korytarza.�� My�lcie o tym, �e chcecie mu pom�c. Starajcie si� pyta� o jego gatunek. �eby mu naprawd� pom�c, musimy wiedzie� o nim jak najwi�cej.

Jednak nawet m�wi�c te s�owa, Conway czu�, �e co� jest bardzo nie tak. Mia� wra�enie, �e je�li nie zbierze my�li i nie zastanowi si� powa�nie nad tym, co w�a�ciwie robi�, rych�o dojdzie do czego� strasznego. Ale sw�dzenie i b�l g�owy powa�nie utrudnia�y wszelkie my�lenie.

Telepata wspomnia� o Obro�cy� Obro�ca. Co� mi umkn�o, pomy�la� Conway. Ale co?

��Przyjacielu Conway � odezwa� si� nagle Prilicla.�� Obaj rozbitkowie pod��aj� korytarzem w wasz� stron�. Id� bardzo szybko.

Spojrzeli w g��b pe�nej poruszaj�cego si� metalu klatki. Kapitan wzi�� do r�ki palnik.

��Prilicla, czy twoim zdaniem FSOJ goni niewidomego?�� spyta�.

��Przykro mi, przyjacielu Fletcher, ale obaj trzymaj� si� bardzo blisko siebie. Jeden wci�� jest bardzo z�y, drugi za� niespokojny, sfrustrowany, a zarazem bardzo czym� zaabsorbowany.

��Niepoj�te!�� krzykn�� w narastaj�cym ha�asie kapitan.�� Musimy zabi� FSOJ i uratowa� niewidomego! Zamierzam otworzy� korytarz na pr�ni�!

��Nie, chwil�! � zawo�a� Conway.�� Nie wszystko przemy�leli�my! Nic nie wiemy o tych Obro�cach. Skoncentrujmy si�. Spytajmy razem, kim s� Obro�cy. Kogo i przed kim broni�? Dlaczego s� tak cenni dla niewidomych? Raz si� odezwa� i mo�e znowu nam odpowie. Pr�bujcie!

W tej�e chwili zza krzywizny korytarza wychyn�� masywny FSOJ. Mimo biczuj�cych i d�gaj�cych go nieustannie pr�t�w porusza� si� ca�kiem szybko. Cztery zako�czone ko�cianymi wyrostkami macki miota�y si�, owijaj�c wko�o mechanicznych napastnik�w, wiele z nich wygi�y. Jeden pr�t zosta� nawet wyrwany z gniazda. Ha�as by� ju� naprawd� trudny do zniesienia. Conway zauwa�y�, �e boki FSOJ pokrywaj� stare i �wie�e szramy, brzuch wygl�da� wyra�nie na rozd�ty. Jak na obecny stan istota porusza�a si� naprawd� szybko. Nagle kto� potrz�sn�� ramieniem doktora.

��Og�uchli�cie oboje?!�� krzycza� Fletcher.�� Wracajcie do �luzy!

��Za chwil�, kapitanie!�� rzuci�a Murchison. Strz�sn�a d�o� Fletchera ze swojego ramienia i skierowa�a mikrofon rejestratora w stron� zbli�aj�cego si� FSOJ.�� Chc� mie� to na ta�mie. To nie jest otoczenie, w kt�rym chcia�abym urodzi� moje potomstwo, ale gdybym nie mia�a wyboru� Patrzcie!

FSOJ dotar� do cz�ci korytarza, kt�r� cz�ciowo oczy�cili z pr�t�w. Nie napotkawszy na dalsze przeszkody, przetoczy� si� po zniszczonej kratownicy i pop�yn�� bezw�adnie korytarzem, obracaj�c si� za ka�dym razem, gdy kt�ra� z macek uderzy�a w �cian�.

Conway rozp�aszczy� si� na pok�adzie. Wczepiony we� magnesami na stopach i nadgarstkach, zacz�� pe�zn�� ku �luzie. Murchison zrobi�a to ju� chwil� wcze�niej, ale kapitan ci�gle sta� wyprostowany. Cofa� si� powoli, wymachuj�c nastawionym na maksymaln� moc palnikiem. Ognisty miecz dosi�gn�� ju� jednej z macek potwora, ale najwyra�niej nie zrobi�o to na nim �adnego wra�enia. Nagle Fletcher j�kn�� g�o�no, gdy ko�ciana szpatu�ka uderzy�a go w nog� tak silnie, �e magnesy pu�ci�y i kapitan polecia�, kozio�kuj�c, w g��b korytarza.

