Code Blue-Emergency

Przek�ad Rados�aw Kot

Lekko rozmazana plama blasku oznaczaj�ca Szpital Kosmiczny ros�a na ekranie pok�adu rekreacyjnego. Dow�dca statku siedzia� obok Cha Thrat, kt�ra z podziwem, zdumieniem i niepokojem patrzy�a na rozrastaj�c� si� coraz bardziej konstrukcj� i kolorow� gr� tych �wiate�, kt�re potrafi�a dojrze� swoimi oczami.

Dow�dca Chiang, kt�ry � jak ju� wiedzia�a � nosi� stopie� majora Korpusu Kontroli i s�u�y� w sekcji Komunikacji i Kontakt�w Mi�dzykulturowych, peszy� j� czasem swoim zachowaniem bardziej pasuj�cym do wojownika ni� str�a porz�dku. Teraz dotrzymywa� jej towarzystwa, gdy� zgodnie z dziwn� ziemsk� logik� uzna�, i� tego w�a�nie si� po nim oczekuje. Wcze�niej chcia� uhonorowa� Cha, zapraszaj�c j� na mostek, aby stamt�d mog�a obejrze� dokowanie w Szpitalu, jednak ona nie by�a w stanie wej�� do tak ma�ego i zat�oczonego na dodatek pomieszczenia. Dow�dca porzuci� wi�c sw�j posterunek i uda� si� wraz z ni� na pok�ad rekreacyjny.

Oczywi�cie by�o to nonsensowne marnowanie czasu, sugeruj�ce, �e spo�eczno�� majora jest silnie rozwarstwiona, jednak Chiang zdawa� si� czerpa� niejakie zadowolenie z tego po�wi�cenia, poza tym by� jej pacjentem.

Boczny panel przekazywa� przyciszone rozmowy z mostka, lecz mimo w��czonego autotranslatora, dzi�ki kt�remu Cha rozumia�a ka�de s�owo z osobna, ca�o�� wyg�aszanych technicznym �argonem kwestii pozostawa�a do�� tajemnicza. Nagle w g�o�niku rozbrzmia� nowy, silny g�os, a na ekranie pojawi�a si� podobizna jakiej� niemile ow�osionej istoty.

��Tutaj centrum recepcyjne Szpitala � odezwa�a si� natychmiast owa istota.�� Prosz� poda� swoje dane, poinformowa�, czy na pok�adzie znajduje si� pacjent, go�� czy cz�onek personelu, okre�li� stopie� pilno�ci i typ fizjologiczny. Je�li nie znacie zasad klasyfikacji fizjologicznej, prosz� o pe�en kontakt na wizji, kt�ry pozwoli nam wst�pnie si� zorientowa�.

��Tutaj statek kurierski Korpusu Thromasaggar � odezwa� si� oficer z mostka.�� Mamy zamiar zadokowa� na kr�tko, aby wysadzi� jednego pacjenta i lekarza. Pacjent i za�oga reprezentuj� ziemski typ DBDG. Pacjent mo�e chodzi�, w trakcie rekonwalescencji, bez pilnej potrzeby opieki lekarskiej. Lekarz to ciep�okrwisty tlenodyszny DCNF bez specjalnych wymaga� �rodowiskowych dotycz�cych temperatury, ci��enia czy ci�nienia atmosferycznego.

��Poczekajcie chwil� � powiedzia�a obrzydliwa istota i na ekranie ponownie pojawi� si� obraz Szpitala.

Cha pomy�la�a, �e to o wiele milszy widok.

��Co to by�o?�� spyta�a Kontrolera.�� Wygl�da jak� scroggila, jeden z gryzoni mojej planety.

��Wiem, widzia�em je na obrazkach � odpar� oficer, wydaj�c dziwne szczekliwe odg�osy, kt�re u tych istot oznacza�y rozbawienie.�� To nidia�ski DBDG. Ma mas� r�wn� prawie po�owie masy cz�owieka i bardzo podobny metabolizm. Nale�y do zaawansowanego technologicznie gatunku o bogatej kulturze, zatem podobie�stwo do przero�ni�tego gryzonia jest myl�ce. Nauczysz si� niebawem wsp�pracowa� ze znacznie bardziej osobliwymi stworzeniami�

Przerwa�, gdy Nidia�czyk znowu pojawi� si� na ekranie.

��Kierujcie si� oznaczeniami o kodzie niebieski���ty � niebieski � oznajmi�. � Pacjenta i lekarza wysad�cie w �luzie sto cztery, a potem przesu�cie si� za znakami o kodzie niebieski � niebieski � bia�y do osiemnastki. Na majora Chianga i Sommaradvank� b�dzie czeka� ju� nasza delegacja.

Ciekawe, w jakim sk�adzie?�� pomy�la�a Cha.

Dow�dca przekaza� jej wcze�niej wiele informacji o Szpitalu, jednak wi�kszo�� z nich brzmia�a wr�cz niewiarygodnie. Gdy kr�tko potem weszli do przedsionka �luzy, nadal nie dociera�o do niej, �e g�adka, si�gaj�ca obu stoj�cym obok ludziom do pasa p�kula to nie mebel, ale jeszcze jedna inteligentna istota.

��Porucznik Braithwaite z gabinetu naczelnego psychologa, technik Timmins, kt�ry b�dzie odpowiedzialny za twoje zakwaterowanie, oraz doktor Danalta, dow�dca za�ogi medycznej statku szpitalnego Rhabwar � przedstawi� ca�� tr�jk� Kontroler.

Cha nie potrafi�aby odr�ni� obu ludzi, gdyby nie pewne szczeg�y oznacze� ich mundur�w. Zielone co� na pod�odze wzi�a ostatecznie za dekoracj�. Mo�liwe, �e maj� tu zwyczaj �artowa� sobie z przybysz�w, pomy�la�a i postanowi�a chwilowo nie reagowa�.

��A to jest Cha Thrat � doda� oficer.�� Uzdrawiaczka z Sommaradvy, kt�ra do��czy do personelu Szpitala.

Obaj Ziemianie unie�li d�onie, lecz opu�cili je, gdy Chiang pokr�ci� g�ow�. Cha uprzedzi�a go ju�, �e wed�ug jej zwyczaj�w �ciskanie g�rnych ko�czyn na powitanie uchodzi za gest wr�cz nieprzystojny i �e na wst�pie wola�aby otrzyma� dok�adne informacje o statusie napotkanych os�b. Kontroler rozmawia� z oboma m�czyznami jak z r�wnymi, ale tak samo zwraca� si� nieraz do podw�adnych na pok�adzie statku. Bardzo beztrosko jak na kogo� dysponuj�cego realn� w�adz��

��Timmins dopilnuje, aby twoje baga�e zosta�y umieszczone w kwaterze � rzek� oficer.�� Nie wiem jednak, co zaplanowali dla nas Danalta i Braithwaite.

��Nic szczeg�lnie fatyguj�cego � odpar� Braithwaite, gdy drugi Ziemianin odszed�. � W Szpitalu mamy teraz �rodek dnia i kwatera nie b�dzie gotowa przed wieczorem. Pan, majorze, jest po po�udniu um�wiony na badanie. Cha Thrat ma by� obecna, bez w�tpienia po to, aby odebra� komplementy naszych lekarzy za bardzo udan� operacj� na przedstawicielu innego gatunku.�� Spojrza� w jej stron� i czemu� skin�� lekko g�ow�. � Zaraz potem jeste�cie oboje um�wieni u naczelnego psychologa. Cha na rozmow� orientacyjn� z O�Mar�, pan dla sprawdzenia, czy urazy fizyczne nie zostawi�y �lad�w w psychice, co b�dzie jednak czyst� formalno�ci�, jak wiem. Niemniej do tego czasu� nie jeste�cie g�odni?

��Owszem � przyzna� Chiang.�� I ch�tnie powitaliby�my jak�� odmian� po pok�adowej kuchni.

��Wida�, �e nie byli�cie jeszcze w naszej sto��wce � odpar� ze �miechem Ziemianin.�� Ale nie martwcie si�, robimy co mo�emy, aby nie otru� go�ci.�� Przerwa� i wyja�ni� czym pr�dzej, �e to by� �art, a dania w sto��wce s� ca�kiem zno�ne i �e otrzyma� pe�ne informacje na temat diety Cha.

Ona jednak prawie go nie s�ucha�a � patrzy�a z uwag� na zielon� p�kul�, kt�ra zacz�a w�a�nie wypuszcza� nibyn�ki, po czym z kolei smukla�a, a� osi�gn�a jej wzrost. Zmieni�a te� barw�, przyby�o na niej oliwkowych kropek i ukaza�y si� nagle po�yskuj�ce wilgoci� oczy. Po chwili wyp�czkowa�a jeszcze kilka ko�czyn, a� ostatecznie przypomina�a ulepion� niezdarnie z gliny figurk� dziecka jej gatunku. Sommaradvanka poczu�a wzbieraj�ce md�o�ci, jednak ciekawo�� okaza�a si� silniejsza, nie odwr�ci�a wi�c wzroku. Jeszcze chwila, a szczeg�y nabra�y wyrazisto�ci, pojawi�o si� nawet ubranie z torb� u pasa i przed Cha Thrat stan�a druga, identyczna w�a�ciwie z ni� sommaradva�ska samica.

��Skoro nasi przyjaciele zamierzaj� ju� teraz, w chwil� po przybyciu, zabra� ci� do jadalni, gdzie posilaj� si� przedstawiciele wielu r�nych gatunk�w, nie od rzeczy b�dzie chyba z�agodzi� ich brak taktu podpor� w postaci jakiej� znajomej sylwetki � powiedzia�o owo co� obcym na szcz�cie g�osem.�� Przynajmniej tyle mog� zrobi� dla kogo� nowego.

��Tak naprawd� doktor Danalta nie jest wcale a� takim altruist� � powiedzia� ze �miechem Braithwaite.�� Pochodzi z rasy, kt�ra rozwin�a daleko id�c� sztuk� mimikry i, jak sama widzia�a�, w kilka chwil potrafi odtworzy� kszta�t prawie ka�dej istoty. Przypuszczamy, �e ka�dy nowy go�� Szpitala jest dla niego w pewien spos�b wyzwaniem�

��Tak czy owak, jestem pod wra�eniem � stwierdzi�a Cha.

Spojrza�a w oczy obcemu, kt�ry wygl�da� tak samo jak ona, i z uznaniem pomy�la�a o trosce, jak� wykaza� ojej kondycj� psychiczn�. Tak post�pi� m�g� tylko uzdrawiacz w�adc�w, a mo�e nawet sam w�adca. Odruchowo okaza�a mu gestem szacunek i dopiero poniewczasie poj�a, �e nikt tutaj nie zrozumie, co w�a�ciwie zrobi�a.

��Dzi�kuj�, Cha Thrat � powiedzia� Danalta, odwzajemniaj�c gest.�� Wraz ze sztuk� mimikry rozwin�li�my r�wnie� empati�, wi�c chocia� nie wiem dok�adnie, co kryje si� za tym uniesieniem ko�czyny, wyczuwam, �e jest to gest uznania.

Bez w�tpienia Danalta musia� wyczu� te� jej zak�opotanie, ale zaraz ruszyli za Ziemianami i zmiennokszta�tny wstrzyma� si� z komentarzem.

Korytarz przed �luz� wype�nia�a ca�a mena�eria rozmaitych stworze�, z kt�rych cz�� kojarzy�a jej si� z zamieszkuj�cymi Sommaradv� zwierz�tami. Ani mrugn�a jednak, gdy obok przemkn�� taki sam czerwony dwuno�ny gryzo�, jakiego widzia�a wcze�niej na ekranie, opanowa�a te� strach na widok olbrzyma o sze�ciu nogach przetaczaj�cego swe cielsko niepokoj�co blisko niej. Nie wszyscy wszak�e byli r�wnie brzydcy czy gro�ni. Dojrza�a te� istot� w pi�knie nakrapianym pancerzu, kt�ra postukiwa�a pazurami o pok�ad i powoli porusza�a szczypcami podczas rozmowy z kim� naprawd� urodziwym, przemieszczaj�cym si� na trzydziestu chyba kr�tkich nogach i poro�ni�tym ruchliwym srebrzystym futrem. Wielu innych jeszcze nie dawa�o si� dojrze�, gdy� kry�y ich skafandry albo pojazdy ochronne, jak chocia�by w przypadku posykuj�cego par� wehiku�u. Cha nie potrafi�a sobie nawet wyobrazi�, kto mo�e znajdowa� si� w �rodku.

Widokowi towarzyszy�a kakofonia pohukiwania, kl�ska�, �wiergot�w i j�k�w, kt�rej nijak nie da�oby si� opisa� i kt�ra nie przypomina�a niczego, z czym Cha zetkn�a si� w przesz�o�ci.

��Istnieje znacznie kr�tsza droga do jadalni � oznajmi� Danalta, gdy obok przesun�a si� przypominaj�ca ciemne warzywo istota w przezroczystym, wype�nionym ��tawymi oparami chloru kombinezonie.�� Jednak musieliby�my przedosta� si� przez wype�nion� wod� sekcj� Chalderczykow, a tw�j str�j ochronny b�dzie gotowy dopiero za kilka dni. Jak ci si� tu na razie podoba?

Dziwnie si� poczu�a, us�yszawszy takie pytanie od kogo�, kto musia� by� uzdrawiaczem w�adc�w. Wojownik�w nie pyta si� o podobne rzeczy. Niemniej pytanie pad�o, nale�a�o wi�c odpowiedzie�. Wprawdzie mo�liwe, �e �rodek zat�oczonego korytarza nie jest najlepszym miejscem na praktykowanie sztuki uzdrawiania, ale nie do Cha Thrat nale�a�o krytykowanie kogo� tak wa�nego.

��Czuj� si� zagubiona, przera�ona, zaciekawiona i nie wiem, czy zdo�am przystosowa� si� do �rodowiska nape�niaj�cego mnie co chwila odraz� � odpar�a wprost.�� Chwilowo nie potrafi� wyrazi� si� bardziej precyzyjnie. Niemniej ju� teraz zaczynam odnosi� wra�enie, jakby ci dwaj Ziemianie, kt�rzy id� przed nami, chocia� nale�� do gatunku niedawno jeszcze mi nie znanego, zaczynali si� stawa� z wolna ca�kiem naturalnym elementem otoczenia. Czuj� te�, �e ty, mimo i� wygl�dasz ca�kiem znajomo, jeste� chyba tak odmienny ode mnie, jak tylko to mo�liwe. Min�o jednak dopiero kilka chwil, a mi brak do�wiadczenia pozwalaj�cego opisa� Szpital. Mam jednak nadziej�, �e dzi�ki empatii mo�esz trafnie rozpozna� moje odczucia. Czy w jadalni jest jeszcze gorzej ni� tutaj?�� doda�a po chwili wahania.

Danalta nie odpowiedzia� od razu, a i obaj Ziemianie milczeli, chocia� ten zwany Braithwaite�em przekr�ci� lekko g�ow�, aby nastawi� sw�j narz�d s�uchu w kierunku Cha. Chyba te� interesowa�y go jej odczucia.

��Niski poziom empatii jest charakterystyczny raczej dla ma�o zaawansowanych form �ycia � odezwa� si� w ko�cu zmiennokszta�tny tonem wyk�adowcy.�� Pe�n� doskona�o�� w tej materii rozwin�a jednak tylko jedna rasa, wywodz�ca si� z Cinrussa. Poznasz niebawem jej przedstawiciela, gdy� r�wnie� ciekawy jest nowych i na pewno b�dzie chcia� zobaczy� si� z tob� przy pierwszej nadarzaj�cej si� okazji. Sama por�wnasz moje ograniczone talenty empatyczne z tym, co potrafi Prilicla. Nie jestem w tym przesadnie bieg�y, gdy� opieram si� g��wnie na obserwacji gest�w, napi�cia mi�ni, zmian barwy sk�ry i tak dalej. Nie odbieram prawie emanacji emocjonalnej z uk�adu nerwowego. Jako uzdrawiaczka te� musisz by� w pewnym stopniu zdolna do wyczuwania sygna��w empatycznych, aby rozpozna� stan pacjenta, a czasem i na niego wp�yn�� bez bezpo�redniej interwencji. Tak czy owak, twoje my�li pozostaj� dla mnie nieodgadnione, a odbieram jedynie towarzysz�ce im silne emocje�

��Jeste�my na miejscu � odezwa� si� nagle Braith � waite i skr�ci� w szerokie, pozbawione drzwi wej�cie. Omin�� Nidia�czyka oraz dwie wychodz�ce akurat srebrne futrzaste g�sienice i za�mia� si�, gdy przeprosi�y go za sw� niezdarno��.

��Tam mamy wolny stolik!�� Pokaza� palcem.

Cha Thrat nie mog�a przez chwil� nawet si� ruszy�, patrzy�a tylko na obszerne wn�trze ze stoj�cymi na l�ni�cej pod�odze sto�ami i rozmaitymi siedziskami, dostosowanymi do potrzeb wszelkich obecnych stworze�. To by�o o wiele gorsze ni� wszystko, czego do�wiadczy�a na korytarzu, gdzie spotyka�a obcych po dw�ch lub trzech. Tutaj kilka r�nych istot zajmowa�o niekiedy miejsca przy jednym stoliku, ��cznie za� by�y tych istot ca�e setki.

Niekt�re przera�a�y swoj� si�� i naturalnym, wykszta�conym ewolucyjnie or�em, inne nape�nia�y odraz� za spraw� barwy, typu naro�li albo �luzowato�ci sk�ry. Wiele wygl�da�o jak potwory z legend i koszmarnych sn�w Sommaradvan. W paru przypadkach cia�o i rozmieszczenie ko�czyn by�y tak osobliwe, �e Cha prawie w�asnym oczom nie wierzy�a.

��T�dy � rzuci� Danalta, kt�ry czeka�, a� Cha przestanie dr�e�. Poprowadzi� j� do stolika zaj�tego ju� przez oficer�w, kt�ry jednak nie pasowa� nijak ani do potrzeb Ziemian, ani tr�jki zewn�trzszkieletowych istot, kt�re w�a�nie go zwolni�y.

Uzdrowicielka zastanawia�a si�, czy kiedykolwiek zdo�a przywykn�� do �ycia i pracy przy tak marnej organizacji. Jej pobratymcy zawsze bardzo dbali, aby ka�dy zajmowa� przypisane mu miejsce.

��Potrawy wybiera si� i zamawia podobnie jak na statku � wyja�ni� Braithwaite, gdy siad�a ostro�nie na nader niewygodnym krze�le i w��czy�a w ten spos�b wy�wietlacz z menu.�� Wpisujesz sw�j typ fizjologiczny i dostajesz list� dost�pnych potraw. Niemniej trzeba pewnej orientacji, aby dobra� sobie co� naprawd� smacznego, a nie tylko po�ywn� brej�. Niebawem si� tego nauczysz, ale na razie zam�wi� za ciebie.

��Dzi�kuj�.

Gdy potrawy si� pojawi�y, najokazalsza z nich wygl�da�a jak kawa� tasam, pachnia�a jednak niczym pieczone cretsi, a po nadgryzieniu kawa�eczka z rogu okaza�o si�, �e r�wnie� smakuje jak pieczone cretsi. Cha u�wiadomi�a sobie nagle, �e jest g�odna.

��Czasem zdarza si�, �e danie spo�ywane przez innych przy stoliku, albo nawet sami wsp�biesiadnicy, odbieraj� nam swoim wygl�dem apetyt � ci�gn�� Braithwaite.�� W takich wypadkach przyj�o si� patrze� wy��cznie na sw�j talerz. Mo�esz tak zrobi�, nie poczujemy si� ura�eni.

Zrobi�a, jak sugerowa�, i zamkn�a reszt� oczu. Co rusz wszak�e zerka�a jednym z nich na Ziemianina, kt�ry ci�gle j� obserwowa�, chocia� z jakiego� powodu udawa�, �e wcale tego nie robi. My�lami wr�ci�a na Sommaradv�, do incydentu z dow�dc� statku, przypomnia�a sobie podr� i powitanie w Szpitalu. Zda�a sobie spraw�, �e nadal nie mo�e si� pozby� podejrzliwo�ci ani irytacji.

��Co do silnych emocji � odezwa� si� zaraz Danalta, kt�ry najwyra�niej mia� ochot� podj�� przerwany przy wej�ciu wyk�ad � czy masz co� przeciwko omawianiu spraw prywatnych lub zawodowych w obecno�ci obcych?

Chiang wznosi� w�a�nie do otworu g�bowego k�s czego�, co by�o kiedy� �ywym stworzeniem. Zatrzyma� r�k� w p� drogi.

��Na w�asnej planecie wol� wiedzie�, co inni o nich my�l�. Co wi�cej, uwa�aj�, �e obecno�� rozgarni�tego �wiadka podczas takich dyskusji bywa pomocna.

Braithwaite zaj�� si� swym odra�aj�cym posi�kiem i �wiata poza nim nie widzia�. Cha Thrat poczu�a si� lekko dotkni�ta i ignoruj�c wszystko inne, spojrza�a na zmiennokszta�tnego.

��Dobrze � powiedzia� ten.�� Jak ju� musia�a� si� zorientowa�, twoja sytuacja jest inna ni� wszystkich pozosta�ych sta�yst�w, kt�rzy jeszcze na swoich �wiatach przechodz� przez g�ste sito bada� i wnikliwych test�w psychologicznych. Trzeba wy�owi� kandydat�w rokuj�cych najwi�ksze szans� na pomy�ln� adaptacj� w warunkach wielo�rodowiskowego szpitala, w przeciwnym razie bowiem ich sta� m�g�by nie przynie�� po��danych efekt�w. Ty nie zosta�a� sprawdzona w ten spos�b. Nie sporz�dzono twojego profilu psychologicznego, aby oceni� przydatno�� do tej pracy. Przyby�a� tu dzi�ki rekomendacji udzielonej na wysokim szczeblu przez Korpus i, zapewne, twoich koleg�w po fachu na Sommaradvie, �wiecie, o kt�rym wiemy bardzo ma�o. Dostrzegasz, w czym trudno��? Kto� nie znaj�cy dot�d innych ras poza swoj�, a tym samym nie przygotowany do �ycia i pracy w Szpitalu, mo�e mimowolnie stanowi� zagro�enie. Dla siebie i dla innych. Musimy zatem ustali� jak najszybciej, co ci� gn�bi.

Wszyscy przestali je��. Ona te�, chocia� mia�a jeszcze drugie usta, kt�re nie by�y zaj�te przyjmowaniem potraw.

��W czasie powitania pomy�la�am, �e spos�b, w jaki mnie przyj�to, �wiadczy o braku wra�liwo�ci � powiedzia�a.�� W pierwszej chwili uzna�am, �e za ma�o wiem o zachowaniach obcych, �eby wnioskowa� cokolwiek na ich temat, p�niej jednak zacz�am podejrzewa�, �e rzeczywi�cie potraktowano mnie obcesowo i �e by�o to dzia�anie rozmy�lne, rodzaj testu. Obecnie potwierdzasz moje przypuszczenia. Nie kryj�, �e nie jestem zadowolona z poddania mnie testowi w tajemnicy. Takie sekretne dzia�ania s� cz�sto wyrazem niepokoj�cego stanu badacza.

Zapad�a d�u�sza cisza. Cha spojrza�a na Danalt� i zaraz odwr�ci�a wzrok. Zmiennokszta�tny by� teraz tylko jej odbiciem i sam z siebie nic nie przekazywa�. Zerkn�a na Braithwaite�a, kt�ry niedawno tak pilnie, cho� po kryjomu jej si� przypatrywa�.

Przez moment g��boko osadzone oczy Ziemianina wpatrywa�y si� �agodnie w jej dwie pary oczu. Gdy si� odezwa�, zacz�a �ywi� przypuszczenie, �e nie jest wojownikiem, ale w�adc�.

��Czasem niejawny test pozwala unikn�� niemi�ej konieczno�ci przekazania kandydatowi, �e nie nadaje si� do tej pracy. Mo�na w�wczas odprawi� go pod byle pozorem, kt�ry nie zachwieje w nim wiary w zawodowe umiej�tno�ci czy r�wnowagi emocjonalnej. Przykro mi, �e czujesz si� ura�ona takim potraktowaniem, ale w tych okoliczno�ciach uznali�my, �e lepiej b�dzie��� Przerwa� i za�mia� si� kr�tko, jakby by�o w tym co� �miesznego.�� W naszej mowie jest zwrot, kt�ry dok�adnie oddaje to, co z tob� zrobili�my. M�wi si� wtedy, �e kto� zosta� rzucony na g��bok� wod�.

��A co dzi�ki temu odkryli�cie?�� spyta�a Cha Thrat, �wiadomie unikaj�c uprzejmego gestu, kt�ry powinien towarzyszy� rozmowie z w�adc�.

� �e ca�kiem dobrze p�ywasz � odpar� oficer, tym razem bez �miechu.

Braithwaite wyszed�, zanim pozostali sko�czyli je��. Na odchodnym oznajmi�, �e O�Mara jaja mu urwie, je�li dwa dni pod rz�d sp�ni si�, wracaj�c z lunchu. Cha Thrat wiedzia�a o jego prze�o�onym tylko tyle, �e jest wysoce szanowanym w�adc� i �e wi�kszo�� podw�adnych si� go boi, jednak taka kara za b�ahe w ko�cu przewinienie wyda�a jej si� nazbyt surowa. Danalta musia� wyja�nia�, �e tak naprawd� nie ma powod�w do niepokoju, gdy� Ziemianie cz�sto u�ywaj� malowniczych okre�le�, kt�re nie maj� odniesienia do rzeczywisto�ci i s� tylko kulturowo przyj�tymi zwrotami oddaj�cymi ambiwalentne podej�cie do zagadnienia zwane przez ludzi poczuciem humoru.

��Rozumiem � powiedzia�a Cha.

��A ja nie � mrukn�� Danalta.

Dow�dca statku roze�mia� si� cicho, ale nie skomentowa� tego.

Ostatecznie wi�c to zmiennokszta�tny zosta� ich przewodnikiem i poprowadzi� d�ug�, skomplikowan� drog� do miejsca, gdzie mia�o si� odby� badanie Chianga � oddzia�u obserwacyjnego po��czonego z sekcj� nag�ych przypadk�w dla ciep�okrwistych tlenodysznych. W tym czasie Danalta powr�ci� do swojej oryginalnej postaci � ciemnozielonej p�kuli pod��aj�cej zdumiewaj�co sprawnie slalomem mi�dzy wszystkimi istotami i wehiku�ami zaludniaj�cymi korytarze. Cha zastanawia�a si�, czy zbyt trudno by�o mu utrzyma� kszta�t Sommaradvanki, czy mo�e raczej uzna�, �e nie jest to ju� konieczne.

Dotarli do zaskakuj�co rozleg�ego pomieszczenia pe�nego stanowisk diagnostycznych i st�oczonego pod �cianami sprz�tu. Na g�rze bieg�a galeria obserwacyjna dla go�ci i sta�yst�w. Danalta zaproponowa�, by Cha Thrat zaj�a tam ostatnie wolne w miar� wygodne krzes�o. Jedna ze srebrzystych g�sienic przygotowywa�a ju� Chianga do badania.

��B�dziemy st�d wszystko widzieli i s�yszeli � powiedzia� Danalta.�� Oni nie b�d� nas s�ysze�, chyba �e przyci�niesz guzik nag�o�nienia. Jest tutaj, z boku krzes�a. Mo�e si� przyda�, gdyby chcieli zada� jakie� pytania.

Kolejna, a mo�e ta sama srebrzysta istota wesz�a, wykona�a kilka pozornie bezcelowych manewr�w przy jednym z urz�dze�, spojrza�a przelotnie na galeri� i wysz�a.

��Teraz poczekamy � doda� Danalta.�� Ale na pewno chcia�aby� spyta� o niejedno. Mamy do�� czasu, �eby to i owo wyja�ni�.

Zmiennokszta�tny nadal przypomina� p�kul�, tyle �e wytworzy� jeszcze wy�upiaste oko i mi�sisty narz�d, kt�ry � jak si� zdawa�o � s�u�y� do m�wienia i s�uchania. Z czasem mo�na przywykn�� do wszystkiego, pomy�la�a Cha. Mo�e opr�cz braku dyscypliny� Nadal dra�ni�o j�, �e wszyscy w Szpitalu lekcewa�� co� tak istotnego jak wyra�ne zaznaczanie granic swej w�adzy i odpowiedzialno�ci.

��Jestem wci�� nazbyt poruszona i za s�abo zorientowana, aby zada� w�a�ciwe pytania � powiedzia�a, starannie dobieraj�c s�owa.�� Jednak ciekawi mnie, jaki jest w�a�ciwie zakres twoich obowi�zk�w i jakimi pacjentami zwykle si� zajmujesz?

Odpowied� jeszcze bardziej zamiesza�a jej w g�owie.

��W og�le nie zajmuj� si� leczeniem � odpar� Danalta.�� Chyba �e zajdzie wy�sza konieczno�� i zabraknie chirurg�w. Na co dzie� jestem cz�onkiem personelu medycznego statku szpitalnego Rhabwar. To specjalna jednostka przypisana do Szpitala. Jej za�og� pok�adow� tworz� Kontrolerzy, ale w trakcie akcji ratunkowej dowodzenie przejmuje szef personelu medycznego, kt�rym jest obecnie Prilicla, empata z Cinrussa � wyja�ni�, ignoruj�c wyra�ne zdumienie Cha Thrat.�� Ponadto w jej sk�ad wchodz� opr�cz mnie patolog Murchison i kelgia�ska siostra prze�o�ona Naydrad, maj�ca du�e do�wiadczenie w akcjach w pr�ni. Moim zadaniem jest dotrze� jak najszybciej do ofiar, w czym przydaje si� zmiennokszta�tno��. Udzielam pierwszej pomocy rannym uwi�zionym w trudno dost�pnych zak�tkach wrak�w i robi� dla nich wszystko co w mojej mocy, zanim reszta zespo�u przeniesie ich na pok�ad statku, a potem dostarczy do Szpitala. Jak si� domy�lasz, zdolno�� wypuszczania dowolnych ko�czyn bardzo si� przydaje w tak trudnych warunkach. Niejednokrotnie moja pomoc decyduje o losie pacjenta, chocia� oczywi�cie zasadnicze leczenie odbywa si� zawsze dopiero w Szpitalu. W wielkim skr�cie to g��wny pow�d, dla kt�rego trafi�em do tego kosmicznego domu wariat�w.

Z ka�dym jego s�owem Cha gubi�a si� coraz bardziej. Czy�by naprawd� kto� tak utalentowany by� jedynie s�ug�? Danalta wyczu� jej konsternacj�, ale mylnie rozpozna� przyczyn�.

��Oczywi�cie to nie wszystko, co robi� � rzek� i wyda� odg�os, kt�ry u Ziemian oznacza� �miech.�� Jestem tu wzgl�dnie kr�tko, wysy�aj� mnie wi�c, abym wita� nowo przyby�ych. Zak�adaj�, �e� Ale uwaga. Jest ju� tw�j niedawny pacjent.

Dwie istoty o srebrzystym futrze, nazwane przez Danalt� kelgia�skimi siostrami oddzia�owymi wwioz�y Chianga na autonoszach, mimo �e oficer m�g� ju� chodzi� samodzielnie i bez przerwy im o tym przypomina�. Jego tors okryty by� zielonym prze�cierad�em i widoczna by�a tylko g�owa. Protestowa� wci�� g�o�no podczas przenoszenia na le�ank� diagnostyczn�, a� w ko�cu jedna z si�str powiedzia�a mu dosadnie, �e jest ju� doros�y i m�g�by przesta� si� wyg�upia�.

Zanim sko�czy�a reprymend�, do le�anki podszed� sze�cionogi zewn�trzszkieletowy olbrzym o nakrapianym pancerzu. W milczeniu uni�s� kleszcze i poczeka�, a� siostra spryska je czym�, co zasch�o b�yskawicznie w cienk�, przezroczyst� pow�ok�.

��To starszy lekarz Edanelt � wyja�ni� Danalta.�� Jest Melfianinem i nale�y do typu ELNT, kt�rego przedstawiciele ciesz� si� �wietn� reputacj� jako chirurdzy�

��Przepraszam za ignorancj� � przerwa�a mu Cha Thrat.�� Na razie wiem tylko, �e sama nale�� do typu DCNF, Ziemianie to DBDG, a Melfianie ELNT, i nie pojmuj� zasad waszego systemu klasyfikacji.

��Nauczysz si� go � mrukn�� zmiennokszta�tny.�� Na razie jednak obserwuj i b�d� gotowa odpowiada� na pytania.

Pytania jednak nie pad�y. Edanelt nie odezwa� si� podczas badania, podobnie piel�gniarki i pacjent. Cha domy�li�a si� przeznaczenia jednego z urz�dze�, skanera pozwalaj�cego uzyska� obraz g��bokich warstw tkanek, a nawet �ledzi� dzia�anie narz�d�w. Obraz przekazywany by� na du�y ekran na galerii wraz z ca�� mas� danych, kt�re chocia� prezentowane r�wnie� graficznie, by�y dla Sommaradvanki ca�kiem niezrozumia�e.

��Tego te� z czasem si� nauczysz � powiedzia� Danalta.

Cha Thrat wbi�a oczy w ekran. Mo�liwo�� prze�ledzenia wynik�w w�asnej interwencji chirurgicznej tak j� zafascynowa�a, �e dopiero po chwili dosz�o do niej, �e my�li g�o�no. Odwr�ci�a g�ow� akurat na czas, aby ujrze� kolejne niesamowite stworzenie wkraczaj�ce do pomieszczenia.

��To w�a�nie jest Prilicla � oznajmi� zmiennokszta�tny.

By� to olbrzymi, zdolny do lotu owad, niewielki jednak w zestawieniu z reszt� stworze� obecnych w sali. Z rurowatego, okrytego zewn�trznym ko��cem cia�a wystawa�o sze�� cienkich jak o��wki n�g oraz cztery jeszcze delikatniejsze manipulatory. Mia� te� cztery pary cienkich, przezroczystych skrzyde�, kt�re zaraz rozwin�� i podlecia� powoli, by zawisn�� nad modu�em diagnostycznym. Nagle obr�ci� si� w powietrzu, przylgn�� nogami do sufitu i skr�ciwszy szypu�ki oczu, spojrza� na pacjenta.

Z jakiego� miejsca na jego ciele wydoby�a si� seria melodyjnych treli, kt�re autotranslator prze�o�y� jako zdanie: �Przyjacielu Chiang, wygl�dasz, jakby� by� na wojnie�.

��Nie jeste�my barbarzy�cami!�� zaprotestowa�a Cha Thrat ze z�o�ci�. � Od o�miu pokole� nie by�o u nas wojny�

Zamilk�a nagle, gdy nogi i z�o�one cz�ciowo skrzyd�a Prilicli zadr�a�y spazmatycznie. Mo�na by s�dzi�, �e owion�� go jaki� tajemniczy wicher. Wszyscy w sali spojrzeli na empat�, a potem na galeri�. Dok�adniej za� na Cha.

��Prilicla jest prawdziwym empat� � powiedzia� ostro Danalta.�� Wyczuwa twoj� z�o��. Prosz�, kontroluj swoje emocje!

Nie by�o to �atwe, szczeg�lnie �e w gr� wchodzi�a nie tylko z�o�� wywo�ana nies�usznym pos�dzeniem Sommaradvan, ale te� skrajne zdumienie, �e podobny kontakt emocjonalny w og�le jest mo�liwy. Owszem, nieraz ju� musia�a skrywa� swoje prawdziwe odczucia przed prze�o�onymi i pacjentami, ale kontrola emocji by�a dla niej czym� nowym. Z wielkim wysi�kiem zdo�a�a jednak jako� si� uspokoi�.

��Dzi�kuj�, nowa przyjaci�ko � za�wierka� do niej empata. Przesta� ju� si� trz��� i ponownie skupi� uwag� na pacjencie.

��Marnuj� tylko wasz cenny czas � powiedzia� Chiang.�� Naprawd�, czuj� si� �wietnie.

Prilicla odczepi� si� od sufitu i zawis� przy pacjencie tu� obok miejsca, w kt�rym widnia�a blizna po obra�eniach. Dotkn�� jej lekkimi jak pi�ra manipulatorami.

��Wiem, jak si� czujesz, przyjacielu Chiang. Ale nie marnujesz naszego czasu. Chyba nie chcesz odebra� nam szansy na pog��bienie znajomo�ci ludzkiej medycyny? Nawet je�li badany cz�owiek jest idealnie zdrowy?

��Jasne, �e nie � mrukn�� Chiang i za�mia� si� cicho.�� Ale gdyby�cie zobaczyli mnie zaraz po wypadku, widok by�by znacznie ciekawszy.

Empata wr�ci� na sufit.

��I co o tym s�dzisz, przyjacielu Edanelt?

��Sam inaczej przeprowadzi�bym t� operacj� � odpar� Melfianin.�� Ale wszystko jest jak nale�y.

��Przyjacielu Edanelt � odezwa� si� znowu Prilicla, zerkaj�c w kierunku galerii � wszyscy pr�cz najnowszego cz�onka zespo�u wiemy, �e dla ciebie takie okre�lenie oznacza prac�, kt�r� nasz kolega Conway nazwa�by godn� stawiania za przyk�ad. Dowiedzia�bym si� ch�tnie czego� wi�cej o zabiegach przedoperacyjnych i post�powaniu pooperacyjnym.

��Te� o tym pomy�la�em � powiedzia� Melfianin. Zastuka� szybko wszystkimi sze�cioma nogami, obr�ci� si� i spojrza� na galeri�. � Prosimy do nas.

Cha Thrat wydoby�a si� z dziwnego krzes�a i czym pr�dzej ruszy�a na d� w �lad za Danalt�. Podesz�a do grupki zebranej wko�o modu�u diagnostycznego. Wiedzia�a, �e teraz sama przejdzie jeszcze bardziej skrupulatne badanie, kt�re zdecyduje o jej przydatno�ci zawodowej do odbycia praktyki w Szpitalu.

Musia�a przej�� si� tym bardziej, ni� s�dzi�a, gdy� empata znowu zadr�a�. Blisko�� Cinrussa�czyka rozprasza�a j�, a nawet nape�nia�a l�kiem. Na jej planecie wielkie owady omijano z daleka, gdy� posiada�y ��d�a ze �miertelnie gro�nym jadem. Instynkt nakazywa� jej wi�c ucieczk�, szczeg�lnie �e sama nienawidzi�a owad�w i unika�a ich jak mog�a. Teraz jednak nie mia�a wyboru.

Z drugiej strony musia�a przyzna�, �e kruche i symetryczne cia�o obcego jest na sw�j spos�b pi�kne, jego pancerz za� odbija i rozszczepia �wiat�o gam� mi�ych dla oka kolor�w. G�owa by�a jajowata i wydawa�o si�, �e wystaj�ce z niej zako�czenia narz�d�w zmys��w odpadn� przy pierwszym gwa�townym poruszeniu istoty. Jednak najwi�ksze wra�enie robi�a przezroczysta, lekko mieni�ca si� paj�czyna rozci�gni�tych na cieniutkim szkielecie skrzyde�. Cha nie widzia�a jeszcze chyba r�wnie urodziwego stworzenia i by�o to szczere odczucie, gdy� Prilicla si� uspokoi�.

��Raz jeszcze dzi�kuj�, Cha Thrat � powiedzia� empata.�� Szybko si� uczysz. I nie obawiaj si�. Jeste�my twoimi przyjaci�mi i �yczymy ci powodzenia.

Edanelt znowu zastuka� nogami o pod�og�, co wyra�a� mia�o zapewne zniecierpliwienie.

��Prosz� przedstawi� nam pacjenta, pani doktor � rzek�.

Chwil� spogl�da�a na r�owe, nieforemne cia�o Ziemianina, kt�re wskutek wypadku tak dobrze pozna�a. Pami�ta�a moment, gdy ujrza�a je pierwszy raz: by�o wtedy zakrwawione i poznaczone g��bokimi ranami, tu i �wdzie za� wystawa�y bia�e ko�ci. Krytyczny stan nakazywa� pilne zastosowanie lek�w przeciwb�lowych, aby umo�liwi� rannemu spokojn� �mier�. Do teraz nie pojmowa�a, dlaczego nie da�a mu wtedy odej��. Spojrza�a na Cinrussa�czyka.

Prilicla nie odezwa� si�, ale poczu�a p�yn�ce od niego zach�t� i �yczliwo��. Wzi�a to wprawdzie raczej za autosugesti� ni� rzeczywisty przekaz, lecz i tak si� uspokoi�a.

��Pacjent by� jedn� z trzech istot obecnych na pok�adzie samolotu, kt�ry wpad� do g�rskiego jeziora � zacz�a.�� Sommaradva�ski pilot i drugi Ziemianin te� zostali wydobyci z wraku jeszcze przed jego zatoni�ciem, ale niestety obaj ju� nie �yli. Gdy pacjent zosta� dostarczony na brzeg, trafi� pod opiek� lekarza, ten jednak nie mia� wystarczaj�cych kwalifikacji do podj�cia leczenia. Wiedzia� wszak�e, �e sp�dzam urlop w tamtej okolicy, pos�a� wi�c po mnie. Pacjent odni�s� wiele ran, g��wnie ci�tych i szarpanych, ko�czyn oraz tu�owia. Wszystkie spowodowane by�y gwa�townym zderzeniem z metalowymi elementami samolotu. Ca�y czas traci� krew. R�nice wygl�du ko�czyn z prawej i z lewej strony cia�a wskazywa�y na liczne z�amania, przy czym jedno z nich, lewej nogi, by�o otwarte. Nie znalaz�am �lad�w krwi w drogach oddechowych ani ustach, przyj�am wi�c, �e zapewne brak powa�niejszych obra�e� wewn�trznych, szczeg�lnie p�uc albo w obr�bie jamy brzusznej. Musia�am oczywi�cie zastanowi� si� g��boko nad sytuacj�, zanim zgodzi�am si� wzi�� ten przypadek.

��To zrozumia�e � przytakn�� Edanelt.�� Mia�a pani do czynienia z przedstawicielem nieznanego na planecie gatunku o odmiennych ca�kiem metabolizmie i fizjologii, z kt�rymi wcze�niej si� pani nie zetkn�a. A mo�e mia�a pani jednak jakie� do�wiadczenie w tej materii? Rozwa�a�a pani wezwanie pomocy lekarskiej z ekipy Ziemian?

��Do tamtej chwili nie widzia�am nawet jeszcze Ziemianina � odpar�a Cha.�� Wiedzia�am, �e jeden z ich statk�w wszed� nie tak dawno na orbit� Sommaradvy i nawi�zywane s� przyjazne kontakty. S�ysza�am, �e go�cie odwiedzaj� wiele naszych miast i cz�sto korzystaj� przy tym z miejscowego transportu powietrznego, zapewne aby pozna� nasze zaawansowanie technologiczne. Wys�a�am oczywi�cie wiadomo�� do najbli�szego miasta w nadziei, �e przeka�� j� Ziemianom, ale ma�a by�a szansa, �e ktokolwiek zdo�a przyby� w por�. Znajdowali�my si� w nie zamieszkanym, oddalonym od wi�kszych siedzib zak�tku poro�ni�tych g�stymi lasami g�r. Nie dysponowali�my bogatymi �rodkami, a czas ucieka�.

��Rozumiem � powiedzia� Edanelt.�� Prosz� opisa� dzia�ania, jakie pani podj�a.

Cha Thrat spojrza�a na sie� blizn i ciemne si�ce, kt�re jeszcze nie znikn�y.

��Przyst�puj�c do udzielania pomocy, nie wiedzia�am, �e miejscowe patogeny nie mog� zagrozi� formie �ycia, kt�ra wyewoluowa�a na innej planecie, s�dzi�am wi�c, �e istnieje olbrzymie niebezpiecze�stwo infekcji. Uzna�am r�wnie�, �e zastosowanie naszych lekarstw czy anestetyk�w b�dzie nie tylko nieskuteczne, ale i gro�ne dla �ycia pacjenta. Za bezpieczne uzna�am jedynie przemycie ran, szczeg�lnie tej po��czonej ze z�amaniem, za pomoc� wody destylowanej. Poza z�o�eniem ko�ci trzeba by�o zeszy� tam kilka rozerwanych naczy� krwiono�nych. Rany ci�te zosta�y zeszyte i opatrzone, a z�amane ko�czyny unieruchomione. Wszystko to zrobi�am bardzo szybko, gdy� pacjent by� przytomny, a�

��Tylko przez par� chwil � odezwa� si� cicho Chiang.�� Potem zemdla�em.

���jego puls s�aby i nieregularny, co stwierdzi�am mimo nieznajomo�ci naturalnych parametr�w t�tna. Jedynym �rodkiem, jaki mog�am zastosowa� dla przeciwdzia�ania wstrz�sowi, by�o ogrzanie pacjenta. Rozpalili�my wi�c ognisko, dbaj�c o to, aby dym i iskry nie lecia�y na pole operacyjne. Gdy pacjent straci� przytomno��, podawali�my te� do�ylnie czyst� wod�. Nie wiedzia�am jednak, czy nasze roztwory soli fizjologicznej nie oka�� si� dla niego szkodliwe. Teraz zdaj� sobie spraw� z nadmiaru ostro�no�ci, ale wtedy nie chcia�am ryzykowa�, �e pacjent straci nog�.

��Oczywi�cie � rzek� Edanelt.�� Prosz� teraz opisa� post�powanie pooperacyjne.

��Pacjent odzyska� przytomno�� p�nym wieczorem. Wydawa� si� w pe�ni �wiadomy, chocia� znaczenie niekt�rych jego s��w by�o dla mnie niejasne. Domy�li�am si� tylko, �e odnosi�y si� one do awarii samolotu, ca�ej jego sytuacji, mnie oraz hipotetycznego, ale nieprzyjemnego jego zdaniem �ycia pozagrobowego. Poniewa� nasze ro�liny mog�y mu zaszkodzi�, ogranicza�am si� do pojenia go wod�. Pacjent narzeka� na bolesno�� poranionych miejsc, jednak nie mog�am mu poda� �adnego anestetyku, gdy� m�g�by si� okaza� dla niego truj�cy. Dotrzymywa�am mu wi�c jedynie towarzystwa i pociesza�am�

��Trzy dni nie przestawa�a m�wi� � odezwa� si� Chiang.�� Pyta�a o moj� prac� i o to, co b�d� robi�, jak wr�c� do s�u�by, chocia� by�em pewien, �e wywioz� mnie stamt�d nogami do przodu. Czasem zasypia�em wr�cz od tego jej gadania.

Prilicla zadr�a� lekko i,Cha Thrat zastanowi�a si�, czy m�g� wyczu� u pacjenta echo niemi�ych wspomnie� b�lu.

��W odpowiedzi na pilne wo�anie o pomoc dotar�a do nas w ko�cu pi�cioosobowa ekipa Ziemian, w�r�d kt�rych by� lekarz. Przywie�li w�asn� �ywno�� i leki. Lekarz poradzi� mi, jak� diet� powinnam zastosowa�, poinformowa� te� o dawkowaniu medykament�w. Otrzyma� swobodny dost�p do pacjenta, nie zgodzi�am si� jednak na powt�rn� interwencj� chirurgiczn�. Musz� wyja�ni�, �e u nas lekarz nigdy nie unika odpowiedzialno�ci za pacjenta ani z nikim jej nie dzieli. Moje stanowisko spotka�o si� z krytycznym podej�ciem, tak z zawodowego, jak i czysto osobistego punktu widzenia. Szczeg�lnie wiele zastrze�e� zg�asza� lekarz, jako �e nie zgodzi�am si�, aby zabrano pacjenta na statek przed up�ywem osiemnastu dni od operacji, gdy by�am ju� pewna, �e ca�kowicie powr�ci do zdrowia.

��Czuwa�a przy mnie jak kwoka � zachichota� Chiang.

Cisza, kt�ra potem zapad�a, d�u�y�a si� Cha Thrat niemi�osiernie. Wszyscy patrzyli na stoj�cego nad pacjentem Melfianina, kt�ry znowu zacz�� postukiwa� nog� o pod�og�, ale tym razem jakby bardziej z namys�em ni� dla okazania zniecierpliwienia.

��Przy takich obra�eniach umar�by pan niechybnie bez natychmiastowej pomocy chirurgicznej � powiedzia� w ko�cu Edanelt do oficera.�� Mia� pan wielkie szcz�cie, �e otrzyma� j� od istoty, kt�ra chocia� nie zna�a pa�skiej fizjologii, okaza�a si� nie tylko wystarczaj�co utalentowana i pomys�owa, ale umia�a te� zrobi� po operacji dobry u�ytek z tych ograniczonych �rodk�w, kt�rymi dysponowa�a. Nie znajduj� �adnego powa�nego b��du w jej pracy, a pacjent rzeczywi�cie nie powinien ju� marnowa� naszego czasu.

Wszyscy spojrzeli nagle na Cha, ale to Prilicla odezwa� si� pierwszy.

��W ustach Edanelta to naprawd� komplement.

Gabinet O�Mary by� bardzo obszerny, ale niemal ca�� pod�og� zajmowa�y rozmaite krzes�a, �awy i siedziska przeznaczone dla najr�niejszych stworze� zagl�daj�cych do naczelnego psychologa. Chiang usiad� na wskazanym mu miejscu, a Cha wybra�a nisk�, pokr�con� konstrukcj�, kt�ra wcale nie wygl�da�a na szczeg�lnie wygodn�.

Od razu pozna�a, �e O�Mara ma swoje lata. Szczyt i boki g�owy pokrywa�a mu kr�tka, jasna sier��, a dwa grube p�ksi�yce nad oczami by�y metalicznie szare. Niemniej pot�na muskulatura widoczna na barkach i ramionach nie pasowa�a do wieku. Elastyczne mi�siste pokrywy chroni�ce oczy by�y r�wnie jasne jak w�osy i nie drgn�y nawet, gdy przygl�da� jej si� uwa�nie.

��Jest pani w�r�d nas nowa, Cha Thrat � powiedzia� nagle.�� Moim zadaniem jest pom�c pani poczu� si� tu mniej obco i odpowiedzie� na te pytania, kt�rych nie chce pani albo nie umie zada� innym. Mam te� dopilnowa�, aby pani umiej�tno�ci zosta�y jak najlepiej rozwini�te i wykorzystane przez Szpital.�� Spojrza� na Chianga.�� Z panem chcia�em porozmawia� osobno, jednak z jakiego� powodu pragn�� pan by� obecny podczas wst�pnej rozmowy z Cha Thrat. Czy�by uwierzy� pan w cokolwiek z tego, co opowiada o mnie personel Szpitala? Nie uroi� pan sobie przypadkiem, �e niezale�nie od r�nic gatunkowych, zostanie d�entelmenem udzielaj�cym swej damie wsparcia duchowego? Jak to jest, majorze?

Chiang za�mia� si� cicho, ale nie odpowiedzia�.

��Mam pytanie � odezwa�a si� Cha.�� Dlaczego ludzie wydaj� ten dziwny, szczekliwy d�wi�k?

O�Mara zmierzy� j� wzrokiem i trwa�o chwil�, zanim westchn�� g�o�no i odpar�.

��Oczekiwa�em, �e pierwsze pytanie b�dzie dotyczy�o czego� bardziej� zasadniczego. Ale dobrze. Ten d�wi�k nazywamy �miechem, a nie szczekaniem, i jest w wi�kszo�ci wypadk�w psychosomatycznym sposobem zmniejszenia napi�cia zwi�zanego ze strachem czy niepokojem. Za jego pomoc� mo�na wyrazi� r�wnie� niedowierzanie, szyderstwo albo sarkazm, podsumowa� sytuacje, kt�re wydaj� si� zabawne, dziwne czy nielogiczne. Bywa te� zachowaniem uprzejmym, gdy mimo braku powod�w do rado�ci reagujemy �miechem na s�owa kogo� starszego stopniem. Nie b�d� nawet pr�bowa� wyja�nia�, czym jest sarkazm albo ludzkie poczucie humoru, gdy� sami siebie do ko�ca pod tym wzgl�dem nie rozumiemy. Ja akurat, z powod�w, kt�re dane b�dzie pani pozna� p�niej, rzadko si� �miej�.

Chiang znowu czemu� zachichota�. O�Mara zignorowa� go i przeszed� do rzeczy.

��Starszy lekarz Edanelt pozytywnie oceni� pani kompetencje i zasugerowa�, abym jak najszybciej przydzieli� pani� do odpowiedniego oddzia�u. Zanim jednak do tego dojdzie, musi pani pozna� lepiej struktur� i dzia�anie Szpitala. Przekona si� pani, �e dla os�b nie znaj�cych zasad pracy w tym �rodowisku potrafi on by� gro�ny albo wr�cz niebezpieczny. A na razie nie wie pani o nim praktycznie nic.

��Rozumiem � powiedzia�a Cha.

��Niezb�dn� wiedz� uzyska pani od wielu rozmaitych istot, tak spo�r�d personelu medycznego, jak i technicznego. B�d� w�r�d nich Diagnostycy, starsi lekarze i podobni albo zupe�nie niepodobni do pani uzdrawiacze, a tak�e personel piel�gniarski, laboranci i in�ynierowie. Niekt�rzy z nich zostan� pani medycznymi lub administracyjnymi prze�o�onymi, inni za� podw�adnymi, przynajmniej z nazwy, jednak wiedza uzyskana od ka�dego z nich b�dzie tyle samo warta. S�ysza�em ju�, �e wzdraga si� pani przed dzieleniem si� odpowiedzialno�ci� za pacjenta z innym lekarzem. Jako sta�ystka mo�e pani prowadzi� pacjent�w, ale musi zgodzi� si� na to pani prze�o�ony, kt�ry zachowa prawo nadzorowania przebiegu leczenia. Czy rozumie pani ten wym�g i zgadza si� mu podporz�dkowa�?

��Tak � odpar�a Cha Thrat bez wi�kszej rado�ci. Raz jeszcze mia�o by� tak samo jak na pierwszym roku studi�w w szkole wojownik�w � chirurg�w na Sommaradvie. Tyle �e na szcz�cie bez niemedycznych ca�kiem problem�w, kt�re wtedy jej towarzyszy�y.

��Ta rozmowa nie b�dzie mia�a wp�ywu na decyzj� o ewentualnym w��czeniu pani w sk�ad sta�ego personelu Szpitala. Nie potrafi� te� poinstruowa� pani, jak najlepiej zachowa� si� w ka�dej sytuacji. Tego b�dzie pani musia�a nauczy� si� sama dzi�ki obserwacji i uwa�nemu s�uchaniu s��w nauczycieli. Jednak gdyby pojawi�y si� naprawd� powa�ne problemy, kt�rych nie zdo�a pani rozwi�za� samodzielnie, mo�e pani zawsze poprosi� mnie o rad�. Oczywi�cie, im rzadziej b�d� zmuszony pani� widywa�, tym lepsze b�d� mia� o pani zdanie. B�d� otrzymywa� regularne raporty o pani post�pach albo ich braku. To one zadecyduj�, czy zostanie pani z nami, czy wr�ci do domu.

Przerwa� na chwil� i przesun�� wyrostkami d�oni po kr�tkich szarych w�osach. Cha przyjrza�a si� uwa�nie jego g�owie, ale nie dostrzeg�a paso�yt�w, uzna�a wi�c, �e by� to czysto odruchowy gest.

��Nasza rozmowa ma skupi� si� na pewnych niemedycznych aspektach leczenia, jakiemu podda�a pani Chianga. W mo�liwie zwi�z�ej formie chcia�bym dowiedzie� si� jak najwi�cej o pani jako osobie: o pani odczuciach, motywacjach, l�kach, upodobaniach i tak dalej. Czy jest jaki� obszar, na kt�ry nie chcia�aby pani wkracza�? Czy w jakim� przypadku b�dzie pani sk�onna udziela� niejasnych albo fa�szywych odpowiedzi? Czy czuje si� pani skr�powana jakimi� moralnymi, rodzicielskimi lub og�lnospo�ecznymi nakazami narzuconymi jej w dzieci�stwie albo doros�ym �yciu? Musz� ostrzec, �e potrafi� wykry� k�amstwo, nawet bardzo z�o�one, jednak zawsze zabiera to sporo czasu, a tego nie mam za wiele.

Zastanowi�a si� chwil�.

��Wola�abym nie porusza� kwestii zwi�zanych z �yciem seksualnym, ale w pozosta�ych b�d� odpowiada� szczerze i wyczerpuj�co.

��Dobrze! Tego tematu nie zamierzam zg��bia� i mam nadziej�, �e nigdy nie b�d� do tego zmuszony. Obecnie interesuj� mnie pani my�li i odczucia pomi�dzy chwil�, gdy pierwszy raz zobaczy�a pani pacjenta, a momentem podj�cia decyzji o operacji. Chcia�bym pozna� r�wnie� przebieg pani rozm�w z lekarzem, kt�ry pierwszy znalaz� si� na miejscu zdarzenia, i powody zwlekania z dzia�aniem, gdy ju� przej�a pani odpowiedzialno�� za udzielenie pomocy. Prosz� opisa� jak najdok�adniej, co wtedy pani czu�a, i w miar� mo�liwo�ci wyja�ni� pobudki w�asnych czyn�w. Raczej bez szczeg�lnego zastanowienia, oddaj�c strumie� my�li. Cha Thrat przywo�ywa�a przez chwil� nie tak dawne jeszcze wspomnienia.

��Sp�dza�am w tamtej okolicy przymusowy urlop. Przymusowy, bo wola�abym wtedy pracowa� w swoim szpitalu, zamiast szuka� sposob�w na zabicie nudy. Gdy us�ysza�am o wypadku, niemal si� ucieszy�am, s�dz�c, �e rannym b�dzie Sommaradvanin, kt�remu oczywi�cie umia�abym pom�c. Potem jednak zobaczy�am rannego Ziemianina, kt�rego miejscowy lekarz nie �mia�by tkn��, gdy� by� uzdrawiaczem s�ug. Ofiara nie by�a wprawdzie naszym wojownikiem, jednak nale�a�o j� zaliczy� do wojownik�w, na dodatek tych, kt�rzy ucierpieli w trakcie wype�niania swoich obowi�zk�w. Nie znam waszych miar czasu, ale wypadek zdarzy� si� tu� przed wschodem s�o�ca, a gdy dotar�am nad brzeg jeziora, zbli�a�a si� pora rannego posi�ku. Nie dysponowa�am wiedz� na temat anatomii pacjenta czy podawania lek�w, musia�am wi�c dok�adnie wszystko rozwa�y�. Wzi�am pod uwag� nawet takie rozwi�zania, jak wykrwawienie si� na �mier� albo, w lito�ciwszej wersji, utopienie go w jeziorze.�� Przerwa�a na chwil�, bo wyda�o jej si�, �e O�Mara dozna� przej�ciowej blokady g�rnych dr�g oddechowych.�� Po serii bada� i ocenie ryzyka wczesnym popo�udniem rozpocz�am operacj�. Nie wiedzia�am wtedy, �e Chiang jest dow�dc� statku.

Obaj Ziemianie wymienili spojrzenia.

��Czyli zacz�a pani operowa� jakie� pi��, sze�� godzin p�niej. Czy podejmowanie zawodowych decyzji zwykle trwa u was tak d�ugo? A zrobi�oby r�nic�, gdyby zna�a pani status Chianga?

��To naprawd� by�o wielkie ryzyko, a nie chcia�am dopu�ci� do utraty ko�czyny � powt�rzy�a zdecydowanie, wyczuwaj�c krytycyzm.�� R�nic� za�, owszem, zrobi�oby. Wojownik � chirurg zajmuje ni�sz� pozycj� ni� w�adca, podobnie jak lekarz s�ug stoi ni�ej ni� wojownik. Nie wolno mi wykracza� poza moje kwalifikacje. Nasze prawo, chocia� �agodniejsze obecnie, przewiduje surowe kary za naruszenie tej zasady. Jednak to by�a na pewno wyj�tkowa sytuacja. Ba�am si�, ale te� chcia�am sprosta� wyzwaniu, wi�c ostatecznie i tak zapewne zacz�abym dzia�a�.

��Ciesz� si�, �e zwykle nie przekracza pani swoich kompetencji�

��Dobrze, �e raz zdarzy�o si� inaczej � wtr�ci� Chiang.

���i prze�o�eni nie b�d� mieli pani nic do zarzucenia � doko�czy� O�Mara.�� Jednak ciekaw jestem hierarchii spo�ecznej rzutuj�cej na praktyk� medyczn� na Sommaradvie. Mo�e mi pani o niej opowiedzie�?

Cha nie kry�a zdumienia tym nonsensownym wed�ug niej pytaniem.

��Oczywi�cie, �e mog�. Na Sommaradvie mamy trzy warstwy: s�ug, wojownik�w i w�adc�w. Odpowiadaj� im trzy grupy lekarzy�

Na samym dole znajdowali si� s�udzy, kt�rzy wykonywali proste i monotonne prace, pod wieloma wzgl�dami wa�ne, ale pozbawione elementu ryzyka. Byli grup� zadowolon� z �ycia, chronion� przed zagro�eniami, a ich lekarze stosowali proste, tradycyjne metody leczenia z wykorzystaniem zi� i ok�ad�w. Kolejn� warstw� stanowili o wiele mniej liczni wojownicy, na kt�rych ci��y�a r�wnocze�nie znacznie wi�ksza odpowiedzialno��. Cz�sto musieli te� podejmowa� ryzykowne zadania.

Na Sommaradvie od wielu pokole� nie by�o wojny, jednak klasa wojownik�w zachowa�a sw� nazw�, gdy� chodzi�o o potomk�w istot, kt�re walczy�y w obronie swoich ziem, polowa�y dla zdobycia po�ywienia, budowa�y umocnienia miejskie i wykonywa�y inne odpowiedzialne prace, podczas gdy s�udzy troszczyli si� o ich potrzeby. Obecnie warstwa wojownik�w sk�ada�a si� z in�ynier�w, technik�w i naukowc�w, kt�rzy nadal cz�sto ryzykowali, pracuj�c w kopalniach, przy budowie r�nych konstrukcji i ochronie w�adc�w. Z tego powodu obra�enia, jakie odnosili, wymaga�y leczenia operacyjnego. Do takiej te� pomocy przygotowywano w pierwszym rz�dzie ich lekarzy.

Lekarze w�adc�w ponosili najwi�ksz� odpowiedzialno��, za to ich praca bywa�a mniej zauwa�ana i rzadziej nagradzana.

W�adc�w skutecznie chroniono przed ewentualnymi wypadkami czy zranieniem. Klas� t� tworzyli badacze, plani�ci i administratorzy. Odpowiadali oni za sprawne funkcjonowanie ca�ej planety, najbardziej wi�c zagra�a�y im zaburzenia pracy umys�u. Ich lekarze specjalizowali si� w magii zdolnej uzdrowi� dusz� i innych zagadnieniach medycyny nieinwazyjnej.

��Ten podzia� istnia� nawet w najdawniejszych czasach � zako�czy�a Cha Thrat.�� Zawsze mieli�my uzdrawiaczy, chirurg�w i mag�w.

O�Mara spojrza� na swoje u�o�one p�asko na blacie d�onie.

��Mi�o wiedzie�, i� moja profesja lokuje si� na samym szczycie sommaradva�skich nauk medycznych, chocia� wola�bym chyba nie by� zwany magiem.�� Uni�s� gwa�townie g�ow�. � Co si� dzieje, gdy kt�ry� z wojownik�w albo w�adc�w dostanie zwyk�ej kolki �o��dkowej? Albo s�uga z�amie przypadkowo nog�? Albo s�uga czy wojownik przestanie by� zadowolony ze swojego losu i zapragnie sta� si� kim� wi�cej?

��Cz�onkowie ekipy kontaktowej wys�ali ju� pe�en raport na ten temat � wtr�ci� si� Chiang.�� Jednak decyzja o zabraniu Cha Thrat zapad�a w ostatniej chwili i mo�liwe, �e raport przyby� razem z nami na Thromasaggarze.

O�Mara westchn�� g�o�no i Cha pomy�la�a, czy nie jest to przypadkiem wyraz irytacji spowodowanej przez s�owa dow�dcy statku.

��Mo�e, niemniej poczta szpitalna nie dzia�a nadal z szybko�ci� �wiat�a � powiedzia� psycholog.�� S�ucham, Cha Thrat.

��Jest ma�o prawdopodobne, aby s�udze zdarzy� si� taki wypadek, ale w�wczas o pomoc zostanie poproszony chirurg � wojownik, kt�ry oceni obra�enia i zgodzi si� albo i nie poprowadzi� leczenie. Nikt nie bierze �atwo na siebie odpowiedzialno�ci za pacjenta, co wida� by�o zreszt� w przypadku Chianga, jakiekolwiek niepowodzenie w rodzaju utraty organu, ko�czyny albo wr�cz �ycia ma za� powa�ne konsekwencje dla lekarza. Gdyby z kolei wojownik lub w�adca potrzebowa� prostej pomocy medycznej, zaszczycony uzdra � wiacz s�ug pomo�e w czym trzeba. Je�li znajdzie si� jaki� niezadowolony, ale ambitny s�uga albo wojownik, mo�e stara� si� o wyniesienie do wy�szej klasy. Oznacza to jednak mn�stwo stara� i trudnych egzamin�w, o wiele �atwiej zatem jest pozosta� tam, gdzie si� by�o wcze�niej, zgodnie z pozycj� rodziny albo szczepu. Je�li kto� ma problemy z ci���c� na nim odpowiedzialno�ci�, mo�e zawsze przej�� do ni�szej warstwy. Niemniej na awanse, nawet drobne, wewn�trz w�asnej klasy nie jest �atwo zas�u�y�.

��U nas te� nie jest o nie �atwo � mrukn�� O�Mara.�� Co jednak sprawi�o, �e przyby�a pani do Szpitala? Ambicja, ciekawo�� czy mo�e ch�� uwolnienia si� od problem�w na w�asnym �wiecie?

Cha pojmowa�a, jak istotne jest to pytanie. Odpowied� mog�a zawa�y� na jej dalszym pobycie w Szpitalu. Postara�a si� tak j� u�o�y�, aby by�a mo�liwie najbardziej szczera, precyzyjna i zwi�z�a, ale nim zacz�a m�wi�, dow�dca statku znowu si� odezwa�.

��Byli�my bardzo wdzi�czni Cha Thrat za uratowanie mi �ycia � wyrzuci� z siebie pospiesznie.�� Dali�my to wyra�nie do zrozumienia jej wsp�pracownikom i prze�o�onym, co sprowadzi�o rozmow� na temat leczenia przez specjalist�w obcych ras. Wspomnieli�my o Szpitalu, gdzie jest to w�a�ciwie regu��. Zaproponowano nam wtedy, by Cha odwiedzi�a t� niezwyk�� plac�wk�, a my si� zgodzili�my. Kontakt z Sommaradv� przebiega jak dot�d ca�kiem dobrze i nie chcieli�my ryzykowa� obra�enia ich odmow�. Rozumiem, �e obeszli�my w ten spos�b normaln� procedur� wy�aniania kandydat�w na sta�yst�w, jednak Cha udowodni�a ju� pewne umiej�tno�ci w interesuj�cej was dziedzinie, pomy�leli�my wi�c�

Nie odrywaj�c spojrzenia od Cha, O�Mara uni�s� d�o� i poczeka�, a� oficer zamilknie.

