Sector General

Przek�ad Rados�aw Kot

Centrum Retlin by�o najwi�kszym lotniskiem Nidii i r�wnocze�nie jedynym na planecie portem kosmicznym. MacEwan zauwa�y� cynicznie, �e to tak�e najbardziej ucz�szczane w okolicy zoo. G��wna hala pe�na by�a futrzanych tubylc�w, turyst�w i personelu naziemnego, najwi�kszy t�ok panowa� jednak za szklanymi �cianami sali odlot�w. Nidia�czycy w r�nym wieku robili co mogli, aby zobaczy� podr�nik�w oczekuj�cych na wyruszenie w kosmos.

Ci�ba rozsun�a si� b�yskawicznie, widz�c Kontroler�w eskortuj�cych MacEwana i jego towarzysza. �aden tubylec nie o�mieli�by si� urazi� go�cia spoza planety, nara�aj�c go na przypadkowy nawet fizyczny kontakt. Za wej�ciem do sali odlot�w obaj cywile zostali skierowani do ma�ego biura, kt�rego �ciany niezw�ocznie pociemnia�y.

Przed nimi sta� pu�kownik Korpusu, najwy�szy rang� oficer tej formacji na Nidii. Z szacunkiem poczeka�, a� obaj go�cie usi�d�. Pierwszy raz spotka� wielkiego Ziemianina MacEwana i jego r�wnie legendarnego towarzysza, Orligianina Grawlya-Ki. Spojrza� z dezaprobat� na ich mundury, podarte i brudne relikty niemal zapomnianej ju� wojny, rzuci� jeszcze okiem na zajmuj�cy naro�nik biurka solidograf i w ko�cu usiad�.

��W�adze tej planety uzna�y, �e nie jeste�cie ju� na niej mile widziani � zacz�� cichym g�osem.�� Zobowi�zano was do natychmiastowego opuszczenia Nidii. Instytucja, kt�r� reprezentuj�, zbli�ony do neutralnej mi�dzyplanetarnej policji Korpus Kontroli, zosta�a poproszona o wyegzekwowanie tego polecenia. Wola�bym, by�cie odlecieli st�d sami, nie zmuszaj�c nas do u�ycia �rodk�w bezpo�redniego przymusu. Przykro mi, �e tak si� sta�o, i zapewniam, �e dla mnie te� nie jest to mi�a sytuacja, ale musz� si� zgodzi� z Nidia�czykami. Wasze ostatnie poczynania niebezpiecznie zbli�y�y si� do otwartej agresji.

Pier� Grawlya-Ki unios�a si� niespodziewanie, a� jego sztywna sier�� zaszele�ci�a, zaczepiwszy o stare rzemienie uprz�y bojowej, jednak Orligianin nie odezwa� si� ani s�owem.

��Pr�bowali�my im tylko wyt�umaczy� � zacz�� znu�onym tonem MacEwan, lecz pu�kownik mu przerwa�:

��Wiem, co pr�bowali�cie zrobi�, ale sko�czy�o si� na zniszczeniu po�owy studia, i to ju� podczas pr�by. To nie jest dobra metoda. Poza tym wiecie r�wnie dobrze jak ja, �e waszym zwolennikom chodzi�o bardziej o rozr�b� ni� o propagowanie jakichkolwiek idei. Dostarczyli�cie im pretekstu�

��Ta sztuka gloryfikowa�a wojn� � powiedzia� MacEwan.

Kontroler spojrza� k�tem oka na solidograf, a potem z powrotem na obu go�ci.

��Przykro mi, ale musicie opu�ci� t� planet� � powiedzia� �agodniejszym tonem.�� Nie mog� was do niczego zmusi�, ale najlepiej by by�o, gdyby�cie wr�cili na ojczyste �wiaty i sp�dzili tam reszt� �ycia w pokoju. Wasze rany mog�y zostawi� te� psychiczne blizny, by� mo�e wi�c przyda�aby si� wam pomoc psychiatryczna. Ponadto uwa�am, �e obaj zas�u�yli�cie na troch� tego pokojowego �ycia, kt�re z takim zaanga�owaniem propagujecie.

Nie us�yszawszy odpowiedzi, pu�kownik westchn�� g��boko.

��Dok�d si� teraz wybieracie?

��Na Tralth� � odpar� MacEwan.

Kontroler nie kry� zdziwienia.

��Przecie� to gor�cy, mocno zindustrializowany �wiat o wysokim ci��eniu. Zamieszkuj� go masywne, sze�cionogie istoty o posturze s�oni. Ceni� prac�, stabilizacj� i pok�j. Od tysi�ca lat nie by�o tam �adnej wojny. Stracicie tylko czas i o�mieszycie si�, ale to ju� wasza sprawa.

��Na Tralcie trwa nieustannie wojna ekonomiczna � powiedzia� MacEwan.�� A jeden rodzaj konfliktu nieuchronnie prowadzi do drugiego.

Pu�kownik nawet nie pr�bowa� skrywa� swojej niech�ci.

��Szukacie problem�w tam, gdzie ich nie ma. Wiem, co m�wi�, bo troska o pok�j jest naszym podstawowym zadaniem. Robimy swoje po cichu i dyskretnie, nie ustaj�c w obserwacji zjawisk oraz istot, kt�re mog� stwarza� k�opoty. Je�li interweniujemy, to w minimalnym zakresie, zanim sprawy wymkn� si� spod kontroli. My�l�, �e dobrze wywi�zujemy si� z naszych zada�. Ale Traltha nie stanowi zagro�enia. Nie przypuszczamy te�, by w przewidywalnej przysz�o�ci mog�o si� to zmieni� � doda� z u�miechem.�� O wiele prawdopodobniejsza wydaje si� kolejna wojna Orligii z Ziemi�.

��Do tego nie dojdzie, pu�kowniku � powiedzia� Grawlya-Ki. Jego s�owa by�y tylko szmerem snuj�cym si� w tle beznami�tnych s��w padaj�cych z autotranslatora.�� Dawni wrogowie, kt�rzy poznali si� w walce, wyrastaj� na najwi�kszych przyjaci�. Chocia� na pewno nie jest to najlepsza metoda pozyskiwania przyjaci�.

��Rozumiem, czym zajmuje si� Korpus Kontroli � doda� MacEwan, nim pu�kownik zd��y� si� odezwa�. � W pe�ni aprobuj� wasz� dzia�alno�� i nie jestem w tym osamotniony. Ostatnimi czasy jeste�cie coraz powszechniej akceptowani jako federacyjne rami� sprawiedliwo�ci. Niemniej Korpus jest instytucj� zmonopolizowan� przez jeden gatunek. Niemal wszyscy jego funkcjonariusze s� Ziemianami. Przy tak wielkiej w�adzy oddanej w r�ce jednego tylko gatunku�

��Zdajemy sobie spraw� z tego zagro�enia � przerwa� mu pu�kownik.�� Nasi psychologowie od dawna nad tym pracuj�. Wszyscy funkcjonariusze s� szkoleni w kontaktach interkulturowych z przedstawicielami innych gatunk�w. Dbamy tak�e, aby dotyczy�o to r�wnie� za��g wszystkich statk�w dzia�aj�cych w rejonach potencjalnych pierwszych kontakt�w. Wszyscy wiedz�, jak wiele zepsu� mo�e przypadkowy gest czy s�owo, kt�re przedstawiciele obcej rasy zinterpretuj� jako nieprzyjazne. Robimy co w naszej mocy, by nikogo nie urazi�. Wiecie panowie o tym.

MacEwan pomy�la�, �e pu�kownik jest przede wszystkim policjantem i jak ka�dy dobry policjant nie lubi, gdy krytykuje si� jego dzia�ania. Co gorsza, by� ju� tak zirytowany, �e lada chwila m�g� zako�czy� rozmow�. Spokojnie, upomnia� si� w duchu MacEwan. Ten cz�owiek nie jest naszym wrogiem.

��Chc� powiedzie�, �e takie hiperostro�ne podej�cie nie gwarantuje sukcesu, co wi�cej, jest przejawem nieszczero�ci prowadz�cej ostatecznie do wzrostu na � pi�cia i w konsekwencji do k�opot�w. A wszystko przez to, �e obecna polityka przewiduje nawi�zywanie kontakt�w z obcymi tylko przez jedn� z wielu ras. Nie pozwala tym samym, aby gatunki Federacji dobrze si� pozna�y, zacz�y sobie ufa� i rozwin�y spontaniczne kontakty z mieszka�cami innych �wiat�w. W tej chwili s� one na tyle nienaturalne, �e trudno wyobrazi� sobie nawet przyjacielsk� sprzeczk� z obcym. Musimy wreszcie zacz�� ich poznawa�, pu�kowniku. Na tyle dobrze, by zrezygnowa� z tych sztucznych u�miech�w. Je�li Traltha�czyk potr�ci Nidia�czyka albo Ziemianina, nie nale�y go przeprasza�, ale upomnie�, �eby zrozumia� sw�j b��d. To samo w drug� stron�. Kontakty powinni nawi�zywa� zwykli ludzie, nie tylko starannie wyszkolone elity. Tu potrzebna jest dyskusja, czasem nawet merytoryczna sprzeczka, a nie�

��I dlatego w�a�nie opuszczacie Nidi� � powiedzia� ch�odnym tonem Kontroler i wsta�. � Za zak��cenie spokoju.

MacEwan nie dawa� jeszcze za wygran�.

��Pu�kowniku, ale musimy przecie� znale�� jak�� p�aszczyzn� porozumienia dost�pn� zwyk�ym obywatelom Federacji. Nie powi�zan� z wymian� naukow� lub kulturaln� czy z handlem. Chodzi o co� bardziej uniwersalnego, jak�� ide� albo projekt, kt�ry by wszystkich zjednoczy�. Obecnie, mimo rozwoju Federacji i waszej czujno�ci, a mo�e w�a�nie za spraw� waszej czujno�ci, nie poznajemy si� ani troch� lepiej. W tej sytuacji kolejna wojna jest nieunikniona, ale nikt nie bije na alarm. Wszyscy zapomnieli ju�, jak straszna mo�e by� wojna.

Przerwa�, gdy pu�kownik wskaza� wolno solidograf, a potem nieco teatralnym gestem cofn�� d�o�.

��Ca�y czas mamy to przed oczami � powiedzia� Kontroler i nie odezwa� si� ju� wi�cej, tylko stan�� na baczno�� i poczeka�, a� go�cie wyjd� z jego gabinetu.

Sala odlot�w by�a w ponad po�owie wype�niona grupkami Traltha�czyk�w, Melfian, Kelgian i Illensa�czyk�w. By�y te� dwa przysadziste stworzenia z planety o bardzo du�ej grawitacji, kt�re spryskiwa�y si� akurat nawzajem jak�� farb�. MacEwan nie zna� tej rasy. Misiowaci Nidianczycy w niebieskich szarfach personelu pomocniczego cofn�li si�, �eby unikn�� pobrudzenia, ale poza tym ignorowali obu obcych.

Chlorodyszni Illensa�czycy mieli wym�wk�, aby trzyma� si� z dala od innych � ich obszerne, przezroczyste skafandry wygl�da�y na ma�o wytrzyma�e. Jednak wszyscy pozostali nale�eli do ciep�okrwistych tlenodysznych, maj�cych podobne wymagania dotycz�ce ci�nienia i grawitacji i powinni wykazywa� naturaln�, dyktowan� chocia�by ciekawo�ci� sk�onno�� do nawi�zywania kontakt�w. A tymczasem ka�da grupka sta�a osobno� MacEwan obr�ci� si� ze z�o�ci� ku tablicy z rozk�adem lot�w.

Kilka minut wcze�niej wyl�dowa� wahad�owiec z wielkiego illensa�skiego statku przemys�owego, kt�ry pozosta� na orbicie. Przystosowany do potrzeb chlorodysznych transporter zbli�a� si� ju� po p�ycie, aby zabra� podr�nych. Stoj�cy po drugiej stronie g��wnego pasa startowego statek pasa�erski by� ju� prawie got�w na przyj�cie pasa�er�w. Konstrukcja nale�a�a do nowych i, jak che�pili si� traltha�scy budowniczowie, pozwala�a komfortowo podr�owa� przedstawicielom a� sze�ciu tlenodysznych gatunk�w r�wnocze�nie. MacEwan, Grawlya-Ki i pozostali oczekuj�cy w sali odlot�w nie-Traltha�czycy mieli niebawem osobi�cie to sprawdzi�.

Poza wahad�owcem i liniowcem pasa�erskim na p�ycie nie by�o statk�w kosmicznych, za to co kilka minut startowa�y i l�dowa�y miejscowe samoloty. Nie by�y wielkie, ale przy ma�ych rozmiarach tubylc�w ka�dy m�g� pomie�ci� ich nawet tysi�c. Poza tym maszyny wykazywa�y tak wielkie podobie�stwo, �e gdyby nie znaki rejestracyjne, kto� m�g�by pomy�le�, i� to jeden samolot kr��y nieustannie nad lotniskiem.

Zirytowany sytuacj�, MacEwan spojrza� ostatecznie na to, co znajdowa�o si� po�rodku sali, w miejscu nieuchronnie przyci�gaj�cym wszystkie spojrzenia. Zna� przedstawion� tam scen� na pami��, ale i tak nadal budzi�a w nim groz�. Grawlya-Ki zwr�ci� na ni� uwag� ju� wcze�niej i pogwizdywa� co� z cicha do siebie.

By�a to naturalnej wielko�ci replika dawnego orligia�skiego monumentu wzniesionego dla upami�tnienia ko�ca pewnej wojny. Widywa�o si� je tysi�cami, w r�nych publicznych miejscach wszystkich planet Federacji, miniatury za� cz�sto zdobi�y biurka czy salony. Orygina� sta� od ponad dw�ch stuleci pod os�on� p�l si�owych na centralnym placu stolicy Orligii. Przez ten czas kilka pokole� przedstawicieli wielu inteligentnych gatunk�w pr�bowa�o opisa� wra�enie, jakie na nich wywiera�, ale nikomu w pe�ni si� to nie uda�o.

Nie by�o to bowiem marmurowe dzie�o sztuki z upozowanymi mo�liwie dramatycznie postaciami, kt�re chcia�yby co� przekaza� albo z patosem szykowa�yby si� na �mier�. Scena przedstawia�a Orligianina i Ziemianina po�rodku zrujnowanej centrali dawno wycofanej z u�ytku jednostki bojowej.

Orligianin sta� pochylony do przodu, sier�� na jego piersi i twarzy by�a zlepiona zmatowia�� krwi�. Kilka metr�w dalej le�a� �miertelnie ranny Ziemianin. Prz�d munduru mia� w strz�pach, wida� by�o rozleg�e obra�enia, w tym wylewaj�ce si� z jamy brzusznej wn�trzno�ci. Jednak mimo to zdawa� si� pe�zn�� w kierunku obcego. Czy�by obaj �o�nierze we wraku nadal chcieli walczy�, cho�by go�ymi d�o�mi?

Wok� coko�u przymocowano kilkadziesi�t tabliczek opisuj�cych we wszystkich j�zykach Federacji, co przedstawia niezwyk�a scena.

By�a to prawdziwie epicka opowie�� o dw�ch dow�dcach, Orligianinie i Ziemianinie, kt�rzy podj�li samotny pojedynek. Mo�liwo�ci bojowe ich okr�t�w i ich w�asne zdolno�ci okaza�y si� r�wne. Straciwszy za�ogi i zmieniwszy obie jednostki we wraki, wyl�dowali w niewielkiej odleg�o�ci od siebie na nie znanej obu, nie zamieszkanej planecie. Orligianin, kt�ry chcia� pozna� ziemskie systemy uzbrojenia, a i by� ciekaw przeciwnika, skierowa� kroki do obcego wraku. Tam si� spotkali.

Dla obu wojna ju� si� sko�czy�a, gdy� powa�nie ranny Ziemianin bliski by� �mierci, a Orligianin nie wiedzia�, kiedy � je�li w og�le � ktokolwiek odbierze jego sygna� alarmowy i przyb�dzie na ratunek. Podczas sze�ciogodzinnej walki ich wzajemna nienawi�� zmala�a, a potem ust�pi�a miejsca szacunkowi dla przeciwnika, kt�ry pokaza� klas� i profesjonalizm. Spr�bowali si� wi�c porozumie� i w ko�cu dopi�li swego.

Nie posz�o im �atwo, musieli bowiem pokona� wiele uprzedze� i czysto technicznych trudno�ci, ale gdy ju� zacz�li rozmawia�, byli wobec siebie ca�kiem szczerzy. Orligianin wiedzia� doskonale, �e wyjawiaj�c poufne dane, wydaje na siebie wyrok �mierci, Ziemianin dostrzeg� z kolei wsp�czucie, kt�rym obdarzy�a go obca istota, a by� zbyt ci�ko ranny, by dba� o to, co m�wi o prze�o�onych. Dzi�ki temu dowiedzia� si�, �e ca�a ta wojna zacz�a si� od drobnego i g�upiego wr�cz nieporozumienia.

Dogadywali si� coraz lepiej, gdy w pobli�u pojawi�a si� inna orligia�ska jednostka. Wyl�dowa�a na planecie, a po rozpoznaniu sytuacji u�y�a wobec wraku ziemskiego okr�tu swojego stopera.

Nawet teraz MacEwan nie pojmowa� do ko�ca zasad dzia�ania tego podstawowego orligia�skiego or�a wojny kosmicznej. Bro� mog�a zamkn�� ca�� jednostk� albo jej �ywotne cz�ci w polu sta�y, gdzie ustawa� wszelki ruch. Nie powodowa�o to zniszcze� sprz�tu ani obra�e� u istot �ywych, ale wystarczy�o, �eby ktokolwiek dotkn�� cho�by zamro�onego obiektu albo spr�bowa� wbi� ig�� w sk�r� unieruchomionego cz�owieka, a nast�powa�a pot�na eksplozja, kt�rej si�a por�wnywalna by�a z detonacj� �adunku nuklearnego.

Jednak orligia�skie projektory pola sta�y s�u�y� mog�y nie tylko jako bro�.

Pokonawszy wiele trudno�ci, przetransportowano ostatecznie sekcj� centrali i dwa zastyg�e cia�a na Orligi�, a dok�adniej na centralny plac stolicy, aby uczyni� z nich najwymowniejszy ze wzniesionych kiedykolwiek pomnik�w. Sta� on tam nast�pnie przez 236 lat. W tym czasie kruchy rozejm zapocz�tkowany przez dw�ch rannych wojownik�w okrzep� i zmieni� si� w trwa�� przyja��, a nauki medyczne zanotowa�y na tyle znacz�cy post�p, �e znaleziono spos�b na uratowanie ci�ko rannego Ziemianina. Grawlya-Ki, kt�ry odni�s� znacznie mniej gro�ne obra�enia, nie chcia� opuszcza� pola sta�y. Pragn�� na w�asne oczy ujrze� ca�ego i zdrowego MacEwana.

W ko�cu dwaj najwi�ksi bohaterowie tamtej wojny, bohaterowie przez to, �e j� zako�czyli, zostali przetransportowani do szpitala. Powiadano, �e po raz pierwszy ci, kt�rzy pozytywnie zaznaczyli si� w historii, otrzymali naprawd� godziw� nagrod� od potomnych. Sta�o si� to ponad trzydzie�ci lat temu.

Nikt inny w ca�ej Federacji nie zna� wojny tak jak oni i w pewnym sensie stali si� jej ostatnimi ofiarami. Z czasem coraz trudniej by�o rozmawia� z nimi o czymkolwiek innym. Otaczaj�cy ich szacunek zacz�� z wolna zanika�, obecnie za� wywo�ywali ju� tylko zniecierpliwienie i zak�opotanie.

��Wiesz, Ki, czasem si� zastanawiam, czy nie powinni�my si� jednak podda� i nieco odpocz��, jak radzi� nam pu�kownik � powiedzia� MacEwan, odwracaj�c si� od ich wizerunku sprzed lat.�� Nikt nie chce nas ju� s�ucha�, chocia� staramy si� im tylko przekaza�, �eby wyci�gaj�c d�o� do przyjaci�, nie robili tego w biurokratyczny spos�b, lecz szczerze, tak by�

��Znam wszystkie argumenty � przerwa� mu Grawlya-Ki.�� Nie musisz mi ich powtarza�. Skoro jednak pr�bujesz, mo�e to by� oznaka nadci�gaj�cej demencji starczej.

��Ty sparszywia�y, przero�ni�ty szympansie!�� rzuci� ze z�o�ci� MacEwan, ale Orligianin zignorowa� go.

��Niestety, demencji psychiatrzy pu�kownika nie wylecz� � ci�gn��. � Podobnie jak innych zaburze� wieku starczego. Co za� do mojego przerzedzonego tu i �wdzie ow�osienia, u ciebie poziom hormon�w m�skich jest tak niski, �e hodujesz w�osy tylko na g�owie�

��Gadanie! Wasze kobiety i tak s� bardziej kud�ate!�� warkn�� MacEwan i umilk�.

Znowu da� sob� pokierowa�.

Od tamtego historycznego spotkania we wraku zdo�ali dobrze si� pozna�, Grawlya-Ki wiedzia� zatem, co robi�, gdy jego przyjaciel jest zbyt przygn�biony. Jak wiele razy wcze�niej, teraz te� zastosowa� terapeutyczn� sprzeczk� maj�c� u�atwi� spojrzenie na spraw� ze zdrowszej perspektywy. MacEwan u�miechn�� si� lekko.

��Zdaje si�, �e ta szczera wymiana zda� zaniepokoi�a nieco pozosta�ych podr�nych � rzek� cicho.�� Pewnie my�l�, �e zaraz zaczniemy na nowo wojn�, bo �aden z nich nie odwa�y�by si� powiedzie� czego� takiego obcemu.

��Ale na pewno o tym marz�. Wszystkie istoty rozumne maj� marzenia senne. Albo koszmary.

��Niestety, ich koszmary s� inne ni� nasz � mrukn�� MacEwan.

Grawlya-Ki nic nie powiedzia�. Spojrza� przez przezroczyst� �cian� terminalu na podje�d�aj�cy szybko autobus z pasa�erami illensa�skiego wahad�owca. By� pot�ny, na wieloko�owym podwoziu, a jego kr�g�e burty zdobi�y widoczne z daleka znaki ostrzegaj�ce przed chlorow� atmosfer� wn�trza. Z przodu wystawa�a przezroczysta kopu�a z atmosfer� odpowiedni� dla nidia�skiego kierowcy. MacEwan zastanowi� si� przelotnie, dlaczego wszystkie ma�e istoty charakteryzuje nieopanowana sk�onno�� do szybkiej jazdy. Czy�by natkn�� si� przypadkiem na jak�� kosmiczn� prawid�owo��?

��Chyba powinni�my zmieni� nieco podej�cie do zagadnienia � powiedzia� Orligianin, nie odrywaj�c oczu od pojazdu.�� Zamiast straszy� ich potworno�ciami wojny, mogliby�my zacz�� roztacza� atrakcyjne, inspiruj�ce wizje� Co ten idiota wyrabia?

Autobus jecha� ci�gle szybko i chocia� terminal by� ju� bardzo blisko, nie zwalnia� ani nie zamierza� skr�ci� do wej�cia dla chlorodysznych pasa�er�w. Teraz patrzyli ju� na niego wszyscy, a niekt�rzy wydawali niemo�liwe do przet�umaczenia, pe�ne niepokoju d�wi�ki.

Kierowca si� popisuje, pomy�la� MacEwan. Odblask s�o�ca na kopule nie pozwala� dojrze� Nidia�czyka a� do chwili, gdy pojazd znalaz� si� w cieniu terminalu. Dopiero wtedy okaza�o si�, �e ma�a posta� le�y bezw�adnie na konsoli kierowniczej, ale by�o ju� za p�no, by cokolwiek zrobi�.

Pojazd uderzy� w grub� prawie na stop� �cian� z przezroczystego laminatu. Ten nie p�k� od razu, tylko si� ugi��. Kopu�a kierowcy okaza�a si� mniej wytrzyma�a i b�yskawicznie zmieni�a si� w zbryzgan� krwi� i kawa�kami futra pl�tanin� poszarpanego metalu, porwanych kabli oraz plastikowych od�amk�w. U�amek sekundy potem �ciana ostatecznie si� podda�a.

Gdy kierowca straci� przytomno��, system bezpiecze�stwa musia� wy��czy� nap�d i uruchomi� hamulce, ale pojazd by� na tyle du�y i rozp�dzony, �e nawet z zablokowanymi ko�ami przebi� si� przez przezroczyst� �cian� i gubi�c cz�ci karoserii, zmi�t� r�wne rz�dy siedze� przeznaczonych dla najr�niejszych pasa�er�w. Rozrzucaj�c wko�o szcz�tki mebli i wszystkich, kt�rzy znale�li si� na jego drodze, dotar� prawie na �rodek sali, gdzie uderzy� w jeden z podtrzymuj�cych strop filar�w. Ten wygi�� si� niebezpiecznie, ale wytrzyma�. Budynek zadr�a� w posadach. Posypa�y si� panele z sufitu, a wraz z nimi pojawi�y si� tumany dusz�cego kurzu.

Obcy wok� MacEwana zacz�li si� krztusi�, wymachiwa� ko�czynami i biega� na o�lep w r�nych kierunkach. S�ycha� by�o odg�osy przera�enia i b�lu. Ziemianin zamruga� i ujrza� Grawlya-Ki na pod�odze, tu� obok zniszczonego pojazdu. Orligianin j�cza�. Obie wielkie, poro�ni�te futrem d�onie przyciska� do twarzy i trz�s� si� ca�y od kaszlu. MacEwan odsun�� stop� jakie� �mieci i ruszy� w kierunku przyjaciela, ale nagle oczy zacz�y go piec. Ledwie zd��y� zakry� nos i usta. W powietrzu by�o pe�no chloru!

Wstrzymawszy oddech, z�apa� Grawlya-Ki za rzemienie uprz�y bojowej i zacz�� odci�ga� go od pojazdu, zastanawiaj�c si� ze z�o�ci�, po co marnuje tyle czasu. By� pewien, �e je�li wewn�trzny kad�ub autobusu jest uszkodzony, za par� minut ca�a sala pe�na b�dzie truj�cych opar�w, gdy� I��ensa�czycy oddychali mieszank� pod wysokim ci�nieniem. Nagle us�ysza� dziwny syk i potkn�� si� o rozci�gni�te w rumowisku, drgaj�ce cia�o. Spojrza� i poj��, �e chlor nie pochodzi wy��cznie z wn�trza pojazdu.

Impet uderzenia musia� rzuci� Illensa�czyka na kratownic� siedziska dla Kelgian. Jeden ze wspornik�w rozdar� na ca�ej d�ugo�ci skafander obcego. Bogata w tlen atmosfera zaatakowa�a nieos�oni�te cia�o, a sk�r� okry� siny, organiczny nalot. Szczeg�lnie gruba warstwa zd��y�a narosn�� wko�o dw�ch otwor�w oddechowych. Po chwili drgawki usta�y, ale dalej s�ycha� by�o sycz�cy oddech.

Przyciskaj�c nadal jedn� d�o� do ust i nosa, MacEwan zacz�� drug� szuka� na o�lep awaryjnego zestawu Illensa�czyka. Powinny si� w nim znajdowa� butla z chlorem i prosty namiot z tworzywa. Oczy piek�y go mimo zaci�ni�tych mocno powiek.

Sk�ra poszkodowanego by�a gor�ca, �liska i w��knista, pokryta spl�tanymi wypuk�ymi liniami, kt�re sprawia�y, �e bardziej przypomina�a powierzchni� wielkiego li�cia. Chwilami MacEwan nie by� pewien, czy dotyka samej istoty czy tylko jej zniszczonego skafandra. W g�owie �omota�o mu og�uszaj�co, pier� za� zdawa�a si� bliska eksplozji. Czu�, �e jeszcze kilka chwil, a odetchnie truj�cym powietrzem, byle tylko pozby� si� b�lu. Przycisn�� d�o� jeszcze mocniej do twarzy i nie zwa�aj�c na krwawi�cy nos, szuka� dalej.

Po paru sekundach, kt�re jemu zda�y si� godzinami, trafi� na spory cylinder z w�em i ob�ym pakunkiem z jednej strony. To by�o to. Szarpn�� nieudolnie kurek zaprojektowany dla d�oni Illensa�czyka i nagle syk uciekaj�cego chloru usta�.

MacEwan obr�ci� si� i ruszy� dalej, by wydosta� si� z opar�w i z�apa� wreszcie troch� tchu, ale po kilku krokach potkn�� si� o resztki mebli, na kt�rych spoczywa�y draperie ze �cian, i upad�. Zdo�a� os�abi� upadek woln� r�k�, ale za nic nie m�g� rozplata� ni� p�acht elastycznego tworzywa, kt�re oplata�y mu nogi. Otworzy� oczy, lecz zapiek�o tak bardzo, �e zaraz musia� je zamkn��. Tym bardziej nie m�g� otworzy� ust, aby zawo�a� o pomoc. Huk pod czaszk� sta� si� nie do zniesienia i MacEwan zacz�� si� zapada� w pe�n� zgie�ku, t�tni�c� ciemno��, po�r�d kt�rej co� �ciska�o mu klatk� piersiow� niczym stalow� obr�cz��

Nagle poczu�, �e istotnie co� obejmuje go wp� i unosi, a nast�pnie potrz�sa nim, by uwolni� jego r�k� i nogi z pu�apki. Kto� ruszy� z nim przez sal� odlot�w. W pewnej chwili dotkn�� nogami pod�ogi i otworzy� oczy i usta.

Tutaj te� unosi�a si� ostra wo� chloru, ale mo�na by�o oddycha�. Grawlya-Ki sta� kilka st�p dalej. Spojrza� na przyjaciela i wskaza� z niepokojem na p�yn�c� mu z nosa krew. Jedna z dw�ch wielkich istot, kt�re jeszcze przed chwil� tak pracowicie operowa�y rozpylaczami, odwin�a grub� i tward� niczym �elazo ko�czyn� z tu�owia MacEwana. Ziemianin by� ci�gle zbyt zaj�ty oddychaniem, aby cokolwiek powiedzie�.

��Przepraszam najserdeczniej, je�li urazi�em ci� albo przestraszy�em, doprowadzaj�c do gwa�townego fizycznego kontaktu � zadudni� ratownik na tyle g�o�no, �e jego s�owa przebi�y si� przez pe�en j�k�w i krzyk�w harmider.�� Nie �mia�bym ci� dotkn��, gdyby nie tw�j przyjaciel, kt�ry stwierdzi�, �e grozi ci powa�ne niebezpiecze�stwo. Je�li jednak czujesz si� ura�ony�

��W �adnym razie � wykrztusi� MacEwan.�� Wr�cz przeciwnie. Ryzykuj�c samemu, uratowa� mi pan �ycie. Chlor jest dla nas, tlenodysznych, �miertelnie gro�ny. Dzi�kuj�.

Coraz trudniej by�o mu m�wi�, gdy� chmura chloru ze skafandra martwego Illensa�czyka rozpe�za�a si� po sali. Grawlya-Ki zacz�� si� ju� nawet cofa�. MacEwan chcia� p�j�� w jego �lady, gdy wielka istota znowu si� odezwa�a.

��Nic mi nie zagra�a � powiedzia�a, patrz�c zza grubych, pancernych niemal pow�ok chroni�cych oczy.�� Jestem Hudlarianinem, Ziemianinie. M�j gatunek nie oddycha tak jak ty, lecz wch�ania potrzebne mu sk�adniki wprost z atmosfery, kt�ra przy powierzchni naszej planety jest g�sta niczym zupa. Musimy pami�ta�, by co pewien czas pokrywa� nasze pancerze specjaln� substancj� od�ywcz�, ale poza tym �adne warunki nie s� dla nas gro�ne, niezale�nie od tego, o jak aktywn� chemicznie atmosfer� chodzi. Potrafimy nawet pracowa� do�� d�ugo w pr�ni, na przyk�ad przy budowie stacji orbitalnych. Ciesz� si�, �e mog�em pom�c, Ziemianinie, ale nie by�o w tym ani troch� bohaterstwa.

��Tak czy owak, jestem wdzi�czny � zawo�a� MacEwan i przystan��. Wskaza� wn�trze, kt�re nie przypomina�o ju� luksusowej sali odlot�w ku gwiazdom, lecz raczej pole bitwy. Chcia� jeszcze co� powiedzie�, ale zani�s� si� kaszlem i dopiero po chwili zdo�a� wykrztusi� kilka zda�: � Przepraszam, je�li jestem nachalny� ale czy mogliby�cie udzieli� pomocy innym istotom, kt�re odnios�y na tyle powa�ne obra�enia, �e nie mog� si� same porusza�, a udusz� si�, je�li tu zostan�?

Drugi Hudlarianin podszed� bli�ej, ale �aden si� nie odezwa�. Grawlya-Ki pokaza� w stron� przezroczystej �ciany, za kt�r� mie�ci� si� gabinet pu�kownika. Kontroler gor�czkowo dawa� im jakie� znaki.

��Ki, zobaczysz, czego on chce?�� zawo�a� MacEwan i zbli�y� si� do pierwszego Hudlarianina.�� Wiem ju�, �e staracie si� unika� fizycznego kontaktu z przedstawicielami innych gatunk�w, nie chc�c ich urazi�. W normalnych okoliczno�ciach taka ostro�no�� god � na jest pochwa�y i �wiadczy o du�ym wyczuciu i inteligencji. Jednak ta sytuacja jest wyj�tkowa. Jestem przekonany, �e nawet bardzo bliski kontakt z rannym zostanie wybaczony, gdy� b�dziecie nie�� pomoc. Wiele z tych istot umrze, je�li jej nie otrzyma�

��Je�li b�dziemy dalej marnowa� czas na rozwa�ania o konwenansach, nam z kolei zagrozi �mier� z nud�w i staro�ci � powiedzia� nagle drugi Hudlarianin.�� Wyra�nie nadajemy si� idealnie do akcji ratowniczej w tych warunkach. Co mamy robi�?

��Przepraszam za nieprzemy�lane uwagi mojego partnera, Ziemianinie � rzek� pierwszy obcy.�� I za niemi�e wra�enie, kt�re mog�y wywo�a�.

��Nie trzeba, wszystko w porz�dku � odpar� MacEwan i za�mia� si� z ulg�, ale zaraz znowu si� rozkaszla�. Przez chwil� zastanawia� si�, czy nie przeprosi� z g�ry Hudlarian za wszystko, co mo�e jeszcze powiedzie�, ale uzna�, �e to te� by�aby strata czasu. Wci�gn�� ostro�nie powietrze i przeszed� do konkret�w: � St�enie chloru ci�gle ro�nie, przede wszystkim wko�o pojazdu. Jeden z was powinien usun�� co ci�sze szcz�tki z le��cych w pobli�u poszkodowanych i przenie�� ich nieopodal wej�cia do tunelu prowadz�cego na p�yt�. Gdyby poziom chloru nadal si� podnosi�, b�dzie mo�na przenie�� ich do samego tunelu. Drugi niech si� zajmie rannymi Illensa�czykami i przenosi ich do autobusu, kt�ry jest wyposa�ony w �luz�. Miejmy nadziej�, �e l�ej ranni chlorodyszni zdo�aj� wci�gn�� ich do �rodka i udzieli� pierwszej pomocy. Orligianin i ja zajmiemy si� reszt� rannych i spr�bujemy otworzy� drzwi do tunelu. Ki, co tam si� dzieje?

Orligianin wr�ci� z nar�czem ma�ych butli i masek tlenowych.

��Wyposa�enie przeciwpo�arowe � wyja�ni�. � Pu�kownik skierowa� mnie gdzie trzeba, ale to nidia�ski sprz�t. Maski nie b�d� pasowa� zbyt dobrze, niekt�rym w og�le nie uda si� ich za�o�y�. Chyba �e trzymaliby�my je przyci�ni�te do nozdrzy�

��To akurat nas ju� nie dotyczy � odezwa� si� pierwszy Hudlarianin.�� Ziemianinie, a co zrobimy, je�li nie maj�c poj�cia o medycynie obcych, zaszkodzimy komu� podczas niesienia pomocy?

MacEwan przymocowa� butl� na piersi. Paski by�y jednak zbyt kr�tkie, wi�c tylko jeden za�o�y� porz�dnie na rami�, drugi musia� przytrzyma� pod pach�.

��My b�dziemy mieli ten sam problem � powiedzia� ponuro.

��Zdamy si� zatem na nasz� najlepsz� ocen� � rzek� drugi Hudlarianin i ruszy� w kierunku pojazdu. Pierwszy pod��y� za nim.

��To jeszcze nie koniec k�opot�w � oznajmi� Grawlya-Ki, przytroczywszy butl� do uprz�y.�� Nie ma ��czno�ci i pu�kownik nie mo�e przekaza� w�adzom portu, co tu si� dzieje. Nie ma te� kontaktu ze s�u�bami ratowniczymi. Powiedzia�, �e wej�cie do tunelu nie otworzy si�, dop�ki czujniki b�d� meldowa� o ska�eniu atmosfery w sali. To cz�� systemu bezpiecze�stwa maj�cego zapobiega� przedostawaniu si� toksyn na pok�ad statku czekaj�cego przy terminalu albo w drugim kierunku. Mo�na go wy��czy� z naszej strony, ale tylko za pomoc� specjalnego klucza. Powinien go mie� starszy zmiany. Widzia�e� go gdzie�?

��Tak � mrukn�� ponuro MacEwan.�� Tu� przed tym wszystkim sta� zaraz przy wyj�ciu. Teraz jest pewnie gdzie� pod autobusem.

Grawlya-Ki j�kn�� z cicha.

��Pu�kownik pr�buje nawi�za� przez radio ��czno�� z dokuj�c� w pobli�u jednostk� Korpusu, aby wej�� za jego po�rednictwem do sieci portu, ale jak dot�d bez skutku. Nidia�skie zespo�y ratownicze ogarn�� chaos i nie s�uchaj� polece� z zewn�trz. Mimo to prosi o dane, kt�re m�g�by przekaza�, gdyby uda�o mu si� kogo� z�apa�. Liczba i stan ofiar, stopie� ska�enia, najlepsze wej�cia dla dru�yn ratowniczych. I chce rozmawia� z tob�.

��Ale ja nie chc� rozmawia� z nim � powiedzia� MacEwan. Nie dysponowa� informacjami, kt�re pomog�yby sporz�dzi� taki raport, i wola� wykorzysta� czas na co� po�yteczniejszego ni� ja�owe dywagacje. Wskaza� na co�, co wygl�da�o jak szary, skrwawiony worek i porusza�o si� z lekka, wydaj�c piskliwe d�wi�ki.�� Najpierw tego.

Przenie�� rannego Kelgianina nie by�o �atwo, szczeg�lnie �e Orligianin mia� tylko jedn� woln� r�k�. Grawlya-Ki musia� ca�y czas przytrzymywa� swoj� mask�, gdy� w og�le nie pasowa�a do jego twarzy. Ofiara przypomina�a g�sienic� o dwudziestu odn�ach pokryt� srebrzyst�, brudn� od krwi sier�ci�. Cia�o nie by�o wprawdzie ci�sze od ludzkiego, za to ca�kiem bezw�adne. Wydawa�o si�, �e nie ma w og�le szkieletu czy ko�ci, przynajmniej poza cz�ci� g�owow�, a tylko szerokie obr�cze mi�ni otaczaj�ce poszczeg�lne segmenty tu�owia.

W ko�cu uda�o im si� unie�� Kelgianina. MacEwan ni�s� na wyprostowanych ramionach przedni� cz�� tu�owia i g�ow�, a Grawlya-Ki wcisn�� sobie ogon rannego pod pach�, jednak podczas wcze�niejszych manewr�w jedna z ran g�sienicowatego zacz�a krwawi�. Na dodatek przej�ty MacEwan nie patrzy� pod nogi, zapl�ta� si� w resztki zerwanej zas�ony i pad� na kolana. Krwawienie nasili�o si� niepokoj�co.

��Powinni�my co� z tym zrobi� � powiedzia� Orligianin g�osem st�umionym przez mask�. � Masz jaki� pomys�?

W trakcie s�u�by wojskowej MacEwan pozna� tylko podstawy pierwszej pomocy, gdy� wi�kszo�� obra�e� odnoszonych podczas walk w pr�ni wi�za�a si� z nag�ymi dekompresjami, a na ich skutki rzadko kiedy dawa�o si� co� poradzi�. Zreszt� nawet ta skromna wiedza dotyczy�a wy��cznie jego gatunku. Pami�ta�, �e krwotok powstrzymuje si�, odcinaj�c dop�yw krwi za pomoc� opaski uciskowej albo nacisku na t�tnic�. Naczynia krwiono�ne Kelgianina przebiega�y wprawdzie prawdopodobnie pod sk�r�, gdy� pot�ne mi�nie wymaga�y obfitego zaopatrzenia w �yciodajny p�yn, ale nie by�o ich wida� z powodu g�stego futra. MacEwan pomy�la�, �e mo�e tylko zastosowa� ciasny opatrunek. Nie dysponowa� wprawdzie niczym, co mog�oby pos�u�y� za tampon, ale banda�y mia� w nadmiarze. Kilka ci�gle czepia�o si� jego nogi.

Uwolni� stop� z tworzywa i wyci�gn�� dwumetrowy odcinek. Plastik by� do�� twardy i musia� u�y� ca�ej si�y, aby go przedrze�, lecz pasma by�y do�� szerokie � powinny zakry� ran�, i to z kilkoma calami rezerwy. Z pomoc� Orligianina za�o�y� opatrunek i zwi�za� mocno ko�ce.

MacEwan obawia� si�, �e prowizoryczny banda� jest za ciasny, a na dodatek zbyt silnie rozpycha na podbrzuszu dwie s�siednie pary ko�czyn, dla kt�rych taki k�t wygi�cia mo�e si� okaza� szkodliwy. Wola� nie my�le� te�, jaki wp�yw na ran� mog� mie� brud i kurz, kt�rymi pokryta by�a ta�ma.

Te same my�li musia�y przebiega� przez g�ow� Grawlya-Ki, gdy� odezwa� si� w pewnej chwili:

��Mo�e znajdziemy innego Kelgianina, kt�ry b�dzie wystarczaj�co przytomny, �eby powiedzie� nam, co robi�.

Min�o jednak sporo czasu, nim tak si� sta�o. Mieli wra�enie, �e co najmniej godzina, chocia� sprawny ci�gle wielki zegar �cienny wskazywa� co innego. Na jego tarczy widnia� szereg koncentrycznych kr�g�w z zaznaczonymi jednostkami czasu stosowanymi przez wa�niejsze rasy Federacji. Wed�ug ludzkiej miary up�yn�o ledwie dziesi�� minut.

Tymczasem Hudlarianin uni�s� kawa�ki rumowiska przykrywaj�ce dw�ch Melfian, z kt�rych jeden okaza� si� ca�kiem przytomny. Nie by� ranny, ale nic nie widzia� podra�niony chlorem i kurzem. Grawlya-Ki uspokoi� go kilkoma zdaniami i odprowadzi�, ci�gn�c za gruby wyrostek nieznanego przeznaczenia stercz�cy z g�owy obcego. Drugi Melfianin wydawa� g�o�ne, nieprzek�adalne d�wi�ki. Mia� p�kni�ty w kilku miejscach pancerz, a ponadto po�amane dwie nogi jednego boku i urwan� trzeci�.

MacEwan pochyli� si� szybko, wsun�� r�ce pod pancerz mi�dzy dwiema bezw�adnymi ko�czynami i uni�s� Melfianina do normalnej pozycji. Wspierany w ten spos�b ranny ruszy� powoli. MacEwan wyprowadzi� go poza obszar zniszcze� i zostawi� obok o�lepionego chwilowo kolegi.

Nie maj�c nic wi�cej do zrobienia, przy��czy� si� do Hudlarian rozkopuj�cych najwi�kszy stos szcz�tk�w.

Wkr�tce dotarli do trzech kolejnych Melfian, kt�rzy okazali si� tylko lekko ranni. Skierowali ich w pobli�e wej�cia do tunelu. P�niej ujrzeli dw�ch sze�cionogich Traltha�czyk�w, kt�rzy prawdopodobnie nie odnie�li obra�e�, ale zatruli si� gazem uchodz�cym wci�� z uszkodzonego pojazdu. MacEwan i Grawlya-Ki przytkn�li im po masce do jednego z nozdrzy i krzykn�li, by zamkn�li pozosta�e. Prowadz�c olbrzymie istoty, musieli uwa�a�, aby ich nie stratowa�y. Zaraz potem odkopali dw�ch Kelgian, z kt�rych jeden wykrwawi� si� ju� na �mier� przez olbrzymi� ran� w boku, drugi za� mia� zmia�d�one pi�� tylnych par ko� � czyn i nie m�g� si� porusza�. By� jednak przytomny i pom�g� im, usztywniaj�c cia�o, kiedy wzi�li go na r�ce.

Gdy MacEwan spyta� go, czy mo�e pom�c opatrzonemu wcze�niej pobratymcowi, odpar�, �e brak mu wykszta�cenia medycznego i nie potrafi wymy�li� nic lepszego ponad to, co ju� zosta�o zrobione.

Z czasem uda�o im si� uwolni� z rumowiska jeszcze wielu chodz�cych, pe�zaj�cych albo czo�gaj�cych si� rannych. Wszystkich kierowali ku przej�ciu do r�kawa, a� zgromadzi� si� tam spory t�umek istot, z kt�rych wi�kszo�� wydawa�a tylko nieartyku�owane j�ki b�lu. Odg�osy dochodz�ce z rumowiska by�y w por�wnaniu z t� kakofoni� do�� s�abe.

Niestrudzeni Hudlarianie pracowali, gin�c co chwila w tumanach kurzu, jednak trafiali ju� prawie wy��cznie na zmasakrowane zw�oki, w tym kolejnego zmar�ego z up�ywu krwi Kelgianina, dw�ch albo trzech zmia�d�onych Melfian i przygniecionego belk� z sufitu Traltha�czyka. Ten ostatni jeszcze si� rusza�.

MacEwan obawia� si� dotkn�� kt�regokolwiek z rannych, nie chc�c wyrz�dzi� im jeszcze wi�kszej krzywdy, ale z drugiej strony czu�, �e wielu z nich m�g�by pom�c, gdyby tylko wiedzia� jak. By� coraz bardziej z�y na siebie i w�asn� bezu�yteczno��, a na dodatek chlor zaczyna� przenika� mu z wolna przez mask�.

��Ten wydaje si� ca�y � powiedzia� stoj�cy obok Hud�arianin, unosz�c z cia�a Traltha�czyka ci�ki blat sto�u. Olbrzym le�a� na boku, a jego sze�� n�g drga�o lekko. Ani kopulasta g�owa, ani ko�czyny czy okryty grub� sk�r� tu��w nie nosi�y �lad�w obra�e�. � Czy�by tylko zatru� si� chlorem?

��Mo�esz mie� racj� � odpar� MacEwan. Wraz z Grawlya-Ki przysun�� maski do nozdrzy Traltha�czyka, jednak nast�pne minuty nie przynios�y poprawy. Coraz silniej piek�y go oczy, mimo �e podobnie jak przyjaciel przyciska� teraz jedn� r�k� mask� do twarzy.�� Macie jakie� pomys�y?�� rzuci� ze z�o�ci�, kt�ra bra�a si� wy��cznie z jego bezradno�ci. Czu� odraz� do siebie, �e ujawniaj� przy Hudlarianinie, szczeg�lnie �e nie potrafi� odr�ni� obu obcych. Wiedzia�, �e jeden z nich jest got�w do d�ugich wywod�w, byle tylko zachowa� si� jak najuprzejmiej, drugi za� wykazuje si� stosownym dla chwili rozs�dkiem. Wkr�tce okaza�o si�, �e szcz�liwie towarzyszy im ten bardziej rozgarni�ty.

��Mo�liwe, �e odni�s� obra�enia drugiego boku, tego, na kt�rym le�y i kt�rego nie widzimy � powiedzia�. � Albo chodzi o jeszcze jedno. To masywna istota nawyk�a do �ycia w wysokiej grawitacji, podobnie jak my. A dla nas le�enie na boku jest bardzo nieprzyjemne. Mo�emy pracowa� w niewa�ko�ci, ale je�li znajdujemy si� w polu grawitacyjnym, musi ono by� skierowane w d�, w przeciwnym razie szybko dochodzi do znacz�cych przemieszcze� organ�w wewn�trznych, co powa�nie upo�ledza nasze funkcje �yciowe. Gdy we�miemy jeszcze pod uwag�, �e Traltha�czycy montuj� na swoich statkach systemy sztucznej grawitacji z mn�stwem zabezpiecze� i obwod�w rezerwowych, co zreszt� sprawia, �e ich jednostki s� tak popularne, dojdziemy do wniosku, �e musi im bardzo zale�e�, aby nie dochodzi�o do �adnych wypadk�w. Ten za� osobnik�

��Do�� spekulacji � przerwa� mu drugi Hudlarianin, kt�ry w�a�nie do��czy� do gromady.�� Podnosimy.

Wyci�gn�� przedni� par� ko�czyn i wsun�� je mi�dzy pod�og� a niewidoczny bok Traltha�czyka. Pozosta�e wpar� w pod�o�e tu� przed s�abo drgaj�cymi cz�onkami poszkodowanego. MacEwan patrzy�, jak macki si� napinaj� i zaczynaj� dr�e� z wysi�ku, jednak cia�o ani drgn�o. Drugi Hudlarianin przysun�� si�, by pom�c.

MacEwan by� nie tylko zdumiony, ale i zaniepokojony. Widzia� ju�, jak jego pomocnicy unosili bez trudu wielkie kawa�y gruzu i po�amane d�wigary. Ich wyd�u�one ko�czyny by�y bardzo sprawnymi i uniwersalnymi manipulatorami. Silne, wyposa�one w twardniej�ce poduszki, na kt�rych mo�na by�o chodzi�, oraz w umieszczony po wewn�trznej stronie zesp� wyrostk�w pozwalaj�cych na precyzyjne prace. Masa Traltha�czyka odpowiada�a mniej wi�cej masie ziemskiego s�oni�tka, a mimo to stawia�a im op�r!

��Czekajcie � rzuci� nagle.�� Unosili�cie ju� wi�ksze ci�ary. Traltha�czyk chyba jest uwi�ziony, mo�e nadzia� si� na jaki� element konstrukcyjny i dlatego nie mo�ecie�

��Nie mo�emy go ruszy�, poniewa� zu�yli�my sporo energii, a nie byli�my w stanie si� po�ywi� � wyja�ni� uprzejmiejszy z Hudlarian.�� Absorpcja ostatniego posi�ku zosta�a przerwana na samym pocz�tku przez wypadek. Jeste�my teraz s�abi jak niemowl�ta, mamy tyle si� co ty i tw�j przyjaciel. Je�li jednak podejdziecie z drugiej strony i zaczniecie pcha� ku g�rze, razem mo�e co� zdzia�amy.

Chyba to jednak nie ten uprzejmiejszy, pomy�la� MacEwan, napieraj�c z Grawlya-Ki na grzbiet Traltha�czyka. Ch�tnie przeprosi�by Hudlarian za takie bezosobowe traktowanie, jakby byli tylko maszynami ratunkowymi, lecz na razie zaj�ty by� czym innym, a nieustanna walka o oddech nie u�atwia�a konwersacji. W odr�nieniu od Hudlarian, on nie potrafi� m�wi� bez wci�gania i wydychania powietrza.

Traltha�czyk stan�� w ko�cu, zako�ysa� si� niepewnie na sze�ciu szeroko rozstawionych nogach i da� si� odprowadzi� Orligianinowi na miejsce zbi�rki ofiar. Chlor i pot dra�ni�y oczy MacEwana, nie widzia� wi�c, kt�ry z Hudlarian odezwa� si� po chwili, got�w by� jednak uzna�, �e to ten, kt�ry ratowa� rannych Illensa�czyk�w i przenosi� ich do �luzy pojazdu.

��Mam troch� k�opotu z jednym chlorodysznym, Ziemianinie � powiedzia�. � Nie pozwala si� dotkn��. Nie wiem, co zrobi�, a trzeba szybko podj�� decyzj�. Czy m�g�by� z nim porozmawia�?

Wszyscy ranni le��cy wok� pojazdu zostali ju� usuni�ci, z wyj�tkiem tego jednego Illensa�czyka, kt�ry nie pozwoli� si� ruszy�. Wyja�ni� MacEwanowi, �e chocia� nie odni�s� powa�nych obra�e�, jego skafander zosta� rozdarty w dw�ch miejscach. Nie by�y to olbrzymie otwory, dzi�ki czemu jeden zdo�a� uszczelni�, zaciskaj�c po prostu materi� obiema g�rnymi ko�czynami, na drugim za� si� po�o�y�. Sytuacja zmusi�a go jednak do stopniowego zwi�kszania ci�nienia we wn�trzu skafandra, tak wi�c nie wiedzia�, na ile jeszcze wystarczy mu chloru w butli i czy zaraz nie zacznie si� dusi�. Mimo to nie chcia�, by go ruszano i przenoszono do wzgl�dnie bezpiecznego autobusu, kt�ry te� nie by� szczelny. Obawia� si�, �e w trakcie nieuniknionych manewr�w zab�jczy tlen wedrze mu si� do p�uc.

��Ju� wol� si� udusi�, ni� zatru� waszym pal�cym tlenem � powiedzia�. � Zostawcie mnie w spokoju.

MacEwan zakl�� pod nosem, ale nie pr�bowa� niczego robi� na si��. Gdzie s� zespo�y ratunkowe?�� pomy�la�. Powinny ju� tu dotrze�. Zegar wskazywa�, �e od wypadku min�o ponad dwadzie�cia pi�� minut. Zauwa�y�, �e usuni�to wszystkich gapi�w tkwi�cych przy wewn�trznej �cianie sali. Zamiast nich pojawi�a si� ekipa nidia�skiej telewizji i jaki� personel, kt�ry zachowywa� ca�kowit� bierno��. Na zewn�trz wida� by�o podje�d�aj�ce ci�kie pojazdy i kr�c�cych si� tu i �wdzie Nidia�czyk�w z plecakami i w he�mach. Za�zawione oczy i zwisaj�ce wsz�dzie p�achty plastiku nie pozwala�y dojrze� nic wi�cej.

MacEwan wskaza� nagle na pasma tworzywa.

��Je�li mog� was prosi�, zerwijcie jedno pasmo i owi�cie nim Illensa�czyka � powiedzia� do Hudlarian.�� Wyg�ad�cie tworzywo, aby przylega�o jak najdok�adniej do jego skafandra, i usu�cie mo�liwie najwi�cej powietrza. Zaraz do was wr�c�.

Czym pr�dzej obszed� pojazd, zmierzaj�c do miejsca, gdzie le�a� martwy Illensa�czyk. Jego cia�o by�o ju� ca�kiem niebieskie i zaczyna�o si� rozpada�. Unikaj�c go wzrokiem, MacEwan odszuka� zapi�cia butli z chlorem. Min�o jednak kilka minut, zanim odczepi� butl� od instalacji, i w tym czasie dotkn�� parokrotnie cia�a Illensa�czyka. Poddawa�o si� niczym zbutwia�e drewno. Ju� wcze�niej wiedzia�, �e tlen jest dla chlorodysznych wysoce niebezpieczny, ale teraz naprawd� zrozumia� l�k rannego przed transportem w nieszczelnym skafandrze.

Gdy wr�ci�, Grawlya-Ki wyg�adza� plastikow� okryw� wko�o Illensa�czyka, Hudlarianie za� stali kilka krok�w dalej.

��Nasze ruchy sta�y si� nieco nieskoordynowane i chlorodyszny obawia� si�, �e na niego upadniemy � wyja�ni� przepraszaj�co jeden z nich.�� Je�li jest jeszcze co�, co mogliby�my zrobi�

��Na razie nic � odpar� MacEwan.

Otworzy� zaw�r butli i wsun�� j� szybko pod plastik, jak najbli�ej rannego. To troch� chloru w powietrzu nie zrobi ju� r�nicy, pomy�la�. I tak otoczenie pojazdu praktycznie nie nadawa�o si� dla tlenodysznych. Przycisn�� mask� mocniej do twarzy i zaczerpn�� ostro�nie g��boki haust powietrza. Mia� co� do powiedzenia Hudlarianom.

��Przepraszam, �e nie doceni�em tego, ile tu zrobili�cie � zacz��. � Obecnie jednak wi�cej ju� nie pomo�ecie. Id�cie, prosz�, spryska� si� substancj� od�ywcz�. Okazali�cie wielki altruizm, za co jestem wam, podobnie jak wszyscy tutaj, niewymownie wdzi�czny. Hudlarianie ani drgn�li. MacEwan zacz�� obk�ada� kraw�dzie p�achty ci�szymi kawa�kami gruzu, a Orligianin, kt�ry b�yskawicznie zorientowa� si�, o co chodzi, zaj�� si� tym samym. Niebawem plastik by� porz�dnie przyci�ni�ty do pod�ogi i gaz z butli zacz�� wydyma� prowizoryczny namiot. Hudlarianie jednak nadal nie odchodzili.

��Pu�kownik znowu do ciebie macha � zauwa�y� Grawlya-Ki.�� Niecierpliwi si� coraz bardziej.

��Nie mo�emy w tej chwili skorzysta� z naszych zraszaczy � powiedzia� jeden z Hudlarian, zanim MacEwan zd��y� si� odezwa�. � Wraz z pokarmem zaabsorbowaliby�my truj�cy gaz. Dla naszego gatunku chlor jest zab�jczy nawet w �ladowych ilo�ciach. Przyjmowanie sk�adnik�w od�ywczych mo�e si� odbywa� tylko w sprzyjaj�cej atmosferze lub w pr�ni.

��Cholera jasna!�� zakl�� MacEwan. Pomy�la� wprawdzie, �e powinien powiedzie� co� wi�cej tym istotom, kt�re z podziwu godnym po�wi�ceniem ratowa�y poszkodowanych, cho� wiedzia�y, �e maj� ograniczone si�y � ale nic nie przysz�o mu do g�owy. Na dodatek Hudlarianie nie zaj�kn�li si� wcze�niej, �e niebawem sami mog� mie� problemy� Spojrza� bezradnie na Ki, jednak oblicze Orligianina zakrywa�a przytrzymywana d�oni� osobliwie ma�a maska.

��Zag�odzenie objawia si� u nas gwa�townie, podobnie jak u p�ucodysznych brak powietrza � doda� drugi Hudlarianin.�� Przypuszczam, �e przed up�ywem o�miu naszych ma�ych jednostek czasu stracimy przytomno��, a potem umrzemy.

MacEwan spojrza� na koncentryczne kr�gi zegara. Chodzi�o o mniej wi�cej dwadzie�cia ziemskich mi � nut. Musieli znale�� jaki� spos�b, aby otworzy� przej�cie do r�kawa.

��Id�cie prosto do drzwi i oszcz�dzajcie si�y. Poczekajcie tam razem z innymi, a�� � Urwa� i spojrza� na Orligianina.�� Ki, lepiej te� do nich do��cz. Tu jest do�� chloru, �eby zbiela�o ci futro. Rozdawaj maski i�

��Pu�kownik � przypomnia� mu Grawlya-Ki, oddalaj�c si� w �lad za Hudlarianami.

MacEwan machn�� r�k� na znak, �e pami�ta, ale nim zd��y� si� ruszy�, us�ysza� st�umiony przez warstw� tworzywa g�os Illensa�czyka.

��To by� genialny pomys�, Ziemianinie � powiedzia� wolno chlorodyszny.�� Mam teraz wko�o wystarczaj�co dobr� atmosfer�, �eby naprawi� skafander i przetrwa� do przybycia naszej ekipy ratunkowej. Dzi�kuj�.

��Do us�ug � odpar� MacEwan i zacz�� torowa� sobie przez rumowisko drog� do �ciany, za kt�r� widzia� gestykuluj�cego �ywo pu�kownika. By� kilka jard�w od celu, gdy Kontroler wskaza� na swoje ucho i po � stuka� knykciami w dziel�c� ich przezroczyst� przegrod�. MacEwan pos�usznie odpi�� mask� z jednej strony i przycisn�� g�ow� do tworzywa. Ledwie co do niego dociera�o, chocia� s�dz�c po purpurze oblicza, pu�kownik musia� naprawd� krzycze�.