Gdy przelatywa� obok Conwaya, doktor odruchowo z�apa� go za r�k�, zatrzyma� i chwil� p�niej wepchn�� do �luzy. Minut� p�niej byli tam ju� wszyscy. Pozosta�o mie� nadziej�, �e b�d� tu bezpieczni przed FSOJ.

Potw�r jednak zdradza� wyra�ne oznaki os�abienia.

Obserwowali go przez uchylony w�az �luzy, kapitan nastawi� za� palnik na w�ski p�omie� i wycelowa� go w pokryw� zewn�trznego w�azu.

��Ten cholernik chyba z�ama� mi nog� � powiedzia� zbola�ym g�osem.�� Ale trzymajcie wewn�trzny w�az otwarty, zaraz wypal� otw�r w zewn�trznym i wypu�cimy powietrze ze statku. To za�atwi tego potwora. Tylko gdzie jest drugi rozbitek? Gdzie niewidomy?

Powolnym, nieco teatralnym gestem Conway zas�oni� d�oni� wylot palnika.

��Nie ma �adnego niewidomego. Ca�a za�oga statku zgin�a.

Murchison i Fletcher spojrzeli na niego, jakby nagle powa�nie zw�tpili w jego zdrowie psychiczne. Nie by�o jednak czasu na d�ugie wyja�nienia.

��Uda�o nam si� ju� raz skontaktowa� z nim na du�� odleg�o�� � powiedzia� powoli, z zastanowieniem.�� Musimy spr�bowa� raz jeszcze. Teraz jeste�my o wiele bli�ej, a jemu nie zosta�o ju� wiele czasu�

��Ten, kt�ry zwie si� Conway, ma racj� � rozleg�o si� w ich g�owach.�� Mam bardzo ma�o czasu.

��I nie wolno go nam zmarnowa� � powiedzia� Conway, patrz�c b�agalnie na Murchison i kapitana.�� Chyba domy�lam si� ju� paru rzeczy, ale musimy dowiedzie� si� wi�cej, je�li naprawd� mamy pom�c. Skupcie si�. Kim s� niewidomi? Kim s� Obro�cy? Dlaczego s� tak wa�ni�?

Nagle poczuli, �e wiedz�.

Zala�a ich rzeka danych. Tym razem przekaz nie mia� formy s�ownej, ale pojawi� si� jako masa s�czonych wprost do g��w informacji na temat obu gatunk�w. Nagle poznali ca�e ich dzieje, od prehistorii a� do wczoraj.

Niewidomi zrodzili si� jako ma�e stworzenia dr���ce korytarze w glebie swej planety. �ywili si� przede wszystkim padlin�, ale czasem te� polowali, parali�uj�c ofiary ��d�em, i trawili je po kawa�ku. Ro�li i mno�yli si�, a ich potrzeby �ywieniowe zwi�ksza�y si� i w ko�cu stali si� niewidz�cymi my�liwymi ze zmys�em dotyku wyczulonym do tego stopnia, �e nie potrzebowali ju� �adnych innych.

Potrafili za jego pomoc� wyczuwa� poruszenia stworze� �yj�cych na powierzchni ziemi i czeka� tu� pod ni�, a� zwierz� znajdzie si� w zasi�gu ich ��d�a. Nauczyli si� te� odnajdywa� tropy, �eby odszuka� gniazdo przeciwnika i albo zaatakowa� go niespodziewanie ��d�em od spodu, albo poczeka�, a� charakterystyczne wibracje oznajmi�, �e zasn��. Na powierzchni wci�� byli oczywi�cie prawie bezradni i cz�sto padali tam ofiar� bystrych widz�cych drapie�nik�w, tote� przede wszystkim polowali z zasadzki.

Odtwarzaj�c �lady ma�ych zwierz�t, wabili wi�ksze zwierz�ta w pu�apki. Jednak stworzenia �yj�ce na powierzchni stawa�y si� coraz wi�ksze i by�y zbyt silne jak na mo�liwo�ci pojedynczego Niewidomego, co zmusi�o ich do wsp�pracy przy urz�dzaniu zasadzek. To za� doprowadzi�o z kolei do tworzenia coraz liczniejszych wsp�lnot. Z czasem zacz�y dzi�ki temu powstawa� podziemne sk�ady �ywno�ci, wioski i miasta oraz ��cz�ce je systemy korytarzy. Ju� wcze�niej nauczyli si� ze sob� rozmawia� i przekazywa� wiedz� potomstwu. Z czasem poznali te� sposoby przekazywania swojej mowy na du�e dystanse.