��Jest to zatem decyzja polityczna i musimy si� zgodzi�, czy chcemy czy nie. Niemniej pytanie pozostaje. Dlaczego chcia�a pani tu przylecie�?

��Wcale nie chcia�am. Zosta�am wys�ana. Chiang zakry� nagle oczy d�oni� w ge�cie, kt�rego Cha jeszcze u niego nie widzia�a. O�Mara przygl�da� jej si� przez chwil�, zanim znowu si� odezwa�.

��Prosz� o wyja�nienie.

��Gdy wojownicy z Korpusu Kontroli opowiedzieli nam, ile r�nych inteligentnych gatunk�w tworzy Federacj�, i wspomnieli o Szpitalu, w kt�rym spotka� mo�na wiele z nich przy pracy, by�am zaciekawiona i zainteresowana, ale nazbyt obawia�am si� spotkania przedstawicieli niejednej obcej rasy, ale a� siedemdziesi�ciu. Mog�oby mnie to przyprawi� o chorob� w�adc�w. M�wi�am wszystkim, kt�rzy tylko chcieli s�ucha�, �e nie jestem wystarczaj�co kompetentnym chirurgiem, aby wysy�a� mnie w takie miejsce. Nie udawa�am skromno�ci. Naprawd� by�am, to znaczy jestem, ignorantk�. Poniewa� nale�� do klasy wojownik�w, nikt nie m�g� mnie do niczego zmusi�, ale moi wsp�pracownicy i miejscowi w�adcy niedwuznacznie dawali mi do zrozumienia, �e najlepiej b�dzie, je�li polec�.

��Ignorancja zawsze mo�e by� przej�ciowa � powiedzia� O�Mara.�� Domy�lam si�, �e musieli bardzo na pani� naciska�. Dlaczego?

��W moim szpitalu szanuj� mnie, ale niezbyt lubi� � podj�a z nadziej�, �e autotranslator usunie ton z�o�ci z jej g�osu.�� Chocia� jestem jedn� z pierwszych kobiet chirurg�w, co samo w sobie jest nowo�ci�, du�� wag� przywi�zuj� do tradycyjnych warto�ci. Nie toleruj� odst�pstw od regu� naszego zawodu, z kt�rymi spotykam si� ostatnio coraz cz�ciej. Jestem w takich sytuacjach krytyczna zar�wno wobec koleg�w, jak i prze�o�onych. Zasugerowano mi, �e je�li nie skorzystam z propozycji Ziemian, b�d� poddawana coraz silniejszym szykanom na gruncie zawodowym. Zbyt to z�o�one, aby przedstawi� rzecz w paru s�owach, ale moi w�adcy porozumieli si� z przedstawicielami Korpusu, kt�rzy i tak zach�cali mnie jak mogli. W ten spos�b Ziemianie ci�gn�li, a moi pchali i ostatecznie znalaz�am si� tutaj. Ale skoro ju� tu jestem, postaram si� mo�liwie najlepiej wykorzysta� wszystkie swoje umiej�tno�ci.

O�Mara spojrza� na dow�dc� statku. Chiang ods�oni� oczy, ale poczerwienia� na twarzy.

��Kontakty na Sommaradvie rozwija�y si� pomy�lnie, ale znalaz�y si� akurat w delikatnym stadium � powiedzia� Chiang.�� Nie chcieli�my ryzykowa� odmow� w tak drobnej wed�ug nas sprawie. Poza tym byli�my przekonani, �e Cha nie ma �atwego �ycia ze swoimi, i pomy�leli�my, c�, ja pomy�la�em, �e tutaj poczuje si� szcz�liwsza.

��Tak wi�c nie tylko polityka wchodzi tu w gr�, ale tak�e przymuszenie do zg�oszenia si� na ochotnika. Taka osoba mo�e nie spe�ni� naszych wymaga� � powiedzia� psycholog, mierz�c spojrzeniem Chianga, kt�rego twarz pociemnia�a jeszcze bardziej.�� Na dodatek, kieruj�c si� �le rozumian� wdzi�czno�ci�, pr�bowali�cie zatai� przede mn� prawd�. Wspaniale!�� Obr�ci� g�ow� w kierunku Cha.�� Doceniam pani szczero��. Ten materia� przyda mi si� przy sporz�dzaniu pani profilu, ale mimo tego, co mo�e s�dzi� pani przyjaciel, nie wp�ynie on na ocen� pani przydatno�ci do pracy w Szpitalu. Wa�ne, czy spe�ni pani warunki stawiane zwykle sta�ystom. Pozna je pani podczas szkolenia, kt�re zacznie si� jutro rano.�� M�wi� coraz szybciej, jakby czas mu si� ko�czy�. � W sekretariacie otrzyma pani pakiet z planami Szpitala, rozk�adem zaj��, regulaminem i poradnikiem dla nowo przyby�ych, wszystko w j�zyku u�ywanym powszechnie na Sommaradvie. Paru naszych sta�yst�w na pewno powie pani, �e pierwszym i najtrudniejszym testem jest znalezienie w�asnej kwatery. Powodzenia, Cha Thrat.

Gdy kierowa�a si� pomi�dzy licznymi siedziskami do drzwi, us�ysza�a jeszcze, jak O�Mara zaczyna rozmow� z Chiangiem:

��Przede wszystkim interesuje mnie pa�ski stan zaraz po operacji, majorze. Nie nawiedza�y pana nawracaj�ce koszmary czy trudne do wyja�nienia stany napi�cia, kt�rym towarzyszy�oby pocenie si�? Nie mia� pan trudno�ci z oddychaniem ani poczucia duszenia albo toni�cia? Nie by�o l�k�w przed ciemno�ci�?�

Naprawd�, pomy�la�a Cha Thrat, O�Mara jest wielkim magiem.

W sekretariacie Braithwaite da� jej obiecane broszury i udzieli� kilku dodatkowych rad, a tak�e wr�czy� bia�� opask�, kt�r� mia�a nosi� na jednej z g�rnych ko�czyn. Sygnalizowa�a ona wszystkim, �e maj� przed sob� sta�ystk�, kt�ra mo�e by� przera�ona i zagubiona. W razie potrzeby mog�a pyta� kt�regokolwiek z pracownik�w Szpitala o drog�. On te� �yczy� jej powodzenia.

Odnalezienie kwatery by�o rzeczywi�cie koszmarnie trudne. Dwukrotnie musia�a prosi� o pomoc i za ka�dym razem wybiera�a grupy okrytych srebrzystym futrem Kelgian, kt�rzy � jak jej si� zdawa�o � byli w ka�dym zak�tku Szpitala. Nie ci�gn�o jej do wielkich i ci�kich potwor�w ani pomara�czowych istot w wype�nionych chlorem kombinezonach. W obu przypadkach, mimo grzecznej pro�by, informacje przekazano jej w spos�b osch�y i nieuprzejmy.

W pierwszej chwili poczu�a si� ura�ona, potem dostrzeg�a jednak, �e Kelgianie tak samo odnosz� si� nawet do siebie, i uzna�a, �e m�drzej b�dzie nie �ywi� do nich pretensji za brak uprzejmo�ci w kontaktach z obcymi.

Gdy w ko�cu dotar�a do swojego pokoju, drzwi zasta�a szeroko otwarte, a na pod�odze zobaczy�a Timminsa z ma�ym, popiskuj�cym i mrugaj�cym pude�eczkiem w d�oni.

��Tylko sprawdzam � powiedzia�. � Zaraz sko�cz�. Prosz� si� rozejrze�. Instrukcje obs�ugi wszystkich urz�dze� le�� na stoliku. Gdyby czego� pani nie rozumia�a, prosz� skorzysta� z komunikatora i po��czy� si� z dzia�em szkolenia. Oni pani pomog�. � Obr�ci� si� na plecy i wsta� w spos�b, kt�ry dla niej by�by niewykonaln� ekwilibrystyk�. � Jak si� pani podoba?

��Jestem zdumiona � powiedzia�a Cha Thrat szczerze zaskoczona tym, jak dobrze przygotowano jej kwater�. � Ca�kiem jak w moim szpitalu.

��Staramy si� � rzek� Timmins, uni�s� d�o� w niezrozumia�ym dla niej ge�cie i wyszed�.

D�u�szy czas kr��y�a po pokoju, ogl�daj�c meble i wyposa�enie, i nie mog�a do ko�ca uwierzy� w�asnym oczom. Wiedzia�a, �e zrobiono wiele zdj�� i pomiar�w jej kwatery na poziomie dla wojownik�w � chirurg�w Domu Uzdrowie� Calgren, ale nie oczekiwa�a a� takiej wierno�ci w odtwarzaniu detali. By�y tu nawet jej ulubione reprodukcje, takie same tapety, o�wietlenie, drobiazgi osobiste. Znalaz�a te� jednak sporo mniej lub bardziej subtelnych r�nic, kt�re przypomina�y, �e mimo wszystko nie znajduje si� na macierzystym �wiecie.

Sam pok�j by� wi�kszy, meble za� wygodniejsze, poza tym nie by�o na nich wida� z��czy, tak jakby ka�dy zrobiono z jednego kawa�ka materia�u. Wszystkie drzwiczki, szuflady i zamki dzia�a�y bez zarzutu, co nigdy nie zdarza�o si� orygina�om. No i powietrze pachnia�o inaczej� a raczej w og�le nie mia�o zapachu.

W ko�cu pocz�tkow� rado�� wypar�a my�l, �e znalaz�a si� jedynie w ma�ej enklawie normalno�ci osadzonej wewn�trz wielkiej, obcej i przera�aj�co z�o�onej budowli. Ba�a si� teraz znacznie bardziej ni� kiedykolwiek w domu. Na dodatek zaczyna�a odczuwa� samotno��. Intensywn� i r�wnie dokuczliw� jak g��d.

Jednak pami�ta�a, �e na dalekiej Sommaradvie nie jest osob� po��dan�, tutaj za� �yczliwie j� powitano, musi wi�c � cho�by tylko z poczucia obowi�zku � pozosta� w tym niesamowitym szpitalu. Wiedzia�a, �e zanim tutejsi w�adcy postanowi� j� odes�a�, postara si� jak najwi�cej od nich nauczy�.

Najlepiej b�dzie zacz�� nauk� od razu.

Zastanowi�a si�, czy naprawd� jest g�odna, czy mo�e tylko jej si� zdaje. Podczas pierwszej wizyty w sto��wce nie najad�a si� do syta, ale by�a zbyt zaabsorbowana innymi sprawami. Teraz zacz�a sprawdza� na planie, jak doj�� do sto��wki i gdzie le�y sala wyk�adowa, w kt�rej powinny odby� si� rano jej pierwsze zaj�cia. Nie mia�a jednak przesadnej ochoty na w�dr�wk� zat�oczonymi korytarzami. By�a bardzo zm�czona, pok�j za� wyposa�ono w ma�y modu� spo�ywczy, na wypadek gdyby pogr��ony w nauce sta�ysta nie chcia� przerywa� lektury �adnymi spacerami.

Przejrza�a list� stosownych dla niej potraw i wybra�a �rednie i du�e porcje tego i owego. Gdy poczu�a si� ju� syta, spr�bowa�a zasn��.

Zewsz�d dobiega�y ledwie s�yszalne, trudne do zidentyfikowania d�wi�ki, kt�rych nie zna�a jeszcze na tyle, aby je ignorowa�. Sen nie chcia� przyj��, powr�ci� za to strach. Zastanawia�a si�, czy nie staje si� z wolna przypadkiem dla O�Mary, i jeszcze bardziej zw�tpi�a w swoj� przysz�o�� w Szpitalu. W ko�cu w��czy�a ekran sufitowy, by sprawdzi�, co uda jej si� znale�� na kana�ach rozrywkowych i edukacyjnych.

Wed�ug rozpiski dziesi�� kana��w nadawa�o nieustannie najpopularniejsze programy rozrywkowe Federacji, aktualne wiadomo�ci i filmy. W razie potrzeby mo�na by�o w��cza� t�umaczenie ka�dego z nich. Szybko odkry�a jednak, �e wprawdzie rozumie s�owa wypowiadane przez obcych na ekranie, lecz wszystko, co im towarzyszy, wydaje jej si� przera�aj�ce, dziwne, tajemnicze albo wprost obsceniczne. Prze��czy�a si� na kana�y edukacyjne.

Tutaj mog�a wybiera� pomi�dzy trudnymi do poj�cia zestawieniami, tabelami i wykresami temperatury, ci�nienia krwi i pulsu oko�o pi��dziesi�ciu r�nych istot a relacjami z trwaj�cych operacji, kt�re na pewno nie mog�y nikogo u�pi�.

W desperacji spr�bowa�a kana��w audio, jednak muzyka, kt�r� znalaz�a, nawet po przyciszeniu brzmia�a jak zgrzyty zepsutej maszynerii. W ko�cu, ku jej wielkiemu zaskoczeniu, co� zabrz�cza�o stanowczo. To budzik dawa� zna�, i� je�li chce jeszcze zje�� �niadanie przed wyk�adem, powinna ju� wstawa�.

Wyk�adowca by� Nidia�czykiem, przedstawi� si� jako starszy lekarz Cresk � Sar. M�wi�c, przemieszcza� si� tam i z powrotem przed grup� sta�yst�w niczym ma�y, w�ochaty drapie�nik i ile razy mija� Cha Thrat, ta mia�a ochot� albo zwin�� si� w ciasn� kul� dla obrony przed zagro�eniem, albo uciec.

��Dla ograniczenia nieporozumie� przy spotkaniach i dla unikni�cia ura�enia rozm�wc�w dobrze jest uzna�, �e wszyscy, kt�rzy nie nale�� do waszych gatunk�w, s� istotami bezp�ciowymi. Czy zwracacie si� do nich wprost, czy tylko m�wicie o nich, starajcie si� u�ywa� rodzaju odpowiadaj�cego nazwie ich gatunku. Jedynym wyj�tkiem s� sytuacje, gdy leczenie wymaga wnikni�cia w sprawy p�ci. Lekarz powinien w�wczas umie� rozpozna�, z kim ma do czynienia, zw�aszcza w przypadku gatunk�w, u kt�rych spotyka si� wiele p�ci. Mo�e to mie� znaczenie dla przebiegu terapii. Ja jestem akurat nidia�skim samcem DBDG, mo�ecie zatem stosowa� wobec mnie rodzaj m�ski albo, co w wielu j�zykach b�dzie wyj�ciem r�wnie dobrym, nijaki.

Gdy odra�aj�ca w�ochata istota przesz�a znowu kilka krok�w od niej, Cha pomy�la�a, �e nie mia�aby problem�w z uznaniem starszego lekarza za �co�� raczej ni� �kogo��.

Szukaj�c mniej odpychaj�cego widoku, spojrza�a na s�siada, jednego z trzech uczestnicz�cych w zaj�ciach Kelgian. Wyda�o jej si� dziwne, �e futro tych istot podoba jej si�, ca�kiem jak koj�ce harmoni� dzie�o sztuki, podczas gdy r�wnie obce ow�osienie wyk�adowcy budzi w niej odraz�. Sier�� g�sienicowatych by�a w nieustannym ruchu, d�ugie i mi�kkie fale przetacza�y si� od sto�kowatej g�owy do ogona, czasem nak�adaj�c si� na siebie albo rodz�c wt�rne pofa�dowania, ca�kiem jakby targa� ni� niewyczuwalny wiatr. Z pocz�tku wydawa�o si� Cha, �e rz�dzi tym przypadek, ale potem odkry�a, �e sekwencje si� powtarzaj�.

��Na co si� gapisz?�� spyta� nagle Kelgianin z sykiem i j�kiem, kt�re autotranslator prze�o�y� na zrozumia�e dla Cha s�owa.�� Mam jak�� �ysin� albo co�?

��Przepraszam, nie chcia�am ci� urazi� � powiedzia�a Cha.�� Twoja sier�� jest pi�kna i nie mog� si� powstrzyma�, aby nie spogl�da� na ni� z podziwem�

��Uwa�ajcie, wy dwoje!�� upomnia� ich ostro starszy lekarz. Podszed� bli�ej, przyjrza� si� im po kolei i wr�ci� do swojej w�dr�wki.

��W�osy Cresk � Sara to dopiero jest widok � powiedzia� cicho Kelgianin.�� Ilekro� na niego spojrz�, mam wra�enie, �e zaraz przejd� na mnie jakie� paso�yty. Wiem, �e ich nie ma, ale i tak ci�gle mam ochot� si� podrapa�.

Tym razem wyk�adowca zmierzy� ich tylko spojrzeniem i prychn�� z irytacj� co�, czego autotranslator nie przet�umaczy�.

��Dymorfizm p�ciowy jest �r�d�em wielu trudnych do zrozumienia zachowa� � powiedzia�, podejmuj�c w�tek.�� Raz jeszcze podkre�lam wi�c, �e o ile p�e� pacjenta nie ma znaczenia dla terapii, nale�y j� ignorowa� albo wr�cz unika� tematu. Niekt�rzy z was mog� uwa�a�, �e wiedza o r�nicach p�ciowych u obcych mo�e si� okaza� przydatna, na przyk�ad podczas towarzyskich kontakt�w, w kt�re obfituje ten nader plotkarski szpital, jednak wierzcie mi, na gruncie zawodowym wspomniana ignorancja jest zalet�.

��Ale przecie� czasem ignorowanie p�ci innej istoty mo�e by� poczytane za nieuprzejmo�� � powiedzia� siedz�cy kilka miejsc dalej Melfianin.�� Na przyk�ad podczas wsp�lnych posi�k�w czy wyk�ad�w�

��Mam wra�enie, �e usi�ujesz by� kim�, kogo nasi ziemscy koledzy zw� d�entelmenem � powiedzia� Cresk � Sar ze szczekni�ciem, kt�re mog�o oznacza� �miech.�� Nie s�ucha�e�. Chodzi o ignorowanie r�nic. Pr�buj my�le� o wszystkich, kt�rzy nie nale�� do twojej rasy, jak o istotach rodzaju nijakiego. W przeciwnym razie b�dziesz musia� naprawd� bardzo si� stara�, aby dostrzec co trzeba, i nierzadko pope�nisz gaf�, na przyk�ad w kontaktach z Hudlarianami, kt�rzy zmieniaj� p�e�, a wraz z ni� wiele wzorc�w zachowa�.

��A co si� dzieje, je�li czasem para Hudlarian nie zgra si� w zmianach p�ci?�� spyta� Kelgianin obok Cha Thrat.

Tu i �wdzie rozleg�y si� dziwne odg�osy, z kt�rych �aden nie zosta� przet�umaczony. Starszy lekarz spojrza� na Kelgianina, kt�rego sier�� z jakiego� powodu zafalowa�a gwa�townie.

��Potraktuj� to jako powa�ne pytanie, chocia� w�tpi�, czy z tak� intencj� zosta�o zadane � odpar�. � Jednak miast odpowiada� samemu, poprosz� o to jednego z was. Konkretnie, obecnego tu hudlarianskiego sta�yst�. Czy mo�esz wyj�� przed wszystkich?

Wi�c tak wygl�da Hudlarianin, pomy�la�a Cha Thrat.

By�a to przysadzista i ci�ka istota okryta g�adk�, ciemnoszar� sk�r� z zaschni�t� tu i �wdzie farb�, kt�r� sta�ysta spryskiwa� si� przed wyk�adem. Cha widzia�a to i uzna�a, �e to naprawd� dziwny spos�b u�ywania kosmetyk�w. Tu��w wspiera� si� na sze�ciu mocnych odn�ach, z kt�rych ka�de ko�czy�o si� grup� elastycznych wyrostk�w zwijaj�cych si� do wewn�trz, tak �e ci�ar cia�a rozk�ada� si� na knykcie.

Nie by�o wida� �adnych naturalnych otwor�w, nawet na g�owie, kt�ra mie�ci�a pokryte tward�, przezroczyst� b�on� ochronn� oczy oraz p�okr�g�� membran�. Ta zawibrowa�a nagle, gdy stworzenie obr�ci�o si� w ich stron�.

��To bardzo proste, szanowni koledzy � powiedzia� Hudlarianin.�� Obecnie jestem samcem, ale do pokwitania wszyscy pozostajemy bezp�ciowi. Kierunek zmian zale�y od czynnik�w spo�ecznych i �rodowiskowych, czasem bardzo subtelnych. Sygna�y te nie maj� nic wsp�lnego z cielesnym kontaktem. Niekiedy wystarczy widok atrakcyjnego samca, aby wywo�a� przemian� w osobnika rodzaju �e�skiego. Albo odwrotnie. Mo�liwy jest te� �wiadomy wyb�r, je�li komu� zale�y z powod�w zawodowych na przynale�no�ci do kt�rej� p�ci. Poza okresem przebywania w zwi�zku zmiany p�ci maj� u doros�ych osobnik�w charakter do�� dowolny. Natomiast u sta�ych, pragn�cych potomstwa par zmiany p�ci zaczynaj� si� wkr�tce po zap�odnieniu. Do urodzenia dziecka samiec staje si� mniej agresywny, za to bardziej emocjonalnie zwi�zany z partnerk�, kt�ra z kolei traci z wolna �e�skie cechy. Po narodzinach proces trwa, a� to ojciec bierze w ko�cu na siebie g��wny ci�ar opieki nad potomkiem i staje si� powoli samic�, matka za� zyskuje cechy m�skie, kt�re z czasem pozwol� jej zosta� ojcem. Oczywi�cie Jest i taki okres, kiedy oboje znajduj� si� w fazie neutralnej, jednak dotyczy to ci��y, gdy kontakty cielesne nie s� wskazane.

��Dzi�kuj� � powiedzia� starszy lekarz, ale uni�s� niewielk� w�ochat� r�k�, daj�c zna�, aby Hudlarianin nie wraca� jeszcze na miejsce.�� Jakie� pytania czy komentarze?

Spojrza� przy tym na Kelgianina, kt�ry wcze�niej si� odezwa�, ale tym razem to Cha przem�wi�a.

��My�l�, �e Hudlarianie maj� wiele szcz�cia. Nie znaj� dyskryminacji p�ciowej, kt�ra u nas, na Sommaradvie, nie jest bynajmniej rzadka�

��Tam i na wielu innych �wiatach Federacji � wtr�ci�a srebrzysta g�sienica, a futro zje�y�o jej si� za g�ow�.

��Dzi�kuj� Hudlarianinowi za wyja�nienia � powiedzia�a Cha.�� Zdumia�am si� jednak, us�yszawszy, �e jest obecnie samcem. Gdy widzia�am, jak maluje si� przed zaj�ciami, w pierwszej chwili wzi�am go mylnie za samic�.

Hudlarianin chcia� co� powiedzie�, ale Cresk � Sar uciszy� go, unosz�c d�o�.

��To w pierwszej chwili. A w drugiej?

Zmieszana zerkn�a na w�ochat� istot�. Nie wiedzia�a, co odpowiedzie�.

��S�uchamy. Powiedz nam, jakie by�y twoje wra�enia, my�li i przypuszczenia po obserwacji ca�kiem obcej dla ciebie formy �ycia. Zastan�w si� i m�w otwarcie.

Cha spojrza�a na niego w spos�b, kt�ry u innego Sommaradvanina wywo�a�by natychmiastow� s�own� i fizyczn� reakcj�.

��Pierwsze wra�enie ju� opisa�am. Potem pomy�la�am, �e mo�e u Hudlarian to raczej samce maluj� cia�o. Samce albo obie p�ci. Nast�pnie zauwa�y�am, jak ostro�nie nasz kolega si� porusza, tak jakby ba� si� uszkodzi� sprz�ty albo zrani� innych s�uchaczy. Stara� si� by� delikatny pomimo wielkiej si�y fizycznej. Ta, w po��czeniu z masywnym cia�em o sze�ciu, a nie dw�ch albo czterech ko�czynach, sugerowa�a, �e pochodzi z planety o wielkim ci��eniu i odpowiednio du�ym ci�nieniu atmosferycznym, gdzie ewentualny upadek m�g�by mie� katastrofalne skutki. Twarda, ale elastyczna sk�ra, pozbawiona jakichkolwiek otwor�w do przyjmowania pokarm�w i usuwania odpad�w, wskaza�a ostatecznie, �e domniemana farba mo�e by� tak naprawd� roztworem od�ywczym.

Wszyscy obserwowali j� pilnie najr�niejszymi narz�dami wzroku. Nikt si� nie odzywa�.

��Przysz�o mi te� do g�owy co� zapewne nazbyt fantastycznego, chocia� by� mo�e prawdopodobnego � powiedzia�a po chwili wahania.�� Nie wykluczam, �e skoro przywyk�ym do wysokiego ci�nienia zewn�trznego Hudlarianom nie szkodzi pobyt w Szpitalu i nie potrzebuj� tu �adnych skafandr�w, to zapewne mog� znie�� jeszcze mniej sprzyjaj�ce warunki. Kto wie, czy nie s� nawet zdolni do przebywania i pracy bez os�ony w pr�ni kosmicznej � doda�a, oczekuj�c burzliwej odpowiedzi wyk�adowcy.

��Jeszcze chwila, a podasz mi fizjologiczn� klasyfikacj� Hudlarian, chocia� tego tematu jeszcze nie przerabiali�my � rzek� Cresk � Sar, unosz�c r�k�. � Pierwszy raz zobaczy�a� dzisiaj Hudlarianina?

��Dw�ch widzia�am ju� w sto��wce, ale by�am wtedy zbyt zagubiona, �eby ich obserwowa�.

��Oby� by�a coraz mniej zagubiona, Cha Thrat � powiedzia� wyk�adowca i spojrza� na pozosta�ych.�� Nasza sta�ystka objawi�a zdolno�� obserwacji i dedukcji, stora po przeszkoleniu powinna umo�liwi� ka�demu z was udane funkcjonowanie w �rodowisku Szpitala 1 dobre podej�cie do wsp�pracownik�w i pacjent�w. Niemniej odradza�bym my�lenie o kolegach jako o Nidia�czykach, Hudlarianach, Kelgianach czy Melfianach. Pos�ugujcie si� raczej ich fizjologiczn� klasyfikacj�. W�wczas zawsze b�dziecie pami�tali o warunkach �rodowiskowych, jakich potrzebuj�, ich typie metabolizmu i innych cechach. Nie b�dziecie si� te� zastanawia�, czy �rodowisko mo�e by� gro�ne dla was albo dla nich. Na przyk�ad, gdyby PVSJ � owi, chlorodysznemu mieszka�cowi Illensy, rozdar� si� skafander, zagro�ony by�by on sam oraz wszyscy tlenodyszni maj�cy na pocz�tku kodu litery D, E albo F. Gdyby�cie kiedy� musieli udziela� pomocy po wypadku w przestrzeni, mo�e si� zdarzy�, �e trzeba b�dzie sklasyfikowa� ofiar� na podstawie ma�ego fragmentu cia�a, dajmy na to ko�czyny wystaj�cej spod rumowiska. A od trafnego rozpoznania b�dzie zale�e� z kolei skuteczna pomoc. Z tego powodu musicie nauczy� si� zauwa�a� odruchowo wszystko, co mo�e okaza� si� przydatne w takiej sytuacji. Wszystkie cechy i r�nice u otaczaj�cych was istot. Cho�by na pocz�tek pomog�o wam to jedynie ustali�, komu lepiej nie wchodzi� w drog� na korytarzach. A teraz zabior� was na oddzia�, aby�cie zetkn�li si� z pacjentami, zanim przyjdzie pora na kolej�

��A co ze wspomnianym systemem klasyfikacji?�� spyta� Kelgianin. Nie, nie Kelgianin, ale DBLF, poprawi�a si� w my�li Cha Thrat.�� Je�li jest tak wa�ny, marny z ciebie nauczyciel, skoro nam go nie wyja�ni�e�.

Cresk � Sar podszed� powoli do sta�ysty, kt�ry to powiedzia�, a Cha zastanowi�a si�, czyby nie zada� wyk�adowcy szybko jakiego� uprzejmego pytania, aby zatrze� niemi�e wra�enie. Jednak Nidia�czyk zignorowa� Kelgianina i odezwa� si� wprost do Sommaradvanki.

��Zauwa�y�a� ju� na pewno, �e Kelgianie DBLF s� wyszczekani, �le wychowani, nieuprzejmi i ca�kiem pozbawieni taktu�

Powiedz co�, czego nie wiem, pomy�la�a Cha.

��Jednak maj� po temu powody. Poniewa� nigdy nie rozwin�li z�o�onych narz�d�w mowy, ich wypowiedziom brakuje modulacji, a tym samym niezbyt potrafi� wyra�a� emocje. To czyni� za pomoc� futra, kt�rego poruszenia oddaj� wiernie, cho� w spos�b niekontrolowany stan ducha m�wi�cego. Z tego wzgl�du obca jest im sama koncepcja k�amstwa, nigdy nie bawi� si� w dyplomacj�, nie s� taktowni ani nawet nadmiernie uprzejmi. Falowanie sier�ci i tak m�wi wszystko za nich, przynajmniej gdy chodzi o kontakty z innymi Kelgianami. Tak samo zachowuj� si� zreszt� wobec innych ras, a cz�ste u wielu gatunk�w owijanie w bawe�n� niezmiernie ich irytuje. Znajdziesz tu wiele jeszcze odmiennych istot, ale bior�c pod uwag� twoje dzisiejsze zachowanie, chocia� dotychczas spotka�a� przedstawicieli tylko jednej obcej rasy, s�dz�, �e �atwo przystosujesz si� do�

��Teraz b�dziesz rozmawia� tylko z t� prymusk�? � rzuci� Kelgianin, a futro nastroszy�o mu si� jeszcze bardziej.�� To przecie� ja zada�em pytanie, nie pami�tasz?

��Owszem � odpowiedzia� Cresk � Sar, patrz�c na �cienny chronometr.�� Jeszcze dzi� dostaniecie do kwater ta�my z obja�nieniem systemu klasyfikacji. Przestudiujcie je uwa�nie kilka razy, komentarz zrozumiecie dzi�ki autotranslatorom. Teraz mam czas tylko na wyja�nienie podstaw.�� Obr�ci� si� do reszty s�uchaczy, daj�c do zrozumienia, �e odpowied� przeznaczona jest dla og�u.�� O ile nie macie za sob� praktyki w mniejszych wielo�rodowiskowych szpitalach, spotykali�cie dot�d obcych co najwy�ej jednego gatunku naraz i zapewne przypadkiem, cho�by po katastrofie statku. Nazywali�cie ich wtedy zgodnie z tym, sk�d pochodzili. Powtarzam jednak, �e w�a�ciwa i szybka identyfikacja pacjenta jest spraw� najwy�szej wagi, gdy� cz�sto nie jest on w stanie poda� nam �adnych danych na sw�j temat. Dla u�atwienia post�powania w takich sytuacjach stworzyli�my czteroliterowy kod opisuj�cy podstawowe cechy fizjologiczne. Dzi�ki niemu mo�emy podtrzymywa� �ycie i rozpocz�� wst�pne leczenie, podczas gdy patologia zbiera jeszcze dane o pacjencie. Pierwsza litera odnosi si� do stadium ewolucyjnego, na kt�rym dana rasa uzyska�a inteligencj�. Druga wskazuje na typ i rozmieszczenie ko�czyn, narz�d�w zmys��w i otwor�w cia�a. Pozosta�e dwie m�wi� o metabolizmie, sposobie od�ywiania oraz wymogach zwi�zanych z grawitacj� i ci�nieniem, co z kolei sugeruje rodzaj okrywy sk�rnej i mas� istoty.�� Za�mia� si� kr�tko.�� Zwykle musz� u�wiadamia� w tym miejscu sta�ystom, �e ich zaawansowanie ewolucyjne nie mo�e by� podstaw� poczucia wy�szo�ci, jako �e o rozwoju fizycznym decyduj� czynniki �rodowiskowe i ma on nik�y zwi�zek z poziomem inteligencji.

Potem wyja�ni�, �e podane na pierwszym miejscu litery A, B i C oznaczaj� skrzelodysznych. Na wi�kszo�ci �wiat�w �ycie narodzi�o si� w morzu i czasem tam te�, bez wychodzenia na brzeg, pojawi� si� rozum. Litery od D do F dotyczy�y ciep�okrwistych tlenodysznych, do kt�rych nale�a�a wi�kszo�� inteligentnych ras Federacji. G i K opisywa�y tlenodysznych, ale o cechach owad�w. L i M za� uskrzydlone istoty �yj�ce w warunkach lekkiej grawitacji.

Chlorodyszni zgrupowani byli pod literami O i P, po czym nast�powa�y rzadsze, bardziej zaawansowane ewolucyjnie i dziwaczne formy �ycia, jak istoty �ywi�ce si� twardym promieniowaniem, �yj�ce w superniskich temperaturach albo krystaliczne. Oraz zmiennokszta�tni. Niemniej rasy maj�ce szczeg�lne zdolno�ci, w rodzaju telekinezy czy teleportacji, rozwini�te w stopniu pozwalaj�cym im na obywanie si� bez ko�czyn, zosta�y umieszczone pod liter� V, i to niezale�nie od wielko�ci, kszta�tu czy wymog�w �rodowiskowych.

��Trafimy w tym systemie na pewne nieprawid�owo�ci � doda� wyk�adowca.�� S� one skutkiem braku wyobra�ni jego tw�rc�w. Na przyk�ad AACP oznacza istoty o ro�linnym typie metabolizmu, chocia� zwykle przedrostek A odnosi si� do skrzelodysznych. Wszystko st�d, �e nie znano wcze�niej �adnych prostszych ni� ryby form inteligentnego �ycia. Potem dopiero odkryto rozumne, mobilne ro�liny, kt�re wy ewoluowa�y przed rybami, otrzyma�y wi�c przedrostek AA. A teraz � powiedzia�, znowu zerkaj�c na czasomierz � poznacie niekt�re z tych wspania�ych, dziwacznych, a mo�e i przera�aj�cych istot. Zwykli�my kierowa� sta�yst�w do pracy na oddzia�ach zaraz po przybyciu, aby jak najszybciej przywykli do pacjent�w i reszty personelu. Niezale�nie od pozycji, jak� zajmowali�cie na swoich �wiatach, tutaj traficie w szeregi personelu piel�gniarskiego, w ka�dym razie do chwili, gdy przekonacie mnie, �e wasze umiej�tno�ci uzasadniaj� awans. Ale uprzedzam, �e mnie nie�atwo przekona� � doda�. � Prosz� za mn�.

Pod��a� za Cresk � Sarem te� nie by�o �atwo, gdy� jak na tak niewielk� istot� porusza� si� bardzo szybko, a Cha wydawa�o si�, �e wszyscy inni o wiele lepiej radz� sobie z w�dr�wk� korytarzami ni� ona. Po chwili zauwa�y�a jednak, �e Hudlarianin � FROB � te� zostaje w tyle.

��Z oczywistych powod�w wszyscy schodz� mi z drogi � powiedzia�, gdy si� zr�wnali.�� Je�li zajmiesz miejsce zaraz za mn�, b�dziemy mogli przemieszcza� si� o wiele szybciej.

Cha ogarn�o trudne do opisania wra�enie, �e znalaz�a si� nagle we �nie, kt�ry jest r�wnocze�nie koszmarny i wspania�y. We �nie, w kt�rym bestia mog�ca bez wysi�ku rozedrze� j� na p� okazywa�a jej uprzejmo��. Ale nawet je�li to by� sen, nale�a�o jako� zareagowa�.

��To bardzo mi�o z twojej strony. Dzi�kuj�. Membrana Hudlarianina zawibrowa�a, lecz autotranslator zignorowa� to, zaraz potem jednak olbrzym doda�:

��Co do pasty od�ywczej, o kt�rej wspomnia�a� wcze�niej, dodam jeszcze, aby uzupe�ni� twoje b�yskotliwe domys�y, �e na naszej planecie nie jest nam potrzebna. Mamy tak g�st� atmosfer�, �e sk�adniki od�ywcze unosz� si� w niej, tworz�c wr�cz zup�, kt�r� nieustannie wch�aniamy przez sk�r�. Jak widzisz, ostatnia partia pokarmu niemal znikn�a i niebawem b�d� musia� nanie�� kolejn�.

Zanim zd��y�a odpowiedzie�, do��czy� do nich nagle jeden z Kelgian.

��Przed chwil� omal nie rozdepta� mnie jaki� Traltha�czyk. S�dz�, �e mieli�cie bardzo dobry pomys�. Na pewno te� si� tu zmieszcz�.

Przysun�� si� do Cha Thrat, tak �e oboje byli teraz chronieni przez masywne cia�o Hudlarianina.

��Nie chcia�abym ci� urazi�, ale nie potrafi� odr�ni� jednego Kelgianina od drugiego � powiedzia�a Cha, starannie dobieraj�c s�owa.�� Czy to twoje futro podziwia�am na wyk�adzie?

��Podziwianie to w�a�ciwe okre�lenie!�� odpar� Kelgianin, �ywo ruszaj�c sier�ci�. � Nie przejmuj si�. Gdyby w Szpitalu by�o wi�cej Sommaradvan, te� nie potrafi�bym ich odr�ni�.

Nagle si� zatrzymali. Cha wyjrza�a zza Hudlarianina i zrozumia�a, sk�d ten post�j. Cresk � Sar kiwa� na Melfianina i jednego z pozosta�ych dw�ch Kelgian.

��To oddzia� pooperacyjny Traltha�czyk�w � powiedzia�. � Wasza dw�jka b�dzie meldowa� si� tutaj codziennie po zaj�ciach, chyba �e otrzymacie inne polecenia. Nie trzeba tu ubior�w ochronnych, powietrze nadaje si� bowiem do oddychania, a do �ladowych woni Traltha�czyk�w mo�na si� przyzwyczai�. Id�cie, czekaj� tam ju� na was.

Gdy ruszyli w dalsz� drog�, zauwa�y�a, �e niekt�rzy sta�y�ci od��czaj� si� od grupy, chocia� nie dostaj� wcale polecenia. Domy�li�a si�, �e zapewne ju� wcze�niej otrzymali przydzia�y. Jednym z nich by� Hudlarianin. Niebawem gromadka stopnia�a do trzech istot: DBLF � a, jej samej i wyk�adowcy, kt�ry wskaza� w ko�cu na Kelgianina.

��To oddzia� dla PVSJ��w � powiedzia�. � Czekaj� ju� na ciebie w �luzie i poka��, jak korzysta� ze skafandra ochronnego. Potem�

��Ale tam jest chlor!�� zaprotestowa� Kelgianin, je��c futro.�� Nie mo�esz skierowa� mnie na oddzia� z normalnym powietrzem? Naprawd� musisz tak bardzo utrudnia� �ycie nowym? A co b�dzie, je�li przypadkiem rozedr� skafander?

��Odpowiadaj�c po kolei. Nie. Owszem, jak widzisz. Najbli�si pacjenci zatruj� si� tlenem.

��No wiesz?! A ja to co?

��Ty zatrujesz si� chlorem. Ale to i tak b�dzie nic w por�wnaniu z tym, co us�yszysz od siostry oddzia�owej, je�li ci� uratuj�.

Ruszyli dalej, a Cha musia�a dobrze wyci�ga� nogi, aby nad��y� za wyk�adowc� i z nikim si� nie zderzy�, nie mia�a wi�c okazji spyta�, co dla niej przewidziano. Zeszli trzy poziomy ni�ej i w ko�cu zatrzymali si� przed wielk� �luz� z napisami w podstawowych j�zykach Federacji. Nie by�o jednak oczywi�cie w�r�d nich sommaradva�skiego, Cha nadal nie wiedzia�a zatem, gdzie w�a�ciwie jest.

��To oddzia� dla istot rasy AUGL � oznajmi� Cresk � Sar.�� Znajdziesz tam pacjent�w pochodz�cych z Chalderescola. Nale�� do najbardziej przera�aj�cych stworze�, jakie zapewne kiedykolwiek spotkasz. Niemniej nie s� gro�ni, je�li tylko�

��Przedrostek A oznacza skrzelodysznych � przerwa�a mu Cha Thrat.

��Owszem. O co chodzi? O�Mara mi czego� nie powiedzia�? Boisz si� wody?

��Nie, lubi� p�ywa�, przynajmniej po powierzchni. Ale nie mam ubioru ochronnego.

��To nie problem � stwierdzi� Nidia�czyk, za�miawszy si�. � Przygotowanie skomplikowanych skafandr�w do pracy w warunkach znacznej grawitacji, du�ego ci�nienia czy wysokich temperatur rzeczywi�cie wymaga czasu, ale prosty str�j do poruszania si� pod wod� to co innego. Znajdziesz go w �luzie.

Tym razem wszed� ze sta�ystk� do �rodka. Wyja�ni�, �e poniewa� Cha Thrat reprezentuje ca�kiem now� w Szpitalu ras�, musi si� upewni�, czy str�j zosta� dobrze dobrany i b�dzie wygodny. Jednak w �luzie czeka�a ju� nowa przewodniczka, kt�ra zaraz przej�a Cha.

��Witaj. Jestem siostra prze�o�ona Hredlichli, PVSJ � powiedzia�a.�� Tw�j str�j ochronny sk�ada si� z dw�ch cz�ci. Wejd� w doln�, ka�d� nog� wsuwaj�c z osobna w odpowiadaj�cej ci kolejno�ci. Potem chwy� czterema dolnymi, masywniejszymi r�kami g�rn� po�ow� i w�� j� na g�ow� oraz cztery g�rne r�ce. Mo�e ci si� wyda�, �e r�kawy i r�kawice s� za ma�e, ale ma to zapewni� jak najlepsze odczuwanie bod�c�w. Nie uszczelniaj skafandra, dop�ki nie upewnisz si�, �e system podawania powietrza dzia�a jak nale�y. Gdy ju� zrobisz wszystko, co powiedzia�am, poka�� ci, jak trzeba za ka�dym razem sprawdza� skafander. Potem zdejmiesz go i znowu w�o�ysz, a� opanujesz poszczeg�lne czynno�ci. Zaczynaj, prosz�.

Hredlichli kr��y�a wok� niej, podsuwaj�c rady, przy trzech pierwszych pr�bach. Potem, na poz�r ca�kowicie zignorowawszy sta�ystk�, wda�a si� w rozmow� ze starszym lekarzem. Za spraw� okrywaj�cego j� szczelnie kombinezonu wype�nionego ��t� mgie�k� trudno by�o orzec, gdzie w�a�ciwie patrzy. Cha nie umia�a nawet zlokalizowa� jej oczu.

��Cierpimy obecnie na powa�ne braki personelu � oznajmi�a.�� Trzy moje najlepsze siostry zajmuj� si� powa�nymi przypadkami �wie�o po operacjach i nie maj� czasu na nic wi�cej. Jeste� g�odna?

Cha Thrat nie by�a pewna, co odpowiedzie� � zaprzeczy�, jak powinien uczyni� s�uga, czy potwierdzi�. Ale czy Hredlichli mia�a, jak ona, status wojownika? Nie wiedz�c tego, wybra�a rozwi�zanie po�rednie.

��Jestem g�odna, ale nie a� tak bardzo, �eby przeszkadza�o mi to w pracy.

��Dobrze. Jako sta�ystka niebawem przekonasz si�, �e praktycznie wszyscy b�d� pr�bowali wej�� ci na g�ow�. Je�li zdenerwuje ci� to, postaraj si� nie uzewn�trznia� swoich uczu�, a� opu�cisz oddzia�. Gdy tylko zjawi si� kto�, aby ci� zmieni�, b�dziesz mog�a zajrze� do sto��wki. Chyba wiesz ju�, jak obchodzi� si� z kombinezonem�

Cresk � Sar obr�ci� si� w stron� wyj�cia.

��Powodzenia, Cha Thrat � powiedzia�, unosz�c drobn� w�ochat� ko�czyn�.

���skierujemy si� wi�c do dy�urki personelu piel�gniarskiego � ci�gn�a chlorodyszna, nie zwracaj�c ju� uwagi na wychodz�cego Nidia�czyka.�� Sprawd� raz jeszcze zapi�cia i ruszaj za mn�.

Przesz�y do zdumiewaj�co ma�ego pomieszczenia z przezroczyst� �cian�, za kt�r� rozci�ga�a si� zielonkawa g��bia. Sommaradvanka spostrzeg�a, �e trudno odr�ni� przebywaj�ce za ni� istoty od maj�cej nie�� ukojenie ro�linno�ci. Pozosta�e trzy �ciany zastawiono rozmaitymi szafkami i urz�dzeniami, kt�rych przeznaczenia Cha nie pr�bowa�a nawet odgadywa�. Sufit pokrywa�y barwne znaki i geometryczne wzory.

��Mamy tu bardzo dobry personel i �wietne wyniki � powiedzia�a siostra prze�o�ona.�� Nie chc�, aby� to zepsu�a. Je�li uszkodzisz skafander i zaczniesz ton��, nie mo�na b�dzie zastosowa� wobec ciebie metody usta � usta, kieruj si� zatem w�wczas ku najbli�szemu z wyj�� awaryjnych. Oznaczone s� w ten spos�b.�� Pokaza�a jeden z wymalowanych na suficie wzor�w.�� Tam oczekuj pomocy. Przede wszystkim jednak musisz unika� zanieczyszczenia wody odchodami pacjent�w. Wymiana obj�to�ci tak wielkiego basenu to powa�na operacja, kt�ra bardzo utrudni�aby nam prac� i wystawi�a nas na po�miewisko ca�ego Szpitala.

��Rozumiem � powiedzia�a Cha.

Nie pojmowa�a, dlaczego znalaz�a si� w tak okropnym miejscu. Czy natychmiastowa rezygnacja by�aby usprawiedliwiona? O�Mara i Cresk � Sar uprzedzali j� wprawdzie, �e zacznie prac� od najni�szego stanowiska, ale to by�o poni�ej godno�ci wojownika � chirurga. Gdyby jej koledzy us�yszeli, czym ma si� zajmowa�, spotka�aby si� z powszechnym ostracyzmem. Jednak nikt st�d zapewne im tego nie powie, gdy� w Szpitalu podobne zaj�cia s� tak powszechne, �e niewarte nawet wzmianki. Mo�e zreszt� nied�ugo odprawi� j� jako nieprzydatn� do pracy w Szpitalu i ca�y epizod zostanie tajemnic�, nie naruszaj�c jej honoru wojownika. Nadal wszak�e obawia�a si� tego, co jeszcze mog�o j� spotka�.

Zaraz okaza�o si�, �e mia�o by� o wiele gorzej, ni� oczekiwa�a.

��Pacjenci zwykle z g�ry wiedz�, kiedy b�d� potrzebowali odosobnienia � powiedzia�a Hredlichli.�� Wzywaj� wtedy piel�gniark� ze stosownym wyprzedzeniem. Gdy na ciebie wypadnie, znajdziesz potrzebne wyposa�enie za drzwiami oznaczonymi w ten spos�b.�� Wskaza�a kolejny znak na suficie, a potem jarz�c� si� w oddali jego kopi�. � Nie przejmuj si� jednak za bardzo, pacjent bowiem b�dzie wiedzia�, co robi�, i najch�tniej za�atwi wszystko sam. Wi�kszo�� z nich nie przepada za ca�� operacj�, sama zreszt� odkryjesz niebawem, jak �atwo si� pesz�. Zdolni do poruszania si� wol� korzysta� z oznaczonego w ten spos�b pomieszczenia. To d�ugi i w�ski korytarz mog�cy pomie�ci� jednego Chalderczyka, kt�ry sam obs�uguje wszystkie urz�dzenia. Filtrowanie i usuwanie zanieczyszcze� nast�puje tam automatycznie, a je�li cokolwiek si� popsuje, wzywamy technik�w i po krzyku.�� Pokaza�a zamazane kszta�ty po drugiej stronie oddzia�u.�� Gdyby� potrzebowa�a pomocy przy pacjencie, zwr�� si� do siostry Towan. Wi�kszo�� czasu sp�dza teraz z pewnym ci�ko chorym, wi�c nie fatyguj jej bez potrzeby. Potem podam ci podstawowe dane na temat pulsu, ci�nienia i temperatury Chalderczyk�w oraz sposob�w ich mierzenia. Sprawdzamy je regularnie, z cz�stotliwo�ci� zale�n� od stanu pacjenta. Dowiesz si� te�, jak czy�ci� i opatrywa� rany pooperacyjne, co w wodzie zawsze jest nie�atwe. Zreszt� za kilka dni spr�bujesz tego sama. Najpierw jednak musisz pozna� swoich pacjent�w.

Wskaza�a pozbawione drzwi przej�cie na oddzia�. Cha Thrat zda�o si�, �e wszystkie jej dwana�cie ko�czyn ogarnia dziwny parali�. By odwlec wizyt� na oddziale, spyta�a:

��Przepraszam, do jakiej rasy nale�y siostra Towan?

��AMSL. Jest creppellia�skim oktopoidem. W Szpitalu pracuje od bardzo dawna, nie masz si� wi�c czego ba�. Pacjenci te� wiedz�, �e trafi� do nas na sta� kto� nowy, i s� przygotowani na twoje przyj�cie. Przy twoich kszta�tach nie powinna� mie� problem�w z poruszaniem si� w �rodowisku wodnym, proponuj� zatem, aby� sama rozejrza�a si� teraz po oddziale.

��Jeszcze jedno � odezwa�a si� zrozpaczona Cha.�� AMSL to skrzelodyszni. Dlaczego ca�y personel tego oddzia�u nie zosta� dobrany spo�r�d skrzelodysznych? A chyba naj�atwiej by�oby skierowa� tu wy��cznie Chalderczyk�w, aby lekarze byli tej samej rasy co pacjenci?

��Nie spotka�a� dot�d ani jednego naszego podopiecznego, a ju� chcesz reorganizowa� oddzia�! � powiedzia�a siostra, machaj�c dwiema ko�czynami.�� S� dwa powody, aby nie post�powa� tak, jak sugerujesz. Po pierwsze, duzi pacjenci mog� by� r�wnie dobrze leczeni przez o wiele mniejszych od nich medyk�w i Szpital zaprojektowano z my�l� o tym. Z tego te� wynika drugi pow�d. Przestrze� zawsze jest tu czym� deficytowym. Wyobra�asz sobie, ile trzeba by jej przeznaczy� na systemy podtrzymania �ycia dla setki albo wi�cej lekarzy i piel�gniarek z Chalderescola? Ale do�� tego gadania � rzuci�a niecierpliwie.�� Id� i zachowuj si� tak, jakby� wiedzia�a, co tu robisz. Potem jeszcze porozmawiamy Je�li zaraz nie p�jd� czego� zje��, padn� z g�odu.

Cha wyda�o si�, �e min�o naprawd� wiele czasu, zanim zdecydowa�a si� zanurzy� w zielony przestw�r oddzia�u, a i tak oddali�a si� ledwie na pi�� d�ugo�ci swojego cia�a od wej�cia � do metalowej podpory pokrytej farb� oraz zniekszta�caj�cymi kanciaste metalowe elementy sztucznymi ro�linami. Bez w�tpienia ro�linno�� mia�a upodobni� wn�trze do rodzinnych m�rz Chalderczyk�w. Cha op�yn�a wspornik woko�o.

Hredlichli mia�a racj�: Cha Thrat bez trudu porusza�a si� w wodzie. Jeden zamach stopami z r�wnoczesnym zatoczeniem p�kola czterema �rodkowymi ko�czynami pozwala� jej wystrzeli� do przodu na trzy d�ugo�ci cia�a. Gdy usztywni�a jedno albo dwa ze �rodkowych ramion, mog�a zmienia� kierunek i g��boko��. Dot�d nigdy nie mia�a okazji przebywa� tak d�ugo pod wod� i zaczyna�a czerpa� z tego prawdziw� przyjemno��. Raz za razem okr��a�a podpor� od g�ry do do�u i przygl�da�a si� bli�ej sztucznej ro�linno�ci, a szczeg�lnie fosforyzuj�cym z lekka wieloma barwami ki�ciom czego�, co wygl�da�o na owoce, lecz okaza�o si� elementem o�wietlenia wn�trza. Jednak rado�� nie trwa�a d�ugo.

Jeden z zalegaj�cych na dnie d�ugich, ciemnozielonych cieni poruszy� si� i cicho podp�yn�� w pobli�e Cha, a nast�pnie zacz�� z wolna j� okr��a�.

Stworzenie przypomina�o monstrualn� ryb� z pancernymi �uskami i ostr� niczym brzytwa p�etw� ogonow�. Nieliczne otwory otacza�y wyrostki, kt�re normalnie przylega�y do cia�a, by�y jednak wystarczaj�co d�ugie, aby si�gn�� nawet poza klinowat� g�ow�, z kt�rej patrzy�o na Cha pozbawione powiek oko.

Nagle g�owa jakby p�k�a wp�, ukazuj�c r�ow� otch�a� paszczy uzbrojonej w rz�dy wielkich, bia�ych z�b�w. Bestia zbli�y�a si� na tyle, �e Cha dostrzega�a nawet zawirowania wody wok� skrzeli. Z�biska rozwar�y si� jeszcze bardziej.

��Cze��, siostro � mrukn�� potw�r nie�mia�o.

Cha Thrat nie wiedzia�a, czy grafik dy�ur�w na oddziale zosta� u�o�ony przez siostr� Hredlichli, czy mo�e raczej przez jaki� dawno ju� nie serwisowany komputer, a spyta� o to niezbyt mog�a bez podawania w w�tpliwo�� sprawno�ci umys�owej nieznanego autora. Ktokolwiek nim by�, nie nale�a� do istot szczeg�lnie zr�wnowa�onych. Gdy po sze�ciu dniach i ponad dw�ch nocach uwijania si� wok� wielkich pacjent�w na podobie�stwo piel�gnicy otrzyma�a wreszcie ca�e dwa dni wolne, us�ysza�a, �e przynajmniej cz�� tego czasu winna po�wi�ci� na nauk�. Cz��, czyli zdaniem Cresk � Sara dziewi��dziesi�t dziewi�� procent.

Korytarze Szpitala nie przera�a�y jej ju� tak bardzo, zastanawia�a si� wi�c w�a�nie nad przerw� w nauce i spacerem, gdy kto� zadzwoni� do drzwi.

��Tarsedth?�� zawo�a�a Cha.�� Wejd�.

��Mam nadziej�, �e ten okrzyk by� zaproszeniem, a nie kolejnym dowodem niepewno�ci � powiedzia� kelgia�ski sta�ysta, wkraczaj�c do pokoju.�� Powinna� mnie ju� poznawa�.

Cha wiedzia�a ju�, �e w takich sytuacjach najlepsz� odpowiedzi� bywa brak odpowiedzi.

Go�� stan�� dok�adnie przed �ciennym ekranem.

��Co to, dolna ko�czyna ELNT � a? Masz szcz�cie, Cha. �apiesz zasady klasyfikacji fizjologicznej o wiele szybciej ni� wi�kszo�� z nas. A mo�e wykorzystujesz na nauk� ka�d� woln� chwil�? Gdy Cresk � Sar pokaza� nam ostatnio na trzy sekundy przekr�j, a ty zidentyfikowa�a� go jako p�kni�t� ko�� �r�dstopia i paliczek FGLI, zanim jeszcze obraz zgas��

��Jak powiedzia�e�, po prostu mia�am szcz�cie � przerwa�a mu Cha.�� Dwa dni wcze�niej zajrza� na nasz oddzia� Diagnostyk Thornnastor. Podczas prezentacji chorego zasz�o z mojej winy drobne nieporozumienie i dzi�ki temu mia�am okazj� obejrze� z bliska stop� Traltha�czyka, kt�ry bardzo stara� si� mnie nie nadepn��.

��Hredlichli pewnie naskoczy�a na ciebie?

��Powiedzia�a mi��� zacz�a Cha, ale Tarsedth nie umilk�, aby jej wys�ucha�.

��Wsp�czuj�. Ale z chlorodysznymi w og�le jest ci�ko. Zanim przesz�a do Chalderczyk�w, by�a siostr� prze�o�on� na moim oddziale PVSJ. Sporo mi o niej opowiedziano, ��cznie z pewnym incydentem ze starszym lekarzem PVSJ na poziomie pi��dziesi�tym trzecim. Ale co tam si� dzia�o, nie wiem, cho� chcia�bym. Pr�bowali mi wprawdzie to wyja�nia�, ale kto wie, co u takich istot jest norm�, a co szale�stwem czy wr�cz zapowiedzi� skandalu? Po prostu niekt�rzy w tym szpitalu s� po prostu dziwni.

Cha spojrza�a na maj�c� trzydzie�ci ko�czyn istot�, kt�ra tkwi�a przed jej ekranem wygi�ta niczym wielki futrzany znak zapytania.

��Zgadzam si� � powiedzia�a po chwili.

��Masz k�opoty z Hredlichli? My�l� o tym zdarzeniu z Diagnostykiem. Naskar�y�a na ciebie Cresk � Sarowi?

��Nie wiem. Gdy sko�czyli�my wieczorny obch�d, poradzi�a mi, abym przez dwa dni nie pokazywa�a jej si� na oczy, do czego oczywi�cie ch�tnie si� zastosowa�am. M�wi�am ci ju�, �e pozwala mi czasem zmienia� opatrunki? Pod nadzorem oczywi�cie i tylko w przypadku ran, kt�re s� ju� prawie zagojone.

��Nie mo�e by� tak �le, skoro pozwala ci a� na tyle � stwierdzi� Tarsedth.�� Co zamierzasz zrobi� z wolnymi dniami? B�dziesz si� uczy�?

��Nie tylko. Chc� zwiedzi� troch� Szpital, przynajmniej te cz�ci, do kt�rych b�d� mog�a wej�� w moim kombinezonie ochronnym. Jak dot�d nawa� zaj�� i tempo, w jakim Cresk � Sar oprowadza� nas po okolicy, nie da�y mi wielu okazji do zadawania pyta�.

Kelgianin opu�ci� kilka ko�czyn na pod�og�, co jednoznacznie wskazywa�o, �e zamierza si� zbiera�.

��Masz niebezpieczne plany, Cha. Ja tam wol� poznawa� nasz dom wariat�w po kawa�eczku, przynajmniej mniejsze jest prawdopodobie�stwo, �e sko�cz� jako pacjent na uraz�wce. S�ysza�em jednak, �e warto zajrze� na poziom rekreacyjny. Mo�esz zacz�� zwiedzanie w�a�nie stamt�d. Idziesz?

��Tak � odpar�a Cha Thrat.�� Mo�e tam przynajmniej nie b�dzie trzeba wiecznie przed kim� uskakiwa�.

Potem d�ugo nie potrafi�a zrozumie�, jak mog�a si� tak pomyli�.

Napis nad wej�ciem g�osi�:

Cha Thrat i starszy lekarz dotarli na oddzia� kilka minut przed O�Mar� i siostr� prze�o�on�, ale w dy�urce zastali ju� trzy siostry pe�ni�ce tego dnia dy�ur � dwie Kelgianki DBLF i Melfiank� ELWT, kt�re schroni�y si� tam, porzucaj�c pacjent�w.

Jak wyja�ni� Cresk � Sar, ich zachowanie nie by�o przejawem karygodnego braku troski o chorych, ale zwyk�ym �rodkiem ostro�no�ci podj�tym w wyj�tkowej sytuacji. Po raz pierwszy bowiem w dziejach Szpitala Chalderczyk zacz�� si� zachowywa� w spos�b nosz�cy znamiona nieopanowanej agresji.

W zielonkawym p�mroku wida� by�o kr���cy z wolna d�ugi kszta�t. W sumie nic nowego � wielu znudzonych pacjent�w zwyk�o tu sp�dza� czas, p�ywaj�c od �ciany do �ciany. Poza kilkoma oderwanymi kawa�kami sztucznej ro�linno�ci unosz�cymi si� pomi�dzy wspornikami wszystko wygl�da�o normalnie.

��Co z innymi pacjentami, siostro?�� spyta� Cresk � Sar. Jako jedyny starszy lekarz na oddziale zobowi�zany by� zadba� o sprawy medyczne.�� Nikt nie ucierpia�?

Hredlichli podp�yn�a do monitor�w.

��S� wystraszeni i wzburzeni, ale nie odnie�li obra�e�. Nie dosz�o te� do uszkodzenia ich modu��w medycznych. Mieli du�o szcz�cia.

��Albo agresja pacjenta nie by�a skierowana przeciwko nim��� zacz�� O�Mara, ale zamilk�.

Znajduj�ca si� na drugim ko�cu basenu sylwetka skr�ci�a si� nagle i Chalderczyk ruszy� gwa�townie ku dy�urce. Cha dostrzeg�a poruszaj�ce si� energicznie p�etwy, przytulone przez p�d do cia�a wyrostki i l�ni�ce z�by, gdy klinowata g�owa uderzy�a w przezroczyst� �cian�. Ta ugi�a si� wyra�nie, ale nie p�k�a.

Istota by�a zbyt du�a, aby skorzysta� ze zwyk�ego wej�cia, ale przesun�wszy si� nieco, wprowadzi�a do �rodka trzy macki. Nie by�y do�� d�ugie ani silne, by kogokolwiek wyci�gn��, lecz jedna z kelgia�skich si�str prze�y�a kilka chwil strachu. Rozczarowany Chalderczyk odp�yn��, poci�gaj�c za sob� oderwane kawa�ki ro�linno�ci.

O�Mara mrukn�� co�, czego autotranslator nie prze�o�y�, i doda�:

��Kim jest ten pacjent i dlaczego wezwano te� sta�ystk� Cha Thrat?

��To AUGL jeden szesna�cie. Jest z nami od bardzo dawna � odpowiedzia�a Melfianka.�� Tu� przed atakiem wzywa� now� piel�gniark�, Cha Thrat. Gdy powiedzia�am mu, �e nie b�dzie jej przez kilka dni, przesta� si� do nas odzywa�, chocia� jego autotranslator jest na miejscu i dzia�a jak nale�y. Dlatego w�a�nie do��czyli�my j� do listy alarmowego wezwania.

��Ciekawe � rzek� naczelny psycholog, spogl�daj�c na Cha.�� Dlaczego pyta� w�a�nie o pani� i dlaczego zacz�� demolowa� oddzia�, us�yszawszy, �e pani nie ma? Nawi�za�a pani mo�e z nim jak�� szczeg�ln� wi�?

Zanim Cha zd��y�a cokolwiek powiedzie�, starszy lekarz zaj�� si� tym, co dla niego by�o najistotniejsze.

��Czy psychologiczne dociekania mog� poczeka�, majorze? Najwa�niejsze jest obecnie bezpiecze�stwo pacjent�w i personelu oddzia�u. Patologia dostarczy niebawem pistolet z szybko dzia�aj�cymi �adunkami usypiaj�cymi. Gdy ju� uspokoimy pacjenta�

��Pistolet z �adunkami!�� krzykn�a jedna z Kelgianek, a ruchy jej futra m�wi�y o lekcewa�eniu.�� Zapomina pan chyba, �e taki �adunek b�dzie musia� przelecie� sporo w wodzie, kt�ra go spowolni, a potem jeszcze przebi� pancern� sk�r� pacjenta! Pewno��, �e �rodek zadzia�a, daje tylko strza� we wn�trze paszczy, gdzie jest mi�kka tkanka. Aby to zrobi�, kto� b�dzie musia� podp�yn�� bardzo blisko do AUGL � a, co grozi ni mniej, ni wi�cej tylko po�kni�ciem. Tak czy owak, ja na ochotnika si� nie zg�aszam!

Cha Thrat nie czeka�a d�u�ej. Zwr�ci�a si� do starszego lekarza:

��Je�li wyja�ni mi pan dok�adnie, jak to dzia�a, podejm� si� zadania.

��Nie masz odpowiedniego przeszkolenia ani do�wiadczenia��� zacz�� Nidia�czyk, ale O�Mara uni�s� d�o�, prosz�c go o cisz�.

��Oczywi�cie zg�asza si� pani na ochotnika � powiedzia� cicho.�� Ale dlaczego? Bo taka jest pani odwa�na? Albo po prostu g�upia? Ma pani samob�jcze ci�goty? A mo�e poczuwa si� pani do odpowiedzialno�ci i dr�czy pani� poczucie winy?

��Majorze O�Mara � odezwa�a si� stanowczo Hredlichli � nie czas teraz na roztrz�sanie kwestii odpowiedzialno�ci czy analizowanie emocji. Co b�dzie z jeden szesna�cie? I z pozosta�ymi moimi pacjentami?

��Racja, siostro � powiedzia� O�Mara.�� Najpierw spr�buj� porozmawia� z jeden szesna�cie. Wystarczaj�co cz�sto si� spotykali�my, aby odr�ni� mnie od innych ludzi. W trakcie mog� potrzebowa� kontaktu z Cha Thrat, prosz� wi�c pozosta� na fonii.

��Nie b�dzie trzeba � stwierdzi�a stanowczo Cha.�� P�jd� z panem.�� Zacz�a w duchu przygotowywa� si� na rych�y koniec �ywota.

��B�d� zbyt zaj�ty pacjentem, aby pilnowa� i pani, wi�c dobrze � odpar� psycholog, dodaj�c jeszcze co�, co autotranslator zignorowa�. � Prosz� ze mn�.

��Ale to tylko sta�ystka!�� zaprotestowa� starszy lekarz.�� Poza tym w lekkim kombinezonie pacjent mo�e zobaczy� w panu jedynie smakowity k�sek. To wszystko�ercy i do niedawna�

��Chce mnie pan wystraszy�, Cresk � Sar?�� spyta� O�Mara, p�yn�c w kierunku wyj�cia.

��No trudno. Ale i tak przygotuj� wszystko na wypadek, gdyby pa�skie rozmowy nic nie da�y. Siostro, prosz� wezwa� natychmiast czteroosobowy zesp� transportowy w ci�kich kombinezonach. Niech zabior� te� pistolety z �adunkami usypiaj�cymi i kaftan dla w pe�ni �wiadomego i nieskorego do wsp�pracy AUGL � a�

Nim Cresk � Sar sko�czy� wydawa� dyspozycje, Cha pop�yn�a w �lad za naczelnym psychologiem.

Czas d�u�y� im si�, gdy unosili si� w milczeniu po�rodku basenu obserwowani przez milcz�cego i skrytego w oderwanej ro�linno�ci pacjenta. O�Mara uzna�, �e nie powinni robi� nic, co jeden szesna�cie m�g�by uzna� za atak, tylko czeka� cierpliwie na jego ruch. Cha pomy�la�a, �e Ziemianin ma najpewniej racj�, ale i tak zrobi�o jej si� dziwnie gor�co, chocia� woda wko�o nie by�a wcale przesadnie ciep�a. Oblewaj�c si� potem, uzna�a, �e chyba jeszcze nie w pe�ni gotowa jest na koniec �ywota.

Drgn�a nagle, us�yszawszy w s�uchawkach g�os starszego lekarza.