��Tylko s�uchaj, MacEwan, i nie pr�buj na razie odpowiada� � wywrzeszcza� Kontroler.�� Wyci�gniemy was stamt�d za pi�tna�cie, g�ra dwadzie�cia minut. Za dziesi�� b�dziecie mieli �wie�e powietrze. Pomoc medyczna jest ju� w drodze. Ca�a planeta wie, co si� tu sta�o, bo telewizja by�a na miejscu, �eby pokaza� wasz� deportacj�. No i maj� temat. Przekazuj� dzi�ki swoim czu�ym mikrofonom i translatorom ka�de s�owo, kt�re si� tu wypowiada, a w�adze robi� co mog�, aby przyspieszy� akcj� ratunkow��

Stoj�cy po drugiej stronie pomieszczenia Grawlya-Ki macha� nad g�ow� swoj� mask� z butl�. Gdy by� ju� pewien, �e przyjaciel na niego patrzy, odrzuci� jedno i drugie. Reszta zgromadzonych przy wyj�ciu te� by�a bez masek. MacEwan zrozumia�, �e zapas powietrza w butlach si� wyczerpa�, i pomy�la�, na jak d�ugo jeszcze jemu wystarczy tlenu.

Wyposa�enie zaprojektowano na potrzeby niewielkich Nidia�czyk�w, kt�rych p�uca mia�y o po�ow� mniejsz� pojemno�� ni� u Ziemian. Poza tym wiele tlenu zmarnowa�o si� podczas przekazywania masek kolejnym ofiarom, a futro na twarzy Orligianina zmniejsza�o szczelno�� maski przy brzegach, szczeg�lnie �e Grawlya-Ki zwi�kszy� ci�nienie, by uchroni� si� przed przenikaniem chloru.

Pu�kownik te� widzia� poczynania Ki i musia� doj�� do identycznego wniosku jak MacEwan.

��Powiedz im, �eby wytrzymali jeszcze kilka minut!�� krzykn��. � Nie mo�emy wyci�� otworu w �cianie, bo zbyt wielu jest tu nie chronionych ludzi. Ten plastik jest bardzo wytrzyma�y i wymaga u�ycia specjalnych palnik�w o bardzo wysokiej temperaturze. Nie zdo�amy sprowadzi� ich tak szybko. Poza tym wydziela mn�stwo toksycznych gaz�w, przy kt�rych chlor by�by tylko lekkim smrodkiem. Chc� wi�c dosta� si� do was dziur� wybit� przez autobus. Mi�dzy jego karoseri� a �cian� jest teraz ledwie par� cali prze�witu, ale wycofaj� go i wtedy was wyci�gniemy. Na zewn�trz czekaj� ju� lekarze� MacEwan zacz�� bi� pi�ci� i kopa� w �cian�, �eby zwr�ci� na siebie uwag� pu�kownika. Oddycha� przy tym g��boko, by m�c wykrzycze� kilka zda�. Przysun�� usta jak najbli�ej tworzywa.

��Nie! Pr�cz jednego, wszyscy ranni Illensa�czycy s� w poje�dzie, a ten jest uszkodzony i puszcza chlor wszystkimi spawami. Je�li zaczniecie go wyci�ga�, najpewniej si� rozpadnie i pasa�erowie zostan� wystawieni na dzia�anie powietrza. Widzia�em, co kontakt z tlenem zrobi� z jednym z nich.

��Ale je�li nie wyci�gniemy szybko tlenodysznych, wszyscy zgin� � odpar� pu�kownik. Jego twarz nie by�a ju� czerwona, lecz trupioblada.

MacEwan widzia� niemal, jakie my�li przemykaj� mu przez g�ow�. Je�li autobus z chlorodysznymi rzeczywi�cie p�knie, illensa�skie w�adze nie b�d� zachwycone. Ale je�li nie zadzia�aj� szybko, niezadowolenie wyra�� rz�dy Tralthy, Kelgii, Melfu, Orligii i Ziemi.

Takie zdarzenia bywa�y powodami mi�dzygwiezdnych wojen.

Przy telewizji transmituj�cej wszystko na �ywo i przekazuj�cej ka�de wypowiedziane w �rodku s�owo, z przera�onymi krewnymi i przyjaci�mi zagro�onych, kt�rzy obserwowali akcj� zza �ciany, oceniali wszystko i na wszystko �ywo reagowali, nie by�o najmniejszej szansy na wyciszenie sprawy albo dyplomatyczne za�agodzenie skutk�w. Tymczasem trzeba by�o podj�� prost� i tragiczn� zarazem decyzj�: po�wi�ci� �ycie siedmiu lub o�miu chlorodysznych, by uratowa� trzykrotnie wi�cej innych istot, albo po�wi�ci� tlenodysznych dla ocalenia Illensa�czyk�w.

MacEwan nie potrafi� wzi�� na siebie tej odpowiedzialno�ci. Podobnie blady i spocony Kontroler uwi�ziony w swoim gabinecie.

W ko�cu MacEwan za�omota� w �cian�.

��Otw�rzcie zewn�trzne wej�cie do tunelu! Je�li trzeba, wysad�cie je. Dajcie jakie� wentylatory albo dmuchawy, �eby doprowadzi� powietrze od strony statku i odsun�� chlor. Potem wprowad�cie do tunelu ekipy ratownicze i otw�rzcie nasze drzwi. Przecie� na pewno mo�na jako� oszuka� ten system, spi�� na kr�tko albo co�

Zastanawia� si�, jak daleko jest od wej�cia do wylotu r�kawa. Przy nieczynnym ruchomym chodniku samo pokonanie tunelu mo�e potrwa� do�� d�ugo. Nie wiadomo te�, czy w porcie s� materia�y wybuchowe. By� mo�e znalaz�yby si� na okr�cie Korpusu, ale ich sprowadzenie zaj�oby nieco czasu, a im zosta�y ju� tylko minuty.

��System bezpiecze�stwa wy��cza si� z waszej strony � przerwa� mu pu�kownik.�� Drugi koniec przej�cia jest za blisko statku, �eby u�y� �adunk�w. Liniowiec musia�by najpierw wystartowa�, a to d�uga procedura. System wy��czy� mo�na tylko specjalnym kluczem, kt�ry nosi szef personelu odlot�w. Klucz otwiera os�on� zakrywaj�c� panel kontrolny drzwi. Os�ona jest przezroczysta i niet�uk�ca. To zwyk�y �rodek bezpiecze�stwa. W tak du�ym porcie kosmicznym ska�enie mo�e by� �miertelnie niebezpieczne, szczeg�lnie gdy we�mie si� pod uwag�, czym oddychaj� niekt�rzy obcy. Chlor nie jest jeszcze najgorszy�

MacEwan uderzy� ponownie w �cian�.

��Nidia�czyk z kluczem le�y gdzie� pod autobusem, kt�rego nie mo�emy ruszy�. Ale kto powiedzia�, �e tej os�ony nie da si� st�uc? Mamy tu mn�stwo pr�t�w, kawa�k�w mebli. Je�li nie zdo�am rozbi� os�ony, spr�buj� j� podwa�y� albo od�upa�. Prosz� si� dowiedzie�, co powinienem potem zrobi� z panelem kontrolnym.

Pu�kownik ju� o tym pomy�la� i zd��y� wypyta� Nidia�czyk�w. Dla unikni�cia przypadkowego uruchomienia przez obcych panel kontrolny mia� sze�� zag��bionych mocno przycisk�w, kt�re nale�a�o wdusi� w okre�lonej kolejno�ci. MacEwan musia� zrobi� to jakim� szpikulcem, gdy� otwory by�y za ma�e dla jego palc�w. Wys�ucha� cierpliwie instrukcji, pokiwa� g�ow� na znak, �e zrozumia�, i wr�ci� do pozosta�ych.

Grawlya-Ki s�ysza� cz�� jego g�o�nej rozmowy z Kontrolerem i wyszuka� ju� dwa kawa�ki metalu. Pr�bowa� w�a�nie jednym z nich rozbi� os�on�. Pr�t by� twardy, ale za lekki, przez co odbija� si� nieustannie albo obsuwa�, nie zostawiaj�c �ladu na plastiku.

Cholerni Nidia�czycy i ich supertwarde wynalazki!�� w�ciek� si� MacEwan. Pr�bowa� podwa�y� os�on�, jednak szczelina mi�dzy ni� a obudow� by�a prawie niewidoczna, zawiasy za� wpasowane tak idealnie w postument, �e nic nie wystawa�o.

Orligianin nic nie m�wi�, bo zanosi� si� kaszlem, a �zawi�ce od chloru oczy sprawia�y, �e coraz cz�ciej nie trafia� w og�le w konsol�. MacEwan te� zaczyna� odczuwa� ju� brak powietrza. Jego butla musia�a by� prawie pusta i nie zapewnia�a w�a�ciwego ci�nienia, przez co zasysa� pod brzegami maski ska�one powietrze.

Pozosta�ymi te� zdawa� si� targa� kaszel, jakby bliscy byli uduszenia. Spazmatyczne ruchy pogarsza�y dodatkowo ich stan. Tylko dw�ch Hudlarian zachowywa�o si� spokojnie � stali na swoich sze�ciu odn�ach utrzymuj�cych ich cia�a ledwie kilka cali nad pod�og�. MacEwan uni�s� si� na palcach, wyprostowa� r�ce i opu�ci� pr�t najsilniej, jak potrafi�.

J�kn�� z b�lu, gdy narz�dzie napotka�o zdecydowany op�r. Pr�t wypad� mu z d�oni. Zakl�� ponownie i bezradnie si� rozejrza�.

Pu�kownik obserwowa� go przez �cian� swego gabinetu, przez s�siedni� za� wpatrywa�y si� we� kamery nidia�skiej telewizji. Kurz opad� ju� na tyle, �e wida� by�o stoj�ce przed budynkiem ekipy z ci�kimi holownikami. Czekali tylko na sygna� MacEwana, aby wyci�gn�� autobus. W kilka minut wszyscy tlenodysz � ni znale�liby si� wtedy pod opiek� lekarzy.

Jednak jak zareaguj� na to Illensa�czycy? Byli zaawansowani technologicznie, zamieszkiwali wiele �wiat�w, kt�re skolonizowali, przystosowuj�c je do swoich potrzeb. Nie wiedziano o nich zbyt wiele, bo chocia� nikt nie podr�owa� tyle co oni, ma�o kto odwiedza� ich planety ze wzgl�du na niebezpieczne i niemi�e �rodowisko. Kogo obarcz� odpowiedzialno�ci� za wypadek i �mier� pobratymc�w? Nidia�czyk�w? A mo�e wszystkich tlenodysznych, je�li tylko oni ocalej�?

Ale je�li nikt niczego nie zrobi, nie podejmie decyzji, patrz�c jedynie na �mier� tlenodysznych, jakie stanowisko zajm� Kelgia, Traltha, Melf, Orligia i Ziemia?

Zapewne nie rzuc� si� na Illensa�czyk�w, nie zaczn� te� wojny z powodu tego incydentu. Nie dojdzie do oficjalnych wrogich wyst�pie�. Zasiane zostanie jednak ziarno konfliktu, i to niezale�nie od tego, kt�ra grupa prze�yje. Stanie si� tak nawet w�wczas, gdy wszyscy zgin�. A przecie� nikt niczego tu nie planowa�, by� to tylko ma�o prawdopodobny zbieg okoliczno�ci, wypadek, kt�remu trudno by�o zapobiec. Cho� zapewne by�oby to mo�liwe�

Przecie� nawet nag�emu zas�abni�ciu kierowcy autobusu da�oby si� zapobiec, kontroluj�c lepiej stan zdrowia personelu naziemnego. Czysty pech sprawi�, �e zdarzy�o si� to akurat w takiej chwili, a nazbyt sztywno zaprojektowany system bezpiecze�stwa dope�ni� reszty. Jednak za wi�kszo�� ofiar mia�y odpowiada� ignorancja i strach, pomy�la� ze z�o�ci� MacEwan. Bezsensowny l�k i nadmiar �le rozumianej uprzejmo�ci nie pozwala�y bowiem poprosi� obcych o instrukta� udzielania pierwszej pomocy.

Obok kl�cza� i zanosi� si� kaszlem Grawlya-Ki, nie wypuszczaj�c metalowego pr�ta z d�oni. W ka�dej chwili pu�kownik m�g� da� sygna� do rozpocz�cia akcji, a wszystko przez to, �e znajduj�cy si� w centrum wydarze� Ziemianin by� zbyt wielkim tch�rzem, by zrobi� to samemu. Niemniej cokolwiek Kontroler postanowi, i tak b�dzie to z�y wyb�r. MacEwan przysun�� si� do jednego z nieruchomych Hudlarian i pomacha� mu r�k� przed wielkimi, szeroko rozstawionymi oczami.

Przez kilka d�u��cych si� sekund nie by�o �adnej reakcji. MacEwan zacz�� si� obawia�, �e obcy ju� umar�, lecz w ko�cu Hundlarianin si� odezwa�:

��O co chodzi, Ziemianinie?

MacEwan chcia� zaczerpn�� powietrza, ale odkry�, �e nie ma ju� czym oddycha�. Na moment ogarn�a go panika i o ma�o co odetchn��by przez usta. Na szcz�cie w por� si� powstrzyma�. Wskaza� konsol�.

��Mo�esz to otworzy�? � spyta� dzi�ki powietrzu, kt�re mia� jeszcze w p�ucach.�� Trzeba tylko wy�ama� pokryw�. Wiem, co zrobi� potem.

Desperacko stara� si� nie wci�gn�� ska�onego chlorem powietrza do coraz bardziej obola�ych p�uc, a tymczasem Hudlarianin wysun�� powoli mack� i owin�� j� wok� kopu�ki. Ze�lizn�a si� po g�adkiej powierzchni. Druga pr�ba r�wnie� sko�czy�a si� niepowodzeniem, obcy cofn�� wi�c ko�czyn� i d�gn�� tworzywo ostr�, tward� jak stal szpatu�k�. Na os�onie pojawi�a si� ma�a rysa, ale kopu�ka nie p�k�a. Hudlarianin spr�bowa� wzi�� wi�kszy zamach.

MacEwanowi hucza�o w g�owie. Nigdy jeszcze nie s�ysza� r�wnie og�uszaj�cego d�wi�ku. Zrobi�o mu si� ciemno przed oczami. Niezdarnie zerwa� z siebie koszul�, zwin�� j� i przycisn�� do ust w nadziei, �e spe�ni funkcj� prowizorycznego filtra. Drug� r�k� przytrzymywa� mask�, �eby chroni� cho� oczy. Odetchn�� ostro�nie i uda�o mu si� nie rozkaszle�. Hudlarianin cofa� wci�� odn�e.

Tym razem jego macka uderzy�a niczym taran i os�ona, konsola, a nawet wspornik rozpad�y si� na kawa�ki.

��Przepraszam za niezgrabno�� � powiedzia� powoli obcy.�� Brak po�ywienia os�abia moj� zdolno�� oceny�

Urwa�, gdy nagle nad ich g�owami rozbrzmia� podw�jny, �agodny sygna� i drzwi do tunelu stan�y otworem. Omy�a ich o�ywcza fala ch�odnego, �wie�ego powietrza, a z g�o�nik�w rozleg� si� nagrany g�os: �Prosimy pasa�er�w o wej�cie na ruchomy chodnik i przygotowanie kart pok�adowych do kontroli�.

Dwaj Hudlarianie znale�li jeszcze do�� si�, aby przenie�� na chodnik najci�ej rannych, po czym zacz�li spryskiwa� si� nawzajem substancj� od�ywcz�, pomrukuj�c co� przy tym nieartyku�owanie. Z g��bi tunelu nadci�gali ju� pierwsi nidia�scy ratownicy z depcz�cymi im po pi�tach lekarzami r�nych ras, w tym par� Illensa�czyk�w.

Wypadek op�ni� odlot traltha�skiego liniowca o sze�� godzin. Przez ten czas l�ej poszkodowani zostali opatrzeni i za�adowani na pok�ad, innych za� rozlokowano w specjalistycznych szpitalach w mie�cie, gdzie mieli pozosta� pod opiek� lekarzy swoich gatunk�w. Z poczekalni wyci�gni�to opr�niony autobus i wiatr swobodnie wpada� przez dziur� wybit� w szklanej �cianie.

Grawlya-Ki, MacEwan i pu�kownik stali obok wej�cia do tunelu. Wielopier�cieniowy zegar nad ich g�owami pokazywa�, �e do startu zosta�o nieca�e p� godziny.

Kontroler tr�ci� nog� fragment zniszczonej konsoli.

��Mieli�cie szcz�cie � powiedzia�, nie podnosz�c wzroku.�� Wszyscy mieli�my szcz�cie. A� boj� si� my�le�, z jakimi reperkusjami mieliby�my do czynienia, gdyby�cie ich st�d nie wyprowadzili. Ale z pomoc� Hudlarian uda�o wam si� uratowa� wszystkich opr�cz pi�ciu, kt�rzy zgin�li w samym wypadku.�� Roze�mia� si� w spos�b zdradzaj�cy, �e napi�cie jeszcze go nie opu�ci�o.�� Lekarze m�wi�, �e niekt�re wasze pomys�y zje�y�y im w�os na g�owie, takie by�y proste, ale nikogo nie zabili�cie, a w paru przypadkach uratowali�cie rannym �ycie. Na dodatek zrobili�cie to na oczach ca�ej planety i wszystkich przebywaj�cych tu go�ci z innych �wiat�w. Pokazali�cie tym samym, jak bardzo zale�y wam na budowie szczerych kontakt�w mi�dzy r�nymi gatunkami. Tego nikt nie zapomni. Znowu jeste�cie bohaterami i s�dz� a w�a�ciwie jestem, kurna, pewien� �e wystarczy jedno wasze s�owo, a w�adze Nidii cofn� nakaz deportacji.

��Wracamy do dom�w � powiedzia� stanowczo MacEwan.�� Na Orligi� i Ziemi�.

Pu�kownik zmiesza� si� jeszcze bardziej.

��Rozumiem, �e ta nag�a zmiana nastawienia mo�e budzi� w was mieszane uczucia, ale teraz s� wam wdzi�czni. Wszyscy, Nidia�czycy i inni, zabiegaj� o wywiady i tym razem na pewno was wys�uchaj�. Je�li jednak zale�y wam na jakich� oficjalnych przeprosinach, mog� to zorganizowa�

MacEwan pokr�ci� g�ow�.

��Odlatujemy, bo znale�li�my odpowied�. Wiemy ju�, jak rozwi�za� dr�cz�cy nas problem. Dostrzegli�my obszar wsp�lnych interes�w wszystkich istot rozumnych Federacji. Mamy pomys� na program, kt�ry z ch�ci� zaakceptuj�. Nie dostrzegli�my tego wcze�niej, chocia� to takie proste � doda� z u�miechem.�� Oczywi�cie realizacja tego planu b�dzie ponad si�y dw�ch starych weteran�w, kt�rzy przejedli si� ju� ludziom. Nie obejdzie si� bez zaanga�owania organizacji w rodzaju waszego Korpusu Kontroli oraz zasob�w i �rodk�w technicznych co najmniej p� tuzina planet.

Ca�o�� poch�onie wi�cej pieni�dzy, ni� potrafi� sobie wyobrazi�, i naprawd� sporo czasu�

W miar� jak m�wi�, dostrzeg� dziwne poruszenie w�r�d ekipy telewizyjnej, kt�ra sta�a z boku w nadziei, �e uda jej si� porozmawia� chwil� z bohaterami. Zgody na wywiad nie otrzymali, ale nagrali ich rozmow� z pu�kownikiem. Gdy Orligianin i Ziemianin odwr�cili si� i ruszyli do tunelu, kamery zarejestrowa�y, jak najwy�szy oficer Korpusu na Nidii stan�� na baczno�� i zasalutowa� z namaszczeniem. W oczach MacEwana wida� by�o dziwny blask, ale jego oblicze pozostawa�o jak zawsze nieodgadnione.

Czasu up�yn�o wi�cej, ni� przewidywa�y najostro�niejsze nawet szacunki. Pierwotne, skromne raczej plany zmieniano po wielekro�, gdy� nie by�o prawie dziesi�ciolecia, w kt�rym nie odkryto by nowego gatunku istot rozumnych. Te naturaln� kolej� rzeczy wst�powa�y do Federacji i deklarowa�y udzia� w przedsi�wzi�ciu. Ostateczny projekt przewidywa� wi�c budow� struktury tak wielkiej i tak z�o�onej, �e do jej powstania przyczyni� musia�y si� setki �wiat�w. Powsta�e na nich sekcje zosta�y przetransportowane w cz�ciach na obszar budowy, gdzie sk�adano je mozolnie.

To, co pojawi�o si� z czasem w Sektorze Dwunastym galaktyki, by�o szpitalem. Najwi�kszym, jaki kiedykolwiek zbudowano. Na trzystu osiemdziesi�ciu czterech poziomach odtworzono �rodowiska wszystkich form �ycia, kt�re zamieszkiwa�y Federacj�, pocz�wszy od �yj�cych w wiecznym mrozie metanowc�w, przez zwyk�ych tleno� i chlorodysznych, po istoty �ywi�ce si� twardym promieniowaniem.

Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego by� swoistym cudem in�ynierii i psychologii stosowanej. Jego utrzymaniem, zaopatrzeniem i administrowaniem zajmowa� si� Korpus Kontroli, jednak nie by�o tu cz�stych gdzie indziej tar� mi�dzy cywilnymi a mundurowymi pracownikami. Nie notowano tak�e powa�niejszych konflikt�w w�r�d dziesi�ciotysi�cznego personelu medycznego, kt�ry rekrutowa� si� spo�r�d ponad sze��dziesi�ciu gatunk�w maj�cych w�asne przyzwyczajenia, kieruj�cych si� odmiennymi filozofiami �yciowymi i roztaczaj�cych rozmaite miazmaty.

��czy�o go � przejawiane niezale�nie od wielko�ci, kszta�tu czy liczby ko�czyn � pragnienie niesienia pomocy tym, kt�rzy jej potrzebowali.

W wielkiej sto��wce przeznaczonej dla ciep�okrwistych tlenodysznych umieszczono tu� przy wej�ciu ma�� plakietk�. Kelgianie, Ianie, Melfianie, Nidia�czycy, Orligianie, Dwerlanie, Traltha�czycy i Ziemianie, zar�wno ci z personelu medycznego, jak i technicznego, rzadko kiedy mieli czas spojrze� na wyryte na niej nazwiska. Zwykle byli zbyt zaj�ci zamawianiem potraw, wymienianiem uwag i ploteczek albo spo�ywaniem posi�k�w przy sto�ach zaprojektowanych dla przedstawicieli ca�kiem innej rasy � przy panuj�cym nieustannie w sto��wce rozgardiaszu ka�dy siada� bowiem, gdzie tylko m�g�. Ale Grawlya-Ki i MacEwan na pewno byliby zadowoleni.

Od ponad godziny starszy lekarz Conway dzieli� uwag� pomi�dzy iluminator z rozci�gaj�c� si� za nim mi�dzygwiezdn� pustk� a ekran radaru dalekiego zasi�gu, kt�ry pokazywa� niezmiennie, �e na zewn�trz nie ma �adnych obiekt�w. Ka�da minuta coraz bardziej go przygn�bia�a. Oficerowie na mostku Rhabwara byli zniecierpliwieni, starali si� jednak nie dawa� temu wyrazu. Wiedzieli, �e w trakcie akcji ratunkowej to w�a�nie szef zespo�u medycznego jest najwa�niejsz� osob� na pok�adzie.

��Tylko jeden rozbitek � mrukn�� Conway.

��W poprzednich misjach mieli�my po prostu szcz�cie, doktorze � powiedzia� ze swojego miejsca kapitan Fletcher.�� Zazwyczaj nie znajduje si� nawet tyle. Prosz� wzi�� pod uwag�, co tu si� sta�o.

Conway nie odpowiedzia�. Przez ostatni� godzin� nie my�la� prawie o niczym innym.

Mi�dzygwiezdny statek nieznanego pochodzenia, o masie trzykrotnie wi�kszej od masy ich statku szpitalnego, uleg� katastrofalnej awarii, kt�ra zamieni�a go w rozproszon� na wielkiej przestrzeni �awic� drobnych szcz�tk�w. Analiza temperatury i trajektorii pozosta�o�ci wykaza�a, �e do eksplozji musia�o doj�� przed siedmioma godzinami, dok�adnie wtedy, gdy odebrano sygna� uruchomionej automatycznie boi alarmowej. Niew�tpliwie przyczyn� by�a utrata jednego z generator�w nap�du, jednostka za� nie mia�a wystarczaj�co skutecznych zabezpiecze�, aby ktokolwiek jeszcze zdo�a� przetrwa�.

Conway wiedzia�, �e na statkach Federacji montowano systemy awaryjne wy��czaj�ce wszystkie generatory po pierwszym sygnale o awarii jednego z nich. Jednostka wraca�a wtedy do normalnej przestrzeni i dryfowa�a w niej bezradnie do chwili, gdy udawa�o si� naprawi� usterk� albo gdy przyby�a pomoc. Zdarza�o si� jednak, �e bezpieczniki zawodzi�y lub reagowa�y z drobnym op�nieniem. W�wczas cz�� statku wychodzi�a z nadprzestrzeni natychmiast, reszta za� kontynuowa�a przez chwil� lot. Dla najstarszych modeli skutki by�y katastrofalne.

��Dla tych istot loty nadprzestrzenne musz� by� jeszcze nowo�ci�, bo inaczej statek mia�by konstrukcj� modu�ow� � powiedzia� Conway.�� Tylko ona daje za�odze jakie� szans� przy podobnych awariach. I nadal nie rozumiem, dlaczego fragment wraku, w kt�rym znale�li�my rozbitka, nie zosta� zniszczony.

��By� pan zbyt zaj�ty, aby bada� spraw�, doktorze � odpar� kapitan, opanowuj�c zniecierpliwienie.�� To zrozumia�e, bo ocala�emu grozi�a dekompresja i trzeba by�o jak najszybciej go wyci�gn��. Wiemy jednak, �e fragment, w kt�rym przebywa�, by� osobnym modu�em nieznanego przeznaczenia, zamontowanym na kad�ubie. Ze statkiem ��czy� go kr�tki r�kaw ze �luz�. Dlatego oderwa� si� w ca�o�ci. Go�� mia� po prostu szcz�cie.�� Fletcher wskaza� na ekran radaru.�� Pozosta�e szcz�tki s� zbyt ma�e, aby ktokolwiek m�g� prze�y�. Szczerze m�wi�c, doktorze, marnujemy ju� tylko czas.

��Zgadza si� � mrukn�� Conway, nie odwracaj�c g�owy.

��W�a�nie � rzuci� kapitan.�� Maszynownia, przygotowa� si� do skoku za pi��

��Chwil� � przerwa� mu cicho Conway.�� Jeszcze nie sko�czy�em. Chc�, by przys�ano tu jednostk� zwiadowcz�, a je�li si� da, to nawet kilka. Niech przeszukaj� pole szcz�tk�w i zbior� wszystko, co pomo�e dowiedzie� si� czego� o �rodowisku i kulturze rozbitka. Popro�cie te� Archiwum Federacji o wszystkie dane istot klasy EGCL. Skoro to nowy dla nas gatunek, ekipy kontaktowe b�d� tego potrzebowa�. I Szpital te�. Je�li rozbitek ma prze�y�, wszystkie te dane musz� si� w nim znale�� jak najszybciej. Prosz� przes�a� wiadomo�� do Szpitala, do dzia�u kontakt�w. Z oznaczeniem najwy�szego priorytetu. Potem wracamy � doda�. � B�d� na pok�adzie szpitalnym.

Haslam, oficer ��czno�ci Rhabwara, zacz�� przygotowywa� komunikat, Conway tymczasem skierowa� si� do bezgrawitacyjnego szybu i ruszy� w d�, w kierunku �r�dokr�cia. Po drodze zajrza� do swojej kabiny, �eby zostawi� ci�ki kombinezon, kt�ry w�o�y� na czas akcji ratunkowej. Bola�y go wszystkie mi�nie i ka�da ko��. Przeniesienie rozbitka wymaga�o sporego wysi�ku fizycznego, po kt�rym nast�pi�a trzygodzinna operacja. I jeszcze godzina na mostku. Nic dziwnego, �e zesztywnia�.

Mo�e tak zacz��by� my�le� o czym� innym?�� powiedzia� sobie w duchu. Wykona� kilka �wicze�, by si� rozlu�ni�, ale b�l nie ust�powa�. Ze z�o�ci� doszed� do wniosku, �e to chyba pocz�tki hipochondrii.

��Za pi�� sekund zaczynamy transmisj� nadprzestrzenn� � dobieg� z kabinowego g�o�nika g�os Haslama.�� Mo�na oczekiwa� zwyk�ych w takich wypadkach zak��ce� funkcjonowania o�wietlenia i systemu sztucznej grawitacji.

Gdy �wiat�o zamruga�o, a pok�ad jakby odrobin� si� przesun��, Conway znalaz� sobie nowy temat do rozwa�a�. Zastanowi� go kontrast mi�dzy wzgl�dn� �atwo�ci� przes�ania sygna�u alarmowego a wielkimi problemami, jakie stwarza�a ��czno�� mi�dzygwiezdna.

Osi�gni�cie pr�dko�ci wi�kszej ni� ta, z kt�r� porusza si� �wiat�o, by�o mo�liwe tylko w jeden spos�b i podobnie istnia�a tylko jedna metoda wzywania pomocy przez statek uwi�ziony w�r�d gwiazd. Radio nadprzestrzenne nie przydawa�o si� w takich sytuacjach. Jego wi�zka �atwo ulega�a odbiciom i rozproszeniu podczas przechodzenia przez chmury py�u, poza tym nadanie komunikatu wymaga�o wielkich ilo�ci energii, kt�ra na uszkodzonej jednostce nie by�a zwykle dost�pna. Tymczasem sygna� boi ratunkowej nie musia� zawiera� du�o wiadomo�ci, wystarcza�o podanie pozycji. Zasilana mikrostosem boja nadawa�a kilka godzin, do utraty mocy. By� to krzyk rozchodz�cy si� na wszystkich dost�pnych cz�stotliwo�ciach. Tym razem boja wypali�a si� po�r�d rozleg�ego pola szcz�tk�w, w kt�rym znalaz� si� tylko jeden rozbitek. Mia� wyj�tkowe szcz�cie, �e uda�o mu si� prze�y�.

Conway przypomnia� sobie obra�enia odniesione przez istot� i pomy�la�, �e jednak nie do ko�ca mia�a szcz�cie. Otrz�sn�wszy si� z nietypowych ponurych my�li, ruszy� na pok�ad szpitalny sprawdzi� stan pacjenta.

Zaklasyfikowany jako EGCL rozbitek by� ciep�okrwistym tlenodysznym stworzeniem o wadze dwukrotnie przewy�szaj�cej wag� Ziemianina. Przypomina� przero�ni�tego �limaka z wysok�, sto�kow� skorup� naznaczon� na szczycie czterema szypu�kami ocznymi. U podstawy muszli znajdowa�o si� osiem r�wnomiernie rozmieszczonych tr�jk�tnych szczelin, z kt�rych wyrasta�y chwytne macki. Ca�o�� spoczywa�a na silnie umi�nionym, walcowatym tu�owiu, kt�ry jak u �limaka, s�u�y� r�wnie� do przemieszczania si�. Na jego obwodzie widnia�y liczne wyrostki, zag��bienia i otwory s�u��ce do przyjmowania pokarmu, oddychania, wydalania, rozmna�ania si� i dostarczania bod�c�w innym jeszcze, poza wzrokiem, zmys�om. Ustalono w przybli�eniu w�a�ciwe ci�nienie i najlepsz� sta�� grawitacji, ale ze wzgl�du na znaczne os�abienie istot� trzymano w zmniejszonym ci��eniu, aby ul�y� pracy serca. Zwi�kszono te� ci�nienie, co mia�o ograniczy� krwawienie wewn�trzne b�d�ce skutkiem dekompresji.

Conway stan�� przy noszach ci�nieniowych i spojrza� na powa�nie rannego pacjenta. Po chwili obok zjawi�y si� patolog Murchison i siostra prze�o�ona Naydrad. By�y to te same nosze, na kt�rych pacjenta dostarczono z wraku. Ze wzgl�du na ci�ki stan nie przek�adano go bez wyra�nej potrzeby, tyle �e na czas transportu do Szpitala EGCL zosta� porz�dnie przypasany.

Mimo sporego do�wiadczenia z najrozmaitszymi ofiarami katastrof statk�w kosmicznych czego� takiego Conway jeszcze nie prze�y�. Fragment wraku, w kt�rym znajdowa� si� rozbitek, wirowa� z du�� pr�dko�ci�. Do chwili, gdy go znale�li, EGCL rozbi� swoim masywnym cia�em wszystkie meble i urz�dzenia i ostatecznie wpasowa� si� w naro�nik, gdzie nakry�a go ca�a warstwa �mieci.

W ci�gu kilku godzin uszkodzi� skorup� w trzech miejscach, przy czym jedno z wgniece� si�ga�o a� do m�zgu. Straci� te� jedno oko, a tak�e dwie macki, kt�re wszak�e odnaleziono i zabezpieczono do przyszycia. Do tego dochodzi�y liczne ci�te i szarpane rany korpusu.

Niewiele mo�na by�o na razie dla niego zrobi�, st�d jedynie oczyszczono najg��bsz� ran�, aby kawa�ki uszkodzonego pancerza nie uciska�y na m�zg, za�o�ono zaciski i prowizoryczne szwy na co silniej krwawi�ce rany oraz pod��czono go do respiratora wspomagaj�cego prac� jednego ocala�ego p�uca. Operacja m�zgu na pok�adzie Rhabwara nie wchodzi�a w gr�, nawet pr�by ustalenia skali uszkodze� niewiele da�y. Czujniki m�wi�y o ustaniu aktywno�ci centralnego uk�adu nerwowego, podczas gdy empata Prilicla upiera� si� � o ile ta nie�mia�a istota mog�a si� upiera� � �e jest inaczej.

��Od kiedy wyszed�e�, nie poruszy� si�, brak te� zmian w obrazie klinicznym � powiedzia�a cicho Murchison, uprzedzaj�c pytanie.�� Wcale mi si� to nie podoba.

��Jestem tego samego zdania � odezwa�a si� Naydrad, a jej sier�� zafalowa�a niczym podczas wichury.�� Moim zdaniem on po prostu nie �yje i tylko Thornnastor b�dzie zadowolony, �e dosta� wyj�tkowo �wie�e cia�o do autopsji. Doktor Prilicla za� znany jest z tego � ci�gn�a Kelgianka � �e got�w jest m�wi� przede wszystkim to, co zadowoli ludzi wko�o. Najpierw wykry� u pacjenta b�l, i to tak silny, �e przeprosi� nas zaraz po operacji i czym pr�dzej si� oddali�. Ten b�l podobno nie usta�, cho� nasze odczyty wskazuj� na brak aktywno�ci korowej. Oczywi�cie pan nie podziela jego zdania?

��Naydrad!�� krzykn�� gniewnie Conway, lecz ugryz� si� w j�zyk. Murchison i Kelgianka powiedzia�y w gruncie rzeczy to samo, tyle �e ta druga nie potrafi�a owija� w bawe�n�.

Przyjrza� si� dwumetrowej, przypominaj�cej g�sienic� siostrze o nieustannie faluj�cej srebrzystej sier�ci. Falowanie by�o czysto odruchowe i wi�za�o si� z prze�ywanymi w danej chwili emocjami. W ten spos�b Kelgianie wyra�ali to, czego nie mogli przekaza� s�owami, brak�o im bowiem zdolno�ci modulacji g�osu. Owa wiecznie ruchoma sier�� uniemo�liwia�a skrywanie odczu�, tak wi�c g�sienicowaci zawsze m�wili to, co mieli na my�li. Obca im by�a dyplomacja, nie wiedzieli, co to poczucie taktu czy k�amstwo.

Conway pr�bowa� ukry� w�asne w�tpliwo�ci.

��Thornnastor znacznie bardziej woli sk�ada� �ywych, ni� kroi� martwych. Poza tym ju� nieraz przekonali�my si�, �e zmys�y Prilicli s� bardziej niezawodne ni� nasze urz�dzenia. Nie mo�emy wi�c przes�dzi�, �e to beznadziejny przypadek. W ka�dym razie dop�ki nie dotrzemy do Szpitala, moim obowi�zkiem jest kontynuowa� leczenie. Nie podchod�my do tego zbyt emocjonalnie � doda�. � To nieprofesjonalne i nie pasuje do was.

Naydrad, poruszaj�c energicznie sier�ci�, wyda�a jaki� d�wi�k, kt�remu autotranslator nie da� rady.

��Oczywi�cie masz racj� � powiedzia�a Murchison.�� Widywali�my ju� znacznie gorsze przypadki i sama nie wiem, sk�d tym razem u mnie tyle pesymizmu. Mo�e si� po prostu starzej�.

��Demencja mo�e by� jednym z prawdopodobnych wyja�nie� � rzuci�a Kelgianka.�� Ale mnie to na pewno nie dotyczy.

Murchison si� zarumieni�a.

��Siostrze prze�o�onej wolno m�wi� takie rzeczy, ale mam nadziej�, �e doktor nie we�mie ich sobie do serca.

Niespodziewanie Conway po prostu si� roze�mia�.

��Spokojnie. Nawet mi przez my�l nie przesz�o, by potraktowa� co� takiego powa�nie. A wracaj�c do sprawy, je�li uwa�acie, �e zrobi�y�cie ju� wszystko, by przygotowa� pacjenta dla Thorny�ego, id�cie spa�. Za sze�� godzin wszyscy musimy by� na nogach. Je�li nie uda wam si� zasn��, postarajcie si� chocia� nie zamartwia� zbytnio naszym podopiecznym, �eby nie niepokoi� Prilicli.

Murchison pokiwa�a g�ow� i oddali�a si� w �lad za Naydrad. Conway, kt�ry ci�gle czu� si� bardziej jak pacjent ni� jak lekarz na dy�urze, w��czy� sygnalizacj� d�wi�kow� maj�c� poinformowa� go o zmianie stanu pacjenta, po�o�y� si� na pobliskich noszach i zamkn�� oczy.

Jednak ani Ziemianie, ani Kelgianie nie posiedli zdolno�ci pe�nego panowania nad swoj� sfer� emotyw � n� i rych�o okaza�o si�, �e zar�wno Murchison, jak i Naydrad ci�gle si� zamartwiaj�, co nie mog�o uj�� uwagi Prilicli. Le��c z zaci�ni�tymi powiekami, Conway us�ysza� zbli�aj�ce si� ku niemu po suficie skrobanie i stukanie. �r�d�o d�wi�k�w zatrzyma�o si� w ko�cu nad jego g�ow� i dla odmiany rozleg�a si� stamt�d seria melodyjnych treli i kl�ska�.

��Przepraszam, przyjacielu Conway, �pisz?�� odezwa� si� autotranslator.

��Wiesz dobrze, �e nie � odpar� starszy lekarz. Otworzy� oczy i ujrza� wisz�cego nad nim Prilicl�. Paj�kowaty dr�a� ca�y od emocji, tak w�asnych, jak i pacjenta.

Doktor Prilicla by� istot� klasy GLNO � owadopodobnym, zewn�trzszkieletowym sze�cionogim telepat� obdarzonym ponadto dwiema parami przezroczystych skrzyde�, kt�re w toku ewolucji uleg�y tylko cz�ciowej atrofii. Jego gatunek wyewoluowa� na Cinrussie, planecie o bardzo g�stej atmosferze i ci��eniu r�wnym jednej dwunastej ziemskiego. W �adnych innych warunkach podobne owady nie mia�yby szansy osi�gn�� takich rozmiar�w ani rozwin�� inteligencji, o stworzeniu zaawansowanej cywilizacji nie wspominaj�c.

Jednak zar�wno w Szpitalu, jak i na pok�adzie Rhabwara Prilicla by� niemal ca�y czas w �miertelnym niebezpiecze�stwie. Wsz�dzie poza swoj� kwater� musia� nosi� degrawitatory, gdy� panuj�ce we wsp�lnych pomieszczeniach ci��enie, kt�re dla wi�kszo�ci jego koleg�w by�o ca�kiem normalne, b�yskawicznie zmieni�oby jego cia�o w krwaw� miazg�. Rozmawiaj�c z kimkolwiek, trzyma� si� zawsze poza zasi�giem gestykuluj�cych ko�czyn. Jedno przypadkowe dotkni�cie wystarczy�oby, �eby powa�nie go zrani� albo z�ama� mu kt�r�� z kruchych n�g.

Nie, �eby kto� chcia� go skrzywdzi� � by� zbyt lubiany. Empatyczne zdolno�ci Cinrussa�czyk�w zmusza�y ich do uprzejmego traktowania wszystkich wko�o, w przeciwnym razie musieliby odbiera� ich negatywne emocje, a to ju� by�o bardzo przykre. Wyj�tek stanowi�y kontakty zawodowe z pacjentami oraz zapracowanymi lekarzami.

��Powiniene� spa�, Prilicla � rzek� z trosk� Conway.�� Murchison i Naydrad ci przeszkadzaj�?

��Nie, przyjacielu Conway � odpar� nie�mia�o telepata.�� Ich emocje nie s� g�o�niejsze ni� u reszty za�ogi. Przyszed�em co� skonsultowa�.

��Dobrze! Przysz�o ci do g�owy co� nowego w zwi�zku z naszym pacjentem�

��Chodzi o mnie � przerwa� mu Prilicla, pope�niaj�c w swoim mniemaniu olbrzymi nietakt. Co wi�cej, nawet wcze�niej nie przeprosi�. Zdumienie Conwaya sprawi�o, �e paj�kowaty zadr�a� na ca�ym ciele.�� Prosz�, przyjacielu, panuj nad swoimi emocjami.

Conway pr�bowa� zebra� my�li i podej�� do sprawy profesjonalnie, jednak nie by�o to �atwe w przypadku kogo�, kto by� nie tylko jego przyjacielem, ale i bez � cennym wsp�pracownikiem towarzysz�cym mu przy ka�dej praktycznie okazji, odk�d zosta� starszym lekarzem. Nag�e zmartwienie i l�k przed utrat� kogo� bliskiego nie pomaga�y, a wr�cz przeciwnie, pogarsza�y jeszcze samopoczucie Prilicli. W ko�cu Conway opanowa� si� na tyle, by spojrze� na przyjaciela niemal jak na pacjenta, i paj�kowaty przesta� dr�e�.

��Co ci dolega?�� spyta� Conway, jak na lekarza przysta�o.

��Nie wiem. Nigdy jeszcze nie do�wiadczy�em czego� podobnego, nie spotka�em si� te� z relacj�, aby dotkn�o to kiedykolwiek innych przedstawicieli mojego gatunku. Nie wiem, co o tym my�le�, przyjacielu Conway. Boj� si�.

��Objawy?

��Empatyczna nadwra�liwo��. Wydaje mi si�, jakby twoje emocje, podobnie jak emocje pozosta�ych cz�onk�w za�ogi, by�y wyj�tkowo silne. Dobrze wyczuwam, co si� dzieje z porucznikiem Chenem w maszynowni, co my�l� wszyscy obecni na mostku. Prawie tak mocno, jakby byli tu� obok. Najsilniej odbieram przera�aj�co pot�ne fale rozczarowania mizernym skutkiem akcji ratunkowej. A przecie� trafiali�my ju� na podobne tragedie. Jednak tym razem reakcja na stan istoty, kt�rej nie znamy, jest� jest�

��Nie mamy wielkich nadziei na uratowanie tego rozbitka � wtr�ci� si� �agodnie Conway.�� To przygn�bia nas wszystkich, nic wi�c dziwnego, �e odbierasz pesymistyczne sygna�y silniej ni� zwykle. Mo�e to te� t�umaczy� wspomnian� nadwra�liwo��.

Empata zadr�a� z wysi�ku, jak zawsze, gdy musia� si� komu� sprzeciwi�.

��Nie, przyjacielu Conway. Stan i emocje EGCL, chocia� niemi�e, nie s� dla mnie problemem. Chodzi o zwyk�e, ludzkie odczucia w rodzaju niezadowolenia, irytacji i inne sk�adniki tego, co nazywacie chwilowym nastrojem. Tyle �e wszystkie one s� teraz dla mnie tak silne, �e nie mog� nawet spokojnie my�le�.

��Rozumiem � rzek� odruchowo Conway, cho� niczego tak naprawd� nie pojmowa�. � Czy poza nadwra�liwo�ci� zauwa�asz co� jeszcze?

��Trudny do wyja�nienia dyskomfort odczuwany w ko�czynach oraz dolnej cz�ci klatki piersiowej. Sprawdzi�em ju� si� skanerem, ale nie znalaz�em �adnych anomalii ani ognisk zapalnych.

Conway si�ga� ju� do kieszeni po w�asny skaner, lecz cofn�� r�k�. Bez zapisu z cinrussa�skiej hipnota�my i tak nie wiedzia�by, co w�a�ciwie widzi, a Prilicla by� �wietnym diagnost� i chirurgiem. Je�li m�wi�, �e nie zdo�a� niczego wykry�, tak w�a�nie musia�o by�.

��Nie chorujemy nigdy poza dzieci�stwem � rzek� paj�kowaty.�� Doros�ym zdarza si� jednak cierpie� na zaburzenia o charakterze niesomatycznym. Jak zwykle, gdy chodzi o problemy psychiczne, mo�na si� w�wczas spotka� z szerok� gam� objaw�w, przy czym niekt�re przypominaj� m�j obecny�

��Nonsens! Jeste� przy zdrowych zmys�ach!�� nie wytrzyma� Conway, chocia� nie by� o tym do ko�ca przekonany. Nie u�atwia�a sprawy �wiadomo��, �e Prilicla, kt�ry znowu zacz�� si� trz���, wyczuwa jego w�tpliwo�ci.�� Przede wszystkim musisz otrzyma� zastrzyk uspokajaj�cy � powiedzia� Ziemianin, pr�buj�c odzyska� zawodowy dystans.�� Wiesz o tym r�wnie dobrze jak ja. Wiemy te� jednak, �e jeste� zbyt dobrym lekarzem, aby poprzesta� na leczeniu objawowym, bez pr�by zdiagnozowania samej choroby. Dlatego w�a�nie zwr�ci�e� si� do mnie, prawda?

��Prawda, przyjacielu Conway.

��Dobrze. Wiesz tak�e, �e nie b�dziemy mogli rozpocz�� leczenia przed powrotem do Szpitala. P�ki co zastosujemy zatem silne �rodki uspokajaj�ce. Mam zamiar ca�kowicie pozbawi� ci� przytomno�ci. Oczywi�cie do wyja�nienia sprawy zwalniam ci� z lekarskich obowi�zk�w.

Conway czu� niemal wszystkie w�tpliwo�ci Prilicli, ale i tak przeni�s� go na nosze ze specjalnym modu�em grawitacyjnym oraz delikatnymi pasami.

��Przyjacielu Conway, wiesz, �e jestem jedynym na pok�adzie empat� z wykszta�ceniem medycznym � odezwa� si� w ko�cu Prilicla.�� M�zg naszego pacjenta b�dzie wymaga� rozleg�ej i trudnej interwencji chirurgicznej. Je�li nie b�d� m�g� bra� w niej udzia�u, chcia�bym przebywa� w przylegaj�cej do sali izolatce, sk�d zdo�a�bym przy obecnej nadwra�liwo�ci monitorowa� stan emocjonalny EGCL. Zdajesz sobie spraw�, �e jakakolwiek interwencja chirurgiczna w obr�bie m�zgu istoty nieznanego gatunku niesie z sob� wielkie ryzyko. Potrafi� wyczu�, czy konkretne posuni�cia s�u�� pacjentowi czy nie. Staj�c si� pacjentem, nie trac� przecie� moich empatycznych zdolno�ci. Dlatego w�a�nie, przyjacielu Conway, chc�, aby� obieca� mi, �e zostan� umieszczony tak blisko pacjenta, jak to tylko b�dzie mo�liwe, i �e na czas operacji b�d� w pe�ni przytomny.

��No��� zacz�� Conway.

��Nie jestem telepat� � stwierdzi� Prilicla tak cicho, �e Ziemianin musia� zwi�kszy� nieco si�� g�osu auto � translatora.�� Je�li jednak nie b�dziesz chcia� dotrzyma� danego s�owa, na pewno to wyczuj�.

Conway nie przypuszcza�, �e Prilicla potrafi by� tak zdecydowany i bezpo�redni. Rozwa�a� pro�b� przyjaciela, oznaczaj�c� wystawienie nadwra�liwego empaty na traumatyczne doznania zwi�zane z d�ug� operacj�, tym bardziej �e nie wiadomo by�o, jak anestetyki zadzia�aj� na istot� o s�abo znanym metabolizmie. W tym przypadku Conway nie potrafi� my�le� wy��cznie jak klinicysta, czu� si� bardziej jak krewny pacjenta o nieustalonych rokowaniach.

Prilicla znowu zadr�a�, ale �rodek uspokajaj�cy zacz�� ju� dzia�a�. Niebawem paj�kowaty zapad� w sen i niepokoje Conwaya przesta�y go dr�czy�.

��Tu centrum recepcyjne � rozleg� si� z g�o�nika beznami�tny g�os.�� Prosz� o identyfikacj� i podanie danych obecnych na pok�adzie pacjent�w, go�ci i personelu oraz ich klasyfikacji fizjologicznej. Je�li to niemo�liwe z powodu choroby, obra�e� albo nieznajomo�ci systemu oznaczania cech fizjologicznych, prosz� nawi�za� ��czno�� na wizji.

Conway odchrz�kn��.

��Statek szpitalny Rhabwar, m�wi starszy lekarz Conway. Na pok�adzie za�oga i dw�ch pacjent�w. Wszyscy ciep�okrwi�ci tlenodyszni, w sk�ad grupy wchodz� Ziemianie DBDG, Cinrussa�czyk GLNO i Kelgianka DBLF. Jeden pacjent to EGCL, rozbitek nieznanego pochodzenia, kod obrazu klinicznego dziewi��. Drugi nale�y do personelu medycznego. To GLNO, kod trzy. Potrzebujemy�

��Prilicla?

��Tak, Prilicla � przyzna� starszy lekarz.�� Potrzebujemy sali operacyjnej i izolatki na czas intensywnej opieki pooperacyjnej dla EGCL, kt�ry kwalifikuje si� do natychmiastowego leczenia. Potrzebujemy te� znajduj�cego si� tu� obok pomieszczenia dla GLNO. Jego zdolno�ci empatyczne mog� si� okaza� potrzebne w trakcie zabiegu. Da si� zrobi�?

Na kilka chwil zapad�a cisza.

��Rhabwar, cumujcie przy luku numer dziewi�� na poziomie jeden sze�� trzy. Macie priorytet, czerwona jedynka. Oczekiwany czas przybycia? Fletcher spojrza� na astrogatora.

��Dwie godziny i siedem minut, sir � odpar� porucznik Dodds.

��Czekajcie.

Tym razem up�yn�o znacznie wi�cej czasu, nim Szpital znowu si� do nich odezwa�.

��Diagnostyk Thornnastor pragnie jak najszybciej om�wi� z patolog Murchison i z panem stan zdrowia i metaboliczny profil obcego. W trakcie operacji b�dzie asystowa� mu starszy lekarz Edanelt. Obaj oczekuj� informacji o rodzaju i rozleg�o�ci obra�e� EGCL, chc� te� przekazania odczytu skan�w z dotychczasowych bada�. O ile nic si� nie zmieni, pan zostaje przypisany do Cinrussa�czyka. Naczelny psycholog O�Mara chce porozmawia� z panem o stanie Prilicli, gdy to tylko b�dzie mo�liwe.

Szykowa�y si� bardzo pracowite dwie godziny.

Na przednim ekranie cienka kreska Szpitala ros�a coraz bardziej na tle gwiazd, a� zmieni�a si� w co� w rodzaju gigantycznej, cylindrycznej choinki ja�niej�cej tysi�cami wielobarwnych iluminator�w, za kt�rymi odtworzono �rodowiska niezliczonej rzeczy pacjent�w i personelu.

Kilka minut po tym, jak Rhabwar zacumowa� przy �luzie dziewi�tej, EGCL i Prilicla zostali przetransportowani do sali operacyjnej numer trzy na oddziale si�dmym. Conway nie zna� tego zak�tka Szpitala, poniewa� gdy kompletowano za�og� Rhabwara, poziom sto sze��dziesi�ty trzeci by� przebudowywany. Wcze�niej mie�ci�y si� na nim kwatery lekarzy klasy FROB, FGLI oraz ELNT, kt�rzy otrzymali ju� nowe, przestronniejsze pomieszczenia, tutaj za� urz�dzono izb� przyj�� dla ciep�okrwistych tlenodysznych. Zaraz za ni� po � wsta� ca�y oddzia� z nowymi salami operacyjnymi, pokojami intensywnej opieki medycznej, izolatkami dla rekonwalescent�w i pacjent�w na obserwacji oraz kuchni� zdoln� przygotowa� ka�de dietetyczne danie dla hospitalizowanych typ�w fizjologicznych.

Naydrad i Conway przenosili jeszcze EGCL z noszy do modu�u na sali operacyjnej, gdy w drzwiach stan�li Thornnastor i Edanelt.

Przypisanie starszego lekarza Edanelta do tego przypadku nikogo nie dziwi�o, by�o wr�cz nieuniknione. Edanelt nale�a� do najlepszych chirurg�w Szpitala, nosi� ca�y czas w g�owie zawarto�� czterech hipno � ta�m i jak powiadano, niebawem mia� zosta� Diagno � stykiem. Ponadto krabowaty Melfianin klasy ELNT bardziej ni� ktokolwiek inny przypomina� rozbitka, co mia�o wielkie znaczenie, gdy� nie mieli �adnych prawie informacji o EGCL, o hipnota�mie nie m�wi�c. Tymczasem naczelny patolog Thornnastor mia� z pacjentem tylko tyle wsp�lnego, �e oddychali tym samym powietrzem.

Chocia� Thornnastor, Traltha�czyk klasy FGLI, nale�a� do jednego z najmasywniejszych znanych Federacji gatunk�w rozumnych, by� te� �wietnym chirurgiem. Tym razem jednak mia� przede wszystkim wyst�pi� jako do�wiadczony patolog i zbada� mo�liwie najszybciej fizjologi� i metabolizm rozbitka. Bez tego nie by�o szans na zsyntetyzowanie koniecznych lek�w, w tym bezpiecznych �rodk�w znieczulaj�cych, koagulant�w i �rodk�w wspomagaj�cych regeneracj� tkanek.

Edanelt i Conway przedyskutowali przypadek w drodze na oddzia�, podobnie zreszt� jak Murchison i jej szef Thornnastor. Zdecydowali, �e najpierw skoncentruj� si� na najwi�kszych strukturalnych uszkodzeniach, a dopiero potem przeprowadz� mistern� i nie � bezpieczn� operacj� na m�zgu, by usun�� skutki silnego wgniecenia pancerza. Przewidywali te�, �e najpewniej trzeba si� b�dzie zaj�� r�wnie� s�siednimi organami. Na tym etapie pomoc Prilicli, monitoruj�cego aktywno�� uk�adu nerwowego EGCL, mog�a zawa�y� na powodzeniu zabiegu. Nie chcieli przecie�, by pacjent prze�y� jako warzywo.

Conway nie by� ju� potrzebny i m�g� uda� si� na spotkanie z O�Mar�. Musia� porozmawia� z nim o Prilicli.

Gdy wychodzi�, Edanelt spryskiwa� w�a�nie macki szybko schn�cym tworzywem, kt�rego Melfianie u�ywali zamiast r�kawic chirurgicznych. ELNT pomacha� mu na po�egnanie. Thornnastor natomiast lustrowa� swoimi czterema oczami pacjenta, Murchison i wyposa�enie, nie widzia� wi�c znikaj�cego w drzwiach Ziemianina.

Na korytarzu Conway zatrzyma� si� na chwil�, �eby zastanowi� si� nad najkr�tszym szlakiem prowadz�cym do gabinetu naczelnego psychologa. Wiedzia�, �e trzy poziomy wy�ej rozci�ga si� teren chlorodysznych Illensa�czyk�w, ale gdyby nawet by� tego nie�wiadomy, umieszczone nad �luzami jaskrawe tabliczki szybko by go o tym poinformowa�y. Brakowa�o ich za to na przej�ciach wiod�cych w d�, gdzie przebywali tlenodyszni MSVK i LSVO wymagaj�cy ci��enia o warto�ci r�wnej jednej czwartej ziemskiego. Przypominali oni chude tr�jno�ne bociany. Jeszcze ni�ej mie�ci�y si� wodne oddzia�y Chalderczyk�w, a dopiero pod nimi pierwszy niemedyczny poziom, na kt�rym urz�dowa� O�Mara.

Po drodze Conway min�� dw�ch pozdrawiaj�cych go szczebiotliwie nallajimskich lekarzy, a zanim jeszcze dotar� do �luzy przed sekcj� AUGL, unikn�� zderzenia z jednym z wracaj�cych do zdrowia pacjent�w, kt�ry w ostatniej chwili odlecia� w bok. Nast�pn� cz�� w�dr�wki musia� odby� w lekkim kombinezonie. Zanurzy� si� w zielonkawej wodzie, w kt�rej unosi�y si� majestatyczne sylwetki trzydziestometrowych skrzelodysznych stworze� przypominaj�cych pancerne krokodyle. Ostatecznie, po dwudziestu trzech minutach od wyruszenia i w mokrym jeszcze kombinezonie wszed� do gabinetu naczelnego psychologa.

Major O�Mara wskaza� mebel zaprojektowany z my�l� o przedstawicielach klasy DBLF i spojrza� kwa�no na Conwaya.

��Nie w�tpi�, �e to sprawy zawodowe nie pozwoli�y panu wcze�niej si� ze mn� skontaktowa�, prosz� wi�c nie traci� czasu na przeprosiny. Co jest z Prilicl�?

Conway usiad� ostro�nie na kelgia�skim krze�le i zacz�� opisywa� przypadek Cinrussa�czyka. Stre�ci� wst�pne objawy, pocz�wszy od niemi�ych dozna�, a sko�czywszy na p�niejszej traumie, kt�ra zmusi�a go do podania Prilicli silnych �rodk�w znieczulaj�cych. Nie zapomnia� nadmieni� o r�nych okoliczno�ciach towarzysz�cych. O�Mara zachowywa� ca�y czas kamienn� twarz, a jego oczy, zwykle tak przenikliwe, �e wielu mia�o go za prawdziwego telepat�, nie wyra�a�y nic.

Jako naczelny psycholog najwi�kszego wielo�rodowiskowego szpitala Federacji O�Mara odpowiedzialny by� za zdrowie psychiczne kilku tysi�cy istot nale��cych do ponad sze��dziesi�ciu gatunk�w. Stopie� majora Korpusu Kontroli nie stawia� go na szczycie szpitalnej hierarchii i zosta� mu przyznany z czysto biurokratycznych powod�w, w rzeczywisto�ci jednak jego w�adza by�a praktycznie nieograniczona. Dla niego wszyscy, chorzy i personel, byli pacjentami, i to niezale�nie od starsze�stwa. Dba�, aby ka�dy pacjent, bez wzgl�du na to jak niezwyk�y czy egzotyczny, trafia� po opiek� w�a�ciwego lekarza i aby ich relacji nie m�ci�a ksenofobia.

Odpowiada� r�wnie� za stan umys��w szpitalnej elity, czyli Diagnostyk�w. Nie mia� wiele pracy, jednak sk�onny by� uwa�a�, �e nie wynika to z nadzwyczajnego zr�wnowa�enia emocjonalnego pracownik�w, ale ze strachu, kt�ry wzbudza� w�r�d kapry�nego i nadwra�liwego personelu medycznego. Nikt nie chcia� si� narazi� na jego gniew.

Nie odrywaj�c oczu od lekarza, O�Mara czeka�, a� Conway sko�czy.

��Pa�ska relacja by�a rzeczowa, wyczerpuj�ca i sk�adna, ale musz� pami�ta�, �e jest pan bliskim przyjacielem pacjenta � stwierdzi�. � To mo�e zaburza� pa�sk� ocen�, sk�ania� do przesady. Poza tym nie jest pan psychologiem, ale ksenomedykiem i chirurgiem, kt�ry najwyra�niej sam uzna�, �e ten przypadek podlega pod moje kompetencje. Rozumie pan, na czym polega trudno��? Prosz� opisa� mi odczucia, kt�re towarzyszy�y panu podczas misji ratunkowej i p�niej. Ale najpierw chc� us�ysze�, czy czuje si� pan dobrze?