Wyczuwali drgania gruntu i atmosfery, a za pomoc� r�nych przetwornik�w i wzmacniaczy �zobaczyli� w ko�cu �wiat�o. Odkryli ogie� i ko�o, a potem fale radiowe. W kr�tkim czasie ca�a planeta zosta�a pokryta radiolatarniami, kt�re pozwala�y im na podejmowanie d�ugich podr�y w pojazdach mechanicznych. Wprawdzie odkryli mo�liwo�� latania i docenili zalety samolot�w, woleli jednak nie traci� kontaktu z ziemi�. Przecie� nie widzieli�

Nie oznacza�o to jednak, aby nie zdawali sobie sprawy ze swojej u�omno�ci. Ju� dawno zauwa�yli, �e praktycznie ka�da istota na ich planecie potrafi w jaki� niezwyk�y spos�b orientowa� si� w przestrzeni bez potrzeby rozpoznawania kierunku wiatru czy budowania mapy terenu na podstawie odbieranych drga�, jednak nie rozumieli, jaki w�a�ciwie zmys� im to umo�liwia. R�wnocze�nie rozbudowywane, coraz nowocze�niejsze przetworniki fal radiowych uzmys�owi�y im, �e do powierzchni ich �wiata dociera wiele sygna��w nap�ywaj�cych sk�d� z zewn�trz. Z czasem doszli do wniosku, �e �wiadcz� one o istnieniu jeszcze innych rozumnych istot, zapewne m�drzejszych ni� oni. Pomy�leli, �e by� mo�e pomog� im one uzyska� brakuj�cy zmys�, kt�ry mia�y chyba wszystkie stworzenia wko�o.

Wielu, bardzo wielu Niewidomych zgin�o, usi�uj�c wznie�� si� w przestworza, a potem wzlecie� w kosmos, jednak dotarli w ko�cu do pozosta�ych planet swojego uk�adu, a potem mimo ca�kowitej �lepoty zapu�cili si� mi�dzy gwiazdy. Z wielkimi trudno�ciami i coraz mniejsz� nadziej� szukali inteligentnego �ycia. Daremnie odwiedzali kolejne �wiaty, a� w ko�cu trafili na Obro�c�w Nie Narodzonych.

Obro�cy wyewoluowali na �wiecie p�ytkich, paruj�cych m�rz, bagien i d�ungli. Brak tam by�o wyra�nego podzia�u pomi�dzy �yciem ro�linnym i zwierz�cym, poniewa� zdolno�� ruchu i agresywne zachowania by�y w�a�ciwe i jednemu, i drugiemu. Aby przetrwa� w tym �rodowisku, nale�a�o mie� naprawd� dobry refleks, by� walecznym i niezwykle troszczy� si� o potomstwo. Obro�cy, dominuj�cy gatunek na tej planecie, wykszta�cili te cechy w stopniu znacznie wi�kszym ni� konkurenci.

Ju� na bardzo wczesnym etapie ewolucji agresja �rodowiska zmusi�a ich do przybrania postaci, kt�ra zapewnia�a jak najskuteczniejsz� ochron� �yciowo wa�nych organ�w. M�zg, serce, p�uca, macica, wszystkie zosta�y ukryte w g��bi �wietnie umi�nionego i opancerzonego tu�owia i �ci�ni�te do tego we wzgl�dnie ma�ej przestrzeni. W okresie ci��y dochodzi�o do znacznych przemieszcze� narz�d�w wewn�trznych, p��d bowiem musia� dorosn�� w organizmie rodziciela praktycznie do rozmiar�w doros�ego osobnika. Rzadko udawa�o si� komu� przetrwa� wi�cej ni� trzy porody. Starzej�cy si� rodzic okazywa� si� zwykle zbyt s�aby, aby si� obroni� przed agresj� ze strony ostatniego potomka.