��Jest ju� zesp� od przeprowadzki � powiedzia� cicho Cresk � Sar.�� Na razie nic si� nie dzieje. Mog� ich wys�a�, aby zaj�li si� przenoszeniem pozosta�ych pacjent�w do sali operacyjnej? B�dzie tam im ciasno, ale da si� wznowi� ich leczenie, a wy b�dziecie mieli szesnastk� dla siebie.

��Czy to pilne?�� szepn�� O�Mara.

��Nie � odezwa�a si� Cha, zanim starszy lekarz zd��y� odda� g�os siostrze prze�o�onej.�� Chodzi tylko o rutynow� obserwacj�, zmian� opatrunk�w i podawanie lek�w wspomagaj�cych. Nic szczeg�lnie wa�nego.

��Dzi�kuj�, sta�ystko � powiedzia�a Hredlichli tonem r�wnie ostrym jak atmosfera, kt�r� oddycha�a.�� Nie pracuj� tu zbyt d�ugo, majorze O�Mara, ale mam wra�enie, �e ten pacjent mi ufa. Chcia�abym do was do��czy�.

��Nie. W obu przypadkach � rzek� zdecydowanie psycholog.�� Nie chc� p�oszy� naszego przyjaciela zbyt wielkim ruchem. Siostro, gdyby tw�j skafander zosta� uszkodzony, znalaz�aby� si� w �miertelnym niebezpiecze�stwie, wiesz przecie�. My co najwy�ej utoniemy, nikogo nie zatruwaj�c� Aha�

Pacjent nadal milcza�, ale wreszcie si� ruszy�. P�yn�� w ich stron� niczym gigantyczna torpeda. Tyle �e torpedy nie maj� otwartej paszczy.

Czym pr�dzej pop�yn�li w przeciwne strony, aby z jednego sta� si� dwoma celami, co teoretycznie powinno da� kt�remu� z nich szans� na ratunek. Jednak by� to tylko �rodek ostro�no�ci. O�Mara nie s�dzi�, aby nie�mia�y zwykle, uleg�y i boja�liwy AUGL m�g� naprawd� zaatakowa�.

Tym razem mia� racj�.

Wielka paszcza zamkn�a si�, zanim jeszcze Chalderczyk przep�yn�� przez miejsce, gdzie przed chwil� byli. Zawr�ci� ponad nimi, zanurkowa� i zacz�� op�ywa� ich ciasnymi kr�gami. Przez coraz silniejsze turbulencje czuli si�, jakby ci�ni�to ich w �rodek wielkiego wiru. Cha nie wiedzia�a, czy miota nimi w pionie czy w poziomie, czu�a tylko, �e pacjent musi by� naprawd� blisko, gdy� dochodzi�y do niej fale uderzeniowe towarzysz�ce zamykaniu paszczy. Nigdy jeszcze nie by�a r�wnie bezradna i przel�kniona.

��Przesta�, Muromeshomon!�� zawo�a�a w ko�cu.�� Chcemy ci pom�c. Co ty wyrabiasz?

Chalderczyk zwolni�, ale nie przesta� kr��y�.

��Nie mo�esz mi pom�c � rzek� po chwili.�� Sama powiedzia�a�, �e nie masz wystarczaj�cych kwalifikacji. Nikt tu nie mo�e mi pom�c. Nie chc� was skrzywdzi�, nikogo nie chc� skrzywdzi�, ale boj� si�. Cierpi�. Czasami jednak chcia�bym wszystkich� Trzymajcie si� ode mnie z daleka, �ebym nie zrobi� wam krzywdy.

Zaszumia�o i pacjent tr�ci� ogonem zbiorniki powietrza Sommaradvanki. Sta�ystka znowu zacz�a si� obraca�. O�Mara chwyci� j� za jedn� ze �rodkowych ko�czyn i zatrzyma�. Zobaczy�a, �e Chalderczyk wr�ci� do swojego ciemnego k�ta i obserwuje ich.

��Nic ci nie jest?�� spyta� psycholog, rozlu�niaj�c chwyt.�� Skafander ca�y?

��Tak. Szybko odp�yn��. Jestem pewna, �e potr�ci� mnie przypadkiem.

O�Mara nie odpowiedzia� od razu.

��Zawo�a�a� go po imieniu. Znam jego imi�, bo jest w aktach na wypadek, gdyby trzeba by�o zawiadomi� krewnych, ale nie u�y�bym go poza szczeg�lnymi sytuacjami, a i wtedy tylko za pozwoleniem. Ty jednak nie do��, �e sama je pozna�a�, to jeszcze wypowiedzia�a� je ca�kiem beztrosko, zupe�nie jakby chodzi�o o Cresk � Sara, Hredlichli czy o mnie. Nie wolno ci�

��Sam mi je wyjawi� � przerwa�a mu Cha.�� Przedstawili�my si� sobie podczas dyskusji, kt�ra wynik�a, gdy wyrazi�am kilka krytycznych uwag o jego leczeniu.

��Podczas dyskusji��� mrukn�� zdumiony O�Mara i doda� jeszcze co� niezrozumia�ego.�� Co dok�adnie mu powiedzia�a�?

Cha Thrat zawaha�a si�. AUGL znowu p�yn�� w ich stron�, tym razem jednak powoli. Zatrzyma� si� w po�owie drogi i napr�ywszy macki, najpewniej �owi� czujnie ka�de s�owo.

��Chocia� nie, nie m�w � rzuci� ze z�o�ci� O�Mara.�� Sam powiem ci najpierw, co wiem o pacjencie, a potem spr�bujesz mnie dokszta�ci�. W ten spos�b unikniemy powt�rek i oszcz�dzimy czas. Nie wiem, ile go nam jeszcze daruje, ale pewnie niewiele, wi�c postaram si� pospieszy�

Pacjent jeden szesna�cie przebywa� w Szpitalu d�u�ej ni� spora cz�� personelu. Jego obraz kliniczny wci�� pozostawa� do�� tajemniczy. Bada�o go paru najlepszych Diagnostyk�w i owszem, znale�li �lady napi�� w niekt�rych obszarach pancerza, co mog�o by� dokuczliwe, jako �e istota nale�a�a do zewn�trzszkieletowych, z drugiej strony stwierdzono te� jednak spore rozleniwienie i sk�onno�� do ob�arstwa. Ostateczna diagnoza brzmia�a: nieuleczalna hipochondria.

Stan Chalderczyka pogarsza� si� zawsze znacznie, gdy poruszano przy nim temat powrotu do domu, uznano go wi�c w ko�cu za �wiecznego pacjenta�. Jemu ten status nie wadzi�. Nieustannie odwiedzali go zar�wno lekarze, jak i psychologowie, szkolili si� �a nim interni�ci i ca�y chyba personel piel�gniarski. By� regularnie ostukiwany, os�uchiwany i k�uty przez kolejne grupy sta�yst�w i mimo niewprawno�ci badaj�cych bardzo mu si� to podoba�o. Wyk�adowcy zreszt� r�wnie� cieszyli si�, �e maj� kogo� takiego pod r�k�.

��Od dawna nikt nie wspomina ju� o odes�aniu go na rodzinn� planet� � stwierdzi� O�Mara.�� Czy ty�?

��Owszem � powiedzia�a Cha Thrat. O�Mara znowu mrukn�� co� niezrozumiale.

��To wyja�nia, dlaczego siostry ignorowa�y go, zajmuj�c si� innymi pacjentami, i potwierdza moj� diagnoz�, �e chodzi o jak�� chorob� w�adc�w � doda�a szybko.

��Na razie tylko s�uchaj!�� poleci� ostro psycholog. Pacjent podp�yn�� nieco bli�ej.�� Starali�my si� dotrze� do przyczyn hipochondrii szesnastki, ale poniewa� nikt nie oczekiwa�, �e rozwi��emy jej problemy, pozostaj� one nierozwi�zane. To brzmi jak wym�wka i zaiste ni� jest. Musisz jednak zrozumie�, �e Szpital nie jest i nigdy nie b�dzie zak�adem psychiatrycznym. Potrafisz sobie wyobrazi� podobne miejsce, w kt�rym sam widok cz�ci istot mo�e wywo�a� koszmary, pe�ne stworze� cierpi�cych na zaburzenia osobowo�ci? Ile wed�ug ciebie by�oby problem�w z leczeniem i kontrolowaniem takich pacjent�w? I bez nich nie jest �atwo zadba� o kondycj� psychiczn� personelu. Nawet bowiem tak �agodny przypadek jak ten tutaj stwarza mn�stwo trudno�ci. Gdy kt�ry� z chorych zaczyna wykazywa� objawy niezr�wnowa�enia, zostaje poddany obserwacji, je�li trzeba, ogranicza mu si� mo�liwo�� poruszania, a nast�pnie, kiedy tylko jest to mo�liwe, przekazuje pod opiek� jego pobratymc�w.

��Rozumiem � pozwiedza�a Cha.�� To usprawiedliwia wasze post�powanie.

Psycholog poczerwienia� na twarzy.

��S�uchaj uwa�nie, bo to istotne. Chalderczycy to jedna z niewielu inteligentnych ras, kt�re u�ywaj� swoich imion wy��cznie w kontaktach z partnerami, najbli�sz� rodzin� i najwa�niejszymi przyjaci�mi. Ty jednak, istota innego gatunku, us�ysza�a� to imi� i nawet wym�wi�a� je g�o�no. By�a� �wiadoma wagi tego gestu? Wiesz, �e oznacza on, i� wszystko, co powiedzia�a� albo obieca�a� pacjentowi, jest bezwarunkowo wi���ce, tak jakby to by�o �lubowanie przed najwy�sz� mo�liw�, realn� czy metafizyczn� instancj�? Rozumiesz ju�, jakie to ma znaczenie?�� spyta� cicho, ale z wyra�nym niepokojem O�Mara.�� Dlaczego zdradzi� ci swoje imi�? Co dok�adnie zasz�o mi�dzy wami?

Cha przez chwil� nie odzywa�a si�, gdy� pacjent znowu zbli�y� si� tak bardzo, �e mog�a mu dok�adnie policzy� z�by w otwartej paszczy. We wszystkich sze�ciu rz�dach. Ca�kiem bezwiednie zacz�a si� zastanawia� nad czynnikami ewolucyjnymi, kt�re spowodowa�y, �e g�rne trzy rz�dy by�y d�u�sze ni� dolne. Potem paszcza zamkn�a si� z trzaskiem, a Cha pomy�la�a, jaki rozleg�by si� odg�os, gdyby znalaz�a si� przypadkiem na drodze tych z�bisk.

��Zasn�a�? � rzuci� O�Mara.

��Nie � odpar�a, nie pojmuj�c, jak inteligentna istota mog�a zada� r�wnie bezsensowne pytanie.�� Zacz�li�my rozmawia�, bo czu� si� samotny i nieszcz�liwy, a inne piel�gniarki by�y zaj�te. Opowiedzia�am mu o Sommaradvie i okoliczno�ciach, kt�re przywiod�y mnie do Szpitala, oraz o cz�ci moich przysz�ych obowi�zk�w, je�li zostan� przyj�ta do pracy tutaj. Nazwa� mnie dzieln� i zaradn�, inn� ca�kiem ni� on, chory, stary i coraz bardziej zal�kniony. Powiedzia�, �e wiele razy �ni� o swobodnym p�ywaniu w ciep�ym oceanie Chalderescola, tak odmiennym od tego aseptycznego �rodowiska ze sztuczn� ro�linno�ci�. Ch�tnie porozmawia�by 0 tym z innymi pacjentami AUGL, ale wi�kszo�� z nich czas po operacji sp�dza�a pod wp�ywem �rodk�w uspokajaj�cych. Nawi�zywa� kontakt z uprzejmym og�lnie personelem, ale zdarza�o si� to o wiele za rzadko. Powiedzia� te�, �e nigdy nie spr�bowa�by uciec ze Szpitala, bo jest zbyt stary, zbyt chory i zbyt ma�o pewny siebie.

��Uciec?�� spyta� O�Mara.�� Je�li nasz sta�y pacjent zacz�� traktowa� Szpital jak wi�zienie, jest to w zasadzie ca�kiem zdrowy objaw. Ale s�ucham, co jeszcze powiedzia�?

��Rozmawiali�my na r�ne tematy. M�wili�my o naszych �wiatach, o pracy, przesz�o�ci, przyjacio�ach, rodzinach, pogl�dach�

��Tak, tak � przerwa� jej niecierpliwie psycholog, zerkaj�c na przysuwaj�cego si� znowu pacjenta.�� To mnie nie interesuje. Co twoim zdaniem mog�o spowodowa� jego obecny stan?

Cha postara�a si� znale�� s�owa, kt�re najprecyzyjniej i przy tym zwi�le opisa�yby sytuacj�.

��Opowiedzia� mi o wypadku w przestrzeni i obra�eniach, kt�re wtedy odni�s�. To one sprawi�y, �e si� tu znalaz�, przypominaj� o sobie do dzi� nieregularnymi atakami b�lu. Czuje si� g��boko nieszcz�liwy i nie znajduje zadowolenia w obecnej egzystencji. Nie potrafi�am ustali� jego statusu na Chalderescolu, ale s�dz�c z opisu pracy, jak� wykonywa�, sk�onna by�am uzna�, �e nale�a� do g�rnej warstwy wojownik�w, je�li nie by� nawet w�adc�. Znali�my ju� wtedy swoje imiona, zdecydowa�am si� wi�c powiedzie�, �e jego kuracja ma raczej charakter zachowawczy i �e leczony jest na niew�a�ciw� chorob�. Rzeczywiste schorzenie nie by�o mi obce, lecz nie mog�am go zwalcza�, zna�am za to na Sommaradvie mag�w zdolnych to uczyni�. Kilka razy wspomnia�am, �e wobec powy�szego o wiele lepiej by si� poczu�, gdyby wr�ci� do domu.

Pacjent znajdowa� si� teraz bardzo blisko. Porusza� wielk� paszcz�, jakby co� �u�, a s�ycha� by�o przy tym budz�ce groz� i zarazem lito�� zgrzytanie z�b�w.

��Kontynuuj � szepn�� O�Mara.�� Ale uwa�aj, co m�wisz.

��Niewiele jest ju� do opowiedzenia. Gdy widzieli�my si� ostatni raz, powiedzia�am, �e nie b�dzie mnie, bo dosta�am dwa wolne dni. On chcia� rozmawia� tylko o magach i pyta�, czy mogliby wyleczy� go z l�k�w i nieustannych nawrot�w b�lu. Poprosi� mnie jak przyjaciela, abym si� tym zaj�a albo pos�a�a po swojego rodaka zdolnego mu pom�c. Odpar�am, �e jakkolwiek znam troch� zakl�cia mag�w, to jednak nie do��, aby ryzykowa� podobn� kuracj�, nie zajmuj� te� odpowiednio wysokiej pozycji, �eby m�c wezwa� maga do Szpitala.

��Co odpowiedzia�?

��Nic. Nie chcia� ju� ze mn� rozmawia�.

Nagle oboje ujrzeli czelu�� gardzieli AUGL � a, kt�ry przysun�� si� jeszcze bli�ej.

��Nie jeste� taka jak inni, kt�rzy niczego nie obiecywali i niczego nie robili. Da�a� mi nadziej� na pomoc jednego z waszych mag�w, a potem j� odebra�a�. Przysporzy�a� mi cierpienia o wiele gorszego ni� to, kt�re mnie tu trzyma. Odejd�, Cha Thrat. Dla w�asnego dobra odejd� jak najdalej.

Zatrzasn�� paszcz�k�, op�yn�� ich wko�o i skierowa� si� na drugi koniec basenu. Nie widzieli za bardzo, co tam robi, ale s�dz�c po s�owach docieraj�cych z dy�urki, zacz�� demolowa� wn�trze.

��Moi pacjenci!�� . wybuch�a Hredlichli.�� Moje nowe stanowiska zabiegowe! Szafki z lekami�

��Z tego co widzimy, na razie pacjentom nic si� nie dzieje, ale nie wiadomo, jak d�ugo b�d� mieli tyle szcz�cia � wtr�ci� si� Cresk � Sar.�� Wysy�am ekip�, aby obezw�adni�a szesnastk�. To b�dzie troch� trudne. Lepiej szybko si� stamt�d wycofajcie.

��Chwil� � rzek� O�Mara.�� Najpierw jeszcze z nim porozmawiamy. Nie s�dz�, aby naprawd� stanowi� dla nas zagro�enie. Chocia� ka�dy myli si� kiedy� pierwszy raz � doda� na cz�stotliwo�ci Cha.

Z jakiego� powodu Sommaradvanka ujrza�a nagle obraz ze swego dzieci�stwa � kuliste akwarium z ma��, kolorow� rybk�, jej �wczesnym ulubie�cem. Rybka okr��a�a naczynie i co rusz uderza�a o szklane �ciany, chocia� tu� za nimi znajdowa�o si� �rodowisko, w kt�rym szybko udusi�aby si� i zgin�a. Jednak tamta ma�a rybka nie my�la�a o tym. I tak samo by�o z t� du�� tutaj�

��Gdy szesnastka zdradzi� ci swoje imi�, na�o�y� na was zobowi�zanie udzielenia ka�dej mo�liwej pomocy, tak samo jakby�cie byli krewnymi albo rodzin� � powiedzia� pospiesznie O�Mara.�� Skoro wspomnia�a� mu o szansie zwi�zanej z magami z Sommaradvy, cokolwiek s�dzi� o skuteczno�ci takiego leczenia, powinna� sprowadzi� tu jakiego� niezale�nie od tego, ile by ci� to kosztowa�o.

Przez wod� dobieg�y ich zgrzyt rozdzieranego metalu i krzyki innych AUGL��w. Hredlichli te� odezwa�a si� wzburzona, ale 0�Mara zignorowa� to wszystko.

��Musisz dotrzyma� s�owa, Cha Thrat, nawet je�li �aden z twoich mag�w nie zdo�a pom�c szesnastce bardziej ni� my. Rozumiem, �e nie masz wystarczaj�cych wp�yw�w, aby nam�wi� kt�rego� na przybycie do nas, ale gdyby Szpital i Korpus popar�y zgodnie twoj� pro�b�

��Tutaj i tak nie wejd� � powiedzia�a Cha.�� Zwykle s� niezr�wnowa�eni, ale nie s� g�upi. Wraca!

Tym razem pacjent nadp�ywa� wolniej, ale nadal zbyt szybko, aby zd��yli schroni� si� w bezpiecznym miejscu. Ekipa z �adunkami usypiaj�cymi te� nie mia�a szansy dotrze� do nich na czas. Pacjenci i wszyscy zgromadzeni w dy�urce zamilkli. Gdy AUGL podp�yn�� bli�ej, Cha dojrza�a w jego oczach b�ysk szale�stwa typowy dla rannego drapie�nika. Bestia powoli otworzy�a paszcz�

��Zawo�aj go po imieniu, cholera!�� rzuci� O�Mara.

��Mu� Muromeshomon � wyj�ka�a Cha Thrat.�� Przy� przyjacielu, chcemy ci pom�c.

Z�o�� widoczna w spojrzeniu pacjenta jakby nieco os�ab�a. Teraz mo�na by�o dostrzec w nim g��wnie cierpienie. Szcz�ki zawar�y si� i znowu rozchyli�y, ale tym razem tylko aby przem�wi�.

��Grozi ci wielkie niebezpiecze�stwo, przyjaci�ko. Wypowiedzia�a� moje imi� i o�wiadczy�a�, �e ten szpital nie mo�e uleczy� mnie swoimi lekami ani sprz�tem i �e nawet ju� nie pr�buje, a i ty nie pomo�esz mi, chocia� twierdzi�a�, �e to mo�liwe. W odwrotnej sytuacji nie zachowa�bym si� tak jak ty, nie odm�wi�bym te� zrobienia czego�, jak ty odm�wi�a�. Oferujesz z�udn� przyja��, nie wiesz, co to honor. Jestem z�y i rozczarowany tob�. Uciekaj, je�li chcesz ocale�. Mnie pom�c ju� nie mo�na.

��Nie!�� krzykn�a Cha. Paszcza otworzy�a si� szerzej, w oczach znowu b�ysn�o szale�stwo. Sta�ystka poj�a, �e w razie ataku pacjenta stanie si� jego pierwsz� ofiar�. Rozpaczliwie kontynuowa�a: � To prawda, �e nie mog� ci pom�c. Twojej choroby nie ulecz� zio�a uzdrawiaczy ani skalpel chirurga. Tu trzeba zakl�� maga znaj�cego dobrze problemy w�adc�w. Kto� taki m�g�by ci pom�c, ale poniewa� nie jeste� Sommaradvaninem, pewno�ci nie ma i nie b�dzie. Jest jednak ze mn� O�Mara, mag do�wiadczony w leczeniu w�adc�w wielu r�nych gatunk�w. Opowiedzia�abym mu o twoim przypadku od razu, ale jako nie znaj�ca procedur sta�ystka zamierza�am poprosi� go o spotkanie i dopiero wtedy spyta� o ciebie�

AUGL zawar� szcz�ki, ale porusza� nimi ci�gle w spos�b znamionuj�cy z�o�� albo zniecierpliwienie.

��Wiele razy s�ysza�am ju� w Szpitalu o O�Marze i jego wielkiej magicznej mocy�

��Jestem naczelnym psychologiem, a nie �adnym magiem, do licha � warkn�� major.�� Trzymaj si� fakt�w i nie sk�adaj ju� obietnic bez pokrycia!

��Nie jest pan psychologiem!�� odpar�a Cha tak z�a na Ziemianina, kt�ry nie rozumia� sytuacji, �e prawie zapomnia�a na chwil� o zagro�eniu ze strony pacjenta. Nie po raz pierwszy zastanawia�a si�, jaka� to tajemnicza choroba sprawia, �e nader rozumni zwykle i zdolni w�adcy potrafi� zachowywa� si� czasem tak nierozs�dnie.�� Na Sommaradvie psycholog nie nale�y ani do klasy s�ug, ani do klasy wojownik�w, lecz jako naukowiec pr�buje zg��bi� funkcje m�zgu albo zmiany somatyczne spowodowane fizycznym i psychicznym napi�ciem. Trudni si� tak�e obserwacj� zachowa�. S�owem, pr�buje odnale�� prawid�owo�ci i zasady pozwalaj�ce przygotowa� skuteczniejsze zakl�cia przeciwko r�nym zmorom i chorobom, uczyni� nauk� z tego, co zawsze by�o sztuk� praktykowan� tylko przez mag�w.

Psycholog i pacjent utkwili w niej wzrok. AUGL nawet nie mrugn��, O�Mara jednak nieco znowu poczerwienia�.

��Mag mo�e wykorzysta� odkrycia psycholog�w, by rzuca� zakl�cia na mroczne zakamarki umys�u. U�ywa przy tym s��w, milczenia, obserwacji i intuicji, aby �ledzi� zmiany zachodz�ce w chorym i ustali�, na ile jego wewn�trzny �wiat przystaje do zewn�trznego. Taka jest w�a�nie r�nica mi�dzy psychologiem a magiem.

Oblicze Ziemianina by�o nadal nienaturalnie ciemne, co znalaz�o pewne obicie w opanowanym, niemniej niemi�ym g�osie.

��Dzi�kuj� za przypomnienie.

��Nie trzeba dzi�kowa� za co�, co by�o po prostu do zrobienia � odpowiedzia�a oficjalnym tonem Cha Thrat.�� Czy mog� zosta� tutaj i popatrze�? Nigdy nie mia�am okazji obserwowa� maga przy pracy.

��Co on mi zrobi?�� spyta� nagle AUGL.

By� teraz raczej wystraszony i zaciekawiony ni� z�y. Po raz pierwszy od wp�yni�cia do basenu Cha poczu�a si� troch� bezpieczniej.

��Nic � stwierdzi� ku ich zdziwieniu O�Mara.�� Ca�kiem nic�

Na Sommaradvie magowie te� zwykli zaskakiwa� s�owami oraz zachowaniem, kt�re by�y nieprzewidywalne i nieraz wydawa�y si� dziwaczne, nie na miejscu albo zgo�a g�upie. Cha przeczyta�a wielokrotnie wszystko, co by�o dost�pne na ten temat, ale i tak w napi�ciu czeka�a, aby zobaczy�, jak wielki ziemski mag we�mie si� do swojego wielkiego nic.

Zakl�cie zacz�o si� od s��w wypowiadanych jakby mimochodem, a dotycz�cych czasu, gdy AUGL przyby� do Szpitala jako dow�dca statku, kt�ry uleg� katastrofie. Nikt poza nim nie ocala�. Jednostki skrzelodysznych, szczeg�lnie wielkich Chalderczyk�w, by�y zawsze ma�o bezpieczne, a zar�wno badaj�cy okoliczno�ci wypadku Kontrolerzy, jak i biegli z Chalderescola oczy�cili ca�kowicie szesnastk�. Jedynie sam dow�dca nie potrafi� si� rozgrzeszy�. Zdano sobie z tego spraw�, kiedy obra�enia zosta�y wyleczone, a on nadal narzeka� na rozmaite dolegliwo�ci, zw�aszcza gdy pr�bowano porusza� temat powrotu do domu.

Wiele razy pr�bowano u�wiadomi� mu, �e rezygnuj�c z wyg�d domowych pieleszy i blisko�ci przyjaci�, wymierza sobie kar� za win�, kt�ra istnieje zapewne tylko w jego wyobra�ni. Jednak nie uda�o si� go przekona� � ca�y czas twierdzi� uparcie, �e pope�ni� co� karygodnego, i nie s�ucha� nikogo, kto m�wi� inaczej. Zwykle Chalderczycy uwa�ali r�wnowag� emocjonaln� za najwa�niejszy rys osobowo�ci i tak te� prezentowa� si� z pozoru jeden szesna�cie � wra�liwy, inteligentny i wykszta�cony pacjent wype�niaj�cy pos�usznie zalecenia lekarzy. Ale w tej jednej sprawie ulega� wahaniom r�wnie wielkim jak oceany pod wp�ywem Ksi�yca.

I tak Szpital zyska� sta�ego pacjenta, ciesz�cego si� znakomitym zdrowiem AUGL � a, kt�ry nieustannie rzuca� nieoficjalne wyzwanie sekcji psychologicznej, jako �e tylko tutaj czu� si� dobrze i zaznawa� wzgl�dnego szcz�cia.

Cha Thrat przeprosi�a w duchu O�Mar� za pos�dzenie o niedba�o�� i s�ucha�a z podziwem, jak zakl�cie przybiera coraz konkretniejsz� posta�.

��A teraz zasz�a zmiana � ci�gn�� psycholog.�� Sprawi� to zbieg okoliczno�ci, dok�adniej za� rozmowy z przebywaj�cymi u nas czasowo innymi pacjentami AUGL. T�skni�e� przez nie za domem. R�wnocze�nie narasta� w tobie gniew wobec personelu medycznego, pod�wiadomie bowiem zacz��e� podejrzewa�, �e wcale nie jeste� chory i �e niepotrzebnie po�wi�caj� ci uwag�. I wtedy Cha potwierdzi�a nagle twoje podejrzenia, �e ju� od dawna nie jeste� traktowany jak prawdziwy pacjent. By� to kolejny, szcz�liwy dla ciebie zbieg okoliczno�ci. Tak naprawd� ty i nasza rozmowna sta�ystka macie wiele wsp�lnego. Oboje nie chcecie wraca� na swoje planety, oboje te� macie po temu prawdziwe albo wyimaginowane powody. I na Sommaradvie, i na Chalderescolu przywi�zuje si� wielk� wag� do publicznego wizerunku i r�wnowagi emocjonalnej. Jednak nasza sta�ystka nie ma niestety poj�cia o zwyczajach innych gatunk�w, wi�c gdy zrobi�e� ten niezwyk�y krok i zdradzi�e� jej swoje imi�, chocia� nie jest Chalderczynk�, poczu�e� si� zraniony, nadal bowiem traktowa�a ci� tak samo jak reszta personelu. Zareagowa�e� bardzo gwa�townie, ale szczeg�lne cechy twojej osobowo�ci kaza�y ci wy�adowa� z�o�� na przedmiotach martwych. Niemniej ju� to, �e zdradzi�e� imi� komu�, kto wprawdzie jest tu od niedawna, uczy si� dopiero i pochodzi z bardzo daleka, ale okaza� ci wsp�czucie, wskazuje, jak bardzo zale�y ci na opuszczeniu Szpitala. Rozpaczliwie szukasz kogo�, kto by ci w tym pom�g�. Nadal chcesz wr�ci� do domu?

Jeden szesna�cie wyda� wysoki, bulgotliwy d�wi�k, kt�rego autotranslator nie przet�umaczy�, i wbi� wzrok w psychologa, ale mi�nie wko�o szcz�k wyra�nie si� rozlu�ni�y.

��To by�o niem�dre pytanie � powiedzia� O�Mara.�� Oczywi�cie, �e chcesz. Problem w tym, �e si� boisz i �e ci�gle chronisz si� tutaj. To na pewno powa�ny dylemat. Ale pozw�l, �e spr�buj� go rozwi�za�, uznaj�c, �e znowu jeste� pacjentem, tyle �e moim i nie zostaniesz wypisany przed ko�cem leczenia�

Z pozoru nic si� nie zmieni�o, pomy�la�a z podziwem Cha Thrat. Szpital nadal mia� swojego pacjenta, ale pojawi�a si� w�tpliwo�� co do niezmienno�ci tej sytuacji. Pacjent zna� swoje po�o�enie i m�g� wybiera�, czy chce zosta�, czy wraca� do siebie, jednak daty wypisania nie sprecyzowano, tak by ukoi� jego l�k przed opuszczeniem Szpitala, w kt�rym, co by�o nowo�ci�, nie czu� si� ju� wcale tak dobrze jak wcze�niej. Z tym akurat mag pom�g� mu si� jednak pogodzi�. Z czasem Korpus mia� dostarczy� materia�y na temat zmian, jakie zasz�y na Chalderescolu pod jego nieobecno��, co mog�o u�atwi� mu podj�cie decyzji. Temu samemu mia�y s�u�y� cz�ste wizyty O�Mary i wyznaczonych przez niego os�b.

Cha przyzna�a w duchu, �e mia�a szcz�cie spotka� naprawd� pot�nego maga.

Zesp�l z pistoletami usypiaj�cymi dawno ju� opu�ci� dy�urk�, co oznacza�o, �e Cresk � Sar i Hredlichli r�wnie� uznali, i� zagro�enie ze strony pacjenta min�o. Patrz�c na rozlu�nionego i �owi�cego ka�de s�owo O�Mary AUGL � a, Cha przyzna�a im racj�.

��Musisz by� �wiadom faktu, �e tw�j powr�t do domu mo�liwy b�dzie tylko wtedy, gdy przekonasz mnie, �e jeste� w stanie przystosowa� si� do �rodowiska Chalderescola � ci�gn�� psycholog.�� Wtedy z wielk� przyjemno�ci� wpakuj� ci� na pierwszy odlatuj�cy tam statek. Jeste� ju� u nas tak d�ugo, �e czysto zawodowe kontakty zaowocowa�y tak�e osobistymi, ale najlepsze, co szpital mo�e zrobi� dla zaprzyja�nionego pacjenta, to jak najszybciej wyleczy� go i wypisa�. Rozumiesz?

Po raz pierwszy od chwili, gdy O�Mara zabra� g�os, AUGL spojrza� na Cha.

��Czuj� si� ju� o wiele lepiej, ale obawiam si� tego wszystkiego, co musz� jeszcze zrobi�. Czy to by�o w�a�nie zakl�cie? Czy O�Mara jest dobrym magiem?

��To by� pocz�tek bardzo udanego zakl�cia � odpar�a Cha, staraj�c si� opanowa� entuzjazm.�� My�l�, �e jest dobry, bo mag powinien umie� sk�oni� pacjenta do ci�kiej pracy.

O�Mara znowu mrukn�� co� niezrozumiale i da� znak Hredlichli, �e piel�gniarki mog� podj�� swe obowi�zki. Gdy odwr�cili si�, aby odp�yn�� od ca�kiem spokojnego ju� pacjenta, AUGL odezwa� si� raz jeszcze.

��O�Mara, mo�esz zwraca� si� do mnie po imieniu � powiedzia� oficjalnie.

W przedsionku �luzy wszyscy opr�cz Hredlichli unie�li przes�ony he�m�w. Siostra prze�o�ona da�a wreszcie upust d�ugo wstrzymywanej z�o�ci.

��Nie chc� wi�cej widzie� tej� tej sitsachi! Wiem, �e poniek�d dzi�ki niej jeden szesna�cie dojdzie do siebie i w ko�cu opu�ci Szpital, ale za jak� cen�! Do ilu zniszcze� przy tym dosz�o! Nie chc� jej wi�cej na swoim oddziale. Nieodwo�alnie!

O�Mara spojrza� na ni� i odezwa� si� swoim zwyk�ym, pozbawionym emocji tonem w�adcy:

��Oczywi�cie to od pani zale�y, czy sta�ystka pozostanie tu czy nie, ale Cha nadal b�dzie mog�a wej�� na oddzia�, ze mn� lub sama, ilekro� pacjent tego zapragnie albo ja uznam to za wskazane. Nie potrafi� przewidzie�, jak d�ugo potrwa obecna terapia. Jeste�my bardzo wdzi�czni za pomoc, siostro prze�o�ona. Nie w�tpi�, �e teraz chcia�aby pani powr�ci� jak najszybciej do swoich obowi�zk�w.

Cha Thrat odezwa�a si� dopiero po odej�ciu Hredlichli.

��Nie mieli�my dotychczas okazji o tym porozmawia�, wi�c nie wiem, jak przyj�� pan moje wcze�niejsze s�owa. Na Sommaradvie ka�dy oczekuje po w�adcy czy magu, �e b�dzie jak najlepiej wykonywa� swoj� prac�, nie zwykli�my zatem chwali� nikogo za co�, co wynika z jego obowi�zk�w. Mo�na by nawet kogo� w ten spos�b obrazi�, jednak tym razem�

O�Mara uni�s� r�k�.

��Cokolwiek powiesz, czy b�d� to komplementy, czy co� wr�cz przeciwnego, nie b�dzie to mia�o wp�ywu na twoje dalsze losy, mo�esz wi�c sobie darowa�. Tak naprawd� znalaz�a� si� w powa�nych tarapatach. Wie�ci o tym, co tutaj zasz�o, obiegn� niebawem ca�y Szpital. Musisz zrozumie�, �e siostra prze�o�ona jest najwy�sz� w�adz� na oddziale. Wszyscy, kt�rzy sprawiaj� Jej k�opoty, w tym sta�y�ci wykazuj�cy przedwcze�nie zbyt wiele inicjatywy, s� natychmiast usuwani, co oznacza w praktyce odes�anie do domu albo do innego Szpitala. Zdziwi� si�, je�li cho� jedna siostra prze�o�ona zgodzi si� teraz przyj�� ci� na praktyk�. � Zamilk� na chwil�, daj�c jej czas na przetrawienie przykrych nowin.�� Nie zostawia ci to wielkiego wyboru. Mo�esz albo wr�ci� do siebie, albo zaakceptowa� przydzia� do s�u�ebnego pionu technicznego.

��Jeste� bardzo obiecuj�c� sta�ystk�, Cha Thrat � odezwa� si� nagle ze spor� doz� wsp�czucia Cresk � Sar.�� Je�li zostaniesz, b�dziesz nadal mog�a ucz�szcza� na moje wyk�ady, ogl�da� w wolnym czasie kana�y edukacyjne i widywa� si� z jeden szesna�cie. Ale bez praktyki na oddziale nie masz szans na przydzia� do personelu medycznego. Niemniej, je�li nie zrezygnujesz, by� mo�e sama odnajdziesz odpowied� na pytanie, kt�re zada�a� mi rano na poziomie rekreacyjnym.

Cha pami�ta�a dobrze to pytanie i rozbawienie, jakie wywo�a�o w�r�d przyjaci� wyk�adowcy. Pami�ta�a te�, jak przykre by�o odkrycie, �e oczekuje si� od niej pe�nienia obowi�zk�w zwyk�ej piel�gniarki. My�la�a w�wczas, �e trudno bardziej poni�y� chirurga � wojownika, ale si� myli�a.

��Ci�gle nie znam zasad, kt�rymi rz�dzi si� ten szpital � powiedzia�a.�� Rozumiem jednak, �e w jaki� spos�b je naruszy�am i musz� ponie�� tego konsekwencje. Ale nie przywyk�am do �atwych rozwi�za�.

O�Mara westchn��.

��To tw�j wyb�r, Cha Thrat.

Zanim zd��y�a odpowiedzie�, g�os zabra� znowu starszy lekarz.

��Skierowanie jej do dzia�u technicznego by�oby czystym marnotrawstwem � zaprotestowa�. � To najzdolniejsza sta�ystka w grupie. Je�li nie b�dziemy czeka�, a� Hredlichli rozgada wszystko doko�a, mo�e uda si� panu znale�� jaki� oddzia�, na kt�ry zostanie przy j�ta na sta�, i�

��Wystarczy � rzuci� O�Mara mniej zasadniczym tonem.�� Nie ma co si� d�u�ej zastanawia�, bo pierwszy pomys� jest z regu�y najlepszy. Jestem jednak zm�czony i g�odny i te� mam ju� do�� pa�skiej sta�ystki. Istnieje wszak�e chyba taki oddzia�. Geriatryczny oddzia� dla FROB��w, na kt�rym od dawna cierpi� na chroniczne braki personelu i przyjm� zapewne Cha z poca�owaniem r�ki. Wprawdzie to miejsce, do kt�rego kieruj� zazwyczaj tylko sta�yst�w tego samego gatunku co pacjenci, ale przy pierwszej okazji porozmawiam o tym z Diagnostykiem Conwayem. A teraz znikajcie � doda� zdecydowanie.�� Jeszcze chwila, a wypowiem zakl�cie, kt�re ci�nie was w serce najbli�szego bia�ego kar�a.

��To wymagaj�cy oddzia� � powiedzia� Cresk � Sar, gdy szli w kierunku jadalni.�� Praca tam jest chyba nawet trudniejsza ni� w pionie technicznym. Niemniej mo�na tam m�wi� pacjentom co tylko do g�owy przyjdzie i nikt si� tym nie przejmie. Cokolwiek by si� sta�o, nie napytasz tam sobie biedy.

Nidia�czyk wyra�nie stara� si� pocieszy� sta�ystk�, ale i tak w jego g�osie s�ycha� by�o pow�tpiewanie.

Cha dosta�a jeszcze dwa wolne dni, ale Cresk � Sar nie powiedzia� jej, czy to nagroda za pomoc przy AUGL � u, czy tyle w�a�nie potrzebowa� 0�Mara, aby przenie�� j� na oddzia� FROB��w. Z�o�y�a trzy d�u�sze wizyty Chalderczykowi, podczas kt�rych personel traktowa� j� tak ch�odno, �e a� woda wydawa�a si� bliska punktu zamarzania. Nie chcia�a wi�cej ryzykowa� wypraw na pla�� czy wycieczek po Szpitalu. Uzna�a, �e zostaj�c w pokoju i skupiaj�c uwag� na ekranie, nie napyta sobie biedy.

Tarsedth wzi�� to za dow�d zaburze� umys�owych i nie m�g� si� nadziwi�, dlaczego O�Mara nie potwierdza jego diagnozy.

Dwa dni p�niej polecono jej zg�osi� si� w porze rannego obchodu na oddzia� FROB��w i przedstawi� nale��cej do typu DBLF siostrze prze�o�onej Segroth. Cresk � Sar powiedzia�, �e nie b�dzie jej wprowadza�, gdy� zapewne wszyscy w Szpitalu s�yszeli ju� o praktykantce z oddzia�u skrzelodysznych. Mo�e w�a�nie dlatego nie dopuszczono jej do s�owa, gdy z nienagann� punktualno�ci� zjawi�a si� na miejscu.

��To oddzia� chirurgiczny � powiedzia�a Segroth, wskazuj�c rz�dy monitor�w zajmuj�ce trzy �ciany dy�urki.�� Mamy tu siedemdziesi�ciu hudlaria�skich pacjent�w i trzydzie�ci dwie osoby personelu piel�gniarskiego, ciebie w to wliczaj�c. Wszyscy nale�� do r�nych gatunk�w ciep�okrwistych tlenodysznych, nie b�dziesz zatem potrzebowa�a odzie�y ochronnej, a jedynie degrawitator�w oraz filtr�w do nosa. Nasi pacjenci dziel� si� na czekaj�cych na operacj� oraz rekonwalescent�w, w�r�d kt�rych rozr�niamy przypadki lekkie i ci�kie. Dop�ki nie nauczysz si� tutaj porusza�, nie b�dziesz nawet zbli�a� si� do tych po operacji.

Cha chcia�a powiedzie�, �e rozumie, ale Kelgianka nie da�a jej czasu nawet na to.

��Mamy tu FROB � a sta�yst� z twojej grupy. Na pewno ch�tnie odpowie na ka�de pytanie, z kt�rym nie odwa�ysz si� zwr�ci� do mnie.

Srebrzysta sier�� zafalowa�a nieco chaotycznie na bokach. Z obserwacji Tarsedtha Cha wiedzia�a, �e oznacza to gniew lub zniecierpliwienie.

��Z tego co s�ysza�am o tobie, siostro, wnosz�, �e zapozna�a� si� ju� ze wszystkim, co mo�na znale�� o Hudlarianach, i ch�tnie skorzysta�aby� z tej wiedzy. Ani mi si� wa�. Realizujemy tu nowatorski program Diagnostyka Conwaya, wobec kt�rego twoje wiadomo�ci s� przestarza�e. Poza tymi chwilami, kiedy O�Mara b�dzie ci� potrzebowa� u AUGL � a, masz tylko patrze� i s�ucha�. Czasem otrzymasz jakie� proste zadanie, kt�re wykonasz pod nadzorem bardziej do�wiadczonej piel�gniarki albo moim. Nie chcia�abym zosta� zaskoczona cudownym uzdrowieniem dokonanym przez ciebie ju� pierwszego dnia � doda�a na koniec.

Znalezienie znajomego FROB � a nie by�o problemem, jako �e poza nim dy�ur pe�ni�y wy��cznie Kelgianki oraz Melfianki. Jeszcze �atwiej by�o odr�ni� go od pacjent�w. Cha ledwie mog�a uwierzy�, �e starzy Hudlarianie a� tak r�ni� si� od doros�ych osobnik�w.

��Widz�, �e przetrwa�a� pierwsze spotkanie z Segroth � powiedzia� FROB, gdy podesz�a blisko.�� Nie przejmuj si� ni�. Kelgianin maj�cy w�adz� jest jeszcze trudniejszy do zniesienia ni� zwyk�y. Je�li b�dziesz dok�adnie wykonywa� jej polecenia, nic ci nie grozi. Mi�o mi tu widzie� znajom� twarz.

Cha skonstatowa�a, �e ostatnie zdanie by�o do�� dziwne, jako �e Hudlarianie nie mieli twarzy. Kolega chcia� po prostu doda� jej pewno�ci siebie i by�a mu za to wdzi�czna. Nie zwr�ci� si� jednak do niej po imieniu, trudno powiedzie� celowo czy przypadkiem. Mo�e Hudlarianie i Chalderczycy mieli jeszcze co� wsp�lnego poza mas� cia�a i wielk� si��. Uzna�a, �e dop�ki si� nie dowie, zamiast po imieniu zawsze mo�e zwraca� si� do niego per �kolego�.

��Za chwil� b�dzie pora posi�ku i mycia � doda� sta�ysta.�� Zechcia�aby� przypasa� zapasowy zbiornik z po�ywieniem i towarzyszy� mi w obchodzie? B�dziesz mog�a pozna� niekt�rych pacjent�w.�� Nie czekaj�c na odpowied�, ruszy� przed siebie.�� Z tym akurat nie porozmawiasz. Jego membrana zosta�a wyt�umiona, �eby nie przeszkadza� odg�osami innym pacjentom i personelowi. S�abo reaguje na �rodki przeciwb�lowe. Cierpi nieustannie i nie potrafi zbornie si� wys�awia�.

Ju� na pierwszy rzut oka wida� by�o, �e pacjent jest w z�ym stanie. Sze�� mocarnych ko�czyn, kt�re tak we �nie, jak i podczas czuwania podtrzymywa�y korpus, wisia�o po bokach unosz�cej chorego konstrukcji niczym przegni�e ga��zie. Knykcie, na kt�rych opiera� si� zwykle ci�ar cia�a, by�y odbarwione, wysuszone i pop�kane, a wyrostki na ko�cach � zazwyczaj tak precyzyjnie dzia�aj�ce � drga�y spazmatycznie.

Spore obszary sk�ry na grzbiecie i bokach by�y nadal pokryte substancj� od�ywcz�, kt�r� nale�a�o zmy� przed na�o�eniem nowej warstwy. Z podbrzusza kapa�a mleczna ma� wch�aniana przez utylizator stanowiska.

��Co mu jest?�� spyta�a Cha Thrat.�� Da si� go wyleczy�?

��Staro�� � odpar� Hudlarianin oschle, po czym kontynuowa� rzeczowo, niemal beznami�tnie: � Jeste�my gatunkiem o wielkich potrzebach energetycznych, st�d te� szybki metabolizm. Wraz z wiekiem jednak zdolno�� absorpcji maleje, zaczyna zawodzi� r�wnie� uk�ad wydalniczy. To pierwsze objawy zaawansowanej staro�ci. Spryskasz go od�ywk�, gdy tylko usun� te resztki?

��Oczywi�cie.

��To z kolei upo�ledza kr��enie krwi w ko�czynach, prowadz�c do degeneracji mi�ni i nerw�w w tych okolicach. Ostatecznym efektem jest parali�, martwica peryferyjnych odcink�w ko�czyn, a po pewnym czasie �mier�.

Za pomoc� g�bki usun�� p�aty zasch�ej substancji od�ywczej, umo�liwiaj�c Cha uruchomienie spryskiwacza. Gdy znowu si� odezwa�, w jego g�osie ponownie rozbrzmia�y emocje.

��Najwi�kszy problem z naszymi pacjentami polega na tym, �e m�zg, kt�ry potrzebuje relatywnie ma�o energii, pozostaje sprawny niemal do ko�ca i zawodzi dopiero kr�tko po ustaniu pracy podw�jnego serca. To w�a�nie prowadzi do tragedii, gdy� rzadko si� zdarza, aby Hudlarianin zdo�a� zachowa� zdrowe zmys�y przy ca�ym tym b�lu odmawiaj�cego z wolna pos�usze�stwa ci1a�a. Rozumiesz zatem, dlaczego ten oddzia�, obj�ty ostatnio projektem Conwaya, jest w pewien spos�b r�wnie� oddzia�em dla nerwowo chorych. Do niedawna Zreszt� jedynym � rzek� l�ejszym tonem, sun�c w kierunku kolejnego chorego � bo teraz nale�y doda� jeszcze basen AUGL, kt�ry dzi�ki twojej dzia�alno�ci�

��Prosz�, nie przypominaj mi o tym � powiedzia�a Cha.

Membrana nast�pnego pacjenta te� by�a zakryta grubym cylindrycznym t�umikiem, jednak albo by� on wadliwy, albo Hudlarianin nale�a� do wyj�tkowo g�o�nych, gdy� autotranslator sta�ystki przek�ada� co rusz spore fragmenty be�kotu istoty cierpi�cej i dotkni�tej zaawansowan� demencj�.

��Chcia�abym o co� spyta� � odezwa�a si� nagle Cha.�� Jednak nie wiem, czy nie ura�� ci� nazbyt krytycznym zdaniem o waszym systemie warto�ci oraz etyce zawodowej. Mo�liwe, �e na Sommaradvie my�limy ca�kiem inaczej ni� wy�

��Z g�ry przyjmuj� ewentualne przeprosiny.

��Wcze�niej spyta�am o mo�liwo�� wyleczenia tamtego pacjenta, a ty nie odpowiedzia�e�. Czy naprawd� nie mo�na im pom�c? A je�li tak, dlaczego nie doradza im si� samodzielnego odej�cia, zanim znajd� si� w takim stanie?

Przez kilka minut Hudlarianin manewrowa� bez s�owa g�bk�.

��Zdziwi�a� mnie, ale nie urazi�a�. Nie mog� krytykowa� waszej praktyki medycznej, gdy� jeszcze kilka pokole� temu, zanim do��czyli�my do Federacji, w og�le nie znali�my chirurgii. Jednak czy dobrze zrozumia�em, �e przyj�te jest u was zezwalanie na samob�jstwa nieuleczalnie chorych?

��Niezupe�nie � odpar�a Cha.�� Niemniej je�li �aden lekarz nie we�mie odpowiedzialno�ci za pacjenta, ten nie zostanie poddany leczeniu. Otrzymuje w�wczas pe�ne dane na temat swojego stanu, szczerze i bez k�amliwych niedom�wie�, do kt�rych ucieka si� tu cz�sto personel piel�gniarski. Nie pr�buje mu si� tez jednak niczego sugerowa�. Decyzja zawsze nale�y wy��cznie do chorego.

��Siostro, nie wolno ci nigdy rozmawia� w ten spos�b z naszymi pacjentami � powiedzia� Hudlarianin, przerywaj�c prac�. � Niezale�nie od tego, co s�dzisz na temat podobnych k�amstw. Znajdziesz si� w powa�nych k�opotach, je�li spr�bujesz.

��Ani my�l�. Przynajmniej do chwili, gdy zostan� tu pe�noprawnym chirurgiem. Je�li do tego dojdzie, oczywi�cie.

��Wtedy te� nie � rzek� z niepokojem Hudlarianin.

��Nie rozumiem. Je�li bior� na siebie ca�kowit� odpowiedzialno�� za terapi�

��Wi�c u siebie by�a� chirurgiem � powiedzia� jej kolega, wyra�nie pragn�c unikn�� sporu.�� Te� mam nadziej�, �e nim zostan�.

Cha r�wnie� nie chcia�a konfrontacji.

��Ile lat zajmie ci nauka?

��Je�li b�d� mia� szcz�cie, dwa. Nie zamierzam zdobywa� pe�nych kwalifikacji, tylko podstawowe, w zakresie chirurgii FROB��w. W��czono mnie do nowego projektu Conwaya, b�d� wi�c bardzo potrzebny w domu. A wracaj�c do twojego pytania, wierz mi albo nie, stan wi�kszo�ci tych pacjent�w znacznie si� niebawem poprawi albo nawet zostan� oni wyleczeni. B�d� mogli wie�� jeszcze d�ugie i po�yteczne �ycie, bez b�lu, sprawni przy tym na umy�le i do pewnego stopnia r�wnie� fizycznie.

��Naprawd�? � spyta�a Cha, staraj�c si� ukry� niedowierzanie.�� Na czym polega projekt Conwaya?

��Zamiast s�ucha� moich niepe�nych i nie�cis�ych wyja�nie�, proponuj�, aby� dowiedzia�a si� tego od samego Diagnostyka Conwaya, obecnego szefa chirurgii. Dzi� po po�udniu przeprowadzi on tu pokazow� operacj�. Ja mam by� obecny z przyczyn oczywistych, ale tak bardzo brakuje nam chirurg�w, �e je�li tylko wyrazisz zainteresowanie projektem, to cho�by� nawet nie mia�a si� do niego przy��czy�, zostaniesz zaproszona. Poza tym pewniej si� poczuj�, maj�c u boku kogo�, kto jest w tej kwestii niemal r�wnie zielony jak ja.

��Chirurgia obcych interesuje mnie najbardziej � odpowiedzia�a Cha.�� Ale dopiero co przyby�am na oddzia�. Czy siostra prze�o�ona da mi z tej okazji wolne popo�udnie?

��Oczywi�cie � stwierdzi� FROB, przechodz�c do nast�pnego pacjenta.�� Je�li w �aden spos�b jej do siebie nie zrazisz.

��Na pewno nie. W ka�dym razie nie rozmy�lnie. Trzeci pacjent nie mia� za�o�onego t�umika i kilka chwil wcze�niej rozmawia� �ywo z innym Hudlarianinem o swoich wnukach. Cha przywita�a go tak, jak zwykle lekarze witali chorych na Sommaradvie. Tutejsi lekarze, zdawa�o si�, mieli podobne zwyczaje.

��Jak si� dzisiaj czujesz?

��Dzi�kuj�, ca�kiem dobrze � odpar� pacjent zgodnie z oczekiwaniami.

W rzeczywisto�ci wcale nie by�o z nim najlepiej. Wprawdzie sprawny umys�owo i nie na tyle schorowany, aby �rodki przeciwb�lowe przesta�y na� dzia�a�, sk�r� i ko�czyny mia� jednak w tak z�ym stanie, �e Cha sama zacz�a odczuwa� sw�dzenie. Ale, jak wielu leczonych przez ni� pacjent�w, tak�e ten nie �mia� sugerowa� lekarzowi niekompetencji, narzekaj�c na sw�j stan.

��Gdy wch�oniesz nieco pokarmu, poczujesz si� jeszcze lepiej � powiedzia�a, kiedy jej kolega pracowa� g�bk�. Odrobin� lepiej, doda�a w my�lach.

��Nie widzia�em ci� wcze�niej, siostro � odezwa� si� pacjent.�� A szkoda, bo masz bardzo interesuj�c� i mi�� dla oka posta�.

��Ostatni raz s�ysza�am co� podobnego od m�odego i nazbyt nami�tnego Sommaradva�czyka.

Pacjent wyda� szereg niezrozumia�ych odg�os�w i a� zako�ysa� si� na rusztowaniu.

��Pod tym wzgl�dem nie musisz si� niczego z mojej strony obawia�, siostro � powiedzia�. � Niestety, jestem ju� zbyt stary i chory, aby by�o inaczej.

Przypomnia�a sobie powa�nie rannych i niezdolnych do ruchu sommaradva�skich wojownik�w, kt�rzy pr�bowali flirtowa� z ni� podczas obchod�w, i nie wiedzia�a ju�, czy ma si� �mia�, czy p�aka�.

��Dzi�kuj� � odpar�a.�� Zobaczymy, jak b�dzie, gdy dojdziesz ju� do siebie�

Z pozosta�ymi pacjentami by�o podobnie. Hudlarianin ma�o si� odzywa�, wi�c to Cha z nimi rozmawia�a. By�a nowa na oddziale i nale�a�a do rasy, kt�rej tu jeszcze nie widziano, a tym samym nikt nie wiedzia� nic o niej ani ojej �wiecie. Musia�a budzi� uprzejm� ciekawo��. Pacjenci nie chcieli rozmawia� o swoich problemach, ch�tniej zagadywali ojej rodzinn� planet� i sam� Cha, a ona z przyjemno�ci� odpowiada�a na pytania, przynajmniej te dotycz�ce milszych aspekt�w jej �ycia.

W ten spos�b �atwiej by�o jej zapomnie� o narastaj�cym zm�czeniu i tym, �e chocia� degrawitatory zmniejsza�y ci�ar zbiornika z roztworem od�ywczym niemal do zera, to jednak pasy, na kt�rych wisia�, bole�nie wrzyna�y jej si� w cia�o. W pewnej chwili zorientowa�a si�, �e zosta�o im ju� tylko trzech pacjent�w, a tu� za ni� pojawi�a si� Segroth.

��Je�li pracujesz r�wnie dobrze jak rozmawiasz, to nie b�d� mia�a powod�w do narzeka� � powiedziana.�� Jak sobie radzi?�� spyta�a Hudlarianina.

��Bardzo mi pomaga, siostro prze�o�ona � odpar� FROB.�� Nie skar�y si�. Wp�ywa koj�co na pacjent�w.

��To i dobrze � mrukn�a Segroth, poruszaj�c z aprobat� sier�ci�. � Jednak Cha nale�y do jednego z tych gatunk�w, kt�re musz� je�� co najmniej trzy razy dziennie, by zachowa� dobry humor, pora po�udniowego posi�ku za� ju� min�a. Doko�czysz sam?�� spyta�a sta�yst�.

��Oczywi�cie.

��Siostro prze�o�ona � odezwa�a si� Cha, gdy Segroth chcia�a ju� odej��. � Wiem, �e dopiero co tu przysz�am, ale czy mog�abym prosi� o zgod� na udzia� w�

��Wyk�adzie Conwaya � doko�czy�a za ni� Segroth.�� Mog�am si� spodziewa�, �e spr�bujesz wywin�� si� jako� od ci�kiej pracy na oddziale. Chocia� mo�e jestem niesprawiedliwa. S�dz�c po tym, co s�ysza�am przez mikrofony, dobrze panujesz nad sob� podczas rozm�w z pacjentami, a skoro masz jeszcze przygotowanie chirurgiczne, powinna� dobrze znie�� wyk�ad. Niemniej, je�li cokolwiek podczas pokazu ci� wzburzy, wychod� natychmiast. I to tak, �eby nikomu nie przeszkadza�. Normalnie odm�wi�abym nowemu sta�y�cie na oddziale, ale je�li zdo�asz w godzin� dotrze� do sto��wki i wr�ci�, to masz moj� zgod�.

��Dzi�kuj� � powiedzia�a Cha do plec�w Kelgianki i szybko zacz�a rozpina� pasy mocuj�ce zbiornik.

��Czy zanim wyjdziesz, mog�aby� spryska� i mnie?�� poprosi� sta�ysta.�� Umieram z g�odu.

Cha zjawi�a si� w sali jako jedna z pierwszych i stan�a � Hudlarianie nie u�ywali siedzisk, tote� nie by�o na czym spocz�� � mo�liwie najbli�ej rusztowania operacyjnego. Wko�o zbiera�o si� coraz wi�cej rozmaitych istot, w tym szcz�kaj�cy szczypcami Melfianie, Kelgianie i Traltha�czycy, wi�kszo�� jednak stanowili FROB � owie z r�nych grup szkoleniowych. St�oczyli si� przy tym tak bardzo, �e Cha mog�a zapomnie� o pomy�le opuszczenia sali w trakcie operacji. Niezbyt potrafi�a ich rozr�ni�, ale przyj�a, �e ten najbli�szy jest jej koleg� ze sta�u.

Z toczonych wko�o rozm�w wywnioskowa�a, �e Conway jest kim� bardzo wa�nym i �e traktuj� go tu prawie jak medycznego boga, nosz�cego w g�owie dzi�ki czarom i maszynom O�Mary wiedz�, wspomnienia i instynkty wielu istot. Pami�taj�c �a�osny stan FROB� �w na oddziale geriatrycznym, Cha z tym wi�ksz� ciekawo�ci� czeka�a na to, co poka�e.

Conway nie wygl�da� wcale imponuj�co. By� nieco wy�szy ni� przeci�tny przedstawiciel jego gatunku, sier�� na g�owie za� mia� ciemniejsz� ni� mag O�Mara.

M�wi� niezbyt g�o�no, ale z du�� pewno�ci� siebie, ca�kiem jak pot�ny w�adca. Przeszed� od razu do rzeczy.

��Tych spo�r�d was, kt�rzy nie znaj� szczeg��w projektu albo nie mieli okazji pozna� jego etycznego kontekstu, pragn� uspokoi�, �e nasz dzisiejszy pacjent, podobnie jak wszyscy jego koledzy z oddzia�u geriatrycznego oraz ci, kt�rzy niecierpliwie czekaj� w domu na wolne miejsca, dobrowolnie wybra� chirurgiczne rozwi�zanie problemu. Niemniej pacjent�w jest tak wielu, w gruncie rzeczy chodzi o znaczny procent populacji ca�ego �wiata, �e nie zdo�amy zaj�� si� nimi wszystkimi w Szpitalu�

S�uchaj�c Diagnostyka, Cha Thrat poczu�a si� zniech�cona wielko�ci� problemu. Trudno by�o jej wyobrazi� sobie planet� z milionami istot w podobnym stanie jak te, kt�re widzia�a na oddziale. Jednak wygl�da�o na to, �e Conway nie tylko ogarn�� �w obraz wyobra�ni�, ale jeszcze si� go nie przel�k� i zacz�� d��y� do rozwi�zania, kt�rym by�o przeszkolenie jak najwi�kszej liczby Hudlarian i ochotnik�w z innych gatunk�w.

Szpital mia� zapewni� podstawowe przeszkolenie w zakresie fizjologii FROB��w przed� i pooperacyjnej opieki oraz zasadniczych, istotnych w tym przypadku procedur chirurgicznych. Wszyscy absolwenci kursu, o ile nie oka�� si� na tyle utalentowani, �e otrzymaj� propozycj� pozostania w Szpitalu, wr�c� na rodzinn� planet�, aby tam szkoli� nast�pnych. Szacowano, �e stworzenie armii chirurg�w pozwalaj�cej upora� si� z pradawnym nieszcz�ciem Hudlarian zajmie trzy pokolenia.

Skala przedsi�wzi�cia, a przede wszystkim jego karygodna nieodpowiedzialno�� wstrz�sn�y Cha. Conway nie szkoli� chirurg�w, lecz bezmy�lne maszyny! Ju� wcze�niej zdziwi�a si�, us�yszawszy od FROB � a sta�ysty, jak kr�tko mia� trwa� ten kurs. By� mo�e tutejsi nauczyciele potrafili w tym czasie nauczy� niezb�dnych podstaw, ale co z d�ugotrwa�� indoktrynacj�, medytacjami i �wiczeniami daj�cymi si�� do przyj�cia na siebie bolesnej odpowiedzialno�ci za pacjenta? Co z r�wnie d�ugim nowicjatem? Diagnostyk nawet si� o tym nie zaj�kn��.

��To niewiarygodne!�� powiedzia�a nagle.

��Tak, zaiste � szepn�� stoj�cy obok Hudlarianin.�� Ale nie przeszkadzaj.

��Trudno oceni� czy opisa� skal� cierpienia wiekowych FROB��w � m�wi� Conway.�� Wiele innych Federacji znalaz�o proste, chocia� wcale nie idealne rozwi�zanie tego problemu, jednak Hudlarianie, na swoje szcz�cie czy te� nieszcz�cie, nie uznaj� odej�cia na w�asne �yczenie. Prosz� sprowadzi� pacjenta jedena�cie trzydzie�ci dwa.

Ruchome stanowisko operacyjne prowadzone przez kelgia�sk� siostr� zatrzyma�o si� przed Diagnostykiem. Cha pozna�a jednego z Hudlarian, kt�rymi zajmowa�a si� przed po�udniem. By� ju� przygotowany do operacji.

��Stan pacjenta jest zbyt powa�ny, aby uda�o si� w pe�ni odwr�ci� proces degeneracji, mo�emy jednak na reszt� �ycia uwolni� jedena�cie trzydzie�ci dwa od b�lu, co z kolei oznacza, i� pozostanie on psychicznie zr�wnowa�ony i b�dzie m�g� prowadzi� po�yteczne �ycie, nawet je�li jego sprawno�� ruchowa b�dzie ograniczona. W�r�d Hudlarian, kt�rzy wcze�niej s� poddawani operacji, oraz w�r�d tych, kt�rzy nale�� do tej samej grupy wiekowej co nasz pacjent, ale ich choroba jest mniej zaawansowana, osi�gamy znacz�co lepsze rezultaty. Zanim zaczniemy � doda�, si�gaj�c po skaner � chcia�bym om�wi� jeszcze fizjologiczne przyczyny znanego nam obrazu klinicznego�

Jaka� to niegodziwo�� pozwoli mu go uleczy�? � zastanawia�a si� Cha.

Ciekawo�� zast�pi� jednak strach. Nie wiedzia�a, czy poznawszy metody opracowane przez tego strasznego cz�owieka, zdo�a pozosta� przy zdrowych zmys�ach.

��Podobnie jak u wi�kszo�ci znanych nam gatunk�w, tak�e tutaj proces zwany starzeniem jest wynikiem spadku sprawno�ci wa�niejszych narz�d�w i zwi�zanych z tym zaburze� kr��enia. W przypadku FROB��w ograniczenie wydajno�ci narz�d�w po��czone z wapnieniem i p�kaniem pow�ok sk�rnych nasila si� na skutek niedostatku sk�adnik�w od�ywczych, kt�rych chory nie wch�ania ju� tyle co wcze�niej. Jak pami�tacie z wyk�ad�w, zdrowy doros�y osobnik charakteryzuje si� szybk� przemian� materii, co wymaga niemal nieustannego dostarczania sk�adnik�w od�ywczych. Te, po wch�oni�ciu przez sk�r�, s� rozprowadzane do narz�d�w, takich jak podw�jne serce, p�aty absorpcyjne czy ewentualnie macica z p�odem. Oraz do ko�czyn. Sze�� nie105 zwykle silnych ko�czyn to najbardziej energoch�onna cz�� cia�a FROB � a. Zu�ywaj� one blisko osiemdziesi�t procent dostarczonych sk�adnik�w. Je�li usuniemy wi�c ten element z bilansu energetycznego, zaopatrzenie pozosta�ych, mniej wymagaj�cych narz�d�w osi�gnie szybko optymalny poziom � doda� z naciskiem.

Ostatnie w�tpliwo�ci Cha zosta�y rozwiane. Wiedzia�a ju�, co zamierza chirurg, chocia� ci�gle pr�bowa�a przekona� siebie, �e nie jest jeszcze tak �le, jak si� wydaje.

��Czy u tych istot nast�puje regeneracja ko�czyn?�� spyta�a szeptem s�siada.

��Niem�dre pytanie � odpar� Hudlarianin.�� Nie. Przede wszystkim, gdyby tak by�o, nie dochodzi�oby do podobnej degeneracji uk�adu kr��enia i muskulatury. Ale nie przeszkadzaj i s�uchaj.

��My�la�am o Ziemianach, nie o pacjencie.

��Nie � rzuci� z irytacj� sta�ysta i przesta� zwraca� na ni� uwag�.

Conway ci�gn�� tymczasem wyk�ad.

��G��wnym problemem podczas operowania istot �yj�cych w warunkach znacznego ci��enia i wysokiego ci�nienia atmosferycznego jest oczywi�cie gro�ba dekompresji i pojawiaj�cych si� w jej nast�pstwie przemieszcze� organ�w wewn�trznych. Jednak przy takiej interwencji problem ten nie istnieje. Krwawienie opanowa� mo�na zaciskami, a procedura jest wystarczaj�co prosta, aby ka�dy do�wiadczony sta�ysta m�g� przeprowadzi� j� pod nadzorem. Po prawdzie � doda�, ukazuj�c nagle z�by w u�miechu � nie zamierzam nawet dotyka� dzisiaj pacjenta skalpelem. To wy b�dziecie odpowiedzialni za przebieg tej operacji.

Jego s�owa wywo�a�y szmer zainteresowania i sta�y�ci przysun�li si� jeszcze bli�ej, spychaj�c Cha ku odgradzaj�cej stanowisko operacyjne metalowej barierce. Wko�o zapanowa� taki gwar, �e autotranslator co rusz si� zawiesza�, z urywk�w zda� zrozumia�a jednak, �e wszyscy chc� uczestniczy� w tym ha�bi�cym akcie zawodowego tch�rzostwa. Z nieznanych powod�w a� palili si�, aby wzi�� za� odpowiedzialno��.