Conway czu� rosn�ce niepokoj�co ci�nienie krwi.

��Prosz� by� tak obiektywnym, jak to tylko mo�liwe � doda� O�Mara.

Lekarz zaczerpn�� g��boko powietrza i wypu�ci� je powoli przez nos.

��Po szybkiej reakcji na sygna� alarmowy na pok�adzie dominowa�o rozczarowanie, �e zdo�ali�my uratowa� tylko jednego rozbitka, i to ledwo �ywego. Ale to niew�a�ciwy �lad, majorze. Wprawdzie s�dz�, �e wszyscy my�leli�my podobnie, lecz nie by� to nastr�j a� tak silny, �eby wyja�ni� stan Prilicli, kt�ry zacz�� odbiera� wyra�nie emocje os�b znajduj�cych si� na drugim ko�cu statku. Normalnie z trudem by je wyczuwa�. Tu zatem ani nie przesadzam, ani nie ulegam sentymentom. Jak zwykle w tym gabinecie, jestem tylko coraz bardziej�

��Przypominam o zachowaniu obiektywizmu � przerwa� mu oschle O�Mara.

��Nie pr�bowa�em stawia� za pana diagnozy, ale wszystko wskazuje na to, �e to problem natury psychicznej � odpar� Conway, powracaj�c do tonu zwyk�ej rozmowy.�� By� mo�e to skutek nie zidentyfikowanej choroby, zaburze� endokrynologicznych albo dysfunkcji jakiego� narz�du, niemniej trudno wykluczy� r�wnie� czysto psychiczne przyczyny, kt�re�

��Niczego nie mo�na wykluczy�, doktorze � przerwa� mu niecierpliwie O�Mara.�� Prosz� o konkrety. Co zamierza pan zrobi� z przyjacielem i czego oczekuje pan ode mnie?

��Dw�ch rzeczy. Aby osobi�cie sprawdzi� pan stan Prilicli�

��Jak pan wie, zrobi� to i tak.

���i wczyta� mi zapis hipnota�my GLNO, �ebym m�g� dok�adnie go zbada�. Albo znajd� jakie� somatyczne przyczyny zaburze�, albo ostatecznie je wyklucz�.

O�Mara milcza� przez chwil�. Jego twarz wyra�a�a niewiele wi�cej ni� blok bazaltu, ale oczy zdradza�y g��bok� trosk� i namys�.

��Przyjmowa� pan ju� zapisy edukacyjne i wie pan, jak to jest. Jednak ta�ma GLNO jest� inna. B�dzie si� pan czu� jak bardzo nieszcz�liwy Cinrussa�czyk. Nie jest pan Diagnostykiem, Conway, w ka�dym razie jeszcze nie. Niech si� pan zastanowi.

Conway wiedzia� z do�wiadczenia, �e z jednej strony hipnota�my by�y czym� na kszta�t pomniejszego b�ogos�awie�stwa, z drugiej jednak nale�a�o nazwa� je z�em koniecznym. Niezale�nie od umiej�tno�ci zawodowych, nabywanych dzi�ki talentowi i do�wiadczeniu, �aden chirurg nie by� w stanie przechowywa� w g�owie wszystkich danych na temat mn�stwa rozmaitych pacjent�w, kt�rych mo�na by�o spotka� w tak wielkim szpitalu. Nale�a�o mu wi�c ich dostarczy�, zwykle tylko na jaki� czas, i do tego w�a�nie s�u�y�y zapisy przygotowane przez najwi�kszych medycznych specjalist�w wszystkich znanych gatunk�w. Je�li Ziemianinowi przychodzi�o operowa� albo leczy� Kelgianina, przyjmowa� informacje ze stosownej ta�my. Po zako�czeniu terapii by�y one wymazywane z jego umys�u. Jednak dla samego lekarza nie by�o to mi�e do�wiadczenie, niezale�nie od tego, czy chodzi�o o skorzystanie z hipnota�my tylko na czas operacji, czy na wiele miesi�cy, co bywa�o niezb�dne przy pracy badawczej czy dydaktycznej.

Jedynym jasnym punktem pozostawa� fakt, �e zwykli lekarze i tak cierpieli mniej ni� Diagnostycy.

Ci ostatni stanowili elit� Szpitala i nale�eli do nielicznych istot na tyle stabilnych mentalnie, �e mog�y przechowywa� naraz do dziesi�ciu zapis�w. Ich zadaniem by�o poszukiwanie nowych kierunk�w w ksenomedycy � nie oraz diagnozowanie i leczenie nieznanych dot�d form �ycia. Po Szpitalu kr��y�o przypisywane O�Marze powiedzenie, �e ka�dy do�� zdrowy na umy�le, aby zosta� Diagnostykiem, niechybnie musi by� szalony.

Pow�d do takiego mniemania by� prosty � wraz z danymi o fizjologii przyjmowa�o si� tak�e pami�� i osobowo�� osoby, kt�ra nagra�a ta�m�. W ten spos�b Diagnostyk popada� dobrowolnie w posta� z�o�onej schizofrenii, przy czym wszczepione alter ego mog�y by� tak diametralnie odmienne, �e wielokrotnie pos�ugiwa�y si� nawet innymi systemami logicznymi. Poza tym sporo autorytet�w medycznych, chocia� wybitnych w swoich fachu, okazywa�o si� istotami nieopanowanymi, agresywnymi i niemi�ymi.

Conway wiedzia�, �e w przypadku ta�my GLNO to akurat mu nie grozi, gdy� Cinrussa�czycy byli ze wszech miar �agodni, przyjacielscy i dawali si� lubi�.

��Ju� si� zastanowi�em � powiedzia�. O�Mara pokiwa� g�ow�.

��Carrington?�� rzuci� do interkomu na biurku.�� Starszy lekarz Conway otrzyma� zgod� na przyj�cie ta�my GLNO. Obowi�zkowo z godzinnym uspokajaczem po zabiegu. B�d� na oddziale nag�ych przypadk�w na sto sze��dziesi�tym trzecim. Postaram si� jednak nie wtr�ca� lekarzom do roboty � doda�, u�miechn�wszy si� niespodziewanie do Ziemianina.

Obudziwszy si�, Conway ujrza� nad sob� wielki r�owy balon czyjego� oblicza. Odruchowo chcia� uciec na �cian�, byle dalej od tego olbrzymiego cia�a, kt�re mog�oby go przypadkiem zmia�d�y�. Oblicze nieco drgn�o. Jego w�a�ciciel zorientowa� si�, co si� dzieje, odsun�� si� nieco i wyprostowa�.

��Spokojnie, doktorze � powiedzia� porucznik Carrington, jeden z asystent�w O�Mary.�� Prosz� powoli usi���, a potem wsta�. I nie przejmowa� si�, �e ma pan tylko dwie nogi, nie sze��.

W�dr�wka na pok�ad 163 nie trwa�a nawet specjalnie d�ugo, je�li wzi�� pod uwag�, �e obchodzi� z daleka wszystkie napotkane stworzenia, nawet te mniejsze od siebie, poniewa� obcy w jego umy�le twierdzi�, �e s� wielkie i niebezpieczne. Od Murchison dowiedzia� si�, �e O�Mara kontaktowa� si� ju� z sal� operacyjn� i chcia� wypyta� Thornnastora i Edanelta o specyficzne cechy fizjologiczne i ewolucyjne EGCL. Chirurdzy byli jednak zbyt zaj�ci, aby z nim rozmawia�, psycholog poszed� wi�c do izolatki Prilicli.

Na pogaw�dki z Conwayem te� nie mieli ch�ci i �atwo si� by�o domy�li� dlaczego. Operacja okaza�a si� o wiele trudniejsza, ni� s�dzili, i obecnie po prostu �cigali si� z czasem.

Jak wyja�ni�a pospiesznie Murchison, korzystaj�c z chwil, gdy nie musia�a pomaga� Thornnastorowi, po usuni�ciu przed godzin� tkwi�cych w m�zgu od�amk�w pancerza niespodziewanie pogorszy� si� stan pacjenta. Zmian� wykry� Prilicla, kt�ry wprawdzie nie m�g� uczestniczy� w operacji, ale nie przesta� by� lekarzem. Na dodatek obecna nadczu�o�� narz�d�w zmys��w pozwala�a mu �ledzi� przebieg zdarze� na odleg�o��. Korzystaj�c ze swojej rangi, przys�a� siostr� dy�urn� oddzia�u si�dmego na sal� operacyjn� z propozycj�, aby pozwolono mu ogl�da� wszystko na monitorze, a tym samym skuteczniej pom�c.

Przyczyn� kryzysu okaza�y si� uszkodzenia szeregu du�ych naczy� krwiono�nych w okolicach m�zgu. Po usuni�ciu od�amk�w zacz�y one obficie krwawi�

1 obaj chirurdzy byli zmuszeni skorzysta� z propozycji Prilicli. Bez pomocy empaty kontroluj�cego stan pacjenta pospieszne zatrzymywanie krwawienia i rekonstruowanie naczy� przebiegaj�cych w tak wra�liwym rejonie by�oby zbyt niebezpieczne.

��Rokowania?�� spyta� cicho Conway, ale zanim Murchison zdo�a�a odpowiedzie�, Thornnastor obr�ci� jedn� z szypu�ek i spojrza� na stoj�cego za jego plecami go�cia.

��Je�li w ci�gu najbli�szych trzydziestu minut nie dojdzie do wylewu, to zapewne umrze dopiero ze staro�ci � powiedzia�. � A teraz prosz� przesta� absorbowa� moj� asystentk� i zaj�� si� w�asnym pacjentem.

W drodze na si�demk� Conway zastanawia� si�, jakim cudem empata potrafi odr�ni� s�ab� emanacj� nieprzytomnego EGCL od emocji p� tuzina przytomnych istot obecnych tu� obok. Mo�e wi�za�o si� to z obecn� nadwra�liwo�ci� Prilicli, jednak jaki� g�os podpowiada� Conwayowi, �e chodzi o co� ca�kiem innego.

O�Mara ci�gle przebywa� w izolatce. Bardzo niska grawitacja sprawia�a, �e ca�y czas przytrzymywa� si� stela�a sprz�tu monitoruj�cego. Wraz z Prilicl� �ledzi� na ekranie przebieg operacji.

��Conway, prosz� przesta�! � powiedzia� ostro psycholog.

Lekarz stara� si� nie reagowa� �ywio�owo na widok chorego empaty, ale jego umys� by� teraz w po�owie cinrussa�ski. Dla przedstawiciela gatunku o najsilniejszych w Federacji talentach empatycznych widok cierpi�cego wsp�plemie�ca by� szalenie przykry, na dodatek Conway, jako Ziemianin, nie potrafi� przej�� oboj�tnie obok przyjaciela w potrzebie. Sytuacja by�a wi�c nie�atwa dla nich obu.

��Przykro mi � mrukn�� niepotrzebnie.

��Wiem, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicl�, obracaj�c si� w jego stron�. � Nie powiniene� jednak przyjmowa� tego zapisu.

��Zosta� ostrze�ony � warkn�� O�Mara, ale s�dz�c po wyrazie twarzy, nie by� zirytowany. Te� si� przej��.

Conway nale�a� teraz do empatycznej rasy, jednak jako osobnik okaleczony. Dysponowa� wspomnieniami, kt�re podpowiada�y mu, jak wa�na jest wi� empatyczna, ale nie potrafi� jej nawi�za�. Owszem, widzia� i s�ysza� Prilicl�, m�g� go nawet dotkn��, lecz nie potrafi� biegle odczytywa� emocji kryj�cych si� za ka�dym s�owem, gestem czy poruszeniem. Dla przebywaj�cych w zasi�gu wzroku Cinrussa�czyk�w taki kontakt by� czym� naturalnym i dostarcza� wielkiej satysfakcji. Conway czu� si� zatem jak kto�, kto nagle og�uch� i straci� g�os. Wydawa�o mu si� wprawdzie, �e odbiera silne sygna�y od Prilicli, ale by�a to tylko gra wyobra�ni, bardziej wsp�czucie ni� wsp�odczuwanie.

Jego ludzki m�zg nie pozwala� mu na wi�cej i cudza pami�� o doznaniach empatycznych nic tu nie zmienia�a. Natomiast bardzo u�yteczne mog�y by� wspomnienia zwi�zane z do�wiadczeniem klinicznym dawcy. Zamierza� z nich skorzysta�.

��Je�li mo�na, doktorze Prilicla � powiedzia� Conway oficjalnym tonem � chcia�bym zacz�� badanie.

��Oczywi�cie, przyjacielu Conway.�� Prilicla nie trz�s� si� ju�, tylko dr�a� lekko, co sugerowa�o, �e Conway odzyska� wreszcie panowanie nad sob�. � Pojawi�y si� kolejne, bardzo dokuczliwe objawy.

��Te� mi si� tak wydaje � powiedzia� Ziemianin, odsuwaj�c delikatnie jedno z niewiarygodnie kruchych skrzyde�, aby przytkn�� skaner do klatki piersiowej przyjaciela.�� Opisz je, prosz�.

Przez dwie godziny, kt�re up�yn�y, od kiedy Conway ostatni raz widzia� Prilicl�, w wygl�dzie i zachowaniu empaty zasz�o sporo drobnych, lecz zauwa�alnych zmian. Lekko nieprzytomne spojrzenie chronionych trzema powiekami oczu sugerowa�o k�opoty z koncentracj�. Napi�te zazwyczaj skrzyd�a pofa�dowa�y si�, a cztery niezwykle precyzyjne manipulatory, kt�re mog�y uczyni� kiedy� z Prilicli jednego z najlepszych chirurg�w w Szpitalu, dr�a�y, cho� trzyma� je kurczowo razem. GLNO wygl�da� na raptownie postarza�ego i powa�nie chorego.

Podczas badania r�wnie� cinrussa�ska cz�� umys�u Conwaya zdumiewa�a si� tym, co stwierdza�. Zar�wno on, jak i autor hipnota�my opiera� si� na w�asnym, bogatym do�wiadczeniu, ale obaj byli pewni jednego � pacjent jest bliski �mierci.

Empata zatrz�s� si� gwa�townie i znowu uspokoi�, gdy Conway zdo�a� opanowa� nieprofesjonalne odczucia.

��Nie znalaz�em �adnych deformacji, zator�w, zmian chorobowych czy infekcji, kt�re mog�yby wywo�a� opisane objawy � powiedzia� spokojnie.�� Nie dostrzegam te� �adnych przyczyn zaburze� oddychania, o kt�rych wspomnia�e�. Moje cinrussa�skie alter ego podpowiada mi, �e podobna nadwra�liwo�� zdarza si� u doros�ych osobnik�w twojego gatunku, ale nigdy nie jest a� tak intensywna jak twoja. Przypuszczam, �e mo�e chodzi� o nie powi�zane z toksynami i patogenami oddzia�ywanie na o�rodkowy uk�ad nerwowy.

��My�lisz, �e to psychosomatyczne?�� spyta� bez ogr�dek 0�Mara, wskazuj�c palcem Prilicl�.

��Chcia�bym to zweryfikowa� � odpar� spokojnie Conway.�� Je�li nie masz nic przeciwko, porozmawiam z majorem 0�Mar� na zewn�trz.

��Oczywi�cie, przyjacielu Conway � zgodzi� si� Prilicla. Dr�enie nie ust�powa�o i wydawa�o si�, �e jeszcze troch�, a rozerwie kruch� istot�. � Jednak prosz�, by� jak najszybciej wymaza� hipnozapis. Tw�j podwy�szony poziom wsp�czucia i troski nie pomaga �adnemu z nas. Chcia�bym te� zaznaczy�, �e dawc� tego materia�u by� nasz wielki autorytet medyczny z odleg�ej przesz�o�ci. Z ca�� skromno�ci� mog� powiedzie�, �e przed przybyciem do Szpitala, przygotowuj�c si� do podj�cia tej pracy, osi�gn��em zbli�ony poziom. Zapewniam, �e w historii naszego gatunku nie odnotowano niczego, co przypomina�oby m�j stan. To naprawd� bezprecedensowa sytuacja. Oczywi�cie, je�li przyj��, �e przyczyny s� psychosomatyczne, nie jestem w pe�ni wiarygodny, jednak zawsze, tak w dzieci�stwie, jak i w wieku dojrza�ym, cieszy�em si� pe�ni� w�adz umys�owych. Przyjaciel O�Mara mo�e to potwierdzi�. Mam nadziej�, �e skoro wszystkie te dziwne symptomy u mnie wyst�pi�y tak nagle, r�wnie szybko ust�pi�.

��Mo�e Thornnastor m�g�by��� zacz�� Conway.

��Sama my�l o tym, �e ten olbrzym mia�by do mnie podej��, mo�e mnie zabi�. Poza tym Thornnastor jest zaj�ty� Przyjacielu Edanelt, uwa�aj!

Prilicla skupi� nagle ca�� uwag� na ekranie.

��Nawet chwilowy nacisk na ten obszar powoduje gwa�towny spadek aktywno�ci m�zgu. Proponuj�, by� podszed� do tej wi�zki nerw�w przez otw�r obok�

Conway nie us�ysza� reszty, O�Mara bowiem z�apa� go za r�k� i wyci�gn�� ostro�nie z pomieszczenia.

��To bardzo dobra rada � powiedzia� naczelny psycholog, gdy oddalili si� ju� nieco od izolatki.�� Usu�my ten zapis, doktorze, a po drodze do mojego gabinetu porozmawiamy o naszym ma�ym przyjacielu.

Conway pokr�ci� zdecydowanie g�ow�.

��Jeszcze nie teraz. Prilicla powiedzia� wszystko, co wiadomo im o takich objawach. Najgorsze jednak, �e Cinrussa�czycy nie nale�� do najodporniejszych gatunk�w Federacji. Nie s� wytrzymali, nie potrafi� d�ugo przeciwstawia� si� chorobom czy skutkom obra�e�, i to niezale�nie od ich przyczyny. Zapewne wszyscy, czyli i ja, i moje alter ego, i pan, wiemy, �e je�li nie zdo�amy szybko mu pom�c, umrze. Zapewne przed up�ywem dziesi�ciu godzin.

Major przytakn��.

��Je�li nie ma pan jakiego� genialnego pomys�u, a zapewniam, �e by�bym otwarty na ka�d� propozycj�, p�jd� teraz przemy�le� kilka spraw z tym zapisem w g�owie � doda� Conway.�� Na razie nie da� mi wiele, ale chc� spr�bowa� raz jeszcze, tyle �e bez powstrzymywania zbyt silnych emocji w towarzystwie pacjenta. Jest w tym przypadku co� dziwnego, co ci�gle mi umyka. Id� wi�c na spacer. Chc� si� znale�� poza zasi�giem empatycznego zmys�u Prilicli.

O�Mara ponownie skin�� g�ow� i oddali� si� bez s�owa. Conway w�o�y� lekki kombinezon i ruszy� trzy poziomy w g�r�, do sekcji chlorodysznych Illensa�czyk�w. W por�wnaniu z lud�mi by�y to istoty ma�o towarzyskie i lekarz mia� nadziej�, �e w wype�nionych ��taw� mg�� korytarzach uda mu si� znale�� odrobin� samotno�ci. Wysz�o jednak inaczej.

Starszy lekarz Gilvesh, kt�ry pracowa� z Conwayem kilka miesi�cy wcze�niej przy przypadku Dwerlanki DBPK, by� tego dnia nietypowo towarzyski i nie zamierza� przepu�ci� okazji na pogaw�dk� z koleg�. Spotkali si� w w�skim korytarzu wiod�cym do magazynu aptecznego, wi�c Ziemianin nie mia� jak umkn��.

Gilveshowi trafi� si� akurat jeden z tych dni, kiedy pacjenci prze�cigali si� w skargach, �e po�wi�ca si� im za ma�o uwagi, i domagali si� zwi�kszonych dawek �rodk�w przeciwb�lowych, kt�rych podawanie wymaga�o jego osobistego nadzoru. M�odsi lekarze i personel piel�gniarski pracowali wi�c pod presj�, wszyscy chodzili rozdra�nieni i ci�gle kto� si� na kogo� w�cieka�. Gilvesh przeprosi� z g�ry za wszystkie przykro�ci, kt�re mog�y spotka� na oddziale tak szacownego go�cia jak starszy lekarz Conway. Doda� te�, �e ma kilka przypadk�w, kt�re zainteresowa�yby Ziemianina.

Podobnie jak inni lekarze pracuj�cy w wielo�rodowiskowym szpitalu, Conway dysponowa� podstawow� wiedz� o fizjologii, metabolizmie i najpowszechniejszych chorobach ras �yj�cych w Federacji, jednak prawdziwa konsultacja, o diagnozie nie wspominaj�c, wymaga�aby przyj�cia illensa�skiego hipnozapisu. Gilvesh wiedzia� o tym r�wnie dobrze jak Conway, ale by� na tyle zaniepokojony stanem swoich pacjent�w, �e mimo wszystko zale�a�o mu na cho�by pobie�nej opinii przedstawiciela innego gatunku.

Z cinrussa�sk� ta�m� i g�ow� zaprz�tni�t� Prilicl� Conway potrafi� zdoby� si� jedynie na uprzejme chrz�kni�cia. Gilvesh tymczasem rozprawia� ze swad� o ko � lejnych przypadkach: infekcji przewodu pokarmowego, bez w�tpienia powa�nej i nawet na oko dokuczliwej grzybicy wszystkich o�miu szpatu�kowych ko�czyn i innych jeszcze dolegliwo�ciach, kt�re zdarza�y si� Illensa�czykom.

Jego pacjenci byli wprawdzie powa�nie chorzy, ale stanu �adnego z nich nie mo�na by�o nazwa� krytycznym, a zwi�kszone dawki �rodk�w przeciwb�lowych, kt�re Gilvesh poda� im troch� wbrew sobie, z wolna zaczyna�y dzia�a�. W ko�cu Conway zdo�a� przeprosi� koleg� i skierowa� si� ku spokojniejszym poziomom MSVK i LSVO.

Po drodze zajrza� na poziom sto sze��dziesi�ty trzeci, �eby sprawdzi�, co si� dzieje z EGCL. Murchison wyja�ni�a mu mi�dzy ziewni�ciami, �e operacja przebiega pomy�lnie, a Prilicla dobrze ocenia emocjonaln� aktywno�� pacjenta. Z Prilicl� nawet nie pr�bowa� si� kontaktowa�.

Na poziomach o niskiej grawitacji okaza�o si�, �e tam r�wnie� jest jeden z tych szczeg�lnych dni, kiedy wszystko idzie na opak, i zaraz zaanga�owano go do dalszych konsultacji. Nie m�g� si� wykr�ci�, bo by� przecie� Conwayem, ziemskim starszym lekarzem znanym z nieortodoksyjnych pomys��w, kt�re z regu�y okazywa�y si� trafne, zar�wno je�li chodzi o diagnozy, jak i o leczenie. Tutaj m�g� si� jednak na co� przyda�, chocia� jego sugestie by�y ca�kiem zwyczajne. Cinrussa�czycy, kt�rych dane mia� w g�owie, nie r�nili si� bardzo pod wzgl�dem temperamentu czy budowy od Nallajim�w czy Euril�w, ptakowatych kruchych i niezwykle nie�mia�ych wobec wi�kszych stworze�. Nadal jednak nie widzia� rozwi�zania, tradycyjnego czy nie, problemu, z kt�rym najbardziej chcia� si� upora�.

Choroby Prilicli.

Zastanowi� si�, czy nie p�j�� do swojego pokoju, gdzie mia�by cisz� i gdzie m�g�by spokojnie pomy�le�, ale taka w�dr�wka na drugi koniec Szpitala zaj�aby ponad godzin�, Conway za� chcia� by� w pobli�u pacjenta, na wypadek gdyby i tak ci�ki ju� stan Prilicli jeszcze si� pogorszy�. Wys�uchiwa� wi�c dalej nallajimskich pacjent�w opisuj�cych swoje dolegliwo�ci i wsp�czu� im z ca�ego serca. Cinrussa�ska cz�� jego umys�u podpowiada�a mu, jak bardzo musz� cierpie�, chocia� on sam, jako Ziemianin, nie potrafi� w pe�ni odebra� ich dozna�. Ca�kiem jakby oddziela�a go od otoczenia szklana tafla nie przepuszczaj�ca du�o wi�cej ponad widok otoczenia.

Niemniej co� dociera�o. Mia� wra�enie, �e odczuwa s�abe echa bolesnych dozna� illensa�skich pacjent�w, a tak�e nieco emocji Euril�w i Nallajim�w. A mo�e to by�a tylko autosugestia?

Szklana tafla, pomy�la� nagle i co� zacz�o mu �wita�. Pr�bowa� uchwyci� t� my�l. Szk�o� co� ze szk�em� albo materia�em o w�a�ciwo�ciach szk�a�?

��Przepraszam, Kytili � powiedzia� do nallajimskiego lekarza, kt�ry g�o�no wyra�a� zaniepokojenie nieswoistymi objawami pacjenta, kt�rego da�oby si� �atwo wyleczy�, gdyby nie ci�gle odczuwany przez niego b�l.�� Musz� pilnie zobaczy� si� z O�Mar�.

Jednak naczelny psycholog zosta� wezwany do jakiego� problemu, kt�ry pojawi� si� nagle na opuszczonym niedawno przez Conwaya poziomie chlorodysznych, i zapis hipnota�my GLNO usun�� Conwayowi Carrington, kt�ry te� by� wysoko wykwalifikowanym psychologiem. Spojrza� potem uwa�nie na Conwaya i spyta�, czy m�g�by jeszcze w czym� pom�c.

Ziemianin pokr�ci� g�ow� i u�miechn�� si� zdawkowo.

��Chcia�em poprosi� o co� O�Mar�. Ale zapewne i tak by odm�wi�. Mo�na skorzysta� z komunikatora?

Kilka sekund p�niej na ekranie pojawi�a si� twarz Fletchera.

��Tu Rhabwar.

��Kapitanie, chc� prosi� o przys�ug�. Je�li si� pan zgodzi, zadbam o to, by cokolwiek si� stanie, nie zosta� pan obci��ony odpowiedzialno�ci�. Chodzi o spraw� czysto medyczn� i to moje polecenia b�d� wi���ce. Mam pomys�, jak pom�c Prilicli � doda� i wy�o�y� dok�adnie, czego oczekuje. Gdy sko�czy�, Fletcher spojrza� na niego uwa�nie.

��Zdaj� sobie spraw� ze stanu Prilicli, doktorze � powiedzia�. � Naydrad chodzi do niego tak cz�sto, �e prawie nie op�aca si� zamyka� �luzy. Po ka�dym powrocie informuje nas o post�pach leczenia, a raczej ich braku. Nie musz� wspomina�, �e czujemy si� za niego wsp�odpowiedzialni. Domy�lam si�, �e pragnie pan u�y� statku do nieautoryzowanej misji i ukrywa pan jej szczeg�y, by ewentualne �ledztwo dotkn�o mnie w jak najmniejszym stopniu. Niepotrzebnie, doktorze, ale rozumiem pana i o�wiadczam, �e wykonam ka�dy rozkaz, kt�ry pan wyda.�� Kapitan przerwa� i po raz pierwszy Conway dojrza� na jego kamiennym obliczu co� na kszta�t o�ywienia.�� Domy�lam si�, �e chce pan, by�my polecieli na Cinrussa, �eby nasz ma�y przyjaciel m�g� umrze� w�r�d swoich.

Zanim Conway zd��y� odpowiedzie�, Fletcher prze��czy� obraz na Naydrad, kt�ra znajdowa�a si� na pok�adzie medycznym.

P� godziny p�niej Conway wraz z Kelgiank� zacz�� przenosi� Prilicl� z ��ka na nosze. Empata by� ju� ledwie przytomny, os�abienie zmniejszy�o nawet dr�cz�ce go drgawki. W korytarzu wiod�cym do luku numer dziewi�� nikt nie spyta� ich, co robi�. Paru osobom, kt�re mia�y taki zamiar, Conway pokaza� sw�j autotranslator. Stukaj�c z irytacj� w obudow�, sugerowa�, �e urz�dzenie si� zepsu�o. Jednak gdy mijali wej�cie do izolatki EGCL, trafili na wychodz�c� Murchison. Natychmiast stan�a im na drodze.

��Dok�d go bierzecie?�� spyta�a stanowczo, chocia� wyra�nie by�a bardzo zm�czona i nieco przez to z�a, gdy� empata zadr�a� wyczuwalnie.

��Na Rhabwara � odpar� Conway mo�liwie najspokojniej.�� Jak EGCL?

Murchison spojrza�a na Prilicl� i spr�bowa�a opanowa� emocje.

��Ca�kiem dobrze, je�li wzi�� pod uwag� okoliczno�ci. Jego stan si� ustabilizowa�. Ca�y czas jest przy nim siostra prze�o�ona. Edanelt odpoczywa w pomieszczeniu obok, jakby co, b�dzie na miejscu w par� sekund, cho� nie oczekujemy problem�w. Wr�cz odwrotnie, przypuszczamy, �e niebawem odzyska przytomno��. Thornnastor wr�ci� do siebie, �eby przeanalizowa� wyniki test�w Prilicli. Nie powinni�cie go rusza�

��Thornnastor nie zdo�a go wyleczy� � powiedzia� Conway z du�� pewno�ci� siebie i spojrza� przelotnie na nosze.�� Przyda�aby si� nam twoja pomoc. Wytrzymasz jeszcze kilka godzin na nogach? Prosz�, nie mamy wiele czasu.

Kilka sekund po tym, jak nosze znalaz�y si� na pok�adzie szpitalnym Rhabwara, Conway po��czy� si� z Fletcherem.

��Kapitanie, prosz� rusza� jak najpr�dzej. I przygotowa� �adownik planetarny.

��L�downik� Doktorze, jeszcze nie odcumowali�my, o odej�ciu na odleg�o�� skoku nie wspominaj�c, a pan ju� martwi si� o l�dowanie na Cinrussie! Na pewno wie pan, co�

��Co� wiem, chocia� pewien nie jestem niczego � przerwa� mu lekarz.�� Prosz� przygotowa� si� na kr�tki lot z maksymalnym ci�giem, nie b�dziemy jednak oddala� si� nawet na dystans skoku.

Fletcher wy��czy� si�, nie potwierdziwszy, �e przyj�� polecenie, ale kilka chwil p�niej widoczne za iluminatorami poszycie Szpitala zacz�o si� odsuwa�. Szybko�� wzros�a wkr�tce do maksymalnej mo�liwej w tych warunkach nawigacyjnych. Niebawem byli ju� kilometr, a potem dwa dalej. Nikt jednak nie ogl�da� widok�w. Conway wpatrywa� si� w Prilicl�, a Naydrad i Murchison w Conwaya.

��Przed chwil� powiedzia�e�, �e Thornnastor nie zdo�a go wyleczy� � odezwa�a si� nagle patolog.�� Co mia�e� na my�li?

��To, �e Prilicli nic nie dolega � odpar� Conway. Ignoruj�c opad�� niedostojnie szcz�k� Murchison i wichur� czesz�c� sier�� Kelgianki, spojrza� na ma�ego empat�. � Prawda, przyjacielu?

��Chyba tak, przyjacielu Conway � rzek� Prilicla, po raz pierwszy od d�u�szego czasu daj�c wyra�ny znak �ycia.�� Z ca�� pewno�ci� nic mi w tej chwili nie jest. Ale czuj� si� zagubiony�

��Zagubiony!�� wykrzykn�a Murchison, ale urwa�a, bo Conway znowu w��czy� komunikator.

��Kapitanie, natychmiast wracamy do �luzy dziewi�tej, �eby przyj�� na pok�ad kolejnego pacjenta. Prosz� w��czy� wszystkie zewn�trzne �wiat�a i ignorowa� polecenia z kontroli obszaru. I niech pan po��czy mnie z izolatk� EGCL na poziomie jeden sze�� trzy. Szybko.

��Dobrze � odpar� ch�odno Fletcher.�� Ale ��dam wyja�nie�

��Otrzyma je pan��� zacz�� Conway, lecz przerwa�, ujrzawszy na ekranie izolatk� z pacjentem, przy kt�rym czuwa�a zwini�ta w futrzany znak zapytania Kelgianka. Siostra zda�a kr�tki i wyczerpuj�cy raport o stanie chorego. Wie�ci by�y przera�aj�ce.

Conway zerwa� po��czenie i raz jeszcze wywo�a� kapitana.

��Nie mamy czasu, prosz� wi�c wszystkich, by s�uchali uwa�nie, a spr�buj� wyja�ni�, co zapewne si� tu dzieje � powiedzia� pojednawczym tonem.�� Chcia�em wykorzysta� �adownik jako izolatk� ze zdalnie sterowanym wyposa�eniem medycznym, ale widz�, �e ju� z tym nie zd��ymy. EGCL zaczyna si� budzi� i w ka�dej chwili w Szpitalu mo�e si� rozp�ta� piek�o.

Pospiesznie wyja�ni�, na czym opiera si� jego teoria na temat EGCL i jak do niej doszed�. Zako�czy�, przytaczaj�c dow�d w postaci szybkiego powrotu Prilicli do zdrowia.

��I to jedno mnie niepokoi � doda� ponuro.�� Nie chcia�bym ponownie wystawia� naszego przyjaciela na psychiczne tortury.

Empata zadr�a�, wspominaj�c niedawne cierpienie.

��Nie szkodzi, przyjacielu Conway. Zgadzam si�, skoro b�dzie to ju� tylko tymczasowe.

Jednak zabra� EGCL by�o du�o trudniejsze, ni� wykra�� Prilicl�. Kelgia�ska siostra nie chcia�a im uwierzy� i dopiero po��czone wysi�ki Naydrad oraz starszych rang� Murchison i Conwaya sprawi�y, �e pos�ucha�a. Podczas sprzeczki obu Kelgianek ich futra przypomina�y targane sztormem morza. Nawet Murchison wyra�nie zmieni�a si� na twarzy, chocia� Conway ostrzega� wszystkich, czym mo�e grozi� w tej chwili folgowanie emocjom. Zanim nosze z pacjentem wyruszy�y na pok�ad Rhabwara, wywo�ali tyle zamieszania, �e kto� na pewno zameldowa� ju� o ich poczynaniach prze�o�onym. Conway wola�by tego unikn��

Pacjent dochodzi� do siebie. Nie by�o czasu na szukanie w�a�ciwych ludzi ani na d�ugie wyja�nienia. Nagle jednak musia� znale�� na to kilka chwil, gdy� w pomieszczeniu zjawili si� O�Mara z Edaneltem. Pierwszy odezwa� si� naczelny psycholog.

��Conway! Co pan wyrabia z tym pacjentem?

��Porywam go!�� warkn�� z sarkazmem starszy lekarz, ale zaraz si� opami�ta�. � Przepraszam, sir, ale wszyscy jeste�my zdenerwowani, chocia� staramy si� nad sob� panowa�. Edanelt, pom� mi, prosz�, przenie�� system podtrzymywania �ycia EGCL na nosze. Nie zosta�o nam wiele czasu, wyja�ni� wszystko po drodze.

Melfianin zawaha� si�, co by�o wida� po tym, jak stukn�� kilka razy sze�cioma krabowatymi odn�ami o pod�og�.

��Niech b�dzie, Conway � powiedzia� w ko�cu.�� Ale je�li mnie nie przekonasz, pacjent zostanie tutaj.

��W porz�dku � stwierdzi� Ziemianin i spojrza� na O�Mar�, kt�rego twarz zdradza�a, i� ci�nienie skoczy�o mu niepokoj�co.�� Z pocz�tku mia� pan trafne przypuszczenia, ale wszyscy byli zbyt zaj�ci, aby z panem porozmawia�. Do mnie te� powinno to dotrze� i pewnie by dotar�o, gdyby nie zamieszanie z hipnota�m� GLNO i troska o Prilicl�

��Prosz� darowa� sobie pochlebstwa i wym�wki, Conway � przerwa� mu O�Mara.�� Do rzeczy.

Conway pomaga� Murchison i Naydrad umie�ci� pacjenta na noszach, podczas gdy Edanelt i druga siostra sprawdzali zamocowania biosensor�w.

��Ilekro� napotykamy now� inteligentn� ras�, zadajemy sobie pytanie, jak dosz�a do swojej pozycji. Uznajemy, �e tylko dominuj�ca forma �ycia na planecie ma szans� i warunki, aby rozwin�� cywilizacj� zdoln� do podr�y mi�dzygwiezdnych�

Z pocz�tku Conway nie pojmowa�, jak EGCL zdo�ali uzyska� a� tak wysok� pozycj�, jak wywalczyli miejsce na samym szczycie ewolucyjnego drzewa. Brakowa�o im narz�d�w mog�cych s�u�y� za bro�, a pojedyncza, �limacza stopa nie pozwala�a na ucieczk� przed naturalnymi wrogami. Pancerz m�g� chroni� wprawdzie najwa�niejsze organy, jednak wysoka skorupa u�atwia�a zadanie drapie�nikom. Wystarczy�o przewr�ci� takie stworzenie, �eby dobra� si� do jego mi�kkiego brzucha. Macki by�y elastyczne i ca�kiem sprawne, lecz zbyt kr�tkie i s�abe, �eby kogokolwiek przep�dzi�. EGCL powinni wi�c przegra� w przedbiegach, ale z jakiego� powodu tak si� nie sta�o.

Co� zacz�o �wita� Conwayowi, gdy kr��y� po sekcjach chlorodysznych i lekkograwitacyjnych stworze�. Wsz�dzie widzia� pacjent�w ze znanymi i poprawnie zdiagnozowanymi schorzeniami, kt�rzy zacz�li ��da� masowo �rodk�w przeciwb�lowych. To by�a bezprecedensowa sytuacja � chorzy cierpieli znacznie bardziej, ni� powinni. Wyczuwa� wiele z ich cierpienia, jednak k�ad� to na karb w�asnej wyobra�ni i autosugestii wywo�anej przyj�ciem ta�my Cinrussa�czyka.

Z pocz�tku sk�onny by� przyzna�, �e chodzi o zaburzenia psychosomatyczne, ale pacjenci reprezentowali zbyt wiele jednostek chorobowych. To nie by�o to. Musia� jednak przemy�le� wszystko raz jeszcze.

Podczas powrotu z miejsca katastrofy, gdzie znale�li tylko jednego rozbitka, wszyscy byli przygn�bieni niepowodzeniami misji i zaniepokojeni stanem Prilicli. Jednak gdy spojrze� na to z dystansu, trudno nie zauwa�y�, �e ich reakcje by�y nieprofesjonalne. Zbyt mocno wszystko prze�ywali. Mo�na powiedzie�, �e dotkn�a ich ta sama nadwra�liwo��, kt�ra tak dokuczy�a Prilicli. Identyczna reakcja wyst�pi�a u pacjent�w i personelu na poziomach Illensa�czyk�w i Nallajim�w. Conway te� odczuwa� co� takiego: s�abe b�le brzucha, dr�twienie r�k i palc�w, zbytni� pobudliwo�� w sytuacjach, kt�re tego nie uzasadnia�y. Objawy te s�ab�y wraz ze zwi�kszaniem si� odleg�o�ci. Podczas wizyt w gabinecie O�Mary lekarz czu� si� ca�kiem normalnie i nie targa� nim �aden szczeg�lny niepok�j. Troszczy� si� jedynie o powierzony mu przypadek. Owszem, by�a to troska szczeg�lna, bo chodzi�o o Prilicl�, ale tylko troska.

O EGCL nie my�la� zbyt wiele, wiedzia� bowiem, �e Thornnastor i Edanelt zapewniaj� mu najlepsz� mo�liw� opiek�.

��Jednak potem zacz��em si� zastanawia� nad jego obra�eniami � powiedzia�. � I nad tym, jak si� czu�em na statku i tutaj, w promieniu trzech poziom�w od sali operacyjnej i izolatki pacjenta. Wcze�niej, gdy mia�em zapis GLNO, by�em empat� pozbawionym zdolno�ci empatyczych, a mimo to wydawa�o mi si�, �e odczuwam cudze emocje i cierpienia. Sk�onny by�em s�dzi�, �e to zm�czenie i stres zwi�kszy�y moj� podatno�� na autosugesti�, i uzna�em te b�le za wytw�r mojej wyobra�ni. P�niej dotar�o do mnie, �e gdyby chodzi�o o zwyk�y wp�yw, zar�wno pacjenci, jak i personel zachowywaliby si� poza tym normalnie. I st�d wysnu�em wniosek, �e mamy do czynienia�

��Z empat�! � powiedzia� O�Mara.�� Takim jak Prilicla.

��Niezupe�nie takim � stwierdzi� pewnym tonem Conway.�� Chocia� zapewne zdolno�ci empatyczne przodk�w obu ras mog�y by� podobne.

�wiat EGCL by� kiedy� bez w�tpienia znacznie bardziej wrogi ni� Cinruss, a �limakowate stworzenia nie mog�y w razie niebezpiecze�stwa odlecie�, tak jak antenaci Prilicli. W takim �rodowisku zwyk�e zdolno�ci empatyczne mog�y pos�u�y� co najwy�ej za system wczesnego ostrzegania, lecz musia�o si� to wi�za� z bardzo przykrymi doznaniami, w ko�cu wi�c umiej�tno�� odbierania emocji zanik�a. Bardzo mo�liwe, �e EGCL stracili mo�liwo�� odczuwania emocji nawet w obr�bie w�asnego gatunku.

Stali si� za to organicznymi nadajnikami. Nauczyli si� skupia� i wzmacnia� tak w�asne odczucia, jak i odczucia otaczaj�cych ich stworze�. Mo�na przypuszcza�, �e obecnie nie kontroluj� ju� nawet tego zjawiska.

��Pomy�lcie, jak skuteczna to bro� � zaznaczy� Conway. Ca�a aparatura by�a ju� na noszach i mogli opu�ci� izolatk�. � Je�li drapie�nik pr�buje je zaatakowa�, jego g��d i agresja, po��czone ze strachem albo i b�lem rannej ofiary, spadaj� na niego, wzmocnione, z nokautuj�c� moc�. Mog� si� tylko domy�la�, jak przebiega samo wzmacnianie emocji, ale drapie�nik musi by� zniech�cony, a przy okazji traci rozeznanie sytuacji. Szczeg�lnie je�li w pobli�u s� inne drapie�niki, kt�rych odczucia te� zosta�y wzmocnione. Wtedy mog� nawet zacz�� atakowa� si� nawzajem. Wiemy ju�, jaki wp�yw wywiera na nas nieprzytomny EGCL � doda� z ponur� min� Conway.�� A teraz dochodzi do siebie i nie mam poj�cia, co jeszcze mo�e si� zdarzy�. Nie wiem te�, jaki b�dzie zasi�g jego oddzia�ywania, i dlatego musimy usun�� go ze Szpitala, zanim wybuchnie panika, bo i tego nie potrafi� wykluczy� � Przerwa�, aby st�umi� narastaj�cy l�k.�� Do�� gadania i pyta�. Musimy si� pospieszy�.

Twarz O�Mary straci�a podczas wyja�nie� Conwaya niepokoj�co czerwon� barw� i zrobi�a si� niepokoj�co blada.

��Nie marnujmy wi�c czasu, doktorze. Lec� z panem. Nie b�dzie na razie �adnych pyta�.

Gdy dotarli na pok�ad medyczny Rhabwara, pacjent nie odzyska� jeszcze w pe�ni przytomno�ci, za to Prilicla znowu poczu� si� wyra�nie gorzej. Kiedy jednak zacz�li si� oddala� od Szpitala, empata zameldowa�, �e przykre doznania s�abn�, budz�cy si� EGCL przekazuje za� tylko lekki b�l w okolicach, kt�re niedawno operowano. Tego ostatniego nie musia� im m�wi�, gdy� sami to odczuwali.

��Zastanawia�em si�, jak nawi�za� z nimi kontakt � powiedzia� z namys�em O�Mara.�� Je�li wszyscy s� tak silnymi nadawcami i wzmacniaczami emocji, mog� nie by� tego �wiadomi, tylko odruchowo broni� si� przed ka�dym, kto m�g�by zrobi� im krzywd�. Trzeba b�dzie dogadywa� si� z nimi na odleg�o��, chyba �e kt�re� z naszych za�o�e� jest fa�szywe�

��W pierwszej chwili chcia�em umie�ci� pacjenta w �adowniku ze zdalnie sterowanym sprz�tem medycznym � odezwa� si� Conway.�� Potem jednak pomy�la�am, �e powinien przy nim zosta� jeden lekarz, na ochotnika�

��Nie spytam, kto mia�by to by� � rzuci� osch�ym tonem O�Mara i u�miechn�� si� niespodziewanie, gdy poczu� wzmocnione przez EGCL zak�opotanie Conwaya.

���poniewa� je�li mo�e si� zdarzy� przypadek wymagaj�cy ca�kowitej izolacji, to mamy z nim w�a�nie do czynienia � doko�czy� Conway.

Naczelny psycholog pokiwa� g�ow�.

��W�a�nie chcia�em nadmieni�, �e chyba nie podeszli�my do sprawy z nale�yt� uwag�. EGCL nigdy nie powinni by� leczeni w szpitalu, gdzie zawsze jest wiele cierpi�cych albo chocia� obola�ych istot. Jednak tutaj, na statku, nie jest tak �le. Owszem, pobolewa mnie w miejscach, czy raczej odpowiednikach tych miejsc, gdzie pacjent dozna� obra�e�, ale da si� to zmieni�. Poza tym odbieram te� wasz niepok�j o stan chorego, co, nawet wzmocnione, nie jest nieprzyjemne. Wydaje si�, �e je�li kto� my�li o tej istocie dobrze, nie potrafi ona odpowiedzie� niczym nieprzyjemnym. Ciekawe. Czuj� si� dok�adnie tak samo jak zwykle, tylko nie odbieram wi�cej wra�e�.

��Ale� on odzyskuje przytomno�� � zaprotestowa� Conway.�� Wszystko powinno si� nasili�

��A jednak jest inaczej � uci�� 0�Mara.�� To oczywiste, Conway. Dzieje si� tak w�a�nie dlatego, �e pacjent odzyskuje przytomno��. Prosz� pomy�le�. W�a�nie, doktorze. Eureka! Czuj�, �e doszed� pan do tego samego co ja!

��Jasne!�� krzykn�� Conway i zamilk� gwa�townie, bo jego wzmocnione odczucie satysfakcji sprawi�o, �e Prilicla a� zamacha� powoli skrzyd�ami, co u Cinrussa�czyk�w oznacza�o do�wiadczanie wielkiej przyjemno�ci. Zmala� te� u wszystkich przekazywany przez pacjenta b�l. Specjali�ci od kontakt�w b�d� mieli z nimi sto �wiat�w, pomy�la� Conway.

��Zdolno�� wzmacniania i odbijania cudzych uczu�, wrogich albo przyjaznych, musi z natury rzeczy przejawia� si� najsilniej, gdy stworzenie jest bezbronne, ranne czy nieprzytomne. Wraz z powrotem �wiadomo�ci rola tego mechanizmu obronnego s�abnie, ale samo odbijanie emocji nie ustaje. W ten spos�b wszyscy w pobli�u takiej istoty s� empatami w rodzaju Prilicli. Niemniej sami EGCL pozostaj� g�usi na siebie, poniewa� to wy��cznie nadawcy. Prilicli jest trudniej. EGCL mo�e si� okaza� �wietnym towarzystwem dla ka�dego, kto b�dzie w dobrym humorze.

��M�wi mostek � odezwa� si� kapitan przez g�o�niki.�� Otrzyma�em pewne informacje o gatunku, do kt�rego nale�y nasz pacjent. Archiwum Federacji przekaza�o Szpitalowi dane, z kt�rych wynika, �e Hudlarianie nawi�zali kontakt z jego przedstawicielami na kr�tko przed powstaniem Federacji. Rasa nazywa si� Duwetz. Zdobyto do�� wiadomo�ci o jej j�zyku, aby �wczesne autotranslatory mog�y si� nim pos�ugiwa�, jednak sam kontakt by� bardzo trudny z powodu wielu emocjonalnych problem�w, kt�re pojawi�y si� u cz�onk�w ekipy kontaktowej. Doradzaj� nam zachowanie daleko posuni�tej ostro�no�ci.

��Pacjent si� obudzi� � powiedzia� nagle Prilicla. Conway przysun�� si� do EGCL i spr�bowa� nasyci� my�li pozytywnymi tre�ciami. Zauwa�y� z ulg�, �e aparatura okre�la stan pacjenta jako stabilny, chocia� nada� by� on os�abiony. Niemniej uszkodzone p�uco podj�o swoje funkcje, a obie przyszyte ko�czyny tkwi�y mocno w opatrunkach. Za�o�one wprawnie przez Thornnastora i Edanelta szwy oraz spajaj�cy skorup� r�wny rz�d klamer musia�y do pewnego stopnia dokucza� stworzeniu mimo podania opracowanych przez Patologi� �rodk�w przeciwb�lowych, jednak w�r�d odczu�, kt�rymi emanowa� obcy, nie by�o echa b�lu. Nie wyczuwali te� strachu ani wrogo�ci.

Dwoje z trojga pozosta�ych oczu ogarn�o ca�e towarzystwo, podczas gdy trzecie oko wpatrzy�o si� w iluminator, za kt�rym w odleg�o�ci prawie o�miu kilometr�w wida� by�o jasny od �wiate� masyw Szpitala. Wszystkich owia�y odczucia tak silne, �e nie byli w stanie powstrzyma� widomej, odruchowej reakcji, czy to by�o westchnienie, dr�enie czy falowanie futra. Wiedzieli ju�, �e pacjent jest zdumiony i bardzo zaciekawiony�

��Nie jestem specjalist� od krojenia, ale mam wra�enie, �e to naprawd� dobrze rokuj�cy przypadek � powiedzia� O�Mara.

Statek szpitalny Rhabwar zdo�a� dotrze� na miejsce przypuszczalnej katastrofy w rekordowym czasie i z precyzj�, kt�ra zdaniem Conwaya mog�a przyprawi� porucznika Doddsa o d�ugotrwa�y b�l g�owy. Jednak gdy tylko na ekranach pok�adu medycznego pojawi�y si� pierwsze dane, sta�o si� jasne, �e nie b�dzie to szybka akcja ratunkowa. Mog�o okaza� si� nawet, �e w og�le nie b�dzie kogo ratowa�.

Nastawione na maksymalny zasi�g czujniki nie wykry�y ani �ladu statku czy wraku, nie dostrzeg�y nawet najbardziej cho�by rozproszonej chmury szcz�tk�w, kt�ra mog�aby oznacza� fataln� w skutkach awari� reaktora. Odnale�li jedynie znajomy kszta�t cz�ciowo stopionej boi alarmowej, unosz�cej si� ledwie kilkaset metr�w od statku. Za ni�, w odleg�o�ci oko�o trzech milion�w kilometr�w, widnia� sierp jednej z planet systemu.

��Doktorze, mimo wszystko nie mo�emy przyj��, �e by� to tylko fa�szywy alarm � powiedzia� przez interkom wyra�nie rozczarowany major Fletcher.�� Boje z nadajnikami nadprzestrzennymi to naprawd� drogi sprz�t i nie s�ysza�em jeszcze o inteligentnych stworzeniach, kt�re lubowa�yby si� w wyrzucaniu ich bez powodu. Przypuszczam, �e za�oga spanikowa�a i dopiero po fakcie odkry�a, �e nie jest jednak tak �le. Mogli kontynuowa� podr� albo wyl�dowa� na planecie, �eby zaj�� si� naprawami. Zanim odlecimy, musimy wykluczy� t� ewentualno��. Dodds?

��System zosta� ju� zbadany � odpar� astrogator.�� S�o�ce typu G i siedem planet, w tym jedna, kt�ra nadaje si� na kr�tkotrwa�e schronienie dla ciep�o � krwistych tlenodysznych. To ta, kt�r� widzimy. Brak �lad�w inteligentnego �ycia. Podchodzimy do przeszukania, sir?

��Tak. Haslam, schowaj skanery dalekiego zasi�gu i wysu� planetarne. Poruczniku Chen, b�d� potrzebowa� kr�tkiego impulsu o mocy czterech g, na m�j sygna�. I jeszcze jedno. Haslam, monitoruj wszystkie cz�stotliwo�ci zwyk�ego i nadprzestrzennego radia, na wypadek gdyby byli tam, w dole, i pr�bowali nawi�za� ��czno��.

Kilka minut p�niej poczuli lekkie dr�enie pok�adu, gdy system grawitacyjny niwelowa� powsta�e w trakcie przyspieszania przeci��enie rz�du czterech g. Conway, Murchison i Naydrad przysun�li si� do ekranu, na kt�rym Dodds przedstawia� szczeg�y na temat si�y ci��enia, sk�adu atmosfery i ci�nienia oraz �rodowiska planety. Rzeczywi�cie, ledwie nadawa�a si� do zamieszkania. Prilicla wpatrywa� si� w ekran z nieco wi�kszej odleg�o�ci, bo � jak zwykle � dla w�asnego bezpiecze�stwa tkwi� uczepiony na suficie.

W pewnej chwili futro siostry prze�o�onej a� zafalowa�o.

��Nasz statek nie jest przystosowany do l�dowania w przygodnym terenie � powiedzia�a Kelgianka.�� A tam jest chyba bardzo wyboi�cie.

��Nie mogli zosta� w przestrzeni, jak ka�dy po � rz�dny, ci�ko przestraszony obcy?�� rzuci�a Murchison w przestrze�. � Poczekaliby spokojnie na ratunek i by�oby dobrze.

Conway spojrza� na ni� zamy�lony.

��Mo�liwe, �e nie chodzi�o o awari�, lecz o urazy czy chorob� za�ogi. Mo�e zreszt� ju� si� z tym uporali. Zwyk�e problemy z maszynami lub kad�ubem �atwiej zlikwidowa� w pr�ni, przy stanie niewa�ko�ci.

��Nie zawsze, doktorze � wtr�ci� si� Fletcher.�� Gdy dochodzi do naruszenia integralno�ci poszycia, lepiej jest wyl�dowa� na planecie z nadaj�c� si� do oddychania atmosfer�, ni� pozosta� w pr�ni. Bez w�tpienia przygotowa� pan ju� wszystko na przyj�cie pacjent�w?

Conwaya rozz�o�ci�a s�abo zawoalowana sugestia, aby przesta� si� wtr�ca� w sprawy kapitana i zaj�� swoim poletkiem. Murchison te� musia�a si� poczu� ura�ona, bo wypu�ci�a nagle g�o�no powietrze przez nos, Naydrad za� wzburzy�a swoje srebrzyste futro. Prilicla zadr�a� ca�y i poruszy� nerwowo skrzyd�ami, Conway uzna� wi�c, �e pora pow�ci�gn�� emocje. Pozostali doszli do tego samego wniosku.

Nie by�o nic dziwnego w tym, �e jako kapitan statku major chcia� mie� ostatnie s�owo, ale widzia� doskonale, �e b�d�c dow�dc� jednostki medycznej, musi w pewnych sytuacjach, a szczeg�lnie podczas akcji ratunkowej, uznawa� zwierzchno�� lekarza. Fletcher by� bez w�tpienia dobrym i kompetentnym oficerem, jednym z najlepszych specjalist�w Federacji od technologii obcych. Czasem jednak, zwykle gdy musia� przekaza� dowodzenie w r�ce starszego lekarza Conwaya, co� si� w nim zmienia�o, i to zdecydowanie na gorsze. Robi� si� osch�y i oficjalny, a bywa�o nawet � z�o�liwy.

Prilicla przesta� wreszcie dr�e� i spr�bowa� poprawi� atmosfer�.

��Je�li ten statek rzeczywi�cie wyl�dowa� na planecie, b�dziemy z g�ry wiedzieli przynajmniej jedno: �e za�oga sk�ada si� z ciep�okrwistych tlenodysznych. Przygotowanie oddzia�u na ich przyj�cie b�dzie stosunkowo proste.

��To prawda � przyzna� Conway ze �miechem.

��Ostatecznie ta kategoria obejmuje tylko trzydzie�ci osiem znanych gatunk�w � doda�a z przek�sem Murchison.

Ju� z odleg�o�ci r�wnej dw�m �rednicom planety czujniki Rhabwara wykry�y na jej powierzchni niewielk� koncentracj� metalu po��czon� ze s�abym �r�d�em promieniowania, co na nie zamieszkanym �wiecie mog�o oznacza� tylko jedno: statek. Dzi�ki temu mogli wej�� w atmosfer� i zaj�� si� dok�adniejszymi badaniami, ledwie dwukrotnie okr��ywszy glob na niskiej orbicie.

Statek szpitalny by� przerobionym kr��ownikiem, najwi�ksz� spo�r�d jednostek Korpusu zdolnych do lot�w atmosferycznych. Mkn�� nad brunatn�, piaszczyst� powierzchni� planety niczym wielki, bia�y grot. Wywo�any przez niego huk m�g�by obudzi� umar�ego i z pewno�ci� wyra�nie oznajmia� ich przybycie wszystkim istotom, kt�re mia�y uszy albo dowolne ich odpowiedniki.

Gdy zbli�yli si� do statku rozbitk�w, widzialno�� spad�a prawie do zera. Przez okolic� przetacza�a si� jedna z burz piaskowych, kt�re na tym �wiecie by�y elementem pustynnej codzienno�ci. Tylko ekran radarowy ukazywa� nag�, okolon� g�rami powierzchni� o stoczonych erozj� wzniesieniach i ska�ach, na kt�rych pr�bowa�y wegetowa� n�dzne krzewy. Nagle przelecieli nad stoj�cym po�r�d tego wszystkiego statkiem.

Fletcher skierowa� Rhabwara ostro w g�r�, a potem wykona� regularn� p�tl� i ruszy� w to samo miejsce, tyle �e ju� wolniej. Statek min�li na bardzo ma�ym pu�apie i niemal na pr�dko�ci przeci�gni�cia, na dodatek burza zel�a�a akurat i zdo�ali nagra� widok obcej jednostki.

Chwil� p�niej wznosili si� ju� z powrotem ku przestrzeni kosmicznej.

��Nie zdo�am posadzi� Rhabwara w pobli�u � powiedzia� kapitan.�� Obawiam si�, �e b�dziemy musieli wzi�� �adownik, inaczej nie sprawdzimy, jaki jest stan rozbitk�w. I czy w og�le s� jacy�. Wok� wraku nie by�o wida� �lad�w �ycia.

Conway przyjrza� si� uwa�nie nieruchomemu obrazowi, kt�ry pojawi� si� na ekranie na moment przed odtworzeniem nagrania. Trudno by�o orzec, czy statek rozbi� si�, czy te� by�o to tylko ci�kie l�dowanie. By� mniejszy ni� Rhabwar i zosta� zaprojektowany do przyziemienia na ogonie. Jedna z trzech p�etw stabilizuj�cych, kt�re by�y r�wnocze�nie wspornikami, p�k�a jednak przy l�dowaniu i jednostka przewr�ci�a si�. Mimo to kad�ub wydawa� si� nie uszkodzony, z wyj�tkiem partii �r�dokr�cia, kt�ra zosta�a wgnieciona przez wystaj�c� ska��. Innych zniszcze� nie uda�o si� dostrzec.

Dooko�a, w odleg�o�ci od dwudziestu do czterdziestu metr�w, le�a�y jakie� przedmioty. Conway naliczy� ich dwadzie�cia siedem. Sensory identyfikowa�y je jako skupiska materii organicznej, ale �aden nie zmieni� po�o�enia mi�dzy pierwszym a ostatnim uj�ciem wykonanym z przelatuj�cego dwukrotnie Rhabwara. Chodzi�o zatem o martwe albo nieprzytomne istoty. Conway powi�kszy� obraz tak bardzo, �e szczeg�y zacz�y si� rozmywa�, i pokr�ci� ze zdumieniem g�ow�.

To naprawd� by�y �ywe istoty. Nawet pod maskuj�c� je okryw� nawianego piasku wida� by�o regularne wypustki, fa�dy i zag��bienia, kt�re musia�y by� ko�czynami i narz�dami zmys��w. Wszystkie mia�y podobne kszta�ty, ale r�ni�y si� rozmiarami. Conway sk�onny by� jednak uzna�, �e nie chodzi o osobniki m�odociane i doros�e, ale o przedstawicieli r�nych podtyp�w wyst�puj�cych w obr�bie jednego gatunku.

��To ca�kiem nowe dla mnie istoty � powiedzia�a patolog Murchison, odsuwaj�c si� od ekranu. Spojrza�a na Conwaya, a potem na pozosta�ych.