Jednak podstawowym czynnikiem, kt�ry umo�liwi� Obro�com uzyskanie prymatu w obr�bie ekosfery, by�o to, �e ich m�ode przychodzi�y na �wiat w pe�ni wyedukowane w technikach przetrwania. Zacz�o si� od przekazywania genetycznie zakodowanych mechanizm�w obronnych, jednak z czasem pojawi�o si� co� wi�cej. Blisko�� narz�d�w rodnych i m�zgu pozwoli�a na powstanie indukcyjnego kontaktu pomi�dzy najwy�szymi o�rodkami nerwowymi rodziciela i rozwijaj�cego si� p�odu. W ko�cu p�ody sta�y si� kr�tkodystansowymi telepatami odbieraj�cymi wszystko, co rodzic widzia� albo czu�. Zanim jeszcze potomek przychodzi� na �wiat, w jego organizmie zaczyna� si� rozwija� nast�pny embrion, kt�ry te� zyskiwa� szybko zdolno�� odbioru bod�c�w my�lowych od samozap�adniaj�cego si� rodzica. Z czasem ich telepatyczne mo�liwo�ci zacz�y rosn��, a� p�ody mog�y kontaktowa� si� r�wnie� z p�odami rozwijaj�cymi si� w innych osobnikach. Starczy�o, aby rodzice znale�li si� w zasi�gu wzroku.

Dla zmniejszenia ryzyka, �e rozwijaj�cy si� p��d uszkodzi organy wewn�trzne rodzica, potomek by� podczas pobytu w macicy parali�owany. Poprzedzaj�cy narodziny proces deparalizacji powodowa� jednocze�nie zanik samo�wiadomo�ci i zdolno�ci telepatycznych. Nowo narodzony Opiekun nie przetrwa�by d�ugo we wrogim �rodowisku, gdyby marnowa� czas na rozmy�lania.

Niemniej jako zbiorowo�� p�ody rozwin�y imponuj�c� kultur�. Nie mia�y nic innego do roboty pr�cz odbierania bod�c�w, wymiany my�li z innymi p�odami i nawi�zywania telepatycznego kontaktu z rozmaitymi bezrozumnymi stworzeniami. Nie mog�y jednak niczego budowa�, nie mia�y szans na prowadzenie bada� technicznych i w og�le na �adn� aktywno��, kt�ra przeszkadza�aby nigdy nie zasypiaj�cemu rodzicowi zaj�temu nieustann� walk�, zabijaniem i jedzeniem.

Tak to wygl�da�o, gdy na planecie Obro�c�w wyl�dowa� pierwszy statek Niewidomych. Uradowane p�ody nawi�za�y natychmiast z nimi telepatyczny kontakt, chocia� Obro�cy oczywi�cie uznali przybyszy za wrog�w.

Obie rozumne strony natychmiast poj�y, jak bardzo si� nawzajem potrzebuj�. Niewidomi mieli rozwini�ty niemal wy��cznie zmys� dotyku, ale latali ju� do gwiazd, embriony potrafi�y odbiera� wszelkie bod�ce i przekazywa� je dalej, ale nigdy nie przemieszcza�y si� dalej ni� w obr�bie kilku mil kwadratowych rodzinnej planety, i to w cia�ach bezrozumnych maszyn do zabijania � swoich rodzic�w.

Po pocz�tkowej euforii i licznych ofiarach �miertelnych w�r�d przybyszy znaleziono spos�b, jak w��czy� Obro�c�w do spo�ecze�stwa Niewidomych. Z pocz�tku ci ostatni nie posiadali wielu statk�w, jednak szybko przyst�pili do budowy du�ej nadprzestrzennej floty, kt�ra mia�a transportowa� na ich planet� Obro�c�w. �rodowisko nie by�o tam tak gro�ne, jak w �wiecie embrion�w i ich rodzic�w, jednak ca�a powierzchnia wci�� nie zosta�a zagospodarowana, poniewa� Niewidomi woleli �y� pod ziemi�. Obro�cy byli wi�c osiedlani nad podziemnymi miastami, gdzie mogli polowa� na miejscowe zwierz�ta, podczas gdy p�ody ch�on�y wiedz� Niewidomych i pokazywa�y im, co znaczy widzie�. �yj�ce w mroku �robaki� po raz pierwszy ujrza�y zwierz�ta i ro�liny, niebo i s�o�ce, gwiazdy i chmury, i deszcz�

Oczekiwano, �e je�li Obro�cy zaadaptuj� si� do warunk�w panuj�cych na planecie Niewidomych i zaczn� tam si� mno�y�, z czasem b�dzie ich mo�na w��czy� do programu poszukiwania innych inteligentnych ras. Na razie jednak byli potrzebni jako oczy Niewidomych na ich rodzinnej planecie, gdzie przewo�ono ich specjalnymi statkami po dw�ch na raz.