W najgorszych koszmarach nie s�dzi�a, �e spotka si� kiedy� z tak brutalnym atakiem na to, co dyktowa� jej kodeks etyczny. Nagle zapragn�a znale�� si� jak najdalej od tej sali pe�nej ob��kanych i niemoralnych Hudlarian, ci wszak�e nazbyt si� rozgadali, aby us�ysze� jej pro�by o przepuszczenie.

��Prosz� o cisz� � powiedzia� Conway i rozmowy umilk�y.�� Nie lubi� nikogo zaskakiwa�, ale s�dz�, �e wcze�niej czy p�niej b�dziecie sami przeprowadza� takie amputacje dziesi�tkami, dzie� po dniu, wi�c im szybciej si� z tym zadaniem oswoicie, tym lepiej.�� Przerwa� i spojrza� na trzyman� w r�ku kartk�. � Zacznie sta�ysta FROB siedemdziesi�t trzy.

Cha ledwie si� opanowa�a, �eby nie krzykn��, by pozwolili jej wyj��, uciec jak najdalej od tej piekielnej demonstracji. Jednak Conway, Diagnostyk i jeden z wysokich w�adc�w Szpitala, nakaza� cisz� i wpajana przez ca�e �ycie dyscyplina nie pozwoli�a jej zachowa� si� wbrew poleceniu. Nawet tutaj, z dala od Sommaradvy. Napar�a na otaczaj�cych j� z trzech stron Hudlarian, ale chyba nawet tego nie zauwa�yli. Wszyscy wpatrywali si� w stanowisko operacyjne i pacjenta. Mimowolnie pod��y�a wzrokiem za ich spojrzeniami.

Wyra�nie wida� by�o, �e siedemdziesi�t trzy nie czuje si� najlepiej w obecno�ci jednego z czo�owych Diagnostyk�w Szpitala. Conway jednak by� taktowny i jak m�g� dodawa� mu pewno�ci siebie. Ilekro� sta�ysta si� zawaha�, spieszy� z porad� albo sugesti� wyg�aszan� tak, aby Hudlarianin nie poczu� si� kom pletnym ignorantem.

Cha uzna�a, �e jest w nim co� z maga, chocia� oczywi�cie nie mog�o to usprawiedliwi� nieprofesjonalnego dzia�ania.

��Do wst�pnego naci�cia i usuni�cia podsk�rnych warstw mi�ni u�ywamy skalpela numer trzy � powiedzia� Conway.�� Niekt�rzy jednak wol� si�gn�� potem po delikatniejszy skalpel numer pi��, aby upora� si� z naczyniami, poniewa� g�adsze ci�cia �atwiej si� zszywa i lepiej te� p�niej si� goj�. Zako�czenia wi�zek nerwowych chronimy metalowymi nak�adkami i umieszczamy tu� pod sk�r� kikuta. U�atwia to dobieranie protez i ustawianie systemu sterowania nimi.

��Co to s� protezy?�� spyta�a g�o�no Cha.

��Sztuczne ko�czyny � odpar� s�siad.�� Patrz i s�uchaj, potem b�dziesz pyta�.

Do ogl�dania by�o nadal wiele, ale do s�uchania znacznie mniej, poniewa� sta�ysta dzia�a� teraz ca�kiem sprawnie i Diagnostyk prawie nie musia� si� odzywa�. Ostro�ne, precyzyjne ruchy instrument�w operatora mo�na by�o �ledzi� te� na wielkim �ciennym ekranie, na kt�ry rzutowano obraz ze skanera.

Nagle ko�czyna odpad�a niczym chora ga��� i wyl�dowa�a w ustawionym na pod�odze pojemniku. Cha po raz pierwszy zobaczy�a kikut. Ledwie opanowa�a md�o�ci.

��Teraz wykorzystamy specjalnie pozostawiony du�y p�at sk�ry, zas�onimy nim ran�, a brzegi po��czymy wch�anialnymi klamrami. Ze wzgl�du jednak na wysokie wewn�trzne ci�nienie i tward� sk�r� nale�y za�o�y� ich o wiele wi�cej ni� normalnie.

Na Sommaradvie kr��y�y jedynie niesmaczne plotki o rannych, kt�rzy utracili w wypadku ko�czyn�, a jednak prze�yli. Albo przynajmniej usi�owali prze�y� � Dyskretnie opatrywano im rany i zszywano kikut, chocia� podejmowali si� tego zazwyczaj m�odzi i nieodpowiedzialni chirurdzy � wojownicy o niezbyt wysokich kwalifikacjach, a niekiedy, gdy nikogo innego nie by�o w pobli�u, zwykli uzdrowiciele. Ale nawet w�wczas, gdy wojownik odnosi� takie obra�enia podczas bohaterskiego czynu, spraw� wyciszano i rych�o odchodzi�a ona w niepami��.

Okaleczeni sami usuwali si� innym sprzed oczu. Nikt nie powa�y�by si� wystawia� swojego kalectwa czy deformacji na widok publiczny. Zreszt� i tak by mu na to nie pozwolono. Mieszka�cy Sommaradvy �ywili zbyt wielki szacunek do swoich cia�. Pomys�, �eby kto� paradowa� z mechanicznymi zast�pczymi ko�czynami, by� wr�cz odstr�czaj�cy.

��Dzi�kuj�, siedemdziesi�t trzy. Dobra robota � powiedzia� Diagnostyk i znowu spojrza� na kartk�. � Sze��dziesi�t jeden, poka�esz nam, co potrafisz?

Mimo obrzydzenia Cha nie mog�a oderwa� oczu od pola operacyjnego, kiedy drugi FROB demonstrowa� swoje chirurgiczne umiej�tno�ci. G��boko�� i rozmieszczenie wszystkich ci�� zapada�y jej w pami�� niczym widok jakiej� okrutnej, lecz fascynuj�cej katastrofy. Po sze��dziesi�tym pierwszym jeszcze dw�ch sta�yst�w poproszono do stanowiska i niebawem pacjentowi zosta�a tylko para ko�czyn.

��Jedna z przednich ko�czyn wykazuje nadal spor� sprawno�� i s�dz�, �e ze wzgl�du na zaawansowany wiek oraz ograniczone mo�liwo�ci adaptacji dobrze b�dzie pozostawi� j� pacjentowi. Mo�liwe te�, �e przy braku pozosta�ych bilans substancji od�ywczych poprawi si� na tyle, �e zacznie ona funkcjonowa� lepiej. Niemniej, jak sami widzicie, druga ko�czyna ogarni�ta jest ju� rozleg�� martwic� i musi zosta� usuni�ta. T� amputacj� przeprowadzi sta�ystka Cha Thrat.

Nagle wszyscy spojrzeli na ni� i Sommaradvance wyda�o si�, �e czas stan�� w miejscu � a ona zostanie na wieczno�� uwi�ziona w koszmarnym tr�jwymiarowym obrazie. Jednak najgorsze mia�o dopiero nadej��.

��To wielki zawodowy zaszczyt � powiedzia� cicho jej kolega z oddzia�u.

Nie zd��y�a odpowiedzie�, gdy� g�os znowu zabra� Diagnostyk.

��Cha Thrat pochodzi z nowo odkrytej przez nas Sommaradvy, gdzie jest w pe�ni wykwalifikowanym chirurgiem. Przeprowadzi�a ju� operacj� na DBDG typu ziemskiego, kt�rego pierwszy raz ujrza�a ledwie par� godzin wcze�niej. Mimo to spisa�a si� pierwszorz�dnie i, jak przekaza� mi starszy lekarz Edanelt, bez w�tpienia uratowa�a nog� pacjenta, a zapewne i jego �ycie. Teraz b�dzie mia�a okazj� wzbogaci� swoje chirurgiczne do�wiadczenie o znacznie prostsz� operacj� pacjenta klasy FROB. Prosz�, Cha � powiedzia�, by doda� sta�ystce odwagi.�� Nie b�j si�. Je�li cokolwiek p�jdzie nie tak, pomog� ci.

Cha ogarn�� lodowaty strach pomieszany z bezsiln� z�o�ci�, i� musi stawi� czo�o podobnemu wyzwaniu bez w�a�ciwego duchowego przygotowania. Jednak ostatnie s�owa Diagnostyka, sugeruj�ce, �e strach m�g�by powstrzyma� j� od podj�cia operacji, wzbudzi�y w niej s�uszny gniew. Jako jeden z w�adc�w tego szpitala mia� prawo nakaza� jej nawet najbardziej niegodziwe dzia�anie, �aden za� wojownik z Sommaradvy nie zwyk� okazywa� strachu, nawet gdy wko�o byli sami obcy. Niemniej i tak si� zawaha�a.

��Potrafisz to zrobi�? � spyta� niecierpliwie Ziemianin.

��Tak.

Gdyby spyta�, czy chc� to zrobi�, odpowied� by�aby inna, pomy�la�a ze smutkiem Cha, podchodz�c do stanowiska. Wzi�a niewiarygodnie ostry skalpel numer trzy i spr�bowa�a raz jeszcze.

��Jaki jest dok�adnie zakres mojej odpowiedzialno�ci podczas tej operacji?

Diagnostyk westchn�� g��boko.

��Jeste� odpowiedzialna za usuni�cie lewej przedniej ko�czyny pacjenta.

��Nie mo�na jej uratowa�? � spyta�a z wahaniem.�� Mo�e da�oby si� poprawi� kr��enie, wszczepiaj�c naczynia o wi�kszym przekroju albo�

��Nie � przerwa� jej Conway zdecydowanie.�� Zaczynaj, prosz�.

Poprowadzi�a operacj� dok�adnie tak jak jej poprzednicy. Nie waha�a si� ju� i Diagnostyk nie musia� jej wi�cej ponagla�. Wiedzia�a, co j� czeka, ale st�umi�a strach i odp�dza�a na razie t� my�l. By�a zdecydowana pokaza� temu bardzo sprawnemu, ale pozbawionemu ko��ca etycznego lekarzowi, �e jest prawdziwym sommaradva�skim wojownikiem � chirurgiem.

��To by�a bardzo sprawnie i dok�adnie przeprowadzona amputacja � powiedzia� �yczliwie Conway, gdy zak�ada�a ostatnie klamry.�� Szczeg�lnie jestem pod wra�eniem� Co robisz?

Cha pomy�la�a, �e to g�upie pytanie, bo przecie� wszystko by�o oczywiste od chwili, gdy po raz pierwszy unios�a skalpel. Sama nie mia�a przednich ko�czyn, ale uzna�a, �e wystarczy odci�cie lewej �rodkowej. Do�� by�o jednego szybkiego ruchu skalpelem. Spojrza�a na le��c� po�r�d hudlaria�skich ko�czyn w�asn� mack�, i z�apa�a kikut, aby zatamowa� krwawienie.

Chwil� p�niej zacz�a traci� przytomno��, ale us�ysza�a jeszcze, jak Conway krzyczy do mikrofonu komunikatora:

��Sala wyk�adowa FROB��w, pilne! Jeden DCNF, nag�a amputacja, samookaleczenie. Przygotowa� sal� na czterdziestym trzecim i zebra� mi zaraz, cholera, zesp� od mikrochirurgii!

Cha Thrat nie mia�a poj�cia, jak d�ugo dochodzi�a do siebie po operacji, kojarzy�a tylko, �e pomi�dzy okresami braku przytomno�ci wielokrotnie zjawiali si� u niej O�Mara oraz Diagnostycy Thornnastor i Conway. Przydzielona do izolatki siostra DBLF nie szcz�dzi�a zjadliwych komentarzy na temat szczeg�lnej uwagi po�wi�conej Cha przez najwa�niejsze osoby w Szpitalu, ilo�ci po�ywienia dostarczanego chorej pono� pacjentce i nowego nidia�skiego sta�ysty, kt�rego upodoba� sobie ostatnio Cresk � Sar. Jednak gdy Cha spr�bowa�a zagadn�� o sw�j przypadek, wzburzenie sier�ci Kelgianki jasno da�o jej do zrozumienia, �e poruszy�a zakazany temat.

W sumie jednak nie mia�o to znaczenia. �rodki, kt�re otrzymywa�a, sprawia�y, �e jej umys� dryfowa� z dala od przyziemnych problem�w, co by�o stanem bardzo wygodnym, chocia� bez w�tpienia iluzorycznym.

W trakcie jednej z p�niejszych wizyt O�Mara zasugerowa� jej, �e wype�ni�a ju� wszystkie obowi�zki wynikaj�ce z zawodowego kodeksu etycznego i nie musi podejmowa� wi�cej dzia�a� w tej sprawie. Ko�czyna zosta�a odci�ta, a fakt, �e Conway i Thornnastor zdo�ali przyszy� j� na tyle misternie, i� nie straci�a w niej ani sprawno�ci, ani czucia, by� po prostu darem losu, kt�ry powinna przyj�� z wdzi�czno�ci� i bez poczucia winy.

D�ugo musia�a przekonywa� maga, �e dosz�a ju� do tego samego wniosku i �e naprawd� jest wdzi�czna, mo�e nie tyle losowi, ile obu Diagnostykom. Nadal jednak zdumiewa�o j�, i powiedzia�a to naczelnemu psychologowi, �e w�a�ciwie nikt nie podziela jej spojrzenia, zgodnie z kt�rym dokona�a czynu honorowego i jak najbardziej godnego pochwa�y.

O�Mara uspokoi� si� nieco i odpowiedzia� d�ugim, z�o�onym zakl�ciem na temat spraw zbyt osobistych, aby Cha mog�a o nich dyskutowa� nawet ze swoimi, a co dopiero z obcym. Jednak co�, by� mo�e leki, sprawi�o, �e szok nie okaza� si� szczeg�lnie dotkliwy i miast odrzuci� wszystkie sugestie psychologa, zacz�a si� nad nimi zastanawia�.

Wed�ug jednej z nich jej post�pek � oceniany mo�liwie najobiektywniej � nie by� szlachetny, ale po prostu g�upi. Pod koniec rozmowy Cha prawie �e zgodzi�a si� z O�Mar�. Zaraz potem pozwolono jej na przyjmowanie odwiedzin.

Pierwsi zjawili si� Tarsedth i hudlaria�ski sta�ysta. Kelgianin zasypa� j� pytaniami o samopoczucie i rzuci� si� sprawdza� jej blizny, FROB za� sta� tylko w milczeniu przy drzwiach. Cha zastanawia�a si�, czy co� mo�e go peszy, i poniewczasie dopiero zda�a sobie spraw�, �e powiedzia�a to g�o�no, gdy� przyjmowane leki wyra�nie os�abia�y jej samokontrol�.

��Nie � powiedzia� Tarsedth.�� Nie zwracaj na niego uwagi. Gdy przyszed�em, du�y nie wiadomo od jak dawna sta� pod drzwiami pe�en obaw, �e widok jeszcze jednego Hudlarianina wywo�a u ciebie niemi�e wspomnienia. Mimo takiej masy mi�ni Hudlarianie to jednak wra�liwe stworzenia. Ale wed�ug tego, co O�Mara powiedzia� Cresk � Sarowi, nie powinna� by� ju� sk�onna do melodramatycznych gest�w. Nie jeste� te� emocjonalnie niezr�wnowa�ona. Dok�adnie rzecz bior�c, stwierdzi�, �e jeste� normaln� wariatk�, ale nie szale�cem. To samo mo�na powiedzie� o ca�ym mn�stwie pracuj�cych tu istot.�� Obejrza� si� nagle na FROB � a.�� Chod� bli�ej! Le�y w ��ku, prawie ca�a unieruchomiona i na prochach, wi�c na pewno ci� nie ugryzie!

Hudlarianin podszed� do Sommaradvanki.

��Wszyscy, kt�rzy tam byli�my, �yczymy ci jak najlepiej � powiedzia� nie�mia�o.�� Obejmuje to tak�e pacjenta jedena�cie trzydzie�ci dwa, kt�ry nie odczuwa ju� dawnego b�lu i ma si� coraz lepiej. Siostra Segroth te� przekazuje �yczenia, chocia� by�a nader zdawkowa. Czy odzyskasz pe�n� w�adz� w ko�czynie?

��Nie wyg�upiaj si�. Operacja przeprowadzona przez dw�ch Diagnostyk�w mo�e mie� tylko jeden efekt � rzuci� Tarsedth i spojrza� na Cha.�� Tyle zdarzy�o si� ostatnio, �e nie mog� si� powstrzyma�, �eby nie spyta�. Czy to prawda, �e podczas akcji u Chalderczyk�w wkurzy�a� O�Mar�, nazywaj�c go przy wszystkich znachorem i wypominaj�c mu zaniedbania zawodowe? Z tego, co mo�na us�ysze�

��A� tak �le nie by�o � przerwa�a mu Cha.

��Nigdy nie jest � mrukn�� DBLF, mierzwi�c z zawodem sier��. � Ale je�li chodzi o zachowanie podczas operacji FROB � a, temu nie zaprzeczysz�

��Mo�e lepiej zostawmy ten temat?�� zaproponowa� cicho Hudlarianin.

��Dlaczego?�� spyta� g�sienicowaty.�� Wszyscy 0 tym m�wi�.

Cha Thrat milcza�a chwil�, spogl�daj�c jedynie na wznosz�cy si� po jednej stronie �o�a srebrzysty owal Kelgianina i masywne cia�o Hudlarianina wyrastaj�ce z drugiej strony. Mimo dzia�ania medykament�w pr�bowa�a skoncentrowa� si� na tym, co chcia�a powiedzie�.

��Wola�abym porozmawia� o wyk�adach, kt�re straci�am � odezwa�a si� w ko�cu.�� By�o co� szczeg�lnie ciekawego czy wa�nego? Przy okazji spytajcie Cresk � Sara, czy nie dosta�abym pilota do ekranu, �ebym mog�a wej�� na kana�y edukacyjne? Przeka�cie mu, �e nudzi mi si� i jak najszybciej chcia�abym wznowi� nauk�.

��Obawiam si�, przyjaci�ko, �e to by�aby strata czasu � powiedzia� Tarsedth, je��c sier��.

Cha po raz pierwszy po�a�owa�a, �e jej kolega niezdolny jest do bardziej dyplomatycznych wypowiedzi. Oczekiwa�a, �e us�yszy co� w tym rodzaju, ale z�e wie�ci mo�na by�o przekaza� delikatniej.

��Nasz bezpo�redni przyjaciel chcia� przez to powiedzie�, �e pytali�my Cresk � Sara, co dalej z tob� b�dzie, ale ten nie udzieli� nam jednoznacznej odpowiedzi. Stwierdzi�, �e nie jeste� winna z�amania szpitalnych zasad, lecz regu�, kt�rych nigdy nikomu nie przysz�o dot�d do g�owy zapisa�. Nie ma po prostu na ciebie paragrafu. Ale i tak podobno co� ju� zdecydowano i niebawem mo�esz oczekiwa� wizyty O�Mary. Nie wiem, co ci powie, ale gdy spyta�em Cresk � Sara, czy mo�emy zanie�� ci materia�y z wyk�ad�w, powiedzia� �nie�.

Gdy poszli, Cha pomy�la�a, �e jakkolwiek przekazane, nowiny by�yby tak samo niepomy�lne. Nagle g�o�ny brz�czyk przy ��ku przeszkodzi� jej w zbyt d�ugim rozmy�laniu o k�opotach.

Dzwoni� pacjent AUGL jeden szesna�cie, kt�ry dzif ki pomocy siostry Hredlichli zdo�a� dotrze� do komunikatora umieszczonego w du�urce personelu, przy wej�ciu na oddzia� Chalderczyk�w. Zacz�� od przeprosin, i� z powod�w �rodowiskowych nie przyby� osobi�cie, a potem powiedzia�, �e bardzo brakuje mu jej wizyt, bo chocia� widuje si� z O�Mar�, magowi brak w�a�ciwego Cha wdzi�ku. Na koniec wyrazi� nadziej�, �e jego przyjaci�ka dochodzi ju� pod ka�dym wzgl�dem do siebie.

��Jest dobrze � sk�ama�a, nie chc�c obci��a� pacjenta swoimi problemami nawet teraz, gdy sama by�a chwilowo pacjentem.�� A ty jak si� miewasz?

��Dzi�kuj�, �wietnie � odpar� Chalderczyk i mimo dw�ch komunikator�w oraz autotranslatora w jego g�osie da�o si� wyczu� spory entuzjazm.�� O�Mara m�wi, �e niebawem b�d� m�g� wr�ci� do rodziny i �e mam zacz�� rozmowy z w�adzami floty w sprawie powrotu do dawnej pracy. Wci�� jestem do�� m�ody jak na Chalderczyka i naprawd� czuj� si� dobrze.

��Mi�o mi to s�ysze�, jeden szesna�cie � powiedzia�a Cha, celowo nie u�ywaj�c imienia przyjaciela, jako �e rozmow� mog�y s�ysze� osoby trzecie. Zdumia�a si�, jak bardzo polubi�a t� istot�.

��Dobieg�y mnie echa rozm�w toczonych przez piel�gniarki � ci�gn�� Chalderczyk.�� Chyba znalaz�a� si� w powa�nych tarapatach. Mam nadziej�, �e wszystko dobrze si� u�o�y, ale gdyby si� nie u�o�y�o i gdyby� musia�a opu�ci� Szpital� Jeste�my tak daleko od Sommaradvy, �e gdyby� w drodze powrotnej zechcia�a odwiedzi� m�j �wiat, byliby�my zaszczyceni, mog�c go�ci� ci�, jak d�ugo by� pragn�a. Jeste�my do�� zaawansowani technologicznie, wi�c syntetyzowanie potrzebnego ci Po�ywienia oraz przygotowanie ca�ego zaplecza �yciowego nie by�oby problemem. Poza tym to pi�kny �wiat � doda�. � O wiele �adniejszy ni� nasz oddzia� w Szpitalu�

Gdy w ko�cu si� roz��czy�, Cha umo�ci�a si� na poduszkach. By�a zm�czona, ale daleka od przygn�bienia czy smutku. Rozmy�la�a o oceanach Chalderescola. Trafiwszy na oddzia� AUGL, wyszuka�a w bibliotece ta�m� na temat �wiata pacjent�w, by m�c z nimi rozmawia�, co� wi�c o nim wiedzia�a. Zapewne �ycie tam by�oby ciekawym do�wiadczeniem, a jako obcy, kt�ry ma prawo zwraca� si� do Muromeshomona po imieniu, zosta�aby serdecznie przyj�ta przez jego rodzin� i przyjaci�. Bez w�tpienia te� pozwolono by jej zosta� tam, jak d�ugo by chcia�a. Niemniej musia�aby opu�ci� Szpital�

Chc�c oderwa� si� od niemi�ych my�li, zastanowi�a si�, jak nie�mia�y zwykle i �agodny Chalderczyk zdo�a� przekona� z�o�liw� Hredlichli, aby dopu�ci�a go do komunikatora. Czy�by zagrozi�, �e znowu zacznie demolowa� oddzia�? A mo�e, co by�o bardziej prawdopodobne, wspar� go lub nawet zasugerowa� to O�Mara?

To te� by�o niepokoj�ce, ale nie a� tak, aby powstrzyma� Cha przed za�ni�ciem. Zakl�cie szpitalnego maga albo przepisane przeze� medykamenty wci�� mia�y nad ni� w�adz�. A mo�e jedno i drugie�

W nast�pnych dniach odwiedzi�o j� jeszcze kilka os�b, a nawet � gdy pozwala�a na to klasyfikacja fizjologiczna � par� grupek koleg�w sta�yst�w. Cresk � Sar zjawi� si� dwa razy, ale jak wszyscy go�cie, nie chcia� w og�le rozmawia� o kwestiach zawodowych. Za to gdy nieco p�niej przyszli O�Mara i Conway, by� to w zasadzie jedyny temat.

��Dzie� dobry, Cha. Jak si� czujesz?�� zacz�� Diagnostyk dok�adnie tak, jak si� spodziewa�a.

��Dobrze, dzi�kuj� � odpar�a, bo i co innego mog�a powiedzie�. Potem zosta�a poddana najbardziej drobiazgowemu badaniu, jakiego kiedykolwiek do�wiadczy�a.

��Zapewne rozumiesz, �e to nie by�o naprawd� konieczne � powiedzia� Conway, okrywszy j� ponownie.�� Jednak po raz pierwszy mam okazj� przyjrze� si� bli�ej typowi DCNF w ca�o�ci, a nie tylko jednej jego ko�czynie. Dzi�kuj�, to by�o bardzo pouczaj�ce. Niemniej, skoro jeste� ju� zdrowa � doda�, zerkn�wszy szybko na O�Mar� � i przed powrotem do pracy czeka ci� tylko rehabilitacja ruchowa, powiedz nam, co mamy z tob� zrobi�?

Cha podejrzewa�a, �e to pytanie retoryczne, ale i tak bardzo chcia�a odpowiedzie�.

��Wszystko dot�d wynika�o z nieporozumie�. Wi�cej si� ju� nie powt�rz�. Chcia�abym pozosta� w Szpitalu i kontynuowa� nauk�.

��Nie!�� zaprotestowa� ostro Conway.�� Jeste� �wietnym chirurgiem � doda� ciszej.�� Potencjalnie nawet wybitnym. �al marnowa� taki talent. Jednak nie widz� dla ciebie miejsca po�r�d personelu Szpitala. Nie z tak osobliwym kodeksem etycznym. Nie ma ju� ani jednego oddzia�u, kt�ry got�w by�by przyj�� ci� na sta�. Segroth zgodzi�a si� wcze�niej tylko dlatego, �e O�Mara i ja prosili�my j� o to. Mnie za�, owszem, zale�y na tym, aby moje wyk�ady by�y jak najciekawsze, ale bez przesady!

��A je�li da si� jako� zagwarantowa� moje poprawne zachowanie?�� spyta�a szybko Cha w obawie, �e zaraz us�yszy decyzj� odprawiaj�c� j� ze Szpitala.�� Na jednym z pierwszych wyk�ad�w by�a mowa o ta�mach edukacyjnych s�u��cych do nauki fizjologii obcych, kt�re pozwalaj� przy okazji spojrze� na �wiat z punktu widzenia przedstawiciela innego gatunku. Mo�e gdybym otrzyma�a zapis z �atwiejszym do przyj�cia przez was kodeksem etycznym, nie by�abym ju� gro�na?

Czeka�a niespokojnie, ale obaj ludzie tylko spojrzeli po sobie.

Pami�ta�a, �e bez systemu ta�m edukacyjnych Szpital w og�le nie m�g�by istnie�. �aden umys�, nawet najbardziej rozwini�ty, nie jest w stanie wch�on�� ogromu wiedzy koniecznej do prowadzenia tak r�norodnych pacjent�w, jacy tu trafiali. Zapisywano zatem kopie umys��w najwybitniejszych medyk�w poszczeg�lnych ras, a te przydawa�y si� potem przy leczeniu ich pobratymc�w.

Przyjmuj�cy taki zapis dzieli� wi�c sw�j umys� z narzucon� mu obc� osobowo�ci�. Poznawa� nie tylko wiedz� medyczn�, ale tak�e wspomnienia, do�wiadczenia i przemy�lenia dawcy. Powodowa�o to trudne do opisania nawet przez starszych lekarzy i Diagnostyk�w problemy, zaburzenia i poczucie dezorientacji.

Diagnostycy zawdzi�czali sw� s�aw� i pozycj� w Szpitalu g��wnie temu, �e potrafili utrzyma� w g�owie nawet do dziesi�ciu takich zapis�w r�wnocze�nie, przez co wnosili niebagatelny wk�ad w rozw�j ksenomedycyny i opracowywanie metod leczenia nieznanych chor�b gn�bi�cych nowo odkryte gatunki.

Jednak Cha wcale nie marzy�a o podobnym rozszczepieniu ja�ni. S�ysza�a ju� od rozmaitych cz�onk�w personelu, �e istota wystarczaj�co zdrowa, aby zosta� Diagnostykiem, musi by� szalona, i sk�onna by�a wierzy� w te opowie�ci. Szuka�a czego� o wiele mniej drastycznego.

��Gdybym obok mojej mia�a ludzk�, kelgia�sk� albo nawet nidia�sk� osobowo��, mog�abym zrozumie�, dlaczego to, co czasem robi�, jest niew�a�ciwe, i unikn�� wielu b��d�w. Wykorzystywa�abym zapis tylko jako rodzaj drogowskazu. Jako sta�ystka nie pr�bowa�abym bez wyra�nej zgody robi� z niego innego u�ytku.

Diagnostyk dosta� nagle ataku kaszlu.

��Dzi�kuj�, Cha Thrat � powiedzia�, gdy ju� mu przesz�o.�� Jestem pewien, �e pacjenci te� by ci podzi�kowali. Jednak, niestety, to niemo�liwe� O�Mara, to pa�skie poletko. Niech pan to wyt�umaczy. Psycholog przysun�� si� bli�ej i spojrza� na le��c�.

��Regulamin Szpitala nie pozwala mi spe�ni� twojej pro�by. Zreszt� i tak bym tego nie zrobi�. Jeste� wprawdzie niezwykle siln� i wyra�n� osobowo�ci�, ale mia�aby� wielkie k�opoty ze sprawowaniem kontroli nad dodatkowym mieszka�cem twojej g�owy. Nie chodzi o to, �e chcia�by nad tob� zapanowa�, ale o fakt, �e dawcy te� s� zwykle silnymi, a nawet ekspansywnymi osobowo�ciami, kt�re zwyk�y dzia�a� po swojemu. To musi rodzi� konflikt owocuj�cy nawet zaburzeniami psychosomatycznymi w rodzaju przewlek�ych bole�ci czy alergicznych reakcji sk�rnych, kt�re potrafi� by� r�wnie dotkliwe jak rzeczywiste choroby. Istnieje te� spore ryzyko trwa�ych uszkodze� osobowo�ci. Nikt nie otrzymuje zatem zapisu, dop�ki nie pozna dobrze obcych tradycyjnymi metodami. Poza tym jest jeszcze jedno ograniczenie, istotne w twoim przypadku. Jeste� osobnikiem p�ci �e�skiej.

Znowu te sommaradva�skie uprzedzenia, pomy�la�a ze z�o�ci� Cha. Nawet tutaj, w Szpitalu Sektora Dwunastego!�� Wyda�a odg�os, kt�ry na jej �wiecie spowodowa�by natychmiastowe gwa�towne zako�czenie rozmowy. Szcz�liwie autotranslator nie wy�apa� go.

��Nazbyt pospieszy�a� si� z wnioskami � zauwa�y� O�Mara.�� Chodzi o to, �e u wszystkich odkrytych dot�d dwup�ciowych gatunk�w osobniki �e�skie charakteryzuj� si� pewnymi szczeg�lnymi cechami umys�u. Jedn� z nich jest g��boka niech�� do jakichkolwiek do�wiadcze� polegaj�cych na poddaniu swojego umys�u czyjej� kontroli. Wyj�tkiem jest tu tylko czas god�w, jednak w�tpi�, aby� zakocha�a si� w zapisie tak obcej osobowo�ci.

��A zdarza si�, �e osobniki m�skie otrzymuj� zapisy zrobione przez �e�skie?�� spyta�a Cha zaintrygowana wyja�nieniem.�� Mo�e i ja mog�abym otrzyma� �e�ski zapis?

��Jak dot�d mamy tylko jeden taki��� zacz�� O�Mara.

��Nie zbaczajmy z tematu � rzuci� Conway, purpurowiej�c.�� Przykro mi, Cha, ale nie mo�esz dosta� takiego zapisu, ani teraz, ani nigdy. O�Mara wyja�ni� ci dlaczego, ja za� dodam, �e polityczny kontekst twojego przybycia do Szpitala oraz stan rozm�w z Som � maradv� sprawiaj�, �e nie mo�emy te� po prostu ci� odes�a�. Najlepiej by by�o, gdyby� sama podj�a teraz decyzj�.

Cha Thrat milcza�a chwil�, spogl�daj�c na ko�czyn�, kt�r� w ka�dym innym miejscu straci�aby na zawsze. Pr�bowa�a znale�� w�a�ciwe s�owa.

��Nie jeste�cie mi nic winni za to, co zrobi�am przy Chiangu. Jak ju� wspomnia�am wcze�niej, moje wahanie wynika�o z obawy, �e przez m� niezdarno�� m�g�by straci� r�k�, a wtedy to samo czeka�oby mnie. Jako wojownik nie mog� si� uchyla� od odpowiedzialno�ci za swoje poczynania. Teraz za�, je�li opuszcz� Szpital, co mi sugerujecie, nie uczyni� tego z w�asnej woli. Nie mog� uciec z miejsca, w kt�rym mam jeszcze co� do zrobienia.

Diagnostyk te� spojrza� na przyszyt� ko�czyn�.

��Wierz�.

O�Mara westchn�� i odwr�ci� si� ku wyj�ciu.

��Przepraszam, �e nie wychwyci�em w�wczas tej wzmianki o utracie ko�czyny � powiedzia�. � Oszcz�dzi�oby nam to wielu k�opot�w. Znios�em jako� zamieszanie wok� pacjenta jeden szesna�cie, ale krwawe przedstawienie podczas operacji FROB � a przebra�o miar�. Tw�j dalszy pobyt w Szpitalu nie b�dzie nale�a� do przyjemnych, mimo rekomendacji Diagnostyka Conwaya i mojej bowiem nikt nie ma zamiaru dopuszcza� ci� do pacjent�w. Nie ma co si� oszukiwa� � doda� prawie spod drzwi.�� Zosta�a� czarn� owc� i trafisz do owczarni.

S�ysza�a jeszcze, jak rozmawiali na korytarzu z kim� trzecim, jednak s�owa dobiega�y zbyt przyt�umione, aby autotranslator je prze�o�y�. Potem drzwi si� otworzy�y i stan�� w nich kolejny Ziemianin, tym razem w ciemnozielonym mundurze Kontrolera. Twarz mia� znajom�.

��Czeka�em na zewn�trz na wypadek, gdyby nie zdo�ali nam�wi� ci� do wyjazdu. O�Mara s�dzi� zreszt�, �e tak b�dzie. Gdyby� mnie nie pami�ta�a, jestem Timmins. Mamy sporo do pogadania. Ale uprzedzaj�c twoje pytania, powiem od razu, �e owczarnia to w tym przypadku Dzia� Utrzymania i Konserwacji.

Od pocz�tku by�o oczywiste, �e porucznik Timmins nie czuje si� niczyim s�ug�, a prac� traktuje powa�nie i odpowiedzialnie. Nie potrwa�o d�ugo, a Cha zacz�a podchodzi� do sprawy w ten sam spos�b. Sprowokowa� to nie tylko spokojny entuzjazm oficera, swoj� rol� odegra� te� przeno�ny odtwarzacz z zestawem ta�m, kt�ry ten ustawi� obok jej ��ka. Szybko przekona�a si�, �e to zaj�cie dla wojownika, chocia� oczywi�cie nie wojownika � chirurga. Poznawszy problemy zwi�zane z zapewnieniem w�a�ciwych warunk�w �yciowych ponad sze��dziesi�ciu dziwnym nierzadko rasom, kt�re przebywa�y w Szpitalu, uzna�a, �e jej wcze�niejsze studia medyczne by�y jednak do�� �atwe.

Po�egna�a si� z nimi oficjalnie podczas wizyty Cresk � Sara, kt�ry przebada� j� gruntownie i oznajmi�, �e je�li doktor Yeppha, okulista maj�cy zajrze� do niej nieco p�niej, nie b�dzie mia� �adnych obiekcji, Cha gotowa jest do podj�cia nowych obowi�zk�w. Spyta�a, czy mo�e nadal ogl�da� w wolnym czasie kana�y edukacyjne, a starszy lekarz odpar�, �e mo�e ogl�da�, co chce, chocia� ma�a jest szansa, aby w przysz�o�ci wykorzysta�a zdobyt� w ten spos�b wiedz� medyczn�.

Na koniec doda�, �e dzia� szkolenia �egna si� z ni� wprawdzie z nieskrywan� ulg�, ale z drugiej strony szkoda traci� tak zdoln� praktykantk�, i w imieniu w�asnym oraz koleg�w �yczy� jej sukces�w i zadowolenia z pracy, kt�r� wybra�a.

Doktor Yeppha reprezentowa� nie znany jej jeszcze gatunek. By� ma�ym tr�jno�nym i kruchym stworzeniem, kt�re sklasyfikowa�a jako DRVJ. Z kud�atej, kopulastej g�owy zerka�y na ni� dwie dziesi�tki oczu, rozmieszczonych tak pojedynczo, jak i w gromadach. Cha zastanawia�a si�, czy taka obfito�� narz�d�w wzroku mia�a jaki� wp�yw na wyb�r specjalno�ci, ale uzna�a, �e lepiej b�dzie o to nie pyta�.

��Dzie� dobry, Cha Thrat � powiedzia� lekarz, wyjmuj�c z kieszeni u pasa jak�� ta�m� i wsuwaj�c j� do odtwarzacza.�� Przeprowadzimy teraz test wra�liwo�ci na kolory. Nie zale�y nam, �eby� mia�a mi�nie jak Hudlarianie czy Cinrussanczycy, bo do ci�kich prac mamy tu maszyny, musisz jednak dobrze odczytywa� ich sygna�y, rozpoznaj�c nie tylko kolory, ale i ich odcienie, r�wnie� w gorszym o�wietleniu. Co tu widzisz?

��Okr�g z czerwonych kropek � odpar�a Cha.�� W okr�g wpisana jest gwiazda z zielonych i niebieskich kropek.

��Dobrze. Przedstawi� to znacznie pro�ciej, ni� rzecz wygl�da naprawd�, ale sama z czasem nauczysz si�, o co chodzi. Wn�ki serwisowe oraz ��cz�ce je kana�y i tunele pe�ne s� przewod�w i rur w r�nych kolorach, z kt�rych ka�dy co� oznacza. To pozwala obs�udze rozpozna� ju� na pierwszy rzut oka, kt�r�dy biegnie zasilanie, a co jest znacznie mniej niebezpieczn� lini� ��czno�ci, czy w danej rurze jest tlen, chlor, metan czy te� odpady organiczne. Zawsze musimy si� liczy� z ryzykiem ska�enia jakiego� przedzia�u obcym zwi�zkiem chemicznym i robimy wszystko, by zapobiec takiej katastrofie, lecz �atwo mog�oby do niej doj��, gdyby niedowidz�cy g�upek pod��czy� gdzie� niew�a�ciwe przewody. Co teraz widzisz?

Yeppha pokazywa� na ekranie kolejne wzory o subtelnie zmieniaj�cych si� barwach, a Cha m�wi�a, co widzi albo czego nie dostrzega. Ostatecznie DRVJ wy��czy� odtwarzacz i schowa� ta�m� do kieszeni.

��Nie masz tylu oczu co ja, ale wszystkie dzia�aj� jak nale�y � powiedzia�. � Tym samym nie znajduj� przeciwwskaza�, aby� podj�a prac� w dziale utrzymania. Moje szczere wyrazy wsp�czucia. Powodzenia!

Pierwsze trzy dni zaj�a jej wy��cznie samotna nauka poruszania si� po Szpitalu. Timmins wyja�ni�, �e w razie jakichkolwiek problem�w czy nawet drobnej awarii ekipa techniczna ma przyby� na miejsce mo�liwie najszybciej. Poniewa� zwykle wyruszali do pracy z narz�dziami i cz�ciami zast�pczymi, kt�re przewozili na samobie�nym w�zku, poza wyj�tkowymi sytuacjami nie wolno im by�o korzysta� z og�lnodost�pnych korytarzy. I tak panowa� tam spory ruch. Powinna zatem umie� znale�� najkr�tsz� drog� z punktu A do punktu B bez opuszczania tuneli serwisowych i wypytywania kogokolwiek.

Nie by�o jej te� wolno sprawdza�, w jakim miejscu si� znalaz�a, wymykaj�c si� z systemu tuneli pod pozorem p�j�cia na lunch.

��Lekki kombinezon ochronny zapewne nie b�dzie niezb�dny, ale nosimy je na wypadek, gdyby trzeba by�o przej�� przez obszar ska�ony wyciekiem toksycznych dla nas gaz�w � wyja�ni� Timmins, unosz�c kratownic� w pod�odze. Znajdowali si� na korytarzu tu� przed jej pokojem.�� Wyposa�enie obejmuje czujniki ostrzegaj�ce przed wszystkimi mo�liwymi ska�eniami, z radioaktywnym w��cznie. Masz te� lamp� przydatn� w razie awarii o�wietlenia tunelu, plan z zaznaczon� starannie drog� i nadajnik alarmowy, gdyby� si� jednak zgubi�a albo potrzebowa�a pomocy. Do tego dochodzi jeszcze zestaw racji �ywno�ciowych na ca�y tydzie�, wi�c dzie� sp�dzony w tunelach to naprawd� �aden problem! Nie ma si� czym niepokoi�, nie ma powodu si� spieszy� � kontynuowa�. � Potraktuj to �wiczenie jak d�ugi, powolny spacer przez nie znany ci teren, z cz�stymi przerwami na si�gni�cie do kosza piknikowego. B�d� czeka� na ciebie przed w�azem serwisowym numer dwana�cie na korytarzu si�dmym poziomu jeden dwadzie�cia. Spotkamy si� tam za pi�tna�cie godzin lub wcze�niej.�� Roze�mia� si� nagle.�� Albo p�niej � doda�.

Tunele by�y dobrze o�wietlone, ale niskie i w�skie, przynajmniej dla Sommaradvanki. W regularnych odst�pach otwiera�y si� w nich pozbawione przewod�w i rur wn�ki, kt�rych przeznaczenie by�o do�� zagadkowe. Do czego s�u��, przekona�a si� dopiero, gdy z przeciwka nadjecha�a Kelgianka na samobie�nym w�zku. Ju� z daleka krzycza�a: �Z drogi, g�upia!�

Poza tym jednym spotkaniem Cha mia�a ca�� przestrze� dla siebie i mog�a przemieszcza� si� znacznie szybciej ni� ci�gn�cym si� nad jej g�ow� zwyk�ym korytarzem. Przez otwory wentylacyjne dobiega� j� panuj�cy tam zgie�k rozm�w, ca�y czas s�ysza�a te� st�panie licznych odn�y.

Maszerowa�a r�wnym tempem, uwa�aj�c, aby podczas kolejnego sprawdzania planu nie da� si� znowu zaskoczy� nadje�d�aj�cemu szybko pojazdowi. Czasem zatrzymywa�a si� i sporz�dza�a notatki na temat rodzaju i przekroju przewod�w na �cianach i suficie oraz kolor�w, kt�rymi oznaczono rury, kable oraz obudowy ochronne r�nych mechanizm�w. Timmins wspomnia�, �e zapiski te b�d� �wiadectwem przebytej przez ni� drogi, a tak�e pomoc� w ustalaniu aktualnej pozycji.

Linie energetyczne i telekomunikacyjne wygl�da�y w ca�ym Szpitalu tak samo, wi�kszo�� przewod�w zaopatrzeniowych za to nosi�a oznaczenia informuj�ce, �e dostarczaj� wod� i mieszanki atmosferyczne dla ciep�okrwistych tlenodysznych, kt�re to istoty stanowi�y ponad po�ow� ras Federacji. Pod poziomami chloro� albo metanodysznych czy gatunk�w oddychaj�cych przegrzan� par� pojawia�y si� inne kolory i tam te� mog�a potrzebowa� ubioru ochronnego.

W pewnej chwili jej uwag� przyku� mechanizm, kt�ry nie funkcjonowa�. Przez przezroczyst� pokryw� widzia�a wygaszone wska�niki i numer seryjny, kt�ry na pewno znaczy� co� dla tw�rc�w tego elementu, ale bez znajomo�ci ich pisma pozostawa� tajemnic�. Cha odszuka�a i uruchomi�a urz�dzenie g�o�nom�wi�ce, po czym w��czy�a autotranslator.

��Jestem awaryjn� pomp� wody pitnej dla kuchni dietetycznej oddzia�u DBLF na osiemdziesi�tym trzecim poziomie � oznajmi� automatyczny g�os.�� W��czam si� w razie potrzeby, obecnie pozostaj� nieaktywna. Drzwiczki kontrolne otwiera si� przez wsuni�cie klucza uniwersalnego w otw�r oznaczony czerwonym okr�giem i przekr�cenie go w prawo o dziewi��dziesi�t stopni. Podczas naprawy albo wymiany modu��w nale�y skorzysta� z ta�my numer trzy dla sekcji dwudziestej pierwszej. Po naprawie prosz� pami�ta� o zamkni�ciu drzwiczek. Jestem awaryjn� pomp� wody�

Cha cofn�a r�k� i g�os umilk�.

Z pocz�tku obawia�a si� w�dr�wki po niskich, ciasnych tunelach, chocia� O�Mara zapewni� Timminsa, �e w jej profilu osobowo�ciowym nie ma ani �ladu klaustrofobii. Wszystkie przej�cia by�y jasno o�wietlone, a � jak jej wyja�niono � lamp nie wy��czano nawet w�wczas, gdy d�ugo nikt z tuneli nie korzysta�. Na Sommaradvie uznano by takie post�powanie za karygodne marnowanie energii, jednak w skali ca�ego Szpitala by�o to stosunkowo niewielkie obci��enie. Nie stanowi�o problemu dla g��wnego reaktora, a uwalnia�o wszystkich od ryzyka zwi�zanego z awariami prze��cznik�w o�wietlenia poszczeg�lnych sekcji.

Z wolna oddali�a si� od g��wnych korytarzy i kakofonia dobiegaj�cych z g�ry obcych d�wi�k�w umilk�a. Cha poczu�a si� nagle bardzo samotna.

Dopiero teraz, gdy zrobi�o si� o wiele ciszej, us�ysza�a szum i posykiwanie pomp oraz agregat�w. Z czasem d�wi�ki te zacz�y j� prawie przyt�acza�, wciska�a wi�c przypadkowo wybrane w��czniki nagranych instrukcji, aby us�ysze� jakikolwiek g�os. Nie przeszkadza�o jej, �e by�y to �ci�le fachowe informacje. Par� razy przy�apa�a si� nawet na tym, �e dzi�kuje maszynie za wyk�ad.

Kolory oznacze� zmieni�y si�. Sz�a teraz wzd�u� przewod�w z chlorem oraz �r�c� mieszanin� wykorzystywan� przez uk�ad pokarmowy PVSJ. Trafia�a na wi�cej ostrych zakr�t�w. Zanim poczu�a si� naprawd� zagubiona, postanowi�a wej�� do kolejnej niszy, uszczupli� zapasy �ywno�ci i nieco pomy�le�.

Wed�ug planu za sekcj� PVSJ rozci�ga�y si� instalacje spo�ywcze syntetyzuj�ce pokarm dla chlorodysz � nych i sekcja odpowiedzialna za utrzymanie oddzia�u skrzelodysznych AUGL. To wyja�nia�o obecno�� bardzo r�nych przewod�w i kwadratowych w przekroju rur, kt�rymi przebiega�y z �omotem wysy�ane poczt� pneumatyczn� racje �ywno�ciowe PVSJ. Niemniej cz�� oddzia�u AUGL zosta�a przekszta�cona na sal� operacyjn� i oddzia� obserwacji pozabiegowej dla PVSJ. Z g��wnym oddzia�em chlorodysznych po��czono je spiralnym korytarzem o ruchomym chodniku pozwalaj�cym na szybki transport chorych i personelu � PVSJ nie byli anatomicznie zdolni do korzystania ze schod�w. Zakr�ty korytarza okaza�y si� konieczne dla omini�cia dodanych element�w, dalej powinno by� ju� �atwiej.

Cha nie mog�a narzeka� tu na cisz�. Liczne g�o�niki ostrzega�y, czasem nieproszone, przed szczeg�lnym ryzykiem zwi�zanym z mo�liwo�ci� ska�enia i zatrucia.

Dzi�ki przemy�lnym udogodnieniom mog�a si� posili� bez rozszczelniania kombinezonu, poniewa� jednak czujniki nie wskazywa�y na obecno�� �adnych toksyn w niebezpiecznych ilo�ciach, odsun�a wizjer he�mu. Pachnia�o ostro mieszanin� woni, kt�rych istnienia nawet wcze�niej nie podejrzewa�a. Nie wszystkie by�y nieprzyjemne. Zjad�a, zamkn�a szybko he�m i ju� nieco bardziej pewna siebie ruszy�a dalej.

Trzy kolejne sekcje korytarza pokaza�y, �e by� to przedwczesny optymizm.

Zgodnie ze swymi szacunkami powinna si� znajdowa� gdzie� mi�dzy poziomem Hudlarian i Traltha�czyk�w. Na �cianach mia�y biec tu grube, izolowane kable pod��czone do modu��w sztucznej grawitacji w sekcji FROB��w, przynajmniej jeden wyra�nie oznaczony przew�d z ich substancj� od�ywcz� i szereg innych, kt�rymi dostarczano powietrze oraz wod� dla FGLI, a tak�e szeroka rura kanalizacyjna. Tymczasem sporo nosi�o oznaczenia, na kt�re nie powinna tutaj trafi�, jedynym za� przewodem powietrznym by�a cienka rura zaopatruj�ca w mieszank� sam korytarz. Zirytowana w�asn� dezorientacj� Cha poszuka�a najbli�szego g�o�nika.

��Jestem automatycznym zespo�em kontrolnym urz�dzenia syntetyzuj�cego jeden dwana�cie B � odezwa� si� gorliwy g�os.�� Aby odsun�� pokryw� panelu nale�y przycisn�� niebieski bolec. Uwaga, w ca�ym module mo�liwa jest naprawa jedynie pojemnika i systemu ostrzegania g�osowego. Pozosta�e elementy nale�y wymienia� w ca�o�ci. Istoty typu MSVK, LSVO oraz inne gatunki o niskiej tolerancji na promieniowanie nie powinny przyst�powa� do pracy bez dodatkowych ubior�w ochronnych.

Nie mia�a zamiaru otwiera� szafki, chocia� miernik promieniowania nie wskazywa�, aby mog�a si� znale�� w niebezpiecze�stwie. W nast�pnej wn�ce znowu zerkn�a na map� i list� oznacze� kodowych.

Jakim� cudem zaw�drowa�a do sekcji wype�nionej wy��cznie maszynami. Plan informowa�, �e na terenie Szpitala jest takich miejsc pi�tna�cie, �adne jednak nie by�o na jej szlaku. Musia�a �le skr�ci�, mo�e kilkakrotnie, zaraz po omini�ciu spiralnego korytarza ��cz�cego oddzia� PVSJ z ich now� sal� operacyjn�.

Ruszy�a dalej, obserwuj�c �ciany i sufit w nadziei, �e kolejna zmiana oznacze� podpowie jej, gdzie mo�e si� akurat znajdowa�. Przeklina�a otwarcie w�asn� g�upot� i w��cza�a ka�dy dostrze�ony g�o�nik, ale szybko przesta�a, uznawszy, �e w obu przypadkach traci tylko na darmo si�y. Post�pi�a s�usznie, gdy� przy nast�pnym skrzy�owaniu us�ysza�a jakie� g�osy.

Timmins zabroni� jej rozmawia� z kimkolwiek i wychodzi� nawet na chwil� na og�lnodost�pne korytarze, ale uzna�a, �e skoro a� tak si� pogubi�a, nie uczyni nic z�ego, je�li skr�ci w boczny tunel i ruszy w kierunku �r�d�a d�wi�k�w. Mo�e zdo�a us�ysze� przez otwory wentylacyjne co�, co pomo�e jej odzyska� orientacj�.

Zawstydzi�a si� nieco, ale wobec wszystkich kompromis�w, na kt�re musia�a ostatnio p�j��, to akurat nie by�o najgorsze z mo�liwych naruszenie jej zasad.

Rozmowa toczy�a si� do�� powoli, z d�ugimi przerwami. Z pocz�tku g�osy by�y zbyt ciche i odleg�e, aby autotranslator m�g� cokolwiek wy�apa�, a gdy podesz�a bli�ej, zalega�a akurat cisza. W ten spos�b zobaczy�a ich, zanim zdo�a�a cokolwiek pods�ucha�.

Byli to Kelgianin i Ziemianin w kombinezonach technik�w z doszytymi insygniami Korpusu Kontroli. Mi�dzy nimi le�a�o kilka narz�dzi oraz wymontowany kawa�ek rury. Zerkn�li tylko na ni� przelotnie i powr�cili do rozmowy.

��A ju� si� zastanawia�em, kto to wlecze si� korytarzem, robi�c wi�cej ha�asu ni� pijany Traltha�czyk � powiedzia� DBLF.�� To musi by� ta nowa, kt�ra pierwszy raz jest w lochach. Nie wolno nam z ni� rozmawia�. Zreszt� nie mia�bym ochoty. Dziwnie wygl�da, prawda?

��Ani mi si� �ni z ni� dyskutowa� � odpar� Ziemianin.�� Podaj mi jedenastk� i przytrzymaj mocno sw�j koniec. Jak s�dzisz, wie, dok�d idzie?

Kelgianin spojrza� w kierunku, w kt�rym zmierza�a Cha.

��Mo�e klaustrofobia zacz�a jej dokucza� i postanowi�a zamieni� j� na agorafobi�, wychodz�c na zewn�trz. Ale co to mo�e obchodzi� podoficera Korpusu, kt�ry je�li tylko major m�wi� prawd�, ma by� niebawem awansowany na porucznika?

��Nic a nic, spokojna g�owa � odpar� Ziemianin, zerkaj�c znacz�co w lewy korytarz.�� Ale mo�e skr�ci tutaj, �eby odwiedzi� sekcj� VTXM. G�upi pomys� pcha� si� tam bez ci�kiego kombinezonu, ale praktykanci utrzymania musz� by� g�upi, bo inaczej od razu znale�liby inn� prac�.

Kelgianin warkn�� co� gniewnie.

��Dlaczego w ca�ym kosmosie nie odkryto ani jednej rasy, kt�rej odchody mia�yby mi�y zapach?

��Dotkn��e� wielkiego filozoficznego problemu, m�j kud�aty przyjacielu. Mnie jednak nurtuje co innego. Jakim cudem melfia�ski rozwieracz numer trzy trafi� do �cieku i przelecia� rurami cztery poziomy, �eby utkn�� w�a�nie tutaj?

Kelgianin a� zmierzwi� sier��.

��My�lisz, �e ta DCNF jest g�upia? B�dzie tkwi� tu ca�y dzie�, gapi�c si� na nas? Zamierza p�j�� potem za nami do domu?

��Z tego co s�ysza�em o Sommaradvanach � odpar� Ziemianin, wci�� nie patrz�c wprost na Cha � s� nie tyle g�upi, ile ma�o lotni.

��A to niew�tpliwie � zgodzi� si� futrzasty. Jednak Cha Thrat zrozumia�a wreszcie, �e mimo licznych obra�liwych uwag obaj pracuj�cy przekazali jej a� trzy istotne wskaz�wki pozwalaj�ce odzyska� orientacj� i wr�ci� na w�a�ciw� drog�. Spojrza�a na technik�w, �a�uj�c, �e nie mo�e z nimi porozmawia�, szybko podzi�kowa�a im tak, jak dzi�kuje si� r�wnym sobie, i ruszy�a jedynym korytarzem, o kt�rym tamci nie powiedzieli ani s�owa.

��Wyda�o mi si�, �e machn�a na nas �rodkow� �ap� � zauwa�y� Kelgianin.

��Te� bym tak zrobi� na jej miejscu � mrukn�� Kontroler.

Przez reszt� d�u��cej si� w�dr�wki co rusz sprawdza�a swoje po�o�enie i pilnowa�a zmian kolor�w oznacze�. Przed poziomem sto dwudziestym przystan�a tylko raz, aby poczyni� spustoszenie w zapasach �ywno�ci. Gdy otworzy�a w�az numer dwana�cie i wysz�a na korytarz si�dmy, Timmins ju� na ni� czeka�.

� �adnie, Cha Thrat, uda�o ci si� � powiedzia�, szczerz�c z�by.�� Nast�pnym razem wyznacz� ci d�u�sz� i bardziej skomplikowan� tras�, a potem zaczniesz pomaga� przy drobniejszych naprawach. Wreszcie zarobisz na swoje utrzymanie.

��Mam wra�enie, �e zjawi�am si� do�� wcze�nie powiedzia�a zadowolona, ale i nieco zmieszana Cha.�� D�ugo pan na mnie czeka�?

Timmins pokr�ci� g�ow�.

��Tw�j nadajnik sygna�u alarmowego i tak dzia�a� ca�y czas, wiedzia�em wi�c dok�adnie, gdzie jeste�. Mo�e to troch� podst�pne, ale nie zwykli�my traci� praktykant�w z oczu. Wiem, �e przesz�a� tu� obok jednego z pracuj�cych zespo��w. Mam nadziej�, �e pami�ta�a� o zasadach i nie pyta�a� ich o drog�?

Cha Thrat zastanowi�a si�, czy jest w tym Szpitalu jakakolwiek zasada, kt�rej w razie potrzeby nie da�oby si� nagi��. Liczy�a tylko na to, �e przedstawiciel obcego gatunku nie rozpozna wyra�nych oznak jej zmieszania.

��Nie � odpar�a zgodnie z prawd�. � W og�le nie rozmawiali�my.

Cha Thrat nie otrzyma�a jednak �adnego zadania, dop�ki Timmins nie pokaza� jej ca�ej z�o�ono�ci pracy, kt�r� pewnego dnia mia�a wykonywa�. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e oficer jest naprawd� dumny z tego, co robi�, i stara� si� jak m�g� zaszczepi� ten entuzjazm Sommaradvance. Owszem, spora cz�� prac mia�a charakter wybitnie s�u�ebny, ale nie wszystkie. Trafia�y si� i wyzwania godne wojownika, a mo�e nawet pomniejszego w�adcy. W odr�nieniu od sztywnych podzia��w panuj�cych na Sommaradvie, w dziale utrzymania popierano aspiracje pracownik�w i stwarzano im warunku do awansu.

Timmins po�wi�ci� Cha Thrat naprawd� wiele czasu, oprowadzaj�c j� po tunelach i dodaj�c odwagi.

��Z ca�ym szacunkiem � powiedzia�a podczas jednej ze szczeg�lnie ciekawych wypraw w rejony metanodysznych.�� Pa�ski stopie� i bogate umiej�tno�ci sugeruj�, �e na co dzie� zajmuje si� pan sprawami o wiele wa�niejszymi ni� nauczanie �wie�ych, pozbawionych wiedzy technicznej sta�yst�w. Czym zas�u�y�am sobie na tak szczeg�lne traktowanie?

Porucznik za�mia� si� cicho.

��Mylisz si�, s�dz�c, �e zaniedbuj� dla ciebie wa�niejsze obowi�zki. Jestem zawsze got�w do dzia�ania, a gdyby co� si� sta�o, zaraz by mnie zawiadomiono. Jednak ma�e s� szans�, by do tego dosz�o. Moi podw�adni robi� co mog�, abym poczu� si� niepotrzebny. Nast�pne skrzy�owanie b�dzie szczeg�lnie ciekawe � rzek�, wracaj�c do spraw zawodowych.�� Dojdziemy do oddzia�u VTXM, kt�ry stanowi cz�� g��wnego reaktora. Mo�e wyda ci si� to dziwne, ale pami�tasz na pewno z wyk�ad�w, �e Telfi to �yj�ce gromadnie istoty, kt�re �ywi� si� twardym promieniowaniem. Opieka nad pacjentami i wszystkie zabiegi prowadzone s� za pomoc� zdalnie sterowanych narz�dzi i manipulator�w. Skierowanie do obs�ugi tego dzia�u wymaga specjalnego przeszkolenia�

��Specjalne przeszkolenie oznacza specjalne traktowanie � przerwa�a mu Cha.�� Pyta�am ju� o to, ale nie otrzyma�am odpowiedzi. Czy jestem traktowana w szczeg�lny spos�b?

��Tak � odpar� oficer oschle i poczeka�, a� przejedzie ch�odzony pojazd z metanodysznym w �rodku.�� Oczywi�cie, �e tak.

��Dlaczego?

Timmins nie odpowiedzia�.

��Czy to tajemnica?

��Nie. Tyle �e na twoje pytanie nie ma prostej odpowiedzi � powiedzia� Ziemianin, z lekka si� czerwieni�c.�� Nie wiem te�, czy jestem w�a�ciw� osob�, �eby to wyja�nia�, bo moje s�owa mog�yby ci� obrazi� albo sprawi� ci przykro��.

Przez chwil� szli w milczeniu.

��My�l�, �e troska o moje uczucia �wiadczy o tym, �e jest pan jak najw�a�ciwsz� osob�. Poza tym podw�adny, kt�ry zachowa� si� niew�a�ciwie, jakkolwiek s�owa prze�o�onego mog� sprawi� mu przykro��, nigdy nie uzna ich za obraz�.

Oficer zauwa�y� szczeg�lny ruch jej g�owy, kt�ry oznacza� przeczenie albo zdumienie. Pozna� j� ju� na tyle, aby umie� odczytywa� podobne gesty.

��Niekiedy to ja czuj� si� przy tobie jak podw�adny, Cha � westchn��. � Ale niech tam, spr�buj� odpowiedzie�. Zdecydowali�my si� potraktowa� ci� w szczeg�lny spos�b, poniewa� uwa�amy, �e wcze�niej nie zrobili�my wszystkiego co w naszej mocy, aby oszcz�dzi� ci problem�w. Paru osobom mocno leg�o to na w�trobie i uzna�y, �e s� ci to winne.

��Ale to ja zachowa�am si� niew�a�ciwie � stwierdzi�a ze zdumieniem Cha Thrat.

��Owszem, jednak by� to skutek b��dnej oceny twojej osoby. Korpus Kontroli poczu� si� odpowiedzialny za zezwolenie� czy raczej sk�onienie ci� do przyjazdu tutaj przy r�wnoczesnym machni�ciu r�k� na zwyk�e procedury i wymogi. Wdzi�czno�� za uratowanie Chianga wyda�a nieodpowiednie owoce, a do tego doszed� jeszcze polityczny oportunizm i wysz�o, jak wysz�o.

��Ale ja chcia�am tu przylecie� � zaprotestowa�a Sommaradvanka.�� I nadal chc� tu zosta�.

��Aby ukara� siebie za niedawne b��dy?�� spyta� cicho Timmins.�� Pr�buj� ci wyja�ni�, �e to my do nich doprowadzili�my.

��Nie jestem w �aden spos�b upo�ledzona � stwierdzi�a Cha, opanowuj�c z�o��. Na Sommaradvie taka sugestia o braku odpowiedzialno�ci by�aby ci�k� zniewag�. � Przyjmuj� kar�, ale nie zamierzam dodatkowo kara� siebie. Owszem, s� w Szpitalu pewne wysoce niemi�e dla mnie zjawiska, jednak na moim �wiecie nigdy nie mia�abym szansy zetkn�� si� z tak zr�nicowan� spo�eczno�ci�. Dlatego w�a�nie chc� tu zosta�.

Ziemianin milcza� chwil�.

��Conway, O�Mara, Cresk � Sar i jeszcze inni, nawet Hredlichli, byli pewni, �e w�r�d powod�w, dla kt�rych chcesz zosta�, przewa�aj� pozytywne, a nie negatywne i �e trudno b�dzie nam�wi� ci� na powr�t�

Urwa�, gdy Cha zatrzyma�a si� w p� kroku.

��Mam rozumie�, �e dyskutowali�cie o moich post�pkach i b��dach, oceniali�cie moje kompetencje i planowali�cie moj� przysz�o��, chocia� nie zaprosili�cie mnie na to spotkanie?

��Nie st�j tak, stwarzasz zagro�enie dla ruchu � powiedzia� Timmins.�� Nie ma co si� z�o�ci�. Od wypadku z Hudlarianinem nie ma w Szpitalu istoty, kt�ra nie ocenia�aby ci� w jaki� spos�b i nie wyra�a�a w�tpliwo�ci, czy zagrzejesz u nas miejsce. A twoja obecno�� podczas takiego spotkania nie by�a w og�le rozwa�ana. Niemniej je�li chcia�aby� si� dowiedzie� czego� konkretnego zamiast mn�stwa plotek, mo�esz poprosi� O�Mar�. Przypuszczam, �e w��czy� nagranie dyskusji do twoich akt. Niewykluczone, �e ci je udost�pni, ale g�owy oczywi�cie nie dam. Ewentualnie mog� stre�ci� ci ca�o��, pomijaj�c co bardziej emocjonalne czy mniej taktowne wypowiedzi.

��By�abym wdzi�czna � stwierdzi�a Cha.

��Dobrze. Na pocz�tek zaznacz�, �e odpowiedzialni za t� sytuacj� s� po r�wni oficerowie Korpusu oraz ca�y starszy personel medyczny. Podczas wst�pnej rozmowy z O�Mar� wspomnia�a�, �e za d�ugim wahaniem przed podj�ciem leczenia Chianga sta� l�k przed utrat� ko�czyny. O�Mara przyj�� mylnie, �e chodzi o nog� Chianga, i st�d uzna�, �e to on w pierwszym rz�dzie ponosi odpowiedzialno�� za p�niejszy wypadek, gdy� powinien zwraca� wi�ksz� uwag� na znaczenie wypowiadanych do niego s��w. Conway z kolei czuje si� odpowiedzialny, poniewa� to on zleci� ci wykonanie amputacji, nie wiedz�c nic o twojej etyce zawodowej.

Cresk � Sar te� wyrzuca sobie, �e nie wypyta� ci� o to dok�adniej. Obaj uwa�aj�, �e po zmianie uwarunkowa� spo�ecznych i niejakiej reedukacji by�aby� doskona�ym chirurgiem. Hredlichli nie mo�e sobie darowa�, �e zignorowa�a przyja�� rodz�c� si� mi�dzy tob� i pacjentem jeden szesna�cie. Korpus Kontroli za� czuje si� odpowiedzialny za zainicjowanie ca�ej historii, naciska� wi�c na wybranie takiego rozwi�zania, kt�re sprawi�oby wszystkim jak najmniej przykro�ci.

��Czyli przeniesienie mnie na obecne stanowisko � doko�czy�a za niego Cha.

��Ta mo�liwo�� nie zosta�a nawet potraktowana powa�nie � rzek� Timmins.�� Nikt nie wierzy�, �e przyjmiesz t� propozycj�. Nie, chcieli odes�a� ci� do domu.

Cha Thrat z trudem opanowa�a z�o��. Omijaj�c odruchowo wszystkich korzystaj�cych z korytarza, odda�a si� gorzkim rozmy�laniom. By�a mocno rozczarowana postaw� id�cej obok istoty, kt�r� wcze�niej zacz�a ju� uwa�a� za swojego przyjaciela.

��Oczywi�cie starali�my si� bra� pod uwag� tak�e twoje odczucia � doda� porucznik.�� By�a� zainteresowana prac� z obcymi, pojawi� si� zatem pomys�, aby przydzieli� ci� do naszej bazy na Sommaradvie. Albo przenie�� na Descartes�a, najwi�ksz� jednostk� pionu kontakt�w mi�dzykulturowych, kt�ra a� do odkrycia nowej inteligentnej rasy pozostanie na orbicie wok� twojego �wiata. Tak czy owak, by�oby to odpowiedzialne stanowisko, nieprzychylni ci za� pobratymcy nie mieliby na ciebie �adnego wp�ywu. Wprawdzie na tym etapie trudno o jakiekolwiek gwarancje, zapewne jednak zdoby�aby� godn� uwagi pozycj� w�r�d sommaradva�skich Kontroler�w jako doradca do spraw kontakt�w mi�dzykulturowych albo cz�onek za�ogi Descartes�a. Naprawd� starali�my si� znale�� najlepsze dla wszystkich rozwi�zanie.