Wszyscy byli tego samego zdania. Conway w��czy� komunikator.

��Kapitanie, Murchison i Naydrad zejd� ze mn� na d� � oznajmi�. � Prilicla zostanie na pok�adzie, aby przyj�� ofiary.�� Normalnie zrobi�aby to Kelgianka, ale by�o oczywiste, �e kruchy empata nie przetrwa�by po�r�d burzy piaskowej nawet dw�ch sekund. Wiatr zaraz by go porwa� i zmia�d�y� o najbli�sz� ska��. � Wiem, �e cztery osoby w �adowniku to ju� t�ok, ale chcia�bym wzi�� te� kilka par noszy i zwyk�e przeno�ne wyposa�enie�

��Jedne du�e nosze, doktorze � przerwa� mu Fletcher.�� Na pok�adzie b�dzie pi�� os�b. Zabieram si� z wami, na wypadek gdyby�my trafili we wraku na jakie� problemy techniczne. Zapomina pan, �e to nie znany Federacji gatunek, zatem konstrukcja ich jednostki te� b�dzie dla nas czym� nowym. Dodds dostarczy reszt� wyposa�enia drugim kursem. B�dziecie gotowi przy �luzie �adownika za pi�tna�cie minut?

��B�dziemy � odpar� Conway z u�miechem. Spodoba� mu si� zapa� pobrzmiewaj�cy w g�osie kapitana. Fletcher chcia� obejrze� wrak nie mniej, ni� Conway pali� si�, by zbada� fizyczne i metaboliczne cechy jego za�ogi. Je�li ocaleli jacy� rozbitkowie, znowu czeka�o ich trudne zadanie nawi�zania kontaktu, kt�ry m�g� nastr�czy� wielu problem�w zar�wno medycznej, jak i kulturowej natury.

Fletcher by� tak niecierpliwy, �e to on, a nie Dodds, pilotowa� �adownik. Przyziemi� na skandalicznie ma�ym skrawku p�askiego, piaszczystego terenu sto metr�w od wraku. Z do�u skalne wyst�py wygl�da�y na wy�sze i bardziej zerodowane, a tym samym gro�niejsze. Na szcz�cie burza ucich�a ju� i s�aby wiatr nie unosi� tuman�w py�u wy�ej ni� na kilka st�p. Haslam uprzedza� ich z Rhabwara o ka�dym porywie, kt�ry przechodzi� w pobli�u i m�g�by utrudni� im prac�.

Jeden z nich nadci�gn��, gdy Conway pomaga� Naydrad wy�adowa� nosze � do�� masywne, samobie�ne urz�dzenie zdolne odtwarza� pod ci�nieniow� okryw� warunki typowe dla wi�kszo�ci znanych form �ycia. Degrawitanty niwelowa�y jego spor� wag�, dzi�ki czemu nawet jedna osoba mog�a spokojnie nimi manewrowa�, ale przy nag�ym uderzeniu wiatru wszyscy musieli prawie si� na nie rzuci�, aby nie odlecia�y.

��Przepraszam � mrukn�� Dodds, jakby z racji obowi�zk�w by� odpowiedzialny nie tylko za informowanie o miejscowej pogodzie, ale te� za wszystkie jej kaprysy.�� Wed�ug lokalnego czasu zosta�y dwie godziny do po�udnia, a o tej porze wiatr powinien zacz�� s�abn��, by o�ywi� si� ponownie po zachodzie s�o�ca, kiedy znacznie spada temperatura. Wieczorne i poranne burze piaskowe potrafi� by� bardzo dokuczliwe i trwaj� od trzech do pi�ciu godzin. Praca na zewn�trz mo�e by� wtedy bardzo niebezpieczna. Podczas nocnej ciszy da�oby si� pracowa�, ale raczej tego nie polecam. Miejscowe zwierz�ta, cho� wszystko�erne, s� do�� ma�e, jednak widoczne na zboczach cierniste zaro�la potrafi� si� przemieszcza� i nie nale�y spuszcza� ich z oka. Szczeg�lnie noc�. S�dz�, �e b�dziemy teraz mieli oko�o pi�ciu spokojnych godzin. Gdyby to nie wy � starczy�o, lepiej b�dzie przerwa� akcj� ratunkow�, przeczeka� noc na Rhabwarze i wr�ci� jutro.

Wiatr rzeczywi�cie ucich� tymczasem i widzieli ju� wrak oraz porozrzucane wko�o niego ciemne obiekty. Powietrze dr�a�o od gor�ca. Conway uzna�, �e pi�� godzin to a� za wiele, by zebra� wszystkich i przetransportowa� ich na Rhabwara w celu dokonania wst�pnych ogl�dzin. Na pustyni mo�na by�o najwy�ej udzieli� pierwszej pomocy.

��Czy kto� zada� sobie trud, aby nazwa� jako� t� zapomnian� przez wszystkich planet�? � spyta� kapitan, wychodz�c ze �luzy �adownika.

��Trugdil, sir � odpar� Dodds po chwili wahania.

Fletcher uni�s� brwi, Murchison wybuchn�a �miechem, Naydrad musia�a �ywio�owo zafalowa� sier�ci�, gdy� materia jej lekkiego skafandra poruszy�a si� wyra�nie.

��Trugdil do kelgia�ski gryzo� o pewnym bardzo brzydkim zwyczaju��� zacz�a siostra prze�o�ona.

��Wiem � powiedzia� astrogator.�� Ale jednostka Korpusu, kt�ra odkry�a t� planet�, mia�a w�a�nie kelgia�sk� za�og�. Istnieje zwyczaj, zgodnie z kt�rym nowy �wiat otrzymuje nazw� od imienia kapitana, tym razem jednak dow�dca scedowa� to prawo na pierwszego oficera, a ten kolejno na swoich podw�adnych. Mimo to nikt nie by� sk�onny przyj�� podobnego zaszczytu. S�dz�c po tym, jak� nazw� ostatecznie wybrali, im chyba te� si� tu nie spodoba�o. Znam jeszcze inny przypadek�

��Ciekawe � mrukn�� cicho Conway � ale marnujemy czas. Prilicla?

��S�ysz� ci�, przyjacielu Conway � rozleg� si� w s�uchawkach he�mu g�os empaty.�� Porucznik Haslam przekazuje obraz z teleskopu na ekran, mam te� obraz z twojej kamery czo�owej. Czekam w gotowo�ci.

��Dobrze. Naydrad pomo�e mi z noszami. Pozostali niech si� rozdziel� i przyjrz� ofiarom. Je�li kt�rykolwiek osobnik b�dzie si� porusza� albo zauwa�ycie, �e porusza� si� jeszcze niedawno, prosz� zaraz wezwa� patolog Murchison albo mnie. Wa�ne, �eby�my nie marnowali czasu na zw�oki � doda�, gdy wzi�li si� ju� do pracy.�� Prosz� te� zachowa� ostro�no��. Nie znamy tych istot, a one najpewniej nie znaj� nas. Mo�liwe, �e nasza posta� obudzi w nich dawne l�ki, co w po��czeniu z os�abieniem, b�lem i zmniejszon� poczytalno�ci� doprowadzi do gwa�townych odruchowych, reakcji obronnych, kt�re nie wyst�pi�yby w normalnych okoliczno�ciach.�� Przerwa�, bo pozostali rozchodzili si� coraz dalej, a pierwsze, pokryte cz�ciowo piaskiem cia�o by�o ju� tylko kilka metr�w od niego.

Naydrad pomog�a mu odgarn�� piach. Istota mia�a sze�� odn�y i cylindryczny tu��w zako�czony z jednej strony kulist� g�ow�, z drugiej za� czym� na kszta�t ogona, trudno wszak�e rozpoznawalnego z powodu obra�e�. Dwie przednie ko�czyny by�y zwie�czone d�ugimi chwytnymi manipulatorami. Da�o si� te� dostrzec dwoje oczu, skrytych cz�ciowo pod ci�kimi powiekami, a tak�e r�ne szczeliny i otwory, kt�re musia�y mie� zwi�zek z narz�dami s�uchu oraz w�chu, uk�adem trawiennym i oddechowym. Sk�ra by�a jasnobrunatna, z wyj�tkiem grzbietu, gdzie nabiera�a br�zowoczerwonego odcienia. Wida� by�o na niej liczne rany ci�te i otarcia, kt�re przesta�y ju� krwawi� i by�y dok�adnie oblepione piaskiem. Mo�liwe, �e ten ostatni wspom�g� proces krzepni�cia. Nawet wielka rana po oderwanym r�wno, niczym przy amputacji, domniemanym ogonie by�a ju� sucha.

Conway pochyli� si�, aby zbada� cia�o skanerem. Nie znalaz� �lad�w z�ama� ani obra�e� wewn�trznych i sk�onny by� uzna�, mo�na ruszy� stworzenie, nie pogarszaj�c jego stanu. Naydrad czeka�a ju� z noszami na informacj�, czy ma �adowa� pacjenta czy te� zostawi� cia�o do autopsji, gdy Conway wykry� bardzo s�ab� aktywno�� mi�nia sercowego i p�ytki, powolny oddech. �lady �ycia by�y tak s�abe, �e o ma�y w�os by je przeoczy�.

��Widzisz go, Prilicla?

��Tak, przyjacielu Conway. Niezwykle ciekawa forma �ycia.

��Mamy tu mn�stwo lu�nej tkanki � stwierdzi� Ziemianin.�� Zapewne to skutek odwodnienia. Zastanawia mnie, �e wszyscy wygl�daj� na podobnie poszkodowanych��� Zamilk�, �aduj�c z Kelgiank� pacjenta na nosze.

��Na pewno sam ju� si� domy�li�e�, przyjacielu Conway, sk�d si� to wzi�o � rzek� po chwili Prilicla w spos�b maj�cy zasugerowa�, i� w �adnym razie nie przypuszcza, aby Conway przeoczy� co� tak oczywistego.�� Odwodnienie i ciemniejsze zabarwienie powierzchownych warstw nask�rka wi�za� si� mo�e z miejscowym oddzia�ywaniem czynnik�w �rodowiskowych, a zaczerwienienie g�rnych partii z oparzeniami s�onecznymi.

Conway jako� wcze�niej si� tego nie domy�li�, ale szcz�liwie by� na tyle daleko od empaty, �e Prilic�a nie m�g� wyczu� jego zak�opotania.

��Naydrad, nie zapomnij o nasuni�ciu filtra s�onecznego � powiedzia�, wskazuj�c nosze.

Murchison za�mia�a si� z cicha.

��Ja te� na to nie wpad�am i do�� mnie to niepokoi�o. Ale mam tu par� istot, kt�re powiniene� obejrze�. Obie �yj�, chocia� s� w krytycznym stanie. Maj� rozleg�e rany. R�ni� si� znacznie mas�, a rozmieszczenie ich organ�w jest� do�� osobliwe. Na przyk�ad, przew�d pokarmowy�

��Na razie musimy si� skupi� na oddzieleniu martwych od �ywych � przerwa� jej Conway.�� Szczeg�owe badania i autopsje przeprowadzimy na statku. Teraz nie po�wi�cajmy �adnemu wi�cej czasu, ni� to naprawd� niezb�dne. Ale rozumiem, o czym m�wisz. M�j te� jest ciekawym przypadkiem.

��Tak, doktorze � odpar�a ch�odno Murchison, chocia� Conway stara� si� by� tak uprzejmy, jak tylko m�g�. Prawie j� przeprosi�. Jednak patolodzy, a w�r�d nich i Murchison, byli dziwni.

��Kapitanie? Poruczniku Dodds? Macie jeszcze jakich� �ywych?

��Nie przygl�da�em si� a� tak uwa�nie, doktorze � odpowiedzia� Fletcher troch� nieswoim g�osem. Zapewne dla kogo�, kto nie by� lekarzem, widok tylu powa�nie rannych by� trudny do zniesienia.�� Obszed�em tylko szybko teren, licz�c ich wszystkich i sprawdzaj�c, czy �aden nie le�y w�r�d ska� lub pod piaskiem. ��cznie mamy tu dwadzie�cia siedem cia�. Jednak s� do�� dziwnie u�o�one, doktorze. Ca�kiem jakby statek mia� wybuchn�� albo si� zapali�, a oni pr�bowali resztk� si� odpe�zn�� jak najdalej. Jednak nasze czujniki nie wskazuj� na podobne niebezpiecze�stwo.

Dodds odczeka� kilka sekund dla pewno�ci, �e kapitan sko�czy�.

��Mam trzech �ywych, poruszaj� si� nieznacznie. I jednego, kt�ry wygl�da na martwego, ale to pan jest tu lekarzem.

��Dzi�kuj� � rzuci� oschle Conway.�� Zajmiemy si� nimi, kiedy tylko si� da. P�ki co, poruczniku, prosz� pom�c Naydrad przy noszach.

Sam przy��czy� si� do Murchison i przez nast�pn� godzin� kr��yli w�r�d ofiar, sprawdzaj�c skal� obra�e� i przygotowuj�c kolejne istoty do transportu. W ko�cu nosze by�y ju� niemal pe�ne, miejsca zosta�o na dwie �redniej wielko�ci ofiary, kt�re wst�pnie sklasyfikowali jako DCMH, albo na jednego wielkiego DCOJ. Ca�kiem niewielkie istoty klasy DCLG, o po�ow� prawie mniejsze od DCMH, do kt�rych nale�a� pierwszy badany przez Conwaya osobnik, zostawili na razie, gdy� wszystkie dawa�y wyra�ne oznaki �ycia. Ani Murchison, ani Conway nie potrafili jednak zrozumie� ich fizjologii. Patolog sk�onna by�a uzna�, �e ma�e DCLG mog� by� nieinteligentymi zwierz�tami laboratoryjnymi albo pok�adowymi maskotkami, podczas gdy zdaniem Conwaya wi�ksze DCOJ by�y chyba zwierz�tami rze�nymi, te� oczywi�cie pozbawionymi rozumu. Niemniej przy nowych rasach nigdy nie mo�na by�o by� pewnym czego� do ko�ca, tote� postanowili traktowa� wszystkich jak pacjent�w.

Potem trafili na jedn� z najmniejszych istot, niew�tpliwie martw�.

��Zbadam go w �adowniku � postanowi�a natychmiast Murchison.�� Dajcie mi kwadrans, a b�d� mog�a powiedzie� Prilicli co nieco o ich metabolizmie, zanim jeszcze pierwsze ofiary dotr� na pok�ad.

Wzbijaj�c porywane przez wiatr chmury piasku, ruszy�a do �adownika z cia�em na ramieniu i torb� medyczn� trzyman� dla r�wnowagi w drugiej d�oni. Conway chcia� ju� zaproponowa� jej, aby poczeka�a z badaniem, a� wr�ci na Rhabwara, gdzie czeka�o na ni� ca�e laboratorium, ale Murchison mia�a swoje powody, aby post�pi� inaczej. Po pierwsze, gdyby wyruszy�a teraz z Doddsem i Naydrad, musieliby zostawi� kilka umieszczonych ju� na noszach stworze�, a po drugie, na razie potrzebne by�y tylko podstawowe informacje, maj�ce u�atwi� Prilicli przeprowadzenie operacji i leczenia zachowawczego. W�a�ciwa kuracja mia�a si� zacz�� dopiero w Szpitalu.

��S�ysza� pan, kapitanie?�� spyta� Conway.�� Niech Dodds i Naydrad startuj�, jak tylko Murchison sko�czy autopsj�. Chyba b�dziemy potrzebowa� trzech lot�w, �eby zabra� ich wszystkich, i czwartego, �eby si� ewakuowa�. I musz� si� pospieszy�, je�li mamy sko�czy� przed zachodem s�o�ca i kolejn� burz�.

Fletcher, kt�ry zwykle potwierdza� przyj�cie polecenia, tym razem nie odpowiedzia�.

��Murchison zostanie ze mn�, �eby przygotowa� kolejnych rannych do transportu. U�o�ymy ich gdzie�, gdzie b�d� os�oni�ci przed s�o�cem i podmuchami wiatru nios�cego piasek. Mo�e pod kad�ubem statku, a najlepiej w �rodku, je�li nie ma tam zbyt wielkiego ba�aganu.

��Nie, doktorze � odezwa� si� Fletcher.�� Obawiam si� tego, co mo�emy znale�� we wn�trzu wraku.

Conway nic nie powiedzia�, ale lekkie westchni�cie, gdy bada� kolejnego rozbitka, wyra�nie �wiadczy�o o jego irytacji. Kapitan by� uznanym ekspertem od technologii kosmicznej obcych. Dlatego w�a�nie powierzono mu dowodzenie statkiem szpitalnym. Od dawna by�o wiadomo, jak niebezpieczna potrafi by� dla ratownik�w misja prowadzona na pok�adzie jednostki, kt�rej budowy ani zasad konstrukcyjnych nie znaj�. Fletcher mia� zatem powody, aby zachowa� jak najdalej id�c� ostro�no��. By� kompetentny, wiedzia� zawsze, co robi, i nigdy nie zdradza� w�tpliwo�ci co do powierzonych mu zada�. Tym razem jednak zachowa� si� inaczej. Conway ci�gle si� nad tym zastanawia�, gdy jaki� cie� pad� na ogl�dane w�a�nie przez niego cia�o.

Nad nim sta� kapitan. Wygl�da� na naprawd� zaniepokojonego.

��Wiem, doktorze, �e w czasie akcji ratunkowej to pan dowodzi � powiedzia� tonem zdradzaj�cym zmieszanie.�� Chc�, aby pan wiedzia�, �e w pe�ni to akceptuj�. Jednak w tym wypadku s�dz�, �e powinienem podj�� moje obowi�zki.�� Spojrza� na wrak i na ci�ko rannego obcego.�� Doktorze, czy ma pan do�wiadczenie w medycynie s�dowej?

Ziemianin a� przysiad� i tylko patrzy� na majora z otwartymi ustami. Fletcher zaczerpn�� g��boko powietrza i podj�� w�tek:

��Rozmieszczenie i stan ofiar dooko�a wraku wydaje mi si� nienaturalny � powiedzia� z ca�� powag�. � Wskazuje, �e odby�a si� tu pospieszna ewakuacja, chocia� wed�ug naszych odczyt�w statkowi nic nie zagra�a i nie odnajdujemy �lad�w promieniowania. Poza tym wszyscy ranni maj� podobne obra�enia. Na dodatek, chocia� niekt�rzy oddalili si� od statku bardziej ni� pozostali, wszyscy padli w stosunkowo ma�ym promieniu od kad�uba. St�d zastanawiam si�, czy ich obra�enia nie powsta�y ju� na pustyni, i to w miejscach, gdzie le�� obecnie.

��Jaki� miejscowy drapie�nik m�g� ich zaatakowa�, gdy byli jeszcze w szoku i os�abieni po katastrofie � powiedzia� Conway.

Kapitan pokr�ci� g�ow�.

��Na tej planecie nie ma zwierz�cia zdolnego do zadania takich ran. Wi�kszo�� to rany ci�te albo amputacje ko�czyn, a to sugeruje ostre narz�dzie. Ten, kto go u�y�, mo�e ci�gle znajdowa� si� na pok�adzie statku. Je�li tak jest, nie wykluczam, �e ci le��cy tutaj mieli szcz�cie, �e uda�o im si� uciec, a w�wczas a� boj� si� my�le�, co znajdziemy w �rodku. Teraz sam pan widzi, dlaczego nalegam na oddanie mi dow�dztwa. Korpus Kontroli jest ramieniem prawa Federacji, a moim zdaniem mog�o tu doj�� do powa�nego przest�pstwa. W tej sytuacji funkcja kapitana statku szpitalnego jest mniej istotna, przede wszystkim winienem si� zachowa� jak policjant.

��Stan tego cia�a, podobnie jak kilku innych, kt�re zbadali�my, nie wyklucza takiej ewentualno�ci � odezwa�a si� Murchison, uprzedzaj�c Conwaya.

��Dzi�kuj� pani � powiedzia� Fletcher.�� Dlatego w�a�nie chcia�bym, by�cie wr�cili na razie na Rhabwara, podczas gdy Dodds i ja aresztujemy przest�pc�. Gdyby co� posz�o �le, Haslam i Chen dowioz� was do Szpitala.

��M�wi Haslam, sir � rozleg�o si� w s�uchawkach.�� Czy mam wezwa� pomoc Korpusu?

Kapitan nie odpowiedzia� od razu, a Conway pomy�la�, �e to istotnie mog�oby wyja�ni�, dlaczego nie uszkodzony statek wypu�ci� boj� alarmow� i zdecydowa� si� na awaryjne l�dowanie. Co� mog�o zaj�� w�r�d za�ogi. Mo�e jakie� paskudztwo wyrwa�o si� z zamkni�cia? Musia� opanowa� zaczynaj�c� w�asne wycieczki wyobra�ni�.

��Nie mamy pewno�ci, �e chodzi o przest�pstwo � powiedzia�. � Mo�e jakie� zwierz� laboratoryjne uciek�o z klatki? Oszala�e z b�lu, mog�o zrobi� wiele z�ego�

��Zwierz�ta u�ywaj� k��w albo pazur�w, doktorze � przerwa� mu kapitan.�� Nie no�y.

��To nowy gatunek � zaprotestowa� Conway.�� Nic o nich nie wiemy, nie znamy ich kultury ani zwyczaj�w. Mog� nie mie� poj�cia o naszych prawach.

��Nieznajomo�� prawa nie usprawiedliwia przest�pstwa, jakim jest napa�� na inn� istot� rozumn�. Ochrona ofiary te� nie zale�y od tego, czy zna ona prawo.

��To prawda��� mrukn�� Conway.�� Ale nie jestem ca�kiem przekonany, �e z tym w�a�nie mamy do czynienia. Dop�ki nie uzyskam pewno�ci, Haslam nie wezwie pomocy. Niemniej obserwujcie teren, a gdyby cokolwiek si� poruszy�o, natychmiast meldujcie. Niebawem Dodds wystartuje, zabieraj�c�

��Naydrad i rannych � doko�czy�a Murchison.�� Wystraszy� mnie pan, kapitanie, ale to ci�gle tylko hipoteza. Sam pan to przyzna�. Podsumowuj�c, wiemy jedynie, �e mamy tu wi�ksz� liczb� rannych obcych, kt�rzy chocia� nie�wiadomi zapewne istnienia Federacji, maj� prawo do jej opieki i ochrony. Czy ucierpieli na skutek katastrofy, czy z r�ki jakiego� psychopaty, nie zmienia to kwestii podstawowej, a mianowicie, �e potrzebuj� pomocy medycznej.

Kapitan spojrza� na �adownik, w kt�rym pracowa�a po��czona z nimi drog� radiow� Murchison, i znowu na doktora.

��Nie mam nic do dodania � powiedzia� Conway. Fletcher nie powiedzia� ju� ani s�owa. Murchison sko�czy�a tymczasem badanie, a Dodds i Naydrad przenie�li jeszcze dw�ch rannych do �adownika. Nie odezwa� si� i wtedy, gdy maszyna wystartowa�a, Conway za� wybra� os�oni�ty przez ska�y zak�tek, w kt�rym mieli u�o�y� reszt� rozbitk�w. Nie zaoferowa� te� pomocy, chocia� przenoszenie obcych bez noszy by�o trudne i wyczerpuj�ce. Chodzi� tylko mi�dzy cia�ami z kieszonkow� kamer� i rejestrowa� po�o�enie ka�dego z nich. Ca�y czas pilnowa� przy tym, aby zajmowa� pozycj� mi�dzy dwojgiem lekarzy a wrakiem.

Bez w�tpienia bardzo powa�nie traktowa� rol� policjanta chroni�cego osoby postronne przed zagro�eniem.

Modu� ch�odz�cy w skafandrze Conwaya nie dzia�a� chyba najlepiej i doktor ch�tnie otworzy�by na kilka minut przes�on� he�mu, jednak nawet za ska�ami wiatr cisn��by mu zaraz do �rodka kilka gar�ci piasku.

��Odpocznijmy chwil� � powiedzia�, uk�adaj�c kolejnego rannego obok innych.�� Czas porozmawia� z Prilicl�.

��Zawsze ch�tnie z wami rozmawiam, przyjaciele � rzek� paj�kowaty.�� Wprawdzie jestem poza zasi�giem waszego pola emocjonalnego, ale wsp�czuj� wam sytuacji i mam nadziej�, �e l�k przed zetkni�ciem z przest�pc� za bardzo was nie przera�a.

��Przede wszystkim nie mo�emy otrz�sn�� si� ze zdumienia � odpar� Conway.�� Ale mo�e troch� nam ul�ysz, godz�c si� wys�ucha� tych skromnych informacji, kt�re zdo�ali�my zebra�. Pozosta�o jeszcze kilka chwil, nim pacjenci do ciebie dotr�.

Conway wyja�ni�, �e nadal maj� w�tpliwo�ci co do prawid�owej klasyfikacji znalezionych istot, ale na pewno nale�� one do trzech r�nych, chocia� spokrewnionych typ�w: DCLG, DCMH i DCOJ. Nosi�y dwojakiego rodzaju obra�enia. Dominowa�y rany ci�te i otarcia, kt�re mog�y powsta� podczas fatalnego l�dowania na skutek uderze� o ostre metalowe kraw�dzie. Poza tym by�y te� przypadki amputacji ko�czyn, i to tak liczne, �e nie mog�y si� wi�za� z katastrof� i nale�a�o szuka� dla nich innego wyja�nienia.

Wszyscy mieli normaln� temperatur� nieco wy�sz� ni� wi�kszo�� ciep�okrwistych tlenodysznych, co wskazywa�o na szybki metabolizm i wysok� aktywno��. Pasowa�o to do pe�nej utraty przytomno�ci oraz sporego odwodnienia po��czonego z niedo�ywieniem. Istoty o szybkim metabolizmie rzadko bywa�y p�przytomne. By�y te� przes�anki pozwalaj�ce s�dzi�, �e maj� szczeg�ln� zdolno�� powstrzymywania krwawienia z otwartych ran, a nawet z kikut�w. By� mo�e koagulacj� przyspieszy� piasek, ale nawet je�li nie, by�aby to rzadka cecha.

��Zanim dotrzemy do Szpitala, zdo�amy jedynie nawodni� obcych i poda� im p�yny od�ywcze. Murchison okre�li�a ju� sk�adniki pasuj�ce do ich metabolizmu. Je�li uznasz za stosowne, mo�esz te� za�o�y� szwy na niekt�re rany. Gdyby to by�o za wiele dla ciebie jednego, zatrzymaj Naydrad na pok�adzie, a na d� wy�lij tylko pilota z noszami. Murchison pojedzie na g�r� z nast�pnym transportem i zostanie z tob�, podczas gdy Naydrad przyleci po ostatni� parti�. Na chwil� zapad�a cisza.

��Rozumiem, przyjacielu Conway. Ale czy wzi��e� pod uwag�, �e przy takim podziale obowi�zk�w a� trzy osoby z personelu medycznego b�d� przez d�u�szy czas na Rhabwarze, podczas gdy tylko ty zostaniesz na dole, gdzie obecnie najbardziej potrzeba pomocy? Jestem przekonany, �e doskonale poradz� sobie z nap�ywaj�cymi pacjentami. Wykorzystam automatyczn� aparatur�, poprosz� o pomoc Haslama i Chena i na pewno damy sobie rad�.

Conway pomy�la�, �e na razie zapewne tak, ale gdy obcy zaczn� odzyskiwa� przytomno�� w nowym, by� mo�e budz�cym w nich l�k otoczeniu i ujrz� wisz�cego nad sob� wielkiego, ale kruchego jak trzcina owada� Lepiej by�o nie wyobra�a� sobie, co mog�oby si� sta� z Prilicl�. Jednak nim Conway zd��y� co� powiedzie�, empata znowu si� odezwa�:

��Jestem poza zasi�giem waszych uczu�, ale znam was na tyle, by wiedzie�, jak silna wi� emocjonalna istnieje pomi�dzy tob� a przyjaci�k� Murchison. Domy�lam si�, �e na decyzji o odes�aniu jej na g�r� zawa�y�a mo�liwo��, i� we wraku albo w jego okolicy znajduje si� gro�na, mo�e nawet szalona istota. Nie wykluczam jednak, �e przyjaci�ka Murchison o wiele lepiej by si� czu�a, gdyby mog�a zosta� z tob�.

Murchison unios�a g�ow� znad rannego.

��O to w�a�nie ci chodzi�o?

��Nie � sk�ama� Conway.

Za�mia�a si�.

��S�ysza�e�, Prilicla? Oto osoba ca�kiem pozbawiona wra�liwo�ci. Powinnam raczej wyj�� za kogo� w twoim rodzaju.

��Dzi�kuj� za komplement, przyjaci�ko Murchison, ale o�miel� si� zauwa�y�, �e masz za ma�o n�g.

Us�yszeli, jak Fletcher chrz�ka znacz�co. Wyra�nie nie podoba�a mu si� ich beztroska. Niemniej nie zaprotestowa� g�o�no. Musia� rozumie�, �e przy takim napi�ciu przyda si� chwila wytchnienia.

��Dobrze � mrukn�� Conway.�� Patolog Murchison zostanie na Trugdilu, i to niezale�nie od tego, ile ma n�g. Doktorze Prilicla, zatrzyma pan siostr� Naydrad. Na pewno b�dzie wi�ksz� pomoc� przy wst�pnym badaniu i opiece nad chorymi ni� in�ynier i oficer ��czno�ci. Dzi�ki temu Haslam i Dodds b�d� mogli wr�ci� do nas z noszami i materia�ami medycznymi, kt�rych list� podamy p�niej. Jakie� pytania?

��Nie mam pyta�, przyjacielu Conway. L�downik ju� dokuje.

Murchison i Conway zaj�li si� znowu rannymi. Kapitan bada� tymczasem kad�ub wraku. S�yszeli, jak ostukuje poszycie i zgrzyta po metalu czujnikami. Wiatr zmieni� kierunek, tak �e ska�a chroni�a le��cych ju� tylko przed s�o�cem, ale nie przed piaskiem.

Haslam zameldowa� z Rhabwara, �e okolic� nawiedzi�a niewielka burza, kt�ra minie na pewno przed kolejnym l�dowaniem za p� godziny. Tytu�em pocieszenia doda�, �e w pobli�u nie porusza si� nic poza ekip� ratownicz� i kilkoma kolczastymi krzewami, kt�re jednak przegra�yby wy�cig nawet z najbardziej rozleniwionym ��wiem.

Wszyscy rozbitkowie pr�cz trzech znale�li si� ju� pod ska��. Conway ruszy� po reszt�, Murchison zacz�a za� owija� le��cych w p�achty plastiku maj�ce chroni� ich przed piaskiem, a ponadto s�u�y� za namioty tlenowe. Do ka�dego z rannych przyczepi�a ma�� butl� uwalniaj�c� pod okryw� na tyle du�o tlenu, aby zaspokoi� on potrzeby stworzenia. Uznali, �e wprawdzie trudno orzec cokolwiek z ca�kowit� pewno�ci�, ale podanie tlenu raczej nie zaszkodzi. Mog�o si� przyda� przy tak s�abym oddechu, powinno te� u�atwi� gojenie si� ran. Niemniej �aden z rannych nie zdradza� ci�gle oznak powrotu do przytomno�ci.

��Niepokoi mnie to, �e wszyscy s� r�wnie g��boko nieprzytomni � powiedzia�a Murchison, gdy Conway wr�ci�, d�wigaj�c jednego z wielkich DCOJ.�� Nie pasuje mi to do rodzaju i rozleg�o�ci obra�e�. Mo�e weszli w stan hibernacji?

��Utrata przytomno�ci by�a nag�a � stwierdzi� z pow�tpiewaniem Conway.�� Jak sugeruje kapitan, dosz�o do niej w trakcie ucieczki ze statku. Zwykle wej�cie w hibernacj� nast�puje w bezpiecznym miejscu, a nie wtedy, gdy istnieje fizyczne zagro�enie.

��My�la�am o reakcji odruchowej � wyja�ni�a Murchison.�� Mo�e wobec obra�e� ich organizm popada w odr�twienie, aby mogli przy spowolnionym metabolizmie doczeka� pomocy? Co to jest?

Chodzi�o jej o g�o�ny, metaliczny zgrzyt dobywaj�cy si� z wraku. Trwa� kilka sekund, urwa� si� i znowu powt�rzy�. W s�uchawkach s�yszeli te� ci�ki oddech Fletchera pozwalaj�cy domniemywa�, �e to kapitan jest sprawc� jazgotu.

��Kapitanie?�� spyta�a Murchison.�� Wszystko w porz�dku?

��W najlepszym, prosz� pani � odpar� natychmiast Fletcher.�� Znalaz�em w�az, kt�ry zdaje si� prowadzi� do �adowni. Zwyk�y hermetyczny w�az bez �luzy. Gdy statek si� przewr�ci�, nie da�o si� go szeroko otworzy�, bo dolna kraw�d� wry�a si� w piasek. Odkopa�em go, ale zawiasy si� wygi�y, jak pewnie sami s�yszeli�cie. W �rodku znalaz�em dalszych dw�ch obcych, kt�rzy pr�bowali t�dy uciec, ale szczelina by�a dla nich za ma�a. Jeden jest wielki, drugi nale�y do �redniego typu. Obu brakuje cz�ci ko�czyn, �aden si� nie porusza. Mam ich przynie��?

��Lepiej b�dzie, je�li najpierw ich zobacz� � powiedzia� Conway.�� Prosz� da� mi par� minut, a� sko�cz� z tym, kt�rego teraz przynios�em.

��Znalaz� pan jakie� inne �lady zbrodni, kapitanie?�� spyta�a Murchison, gdy uk�adali pacjenta pod namiotem tlenowym.

� �adnych, poza tymi dwoma okaleczonymi. Czujniki nie wychwytuj� ruchu we wraku, je�li nie liczy� drobnych impuls�w, kt�re oznaczaj� zapewne osypywanie si� czy osiadanie jakich� szcz�tk�w. Jestem pewien, �e ten kto� opu�ci� wrak.

��Skoro tak, p�jd� z tob� � stwierdzi� Conway. Wiatr ucich� ju�, gdy podeszli do kad�uba i ujrzeli czarny, prostok�tny otw�r tu� nad ziemi� i machaj�cego ze �rodka kapitana. Wko�o by�o tyle dziur w poszyciu, �e bez tego znaku mogliby mie� k�opoty ze znalezieniem wej�cia. Z zewn�trz wydawa� si� mog�o, �e statek lada chwila si� rozpadnie, jednak gdy wpe�zli do �rodka, lampy ukaza�y zdumiewaj�co ma�o zniszcze�.

��Jak wyszli pozostali?�� spyta� Conway i kl�kn��, aby zbada� skanerem wi�ksz� istot�. Znalaz� ran� po odci�ciu ko�czyny, ale poza tym obra�enia nie by�y rozleg�e.

��W g�rnej cz�ci, z przodu kad�uba, jest wielki w�az osobowy � wyja�ni� Fletcher.�� Przynajmniej by� dost�pny, gdy statek si� przewr�ci�. Zapewne musieli si� ze�lizgiwa� po krzywi�nie poszycia i skaka� na ziemi�. Albo te� w�drowali w kierunku rufy, kt�ra jest ca�kiem nisko, i dopiero stamt�d skakali. Ci dwaj mieli pecha.

��Szczeg�lnie jeden � powiedzia�a Murchison.�� DCOJ nie �yje. Jego obra�enia nie by�y a� tak powa�ne jak u innych, ale analizator podpowiada, �e mia� kontakt ze �r�cymi oparami, kt�re bardzo powa�nie uszkodzi�y mu p�uca. Co z twoim DCMH?

� �yje � oznajmi� Conway.�� Te� ma k�opoty z p�ucami, ale mo�e to wytrzymalszy gatunek ni� tamte dwa.

��Ciekawi mnie ta istota � powiedzia�a zamy�lona Murchison, patrz�c na DCOJ.�� Czy w og�le jest inteligentna? DCLG i DCMH niemal na pewno tak. Maj� chwytne ko�czyny, jeden rozwin�� ich nawet sze��, przy braku st�p. Tymczasem DCOJ to przede wszystkim z�by i ca�y system �o��dk�w na czterech nogach i z dwoma pazurzastymi �apami.

��Te �o��dki s� puste � doda� Conway.�� Wszystkie przypadki, kt�re tu bada�em, mia�y puste �o��dki.

��Tak jak ja � mrukn�a Murchison.

R�wnocze�nie spojrzeli na siebie.

��Kapitanie � zawo�a� Conway.

Fletcher manipulowa� przy czym�, co wygl�da�o na wewn�trzne wej�cie do �adowni. Musia� wyci�ga� r�ce wysoko nad g�ow�, sta� bowiem na �cianie. Co� szcz�kn�o g�o�no i drzwi odsun�y si� ku do�owi. Oficer chrz�kn�� z zadowoleniem i do��czy� do nich.

��Tak, doktorze?

��Kapitanie, mamy pewn� teori�, kt�ra by� mo�e wyja�nia, jakie przest�pstwo tu pope�niono. Przypuszczamy, �e tym, co sk�oni�o rozbitk�w do wystrzelenia boi alarmowej, m�g� by� po prostu g��d. Wszyscy zbadani do tej pory mieli puste �o��dki. Niewykluczone wi�c, �e pa�ski kryminalista to jeden z cz�onk�w za�ogi, kt�ry okaza� si� kanibalem.

Zanim Fletcher zd��y� si� odezwa�, w s�uchawkach rozleg� si� g�os Prilicli:

��Przyjacielu Conway, nie zbada�em jeszcze wszystkich rannych, niemniej na podstawie tego, co dot�d zobaczy�em, zgadzam si�, �e ucierpieli na skutek odwodnienia i wyg�odzenia. Problem jednak w tym, �e na pewno nie w stopniu, kt�ry zagra�a�by ich �yciu. Tw�j hipotetyczny kanibal musia�by zaatakowa� ich w chwili, gdy brak po�ywienia nie by� jeszcze problemem. Jeste� pewien, �e to inteligentne stworzenie?

��Nie � odpar� Conway.�� Ale mogli�my z Murchison przeoczy� tego osobnika, bo po kilku pierwszych przypadkach zajmowali�my si� g��wnie obra�eniami, a nie szczeg�owym stanem narz�d�w wewn�trznych. M�g� trafi� ju� na Rhabwara. Je�li wi�c napotkasz dobrze od�ywionego rozbitka, niech Haslam i Chen szybko obezw�adni� go pasami. Kapitan b�dzie nim zainteresowany z przyczyn zawodowych.

��Z pewno�ci� � mrukn�� ponuro Fletcher. Chcia� powiedzie� co� jeszcze, gdy Haslam, kt�ry zast�pi� Doddsa przy sterach, oznajmi�, �e l�duje za sze�� minut i b�dzie potrzebowa� pomocy przy noszach.

Wype�niwszy nosze i u�o�ywszy dodatkowo obcych po dw�ch na wolnych fotelach za�ogi, Haslam m�g� zabra� ledwie po�ow� pozosta�ych ofiar. Ich stan nie zmieni� si� ani na jot�. Cie� ska�y wyd�u�y� si�, chocia� powietrze pozostawa�o gor�ce i nie by�o wiatru. Murchison powiedzia�a, �e ch�tnie sp�dzi�aby jako� po�ytecznie czas do ponownego przybycia �adownika. Chcia�a zbada� zw�oki wielkiego DCOJ, kt�re le�a�y we wraku. Przeno�ne wyposa�enie nie by�o w tym przypadku idealne, ale co� mog�o da�. �redni DCMH odlecia� z Haslamem.

Od pocz�tku by�o wida�, �e Fletcher brzydzi si� widokiem autopsji, gdy wi�c Murchison powiedzia�a mu, �e lampy na he�mach ich dwojga zapewniaj� do�� �wiat�a, oddali� si� szybko i zacz�� szpera� mi�dzy kontenerami przymocowanymi do pionowej obecnie pod�ogi. Po jakim� kwadransie obwie�ci�, �e skaner wskazuje na tak� sam� zawarto�� wszystkich i �e niemal na pewno to �adownia, a nie okr�towy magazyn. Doda�, �e zamierza zapu�ci� si� w korytarz za w�azem, aby szuka� innych rozbitk�w i zbiera� dowody.

��Musi pan to robi� teraz, kapitanie?�� spyta�a Murchison z niepokojem, podnosz�c g�ow�.

Conway te� obr�ci� si� w kierunku Fletchera, ale nie spojrza� na jego twarz. Z jakiego� powodu wzrok lekarza przyku�a bro� wisz�ca u pasa dow�dcy.

��Uwierzy pan, kapitanie, �e chocia� nosi pan bro� od pierwszej misji Rhabwara, zauwa�y�em j� dopiero teraz?�� spyta� cicho.�� Sta�a si� cz�ci� pa�skiego munduru. Tak samo niewinn� jak plecak.

��Uczono nas, �e na istotach szanuj�cych prawo bro� nie robi wra�enia � powiedzia� z niejakim zak�opotaniem Fletcher.�� Jednak gdy mamy do czynienia z kim� o z�ych intencjach albo zgo�a winnym, efekt psychologiczny nasila si� proporcjonalnie. Niemniej wcze�niej rzeczywi�cie mog�a wywiera� jedynie psychologiczny wp�yw. Dopiero przed kilkoma chwilami porucznik Haslam dostarczy� mi amunicj�. Na pok�adzie nie by�o sensu nosi� za�adowanej broni � doda� tonem wyt�umaczenia.�� Nie mia�em te� powodu przypuszcza�, �e akcja ratunkowa zmieni si� w policyjn�.

Murchison za�mia�a si� cicho i wr�ci�a do pracy. Conway te� pochyli� si� nad zw�okami.

��Nie mo�emy sp�dzi� tu wiele czasu, a moim zadaniem jest przygotowa� mo�liwie szczeg�owy raport o zdarzeniu i zwi�zanych z nim okoliczno�ciach � powiedzia� kapitan, zbieraj�c si� do odej�cia.�� To ca�kiem nowa rasa, dysponuj�ca now� dla nas technologi�, a przeznaczenie tego statku mo�e si� okaza� kluczowe dla wyja�nienia, co tu si� sta�o. Czy nasz przest�pca by� rozumny? Mo�e zosta� porwany? A mo�e to tylko zwierz�? Je�li jednak jest inteligentny, dlaczego oszala�? Jaki by� stan statku i za�ogi przed l�dowaniem? Wiem, �e trudno znale�� okoliczno�ci �agodz�ce, gdy w gr� wchodz� powa�ne okaleczenie i kanibalizm, ale dop�ki nie dowiemy si� wszystkiego��� Urwa� i przystawi� czujnik do �ciany.�� Na statku nie ma nikogo opr�cz nas � podj�� po paru chwilach.�� W�az zostawi�em uchylony tylko na kilka cali. Gdyby ktokolwiek pr�bowa� wej��, z pewno�ci� go us�yszycie, bo narobi mn�stwo ha�asu. Rhabwar te� obserwuje nieustannie teren. W razie czego zd��� wr�ci�, nie musicie si� wi�c ba�.

Wznowiwszy autopsj�, mogli �ledzi� w�dr�wk� kapitana w kierunku rufy, gdy� poza przekazywaniem obraz�w z kamery relacjonowa� tak�e g�o�no ka�dy sw�j krok. Jak m�wi�, korytarz by� wed�ug ziemskich standard�w do�� niski i raczej ma�o przestronny. Musia� pe�zn��, nie mia� te� szans zawr�ci� w nim inaczej, jak tylko na skrzy�owaniu. Wzd�u� �cian bieg�y kable oraz przewody z powietrzem albo ciecz�. Czepliwa wyk�adzina na pod�odze i suficie wskazywa�a, �e statku nie wyposa�ono w system sztucznej grawitacji.

Zaraz obok trafi� na kolejn� �adowni�, a dalej na pomieszczenia kryj�ce charakterystyczne sylwetki generator�w nadprzestrzennych. Za nimi znajdowa� si� porz�dnie ekranowany reaktor i silniki klasycznego nap�du. Czujnik poda�, �e reaktor zosta� wy��czony, zapewne przez automatyczny system bezpiecze�stwa, kt�ry zadzia�a�, gdy statek si� przewraca�. Niemniej niekt�re kable by�y nadal pod napi�ciem, co mog�o by� zwi�zane z zasilaniem awaryjnym. Kapitan zastanowi� si�, czy nie uda�oby mu si� znale�� gdzie� w��cznika �wiat�a.

Kilka sekund p�niej znalaz� stosowne urz�dzenie i korytarz zala� blask a� za jasny dla ludzkich oczu. Gdy wzrok mu przywyk�, Fletcher zawr�ci� w stron� �r�dokr�cia.

Us�yszeli, jak zatrzymuje si� przy drzwiach �adowni, i nagle tutaj te� zrobi�o si� jasno. Conway wy��czy� niepotrzebn� ju� lamp� na czole.

��Dzi�kuj�, kapitanie � powiedzia� i wr�ci� do dyskusji, kt�r� prowadzi� z Murchison.�� M�zgoczaszka jest do�� obszerna, ale trudno za�o�y� z g�ry wystarczaj�cy rozw�j kory m�zgowej. Nie rozumiem, jak ta czworono�na bestia z dwiema ledwie ko�czynami, kt�re bardziej przypominaj� pazury, mia�aby si� pos�ugiwa� narz�dziami, o obs�udze statku kosmicznego nie wspominaj�c. Poza tym te z�by� Nie wskazuj� na drapie�nika. W odleg�ej przesz�o�ci mog�y by� budz�c� groz� naturaln� broni�, ale teraz chyba nie mia�y wiele do roboty.

Murchison przytakn�a.

� �o��dek jest za wielki w zestawieniu z mas� istoty, ale brak �ladu przerostu tkanki mi�niowej, co mog�oby wskazywa� na zwierz� rze�ne, chocia� przypomina ziemskie prze�uwacze. Uk�ad trawienny jest do�� dziwny, ale �eby cokolwiek z tego zrozumie�, b�d� musia�a ods�oni� go w ca�o�ci. Tutaj tego nie zrobi�. Jestem bardzo ciekawa, co jada�, gdy jeszcze mia� co je��.

��Mijam jaki� magazyn � odezwa� si� kapitan, korzystaj�c z chwili ciszy.�� Podzielono go przegrodami i ma przej�cie po�rodku. Zawiera wiele pojemnik�w r�nej wielko�ci i kolor�w, z przypominaj�cymi ma�e kominy kranikami na jednym ko�cu. Widz� te� sk�adowisko pustych pojemnik�w, a niekt�re, tak pe�ne, jak i puste, wyrzucono na korytarz.

��Je�li mo�na, prosimy o pr�bki, kapitanie � powiedzia�a Murchison.

��Tak, prosz� pani. Ale s�dz�c po stanie za�ogi, przypuszczam, �e zawieraj� co najwy�ej farby albo smary, a nie �ywno��. Rozumiem jednak, �e trzeba wyeliminowa� wszystkie mo�liwo�ci. Och!

Conway otworzy� usta, aby spyta�, co si� sta�o, ale Fletcher uprzedzi� go.

��W��czy�em �wiat�o w tej sekcji i znalaz�em jeszcze dwie ofiary. Jedna to DCMH, ten �redni. Zosta� przygnieciony oderwanym wspornikiem, na pewno nie �yje. Drugi nale�y do ma�ej odmiany. Jedna rana po amputacji, nie rusza si�. Jestem w�a�ciwie pewien, �e te� nie �yje. Ta cz�� mocno ucierpia�a, gdy statek si� przewr�ci�. Konstrukcja jest w wielu miejscach zdeformowana, mn�stwo p�yt pok�adu i �cian odpad�o. Widz� te� dwa wielkie, przymocowane do �ciany zbiorniki, najwyra�niej wype�nione p�ynem hydraulicznym. Oba pop�ka�y i spowija je mgie�ka paruj�cej zawarto�ci. Dalej korytarz jest cz�ciowo zatarasowany rumowiskiem. Chyba dam rad� si� przecisn��, ale b�dzie z tego sporo ha�asu, wi�c nie�

��Kapitanie � przerwa� mu Conway.�� Mo�e pan przynie�� nam tego DCLG i pr�bk� p�ynu hydraulicznego? I te wcze�niejsze pr�bki te�? Jak najszybciej, w miar� mo�liwo�ci.�� Spojrza� na Murchison.�� Mo�e ten przeciek ma zwi�zek z uszkodzeniami p�uc. Co� by�my wtedy wyeliminowali.

Oficer nie by� zachwycony, �e przerwano mu badanie wraku.

��B�d� przed progiem �adowni za dziesi�� minut � rzuci� osch�ym tonem.

Nim Conway zabra� pr�bki, kapitan by� ju� z powrotem na �r�dokr�ciu, ale znowu mu przerwano. Tym razem by� to porucznik Dodds.

��L�downik got�w do kolejnego lotu, sir � oznajmi� astrogator.�� Obawiam si� jednak, �e przed zachodem s�o�ca nie zdo�amy obr�ci� raz jeszcze, proponuj� wi�c, aby zdecydowa� pan z doktorem, kt�rych rannych zabra� teraz, a kt�rych zostawi� do jutra. Z wasz� tr�jk� i Haslamem uda si� zabra� tylko po�ow� pozosta�ych ofiar, a je�li zechcecie wzi�� sprz�t, to jeszcze mniej.

��Nie zostawi� tu �adnego pacjenta � stwierdzi� zdecydowanie Conway.�� Spadek temperatury i burze piaskowe najpewniej ich zabij�!

��Mo�e nie � powiedzia�a z namys�em Murchison.�� Gdyby�my paru zostawili, a chyba nie b�dziemy mieli wyboru, mo�emy przykry� ich piaskiem. Maj� wysok� ciep�ot�, a piasek to dobry izolator, na dodatek za� wszyscy s� w namiotach tlenowych.

��S�ysza�em o lekarzach powierzaj�cych skutki swoich pomy�ek ziemi, ale��� zacz�� Conway, lecz Dodds znowu si� wtr�ci�:

��Przepraszam, ale mamy k�opot. W kierunku statku zmierzaj� a� cztery wielkie skupiska krzew�w. Oczywi�cie poruszaj� si� bardzo wolno, jednak oceniamy, �e dotr� na miejsce oko�o p�nocy. Zgodnie z moimi informacjami, te krzewy s� wszystko�erne. Osaczaj� mobiln� ofiar�, otaczaj�c j� ko�em i zmuszaj�c do przeciskania si�. W razie zadra�ni�cia kolcem do krwi zwierz�cia przedostaje si� trucizna, kt�ra zale�nie od rozmiar�w ofiary i liczby zadrapa�, wywo�uje parali� albo �mier�. Nast�pnie krzewy zapuszczaj� korzenie w cia�o i wch�aniaj� sk�adniki od�ywcze. Nie s�dz�, aby zasypani ranni przetrwali do rana.

Murchison zakl�a szpetnie i ca�kiem nie po kobiecemu.

��Mo�emy przenie�� ich do �adowni i zamkn�� porz�dnie w�az � powiedzia� Conway.�� B�dziemy potrzebowali piecyk�w, sprz�tu monitoruj�cego medycznego i jeszcze� chocia� nadal nie podoba mi si� pomys�, by zostawi� ich bez opieki.

��To plan, nad kt�rym warto si� zastanowi�, doktorze � odezwa� si� kapitan.�� Ranni otrzymaj� zar�wno opiek�, jak i ochron�. Dodds, o ile mo�esz op�ni� odlot?

��P� godziny, sir. Przyjmuj�c kolejne p� godziny na lot i godzin� na powierzchni dla wy�adowania zaopatrzenia i zabrania rannych. Je�li �adownik nie wystartuje najp�niej za dwie i p� godziny, wiatr i piasek mog� mu sprawi� powa�ne k�opoty.

��Dobrze, mamy zatem p� godziny na podj�cie decyzji. Wstrzymaj na razie lot.

Nie by�o jednak specjalnie nad czym dyskutowa�, mimo za� wysi�k�w Conwaya i Murchison ta decyzja nale�a�a do Fletchera, kt�ry uwa�a�, �e lekarze zrobili ju� na powierzchni Trugdila wszystko, co by�o w ich mocy, i bez wyposa�enia znajduj�cego si� na Rhabwarze mogli tylko prowadzi� obserwacj� pacjent�w. Kapitan utrzymywa�, �e teraz sam da sobie rad� ze wszystkim, w��czywszy obron� przed ewentualnym atakiem.

By� pewien, �e odpowiedzialny za obra�enia rozbitk�w kryminalista nie przebywa ju� na statku, ale mo�e wr�ci�, by schroni� si� przed ch�odem, wiatrem, a mo�e nawet przed krzewami. Doda�, �e miejsce lekarzy jest teraz na Rhabwarze, gdzie b�d� mogli naprawd� pom�c chorym.

��Kapitanie, na gruncie medycznym ja tutaj rz�dz� � zauwa�y� Conway ze z�o�ci�.

��No to dlaczego zajmuje si� pan tym, czym nie powinien?�� odbi� pi�eczk� Fletcher.

��Kapitanie � wtr�ci�a si� Murchison, pr�buj�c za�egna� k��tni�, kt�ra na d�ugie tygodnie zwa�y�aby atmosfer� na Rhabwarze.�� Ten osobnik DCLG, kt�rego pan przyni�s�, nie by� ci�ko ranny. Jego �mier� spowodowa�y ostre zapalenie dr�g oddechowych i rozleg�e zapalenie p�uc. To samo dotyczy�o osobnika znalezionego w �adowni. W obu przypadkach wykryli�my w p�ucach �lady substancji ze zbiornika z p�ynem hydraulicznym. To co� bardzo toksycznego, prosz� wi�c nie otwiera� he�mu w pobli�u ska�onych przedzia��w.

��Dzi�kuj� pani, b�d� o tym pami�ta� � odpar� spokojnie major.�� Dodds, jak widzisz, korytarz przede mn� zosta� niemal sp�aszczony. Gospodarze by si� przecisn�li, ale ja b�d� potrzebowa� palnika, �eby utorowa� sobie drog� przez ten g�szcz blach�

Conway wy��czy� radio i przytkn�� he�m do he�mu Murchison, aby mogli porozmawia� na osobno�ci.

��Po czyjej on jest stronie?�� spyta� ze z�o�ci�.

Patolog u�miechn�a si�, ale nim zd��y�a odpowiedzie�, us�yszeli g�os Prilicli, kt�ry te� postanowi� na sw�j spos�b ich uspokoi�.

��Przyjacielu Conway, niezale�nie od argument�w u�ytych przez przyjaciela Fletchera, te� wola�bym, aby�cie wr�cili na pok�ad. Wprawdzie przyjaci�ka Naydrad i ja radzimy sobie z pacjentami, a ich stan jest stabilny, z wyj�tkiem trzech ma�ych DCLG, u kt�rych stwierdzam wzrost temperatury cia�a�

��Wstrz�s si� pog��bia?�� spyta� Conway.

��Nie, wydaje mi si�, �e ich stan si� poprawia.

��Emocje?

� �adnych na poziomie �wiadomym, przyjacielu Conway, ale poza tym poczucie deprywacji i nie zaspokojonych potrzeb.

��S� g�odni � stwierdzi� kr�tko Conway.�� Wszyscy poza jednym.

��My�l o tym jednym i mn� wstrz�sa � powiedzia� Prilicla.�� Ale wracaj�c do stanu pacjent�w, uszkodzenia p�uc i zapalenia dr�g oddechowych zauwa�one przez przyjaci�k� Murchison pojawiaj� si� w r�nej skali i u nich. S�usznie powi�zano je z p�kni�tym zbiornikiem. Mo�liwe jednak, �e dzia�aj�c na Trugdilu z mniej czu�ymi instrumentami�

��Prilicla, rozumiem, co chcesz powiedzie� � rzuci� niecierpliwie Conway.�� Byli�my zbyt ograniczeni albo �lepi, by zauwa�y� istotne fakty medyczne, a ty jeste� z zasady zbyt uprzejmy, �eby powiedzie� nam to wprost i zrani� nasze uczucia. Jednak wystawienie naszej ciekawo�ci na pr�b� te� nie jest nam mi�e, m�w wi�c, co odkry�e�, doktorze.

��Przepraszam, przyjacielu Conway. Chodzi o to, �e u wszystkich chorych, niezale�nie od ich przynale�no�ci fizjologicznej, zaobserwowa�em podobne podra�nienie zar�wno przewodu pokarmowego, jak i dr�g oddechowych. Zastanawiam si�, czy na statku znajdzie si� co�, co pomog�oby to wyja�ni�. Zdumiewaj� mnie te� rany na kikutach. Rany ci�te zszy�em. �adna z nich nie si�ga�a wa�nych �yciowo organ�w, by�y og�lnie czyste. Kikuty przykry�em tylko sterylnymi opatrunkami, na wypadek gdyby zaistnia�a mo�liwo�� przyszycia ko�czyn. Znale�li�cie cokolwiek, co przypomina�oby brakuj�ce ko�czyny lub organy? A mo�e chocia� macie wyobra�enie, jak wygl�da�y te cz�ci cia�a?

Ze �r�dokr�cia rozleg� si� zgrzyt metalu i ci�ki oddech kapitana walcz�cego z oporn� materi�. Gdy zrobi�o si� ciszej, Murchison zabra�a g�os:

��Tak, doktorze, ale nie doszli�my do pewnych wniosk�w. U wszystkich trzech typ�w kikuty s� bogato unerwione. U DCOJ mamy ponadto kana�, kt�rego przebiegu nie mogli�my na razie opisa�, gdy� wnika on w bardzo z�o�one u tej istoty p�tle jelitowe. Jednak bior�c pod uwag� po�o�enie narz�d�w czy ko�czyn, kt�re u obu mniejszych gatunk�w wyrastaj� u podstawy kr�gos�upa, a u wielkiego na �rodku podbrzusza, mog� si� tylko domy�la�, �e chodzi�o o ogony, genitalia albo gruczo�y piersiowe. Zdaniem napastnika by�y one szczeg�lnie apetyczne, gdy� nie ruszy� niczego innego. Jednak jak wygl�da�y, nie mam poj�cia�

��Przepraszam, �e przeszkadzam w dyskusji medycznej � odezwa� si� nagle Fletcher.�� Doktorze Conway, znalaz�em nast�pnego DCMH. Le�y zawini�ty w hamak, nie rusza si�, ale wygl�da na zachowanego w ca�o�ci. Przypuszczam, �e wola�by pan zbada� go tutaj, ni� ogl�da� po przeci�gni�ciu przez rumowisko korytarza.

��Ju� id�.

Wspi�� si� do drzwi i pope�z� za Fletcherem. Po drodze s�ucha� dalszych komentarzy kapitana. Zaraz za oczyszczon� cz�ci� korytarza znajdowa�y si� kabiny mieszkalne urz�dzone w spos�b charakterystyczny dla wczesnych jednostek z hipernap�dem, kt�re nie mia�y jeszcze pok�adowej grawitacji. Zamiast koi umieszczono tam szeregi hamak�w, obejmuj�cych le��cego tak z g�ry, jak i z do�u, dzi�ki czemu nie wyp�ywa� on z pos�ania w stanie niewa�ko�ci. Zawieszone zosta�y na dodatkowych amortyzatorach.

Wyst�powa�y w trzech rozmiarach, co oznacza�o, �e wszystkie gatunki nale�a�y do za�ogi. S�dz�c po liczbie, dwie mniejsze formy przewy�sza�y najwi�ksz� w proporcji trzy do jednego.

Gdy Conway mija� uszkodzone zbiorniki, kapitan poinformowa� go, �e policzy� z grubsza hamaki. By�o ich ��cznie trzydzie�ci, co zgadza�o si� z liczb� ofiar znalezionych na zewn�trz i w statku. Podejrzany o drapie�ne zachowania osobnik musia� wi�c niemal na pewno nale�e� do innego gatunku ni� za�oganci.

Trudno by�o zorientowa� si� w stanie kabiny, gdy� r�ne przedmioty, ozdoby oraz to, co za�oga powiesi�a na �cianach, odpad�o, zwi�kszaj�c ba�agan, ale jedna trzecia hamak�w robi�a wra�enie ciasno zwi�zanych, podczas gdy dwie trzecie wygl�da�y na opuszczone w wielkim po�piechu. Te pierwsze musia�y nale�e� do pe�ni�cych wacht�, chocia� kapitanowi wyda�o si� dziwne, �e wszyscy akurat wolni od obowi�zk�w le�eli w hamakach, zamiast w po�owie przynajmniej sp�dza� czas inaczej, na przyk�ad na pok�adzie rekreacyjnym. Potem jednak przypomnia� sobie, �e w trakcie awaryjnego l�dowania legowiska przeciwprzeci��eniowe s� najbezpieczniejszym miejscem na statku.