By�o to ryzykowne przedsi�wzi�cie � stracono wiele statk�w, niemal na pewno wskutek tego, �e Obro�cy uwolnili si� z klatek i zabili za�ogi. Jednak najdotkliwsza by�a zawsze strata przewo�onych Obro�c�w.

Tym razem jeden z nich wy�ama� krat� odgradzaj�c� klatkow� cz�� korytarza. Gdy znalaz� si� poza zasi�giem dawkuj�cego silne bod�ce pobudzaj�ce uk�adu podtrzymywania �ycia, nim zacz�� traci� przytomno��, zdo�a� zabi� najpierw jednego, a potem drugiego Niewidomego, kt�ry przyby� towarzyszowi na pomoc. Uciekinier te� jednak zgin��, nadziawszy si� przypadkowo na ��d�o umieraj�cego drugiego Niewidomego, kt�remu uda�o si� jeszcze wystrzeli� boj� alarmow� i wy��czy� mechanizm. Chcia�, �eby drugi Obro�ca straci� przytomno�� i nie m�g� zagrozi� ekipie ratunkowej, zanim p��d wyja�ni, co w�a�ciwie zasz�o.

Pope�ni� jednak dwa b��dy, za kt�re wszak�e trudno by�o go wini�. Za�o�y� mianowicie, �e przedstawiciele ka�dej rasy b�d� zdolni nawi�za� telepatyczny kontakt z p�odem r�wnie �atwo jak Niewidomi. Przyj�� ponadto, �e mimo utraty przytomno�ci przez Obro�c� p��d pozostanie przytomny�

Rzeka danych s�czonych do umys��w Conwaya, Murchison i Fletchera zmieni�a si� w potok s��w:

��Obro�cy od narodzin do �mierci s� ci�gle atakowani. Ta stymulacja odgrywa istotn� rol�, s�u�y bowiem regulacji ich fizjologii. Ustanie tych bod�c�w powoduje stan, kt�ry mo�na por�wna� do niedotlenienia. W ka�dym razie tak wynika�oby z informacji, kt�re znalaz�em w umy�le osoby Conwaya. Zmniejsza si� ci�nienie krwi, s�abnie wra�liwo�� zmys��w, mi�nie wiotczej�. Osoba zwana Murchison trafnie przypuszcza, �e p��d ulega podobnemu procesowi. Gdy osoba zwana Fletcher w��czy�a przypadkiem maszyneri� korytarza, m�j Obro�ca i ja zacz�li�my odzyskiwa� przytomno��. Potem, po jej wy��czeniu, znowu omdleli�my. O�yli�my ponownie dzi�ki spostrze�eniom istoty zwanej Prilicla, do kt�rej umys�u nie potrafi� dotrze�, mimo �e jest bardzo wra�liwa na moje emocje. Odczuwa�em w�wczas siln� frustracj� i pragnienie po�piechu, gdy� przed �mierci� chcia�em wam wszystko wyja�ni�. Poniewa� zosta�a mi jeszcze chwila, chc� wam jak najserdeczniej podzi�kowa� za nawi�zanie kontaktu i pokazanie mi w waszych umys�ach wszystkich cud�w Federacji. Przepraszam za b�l, kt�ry spowodowa�em, pr�buj�c do was dotrze� my�l�, i za zranienie istoty zwanej Fletcher. Jak wiecie, nie panuj� w �aden spos�b nad poczynaniami mojego Obro�cy�

��Chwil�! � zawo�a� Conway.�� Nie ma powodu, aby� umiera�. Uk�ad podtrzymania �ycia, twoja maszyneria, jak i podajnik �ywno�ci s� sprawne i b�d� w��czone, p�ki nie dotrzemy do Szpitala. Zajmiemy si� tob�. Nasze mo�liwo�ci znacznie przerastaj� to, o czym wiedz� Niewidomi�

Conway zamilk� w poczuciu bezradno�ci. S�abo miotaj�ce si� macki Obro�cy uderza�y na �lepo w �ciany korytarza. Istota obraca�a si� z wolna i wyra�nie umiera�a. Zobaczyli, �e w rozszerzaj�cym si� uj�ciu dr�g rodnych pojawia si� g�owa i cztery macki potomka. By� bezw�adny, gdy� zwi�zki chemiczne, kt�re mia�y znie�� parali� i wygasi� wadz�c� w przetrwaniu aktywno�� korow�, nie zacz�y jeszcze dzia�a�. Nagle jednak macki drgn�y i zacz�y wyci�ga� cia�o z kana�u rodnego.