��Owszem � zgodzi�a si� Cha Thrat, czuj�c, �e z�o�� jej przechodzi.�� Dzi�kuj�.

��S�dzili�my, �e by�by to rozs�dny kompromis, ale O�Mara powiedzia� �nie�. Nalega� na zaproponowanie ci pracy tutaj, w Szpitalu, i jak najszybsze wcielenie do Korpusu.

��Dlaczego?

��Nie mam poj�cia. Kto wie, jakimi drogami biegn� my�li naczelnego psychologa?

��Dlaczego musz� wst�pi� do waszego Korpusu Kontroli?

��Ach, o to chodzi � mrukn�� Timmins.�� Z powod�w administracyjnych. Tak jest wygodniej. Ca�y szpitalny dzia� utrzymania znajduje si� pod piecz� Korpusu i wszyscy, kt�rzy nie s� pacjentami ani nie nale�� do personelu medycznego, staj� si� automatycznie jego cz�onkami. Komputer w dziale personalnym musi zna� tw�j stopie� i numer ewidencyjny, bo inaczej nie m�g�by nalicza� ci pensji, ty za� zostajesz osadzona w hierarchii s�u�bowej. Nawet je�li tylko teoretycznie�

��Nigdy nie odm�wi�am wykonania polecenia prze�o�onego � zacz�a Cha, ale oficer uni�s� d�o�.

��To tylko taki �art, nie przejmuj si�. Chc� ci jedynie u�wiadomi�, �e naczelny psycholog ma zgodnie z etatem stopie� majora, ale tak naprawd� trudno okre�li� granice jego w�adzy w Szpitalu, gdy� wydaje rozkazy r�wnie� pe�nym pu�kownikom czy Diagnostykom, nie zawsze zreszt� uprzejmym tonem. Ty otrzyma�a� stopie� starszego technika drugiej klasy, co oczywi�cie nie daje ci podobnych mo�liwo�ci. Mianowanie b�dzie w mocy, kiedy tylko otrzymamy od O�Mary oficjalne potwierdzenie.

��Chwil�, to dla mnie bardzo wa�ne. Rozumiem, �e Korpus Kontroli jest stowarzyszeniem wojownik�w. Na Sommaradvie min�o ju� wiele lat, odk�d wojownicy brali udzia� w bitwach. Ale czasy si� zmieni�y, nasta� pok�j i �ycie te� si� zmieni�o. Obecnie zadaniem wojownika � chirurga jest leczenie ran, a nie ich zadawanie.

��Mam wra�enie, �e twoja wiedza o Korpusie Kontroli pochodzi g��wnie z program�w na kana�ach rozrywkowych. Bitwy kosmiczne i wszelka walka zdarzaj� si� niezwykle rzadko. W bibliotece znajdziesz o wiele wiarygodniejsze materia�y na ten temat. S� znacznie nudniejsze, ale opisuj� dok�adnie, czym naprawd� zajmuje si� Korpus i dlaczego. Zapoznaj si� z nimi. Dowiesz si�, �e nie ma konfliktu pomi�dzy obowi�zkami Kontrolera, twoimi powinno�ciami jako obywatelki Sommaradvy czy twoimi zasadami etycznymi. Jeste�my na miejscu � rzuci�, zmieniaj�c temat i wskazuj�c ci�kie drzwi z charakterystycznym znakiem.�� Odt�d trzeba si� porusza� w kombinezonach antyradiacyjnych. Masz jeszcze jakie� pytanie?

��O pensj� � powiedzia�a z wahaniem Cha.

Timmins roze�mia� si�.

��Dobrze, �e pytasz. Nie cierpi� altruist�w, kt�rzy maj� pieni�dze w pogardzie. Na obecnym stanowisku nie b�dziesz zarabia� zbyt wiele. Ksi�gowo�� wyja�ni ci, ile to wynosi w walucie Sommaradvy. Z drugiej strony tutaj wiele nie wydasz. Bez trudu zaoszcz�dzisz do��, aby zafundowa� sobie jak�� wycieczk� podczas urlopu. Mo�e na Chalderescola albo�

��Naprawd� wystarczy mi na op�acenie podr�y mi�dzygwiezdnej?

Oficer a� rozkaszla� si� ze �miechu.

��W �adnym razie. Niemniej ze wzgl�du na szczeg�ln� pozycj� Szpitala Korpus udost�pnia jego pracownikom darmowy transport na rodzinne planety, a przy odrobinie zmy�lno�ci r�wnie� na wiele innych. Tam b�dziesz mog�a wyda� oszcz�dno�ci. Zechcesz teraz w�o�y� kombinezon?

Cha nie ruszy�a si�. Oficer obserwowa� j� w milczeniu.

��Jestem szczeg�lnie traktowana, mam okazj� ogl�da� miejsca, w kt�rych nie b�d� na razie pracowa�, oraz mechanizmy, kt�rych jeszcze d�ugo nie b�d� w stanie obs�ugiwa� � powiedzia�a w ko�cu.�� Bez w�tpienia to celowe dzia�anie maj�ce pokaza� mi, do czego mam szans� doj�� w przysz�o�ci. Rozumiem i doceniam intencje, ale wola�abym jak�� prost� i ju� teraz u�yteczn� prac�.

��Dobrze!�� rzek� Timmins z u�miechem.�� Telfi i tak nie da si� zobaczy� go�ym okiem, wiele wi�c nie stracisz. Na pocz�tek mo�esz si� nauczy� prowadzi� w�zek dostawczy. Ma�y, wi�c w razie wypadku ty b�dziesz bardziej nara�ona na obra�enia ni� wszystko wko�o. Gdy opanujesz ju� rozk�ad tuneli serwisowych, b�dziesz mog�a rozwija� na nich normaln� szybko��. Jako� tak dziwnie si� sk�ada, �e ilekro� trzeba uzupe�ni� zapasy w kt�rej� kuchni, wszystkim bardzo zale�y na czasie. P�jdziemy teraz do gara�y. Chyba �e masz jeszcze jakie� pytanie?

Cha, owszem, chcia�a jeszcze o co� spyta�, ale poczeka�a, a� rusz� w drog�.

��A co z tymi zniszczeniami na oddziale AUGL, za kt�re by�am po�rednio odpowiedzialna? Czy koszty napraw zostan� odci�gni�te z mojej pensji?

Porucznik znowu wyszczerzy� z�by.

��Gdyby tak mia�o by�, sp�aca�aby� to chyba trzy lata. Jednak wtedy by�a� tylko sta�ystk�, a nie pe�noprawnym cz�onkiem personelu, zatem nie masz si� o co martwi�.

Cha zaiste nie martwi�a si� tym � reszta dnia dostarczy�a jej o wiele wi�kszych zmartwie�. Mimo d�ugotrwa�ych pr�b i licznych przekle�stw w�zek okaza� si� urz�dzeniem wybitnie trudnym do prowadzenia.

By� to pojazd poruszaj�cy si� na poduszce grawitacyjnej, nie dotyka� wi�c w og�le pod�o�a. Do zmiany kierunku s�u�y�y wypuszczane z dolnej cz�ci klocki hamulcowe i dysze manewrowe, wiele dawa�o te� jednak balansowanie cia�em. Hamowanie awaryjne polega�o na wy��czeniu nap�du � opada� wtedy na pod�og� i z ha�asem �lizga� si� po niej a� do zatrzymania. By�o to jednak ma�o popularne rozwi�zanie, szczeg�lnie w�r�d technik�w, kt�rzy musieli wymienia� potem modu�y antygrawitacyjne.

Do ko�ca dnia Cha zdo�a�a zderzy� si� ze wszystkim, co tylko nadawa�o si� do tego w gara�u, potr�ci�a wielokrotnie wszystkie pacho�ki, kt�re mia�a omin��, i wykona�a wszystkie chyba niedozwolone manewry. Pojazd konsekwentnie nie chcia� jej s�ucha�. Ostatecznie Timmins da� jej pakiet ta�m edukacyjnych i kaza� zapozna� si� z nimi do rana. Doda� jeszcze, �e jak na pocz�tkuj�cego kierowc� radzi sobie ca�kiem nie�le.

Trzy dni p�niej by�a nawet sk�onna mu uwierzy�.

��Przejecha�am dzisiaj tunelami ca�� tras� z poziomu osiemnastego na trzydziesty trzeci � pochwali�a si� Tarsedthowi, gdy zajrza� do niej na zwyk�e wieczorne ploteczki.�� Mia�am pe�en �adunek i jeszcze przyczep�, a mimo to na nic nie wpad�am.

��I to takie osi�gni�cie?�� spyta� Kelgianin.

��W pewnym sensie � powiedzia�a Cha, nieco rozczarowana jego reakcj�. � A co u ciebie?

��Cresk � Sar przeni�s� mnie na oddzia� operacyjny LSVO � oznajmi� Tarsedth, faluj�c futrem.�� Powiedzia�, �e jestem gotowy poszerzy� pole do�wiadcze� i �e praca z tak lekkimi i delikatnymi istotami poprawi m�j zmys� dotyku. Poza tym s�ysza�em, �e ta pa � skuda, siostra Lentilatsar z oddzia�u chlorodysznych, nie by�a wcale zadowolona z mojej obecno�ci. Podobno wykazywa�em zbyt wiele inicjatywy. Co to za ta�ma? Wygl�da na ma�o interesuj�c�.

��Wr�cz przeciwnie � powiedzia�a Cha, zatrzymuj�c odtwarzanie. Na monitorze wida� by�o grup� oficer�w Korpusu podczas spotkania z wielkim MacEwanem i jego r�wnie legendarnym orligianskim przyjacielem Grawlya � Ki, podobno rzeczywistymi za�o�ycielami Szpitala.�� To wyk�ad na temat historii, struktur organizacyjnych oraz obecnych zada� Korpusu Kontroli. Ciekawe, cho� dwuznaczne etycznie. Nie rozumiem na przyk�ad, dlaczego stra�nicy pokoju musz� si� tak zbroi�.

��Bo przeciwnym razie nie mogliby dobrze tego pokoju pilnowa� � rzuci� Kelgianin.�� W sprawach Korpusu jestem ekspertem. Ostatnio bardzo wielu Kelgian wst�puje w jego szeregi. Sam te� zamierzam stara� si� o stopie� chirurga � porucznika jako lekarz pok�adowy. To m�j awaryjny plan, na wypadek gdyby nie chcieli mnie tutaj. Oczywi�cie Korpus wykonuje te� wiele zada� niemilitarnych�

Jako rami� sprawiedliwo�ci i w�adza wykonawcza Federacji Korpus Kontroli by� zasadniczo organizacj� policyjn� na mi�dzygwiezdn� skal�, chocia� ca�y wiek po swoich narodzinach jego rola znacznie wzros�a. Pierwotnie, gdy w sk�ad Federacji wchodzi�y tylko cztery systemy � Nidia, Orligia, Traltha i Ziemia � wszyscy Kontrolerzy byli Ziemianami. Nieustannie zapuszczali si� jednak w coraz dalsze zak�tki kosmosu, odkrywaj�c nowe rasy i ustanawiaj�c z nimi przyjazne kontakty.

Skutkiem ich dzia�a� Federacja obejmowa�a obecnie blisko siedemdziesi�t r�nych gatunk�w i liczba ta wykazywa�a niezmiennie tendencj� wzrostow�. Funkcje porz�dkowe spad�y w Korpusie na drugie miejsce, najwa�niejsze sta�y si� zadania zwiadowcze i nawi�zywanie kontakt�w mi�dzykulturowych. Nikomu to nie przeszkadza�o, poniewa� policja, w odr�nieniu od wojska, czuje si� najlepiej, gdy nie musi si�ga� po bro�. Kr��owniki trudni�y si� wi�c zwykle rozcinaniem bogatych w minera�y asteroid na potrzeby g�rnictwa oraz wytyczaniem dr�g na dziewiczych terenach nowo odkrytych �wiat�w.

Ostatni raz Korpus musia� przyst�pi� do dzia�a� niewiele r�ni�cych si� od wojny dwie dekady wcze�niej. Broni� wtedy Szpitala przed wprowadzonymi w b��d Etlanami, kt�rzy ostatecznie stali si� mi�uj�cymi porz�dek obywatelami Federacji, a niekt�rzy nawet cz�onkami Korpusu.

��W tej chwili przyjmuj� ka�dego � wyja�ni� Tarsedth.�� Niemniej z powod�w fizjologicznych i problem�w z przestrzeni�, szczeg�lnie na pok�adach ma�ych jednostek, wi�kszo�� personelu kosmicznego stanowi� ciep�okrwi�ci tlenodyszni. Poza tym, jak powiedzia�em, Korpus stwarza wiele ciekawych mo�liwo�ci dla podobnych nam niespokojnych dusz, kt�re lubi� przygod� i nie cierpi� gni� w domu. To wcale nie najgorsza perspektywa.

��Wiem. Jestem ju� w Korpusie � powiedzia�a Cha.�� Ale kurs dla kierowc�w to �rednia przygoda.

Tarsedth zje�y� sier�� ze zdumienia, lecz nagle zrozumia�.

��Jasne, nie mog�o by� inaczej. Ale jestem g�upi. Zapomnia�em, �e ca�y niemedyczny personel Szpitala to Kontrolerzy. Widzia�em, jak szalej� na tych swoich pojazdach. Powiedzia�bym �e to nie tyle poszukiwanie przyg�d, ile p�d do samob�jstwa. Ale dobrze zrobi�a�. Gratulacje.

Inni za mnie zdecydowali, pomy�la�a ze z�o�ci� Cha Thrat, chocia� gotowa by�a si� zgodzi�, �e nie jest to wcale z�a decyzja. Usiedli razem, aby obejrze� reszt� ta�my, gdy Kelgianin znowu zje�y� w�os.

��Niepokoi mnie, czy odnajdziesz si� w�r�d Kontroler�w � powiedzia� nagle.�� Mog� by� bardzo skrupulatni w jednych sprawach, za to bardzo pob�a�liwi w innych. Ucz si� i pracuj, ale zawsze uwa�aj, co robisz, Cha. Lepiej, �eby ci� nie wyrzucili.

Czas mija� szybko, ale Cha nie mia�a wra�enia, �e robi jakie� godne uwagi post�py, a� pewnego dnia dotar�o do niej, �e zacz�a rutynowo wykonywa� zadania, kt�re jeszcze nie tak dawno uwa�a�a za niewykonalne. Zlecano jej g��wnie proste prace, ale mimo to by�a coraz bardziej dumna z tego, �e dobrze sobie radzi. Niemniej poranne odprawy potrafi�y niekiedy dostarczy� niemi�ych niespodzianek.

��Dzisiaj zajmiesz si� statkiem szpitalnym Rhabwar. Trzeba wymieni� akumulatory i uzupe�ni� p�yny w systemach pok�adowych � powiedzia� Timmins, spogl�daj�c na grafik.�� Najpierw jednak zrobisz jeszcze co�. Masz dostarczy� nowe ozdoby ro�linne na oddzia� AUGL. Przedtem przejrzyj instrukcj� ich monta�u, �eby lekarze my�leli, �e wiesz, jak to si� robi� Jaki� problem, Cha?

W sekcji byli r�wnie� inni technicy: trzech Kelgian, Ianin i Orligianin. Te� czekali na przydzia�y. Cha w�tpi�a, aby by�a w stanie przej�� ich zadania, jej za� by�o chyba nazbyt proste, aby porucznik poszed� na wymian�, ale musia�a spr�bowa�.

Mia�a te� nadziej�, �e Timmins zechce raz jeszcze potraktowa� j� w szczeg�lny spos�b, chocia� od wdro�enia Cha do pracy przesta� j� jakkolwiek wyr�nia�.

��Jest pewien problem � powiedzia�a prosz�cym tonem, kt�ry zapewne i tak zgin�� w t�umaczeniu.�� Jak powszechnie wiadomo, nie nale�� do os�b, kt�re siostra Hredlichli ch�tnie widzia�aby na swoim oddziale, a to mo�e spowodowa� niejakie tarcia. By� mo�e z czasem zaczn� mnie tam wspomina� nieco cieplej, ale na razie chyba lepiej by�oby wys�a� do nich kogo� innego.

Timmins przyjrza� jej si� uwa�nie.

��Na razie wola�bym nie wysy�a� tam nikogo innego � powiedzia� z u�miechem.�� Nie martw si� na zapas. Krachlan � kontynuowa� � ty ruszysz na poziom osiemdziesi�ty trzeci. Mamy kolejny meldunek o zak��ceniach pracy transformatora w stacji czterna�cie B. By� mo�e po prostu trzeba b�dzie wymieni� ten modu��

Przez ca�� drog� Cha zastanawia�a si�, jakim cudem kto� r�wnie bezczelny i niewra�liwy jak Timmins zdo�a� zaj�� tak wysoko, nie doznaj�c licznych obra�e� od pazur�w i k��w podw�adnych. Gdy wchodzi�a do �luzy serwisowej, mia�a ju� swojego szefa za istot� niemal ca�kowicie pozbawion� zalet.

Z ulg� stwierdzi�a, �e wszyscy pacjenci i cz�onkowie personelu zaj�ci s� czym� na drugim ko�cu oddzia�u. Majaczy�y tam te� wyr�niaj�ce si� stroje ekipy transferowej. Wyra�nie dzia�o si� co� bardzo wa�nego, co dawa�o jej nadziej�, �e b�dzie mog�a wykona� swoj� prac� w spokoju albo nawet niezauwa�ona.

Niestety, nie by� to chyba jej szcz�liwy dzie�.

��To znowu ty � rozleg� si� nagle pe�en jadu g�os Hredlichli, kt�ra musia�a po cichu podp�yn�� do niej od ty�u.�� Ile zajmie ci zawieszenie tego wszystkiego?

��Wi�kszo�� przedpo�udnia, siostro � odpar�a Cha uprzejmie.

Nie chcia�a si� wdawa� w dyskusje z chlorodyszn�, szczeg�lnie �e ta szuka�a zaczepki. Pomy�la�a, �e mo�e uda si� za�egna� konflikt, poruszaj�c od razu temat, kt�ry nie powinien urazi� siostry. Temat dobrego samopoczucia jej pacjent�w.

��Praca potrwa tak d�ugo, bo tym razem nie s� to plastikowe dekoracje, ale prawdziwe ro�liny przys�ane z Chalderescola. Jaki� wytrzyma�y i niewymagaj�cy gatunek, kt�ry dodatkowo roztacza mi�y zapach i mo�e w ten spos�b u�atwia� pacjentom powr�t do zdrowia. B�dziemy nieustannie dogl�da� tych ro�lin i dba�, aby mia�y do�� substancji od�ywczych � doda�a szybko, zanim Hredlichli zd��y�a co� powiedzie�. � Dba� jednak mog� o nie sami pacjenci, co dostarczy im zaj�cia, pomo�e zwalczy� nud� i uwolni personel piel�gniarski od�

��Chcesz mnie uczy�, jak mam prowadzi� sw�j oddzia�? � przerwa�a jej chlorodyszn�.

��Nie � odpar�a Cha, �a�uj�c nie po raz pierwszy swojego gadulstwa.�� Przepraszam, siostro. Nie odpowiadam ju� za medyczn� opiek� nad pacjentami i nie zamierzam niczego sugerowa�. Nie b�d� nawet pr�bowa�a z nimi rozmawia�.

Hredlichli zabulgota�a co� niezrozumiale.

��Z jednym wszak�e porozmawiasz � stwierdzi�a po chwili.�� Dlatego w�a�nie poprosi�am Timminsa, �eby ci� tu dzisiaj przys�a�. Tw�j przyjaciel jeden szesna�cie odlatuje w�a�nie do domu. Pomy�la�am, �e zechcesz mo�e �yczy� mu powodzenia, jak wszyscy tutaj. Zostaw na razie to �wi�stwo, potem doko�czysz.

Cha nie wiedzia�a, co powiedzie�. Od przeniesienia na nowe stanowisko nie kontaktowa�a si� z Chalderczykiem i s�ysza�a tylko, �e nadal jest leczony. Owszem, od rana mia�a cich� nadziej�, �e Hredlichli pozwoli jej zamieni� z nim kilka s��w, ale czego� takiego zupe�nie si� nie spodziewa�a.

��Dzi�kuj�, to bardzo mi�o ze strony siostry � rzek�a w ko�cu.

Chlorodyszna znowu zabulgota�a.

��Od chwili, gdy przej�am ten oddzia�, nalega�am, aby wymieniono te tandetne ozdoby na co� lepszego, i dzi�kuj�, �e si� tym zaj�a�. Nie tylko za to zreszt�. Odk�d dosz�am do siebie po tych wszystkich zniszczeniach, uwa�am, �e jestem ci winna podzi�kowanie. Niemniej i tak musz� doda�, �e nie poczuj� si� zrozpaczona, je�li wi�cej nie b�d� musia�a ci� ogl�da�.

Jeden szesna�cie umieszczono ju� w wielkim pojemniku transportowym i otwarty by� tylko ma�y w�az tu� nad jego g�ow�. Za kilka chwil Chalderczyk mia� zosta� przeniesiony do czekaj�cego obok Szpitala statku, kt�ry przyby� z jego rodzinnej planety. Obok w�azu kr�ci�a si� przypominaj�ca sp�oszony narybek grupka si�str i wyra�nie zniecierpliwionych technik�w, jednak bulgot systemu od�wie�ania wody w zbiorniku nie pozwala� us�ysze� ich rozm�w. Gdy Sommaradvanka si� zbli�y�a, naczelny psycholog kaza� wszystkim si� odsun��.

��Tylko kr�tko, Cha � rzek�. � Ju� s� sp�nieni � doda� i odp�yn��, zostawiaj�c j� sam na sam z by�ym pacjentem.

Wpatrzy�a si� w jedno widoczne przez w�az oko i rz�d z�b�w. D�u�sz� chwil� nie wiedzia�a, co powiedzie�.

��Nie jest ten zbiornik za ma�y na ciebie?�� wykrztusi�a w ko�cu.

��Jest ca�kiem wygodny, Cha Thrat � odpar� Chalderczyk.�� Poza tym kabina na statku nie b�dzie du�o wi�ksza. Ale to tylko chwilowe. Ju� niebawem b�d� mia� dla siebie ca�� przestrze� oceanu. A uprzedzaj�c twoje pytanie, czuj� si� dobrze. Naprawd� dobrze, nie musisz zatem poddawa� mojego doskonale zdrowego cia�a �adnym badaniom.

��Teraz nawet bym nie pr�bowa�a � powiedzia�a Cha, �a�uj�c, �e nie potrafi �mia� si� jak Ziemianie. Mog�aby wtedy �atwo ukry� fakt, �e wcale nie by�o jej do �miechu.�� Pracuj� w dziale utrzymania, u�ywam wi�c narz�dzi. Wi�kszych i nie nadaj�cych si� wcale do badania chorych.

��O�Mara mi m�wi�. To ciekawa praca?

Cha Thrat by�a pewna, �e jak dot�d �adne z nich nie powiedzia�o tego, co naprawd� mia�oby ochot� przekaza�.

��Bardzo � odpar�a.�� Ucz� si� sporo o tym, jak dzia�a Szpital, a Korpus p�aci mi za to. Nie �eby wiele, ale wystarczy z czasem na odwiedzenie Chalderescola. Wpadn� sprawdzi�, jak sobie radzisz.

��Je�li mnie odwiedzisz, nie b�dziesz musia�a wydawa� u nas swoich ci�ko zarobionych pieni�dzy. Jako m�wi�ca mi po imieniu nale�ysz do rodziny i poczuliby�my si� ura�eni, gdyby� nie skorzysta�a z naszej go�cinno�ci. Nawet nie pr�buj, je�li nie chcesz zosta� po�arta.

��W takim razie na pewno skorzystam niebawem z zaproszenia � stwierdzi�a uradowana Cha.

��Je�li zaraz nie odp�yniesz, zamkniemy ci� w tym pojemniku i ju� dzi� polecisz na Chalderescola!�� powiedzia� technik z zespo�u, pojawiaj�c si� tu� obok Cha.

��Muromeshomonie � szepn�a, gdy pokrywa si� zamyka�a.�� Niech ci si� dobrze wiedzie.

Wr�ciwszy do czekaj�cej na rozwieszenie ro�linno�ci, Cha tak bardzo zamy�li�a si� nad losem przyjaciela, �e widz�c naczelnego psychologa, zapomnia�a ca�kiem, i� jest jedynie technikiem drugiej klasy.

��Gratuluj� udanego zakl�cia!�� zawo�a�a do majora.

O�Mara tylko otworzy� usta i nic nie powiedzia�.

Gdy pomieszczenie dla FOKT � a by�o ju� gotowe, najpierw odebra�a je siostra Naydrad, a potem kontrol� powt�rzy� jeszcze przys�any przez kapitana Fletchera in�ynier pok�adowy porucznik Chen. Je�li nie liczy� kr�tkich spotka� w drodze na posi�ki albo na pok�adzie rekreacyjnym, by�a to dla Cha Thrat jedyna okazja, aby zetkn�� si� z kt�rym� z oficer�w.

Nie �eby ktokolwiek takim spotkaniom by� niech�tny. Nie pr�bowano te� dawa� jej do zrozumienia, �e jest kim� gorszym ni� wysoko wykwalifikowani in�ynierowie. To ona odruchowo uznawa�a za�ogant�w za tak bliskich w�adcom, �e w praktyce nie czyni�o to r�nicy. Wszyscy przeszli g�ste sito weryfikacji zawodowej i bez dw�ch zda� byli fachowcami najwy�szej klasy, co wr�cz s�ycha� by�o w sposobie, w jaki si� wypowiadali. Cha Thrat nie czu�a si� w ich obecno�ci zbyt pewnie.

O wiele lepiej wygl�da�y jej kontakty z personelem medycznym, kt�ry poza ma�ymi znaczkami na ko�nierzach nosi� te same stroje co ona. Poza tym trudno by�o znale�� si� w pobli�u Prilicli, nie ciesz�c si� r�wnocze�nie jego towarzystwem. Cha korzysta�a zatem ze sposobno�ci, staraj�c si� zarazem, na ile tylko by�o to mo�liwe przy jej gabarytach, nie rzuca� si� za bardzo w oczy. Cz�sto korci�o j�, aby w��czy� si� do dyskusji na temat misji, ale wtedy upomina�a si�, �e nie wyst�puje tu jako lekarz i �e obecnie jest technikiem.

Niemniej misja fascynowa�a j�. Goglesk okaza� si� najtrudniejszym przypadkiem, z jakim spotka�y si� dot�d ekipy kontaktowe Korpusu. Pr�ba ustanowienia wi�zi ze s�abo rozwini�t� technologicznie cywilizacj� zawsze wi�za�a si� z ryzykiem. Nigdy nie mo�na by�o by� pewnym, czy pojawiaj�ce si� nagle obce statki dostarcz� takiej kulturze motywacji do szybszego rozwoju, czy mo�e raczej wzbudz� poczucie ni�szo�ci. Jednak Gogleskanie, mimo sporych zaleg�o�ci technologicznych i fatalnej psychozy utrzymuj�cej ca�y gatunek w zacofaniu, okazali si� osobnikami zr�wnowa�onymi emocjonalnie. Ich �wiat od tysi�cy lat nie zna� wojny.

Naj�atwiej by�oby si� wycofa� i zostawi� Goglesk swojemu losowi, okre�laj�c problem jako nierozwi�zywalny. Zdecydowano si� jednak na kompromis i za�o�ono na planecie ma�� plac�wk� obserwacyjno � badawcz�, kt�ra mia�a podtrzymywa� skromny kontakt.

Warunkiem rozwoju cywilizacyjnego ka�dej inteligentnej istoty jest mo�liwo�� nawi�zania bliskiej wsp�pracy w obr�bie rodziny czy plemienia. Na Goglesk ka�da taka pr�ba prowadzi�a do drastycznego obni�enia poziomu jednostkowej inteligencji i pojawienia si� odruchowych zachowa� stadnych, w wi�kszo�ci destruktywnych. W ten spos�b Gogleskanie zostali zmuszeni do ho�dowania indywidualizmowi, a bliski kontakt fizyczny nawi�zywali jedynie w kr�tkim okresie godowym oraz podczas wychowywania potomstwa.

Problem pochodzi� z czas�w, gdy nie byli jeszcze gatunkiem rozumnym i ka�dy �yj�cy w oceanie drapie�nik potrafi� ich bez trudu upolowa�. Stopniowo wytworzyli jednak naturalny mechanizm obronny � ��d�a z jadem mog�cym sparali�owa� albo nawet zabi� co mniejszych napastnik�w oraz d�ugie wyrostki pozwalaj�ce na nawi�zanie ograniczonego kontaktu telepatycznego. Zagro�eni atakiem dzikiej bestii ��czyli cia�a i umys�y w jeden wielki organizm, kt�ry by� w stanie pokona� ka�dego wroga.

Skamieliny za�wiadcza�y, jak wielka by�a skala tych zmaga� o przetrwanie, kt�re ci�gn�y si� wiele tysi�cy lat. Gogleskanie wygrali je ostatecznie, wyszli na l�d i rozwin�li inteligencj�, jednak zap�acili za to straszn� cen�.

Dla za��dlenia wielkiego drapie�cy konieczne by�o po��czenie kilku setek osobnik�w. Wiele z nich gin�o w trakcie walki, a ka�da �mier� by�a za spraw� telepatycznych ��czy odczuwana bole�nie przez ca�� grup�. W celu os�abienia przykrych dozna� kontakt os�ab� z czasem, a� zosta�a ze� tylko �lepa ��dza niszczenia wszystkiego, co znajduje si� w pobli�u. Jednak i to nie zaleczy�o prehistorycznych ran.

Ilekro� kt�ry� Gogleskanin wyda� szczeg�lny odg�os zwiastuj�cy zagro�enie, wyzwala�o to proces, kt�remu nikt w najbli�szym otoczeniu nie potrafi� si� oprze�. Dochodzi�o do bezwiednej reakcji obronnej i to, �e dawne zagro�enia ju� nie wyst�puj�, nie mia�o najmniejszego znaczenia. Z��czeni w jeden organizm Gogleskanie dokonywali w�wczas potwornych akt�w destrukcji, niszcz�c domy, pojazdy, maszyny, ksi��ki i dzie�a sztuki, kt�re byli zdolni stworzy�, dzia�aj�c w pojedynk�.

Dlatego w�a�nie wsp�cze�ni mieszka�cy Goglesk prawie nigdy nie pozwalali, aby ktokolwiek ich dotyka� czy nawet podchodzi� do nich blisko, i zwykli zwraca� si� do siebie w formie mo�liwie bezosobowej. By� to jedyny dost�pny im spos�b walki z dziedzictwem ewolucyjnym. A� do czasu wizyty Conwaya walki ca�kiem beznadziejnej.

Cha Thrat widzia�a, �e problem Goglesk i samego Khone�a poch�ania ekip� medyczn� bez reszty. Rozmawiano o nich bez ko�ca, chocia� nie udawa�o si� oczywi�cie doj�� do niczego nowego. Kilka razy mia�a ochot� zada� jakie� pytanie albo co� zasugerowa�, ale ostatecznie nie odzywa�a si� i czeka�a cierpliwie, a� kto� inny wpadnie na to samo co ona. Dot�d nigdy si� tak nie zachowywa�a.

Najcz�ciej jej torem my�lenia pod��a�a Naydrad, chocia� wyra�a�a swoje my�li o wiele bardziej bezpo�rednio, ni� zrobi�aby to Cha.

��Conway powinien tu by� � powiedzia�a, faluj�c z dezaprobat� futrem.�� Obieca� to pacjentowi. Nie rozumiem, dlaczego si� wykr�ci�.

Patolog Murchison poczerwienia�a na twarzy, a przezroczyste skrzyd�a Prilicli a� zadr�a�y od silnych emocji, ale �adne z nich nie skomentowa�o s��w Kelgianki.

��Je�li dobrze rozumiem, Conwayowi uda�o si� prze�ama� uwarunkowanie tylko u jednego Gogleskanina, a i to przypadkiem, podczas ryzykownego i bezprecedensowego po��czenia umys��w � powiedzia� nagle Danalta, wypuszczaj�c nowe oko i kieruj�c je na Kelgiank�. � Niemniej pozostaje jedyn� istot� innego gatunku, kt�ra ma szans� podej�� blisko do pacjenta czy zajmowa� si� nim podczas porodu. Wprawdzie wyruszyli�my szybciej, ni� to by�o w planach, ale na pewno w Szpitalu jest do�� zdolnych lekarzy mog�cych przej�� na kilka dni obowi�zki kt�rego� z Diagnostyk�w. Te� uwa�am, �e Conway powinien lecie� z nami. Obieca� to Khone�owi, kt�ry jest jego przyjacielem.

Murchison rumieni�a si� coraz bardziej, a s�dz�c po stanie Prilicli, patolog na pewno nie by�o przyjemnie.

��Zgadzam si�, �e nikt, nawet naczelny Diagnostyk chirurgii, nie jest niezast�piony � powiedzia�a nagle tonem, kt�ry sugerowa� jednak co� zgo�a odmiennego.�� Nie staram si� go broni� tylko dlatego, �e jest akurat moim partnerem. M�g�by poprosi� o zast�pstwo niejednego starszego lekarza. Ale nie od razu, nie w trakcie operacji. Poza tym wprowadzenie zast�pc�w w historie konkretnych przypadk�w potrwa�aby co najmniej dwie godzinny. Wezwanie z Goglesk oznaczono jako superpriorytetowe i kazano nam wylecie� od razu, bez czekania na kogokolwiek.

Danalta nie odpowiedzia�, Kelgianka nie mia�a jednak opor�w.

��I to jedyny pow�d, dla kt�rego Conway z�ama� obietnic�? Je�li tak, to dziwnie niewystarczaj�cy. Wszyscy mamy pewne do�wiadczenie w dzia�aniu w sytuacjach awaryjnych i wiemy, jak radzi� sobie w potrzebie bez wprowadze�, odpraw i tak dalej. Ja dostrzegam tutaj brak troski o pacjenta�

��Kt�rego?�� spyta�a ze z�o�ci� Murchison.�� Khone�a czy tego, kt�ry by� w�a�nie krojony? Sytuacje awaryjne zdarzaj� si� nagle, gdy co� wymyka si� spod kontroli. Nie ma potrzeby rozmy�lnie ich prowokowa� jedynie dlatego, �e kto� mo�e si� poczu� zobligowany do obecno�ci gdzie indziej. Tak czy owak, akurat operowa� i nie mia� czasu na d�u�sze rozmowy. Powiedzia� tylko, �eby�my lecieli bez niego i nie przejmowali si� niepotrzebnie.

��Zatem pr�bujesz go jednak usprawiedliwi� � zacz�a Naydrad, gdy nagle do rozmowy wtr�ci� si� Prilicla.

��Przepraszam, ale nasza przyjaci�ka Cha Thrat chce co� powiedzie�.

Jako starszy lekarz i dow�dca personelu medycznego Rhabwara m�g�by po prostu nakaza� zako�czenie sprawiaj�cej mu przykro�� rozmowy, ale Cha wiedzia�a �wietnie, �e ma�y empata nie zachowa si� nigdy a� tak obcesowo. Wzbudzone w podw�adnych poczucie winy i zak�opotanie sprawi�yby mu jeszcze wi�kszy b�l ni� sama dyskusja.

Dlatego w�a�nie, aby chroni� siebie, Prilicla wola� wydawa� rozkazy w formie, kt�ra nie powodowa�a u innych �adnych przykrych odczu�. Je�li chcia�, by Cha si� odezwa�a, to dlatego zapewne, i� rozpozna� w niej bratni� dusz�, kt�rej tak�e zale�a�o na poprawie atmosfery.

Wszyscy spojrzeli na ni�, a Prilicla przesta� si� tak trz���. Widocznie ciekawo�� wyt�umi�a wcze�niejsze niemi�e my�li.

��Te� obejrza�am materia�y z Goglesk, szczeg�lnie wszystko na temat Khone�a��� zacz�a Cha.

��Ale to z ca�� pewno�ci� nie twoja sprawa � przerwa� jej Danalta.�� Jeste� technikiem.

��Bardzo dociekliwym technikiem � mrukn�a Naydrad.�� Niech m�wi.

��Technik powinien by� dociekliwy � stwierdzi�a ze z�o�ci� Cha.�� Szczeg�lnie gdy odpowiada za kabin� przeznaczon� dla pacjenta!�� K�tem oka ujrza�a, �e Prilicla znowu zaczyna si� trz���, i przywo�a�a si� do porz�dku.�� Wydaje mi si�, �e ta rozmowa nie ma sensu. Diagnostyk Conway nie wspomnia� ani s�owem, �e targaj� nim jakie� sprzeczne my�li. Jak dok�adnie brzmia�o odebrane z Goglesk wezwanie? Czy by�a w nim mowa o stanie pacjenta?

��Nie � odpar�a Murchison.�� Nie znamy obrazu klinicznego. Ma�a baza na tej planecie nie ma urz�dze� pozwalaj�cych na wys�anie d�u�szej wiadomo�ci. I tak zu�yli mn�stwo energii, aby�

��Dzi�kuj� � przerwa�a jej uprzejmie Sommaradvanka.�� Problemy techniczne zwi�zane z ��czno�ci� nie s� mi obce. Jak wi�c brzmia�a ta wiadomo��?

Murchison znowu si� zarumieni�a.

��Dok�adnie tak: �Do Conwaya, Szpital Kosmiczny. Bardzo pilne. Pacjent potrzebuje jak najszybciej statku szpitalnego. Wainright, baza Goglesk�.

Cha zastanawia�a si� chwil�.

��Zak�adam, �e uzdrawiacz Khone informowa� na bie��co swojego przyjaciela o przebiegu ci��y w d�u�szych listach przesy�anych zapewne na pok�adach statk�w kurierskich.

Naydrad naje�y�a sier��, jakby chcia�a jej przerwa�, i Cha szybko podj�a w�tek.

��Po przestudiowaniu materia��w o Goglesk zak�adam te�, �e Khone jest w pe�ni �wiadomy swej sytuacji i nie by�by sk�onny fatygowa� przyjaciela bez potrzeby. Nawet je�li Conway nie powiedzia� mu dok�adnie, na czym polegaj� jego obowi�zki w Szpitalu, Gogleskanin m�g� je pozna� dzi�ki ��cz�cej ich wsp�lnocie umys��w. Conway za� wie najpewniej, jak Khone przyj�� te informacje. Odpowiedzialno�� za pacjenta wymaga�a, aby wiadomo�� zaadresowano do Conwaya, ale nie by�o �adnej wzmianki o konieczno�ci przybycia Diagnostyka. Wezwanie dotyczy�o statku szpitalnego. Conway zrozumia� t� r�nic�, bo wie, jakimi torami biegn� my�li Khone�a, zna �wietnie jego kondycj� i wie sporo o przebiegu ci��y u Gogleskan. Przyj�abym zatem, �e takie w�a�nie sformu�owanie wezwania odebra� jako zwolnienie z przyrzeczenia. B�d�c pewnym, �e pacjent potrzebuje jedynie jak najszybszego transportu do Szpitala, nie przerwa� pracy, a i wam kaza� nie przejmowa� si� t� zmian�. Mo�liwe wi�c, �e krytyka jego pozornie nieetycznego post�powania jest ca�kiem nie na miejscu.

Naydrad spojrza�a na Murchison.

��Cha Thrat ma chyba racj�, a ja jestem niem�dra � stwierdzi�a. W jej ustach by�y to wi�cej ni� przeprosiny.

��Na pewno ma racj� � doda� Danalta.�� Przepraszam, pani patolog. Gdybym mia� teraz ludzk� posta�, z pewno�ci� bym si� zarumieni�.

Murchison nie odpowiedzia�a. Wpatrywa�a si� tylko w Cha. Jej oblicze wygl�da�o ju� normalnie i trudno by�o orzec, co w�a�ciwie wyra�a. Prilicla przysun�� si� na tyle blisko Sommaradvanki, �e ta poczu�a podmuch jego skrzyde�.

��Mam wra�enie, �e w�a�nie zyska�a� przyjaciela, Cha Thrat � powiedzia� cicho.

Dalsz� rozmow� uniemo�liwi�y d�wi�ki dobywaj�ce si� z pok�adowych g�o�nik�w.

��Mostek do starszego lekarza. Uko�czyli�my skok i za trzy godziny i dwie minuty wejdziemy na orbit� manewrow� wko�o Goglesk. �adownik jest ju� gotowy, mo�na zacz�� przenosi� wyposa�enie medyczne. Mamy te� ��czno�� radiow� z porucznikiem Wainrightem, kt�ry chce rozmawia� z panem o pacjencie.

��Dzi�kuj�, kapitanie � odpowiedzia� Prilicla.�� My te� chcemy o nim porozmawia�. Prosz� prze��czy� porucznika na pok�ad medyczny, a potem na kabin� l�downika. B�dziemy m�wi�, nie przerywaj�c pracy.

��Oczywi�cie. Zrobione � oznajmi� Fletcher.�� Poruczniku, zosta� pan po��czony ze starszym lekarzem Prilicl�. Prosz� m�wi�.

Mimo autotranslatora Cha wyda�o si�, �e wyczuwa w g�osie Wainrighta pewien niepok�j. S�ucha�a, pomagaj�c r�wnocze�nie Naydrad za�adowa� autonosze wszystkim, co mog�o si� okaza� potrzebne.

��Przepraszam, doktorze, ale planowane przej�cie pacjenta na naszym l�dowisku nie dojdzie do skutku � oznajmi� porucznik.�� Khone nie jest w stanie podr�owa�, a wys�anie po niego �lizgacza pe�nego obcych mo�e by� ryzykowne. Nie wiadomo, czy widok dziwnych monstr�w porywaj�cych brzemiennego po � 3ratymca nie spowoduje u pozosta�ych po��czenia�

��Przyjacielu Wainright � przerwa� mu �agodnie Prilicla � jaki jest stan pacjenta?

��Nie wiem, doktorze. Gdy widzieli�my si� trzy dni temu, us�ysza�em, �e junior przyjdzie niebawem na �wiat, i zosta�em poproszony o wezwanie statku szpitalnego. Khone powiedzia� te�, �e zadba� ju� o zast�pstwo przy swoich pacjentach i �e zjawi si� w bazie na kr�tko przed wyznaczonym terminem odlotu. Jednak kilka godzin temu przyby� pos�aniec z ustn� wiadomo�ci�, �e Khone nie mo�e si� ruszy� z domu. Tubylec nie by� jednak w stanie powiedzie� mi, czy nasz pacjent jest chory albo ranny. Przekaza� tylko pro�b� o zapasowe ogniwo do skanera, kt�ry zostawi� tu Conway. Khone regularnie u�ywa go podczas bada�, budz�c podziw pacjent�w dla takiego cudu techniki. Skoro baterie si� wyczerpa�y, nic dziwnego, �e nie m�g� powiedzie� nam nic o swoim stanie.

��Jestem pewien, �e ma pan racj�, poruczniku � rzek� Prilicla.�� Niemniej nag�a utrata zdolno�ci przemieszczania si� sugeruje powa�ny problem. Ma pan jaki� pomys�, jak szybko i bez wi�kszego ryzyka dla niego i jego pobratymc�w przenie�� pacjenta do �adownika?

��Szczerze m�wi�c, nie. To b�dzie bardzo ryzykowna operacja, i to od samego pocz�tku. Gdyby chodzi�o o przedstawiciela innego gatunku, za�adowa�bym go do mojego �lizgacza i w kilka minut by�by tutaj. Ale �aden Gogleskanin, nawet Khone, nie usi�dzie tak blisko obcego, nie wydaj�c mimowolnie sygna�u alarmowego. Sam pan wie, co si� wtedy stanie.

��Owszem � zgodzi� si� Prilicla, wspominaj�c z dr�eniem obrazy niszczonego miasta.

��Najlepiej dajcie spok�j z l�dowaniem przy bazie i postarajcie si� przyziemi� jak najbli�ej domu Khone�a, na wolnym terenie pomi�dzy miastem a brzegiem jeziora. Polec� tam wcze�niej i podprowadz� was �lizgaczem. Mo�e na miejscu co� wymy�limy. B�dziecie potrzebowali zdalnie sterowanych noszy, �eby zabra� pacjenta. Mog� poda� wam wymiary jego domu i drzwi�

Podczas gdy Cha �adowa�a reszt� wyposa�enia, Wainright przedstawia� jeszcze szczeg�y, by�o ju� jednak oczywiste, �e nie p�jdzie �atwo i nale�y przygotowa� si� na ka�d� ewentualno��.

��Cha Thrat � odezwa� si� w pewnej chwili Prilicla, przerywaj�c rozmow� z komendantem bazy � poniewa� nie nale�� do za�ogi pok�adowej, nie mog� ci rozkazywa�, ale tam, na dole, przyda si� ka�da para r�k, a w te jeste� akurat obficie wyposa�ona. Potrafisz te� obs�ugiwa� urz�dzenia s�u��ce do transportu pacjent�w i mam wra�enie, �e ch�tnie zabra�aby� si� z nami.

��Wra�enie jest trafne � powiedzia�a Cha, wiedz�c, �e nasilenie targaj�cych ni� w tej chwili uczu� wystarczy empacie za podzi�kowanie.

��Je�li za�adujemy do �adownika jeszcze cho� troch� wyposa�enia, nie b�dzie ju� miejsca dla pacjenta � zauwa�y�a Naydrad.�� O wielkiej Sommaradvance nie wspominaj�c.

Ostatecznie zmie�cili si� jednak, a szczeg�lnie wiele miejsca zrobi�o si� podczas l�dowania, gdy wszyscy pr�cz Prilicli, kt�ry nosi� degrawitatory, zostali sprasowani przeci��eniem. Porucznik Dodds, astrogator Rhabwara i r�wnocze�nie pilot �adownika, mia� przedk�ada� szybko�� dzia�ania nad wygod� pasa�er�w i wykona� polecenie z rado�ci�. L�dowanie przebieg�o tak b�yskawicznie, �e Cha ujrza�a Goglesk dopiero wtedy, gdy maszyna przyziemi�a.

Przez kilka chwil mia�a wra�enie, �e jakim� cudem wr�ci�a na Sommaradv�. Stali na ��ce rozci�gaj�cej si� nad brzegiem wielkiego jeziora, a nieco dalej wida� by�o skryte cz�ciowo w�r�d drzew miasto. Tyle �e to nie by�a jej rodzinna planeta. Inne ros�y tu kwiaty, odmienne nieco by�y kolor i kszta�t li�ci, nawet powietrze pachnia�o inaczej. Widoczne w oddali drzewa, chocia� podobne z grubsza do tego, co zna�a z domu, powsta�y w wyniku ca�kiem innego procesu ewolucyjnego.

Szpital Kosmiczny wyda� jej si� z pocz�tku dziwny i obcy, ale czy� mog�o by� inaczej � by� sztucznym, metalowym tworem. Tutaj za� mia�a przed sob� ca�kiem nowy �wiat!

��Co to za parali�? � spyta�a Naydrad.�� Jaka� wasza kolejna normalna reakcja? Nie marnuj czasu, tylko �ap nosze.

Sprowadzi�a autonosze po rampie, a tymczasem Wainright wyl�dowa� obok i ze �lizgacza wyskoczy�a pi�tka Ziemian, kt�rzy stanowili za�og� ma�ej bazy. Czterech ruszy�o od razu ku miastu, wypr�bowuj�c po drodze po��czony z autotranslatorem sprz�t nag�a�niaj�cy, porucznik za� podszed� do �adownika.

��Je�li kt�rakolwiek z zaplanowanych przez was prac wymaga blisko�ci dw�ch os�b, zr�bcie to teraz, p�ki nikt nas nie obserwuje � powiedzia�. � Potem pilnujcie, �eby utrzymywa� mi�dzy sob� odleg�o�� co najmniej pi�ciu metr�w. Je�li zobacz�, �e si� zbli�acie, albo co gorsza dotykacie, nie dojdzie wprawdzie od razu do po��czenia, ale na pewno b�d� wstrz��ni�ci. Powinni�cie r�wnie��

��Dzi�kujemy, przyjacielu Wainright � przerwa� mu Prilicla.�� Nie trzeba nam nieustannie przypomina� o zachowaniu koniecznej ostro�no�ci.

Porucznik spiek� raka i nie odezwa� si� a� do chwili, gdy id�c szerok� tyralier�, dotarli do skraju miasta.

��Nie wygl�da to najlepiej, ale dla nich ka�dy dzie� jest walk� o zachowanie tego, co dot�d osi�gn�li. Niestety, mam wra�enie, �e przegrywaj�.

Miasto tworzy�o szeroki p�ksi�yc roz�o�ony nad jedn� z naturalnych zatok jeziora. Wida� by�o wybiegaj�ce ku g��bokiej wodzie mola i zacumowane przy nich statki z cienkimi, wysokimi kominami oraz ko�ami �opatkowymi. Obok nich kotwiczy�y te� �aglowce. Poczernia�y wrak, kt�ry zaton��, stoj�c na cumach, musia� by� smutnym �wiadectwem jednego z minionych po��cze�. Nad brzegiem wznosi�y si� rozrzucone szeroko kilkupi�trowe budynki z drewna, kamienia i suszonej ceg�y. Wko�o wszystkich �cian bieg�y rampy zapewniaj�ce dost�p do wy�szych kondygnacji, przez co gmachy przypomina�y do pewnego stopnia piramidy.

Wed�ug ta�my edukacyjnej by�y to przetw�rnie po�ow�w. Cha pomy�la�a, �e ryby cuchn� tu tak samo jak na Sommaradvie. Mo�e w�a�nie dlatego budynki mieszkalne, kt�re wznoszono nieopodal drzew, skupi�y si� w znacznej odleg�o�ci od brzegu.

Gdy dotarli na szczyt niewysokiego wzg�rza, Wainright wskaza� nisk�, na po�y zadaszon� konstrukcj�, pod kt�r� przep�ywa� strumie�. Z g�ry mogli wejrze� cz�ciowo w labirynt korytarzy i niewielkich pomieszcze�, kt�ry tworzy� miejski szpital i dom Khone�a zarazem.

Porucznik powiedzia� co� cicho do skrytego w ko�nierzu mikrofonu. Po chwili us�yszeli dobiegaj�ce z miasta gromkie ostrze�enia i wyja�nienia czterech Kontroler�w z aparatur� nag�a�niaj�c�.

��Nie obawiajcie si� � m�wili.�� Mimo dziwnego i budz�cego l�k wygl�du istoty, kt�re za chwil� zobaczycie, nie zrobi� wam krzywdy. Proszeni przez uzdrowiciela imieniem Khone przybyli�my zabra� go na leczenie do naszego szpitala. Podczas przenoszenia uzdrowiciela do pojazdu mo�e si� zdarzy�, �e b�dziemy blisko niego, i niewykluczone, �e wykrzyczy w�wczas wezwanie do po��czenia. Nie dopu��cie do niego. Prosimy wszystkich, by odeszli jak najdalej do lasu albo wzd�u� brzegu, aby ewentualne wezwanie do nich nie dotar�o. Dodatkowo rozmie�cimy wok� domu uzdrowiciela urz�dzenia, kt�re b�d� nieustannie czyni� nieprzyjemny dla nas wszystkich ha�as. W razie czego zag�uszy on jednak wezwanie albo przynajmniej je zniekszta�ci.

Wainright spojrza� na empat�, a gdy ten skin�� z aprobat� g�ow�, znowu w��czy� mikrofon.

��Nagrajcie to i powtarzajcie, dop�ki pos�uchaj� albo ka�� przerwa�.

��Uwierz�? � spyta�a Naydrad.�� Zaufaj� potworom z kosmosu?

Porucznik odpowiedzia� dopiero po kilku krokach.

��Ufaj� Korpusowi Kontroli, bo pomagamy im w r�nych sprawach. Khone z oczywistych wzgl�d�w wierzy Conwayowi, a je�li oni z kolei wierz� swojemu uzdrowicielowi, powinni da� si� przekona�, �e upiorni go�cie to przyjaciele Ziemianina i godni s� zaufania. Problem w tym, �e Gogleskanie to samotnicy i indywiduali�ci, kt�rzy nie zawsze robi� to, co trzeba. Niekt�rzy znajd� mn�stwo sensownych powod�w, aby nie opuszcza� domu. Powo�aj� si� na chorob� albo inn� niemoc czy opiek� nad ma�ymi dzie�mi. Albo cokolwiek. Dlatego w�a�nie wzi�li�my jeszcze zag�uszarki.

Naydrad wydawa�a si� usatysfakcjonowana odpowiedzi�. Cha Thrat nadal mia�a pewne w�tpliwo�ci, ale ze wzgl�du na dra�liwo�� tematu i Prilicl� wola�a na razie zmilcze�.

Jak wszyscy w dziale zna�a te zag�uszarki. Wymy�li� je i zaprojektowa� Ees � Tawn, szef kom�rki nowych technologii. By�y odpowiedzi� na pro�b� Conwaya i na razie dysponowali tylko kilkoma prototypami. Gdyby okaza�y si� skuteczne, rozpocz�to by masow� produkcj� pozwalaj�c� zamontowa� takie urz�dzenie w ka�dym gogleska�skim domu, w ka�dej fabryce i na ka�dym statku. Nie oczekiwano, �e zag�uszarki zapobiegn� po��czeniom, ale istnia�a nadzieja, �e dzi�ki automatycznym w��cznikom reaguj�cym na pierwsze tony sygna�u alarmowego pozwol� ograniczy� zbiegowiska do niewielkich grup. To zmniejszy�oby niszczycielskie skutki po��cze� oraz towarzysz�cy im szok.

W warunkach laboratoryjnych dzia�a�y idealnie i t�umi�y nagrane kiedy� przez Conwaya wezwania, ale nie by�o jeszcze okazji wypr�bowa� ich na Goglesk.

Gdy zbli�yli si� do szpitala, rybi od�r przybra� na sile, podobnie zreszt� jak nawo�ywania Kontroler�w. Cha nie dostrzeg�a �adnego �ladu �ycia.

��Mo�ecie przesta� � rzek� porucznik.�� Kto dot�d nie pos�ucha�, ju� nie zareaguje. Harmon, we� �lizgacz i poka� mi miasto z g�ry. Reszta niech rozstawi zag�uszarki dooko�a szpitala i czeka. Cha i Naydrad, gotowe jeste�cie z noszami?

Cha Thrat ustawi�a szybko nosze w pobli�u wej�cia do domu Khone�a i otworzy�a je. Nie chcia�a ryzykowa� dotykania pacjenta na oczach jego pobratymc�w, pozosta�o wi�c mie� nadziej�, �e uzdrawiacz sam zdo�a wsi���. Gdyby jednak nie wyszed�, Naydrad gotowa by�a wys�a� zdalnie sterowan� sond�, aby sprawdzi�, co si� dzieje.

Zag�uszarki milcza�y na razie, jako �e emitowany przez nie ha�as utrudnia�by znacznie rozmow�, a nie dzia�o si� nic, co mog�oby wyzwoli� fatalny sygna�.

��Przyjacielu Khone � powiedzia� Prilicla, wysy�aj�c ku uzdrowicielowi fale �yczliwo�ci i sympatii.�� Przybyli�my ci pom�c. Wyjd� do nas, prosz�.

Znowu odczekali kilka d�ugich chwil. Bez odzewu.

��Naydrad��� zacz�� Wainright.

��Ju� � sapn�a Kelgianka.

Ma�y pojazd z kamerami, mikrofonami, zespo�em biosensor�w i imponuj�cym zestawem manipulator�w potoczy� si� po nier�wnym terenie w kierunku wej�cia. Odsun�� kotar� z w��kien jakiej� ro�liny i wjecha� do �rodka. Obraz z jego kamer by� widoczny na ekranie noszy.

Cha pomy�la�a, �e dla kogo� nieobeznanego z technik� ju� sam widok sondy m�g� by� ci�kim prze�yciem, ale potem przypomnia�a sobie, �e Khone wie przecie� o podobnych sprawach tyle samo co Conway.

Dom okaza� si� pusty.

��By� mo�e przyjaciel Khone wymaga� specjalnej opieki i po�o�y� si� w szpitalu � rzek� z niepokojem Prilicla.�� Nie wyczuwam jednak jego emocjonalnej radiacji, co oznacza, �e jest albo nieprzytomny, albo znajduje si� gdzie� bardzo daleko. W pierwszym przypadku mo�e pilnie wymaga� pomocy, nie marnujmy wi�c czasu na przeszukiwanie ka�dego pokoju z osobna za pomoc� sondy. Szybciej b�dzie, je�li sam si� tym zajm�. � Rozwin�� skrzyd�a.�� Odsu�cie si�, prosz�, aby wasze my�li nie zag�usza�y s�abego sygna�u nieprzytomnego pacjenta.

��Czekaj!�� odezwa� si� porucznik.�� Je�li go znajdziesz i obudzisz nagle, ujrzy nad sob� dziwne stworzenie�

��Masz racj�, przyjacielu Wainright. Mo�e si� wystraszy� i zaalarmowa� pozosta�ych. Prosz� w��czy� zag�uszarki.

Cha odsun�a si� szybko razem z reszt� zespo�u. Wszyscy poprawili s�uchawki w he�mach, aby mimo ha�asu m�c si� porozumiewa�. Po chwili z g�o�nik�w run�a kakofonia gwizd�w, krzyk�w i j�k�w, a Cha zacz�a si� zastanawia�, jak g��boka mo�e by� utrata przytomno�ci Gogleskanina. Ten ha�as obudzi�by bowiem umar�ego.

W przypadku Khone�a okaza� si� nie mniej skuteczny.

��Czuj� go!�� zawo�a� Prilicla, a podniecenie ca�ej gromadki a� zachwia�o nim w powietrzu.�� Przyjaci�ko Naydrad, wy�lij sond�. Pacjent znajduje si� dok�adnie pode mn�, ale nie chc� ryzykowa�, �e wystrasz� go nag�ym nalotem. Szybko, jest bardzo s�aby i obola�y.

Dysponuj�c szczeg�owym namiarem, Kelgianka bez trudu doprowadzi�a pojazd do pomieszczenia zajmowanego przez Gogleskanina. Prilicla do��czy� do pozosta�ych, aby spojrze� na ekran, kt�ry wy�wietla� r�wnie� wskazania czujnik�w.

Ujrzeli wn�trze male�kiej izolatki i Khone�a le��cego pod nisk� �ciank�, kt�ra oddziela�a tu zwykle lekarza od pacjenta. Obok wida� by�o ma�y stolik, a na nim wypolerowane na wysoki po�ysk wysi�gniki z rozwieraczami, szpatu�kami i innymi jeszcze ko�c�wkami s�u��cymi do nieinwazyjnych bada�. Przy nich sta�y pojemniki z lekami i ca�kiem martwy skaner pozostawiony przez Conwaya. Kilka instrument�w wyl�dowa�o na pod�odze, jakby Khone poci�gn�� je za sob�, upadaj�c w trakcie badania chorego. Mo�liwe, �e to w�a�nie ten chory by� autorem wiadomo�ci, kt�ra trafi�a ostatecznie do Wainrighta.

��Jestem Prilicla, przyjacielu Khone � powiedzia� empata poprzez g�o�nik sondy.�� Nie b�j si�

Wainright j�kn��, przypominaj�c Prilicli, �e poza chwil� prezentacji Gogleskanie nie zwykli zwraca� si� do nikogo bezpo�rednio. By�oby to dla nich zbyt stresuj�ce.

��To urz�dzenie nie spowoduje b�lu, nie wyrz�dzi krzywdy � podj�� Prilicla.�� S�u�y do przeniesienia pacjenta tam, gdzie b�dzie mo�na udzieli� mu pomocy. W�a�nie przyst�puje do dzia�ania�

Cha ujrza�a na ekranie, jak pojazd rozk�ada dwie szerokie p�yty i wsuwa je pod bezw�adne cia�o chorego.

��Stop!�� zawo�ali r�wnocze�nie Prilicla i Khone. Dwa okrzyki zabrzmia�y jak jeden. Empata momentalnie wyczu� zaniepokojenie chorego i ca�y a� si� zatrz�s�.

��Przepraszam, przyjacielu Khone��� zacz��, ale zaraz przypomnia� sobie w�a�ciw� form�. � Pacjentowi nale�� si� przeprosiny za sprawion� mu przykro��. Maszyna b�dzie od teraz jeszcze ostro�niejsza. Jednak czy pacjent, kt�ry jest te� uzdrawiaczem, m�g�by powiedzie�, gdzie mie�ci si� g��wne ognisko b�lu i co mo�e by� jego przyczyn�?

��Tak i nie � szepn�� Khone, kt�ry musia� chyba doj�� nieco do siebie, gdy� empata ju� nie dr�a�. � B�l promieniuje z kana�u rodnego. Wyst�pi�y pewien bezw�ad i obni�enie czucia w dolnych ko�czynach. Podobnie, chocia� s�abiej, dotkni�te bezw�adem zosta�y g�rne ko�czyny i tu��w. T�tno jest przyspieszone, wyst�puj� trudno�ci z oddychaniem. Mo�liwe, �e chodzi o por�d, kt�ry zosta� przerwany, chocia� nie wiadomo, co mog�o by� tego przyczyn�, poniewa� skaner jest ju� od jakiego� czasu nieczynny, a pacjent nie ma do�� zwinnych palc�w, aby samemu zmieni� baterie.

��Sonda ma w�asny skaner � powiedzia� uspokajaj�co Prilicla.�� Wszystko, co wykryje, zostanie przekazane obecnym tu lekarzom. Zdo�a r�wnie� wymieni� baterie w drugim skanerze, aby pacjent m�g� wesprze� lekarzy swoim gogleska�skim do�wiadczeniem.

Empata znowu zadr�a�, ale Cha Thrat wyda�o si�, �e tym razem powodem by�y w�asne emocje Prilicli i jego troska o Khone�a.

��Skaner zosta� ju� uruchomiony i zbli�a si� do cia�a pacjenta, ale go nie dotknie.

��To zas�uguje na podzi�kowanie.

Patrz�c na przekroje cia�a Khone�a, Cha by�a coraz bardziej z�a na siebie, �e nie zna si� na gogleska�skiej fizjologii, chocia� w sumie nie mia�o to wielkiego znaczenia, gdy� Prilicla, Murchison czy Naydrad nie byli w tej materii o wiele m�drzejsi od niej, a jedyna osoba mog�ca pom�c Khone�owi znajdowa�a si� w odleg�o�ci wielu lat �wietlnych. Zreszt� zapewne nawet obecno�� Diagnostyka Conwaya nie rozwi�za�aby problemu.

��Pacjent sam widzi teraz, �e p��d jest olbrzymi i niew�a�ciwie u�o�ony � powiedzia� Prilicla.�� Uciska ponadto jedn� z wi�zek nerwowych i pogarsza ukrwienie okolicznych mi�ni, kt�re nie mog� przez to wypchn�� go dalej. Czy pacjent zgodzi si�, �e por�d nie dojdzie do skutku bez natychmiastowej interwencji chirurgicznej?

��Nie!�� zawo�a� s�abo Khone, zapominaj�c o zwyczajowych formach.�� Nie mo�ecie mnie dotkn��!

��Ale tw�j��� Prilicla znowu si� zawaha�. � Tutaj s� tylko przyjaciele gotowi nie�� pomoc. Rozumiej� psychologiczne niuanse sprawy. W razie konieczno�ci mo�na poleci� sondzie, aby poda�a pacjentowi narkoz�, w trakcie kt�rej nie b�dzie czu�, �e kto� go dotyka.

��Nie � powt�rzy� Gogleskanin.�� Pacjent musi by� przytomny zaraz po porodzie. Rodzic ma wobec dziecka pewne obowi�zki, kt�re nie mog� czeka�. Czy mo�na rozkaza� mechanizmowi, aby przeprowadzi� operacj�? Jego dotyk by�by dla pacjenta mniej stresuj�cy. Prilicla zadr�a�, przygotowuj�c si� do wysi�ku, jakim by�o dla niego udzielenie odmownej odpowiedzi.

��Niestety nie. Te manipulatory nie nadaj� si� do tak delikatnej pracy. Je�li mo�na zauwa�y�, pacjent jest mocno os�abiony i przy braku pomocy wkr�tce straci przytomno��.

Khone milcza� chwil�.

��Pacjent jest w pe�ni �wiadomy faktu, �e obcy lekarze s� jego przyjaci�mi � powiedzia� z wyczuwaln� nut� desperacji.�� Ale w mrocznych zakamarkach jego umys�u nadal czai si� l�k przed blisko�ci� �miertelnie niebezpiecznych potwor�w, kt�ra to blisko�� nieodwo�alnie wyzwoli okrzyk wzywaj�cy do po��czenia.

��Okrzyk nie b�dzie s�yszalny � rzek� Prilicla i wyja�ni� dzia�anie zag�uszarek.

Jednak reakcja Khone�a znowu wywo�a�a dr�enie empaty.

��Okrzyk i tak powoduje na tyle du�y stres i wydatek energii, �e w obecnym stanie pacjent mo�e tego nie prze�y� � oznajmi� Gogleskanin.

��Czas ucieka � powiedzia� Prilicla.�� Z chwili na chwil� jest coraz gorzej. Trzeba zaryzykowa�. Sonda ma w�asny ekran, kt�ry pozwala na dwustronn� ��czno��. Pacjent mo�e zobaczy� zgromadzonych tu lekarzy. Czy sk�onny b�dzie wybra� do udzielenia mu pomocy takiego, kt�ry budzi w nim najmniejsze przera�enie?

Zamontowana na noszach kamera pokaza�a skupion� wko�o ekranu gromadk�.

��Pacjent zna ju� Ziemian i ufa im, podobnie jak Cinrussa�czykowi oraz Kelgiance. Zna ich wszystkich z poprzedniej wizyty na Goglesk. Niemniej ich blisko�� wyzwoli �lepy l�k. Pozosta�ych dw�ch istot pacjent nie zna i nie odnajduje ich wizerunk�w we wspomnieniach otrzymanych od doktora Conwaya. Czy to uzdrawiacze?

��Oboje nale�� do ras, kt�re s� nowe w Szpitalu. W czasie wizyty Conwaya nie by�y jeszcze znane Federacji. Ta ni�sza, kr�g�awa istota to Danalta. Mo�e przybra� posta� ka�dego innego osobnika, w tym Gogleskanina, albo wyp�czkowa� dowolny rodzaj potrzebnej akurat ko�czyny. B�dzie pracowa� pod nadzorem starszego lekarza i idealnie nadaje si� do�

��Zmiennokszta�tny!�� przerwa� mu Khone.�� Za przeproszeniem, to wspania�e, ale przera�aj�ce zarazem cechy. Odraza wzbiera na my�l o blisko�ci kogo� tak dobrze udaj�cego jednego z nas. Nie! O wiele mniej niepokoj�co przedstawia si� ta wysoka istota obok.