Gdy Conway dotar� na miejsce, kapitan w�a�nie wycofywa� si� z kabiny.

��Jest mi�dzy hamakami DCMH, blisko wewn�trznej grodzi � pokaza�. � Gdyby potrzebowa� pan pomocy, niech mnie pan zawo�a, doktorze.

Odwr�ci� si� i ruszy� w kierunku dziobu, ale nie zaszed� daleko, bo po chwili da� si� s�ysze� syk palnika i jego ci�ki oddech.

Ustalenie tego, co zasz�o w kabinie za�ogi, zaj�o Conwayowi tylko kilka chwil. Dwa wsporniki hamak�w p�k�y przy wstrz�sie wywo�anym upadkiem, co wcale nie by�o dziwne � zosta�y zaprojektowane do wytrzymywania silnych przeci��e�, ale skierowanych wzd�u� toru lotu, nie za� horyzontalnie. Zaj�ty hamak uderzy� przez to o �cian�. G�owa DCMH nosi�a �lady krwawienia, lecz nie dosz�o do p�kni�cia czaszki. Uderzenie nie by�o wi�c �miertelne, mog�o co najwy�ej pozbawi� istot� przytomno�ci albo og�uszy�. Dopiero toksyczne opary ze zbiornika okaza�y si� naprawd� fatalne.

Ten mia� po dwakro� pecha, pomy�la� Conway, ostro�nie wysup�uj�c obcego z hamaka i przyst�puj�c do dok�adniejszych ogl�dzin. U podstawy kr�gos�upa trafi� na tak� sam� ran� jak u wszystkich i w�osy zje � �y�y mu si� na g�owie. Czy�by napastnik dotar� tak�e tutaj i zdo�a� si� dobra� do ofiary zawini�tej szczelnie w hamak? Musia�oby to by� raczej ma�e stworzenie, do tego bardzo drapie�ne i szybkie. Rozejrza� si�, a potem znowu zaj�� si� zw�okami.

��Niezwyk�e � powiedzia� g�o�no.�� Ten tutaj, jak si� wydaje, ma w �o��dku nieco nie strawionego jeszcze pokarmu.

��Nic w tym niezwyk�ego � odezwa�a si� dziwnym tonem Murchison.�� Te kontenery w magazynie zawieraj� �ywno��. P�ynn�, w proszku i sprasowan�, bez wyj�tku wysokoenergetyczn�. Nadaje si� dla wszystkich trzech gatunk�w. Sk�d wi�c ten kanibalizm? I dlaczego wszyscy s� zag�odzeni, skoro zapas�w mieli na d�ugo?

��Jeste� pewna�?�� zacz�� Conway, ale przerwa� mu czyj� zaniepokojony g�os. Nie zdo�a� w pierwszej chwili okre�li� czyj.

��A to co?

��Kapitanie?�� spyta� z wahaniem.

��Tak, doktorze.�� G�os ci�gle by� niewyra�ny, ale ju� rozpoznawalny.

��Znalaz� pan tego� przest�pc�?

��Nie. Mam kolejn� ofiar�. Bez w�tpienia ofiar�

��Rusza si�! � krzykn�� nagle Dodds.

��Doktorze, prosz� tu zaraz przyj��. Pani te� jest proszona.

Fletcher kucn�� obok wej�cia do czego�, co musia�o by� central�. Pracowa� palnikiem przy rumowisku, kt�re niemal ca�kowicie tarasowa�o drog�. Przy �wietle wpadaj�cym przez w�az na g�rze Conway dostrzeg�, �e ta cz�� statku jest bardzo zniszczona. Tylko kilka lamp awaryjnych przetrwa�o katastrof�, a praktycznie wszystko, co by�o wcze�niej przymocowane do sufitu, odpad�o, tworz�c pl�tanin� porwanych kabli, wspornik�w i urz�dze�. Pod przeciwleg�� �cian� wida� by�o fotele za�ogi, wszystkie na tyle porz�dnie osadzone, �e przetrwa�y. Obecnie by�y puste, pasy zwisa�y po bokach. Jeden jednak pusty nie by� � najwi�kszy, umieszczony centralnie wobec pozosta�ych.

Conway zacz�� si� wspina� w jego kierunku, ale w pewnej chwili postawi� stop� na czym�, co ust�pi�o pod naciskiem, i zsun�� si�, nabijaj�c sobie siniaka o wystaj�cy kawa�ek rury. Skafander szcz�liwie wytrzyma�.

��Ostro�nie, do cholery!�� warkn�� Fletcher.�� Nie potrzebujemy wi�cej rannych.

��Tylko prosz� nie odgry�� mi g�owy � powiedzia� Conway i zachichota�, u�wiadomiwszy sobie, �e te� mimowolnie nawi�za� do kanibalizmu.

Wspi�� si� za kapitanem do niecki, w kt�rej sta�y fotele, i pomy�la� ze wsp�czuciem o tych, kt�rzy musieli si� ewakuowa� ze statku w chwili, gdy toksyczne opary zacz�y wype�nia� pok�ady. Owszem, byli znacznie mniejsi ni� ludzie, ale i tak nie mieli szans unikn�� obra�e� na skutek kontaktu ze stercz�cymi wsz�dzie blachami. No tak, dotar�o do niego, i nie unikn�li. Wszyscy, z wyj�tkiem tego w hamaku i nale��cego chyba do ca�kiem innego gatunku osobnika, kt�ry zosta� w centrali i w og�le nie pr�bowa� ucieka�.

��Ostro�nie, doktorze � powt�rzy� kapitan. Conwayowi zacz�o co� �wita�. Na razie niewyra�nie.

��Najwy�ej spojrzy na mnie gro�nie � warkn�� z irytacj�.

Przytrzymywana pasami, ofiara zwisa�a bokiem tu� przy kraw�dzi niecki. By�a wielka, kszta�tu wyd�u�onej per�y o masie czterech doros�ych Ziemian. W�szy koniec istoty wie�czy�a bulwiasta g�owa osadzona na szyi grubej jak u morsa i wygi�tej w d�, tak �e dwoje wielkich, szeroko osadzonych oczu mog�o �ledzi� przybysz�w. Conway doliczy� si� siedmiu s�abo drgaj�cych wyrostk�w, kt�re wystawa�y przez otwory w uprz�y. Zapewne by�y jeszcze inne, kt�rych akurat nie widzia�. Chwyci� si� konsoli, kt�ra zosta�a na miejscu, i wyj�� skaner, ale nie zacz�� od razu badania. Chcia� poczeka� na Murchison, kt�ra w�a�nie pojawi�a si� w drzwiach. Po chwili by�a ju� obok.

��Musimy zosta� tu z nim na noc, kapitanie � rzek� pewnie.�� Prosz� nakaza� porucznikowi Haslamowi, aby ewakuowa� pozosta�ych rannych i dostarczy� nam nosze z uniwersalnym modu�em, kt�ry mo�na dostosowa� do nie znanych jeszcze wymaga� tej istoty. B�dziemy te� potrzebowali kilku dodatkowych butli z powietrzem dla nas i tlenu dla poszkodowanego, wi�cej piecyk�w, przeno�nego degrawitatora z sieci� i wszystkiego, co przyjdzie jeszcze panu do g�owy.

Kapitan milcza� d�u�sz� chwil�.

��Haslam, s�ysza� pan, co powiedzia� doktor. Podczas badania Fletcher nie odzywa� si�, je�li nie liczy� kr�tkich ostrze�e� przed kawa�kami rumowiska, kt�re mog�y odpa��. Wiedzia�, �e trzeba b�dzie oczy�ci� drog� pomi�dzy nieck� a otwartym g�rnym w�azem. Tylko tamt�dy mo�na by�o wprowadzi� nosze. Szykowa�a si� wyczerpuj�ca praca, kt�ra mog�a potrwa� nawet ca�� noc. Na dodatek trzeba by�o nieustannie uwa�a�, aby nie nadzia� na co� siebie albo pacjenta. Jednak na razie Conway i Murchison byli zbyt zaj�ci badaniem, by martwi� si� dodatkowymi zagro�eniami.

��Wola�bym nie klasyfikowa� tej istoty � powiedzia� Conway prawie godzin� p�niej, gdy streszcza� wyniki obdukcji doktorowi Prilicli.�� Ma ona, a raczej mia�a, dziesi�� rozmieszczonych po bokach ko�czyn, r�ni�cych si� grubo�ci�. I jeszcze jedn� pod brzuchem, masywniejsz� ni� pozosta�e. Czemu s�u�y�y utracone ko�czyny, ile by�o obok nich macek lub r�k, nie potrafimy okre�li�. Ma du�y, dobrze rozwini�ty m�zg z ma�ym o�rodkiem, kt�ry wykazuje silne zmineralizowanie � ci�gn��, patrz�c na Murchison, jakby szuka� u niej potwierdzenia.�� Struktura kom�rkowa sugeruje, �e chodzi o jedn� z istot klasy V�

��Szerokopasmowy telepata?�� wtr�ci� si� zaciekawiony Prilicla.

��Chyba nie. Przypuszczam, �e jego zdolno�ci telepatyczne ograniczone s� do w�asnego gatunku. Mo�liwe, �e chodzi jedynie o empati�, gdy� ma te� rozwini�te narz�dy s�uchu i mowy. Prawdziwi telepaci ich nie potrzebuj�. Jednak istota nie wydaje si� pobudzona naszym widokiem, co mo�e oznacza�, �e zdaje sobie spraw� z naszych intencji i wie, �e chcemy jej pom�c. Co do dr�g oddechowych i p�uc, sam widzisz, �e te� s� podra�nione, ale w niewielkim stopniu. Przypuszczamy, �e wprawdzie istota nie by�a w stanie si� ruszy�, gdy opary wype�ni�y statek, ale zdo�a�a wstrzyma� oddech, a� sytuacja si� uspokoi�a. Przy olbrzymiej obj�to�ci p�uc powinno to by� mo�liwe. Zdumiewa nas jednak uk�ad trawienny. Prze�yk jest bardzo w�ski i na dodatek wydaje si� nienaturalnie zablokowany w kilku miejscach. Przy niewielkiej liczbie z�b�w, trudno sobie wyobrazi�, jak nie prze�uty pokarm�

Ostatnie s�owa Conway wypowiada� coraz wolniej. Znowu co� przysz�o mu do g�owy. Murchison r�wnie� si� zamy�li�a. �e te� nie spostrzeg�a tego wcze�niej�

��My�licie o tym samym co ja, przyjaciele?�� spyta� Prilicla.

Nie trzeba by�o odpowiada�.

��Kapitanie, gdzie pan jest?�� zawo�a� Conway. Fletcher oczy�ci� ju� w�sk� �cie�k� prowadz�c� do w�azu. Podczas rozmowy s�yszeli jego buty postukuj�ce na poszyciu, ale od paru minut panowa�a cisza.

��Na ziemi, obok wraku, doktorze � odpar�. � Pr�bowa�em znale�� najlepszy spos�b transportu dla tego du�ego. Moim zdaniem, nie mo�emy zsun�� go po burcie, za du�o wystaje tu blach. Na rufie nie jest wiele lepiej. B�dziemy musieli opu�ci� go ostro�nie z dziobu. Nadwer�y�em sobie kostki, skacz�c na piasek, kt�ry ma tutaj tylko cal grubo�ci. Pod spodem jest ska�a. Ta istota potrzebowa�a chyba specjalnej instalacji, �eby wej�� na pok�ad, bo drabinka poni�ej w�azu nadaje si� tylko dla trzech mniejszych ras. Wejd� z powrotem przez luk w �adowni. Macie jaki� problem?

��Nie, ale czy po drodze m�g�by pan przynie�� cia�o, kt�re le�y w kabinie sypialnej?

Fletcher mrukn�� na znak, �e si� zgadza, a Murchison i Conway wr�cili do rozmowy z Prilicl�. Co chwila si�gali przy tym po skanery, �eby sprawdzi� to czy tamto. Gdy kapitan zjawi� si�, pchaj�c przed sob� zw�oki DCMH, Conway sko�czy� ju� mocowa� wielkiemu mask� tlenow� i okry� jego g�ow� plastikow� p�acht�. Mia�o to by� szczeg�lnie potrzebne w nocy, kiedy to planowali zamkn�� w�az. Istnia�a gro�ba, �e gazy powsta�e podczas odcinania palnikiem element�w rumowiska, w kt�rym pr�cz metalu by�o te� sporo tworzyw sztucznych, oka�� si� jeszcze bardziej toksyczne ni� opary ze zbiornika.

Wzi�li zw�oki i unosz�c je nad g�owami, wpasowali w jeden z przewidzianych dla tej rasy foteli. Wielki obcy nie zareagowa�, spr�bowali wi�c z drugim, a potem trzecim siedziskiem. Tym razem odn�a pacjenta poruszy�y si�, a jedno z nich dotkn�o DCMH. Trwa�o tak kilkana�cie sekund, po czym wycofa�o si� wolno i olbrzym ponownie znieruchomia�.

Conway westchn�� przeci�gle.

��Pasuje, wszystko pasuje � powiedzia�. � Prilicla, trzymaj swoich pacjent�w na tlenie i kropl�wkach. Nie s�dz�, aby oprzytomnieli wcze�niej, ni� dostan� prawdziwe jedzenie, a to zsyntetyzuj� dla nich w Szpitalu.�� Spojrza� na Murchison.�� Teraz musimy jeszcze przeanalizowa� tre�� �o��dkow� trupa. Ale to nie miejsce na autopsj�, wynios� si� z robot� na korytarz. Przypuszczam, �e kapitan b�dzie niepocieszony.

��W �adnym razie. Nawet nie spojrz� � rzuci� Fletcher, kt�ry pracowa� ju� palnikiem.

Murchison za�mia�a si� i wskaza�a wielkiego pacjenta.

��On m�wi� o tym drugim dow�dcy, kapitanie. Fletcher nie odpowiedzia�, bo w�a�nie w tej chwili Haslam oznajmi�, �e za kwadrans wyl�duje obok wraku.

��Zosta� z pacjentem, a ja pomog� kapitanowi �adowa� rannych � rzek� Conway do Murchison.�� Staraj si� przekazywa� mu pozytywne uczucia, na razie tylko tyle mo�emy zrobi�. Gdyby�my wszyscy wyszli, m�g�by pomy�le�, �e zostawiamy go na dobre.

��Zamierza pan pozwoli� jej przebywa� tu samej?�� spyta� ostrym tonem Fletcher.

��Tak, nic jej tu nie grozi�

��W promieniu dwudziestu mil nie ma �adnego ruchomego obiektu � wtr�ci� si� Dodds.�� Opr�cz krzew�w.

Fletcher w milczeniu pom�g� im przenie�� rannych spod ska�y do �adownika, a potem przesun�� za�adowane sprz�tem nosze pod wrak. By�o to do�� niezwyk�e zachowanie, kapitan bowiem nawet my�le� zwyk� g�o�no. Jednak Conwaya poch�ania�o akurat co innego.

��Przypuszczam, �e wspomniane przez Doddsa krzaki kieruj� si� na �r�d�o ciep�a, kt�re kojarzy im si� z po�ywieniem � powiedzia�, gdy dotarli do w�azu �adowni.�� W nocy nagrzejemy do�� mocno statek, w dodatku magazyn pe�en jest �ywno�ci. Chyba dobrze b�dzie, je�li rozrzucimy ile si� da tych kontener�w wko�o statku, aby krzewy przesta�y si� nami na razie interesowa�.

��Mam nadziej�, �e to zadzia�a � mrukn�� Fletcher.

L�downik wystartowa�, wzniecaj�c miniaturow� burz� piaskow�, gdy Conway wyszed� z wraku, d�wigaj�c pierwszy kontener. Rzuci� go na drodze najbli�szego krzaka, kt�ry odleg�y by� jeszcze o jakie� czterysta metr�w. Uzgodni� z Fletcherem, �e ten b�dzie znosi� pojemniki z magazynu i wystawia� je przed w�az, a Conway umie�ci je na drodze �ar�ocznych ro�lin. Ch�tnie wykorzysta�by do tej pracy nosze, ale Naydrad zaprotestowa�a, dowodz�c, �e doktor nie zna si� na ich obs�udze i wystarczy ma�y b��d, a rozbije urz�dzenie albo wy�le je prosto w niebo.

Conway musia� wi�c pos�u�y� si� w�asnymi mi�niami.

��To ju� b�dzie ostatni, doktorze � powiedzia� Fletcher, stawiaj�c kontener na piasku.�� Wiatr si� nasila.

Cie� wraku wyd�u�y� si� znacz�co, a niebo mocno pociemnia�o. Czujniki skafandra pokazywa�y spory spadek temperatury, jednak zgrzany prac�, Conway w og�le tego nie zauwa�y�. Rzuca� pojemniki mo�liwie najdalej, otworzywszy ka�dy, aby krzewy na pewno wyczu�y zawarto��, chocia� zapewne i tak by to zrobi�y. Zaro�la podesz�y ju� d�ug�, czarn� lini�. Z pozoru wydawa�y si� ca�kiem nieruchome.

Nagle krzewy i wszystko inne znikn�o za ciemnobrunatn� zas�on� porwanego wiatrem piasku, kt�ry uderzy� od ty�u, rzucaj�c Conwaya na kolana. Ziemianin spr�bowa� wsta�, ale kolejny podmuch przewr�ci� go na bok. Na wp� biegn�c, na wp� pe�zn�c, ruszy� do wraku, chocia� nie wiedzia� dok�adnie, w kt�r� stron� powinien zd��a�. Piasek ju� nie szele�ci�, ale szumia� og�uszaj�co, uderzaj�c o he�m. G�os Doddsa niemal gin�� w tym ha�asie.

��Z tego, co widz� na ekranie, idzie pan prosto na krzewy, doktorze � ostrzeg� go astrogator.�� Prosz� skr�ci� o sto dziesi�� stopni w prawo. Wrak znajduje si� trzysta metr�w od pana.

Fletcher czeka� przed w�azem z ustawionym na maksymaln� moc �wiat�em. Wepchn�� Conwaya do �rodka i zatrzasn�� drzwi, kt�re by�y jednak na tyle wypaczone, �e przepuszcza�y piasek po bokach. U do�u s�czy� si� wr�cz niczym woda.

��Za kilka minut zasypie wej�cie � powiedzia� kapitan, nie patrz�c na Conwaya.�� Naszemu kanibalowi trudno b�dzie si� tu dosta�. Zreszt� Dodds i tak wcze�niej zobaczy go na ekranie, wi�c b�dziemy mieli czas, aby podj�� stosowne kroki.

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Nie mamy czym si� przejmowa�, opr�cz wiatru, piasku i tych krzew�w � powiedzia�, a w my�lach doda�: Jakby to by�o ma�o.

Kapitan chrz�kn�� i zacz�� si� wspina� do w�azu prowadz�cego na korytarz. Conway ruszy� za nim. Odezwa� si� jednak dopiero wtedy, gdy mijali przeciekaj�cy zbiornik.

��Co� pana trapi, kapitanie?

Fletcher zatrzyma� si� i po raz pierwszy od niemal godziny spojrza� wprost na doktora.

��Owszem. Ta istota w centrali. Przecie� nawet w Szpitalu niewiele da si� zrobi� wobec utraty tylu ko�czyn. B�dzie ca�kiem bezradna, zostanie jej �ycie okazu laboratoryjnego. Zastanawiam si�, czy nie lepiej by�oby pozwoli� jej zamarzn��, i�

��Mo�emy zrobi� dla niej ca�kiem sporo, kapitanie � przerwa� mu Conway.�� Je�li tylko przetrwa bezpiecznie noc, oczywi�cie. Nie s�ucha� pan, gdy rozmawia�em o tym stworzeniu z Murchison i Prilicl�?

��Tak i nie, doktorze � odpar� Fletcher, ruszaj�c dalej.�� U�ywali�cie �argonu medycznego, wi�c jak dla mnie, r�wnie dobrze mogliby�cie m�wi� po kelgia�sku.

Conway za�mia� si� cicho.

��To mo�e przet�umacz�.

Obcy statek wystrzeli� boj� nie z powodu awarii, ale powa�nej choroby, kt�ra dotkn�a za�og�. Zapewne ci najmniej chorzy byli akurat na s�u�bie w centrali, reszta za� spoczywa�a w hamakach. Nie wiemy jeszcze, dlaczego jednostka wyl�dowa�a na tej planecie. Mo�e z jakich� fizjologicznych wzgl�d�w potrzebowali ci��enia albo atmosfery, mo�e stan niewa�ko�ci �le na nich dzia�a�, a nie mogli u�y� silnik�w, by wytworzy� w�a�ciwe przeci��enie, gdy� za�oga traci�a przytomno��. Tak czy owak, zdecydowali si� na awaryjne l�dowanie na Trugdilu. Nie wybrali najlepszej okolicy, ale zapewne bardzo im si� spieszy�o.

Conway przerwa�, gdy weszli do centrali. Murchison zamyka�a w�a�nie w�az.

��Nie chcia�abym wam przeszkadza�, ale poniewa� za chwil� uruchomicie palnik, od��cz� pacjentowi czysty tlen. Wydaje si�, �e ca�kiem dobrze ju� sam oddycha. Wystarczy chyba mieszanka jeden do czterech?

��Na pewno � przytakn�� Conway.�� Pomog� ci. S�ycha� by�o ci�ki szum piasku osypuj�cego si� po kad�ubie, a statek zdawa� si� a� ko�ysa�. Na �r�dokr�ciu co� zacz�o hurgota� i przesta�o nagle, gdy wiatr oderwa� lu�n� p�yt� poszycia.

��Kawa�ek wraku odlecia� � zameldowa� z g�ry Dodds.�� Krzewy zatrzyma�y si� przy pojemnikach z �ywno�ci�, ale cz�� nadal kieruje si� do statku. Maj� wiatr w plecy i id� do�� szybko, nie zag��biaj�c korzeni w piasek. W tym tempie b�d� obok was za jakie� p� godziny.

Us�yszeli przyt�umiony huk, jakby kto� uderzy� w kad�ub olbrzymi� poduch�. Pok�ad zako�ysa� si� wyczuwalnie, potem za� wyprostowa�, ale na �r�dokr�ciu rozleg� si� taki ha�as, jakby trzech maniak�w z ci�kimi m�otami atakowa�o poszycie w trzech r�nych miejscach. Kilka sekund p�niej i to umilk�o, pok�adami ponios�y si� za to wycie i gwizd wdzieraj�cego si� do �rodka wiatru.

��Nasza obrona zrobi�a si� nieco dziurawa � zauwa�y� z trosk� kapitan.�� Ale s�ucham dalej, doktorze.

��Statek wyl�dowa� tutaj, bo nie mieli czasu szuka� lepszego miejsca. Samo przyziemienie w zasadzie si� uda�o, mieli jednak pecha, �e statek si� przewr�ci�, a na dodatek p�k� zbiornik z chemikaliami. Gdyby nie to, zapewne doszliby za jaki� czas do siebie i polecieli dalej. Mo�e zreszt� to burza piaskowa ich przewr�ci�a. Tak czy owak, znale�li si� nagle we wraku, kt�ry szybko wype�nia� si� truj�cymi oparami. Chocia� os�abieni chorob�, musieli jak najszybciej wydosta� si� na zewn�trz, co nie by�o �atwe, gdy� droga ucieczki w kierunku rufowego w�azu przebiega�a obok uszkodzonego zbiornika i by�a zatarasowana z�omem. Skorzystali wi�c z g�rnego w�azu, by zeskoczy� na ziemi�. I przy tej w�a�nie ewakuacji tak si� pokaleczyli.

Conway urwa� na chwil�, aby pom�c Murchison wymieni� butl� w namiocie pacjenta. Z rufy dobiega�o ich miarowe dudnienie. Po chwili kolejna p�yta poszycia wybra�a wolno��.

��Nie odeszli daleko z dw�ch powod�w � rzek� po chwili, podnosz�c nieco g�os.�� Po pierwsze, byli ci�gle os�abieni chorob� i nie mieli si� w�drowa�, po drugie, pragn�li chyba zosta� blisko wraku. Ich stan, a szczeg�lnie gor�czka i wyczerpanie, kt�re brali�my za skutek wyg�odzenia, by�y po prostu objawami choroby. Utrata przytomno�ci te� mog�a si� z ni� wi�za�, cho� trudno wykluczy�, �e by�a pochodn� obronnej reakcji organizmu, polegaj�cej na spowolnieniu metabolizmu i tym samym zmniejszeniu utraty krwi. W sumie rzeczywi�cie by�by to rodzaj hibernacji.

Fletcher szykowa� ju� palnik, ale co rusz spogl�da� na nich ze zdumieniem.

��W chorob� i obra�enia powsta�e podczas ucieczki mog� uwierzy� � powiedzia�. � Ale co z odci�tymi ko�czynami i�

��M�wi Dodds, sir � odezwa� si� astrogator.�� Obawiam si�, �e tym razem wiatr nie os�abnie u was oko�o p�nocy. Obserwuj� lokalne zaburzenia pogody. Poza tym trzy wielkie skupiska krzew�w podesz�y do rufy i wchodz� na pok�ad w rejonie magazynu �ywno�ci. Wykorzystuj� otwory po oderwanych p�ytach poszycia. Ale gdy wejd�, zapewne strac� zainteresowanie dla wszystkiego wko�o � doda�, cho� w jego g�osie jako� brak�o optymizmu.

��Nie jeste�my do ko�ca pewni, czy to w�a�nie choroba stoi za wszystkimi k�opotami � powiedzia�a Murchison.�� S�dz�c po tre�ci �o��dkowej osobnika znalezionego w hamaku, chodzi�o o infekcj� przewodu pokarmowego. Spowodowa� j� mikroorganizm pochodz�cy z macierzystego �wiata tych stworze�. Zasugerowa�y nam to obserwowane u wszystkich chorych wymioty trwaj�ce a� do opr�nienia �o��dka. Ten w kabinie zosta� og�uszony, nim wszystko zwr�ci�, a potem zatru� si� oparami, wi�c nieco tre�ci zosta�o. Jednak czy zara�enie mikrobem nast�pi�o na drodze epidemicznej, czy mo�e chodzi�o o zepsut� �ywno��, tego na razie nie wiemy.

Conway zastanowi� si�, czy te w�druj�ce krzaki mog�y si� okaza� wra�liwe na zepsute po�ywienie z kontener�w. A je�li tak, to czy zachoruj� do�� szybko, aby nie stworzy� w nocy zagro�enia? W�tpi� jednak, by do tego dosz�o.

��Dzi�kuj� pani � powiedzia� Fletcher.�� A co z brakuj�cymi ko�czynami?

��Nie ma �adnych brakuj�cych ko�czyn, kapitanie � odpar�a Murchison.�� Chyba �e ca�ej za�odze brakuje tego samego organu, czyli g�owy. Spora liczba r�nych ran nie pozwoli�a zrazu dojrze� prawdy, ale prosz� mi wierzy�, nie pope�niono tu przest�pstwa.

Fletcher spojrza� na Conwaya w spos�b sugeruj�cy, �e niezbyt wierzy pani patolog, doktor podj�� wi�c wyja�nienia. Czyni� to jednak z przerwami, nale�a�o ju� bowiem przenie�� obcego z jego siedziska na nosze. Nie by�o to �atwe zadanie.

Trudno by�o wyobrazi� sobie, w jakim �rodowisku r�wnie bezradna forma �ycia zdo�a�a nie tylko wyewoluowa�, ale jeszcze zdoby�a dominuj�c� pozycj� i z czasem stworzy�a kultur�, kt�ra si�gn�a gwiazd. Niemniej wszystko zdawa�o si� �wiadczy�, �e te w�a�nie istoty, cho� przero�ni�te, niemobilne i pozbawione ko�czyn, by�y tw�rcami nowo odkrytej cywilizacji. Teraz wiedzieli ju�, �e chodzi o stworzenia symbiotyczne, kt�re wsp�dzia�a�y z innymi rasami, wyspecjalizowanymi jako namiastki ko�czyn i narz�d�w zmys��w. Miejsca, kt�re z pocz�tku wzi�li za kikuty, by�y tak naprawd� miejscami po��cze�, swoistymi interfejsami pozwalaj�cymi macierzystej istocie na pe�ny kontakt z symbiontem w chwili podejmowania jakich� dzia�a� albo od�ywiania centralnego organizmu.

Zapewne mi�dzy kapitanem a jego za�og� istnia�a nie tylko silna wi� fizyczna, ale r�wnie� psychiczna, jednak bezpo�redni kontakt nie musia� by� utrzymywany ca�y czas, na pok�adzie by�o bowiem r�wnie� sporo istot s�u��cych za organiczne przeka�niki. Mo�liwe te�, �e centralna istota nigdy nie spa�a i nieustannie s�u�y�a psychicznym wsparciem swoim symbiontom. To zasugerowa� Prilicla, kt�ry wyczu� u pacjent�w wyra�ne zagubienie i poczucie straty. Telepatyczne albo empatyczne mo�liwo�ci kapitana nie si�ga�y a� na orbit�, gdzie znajdowa� si� statek szpitalny.

��DCLG, najmniejsza z tych form �ycia, sama w sobie tak�e jest inteligentna i jej powierza si� zadania wymagaj�ce najwi�kszej precyzji i wiedzy � doda�a Murchison, porz�dkuj�c zgromadzon� wiedz� zar�wno na sw�j u�ytek, jak i na u�ytek kapitana, kt�ry znikn�� na chwil� w korytarzu, aby sprawdzi�, jak daleko dosz�y cierniste krzewy.�� Podobnie jest z nieco wi�kszymi DCMH. DCOJ ma przyjmowa� pokarm i przekazywa� wst�pnie przetrawione sk�adniki g��wnemu symbiontowi. Niemniej mamy dowody, �e ka�da z tych ras posiada te� w�asny uk�ad w rodzaju trawiennego czy rozrodczego, cho� w przypadku gospodarza kt�ra� z nich musi po�redniczy� w przekazywaniu spermy albo kom�rek jajowych mi�dzy niemobilnymi olbrzymami�

Urwa�a, dostrzeg�szy wracaj�cego kapitana. W jednej r�ce ni�s� palnik, w drugiej co� przypominaj�cego drut kolczasty.

��Krzaki wyroi�y si� z magazynu �ywno�ci i s� teraz w po�owie drogi do nas. Przynios�em pr�bk�.

Ostro�nie wzi�a od niego fragment, a i Conway przysun�� si�, �eby zerkn��. By�a to g�adka, ciemnobr�zowa ga��zka z zielonymi kolcami wyrastaj�cymi na ca�ym obwodzie pr�cz jednego miejsca, w kt�rym tkwi�o co� na kszta�t ig�y, zapewne korzonek. Murchison obci�a kolce skalpelem i wrzuci�a je do analizatora.

��Dlaczego w�o�yli�my tylko lekkie skafandry?�� spyta�a melancholijnie kilka minut p�niej.�� Jedno zadrapanie takim kolcem nie zabije, ale trzy lub cztery mog� ju� by� gro�ne dla �ycia. Co pan robi, kapitanie?

Fletcher wyjmowa� z plecaka flar� sygna�ow�.

��Po osmoleniach na rufie mo�na pozna�, �e te krzaki s� wra�liwe na ogie�. T� ga��zk� odci��em palnikiem, ale p�omie� wygas� zaraz nie podtrzymywany. Mo�e to powstrzyma na chwil� ich wzrost. Odsu�cie si� od wyj�cia. Te flary nie zosta�y pomy�lane do u�ycia w zamkni�tej przestrzeni.

Nastawi� mechanizm zegarowy i rzuci� flar�, jak m�g� najdalej. Z korytarza buchn�o tak jasnym blaskiem, �e wydawa�o si�, i� co� zalewa statek. Syk by� g�o�niejszy ni� szum burzy za zewn�trz. Po paru chwilach �wiat�o os�ab�o nieco za spraw� coraz intensywniejszego dymu. Krzaki p�on�, pomy�la� Conway. Mogli tylko mie� nadziej�, �e pokaz pirotechniczny nie zaniepokoi przesadnie pacjenta. Ten jednak wydawa� si� niezmiennie nieporuszony�

Nagle co� wybuch�o. Z korytarza sypn�o od�amkami flary, p�on�cymi ga��ziami i fragmentami poddanego wcze�niej autopsji DCMH. Kraw�d� zag��bienia, kt�rej przytrzyma� si� Conway, jakby o�y�a i pr�bowa�a wymkn�� mu si� spod d�oni. Pionowo dot�d ustawiony pok�ad zacz�� si� przemieszcza�, uszy rani� zgrzyt rozrywanego metalu. Moment p�niej znowu co� trzasn�o, tym razem ciszej, i wstrz�sy usta�y. �wiat�a awaryjne zgas�y, ale w �wietle szcz�tk�w flary i reflektor�w na czo�ach ujrzeli, �e pacjent wysun�� si� z zag��bienia i zawis� bezpo�rednio nad nimi. Pasy, kt�re go przytrzymywa�y, zaczyna�y si� rwa�

��Nosze!�� krzykn�� Conway.�� Pom�cie mi!

W g�stym dymie widzia� jedynie kr�gi �wiat�a z lamp Murchison i Fletchera. Przytrzymuj�c si� czego� jedn� r�k�, zacz�� szuka� na o�lep noszy, kt�re musia�y tu lewitowa�. Ich modu� antygrawitacyjny nastawiono wcze�niej na warto�� r�wn� miejscowej sta�ej przyci�gania, aby �atwiej by�o nimi manewrowa� w ciasnym wn�trzu. W ko�cu trafi�, a kilka sekund p�niej wyczu�, �e pozostali te� je trzymaj�. Obcy wisia� wci�� nad nim niczym pie� drzewa i w ka�dej chwili m�g� spa��, mia�d��c Conwaya i staczaj�c si� ni�ej, na truj�ce kolce krzew�w, co musia�oby si� sko�czy� fatalnie.

Nagle si� obsun��. Conway zamar�, ale pasy jeszcze trzyma�y. Ziemianin odnalaz� panel noszy.

��Podsu�cie je pod niego!�� krzykn��. � Tak �eby trafi� na �rodek ci�ko�ci. W�a�nie�

Powoli zmienia� moc, a� nosze przycisn�y si� do podbrzusza pacjenta i unieruchomi�y go, nie pozwalaj�c na ko�ysanie. W uszach nieustannie d�wi�cza� Conwayowi g�os Doddsa pytaj�cego, co si� w�a�ciwie sta�o i czy nic im nie jest.

��Wszystko w porz�dku!�� warkn�� w ko�cu Fletcher.�� To raczej ty nam powiedz, co si� sta�o, poruczniku. Na co masz te wszystkie czujniki i kamery?

��Dosz�o do eksplozji, zapewne w pobli�u uszkodzonego zbiornika p�ynu hydraulicznego, sir � wyja�ni� Dodds z wyra�n� ulg� w g�osie.�� Mo�na domniemywa�, �e ta substancja jest nie tylko toksyczna, ale i �atwopalna. Eksplozja prze�ama�a statek w miejscu, gdzie opiera� si� na wyst�pie skalnym. Teraz cz�� dziobowa le�y osobno na piasku. Wiatr i eksplozja niemal ca�kiem odar�y reszt� kad�uba z poszycia. Nic nie broni teraz dost�pu do �rodka.

Dym znikn�� w ko�cu, ale do centrali zacz�� si� sk�d� wdziera� piasek.

��Wierz�, Dodds � rzuci� Fletcher.�� Zrobi�o si� te� zimno. Ile jeszcze musimy czeka�?

��Nieca�e trzy godziny, sir. Za dwie wzejdzie s�o�ce, a godzin� p�niej nale�y oczekiwa� os�abni�cia wiatru.

Wybuch cisn�� zapasowy palnik i dwa przeno�ne piecyki daleko mi�dzy krzewy. Jeden ci�gle dzia�a�, ale przy lodowatym wietrze, kt�ry wdziera� si� swobodnie na korytarz, niewiele to dawa�o. Conway zadr�a� i zacisn�� z�by, g��wnie by opanowa� szcz�kanie, ale i nie skomentowa� ha�asu, kt�ry dobiega� od strony przeszywanej wichur� rufy. Do tego dochodzi� jeszcze �omot nielicznych pozosta�ych na miejscu blach. Przysun�� bli�ej noszy podr�czne lampy, kt�re przetrwa�y eksplozj�. Dawa�y cho� troch� ciep�a.

Ostatecznie przypasanie obcego do noszy zaj�o ponad godzin�. On te� cierpia� ch��d. Wida� by�o, jak kurczy spazmatycznie ko�c�wki kontaktowe, a na g�adkiej sk�rze co chwila tworzy�y si� zmarszczki. Dobrze by�oby go czym� okry�, ale mieli tylko sieci zabezpieczaj�ce zdarte z siedzisk w centrali. Owin�li nimi chorego mo�liwie najdok�adniej, ale przez odkryte fragmenty sk�ry nadal przebiega�y wyra�ne drgawki.

Przesun�li nosze pod zamkni�ty na razie w�az w nadziei, �e tam mo�e b�dzie troch� cieplej. Mo�e i by�o, ale Conway nie potrafi� wyczu� r�nicy. Zastanowi� si�, czy nie da�oby si� odzyska� drugiego piecyka, ale gdy spojrza� w d�, zobaczy� tylko g�szcz �wie�o wyros�ych z pogorzeliska kolc�w, kt�re powoli zmierza�y w ich kierunku.

��Doktorze � odezwa� si� Fletcher, wskazuj�c panel sufitowy, kt�ry trzyma� si� tylko na jednym zaczepie.�� Prosz� przytrzyma�, a ja go oderw�.

Rzucili panel na krzewy i powi�zali fragmenty sieci w lin�, na kt�rej kapitan opu�ci� si� na �rodek p�yty. Ugi�a si� troch� pod jego ci�arem, ale ro�liny pod spodem cofn�y si� o dwa metry, a mo�e i wi�cej. Fletcher przykl�kn��, si�gn�� po palnik i przejecha� skupionym p�omieniem po ga��ziach wko�o.

Po prawie sze�ciu godzinach akumulator wyczerpa� si� ju� niemal ca�kowicie i p�omie� zgas� po chwili. Major wsta� ostro�nie i zacz�� rytmicznie ugina� i prostowa� nogi, aby jak najbardziej sprasowa� i odepchn�� krzewy. Osi�gn�� sporo, lecz gdy przerwa� dla odpoczynku, ujrza�, �e p�yta zapada si� ju� sama, a nowe ga��zie wyrastaj� obok panelu, z wolna go otaczaj�c.

Lina wisia�a tu� nad nim. Stan�� spokojnie, skoczy� i z�apa� koniec. W tej samej chwili panel znikn�� pod kolczastym g�szczem. Conway opu�ci� si�, jak m�g� najni�ej, i zacz�� wci�ga� lin�. Po chwili Fletcher m�g� oprze� nogi na wystaj�cej ze �ciany szafce.

��Widzia� pan, jak one odsun�y si� spod pana, kapitanie?�� spyta�a Murchison, gdy dow�dca by� ju� na g�rze.�� Zrobi�y to bardzo powoli, ale i tak zastanawiam si�, czy nie pr�bujemy zniszczy� inteligentnej formy �ycia ro�linnego.

��Mo�e i jest inteligentna, ale na pewno nie do�� � wysapa� kapitan.

��Zosta�o jeszcze osiemdziesi�t minut � powiedzia� Dodds.

Pozbierali albo zerwali ze �cian ca�e mn�stwo przedmiot�w, aby cisn�� je na krzewy, lecz niewiele to pomog�o. Fletcher i Conway na zmian� odpychali nowe ga��zie kawa�kiem metalowego wspornika, jednak nie mogli powstrzyma� ich post�pu. Niebawem ca�ej grupie zabrak�o miejsca, by swobodnie si� porusza� czy cho�by macha� r�kami dla rozgrzewki. Inna sprawa, �e dowolna rozgrzewka ratowa�a tylko przed zamarzni�ciem i nic nadto. Przytulili si� ostatecznie do w�azu, zacisn�li z�by, �eby przesadnie nimi nie szcz�ka�, i patrzyli na coraz bli�sze kolce.

Wszystko to by�o wida� r�wnie� na Rhabwarze, gdzie narasta� niepok�j o ich los.

��M�g�bym zaraz po was polecie� � rzek� w pewnej chwili porucznik Haslam.

��Nie � zaprotestowa� kapitan.�� Je�li za bardzo si� pospieszysz, wiatr uszkodzi albo zniszczy �adownik i w og�le si� st�d nie wydostaniemy��� Urwa�, bo nagle w�asne s�owa rozbrzmia�y mu dziwnie g�o�no w uszach.

Wiatr ucich�.

��Otwiera� � rozkaza�. � Wynosimy si� st�d.

W otwartym w�azie pokaza�o si� granatowe poranne niebo. Sypn�o troch� piaskiem. Po niejakich manewrach wyprowadzili nosze na zewn�trz, na ob�o�� kad�uba.

��To chyba tylko chwilowe uspokojenie, sir � ostrzeg� Dodds.�� W okolicy kr��y ci�gle kilka burz.

Wschodz�ce s�o�ce kry�o si� jeszcze za chmurami, ale by�o wystarczaj�co jasno, aby dostrzec, jak wiele zmieni�o si� przez noc. Ca�y wrak by� od �r�dokr�cia odarty z poszycia, a szkielet konstrukcji wype�nia�y szczelnie niezliczone kolczaste krzewy. G�rna cz�� dziobu pozosta�a nietkni�ta, a skalisty teren przed ni� by� ci�gle wolny od ro�lin.

��Za dwana�cie minut dotrze do was kolejna, silna wichura � odezwa� si� znowu Dodds.

Zakleszczyli nosze w otwartym w�azie i przymocowali magnetycznymi przylgami do kad�uba. Sami przywi�zali si� linami bezpiecze�stwa ze skafandr�w do niszy, wczepili w sie� spowijaj�c� pacjenta i czekali. W pewien spos�b ranny znowu mia� ucierpie�, r�wnie� przez brak poszanowania jego godno�ci, ale Conway sk�onny by� przypuszcza�, �e obcy nie przejmie si� ju� za bardzo ca�� sytuacj�.

Niebo pociemnia�o gwa�townie i wiatr zaatakowa� ich z ca�� moc�, gro��c oderwaniem cia� od kad�uba. Conway trzyma� si� kurczowo sieci, czuj�c, jak magnetyczne przylgi sun� po blachach poszycia. Zastanowi� si� przelotnie, co by by�o, gdyby si� pu�ci� i zwolni� zapi�cie liny. Czy wiatr wyni�s�by go poza lini� krzew�w? Chocia�� nie musia�by si� puszcza�. Mia� wra�enie, �e jeszcze troch�, a wichura po prostu oderwie mu r�ce od tu�owia i zmieni go w istot� �udz�co podobn� do kapitana obcych. Nagle jednak wiatr ucich�. Znikn�� r�wnie gwa�townie, jak si� pojawi�, i znowu zrobi�o si� ja�niej.

Conway ujrza�, �e Murchison i Fletcher te� przetrwali zawieruch�. Nie poruszy� si� jednak. Chocia� dzie� wstawa� coraz wyra�niej i s�o�ce zaczyna�o przygrzewa� z boku, z wyciem nadlecia�a kolejna fala burzy.

��Szaleniec!�� krzykn�a Murchison.

Conway uni�s� g�ow� i dostrzeg� zwisaj�cy nad wrakiem �adownik. To on tak hucza� i rozwiewa� piasek na wszystkie strony podmuchem z dysz. Haslam wyl�dowa� na wolnej od krzew�w skale ledwie pi�tna�cie metr�w od nich.

Bez problem�w �ci�gn�li nosze z kad�uba. Nie musieli si� nawet spieszy�, chocia� krzewy ruszy�y ju� w ich stron�. Przed wej�ciem na pok�ad Conway odsun�� nieco otulaj�ce pacjenta sieci i spowijaj�cy jego g�ow� plastik, �eby sprawdzi� stan obcego. Mimo wszystkich przykrych przyg�d wydawa� si� nie tylko �ywy, ale i w ca�kiem dobrej formie.

��Prilicla, jak pozostali?�� spyta� Conway.

��Temperatura spada u wszystkich, przyjacielu Conway. Wyczuwam u nich silny g��d, ale nie na niepokoj�cym poziomie. Jednak i tak b�d� musieli poczeka�, a� wr�cimy do Szpitala, bo zapasy �ywno�ci na ich statku nie do��, �e mog�y by� zepsute, to jeszcze przepad�y. Poza tym nadal odbieram zmieszanie i poczucie straty. Ale na pewno poprawi im si�, gdy znowu b�d� z kapitanem.

Wychyn�li z nadprzestrzeni daleko na kraw�dzi galaktyki, gdzie najja�niejszym obiektem by�o samotne s�o�ce p�on�ce ch�odnym blaskiem na tle mglistego welonu gwiazd. Jednak by�a to pozorna pustka, bo radar i sensory dalekiego zasi�gu oznajmi�y zaraz o wykryciu dw�ch obiekt�w znajduj�cych si� tu� obok siebie w odleg�o�ci dw�ch tysi�cy kilometr�w od Rhabwara. Conway m�g� oczekiwa�, �e przez najbli�sze kilka minut nikt nie po�wi�ci mu uwagi.

��Mostek do maszynowni � powiedzia� kapitan Fletcher.�� Za pi�� minut chc� mie� maksymalny ci�g. Astrogator, prosz� o kurs na wykryte kontakty i przypuszczalny czas dolotu.

Siedem pok�ad�w ni�ej Chen potwierdzi� przyj�cie rozkazu, to samo zrobi� spoczywaj�cy tu� obok kapitana Doddsa.

��Sir � odezwa� si� Haslam ze stanowiska oficera ��czno�ci.�� Odczyty wskazuj�, �e wi�kszy obiekt ma mas�, sylwetk� i wyposa�enie typowej jednostki zwiadowczej. Drugi nadal pozostaje niezidentyfikowany, ale ich po�o�enie wzgl�dem siebie sugeruje, �e mog�y si� niedawno zderzy�.

��Rozumiem � odpar� Fletcher i w��czy� mikrofon nadajnika.�� Tu statek szpitalny Rhabwar operuj�cy ze Szpitala Sektora Dwunastego. Przylecieli�my w odpowiedzi na sygna� waszej boi alarmowej, wys�any w przybli�eniu sze�� godzin temu � powiedzia�, wyra�nie akcentuj�c ka�d� g�osk�. � Podejdziemy do was za�

��Pi��dziesi�t trzy minuty � uzupe�ni� Dodds.

��Je�li wasze urz�dzenia ��czno�ci s� sprawne, prosimy o ujawnienie to�samo�ci, opis problemu oraz podanie liczby ofiar z wyszczeg�lnieniem klas fizjologicznych.

Conway pochyli� si� wyczekuj�co w stron� g�o�nika, jakby kilka centymetr�w robi�o r�nic�. G�os, kt�ry us�ysza�, nie nale�a� jednak do zaniepokojonej osoby. Brzmia�o w nim raczej zak�opotanie.

��M�wi statek zwiadowczy Korpusu Kontroli Tyrell pod dow�dztwem kapitana Nelsona. To nasza boja, ale odpalili�my j� w zwi�zku z wrakiem, kt�ry widzicie obok. Nasz oficer medyczny zna si� tylko na leczeniu trzech gatunk�w, nie jest wi�c pewien swoich wniosk�w, przypuszcza jednak, �e na pok�adzie mog� by� ci�gle �ywe istoty.

��Doktorze��� Fletcher spojrza� na Conwaya, ale zanim ten zd��y� si� odezwa�, Haslam zg�osi� si� z nowym meldunkiem:

��Sir, kolejny� nie, kolejne dwa kontakty. Masa i konfiguracja podobna jak w przypadku wraku. Jest te� wiele drobnych, metalicznych szcz�tk�w.

��To drugi pow�d, dla kt�rego zdecydowali�my si� wystrzeli� boj� � powiedzia� Nelson.�� Nie mamy takich sensor�w dalekiego zasi�gu jak wy. Dysponujemy g��wnie wyposa�eniem fotooptycznym przydatnym w trakcie zwiadu, a ten obszar wydaje si� zas�any fragmentami wraku. Wprawdzie w odr�nieniu od mojego oficera medycznego nie przypuszczam, aby na cz�ci z nich byli jacy� rozbitkowie, ale nie mog� te� tego wykluczy�

��Dobrze pan zrobi�, wzywaj�c pomocy, kapitanie Nelson � przerwa� mu Conway.�� Gotowi jeste�my odpowiedzie� nawet na tuzin fa�szywych alarm�w, byle nie ryzykowa�, �e ignoruj�c cho� jeden, zaprzepa�cimy szans� ratunku. I tak przy wi�kszo�ci katastrof kosmicznych pomoc nadchodzi za p�no. Na razie jednak musimy pozna� klas� fizjologiczn� ofiar oraz rodzaj i rozleg�o�� ich obra�e�, by przygotowa� wszystko na ich przyj�cie. Jestem Conway, starszy lekarz na Rhabwarze � doda� pod koniec.�� Mog� rozmawia� z waszym oficerem medycznym?

Zapad�a d�u�sza chwila ciszy przerywanej statycznymi trzaskami. Haslam oznajmi� tymczasem o znalezieniu kilku nast�pnych obiekt�w i doda�, �e cho� nie ma jeszcze kompletnych danych, rozk�ad szcz�tk�w wskazuje, �e katastrofie uleg� bardzo du�y statek, kt�ry rozpad� si� na wiele cz�ci. Sporo z wykrytych kontakt�w to identyczne w kszta�cie i wielko�ci szalupy ratunkowe, takie jak ta obok Tyrella. Bior�c pod uwag� trajektorie i odleg�o�ci mi�dzy nimi, mo�na by�o wnosi�, �e katastrofa zdarzy�a si� dawno.

W ko�cu Conway us�ysza� beznami�tny g�os, kt�ry bez w�tpienia pochodzi� z autotranslatora.

��Doktorze Conway, jestem chirurg porucznik Krach-Yul � przedstawi� si� obcy.�� Na temat fizjologii obcych wiem niewiele, gdy� mam do�wiadczenie jedynie w leczeniu Ziemian, Nidia�czyk�w i moich pobratymc�w z Orligii. Wszyscy oni, jak pan wie, nale�� do klasy DBDG ciep�okrwistych tlenodysznych.

To, �e Orligianie i ich s�siedzi z Nidii r�nili si� zdecydowanie wielko�ci�, a jedna z tych ras okryta by�a g�stym, czerwonawym futrem, nie znaczy�o wie�e w kontek�cie cztero�iterowego fizjologicznego klucza, pomy�la� Conway. Chocia� z drugiej strony, nieznaczne r�nice wystarczy�y we wczesnych latach eksploracji kosmosu, by mi�dzy Orligi� a Ziemi� dosz�o do kr�tkiej, i jak dot�d jedynej, mi�dzygwiezdnej wojny.

Z tego te� powodu obecnie Orligianie i Ziemianie byli nastawieni do siebie bardziej ni� przyja�nie. Cz�sto spieszyli sobie z pomoc� i naprawd� �le si� sk�ada�o, �e Krach-Yul mia� tak ma�e do�wiadczenie. Conway m�g� tylko liczy� na to, �e oka�e do�� profesjonalizmu, aby nie wtyka� swojego przyjaznego, kud�atego nosa w sprawy, o kt�rych nie ma poj�cia.

��Nie wchodzili�my do wraku � powiedzia� Orli � gianin.�� Nie mamy specjalist�w od obcych technologii i obawiali�my si�, �e tylko pogorszymy sytuacj�, zamiast pom�c. Zastanawia�em si� nad wywierceniem otworu w poszyciu, aby pobra� pr�bk� atmosfery. Gdyby rozbitkowie okazali si� podobni do nas, mogliby�my dostarczy� im wi�cej tlenu. Ostatecznie jednak zrezygnowa�em. Mog� oddycha� innymi gazami, a wtedy tylko niepotrzebnie uszczupli�bym ich zapas mieszanki. Nie jeste�my te� pewni, czy kto� tam �yje, doktorze. Nasze czujniki podaj�, �e kad�ub jest szczelny, a w �rodku panuje przyzwoite ci�nienie. Zlokalizowali�my te� �r�d�o energii i co�, co wygl�da na wi�ksz� ilo�� materii organicznej, cz�ciowo tylko widoczn� przez iluminatory. Nie wiemy, czy to jest �ywe.

Conway odetchn��. Wprawdzie Krach-Yul mia� wyra�ne braki w wykszta�ceniu, ale szcz�liwie by� inteligentny. Mo�na si� by�o domy�li�, jak przebiega�a jego kariera. Prawdopodobnie studiowa� na Orligii, odby� praktyk� na Nidii, a potem zaci�gn�� si� do Korpusu, aby zdobywa� dalsze do�wiadczenia w kontaktach z obcymi. Zapewne styka� si� dot�d jedynie z lekkimi urazami i niegro�nymi chorobami ziemskiej za�ogi, ca�y czas licz�c w skryto�ci ducha, �e zetknie si� z czym� wi�cej. Bez w�tpienia a� p�on�� z ciekawo�ci, chc�c zbada� obecny na wraku organizm, jednak zna� granice swoich kompetencji. Conway czu�, �e zaczyna ju� lubi� tego Orligianina.

��Bardzo dobrze, doktorze � powiedzia� serdecznie.�� Ale mam pro�b�. Wasza jednostka dysponuje przeno�n� �luz�. Oszcz�dzi�oby nam czasu, gdyby�

��Ju� j� wy�adowali�my, doktorze � przerwa� mu Orligianin.�� Zosta�a przymocowana do kad�uba wraku nad najwi�kszym w�azem, jaki znale�li�my. Przypuszczamy, �e to g��wne wej�cie, ale nie pr�bowali�my go otwiera�, mo�e si� wi�c okaza�, �e to tylko panel os�aniaj�cy mechanizmy. Wrak obraca� si� wzd�u� pod�u�nej osi, ale wyhamowali�my ten ruch za pomoc� wi�zek �ci�gaj�cych. Poza tym jest w takim stanie, w jakim go znale�li�my.

Conway podzi�kowa�, rozpi�� pasy i wsta� z fotela. Na ekranie radaru dostrzeg� kilka nowych �lad�w, ale najbardziej interesowa� go rosn�cy na g��wnym ekranie obraz Tyrella i unosz�cego si� obok wraku.

��Co pan zamierza, doktorze?�� spyta� kapitan.

��Nie wydaje si� bardzo zniszczony � powiedzia� Conway, wskazuj�c na ekran.�� Brak te� wystaj�cych, ostrych kawa�k�w metalu, wi�c dla przyspieszenia akcji moi ludzie w�o�� lekkie skafandry. Wezm� ze sob� patolog Murchison i doktora Prilicl�. Siostra Naydrad zostanie na pok�adzie medycznym z gotowymi do u�ycia noszami. Gdy tylko Murchison ustali sk�ad atmosfery, nape�nimy ni� kopu�� noszy. P�jdzie pan z nami zbada� �luz� na obcym statku?

Rhabwar by� jednostk� jedyn� w swoim rodzaju. Zaprojektowany jako statek szpitalny, powsta� na kad�ubie lekkiego kr��ownika Korpusu Kontroli, najwi�kszej spo�r�d jednostek tej formacji, kt�re mog�y lata� w atmosferze. Przemieszczaj�c si� w kierunku szybu komunikacyjnego, Conway wyobrazi� sobie l�ni�cy bia�y kad�ub z deltoidalnymi skrzyd�ami, ozdobionymi brunatnym li�ciem, czerwonym krzy�em, wygl�daj�cym zza chmury s�o�cem, jak i wieloma innymi znakami, kt�re ��czy�o to, �e na rozmaitych �wiatach Federacji symbolizowa�y ide� bezinteresownego niesienia pomocy.

Statek by� traltha�skiej konstrukcji, co mia�o swoje zalety, nazwany za� zosta� na cze�� jednej z wielkich postaci w historii medycyny tego gatunku. Przewidziano, �e b�dzie obs�ugiwany przez ziemsk� za�og�, kt�rej kabiny mie�ci�y si� na drugim pok�adzie, tu� pod mostkiem. Ekipa medyczna zajmowa�a zbli�one pomieszczenia pok�ad ni�ej, tyle �e kabiny dodatkowo wyposa�ono zgodnie z potrzebami kelgianskiej siostry i Prilicli, cinrussa�skiego empaty �yj�cego w warunkach niewielkiej grawitacji.

Pok�ad czwarty by� r�wnocze�nie mes� i sal� rekreacyjn�, w kt�rej wszyscy mieli si� spotyka� i sp�dza� czas na rozrywkach, chocia� przy obecnej liczebno�ci za�ogi brakowa�o tu miejsca nawet na rozegranie partii szach�w. Ca�y pi�ty pok�ad mie�ci� magazyny i zbiorniki. Przechowywano tu zar�wno �ywno�� potrzebn� trzem �yj�cym na pok�adzie rasom, jak i sk�adniki niezb�dne to wytwarzania mieszanek oddechowych dla wszystkich mieszka�c�w Federacji.

Pok�ady sz�sty i si�dmy, na kt�re kierowa� si� Conway, mie�ci�y izb� przyj��, laboratorium i oddzia� szpitalny. Mo�na by�o zmienia� na nich dowolnie grawitacj�, ci�nienie i sk�ad atmosfery, wyposa�enie za� pozwala�o podtrzymywa� funkcje �yciowe pacjenta dowolnej praktycznie rasy. Na pok�adzie �smym mie�ci�a si� maszynownia, kr�lestwo porucznika Chena, kt�ry obs�ugiwa� generatory hipernap�du, s�u��cy do lot�w atmosferycznych nap�d konwencjonalny i �r�d�a zasilania systemu sztucznej grawitacji, generator�w wi�zek �ci�gaj�cych, urz�dze� ��czno�ci, czujnik�w i wszystkiego, co sprawia�o, �e statek �y�.

My�l�c o drobnym Chenie, kt�ry jednym ruchem kr�tkiego palca m�g� uwolni� potworne moce, Conway dotar� na pok�ad medyczny. Nie musia� nic m�wi�, bo wszyscy widzieli jego rozmow� z kapitanem, podobnie jak wi�kszo�� tego, co wychwytywa�y kamery i czujniki statku. Pozosta�o mu wi�c tylko w�o�y� skafander. Mia� bardzo dobry zesp�, kt�ry sam czuwa� nad wyposa�eniem i szkoleniami, tak �e Conway czu� si� czasem zupe�nie niepotrzebny.

Murchison obraca�a si�, sprawdzaj�c zapi�cia skafandra, Naydrad za� kontrolowa�a w �luzie nosze. Pi�kn�, srebrzyst� sier�� tej drugiej czesa�y spokojnie przetaczaj�ce si� fale. Korzystaj�cy z degrawitator�w i w�asnych skrzyde� niewiarygodnie kruchy Prilicla wisia� pod sufitem, gdzie nie grozi�o mu przypadkowe zderzenie z kt�rym� z ci�szych wsp�pracownik�w. Osiem jego paj�czych n�g drga�o w niespiesznym rytmie, co wskazywa�o, �e odbiera czyje� pozytywne emocje.

Murchison zerkn�a na Prilicl�, a potem na Conwaya.

��Przesta� � rzuci�a.

Conway wiedzia�, �e to on i, bezwiednie, Murchison odpowiadaj� za doznania empaty, zdolnego reagowa� na ka�de, nawet drobne zmiany pola emocjonalnego w jego otoczeniu. Niemniej patolog Murchison mia�a fizyczne atrybuty, kt�re trudno by�o zignorowa� przeci�tnemu samcowi DBDG ziemskiego typu. A gdy wk�ada�a lekki, ale dobrze przylegaj�cy kombinezon, pewne my�li same l�g�y si� w g�owie.

��Przepraszam � rzuci� Conway ze �miechem i zacz�� wk�ada� w�asny kombinezon.

Wrak przypomina� metalowy konar z kilkoma powyginanymi ga��ziami, kt�re by�y jednak jedynym niezwyk�ym elementem. Poza tym wygl�da� na ca�y. Conway dostrzeg� dwa ma�e i�uminatory, odbijaj�ce niczym s�o�ca �wiat�a Rhabwara. By�y osadzone oko�o dw�ch metr�w od dziobu i rufy, ale nie potrafi� rozpozna�, gdzie obiekt ma prz�d, a gdzie ty�. Niebawem ujrza�, �e na drugiej burcie znajduj� si� takie same okienka.