Raz jeszcze nawi�zali kontakt, chocia� g�os Nie Narodzonego by� ju� rozmyty i niewyra�ny. Towarzyszy�o mu g��bokie poczucie b�lu, smutku i l�ku, jednak wiadomo�� by�a do�� prosta, wi�c mimo owych szum�w zdo�ali j� odebra�.

��Narodziny oznaczaj� dla mnie �mier�, przyjaciele. M�j umys� umiera, zdolno�ci telepatyczne zanikaj�. Staj� si� Obro�c� z w�asnym Nie Narodzonym w �onie. B�dzie r�s�, zacznie my�le� i nawi��e z wami kontakt. Prosz�, dbajcie o niego�

Noga kapitana by�a w kiepskim stanie i Conway na czas drogi powrotnej na Rhabwara zaordynowa� mu silne �rodki przeciwb�lowe. Fletcher by� jednak w pe�ni przytomny, a �e podane specyfiki powodowa�y r�wnie� daleko id�ce odpr�enie, przez ca�y czas gada� jak naj�ty o Nie Narodzonych i Niewidomych.

��Prosz� si� o nich nie martwi�, kapitanie � uspokoi�a go Murchison. Przetransportowali Fletchera na pok�ad medyczny, gdzie patolog pomog�a Naydrad zdj�� mu kombinezon, podczas gdy Conway i Prilicla przygotowali narz�dzia potrzebne do z�o�enia skomplikowanego z�amania.�� Szpital zajmie si� nimi z ca�� trosk�, mo�e by� pan pewien, chocia� ju� widz� min� O�Mary, gdy si� dowie, �e trzeba przygotowa� porz�dn� sal� tortur. Nie w�tpi� te�, �e pa�scy koledzy od kontakt�w ch�tnie nam pomog� w nadziei, �e wci�gn� do wsp�pracy dalekosi�nego telepat�

��Ale to Niewidomi potrzebuj� ich najbardziej � odezwa� si� z przej�ciem Fletcher.�� Prosz� tylko pomy�le�. Po milionach lat sp�dzonych w ciemno�ci nagle zyskali wzrok, chocia� w ka�dej chwili ten dar mo�e ich zabi�.

��Zobaczymy za jaki� czas � stwierdzi�a z przekonaniem Murchison.�� Szpital znajdzie pewnie spos�b i na to. Thornnastor uwielbia takie �amig��wki. Na pewno spodoba mu si� ta osobliwo�� p��d w p�odzie. Je�li uda nam si� wyizolowa� zwi�zek, kt�ry zabija �wiadomo�� u Nie Narodzonych, i zneutralizowa� go, otrzymamy r�wnie� telepatycznych Obro�c�w. Z wolna zdo�amy zapewne ograniczy�, a w ko�cu wyeliminowa� ich potrzeb� otrzymywania nieustannego lania, pewnie przestan� te� zabija� i zjada� wszystko, co znajdzie si� w zasi�gu ich wzroku. Niewidomi zyskaj� bezpieczne telepatyczne oczy, kt�rych tak potrzebuj�, i je�li zechc�, b�d� mogli ruszy� w galaktyk�. � Zamilk�a, pomagaj�c Naydrad rozci�� nogawk� munduru kapitana.�� Jest ju� got�w � zwr�ci�a si� do Conwaya.

Murchison i Naydrad stan�y obok niego, by mu asystowa�, a Prilicla zawis� nad Fletcherem, �eby na bie��co uspokaja� pacjenta.

��Niech si� pan odpr�y, kapitanie � powiedzia� Conway.�� Niech pan zapomni na razie o Niewidomych i Obro�cach, nic im nie b�dzie. Pan te� jest w dobrych r�kach. Koniec ko�c�w zajmuje si� panem starszy lekarz z najnowocze�niejszego wielo�rodowiskowego szpitala Federacji. A je�li ju� musi si� pan czym� martwi�, to prosz�, mam co� dla pana.�� U�miechn�� si� nagle.�� Min�o ju� chyba z dziesi�� lat, odk�d ostatni raz sk�ada�em z�aman� nog� Ziemianina.