��Ta wysoka istota jest technikiem z dzia�u utrzymania � powiedzia� przepraszaj�cym tonem Prilicla.

��A wcze�niej, na Sommaradvie, by�a chirurgiem � wojownikiem i ma do�wiadczenie w kontaktach medycznych z innymi gatunkami � doda�a cicho Cha.

Empata zadr�a� pod naporem sprzecznych odczu� reszty ekipy.

��To wymaga chwili dyskusji � oznajmi�. � Za przeproszeniem.

��Z powod�w klinicznych pacjent ma nadziej�, �e przerwa nie potrwa d�ugo � odpar� Gogleskanin.

Pierwsza zabra�a g�os patolog Murchison.

��Twoje do�wiadczenie z obcymi ogranicza si� do jednego Ziemianina i jednego Hudlarianina. W obu przypadkach chodzi�o o proste operacje ko�czyn. �adna z tych ras, podobnie jak ty, nie przypomina gogleska�skiego typu FOKT. Poza tym dziwi� si�, �e po historii z amputacj� gotowa jeste� ponownie wzi�� na siebie tak wielk� odpowiedzialno��.

��A je�li co� p�jdzie nie tak?�� spyta�a przej�ta Naydrad.�� Je�li pacjent straci dziecko? Jaki medyczny melodramat przed nami odegrasz? Lepiej trzymaj si� od tego z daleka.

��Zupe�nie nie rozumiem, dlaczego wybra� tak ko�cist� istot� jak Cha, a nie mnie � mrukn�� z wyra�nym rozczarowaniem Danalta.

��Pow�d jest prosty i cho� mo�e urazi�, nale�y go poda� na wypadek, gdyby Sommaradvanka wycofa�a si� z gotowo�ci niesienia pomocy � rzek� Khone.�� Faktem jest jednak, �e ta w�a�nie istota mo�e podej�� blisko i wykona� niezb�dne czynno�ci, chocia� tylko za pomoc� wysi�gnik�w.

Khone wyja�ni�, �e istoty klas FOKT i DCNF nie s� wprawdzie zbyt podobne, jednak tylko w oczach osobnik�w doros�ych. M�odzi Gogleskanie zwykli podczas zabawy robi� figurki maj�ce przedstawia� ich rodzic�w, ale pe�na posta�, z mn�stwem w�os�w, czterema skierowanymi na zewn�trz nogami, p�kami manipulator�w i czterema ��d�ami by�a zbyt trudna do odtworzenia. Dzieci lepi�y wi�c z gliny sto�kowate lalki, kt�re przyozdabia�y traw�, nie zawsze za� prosto wetkni�te patyczki r�nej grubo�ci mia�y na�ladowa� ko�czyny. Ostateczny wynik tych dzieci�cych stara� przypomina� wi�c bardziej Sommaradvanina ni� Gogleskanina.

Podobne figurki powstawa�y w kr�tkim okresie �ycia poprzedzaj�cym przej�cie z dzieci�stwa do doros�o�ci, kiedy to potomek zaczyna� stanowi� zagro�enie dla rodzica. Nast�pnie by�y przechowywane pieczo�owicie zar�wno przez rodzic�w, jak i dzieci jako pami�tki po utraconej blisko�ci, kt�ra nigdy ju� nie mia�a powr�ci�.

Nierzadko pomaga�y doros�ym Gogleskanom przetrwa� najgorsze chwile osamotnienia.

Murchison spojrza�a na Cha Thrat.

��Chyba chce powiedzie�, �e dla nich wygl�dasz k przero�ni�ty pluszowy mi�!

Wainright zachichota� nerwowo, ale pozostali milczeli. Prawdopodobnie wiedzieli o pluszowych misiach tyle samo co Cha, czyli nic. Ta uzna�a jednak, �e chyba nie mo�e to by� nic brzydkiego, skoro w jaki� spos�b j� przypomina.

��Sommaradvanka gotowa jest pom�c � powiedzia�a g�o�no.�� Nie czuje si� ura�ona.

��I nie b�dzie te� czu�a si� w pe�ni odpowiedzialna za ca�e zdarzenie � doda� Prilicla znacz�co, po raz pierwszy za jej pami�ci odzywaj�c si� w spos�b jednoznacznie pozwalaj�cy odczu�, �e jest w�adc�. � Je�li Sommaradvanka nie obieca, �e nie powt�rzy si� zaj�cie w rodzaju tego, jakie nast�pi�o po amputacji ko�czyny Hudlarianina, nie otrzyma zgody na udzia� w akcji. W tym przypadku proszona jest o pomoc jedynie dlatego, �e jej wygl�d nie ura�a pacjenta. Obecnie powinna my�le� o sobie jako biologicznym przeka�niku, kt�rym kierowa� b�dzie starszy lekarz. To na nim spocznie odpowiedzialno�� za stan i los pacjenta. Czy to zrozumia�e?

Pomys�, aby dzieli� z kim� odpowiedzialno�� za dzia�ania, by� wr�cz odpychaj�cy, chocia� z drugiej strony rozumia�a doskonale, sk�d si� to wzi�o. Poza tym ucieszy�a si� jeszcze jednym � wreszcie zwr�cono si� do niej jak do lekarza.

Prilicla pokaza�, �e wy��czy� na chwil� mikrofon, aby m�c porozmawia� bez udzia�u Gogleskanina.

��Dzi�kuj�, Cha � rzuci� szybko.�� Skorzystaj z moich narz�dzi. Chyba b�d� pasowa� do twoich g�rnych ko�czyn. Najpierw jednak zadbaj o w�asn� ochron�, nie zdo�asz bowiem pom�c pacjentowi, je�li dosi�gnie ci� jego ��d�o. Gdy ju� z nim b�dziesz, unikaj gwa�townych ruch�w i zawsze wyja�niaj, co chcesz zrobi�. B�d� monitorowa� emocje Khone�a i ostrzeg� ci�, gdyby nagle ogarn�� go l�k. Sama zdajesz sobie zreszt� spraw� z powagi sytuacji. Pospiesz si�.

Naydrad spakowa�a ju�, co trzeba. Cha doda�a jeszcze baterie do skanera i zacz�a wspina� si� z noszy na dach szpitala.

��Powodzenia � powiedzia�a Murchison.

Kelgianka zafalowa�a futrem, pozostali mrukn�li co� po swojemu.

Dach ugi�� si� niepokoj�co pod ci�arem Cha Thrat, a jedna z przednich st�p nawet go przebi�a, ale pe�zanie labiryntem niskich korytarzy by�oby jeszcze trudniejsze. Zeskoczy�a w pobli�u izolatki Khone�a, opad�a niezgrabnie na kolana i gdy tylko Prilicla ostrzeg� pacjenta o jej nadej�ciu, wsun�a g�ow� do �rodka. Po raz pierwszy mog�a spojrze� z bliska na Gogleskanina.

��Pacjent nie zostanie bezpo�rednio dotkni�ty � powiedzia�a na wszelki wypadek.

��To dobrze � odpar� Khone. Jego g�os ledwie przebija� si� przez jazgot zag�uszarek.

Okrywaj�ca owoidalne cia�o masa w�os�w nie by�a wcale tak jednolita, jak sugerowa� obraz na ekranie. Teraz dostrzeg�a ich nieregularny uk�ad i r�n� kolorystyk�. W�osy porusza�y si� ponadto, chocia� nie tak wyra�nie jak u Kelgian. Na karku wida� by�o d�ugie, blade wyrostki, kt�re teraz spoczywa�y nieruchomo, a o�ywa�y tylko w trakcie po��czenia. Na wysoko�ci pasa otwiera�y si� cztery pionowe otwory, dwa s�u��ce do oddychania i m�wienia, dwa za� do przyjmowania pokarm�w.

Rosn�ce w p�kach kolce by�y wysoce elastyczne i zdolne do ca�kiem skoordynowanych ruch�w. Doln� cz�� cia�a otacza� pas mi�ni, spod kt�rego wystawa�y cztery kr�tkie nogi. Gdy istota chcia�a usi���, chowa�a je po prostu pod siebie.

Obecnie Gogleskanin le�a� na boku, w pozycji, z kt�rej nawet komu� w pe�ni zdrowemu nie�atwo by�oby wsta�.

��Posterujcie sond� tak, aby poda�a mi skaner � powiedzia�a cicho Cha.�� Gdy wymieni� bateri�, odstawcie skaner blisko pacjenta, a nast�pnie odsu�cie maszyn� na bok.

Potem spojrza�a znowu na Khone�a.

��Jako �e pacjent sam jest uzdrawiaczem i posiada rozleg�� wiedz� na temat w�asnego organizmu, ka�da jego sugestia b�dzie mile widziana i zostanie uznana za pomocn�.

W s�uchawce odezwa� si� g�os Prilicli, kt�ry wida� mia� jej do przekazania co� bardziej prywatnego.

��Dobrze powiedziane, Cha Thrat. �aden pacjent, nawet powa�nie ranny czy chory, nie chce si� czu� ca�kiem bezu�yteczny. Nawet dobrzy lekarze czasem o tym zapominaj�.

To by�a jedna z pierwszych lekcji, jakie odebra�a w szkole medycznej na Sommaradvie. Druga, nieobca r�wnie� wida� Prilicli, m�wi�a, �e m�ody lekarz mo�e w trudnej sytuacji skorzysta� wiele z pochwa�

1 sugestii starszych koleg�w.

��Pacjent jest zbyt s�aby, aby samodzielnie operowa� skanerem � odezwa� si� nagle Khone.

W�r�d cinrussa�skich instrument�w nie by�o niczego na tyle d�ugiego, by Cha mog�a dosi�gn�� pacjenta z miejsca, w kt�rym sta�a.

��Mo�na u�y� gogleska�skich narz�dzi?�� zapyta�a.

��Oczywi�cie.

Spojrza�a na wysi�gniki z polerowanego drewna spojone zawiasami z jakiego� czerwonawego metalu. Obok nich le�a� sto�kowaty przedmiot z gliny z w�o�onymi tu i �wdzie patykami i s�omkami. W pierwszej chwili wzi�a go za element dekoracji albo zaschni�t� ro�lin�, ale teraz wiedzia�a ju�, co to jest. Musia�a przyzna�, �e podobie�stwo figurki do postaci Sommaradvanina jest nader symboliczne i widoczne chyba tylko dla chorego Gogleskanina.

Z pocz�tku niezgrabnie, ale unios�a skaner wysi�gnikiem i przesun�a go nad jam� brzuszn� Khone�a. Podczas gdy pacjent spogl�da� na ekran, wsun�a si� g��biej do izolatki. Nienaturalna pozycja, w kt�rej pozostawa�a, i konieczno�� opierania ci�aru cia�a na �rodkowych ko�czynach, kt�re normalnie do tego nie s�u�y�y, grozi�y skurczem mi�ni. Aby mu zapobiec, ko�ysa�a si� wolno z boku na bok i za ka�dym razem przysuwa�a si� odrobin� do pacjenta.

��Sommaradvanka jest wi�ksza, ni� s�dzi�em � powiedzia� nagle Khone, odrywaj�c spojrzenie od skanera. I bez Prilicli wida� by�o, �e jest ci�ko przera�ony.

Cha zastyg�a na chwil� w bezruchu.

��Sommaradvanka, chocia� wielka, nie zrobi pacjentowi wi�kszej krzywdy ni� le��ca obok niej figurka i pacjent na pewno o tym wie.

��Pacjent wie � zgodzi� si� Khone lekko poirytowany.�� Jednak to nie Sommaradvank� nawiedzaj� koszmarne sny, w kt�rych jest �cigana przez mrocznych i z�owrogich my�liwych. Czy pr�bowa�a kiedy� zatrzyma� si� podczas ucieczki i przebi� my�lami zas�on� strachu, aby spojrze� na oprawc�w jako na przyjaci�?

��Przeprosiny s� na miejscu � powiedzia�a zawstydzona Cha Thrat.�� I wyrazy podziwu za to, co pacjent pr�buje zrobi�, co robi, a czego niem�dra Sommaradvanka nigdy by nie potrafi�a.

��Nieco go zdenerwowa�a�, ale strach os�ab� � podpowiedzia� przez s�uchawki Prilicla.

Skorzysta�a z okazji, aby znowu si� przysun��.

��Sommaradvanka pojmuje, �e pacjent nastawiony jest do niej przyja�nie i wszelkie wrogie dzia�ania mog� mie� charakter wy��cznie instynktowny albo przypadkowy. Dla unikni�cia zwi�zanego z nimi ryzyka dobrze by�oby zabezpieczy� ��d�a pacjenta�

Cha i Prilicla bardzo si� obawiali reakcji Khone�a na t� propozycj�, ale czas ucieka� i je�li mieli udzieli� mu pomocy, trzeba by�o os�oni� ��d�a. Gogleskanin wiedzia� o tym r�wnie dobrze. Niemniej proszono go o zgod� na unieszkodliwienie jedynej posiadanej broni.

Cha nadal sta�a i poruszaj�c jedynie ustami, usi�owa�a przekona� pod�wiadomo�� Khone�a, �e w cywilizowanym spo�ecze�stwie bro� naprawd� nie jest potrzebna. Doda�a, �e te� jest samic�, tak jak obecnie Khone, chocia� nie urodzi�a jeszcze potomka. Opowiedzia�a nieco o swoim �yciu na Sommaradvie i o tym, co porabia�a w Szpitalu, i jak w obu tych miejscach sprawy u�o�y�y si� nie po jej my�li. Podzieli�a si� z pacjentem swoimi odczuciami�

Reszta czekaj�cego niecierpliwie przy noszach zespo�u musia�a si� chyba zastanawia�, czy ich kole�anka nie straci�a kontaktu z rzeczywisto�ci� i nie zapad�a jakim� cudem na chorob� w�adc�w, ale nie by�o czasu na wyja�nienia. Musia�a przebi� si� przez mroczne, nieu�wiadomione l�ki pacjenta. Pr�bowa�a zrobi� to, otwieraj�c si� przed nim, pokazuj�c w�asne bezbronne wn�trze.

S�ysza�a w s�uchawkach g�os Naydrad sarkaj�cej, �e Cha wybra�a sobie kiepski moment na wizyt� u psychiatry. Prilicla nie skomentowa� tego, ci�gn�a wi�c przemow� w tym samym niespiesznym tempie, chocia� pacjent nie odpowiada�. Czy�by nadal parali�owa� go strach?

Nagle otrzyma�a odpowied�.

��Sommaradvanka ma problemy � stwierdzi� Khone.�� Ale ka�dej inteligentnej istocie zdarza si� czasem zrobi� co� g�upiego. Bez tego nie by�oby post�pu. Cha Thrat nie by�a pewna, czy s�owa Gogleskanina maj� wyra�a� g��bok� filozoficzn� prawd�, czy s� tylko majaczeniem przy�mionego b�lem umys�u.

��Problem pacjenta jest o wiele pilniejszy.

��Zgoda. Mo�na zakry� ��d�a. Ale jedynie maszyna mo�e dotkn�� pacjenta.

Cha westchn�a. Chyba nazbyt �udzi�a si�, �e osobiste zwierzenia zdo�aj� pokona� wpajane przez tysi�ce lat uwarunkowania. Nie przysuwaj�c si� ani troch�, przytrzyma�a szczypcami skaner, tylnymi ko�czynami za� otworzy�a torb�, aby prowadzone z wielk� precyzj� przez Naydrad manipulatory sondy mog�y wyj�� przygotowane specjalnie na t� okazj� kapturki.

Ich zadaniem by�o nie tylko zakrycie ��de�, ale i zneutralizowanie trucizny. Na�o�one na miejsce mia�y si� przyklei� na tyle mocno, aby nie odpa�� a� do przybycia Khone�a do Szpitala. Nikt nie wspomnia� o tym pacjentowi, ale te� nie chciano za bardzo go straszy� � �wiadomo�� zar�wno niemo�no�ci wezwania pomocy, jak i odebrania ostatniej obrony mog�aby si� okaza� dla niego zbyt przera�aj�ca, a nale�a�o oczekiwa�, �e nie obejdzie si� jednak bez fizycznego kontaktu z chorym.

Bior�c pod uwag� jego stan, naprawd� nie mo�na by�o ju� z tym zwleka�.

Khone by� jednak wystarczaj�co rozgarni�ty i zapewne sam �wietnie zdawa� sobie ze wszystkiego spraw�, co mog�oby wyja�nia� narastaj�cy niepok�j, kt�ry towarzyszy� zakrywaniu kolejnych ��de�. Po unieszkodliwieniu trzeciego zacz�� porusza� g�ow�, jakby chcia� uniemo�liwi� doko�czenie dzie�a. Cha uzna�a, �e musi jak najszybciej co� wymy�li�.

��Jak wida� dobrze na ekranie skanera i jak podpowiadaj� odczyty czujnik�w, p��d zaklinowa� si� w po�o�eniu bocznym � powiedzia�a.�� Uciska przy tym drogi nerwowe ��cz�ce m�zg z dolnymi cz�ciami cia�a oraz arterie, co mo�e prowadzi� do martwicy tych partii. Dodatkowym problemem s� skurcze mi�ni pr�buj�cych daremnie wypchn�� p��d, kt�rego t�tno jest coraz s�absze. Czy pacjent � uzdrawiacz mo�e zasugerowa� jakie� rozwi�zanie?

Khone nie odpowiedzia�.

Tylko Prilicla zdawa� sobie spraw�, jak wiele uczu� kryje si� za ch�odn� i bezosobow� wypowiedzi� Cha, kt�ra nade wszystko chcia�a pom�c tej niewiarygodnie dzielnej istocie le��cej bezw�adnie tu� obok niej, a jednak tak daleko.

Sommaradvanka dosz�a do wniosku, �e pod pewnymi wzgl�dami s� bardzo podobni. Oboje porwali si� na co�, co dla innych przedstawicieli ich gatunk�w by�o nazbyt ryzykowne. Ona podj�a si� leczenia obcego, Khone za� zgodzi� si�, aby obcy go leczyli. Jednak z ich dwojga Gogleskanin by� na pewno dzielniejszy i wi�cej ryzykowa�.

��Takie problemy porodowe to zjawisko cz�ste czy rzadkie?�� spyta�a cicho.�� Jak si� w�wczas post�puje?

��Wcale nierzadkie � odpowiedzia� ledwie s�yszalnie Khone.�� Zwykle podaje si� w�wczas du�e dawki �rodk�w, kt�re mo�liwie naj�agodniej u�miercaj� p��d i rodzica.

Cha nie wiedzia�a, co powiedzie�.

W panuj�cej ciszy tym wyra�niej s�ysza�a pogwizdywanie i syki zag�uszarek oraz dobiegaj�cy ze s�uchawek g�os Naydrad. Siostra narzeka�a na brak wsp�pracy ze strony pacjenta. Murchison, Danalta i Prilicla poszukiwali gor�czkowo jakiego� rozwi�zania, ale �adne ich nie zadowala�o.

��Co mam robi�? � spyta�a w ko�cu zaniepokojona Cha Thrat.�� Macie dla mnie jakie� instrukcje?

Nagle ich s�owa rozbrzmia�y znacznie g�o�niej. To pr�buj�ca nieustannie nakry� ostatnie ��d�o Naydrad w��czy�a dodatkowo g�o�niki sondy. Wida� straci�a cierpliwo��.

Zapanowa� kompletny chaos.

Prilicla pr�bowa� nadal uspokaja� wszystkich nie�wiadomy, �e teraz s�yszy go nie tylko Cha, ale tak�e Khone. Szalej�ca burza emocji, kt�re targa�y pozosta�ymi cz�onkami zespo�u, nie pozwala�a empacie wykry� strachu i zaskoczenia Sommaradvanki.

��Cha, dosz�o tu do sporu kompetencyjnego, kt�ry zosta� jednak rozstrzygni�ty na twoj� korzy��. Przyjaciel Khone potrzebuje jak najszybciej pomocy. Jego stan pogorszy� si� na tyle, �e trudno my�le� o zabraniu go stamt�d na operacj�, zatem to ty�

��Przesta�! � krzykn�a Cha Thrat.�� Zamilknij!

��Nie denerwuj si�, Cha � powiedzia� Prilicla, nie rozumiej�c powagi sytuacji.�� Nikt nie kwestionuje twoich umiej�tno�ci zawodowych, a patolog Murchison i ja przejrzeli�my notatki Conwaya i przeprowadzimy ci� przez wszystkie etapy interwencji. Gdy tylko zakryte zostanie ostatnie ��d�o, we�miesz skalpel numer osiem i poszerzysz kana� rodny naci�ciem biegn�cym od �ona do� Co si� dzieje?

Nie musia�a mu odpowiada�, gdy� sprawa by�a oczywista. Przera�ony perspektyw� interwencji chirurgicznej Khone odruchowo wyda� fatalny okrzyk i mimo sparali�owanych n�g pr�bowa� czo�ga� si� w stron� Cha, gro��c jej ostatnim nie zakrytym ��d�em, z kt�rego kapa�y ju� drobne krople jadu.

Cha rzuci�a si� na niego i trzema g�rnymi ko�czynami z�apa�a u podstawy d�ugie, ��te ��d�o.

��Przesta�! � krzykn�a, zapominaj�c ca�kiem o zachowaniu bezosobowej formy.�� Przesta� si� szarpa�, bo zrobisz krzywd� sobie albo m�odemu. Jestem przyjacielem, chc� ci pom�c. Naydrad, nakrywaj! Szybko!

��To przytrzymaj je nieruchomo � warkn�a Kelgianka, ko�ysz�c manipulatorem nad g�ow� Khone�a.�� Chocia� na chwil�.

Sprawa nie by�a jednak taka �atwa. Nawyk�a do precyzyjnych operacji Cha Thrat nie mia�a w g�rnych ko�czynach do�� si�y, u�ycie �rodkowych za� oznacza�oby ryzyko niemal�e zetkni�cia jej g�owy � g�ow� pacjenta. Niemniej ledwie dawa�a ju� rad� utrzyma� ��d�o obola�ymi od wysi�ku mackami. Wiedzia�a, �e je�li pu�ci, kolec natychmiast wbije jej si� w szczyt g�owy.

Reszta zespo�u prawdopodobnie zdo�a�aby j� uratowa�, ale Khone�a i p��d czeka�aby zapewne �mier�, a przecie� to z ich powodu si� tu zjawili. Jak w�wczas wygl�da�by ich powr�t? Czy potrafiliby stan�� przed Conwayem i powiedzie� mu, �e pacjent zmar�?

��Mam je!�� krzykn�a nagle Naydrad.

Ostatnie ��d�o zosta�o unieszkodliwione. Cha mog�a si� nieco uspokoi�. Khone jednak nadal by� skrajnie o�ywiony. Pr�bowa� dosi�gn�� jej zakrytymi ��d�ami i nadal wykrzykiwa� wezwanie, kt�re brzmia�o �udz�co podobnie do jazgotu zag�uszarek.

��Dobrze, �e dzia�aj� � powiedzia� Wainright.�� Ale pospiesz si�, bo nie wytrzymaj� ju� d�ugo.

Cha zignorowa�a jego s�owa i z�apa�a w gar�� w�osy porastaj�ce g�ow� Gogleskanina.

��Przesta� si� szarpa� � powiedzia�a b�agalnym tonem.�� Marnujesz si�y. Umrzesz, a dziecko razem z tob�. Uspok�j si�. Nie jestem wrogiem, jestem twoim przyjacielem.

Wo�anie nie ustawa�o, a Sommaradvanka zachodzi�a w g�ow�, jakim cudem tak niewielka istota mo�e robi� podobny ha�as, ale aktywno�� fizyczna jakby zmala�a. Czy Khone s�ab� po prostu, czy mo�e zaczyna� nad sob� panowa�? Nagle ujrza�a, jak d�ugie, bia�e wyrostki unosz� si� nad pokryw� w�os�w i wyrastaj� coraz wy�ej. W ko�cu dotkn�y jej g�owy. Cha omal nie krzykn�a.

Nie�atwo by�o zosta� przyjacielem Khone�a. O wiele trudniej ni� jego wrogiem.

Cha Thrat ogarn�� strach, jakiego wcze�niej nie zna�a. Strach przed wszystkim, co nie jest z ni� po��czone dla walki i obrony. I jeszcze w�ciek�o��, �lepa furia, kt�ra przyt�umi�a l�k. Pojawi�y si� wspomnienia z bolesnej przesz�o�ci, a wraz z nimi obrazy wszystkich bolesnych chwil, jakie prze�y�a na Sommaradvie, Goglesk czy w Szpitalu. By�o w nich jednak co� nowego, jak cho�by przera�enie wygl�dem Prilicli, kt�rego przecie� nigdy wcze�niej si� nie ba�a, czy smutek po utracie partnera, kt�ry by� ojcem dziecka Khone�a. Wszelako nie by�o w tym strachu przed przero�ni�t� lalk�, kt�ra pr�bowa�a udzieli� pacjentowi pomocy.

Mimo b�lu, przera�enia i tylu obcych my�li szybko zrozumia�a, co si� dzieje � Khone po��czy� si� z ni�.

Teraz wiedzia�a, jak to jest by� Gogleskaninem. �wiat obcego jawi� si� jako bardzo prosty, wyr�nia� on tylko po��czonych z nim przyjaci� i wrog�w. Mia�a ochot� zniszczy� wszystko w pomieszczeniu, a potem zburzy� cienkie �ciany i poci�gn�� Khone�a za sob�, aby pom�g� jej w dziele destrukcji. Rozpaczliwie pr�bowa�a odzyska� kontrol� nad sob� i opanowa� nap�ywaj�ce z zewn�trz impulsy.

Przebieg�o jej przez g�ow�, �e by� mo�e wcze�niejsze z�apanie Gogleskanina za w�osy zasugerowa�o mu, �e ona te� d��y do po��czenia i �e tym samym jest jego potencjalnym sojusznikiem.

Jestem Cha Thrat, pomy�la�a. Na Sommaradvie by�am wojownikiem � chirurgiem, teraz pracuj� jako technik w Szpitalu Kosmicznym Sektora Dwunastego. Nie jestem Gogleskaninem i nie przyby�am tutaj, aby ��czy� si� z kimkolwiek czy niszczy�

Niemniej do po��czenia ju� dosz�o. W jej g�owie pojawi�y si� wspomnienia innych, o wiele tragiczniejszych w skutkach zdarze�.

Wydawa�o jej si�, �e stoi w unosz�cym si� nieco nad ziemi� poje�dzie i patrzy na scen� zdarze�. Obok sta� Wainright. Ostrzega�, �e Gogleskanie znajduj� si� niebezpiecznie blisko, �e lepiej b�dzie odlecie� i �e nie mo�na im pom�c. Z jakiego� powodu zwraca� si� do niej �doktorze�, a niekiedy nawet �sir�. Czu�a si� winna, bo wiedzia�a, �e to przez ni� dosz�o do po��czenia. Pr�buj�c nie�� pomoc ofierze katastrofy budowlanej, dotkn�a jej cia�a. Widzia�a te� po��czonego z innymi Gogleskanami Khone�a i nie rozumia�a jego zachowania. Ale w tym samym czasie by�a te� Khone�em i wiedzia�a doskonale, co si� dzieje.

Z budynk�w, z pok�ad�w zacumowanych w porcie statk�w i nadrzewnych schronie� nadbiegali ci�gle nowi tubylcy, kt�rzy przy��czali si� do t�umu, a� zmieni� si� on w wielki, naje�ony kolcami dywan cia�. Wi�ksze gmachy ope�za�, mniejsze r�wna� z ziemi�, jakby w og�le nie wiedzia�, co robi. Po jego przej�ciu zostawa�y tylko zgliszcza, a w�r�d nich wraki pojazd�w i cia�a martwych zwierz�t. Nawet jeden przewr�cony statek. Po paru chwilach grupa przemie�ci�a si� w g��b l�du, aby i tam nie�� zniszczenie, kt�re by�o w gruncie rzeczy form� obrony przed prehistorycznym wrogiem.

Mimo obezw�adniaj�cego strachu przed nie istniej�cym wrogiem Cha pr�bowa�a podej�� logicznie do nowego do�wiadczenia. Przypomnia�a sobie wszystko, co us�ysza�a od O�Mary o ta�mach edukacyjnych. Teraz rozumia�a, jak mo�e si� czu� lekarz z zapisem obcej osobowo�ci w g�owie. Zastanowi�a si�, czy na pewno pozostanie po tym normalna. Mo�e fakt, �e Khone jest obecnie � tak jak ona � rodzaju �e�skiego, u�atwi nieco spraw�?

Z wolna jednak dociera�o do niej, �e nie chodzi tylko o Khone�a. Obraz obserwowanego z g�ry po��czenia pochodzi� z umys�u innej jeszcze osoby. Podobnie jak wspomnienia ze statku szpitalnego i r�nych akcji jego za�ogi, a niekiedy nader rozbudowane sceny ze Szpitala. Czy�by O�Mara mia� racj�? Czy�by oszala�a i pogr��a�a si� z wolna w �wiecie fantasmagorii?

Ale przecie� szale�stwo jest zwykle ucieczk� od bolesnej rzeczywisto�ci w �wiat, kt�ry by�by mniej dokuczliwy, a tutaj by�o inaczej.

Nagle zrozumia�a, co si� dzieje. Khone podzieli� si� z ni� umys�em tak samo, jak wcze�niej po��czy� si� z kim� innym�

Conway!

Od d�u�szej chwili s�ysza�a w s�uchawkach g�os Prilicli, lecz nie potrafi�a odr�ni� i zrozumie� pojedynczych s��w. Prze�adowany umys� odmawia� wsp�pracy. Nagle jednak poczu�a p�yn�ce od empaty ciep�o, �yczliwo�� i spok�j. B�l i zagubienie zmala�y nieco i zacz�a rozumie�, co do niej m�wi�.

��Cha, przyjaci�ko, odpowiedz, prosz�. Przez kilka ostatnich minut trzymasz kurczowo sier�� pacjenta i trwasz nieruchomo, nie odpowiadaj�c na wezwania. Jestem nad tob� i twoje emocje, kt�re odbieram, bardzo mnie niepokoj�. Co si� sta�o? Zosta�a� u��dlona?

��Nie � odpar�a dr��cym g�osem.�� Nie cierpia�am fizycznie. Jestem przera�ona i zagubiona, a pacjent�

��Wyczuwam, co si� z tob� dzieje, Cha. Naprawd�, nie ma powod�w do niepokoju. Nie masz si� czego wstydzi�. Ju� teraz zrobi�a� wi�cej, ni� mo�na by�o od ciebie oczekiwa�. Zbyt �atwo zgodzili�my si� na tw�j udzia� w operacji. Mo�emy straci� pacjenta. Wycofaj si�, prosz�, i pozw�l mi wymy�li� co� innego�

��Nie � odpar�a Cha Thrat. Cia�o Khone�a dr�a�o pod jej r�kami. Wci�� by�a po��czona z nim telepatyczn� wi�zi� i Gogleskanin odbiera� momentalnie wszystko, co s�ysza�a, odczu�a czy pomy�la�a. Pomys�, aby obcy potw�r mia� go operowa�, wcale mu si� nie spodoba�, zar�wno z medycznych, jak i czysto osobistych powod�w.�� Dajcie mi chwil�. Zaczynam odzyskiwa� panowanie nad sob�.

��Dobrze. Ale pospiesz si�.

Paradoksalnie to jej partner szybciej doszed� do siebie. Maj�c praktyk� w walce z cierpieniem, l�kami i t�sknotami, nauczy� si�, jak przy tylu przeciwno�ciach wykroi� czasem dla siebie nieco szcz�cia.

��Bardziej wybi�rczo!�� podpowiedzia� jej, gdy nie mog�a si� op�dzi� przez wizjami monstrualnych pacjent�w, kt�rymi zajmowa� si� kiedy� Conway.�� Si�gaj tylko po to, co u�yteczne.

Dysponowa�a ca�� swoj� pami�ci�, a tak�e pami�ci� gogleska�skiego uzdrawiacza oraz wspomnieniami z po�owy �ycia lekarza ze Szpitala. Wraz z nimi pojawi�y si� olbrzymia wiedza i do�wiadczenie. Tym bardziej wi�c nie potrafi�a si� pogodzi� z my�l�, �e przypadek Khone�a nale�y do beznadziejnych. Gdzie� w tym oceanie danych powinno si� znale�� co�, co� I rzeczywi�cie, po jakim� czasie za�wita� jej pewien pomys�.

��My�l�, �e obejdzie si� jednak bez interwencji chirurgicznej � powiedzia�a po chwili.�� Pacjent zapewne by jej nie prze�y�.

��Co ona sobie my�li?�� odezwa�a si� ze z�o�ci� Murchison.�� Kto prowadzi t� operacj�? Prilicla, przywo�aj j� do porz�dku.

Cha Thrat mog�aby odpowiedzie� na oba pytania, ale wola�a milcze�. Wiedzia�a, �e przy obecnym statusie nie ma prawa do podobnych stwierdze�. I tak ju� odezwa�a si� zbyt autorytatywnie. Ale z drugiej strony nie by�o czasu na d�ugie wyja�nienia i uprzejme wst�py. Lepiej by�oby zostawi� ca�� kwesti� w spokoju i niechby nawet Murchison uwierzy�a po prostu, �e Sommaradvanka jest zarozumia�a�

��Wyja�nij � powiedzia� Prilicla.

Cha odmalowa�a pokr�tce obraz kliniczny i dodatkowo pogarszaj�cy si� z powodu po��czenia stan pacjenta. Wspomnia�a, �e Khone jest obecnie zbyt s�aby, �eby znie�� cesarskie ci�cie, a by�a tego ca�kowicie pewna, gdy� opiera�a sw�j s�d nie tylko na w�asnym do�wiadczeniu, ale i na tym, co my�la� Gogleskanin. Tego ostatniego wszelako nie powiedzia�a g�o�no. O�wiadczy�a tylko, �e emocjonalne reakcje Khone�a zdaj� si� wspiera� jej przypuszczenia.

��Tak � potwierdzi� empata.

��FOKT � owie nale�� do jednej z niewielu ras zdolnych wypoczywa� w postawie wyprostowanej, chocia� potrafi� te� si� po�o�y�. Poniewa� gatunek rozwin�� si� w oceanie, przywyk� do dzia�ania si� grawitacji przede wszystkim wzd�u� osi pionowej, podobnie jak Hudlarianie, Traltha�czycy czy Rhenithi. Przypominam sobie przypadek Traltha�czyka sprzed paru lat. By� analogiczny do obecnego i zdecydowano si� wtedy�

��Nie mog�a� us�ysze� o nim od Cresk � Sara � wtr�ci�a si� Murchison.�� Na wyk�adach nie m�wi si� o przypadkach, w kt�rych omal nie dosz�o do tragedii. W ka�dym razie nie na pierwszym roku.

��Sama wyszukiwa�am materia�y w trakcie nauki � sk�ama�a Cha.

Prilicla na pewno wyczu� oszustwo, ale nawet on nie wiedzia�, czego dok�adnie dotyczy.

��Opisz, co proponujesz � za��da�.

��Nim zaczn�, zdejmijcie owiewk� z noszy i ustawcie modu�y grawitacyjne tak, aby dzia�a�y w przeciwnych kierunkach. Poprawcie mocowania, �eby pasowa�y na cia�o pacjenta i utrzyma�y go nawet przy przeci��eniu rz�du trzech g w obu kierunkach. Wyprowad�cie sond� na korytarz, �ebym mog�a wej�� po niej na dach. Prosz�, pospieszcie si�. W trakcie przenosin wyja�ni� wam, o co chodzi.

Tul�c p�przytomnego Gogleskanina i pilnuj�c, aby nie zerwa� z nim kontaktu, wspi�a si� niezgrabnie na dach. Prilicla unosi� si� nad ni� pe�en trwogi, Naydrad narzeka�a, �e jej nosze na pewno nie dadz� si� potem naprawi�, a Murchison przypomina�a ci�gle, �e przecie� maj� ze sob� technika. Albo kogo� w tym rodzaju.

Sommaradvanka nadal obejmowa�a Khone�a, podczas gdy Naydrad przypasywa�a go do legowiska, a Murchison podawa�a mu tlen. Upewni�a si�, �e pacjent ma w polu widzenia ekran skanera, kt�rego ona, skurczona obecnie w niewygodnej pozycji, nie mog�a dostrzec, i da�a sygna�, aby zaczyna�.

Poczu�a, �e jej g�owa i g�rne ko�czyny odci�gane s� na bok, i utrzymanie r�wnowagi sta�o si� jeszcze trudniejsze, gdy� dolna cz�� tu�owia i nogi pozostawa�y poza sztucznym polem grawitacyjnym. Niemniej Khone by� teraz poddawany podw�jnemu ci��eniu.

��Puls nieregularny � zameldowa� nagle Prilicla.�� Ro�nie ci�nienie krwi w czaszce, ci�ki oddech. Mamy lekkie przemieszczenie organ�w w klatce piersiowej, a p��d si� nie poruszy�.

��Mam zwi�kszy� moc do czterech g?�� spyta�a | Naydrad.

��Nie � odpowiedzia�a Cha, chocia� pytanie nie by�o I skierowane do niej, tylko do empaty.�� Zacznij zmienia� raptownie wektor. Musimy wytrz�sn�� juniora.

Teraz jeszcze rzuca�o ni� na boki, podczas gdy pacjent doznawa� tego samego w pionie. Nadal trzyma�a go kurczowo, chocia� z wolna zacz�y j� nachodzi� md�o�ci. Ca�kiem jak w dzieci�stwie, kiedy cierpia�a na chorob� lokomocyjn�.

��Dobrze si� czujesz, przyjaci�ko Cha?�� spyta� Prilicla.�� Mamy przerwa�?

��A mamy czas?

��Nie � odpar� empata, po czym krzykn��: � P��d si� poruszy�!

��Odwr�� wektor i daj ci�g�e dwa g � rzuci�a Cha, stawiaj�c w ten spos�b Khone�a na g�owie.

��Zwi�ksza si� nacisk na g�rn� cz�� macicy. P��d przesta� uciska� nerwy i arterie. Mi�nie zaczynaj� si� kurczy� rytmicznie�

��Wystarczaj�co, aby wypchn�� p��d?

��Nie. S� zbyt os�abione. Poza tym p��d nie jest jeszcze optymalnie u�o�ony.

Cha Thrat zakl�a w dziwnym, nie znanym jej do teraz j�zyku.

��Mo�emy ustawi� p��d za pomoc� zmian pola grawitacyjnego�

��To potrwa � wtr�ci�a Naydrad.

��Nie mamy ju� na to czasu � powiedzia� Prilicla.�� I tak dziwi mnie, jakim cudem przyjaciel Khone jest jeszcze z nami.

Nie posz�o im nawet w przybli�eniu tak dobrze jak w przypadku traltha�skiego porodu. Ma�� pociech� by� fakt, �e tym razem chodzi�o o form� �ycia, dla kt�rej nie istnia�y jeszcze �adne sprawdzone techniki leczenia. Umys� Khone�a przesta� ju� reagowa�, nie by�o wi�c nawet jak go przeprosi�

��Nie zadr�czaj si�, Cha � powiedzia� dr��cy jak li�� Cinrussa�czyk.�� Nikt z nas nie zrobi�by wi�cej ni� ty i nie ma powodu ci� wini�. To, co obecnie czujesz, bardzo mnie niepokoi. Pami�taj, �e nie jeste� nawet cz�onkiem zespo�u medycznego, a wi�c nie ponosisz odpowiedzialno�ci za przebieg zdarze� O czym pomy�la�a�?

��Oboje wiemy, �e pewn� odpowiedzialno�� jednak ponosz� � powiedzia�a tak cicho, �e tylko Prilicla j� us�ysza�. � A co do reszty� tak, pomy�la�am o czym�. Naydrad, potrzebujemy gwa�townego pchni�cia o mocy jednego g � oznajmi�a g�o�niej.�� Tyle, �eby p��d si� poruszy�. Danalta, pow�oka mi�ni wok� macicy jest do�� cienka, a obecnie tak�e zwiotcza�a. Zdo�asz wytworzy� odpowiednie ko�czyny? Prilicla powie ci, jakiego powinny by� kszta�tu i wielko�ci. Za pomoc� skanera podprowadzi ci� tak, by� u�o�y� p��d we w�a�ciwej pozycji. Murchison, pomo�esz go wyci�gn��, gdy ju� si� poka�e? Sama nie mog� nic zrobi� � doda�a tytu�em przeprosin.�� Na razie lepiej b�dzie, je�li zachowam mo�liwie najbli�szy fizyczny kontakt z pacjentem. My�l�, �e nawet nieprzytomny wiele dzi�ki temu zyskuje.

��Dobrze my�lisz � potwierdzi� empata.�� Ale czas nam si� ko�czy, przyjaciele. Dzia�ajmy.

Naydrad pilnowa�a, aby p��d nie zablokowa� si� w macicy, Danalta za� wypu�ci� szereg odn�y, kt�re mia�y potem �ni� si� Cha Thrat wiele nocy, i zacz�� tak naciska� nimi i ci�gn��, aby ustawi� go w optymalnej pozycji. Sommaradvanka pr�bowa�a tymczasem przebi� si� do nieprzytomnego umys�u przyjaciela.

B�dzie dobrze!�� powtarza�a. Prze�yjesz i ty, i dziecko. Trzymaj si�, prosz�, i nie umieraj! Nie r�b mi tego!

Wszystko gin�o jednak niczym w ciemnej, bezdennej otch�ani. Przez chwil� zdawa�o jej si�, �e co� wyczuwa, ale by�a to chyba tylko projekcja jej pragnie�. Na ile mog�a, odwr�ci�a g�ow�. Wci�� nie chcia�a zrywa� z siebie jasnych wyrostk�w, ale bardzo brakowa�o jej widoku ekranu skanera.

��Jest ju� w optymalnej pozycji � oznajmi� nagle Prilicla.�� Danalta, teraz ni�ej. Gdy znowu poczujesz, �e si� obraca, zacznij prze�. Naydrad, daj sta�e dwa g!

Na chwil� zapad�a cisza m�cona jedynie faluj�cym z lekka jazgotem zag�uszarek. Widocznie ich akumulatory zaczyna�y si� wyczerpywa�. Czas ucieka�. Wszyscy skoncentrowani byli na Gogleskaninie. Nawet Prilicla wpatrywa� si� w ekran skanera tak intensywnie, �e niezbyt by� w stanie opisa�, co widzi.

��Jest g�owa!�� zawo�a�a w pewnym momencie Murchison.�� Sam wierzcho�ek. Jednak skurcze s� bardzo s�abe, prawie nic nie daj�. Nogi maksymalnie rozwarte, lecz p��d przesuwa si� przy ka�dym skurczu tylko kawa�ek i znowu si� cofa. Sugeruj� operacyjne powi�kszenie uj�cia, aby�

� �adnej chirurgii � zaprotestowa�a zdecydowanie Cha. Nawet gdyby pacjent przetrwa� taki zabieg, sam fakt operacyjnego naruszenia jego cielesno�ci m�g�by spowodowa� powa�n� traum�. Poza tym problemem by�oby r�wnie� zmienianie opatrunk�w u kogo�, kto normalnie nigdy nie pozwoli si� dotkn��. Wprawdzie fizyczny i mentalny kontakt z Conwayem oraz Cha Thrat bardzo zmieni� Gogleskanina, jednak daleko by�o jeszcze do istotnej zmiany jego uwarunkowa�.

Na razie Cha nie mia�a jak wyja�ni� tego wszystkiego, Murchison spojrza�a wi�c wyczekuj�co na Prilicl�. Ten zadr�a� niczym li��, ale nic nie powiedzia�.

��Lepiej b�dzie wesprze� naturalny proces � odezwa�a si� Cha.�� Naydrad, daj znowu zmienny wektor, tym razem o warto�ci trzech g. Na pocz�tek pi�� impuls�w. Obserwujcie, czy nie ma powa�niejszych przemieszcze� organ�w wewn�trznych. Ten gatunek nie by� nigdy wystawiany na wi�ksze przeci��enia�

��Widz� ju� ca�� g�ow�! � przerwa�a jej Murchison.�� I ramiona. Mam go!

��Naydrad, utrzymuj trzy g do ko�ca porodu, a potem daj normalne ci��enie � powiedzia�a szybko Cha.�� Murchison, umie�� noworodka obok wyrostk�w, tu� przy mojej g�owie. S�dz�, �e dla Khone�a kontakt z potomkiem mo�e znaczy� o wiele wi�cej ni� kontakt ze mn�.

Ujrza�a, jak wyrostki Gogleskanina owijaj� si� odruchowo wok� ma�ej postaci. Dla niej by�o to co� w rodzaju o�liz�ego potworka, chocia� wed�ug gogleska�skich kryteri�w noworodka trudno by�o nazwa� inaczej ni� pi�knym. Ostro�nie unios�a g�ow� i rozlu�ni�a macki wczepione w futro przyjaciela.

��Dobrze si� domy�lasz, Cha � powiedzia� Prilicla.�� Pacjent jest wprawdzie nadal nieprzytomny, ale wraca z wolna do r�wnowagi emocjonalnej.

��Chwil� � odezwa�a si� z niepokojem Murchison.�� Z tego co s�yszeli�my, wynika, �e do poprawnej opieki nad noworodkiem musi by� przytomny. Nie wiemy zupe�nie, co�

Przerwa�a, ujrzawszy, �e Cha, kt�ra wiedzia�a ju� wszystko co trzeba, bierze si� do pracy. Sommaradvanka nie wyja�ni�a niczego, bo nie chcia�a k�ama�, a wyja�nienia konieczne w obecnej, naprawd� bardzo skomplikowanej sytuacji zabra�yby za wiele czasu.

Poczeka�a wi�c tylko na odci�cie i przewi�zanie p�powiny, a potem pomog�a u�o�y� wygodniej nogi Khone�a.

��Nasze gatunki s� do�� podobne � stwierdzi�a.�� Poza tym istoty p�ci �e�skiej zawsze potrafi� w takich chwilach kierowa� si� instynktem.

Murchison pokr�ci�a z pow�tpiewaniem g�ow�.

��Wida� twoje instynkty s� silniejsze i bardziej komunikatywne ni� moje.

��Przyjaci�ko Murchison � wtr�ci� si� Prilicla. Jego g�os brzmia� dziwnie wyra�nie, ale ze wszystkich zag�uszarek dzia�a�y ju� tylko dwie.�� Je�li pozwolisz, o instynktach podyskutujemy innym razem. Przyjaci�ko Naydrad, za�� z powrotem owiewk� noszy, w��cz ogrzewanie na tr�jk� i podaj do wn�trza tlen. Obserwuj, czy nie ma objaw�w op�nionego wstrz�su. Stan emocjonalny sugeruje pe�ne ot�pienie, ale jest stabilny. Pacjentowi nic w tej chwili nie grozi, kr��enie wr�ci�o do normy, lecz wszyscy odetchniemy dopiero wtedy, gdy Khone znajdzie si� w pok�adowym module intensywnej opieki. Pospieszcie si�. Wszyscy opr�cz Cha. Z tob� chcia�bym porozmawia� na osobno�ci.

Naydrad odprowadzi�a nosze wspomagana przez Danalt� i Wainrighta. Murchison zosta�a z ty�u. Wyraz jej okrytej rumie�cem twarzy by� obecnie dla Cha Thrat ca�kiem czytelny.

��Nie b�d� dla niej za surowy, Prilicla � powiedzia�a patolog.�� My�l�, �e zrobi�a kawa� dobrej roboty, nawet je�li chwilami zapomina�a, kto tu jest prze�o�onym. Chc� przez to powiedzie�, �e wraz z przeniesieniem Cha do dzia�u utrzymania pion medyczny naprawd� sporo straci�.

Zaraz potem Murchison odwr�ci�a si� raptownie i pod��y�a za noszami. Cha spogl�da�a na to z trzech punkt�w widzenia i miota�y ni� nader r�ne uczucia. Dla niej Murchison by�a po prostu samic� DBDG, istot� niewielk� i ma�o atrakcyjn�. Z gogleska�skiej perspektywy jawi�a si� jako kolejny potw�r, przyjazny wprawdzie, ale i tak przera�aj�cy. Za to z ziemskiego punktu widzenia�. Tutaj Murchison by�a znan� od wielu lat, wysoce inteligentn� kobiet�, kt�ra w swej specjalno�ci ust�powa�a jedynie Thornnastorowi. Kim� �yczliwym, mi�ym, uczciwym, pi�knym i atrakcyjnym seksualnie. Niekt�re z tych cech ju� zademonstrowa�a, niemniej poci�g fizyczny, kt�ry ow�adn�� nagle Cha Thrat, by� czym� tak dziwnym i obcym, �e w po��czeniu z nader intymnymi wspomnieniami omal nie sk�oni� gogleska�skiej cz�ci jej osobowo�ci do wezwania pomocy.

Murchison by�a kobiet�, podobnie jak Cha, nie by�o wi�c mi�dzy nimi miejsca na takie zauroczenia, szczeg�lnie wobec zasadniczych r�nic gatunkowych. Pr�ba pod��enia w tym kierunku niechybnie musia�aby doprowadzi� do szale�stwa. Sommaradvanka przypomnia�a sobie rozmow� o ta�mach edukacyjnych i do�wiadczenia towarzysz�ce przyjmowaniu zapis�w Kelgian, Traltha�czyk�w czy Melfian.

Chocia�� to nie by�y jej wspomnienia. Ona jest i pozostanie t� sam� Cha Thrat. Gogleskanin i Ziemianin, kt�rzy zajmowali cz�� jej umys�u, byli tylko go��mi, chocia� jeden z nich okaza� si� k�opotliwy, przynajmniej je�li chodzi�o o my�li zwi�zane z Murchison. Nie mog�a jednak pozwoli�, aby zm�ci�o to jej odczucia. Trudno by�o w og�le dopuszcza� inn� mo�liwo��.

Gdy budz�ca osobliwy niepok�j patolog znikn�a w oddali, Cha poczu�a si� znacznie lepiej.

��Przypuszczam, �e nadesz�a pora na natarcie uszu niesubordynowanemu technikowi � odezwa�a si� do Prilicli.

Empata przysiad� na daszku nad wej�ciem do domu Khone�a, tak wi�c ich oczy by�y teraz na jednym poziomie.

��Doskonale panujesz nad swoimi emocjami, Cha. Gratuluj�. Jednak si� mylisz. Po prostu co� zauwa�y�em. Spos�b, w jaki zacz�a� u�ywa� idiom�w z j�zyka ludzi oraz w jaki poradzi�a� sobie podczas operacji, pozwala mi przypuszcza�, co si� z tob� sta�o. W tej chwili tylko g�o�no my�l�, rozumiesz. Nie masz obowi�zku niczego komentowa�. Po prawdzie, nawet nie powinna� tego robi�. Je�li o mnie chodzi, wol� �y� w nie�wiadomo�ci.

Empata bez w�tpienia wszystko wiedzia�, o domys�ach za� napomyka� tylko z uprzejmo�ci. By� praktycznie pewien, �e Cha wymieni�a si� umys�em z Khone�em i �e z tego w�a�nie wynika�y jej trafne decyzje podczas operacji. Na dodatek wiedzia� tak�e, z kim wcze�niej Khone mia� r�wnie bliski kontakt, a tym samym nie m�g� czu� si� ura�ony autorytatywnym zachowaniem Cha. Koniec ko�c�w Diagnostyk znaczy� wi�cej ni� starszy lekarz, nawet je�li znajdowa� si� akurat w umy�le podw�adnego. Gdyby inni cz�onkowie zespo�u znali prawd�, podeszliby do sprawy podobnie.

Ale na razie nie mogli jej pozna�. Sprawa musia�a poczeka� do chwili, gdy Cha znajdzie si� znowu bezpiecznie w tunelach Szpitala.

��Z obecnej emanacji emocjonalnej wnosz�, �e nasz�y ci� mocno konfunduj�ce my�li o podtek�cie seksualnym � powiedzia� Prilicla.�� Zastan�w si� jednak, co poczu�aby Murchison, gdyby wiedzia�a, �e ty patrzysz na ni� tak samo jak jej partner. Gdyby jeszcze inni si� domy�lili, ich odczucia by�yby dla mnie nader przykre, je�li nie bolesne.

��Rozumiem � odpar�a Cha.

��Patolog Murchison jest naprawd� inteligentn� osob� i z czasem sama pojmie, co si� sta�o, albo dowie si� tego od Khone�a. Dlatego te� przy pierwszej okazji postaram si� wyja�ni� naszemu przyjacielowi z�o�ono�� i delikatno�� zaistnia�ej sytuacji i poprosi� go o milczenie w tej sprawie. Poza tym nasz przyjaciel Khone ma teraz w g�owie r�wnie� twoje my�li i wspomnienia, Cha Thrat.

Przez chwil� Sommaradvanka nie mog�a wykrztusi� ani s�owa. Umys� uzdrawiacza zdominowa� jej my�li fal� strachu, ciekawo�ci i rodzicielskiej troski.

��Czy Khone odzyska sprawno�� umys�u? B�dzie m�g� m�wi�? � spyta�a.

��Mam wra�enie, �e zar�wno on, jak i jego potomek dojd� w pe�ni do siebie � rzek� Prilicla, potrz�saj�c rozwijanymi ju� do lotu skrzyd�ami.�� Na razie jednak, je�li nie sko�czymy zaraz tej rozmowy, pozostali zaczn� si� zastanawia�, co my tu robimy, i dojd� do wniosku, �e garbuj� ci sk�r�.

Sam pomys�, �e Prilicla m�g�by komu� wyrz�dzi� krzywd�, by� na tyle kuriozalny, i� wszystkie trzy osobowo�ci uzna�y go za zabawny. Cha roze�mia�a si� g�o�no. Owiewana podmuchem skrzyde� empaty ruszy�a ku reszcie grupy.

��Niemniej rozumiesz, przyjaci�ko Cha, �e O�Marze b�dziemy musieli o tym powiedzie� � doda� Prilicla z dr�eniem. Wiedzia�, �e ta informacja nie sprawi jej rado�ci.

Do chwili, w kt�rej przeniesiono ich do specjalnego pomieszczenia na Rhabwarze, obaj pacjenci odzyskali ju� przytomno�� i zacz�li g�o�no posykiwa�. D�wi�ki wydawane przez juniora nie poddawa�y si� t�umaczeniu, to za�, co m�wi� Khone, waha�o si� od wyraz�w wdzi�czno�ci po ci�g�e zapewnienia, �e czuje si� naprawd� dobrze. Jego s�owa znajdowa�y potwierdzenie w odczytach czujnik�w, co wi�cej, podobnego zdania by� te� Prilicla. Oddzielony od potwornych istot przezroczyst� �cian� Khone by� ju� na tyle w formie, �e z ch�ci� rozmawia� z ka�dym, kto tylko si� zjawi�.

W grupie tej byli r�wnie� cz�onkowie personelu pok�adowego, kt�rzy za zgod� kapitana Fletchera zostawiali na chwil� stanowiska na mostku czy w maszynowni, aby pogratulowa� pacjentowi i wypowiedzie� kilka oczywistych k�amstw na temat tego, jak bardzo junior podobny jest do rodzica. By� to potomek p�ci m�skiej o nieco wy�szej ni� przeci�tna masie cia�a. Mimo sugestii Prilicli, �e Gogleskanin potrzebuje teraz przede wszystkim odpoczynku, w izolatce zapanowa�a atmosfera bliska wrzawie przyj�cia urodzinowego.

Wszystko jednak zmieni�o si� wraz z przybyciem kapitana Fletchera, kt�ry wypyta� skr�towo Khone�a o zdrowie, a potem zwr�ci� si� do Prilicli.

��Trzeba podj�� pewn� decyzj� � powiedzia�. � A dok�adniej, to wy musicie j� podj��. Kilka minut temu otrzymali�my ze Szpitala wiadomo�� o wykryciu w tym sektorze sygna�u boi alarmowej. Statek, kt�ry uleg� awarii, znajduje si� pi�� godzin lotu nadprzestrzennego od nas. Wszystko wskazuje na to, �e chodzi o boj� innego typu ni� u�ywany powszechnie w obr�bie Federacji, mo�liwe zatem, �e ofiarami s� istoty nie znanego nam dot�d gatunku. To dodatkowo utrudnia ocen� d�ugo�ci akcji ratunkowej, w�tpi� jednak, aby potrwa�a ona tylko kilka godzin. Stawia�bym raczej na par� dni. St�d moje pytanie: Czy pacjenci wymagaj� szybkiej hospitalizacji? Czy powinni�my odstawi� ich do Szpitala ju� teraz, a potem ruszy� z misj� ratunkow�, czy te� mog� lecie� z nami?

Decyzja nie by�a �atwa, bo chocia� obaj pacjenci mieli si� doskonale, to niewiele by�o wiadomo o mo�liwych wci�� jeszcze komplikacjach. Wywi�za�a si� o�ywiona, ale z konieczno�ci kr�tka dyskusja, kt�r� nieoczekiwanie przerwa� sam Khone.

��Spokojnie, przyjaciele � powiedzia�, wykorzystuj�c jedn� z chwil ciszy.�� Mog� was zapewni�, �e rekonwalescencja poporodowa trwa u nas nied�ugo i �e wspomniane op�nienie w �aden spos�b nam nie zagrozi. Poza tym i tak mamy tu o wiele troskliwsz� opiek�, ni� mogliby�my znale�� gdziekolwiek na Goglesk.

��Zapominasz o czym� � odezwa�a si� Murchison.�� Mo�liwe, �e trafimy na katastrof� i ofiary, istoty nale��ce do ca�kiem nowej rasy. Nie wiadomo, jak b�d� wygl�da�, i czy nie przera�� nawet nas, o pewnym Gogleskaninie, kt�ry pierwszy raz opu�ci� swoj� planet�, nawet nie m�wi�c.

��Mo�e i przera�� � mrukn�� Khone.�� Ale na pewno b�d� w gorszej kondycji ni� ja.

��Dobrze � powiedzia� Prilicla, spogl�daj�c na kapitana.�� Nasz przyjaciel Khone przypomnia� nam chyba o priorytetach, o kt�rych sami winni�my pami�ta�. Prosz� przekaza� Szpitalowi, �e Rhabwar odpowie na wezwanie.

Fletcher niezw�ocznie odszed� na mostek.

��Teraz dobrze b�dzie zje�� co� i nieco si� przespa�, bo kto wie, kiedy znowu b�dziemy mieli po temu okazj� � rzek� empata.�� Modu� medyczny sam monitoruje stan pacjent�w, wi�c gdyby co� by�o nie tak, zaraz podniesie alarm. Oni te� zreszt� potrzebuj� odpoczynku, kt�rego nie zaznaj�, je�li ktokolwiek b�dzie tu zagl�da�. Wszyscy zatem spa�, prosz�. Spokojnych sn�w, przyjacielu Khone.

Odlecia� wdzi�cznie, znikaj�c w centralnym szybie, w kierunku jadalni i pok�adu rekreacyjnego. Wkr�tce potem, w bardziej tradycyjny spos�b, poszli w jego �lady Naydrad, Danalta, Murchison i Cha Thrat. Patolog zatrzyma�a si� jeszcze na chwil� i po�o�y�a d�o� na jednej ze �rodkowych ko�czyn Sommaradvanki.

��Poczekaj, prosz� � powiedzia�a.�� Chcia�abym z tob� porozmawia�.

Cha zamar�a, ale nie odezwa�a si� ani s�owem. Dotyk drobnej, r�owej d�oni i widok pulchnej twarzy wywo�a�y w niej ca�kiem obce Sommaradvance, a nawet istocie p�ci �e�skiej, odczucia. Powoli, aby nie urazi� Murchison, uwolni�a mack� i przywo�a�a si� do porz�dku.

��Obawiam si� nieco tej misji ratunkowej, Cha � powiedzia�a patolog.�� A dok�adniej wra�enia, jakie mog� zrobi� na tobie ofiary. Takie rany bywaj� do�� paskudne. Ma�o kto zreszt� zostaje wtedy przy �yciu, zwykle trafiamy tylko na zmia�d�one i rozerwane wskutek dekompresji cia�a. Jak ci� znam, b�dziesz pr�bowa�a si� wtr�ca�, jednak tym razem musisz naprawd� postara� si� zachowa� dystans.

Cha nie zd��y�a nawet odpowiedzie�, gdy Murchison znowu si� odezwa�a.

��Rewelacyjnie sprawi�a� si� przy Khonie. Wprawdzie nie wiem za bardzo, jak ci si� to uda�o, ale wa�ne, �e mia�a� szcz�cie. Jak by� si� czu�a, gdyby oboje albo kt�re� z nich zmar�o? Co wa�niejsze, co by� w�wczas zrobi�a?

��Nic � odpar�a Cha, staraj�c si� przekona� sam� siebie, �e wyraz twarzy obcej istoty oznacza przyjazn� trosk� prze�o�onej o podw�adn� i �e nie ma w nim nic osobistego.�� Czu�abym si� bardzo �le, ale na pewno nie dokona�abym samookaleczenia. Zasady etyczne chirurga � wojownika s� jednoznaczne, ale nawet na Sommaradvie zdarzaj� si� lekarze, kt�rzy traktuj� je o wiele swobodniej ni� ja. Niejednokrotnie dawali mi odczu�, jak bardzo nie w smak im moja zasadniczo��. Nie porzucam jej, ale w Szpitalu i na Goglesk ca�kiem inne zasady uznawane s� za najwa�niejsze. St�d zmiana w naszym podej�ciu�

Przerwa�a, u�wiadomiwszy sobie, �e mimowolnie u�y�a liczby mnogiej, ale Murchison chyba niczego nie spostrzeg�a.

��Nazywamy to poszerzeniem horyzont�w � stwierdzi�a patolog.�� Ciesz� si�, �e tak to widzisz, Cha. Szkoda, �e� jak m�wi�am, moim zdaniem marnujesz si� jako technik. Ale prze�o�eni mieli z tob� sporo k�opot�w, a po ostatnim incydencie nie widz� kogokolwiek, kto zaakceptowa�by ci� na swoim oddziale. Mo�e jednak z czasem sprawa przycichnie na tyle, �e nikt nie b�dzie ci tego pami�ta�. Wtedy ch�tnie porozmawiam z kilkoma osobami o przeniesieniu ci� na powr�t do korpusu medycznego. Co o tym s�dzisz?

��By�abym wdzi�czna � odpowiedzia�a, szukaj�c gor�czkowo sposobu, aby zako�czy� wreszcie t� rozmow� z kim�, kto by� dla niej nie tylko �yczliwym i pe�nym zrozumienia obcym, ale tak�e obiektem ca�kiem innych westchnie�. Niestety, by� to problem, kt�ry zapewne mog�y rozwi�za� tylko zakl�cia O�Mary.�� Przepraszam, ale jestem te� bardzo g�odna � doda�a pospiesznie.

��G�odna!�� zdumia�a si� Murchison. Wchodz�c do szybu, roze�mia�a si� nagle.�� Wiesz, Cha, niekiedy bardzo przypominasz mi mojego partnera.

Sommaradvanka po�o�y�a si� po posi�ku, ale nie mog�a usn��. Po paru godzinach wiercenia si� na pos�aniu wsta�a i posz�a sprawdzi�, czy system podtrzymywania �ycia i syntetyzator �ywno�ci w izolatce Khone�a dzia�aj� jak nale�y. Gogleskanin r�wnie� nie spa�. Porozmawiali troch� cicho podczas karmienia noworodka. Potem pacjenci zasn�li, a ona siedzia�a tylko, wpatruj�c si� w skomplikowane urz�dzenia na pok�adzie medycznym. W nocnym o�wietleniu robi�y niesamowite wra�enie. Tak zamy�lon� znalaz� j� Prilicla.

��Rozmawia�a� z naszym przyjacielem?�� spyta�, unosz�c si� nad oboma Gogleskanami.

��Tak. Zgodzi� si� z twoj� sugesti�. Nie chce sprawia� k�opotu.

��Dzi�kuj�, przyjaci�ko Cha. Czuj�, �e inni si� ju� budz� i niebawem do nas do��cz�. Jeszcze troch�, a b�dziemy�

Przerwa� mu podw�jny sygna� zwiastuj�cy wyj�cie do normalnej przestrzeni. Kilka minut p�niej odezwa� si� pe�ni�cy s�u�b� na mostku porucznik Haslam.

��Czujniki dalekiego zasi�gu wykry�y du�y statek.

Brak �lad�w podwy�szonego promieniowania, rozpraszaj�cej si� chmury szcz�tk�w czy innych znak�w katastrofy. Jednostka wiruje wok� pod�u�nej osi, stwierdzamy te� powolne kozio�kowanie. Kierujemy teleskop na znany nam namiar. Zaraz przeka�emy obraz na ekran.

W centrum pojawi� si� w�ski, lekko rozmazany tr�jk�t. Haslam wyostrzy� obraz i obiekt zmala�.

��Przygotowa� si� na maksymalny ci�g za dziesi�� minut � powiedzia�. � Degrawitatory na trzy g. Powinni�my podej�� do niego za nieca�e dwie godziny.

Cha i Khone patrzyli na ekran razem z reszt� ekipy medycznej. Prilicla a� dygota� od ich zniecierpliwienia. Byli tak gotowi do dzia�ania, jak to tylko mo�liwe. Z dalszymi przygotowaniami musieli wszak�e poczeka� do chwili, gdy b�dzie cokolwiek wiadomo o fizjologicznej klasyfikacji istot, kt�re mieli ratowa�. Jednak do pewnych wniosk�w na ten temat mo�na by�o doj�� nawet przy obecnym dystansie.

��Komputer astrogacyjny podaje � rzek� kapitan Fletcher � �e najbli�sza gwiazda jest odleg�a o jedena�cie lat �wietlnych i nie ma uk�adu planetarnego, zatem statek nie pochodzi stamt�d. Chocia� wielki, jest zbyt ma�y na wielopokoleniowy statek kolonizacyjny, mo�na wi�c przypuszcza�, �e posiada nap�d nadprzestrzenny podobny do naszego. Jednak nie przypomina �adnej konstrukcji znanej w obr�bie Federacji. Mimo rozmiar�w to czysty aerodynamicznie deltoid, jest zatem przystosowany do sterowanych lot�w atmosferycznych. Techniczne i ekonomiczne problemy sprawiaj�, �e wi�kszo�� ras buduje tylko ma�e �adowniki, wi�ksze statki kosmiczne za� nigdy nie wchodz� w atmosfer� planet i nie musz� mie� op�ywowych kszta�t�w. Dwa znane wyj�tki dotycz� gatunk�w o wielkich gabarytach.

��Wspaniale � mrukn�a Naydrad.�� B�dziemy ratowa� band� gigant�w.