Widzia� te� lu�ne, przezroczyste pow�oki �luzy z Tyrella uczepionej kad�uba niczym pomarszczona pijawka. Obok rysowa�a si� drobna sylwetka, kt�ra musia�a nale�e� do orligia�skiego lekarza, Krach-Yula.

Fletcher, Murchison i Conway wyl�dowali tu� przy nim. Nie odzywali si� i starali si� nawet nie my�le�, aby nie przeszkadza� Prilicli okr��aj�cemu powoli obiekt. Je�li cokolwiek �y�o na wraku, empata powinien to wyczu�.

��To bardzo dziwne, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla po niemal kwadransie, gdy wszyscy ju� mimowolnie zdradzali zniecierpliwienie.�� Na pok�adzie jest �ycie, chocia� odnajduj� tylko jedno �r�d�o emanacji emocjonalnej, tak s�abe w dodatku, �e nie mog� go dok�adnie zlokalizowa�. Ponadto, wbrew oczekiwaniom, nie wydaje mi si�, aby rozbitek by� przera�ony czy zaniepokojony.

��Mo�e to bardzo m�oda istota?�� spyta� Krach-Yul.�� Zostawiona w bezpiecznym miejscu przez doros�ych, kt�rzy potem zgin�li? Ma�e dziecko, kt�re nie rozumie, �e jego �ycie jest zagro�one?

Prilicla, kt�ry z zasady zgadza� si� ze wszystkimi, aby unikn�� niemi�ych emocji rozm�wcy, tym razem te� przytakn��.

��Nie mo�na wykluczy� takiej ewentualno�ci, przyjacielu Krach-Yul.

��Albo p��d �yj�cy nadal w organizmie martwego rodzica?�� zasugerowa�a Murchison.

��To r�wnie� jest w pewnym stopniu mo�liwe, przyjaci�ko Murchison.

��Z tego wynika, �e tak naprawd� nie wiesz, co to mo�e by� � za�mia�a si� patolog.

��Niemniej kto� tam jest � rzek� niecierpliwie kapitan.�� Chod�my si� nim zaj��.

Fletcher przecisn�� si� przez podw�jne wej�cie do �luzy, kt�ra po nape�nieniu powietrzem mia�a si� sta� na tyle obszerna, �e nie tylko wszyscy mogli si� w niej pomie�ci�, ale jeszcze pracowa�. Murchison i Conway sp�dzili tymczasem kilka chwil przy ma�ych ilumina � torach. Otwory by�y jednak na tyle zag��bione, �e nie ukazywa�y nic poza wycinkami sk�rzastej pow�oki jakiego� stworzenia.

��Jest wiele sposob�w otwierania w�az�w � powiedzia� Fletcher, gdy do��czyli do niego w �luzie.�� Mog� si� uchyla� na boki, otwiera� do �rodka albo na zewn�trz, wsuwa� w �cian� czy kurczy� ku kraw�dziom. Ten, jak si� wydaje, jest uruchamiany d�wigni�, kt�ra cofa go do wn�trza kad�uba. O prosz�!

Wielki metalowy w�az znikn�� w �rodku. Conway oczekiwa� z napi�ciem powiewu powietrza, kt�re wype�ni gwa�townie �luz�, ale nic takiego si� nie sta�o. Kapitan z�apa� si� kraw�dzi wej�cia, wy��czy� magnetyczne przylgi, aby oderwa� stopy od poszycia, i wsun�� g�ow� daleko do wn�trza.

��To nie �luza tylko otw�r kontrolny pozwalaj�cy dotrze� do mechanizm�w umieszczonych pomi�dzy zewn�trznym a wewn�trznym kad�ubem. Widz� pl�tanin� rur i kabli oraz co�, co wygl�da na�

��Potrzebuj� pr�bki powietrza � oznajmi�a Murchison.�� Jak najszybciej.

��Przepraszani � mrukn�� Fletcher, uwolni� jedn� r�k� i wskaza� na co�. � To chyba oczywiste, �e tylko wewn�trzny kad�ub jest hermetyczny. �eby bezpiecznie go przewierci�, proponuj� wykona� otw�r obok tego wspornika i skupiska przewod�w. Nie wiem, jak gruba jest tu pow�oka, ale kabel wydaje si� na tyle cienki, �e nie mo�e przewodzi� wysokiego napi�cia. Kolory oznacze� sugeruj�, �e te istoty widz� w tym samym zakresie widma co my.

��Zapewne tak � zgodzi�a si� Murchison.

��Je�li u�yjesz wiert�a numer pi��, otw�r b�dzie do�� du�y, �eby wprowadzi� do �rodka oko � doda� pospiesznie Conway.

��Tak w�a�nie zamierza�am.

Wiertarka nie musia�a pracowa� d�ugo. Po chwili drgania, przenoszone na metalowy kad�ub, a nawet na skafander Conwaya, usta�y i powietrze ze �rodka wdar�o si� ze �wistem przez wydr��one wiert�o do analizatora.

��Ci�nienie troch� ni�sze ni� nasze, ale trudno orzec, na ile normalne dla rozbitka � powiedzia�a cicho Murchison.�� Sk�ad i proporcja tlenu do innych gaz�w typowe dla ciep�okrwistych tlenodysznych. Teraz wsun� oko.

Conway patrzy�, jak odczepia analizator od wiert�a i umieszcza w tym miejscu modu� oka. Zrobi�a to bardzo umiej�tnie, tak by nie wypu�ci� wi�cej ni� kilka centymetr�w sze�ciennych powietrza. Ostro�nie przesun�a przez wiert�o urz�dzenie sk�adaj�ce si� z kamery, �r�d�a �wiat�a i przewod�w, a potem doczepi�a konsol� steruj�c� z ekranem.

Wydawa�o im si�, �e up�yn�a prawie godzina, nim dobra�a wreszcie w�a�ciwe o�wietlenie i ostro��. W rzeczywisto�ci nie zaj�o jej to nawet dziesi�ciu minut. W milczeniu wysun�a si� z wn�ki, aby i inni mogli spojrze�.

��Wielki jest � powiedzia�a, gdy Conway zaj�� jej miejsce.

Wn�trze cylindra okaza�o si� pozbawione jakichkolwiek grodzi czy przepierze�. Pod�oga, kt�r� Conway nazwa� pod�og� tylko dlatego, �e powierzchnia ta by�a p�aska i bieg�a przez ca�� d�ugo�� jednostki, mia�a po�rodku podw�jny rz�d blisko umieszczonych otwor�w o �rednicy trzech, czterech cali. Znika�o w nich siedem albo osiem par odn�y rozbitka, co sugerowa�o, �e chodzi o zwyk�e uchwyty. Wko�o cia�a unosi�y si� szerokie, podarte pasy bezpiecze�stwa.

Oko znajdowa�o si� niemal na poziomie pod�ogi, wi�c nie by�o wida� du�o wi�cej poza bokiem i odn�ami stworzenia. Dalej, tam gdzie impet katastrofy wyrwa� jego stopy z otwor�w, mo�na by�o dostrzec jasnoszare podbrzusze i kolejne, kr�tkie odn�a biegn�ce dwoma rz�dami, ca�kiem jak u stonogi. W przeciwnym kierunku, nie wiadomo, czy bli�szym g�owy czy zako�czenia cia�a, rysowa�a si� pojedyncza linia wyrostk�w grzbietowych. D�ugie, cylindryczne pomieszczenie nie by�o wystarczaj�co obszerne, aby istota mog�a si� w nim porusza�. Wype�nia�a je na tyle szczelnie, �e trudno by�o dojrze� cokolwiek wi�cej, niemniej na samym kra�cu pola widzenia Conway wypatrzy� jeszcze trzy cienkie jak o��wki, przezroczyste i chyba elastyczne przewody, kt�re wybiega�y z przymocowanej do �ciany szafki i znika�y w ciele pacjenta.

Mimo tak wielu ko�czyn pacjent nie mia� najwyra�niej zbyt du�o do roboty. Je�li nie liczy� mn�stwa przymocowanych do �cian szafek, wn�trze by�o puste. Brakowa�o czegokolwiek przypominaj�cego konsol� kontroln�, system monitoruj�cy lub inne urz�dzenie pozwalaj�ce sterowa� obiektem. Chyba �e co� jeszcze znajdowa�o si� po drugiej, niewidocznej akurat stronie.

Conway musia� chyba my�le� g�o�no, gdy� kapitan, kt�ry w�a�nie wr�ci� z penetracji kad�uba, skomentowa� jego rozwa�ania:

��Tu nie ma czym sterowa�, doktorze. Poza prostymi ogniwami, kt�re obecnie nie s� do niczego wykorzystywane, brakuje innych urz�dze�. Nie ma silnik�w, ani g��wnych, ani steruj�cych, nie znalaz�em niczego przypominaj�cego anteny systemu ��czno�ci, brak nawet normalnego w�azu. Zaczynam si� zastanawia�, czy to w og�le jest statek. Mo�e to raczej kapsu�a ratunkowa. To by wyja�nia�o dziwny kszta�t, w zasadzie cylindryczny, ale z p�askim dnem. Na dodatek, gdy szuka�em wybrzusze�, kt�re mog�yby skrywa� sensory, zauwa�y�em, �e sp�d jest lekko zakrzywiony ku obu d�u�szym ko�com. To sugeruje kolejn� mo�liwo��

��A mo�e to wszystko by�o zamontowane na zewn�trz?�� spyta� Conway.�� W naszym statku generatory nadprzestrzenne zabudowano w ko�c�wkach skrzyde�. Oni mogli mie� r�wnie oryginalne pomys�y.

��Nie, doktorze � powiedzia� Fletcher oficjalnym tonem, jak zawsze, gdy kto� usi�owa� wypowiada� si� na tematy, kt�re mia� za swoj� dzia�k�. � Zbada�em te dziwne wsporniki, czy cokolwiek to jest, i nie znalaz�em �adnych przewod�w poza nielicznymi porwanymi kablami, kt�re jednak by�y za cienkie, by dostarcza� mocy do generatora. W og�le w�tpi�, czy ta rasa zna nap�d nadprzestrzenny lub sztuczn� grawitacj�. Konstrukcja dowodzi niskiego poziomu rozwoju techniki kosmicznej. Na dodatek tutaj najwyra�niej nie ma wej�cia, a przecie� �luza dla tego olbrzyma musia�aby by� prawie r�wnie wielka jak sam statek.

��Jest kilka ras, kt�re buduj� statki bez �luz � zauwa�y� Conway.�� Nie toleruj� widoku otwartej pr�ni, wi�c nie wychodz� z nich nigdy poza swoimi planetami.

��A je�li to po prostu skafander kosmiczny tej istoty?�� podsun�a Murchison.

��Ciekawy pomys�, ale nic poza tym � powiedzia� kapitan.�� Iluminatory s� bardzo ma�e, a pole widzenia ogranicza jeszcze spora odleg�o�� mi�dzy wewn�trznym a zewn�trznym kad�ubem. Brak kamer lub czujnik�w, nie ma te� manipulator�w. Jednak cokolwiek tu mamy, musi istnie� jaki� spos�b dotarcia do �rodka.

Na d�u�sz� chwil� zapad�a cisza.

��Przepraszam, kapitanie � odezwa� si� w ko�cu Conway.�� Kilka minut temu wspomnia� pan o jakiej� trzeciej mo�liwo�ci. Potem panu przeszkodzi�em.

��A owszem � mrukn�� Fletcher takim tonem, jakby tylko czeka� na przeprosiny.�� Niemniej rozumie pan, doktorze, �e to jedynie hipoteza oparta na wst�pnych ogl�dzinach, a nie na dok�adnych pomiarach. Tak czy owak, wspomnia�em ju�, �e sp�d jest zakrzywiony, krzywizna za� nie powsta�a z pewno�ci� w trakcie katastrofy. Uderzenie do�� silne, aby odkszta�ci� ca�� konstrukcj�, na pewno powa�nie by j� uszkodzi�o, na metalu zosta�yby te� przebarwienia �wiadcz�ce o dzia�aniu wysokiej temperatury. Z tego wynika, �e specjalnie to zaprojektowano. I to by wyja�nia�o brak w�asnego, porz�dnego zasilania, urz�dze� sterowniczych oraz sztucznej grawitacji, gdy��

��Oczywi�cie!�� wyrwa�o si� Conwayowi.�� Pok�ad pod zakrzywionym spodem by� p�kolisty, a to oznacza, �e wytwarzali ci��enie w najstarszy ze znanych sposob�w�

��Czy kt�ry� z was m�g�by mi z �aski swojej wyja�ni�, o czym m�wicie?�� spyta�a Murchison.

��Oczywi�cie � powiedzia� Conway.�� Kapitan w�a�nie przekona� mnie, �e to nie kapsu�a ratunkowa ani statek, tylko cz�� stacji kosmicznej dawnego typu, takiej przypominaj�cej ko�o ze szprychami, kt�ra uleg�a jakiej� kolizji.

��Stacja kosmiczna? Tutaj?�� zdumia�a si� Murchison, ale po chwili dotar�o do mniej, co to znaczy.�� W takim razie czeka nas wiele pracy.

��Mo�e nie � zauwa�y� Fletcher.�� Wprawdzie szcz�tk�w znajdziemy zapewne mn�stwo, jednak nie oczekiwa�bym licznych rozbitk�w� Tej istoty za� bez w�tpienia nie zdo�amy przenie�� na nasz pok�ad. Proponuj� przymocowa� modu� do kad�uba Rhabwara, rozci�gn�� odpowiednio nasze pole nadprzestrzenne i dostarczy� ca�o�� do Szpitala, gdzie bez trudu znajdzie si� �luza mog�ca go pomie�ci�. Tam ju� zajm� si� naszym pacjentem jak nale�y. Wprawdzie nie jestem lekarzem, ale s�dz�, �e nie powinni�my z tym zwleka�. Niech Tyrell szuka pozosta�ych rozbitk�w, a my wr�cimy, gdy tylko b�dziemy mogli.

��Nie � sprzeciwi� si� spokojnie Conway.

��Nie rozumiem pana, doktorze � rzek� Fletcher, czerwieniej�c wyra�nie na twarzy.

Ziemianin nie odpowiedzia� od razu. Najpierw zwr�ci� si� do Murchison i Prilicli, kt�ry podlecia� bli�ej, chocia� panuj�ce w �luzie emocje nie by�y raczej dla niego za mi�e.

��Z tego, co widzimy, rozbitek jest pod��czony trzema osobnymi przewodami do aparatury, kt�ra przypomina system podtrzymywania �ycia. Jest g��boko nieprzytomny, ale poza tym zdrowy. Obiekt ma te� pewn� rezerw� mocy, kt�ra na razie nie jest wykorzystywana. Pozostaje pytanie, czy taki w�a�nie stan pacjenta nie mo�e by� wynikiem celowej hibernacji. I jeszcze jedno � doda�, nim ktokolwiek zdo�a� si� ode � zwa�. � Skoro brak �lad�w energoch�onnego systemu ch�odzenia, kt�ry zwykle niezb�dny jest przy hibernacji, mo�e to by� naturalne odr�twienie wspomagane jedynie przez aparatur� monitoruj�c�. Znowu zapad�a cisza.

��Owszem, to znana metoda��� powiedzia�a Murchison.�� Spowalnia�o si� albo wstrzymywa�o metabolizm na czas podr�y kosmicznej, kt�ra trwa�a zbyt d�ugo, aby za�oga mog�a uko�czy� j� za �ycia. Poza tym w�drowcy �pi�cy w znacznie obni�onej temperaturze nie zu�ywali powietrza ani �ywno�ci. Mo�liwe, �e w pewnych wypadkach da si� pobudzi� t� naturaln� zdolno�� sztucznie i sztucznie j� podtrzyma�, dostarczaj�c �pi�cemu minimalnych dawek odpowiednio spreparowanego pokarmu. I tak chyba jest z naszym pacjentem.

��Przyjacielu Conway � odezwa� si� Prilicla.�� Radiacja emocjonalna pacjenta pasowa�aby do hipotezy o hibernacji.

Kapitan szybko zrozumia�, o co chodzi.

��Dobrze, doktorze. Skoro rozbitek najwyra�niej jest w tym stanie od d�u�szego czasu, nie ma istotnego powodu, aby si� spieszy� z dostarczeniem go do Szpitala. To samo b�dzie zapewne dotyczy� innych, kt�rych mo�e zdo�amy jeszcze odnale��. Co pan wobec tego zamierza?

Conway wiedzia� doskonale, �e ich rozmowy s�uchaj� tak�e za�ogi Rhabwara i Tyrella. Niemal s�ysza� oddechy ludzi przy g�o�nikach. Odchrz�kn�� i zabra� g�os:

��Zbadamy ten obiekt, na ile si� da, bez wchodzenia do �rodka. R�wnocze�nie przyjrzymy si� bli�ej pacjentowi za pomoc� oka. A potem wszyscy razem si� zastanowimy.

Mia� silne przeczucie, �e to nie b�dzie �atwa akcja ratunkowa.

Przez nast�pne trzy godziny, czyli akurat tyle, ile mogli sp�dzi� w lekkich skafandrach przy aktualnym stanie zapas�w, badali powierzchni� wraku, a w miar� mo�liwo�ci r�wnie� jego lokatora. Z wolna zbierali coraz wi�cej istotnych albo potencjalnie istotnych danych. Gdy zgromadzili si� wreszcie w mesie Rhabwara, przysz�a pora na wymian� informacji i przypuszcze�.

Tyrella reprezentowali kapitan Nelson i doktor Krach-Yul, Rhabwara major Fletcher i astrogator, porucznik Dodds. Cywile Murchison, Prilicla, Naydrad i Conway ledwie zmie�cili si� w ciasnym wn�trzu. Paj�kowaty empata oczywi�cie od razu usadowi� si� na suficie.

To on, najszybciej zorientowawszy si�, �e zebrani gotowi s� do otwartej rozmowy, zagai�.

��Chyba wszyscy si� zgodz�, �e odnaleziony rozbitek znajduje si� w g��bokiej anabiozie i �e zapewne nie jest pacjentem, ale kim�, kogo nale�y po prostu odwie�� na ojczyst� planet�, gdy tylko ustalimy jej po�o�enie, oczywi�cie. Chyba zgodni jeste�my te� w tym, �e nie ma pilnego powodu, by rusza� go z obiektu, w kt�rym przebywa.

Porucznik Dodds spojrza� na Fletchera, prosz�c o pozwolenie na zabranie g�osu.

��Zale�y, co pan rozumie przez pilny pow�d, doktorze. Sprawdzi�em trajektori� tego i innych odnalezionych szcz�tk�w. Obliczenia wskazuj�, �e katastrofa, kt�ra zniszczy�a ten statek czy stacj� kosmiczn�, wydarzy�a si� oko�o osiemdziesi�ciu dw�ch lat temu. Je�li to by� statek, zapewne nie kierowa� si� ku pobliskiej gwie�dzie, gdy� jest ona pozbawiona planet, jednak przy obecnych kursach fragment�w wraku spora ich cz�� spadnie niebawem na wspomniane s�o�ce albo przejdzie na tyle blisko jego fotosfery, �e nawet istota w stanie hibernacji tego nie prze�yje. Zacznie si� to za jedena�cie tygodni.

Przez chwil� trawili t� wiadomo��.

��Nadal uwa�am, �e to nie by�a stacja kosmiczna � powiedzia� kapitan Tyrella.�� Nie wiem, sk�d mia�aby si� tu wzi��, i to jeszcze podr�uj�c z tak� pr�dko�ci�, �e jej szcz�tki zachowa�y impet pozwalaj�cy dolecie� do pobliskiej gwiazdy. O wiele bardziej prawdopodobne wydaje mi si�, �e to ��d� ratunkowa, kt�rej pasa�er zapad� w stan hibernacji na skutek wyczerpania zapas�w powietrza i �ywno�ci.

F�etcher spojrza� niech�tnie na Nelsona, ale zaraz dostrzeg� narastaj�ce dr�enie Prilicli i postara� si� uspokoi�.

��To nie jest niemo�liwe, majorze Nelson, chocia� zgadzam si�, �e ma�o prawdopodobne. Mo�na jednak przypuszcza�, �e chodzi o ras�, kt�ra stawia�a dopiero pierwsze kroki w rozwoju technologii kosmicznych i wykorzystywa�a t� stacj� do eksperyment�w z hipernap�dem. Mog�o doj�� do przypadkowego skoku, kt�ry wyni�s� ich daleko od rodzinnej planety, a w�wczas ucieczka w anabioz� by�aby z wymienionych przez pana powod�w bardzo uzasadniona. W trakcie wczesnych pr�b nad podr�ami w nadprzestrzeni zdarza�o si� wiele takich wypadk�w. Tak czy owak, wydaje mi si�, �e wyci�gamy zbyt wiele wniosk�w z czego�, co jest tylko fragmentem uk�adanki.

Conway postanowi� w��czy� si� do rozmowy, zanim przerodzi si� ona w k��tni�.

��Ale co� chyba ju� wiemy, kapitanie?�� zagadn�� pojednawczo.�� Co uda�o si� panu ustali� po dok�adnych ogl�dzinach wraku?

��Prosz� bardzo � powiedzia� Fletcher i rzuci� na ekran obraz obiektu, po czym zacz�� relacjonowa� wyniki swoich bada� i niekt�re domys�y na temat tego, co wola� nazywa� nie statkiem, ale raczej pojemnikiem ci�nieniowym. By� to cylinder d�ugo�ci dwudziestu metr�w i �rednicy niemal trzech metr�w. Z obu stron ko�czy� si� p�askimi za�lepieniami, na kt�rych umieszczono zaczepy pozwalaj�ce spi�� go z innymi, podobnymi pojemnikami. Zaczepy by�y tak skonstruowane, aby w razie silnego uderzenia czy wstrz�su rozpi�� ��cze, zanim dzia�aj�ce si�y uszkodz� pojemniki. Je�li przyj��, �e wszystkie obiekty mia�y te same wymiary, do zbudowania z nich pe�nego ko�a, o �rednicy prawie pi�ciuset metr�w, potrzeba by�oby oko�o osiemdziesi�ciu pojemnik�w.

Zamilk� na chwil�, ale major Nelson nie powiedzia� ani s�owa, a pozostali woleli na razie nie ujawnia� swojego zdania.

Pojemnik mia� podw�jny kad�ub, przy czym tylko wewn�trzny by� hermetyczny. Nie posiada� urz�dze� sterowniczych ani czujnik�w, poza aparatur� s�u��c� podtrzymaniu anabiozy. Poziom techniczny wskazywa� na ras�, kt�ra opanowa�a raczej dopiero podr�e mi�dzyplanetarne, a nie mi�dzygwiezdne, by�o zatem swoist� zagadk�, sk�d stacja wzi�a si� w tym obszarze pr�ni. Najbardziej jednak zastanawia�o, jak obca istota wchodzi�a i wychodzi�a z kontenera.

Przekonali si� ju�, �e nie ma w nim w�az�w na tyle du�ych, aby obcy m�g� si� w nich zmie�ci�, z co za tym idzie, �e jedyne wej�cie prowadzi przez za�lepienia na szczytach cylindra. Zdaniem Fletchera, musia�y by� po prostu zdejmowane, i to oba, gdy� obr�cenie si� w �rodku by�o niemo�liwe.

��Na razie nie trafi�em jednak na �lad steruj�cego nimi mechanizmu � podj�� Fletcher tonem, z kt�rego przebija�a lekka skrucha.�� Jest wiele rodzaj�w drzwi, a tutaj musz� by� jakie�, lecz nie potrafi� ich odnale��. Zastanawia�em si� nawet, czy w gr� nie wchodz� bolce, odstrzeliwane dopiero po przybyciu do celu przez za�og� albo ratownik�w mog�cych umie�ci� pasa�era w dogodnych dla niego warunkach, na pok�adzie statku lub na powierzchni planety, ale tych te� nie dostrzeg�em, spos�b osadzenia za�lepie� nie sugeruje za�, aby w og�le tam by�y. Tak naprawd� nie wygl�daj� na otwieralne. Na pewno nie uchylaj� si� do �rodka, gdy� na to nie pozwala �rednica wewn�trznego cylindra.

Fletcher potrz�sn�� w zdumieniu g�ow�.

��Przykro mi, doktorze, ale na razie nie widz� innego sposobu dotarcia do rozbitka, jak tylko przez rozbi�rk� jego statku. Mo�e gdy obejrz� inne szcz�tki, uda mi si� doj�� do czego� wi�cej.

Prilicla zadr�a� ze wsp�czucia dla kapitana, a po chwili ciszy g�os zabra�a Murchison.

��Te� ch�tnie rzuci�abym okiem na co� wi�cej. Szczeg�lnie na kontener, kt�rego pasa�er nie prze�y�. Mog�abym dowiedzie� si� wtedy, z kim w�a�ciwie mamy do czynienia.

Conway spojrza� na Doddsa.

��Wiele jest w pobli�u podobnych obiekt�w?

��Jest ich troch�. Wi�kszo�� odczyt�w sugeruje, �e chodzi o kontenery tego samego rodzaju, z atmosfer� i niewielkim �r�d�em mocy. Kilka jest wyra�nie uszkodzonych, ale znajduj� si� na granicy zasi�gu skaner�w. Na klasycznym nap�dzie musieliby�my lecie� tam do�� d�ugo. Chyba �eby wykona� kr�tki skok, ale wtedy mo�emy przestrzeli�.

��Ile jest ��cznie tych obiekt�w?�� spyta� Nelson.

��Jak dot�d mamy dwadzie�cia trzy pewne lokalizacje, plus kilka, kt�re chocia� tak�e wykazuj� du�� mas�, nie s� hermetyczne. No i cechuje je spora radioaktywno��. Zapewne to szcz�tki si�owni.

��Je�li m�g�bym co� zasugerowa� � odezwa� si� Prilicla z sufitu.�� Gdyby major Nelson by� sk�onny przerwa� swoj� misj� zwiadowcz��

Nelson roze�mia� si� nagle, a pozostali oficerowie u�miechn�li.

��Nie ma za�ogi zwiadu w galaktyce, kt�ra nie by�aby gotowa zaj�� si� czymkolwiek innym ni� zwiad � powiedzia�. � Wystarczy, �e da mi pan wiarygodn� wym�wk�, doktorze, a b�d� do pa�skiej dyspozycji.

��Dzi�kuj�, przyjacielu Nelson � odpar� empata z lekkim dr�eniem satysfakcji.�� Proponowa�bym, aby Rhabwar i Tyrell rozpocz�y niezale�ne poszukiwania innych rozbitk�w i �ci�ga�y ka�dy znaleziony kontener w t� okolic�, u�ywaj�c promieni wiod�cych albo rozszerzonego pola nadprzestrzennego, je�li oka�e si� to konieczne. M�j zmys� empatyczny pozwoli odr�ni� cylindry z �ywymi rozbitkami od tych, kt�re zawiera� b�d� jedynie zw�oki. Przy tej pracy poprosz� o pomoc siostr� Naydrad i doktora Krach-Yula. Patolog Murchison i ty, przyjacielu Conway, mo�ecie si� zaj�� tym samym, wykorzystuj�c bardziej klasyczne �rodki. Dzi�ki temu poszukiwania b�d� trwa�y o po�ow� kr�cej, ni� gdyby prowadzi� je tylko jeden statek, chocia� i tak potrwaj� do�� d�ugo.

Oficer medyczny Tyrella zdecydowa� si� w ko�cu odezwa�.

��Zawsze wyobra�a�em sobie, �e akcja ratunkowa z udzia�em statku szpitalnego to operacja szybka, dramatyczna i pe�na napi�cia. Ta b�dzie chyba rozpaczliwie powolna.

��Zgadza si�, doktorze � powiedzia� Conway.�� Potrzebujemy pomocy, bo inaczej sp�dzimy tu nie kilka dni, ale wiele miesi�cy. Przyda�by si� nam nie je � den statek zwiadowczy, lecz ca�a ich flotylla albo nawet flota zdolna przeszuka�

Kapitan Nelson wybuchn�� �miechem, ale spowa�nia�, ujrzawszy, �e Conway m�wi ca�kiem powa�nie.

��Doktorze, podobnie jak kapitan Fletcher, jestem tylko zwyk�ym majorem Korpusu i nie mog� wezwa� ca�ej flotylli statk�w zwiadowczych, niezale�nie od tego, jak bardzo by ich pan potrzebowa�. Mo�emy jedynie opisa� sytuacj� zwierzchnikom i przekaza� im pa�sk� pro�b�.

Fletcher otworzy� usta, jakby chcia� co� powiedzie�, ale widocznie si� rozmy�li�, bo tylko spojrza� na swojego koleg�.

��Ja za� jestem cywilem i w og�le nie mam stopnia � stwierdzi� Conway z u�miechem.�� Albo m�wi�c inaczej, jestem pracownikiem s�u�b publicznych, kt�ry w pewnych sytuacjach staje si� naturalnym zwierzchnikiem str��w porz�dku�

Fletcher chrz�kn�� g�o�no.

��Darujmy sobie to filozofowanie, doktorze. Chce pan, bym przekaza� przez radio nadprzestrzenne pro�b� o wsparcie, kt�re poszukiwa�oby du�ej liczby rozbitk�w nieznanej jeszcze rasy?

��Ot� to � odpar� Conway.�� Prosi�bym te� pana o obj�cie dowodzenia akcj� poszukiwawcz�, gdy wezwane statki ju� przyb�d�. My tymczasem zrobimy tak, jak zaproponowa� Prilicla, tyle �e ja z patolog Murchison udam si� na Tyrella, je�li si� pan zgodzi, kapitanie Nelson.

��Z przyjemno�ci� � odpar� Nelson, zerkaj�c na Murchison.

��Chodzi o to, �e pa�ska za�oga nie przywyk�a do towarzystwa tak kruchych istot jak nasz ma�y empata i �atwo mog�oby doj�� do wypadku � wyja�ni� Conway.�� Najpierw jednak poprosimy o pomoc w przeniesieniu na pa�ski statek naszego wyposa�enia.

Gdy transport ju� zorganizowano, Conway musia� po�wi�ci� jeszcze par� chwil na przekonanie Murchison, aby nie bra�a ze sob� ca�ej aparatury z izby przyj�� Rhabwara. Potem odczepiono �luz� od wraku i z�o�ono j� na pok�adzie, gdyby mia�a si� okaza� potrzebna przy kt�rym� z nast�pnych znalezisk. Podczas pracy kilkakrotnie poczuli lekkie zaburzenia funkcjonowania systemu sztucznej grawitacji. Towarzyszy�o im nieznaczne przyga�ni�cie �wiate�, niechybny znak pracy nadajnika nadprzestrzennego.

Conway wiedzia�, �e Fletcher mo�liwie najbardziej skr�ci przekaz, aby nie obci��a� przesadnie generator�w statku i nie nara�a� Chena na zbyt wielki stres. Niemniej i tak sygna� mia� ulec rozproszeniu, mog�y si� zdarzy� wyt�umienia i odbicia w chmurach zjonizowanego gazu czy polach grawitacyjnych gwiazd, wskutek czego nale�a�o ka�d� informacj� nada� kilka razy, by odbiorca m�g� z tych transmisji z�o�y� kompletny przekaz.

Pozosta�o czeka� zatem na odpowied�. Conway oczekiwa� jej pe�en niepokoju. Pierwszy raz wyst�pi� z podobn� pro�b� i mimo usilnego nadrabiania min� nie wiedzia�, czy zostanie wys�uchany.

Nelson zaprosi� Murchison i Conwaya do centrali, tak �e mogli bez trudno�ci obserwowa� podej�cie Tyrella do kolejnej sekcji obcej stacji kosmicznej. Za�oga za� mog�a swobodnie przygl�da� si� Murchison. Od nadania sygna�u min�o ju� sze�� godzin, skutki za� okaza�y si� na tyle ciekawe, �e Nelson spogl�da� na Conwaya z mieszanin� zal�knienia i podziwu. Nie by� pewien, czy doktor naprawd� jest tak wp�ywowy, czy tylko uda�o mu si� wywalczy� swoje.

Kr�tko po przekazaniu pro�by g�o�niki w centrali o�y�y jazgotem, kt�ry nie milk� przez nast�pn� godzin�.

��Statek zwiadowczy Tedlin do Rhabwara. Prosimy o instrukcje.

��Tutaj statek zwiadowczy Tenelphi. Rhabwar, prosimy o wyznaczenie zada�.

��Statek zwiadowczy Torrance, aktualnie jednostka dow�dcy flotylli. Mam pod sob� siedem jednostek, osiemna�cie dalszych w drodze. Macie dla nas robot�, Rhabwar?

Ostatecznie Nelson �ciszy� g�o�nik, �eby nie s�ucha� Fletchera wyznaczaj�cego przybywaj�cym statkom kolejne obszary poszukiwa�. Kapitan uzna�, �e przy takiej liczbie pomocnik�w Rhabwar nie musi aktywnie uczestniczy� w penetracji pr�ni, ale pozostanie przy pierwszym zlokalizowanym module, aby koordynowa� operacj� i w razie potrzeby udziela� pomocy medycznej. Pewien, �e wszystko jest ju� pod kontrol�, Conway zrelaksowa� si� wreszcie i spojrza� na kapitana Nelsona, kt�ry wydawa� si� bliski zej�cia z ciekawo�ci.

��Pan jest naprawd� tylko lekarzem, doktorze Conway?

��Naprawd�, kapitanie � powiedzia�a Murchison, wyprzedzaj�c Conwaya, i roze�mia�a si�. � Prosz� tak na niego nie patrze�, bo wpadnie w zachwyt.

��Moi koledzy bardzo dbaj�, aby do tego nie dosz�o � zauwa�y� ironicznie Conway.�� Ale patolog Murchison ma racj�. Nie jestem nikim wi�cej, podobnie jak za�oga Rhabwara to po prostu ludzie wykonuj�cy swoj� prac�. Jak wida�, jest ona wystarczaj�co wa�na, aby dow�dztwo sektora sk�onne by�o przydzieli� nam kilka flotylli jednostek zwiadowczych.

��Ale taki rozkaz m�g� wyda� jedynie komandor! A mo�e nawet kto� starszy stopniem��� zauwa�y� Nelson, lecz umilk�, gdy Conway pokr�ci� g�ow�.

� �eby wyja�ni� spraw�, musz� si�gn�� troch� g��biej. Cz�� z tego jest powszechnie znana, ale nie wszystko. Chodzi o decyzje, kt�re Rada Federacji podj�a stosunkowo niedawno. Niewiele z tego zdo�a�o przenikn�� ni�ej, chocia� rzecz dotyczy priorytet�w dzia�ania Korpusu Kontroli. Przepraszam, je�li b�d� m�wi� o sprawach dobrze panu znanych, ale ca�o�� wygl�da mniej wi�cej tak�

Jak dot�d Ziemianie i przedstawiciele ponad sze��dziesi�ciu ras zrzeszonych w Federacji zbadali tylko drobny wycinek galaktyki, a na dodatek by�y to badania bardzo fragmentaryczne. Wytworzy�a si� wi�c do�� osobliwa sytuacja, kt�r� mo�na by por�wna� do po�o�enia cz�owieka maj�cego licznych przyjaci� w odleg�ych krajach, ale nie znaj�cego nikogo z s�siedniej ulicy. Wynika�o to z faktu, �e znacznie cz�ciej spotyka�y si� rasy du�o podr�uj�ce w kosmosie, natomiast na tych, kt�rzy po prostu siedzieli w domu, czyli na swoich �wiatach, trafia�o si� niemal wy��cznie przypadkiem.

Sk�adanie regularnych wizyt by�o do�� proste, je�li tylko zna�o si� dok�adne koordynaty oraz po drodze nie wyst�powa�y �adne zaburzenia przestrzeni. Nie robi�o wtedy r�nicy, czy leci si� do s�siedniego systemu gwiezdnego czy do innej galaktyki. Najpierw jednak nale�a�o znale�� planet�, na kt�rej rozkwit�o rozumne �ycie, i okre�li� jej wsp�rz�dne. To ju� by�o znacznie trudniejsze zadanie.

Robiono naprawd� wiele, aby zape�ni� bia�e plamy na mapach nieba, ale prawdziwe sukcesy trafia�y si� raczej rzadko. Gdy jaki� statek zwiadowczy w rodzaju Tyrella trafia� na gwiazd� maj�c� system planetarny, by�o to co� godnego zapisania w anna�ach. Je�li jeszcze na kt�rej� z tych planet znaleziono �ycie, na dodatek rozumne, �wi�towa�a hucznie ca�a Federacja. By�o to wydarzenie na tyle rzadkie, �e nikt nie zawraca� sobie g�owy rozwa�aniami, czy to rasa og�lnie przyjazna i czy nie stworzy zagro�enia dla Pax Galactica. Specjali�ci od pierwszego kontaktu zlatywali si� wtedy ze wszystkich stron, aby rozpocz�� wieloletnie, czasem niebezpieczne dzie�o nawi�zywania i umacniania stosunk�w.

Byli oni elit� Korpusu Kontroli. Ta niezbyt liczna grupa sk�ada�a si� z wysoko wykwalifikowanych specjalist�w od komunikacji mi�dzykulturowej, filozofii i psychologii. Jednak chocia� nieliczni, nie cierpieli na nadmiar pracy.

��Przez ostatnie dwadzie�cia lat trzy razy nawi�zali kontakt z nowymi rasami. Wszystkie trzy przyst�pi�y potem do Federacji. Nie b�d� zanudza� pana liczbami, sam pan mo�e sobie wyobrazi�, ile przedsi�wzi�to w tym czasie misji zwiadowczych, ile statk�w wzi�o w nich udzia�, ilu ludzi zaanga�owano, jak wielkie sumy wszystkie te operacje poch�on�y. O tych trzech kontaktach wspomnia�em za� dlatego, �e w analogicznym okresie s�u�by powsta�ego nie tak dawno Szpitala Sektora Dwunastego, pierwszej takiej wielo�rodowiskowej plac�wki, napotka�y i wprowadzi�y do Federacji a� siedem nowych ras. Osi�gn�y to nie przez powolne i cierpliwie budowanie zrozumienia, ale po prostu udzielaj�c obcym pomocy medycznej.

Conway przyzna� oczywi�cie, �e przedstawi� obraz mocno uproszczony, gdy� lekarze r�wnie� natrafiali w takich przypadkach na olbrzymie trudno�ci, szczeg�lnie gdy przychodzi�o im leczy� nieznane dot�d rasy. Korzystali przy tym z pomocy gigantycznego komputera autotranslatora oraz Korpusu Kontroli, prowadz�cego akcje ratownicze i dostarczaj�cego pacjent�w do Szpitala. Niemniej to w�a�nie Szpital by� w tych przypadkach ambasadorem dobrej woli ca�ej Federacji, a udzielana w nim pomoc przemawia�a do obcych dobitniej ni� cokolwiek innego.

Poniewa� wszystkie jednostki Federacji musia�y informowa� przed ka�dym rejsem o porcie docelowym, kursie, sk�adzie za�ogi oraz zabieranych pasa�erach i �adunku, w razie odebrania sygna�u alarmowego �atwo by�o okre�li�, jakie istoty oczekuj� pomocy, i wys�a� ze Szpitala albo z macierzystej planety ambulans z odpowiednio dobran� za�og�. Zdarza�o si� jednak, i to o wiele cz�ciej, ni� si� s�dzi, �e sygna� wysy�a�y istoty nie znane Federacji. W takich wypadkach ratownicy okazywali si� cz�sto bezradni. Czasem udawa�o im si� wprawdzie ocali� rozbitk�w albo przenie�� uszkodzon� jednostk� do Szpitala po rozszerzeniu w�asnego pola nadprzestrzennego, ale w wielu, zbyt wielu przypadkach Szpital otrzymywa� tylko zw�oki do autopsji, a Federacja traci�a szans� nawi�zania kontaktu z wysoko rozwini�t� ras�.

D�ugo szukano sposobu, jak to zmieni�. I w ko�cu go znaleziono.

��Postanowiono wybudowa� i wyposa�y� specjalny statek, kt�ry b�dzie czym� wi�cej ni� zwyk�ym ambulansem � ci�gn�� Conway.�� Ustalono, �e powinien on by� wysy�any g��wnie do tych jednostek, kt�re nie figuruj� na planach lot�w Federacji. Specjali�ci od kontakt�w nie mieli nic przeciwko Rhabwarowi, gdy� chodzi�o o kontakty z rasami znaj�cymi ju� podr�e kosmiczne, tym samym za� przygotowanymi najpewniej na to, �e kt�rego� dnia spotkaj� inne istoty rozumne, a wi�c nie nastawionymi ksenofobicznie. Fachowcy zawsze s� ostro�ni, gdy maj� nawi�za� kontakt z istotami, kt�re nie wysz�y jeszcze poza swoj� planet�, bo nie ma pewno�ci, czy nag�e pojawienie si� przedstawicieli wy�ej rozwini�tych technologicznie kultur nie zaburzy rozwoju takiego gatunku, nie wykszta�ci w nim kompleksu ni�szo�ci. Tak czy owak � doda� Conway z u�miechem i wskaza� g��wny ekran, na kt�rym roi�y si� statki zwiadowcze � teraz wie ju� pan, �e to nie my jeste�my tacy wa�ni, ale Rhabwar. Mimo wszystkich tych wyja�nie� Nelson nadal by� pod wra�eniem. Nie skomentowa� jednak wyk�adu Conwaya, chwil� p�niej bowiem swoje przybycie oznajmi�y dwie kolejne jednostki zwiadowcze. Obie wysz�y z nadprzestrzeni w pobli�u fragment�w obcej stacji i ju� niebawem kierowa�y si� do punktu zbornego, holuj�c je za pomoc� wi�zek �ci�gaj�cych. W obu przypadkach czujniki m�wi�y, �e w pojemnikach znajduj� si� �ywe istoty.

��Tym razem mamy kiepskie wiadomo�ci � powiedzia� Nelson, wskazuj�c na ekran.�� Ten pojemnik oberwa�, i to mocno. Jego lokator nie mia� szans przetrwa�.

Conway spojrza� na powi�kszony obraz i przytakn��. Uszkodzona sekcja obraca�a si� powoli, ukazuj�c skal� zniszcze�.

��W rzeczy samej, nie mia� szans � mrukn�a Murchison.

Cylinder by� poobijany i podziurawiony. Dosz�o do tego zapewne w trakcie zderze� z elementami konstrukcyjnymi stacji, kt�re unosi�y si� nieopodal. W�r�d szcz�tk�w wida� by�o jedno z okr�g�ych zako�cze� pojemnika, z wn�trza za� wystawa�y do po�owy zw�oki pasa�era.

��Mo�emy przekaza� ten obraz na Rhabwara?�� spyta� Conway.

��Gdy tylko zdo�am im przerwa� � mrukn�� Nelson, spogl�daj�c na g�o�nik, w kt�rym przelewa� si� szum rozm�w pomi�dzy Fletcherem a podleg�ymi mu jednostkami.

Murchison wpatrywa�a si� uwa�nie w ekran.

��Badanie cia�a ju� teraz, na poczekaniu, by�oby marnowaniem czasu � powiedzia�a.�� Kapitanie, mogliby�my uchwyci� go wi�zk� i zabra� na Rhabwara?

��Wrak te� jest wa�ny � wtr�ci� si� Conway.�� Je�li zbadamy system podtrzymywania anabiozy, dowiemy si� na pewno wiele o fizjologii tych stworze�, i�

��Przepraszam, doktorze � uciszy� go Nelson. Gwar w g�o�niku umilk� na chwil� i kapitan chcia� skorzysta� z okazji.�� M�wi Tyrell. Przyjmiecie przekaz na wizji? Doktor Conway s�dzi, �e to istotne.

��Czekamy, Tyrell � powiedzia� Fletcher.�� Wszyscy inni, prosz� poczeka�.

Na d�u�sz� chwil� zapad�a cisza. Kapitan Rhabwara studiowa� obraz wiruj�cego powoli wraku ze zw�okami. Odezwa� si� dopiero po trzech pe�nych obrotach obiektu, i to ca�kiem nieswoim g�osem.

��Ale ze mnie g�upiec, �e tego nie zauwa�y�em�

Tylko Murchison odwa�y�a si� spyta�, o czym mowa.

��Nie zauwa�y�em, jak to si� otwiera � odpar� Fletcher i dorzuci� z cicha jeszcze kilka inwektyw pod swoim adresem.�� Po prostu p�yta odpada. Mo�e zreszt� jest wypychana przez jaki� mechanizm spr�ynowy t� szczelin�, kt�r� wida� za ko�nierzem zabezpieczaj�cym. Gdzie� tam musi by� te� bezpiecznik po��czony z miernikiem ci�nienia, zapobiegaj�cy otwarciu pojemnika w pr�ni. Zamierza pan wzi�� ca�o�� czy tylko cia�o?

Pytanie zada� takim tonem, �e gdyby Conway planowa� wcze�niej co innego, na pewno poczu�by si� zobowi�zany do zmiany plan�w.

��Ca�o��, i to jak najszybciej. Patolog Murchison zajmie si� obcym, a pan mechanizmami. Prosz� przekaza� Naydrad, by przygotowa�a sal�.

��Oczywi�cie. Domy�la si� pan, �e spos�b zamykania tych cylindr�w oznacza, i� obcy trafiali do nich w stanie anabiozy jeszcze na powierzchni planety i zapewne planowano uwolni� ich dopiero tam, dok�d zmierzali. To by� statek kolonizacyjny.

��Tak � mrukn�� Conway, kt�ry zastanawia� si� nad mo�liw� reakcj� Szpitala na dostaw� ca�ej grupy przero�ni�tych, hibernuj�cych g�sienic, kt�re nie by�y w dos�ownym znaczeniu tego s�owa pacjentami, tylko rozbitkami. Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego nie by� obozem uchod�c�w i nale�a�o oczekiwa�, �e jego w�adze b�d� chcia�y jak najszybciej odes�a� uratowanych albo na ich rodzinn� planet�, albo na �wiat, ku kt�remu zmierzali. Mo�liwe, �e skoro �yciu obcych nic aktualnie nie zagra�a, Szpital w og�le wycofa si� z akcji, odwo�uj�c statek szpitalny, i ograniczy do doradztwa.�� B�dziemy potrzebowali wi�cej wsparcia � doda� g�o�no.

��Tak � westchn�� Fletcher, kt�ry chyba pomy�la� w�a�nie to samo co Conway.�� Wy��czam si�.

Gdy Tyrell wr�ci� do punktu zbornego, wisia�o tam ju� dwadzie�cia osiem pojemnik�w, czyli wszystkie te odnalezione dot�d, kt�re zdaniem Prilicli kry�y �ywych rozbitk�w. Przypomina�y grup� zlepionych razem, naje�onych wypustkami bakcyli. Ka�dy otrzyma� w�asny numer na potrzeby p�niejszej identyfikacji. Jednostek zwiadowczych nie by�o wida�, wszystkie polecia�y od�awia� kolejne cylindry.

Nawet po wy��czeniu grawitacji na pok�adzie medycznym i wykorzystaniu wi�zek �ci�gaj�cych do manewrowania cia�em dostarczenie zw�ok na st� autopsyjny nie by�o �atwe i zaj�o ponad godzin�. Dla pewno�ci podparli jeszcze masywny kad�ub ��kami, stolikami na k�kach i wszystkim, co mieli pod r�k�.

Fletcher zajrza� do nich jak�� godzin� p�niej, aby obejrze� cia�o z bliska, ale trafi� akurat na chwil�, kiedy Murchison przechodzi�a od obdukcji do rozkrawania, i nie zabawi� d�ugo.

��Gdy b�dzie pan ju� wolny, doktorze, zapraszam na mostek � rzuci� na odchodnym.

Conway przytakn��, nie podnosz�c nawet wzroku. Wpatrywa� si� w�a�nie w ekran skanera ukazuj�cy szczeg�y budowy otwor�w oddechowych i tchawicy.

��Ci�gle nie mog� odr�ni� g�owy od ogona � powiedzia� dwie minuty p�niej.

��Nic dziwnego, doktorze � stwierdzi�a Naydrad.�� To stworzenie nie ma chyba ani jednego, ani drugiego.

Murchison spojrza�a znad mikroskopu, kt�rym bada�a fragment zwoju nerwowego, i przetar�a oczy.

��Naydrad ma racj�. Brak i g�owy, i ogona. Mo�e zosta�y chirurgicznie usuni�te, chocia� to akurat trudno orzec, nawet je�li na jednym ko�cu znalaz�am �lady po niezbyt rozleg�ej operacji. Na razie wiemy tylko, �e to na pewno ciep�okrwisty tlenodyszny. Zapewne doros�y, bo chocia� istota w pierwszym cylindrze by�a znacznie masywniej sza, to u wi�kszo�ci gatunk�w obserwuje si� ca�kiem naturalne, uwarunkowane genetycznie r�nice rozmiar�w. Trudno wi�c przes�dza�, �e mamy do czynienia z osobnikiem m�odocianym albo co najmniej m�odszym. Tak� Thornnastor b�dzie zachwycony.

��Ty ju� si� cieszysz � zauwa�y� Conway. U�miechn�a si� mimo zm�czenia.

��Nie chcia�abym sugerowa�, �e na nic si� tutaj nie przydajesz, doktorze, ale mam wra�enie, �e kapitan stara� si� tylko by� uprzejmy. Chyba wola�by widzie� ci� na mostku ju� teraz.

Prilicla, kt�ry czas pomi�dzy kolejnymi wycieczkami na zewn�trz sp�dza� na suficie, zaklaska� melodyjnie, co autotranslator przet�umaczy�:

��Jak na istot�, kt�ra nie jest silnym empat�, nader udatnie radzisz sobie z rozpoznawaniem cudzych emocji, przyjaci�ko Murchison.

Gdy kilka minut p�niej Conway wszed� na mostek, zasta� tam obu kapitan�w, kt�rzy powitali go z wyra�n� ulg�.

��Doktorze � odezwa� si� zaraz Nelson � chyba akcja wymyka nam si� z r�k. Jak dot�d mamy trzydzie�ci osiem kontener�w, przy czym objawy �ycia stwierdzono we wszystkich z wyj�tkiem dw�ch. Co kilka minut otrzymujemy te� zg�oszenia o nowych znaleziskach. Wszystkie s� identyczne, ale wydaje si�, �e w okolicy jest ich o wiele wi�cej, ni� potrzeba do u�o�enia jednego ko�a.

��Je�li ten statek rzeczywi�cie przypomina� stacj� dawnej konstrukcji, mogli zastosowa� w nim podobne rozwi�zanie � odpar� z namys�em Conway.�� Koncentryczne ko�a, jedno w drugim.

Nelson pokr�ci� g�ow�.

��Wtedy cz�� pojemnik�w by�aby inna, z wi�ksz� albo mniejsz� krzywizn� spodniej cz�ci, a jak wspomnia�em, s� identyczne. Mo�e dosz�o tutaj do zderzenia dw�ch statk�w kolonizacyjnych?

��Nie zgadzam si� z t� hipotez� � odezwa� si� wreszcie Fletcher.�� W ka�dym razie, je�li chodzi o przypuszczenie, �e by�y to dwa albo trzy takie same statki. Zbyt wiele modu��w nie odnios�o �adnych uszkodze�, ca�kiem jakby ich statek po prostu si� rozpad�. Stawiam na zderzenie z obiektem naturalnego pochodzenia, kt�ry porusza� si� z du�� pr�dko�ci� i rozbi� centraln� cz�� konstrukcji, co uwolni�o kontenery.

Conway spr�bowa� sobie to wyobrazi�.

��Jednak pan te� uwa�a, �e statk�w by�o wi�cej?

��Niezupe�nie. Jeden, ale z dwoma ko�ami osadzonymi jedno za drugim, przy czym na ka�dym by� jeden obcy albo kilka grup obcych. W sumie nadal nie wiemy, czy to pojedyncze osobniki, kt�re zosta�y zmodyfikowane chirurgicznie na czas podr�y, czy mo�e fragmenty jakiego� wi�kszego organizmu. Nie wiemy te� ci�gle, ile by�o tych kawa�k�w. W og�le ma�o co wiemy i chyba pr�dko si� to nie zmieni, chyba �e zaczn� trafia� si� kontenery zawieraj�ce same g�owy i ogony. Niemniej jest jeszcze co�. Zak�adam, �e ten statek sk�ada� si� z k� osadzonych na centralnej osi, mieszcz�cej zesp� nap�dowy i automatyczn� central� nawigacyjn�. Je�li mam racj�, w polu szcz�tk�w powinni�my odnale�� tylko jeden modu� silnikowy i jedn� sekcj� z przyrz�dami sterowniczymi. Conway pokiwa� g�ow�.

��Zgrabna teoria, kapitanie. S�dzi pan, �e naprawd� da siej� zweryfikowa�?

��Wszystkie fragmenty wraku gdzie� tu s� � odpar� z u�miechem Fletcher.�� Niekt�re pewnie porozbijane i trudne by� mo�e do zidentyfikowania, ale przy odrobinie wysi�ku po jakim� czasie uda sieje pozbiera�.

��My�li pan o zrekonstruowaniu statku?

��Mo�e i tak � odpar� Fletcher dziwnie oboj�tnym tonem.�� Ale czy to nasza sprawa?

Conway otworzy� usta, aby powiedzie�, co my�li o takich pytaniach, ale zamkn�� je zaraz, dostrzeg�szy miny obu kapitan�w.

Po prawdzie Fletcher mia� racj�. Sprawa rozwija�a si� tak, �e dalszy ich udzia� stawa� si� zb�dny. Rhabwar by� statkiem szpitalnym przeznaczonym do kr�tkich misji ratunkowych i udzielania pierwszej pomocy przed dostarczeniem poszkodowanych do Szpitala, ci rozbitkowie za� nie wymagali leczenia ani opieki szpitalnej. Byli pogr��eni w d�ugotrwa�ej anabiozie i mogli pozosta� w tym stanie jeszcze wiele miesi�cy albo i lat. O�ywianie ich i przenoszenie na stosown� planet� mia�o by� samo w sobie olbrzymi� operacj�.

Conway post�pi�by najrozs�dniej, gdyby uk�oni� si� teraz wdzi�cznie i zarz�dzi� odwr�t, przerzucaj�c problem na barki specjalist�w od kontakt�w kulturowych. Rhabwar wr�ci�by niebawem do Szpitala, a personel medyczny zaj�� si� ponownie leczeniem najrozmaitszych pacjent�w i oczekiwaniem na kolejne, szczeg�lne wezwania.

Jednak ci dwaj patrz�cy na niego wyczekuj�co m�czy�ni mieli powody, by oczekiwa� innego rozwoju sytuacji. Jeden by� dow�dc� statku zwiadowczego, kt�ry m�g� m�wi� o wielkim szcz�ciu, je�li raz na dziesi�� lat trafi� na zamieszkany system. Drugi uchodzi� za specjalist� od obcych technologii, a operacja ratowania rozbitk�w ze statku kolonizacyjnego mia�a by� najwi�kszym takim przedsi�wzi�ciem od czasu odkrycia i leczenia wielkich, pokrywaj�cych ca�y kontynent mieszka�c�w planety Drambo.

Conway spojrza� na Nelsona, potem na Fletchera i powiedzia� cicho:

��Ma pan racj�, kapitanie. To nie nasza sprawa, tylko specjalist�w od kontakt�w, kt�rzy na pewno s� tego samego zdania i oczekuj�, �e przeka�emy im to wszystko. Mam jednak wra�enie, �e oczekujecie ode mnie panowie ca�kiem innej decyzji.

Fletcher tylko pokiwa� g�ow�, ale Nelson odpowiedzia�:

��Doktorze, je�li ma pan wp�ywowych przyjaci�, prosz� im powiedzie�, �e jestem got�w po�wi�ci� nawet r�k� czy nog�, byle tylko tutaj zosta�.

Zdrowy rozs�dek podpowiada� Conwayowi, aby zachowa� si� zgodnie z regulaminem, bo je�li co� p�jdzie nie tak, stanie si� oficjalnym ch�opcem do bicia, ale tym razem ch�odna logika nie mia�a szans przewa�y�.

��Dobrze � powiedzia�. � Przeg�osowane.

Obaj u�miechn�li si� do niego tak rado�nie, jakby nie byli oficerami Korpusu Kontroli i jakby nie chodzi�o o perspektyw� wielu miesi�cy ci�kiej pracy.

��Tyrell zostanie jako jednostka odpowiedzialna za znalezisko, Rhabwar zapewni za� oficjalnie opiek� medyczn� akcji. To jest proste. Jednak b�dziemy potrzebowali daleko id�cej pomocy. Je�li mamy j� otrzyma�, musicie dostarczy� mi wszystkich dost�pnych informacji, nie tylko medycznych, abym wiedzia�, jak odpowiada� na pytania, kt�re niechybnie zostan� mi zadane. Na pocz�tek, potrzebuj� znacznie wi�cej danych o fizjologii rozbitk�w oraz paru jeszcze cia� do autopsji. Naczelny patolog Szpitala Thornnastor ma sze�� n�g i wa�y prawie ton�. Je�li nie dostarcz� mu obszernej dokumentacji naszych bada� i materia�u do niezale�nej autopsji, przejedzie po mnie jak czo�g. Co za� do O�Mary i Skemptona�

��To te� funkcjonariusze s�u�b publicznych, doktorze � wtr�ci� si� z u�miechem Nelson.�� Ma pan na nich wp�yw.

Conway wsta� energicznie.

��Ale to nie b�dzie r�wnie proste jak wezwanie kolejnej flotylli statk�w zwiadowczych. Tym razem komunikacja przez radio nadprzestrzenne mo�e nie wystarczy�. B�d� musia� osobi�cie uda� si� do Szpitala, aby przekonywa�, prosi�, a mo�e nawet uderzy� pi�ci� w st�.

Gdy wchodzi� do szybu komunikacyjnego, us�ysza� jeszcze g�os Fletchera:

��To by�o ryzykowne, Nelson. Wi�kszo�� jego wp�ywowych przyjaci� ma o wiele wi�cej ko�czyn, ni� naprawd� potrzebuje�

Zostawiwszy Rhabwam i poch�oni�ty prac� zesp� medyczny, Conway polecia� do Szpitala na pok�adzie Tyrella. Ledwie wyszli z nadprzestrzeni, poprosi� o pilne spotkanie z wielk� tr�jk�, czyli Skemptonem, Thornnastorem i O�Mar�. Uzyska� zgod�, chocia� gdy pr�bowa� wysondowa� grunt, naczelny psycholog zapowiedzia� mu, �e nie zamierza dwa razy s�ucha� tego samego, Conway winien wi�c uzbroi� si� w cierpliwo�� i ponownie przemy�le� wszystkie argumenty.

Gdy zjawi� si� w gabinecie O�Mary, Thornnastor i Skempton ju� tam byli. Jako najwy�szy stopniem oficer Korpusu Kontroli w Szpitalu, pu�kownik Skempton zajmowa� jedyne, poza fotelem gospodarza, krzes�o nadaj�ce si� dla Ziemian. Thornnastor, podobnie jak inni Traltha�czycy, robi� wszystko � ze snem w��cznie � na stoj�co, nie potrzebowa� wi�c siedziska.

Naczelny psycholog wskaza� dziwne meble stoj�ce przed jego biurkiem.

��Prosz� sobie wybra� co� stosownego, doktorze, i usi���, w miar� mo�no�ci nie kalecz�c si� za bardzo. I s�uchamy.

Conway przycupn�� ostro�nie na kelgia�skim taborecie i zacz�� streszcza� przebieg wydarze� od chwili, gdy Rhabwar odpowiedzia� na wezwanie Tyrella. Opowiedzia� o badaniu pierwszego znalezionego obiektu, kt�ry okaza� si� wytworem rasy zaczynaj�cej dopiero podb�j kosmosu, mia� bowiem wy��cznie pod�wietlny nap�d i obraca� si� wok� w�asnej osi dla uzyskania namiastki grawitacji. Uzasadni� wezwanie dodatkowych statk�w zwiadowczych piln� potrzeb� odszukania wszystkich kontener�w z pogr��onymi w anabiozie rozbitkami. Przedstawi� te� wyliczenia, z kt�rych wynika�o, �e za dwana�cie tygodni szcz�tki zaczn� ulega� zag�adzie w fotosferze pobliskiej gwiazdy.

O�Mara patrzy� na niego niemal bez mrugni�cia i mog�oby si� wydawa�, �e przenika bez trudu umys� Conwaya. Thornnastor te� nie spuszcza� z niego oczu, natomiast Skempton rysowa� co� bez przerwy w notatniku. Conway spojrza� na jego szkic i nagle urwa�.

��Przepraszam, doktorze, przeszkadzam panu?�� zapyta� Skempton, podnosz�c g�ow�.

��Wr�cz przeciwnie, sir � odpar� Conway z u�miechem.�� Chyba bardzo nam pan pom�g�.

Zdumiona mina pu�kownika dobitnie m�wi�a, �e Skempton nic z tego nie rozumie. Nie czekaj�c na pytania, Conway zacz�� wyja�nia�:

��Pierwotnie za�o�yli�my, �e mamy do czynienia ze szcz�tkami pod�wietlnego statku przypominaj�cego budow� stacj� kosmiczn� z kolistymi pok�adami. S�dzili�my, �e po zniszczeniu modu��w tworz�cych o� ko�a si�a od�rodkowa po prostu rozrzuci�a pozosta�e elementy. Jednak do chwili, gdy opuszcza�em miejsce katastrofy, uda�o si� odnale�� do�� kontener�w, aby z�o�y� z nich nie jedno, ale trzy ko�a, przy czym nie trafili�my na szcz�tki centralnej struktury. St�d przysz�o mi do g�owy, �e mog�o to by� nie ko�o lub ko�a, ale co� takiego, co wida� na szkicu pu�kownika�

��Doktorze!�� odezwa� si� nagle Thornnastor, kt�ry rzadko interesowa� si� czymkolwiek spoza w�asnej specjalno�ci.�� Uprzejmie prosi�bym raczej o szczeg�owy opis tych istot. Typ fizjologiczny, szacunkowa liczba ofiar, kt�re przyjdzie nam leczy�, i tak dalej. Ma pan cia�a gotowe do autopsji?

Conway poczu�, �e si� rumieni. Musia� si� przyzna� do czego�, co stawia�o pod znakiem zapytania jego medyczne kompetencje.

��Nie zdo�ali�my jednoznacznie sklasyfikowa� tych stworze�, sir. Przywioz�em jednak dwa cia�a w nadziei, �e mo�e pan tego dokona. Jak ju� wspomnia�em, �ywi rozbitkowie znajduj� si� nadal w kontenerach anabiotycznych. Cia�a ofiar s� ca�e, poza paroma wyj�tkami, kiedy to dosz�o do ich rozerwania� Traltha�czyk wyda� kilka odg�os�w, kt�re by�y chyba oznak� aprobaty, i powiedzia�:

��Gdyby nawet wszystkie by�y ca�e, szybko bym to zmieni�. Ale fakt, �e ani pan, ani patolog Murchison nie zdo�ali�cie okre�li� ich typu fizjologicznego, bardzo mnie zdumiewa i intryguje. Niemniej na pewno macie jakie� przypuszczenia?

Conway m�g� by� wdzi�czny losowi, �e Prilicla jest daleko. Empata bardzo �le odebra�by jego zak�opotanie.

��Tak, sir. Ten, kt�rego zbadali�my, okaza� si� ciep�okrwistym tlenodysznym o metabolizmie typowym dla tej grupy. Cia�o masywne, d�ugo�ci oko�o dwudziestu metr�w i �rednicy trzech, je�li nie liczy� szeregu ko�czyn i wyrostk�w. Przypomina kelgia�skich DBLF, tyle �e bez ich futra. Podobnie jak DBLF ma wiele odn�y, ale chwytne wyrostki tworz� pojedynczy rz�d na grzbiecie. Jest ich dwadzie�cia jeden i nosz� �lady wyra�nej specjalizacji. Sze�� d�ugich, masywnych ko�czy si� pazurami i ewolucyjnie musia�y s�u�y� do obrony, gdy� istota jest ro�lino�erna. Nast�pne pi�tna�cie tworzy trzy grupy po pi�� i znajduj� si� pomi�dzy wymienionymi wcze�niej sze�cioma. Ka�dy z tych mniejszych wyrostk�w ko�czy si� czterema palcami, z czego dwa s� przeciwstawne. Pierwotnie musia�y s�u�y� do zbierania pokarmu i przenoszenia go do otwor�w g�bowych. Te s� trzy i prowadz� do trzech osobnych �o��dk�w. Dwa otwory na obu bokach po��czone s� z wielkimi p�ucami o bardzo z�o�onej budowie, sugeruj�cej, �e wydychane powietrze mo�e by� wykorzystywane do generowania modulowanych d�wi�k�w. Na podbrzuszu znajduj� si� trzy otwory s�u��ce funkcjom wydalniczym. Niejasny pozostaje spos�b reprodukcji, a badany okaz mia� na ka�dym z ko�c�w odpowiednio m�skie i �e�skie narz�dy p�ciowe. M�zg, o ile jest to m�zg, ma posta� pnia nerwowego z trzema wyra�nymi zgrubieniami. Biegnie on centralnie przez ca�e cia�o. Drugi, cie�szy pie� nerwowy przebiega r�wnolegle do pierwszego oko�o dwudziestu pi�ciu centymetr�w od podbrzusza. W pobli�u obu ko�c�w znajduj� si� po dwa zestawy z�o�one z trojga oczu. Po�owa z nich patrzy na boki, po�owa ku kra�com. S� troch� cofni�te, ale mog� si� wysuwa�. W�wczas daj� razem pole widzenia obejmuj�ce praktycznie ca�e otoczenie. Wszystko to sugeruje, �e chodzi o ras�, kt�ra wyewoluowa�a w bardzo nieprzyjaznym �rodowisku. Tymczasowo sk�onni byliby�my zaklasyfikowa� j� jako CRLT.

��Tymczasowo?�� spyta� Thornnastor.

��Tak, sir. Cia�o, kt�re badali�my, by�o niemal nietkni�te, ofiara zgin�a bowiem na skutek powolnej dekompresji i nie wybudzi�a si� z anabiozy, jednak trafili�my na �lady operacyjnego usuni�cia czego�, co mog�o by� g�ow� albo ogonem. Na pewno nie by�a to przypadkowa amputacja zwi�zana z katastrof�, ale rozmy�lne dzia�anie, konieczne zapewne przed wyprawieniem istoty w podr� kolonizacyjn�. Ca�a sk�ra tych stworze� jest gruba i twarda, natomiast na ko�cach mamy jedynie cienk� warstw� przezroczystej tkanki czy materii niewiadomego pochodzenia. To sugeruje�

��Conway � warkn�� O�Mara, mierz�c bledn�cego doktora wzrokiem.�� Z ca�ym szacunkiem dla Thornnastora, my�l�, �e zbyt szybko przeszli�my do szczeg��w medycznych. Prosz� skupi� si� na ca�okszta�cie problemu i proponowanych rozwi�zaniach.

Ziemianin bardzo tego pragn��, ale wiedzia�, �e �atwe to nie b�dzie, g��wnie ze wzgl�du na Skemptona, kt�ry chocia� by� w pe�ni kompetentnym administratorem Szpitala, na sprawach medycznych nie zna� si� wcale i nie lubi�, gdy koledzy zaczynali przy nim zbytnio zag��bia� si� w podobne tematy. Jednak tym razem trzeba by�o mu si� narazi�.

��Podsumowuj�c, mamy do czynienia z olbrzymim stworzeniem, kt�re przypomina d�ugiego na jakie� pi�� kilometr�w robaka i zosta�o na czas podr�y podzielone na kilkaset kawa�k�w. Wskazane leczenie polega�oby na po��czeniu ich, i to we w�a�ciwej kolejno�ci.

Pu�kownik przesta� nagle bazgra� w notatniku, a Thornnastor zahucza� niczym syrena okr�towa. Nawet flegmatyczny zwykle O�Mara wykaza� niejakie zainteresowanie.

��Zamierza pan mo�e sprowadzi� tego w�a Midgardu do Szpitala?

Conway pokr�ci� g�ow�.

��Nie. Szpital by�by dla niego za ma�y.

��Statek szpitalny tym bardziej � zauwa�y� Skempton.

��Trudno mi uwierzy�, aby opisane stworzenie mog�o przetrwa� tak radykaln� amputacj� � odezwa� si� Thornnastor, uprzedzaj�c odpowied� Conwaya.�� Niemniej skoro zar�wno pan jak i Pri�icla twierdzicie, �e wyizolowane sekcje pozostaj� �ywe, musz� przyj��, �e tak jest. Ale czy rozwa�yli�cie i taki wariant, �e chodzi o istot� zbiorow� w rodzaju wsp�lnoty Telphi? Ka�dy z nich z osobna jest prawie bezrozumny, ale wsp�lnie tworz� umys� o wysokiej inteligencji. W�wczas �atwiej by�oby uwierzy� w powodzenie czasowego rozcz�onkowania tego stworzenia, doktorze.

��Tak, sir, brali�my to pod uwag�, ale odrzucili�my t� ewentualno��

��Dobrze, doktorze � wtr�ci� si� O�Mara s�u�bowym tonem.�� Prosz� teraz przej�� do kwestii technicznych. Mo�liwie jak najpro�ciej.

No w�a�nie��� pomy�la� Conway.

Na pocz�tek poprosi� ich, by wyobrazili sobie wielki statek takim, jaki by� przed katastrof�. Nie jako zesp� okr�g�w, o jakim my�lano pierwotnie, ale rodzaj spirali o sta�ej �rednicy. Co� takiego jak na szkicu pu�kownika. Ka�dy zw�j po��czony by� z s�siednimi systemem wspornik�w, kt�re dodatkowo usztywnia�y konstrukcj�, szczeg�lnie podczas przyspieszania i hamowania. Po zmontowaniu na orbicie statek musia� mie� �rednic� oko�o pi�ciuset metr�w i blisko p�tora kilometra d�ugo�ci. Z jednej strony znajdowa� si� system nap�dowy, z drugiej czujniki i automatyczny modu� nawigacyjny. Oba zapewne umieszczone na zbiegaj�cych si� centralnie wspornikach.

Trudno by�o orzec, jak dosz�o do katastrofy, ale s�dz�c po skutkach, mog�o chodzi� o zderzenie ze sporym, naturalnym obiektem, kt�ry nadlecia� z przodu, zniszczy� urz�dzenia sterownicze i nap�dowe i wywo�a� wstrz�s, kt�ry rozczepi� kontenery. Si�a od�rodkowa dokona�a reszty.

��Te istoty, czy raczej istota, wydaje si� tak zbudowana, �e aby jej pom�c, musimy najpierw odtworzy� ca�y statek i szcz�liwie sprowadzi� go na powierzchni� planety. Dopasowanie poszczeg�lnych element�w nie powinno by� w stanie niewa�ko�ci problemem. Wprawdzie poszczeg�lne sekcje polecia�y w r�nych kierunkach, ale zachowa�y pozycje wobec siebie, co u�atwi ich ponowny monta�.

��Chwila, chwila � odezwa� si� pu�kownik.�� Nie bardzo wiem, jak to ma by� mo�liwe, doktorze. Potrzebowa�by pan komputera o gigantycznej mocy obliczeniowej, aby prze�ledzi� trajektorie wszystkich kontener�w i wyliczy� na ich podstawie, gdzie kt�ry znajdowa� si� na pocz�tku. Druga sprawa to sprz�t monta�owy. Przecie��

��Kapitan Fletcher s�dzi, �e to mo�liwe � stwierdzi� Conway stanowczo.�� Robiono ju� takie rzeczy i wiele mo�na si� by�o przy okazji nauczy�. Wprawdzie nie by�o w�wczas �ywych rozbitk�w, a i skala operacji by�a mniejsza, ale�

��O wiele mniejsza � zauwa�y� O�Mara.�� Kapitan Fletcher jest teoretykiem, Rhabwar to jego pierwsze prawdziwe dow�dztwo. Przy okazji, jak radzi sobie z koordynacj� dzia�a� flotylli zwiadowczych?

O�Mara nie by�by sob�, gdyby zapomnia� o sprawach zwi�zanych z jego zainteresowaniami i stanowiskiem. Poza tym lubi� wyrywa� si� przed szereg.

��Wydaje si�, �e jest w swoim �ywiole � odpar� Conway.�� W ka�dym razie nie wykazuje objaw�w megalomanii.

O�Mara pokiwa� g�ow� i rozpar� si� wygodnie w fotelu. Skempton dopiero po chwili poj��, o co naprawd� mu chodzi�o.

��O�Mara, chyba nie zamierza pan zaproponowa�, aby to Rhabwar kierowa� ca�� operacj�? Jest za du�y, zbyt kosztowny i przeznaczony do ca�kiem innych zada�. Powinni�my zwr�ci� si� z tym�

��Nie ma czasu na zachowanie oficjalnej drogi � przerwa� mu Conway.

���do Rady Federacji � doko�czy� pu�kownik.�� Czy Fletcher powiedzia� chocia�, jak zamierza z�o�y� ten statek?

��Tak, sir. To kwestia podej�cia do sposobu projektowania�

Kapitan Fletcher, podobnie jak wi�kszo�� najlepszych in�ynier�w Federacji, wyznawa� pogl�d, �e ka�dy mechanizm powy�ej pewnego stopnia z�o�ono�ci wymaga� z zasady olbrzymiego wysi�ku projektant�w. Nie dlatego, by sam w sobie by� taki skomplikowany, ale z powod�w czysto praktycznych � kieruj�c do budowy cokolwiek, czy mia� to by� prosty pojazd naziemny czy d�ugi na kilometr statek kosmiczny, nale�a�o opracowa� na tyle przyst�pne instrukcje dla budowniczych, aby ka�da istota o przeci�tnej inteligencji zdo�a�a je wykona� niezale�nie od tego, czy b�dzie wiedzia�a dok�adnie, jak ma dzia�a� lub wygl�da� wynik jej pracy.

Tak samo by�o u wszystkich ras � Ziemian, Traltha�czyk�w, Illensa�czyk�w czy Melfian. Wsz�dzie precyzyjnie oznaczano wszystkie cz�ci sk�adowe symbolami na tyle prostymi i czytelnymi, aby ka�dy z element�w na pewno trafi� na swoje miejsce.

By� mo�e byli specjali�ci obcych, kt�rzy korzystali z bardziej skomplikowanych sposob�w opisywania komponent�w, na przyk�ad kodami zapachowymi, jednak w przypadku tak wielkiego statku by�aby to niepotrzebna komplikacja. Chyba �e z przyczyn fizjologicznych nie umieliby inaczej, to jednak by�o ma�o prawdopodobne.

Oczy zbadanego rozbitka by�y zdolne do odbierania �wiat�a w pa�mie widzialnym, co nasun�o Fletcherowi my�l, �e i oznaczenia na segmentach b�d� z daleka widoczne. Po d�u�szych ogl�dzinach znalaz� nawet grupy wyrytych w metalu symboli i przekona� si�, �e s�siednie elementy nosz� te same oznaczenia r�ni�ce si� tylko ostatnim znakiem.

��Najwyra�niej rozwi�zali to zadanie tak samo jak my � zako�czy� Conway.

��Rozumiem � rzek� pu�kownik i pochyli� si� na krze�le.�� Ale rozszyfrowanie tych symboli zajmie mn�stwo czasu.

��Niekoniecznie, je�li otrzymamy dodatkow� pomoc. Skempton wyprostowa� si� i pokr�ci� g�ow�. Thornnastor milcza�, ale niecierpliwe postukiwanie wielkich st�p dawa�o do zrozumienia, �e jego cierpliwo�� jest na wyczerpaniu. Dopiero O�Mara przerwa� milczenie.

��O jakiej pomocy pan m�wi, doktorze?�� spyta�. Conway spojrza� z wdzi�czno�ci� na naczelnego psychologa, kt�ry raz jeszcze przeszed� natychmiast do sedna. Wiedzia� jednak, �e przy najmniejszych w�tpliwo�ciach, czy zdo�a t� pomoc w�a�ciwie wykorzysta�, wsparcie zostanie cofni�te. Musia� zatem przekona� O�Mar�, �e wie, co robi.

��Po pierwsze, chc� natychmiast rozpocz�� poszukiwania macierzystego �wiata tych istot, aby dowiedzie� si� jak najwi�cej o ich kulturze, �rodowisku i wymaganiach �ywieniowych. No i by mie� je gdzie dostarczy�, gdy zmontujemy ju� ich statek. Niemal na pewno katastrofa spowodowa�a zej�cie szcz�tk�w z kursu, mo�liwe te�, �e modu� nawigacyjny ju� wcze�niej nie dzia�a� prawid�owo, wskutek czego statek omin�� cel. To wszystko skomplikuje poszukiwania i b�dzie wymaga�o zatrudnienia dodatkowych jednostek. Potrzebuj� te� dost�pu do archiw�w Federacji � doda�, nie czekaj�c na reakcj� pu�kownika.�� Jeszcze przed jej powstaniem by�o przecie� wiele ras, kt�re opanowa�y technik� podr�y mi�dzygwiezdnych, ale nie rozpocz�y szerszej ekspansji. Istnieje szansa, �e kt�ra� z nich napotka�a nasze robaki albo chocia� s�ysza�a o tym w�u Midgardu.

Przerwa� na chwil�, aby wyja�ni� Thornnastorowi, �e w�� Midgardu by� stworzeniem z ziemskiej mitologii. Wed�ug poda� mia� owija� si� wko�o planety, trzymaj�c sw�j ogon w paszczy. Thornnastor podzi�kowa� i wyrazi� ulg�, �e chodzi tylko o stworzenie z legendy.

��Na razie tylko � zauwa�y� z przek�sem O�Mara.

��Po drugie � rozpocz�� znowu Conway � pojawia si� problem sprawnego odzyskania zagubionych pojemnik�w. Potrzebne b�d� dalsze statki zwiadowcze oraz specjali�ci od j�zyk�w i technologii obcych. Trzeba b�dzie znale�� dla nich komputer zdolny do przeanalizowania ca�ego zebranego materia�u. Kt�ra� z wielkich translatorskich maszyn pok�adowych powinna upora� si� z tym zadaniem na czas�

��To oznacza zaanga�owanie Descartes�a!�� zaprotestowa� Skempton.

��S�ysza�em, �e zako�czy� ju� misj� na Dwerli i akurat jest wolny. Trzecia trudno�� wi��e si� z kwestiami czysto technicznymi. Do monta�u statku potrzebna b�dzie ca�a flota jednostek pomocniczych z odpowiednimi urz�dzeniami i wykwalifikowanym personelem in�ynierskim. Zapewne niekt�re elementy statku oka�� si� zbyt zniszczone i trzeba b�dzie wytworzy� je od podstaw. Idealni byliby tutaj Traltha�czycy i Hudlarianie z zespo��w zajmuj�cych si� budowami w przestrzeni kosmicznej. Po czwarte � ci�gn��, nie zostawiaj�c nikomu czasu na wyra�enie sprzeciwu � koniecznie musimy znale�� statek zdolny koordynowa� monta� i wspomaga� go wi�zkami �ci�gaj�cymi i odpychaj�cymi. Do tego potrzebna b�dzie jednostka o du�ej liczbie generator�w i za�odze maj�cej wpraw� w operowaniu nimi. Zmniejszymy w ten spos�b ryzyko kolizji element�w z naszymi statkami. Oczywi�cie jednostka koordynuj�ca musi mie� w�asny komputer, kt�ry zajmie si� logistyk��

��On chce Vespasiana��� j�kn�� Skempton.

��Tak, komputer bojowy nada�by si� idealnie � zgodzi� si� Conway.�� Vespasian ma te� wystarczaj�c� liczb� baterii generator�w wi�zek i zapewne wielk� �adowni�, kt�ra r�wnie� mo�e si� przyda�, gdybym musia� na jaki� czas wy�adowa� kt�rego� rozbitka z jego modu�u. Prosz� nie zapomina�, �e pewne fragmenty istoty zosta�y zniszczone i tam b�dzie potrzebna interwencja chirurgiczna, aby zape�ni� luki. Dop�ki jednak nie dowiemy wi�cej o jej fizjologii i wymaganiach �rodowiskowych, nie zdo�amy okre�li� bli�ej zakresu koniecznej zapewne pomocy.

��Je�li pan sko�czy�, czy mogliby�my zaj�� si� znowu kwestiami medycznymi?�� spyta� Thornnastor.

��Celowo odsuwa�em to zagadnienie, sir � powiedzia� Conway.�� Nim zajmiemy si� sam� istot�, musimy zrekonstruowa� jej statek. Patolog Murchison i ja zbadali�my jedno cia�o i bardzo zale�y nam tak na potwierdzeniu dotychczasowych wniosk�w, jak i nowych danych, kt�re uzyska pan po autopsji zw�ok, kt�re przywie�li�my na Tyrellu. Czekamy te� na wyniki analizy urz�dze� do podtrzymywania anabiozy. Najbardziej zale�y nam na informacjach dotycz�cych systemu nerwowego, sterowania �wiadomymi oraz autonomicznymi ruchami mi�ni i zdolno�ci regeneracyjnych tkanek, co mo�e mie� wielkie znaczenie podczas ewentualnych operacji. Chcieliby�my r�wnie� wiedzie�, czym w�a�ciwie jest przezroczysta materia zakrywaj�ca rany operacyjne na obu kra�cach stworze�. Oczywi�cie, wszystko na wczoraj.

��Oczywi�cie � mrukn�� Thornnastor i znowu zacz�� przytupywa�. Chyba najch�tniej zaraz zabra�by si� do pracy.

O�Mara odczeka� dok�adnie trzy sekundy i spojrza� na Conwaya.

��To ju� wszystko, doktorze?

��Na razie tak.

��Na razie chce pan po�owy floty sektora z Descartes�em i Vespasianem w��cznie. Zanim otrzyma pan a� takie �rodki, musimy skontaktowa� si� z Rad� Federacji, aby��� Urwa�, gdy coraz g�o�niejsze tupanie praktycznie uniemo�liwi�o rozmow�.

��Przepraszam, pu�kowniku � rzek� Traltha�czyk.�� Wydaje mi si�, �e je�li zwr�cimy si� do rady, to cho� podj�cie decyzji zabierze jej na pewno sporo czasu, ostatecznie jednak uzna, �e najw�a�ciwszymi osobami zdolnymi upora� si� z problemem s� cz�onkowie za�ogi Rhabwara. Nasz statek szpitalny zosta� zaprojektowany i zbudowany w�a�nie po to, aby stawia� czo�o nieoczekiwanym wyzwaniom. A to jest takie wyzwanie, na dodatek jedyne w swoim rodzaju, je�li chodzi o rozmach. Przede wszystkim mamy tu wszak�e do czynienia z istotami albo istot� nieznanego gatunku. Zdecydowanie zalecam, aby starszy lekarz Conway otrzyma� pomoc, kt�rej potrzebuje do przeprowadzenia akcji ratunkowej. Niemniej nie zg�aszam oczywi�cie najmniejszego sprzeciwu, aby przekaza� spraw� radzie, tak by zastanowi�a si� nad ni� i zatwierdzi�a w�a�ciwe decyzje albo podj�a inne, gdyby komu� uda�o si� znale�� lepsze rozwi�zanie. I jak, pu�kowniku?

Skempton potrz�sn�� g�ow�.

��To nie w porz�dku, by przekazywa� tyle w�adzy w r�ce niedo�wiadczonego dow�dcy i lekarza, ale za�oga Rhabwara rzeczywi�cie jest w tej chwili jedyn�, kt�ra ma szans� sobie poradzi�. Niech�tnie, ale wyra�am zgod�. O�Mara?

Obecni spojrzeli o�miorgiem oczu na naczelnego psychologa, kt�ry na d�u�sz� chwil� wpatrzy� si� w Conwaya.

��Je�li nie ma pan nic wi�cej do powiedzenia, doktorze � przem�wi� w ko�cu � proponuj�, aby wr�ci� pan czym pr�dzej na Rhabwara. Je�li b�dzie pan zwleka�, mo�e mie� k�opot z odnalezieniem w�asnego statku w g�szczu innych.

W razie potrzeby Korpus Kontroli potrafi� reagowa� naprawd� szybko. Po wyj�ciu z nadprzestrzeni na przednim ekranie Tyrella pojawi�a si� ca�a mg�awica rozmaitych jednostek. W samym jej �rodku migota� sygna� �wietlny Rhabwara. Fletcher potwierdzi� przyj�cie ich meldunku o powrocie i doda�, �e nie ma czasu na pogaw�dki, chwil� wcze�niej bowiem zjawi�o si� nieoczekiwanie jeszcze pi�tna�cie jednostek zwiadowczych i musi przydzieli� im zadania. Z tego powodu Conway nie mia� okazji uprzedzi� go o nast�pnych go�ciach, kt�rzy powinni by� ju� w drodze. Gdy znalaz� si� wreszcie na pok�adzie statku szpitalnego, by�o ju� za p�no.

��Rhabwar, tu jednostka s�u�b kontakt�w kulturowych Descartes pod dow�dztwem pu�kownika Okaussiego � zadudni�o z g�o�nika, gdy wchodzi� na mostek.�� Zosta�em skierowany do pracy z wami, majorze Fletcher.

��Aa� tak, sir � odpowiedzia� dow�dca i spojrza� wymownie na Conwaya.�� Je�li mog� co� zasugerowa�, sir, to prosi�bym, aby pa�scy specjali�ci od j�zyk�w obcych�

��Wola�bym, aby pan nie sugerowa� � przerwa� mu pu�kownik Okaussie.�� Je�li mog� co� zasugerowa�, oczywi�cie. Przynajmniej dop�ki nie b�d� si� orientowa� w temacie r�wnie dobrze jak pan. Na razie jednak, majorze, prosz� nie marnowa� czasu i powiedzie� nam po prostu, co mamy robi�.

��Tak, sir.�� Fletcher w kilka minut wyja�ni� wszystko. Ledwie sko�czy�, na ekranie radaru ukaza� si� nowy �lad, o wiele wi�kszy ni� Descartes. Przedstawi� si� jako hudlaria�ski statek warsztatowy Motann, bogato wyposa�ona jednostka kr���ca na co dzie� w przestrzeni i udzielaj�ca pomocy tym statkom, kt�re dozna�y powa�nych, ale nie fatalnych w skutkach awarii hipernap�du. Jego kapitan, kt�ry nie by� oficerem Korpusu, r�wnie� wyrazi� gotowo�� wsp�pracy z Fletcherem. Chwil� p�niej radar zameldowa� o pojawieniu si� kolejnego, jeszcze wi�kszego obiektu. Porucznik Haslam odruchowo skierowa� teleskop w jego stron� i nastawi� maksymalne powi�kszenie.

Na ekranie zaja�nia�a majestatyczna sylwetka kr��ownika liniowego klasy �Emperor�.

Fletcher zblad� wyra�nie na sam� my�l, �e przyjdzie mu wydawa� rozkazy boskiej niemal osobie, jak� niew�tpliwie musia� by� dow�dca takiego okr�tu. Jednak na razie z pok�adu kr��ownika odezwa� si� tylko oficer ��czno�ci. Przekaza� uprzejme pozdrowienia od komandora Dermoda i poprosi� o kontakt na wizji w pierwszej dogodnej dla Fletchera chwili. Conway, kt�ry nadal nie mia� kiedy wyja�ni� kapitanowi, co zwojowa� w Szpitalu, zerwa� si� na r�wne nogi.

��B�d� na pok�adzie medycznym, sir � powiedzia� i poklepa� z u�miechem Fletchera po plecach.�� Doskonale pan sobie radzi, kapitanie. I prosz� nie zapomina�, �e ka�dy komandor te� kiedy� by� majorem.

Gdy dotar� na pok�ad medyczny, Fletcher rozmawia� ju� z Dermodem. Na ekranie wida� by�o, jak poruszaj� ustami, ale trudno by�o orzec, o czym m�wi�, Prilicla wy��czy� bowiem d�wi�k i przekazywa� na innym kanale instrukcje lekarzowi z jednego ze statk�w zwiadowczych, kt�ry trafi� na kolejne zw�oki. Murchison chcia�a przeprowadzi� kolejn� autopsj�. Razem z Naydrad pracowa�a ci�gle nad pierwszym okazem, kt�ry zosta� ju� praktycznie roz�o�ony na czynniki pierwsze.

��Widz�, �e dosta�e�, co chcia�e� � powiedzia�a, wskazuj�c na ekran.�� O�Mara by� w dobrym nastroju?

��Jak zwykle sarkastyczny, ale pomocny � mrukn�� Conway, przysuwaj�c si� do sto�u autopsyjnego.�� Wiemy co� wi�cej o tym przero�ni�tym pytonie?

��W sumie nie wiem jeszcze, co wiemy � parskn�a.�� Co� zapewne tak, za to nie wiem, co o tym s�dzi�. Na przyk�ad�

Gruby pie� nerwowy ci�gn�cy si� przez ca�y tu��w by� niemal na pewno odpowiednikiem m�zgu, ale coraz wi�cej wskazywa�o na to, �e istota nie mia�a g�owy, podobnie zreszt� jak i ogona, materia przykrywaj�ca rany operacyjne okaza�a si� za� r�wnie twarda i wytrzyma�a jak sama sk�ra.

Uda�o si� prze�ledzi� nerwy biegn�ce od pnia do oczu, macek na grzbiecie i ust oraz zastanawiaj�cych struktur mi�niowych, kt�re znajdowa�y si� na obu ko�cach istoty, dok�adnie pod �ladami po operacjach.

Wydawa�o si�, �e to okaz p�ci m�skiej, gdy� �e�skie narz�dy rozrodcze by�y u niego wyra�nie skurczone, jakby w zaniku. Uda�o si� te� odnale�� gruczo�y produkuj�ce sperm� i pozna� mechanizm jej przenoszenia do organizmu samicy.

��Mamy dowody nienaturalnego przemieszczenia narz�d�w wewn�trznych, kt�re m�g� spowodowa� tylko pobyt w stanie niewa�ko�ci. Ci��enie, sztuczne czy naturalne, jest tym istotom niezb�dne. Dop�ki hibernuj�, jego brak nie powinien by� szkodliwy, lecz po odzyskaniu przytomno�ci najpierw pojawi�yby si� silne md�o�ci, potem dezorientacja, a nast�pnie powa�ny, narastaj�cy stres.

To oznacza�o, �e do budzenia istoty mo�na by�o przyst�pi� dopiero po umieszczeniu jej w odbudowanej karuzeli statku albo na planecie. Ten pacjent nie potrzebuje lekarza, tylko cudotw�rcy, pomy�la� Conway.

��Z pomoc� kapitana ustalili�my, �e pod��czony do pacjenta podajnik zawiera przede wszystkim �rodek, kt�ry wywo�uje albo przed�u�a stan hibernacji. Niemniej jest tam r�wnie� niewielka ilo�� innej substancji, kt�ra mo�e s�u�y� jedynie do wybudzania. Dys � penserem steruje automat zaprogramowany tak, aby przywracanie do przytomno�ci nast�pi�o tylko wtedy, gdy kapsu�a znajdzie si� w g�stej atmosferze i w silnym polu grawitacyjnym. Czyli m�wi�c inaczej, na powierzchni planety. Ten sam automat odpowiada za odrzucenie p�yt za�lepiaj�cych cylinder. Wcze�niej czy p�niej b�dziemy musieli obudzi� kt�rego�, ale do tego czasu musimy by� ca�kiem pewni, �e wiemy, jak to si� robi.

Conway zdj�� ju� skafander i przebiera� si� w str�j chirurga.

��Czym mam si� zaj��? � spyta�.

Pracowali wytrwale, a na wy�wietlaczu mija�y najpierw godziny, potem za� dni i tygodnie. Od czasu do czasu dociera�y do nich przez radio informacje od Thornnastora potwierdzaj�cego ich przypuszczenia albo sugeruj�cego nowe �cie�ki poszukiwa�, jednak ci�gle wydawa�o im si�, �e robi� post�py tak ma�e, i� prawie nic nie znacz�ce.

Coraz rzadziej spogl�dali na ekran przekazuj�cy obraz z mostka. Najcz�ciej i tak widzieli Fletchera, hudlaria�skich specjalist�w albo kt�rego� z oficer�w Korpusu pokazuj�cego reszcie jaki� powyginany kawa�ek metalu. Por�wnywali nieustannie odnalezione w r�nych miejscach symbole i bez ko�ca potrafili o nich rozprawia�. Niew�tpliwie by�o to szalenie wa�ne, jednak postronnych nudzi�o. Poza tym Murchison i Conway starali si� ca�y czas po�apa� jako� we w�asnej, medycznej uk�adance.

Pewnym urozmaiceniem by�y wycieczki na zewn�trz, do kolejnych odnajdywanych cia�, gdy� na pok�adzie medycznym Rhabwara miejsca wystarcza�o tylko na jeden okaz. Reszt� bada� prowadzili wi�c w pr�ni i jedynie w uzasadnionych przypadkach brali co� do dok�adniejszych ogl�dzin w laboratorium. Dzi�ki temu uda�o im si� odkry� niezwyk�� cech� zwi�zan� z wiekiem i p�ci� CRLT. Wszystkie starsze osobniki by�y dojrza�ymi samcami o zabarwionych na brunatno zako�czeniach tu�owia, podczas gdy m�odsze okazywa�y si� wyra�nie �e�skie, a te same obszary mia�y jaskrawor�owe.

Raz zdarzy�a si� te� przerwa w rutynowych dzia�aniach, kt�rej woleliby unikn��. Badali w�a�nie od paru godzin purpurowy gruczo�, kt�ry � jak im si� wydawa�o � odpowiedzialny by� za naturalne zdolno�ci anabiotyczne istot, i mieli tego badania coraz bardziej do��, bo nic im nie wychodzi�o, gdy nagle w pe�n� frustracji cisz� wdar� si� g�os Prilicli.

��Przyjaci�ka Murchison jest bardzo zm�czona � powiedzia� empata.

��Nie jestem � odpar�a patolog z ziewni�ciem tak rozdzieraj�cym, �e omal nie wywichn�a sobie �licznej szcz�ki.�� W ka�dym razie nie by�am, dop�ki o tym nie powiedzia�e�.

��Podobnie jak ty, przyjacielu Conway��� doda� Prilic�a, ale nagle na ekranie pojawi�a si� kud�ata sylwetka porucznika chirurga Krach-Yula.

��Doktorze Conway, musz� zameldowa� o wypadku. Mamy dw�ch rannych DBDG typu ziemskiego, z prostymi z�amaniami i bez obra�e� dekompresyjnych�.

��Zdarza si� � mrukn�� Conway, t�umi�c ziewni�cie.�� Ma pan okazj� zdoby� troch� wi�cej do�wiadczenia przy leczeniu obcych.

���i jednego FROB-a, hudlaria�skiego in�yniera, z g��bok� ran� szarpan�, kt�r� sam poszkodowany opatrzy� sobie wprawdzie do�� szybko, ale zrobi� to niefachowo. Dosz�o do sporej utraty p�yn�w ustrojowych, spadku ci�nienia wewn�trznego i os�abienia przytomno�ci�

��Ju� tam lec� � powiedzia� Conway.�� Nie czekaj na mnie, tylko id� spa� � mrukn�� do Murchison.

Tyrell zmierza� na miejsce wypadku, kt�ry zdarzy� si� podczas dopasowywania trzech kolejnych sekcji obcego statku, a Conway usi�owa� przypomnie� sobie Wszystko, co wiedzia� o chirurgii Hudlarian.

Stworzenia te naprawd� rzadko chorowa�y, a i to tylko w m�odo�ci. By�y niesamowicie wr�cz odporne na urazy � nawet ich oczy chroni�a gruba, przezroczysta tkanka, ich sk�ra przypomina�a za� elastyczny pancerz pozbawiony naturalnych otwor�w. Te pojawia�y si� jedynie chwilowo na czas god�w i narodzin.

FROB-y by�y idealnymi kandydatami do pracy w pr�ni. Na ich ojczystej planecie panowa�o ci��enie cztery razy wi�ksze ni� na Ziemi, a atmosfera przypomina�a g�st� zup�, w kt�rej unosi�o si� mn�stwo mikroorganizm�w i drobin ro�linnych. Przy samej powierzchni planety panowa�o ci�nienie siedmiokrotnie przekraczaj�ce ziemskie. W normalnych warunkach Hudlarianie wch�aniali sk�adniki pokarmowe przez tward� wprawdzie, ale porowat� sk�r�, poza swoim �wiatem musieli natomiast do�� cz�sto spryskiwa� si� specjaln� mas� od�ywcz�. Mieli sze�� gi�tkich, bardzo silnych ko�czyn chwytnych zako�czonych cztero � palczastymi d�o�mi, kt�re po zwini�ciu zamienia�y si� w stopy.

Dzi�ki takiej w�a�nie budowie potrafili adaptowa� si� do ka�dych praktycznie warunk�w. Mogli pracowa� w silnie toksycznej albo nawet �r�cej atmosferze, nie by�o dla nich problemem d�u�sze przebywanie w pr�ni, oczywi�cie bez skafandr�w. Poza narz�dziami potrzebowali w�wczas tylko ma�ych komunikator�w, kt�re mia� kszta�t przyczepianych do membran g�osowych i wype�nionych powietrzem kopu�ek zawieraj�cych mikrofon, g�o�nik i modu� radiowy.

Conway nawet nie pyta�, czy na statku Hudlarian jest lekarz. Do chwili przyst�pienia do Federacji i pierwszych wizyt w Szpitalu rasa ta nie s�ysza�a nawet o medycynie, a szczeg�lnie o chirurgii. Nadal by�o w�r�d nich bardzo ma�o lekarzy. Poza Szpitalem trafiali si� niemal tak rzadko jak ranni Hudlarianie. Kapitan Nelson zatrzyma� Tyrella pi�tna�cie metr�w od sceny wydarze�. Krach-Yul ruszy� zaraz w kierunku poszkodowanych Ziemian. Jeden z nich nieustannie przeprasza� za wszystko i powtarza�, �e to jego wina, skutecznie blokuj�c przy tym cz�stotliwo��.

Conway, kt�ry zmierza� ju� ku Hudlarianinowi, dowiedzia� si� przy tej okazji, �e obaj Ziemianie unikn�li dopiero co niechybnej �mierci. Znale�li si� mi�dzy dwoma ��czonymi z wolna elementami i �le by si� to dla nich sko�czy�o, gdyby nie Hudlarianin, kt�ry stan�� obu sekcjom na drodze i da� ludziom czas na ucieczk�. Sam te� wyszed�by z tej przygody bez szwanku, gdyby nie stercz�cy z jednego z kontener�w d�wigar, kt�ry wbi� si� mu w ko�czyn� tu� u jej podstawy.

Gdy Conway przyby� na miejsce, Hudlarianin �ciska� rann� ko�czyn� trzema innymi, co mia�o zast�pi� opask� uciskow�, a pozosta�ymi dwiema pr�bowa� zbli�y� brzegi rany. Nie udawa�o mu si� to jednak i mi�dzy palcami wykwita�y co rusz ma�e krople krwi, kt�re paruj�c, odlatywa�y na boki. Nie powiedzia� ani s�owa, podczas wypadku straci� bowiem komunikator. Jego membrana dr�a�a wprawdzie, lecz w pr�ni nie by�o nic s�ycha�.

Conway wyci�gn�� z hudlaria�skiego zestawu pierwszej pomocy opatrunek r�kawowy i pokaza� rannemu, aby odsun�� r�ce.

S�dz�c po silnym krwawieniu, rana rzeczywi�cie musia�a by� g��boka, jednak Conway zdo�a� za�o�y� r�kaw, nim FROB straci� zbyt du�o p�yn�w. Po chwili zauwa�y�, �e krew znowu wydostaje si� przy kraw�dziach opatrunku. Szybko odpi�� mocowania i zacz�� dociska� opatrunek z jednego ko�ca, podczas gdy Hudlarianin zaj�� si� drugim. Ostatecznie krwawienie usta�o, ale r�ce rannego zwiotcza�y, a membrana ju� nie drga�a. Hudlarianin zemdla�.

Dziesi�� minut p�niej byli ju� w �adowni Tyrella, co pozwoli�o Conwayowi zbada� poszkodowanego skanerem. Szuka� wewn�trznych obra�e�, kt�re mog�a spowodowa� nag�a dekompresja. Im d�u�ej wpatrywa� si� w odczyty, tym bardziej nie podoba�o mu si� to, co widzia�. Gdy ko�czy� badanie, obok pojawi� si� Krach-Yul.

��U Ziemian nie ma nic gro�nego, doktorze � powiedzia�. � Czyste z�amania. Z�o�y�em ko�ci, chocia� zastanawia�em si� chwil�, czy pan nie wola�by tego zrobi�.

��I pozbawi� pana szansy na zdobycie nowych do�wiadcze�? Nie, doktorze, pan ich leczy. Domy�lam si�, �e s� na �rodkach przeciwb�lowych i nic im nie zagra�a?

��Oczywi�cie.

��Dobrze, bo mam dla pana nowe zadanie. Chc�, �eby zaj�� si� pan tym Hudlarianinem i dogl�da� go do chwili, gdy znajdzie si� w Szpitalu. B�dzie pan musia� zabra� z ich statku urz�dzenie do natryskiwania pasty od�ywczej i pami�ta� o podawaniu jej choremu co godzin�. Trzeba te� b�dzie zwi�kszy� ci��enie i ci�nienie w �adowni do warto�ci, kt�ra jest normalna dla tej rasy. Albo chocia� do zbli�onej. Poza tym nale�y kontrolowa� funkcje serca i polu�nia� co pewien czas na troch� opatrunek, �eby nie dosz�o do martwicy. Pan b�dzie nosi� przy nim dwa degrawitatory. Gdyby jeden zepsu� si� nagle przy czterech g, mieliby�my zaraz nast�pn� ofiar�, czyli pana. W normalnych okoliczno�ciach sam bym z nim polecia� � doda�, t�umi�c kolejne ziewni�cie � ale mog� by� potrzebny tutaj, gdyby wynik�o co� nowego z CRLT. Operowanie Hudlarian to nie�atwa sprawa, przeka�� wi�c za pa�skim po�rednictwem nieco notatek dla zespo�u, kt�ry si� nim zajmie. Poprosz� te�, aby pozwolono panu obserwowa� operacj�. Je�li pan chce, oczywi�cie.

��Ch�tnie. Dzi�kuj�, doktorze.

��Zostawiam wi�c pana z pacjentem i wracam na Rhabwara � powiedzia�. I zaraz id� spa�, doda� w my�lach.

Tyrell znikn�� na ca�e osiem dni, potem za� zaprz�gni�to go do regularnych zada� kurierskich. Wozi� do Szpitala nowe okazy, wraca� z informacjami, radami i listami szczeg�owych pyta�. Te ostatnie sporz�dza� Thornnastor i dotyczy�y niezmiennie post�pu prac. Wielka spiralna konstrukcja obcego statku zaczyna�a z wolna nabiera� kszta�tu, chocia� na razie tylko fragmentami, gdy� wielu cylindr�w jeszcze nie odnaleziono albo by�y zbyt zniszczone, �eby je zamontowa�.

Conway mia� coraz wi�ksze powody do niepokoju, poniewa� skupiona wko�o Rhabwara armada oliwkowych statk�w Korpusu i jednostek pomocniczych zbli�a�a si� z ka�dym dniem do rosn�cej z wolna, coraz gor�tszej gwiazdy. Prace nie posuwa�y si� r�wnie szybko. Gdy zwierzy� si� jednak ze swoich trosk Dermodowi, ten powiedzia� tylko, aby lekarz by� �askaw pilnowa� w�asnego, medycznego nosa.

Kilka dni p�niej Tyrell wr�ci� z nowymi wie�ciami, kt�re dla medycznego nosa okaza�y si� nader frapuj�ce.

Oficer ��czno�ci Vespasiana, zwykle na tyle oficjalny, �e kaza� czeka� kilka chwil na rozmow� z dow�dc�, tym razem po��czy� go z komandorem prawie natychmiast. Nie wynika�o to z nag�ego wzrostu znaczenia Conwaya w szeregach Korpusu, ale z przypadku. Podczas gdy lekarz szuka� Dermoda, Dermod szuka� jego.

Oficer odezwa� si� pierwszy, i to wyra�nie sztucznym tonem. Conway z miejsca zorientowa� si�, �e Dermod nie tylko dzia�a pod presj� i bardzo mu si� spieszy, ale te� zapewne ma w kabinie jeszcze kogo�, kto przebywa poza zasi�giem kamery.

��Doktorze, mamy powa�ny problem. Jak pan wie, jeste�my ograniczeni czasem. Odk�ada�em rozmow� z panem na ten temat do chwili, gdy b�d� m�g� zaproponowa� jakie� ca�o�ciowe rozwi�zanie, i wreszcie chwila ta nadesz�a. Mo�e inaczej, ni� oczekiwali�my, ale jednak. I st�d w�a�nie potrzeba wezwania drugiej ci�kiej jednostki, Claudiusa�

��Ale po co�?�� zacz�� Conway, kr�c�c ze zdumienia g�ow�. Zamierza� przedstawi� komandorowi list� w�asnych problem�w, a tu co� takiego�

��Dobrze, doktorze, zaczn� od pocz�tku � powiedzia� Dermod, kiwaj�c g�ow� na kogo�, kto musia� sta� z boku. Ekran pociemnia� na chwil�, a po sekundzie na czarnym polu ukaza�a si� gruba, pionowa szara linia. U jej dolnego ko�ca widnia� spory czerwony kwadrat, na g�rze niebieski kr�g.

��Wiemy ju� do�� dobrze, jak wygl�da� obcy statek � odezwa� si� Dermod.�� Postaram si� pokaza� to panu chocia� w ten spos�b, bo na inn� prezentacj� nie mamy obecnie czasu. Ta szara linia to o� jednostki z zaznaczonymi na czerwono silnikami i niebieskim modu�em nawigacyjnym. Poniewa� pasa�erowie byli nieprzytomni, wszystkie te urz�dzenia by�y w pe�ni automatyczne. Na osi mie�ci�y si� te� punkty mocowania wspornik�w struktury podtrzymuj�cej cylindry. Jak pan widzi, by�y nieco pochylone do przodu, aby �atwiej przenosi� obci��enia powstaj�ce w trakcie rozp�dzania i wyhamowywania statku.

Z osi wyr�s� nagle las szarych konar�w, zmieniaj�c j� w co� na kszta�t p�askiej, cylindrycznej choinki osadzonej w kwadratowej, czerwonej doniczce i z b��kitnym �wiate�kiem na szczycie. Potem na zako�czeniach konar�w pojawi�a si� spirala modu��w hibernacyjnych. Na samym ko�cu ukaza�y si� wsporniki rozporowe utrzymuj�ce kolejne zwoje w sta�ej odleg�o�ci. Obraz przesta� przypomina� drzewo.

� �rednica spirali by�a sta�a i wynosi�a oko�o pi�ciuset metr�w. Pierwotnie sk�ada�a si� ona z dwunastu zwoj�w, co przy dwudziestu metrach d�ugo�ci ka�dego cylindra daje prawie osiemdziesi�t modu��w na zw�j i prawie tysi�c w ca�ym statku. Zwoje dzieli�o siedemdziesi�t metr�w, tak �e ca�kowita d�ugo�� jednostki to ponad osiemset metr�w. Zastanawiali�my si�, dlaczego spirala zosta�a a� tak rozci�gni�ta, chocia� pro�ciej by�oby zbudowa� kolejne zwoje tu� obok siebie. Obecnie przypuszczamy, �e chodzi�o o zmniejszenie ryzyka powa�nych uszkodze� w wyniku kolizji z meteorem i odsuni�cie przynajmniej cz�ci modu��w hibernacyjnych od potencjalnego �r�d�a promieniowania, czyli reaktora na rufie. Przypuszczamy, �e kolejno�� �adowania modu��w by�a odwr�cona i ostatecznie owa wielka istota podr�owa�a niejako ogonem naprz�d, a to oznacza, �e odpowiednik jej g�owy, w ka�dym razie za� najbardziej my�l�cej cz�ci, znajdowa� si� na rufie. Niestety, na tym etapie podr�y statek lecia� ju� ruf� naprz�d i to ona dozna�a najwi�kszych uszkodze� podczas zderzenia, mi�dzy innymi dlatego, �e by�a ci�sza ni� reszta konstrukcji, musia�a bowiem znosi� wi�ksze obci��enia podczas startu i hamowania. Jak mo�na si� domy�li�, w�a�nie w tej cz�ci statku jest najwi�cej ofiar �miertelnych.

Symulacja komputerowa przygotowana na Vespasianie pozwala�a domniemywa�, �e statek zderzy� si� czo�owo z du�ym meteorem, kt�ry porusza� si� niemal dok�adnie tym samym kursem, tyle �e w przeciwnym kierunku. Uderzenie wyrwa�o ca�� o�. Podobny skutek mia�oby u�ycie antycznej broni strzeleckiej do drylowania owoc�w. Na polu szcz�tk�w uda�o si� znale�� tylko drobne fragmenty centralnej struktury. Do��, �eby je zidentyfikowa�, ale o wiele za ma�o na rekonstrukcj�. Wstrz�s spowodowany jej zniszczeniem rozerwa� ca�� konstrukcj�.

Obraz na ekranie zmieni� si� nieco. Teraz nie by� ju� kompletny, brakowa�o kilkunastu sekcji, g��wnie na rufie. Potem ca�a o� z silnikami i modu�em nawigacyjnym znikn�a; zosta�y same zwoje.

��O� statku zosta�a zapewne rozdarta na bardzo ma�e fragmenty, kt�re na dodatek mog� si� teraz znajdowa� ca�e lata �wietlne st�d. Uznali�my wi�c, �e odbudowywanie jej by�oby tylko marnowaniem czasu i materia��w, szczeg�lnie �e istnieje prostsze rozwi�zanie. Do tego w�a�nie b�dzie nam potrzebny drugi okr�t klasy �Emperor��

��Ale co zamierzacie?�� spyta� Conway.

��W�a�nie to wyja�niam, doktorze � rzuci� ostro komandor. Obraz na ekranie znowu si� zmieni�. � Dwa kr��owniki liniowe oraz Descartes zajm� pozycje tu� za ruf� statku i po��cz� si� mocnymi wi�zkami �ci�gaj�cymi, co da jeden zesp� o pot�nej mocy, kt�ry zast�pi zniszczony nap�d. Wi�zkami zast�pimy r�wnie� brakuj�ce ��czniki, kt�re usztywnia�y konstrukcj�. W czasie l�dowania statki podziel� si� zadaniami. Pierwsze dwa b�d� utrzymywa� jednostk� w ca�o�ci, natomiast Vespasian wykorzysta sw�j nap�d, aby wyhamowa� ca�y zesp�. Mamy wystarczaj�cy nadmiar mocy, by to zrobi� � doda� z dum�. � Po l�dowaniu utrzymamy statek w ca�o�ci przez jakie� dwana�cie godzin, co powinno wystarczy�, aby wszyscy pasa�erowie wysiedli. Oczywi�cie, je�li tylko b�dziemy mieli gdzie go posadzi�.

Obraz zamruga� i na ekranie pojawi�a si� twarz komandora.

��Tak wi�c widzi pan, doktorze, �e Claudius jest niezb�dny. Oczywi�cie najpierw b�dziemy musieli sprawdzi�, jak zachowa si� ca�a konstrukcja pod obci��eniem, szczeg�lnie w trakcie l�dowania. To do�� pilne, podobnie jak przeliczenie mocy p�l niezb�dnej dla sprz�gni�cia trzech statk�w i wykonania wsp�lnego skoku nadprzestrzennego, nim znajdziemy si� zbyt blisko tego s�o�ca.

Conway milcza� chwil�. Do g�owy przychodzi�y mu same czarne scenariusze tego, co stanie si� przy pr�bie wykonania skoku przez trzy po��czone jednostki. Nie wyrazi� jednak tych w�tpliwo�ci g�o�no, gdy� nie on decydowa� o podobnych sprawach. Dermod bez ogr�dek powiedzia�by mu, �eby nie zajmowa� si� czym�, na czym si� nie zna. Poza tym Conway mia� w�asne problemy i potrzebowa� pomocy.

��Sir, pa�skie rozwi�zanie jest genialne w swojej prostocie i dzi�kuj� za obszerne wyja�nienia � stwierdzi� ostatecznie.�� Jednak wcze�niej pyta�em nie o to, do czego b�dzie potrzebny Claudius, ale dlaczego zwraca si� pan z tym do mnie. Jak mog� tu pom�c?

Komandor patrzy� na niego przez moment, jakby zgubi� w�tek, ale potem rysy mu z�agodnia�y.

��Przepraszam, doktorze, chyba by�em troch� szorstki. Chodzi o to, �e na mocy dyrektywy Rady Federacji jednostk� kieruj�c� nasz� operacj� jest statek szpitalny Rhabwar. St�d zobowi�zany jestem zwraca� si� do pana o zgod� przy ka�dym wi�kszym zapotrzebowaniu na nowych ludzi albo dodatkowy sprz�t. Drugi kr��ownik liniowy na pewno mo�na okre�li� jako �wi�ksze zapotrzebowanie�. Mog� zatem przyj��, �e mam pa�sk� akceptacj�?

��Oczywi�cie.

Dermod by� wyra�nie zak�opotany sytuacj�, ale przytakn�� z zadowoleniem. Po chwili jednak jego oblicze znowu si� zachmurzy�o.

��Mog� zatem liczy�, �e jako kieruj�cy operacj� lekarz przeka�e pan dow�dztwu, �e kr��ownik liniowy Claudius jest nam pilnie potrzebny? I �e od tego zale�y bezpiecze�stwo i zdrowie pa�skiego pacjenta? Wystarczy kilka zda�. Ale pan te� chcia� si� ze mn� skontaktowa�, doktorze. Mog� w czym� pom�c?

��Tak, sir. Zajmowa� si� pan ostatnio ustawieniem cylindr�w we w�a�ciwej kolejno�ci, ja za� my�la�em o tym, jak z�o�y� naszego pacjenta w ca�o��. Szczeg�lne problemy wyst�pi� zapewne tam, gdzie zabraknie element�w, kt�re zgin�y w katastrofie. Obecnie jeste�my prawie pewni, �e ka�da z tych istot z osobna jest inteligentna i w normalnych warunkach ��czy si� z innymi wed�ug jakiego� klucza. Na razie to tylko hipoteza, kt�ra wymaga weryfikacji. Nie wiemy, jak b�dzie to wygl�da�o w przypadku stworze�, kt�re wcze�niej nie by�y obok siebie. �eby to sprawdzi�, b�dziemy musieli wyj�� je z pojemnik�w anabiotycznych

1 zestawi�. Wtedy prawdopodobnie zdo�amy okre�li�, na ile b�dziemy musieli wspom�c operacyjnie p�niejszy proces ��czenia.

��To ju� na pewno zadanie dla pana, nie dla mnie � stwierdzi� Dermod z lekkim odcieniem wsp�czucia � Czego dok�adnie pan potrzebuje?

On jest taki jak O�Mara, pomy�la� Conway. Lubi konkrety i denerwuje si�, gdy kto� zbacza z tematu.

��Dw�ch mniejszych jednostek, aby sprowadzi� wybrane segmenty, a potem odstawi� je na w�a�ciwe miejsce w spirali. I �adowni do�� obszernej, by pomie�ci�a dwa z��czone cylindry i dw�ch CRLT, kt�rzy zostan� z nich wyj�ci. �adownia musi by� wyposa�ona w system sztucznej grawitacji i generatory wi�zek obezw�adniaj�cych, na wypadek gdyby przytomne istoty wpad�y w przera�enie i zrobi�y si� agresywne. Potrzebny b�dzie r�wnie� personel do obs�ugi wszystkich urz�dze�. Wiem, �e oznacza to zaj�cie �adowni kt�rego� z najwi�kszych statk�w, ale tylko jednej. Poza tym jednostka b�dzie mog�a spokojnie wykonywa� ca�y czas swoje zwyk�e obowi�zki.

��Dzi�kuj� � powiedzia� s�u�bi�cie komandor i zamilk�, gdy kto� powiedzia� co� do niego zza kadru.�� B�dzie pan m�g� skorzysta� z przedniej �adowni Descartes�a, kt�ry zapewni te� ludzi oraz odda panu do dyspozycji dwa �adowniki. Jeszcze co�?

��Tylko jedna nowina, sir. Archiwi�ci Federacji znale�li chyba co� na temat macierzystej planety naszych CRLT. Obecnie nie jest ju� ona zamieszkana w zwi�zku z zaburzeniami orbity i wywo�an� tym wielk� aktywno�ci� sejsmiczn�. Dzia� Kolonizacji znalaz� jednak nowy �wiat dla nich. Poda nam jego koordynaty, gdy tylko uzyska pewno��, �e spe�nia wszystkie wymogi �rodowiskowe. B�dziemy mieli wi�c dok�d ich zabra�, chocia� musimy pami�ta� o jeszcze jednym: to nie by�a wyprawa kolonizacyjna, ale pr�ba ocalenia podj�ta przez ostatnich �yj�cych przedstawicieli tego gatunku.

Conway rozejrza� si� niespokojnie po wielkiej dziobowej �adowni Descartes�a i pomy�la�, �e gdyby przewidzia�, ilu gapi�w si� tu zbierze, poprosi�by o mniejsze pomieszczenie. Szcz�liwie jednym z widz�w okaza� si� dow�dca statku, pu�kownik Okaussie, kt�ry nie pozwala� przypadkowym osobom zapuszcza� si� na t� cz�� pok�adu, na kt�rej z�o�ono dwa pojemniki. Tam stali tylko Murchison, Naydrad, Prilicla, Fletcher, Okaussie i Conway, kt�ry pewien by� jednego: czy uda si� to po��czenie dw�ch CRLT czy nie, nie zdo�a utrzyma� wyniku w tajemnicy.

Starszy lekarz zwil�y� wargi i powiedzia� cicho:

��Prosz� rozczepi� cylindry i ustawi� je w odleg�o�ci trzech metr�w, nastawi� sztuczn� grawitacj� na ziemski poziom i wype�ni� �adowni� powietrzem o ziemskim sk�adzie i pod ci�nieniem jednej atmosfery. Macie wszystkie potrzebne dane.

Jego lekki skafander zacz�� mocniej przylega� do cia�a, stopy mocniej opar�y si� na pod�odze. Z napi�ciem wpatrywa� si� w pokrywy cylindr�w, gdy nagle wszystkie odskoczy�y niemal r�wnocze�nie i, niczym wielkie monety, upad�y na pok�ad. Cylindry by�y teraz otwarte z obu stron, dzi�ki czemu CRLT m�g� wyj�� w kierunku towarzysza albo si� od niego oddali�.

��Idealnie!�� krzykn�� Fletcher.�� Automat reaguje na obecno�� atmosfery oraz nacisk wywierany na doln� powierzchni� kontenera, co mo�liwe jest tylko w sta�ym polu grawitacyjnym. Wtedy wszystkie kontenery si� otwieraj�, ka�de stworzenie rusza przed siebie, ��czy si� z tym w s�siednim cylindrze i ca�a istota powoli wype�za ze spirali. Modu� medyczny dzia�a na tej samej zasadzie, czyli podobnie reaguje na warunki planetarne, kt�re w�a�nie pan odtworzy�, doktorze.

Conway przytakn��.

��Prilicla, wyczuwasz co�?

��Jeszcze nie, przyjacielu Conway. Przysun�li si� bli�ej, aby zajrze� do cylindr�w.

W ko�cu jedno z masywnych cia� zadr�a�o, a po chwili oba ruszy�y raptownie ku sobie.

��Odsun�� si�! Prilicla?

��Odzyskuj� przytomno��, przyjacielu Conway � odpar� empata, dr��c tak od cudzych, jak i w�asnych emocji.�� Ale powoli. Ta pierwsza reakcja by�a czysto odruchowa.

Gdy prz�d jednego CRLT napotka� ty� drugiego, organiczna b�ona, kt�ra okrywa�a te miejsca, zmi�k�a, zacz�a sp�ywa� i w ko�cu znikn�a. Po�rodku przedniej cz�ci zacz�a si� formowa� cylindryczna struktura otoczona drgaj�cymi wg��bieniami, wypustkami i pofa�dowaniami mi�ni. Zako�czenie drugiego stworzenia wytworzy�o podobn�, ale lustrzan� struktur� otoczon� czterema wielkimi, tr�jk�tnymi p�atami tkanki, kt�re rozwar�y si� jak kielich kwiatu. Wkr�tce mieli przed sob� nie dwie, lecz jedn� istot�, przy czym miejsce, w kt�rym si� one zetkn�y, by�o praktycznie niewidoczne.

A obawia�em si�, czy zechc� si� po��czy�, pomy�la� z rozbawieniem Conway. Problem mog� mie� raczej z ich oddzieleniem!

��Czy to jaki� rodzaj kopulacji?�� spyta�a Murchison, nie adresuj�c jednak tego pytania do nikogo konkretnego.