��Na razie to tylko spekulacje � powiedzia� kapitan.�� Na waszym ekranie tego nie wida�, ale zaczynamy rozr�nia� pewne szczeg�y konstrukcyjne. Ten statek nie zosta� zbudowany przez mi�o�nik�w zegar � mistrzowskiej precyzji. Postawiono raczej na prostot�. Widzimy ma�e os�ony otwor�w inspekcyjnych i dwie wielkie pokrywy, kt�re musz� by� w�azami. Wprawdzie mo�liwe, �e s� to tylko luki �adowni, zwykle co najmniej dwa razy wi�ksze od zwyk�ych wej��, jednak wiele sugeruje, �e chodzi o ogromne i masywne istoty�

��Nie b�j si�, przyjacielu Khone � wtr�ci� si� Prilicla.�� Nawet ob��kany Hudlarianin nie przedar�by si� przez to, co zbudowa�a dla ciebie Cha, a nasi rozbitkowie pewnie i tak oka�� si� nieprzytomni. Oboje b�dziecie tu bezpieczni.

��Pacjent jest wdzi�czny za uspokojenie � powiedzia� Gogleskanin.�� Dzi�kuj� � doda�, zdobywaj�c si� na niebagatelny wysi�ek.

��Przyjacielu Fletcher � odezwa� si� empata � domy�lasz si� jeszcze czego� na temat owej rasy, wyj�wszy to, �e zapewne chodzi o wielkie istoty, kt�rym brakuje talentu do precyzyjnej roboty?

��W�a�nie mia�em o tym powiedzie�. Analiza ulatniaj�cej si� mieszanki atmosferycznej�

��Kad�ub zosta� rozhermetyzowany?�� spyta�a zaciekawiona Cha.�� Z zewn�trz czy od wewn�trz?

��Techniku!�� rzuci� w�adca statku, przypominaj�c jej o zajmowanej pozycji.�� Dla twojej informacji, niezwykle trudno jest zbudowa� ca�kiem szczeln� konstrukcj� do u�ytkowania w pr�ni. I znacznie praktyczniej jest dba� o sta�e ci�nienie wewn�trz kad�uba, uzupe�niaj�c na bie��co te ilo�ci gaz�w, kt�re wymkn� si� przez mikroszczeliny. W tym przypadku nie zaobserwowano ucieczki powietrza sugeruj�cej powa�niejsz� dehermetyzacj�. Nie ma te� �adnych oznak zderzenia ani uszkodzenia poszycia. Te �lady atmosfery, kt�re wykryli�my, sugeruj�, i� za�og� tworz� ciep�o � krwi�ci tlenodyszni �yj�cy w podobnym przedziale temperatur co my.

��Dzi�kuj�, przyjacielu Fletcher � powiedzia� Prilicla i do��czy� do pozosta�ych przy ekranie.

Obraz powoli obracaj�cego si� statku r�s� z ka�d� chwil�, a� wype�ni� ca�y ekran.

��Nie ma �adnych zniszcze�, ale wyra�nie wymkn�� si� spod kontroli � stwierdzi�a Murchison.�� Brak podwy�szonego poziomu promieniowania wskazuje, �e reaktor nie ucierpia�. Musi chodzi� zatem raczej o jak�� chorob� na pok�adzie. Raczej to ni� wypadek. Na drugim miejscu po chorobie, kt�r� zarazi�a si� ca�a za�oga, stawiam zatrucie oparami ulatniaj�cymi si� z�

��Nie, prosz� pani � przerwa� jej Fletcher, kt�ry pozosta� w kontakcie.�� Ska�enie zosta�oby wykryte podczas analizy pr�bek atmosfery. Nie by�o w nich nic niepokoj�cego.

��Chyba �e toksyny zakazi�y ich wod� albo po�ywienie. Tak czy owak, mo�liwe �e nie trafimy na �adnych rozbitk�w i zostanie nam tylko zaj�� si� autopsj� szcz�tk�w, a reszt� powierzy� Korpusowi Kontroli.

Cha Thrat wiedzia�a, �e owa �reszta� oznacza�aby dok�adne zbadanie statku i wszystkich jego system�w w celu ustalenia poziomu rozwoju technologicznego nieznanych istot oraz miejsca ich pochodzenia. R�wnie dok�adnie zosta�yby sprawdzone �lady nietechniczne, jak umeblowanie, dekoracje i dzie�a sztuki, osobiste drobiazgi za�ogi, nagrania i wszystko, co mog�oby by� pomocne w sp�dzaniu wolnego czasu. To pozwoli�oby dowiedzie� si� sporo o sposobie �ycia tych istot i by�oby pomocne po ewentualnym odnalezieniu ich �wiata.

W�wczas wyl�dowa�aby na nim ekipa kontaktowa Korpusu Kontroli i, podobnie jak to by�o na Sommaradvie, dzieje tej cywilizacji zmieni�yby si� nieodwo�alnie.

��Je�li nie znajdziemy rozbitk�w, to ju� nie b�dzie robota dla Rhabwara � powiedzia� Fletcher.�� Ale to sprawdzimy dopiero, wchodz�c na pok�ad. Starszy lekarzu Prilicla, chce pan wys�a� z ekip� r�wnie� kogo� od siebie? Na tym etapie trafimy raczej na techniczne ni� medyczne problemy. Najpierw musimy znale�� spos�b, kt�ry pozwoli dosta� si� do �rodka. Proponuj�, aby razem ze mn� poszli porucznik Chen oraz technik Cha Thrat. Zaraz� co� si� dzieje z tym statkiem!

Cha Thrat by�a zdumiona, �e kapitan �yczy sobie jej pomocy w tak wa�nej sprawie, i bardzo obawia�a si�, �e mo�e nie spe�ni� jego oczekiwa�. L�ka�a si� te� tego, co mo�e si� z nimi sta�, gdy wejd� do �rodka. Chwilowo jednak co innego przyku�o jej uwag�.

Statek obraca� si� coraz szybciej, a z przedniej i tylnej cz�ci kad�uba oraz z ko�c�wek tr�jk�tnych skrzyde� wydobywa�y si� ob�oczki gazu. Cha Thrat poczu�a wywo�ane tym widokiem md�o�ci. �atwo by�o jej wyobrazi� sobie, co musi czu� potencjalna za�oga.

��Silniczki manewrowe!�� zawo�a� Fletcher.�� Kto� pr�buje ustabilizowa� kad�ub, ale tylko pogarsza sytuacj�. Mo�e rozbitek nie czuje si� dobrze albo nie zna instrument�w. Ale to znaczy, �e kto� tam �yje. Dodds, jak tylko b�dziemy w zasi�gu, opanujesz rotacj� i przytrzymasz statek wi�zkami. Doktorze Prilicla, teraz Pa�ska kolej.

��Czasem dobrze jest si� myli� � mrukn�a pod nosem Murchison.

Cha zacz�a wk�ada� kombinezon. Ca�y czas s�ucha�a wymiany zda� cz�onk�w zespo�u medycznego z Fletcherem, kt�ra bez interwencji empaty szybko zmieni�aby si� zapewne w awantur�.

Jasno wynika�o z niej, �e o ile w sprawach pok�adowych i nawigacyjnych to kapitan jest absolutnym autorytetem, o tyle w trakcie akcji ratunkowej musi dzieli� si� w�adz� z lekarzami, kt�rzy wed�ug swego uznania decyduj� zar�wno o wykorzystaniu �rodk�w, jak i przydziale zada�. Najtrudniej by�o jednak okre�li� to miejsce, w kt�rym ko�czy�y si� wp�ywy Fletchera, a zaczyna�y wp�ywy Prilicli.

Kapitan dowodzi�, �e skoro statek jest nienaruszony, personel medyczny nie b�dzie potrzebny a� do wej�cia na pok�ad, a i potem winien wykonywa� jego rozkazy albo przynajmniej korzysta� z jego rad. Twierdzi� te�, �e inne post�powanie b�dzie niepotrzebnym ryzykiem, bo trudno orzec, czy ten ranny lub chory rozbitek, kt�ry ju� teraz pogorszy� swoj� sytuacj� nieumiej�tnym u�yciem silniczk�w manewrowych, nie wymy�li czego� jeszcze, na przyk�ad nie w��czy g��wnego nap�du.

Gdyby w takiej chwili zesp� medyczny znajdowa� si� przy w�azie statku, wszyscy zgin�liby zmia�d�eni o p�yty poszycia albo spaleni w ogniu odrzutu. Akcja ratunkowa zako�czy�aby si� niespodziewanie na skutek nag�ego braku ratownik�w.

Cha uzna�a, �e argumenty Fletchera maj� swoj� wag�, chocia� r�wnocze�nie przysporzy�y jej nowych powod�w do obaw. Jednak zesp� medyczny przygotowano do udzielania mo�liwie najszybszej pomocy, nie chcia� wi�c marnowa� czasu na asekuranckie oczekiwanie. Zanim Cha dosz�a do �luzy, uda�o si� osi�gn�� pewne porozumienie.

Prilicla mia� wyj�� z Fletcherem, Chenem i Sommaradvank� i wykorzysta� czas potrzebny do otwarcia w�azu na w�dr�wk� wzd�u� kad�uba w celu zlokalizowania rozbitk�w na podstawie ich radiacji emocjonalnej. Reszta ekipy medycznej otrzyma�a polecenie, aby czeka� w gotowo�ci i wej�� do akcji po utorowaniu drogi.

Po kilku minutach oczekiwania w przedsionku �luzy pojawi� si� tak�e porucznik Chen.

��O, jeste� ju� gotowa � powiedzia� z u�miechem.�� Pom� mi przenie�� sprz�t do �luzy. Kapitan nie lubi, gdy ka�e mu si� czeka�.

Podczas transportowania urz�dze� z przyleg�ego magazynku Chen ca�kiem swobodnie, bynajmniej nie wyk�adowym tonem wyt�umaczy� jej, co do czego s�u�y, unikaj�c przy tym cz�stego w takich sytuacjach wra�enia, �e jest si� przez kogo� pouczanym. Cha uzna�a, �e oficer jest naprawd� gotow� do pomocy i �yczliw� osob�, kt�ra mimo swego stopnia ze zrozumieniem odnios�aby si� zapewne nawet do drobnej niesubordynacji.

��Nie mam najmniejszego zamiaru krytykowa� w�adcy statku, ale jestem przekonana, �e kapitan Fletcher przecenia moje techniczne umiej�tno�ci � powiedzia�a ostro�nie.�� Szczerze m�wi�c, dziwi� si�, �e chce mnie zabra�.

Chen mrukn�� co� niezrozumiale.

��Nie ma w tym nic dziwnego. Ani niepokoj�cego � doda�.

��Niestety. To silniejsze ode mnie.

Przez kilka nast�pnych minut porucznik opisywa� jej dzia�anie przeno�nej �luzy, kt�r� mieli zabra� ze sob�. By�a to plastikowa konstrukcja, kt�r� przykleja�o si� wok� w�azu statku. Po��czona z ko�nierzem przy w�azie Rhabwara pozwala�a na przechodzenie mi�dzy jednostkami bez konieczno�ci wk�adania stroj�w pr�niowych.

��Nie przejmuj si�, Cha � ci�gn�� porucznik.�� Tw�j szef, Timmins, rozmawia� o tobie z kapitanem. Powiedzia�, �e jeste� bardzo rozgarni�ta i �atwo si� uczysz, powinien wi�c wyszukiwa� dla ciebie jak najwi�cej pracy. Zrobi� to g��wnie dlatego, �e po uko�czeniu kabiny dla FOKT��w nie mia�a� nic do roboty i mog�a� zacz�� si� nudzi�. Powiedzia� te�, �e po takich historiach, jakie zdarzy�y si� w Szpitalu, nikt z ekipy medycznej zapewne nie dopu�ci ci� nawet w pobli�e pacjent�w.�� Roze�mia� si� nagle.�� Ale teraz ju� wiemy, �e Timmins si� myli�. Nadal jednak woleliby�my, aby� mia�a zaj�cie. Masz cztery razy wi�cej r�k ni� my i trudno mi wyobrazi� sobie kogo� lepszego do trzymania narz�dzi. Mam nadziej�, �e nie czujesz si� ura�ona?

Pytanie zadano odbywaj�cemu sta� technikowi, a nie chirurgowi w randze wojownika, Cha absolutnie wi�c nie czu�a si� ura�ona.

��To dobrze. A teraz zamknij i uszczelnij he�m, sprawd� te� dok�adnie wszystkie po��czenia. Kapitan nadchodzi.

Kilka chwil p�niej by�a ju� na zewn�trz. Razem z dwoma Ziemianami p�yn�a przez pr�ni� w kierunku statku, kt�ry tkwi� w mocnym u�cisku wi�zek Rhabwara. Przyhamowuj�c moment obrotowy obcego deltoidu, statek szpitalny zyska� w�asny, jednak wiruj�ce wko�o tryliony gwiazd nie powodowa�y u Cha md�o�ci, tylko niemy podziw.

Prilicla ju� na nich czeka�. Wyszed� �luz� na pok�adzie medycznym i w�drowa� wzd�u� kad�uba, maj�c nadziej� ustali�, gdzie dok�adnie przebywaj� rozbitkowie.

Kapitan odezwa� si�, gdy tylko stan�li prosto na szarym, nie pokrytym farb� kad�ubie. Magnetyczne buty utrzymywa�y ich na miejscu, a kad�ub Rhabwara wisia� nad nimi niczym l�ni�cy biel� wypuk�y sufit.

��Istnieje wiele sposob�w mocowania drzwi. Mog� si� otwiera� do �rodka albo na zewn�trz, odsuwa� w pionie albo w poziomie, obraca� zgodnie z ruchem wskaz�wek zegara albo w przeciwnym kierunku. Je�li budowniczowie s� wystarczaj�co zaawansowani na polu in�ynierii molekularnej, drzwi mog� si� otwiera� nawet w p�ycie litego metalu. Nie spotkali�my jeszcze istot zdolnych stworzy� co� takiego, ale je�li kiedy� si� to zdarzy, b�dziemy im na pewno winni wielki szacunek.

, Jeszcze przed wst�pieniem do Korpusu Cha Thrat dowiedzia�a si�, �e Fletcher by� onegdaj wyk�adowc� na jednej z najlepszych ziemskich uczelni i bez w�tpienia najm�odszym z autorytet�w w dziedzinie komparatystyki pozaziemskich technologii. Stare nawyki jeszcze go nie opu�ci�y i nawet tkwi�c na kad�ubie obcego statku, got�w by� wyg�osi� wyk�ad okraszony rzucanym od czasu do czasu �artem. Niezale�nie od tego stara� si�, aby rejestratory mia�y co nagrywa�, na wypadek gdyby nagle co� po�o�y�o kres wyk�adowi.

��Stoimy na wielkim w�azie. Ma kszta�t prostok�ta z zaokr�glonymi rogami. Otwiera si� zatem do �rodka albo na zewn�trz. Czujniki podpowiadaj�, �e pod nami znajduje si� rozleg�a pusta przestrze�, kt�ra mo�e by� �adowni� albo �luz� osobow�. Nie chodzi wi�c raczej o panel os�aniaj�cy jakie� urz�dzenia. Pokrywa w�azu pozbawiona jest znak�w szczeg�lnych, mo�na zatem oczekiwa�, �e mechanizm zamka zosta� ukryty za jakim� panelem w pobli�u wej�cia. Techniku, prosz� o skaner.

Poniewa� ten skaner zaprojektowano z my�l� o zagl�daniu w g��b metalowych urz�dze�, a nie �ywych tkanek, by� o wiele wi�kszy i ci�szy ni� jego medyczny odpowiednik. Z nadmiaru zapa�u Cha Thrat �le obliczy�a trajektori� i urz�dzenie uderzy�o we w�az, zostawiaj�c na nim p�ytkie, ale d�ugie wgniecenia. Kapitan zdo�a� jednak je z�apa�.

��Dzi�kuj� � powiedzia� ch�odno.�� Oczywi�cie, nie staramy si� utrzyma� naszej obecno�ci w sekrecie. Potajemne w�lizni�cie si� na pok�ad mog�oby wystraszy� rozbitk�w. Je�li jacy� s�, oczywi�cie.

��Jeszcze lepsze efekty osi�gn�liby�my, uderzaj�c w kad�ub m�otem kowalskim � doda� Chen.

��Przepraszam � powiedzia�a Cha.

Dwa z ma�ych paneli kry�y chowane reflektory, trzeci za� okaza� si� prze��cznikiem zamontowanym na jednym poziomie z p�ytami poszycia. Fletcher kaza� im si� odsun��, po czym nacisn�� d�o�mi oba ko�ce p�ytki. Musia� mocno si� wysili� i zanim cokolwiek si� sta�o, oderwa� nawet magnetyczne przylgi od kad�uba.

Nag�y pr�d powietrza bij�cy z rozszerzaj�cej si� szczeliny cisn�� go w pr�ni�. Cha, kt�ra mia�a przewag� w postaci a� czterech trzymaj�cych j� magnes�w, zdo�a�a z�apa� kapitana za nog� i �ci�gn�� go z powrotem.

��Dzi�kuj� � powiedzia� Fletcher, gdy mgie�ka si� rozproszy�a.�� Wszyscy do �rodka. Doktorze Prilicla, prosz� szybko tutaj. Otwarcie w�azu musia�o zosta� zauwa�one w centrali. Je�li jest tam cho� jeden rozbitek, w�a�nie teraz mo�e si� poczu� zaniepokojony i w��czy� silniki�

��S� rozbitkowie, kapitanie � oznajmi� empata.�� Jeden z nich rzeczywi�cie znajduje si� w przedniej cz�ci kad�uba, zapewne w centrali, a reszta, zebrana w grupy, tkwi w dalszych przedzia�ach. W pobli�u w�azu nie ma ani jednego. Z tak daleka nie mog� wyczu� ich indywidualnych emocji, jednak w og�lnym nastawieniu dominuj� strach, b�l i z�o��. Szczeg�lnie niepokoi mnie ta z�o��, prosz� wi�c uwa�a�. Ja wracam na Rhabwara po reszt� zespo�u medycznego.

Za pomoc� skanera odnale�li wi�zki przewod�w biegn�cych do dw�ch kolejnych prze��cznik�w. Pierwszy by� zablokowany, a gdy nacisn�li drugi, zewn�trzne drzwi �luzy zamkn�y si� za nimi. Pierwszy prze��cznik odblokowa� si� wtedy i pozwoli� na otwarcie przej�cia w g��b statku. R�wnocze�nie w��czy�o si� o�wietlenie.

Fletcher wyg�osi� kilka uwag na temat jaskrawego, zielono��tego �wiat�a. Analiza widma powinna powiedzie� nieco wi�cej na temat organ�w wzroku za�ogi oraz typu gwiazdy wschodz�cej nad jej rodzinn� planet�. Potem kapitan poprowadzi� ekip� ze �luzy na korytarz.

��Korytarz ma oko�o czterech metr�w wysoko�ci, jest kwadratowy w przekroju, dobrze o�wietlony, niepomalowany. Brak sztucznego ci��enia, kt�re zapewne jest tylko wy��czone, gdy� brakuje tu uchwyt�w, sieci czy drabinek montowanych tam, gdzie zawsze panuje stan niewa�ko�ci. Widoczna cz�� korytarza skr�ca zgodnie z krzywizn� kad�uba, naprzeciwko �luzy za� otwiera si� szerokie przej�cie, za kt�rym wida� dwie rampy, jedn� biegn�c� w g�r�, drug� w d�, zapewne na inne pok�ady. Wybieramy t� prowadz�c� wy�ej.

Fletcher i Chen pop�yn�li w powietrzu nad ramp�. Mniej wprawna Cha zrobi�a podobnie, ale by�a dopiero w po�owie drogi, gdy tamci dotarli ju� do celu i wyl�dowali z przyt�umionym �omotem oraz ca�kiem g�o�nymi przekle�stwami na metalowym pok�adzie. Ostrze�ona w por� Cha Thrat zdo�a�a opa�� na r�wne nogi.

��System sztucznej grawitacji � powiedzia� kapitan, gdy ju� si� pozbiera� � tutaj nadal dzia�a. Teraz szybko, szukamy rozbitk�w.

Wzd�u� korytarza ci�gn�y si� wielkie, otwierane do �rodka drzwi z prostymi zamkami. Pod kierownictwem Fletchera poszukiwania przebiega�y ca�kiem sprawnie. Po odblokowaniu zamka pchni�ciem otwierali drzwi i odsuwali si� na bok, na wypadek gdyby co� pr�bowa�o na nich skoczy�, a potem szybko sprawdzali pomieszczenie. Nie by�o w nich jednak nic poza rega�ami, stojakami na wyposa�enie oraz rozmaitych wielko�ci i kszta�t�w pojemnikami. Napis�w na tych ostatnich nie potrafili odczyta�. Nie znale�li niczego, co przypomina�oby meble, dekoracje �cienne czy ubrania.

Fletcher zauwa�y� g�o�no, �e jak dot�d statek jest urz�dzony po sparta�sku, z nastawieniem na skrajn� funkcjonalno��. Zaczyna�a niepokoi� go rasa, kt�rej mog�o podoba� si� co� takiego.

Na szczycie nast�pnej rampy, w kolejnej pozbawionej ci��enia sekcji korytarza, trafili wreszcie na jednego z jej przedstawicieli. Szybowa� bezw�adnie w powietrzu, obijaj�c si� co jaki� czas o sufit.

��Ostro�nie!�� zawo�a� Fletcher, gdy Cha Thrat podesz�a bli�ej, aby zerkn�� na istot�. Sommaradvanka nie ryzykowa�a jednak nic, mieli bowiem przed sob� zw�oki. Tyle potrafi�a rozpozna� niezale�nie od gatunku. Na wszelki wypadek po�o�y�a jeszcze mack� na szerokiej, naznaczonej licznymi naczyniami krwiono�nymi szyi. Nie wyczu�a pulsu, cia�o by�o zimne. �aden ciep�okrwisty tlenodyszny nie m�g�by przetrwa� podobnego wych�odzenia.

Kapitan do��czy� do niej.

��Wielki. Prawie dwa razy wi�kszy od Traltha�czyka. Fizjologiczna klasyfikacja FGHI�

��FGHJ � poprawi�a go Cha Thrat.

Fletcher zaczerpn�� g��boko powietrza i wypu�ci� je powoli przez nos.

��Techniku, mog� prosi� o ci�g dalszy?�� powiedzia� tonem, kt�ry m�g� kry� sarkazm.

Cha sk�onna by�a przyj��, �e kapitan zada� jej zwyk�e pytanie. Nic dziwnego by w tym nie by�o, skoro okaza�o si�, �e wie na ten temat wi�cej od niego.

��Tak � odpar�a z ochot�. � Istota ma sze�� ko�czyn, z kt�rych cztery to odpowiedniki n�g, a dwie r�k. Jest silnie umi�niona i bezw�osa, je�li nie liczy� w�skiej grzywy biegn�cej od szczytu g�owy do ogona, kt�ry zosta� chyba chirurgicznie skr�cony jeszcze w m�odym wieku. Tu��w mi�dzy parami ko�czyn ma kszta�t cylindryczny, o sta�ym przekroju, z przodu za� zw�a si� i wznosi, przechodz�c w bardzo masywn� szyj�. G�owa za to jest niewielka, z dwoma zag��bionymi, patrz�cymi do przodu oczami, ustami o zestawie du�ych z�b�w oraz innymi jeszcze otworami, kt�re kryj� zapewne narz�dy s�uchu i w�chu. Nogi�

��Przyjacielu Fletcher � przerwa� jej Prilicla m�g�by� w��czy� reflektor i kamer� przy he�mie? Chc� zobaczy� to stworzenie, kt�re opisuje Cha.

Nagle martwa istota zosta�a sk�pana w blasku o wiele silniejszym ni� o�wietlenie korytarza.

��Nie zobaczysz za du�o � powiedzia� kapitan.�� Kad�ub t�umi cz�ciowo sygna�.

��To zrozumia�e � odpar� Prilicla.�� Przyjaci�ka Naydrad przygotowuje ju� hermetyczne nosze. Niebawem do was do��czymy. Cha Thrat, kontynuuj.

��Nogi ko�cz� si� wielkimi, czerwonawobr�zowymi kopytami. Trzy z nich okryte s� przywi�zanymi mocno u g�ry, wy�cie�anymi czym� sakami, kt�re mia�y zapewne t�umi� uderzenia o metalowy pok�ad. Tu� poni�ej kolan na wszystkich nogach znajduj� si� wy�cie�ane od wewn�trz metalowe cylindry z przymocowanymi do nich kr�tkimi odcinkami �a�cucha. Ostatnie ogniwa tych �a�cuch�w zosta�y po�amane albo rozerwane. D�onie s� wielkie, o czterech palcach i nie wydaj� si� szczeg�lnie zwinne. Wok� g�rnej cz�ci tu�owia zapi�ta jest skomplikowana uprz�� z pasem. Umocowano na niej kilka toreb r�nej wielko�ci. Jedna jest otwarta, wysypuj� si� z niej jakie� drobne narz�dzia.

��Prosz� pozosta� tu a� do przybycia ekipy medycznej, a potem pod��y� naszym �ladem � rzek� kapitan do Cha.�� Naszym zadaniem jest odnale�� �ywych i udzieli� im pomocy.

��Nie!�� zawo�a�a odruchowo Sommaradvanka.�� Przepraszam, kapitanie � doda�a ciszej.�� Bardzo nalegam na zachowanie daleko posuni�tej ostro�no�ci.

Chen ruszy� ju� korytarzem, ale kapitan spojrza� jeszcze na Cha.

��Zawsze jestem ostro�ny � powiedzia� cicho.�� Ale dlaczego uwa�asz, �e powinni�my zachowa� szczeg�lne �rodki ostro�no�ci?

��W zasadzie nie ma konkretnego powodu � odpar�a Cha, trzema oczami patrz�c na zw�oki, a jednym na kapitana.�� To tylko podejrzenie. Zdarzaj� si� u nas tacy, kt�rzy nie potrafi� si� dobrze zachowa� i nie dbaj�c o honor, czyni� innym krzywd�, a niekiedy nawet zabijaj�. Odsy�amy ich wszystkich na pewn� wysp�, sk�d nie ma ucieczki. Statek, kt�rym s� przewo�eni, pozbawiony jest wyg�d, a wi�ni�w unieruchamia si� za pomoc� pas�w. Z ca�ym szacunkiem, ale podobie�stwa do tego, co tutaj znajdujemy, s� oczywiste.

Fletcher milcza� chwil�.

��Spr�bujmy rozwin�� twoje podejrzenia. My�lisz, �e mo�e to by� statek wi�zienny, na kt�rym dosz�o nie tyle do awarii, ile do buntu wi�ni�w, kt�rzy wyrwali si� na wolno��, zabili albo poranili ca�� za�og� i dopiero potem zorientowali si�, �e nie potrafi� prowadzi� jednostki. Niewykluczone nawet, �e niekt�rzy za�oganci kryj� si� gdzie�, by� mo�e ranieni w walce, w kt�rej pokonali wielu uciekinier�w.�� Spojrza� przelotnie na trupa.�� Zgrabna teoria. Je�li jest prawdziwa, przyjdzie nam przekona� zastraszon� za�og� i reszt� wi�ni�w, kt�rzy te� mog� by� sk��ceni, �e chcieliby�my im pom�c. Ponadto trzeba by zrobi� to tak, aby samemu nie oberwa� od �adnej ze stron. Jednak czy to prawdziwa teoria? Kajdany na nogach tego tu osobnika zdaj� si� j� potwierdza�, lecz pas i narz�dzia sugeruj�, �e chodzi raczej o cz�onka za�ogi ni� wi�nia. Dzi�kuj�, Cha � doda�, odwracaj�c si�, aby pod��y� za Chenem.�� Wezm� twoje s�owa pod uwag� i zachowam szczeg�ln� ostro�no��.

Gdy tylko sko�czy�, odezwa� si� Prilicla.

��Przyjaci�ko Cha, dostrzegamy rany pokrywaj�ce cia�o, ale nie widzimy szczeg��w. Mo�esz je opisa�? Pasuj� do twojej hipotezy? Czy s� to obra�enia, kt�re mog�y powsta�, gdy statek zacz�� kozio�kowa�, czy wygl�daj� raczej na zadane rozmy�lnie przez inn� istot�?

��Od tego, co nam powiesz, zale�y, czy wr�c� po ci�ki kombinezon, czy pozostan� w lekkim � doda�a Murchison.

��I ja � powiedzia�a Naydrad.

Cha Thrat przyjrza�a si� odbijaj�cym �wiat�o �cianom korytarza i tak obr�ci�a zw�oki, aby kamera mog�a obj�� je w ca�o�ci. Pr�bowa�a my�le� jak chirurg � wojownik i technik r�wnocze�nie.

��Widz� ca�e mn�stwo ran i otar� � powiedzia�a.�� Skupione s� g��wnie na bokach, kolanach i �okciach. Wydaje si�, �e powsta�y podczas uderzania o metalowe powierzchnie. Jednak �mier� spowodowa�o g��bokie wgniecenie na szczycie czaszki. Nie wygl�da to na �lad uderzenia jakimkolwiek narz�dziem, ale skutek gwa�townego kontaktu ze �cian�, na kt�rej wida� zreszt� plam� zasch�ej krwi. Pasuje ona rozmiarem do rany. Kieruj� na ni� kamer�. Pami�taj�c, �e cia�o znajduje si� w �rodkowej cz�ci kad�uba, wydaje si� ma�o prawdopodobne, aby ruch obrotowy m�g� spowodowa� a� tak powa�ne obra�enia � powiedzia�a, zastanawiaj�c si�, czy manieryczny spos�b wypowiadania si� kapitana nie jest zara�liwy.�� Sk�onna by�abym twierdzi�, �e dysponuj�ca silnymi nogami istota �le odbi�a si� podczas skoku w warunkach niewa�ko�ci i roztrzaska�a sobie g�ow�. Mniejsze rany mog�y powsta�, gdy martwa albo umieraj�ca przemieszcza�a si� korytarzem obracaj�cego si� statku.

��Sugerujesz wi�c, �e to by� wypadek?�� spyta�a z ulg� w g�osie Murchison.�� �e nikt nie rozbi� mu g�owy?

��Tak.

��B�d� tam za kilka minut.

��Przyjaci�ko Murchison � odezwa� si� Prilicla.

��Spokojnie, doktorze � powiedzia�a patolog.�� Gdyby cokolwiek nam zagra�a�o, Danalta nas obroni.

��Oczywi�cie � potwierdzi� zmiennokszta�tny. Czekaj�c na reszt� ekipy, Cha ogl�da�a dok�adniej cia�o i s�ucha�a rozm�w Prilicli, Fletchera i oficera ��czno�ci Rhabwara. Empata zdo�a� zlokalizowa� pozosta�ych rozbitk�w, kt�rzy poza jednym, tkwi�cym w centrali zebrali si� w trzech niewielkich grupach, po cztery albo pi�� osobnik�w, na jednym pok�adzie. Kapitan uzna� wszak�e, �e lepiej b�dzie nawi�za� najpierw kontakt z tym samotnym, a dopiero potem spr�bowa� z grup�, ruszyli wi�c w kierunku dziobu.

Cha ustabilizowa�a cia�o i wzi�a jedn� z d�oni istoty w swoje manipulatory. Palce by�y kr�tkie i grube, ko�czy�y si� przyci�tymi mocno pazurami. Brakowa�o przeciwstawnego kciuka. Wyobrazi�a sobie, jak w prehistorii tego gatunku wyposa�one w pazury d�onie unosi�y kawa�ki upolowanej zdobyczy do ust, kt�re wci�� jeszcze pe�ne by�y gro�nie wygl�daj�cych z�b�w. Istota naprawd� nie przypomina�a kogo�, kto zdolny by�by zbudowa� statek mi�dzygwiezdny.

M�wi�c wprost, nie wygl�da�a na cywilizowan�.

��Wygl�d bywa myl�cy � powiedzia�a Murchison, u�wiadamiaj�c Cha, �e zacz�a g�o�no my�le�. � Tw�j przyjaciel Chalderczyk wygl�da przy tym tutaj jak rozkoszny kociak.

Za Murchison nadci�ga�a reszta grupy. Naydrad prowadzi�a nosze, Prilicla maszerowa� po suficie, a Danalta niczym grzyb uczepi� si� �ciany.

Patolog wydoby�a zestaw magnetycznych przylg z sieci� i unieruchomi�a zw�oki. Inny magnes pozwoli� jej zawiesi� na �cianie plecak.

��Nasz przyjaciel mia� pecha � powiedzia�a.�� Ale i tak nam si� przyda, zapewne z po�ytkiem dla innych. Tego, co z nim mog� zrobi�, nigdy nie zrobi�abym z �ywym i nie b�dzie trzeba marnowa� czasu na�

��Cholera! To niesamowite!�� przerwa� jej g�os w s�uchawkach. By�o w nim tyle zdumienia, �e nie od razu pozna�a kapitana.�� Jeste�my w centrali. Znale�li�my tu za�oganta, �ywego i ca�ego. Zajmuje jeden z pi�ciu foteli. Pozosta�e cztery s� puste. Tyle �e te� ma �a�cuchy i jest przykuty do siedziska!

Cha Thrat odwr�ci�a si� i bez s�owa ruszy�a korytarzem. Kapitan powiedzia� jej, �e mo�e p�j�� za nim po przybyciu ekipy medycznej, postanowi�a wi�c nie czeka�, a� zmieni rozkaz, tylko czym pr�dzej zaspokoi� naros�� do granic wytrzyma�o�ci ciekawo��.

Dopiero dwa pok�ady wy�ej zauwa�y�a, �e Prilicla idzie razem z ni�.

��Pr�bowa�em si� z nim porozumie�, sam i przez autotranslator � m�wi� tymczasem Fletcher.�� Komputer Rhabwara potrafi prze�o�y� na dowolny j�zyk ka�d� prost� wiadomo��. Ta istota warczy wprawdzie i poszczekuje, ale wydaje si�, �e nie ma w tym �adnej tre�ci. Gdy podchodz� bli�ej, zachowuje si�, jakby chcia�a urwa� mi g�ow�. Innym razem wykonuje ca�kiem nieskoordynowane ruchy, chocia� wydaje si�, jakby chcia�a si� uwolni� z wi�z�w. Zobaczcie zreszt� sami � doda� pod adresem Prilicli i Cha, kt�rzy w�a�nie weszli.

Cinrussa�czyk zaj�� miejsce na suficie tu� przy wej�ciu, do�� daleko od wymachuj�cego ko�czynami stworzenia.

��Przyjacielu Fletcher, jego emocje nader mnie niepokoj�. Pe�en jest gniewu, strachu, g�odu i bezmy�lnej wrogo�ci. Te uczucia s� tak surowe i silne, �e nie pasuj� w �aden spos�b do inteligentnej istoty.

��Zgadzam si�, doktorze � powiedzia� kapitan, odsuwaj�c si� odruchowo, gdy �apa z obci�tymi pazurami wystrzeli�a w kierunku jego twarzy.�� Ale te fotele zaprojektowano wyra�nie dla tej w�a�nie rasy, a prze��czniki i uchwyty, kt�re dot�d widzieli�my, pasuj� do jego palc�w. On jednak ca�kiem ignoruje przyrz�dy, zmiana rotacji statku za� zosta�a wywo�ana zapewne ca�kiem przypadkowymi manipulacjami. Wszystkie fotele s� zamontowane na prowadnicach i obecnie stoj� w najdalszym po�o�eniu, przez co bardzo trudno jest istocie dosi�gn�� konsoli. Mo�e pan ma jakie� pomys�y, doktorze, bo moje si� ju� sko�czy�y.

��Nie, przyjacielu Fletcher � rzek� Prilicla.�� Chod�my jednak pok�ad ni�ej, gdzie nie b�dzie nas s�ysza�. � Kilka minut p�niej stwierdzi�: � Strach, z�o�� i wrogo�� zmala�y. G��d pozostaje na tym samym poziomie. Z niezrozumia�ego dla mnie w tej chwili powodu zachowuje si� nieracjonalnie, jest emocjonalnie niestabilny. Jednak nic mu obecnie nie grozi, nic go nie boli. Przyjaci�ko Murchison?

��Tak?

��Badaj�c cia�o, zwr��, prosz�, szczeg�ln� uwag� na g�ow�. Sk�onny jestem s�dzi�, �e to jednak nie by� wypadek, ale rozmy�lne dzia�anie, skutek przed�u�aj�cego si� cierpienia. Sprawd�, czy nie znajdziesz �lad�w infekcji albo degeneracji tkanki m�zgowej, zw�aszcza o�rodk�w wy�szych funkcji umys�owych i emocjonalnych. Przyjacielu Fletcher � powiedzia�, nie czekaj�c na odpowied� patolog � musimy jak najszybciej odnale�� pozosta�ych rozbitk�w i sprawdzi� ich stan. Ale ostro�nie. Mog� zachowywa� si� tak samo jak nasz przyjaciel z centrali.

Z pomoc� Prilicli szybko trafili na trzy wielkie pomieszczenia mieszkalne, w kt�rych znajdowa�a si� reszta za�ogant�w. Pi�ciu w jednym przypadku, w pozosta�ych � po czterech. Drzwi nie by�y zablokowane, ale �aden z nich nie wpad� chyba na pomys�, aby je otworzy�. System sztucznej grawitacji dzia�a� tu bez zak��ce�. Ledwie zerkn�li do �rodka, istoty zacz�y ich atakowa� i musieli si� wycofa�. Zdo�ali jednak dostrzec szcz�tki mebli i porozbijanych sprz�t�w. Smr�d panowa� tam taki, �e mo�na by go kroi� no�em.

��Przyjacielu Fletcher, wszyscy rozbitkowie s� sprawni i zdrowi, tyle �e nie nadaj� si� w �aden spos�b do obs�ugi statku � rzek� Prilicla, gdy opuszczali ostatnie pomieszczenie.�� Niemniej powiedzia�bym, �e poza tym nic im nie dolega. O ile przyjaci�ka Mur � chison nie odkryje czego� t�umacz�cego ich nienormalne zachowanie, nic nie b�dziemy w stanie dla nich zrobi�. Wprawdzie to samolubne i tch�rzliwe zachowanie, jednak wola�bym nie nara�a� wyposa�enia pok�adu medycznego, a tak�e naszego przyjaciela Khone�a, na kontakt z dwudziestoma nadmiernie pobudzonymi i pozbawionymi rozumu istotami, kt�re�

��Zgadzam si� � powiedzia� z przekonaniem Fletcher.�� Je�li wyrw� si� spod kontroli, zdemoluj� mi ca�y statek, nie tylko pok�ad medyczny. Lepiej b�dzie zostawi� ich tutaj, po��czy� jednostk� z Rhabwarem kokonem nadprzestrzennym i skoczy� z ni� do Szpitala.

��Tak te� pomy�la�em, przyjacielu Fletcher � rzek� Prilicla.�� Dobrze b�dzie r�wnie� za�o�y� r�kaw, by�my mieli w ka�dej chwili dost�p do rozbitk�w. U�atwi nam to tak�e zbieranie pr�bek dla ustalenia sk�adu ich pokarmu. Jedyn� przykr� dolegliwo�ci�, kt�r� odczuwaj�, jest g��d i dobrze by�oby go zaspokoi�, zanim zaczn� zjada� si� nawzajem.

��Chcesz, abym sprawdzi�a sk�ad chemiczny pojemnik�w i ustali�a, kt�re zawieraj� farb�, a kt�re zup�? � spyta�a Murchison.

��Dok�adnie � powiedzia� empata.�� Poza zbadaniem g�owy prosi�bym te� o ustalenie typu metabolizmu, �eby�my mogli dobra� odpowiedni �rodek znieczulaj�cy, najlepiej co� szybko dzia�aj�cego, co pozwoli poda� go na odleg�o��. Trzeba b�dzie zsyntetyzowa� go jak najszybciej, poniewa��

��Do tak pilnej pracy b�d� potrzebowa�a laboratorium Rhabwara. Przeno�ny analizator to za ma�o. I jeszcze przyda si� do pomocy ca�y zesp�.

��Poniewa� � podj�� Prilicla � mam wra�enie, �e gdzie� tu jest jeszcze jeden rozbitek. Chory i g�odny. Jego emanacja jest bardzo s�aba i charakterystyczna dla istoty g��boko nieprzytomnej, by� mo�e nawet umieraj�cej. Nie potrafi� go jednak zlokalizowa� z powodu silnych zak��ce� wytwarzanych przez pozosta�ych. Dlatego w�a�nie b�d� nalega�, �eby zaraz po zebraniu pr�bek przeszukano ka�dy zakamarek wystarczaj�co du�y, by FGHJ m�g� si� tam schowa�. Trzeba si� pospieszy�, gdy� ten ostatni jest naprawd� bardzo s�aby.

��Rozumiem, doktorze, ale mamy tu pewien problem � powiedzia� z zak�opotaniem kapitan.�� Patolog Murchison potrzebuje ca�ego swojego zespo�u, a przygotowania do po��czenia statk�w i wsp�lnego skoku b�d� wymaga�y udzia�u ca�ej za�ogi�

��Co znaczy, �e tylko ja zostan� bez przydzia�u � stwierdzi�a Cha Thrat.

��Co wi�c ma wy�szy priorytet?�� spyta� Fletcher, jakby wcale jej nie s�ysza�. � Poszukiwania tego jednego nieprzytomnego czy dostarczenie ca�ej grupy do Szpitala?

��Ja przeszukam statek � powt�rzy�a g�o�niej Sommaradvanka.

��Dzi�kuj�, Cha Thrat � rzek� Prilicla.�� Czuj�, �e chcesz si� zg�osi� na ochotnika, ale nie decyduj si� pochopnie. Wprawdzie rozbitek, gdy go znajdziesz, b�dzie zbyt s�aby, �eby zrobi� ci krzywd�, ale to nie koniec niebezpiecze�stw. Statek jest wielki i ca�kiem nieznany, tak nam, jak i tobie.

��W�a�nie � doda� kapitan.�� To nie szpitalne tunele. Tutejsze oznaczenia barwne, nawet je�li s�, b�d� m�wi�y co innego. Nie mo�esz niczego zak�ada� z g�ry. Ani niczego dotyka� Dobrze, szukaj, ale uwa�aj na siebie.�� Spojrza� na Prilicl�. � Jak s�dzisz, wzi�a sobie to do serca czy tylko marnuj� na ni� czas?

Zaopatrzona w wydruki z tego, co skanery Rhabwara zdo�a�y ustali� na temat rozplanowania obcego statku, ze szczeg�lnym uwzgl�dnieniem wi�kszych pustych przestrzeni, przyst�pi�a do szybkiej, ale metodycznej penetracji. Zignorowa�a tylko mostek i zaj�te kabiny oraz obszary w pobli�u reaktora, kt�re nie nadawa�y si� dla istot typu FGHJ oraz wszystkich innych, z wy��czeniem rzadkich ras �ywi�cych si� twardym promieniowaniem. Ostro�nie sprawdza�a wn�trza detektorami d�wi�k�w oraz ci�kim skanerem i dopiero potem otwiera�a drzwi czy w�azy. Nie ba�a si�, ale niekiedy ciarki przebiega�y jej po grzbiecie.

Zwykle dzia�o si� to wtedy, gdy zaczyna�a si� zastanawia� nad poszukiwaniami. Przecie� jeszcze nie tak dawno nie uwierzy�aby nawet w istnienie tego rodzaju stworze�, podobnie jak innych, spotkanych w Szpitalu. Wiele z nich przypomina�o bestie zrodzone w koszmarach szale�ca, a jednak nie tylko pogodzi�a si� z ich istnieniem, ale jeszcze zacz�a je akceptowa� jako element codzienno�ci. A wszystko przez to, �e podj�a kiedy� ryzyko utraty ko�czyny i wzi�a na siebie odpowiedzialno�� za leczenie pewnego obcego.

Wyobrazi�a sobie, jaka przysz�o�� by j� czeka�a, gdyby zl�k�a si� tego ryzyka, i ponownie si� wzdrygn�a, tym razem z przera�enia.

Wprawdzie pierwsze przeszukanie mia�o by� szybkie i pobie�ne, zabra�o jednak wi�cej czasu, ni� oczekiwa�a. Gdy dobieg�o ko�ca, r�kaw by� ju� zamontowany, Cha Thrat za� czu�a, jak oba �o��dki zdecydowanie domagaj� si� po�ywienia.

Prilicla kaza� jej si� naje��, a dopiero potem zameldowa� si� z raportem.

Gdy przyby�a na pok�ad medyczny, Prilicla, Murchison i Danalta pracowali nad cia�em, Naydrad i przytulony do szklanego przepierzenia Khone za� obserwowali wszystko z takim napi�ciem, �e tylko empata wyczu� Sommaradvank�.

��Co� nie tak, przyjaci�ko Cha? Co� ci� wzburzy�o na statku. Czuj� to nawet st�d.

��To � odpar�a, chwytaj�c jeden z metalowych cylindr�w, kt�re Murchison zdj�a ze zw�ok i zostawi�a na korytarzu jeszcze przed przeniesieniem cia�a na Rhabwara.�� �a�cuch nie jest przymocowany na sta�e. Trzyma si� na prostym zatrzasku ze spr�yn� i mo�na go odczepi�, naciskaj�c w tym miejscu.�� Zademonstrowa�a.�� W trakcie przeszukiwania dziobu przyjrza�am si� osobnikowi w centrali tak, aby on mnie nie widzia�. Zauwa�y�am, �e ma na nogach takie same kajdany z zatrzaskami. I on, i ten, kt�ry zgin��, mogliby �atwo si� uwolni�, ale �aden z nich tego nie zrobi�. Na dodatek �ywy szarpie si� ca�y czas. Zagadkowe to do��, ale tak czy owak, musz� chyba odrzuci� hipotez�, �e kt�rykolwiek z nich jest wi�niem.

Wszyscy patrzyli na ni� z uwag�.

��Ale co im si� sta�o? Co sprawia, �e inteligentna istota wystarczaj�co wykszta�cona, aby pilotowa� statek mi�dzygwiezdny, zmienia si� w zwierz� niezdolne do odpi�cia zwyk�ego zatrzasku? Co tak upo�ledzi�o pozosta�ych, �e nie potrafi� nawet otworzy� drzwi ani poszuka� czego� do jedzenia? Co jest winne ich cofni�cia si� do poziomu zwierz�t? Mo�e zatrucie pokarmowe albo brak jakich� sk�adnik�w od�ywczych? S�ysza�am przypuszczenie starszego lekarza, �e to choroba tkanki m�zgowej. Czy jest mo�liwe, �eby�

��Je�li przestaniesz zadawa� nowe pytania, mo�e zdo�am na kt�re� odpowiedzie� � przerwa�a jej Murchison.�� Nie, na statku jest do�� �ywno�ci i nie zawiera ona �adnych toksyn. Sprawdzi�am kilka rodzaj�w po�ywienia, b�dziesz wi�c mog�a ich nakarmi�, gdy wr�cisz na pok�ad. Co do m�zgu, nie znale�li�my �adnych uszkodze�, zator�w, infekcji ani anomalii. Trafi�am niemniej na �ladowe ilo�ci pewnego z�o�onego zwi�zku chemicznego, kt�ry dzia�a na te istoty jak bardzo silny �rodek uspokajaj�cy. To, ile go jeszcze jest w organizmie, sugeruje, �e trzy albo cztery dni temu przyj�li du�� dawk�, ale jej dzia�anie ju� ust�pi�o. Zapas tego �rodka znale�li�my w jednej z toreb znajduj�cych si� przy pasie. Wygl�da wi�c na to, �e cz�onkowie za�ogi najpierw za�yli go, potem jeden przyku� si� do fotela, reszta za� zamkn�a si� w kabinach.

Zapad�a d�u�sza cisza przerwana dopiero przez Khone�a, kt�ry uni�s� wysoko potomka, aby ten m�g� zobaczy� dziwne istoty po drugiej stronie przegrody. Cha zastanowi�a si�, czy nie chodzi tu o os�abienie ksenofobicznego uwarunkowania dziecka. Nawet je�li mia�o dopiero dwa dni�

��O ile jest szansa, �e bardziej inteligentni i do�wiadczeni uzdrawiacze nie b�d� mieli mi tego za z�e, chcia�bym zauwa�y�, �e na Goglesk zdarza si� niekiedy, i� cywilizowane istoty zachowuj� si� wbrew sobie jak zwierz�ta. By� mo�e pasa�erowie tego statku maj� podobny problem i musz� bra� regularnie du�e dawki jakiego� �rodka, aby utrzyma� swe naturalne predyspozycje pod kontrol�, pozosta� cywilizowanymi istotami, rozwija� si� i budowa� pojazdy kosmiczne. Mo�e po prostu zag�odzili si�. Nie w zwyk�ym sensie, ale z braku cywilizacyjnego stymulatora.

��Ciekawy pomys� � powiedzia�a z u�miechem Murchison.�� Podziwu godna idea, niemniej z �alem pozostaje stwierdzi�, �e wspomniany �rodek nie zwi�ksza wydajno�ci m�zgu, jego ci�g�e stosowanie za� wiod�oby do stanu znacznego ograniczenia �wiadomo�ci.

��A mo�e stan ten jest dla nich mi�y i po��dany?�� wtr�ci�a si� Cha.�� Wstyd przyzna�, ale na Sommaradvie zdarzaj� si� istoty �wiadomie wprowadzaj�ce si� w taki stan, chocia� tego rodzaju chwile przyjemno�ci prowadz� niejednokrotnie do trwa�ego uszkodzenia m�zgu�

��R�wnie wstydliwe sprawy s� udzia�em bardzo wielu �wiat�w Federacji � powiedzia�a ze z�o�ci� Naydrad.

��A gdy substancji tej nagle zabraknie, gdy przestanie by� regularnie podawana, zachowanie takich osobnik�w zaczyna przypomina� pod wieloma wzgl�dami to, co widzieli�my na obcym statku.

Murchison pokr�ci�a g�ow�.

��Raz jeszcze nie. Nie mog� by� absolutnie pewna, gdy� chodzi o now� dla nas form� �ycia z nie zbadanym jeszcze w pe�ni metabolizmem, jednak powiedzia�abym, �e substancja odnaleziona w m�zgu martwego osobnika by�a zwyk�ym �rodkiem uspokajaj�cym, kt�ry raczej os�abia� czujno��, a nie pobudza�. Niemal na pewno nie wywo�ywa�a ona te� uzale�nienia. Gdyby by�o inaczej, zaproponowa�abym u�ycie jej jako �rodka do narkozy. Zanim spytasz, dodam, �e prace nad tym drugim �rodkiem przebiegaj� bardzo wolno. Dane uzyskane podczas autopsji nie wystarcz� tutaj, potrzebowa�abym pr�bki krwi i wydzieliny �ywego osobnika. Inaczej nie zdo�am stworzy� czego�, co by�oby bezpieczne nawet w du�ych dawkach.

Cha Thrat zastanowi�a si� i spojrza�a na Prilicl�.

��Podczas wst�pnego przeszukania nie znalaz�am ani �ladu ostatniego rozbitka, ale powt�rz� obch�d po zdobyciu pr�bek. Czy ta istota ci�gle �yje? Mog�abym otrzyma� jakie� wskaz�wki co do jej og�lnego po�o�enia?

��Nadal j� czuj�, przyjaci�ko Cha, ale silne zwierz�ce emocje pozosta�ych j� zag�uszaj�.

��Im szybciej patolog Murchison otrzyma pr�bki, tym szybciej b�dziemy mieli �rodek pozwalaj�cy wyeliminowa� te zak��cenia � stwierdzi�a rzeczowo Sommaradvanka.�� Moje �rodkowe ko�czyny s� wystarczaj�co silne, abym mog�a przytrzyma� delikwenta i pobra� g�rnymi co trzeba. Z kt�rych naczy� krwiono�nych i organ�w mam dostarczy� materia� i w jakiej ilo�ci?

Murchison za�mia�a si� nagle.

��Prosz�, zostaw i nam jakie� zaj�cie, bo inaczej poczujemy si� ca�kiem niepotrzebni. Ty przytrzymasz osobnika, Danalta ustawi skaner, a ja pobior� pr�bki, podczas gdy�

��M�wi mostek � rozleg� si� g�os Fletchera.�� Skok za pi�� sekund od� teraz. Dodatkowa masa obcego statku spowoduje, �e podr� do Szpitala potrwa nieco d�u�ej. Powinni�my by� na miejscu za nieca�e cztery dni.

��Dzi�kuj�, przyjacielu Fletcher � powiedzia� Prilicla.

Nagle poczuli znajome, lecz trudne do zdefiniowania wra�enie towarzysz�ce znikni�ciu statku z normalnej przestrzeni i przej�ciu do przestrzeni opisy � walnej tylko matematycznie. Cha zmusi�a si�, by spojrze� w iluminator. Wi�zka ��cz�ca oba statki by�a niewidoczna, ale r�kaw owszem. Wko�o za� migota�a nie daj�ca oku �adnego punktu oparcia szaro��.

Cha Thrat czu�a, �e jeszcze chwila, a na pewno rozboli j� g�owa, odwr�ci�a si� wi�c ku znajomej scenerii pok�adu medycznego.

Zd��y�a zamieni� tylko kilka s��w z Khone�em, gdy trzeba ju� by�o rusza� za Murchison, Danalt� i Naydrad na drugi statek. Siostra pomog�a jej z pojemnikami, kt�rych zawarto�� stanowi�a �ywno��. Nale�a�o tylko wyszuka� w magazynach kontenery z takimi samym etykietami, aby m�c karmi� wszystkich rozbitk�w do wyp�ku.

Nie wiedzia�a jeszcze wtedy, �e wiele czasu minie, nim znowu b�dzie jej dane ujrze� pok�ad medyczny. Gdy wychodzi�a, Prilicla unosi� si� nad rozkrojonymi szcz�tkami i rozmawia� cicho z Khone�em, czasem kieruj�c te� kilka treli do juniora.

��Gdyby�my mieli wi�cej czasu, mogliby�my najpierw ich nakarmi�, a potem wzi�� pr�bki � powiedzia�a Cha, gdy stan�li wok� fotela z szamocz�cym si� obcym.�� Mo�e wtedy pacjent by�by bardziej sk�onny do wsp�pracy.

��Tyle czasu znajdziemy � rzek�a Murchison.�� Naprawd�, czasem bardzo mi kogo� przypominasz, Cha.

��Kogo?�� spyta�a Naydrad w typowy dla Kelgian, bezpo�redni spos�b.�� Kto mo�e by� tak dziwny?

Patolog za�mia�a si�, ale nie odpowiedzia�a. Cha Thrat te� milcza�a. Murchison poruszy�a bezwiednie bardzo ryzykowny temat. Sommaradvanka pomy�la�a, �e je�li kiedy� b�dzie mia�a si� dowiedzie�, co w�a�ciwie zasz�o na Goglesk, lepiej, aby us�ysza�a to od swojego partnera, a nie od Cha. Prilicla te� zreszt� nalega� na podobne rozwi�zanie.

�ywno�� FGHJ by�a zdumiewaj�co ma�o zr�nicowana. Trafili tylko na dwa wzory pojemnik�w � w jednych by�a woda, w drugich zalatuj�cy lekko p�yn. Znale�li te� bloki suchego, g�bczastego materia�u opakowanego w cienk� foli� z wielkim pier�cieniem s�u��cym do otwierania. Wed�ug Murchison jedno i drugie by�o syntetyczne i pasowa�o do wymaga� metabolicznych obcych, drobne za� ilo�ci nieod�ywczych substancji obecnych w obu produktach mia�y zapewne dostarczy� mi�ych wra�e� kubkom smakowym istot.

Ale gdy Cha rzuci�a stworzeniu jeden z pakunk�w, ono zacz�o szarpa� go z�bami, nie pr�buj�c nawet wcze�niej zdj�� ze� opakowania. Zignorowa�o r�wnie� �atwe do usuni�cia kapsle na butelkach, a wbi�o k�y w szyjk� i wych�epta�o ile mog�o, wi�kszo�� zawarto�ci wylewaj�c wszak�e na siebie.

Kilka minut p�niej Murchison mrukn�a co� pod nosem i powiedzia�a:

��Z ca�� pewno�ci� nie potrafi zachowa� si� przy stole, ale chyba nie jest ju� g�odny. Zaczynajmy.

Ostatecznie nie zauwa�yli jednak szczeg�lnej zmiany w zachowaniu najedzonego osobnika, mo�e z wyj�tkiem tego, �e mia� wi�cej si� do walki z nimi. Zanim uda�o si� pobra� pr�bki, Naydrad i Cha Thrat dorobi�y si� po kilka siniak�w ka�da, Danalta za�, kt�remu zagrozi� mog�y jedynie wysokie temperatury, musia� przybiera� nader wymy�lne kszta�ty, aby przytrzyma� besti�. Gdy by�o ju� po wszystkim, Murchison wys�a�a Danalt� i Naydrad naprz�d z pr�bkami, a sama zosta�a jeszcze chwil� w centrali, �eby przyjrze� si� stworzeniu.

��Wcale mi si� nie podoba � powiedzia�a.

��Mnie te� niepokoi � zgodzi�a si� Sommaradvanka.�� Niemniej je�li wystarczaj�co d�ugo b�dzie si� podchodzi� do problemu od r�nych stron, zwykle znajdzie si� rozwi�zanie.

��Chyba jaki� wasz filozof musia� kiedy� tak powiedzie� � mrukn�a patolog.�� Ale przepraszam. Do czego zmierza�a�?

��To akurat zdanie us�ysza�am od porucznika Timminsa � powiedzia�a Cha.�� Chcia�am podsumowa� to, co wiemy. Trafili�my zatem na statek, kt�rego za�oga cierpi na szczeg�lne schorzenie. Jest zdrowa fizycznie, ale upo�ledzona umys�owo. Nie tylko nie potrafi obs�ugiwa� jednostki, ale zapomnia�a te�, jak rozpina si� zatrzaski i otwiera drzwi czy opakowania �ywno�ci. Zmienili si� w zwierz�ta.

��Na razie nie s�ysz� nic nowego.

��Kabiny mieszkalne pozbawione s� wyg�d, co sk�oni�o nas najpierw do przypuszczenia, �e mo�e to by� statek wi�zienny. Niewykluczone jednak, �e cz�onkowie za�ogi z jakich� powod�w, by� mo�e zwi�zanych z podr�ami kosmicznymi, wiedz�, i� wygody i tak nie przydadz� im si� na nic w czasie lotu. Mo�e spodziewaj� si�, �e zmieni� si� w zwierz�ta i �e b�dzie to stan przej�ciowy, kr�tkotrwa�y. Jednak tym razem co� posz�o nie tak i zmiana okaza�a si� trwa�a.

��Teraz to co innego � stwierdzi�a Murchison, wzdragaj�c si� lekko.�� Niemniej, je�li to ci w czym� pomo�e, mog� powiedzie�, �e w�r�d dostarczonych przez Naydrad pr�bek by�a zar�wno �ywno��, jak i leki. Dok�adnie rzecz bior�c, jeden lek, kapsu�ki z doustnym �rodkiem uspokajaj�cym, takim samym jak ten znaleziony w zw�okach. Mo�e masz wi�c racj�, m�wi�c, �e spodziewali si� czego� i ten �rodek mia� z�agodzi� destruktywne skutki stanu zezwierz�cenia. Dziwne jednak, �e Naydrad, kt�ra jest bardzo skrupulatna, gdy chodzi o poszukiwania, nie znalaz�a �adnych lekarstw ani te� narz�dzi, kt�re mog�yby s�u�y� celom medycznym. Je�li wi�c nawet przewidzieli w�asn� chorob�, wygl�da na to, �e nie mieli w za�odze lekarza.

��Ta informacja jeszcze bardziej komplikuje spraw� � stwierdzi�a Cha Thrat.

Murchison za�mia�a si�, jednak blado�� twarzy sugerowa�a, �e wcale nie jest jej do �miechu.

��Z tym, kt�rego zacz�li�my kroi�, wszystko by�o w porz�dku. O ile nie liczy� tego przypadkowego urazu g�owy, kt�ry spowodowa� �mier�. Nie widz� te� �adnych objaw�w chor�b somatycznych u pozosta�ych cz�onk�w za�ogi. Co� wszak�e wyczy�ci�o im m�zgi. Wymaza�o wspomnienia, ca�� wiedz� i umiej�tno�ci i samo te� znikn�o bez �ladu, zostawiaj�c ich tylko z instynktami i odruchami. Ca�kiem jak zwierz�ta. Co to jednak mog�o by�? � zako�czy�a, znowu si� wzdragaj�c.�� Co mo�e powodowa� r�wnie selektywne uszkodzenia centralnego uk�adu nerwowego?

Cha Thrat poczu�a nagle impuls, aby przytuli� patolog. Nigdy jeszcze �aden Sommaradvanin nie my�la� w ten spos�b o cz�owieku. Z wielkim trudem opanowa�a uczucia, kt�re nie by�y przecie� jej uczuciami.

��By� mo�e �rodek do narkozy pozwoli znale�� odpowied� na to pytanie. U tych pacjent�w choroba, czy cokolwiek to jest, zapewne nadal si� rozwija. Je�li ich u�pimy i zlokalizujemy tego ostatniego, mo�e oka�e si�, �e u niego przebiega ona inaczej albo jest na ni� w naturalny spos�b odporny? Badaj�c go, znajdziemy mo�e spos�b na wyleczenie wszystkich.

��W�a�nie, anestetyk � mrukn�a z u�miechem Murchison.�� W ten taktowny spos�b przypomnia�a� mi, na czym polega moja praca. Prilicla nie zrobi�by tego lepiej. Marnuj� tutaj czas.�� Odwr�ci�a si� i ju� chcia�a wyj��, gdy jeszcze sobie o czym� przypomnia�a. Nadal by�a bardzo blada.�� Cokolwiek spotka�o te istoty, wykracza to poza moje do�wiadczenie kliniczne. By� mo�e nikt w Szpitalu nie zetkn�� si� jeszcze z niczym podobnym. Jednak nam nie powinno tu nic zagra�a�. Z wyk�ad�w pami�tasz zapewne, �e konkretne patogeny mog� by� niebezpieczne tylko dla istot z tej samej ekosfery i nie oddzia�uj� na organizmy pochodz�ce spoza planety. Czasem trafiamy jednak na co�, co zaprzecza ca�ej naszej wiedzy, trudno wi�c wykluczy�, �e pewnego dnia spotkamy wyj�tek i od tej regu�y, czyli chorob� zdoln� przenosi� si� mimo barier ewolucyjnych. Samo przypuszczenie, �e taki wyj�tek jest prawdopodobny, bardzo mnie przera�a. Je�li mieliby�my trafi� na� w�a�nie teraz, musimy pami�ta�, �e choroba ta nie daje �adnych somatycznych objaw�w, a tylko psychiczne. B�d� musia�a porozmawia� o tym z Prilicl�. Powinni�my obserwowa� si� nawzajem, czy nie pojawia si� w naszym zachowaniu co� dziwnego, czy nie nawiedzaj� nas dziwne my�li.

Murchison pokr�ci�a g�ow� z wyra�n� irytacj�.

��Na ile mog� by� czego� pewna, s�dz�, �e nic nie powinno ci tu zagra�a� � rzek�a.�� Ale tak czy owak, uwa�aj, prosz�.

Cha Thrat nie mia�a poj�cia, jak d�ugo sta�a wpatrzona w szamocz�cego si� FGHJ i jego silne d�onie, kt�re przeprowadzi�y ten statek tak daleko mi�dzy gwiazdami. W ko�cu jednak opu�ci�a central� przygn�biona. By�a z�a na siebie, �e nie potrafi wpa�� na �aden pomys�. Ruszy�a zbiera� �ywno�� dla pozosta�ych, nadal g�odnych cz�onk�w za�ogi. Ale gdy wesz�a do pierwszego magazynu, ze zdumieniem ujrza�a tam Prilicl�.

��Zmiana plan�w, przyjaci�ko Cha � powiedzia� empata.

Przygotowywany przez Murchison anestetyk musia� przej�� jeszcze seri� test�w polegaj�cych na stopniowym podawaniu coraz silniejszych dawek. Zamierzali wykorzysta� do tego obcego z centrali. Ca�o�� mia�a potrwa� do trzech dni, a bez tego �aden patolog nie by�by sk�onny zatwierdzi� �rodka do u�ycia. Prilicla by� pewien, �e poszukiwany rozbitek nie wytrzyma tak d�ugo, nale�a�o wi�c poszuka� innej metody chwilowego wy��czenia pozosta�ych cz�onk�w za�ogi. Szcz�liwie dysponowali du�ym zapasem �rodka uspokajaj�cego. Postanowili doda� go w du�ych dawkach do picia i jedzenia w nadziei, �e syte i wyciszone nieco istoty uspokoj� si� r�wnie� pod wzgl�dem emocjonalnym, pozwalaj�c empacie us�ysze� s�abe echo chorego czy rannego rozbitka.

��Chcia�bym poda� im to jak najszybciej � oznajmi� Prilicla.�� Nasz przyjaciel emanuje w spos�b charakterystyczny dla inteligentnej istoty, kt�rej zdolno�� my�lenia ograniczana jest przez silne cierpienie. Raczej to w�a�nie ni� ot�pienie w�a�ciwe reszcie za�ogi. Niemniej s�abnie coraz bardziej i obawiam si� o jego �ycie.

Wype�niaj�c polecenia empaty, Cha doda�a �rodek do jedzenia i picia i szybko roznios�a posi�ki, Prilicla za� kr��y� po ca�ym statku, ws�uchuj�c si� w najl�ejsze nawet �lady emocji. Emanacja nakarmionych za�ogant�w zacz�a s�abn��. Niekt�rzy nawet zasn�li. Nadal jednak nie udawa�o si� znale�� nikogo wi�cej.

��Nie mam �adnego namiaru � powiedzia� Prilicla, dr��c z rozczarowania.�� Ci�gle odbieram zbyt wiele zak��ce� od reszty istot. Pozostaje nam teraz tylko wr�ci� na Rhabwara i pom�c Murchison. Twoi podopieczni nie zg�odniej� zbyt szybko. Idziesz ze mn�?

��Nie. B�d� dalej szuka� tradycyjn� metod�.

��Przyjaci�ko Cha, musz� ci przypomnie�, �e nie jestem telepat� i twoje my�li pozostaj� twoim sekretem. Niemniej wyra�nie odbieram wszystko, co czujesz, i widz�, �e jeste� obecnie przede wszystkim pobudzona przygod� i prawie wcale nie my�lisz o zachowaniu ostro�no�ci. To mnie niepokoi. Domy�lam si�, �e chodzi ci po g�owie jaka� koncepcja i gotowa jeste� sporo zaryzykowa�, aby j� potwierdzi� b�d� obali�. Powiesz mi, o co chodzi?

Najpro�ciej by�oby odpowiedzie� �nie�, ale Cha nie chcia�a rani� Prilicli tak obcesowym stwierdzeniem. Poszuka�a wi�c �agodniejszych s��w.

��Mo�liwe, �e to tylko skutek mojej ignorancji, ale nie chcia�am m�wi� nic do chwili, gdy sama przekonam si�, czy to co� warte.

Prilicla s�ucha� jej w milczeniu, wisz�c po�rodku pomieszczenia.