��Przyjaci�ko Murchison, stan emocjonalny tych istot nie sugeruje, aby by� to �wiadomy lub odruchowy akt p�ciowy. Ich zachowanie okre�li�bym raczej jako poszukiwanie fizycznego kontaktu dla odbudowy poczucia bezpiecze�stwa. Odbywa si� to na tej samej zasadzie, na jakiej niemowl� szuka blisko�ci rodzica. Obie istoty czuj� si� zagubione i staraj� si� zaradzi� temu przykremu doznaniu.

��Operatorzy wi�zek!�� zawo�a� Conway.�� Rozdzieli� ich, ale ostro�nie!

�wiadomo��, �e w odpowiednich warunkach istoty te ��cz� si� w�a�ciwie odruchowo, by�a dla niego wielk� ulg�, chocia� inaczej mog�o by� w przypadku segment�w, kt�re wcze�niej ze sob� nie s�siadowa�y. W �adnym przypadku nie chcia� jednak dopu�ci� do powstania przedwczesnego sta�ego po��czenia. Lepiej, �eby obie istoty zapad�y ponownie w anabioz� i wr�ci�y do spirali. W przeciwnym razie mog�yby si� poczu� trwale odseparowane od grupy, wr�cz osierocone.

Operatorzy wi�zek nie byli ju� �agodni, ale CRLT nadal nie chcia�y si� rozdzieli�, zacz�y natomiast zdradza� oznaki pobudzenia. Pr�bowa�y ca�kowicie wyj�� z cylindr�w, ich emocje za� wyra�nie zaniepokoi�y Prilicl�.

��Musimy odwr�ci� proces��� zacz�� Conway.

��Czujniki reaguj� na ci��enie i ci�nienie powietrza � wtr�ci� si� Fletcher.�� Nie mo�emy wytworzy� tu pr�ni, nie zabijaj�c obcych, ale ci��enie da�oby si� zmniejszy�

��Niemniej nie zdo�amy wsun�� z powrotem sprz�onych z tym mechanizmem za�lepie� cylindr�w, nie rozcinaj�c po��czonych istot � zauwa�y� Conway.

��Ale mo�e usta�by chocia� dop�yw �rodka wybudzaj�cego i zacz�aby si� procedura usypiania � mrukn�� kapitan.�� Obie istoty s� ci�gle pod��czone do kropl�wek i to si� nie zmieni, dop�ki nie pozwolimy im opu�ci� cylindr�w. Gdyby�my zablokowali dop�yw tego wybudzacza, chyba da�oby si� obej�� mechanizm steruj�cy za�lepieniami i zapocz�tkowa� dop�yw �rodka usypiaj�cego.

��Tylko w tym celu musia�by pan wej�� do �rodka i pracowa� obok dw�ch rozz�oszczonych obcych � zauwa�y�a Murchison.

��Nie, prosz� pani. A� tak szalony nie jestem. Dobra�bym si� do dost�pnego z zewn�trz panelu steruj�cego. Zajmie mi to jakie� dwadzie�cia minut.

��Za d�ugo � stwierdzi� Conway.�� Do tego czasu wyrw� sobie kropl�wki. Mo�emy jednak sami obliczy� ilo�� �rodka potrzebn� do u�pienia ka�dego z nich. Zdo�a�by pan przewierci� si� przez poszycie tak, �eby niczego nie uszkodzi�, a potem pobra� �rodek wprost ze zbiornika?

Fletcher zamar� na chwil�, po czym skrzywi� si� ze z�o�ci�. Z�y by� jednak na siebie za to, �e o tym nie pomy�la�.

��Jasne, doktorze.

Jednak gdy byli ju� gotowi do wstrzykni�cia specyfiku, pojawi�y si� kolejne problemy. Operatorzy wi�zek nie mogli skutecznie unieruchomi� istot bez rozp�aszczenia na pod�odze usi�uj�cych podej�� blisko lekarzy. Ostatecznie wybrano wyj�cie kompromisowe, tak ustawiaj�c wi�zki, by stworzy� przy kra�cu ka�dego pola dwumetrow� stref� woln� od nacisku. To wszak�e znaczy�o, �e cztery metry cia�a istoty s� ca�kiem wolne. Obcy w pe�ni korzysta� z tej odrobiny swobody. Wierci� si�, wyrywa�, rzuca�, macha� ko�czynami i w og�le robi� wszystko, aby da� do zrozumienia, jak bardzo nie podoba mu si� pomys�, �eby jakie� dziwne stworzenia w�azi�y mu na grzbiet i wbija�y we� ig�y.

Conway spad� kilka razy z pacjenta, raz za� tylko g�o�ny okrzyk Fletchera uchroni� go przed utrat� he�mu, a zapewne i g�owy. Murchison zauwa�y�a ironicznie, �e patolog ma jednak lepsze warunki pracy. Przynajmniej o tyle, �e cia�o na stole autopsyjnym nie rzuca si� zwykle na lekarza i nie pr�buje nabi� mu ca�ej kolekcji siniak�w. W ko�cu Naydrad owin�a si� wko�o jednej ruchliwej ko�czyny, a Fletcher i Okaussie zawi�li na drugiej, i pole operacyjne oczy�ci�o si� chwilowo. Murchison przytrzyma�a skaner, siedz�cy na oklep na grzbiecie obcego Conway znalaz� za� w�a�ciw� �y��, zdo�a� si� w ni� wk�u� i wprowadzi� �rodek, zanim kolejny spazm CRLT wyrwa� ig��.

Po kilku sekundach wisz�cy od d�u�szej chwili na suficie Prilicla oznajmi�, �e istota zaczyna zasypia�. Porusza�a si� coraz mniej energicznie.

Zanim w podobny spos�b uporali si� z drugim osobnikiem, dosz�o do spontanicznego rozdzielenia. Pofa�dowania na kra�cach zapad�y si�, powierzchnia wyg�adzi�a, z nab�onka za� zacz�a si� s�czy� t�ej�ca z wolna ciecz, kt�ra ostatecznie zmieni�a si� w tward� i wytrzyma�� os�on�. Operatorzy wi�zek ostro�nie umie�cili stworzenia w cylindrach, a Conway da� znak, by wy��czy� sztuczn� grawitacj�. Tak jak oczekiwali, zamkni�cie pojemnik�w nie nastr�czy�o �adnych problem�w. Potem zmniejszono powoli ci�nienie, aby sprawdzi�, czy ca�a operacja nie spowodowa�a przeciek�w w cylindrach. Wszystko by�o w porz�dku.

��Jak dot�d idzie nam dobrze � zauwa�y� Conway.�� Odstawcie ich na miejsca i sprowad�cie nast�pnych dw�ch.

Pierwsza para �y�a w s�siaduj�cych ze sob� cylindrach i po��czy�a si� odruchowo, pod ka�dym wzgl�dem naturalnie. Drug� jednak dzieli�a na spirali pusta przestrze� po rozbitym pojemniku, kt�rego lokator zgin��. Conway obawia� si�, �e w tym przypadku wi� mo�e nie by� tak silna.

Niemniej wszystko przebieg�o dok�adnie tak samo, tyle �e tym razem znacznie wcze�niej wstrzymali wybudzanie i ponowne u�pienie stworze� nie wymaga�o ju� tylu zapas�w. Prilicla zameldowa� jedynie o s�abym i przelotnym rozczarowaniu towarzysz�cym pierwszemu kontaktowi. Wszelako mo�na by�o uzna�, �e istoty okaza�y si� kompatybilne i przerwa w �a�cuchu w niczym nie zaszkodzi.

Conway nie by� jednak do ko�ca zadowolony. Mia� wra�enie, �e idzie im za dobrze. To samo musia�o dr�czy� Prilicl�. Ziemianin ju� dawno nauczy� si� odr�nia� reakcje ma�ego empaty na w�asne i cudze stany emocjonalne.

��Przyjacielu Conway � odezwa� si� Prilicla, gdy czekali na trzeci� par� CRLT.�� Pierwsze dwa stworzenia by�y stosunkowo m�ode i pochodzi�y z przedniej cz�ci statku, czyli z ogona w�a. Drugie zabrano ze �r�dokr�cia, ale nadal bli�ej dziobu. Opieraj�c si� na naszych przemy�leniach i dostarczonych przez Tyrella informacjach o rodzinnej planecie tych istot, przyjmowali�my dot�d, �e ogon tworz� osobniki m�ode, ledwie dojrza�e, natomiast g�ow� t� najstarsze, najbardziej do�wiadczone, kt�re mia�y pokierowa� opuszczaniem statku po l�dowaniu.

��Zgadza si� � stwierdzi� Conway, poganiaj�c w duchu Prilicl�, aby przesta� owija� w bawe�n� i przeszed� do rzeczy. Nawet je�li mia�o im to popsu� humor.

��Z tego wynika, �e przed �r�dokr�ciem powinni�my trafi� na stworzenia nieco starsze ni� w ogonie. Tymczasem para, kt�ra w�a�nie odlecia�a, sprawia�a wra�enie znacznie mniej dojrza�ej emocjonalnie ni� pierwsza.

Conway spojrza� na Murchison.

��Przykro mi, ale nie wiem, dlaczego tak jest � powiedzia�a, rozk�adaj�c r�ce.�� Czy w danych na temat ich rodzinnej planety, je�li to by�a ich planeta, nie ma informacji, kt�re pozwoli�yby to wyja�ni�?

��Jestem pewien, �e chodzi o ich macierzysty �wiat � odpowiedzia�, cedz�c s�owa, Conway.�� Nie by�o drugiej takiej planety. Jednak danych o niej jest niewiele i wszystkie pochodz� z okresu poprzedzaj�cego budow� i wystrzelenie statku. Poza tym byli�my ostatnio zbyt zaj�ci, by porz�dnie si� nad nimi zastanowi�.

��Nast�pni CRLT przylec� dopiero za p� godziny � zauwa�y�a Murchison.�� Mamy mn�stwo czasu.

Wiele wiek�w przed powstaniem Federacji w przestrzeni kosmicznej pojawi�a si� rasa Euril�w � rasa bardzo ciekawska i zarazem na tyle ostro�na, �e pobratymcy Prilicli mogliby przy nich uchodzi� za lekkomy�lnych. Fizjologicznie nale�eli do klasy MSVK, co oznacza�o przystosowane do niskiej grawitacji tr�jno�ne istoty mog�ce skojarzy� si� Ziemianinowi z bocianem, tyle �e ich skrzyd�a wyewoluowa�y w podw�jne zestawy chwytnych ko�czyn. Eurilowie stali si� najwa�niejszymi obserwatorami los�w galaktyki i nadal pe�nili t� funkcj�, zbieraj�c za pomoc� sond i czujnik�w najrozmaitsze informacje. Robili to przy tym na tyle umiej�tnie, �e wiele podgl�danych gatunk�w, tak inteligentnych, jak i czysto zwierz�cych, przyjaznych albo wrogich, nie wiedzia�o w og�le o ich istnieniu.

Podczas swoich podr�y trafili kiedy� na system z jedn� tylko planet�, na kt�rej jednak rozwija�o si� �ycie. Glob kr��y� po silnie wyd�u�onej, niestabilnej orbicie, co zmusza�o tamtejsz� flor� i faun� do wielkich wysi�k�w adaptacyjnych zwi�zanych z kontrastowymi wahaniami pogody: od tropikalnego gor�ca po zim� tak surow�, i� na pierwszy rzut oka nic nie mia�o szans prze�y� w�r�d lodu. Zobaczywszy t� planet� w zimowej szacie, Eurilowie gotowi byli uzna� j� za martw� i chcieli ju� odlecie�, gdy sondy wykry�y na lodowej pustyni �lady rozwini�tej cywilizacji technicznej. Bli�sze badania pozwoli�y ustali�, �e istnieje tam bogata kultura, kt�ra podobnie jak wszystkie zwierz�ta i ro�liny tej planety, spa�a, czekaj�c na �yciodajn� wiosn�.

Dopiero gdy nawet na biegunach zrobi�o si� cieplej, okaza�o si�, �e tw�rcami owej kultury s� przypominaj�ce k�ody obiekty le��ce w okolicy i na ulicach skrytych pod lodem miast.

��Wynika z tego, �e jakkolwiek s� to stworzenia �yj�ce w �cis�ych zbiorowo�ciach, to do hibernacji musz� si� z jakiego� powodu roz��cza� � wyja�ni� Conway.�� No i wiemy, �e sen zimowy jest dla nich zjawiskiem ca�kiem naturalnym, zatem wykorzystanie go na potrzeby podr�y kosmicznej nie by�o najpewniej z medycznego punktu widzenia trudne. Przez nast�pny rok Eurilowie obserwowali te istoty w stanie pe�nej aktywno�ci. Ustalili, �e porusza�y si� najcz�ciej w ma�ych grupach, a wi�kszo�� czasu sp�dza�y pod ogrzewanymi podlodowymi kopu�ami, co sugeruje, �e w anabioz� zwyk�y wchodzi� dopiero wtedy, gdy by�y do tego zmuszone. Mo�na z tego wysnu� wniosek, �e ich nowa planeta nie musi wcale przypomina� wcze�niejszej i �e klimat odpowiadaj�cy ich letniej pogodzie te� ca�kowicie wystarczy. Gdyby by�o inaczej, nie podejmowaliby zapewne w og�le wyprawy, gdy� znalezienie drugiego takiego �wiata jest zadaniem praktycznie niewykonalnym. Jasne te� jest, dlaczego istoty �yj�ce pierwotnie w ma�ych grupach sta�y si� jednym organizmem.

Nawet w czasie wizyty Euril�w dysponuj�cy ca�kiem ju� zaawansowan� technik� mieszka�cy dziwnej planety nie panowali w pe�ni nad swoim �rodowiskiem. Zamieszkiwali niewiarygodnie dziki �wiat, w kt�rym brakowa�o wyra�nej granicy mi�dzy ro�linnymi a zwierz�cymi drapie�nikami. Aby mie� szans� przetrwania, m�odzi CRLT musieli rodzi� si� dobrze rozwini�ci fizycznie i pozostawali pod opiek� rodzica tak d�ugo, jak tylko by�o mo�liwe. Samodzielno�� osi�ga�y dopiero osobniki prawie doros�e, kt�re umia�y ju� o siebie dba� i posiad�y sztuk� wsp�pracy z rodzicem. Na zim� rozdzielali si�, aby samotnie zapa�� w hibernacj�. O tej porze roku nic im nie grozi�o. Wiosn� m�ode pokolenie wraca�o do rodzic�w, aby kontynuowa� nauk�. Na tym etapie rozwoju sk�ada�o si� wy��cznie z osobnik�w �e�skich, kt�re wcze�nie uzyskiwa�y dojrza�o�� i szybko rodzi�y w�asne dzieci. Nadal jednak trzyma�y si� one rodzica, zmieniaj�cego tymczasem z wolna p�e� na m�sk� i wodz�cego mn�stwo coraz m�odszych, mniej do�wiadczonych i coraz bardziej, patrz�c ku �ogonowi�, �e�skich osobnik�w. Sam rodzic przesuwa� si� powoli, jako coraz pe�niejszy samiec, ku g�owie w�a.

��M�zg CRLT ma posta� pnia nerwowego, kt�ry ��czy si� z m�zgami innych, zespolonych z nim osobnik�w � ci�gn�� Conway.�� W ten spos�b ka�dy z nich dysponuje nie tylko w�asnym do�wiadczeniem, ale te� do�wiadczeniem przodk�w. Oznacza to tak�e, �e im liczniejsza jest dana grupa, tym wi�ksza staje si� jej kolektywna inteligencja. Tym m�drzejszy jest r�wnie� starszy takiej grupy, znajduj�cy si� na samym czele samiec, kt�ry dos�ownie i w przeno�ni jest jej g�ow�. Je�li zdarzy si�, �e umrze ze staro�ci albo zginie, jego rol� przejmuje nast�pny w kolejno�ci osobnik.

Murchison zastanowi�a si� chwil� i odchrz�kn�a g�o�no.

��Je�li ktokolwiek spr�buje wykorzysta� ten szczeg�lny przypadek, aby wyci�ga� wnioski na temat fizycznej i intelektualnej przewagi m�czyzn, mo�e by� pewny, �e jutro obudzi si� z podbitym okiem.

Conway u�miechn�� si� i pokr�ci� g�ow�.

��M�ska g�owa zap�adnia oczywi�cie w ci�gu swego �ycia liczne m�ode samice z innych grup, ale widz� tu pewien problem. Przy tak wielu �yj�cych razem osobnikach, kt�re nie s� ani m�skie, ani �e�skie i nie mog� podj�� czynno�ci prokreacyjnych, nie da si� unikn�� frustracji na tle seksualnym, a nawet�

��To �aden problem � przerwa�a mu Murchison.�� Wystarczy, �e zar�wno przykre, jak i mi�e stany podziela ca�a grupa. Skoro ich uk�ady nerwowe s� po��czone, co odczuwa jeden z nich, odczuwaj� wszyscy.

��Jasne, ca�kiem o tym zapomnia�em � mrukn�� Conway.�� Ale jest jeszcze co�. Pomy�l, jak d�ugi jest nasz rozbitek. Je�li on te� ma uwsp�lnione my�li i do�wiadczenia, mamy tu istot� nie do��, �e d�ugowieczn�, to jeszcze wysoce inteligentn��

Dalsz� dyskusj� uniemo�liwi� brz�czyk oznajmiaj�cy przybycie trzeciej pary CRLT.

T� dw�jk� dostarczono z samej rufy, gdzie �mier� zebra�a najwi�ksze �niwo, i to po�r�d najstarszych, najm�drzejszych osobnik�w. Wed�ug oblicze� komputera bojowego Vespasiana i ustale� naukowc�w z Descartes�a, kt�rzy odszyfrowali spos�b zapisu obcych i ich system numeryczny, brakowa�o ��cznie a� pi��dziesi�ciu trzech cylindr�w. Mi�dzy tymi kontenerami zia�a luka na siedemnastu cz�onk�w spo�eczno�ci.

Pozosta�e przerwy by�y znacznie mniejsze � najd�u�sza ci�gn�a si� przez pi�� miejsc, inne przez trzy albo cztery. Conway mia� nadziej�, �e je�li uda si� w najtrudniejszym przypadku, reszta nie b�dzie ju� takim problemem.

Podobnie jak poprzednio, zwi�kszenie ci�nienia i grawitacji spowodowa�o odrzucenie pokryw i rozpocz�cie wybudzania. Conway czym pr�dzej wk�u� obu pacjentom kropl�wki, aby u�pi� ich, nim zaczn� si� niepokoi�. Prilicla zameldowa�, �e s�dz�c po stanie emocjonalnym, mieli do czynienia z istotami w pe�ni dojrza�ymi, zdrowymi i nade wszystko inteligentnymi. Gdy odzyska�y przytomno��, wysun�y si� z cylindr�w i ruszy�y ku sobie.

Dotkn�y si� i odskoczy�y jak oparzone.

��Co jest?�� zawo�a� starszy lekarz.

��Odczuwaj� znaczny dyskomfort, przyjacielu Conway � powiedzia� dr��cy empata.�� A ponadto zagubienie, rozczarowanie i niech��. W tle odnajduj� r�wnie� zaciekawienie, ale to odnosi si� zapewne do otoczenia, kt�re obserwuj�.

Conway nie wiedzia�, co z tym zrobi�. Przysun�� si� do miejsca nieudanego zetkni�cia. Nie przypuszcza�, aby by�o to niebezpieczne, gdy� s�dz�c po tym, co widzia� i us�ysza� od Prilicli, zapewne nie mia�o w og�le doj�� do po��czenia. Przyjrza� si� obu zako�czeniom, zbada� je przeno�nym skanerem rentgenowskim i zmierzy�. Kilka minut p�niej do��czy�a do niego Murchison i nawet Prilicla zawis� kilka metr�w nad istotami.

��I bez bada� wida�, �e nie pasuj� do siebie � orzek� zaniepokojony Ziemianin.�� W trzech miejscach r�nice s� tak du�e, �e wymaga�yby interwencji chirurgicznej. Nie chcia�bym jednak ich kroi�, nie wiedz�c, jaki b�dzie tego skutek. Wola�bym najpierw uzyska� zgod�, a najlepiej pe�n� wsp�prac�.

��To mo�e by� trudne � rzek� Okaussie.�� Ale mo�emy spr�bowa�

��Owszem, mo�emy. W��czcie generatory wi�zek i wymu�cie jeszcze jeden kontakt � rozkaza� Conway.�� Musz� mie� wi�cej materia�u, najlepiej zbli�e�. Niech Prilicla ws�uchuje si� ca�y czas w ich emocje, �eby�my wiedzieli, kt�re punkty zako�cze� sprawiaj� im najwi�cej trudno�ci, a tym samym najbardziej wymagaj� przystosowania. Na czas operacji zahibernuje � my ich, zamiast podawa� narkoa�. Tak, doktorze Prilicla?

��Zastanowi�e� si� nad�

��Ma�y przyjacielu, wiem, �e nie zwyk�e� m�wi� przykrych rzeczy wprost i �e �le znosisz b�l zadawany pacjentom. Ja te�, ale tym razem to konieczne.

��Doktorze Conway � odezwa� si� g�o�niej pu�kownik Okaussie.�� Przed chwil� chcia�em zaproponowa� panu, aby�my spr�bowali porozumie� si� z tymi istotami. S� w pe�ni przytomne, inteligentne i maj� podobne do naszych narz�dy wzroku, mo�e wi�c uda si� wyja�ni� im sytuacj� za pomoc� obraz�w? My�l�, �e warto spr�bowa�.

��Najpewniej tak��� stwierdzi� Conway i u�owi� przelotne spojrzenie Fletchera.�� Dlaczego na to nie wpad�em?

��Zaraz zawiesimy ekran � powiedzia� dow�dca Descartes�a.

Conway zacz�� kompletowa� potrzebne instrumenty, Murchison i Naydrad za� dokonywa�y niezb�dnych pomiar�w. Prilicla polatywa� w g�rze i stara� si� podnie�� pacjent�w na duchu.

Wielki ekran zosta� umocowany pod k�tem mi�dzy sufitem a przedni� grodzi�, tak by obie istoty go widzia�y. Specjali�ci z Descartes�a przygotowali napr�dce kr�tk�, ale bardzo tre�ciw� prezentacj�.

Pierwsza scena by�a znajoma, wykorzystano w niej bowiem materia�, kt�ry wcze�niej zosta� przedstawiony Conwayowi. Niemniej na samej rekonstrukcji statku si� nie sko�czy�o. W pewnej chwili na skraju ekranu pojawi� si� meteor, kt�ry uderzy� w ruf� i przelecia� wewn�trz spirali, zabieraj�c zesp� nap�dowy i wszystko, co by�o na osi. Wstrz�s zburzy� porz�dek zwoj�w, a ruch obrotowy sprawi�, �e kontenery rozlecia�y si� we wszystkie strony. Te, kt�re zosta�y zniszczone, oznaczono na czerwono.

Potem nast�pi�a dwuminutowa sekwencja ukazuj�ca Vespasiana, Claudiusa i Descartes�a w otoczeniu ca�ego roju mniejszych jednostek montuj�cych spiral�. W kolejnej scenie mo�na by�o zobaczy� odbudowany statek l�duj�cy z pomoc� dw�ch kr��ownik�w liniowych Descartes�a na powierzchni ciep�ej, zielonej planety.

Na koniec pojawi� si� rysunek spirali z pulsuj�cymi na czerwono brakuj�cymi cylindrami, kt�re w pewnej chwili znikn�y, pozosta�e modu�y za� zosta�y przesuni�te, aby wype�ni� luki. Ostatnie uj�cie przedstawia�o udane po��czenie dw�ch pierwszych CRLT.

Materia� nie zostawia� wiele miejsca na domys�y lub nieporozumienia i Conway nie musia� pyta� Prilicli, czy zosta� zrozumiany. Wystarczy�o spojrze� na CRLT. Znowu zacz�li si� do siebie przysuwa�.

��Nagrywacie?

��Tak � szepn�a Murchison.

Conway wstrzyma� oddech, gdy masywne istoty ponowi�y pr�b�. Porusza�y si� bardzo wolno, przypomina�y dwie k�ody niesione leniwym pr�dem rzeki. Gdy dzieli�o je mo�e pi�tna�cie centymetr�w, na obu zako�czeniach pojawi�y si� takie same struktury jak w poprzednich wypadkach, ��cznie z czterema podobnymi do p�atk�w kwiatu, p�askimi obejmami, kt�re podczas autopsji wydawa�y si� bez znaczenia i by�y prawie cztery razy mniejsze. Mimo to zag��bienia i wyst�py nadal do siebie nie pasowa�y. Po trwaj�cym mo�e trzy sekundy kontakcie istoty znowu odskoczy�y.

Jednak zanim Conway zd��y� to skomentowa�, spr�bowa�y ponownie. Tym razem istota z przodu pozosta�a nieruchoma, druga za� spr�bowa�a wpasowa� swoj� ko�c�wk� pod nieco innym k�tem � znowu bez powodzenia.

By�o oczywiste, �e ca�a operacja jest dla obu stworze� bardzo przykrym i bolesnym prze�yciem. Jednak wbrew pozorom nie zamierza�y si� podda�. Wycofa�y si� do swoich cylindr�w, wzi�y rozp�d i spr�bowa�y po��czy� si� na si��. Conway skrzywi� si�, us�yszawszy, jak wpadaj� na siebie z rozg�o�nym kla�ni�ciem.

Ale i to okaza�o si� daremne. Odsun�y si� i leg�y na pok�adzie. Przez d�u�sz� chwil� porusza�y jedynie wyrostkami grzbietowymi, posykiwa�y i dysza�y z cicha. Potem raz jeszcze powoli si� do siebie przysun�y.

��One naprawd� pr�buj� � zauwa�y�a cicho Murchison.

��Przyjacielu Conway, odczucia obu istot staj� si� coraz bardziej z�o�one. Odczytuj� g��boki niepok�j, ale nie l�k, a tak�e zrozumienie i wielk� determinacj�. Powiedzia�bym, �e determinacja przewa�a. My�l�, �e poj�y, w jakiej sytuacji si� znalaz�y, i bardzo chc� wsp�pracowa�. Jednak nieudane pr�by po��czenia sprawiaj� im wiele b�lu.

By�o charakterystyczne, �e ma�y empata nie wspomnia� ani s�owem o w�asnym b�lu, kt�ry musia� by� tylko odrobin� mniej dotkliwy. Jednak mimowolne drgawki, miotaj�ce nogami i jajowatym tu�owiem Prilicli, m�wi�y same za siebie.

��Po��my je z powrotem spa� � zaproponowa� Conway.

Zapad�a d�u�sza cisza, w trakcie kt�rej �rodek zacz�� dzia�a�.

��Trac� �wiadomo��, ale wyczuwam jeszcze zmian� emocji � odezwa� si� w ko�cu Prilicla.�� Odnajduj� nadziej�. Licz� na to, �e rozwi��emy ich problem, przyjacielu Conway.

Wszyscy spojrzeli na niego, lecz tylko Naydrad, kt�ra wyra�nie bardzo zaanga�owa�a si� w t� spraw�, zada�a zasadnicze pytanie:

��Ale jak?

Conway nie odpowiedzia� od razu. Zastanawia� si�, co mia�y oznacza� te wszystkie pr�by. Ju� przy pierwszej obaj CRLT poj�li, �e im si� nie uda. Mimo to pr�bowali jeszcze dwukrotnie, raz na wcisk, drugi raz na si��. Mo�e te� chcieli co� im powiedzie�? Lingwi�ci z Descartes�a nie mieli jeszcze okazji nauczy� si� j�zyka obcych, wi�c normalna rozmowa by�a niemo�liwa. Niemniej wy�wietlone na ekranie obrazy trafi�y do adresat�w i zosta�y zrozumiane. Obcy mogli tylko pokaza� co� swoim dzia�aniem� Trudno by�o wi�c wykluczy�, czy poprzez powtarzane pr�by nie chcieli da� ludziom do zrozumienia, �e bez pomocy nigdy nie zdo�aj� si� po��czy�. Wystarczy�oby przecie� zmieni� lekko kszta�t zako�cze�, przy�o�y� nieco si�y i ju��

��Przyjaciel Conway patrzy na spraw� optymistycznie � oznajmi� Prilicla.

��Mo�e w wolnej chwili wyja�ni nam dlaczego � zauwa�y�a Murchison.

Lekarz zignorowa� sarkazm i stre�ci�, co mu przysz�o do g�owy, chocia� osobi�cie sk�onny by�by okre�li� swoje odczucia raczej jako cie� nadziei ni� g��bszy optymizm.

��S�dz�, �e CRLT chcieli nam powiedzie�, i� tu trzeba nie si�y, ale pomocy chirurgicznej. Co wi�cej, to nie b�dzie nic nowego, bo �lady podobnych operacji znale�li�my na badanych dot�d cia�ach, a to by znaczy�o�

��Te zmiany nie by�y jednak wielkie i dotyczy�y m�odych osobnik�w � zauwa�y�a Murchison.�� Podczas badania zgodzili�my si� zreszt�, �e mia�y zapewne charakter kosmetyczny.

��Teraz s�dz� inaczej. Zastan�wmy si� nad organizacj� tej wielkiej, zbiorowej istoty. Na czele znajduj� si� najstarsze, m�skie osobniki, ogon za� tworz� niedawno urodzone dzieci. Pomi�dzy nimi jest ca�y szereg coraz starszych i coraz bardziej m�skich stworze�. Jednak Prilicla u�wiadomi� nam, �e trafiaj� si� wyj�tki. M�odzi CRLT z pierwszej pary wykazali wi�ksz� dojrza�o�� ni� ci z drugiej, cho� druga para pochodzi�a z miejsca bli�szego g�owie, a tym samym powinna by� starsza. A� do teraz nie rozumia�em, co by�o przyczyn� tej anomalii. Za��my, �e nasza istota powsta�a nie naturalnie, ale dla realizacji projektu emigracyjnego. Zastanawia�o mnie, dlaczego sk�ada si� z a� tylu osobnik�w. To da�oby si� teraz wyja�ni�. Zapewne ma nie jedn�, lecz ca�y szereg g��w, podobnie jak wiele ogon�w ustawionych jeden za drugim. ��cza mi�dzy podgrupami zosta�y chirurgicznie zmodyfikowane, niemniej maj� jedynie tymczasowy charakter. Na docelowej planecie ogony oddziel� si� i zaczn� samodzielnie bytowa�, a z czasem wytworz� w�asnych �starszych�. Bez tego istoty by�yby zagro�one chowem wsobnym. S�dz�, �e starsze osobniki tworz�ce g�ow� te� poddano operacjom, gdy� inaczej nie mo�na by�oby doda� do zespo�u do�wiadczonych fachowc�w, bez kt�rych wyprawa nie mia�aby sensu. To oni maj� potem wyprowadzi� m�odszych ze statku, ochroni� w razie zagro�enia i przekaza� im ca�e dziedzictwo kulturowe gatunku.

��Pi�kna teoria, przyjacielu Conway � powiedzia� Prilicla, kt�ry zawis� kilka centymetr�w nad g�ow� doktora.�� Pasuje do wszystkiego, co wiemy, i do emocji, kt�re wyczu�em u badanych.

��Zgadzam si� � przytakn�a Murchison.�� Te� mia�am trudno�ci ze zrozumieniem przyczyn, dla kt�rych ta istota jest tak d�uga. Koncepcja g�owy z�o�onej ze starszych osobnik�w, kt�re maj� przewodzi� szeregom m�odszych ogon�w, wydaje mi si� sensowna. Niemniej to w�a�nie czo�owe modu�y ucierpia�y najbardziej podczas katastrofy i trudno wykluczy�, �e g�owa nie jest ju� tak m�dra jak na pocz�tku. Wiele ze wspomnianego dziedzictwa kulturowego mog�o przepa�� na zawsze.

Pu�kownik Okaussie odczeka� chwil� dla pewno�ci, �e nikt z zespo�u medycznego nie ma ju� nic do dodania, i dopiero wtedy si� odezwa�:

��Mo�e i nie. Wi�kszo�� ofiar znajdowa�a si� na rufie, czyli zapewne chodzi�o o osobniki odpowiedzialne za wy�adunek po l�dowaniu, czym teraz zajmie si� Korpus Kontroli. Przypuszczam, �e najwarto�ciowsi naukowcy znajduj� si� nieco dalej. Mo�na powiedzie�, �e najbardziej ucierpia�a za�oga, kt�ra nie b�dzie ju� potrzebna.

��Mo�e przestaniemy gada� i wr�cimy do pracy?�� odezwa�a si� nagle Naydrad, faluj�c z irytacj� sier�ci�.

Ekran, kt�ry wykorzystano do komunikacji z CRLT, ukazywa� niezmiennie r�ne postacie w skafandrach kosmicznych ko�cz�ce monta� statku obcych. Conway nie wiedzia�, czy dow�dca Descartes�a przekazuje ten obraz w celach czysto informacyjnych czy te� mo�e jest to zawoalowana sugestia, aby zesp� medyczny postara� si� by� r�wnie produktywny. W obu przypadkach by�by to chybiony pomys�, gdy� ca�a jego ekipa pracowa�a bez wytchnienia i nie mia�a czasu na ogl�danie transmisji. Sporz�dzali dok�adn� map� zako�cze� CRLT, sprawdzali skanerami przebieg wa�niejszych naczy� krwiono�nych i rozk�ad nerw�w. Z g��bokim namys�em wybierali fragmenty, kt�re nale�a�o i mo�na by�o zmieni� bez okaleczania osobnika.

By�a to praca �mudna i na pewno nie kojarz�ca si� z o�ywion� krz�tanin�. Mo�na wi�c by�o wybaczy� pu�kownikowi podejrzenia, �e zesp� medyczny zbija b�ki.

��Przyjacielu Conway, r�nice mi�dzy tymi dwoma osobnikami wydaj� si� tak wielkie, jakby nale�a�y one do dw�ch r�nych podgatunk�w � zauwa�y� w pewnej chwili Prilicla.

Conway zajmowa� si� akurat czym�, co mog�o by� g��wnym zwieraczem przedniego CRLT, nie odpowiedzia� wi�c od razu. Wyr�czy�a go Murchison.

��W pewnym sensie masz racj�, Prilicla, ale przy ich sposobie reprodukcji to ca�kiem normalne. Wyobra�my sobie tego z przodu, gdy by� jeszcze ostatnim w szeregu, �e�skim osobnikiem. Z czasem osi�gn�� dojrza�o�� i nie od��czaj�c si� od rodzica, zosta� zap�odniony przez samca z czo�a innej grupy. Jego dziecko ros�o tak samo jak on, uczepione jego tylnej cz�ci, mia�o w�asnego potomka, i tak dalej. Nap�yw nowego materia�u genetycznego by� praktycznie nieustanny. Kontakt mi�dzy rodzicem a dzieckiem, jaki obserwujemy u CRLT, nie ma zapewne odpowiednika. Przypuszczam, �e podobna wi� mo�e istnie� te� mi�dzy dziadkiem a wnukiem, albo i prawnukiem. Niemniej efekt zwi�zany z zap�adnianiem jednego �a�cucha za ka�dym razem przez innego samca musi si� kumulowa�. Zrozumia�e jest zatem, �e pomi�dzy tymi dwoma osobnikami, odleg�ymi pierwotnie a� o siedemna�cie miejsc, r�nice musz� by� olbrzymie.

��Dzi�kuj�, przyjaci�ko Murchison. Chyba g�owa co� mi dzisiaj szwankuje.

��Mo�e i tak � mrukn�a Murchison ze wsp�czuciem.�� Masz prawo zasypia� na stoj�co. Tak jak ja.

��I ja te� � doda�a Naydrad.

Conway, kt�ry ze wszystkich si� stara� si� nie my�le�, kiedy ostatni raz uda�o mu si� zmru�y� oko, uzna�, �e najlepiej zrobi, ignoruj�c te przejawy buntu za�ogi. Wskaza� ma�y obszar w g�rnej cz�ci �interfejsu� pierwszego obcego, dok�adnie w po�owie odleg�o�ci mi�dzy kopulast� struktur� a kraw�dzi�, potem za� na odpowiadaj�ce mu miejsce u drugiego CRLT.

��Organy rozrodcze mo�emy u obu spokojnie zignorowa�. Wykorzystywane s� tylko z rzadka i nie odgrywaj� jakiejkolwiek roli przy po��czeniu rodzica i potomka. Z tego, co widz�, musimy si� skoncentrowa� na trzech wycinkach kopu�ki i analogicznych fragmentach wg��bienia u tego drugiego. Tam w�a�nie ��cz� si� uk�ady nerwowe, czyli to, co najwa�niejsze. Drugi w kolejno�ci b�dzie ten elastyczny sk�rzasty wyst�p ze zgrubieniem na ko�cu, kt�ry powinien wej�� w t� nisz�

��To r�wnie� jest wa�ne po��czenie nerwowe � doda�a Murchison.�� T�dy przechodz� impulsy motoryczne. Inteligencja to jedno, ale niewielki by�by z niej po�ytek, gdyby ka�da z istot tworz�cych �a�cuch pr�bowa�a i�� w swoj� stron�.

��Niemniej wydaje mi si�, przyjaci�ko Murchison, �e pierwotny sygna� nerwowy wysy�any przez g�ow� nie mo�e by� tak silny, aby pobudza� po r�wni wszystkie istoty ogona.

��Owszem � przyzna�a patolog.�� Po drodze przechodzi jednak przez organiczne wzmacniacze, struktury nerwowe mieszcz�ce si� nad macic�, a u samc�w nad miejscem, w kt�rym wcze�niej ona by�a. Otaczaj�ca je tkanka jest w wysokim stopniu zmineralizowana, najwi�cej za� jest soli miedzi. W ten spos�b sygna� wychodz�cy jest r�wnie silny jak ten odebrany.

��Trzecie miejsce to te cztery sk�rzaste p�aty � powiedzia� Conway, unosz�c nieco g�os.�� Wchodz� haczykowatymi wierzcho�kami w te tutaj, wzmocnione tkank� kostn� otwory u drugiej istoty. To narz�d dokuj�cy, dzi�ki kt�remu w�� si� nie rozpada�

��Ponadto za jego pomoc� samica na ko�cu w�a przytrzymuje swoje potomstwo � wtr�ci�a si� znowu Murchison.�� Najpierw potomek nie ma oczywi�cie wyboru, ale gdy doro�nie, mo�liwe jest zapewne dobrowolne roz��czenie. Przypuszczam nawet, �e zdarza si� ono ca�kiem cz�sto, na przyk�ad w trakcie prac, kt�re nie wymagaj� udzia�u ca�ej grupy.

��To bardzo ciekawe, przyjaci�ko Murchison. S�dzi�em, �e pierwsze od��czenie od grupy musi si� wi�za� z ci�kim szokiem, a w ka�dym razie z przykrymi doznaniami. Mo�liwe jednak, �e jest to raczej co� w rodzaju inicjacji, i praktykuje sieje raz na jaki� czas�

Conway nie powiedzia� ani s�owa, ale Prilicla i tak zadr�a�, odbieraj�c jego wyra�n� irytacj�.

��To wszystko jest bardzo ciekawe, przyjaciele, ale nie czas na dysputy. Mo�na tylko doda�, �e od��czywszy si� na chwil� od rodzica, potomek wraca do grupy raczej w tym samym miejscu, a nie, dajmy na to, siedemna�cie pokole� wcze�niej. A teraz, je�li wolno, zajmijmy si� przygotowaniami do operacji. W tej kwestii wys�ucham ch�tnie ka�dego komentarza.

Komentarzy nie by�o jednak wiele i niebawem zar�wno operatorzy wi�zek, jak i dow�dca Descartes�a oraz interesuj�cy si� post�pami prac Dermod nabrali przekonania, �e zesp� medyczny te� daje z siebie wszystko.

Poniewa� Szpital Kosmiczny Sektora Dwunastego mia� przede wszystkim nie�� pomoc w sytuacjach zagro�enia �ycia, rzadko wykonywano tam operacje kosmetyczne. Nie maj�cy w nich wi�kszego do�wiadczenia Conway dziwnie si� czu�, operuj�c istot�, kt�ra by�a ca�kiem zdrowa. Inni podchodzili do tego podobnie, niemniej nie oznacza�o to, �e zabieg jest prosty.

Wi�cej wysi�ku nale�a�o po�wi�ci� drugiemu CRLT, kt�rego wyrostek z zako�czeniami nerw�w by� zbyt szeroki u podstawy, aby m�g� si� zmie�ci� w zag��bieniu s�siada. �atwiej by�o poprawi� elastyczny ��cznik nerw�w motorycznych. Wg��bienie zosta�o chirurgicznie powi�kszone do w�a�ciwych rozmiar�w, po czym wzmocniono je szwami, aby zapobiec dalszemu, przypadkowemu poszerzeniu. Inaczej trzeba by�o podej�� do zako�czonych ko�cianymi haczykami p�at�w sk�rnych.

Wszystkie cztery odpowiedzialne by�y za fizyczne po��czenie istot. Pierwszy CRLT obejmowa� nimi zwie�czenie tu�owia nast�pnego. W tym przypadku trudno�� polega�a na tym, �e wyst�py by�y za kr�tkie i nie si�ga�y otwor�w, w kt�rych powinny zosta� osadzone haczyki.

Przed�u�enie samych p�at�w nie wchodzi�o w gr�, gdy� za bardzo zosta�yby w�wczas os�abione, trudno te� by�o przewidzie�, co dzia�oby si� z naczyniami krwiono�nymi, kt�rych obrzmienie skutkowa�o blisko czterokrotnym powi�kszeniem si� tego organu w trakcie ��czenia. Ostatecznie zrobiono wi�c odlewy haczyk�w, dzi�ki nim przygotowano z kolei formy i ostatecznie uda�o si� otrzyma� zestaw sztucznych zaczep�w z twardego i oboj�tnego biologicznie tworzywa. Umocowano je na szerokich, elastycznych ta�mach i niczym r�kawiczki, na�o�ono na w�a�ciwe haczyki, a nast�pnie zabezpieczono szeregiem nit�w i szw�w.

Nagle okaza�o si�, �e nie ma ju� nic wi�cej do zrobienia. Pozosta�o tylko czeka� i nie traci� nadziei.

Ekran nad nieprzytomnymi osobnikami ukazywa� gotowy ju� spiralny statek. Brakowa�o tylko tych kontener�w, kt�rych mieszka�cy spoczywali w �adowni. Wko�o czeka�a w szyku zatrudniona wcze�niej przy monta�u flota. Conwayowi przebieg�o przez g�ow�, �e je�li teraz im si� nie uda, ca�y wysi�ek Kontroler�w i wszystkich innych, kt�rzy zaanga�owali si� w t� operacj�, p�jdzie na marne.

Na dodatek sam wzi�� na siebie t� odpowiedzialno��. Sam elokwentnie prosi� o ni� Thornnastora, O�Mar�, Skemptona i innych. Musia� chyba oszale�.

��Budzimy ich � powiedzia� lekko ochryp�ym g�osem.

CRLT wyszli powoli ze stanu anabiozy i �ledzeni przez wiele uwa�nych oczu, znowu zacz�li do siebie podchodzi�. Dotkn�li si� raz, na kr�tko, jakby sprawdzali, co si� zmieni�o, po czym zlali si� w jedno. Tam gdzie przed chwil� le�a�y dwie dwudziestometrowe g�sienice, teraz by�a tylko jedna, dwa razy d�u�sza.

Oczywi�cie w tym przypadku wida� by�o, w kt�rym miejscu dosz�o do po��czenia. Conway odczeka� dziesi�� sekund. Istoty nie odsuwa�y si� od siebie.

��Prilicla?

��Odczuwaj� b�l, przyjacielu Conway, ale w granicach tolerancji. Odbieram te� wdzi�czno�� i afirmacj� zmian.

Conway chcia� odetchn�� z ulg� i zaraz, na tym samym oddechu, ziewn�� rozdzieraj�co.

��Dzi�kuj� wszystkim � rzek�, pocieraj�c lekko za�zawione oczy.�� Prosz� ich u�pi�, sprawdzi� szwy i zamkn�� w cylindrach. Nie b�d� musieli si� ��czy� wcze�niej ni� po l�dowaniu, a do tego czasu rany si� wygoj� i b�dzie im ju� �atwiej. A co do nas, przepisuj� ka�demu co najmniej osiem godzin snu�

Nagle na ekranie pojawi�o si� wielkie oblicze komandora Dermoda.

��Widz�, �e uda�o wam si� po��czy� dwa najbardziej oddalone ogniwa w �a�cuchu obcych � stwierdzi� z powag�. � Jednak zabra�o to sporo czasu, a jest jeszcze wiele innych luk, my za� mamy ju� tylko trzy dni. Potem skok b�dzie niemo�liwy. Zbli�amy si� do gwiazdy, doktorze, i jej pole grawitacyjne zacznie na tyle zaburza� przestrze�, �e nawet pojedynczy statek m�g�by mie� k�opoty. Je�li przekroczymy trzydniowy termin, zostanie nam doba na podj�cie decyzji, czy porzucamy obcy statek i pozwalamy mu sp�on�� czy rozmontowujemy go pospiesznie na sekcje do�� ma�e, by zmie�ci�y si� w poszerzonych polach nadprzestrzennych, i ewakuujemy z tej okolicy. Sam pan rozumie, �e b�dzie to pospieszna i ryzykowna operacja, w trakcie kt�rej mo�e si� zdarzy� wiele wypadk�w z ofiarami tak z naszej strony, jak i ze strony CRLT. Je�li wi�c nie zdo�acie dostosowa� wszystkich osobnik�w do nowych po��cze� przed up�ywem trzech dni, prosz� powiedzie� mi o tym ju� teraz, a naka�� wcze�niej rozmontowa� statek.

Conway znowu potar� oczy.

��Mi�dzy tymi dwoma brakowa�o a� siedemnastu ogniw, czyli najtrudniejsze miejsce mamy za sob�. Pozosta�ych luk nie da si� w og�le z t� por�wna�, wi�c i nast�pne operacje b�d� proporcjonalnie �atwiejsze. Poza tym wiemy ju� teraz, jak to zrobi�. Je�li nie wydarzy si� jaka� niespodziewana katastrofa, trzy dni wystarcz� w zupe�no�ci.

��Nie mog� czyni� pana odpowiedzialnym za rzeczy nieprzewidywalne � zauwa�y� s�u�bi�cie Dermod.�� Dobrze wi�c. Co pan teraz zamierza?

��Teraz? Teraz id� spa� � odpar� Conway. Dermod spojrza� na niego ze zdumieniem, jakby w ci�gu ostatnich paru dni zapomnia�, co to sen, ale ostatecznie pokiwa� g�ow� i znikn�� z ekranu.

Po d�u�szym �nie Conway poczu� si� znowu rze�ki. To samo dotyczy�o Murchison i pozosta�ych. Mog�c ponownie pe�ni� swoje obowi�zki, wr�cili do �adowni Descartes�a, gdzie czeka�a ju� na nich nast�pna para CRLT. Kolejne cylindry zacumowano na poszyciu statku. Komandor wyra�nie nale�a� do os�b, kt�re lubi�y przypomina� podw�adnym o ich obowi�zkach.

Tym razem zadanie by�o proste. Mi�dzy oboma osobnikami brakowa�o tylko dw�ch krewnych, wi�c operacja nie trwa�a d�ugo. Przypadek nast�pnej pary by� nieco trudniejszy, ale po dw�ch godzinach i tutaj uda�o si� uzyska� pe�nowarto�ciowe po��czenie. Przy rosn�cym do�wiadczeniu i zawodowej pewno�ci siebie tyle w�a�nie trwa� odt�d �rednio ka�dy zabieg. Sz�o im tak dobrze, �e najch�tniej zrezygnowaliby z kolejnej przerwy na sen i posi�ek, ale chocia� �li, �e co� odrywa ich od pracy, musieli pos�ucha� w�asnych organizm�w.

Ca�kiem niepostrze�enie kolejka oczekuj�cych sko�czy�a si�. Conwayowi i jego grupie pozosta�o tylko obserwowa�, jak ostatnie cylindry s� mocowane na swoich miejscach. Potem setki postaci w skafandrach otoczy�y statek ze wszystkich stron, aby sprawdzi� po raz ostatni dzia�anie mechanizm�w, kt�re po l�dowaniu mia�y odrzuci� pokrywy kontener�w.

Obok statku pozosta�y tylko Rhabwar oraz jeden z l�downik�w Descartes�a. Wielka flota jednostek pomocniczych cofn�a si� o tysi�c kilometr�w, co wystarcza�o, by nikt nikomu nie wszed� w drog�, ale i pozwala�o szybko udzieli� pomocy, gdyby co� posz�o nie tak.

��Nie bardzo wiem, co mog�oby teraz p�j�� nie tak � powiedzia� komandor, gdy statek by� ju� kompletny.�� Dali�cie nam do�� czasu, doktorze, i na przeliczenie parametr�w skoku, i na kalibracj�. Nie b�dzie to �atwe, bo chodzi a� o trzy sprz�gni�te statki. Gdyby jednak jakim� cudem nam si� nie uda�o, czekaj�ca w pobli�u armada podleci, raz � dwa rozmontujemy obcy statek i b�dziemy go ewakuowa� w kawa�kach. Mamy do�� lekarzy Korpusu, by poradzi� sobie z ewentualnymi rannymi, gdyby si� tacy zdarzyli, st�d proponuj�, aby Rhabwar odlecia� ju� teraz i zaj�� miejsce w pobli�u planety, na kt�rej zamierzamy osiedli� CRLT. Je�li w og�le pojawi� si� jakie� k�opoty, to raczej tam.

��Rozumiem � rzek� spokojnie Conway. Dermod pokiwa� g�ow�.

��Dzi�kuj� panu, doktorze. Od teraz to ju� tylko kwestia transportu, za kt�ry to ja jestem odpowiedzialny.

To ju� na pewno zadanie dla pana, a nie dla mnie, pomy�la� Conway, gdy Dermod zako�czy� po��czenie.

My�la� o tym ca�y czas, �ycz�c pu�kownikowi Okaussiemu i za�odze Descartes�a powodzenia, i p�niej jeszcze, gdy by� ju� na Rhabwarze i statek szpitalny oddala� si� od po��czonej floty na odleg�o��, z kt�rej m�g� wykona� skok.

A� za dobrze rozumia� niepok�j Dermoda i pow�d, dla kt�rego komandor chcia�, aby statek szpitalny czeka� w systemie docelowym. Obaj wiedzieli, �e wi�kszo�� wypadk�w podczas lot�w nadprzestrzennych zdarza�a si�, gdy jeden z pok�adowych generator�w zawodzi� i automatyczny wy��cznik nap�du wymusza� wcze�niejszy powr�t do zwyk�ej przestrzeni. Je�li brakowa�o tu synchronizacji, pot�ne si�y rozdziera�y statek, a jego szcz�tki nierzadko odnajdywano potem rozrzucone na d�ugo�ci wielu milion�w kilometr�w. Tak wi�c zgranie by�o szalenie istotne ju� w�wczas, gdy w gr� wchodzi�y dwa albo cztery generatory. A tutaj mia�y startowa� a� trzy pot�ne, po��czone w jedn� ca�o�� statki.

Kr��owniki liniowe klasy �Emperor� by�y najwi�kszymi jednostkami Korpusu. Ka�dy mia� na pok�adzie a� sze�� generator�w wielkiej mocy. Descartes mia� cztery. To oznacza�o, �e do nap�du kompleksu wykorzystanych zostanie a� szesna�cie generator�w, kt�re b�d� musia�y dok�adnie w tej samej chwili wykona� skok, a potem w tej samej chwili powr�ci�. Sytuacj� utrudnia� dodatkowo fakt, �e mia�y pracowa� pod wielkim obci��eniem zwi�zanym z rozci�gni�ciem p�l tak�e na obcy statek.

Gdy Rhabwar wszed� w nadprzestrze�, Conway by� ju� tak zaniepokojony, �e nawet Prilicla nie potrafi� doda� mu otuchy. Z jakiego� powodu narasta�a w nim obawa, �e nied�ugo b�d� �wiadkami najwi�kszej katastrofy w dziejach Federacji.

Planeta, kt�r� wybrano na nowy dom dla CRLT, znana by�a Federacji od prawie dw�ch stuleci. Odkryli j� Chalderczycy, kt�rzy chcieli w przysz�o�ci urz�dzi� na niej swoj� koloni�. Poniewa� jednak mieszka�cy Chalderescola III dysponowali ju� dwiema koloniami, a ich �wiat daleki by� od przeludnienia, nie palili si� do zasiedlania kolejnego globu. Gdy us�yszeli o k�opotach odnalezionych w�drowc�w, z ch�ci� odst�pili im prawa do planety, kt�ra i tak ma�o ich interesowa�a.

By� to �wiat ciep�y i urokliwy, z jednym, g��wnie pustynnym kontynentem wzd�u� r�wnika i dwoma, oddzielonymi oceanem na obu biegunach, gdzie panowa� klimat umiarkowany, nie by�o wi�c czap lodowych, tylko morze zieleni.

Po d�ugiej analizie wynik�w bada� zar�wno Murchison, jak i Thornnastor uznali zgodnie, �e to idealne miejsce dla CRLT, kt�rzy od tej pory nie b�d� musieli na dodatek zapada� w sen zimowy.

Na miejsce l�dowania wybrany zosta� p�aski odcinek wybrze�a nad jednym ze �r�dl�dowych m�rz. Oznaczono go ju� radiolatarniami i podobnie jak wszyscy na pok�adzie Rhabwara, czeka� na przybycie statku. Conway i pozostali cz�onkowie za�ogi medycznej tkwili przy iluminatorach, tak jakby ich cierpliwe wpatrywanie si� w pr�ni� mog�o jako� pom�c CRLT bezpiecznie dotrze� do celu podr�y.

Poniewa� jednak chodzi�o o kosmiczne odleg�o�ci, nie mieli prawa nic zobaczy�. O tym, �e ich oczekiwanie dobieg�o kresu, dowiedzieli si� z g�o�nik�w.

��Jest �lad, sir � obwie�ci� uradowany Haslam.�� Namiar�

��Jeste� pewien, �e to oni?

��Wielki, pojedynczy odczyt. To nie mo�e by� nic innego. Chwil� czujniki potwierdzaj�.

��Bardzo dobrze � powiedzia� kapitan z ledwie skrywan� ulg�. � Prosz� o maksymalne powi�kszenie na wizji. Dodds, po��cz si� z astrogatorem na Vespasianie i ustalcie koordynaty spotkania. Si�ownia, w gotowo�ci.

Personel medyczny nie s�ucha� dalej, tylko zebra� si� przy ekranie. Wystarczy�o jedno spojrzenie i wiedzieli ju�, �e wszystkie przygotowania na przyj�cie wielkiej liczby ofiar niemal oczekiwanej katastrofy by�y marnowaniem czasu. Jednak nie przej�li si� tym. Najwa�niejsze, �e nietypowy skok zako�czy� si� pe�nym sukcesem.

Na �rodku ekranu widnia�a niewielka, ale wyra�na sylwetka spiralnego statku z trzema jednostkami Korpusu rozmieszczonymi wzd�u� jej osi. Ca�o�� mog�a przypomina� z�o�one zadanie z geometrii wykre�lnej. Zast�puj�cy g��wny nap�d Vespasian zacz�� ju� hamowa�, wznawiaj�c tak�e wraz z pozosta�ymi jednostkami ruch obrotowy. Po kilku chwilach gwar ucich� na tyle, �e znowu mo�na by�o us�ysze� rozmowy z g�o�nik�w.

��Spotkanie na cztery godziny i trzyna�cie minut � oznajmi� Haslam.�� Nie b�d� si� zatrzymywa� na orbicie, zamierzaj� od razu podej�� do l�dowania.

Maj�cy sporo cech szybowca Rhabwar okr��a� wchodz�cy w atmosfer� statek w odleg�o�ci trzech kilometr�w. Tylko chwilami uruchamia� nap�d, aby dostosowa� swoj� pr�dko�� opadania do ca�ej formacji. Obracaj�ca si� powoli, o�wietlona jasnym blaskiem miejscowego s�o�ca i odbiciami od chmur spirala przypomina�a Conwayowi gigantyczny �wider. Pokryte oliwkowym kamufla�em jednostki Korpusu by�yby ca�kiem niewidoczne, gdyby nie p�omie� z dysz Vespasiana, kt�ry d�wiga� na sobie nie tylko mas� obcego statku, ale i dw�ch pozosta�ych jednostek. Trzy kilometry nad ziemi� boczne silniki zacz�y wygasza� rotacj� ca�ego zespo�u.

Vespasian zwi�kszy� ci�g i tempo opadania znowu zmala�o, a� ostatecznie kr��ownik zawis� metr nad ziemi�. Ruch obrotowy usta� i wsporniki okr�tu dotkn�y powierzchni w tym samym momencie co rufowa cz�� spirali.

Przez pi�� sekund nic si� nie dzia�o, potem jednak czujniki zareagowa�y na ci��enie i atmosfer� i na ziemi� posypa� si� metalowy deszcz za�lepie� ze wszystkich cylindr�w. Zacz�o si� wybudzanie pasa�er�w. Conway wyobra�a� sobie, jak po kolei odzyskuj� przytomno��, przeci�gaj� si� i ��cz�� Prawie dziewi��set istot, kt�re przetrwa�y d�ugi lot, katastrof� i osiemdziesi�t siedem lat dryfowania w pr�ni. Potem zaniepokoi� si�, czy kt�ry� nie zablokowa� si� gdzie�, co wstrzyma�oby ewakuacj�

Jednak wkr�tce CRLT zacz�li schodzi� na ziemi�. Ci, kt�rzy szli na czele w�a, okr��yli ostro�nie rozgrzan� ruf� Vespasiana i powiedli pozosta�ych ku bujnej ro�linno�ci na skraju ��ki. Nast�pnie pojawi�y si� m�odsze osobniki nios�ce wyposa�enie i zapasy, a na ko�cu wszystkie po��czone, m�odociane ogony.

Gdy ostatni osobnik opu�ci� statek, zacz�to zmniejsza� powoli moc wi�zek usztywniaj�cych konstrukcj�, a� spirala opad�a �agodnie niczym zw�j liny. Kilka minut p�niej Vespasian, Claudius i Descartes wzlecia�y w g�r�, rozdzieli�y si� i wyl�dowa�y po kolei kilka kilometr�w od brzegu, aby oczekiwa� oficjalnego kontaktu z CRLT. Wiedzieli, �e na pewno do niego dojdzie, gdy� osobniki, kt�re przesz�y operacj�, wiedzia�y, i� obce istoty na jednostkach Federacji �ycz� im dobrze. A skoro one to wiedzia�y, niebawem musieli to wiedzie� wszyscy.

Rhabwar te� wyl�dowa� i za�oga podesz�a mo�liwie najbli�ej maszeruj�cej niczym nie ko�cz�ca si� stonoga istoty. Gotowi byli podj�� ka�de medyczne wyzwanie, gdyby takowe si� pojawi�o, przede wszystkim jednak chcieli zaspokoi� ciekawo�� i na w�asne oczy ujrze� jedno z najniezwyklejszych stworze� we wszech�wiecie w jego �rodowisku.

Conway znalaz� oczywi�cie kolejne powody do niepokoju, jak zawsze, gdy zdarza�o mu si� patrze� na pacjenta po operacji. Wskaza� na kilka istot, kt�re zacz�y zrywa� ro�liny.

��Pewnie kt�ry� ze starszych spr�bowa� to zje��, stwierdzi�, �e nie jest szkodliwe, i teraz ju� wszyscy jedz�, chocia� moim zdaniem mogliby jeszcze chwil� poczeka�. Nie widzia�em �adnego z��cza nosz�cego �lady operacji, chocia� na pewno b�d� troch� s�absze od pozosta�ych. Mo�liwe te�, �e s�abiej b�d� przewodzi� impulsy nerwowe� A to co takiego?

�Tym czym�� by� niski, zawodz�cy d�wi�k, kt�ry dobiega� z coraz to nowych cz�ci maj�cej wiele kilometr�w istoty. Po chwili by� wr�cz og�uszaj�co g�o�ny. Mo�na by s�dzi�, �e wszyscy CRLT dostali r�wnocze�nie jakiego� napadu. Jednak Prilicla nie wydawa� si� zaniepokojony.

��Nie mam czym si� niepokoi� � wyja�ni� ma�y empata.�� To grupowy wyraz ulgi, wdzi�czno�ci i rado�ci. Oni si� ciesz�, przyjacielu Conway.