��Gdy pierwszy raz przeszukiwali�my statek, wyczu�e� obecno�� jeszcze jednego, nieprzytomnego rozbitka, ale nie zdo�a�e� go zlokalizowa�, poniewa� inni skutecznie ci w tym przeszkadzali. Teraz s� prawie nieprzytomni, ale sytuacja nie poprawi�a si�, gdy� stan chorego si� pogorszy�. Obawiam si�, �e gdy podamy im wszystkim narkoz�, wynik b�dzie taki sam.

��Podzielam t� obaw� � przyzna� cicho empata.�� Ale s�ucham dalej.

��Nie wiem wiele o twoich zdolno�ciach, za�o�y�am jednak, �e s�abe, ale bliskie �r�d�o emocji by�oby r�wnie �atwe do wykrycia jak silne, ale odleg�e. Gdyby odleg�o�� si� zmienia�a, jestem pewna, �e by� to zauwa�y�.

��Owszem. Pod wieloma wzgl�dami masz racj�, lecz moje zdolno�ci te� maj� ograniczenia. Wyczuwam zmiany odleg�o�ci i nat�e�, jednak w gr� wchodz� r�wnie� inne czynniki. Znacz�c� rol� odgrywa poziom inteligencji nadawcy, jego wra�liwo��, intensywno�� odczuwanych emocji, wielko�� i z�o�ono�� m�zgu. No i stopie� przytomno�ci. W normalnych warunkach, gdy szukam kogo� znajomego, kto kontroluje swoje uczucia, wi�kszo�� tych czynnik�w jest bez znaczenia. Tutaj jest inaczej. Ale zmierza�a� do czego�. Jaki wniosek wysnu�a�?

��Taki, �e poszukiwane �r�d�o jest bardzo blisko znanych nam osobnik�w albo wr�cz w�r�d nich � powiedzia�a Cha, starannie dobieraj�c s�owa.�� Zamierza�am w�a�nie zaw�zi� obszar poszukiwa� do pok�adu z kabinami mieszkalnymi, ewentualnie jeszcze ze sprawdzeniem obszar�w tu� poni�ej i powy�ej. Wspomnia�e�, �e rozmiary m�zgu tak�e maj� znaczenie. Mo�e wi�c ten rozbitek jest bardzo ma�y i m�ody i ukrywa si� blisko pozbawionych inteligencji rodzic�w?

��Mo�e. Jednak du�y czy ma�y, m�ody czy stary, jest w bardzo kiepskim stanie.

��Na pewno jest tu wiele zakamark�w, takich jak szafki, tunele inspekcyjne czy schowki, do kt�rych normalnie nawet dziecko nie zagl�da, ale w kt�rych ranny m�g�by instynktownie szuka� azylu. Jestem prawie pewna, �e niebawem go znajd�.

��Wiem. Ale to jeszcze nie wszystko. Cha Thrat zawaha�a si�.

��Z ca�ym szacunkiem, ale Cinrussa�czycy nie s� wytrzyma�ymi stworzeniami i o wiele �atwiej mog� odnie�� jakie� obra�enia ni� ja. Niemniej zapewniam, �e niezale�nie od sytuacji nie zamierzam przesadnie ryzykowa�. Skoro jednak przedstawi�am szczeg�owo sw�j plan, rozumiem, �e mo�esz zakaza� mi go realizowa�.

��A pos�ucha�aby� mnie? Sommaradvanka nie odpowiedzia�a.

��Przyjaci�ko Cha, podziwiam ci� za niejedno, w tym za odwag�, ale czasem mnie niepokoisz. Ju� nieraz udowodni�a�, �e nie jeste� sk�onna wykonywa� rozkaz�w, kt�re wydaj� ci si� niew�a�ciwe albo niesprawiedliwe. Tak by�o w Szpitalu, tak by�o na statku i przypuszczam, �e podobne sytuacje zdarza�y si� r�wnie� na twojej planecie. Nie jest to cecha, kt�r� najbardziej ceni si� u podw�adnych. Co zamierzasz ze sob� zrobi�?

Cha Thrat chcia�a w�a�nie powiedzie�, jak bardzo jest jej przykro z powodu dostarczania zmartwie�, jednak zda�a sobie spraw�, �e empata i tak ju� to wie.

��Z ca�ym szacunkiem, m�g�by� pozwoli� mi dzia�a� i poprosi� kapitana, aby zamontowa� na wskazanym obszarze g�st� sie� czujnik�w informuj�cych mnie natychmiast o ka�dej aktywno�ci.

��Wiesz, �e nie pyta�em o teraz. Chodzi mi o d�u�sz� perspektyw�. Ale owszem, zrobi�, jak sugerujesz. Podzielam odczucia przyjaci�ki Murchison. Jest w tym wszystkim co� dziwnego, mo�e nawet niebezpiecznego, jednak nie udaje si� nam nawet odgadn��, co to mo�e by�. Naprawd� uwa�aj na siebie, przyjaci�ko Cha, i strze� po r�wni swego cia�a i umys�u.

Gdy tylko Prilicla si� oddali�, Sommaradvanka zacz�a poszukiwania. Najpierw spenetrowa�a poziom mieszkalny, a potem zesz�a ni�ej. Od pocz�tku najbardziej zale�a�o jej wszak�e na wej�ciu do zamieszkanych pomieszcze�. Wiedzia�a jednak, �e jej obecno�� tam zostanie natychmiast odnotowana przez czujniki i tego, kto akurat b�dzie pe�ni� wacht�. Tak te� si� sta�o.

W jej s�uchawkach zabrzmia� g�os samego kapitana.

��Techniku!�� rzuci� ostrym tonem Fletcher.�� Widz� na odczytach, �e kto� o twojej masie i temperaturze cia�a wszed� do jednej z kabin. Wyno� si� stamt�d natychmiast!

Dyskutowa� mo�na z kim� takim jak Prilicla, ale nie z kapitanem, pomy�la�a ze smutkiem Cha Thrat. Otrzyma�a w�a�nie jednoznaczny rozkaz, kt�rego i tak nie mia�a zamiaru wykona�, odezwa�a si� wi�c w spos�b sugeruj�cy, �e niczego nie s�ysza�a.

��Wesz�am do kabiny i przesuwam si� dooko�a, ca�y czas plecami do �ciany. Poruszam si� wolno, aby nie wystraszy� i nie zaniepokoi� rozbitk�w, kt�rzy wydaj� si� bardzo senni. Dw�ch obr�ci�o g�owy w moim kierunku, ale nie wykonuj� gro�nych ruch�w. Widz� osadzone w �cianie ma�e, dopasowane drzwi. Zapewne to jaki� sk�adzik, kt�ry mo�e by� wystarczaj�co du�y, aby FGHJ tam si� wcisn��. Otwieram drzwi. W �rodku widz�

��W��cz kamer� na he�mie � powiedzia� ze z�o�ci� Fletcher.�� I nie gadaj tyle.

���p�ki, na kt�rych le�� chyba przyrz�dy do czyszczenia toalet. Na wypadek konieczno�ci szybkiego odwrotu zostawiam ci�szy sprz�t na zewn�trz i wchodz� tylko z he�mem na g�owie. Id� w kierunku przeciwleg�ej �ciany, w kt�rej te� s� drzwi.

��Zatem s�yszysz mnie � zauwa�y� lodowatym tonem Fletcher.�� I s�ysza�a� m�j rozkaz.

��Otwieram drzwi. Nikogo tu nie ma. Zaraz za drzwiami, na poziomie pod�ogi, widnieje nieregularny panel. By� mo�e kryje uchwyt podnoszonego w�azu. B�d� musia�a po�o�y� si� na pod�odze tak, aby omin�� nieczysto�ci, i zbada� obiekt.

Us�ysza�a, jak kapitan mruczy co�, czego autotranslator nie prze�o�y�, ale i tak nie brzmia�o to mile.

��Panel daje si� lekko poruszy�. Od g�ry zamocowany jest na zawiasach, wko�o dopasowanych kraw�dzi za� wida� co� w rodzaju g�bki. Wygl�da to na uszczelnienie. Nie mog� przysun�� g�owy na tyle blisko, �eby zajrze� do �rodka, jednak czuj�, �e wydobywa si� stamt�d zapach przypominaj�cy wo� sommaradva�skiej ro�liny zwanej glytt. Ale przepraszam. Pomijaj�c fakt, �e tylko ja wiem, jak pachnie glytt, zostaje kwestia, czy uszczelnienie ma nie wypuszcza� woni odchod�w FGHJ na zewn�trz, czy te� nie wpuszcza� innego zapachu tutaj. A mo�e to tylko dozownik jakiego� dezodorantu�

��Przyjaci�ko Cha � spyta� nagle Prilicla � czy po wyczuciu tej woni nie zacz�o nic dra�ni� ci� w gardle? Nie odczuwasz md�o�ci, zaburze� wzroku ani intelektu?

��Sk�d by si� u niej wzi�� intelekt?�� mrukn�� lekcewa��co Fletcher.

��Nie � odpowiedzia�a.�� Otwieram drzwi do ostatniego magazynku, kt�ry chc� przeszuka�. Jest wi�kszy ni� poprzednie i pe�en starannie ustawionych przedmiot�w, kt�re wygl�daj� na cz�ci zamienne do mebli w kabinach. Poza tym nic w nim nie ma. Cz�onkowie za�ogi nadal mnie ignoruj�. Wychodz�, aby sprawdzi� kolejn� kabin�.

��Skoro odpowiedzia�a� Prilicli, na pewno s�yszysz i mnie � rzek� spokojnie Fletcher.�� Chcia�bym uzna� to niepos�usze�stwo za przypadkowe zdarzenie b�d�ce skutkiem nadmiaru entuzjazmu. Je�li jednak nie zaprzestaniesz samowolnych dzia�a�, znajdziesz si� w powa�nych tarapatach. Ani Korpus, ani Szpital nie zwyk�y tolerowa� braku odpowiedzialno�ci.

��Ale� ja bior� pe�n� odpowiedzialno�� za swoje czyny � zaprotestowa�a Cha.�� Ponios� wszystkie ich konsekwencje. Wiem, �e brak mi do�wiadczenia w przeszukiwaniu statk�w obcych, ale obecnie jedynie otwieram i zamykam drzwi i robi� to nad wyraz ostro�nie.

Kapitan nie odpowiedzia�. Milcza� nawet wtedy, gdy Cha Thrat wesz�a do kolejnej kabiny, chocia� musia� widzie� to na monitorze.

��Przyjacielu Fletcher � odezwa� si� znowu Prilicla � zgadzam si�, �e obecne poczynania Cha s� nieco ryzykowne. Ale przedstawi�a mi wcze�niej pewien domys� i poprosi�a o zgod� na jego weryfikacj�. Otrzyma�a moj� ograniczon� aprobat�.

Ignoruj�c sennych gospodarzy i nie zdaj�c na bie��co relacji, Cha mog�a prowadzi� poszukiwania o wiele szybciej, jednak rezultat by� wci�� negatywny. W �adnym schowku nie by�o rozbitka, doros�ego czy ma�ego, a z panelu wydobywa� si� tylko zapach glyttu, kt�ry nigdy nie nale�a� do jej ulubionych.

Niemniej pr�by odwr�cenia od niej kapita�skiego gniewu wywo�a�y tak wielki przyp�yw wdzi�czno�ci, �e empata musia� chyba poczu� go na odleg�o��. Nie wtr�caj�c si� do ich rozmowy, Sommaradvanka zacz�a przeszukiwa� trzecie i ostatnie pomieszczenie.

��Tak czy owak, przyjacielu Fletcher, odpowiedzialno�� za wszystko, co si� teraz dzieje na tamtym statku, spoczywa nie na tobie, lecz na mnie � rzek� tymczasem Prilicla.

��Wiem, wiem � zgodzi� si� z irytacj� kapitan.�� Na miejscu katastrofy dowodzenie przejmuje kierownik zespo�u medycznego. W tej sytuacji mo�esz rozkazywa� dow�dcy statku Korpusu, a on zobowi�zany jest pos�ucha�. Co innego technik drugiej klasy Cha Thrat. Jej te� mo�esz rozkazywa�, ale w�tpi�, aby cokolwiek z tego wynik�o.

Zapad�a kolejna chwila ciszy przerwana tym razem przez sam obiekt dyskusji.

��Sko�czy�am przeszukiwa� kabiny. Wszystkie trzy s� analogicznie wyposa�one i rozplanowane, ale w �adnej nie ma brakuj�cego FGHJ. Niemniej zauwa�y�am, �e pierwsza i druga kabina maj� wsp�ln� �cian�, podobnie jak druga i trzecia. Pierwsza i trzecia wszak�e s� oddzielone dodatkowo kr�tkim korytarzem biegn�cym ku �rodkowi statku. Za nim musi by� jeszcze jeden magazyn, prawdopodobnie do�� du�y i r�wnie szeroki jak wewn�trzne �ciany wszystkich trzech kabin. Mo�liwe, �e nasz rozbitek kryje si� w�a�nie tam.

��Nie s�dz� � powiedzia� Fletcher.�� Czujniki m�wi�, �e to ca�kiem puste pomieszczenie, nie wi�ksze ni� po�owa kabiny i pe�ne kabli oraz przewod�w, zapewne linii przesy�owych biegn�cych do kabin. M�wi�c �puste�, chcia�em powiedzie�, �e nie ma tam �adnego wi�kszego metalowego obiektu, chocia� materia organiczna mo�e by� obecna, je�li jest sk�adowana w niemetalowych pojemnikach. Niemniej gdyby to by�a istota o masie i temperaturze �ywego FGHJ, niewa�ne, czy poruszaj�cego si� czy nie, na pewno by�oby j� wida�. Wszystko wskazuje, �e to tylko kolejny magazyn. Jednak nie w�tpi�, �e i tak go przeszukasz. Cha z trudem zignorowa�a ton kapitana.

��Podczas wst�pnego przeszukania tego miejsca spojrza�am tylko w g��b korytarza i zobaczy�em �lep� �cian� z czym�, co mylnie wzi�am za �le dopasowany panel. Usprawiedliwia mnie fakt, �e nie ma tu �adnego uchwytu ani klamki, po bli�szych ogl�dzinach widz� bowiem, �e s� to uchylone lekko do �rodka drzwi. Skaner pokazuje, �e zamkn�� je mo�na tylko od wewn�trz. W��czam kamer� i otwieram drzwi.

W �rodku panowa� ba�agan powi�kszany przez brak grawitacji. Trudno by�o dojrze� cokolwiek przez unosz�ce si� w powietrzu �mieci. Mocno pachnia�o glyttem.

��Nie mamy wyra�nego obrazu � powiedzia� Fletcher.�� Co� znajduj�cego si� bardzo blisko obiektywu przes�ania wi�kszo�� pola widzenia. Zamocowa�a� kamer� jak nale�y czy mo�e widzimy fragment twojego ramienia?

��Nie, panie kapitanie � odpar�a jak najbardziej regulaminowo.�� W pomieszczeniu nie ma ci��enia i unosi si� w nim wiele p�askich, mniej wi�cej okr�g�ych w przekroju przedmiot�w. Wydaj� si� pochodzenia organicznego, wszystkie niemal takie same, ciemnoszare z jednej strony i nakrapiane jasno z drugiej. Przypuszczam, �e to p�produkty spo�ywcze, kt�re wylecia�y z niedomkni�tego pojemnika, albo sta�e odchody podobne do tych, kt�re znalaz�am w kabinach, wyschni�te ju� i cz�ciowo pozbawione koloru. Pr�buj� odsun�� je, aby przej�� dalej.

Zdj�ta obrzydzeniem zacz�a odpycha� obiekty �rodkowymi ko�czynami, bo tylko te by�y nadal w r�kawiczkach. Nie otrzyma�a �adnej odpowiedzi z Rhabwara.

��Na �cianach i suficie widz� nieregularne, g�bczaste naro�le � m�wi�a, przesuwaj�c kamer�, aby pokaza� to, co stara�a si� opisa�. � Z tego co widz�, ka�da z nich jest innej barwy, chocia� wszystkie s� wyblak�e, a pod nimi znajduj� si� kr�tkie, wy�cie�ane �awki. Na poziomie pod�ogi widz� trzy takie same panele jak w innych pomieszczeniach. Te placki unosz� si�, gdzie tylko spojrze�, ale w rogu przy suficie dryfuje co� wi�kszego� To FGHJ!

��Nie rozumiem, dlaczego skanery go nie wykry�y � rzek� Fletcher. Nale�a� do kapitan�w, kt�rzy zawsze wymagaj� od swojej za�ogi najwy�szej skuteczno�ci i ka�d� awari� traktuj� jak osobist� zniewag�.

��Dobra robota, przyjaci�ko Cha � ucieszy� si� Prilicla.�� Teraz szybko, przesu� go do wyj�cia. Zaraz b�dziemy u ciebie z noszami. Jaki jest og�lny obraz kliniczny?

Sommaradvanka przysun�a si� bli�ej i odepchn�a kolejne placki.

��Nie widz� �adnych obra�e�, nawet najmniejszych, ani zewn�trznych oznak choroby. Jednak ten FGHJ jest inny. Wydaje si� chudszy i s�abiej umi�niony. Sk�ra jest bardziej pomarszczona, kopyta wyblak�e i pop�kane. W�osy ma siwe. Jest chyba o wiele starszy od tamtych. Mo�e to w�adca statku, kt�ry ukry� si� tutaj, aby unikn�� losu reszty za�ogi��� Urwa�a nagle.

��Przyjaci�ko Cha, dlaczego tak uwa�asz? Co si� z tob� dzieje?

��Nic si� nie dzieje � odpar�a Cha Thrat, dochodz�c do siebie po rozczarowaniu.�� Z�apa�am ju� tego FGHJ. Nie ma co si� spieszy�. Nie �yje.

��To wyja�nia, dlaczego umkn�� czujnikom � powiedzia� Fletcher.

��Przyjaci�ko Cha, jeste� ca�kiem pewna?�� spyta� empata.�� Ci�gle czuj� obecno�� g��boko nieprzytomnego umys�u.

Cha przyci�gn�a za�oganta bli�ej, aby si�gn�� do niego g�rnymi ko�czynami.

��Niska temperatura cia�a. Otwarte oczy. Brak reakcji �renic na �wiat�o. Nie wyczuwam zwyk�ych funkcji �yciowych. Niestety, naprawd� nie �yje��� Umilk�a, spojrzawszy na g�ow� istoty.�� Ale chyba wiem, co go zabi�o! Na karku. Widzicie?

��Niezbyt � odpar� Prilicla, czuj�c na pewno jej narastaj�ce podniecenie i strach.�� To chyba jeden z tych plack�w.

��Te� tak z pocz�tku my�la�am. S�dzi�am, �e kt�ry� przyczepi� si� przypadkiem, ale nie. To co� znalaz�o si� tam rozmy�lnie i zakotwiczy�o za pomoc� wyrostk�w rosn�cych na kraw�dzi dysku. Teraz, gdy im si� przygl�dam, widz�, �e wszystkie maj� takie wyrostki, a s�dz�c po ich d�ugo�ci, potrafi� bardzo g��boko zakotwiczy� si� w potylicy. To jest albo by�o �ywe i mo�e by� odpowiedzialne za�

��Wyno� si� stamt�d!�� rzuci� jej Fletcher.

��Natychmiast!�� doda� Prilicla.

Cha Thrat pu�ci�a ostro�nie zw�oki, zdj�a kamer� i przyczepi�a j� magnetycznymi przylgami do �ciany. Wiedzia�a, �e zesp� medyczny b�dzie chcia� si� przyjrze� bli�ej temu osobliwemu zjawisku, �eby zdecydowa�, co w�a�ciwie z nim zrobi�. Potem odwr�ci�a si� ku wyj�ciu, kt�re nagle wyda�o jej si� bardzo odleg�e.

Dyski unosi�y si� na jej drodze niczym pole minowe. Niekt�re z nich porusza�y si� ci�gle, mo�e pchni�te wcze�niej przez ni�, mo�e za� samodzielnie. Widzia�a je pod rozmaitymi k�tami. G�adkie, nakrapiane spody, szare i pomarszczone grzbiety, kraw�dzie z fr�dzlami bezw�adnych macek�

Tak bardzo zaj�ta by�a poszukiwaniami FGHJ � a, �e nie obejrza�a dok�adnie tych obiekt�w, kt�re wcze�niej wzi�a za placki albo wysuszone odchody. Nadal nie wiedzia�a, co to jest, chocia� pojmowa�a, jakie spustoszenie potrafi� wywo�a� w wysoce inteligentnych umys�ach.

Wizja drapie�nika, kt�ry nie po�era ofiary, tylko pasie si� jej rozumem, by�a czym� ob��kanym. Cha ba�a si� dotyka� dysk�w, ale by�o ich za wiele, aby je wszystkie omin��. Pomy�la�a jednak, �e je�li kt�ry� wejdzie jej w drog�, uderzy. Uderzy z ca�ej si�y.

��Dobrze panujesz nad strachem � rozleg� si� w s�uchawkach g�os Prilicli.�� Poruszaj si� wolno i ostro�nie i nie�

Skrzywi�a si�, us�yszawszy nagle wysoki pisk informuj�cy, �e zbyt wiele os�b pr�bowa�o rozmawia� z ni� r�wnocze�nie za pomoc� autotranslatora. Zaraz jednak poj�a, �e to kapitan przej�� kontakt.

��Za tob�! � zawo�a�. Ale by�o ju� za p�no.

Skupiona na tym, co dzia�o si� przed ni� i po bokach, gdzie jej zdaniem czai�o si� najwi�ksze niebezpiecze�stwo, zapomnia�a o ty�ach. Gdy poczu�a na karku zdumiewaj�co lekkie dotkni�cie, po kt�rym nast�pi�o nieznaczne odr�twienie tej okolicy, pomy�la�a bezwiednie, �e wida� dysk znieczula j� przed zapuszczeniem macek. Skierowa�a jedno oko do ty�u i odruchowo unios�a g�rne ko�czyny, aby odepchn�� dysk, kt�ry oderwa� si� od martwego FGHJ � a i pr�bowa� wrosn�� w ni�. Jednak macki tylko zamacha�y s�abo, jakby zabrak�o im si�.

Reszta jej cia�a te� s�ab�a albo zaczyna�a si� zwija� miotana skurczami, jak zdarza si� to przy powa�nych uszkodzeniach m�zgu. Przez g�ow� przebieg�a jej my�l, �e musi to by� niemi�y widok dla jej przyjaci�.

��Walcz, Cha!�� rozleg� si� nagle g�os Murchison.�� Cokolwiek to robi, stawiaj op�r! Jeste�my ju� w drodze.

Doceni�a trosk� w g�osie patolog, ale j�zyk nie pracowa� ju� jak nale�y, a szcz�ki zacisn�y si� spazmatycznie i nie mog�a odpowiedzie�. Ca�e cia�o opanowa�y mimowolne skurcze, robi�o jej si� na zmian� zimno i gor�co, czu�a b�l albo mi�� pieszczot� na niekt�rych obszarach sk�ry. Wiedzia�a, �e co� bada centralny uk�ad nerwowy, aby dowiedzie� si�, jak funkcjonuje jej organizm, i zapewne przej�� nad nim kontrol�.

Stopniowo miotaj�ce ni� skurcze zanik�y i mog�a wznowi� w�dr�wk� do wyj�cia. Obiektyw kamery pod��a� za ni�. Gdy dotar�a do drzwi, zatrzasn�a je i zablokowa�a doskonale znany sobie nagle zamek.

��Co robisz?�� spyta� ostro Fletcher.

Przecie� wida�, �e zablokowa�am drzwi od �rodka, pomy�la�a ze z�o�ci� Cha. Zapewne kapitan zamierza� spyta�, dlaczego to zrobi�a. Chcia�a odpowiedzie�, ale nie mog�a wykrztusi� s�owa. Bez w�tpienia jednak zrozumiej�, �e nie �yczy sobie� �e oboje nie �ycz� sobie, aby im przeszkadzano.

Znowu wszyscy pr�bowali m�wi� do niej r�wnocze�nie i musia�a zsun�� nieco s�uchawki, bo pisk nie pozwala� jej zebra� my�li. Kamera nadal pod��a�a za ni� i w ko�cu musieli zrozumie�, co robi, bo ha�as umilk� i rozleg� si� tylko jeden g�os.

��Przyjaci�ko Cha, wys�uchaj mnie uwa�nie. Zosta�a� zaatakowana przez jakiego� paso�yta, kt�ry wczepi� si� w ciebie. Twoja emanacja emocjonalna zmienia si�. Postaraj si� oderwa�, zanim zrobi si� jeszcze gorzej.

��Wszystko w porz�dku � zaprotestowa�a Cha.�� Naprawd�, nic mi nie jest. Zostawcie mnie sam�, a��

��Jednak twoje my�li i odczucia nie nale�� ju� do ciebie � przerwa�a jej Murchison.�� Walcz, do cholery. Nie tra� kontroli nad swoim umys�em. Albo postaraj si� chocia� otworzy� drzwi, by�my nie marnowali czasu na ich przepalanie.

��Nie � sprzeciwi� si� kapitan.�� Przykro mi, ale �adne z tych stworze� nie opu�ci statku.

Wywi�za�a si� sprzeczka, kt�ra znowu prze�adowa�a obwody autotranslatora, nie mog�a im wi�c odpowiedzie�. Nadal jednak s�ysza�a to i owo, szczeg�lnie gdy Fletcher odzywa� si� swoim g�osem w�adcy.

Kapitan przypomina� im obowi�zuj�ce w takich przypadkach regu�y �cis�ej kwarantanny i co chwila wzywa� Prilicl�, aby ten potwierdzi� jego s�owa. Dowodzi�, �e napotkali now� form� �ycia, istot� wch�aniaj�c� pami��, inteligencj� i osobowo�� ofiary, a zostawiaj�c� tylko pust� skorup�, bezrozumne zwierz�. Co wi�cej, s�dz�c po zachowaniu Cha, by� to paso�yt zdolny do szybkiej adaptacji i przejmowania kontroli nawet nad nie znanymi sobie organizmami.

Po paru chwilach nikt ju� nie pr�bowa� mu przerywa�.

��To znaczy, �e nie jest to organizm z planety FGHJ. M�g� si� dosta� na pok�ad wsz�dzie po drodze i potrafi obezw�adni� ka�d� inteligentn� ras� Federacji! Nie wiem, co nim kieruje ani dlaczego wysysa rozum swoich ofiar, zamiast �ywi� si� ich cia�em, i nie chc� nawet o tym my�le�. Ani o tym, jak czy w jakim tempie potrafi si� rozmna�a�. W tamtym pomieszczeniu znajduj� si� tych istot dziesi�tki, a przy tym s� one na tyle ma�e, �e mog� si� ukry� w dowolnym zakamarku statku. Dop�ki nie dotrze do nas odpowiednio chroniony i wyposa�ony zesp� dekontaminacyjny, musz� zamkn�� szczelnie r�kaw i pilnowa�, �eby nikt go nie otworzy�. To co� ca�kiem nowego, co wymyka si� naszemu do�wiadczeniu. Mo�liwe, �e Szpital zaleci nawet zniszczenie ca�ego statku razem z zawarto�ci�. Je�li pomy�licie chwil� � doda� wyra�nie przygn�biony � sami zrozumiecie, �e nie mo�emy ryzykowa� przeniesienia tej formy �ycia na nasz statek ani tym bardziej do Szpitala.

Zapad�a d�u�sza cisza. Za�oga trawi�a s�owa kapitana, Cha za� zastanawia�a si� nad dziwnym zdarzeniem, kt�re sta�o si� jej udzia�em. Czu�a, �e to jeszcze nie koniec�

Pr�buj�c pom�c Khone�owi, do�wiadczy�a po��czenia, podczas kt�rego obca osobowo�� najecha�a w pewien spos�b jej umys�, ale go nie opanowa�a. Prze�y�a wstrz�s tym g��bszy, �e Gogleskanin przekaza� jej tak�e my�li i wspomnienia osoby trzeciej, z kt�r� po��czy� si� wcze�niej. Jednak teraz by�o ca�kiem inaczej. Jestestwo, kt�re nawi�za�o z ni� kontakt, by�o �agodne i wspiera�o j�, a ca�e zjawisko wydawa�o si� niemal przyjemne, jak co�, na co czeka si� z ut�sknieniem ca�e �ycie. Podobnie jak ona wcze�niej, obcy wydawa� si� mocno zmieszany i zaskoczony zawarto�ci� jej umys�u, kt�ry tylko w cz�ci by� sommaradva�ski, a poza tym w jaki� spos�b r�wnie� gogleska�ski i ludzki. Przez to w�a�nie mia� k�opoty z kontrolowaniem jej cia�a. Nadal jeszcze nie by�a pewna intencji tej istoty, ale wiedzia�a, �e na pewno wci�� jest sob� i �e z ka�d� sekund� dowiaduje si� coraz wi�cej o dziwnym stworzeniu.

W ko�cu Murchison przerwa�a cisz�.

��Mamy ci�kie skafandry i palniki. Sami mo�emy wyczy�ci� to pomieszczenie i spali� wszystkie paso�yty ��cznie z tym, kt�rzy uczepi� si� karku Cha, a potem zabra� Sommaradvank� tutaj, na leczenie. O ile co� jeszcze z niej zosta�o. Ekipa ze Szpitala doko�czy potem robot�

��Nie � zaprotestowa� kapitan.�� Je�li ktokolwiek z was p�jdzie na tamten statek, nie b�dzie ju� m�g� wr�ci�.

Cha Thrat nie chcia�a w��cza� si� do rozmowy, gdy� musia�aby w�wczas oderwa� si� od tego, co zajmowa�o j� najbardziej: ws�uchiwania si� w obc� istot�. Zamiast tego pomacha�a �rodkowymi ko�czynami, daj�c Znak Oczekiwania. Poniewczasie poj�a, �e nie mogli go zrozumie�, i unios�a jedn� mack� w ludzkim odpowiedniku tego gestu.

��Przyznaj�, �e si� gubi� � powiedzia� nagle Prilicla.�� Przyjaci�ka Cha nie czuje b�lu ani nie cierpi z powodu stresu, Bardzo czego� chce, ale emanacja charakterystyczna jest dla kogo�, kto pragnie zachowa� spok�j i kontrol� nad emocjami.

��Ale jak� kontrol�? � odezwa�a si� Murchison.�� Popatrzcie na jej r�ce. Zapominacie, �e to ju� nie s� jej odczucia ani emocje�

��Przyjaci�ko Murchison, nie ty jeste� tutaj empat� � upomnia� j� jak naj�agodniej Prilicla.�� Przyjaci�ko Cha, spr�buj si� odezwa�. Czego od nas chcesz?

Najch�tniej powiedzia�aby im, aby przestali gada� i zostawili j� w spokoju, ale bardzo potrzebowa�a ich pomocy, a taka odpowied� wywo�a�aby zaraz lawin� pyta� i niepotrzebne zamieszanie. W g�owie szala� jej huragan my�li i wspomnie�. Nowy mieszkaniec zachowywa� si� jak intruz zagubiony w nie znanym sobie, wielkim i bogato umeblowanym, ale kiepsko o�wietlonym domu. Co rusz wpada� na jaki� sprz�t. Niekt�re bada� dok�adnie, od innych czym pr�dzej si� odsuwa�. To nie by� dobry czas, aby zostawia� Cha Thrat sam�.

Jednak gdyby odpowiedzia�a na kilka ich pyta�, przynajmniej na tyle, aby ucichli i zrobili to, czego chce� Tak, to powinno by� dobre rozwi�zanie.

��Nic mi nie grozi � stwierdzi�a z wahaniem.�� Nic mi nie jest. Mog� w dowolnej chwili odzyska� kontrol� nad swoim cia�em i umys�em, ale postanowi�am na razie tego nie robi�, �eby nie ryzykowa� zerwania kontaktu na zbyt d�ugo. Zale�y mi, aby jak najszybciej do��czyli do mnie starszy lekarz Prilicla i patolog Murchison. FGHJ nie s� ju� wa�ni. Nie trzeba ju� szuka� anestetyku ani dalszych rozbitk�w, poniewa��

��Nie!�� Fletcher przerwa� jej z tak� pasj�, jakby zaraz co� mia�o go trafi�. � To s� inteligentne paso�yty. S�yszycie, jak pr�buj� przekona� was jej ustami, �eby�cie do niej poszli? Nie w�tpi�, �e gdy was opanuj�, znajdziecie jeszcze lepsze argumenty, �eby i reszta do was do��czy�a albo �eby�my was wpu�cili na Rhabwara, a� wszyscy podzielimy los FGHJ. Nie, nie b�dzie kolejnych ofiar.

Cha stara�a si� go nie s�ucha�, zbyt wiele my�li bowiem niepokoi�o obcego i nie pozwala�o na swobodn� komunikacj�. Bardzo ostro�nie unios�a �rodkow� tyln� ko�czyn� i wskaza�a dysk du�ym palcem.

��To jest rozbitek � powiedzia�a.�� Jedyny ocala�y.

Nagle poczu�a, jak obcy zaczyna emanowa� rado�ci�, jakby cho� trocheja wreszcie zrozumia�. Niespodziewanie odkry�a, �e mo�e ju� m�wi� bez obawy, �e kontakt si� urwie, a obcy os�abnie, mo�e nawet umrze przyczepiony do niej.

��Jest bardzo chory � podj�a.�� Mo�e jednak na kr�tko zachowa� przytomno�� i zdolno�� ruchu. Tak w�a�nie o�y�, gdy tu wesz�am, i podj�� ostatni�, desperack� pr�b� uzyskania pomocy dla swoich przyjaci� i ich gospodarzy. Pierwsze, nieporadne wysi�ki spowodowa�y moje drgawki, ale to ju� min�o. A w ci�gu kilku ostatnich minut poj��, �e tylko on ocala�.

Nikt, nawet kapitan, nie pr�bowa� ju� jej przerywa�.

��Potrzebuj� Prilicli, aby zbada� jego stan z niewielkiej odleg�o�ci, i Murchison, aby obejrza�a martwych i odkry�a, co ich zabi�o. To pozwoli�oby znale�� lekarstwo, zanim stan tego ostatniego pogorszy si� tak bardzo, �e nie b�dzie ju� dla niego ratunku.

��Nie � powt�rzy� Fletcher.�� To �adna opowie��, ciekawa na pewno dla wszystkich znawc�w ksenomedycyny, ale mo�e te� by� podst�pem obliczonym na zyskanie kontroli nad kolejnymi naszymi lud�mi. Przykro mi, ale nie mo�emy ryzykowa�.

��Przyjaciel Fletcher ma sporo racji � powiedzia� Prilicla.�� Sama wiesz, �e trudno si� z nim nie zgodzi�, bo na w�asne oczy widzia�a� stan, w jakim znale�li si� FGHJ po tym, jak paso�yty ich opu�ci�y. Przykro mi, przyjaci�ko Cha, ale te� musz� odm�wi�.

Sommaradvanka zamilk�a na chwil�, szukaj�c czego�, co by ich przekona�o. Nie przypuszcza�a, �e ma�y empata zdob�dzie si� na tak� stanowczo��.

��Fizycznie te stworzenia s� do�� nieporadne i bez trudu mog�abym zdj�� obcego, aby udowodni�, �e nade mn� nie panuje, ale to by go zapewne zabi�o � powiedzia�a w ko�cu.�� Niemniej, je�li zademonstruj� koordynacj� ruchow�, wychodz�c st�d i schodz�c cztery poziomy ni�ej, gdzie znajd� si� wystarczaj�co daleko od wp�ywu FGHJ, to czy Prilicla sk�onny b�dzie sprawdzi�, z kim mamy do czynienia? Przekona si� wtedy, �e to inteligentna i cywilizowana istota, a nie drapie�nik, i �e niepotrzebnie tak panicznie si� go boicie.

��Cztery poziomy ni�ej to b�dzie tu� obok r�kawa��� zacz�� kapitan, ale Prilicla mu przerwa�.

��Owszem, mog� wyczu� r�nic�, przyjaci�ko Cha. Wystarczy, je�li b�d� do�� blisko. Spotkam si� tam z tob�.

Znowu zapiszcza�o w s�uchawkach, a po paru chwilach da� si� s�ysze� g�os Prilicli.

��Przyjacielu Fletcher, jako starszy lekarz ponosz� odpowiedzialno�� za sprawdzenie, czy istota uczepiona karku Cha Thrat nie jest jednak pacjentem. Niemniej, poniewa� nale�� do rasy, kt�ra s�ynie w ca�ej Federacji z ostro�no�ci i braku odwagi, zachowam wszystkie mo�liwe �rodki bezpiecze�stwa. Cha, nakieruj kamer� na drzwi. Je�li kt�rakolwiek z tych istot spr�buje przemkn�� si� za tob�, wracam zaraz na Rhabwara i zamykam r�kaw. Czy to jasne?

��Tak.

��Je�li w trakcie spotkania zdarzy si� cokolwiek podejrzanego, nawet gdybym unikn�� opanowania i nadal wydawa� si� sob�, Fletcher zamknie r�kaw i ob�o�y statek kwarantann�. Potrzebujemy jak najwi�cej danych o tej formie �ycia, opowiadaj wi�c, prosz�. Nagrywamy wszystko. Ja tymczasem id� ju� do �luzy.

��A ja z tob� � powiedzia�a Murchison.�� Przy za�o�eniu �e to jedyny ocalony, a zarazem ca�kiem nowa inteligentna rasa i by� mo�e przysz�y cz�onek Federacji, Thorny przejdzie po mnie wszystkimi sze�cioma nogami, je�li pozwol� tej istocie umrze�. Danalta i Naydrad zostan� tutaj i b�d� obserwowa� rozw�j wydarze� na ekranie. By� mo�e b�dziemy potrzebowali specjalnego sprz�tu. A na wypadek gdyby okaza�o si�, �e to male�stwo nie jest tak przyjazne, jak zapewnia nas Cha Thrat, dodam te� do torby ci�ki palnik, aby broni� twoich ty��w.

��Dzi�kuj�, przyjaci�ko Murchison, ale nie.

��Ale� tak, starszy lekarzu. Z ca�y szacunkiem. Jeste� wy�szy rang�, ale nie masz do�� musku��w, aby mnie zatrzyma�.

��Je�li chcesz wyczu� jakie� emocje, pospiesz si�. Pacjent s�abnie i naprawd� pilnie potrzebuje pomocy � odezwa�a si� zniecierpliwiona Cha.

Fletcher sprzeciwi� si� zaraz nieuprawnionemu, jego zdaniem, u�yciu s�owa �pacjent�, ale Cha Thrat zignorowa�a jego uwag� i, jak umia�a najlepiej, zacz�a przedstawia� to, co obcy z takim wysi�kiem jej przekaza�: histori� tego konkretnego osobnika i ca�ego jego gatunku.

Przyby� z planety, kt�r� niemal wszystkie gatunki uzna�yby za pi�kn�. By�a na tyle spokojna, �e wi�kszo�� zwierz�t nie musia�a na niej walczy� o przetrwanie i z tego powodu nie wytworzy�a inteligencji. Jednak od najdawniejszych czas�w, gdy �ycie rozwija�o si� tam jeszcze tylko w oceanie, r�ne gatunki nauczy�y si� wi�za� z innymi, tworz�c zwi�zki symbiotyczne, w kt�rych gospodarz by� kierowany ku lepszym �r�d�om po�ywienia, a w zamian zapewnia� s�abemu i wzgl�dnie ma�emu paso�ytowi ochron� oraz transport ku miejscom, gdzie i dla niego dawa�o si� znale�� co� do jedzenia. Praktyka ta przetrwa�a wyj�cie na l�d i powstanie nowych gatunk�w, a w ko�cu paso�yty wyewoluowa�y w nader inteligentny gatunek.

Najwcze�niejsze zapiski wspomina�y o daremnych pr�bach rozbudzenia rozumu tak�e w r�nych gatunkach nosicieli. Pochodz�ce z tej samej planety FGHJ by�y za spraw� swej zdolno�ci do pracy wynoszone w r�nych materia�ach ponad wszystkie inne.

Nadal jednak musia�y by� ca�y czas kierowane przez paso�yta, co wielu nie satysfakcjonowa�o. Coraz cz�ciej pojawia�y si� zatem g�osy, aby znale�� wreszcie takiego nosiciela, kt�ry b�dzie partnerem, istot� zdoln� do debat i podsuwania nowych idei, a nie organicznym narz�dziem, kt�re tylko widzi, s�yszy i umie wykonywa� rozkazy.

Z pomoc� takich w�a�nie �narz�dzi� zbudowali miasta, fabryki i statki, na kt�rych op�yn�li sw�j �wiat, nast�pnie wzlecieli w powietrze, a ostatecznie wyruszyli w pustk� mi�dzygwiezdn�. Jednak miasta, tak jak statki kosmiczne, chocia� funkcjonalne, pozbawione by�y uroku, gdy� powsta�y dla istot nie znaj�cych poczucia pi�kna, istot, kt�re ceni�y tylko wygod� i do �ycia potrzebowa�y wy��cznie �ywno�ci, ciep�a oraz regularnych kontakt�w seksualnych. By�y wystarczaj�co cennymi narz�dziami, aby o nie dba�, i wiele spo�r�d nich darzono mi�o�ci� podobn� do tej, kt�r� ludzie obdarzaj� ulubionego domowego zwierzaka.

Paso�yty te� mia�y swoje potrzeby, te jednak pod �adnym wzgl�dem nie przypomina�y zwierz�cych potrzeb nosicieli. Zdrowie psychiczne paso�yt�w wymaga�o wr�cz, aby czasem porzucali swoje miejsce i wiedli w�asne �ycie. Zwykle dzia�o si� to w nocy, kiedy narz�dzia nie by�y potrzebne i mo�na by�o wie�� je bezpiecznie w jakim� miejscu. W ten spos�b po�r�d brzydoty miast powsta�y ma�e oazy pi�kna i cywilizacji, w kt�rych zak�adano rodziny i dystansowano si� od wszystkiego, co by�o w�a�ciwe nosicielom.

Od dawna znano zasad�, �e �adna istota ani kultura nie uniknie stagnacji, je�li nie b�dzie wychodzi� poza sw�j kr�g rodzinny, swoj� grup� plemienn� czy poza sw�j �wiat. W poszukiwaniu innych istot inteligentnych, podobnych albo i niepodobnych do nich, symbionci odwiedzili planety kr���ce wok� wielu obcych s�o�c, za�o�yli nawet ma�e kolonie, ale nigdzie nie odkryli rozumu. Zawsze trafiali tylko na zwierz�ta, kt�re stawa�y si� ich nowymi nosicielami.

Poniewa� nie cierpieli, gdy dotyka�y ich ko�czyny zwierz�t, nauki medyczne rozwin�li niemal tylko o tyle, o ile dotyczy�y schorze� nosicieli. Nie znali chirurgii. Skutek by� taki, �e gdy kt�ry� z nosicieli zaczyna� chorowa�, to � nawet je�li nie by�o to nic powa�nego � jego paso�yt nierzadko umiera�.

Cha Thrat przerwa�a na chwil� i unios�a jedn� z g�rnych ko�czyn, aby podtrzyma� paso�yta. Czu�a, jak wyrostki os�abionego stworzenia wysuwaj� si� z wolna. S�ysza�a ju� nadchodz�cych ni�szym pok�adem Prilicl� i Murchison.

��To w�a�nie sta�o si� na ich statku � podj�a w�tek.�� Nosiciele z�apali jak�� ma�o gro�n�, os�abiaj�c� ich infekcj�, ale po okresie gor�czkowania wyzdrowieli. Paso�yty za�, poza tym jednym, zgin�y. Zanim jednak wr�ci�y do w�asnych kwater, aby tam odej��, umie�ci�y swoje narz�dzia w miejscach, gdzie by� dost�p do �ywno�ci i gdzie zwierz�ta te nie powinny zrobi� sobie krzywdy. Mieli nadziej�, �e pomoc nadejdzie w por�, aby je uratowa�. Ten, kt�ry okaza� si� cz�ciowo odporny na chorob�, zadba�, aby ratownicy nie mieli k�opotu z wej�ciem na statek, wystrzeli� boj� i wr�ci� do gniazda pociesza� umieraj�cych przyjaci�. Jednak wysi�ek ten nazbyt wyczerpa� jego nosiciela, ulubionego mimo podesz�ego wieku FGHJ � a, i stworzenie umar�o w gnie�dzie na zawa� serca. Tymczasem sygna� boi alarmowej zwabi� nie ich bratni statek, tylko Rhabwara � doda�a na koniec.�� Reszt� za� znamy.

Prilicla nic nie powiedzia�, a Murchison przesun�a si� w bok. W r�ku trzyma�a cienki palnik wycelowany w kark Sommaradvanki.

��Musz� jeszcze sprawdzi� go skanerem, ale powiedzia�abym, �e to typ DTRC � odezwa�a si� nieco nerwowo patolog.�� Bardzo podobny do symbiont�w DTSB, kt�re FGLI nosz� do pomocy w mikrochirurgii. W tamtych przypadkach to paso�yty s�u�� ko�czynami, a Traltha�czycy m�zgami, chocia� niekt�re piel�gniarki twierdz�, �e jest odwrotnie�

��Pr�bowa�am oswoi� go z moimi narz�dami mowy, aby m�g� zwraca� si� do was bezpo�rednio � powiedzia�a Cha.�� Jest jednak na to za s�aby i ledwie zachowuje przytomno��, musz� wi�c by� jego rzecznikiem. Wie ju� ode mnie, kim jeste�cie. On nazywa si� Crelyarrel z trzeciej grupy Trennchi, sto siedemdziesi�tej grupy Yau, czterysta �smej podgrupy wielkiej Yilla z Rhiim�w. Nie potrafi� opisa� dok�adnie, co czuje, ale cieszy si� bardzo, �e Rhiimowie nie s� jednak jedynym inteligentnym gatunkiem w Galaktyce, i �a�uje tylko, �e przyjdzie mu umrze� z t� wiedz�. Przeprasza te� za niepok�j i obawy, kt�re wzbudzi��

��Wiem, co czuje � stwierdzi� cicho Prilicla i nagle zala�a ich olbrzymia fala ciep�a, �yczliwo�ci i spokoju.�� Cieszymy si�, �e ci� poznali�my, przyjacielu Crelyarrel. Nie pozwolimy ci umrze�. A teraz chod�, ma�y przyjacielu. Odpoczniesz. Jeste� w dobrych r�kach.

Nie ustaj�c w przekazywaniu emocjonalnego wsparcia, przyst�pi� do organizowania pomocy.

��Od�� ten palnik, przyjaci�ko Murchison, i id� z pacjentem oraz przyjaci�k� Cha do gniazda Rhiim�w. Tam poczuje si� on bezpieczniej, a ty b�dziesz mia�a sporo pracy z jego martwymi przyjaci�mi. Przyjacielu Fletcher, zawiadom Szpital, aby przygotowa� si� na przyj�cie nowej rasy. Przygotuj si� te� na d�ug� transmisj� do Thomnastora. U�o�ymy wiadomo��, gdy tylko b�dziemy mieli jasny obraz kliniczny. Przyjaci�ko Naydrad, czekaj z noszami na wypadek, gdyby�my ich potrzebowali albo gdyby trzeba by�o przetransportowa� cia�a DTRC na Rhabwara do autopsji�

��Nie!�� odezwa� si� kapitan.

Murchison wypowiedzia�a pod jego adresem kilka s��w, kt�re normalnie rzadko by�y u�ywane przez Ziemianki, i przesz�a do rzeczy.

��Kapitanie Fletcher, mamy tu pacjenta w powa�nym stanie, kt�ry jako jedyny ocala� z szalej�cej na pok�adzie zarazy. Zna pan sytuacj� r�wnie dobrze jak ja. Prosz� zrobi� to, o co prosi Prilicla.

��Nie � powt�rzy� kapitan, chocia� jako� mniej pewnie.�� Rozumiem, co czujecie. Ale czy to naprawd� wy? Ci�gle nie przekonali�cie mnie, �e to stworzenie jest niegro�ne. Dobrze pami�tam, jak wygl�da�a za�oga. Mo�e tylko udaje chore? Mo�e opanowa�o was albo przynajmniej wp�ywa na wasze post�powanie? Decyzja o kwarantannie pozostaje w mocy a� do przybycia szefa patologii albo nawet ekipy dekontaminacyjnej. Do tego czasu nikt nie opu�ci statku.

Cha Thrat podtrzymywa�a ju� Crelyarrela a� trzema ma�ymi mackami. Teraz, gdy wiedzia�a w ko�cu, kto to jest, dysk wcale nie wydawa� jej si� obrzydliwy. Wyrostki wisia�y mi�dzy jej palcami, a sk�ra ja�nia�a, coraz bardziej upodabniaj�c si� do wysch�ej tkanki martwych Rhiim�w unosz�cych si� w gnie�dzie. Czy on naprawd� musi umrze�? � pomy�la�a ze smutkiem. Musi umrze� tylko dlatego, �e dwie osoby maj� odmienne zdanie, a ka�da z nich uwa�a, �e ma racj�? Udowodnienie, �e jedna z nich si� myli, szczeg�lnie gdy osob� t� by� w�adca, mog�o mie� dla niej powa�ne konsekwencje. Cha zastanowi�a si�, czy sama nie by�a te� niekiedy zbyt uparta. By� mo�e zazna�aby w �yciu wi�cej rado�ci, gdyby cz�ciej dopuszcza�a mo�liwo��, �e te� potrafi b��dzi�. Tak na Sommaradvie, jak i w Szpitalu.

��Przyjacielu Fletcher � powiedzia� cicho Prilicla.�� jako empata znajduj� si� nieustannie pod wp�ywem wszystkich w moim otoczeniu. Wiem, �e s� istoty, kt�re mog� celowo albo przypadkiem wywo�a� wra�enie nie oddaj�ce ich odczu�. Jednak nie jest mo�liwe, aby jakakolwiek inteligentna istota udawa�a rzeczywiste uczucia. Ka�dy empata przyzna�by mi racj�, ale pan musi mi uwierzy� na s�owo. Rozbitek nie mo�e wyrz�dzi� nikomu krzywdy.

Kapitan milcza� chwil�.

��Przepraszam, starszy lekarzu. Nadal nie jestem w pe�ni przekonany, �e m�wi pan wy��cznie w swoim imieniu i nikt nie kontroluje pa�skiego umys�u, nie mog� zatem wpu�ci� pana na statek.

Cha Thrat uzna�a, �e sytuacja wymaga bardziej zdecydowanego dzia�ania. Prilicla by� stanowczo zbyt �agodny, aby sobie z ni� poradzi�.

��Doktorze Danalta, zechce pan uda� si� do r�kawa i obj�� tam wart�, a nast�pnie, przybieraj�c dowoln� posta�, zniech�ci� ka�dego oficera Korpusu, kt�ry pr�bowa�by zamkn�� przej�cie, rozmontowa� je czy w jakikolwiek inny spos�b zablokowa� ruch w obie strony. Naturalnie, nie posunie si� pan do wyrz�dzenia komukolwiek krzywdy, nie s�dz� te�, aby ktokolwiek spr�bowa� zagrozi� panu broni�, chocia�by dlatego, �e mog�oby to spowodowa� przebicie kad�uba, niemniej�

��Techniku!

Mimo �e kapitan tkwi� na odleg�ym mostku, a zasi�g odczuwania Prilicli by� ograniczony, ma�y empata zadr�a�, odebrawszy emocje Fletchera. Uspokoi� si� dopiero, gdy kapitan znowu zapanowa� nad sob�.

��Dobrze, starszy lekarzu � powiedzia� lodowatym tonem.�� Przy moim sprzeciwie i wy��cznie na pa�sk� odpowiedzialno�� r�kaw pozostanie otwarty. Mo�ecie porusza� si� swobodnie mi�dzy statkiem a pok�adem medycznym, ale reszta jednostki pozostanie zamkni�ta dla was i tego� tego stworzenia, kt�re zwie pan rozbitkiem. Spraw� Cha Thrat, kt�ra dopu�ci�a si� powa�nej niesubordynacji, a by� mo�e nawet nak�ania�a do buntu na pok�adzie, zajmiemy si� p�niej.

��Dzi�kuj�, przyjacielu Fletcher � rzek� Prilicla i wy��czy� mikrofon.�� Co do ciebie za�, przyjaci�ko Cha, wykaza�a� si� wielkim brakiem rozwagi i dopu�ci�a� si� niesubordynacji. Obawiam si�, �e nawet je�li dowiedziemy kapitanowi, �e nasze dzia�ania by�y s�uszne, mo�e on zachowa� wobec ciebie ma�o przyjazne nastawienie, i to do�� d�ugo.

Murchison nie odzywa�a si�, dop�ki nie dotarli do gniazda. Tam zacz�a badania paso�yta skanerem. W pewnej chwili oderwa�a oczy od ekranu i spojrza�a na Cha.

��Jak jedna osoba mo�e narobi� sobie w tak kr�tkim czasie tyle k�opot�w?�� spyta�a ze zdumieniem, ale i sympati�. � Co w ciebie wst�pi�o, Cha?

Prilicla zadr�a� lekko, ale nic nie powiedzia�.

Cha Thrat przyby�a na spotkanie z naczelnym psychologiem punktualnie. Wiedzia�a, �e zdaniem O�Mary przedwczesne pojawienie si� w jego gabinecie jest r�wnie wielkim marnotrawieniem czasu jak sp�nienie. Tym razem jednak to O�Mara si� sp�ni�, po�rednio zreszt� z jej winy. Ziemianin Braithwaite, kt�ry pe�ni� dy�ur w sekretariacie, wyja�ni�, o co chodzi.

��Przepraszam za op�nienie, Cha Thrat � powiedzia�, wskazuj�c g�ow� na drzwi gabinetu O�Mary.�� Niestety, zebranie si� przed�u�a. U szefa jest starszy lekarz Cresk � Sar oraz, wyliczaj�c wed�ug starsze�stwa, pu�kownik Skempton, major Fletcher i porucznik Timmins. Drzwi podobno s� d�wi�koszczelne, ale chwilami s�ysz�, �e rozmawiaj� w�a�nie o tobie.�� U�miechn�� si� ze wsp�czuciem i wskaza� najbli�sze z trzech siedzisk.�� Siadaj. Mo�e uda si� znale�� co� wygodnego w oczekiwaniu na werdykt. Postaraj si� nie niepokoi�. Je�li nie b�dzie ci to przeszkadza�, wr�ci�bym do pracy.

Cha Thrat powiedzia�a, �e w �adnym razie jej to nie przeszkadza, i by�a zdumiona, gdy na ekranie przy zaj�tym przez ni� biurku pokaza�o si� to, co aktualnie absorbowa�o Ziemianina. Wprawdzie nic z tego nie pojmowa�a, ale przynajmniej mia�a zaj�cie. By�a pewna, �e Braithwaite zrobi� tak �wiadomie, aby nie my�la�a tyle o tym, co dzia�o si� w s�siednim pomieszczeniu.

Jako g��wny asystent maga te� musia�a zna� wiele skutecznych zakl��.

Od powrotu do Szpitala Cha Thrat znalaz�a si� w czym� w rodzaju administracyjnej nadprzestrzeni. Dzia� utrzymania nie chcia� od niej dok�adnie nic, w�adca Rhabwara zapomnia� jakby o jej istnieniu, personel medyczny za� zacz�� okazywa� jej sympati� i trosk�, chocia� troch� przypomina�o to podej�cie do pacjenta, kt�ry nie mia� zbyt d�ugo zabawi� na oddziale.

Oficjalnie nie by�o dla niej �adnego zaj�cia, ale prywatnie nigdy jeszcze nie by�a tak zapracowana.

Diagnostyk Conway nie kry� zadowolenia z tego, co zrobi�a na Goglesk, i zach�ca� j� do jak najcz�stszych odwiedzin u Khone�a. Tylko oni dwoje mogli podej�� do pacjenta na tyle blisko, �eby go dotkn��, chocia� trzeba przyzna�, �e sytuacja zmienia�a si� z wolna na lepsze. Przy cichym wsparciu naczelnego psychologa i Prilicli zbli�ano si� ma�ymi krokami do znalezienia sposobu, kt�ry pozwoli�by uwolni� Gogleskan od ich uwarunkowania. Ees � Tawn pracowa� tymczasem nad miniaturow� zag�uszark�, kt�ra mog�aby zosta� wszczepiona pacjentowi i kt�ra w��cza�aby si� na milisekundy przed atakiem, uniemo�liwiaj�c zainicjowanie po��czenia.

CMara ostrzega�, �e na pe�ne rozwi�zanie problemu trzeba b�dzie poczeka� wiele pokole� i �e Khone zapewne nigdy nie b�dzie si� czu� dobrze w czyjej� obecno�ci, ale jego dziecko wydawa�o si� ju� ca�kiem zadowolone z towarzystwa obcych os�b.

Thornnastorowi i Murchison uda�o si� wyizolowa� gen odpowiedzialny za chorob� Crelyarrela, chocia� jak przyznali Cha, rozbitek przetrwa� na statku przede wszystkim dzi�ki w�asnej odporno�ci. Obecnie ma�y symbiont wraca� do si� i zaczyna� si� troszczy� o stan przewiezionych wraz z nim FGHJ. Dopytywa� si� nawet, kiedy b�dzie mo�na przywie�� do Szpitala wi�cej Rhiim�w, aby zaj�li si� nosicielami.

Podobne pytania stawia�a wizytuj�ca grupa oficer�w Korpusu, kt�rzy w og�le nie byli zainteresowani niedawn� niesubordynacj� Cha na Rhabwarze. Mo�e nawet o niej nie s�yszeli. Byli z pionu kontakt�w i badali statek, by zdoby� jak najwi�ksz� wiedz� o Rhiimach. Chcieli pozna� po�o�enie ich rodzinnej planety i wszystko, co mog�o si� przyda� przed oficjalnym zaproszeniem nowej rasy do Federacji. Bardzo nalegali na rozmow� z rozbitkiem.

Crelyarrel a� si� pali� do wsp�pracy, problemem by�o jednak porozumiewanie si�. Jego gatunkowi wystarcza�y dotyk i telepatia, kt�ra jednak nie dzia�a�a tak dobrze w przypadku innych gatunk�w. Nie by� te� jeszcze wystarczaj�co silny, aby przej�� pe�n� kontrol� nad nosicielem, i na razie nie mo�na by�o zaprogramowa� komputera translacyjnego na j�zyk u�ywany przez FGHJ.

Wprawdzie godzono si�, �e Rhiimowie to wysoce inteligentne i cywilizowane istoty, nikt wszak�e jako� nie by� sk�onny udost�pni� DTRC swojego cia�a, nawet tymczasowo. Podej�cie to by�o zreszt� odwzajemniane. Jedyn� osob�, kt�r� Crelyarrel got�w by� w tej roli zaakceptowa�, pozosta�a Cha. Oczywi�cie za ka�dym razem pyta� j� o zgod�.

W ten spos�b ci�gle gdzie� j� wzywano i naprawd� nie mia�a zbyt wiele czasu, aby martwi� si� swoimi sprawami�

A� do teraz.

Zza drzwi nie dobiega�o w tej chwili dok�adnie nic, co mog�o znaczy�, �e albo rozmawiaj� tam cicho, albo w og�le przestali si� do siebie odzywa�. Myli�a si� jednak � spotkanie dobieg�o wreszcie ko�ca.

Starszy lekarz Cresk � Sar wyszed� pierwszy z nieodgadnionym wyrazem skrytej za w�osami twarzy. Za nim pojawi� si� pomrukuj�cy co� niewyra�nie pu�kownik Skempton, a nast�pnie w�adca Rhabwara, kt�ry nic nie m�wi� i w og�le nie spogl�da� na boki. Ostatni przeszed� porucznik Timmins. Ten spojrza� na Cha i zmru�y� jedno oko. Wstawa�a w�a�nie z siedziska, gdy w progu stan�� O�Mara.

��Siadaj tutaj, nie zajmie nam to wiele czasu � powiedzia�. � Ty te�, Braithwaite. Sommaradvanom nie wadzi omawianie ich problem�w przy �wiadkach, a tutaj na pewno mamy problem. Wygodnie ci na tej pogi�tej klatce kanarka? Problem w tym � podj��, zanim zd��y�a odpowiedzie� � �e jeste� jak dziwny szpunt, kt�ry nie pasuje do �adnej dziury. Inteligentna, zdolna, o silnym charakterze. Dobrze si� adaptujesz i potrafisz znosi� bez wi�kszych szk�d sytuacje, kt�re wielu innych pos�a�yby do zak�adu zamkni�tego. Jeste� powa�ana, nawet szanowana przez wiele wa�nych os�b z naszego �wiatka, jak i przez ca�� rzesz� przeci�tnych. Nie lubi ci� tylko garstka. Ta ostatnia grupa to g��wnie paru oficer�w Korpusu oraz lekarzy, kt�rzy nie wiedz� do ko�ca, kim naprawd� jeste� i jak maj� si� do ciebie odnosi�.

��Czasem sama nie jestem tego pewna � powiedzia�a Cha Thrat.�� Gdy my�l� jak kto� z prawem do starsze�stwa, zaczynam si� zachowywa� jak��� Urwa�a, �eby nie powiedzie� zbyt wiele.

��Ca�kiem jak Diagnostyk � mrukn�� O�Mara.�� Ale nie przejmuj si�. Nie babrzemy si� tutaj nigdy w cudzych sekretach, tak mrocznych, jak i osobliwych, jak w twoim przypadku. Prilicla, chocia� nie podoba�o mu si� przesadnie twoje zachowanie przed i w trakcie transportu Khone�a ani twoje post�pki na jednostce Rhiim�w, opowiedzia� mi o po��czeniu, do kt�rego dosz�o na Goglesk. Oczywi�cie, najbardziej obawia� si� nieporozumie� mi�dzy tob� a jego przyjaci�mi, Conwayem i Murchison. Niemniej faktem pozostaje, �e po��czy�a� sw�j umys� z umys�em Khone�a, kt�ry wcze�niej po��czy� si� z Conwayem, tym samym za� zyska�a� sporo wiedzy i do�wiadczenia naszego Diagnostyka, a tak�e gogleska�skiego uzdrawiacza. Zaanga�owa�a� si� te� g��boko w kontakt z jednym z Rhiim�w, nie wspominaj�c ju� o wcze�niejszej znajomo�ci z jeden szesna�cie. Nie dziwi mnie wi�c wcale, �e czasem nie wiesz, kim jeste�. Czy w tej chwili s� co do tego jakie� w�tpliwo�ci?

��Nie. Rozmawia pan wy��cznie z Cha Thrat.

��Dobrze, bo to ona ma powody, aby z trosk� my�le� o przysz�o�ci. Od czasu sprawy Rhabwara, kiedy nie do��, �e wykaza�a� si� niesubordynacj�, to jeszcze mia�a� racj�, dalsza kariera w dziale utrzymania nie wchodzi w gr� i nie pomog�o, �e Timmins by� bardzo za tob�. Podobnie straci�a� mo�liwo�� obj�cia posady lekarza pok�adowego na kt�rej� z jednostek Korpusu. Dyscyplina na pok�adzie mo�e si� wydawa� czym� nie zawsze najistotniejszym, ale jest i nie ma co jej lekcewa�y�, a �aden dow�dca nie przyjmie doktora, kt�ry ma w aktach zapis o pr�bie wzniecenia buntu. Specjali�ci od kontakt�w, kt�rym pomog�a� w sprawie Rhiima, nie s� takimi s�u�bistami i gotowi s� zaproponowa� ci posad� na twojej planecie. Oczywi�cie gdy sprawa nieco przycichnie. Co by� powiedzia�a na powr�t na Sommaradv�?

Cha Thrat j�kn�a co� niezrozumiale.

��Rozumiem. Jednak medyczna, a dok�adniej chirurgiczna kariera te� nie wchodzi w gr�. Mimo szacunku, kt�rym cieszysz si� u sporej cz�ci starszego personelu, nikt nie chce na oddziale tak przem�drza�ej sta�ystki. Kogo�, kto przy pierwszej okazji wytknie b��dy zawodowe i piel�gniarce, i lekarzowi. Poza tym, o ile masz pewne po�yteczne znajomo�ci na wysokich stanowiskach, one te� mog� znikn��, je�li prawda o twoim gogleska�skim incydencie wyjdzie na jaw.

Cha zastanowi�a si�, czy mog�aby zrobi� lub powiedzie� co�, co zahamowa�oby zamykanie przed ni� kolejnych mo�liwo�ci, gdy Braithwaite uni�s� nagle g�ow� znad ekranu.

��Przepraszam, sir, ale z tego, co wiem o zaanga�owanych w spraw� osobach, Conway, Khone i Prilicla nie b�d� porusza� tego tematu poza swoim gronem. Je�li za� chodzi o Murchison, jest ona na tyle inteligentna, �e poznawszy prawd� od swojego partnera, zachowa si� podobnie. Ponadto z jej profilu osobowo�ciowego wynika, �e ma du�e poczucie humoru, mo�liwe wi�c, �e uzna takie zaanga�owanie istoty �e�skiej innego gatunku za co� raczej humorystycznego ni� k�opotliwego. Oczywi�cie, nie zak�adam nawet, aby dosz�o do jakich� dzia�a� w tym kierunku, ale nie wykluczam pojawienia si� pewnych fantazji seksualnych, kt�re pomog� w rozwoju kontakt�w mi�dzygatunkowych�

��Przesta�, Braithwaite � mrukn�� O�Mara.�� Takie gadanie sprawia, �e ludzie maj� potem o ksenopsychologach ca�kiem fa�szywe mniemanie. A co do ciebie, Cha, ju� jaki� czas temu uzna�em, �e jest tylko jedno miejsce, w kt�rym b�dziesz mog�a nale�ycie wykorzysta� swoje umiej�tno�ci. Raz jeszcze zaczniesz od stanowiska sta�ysty i powoli b�dziesz si� pi�� w g�r�, bo szef jest bardzo wymagaj�cy. To trudna i cz�sto niewdzi�czna praca, przy kt�rej nierzadko jest si� sprawc� cudzej irytacji, ale do tego chyba ju� w pewnym stopniu przywyk�a�. B�d� te� oczywi�cie pewne plusy, jak mo�liwo�� pakowania otwor�w w�chowych w ka�d� spraw�, kt�ra wyda ci si� tego warta. To jak, przyjmujesz propozycj�?

Nagle krew zaszumia�a Cha w uszach i z jakiego� powodu zabrak�o jej tchu.

��Nie� nie rozumiem � powiedzia�a.

O�Mara westchn�� g��boko.

��Doskonale rozumiesz, Cha Thrat. Nie udawaj g�upszej, ni� jeste�.

��Tak, rozumiem. I jestem bardzo wdzi�czna. Nie uwierzy�am tylko w pierwszej chwili� i pomy�la�am o konsekwencjach. Proponuje pan, abym zacz�a si� uczy� sztuki leczenia duchowego, sztuki zakl��. Abym zosta�a sta�ystk� maga.

��Co� w tym rodzaju � powiedzia� naczelny psycholog i spojrza� na ekran przy jej biurku.�� Widz�, �e dosta�a� ju� do opracowania uaktualnienia ostatnich ankiet starszego personelu. Braithwaite od paru miesi�cy pr�bowa� zrzuci� na kogo� t� robot�.