Dzie� by� niespotykanie ciep�y jak na listopad, lecz w wyrazie jakiego� �le poj�tego szacunku dla wys�annik�w z Chin ogie� w sali konferencyjnej Admiralicji mocno buzowa�, a Laurence sta� bezpo�rednio przed kominkiem. Ubra� si� bardzo starannie, w najlepszy mundur, i w miar� jak niezno�ne przes�uchanie przeci�ga�o si� w niesko�czono��, podszewka jego grubego ciemnozielonego p�aszcza coraz bardziej nasi�ka�a potem.

Zawieszony nad drzwiami wska�nik pokazywa� kierunek wiatru nad kana�em; p�noc, p�nocny wsch�d, korzystny dla zwiadu; pewnie nawet w tej chwili niekt�re z okr�t�w Floty Kana�u obserwowa�y porty Napoleona. W pozycji na baczno�� Laurence wbi� wzrok w du�y metalowy kr��ek, pr�buj�c si� ratowa� podobnymi spekulacjami; nie ufa� sobie, wi�c unika� zimnego, nieprzyjaznego, nieruchomego spojrzenia rozm�wcy.

Lord Barham zamilk� i zakas�a� w z�o�on� d�o�; wymy�lne sformu�owania, kt�re przygotowa�, brzmia�y sztucznie w jego ustach, ustach marynarza, po ka�dym zdaniu robi� pauz� i zerka� nerwowo na Chi�czyk�w, z przej�ciem bliskim s�u�alczo�ci. To nie by�o dobre wyst�pienie i w normalnych okoliczno�ciach Laurence wsp�czu�by troch� Barhamowi z powodu k�opotliwego po�o�enia, w jakim ten si� znalaz�: bo owszem, spodziewano si� jakiej� oficjalnej wiadomo�ci, mo�e nawet delegacji, lecz nikomu nie przysz�o do g�owy, �e cesarz Chin wy�le w�asnego brata w podr� przez p� �wiata.

Ksi��� Yongxing m�g� w okamgnieniu postawi� oba kraje w stan wojny; ju� sama jego obecno�� robi�a okropne wra�enie: wystrojony w ol�niewaj�c� ciemno��t� szat�, zdobion� haftowanymi smokami, zachowywa� nieprzeniknione milczenie wobec s��w Barhama, nieustannie stukaj�c o rami� fotela d�ugim, zdobionym klejnotami paznokciem. Nawet nie spojrza� na Barhama: patrzy� ponad sto�em wprost na Laurence�a, z ponur� min� i z zaci�ni�tymi ustami.

Jego ogromna �wita wype�ni�a szczelnie ca�� sal� konferencyjn�; dwunastu stra�nik�w spoconych do nieprzytomno�ci w pikowanych zbrojach i tylu� s�u��cych, kt�rzy, ograniczeni w�skimi specjalizacjami, nie mieli nic do roboty, wi�c jedynie stali pod przeciwleg�� �cian� i pr�bowali och�odzi� powietrze szerokimi wachlarzami. Jeden z cz�onk�w �wity, najwyra�niej t�umacz, zaj�� pozycj� za fotelem ksi�cia i mrucza� do niego, kiedy Yongxing podnosi� d�o�, zwykle po bardziej zajad�ych wybuchach Barhama.

Dw�ch innych chi�skich oficjeli siedzia�o po obu stronach ksi�cia. Zostali przedstawieni Laurence�owi do�� zdawkowo i �aden nie odezwa� si� ani s�owem, cho� m�odszy, Sun Kai, obserwowa� beznami�tnie wydarzenia i uwa�nie przys�uchiwa� si� s�owom t�umacza. Starszy pose�, du�y m�czyzna z wydatnym brzuchem i spiczast� siw� br�dk�, stopniowo ulega� gor�cu: opu�ci� g�ow� na pier� i otworzy� szeroko usta, a jego d�o�, w kt�rej dzier�y� wachlarz, ledwo si� porusza�a. Obaj ubrani byli w szaty z ciemnoniebieskiego jedwabiu, niemal r�wnie ozdobne jak str�j ksi�cia, i razem tworzyli imponuj�c� fasad�: bez w�tpienia Zach�d nie widzia� jeszcze takiej delegacji.

Nawet bardziej do�wiadczony dyplomata m�g�by w tej sytuacji przyj�� postaw� mniej lub bardziej s�u�alcz�, lecz Laurence bynajmniej nie by� w nastroju do wybaczania, cho� jednocze�nie by� niemal tak samo w�ciek�y na samego siebie za to, �e liczy� na co� lepszego. Przyby� broni� swojej sprawy i w g��bi serca nawet spodziewa� si� u�askawienia, tymczasem dosta� bur�, jakiej nie �mia�by da� niedo�wiadczonemu porucznikowi, a wszystko to odby�o si� w obecno�ci zagranicznego ksi�cia i jego �wity, przypominaj�cej trybuna� zgromadzony w celu os�dzenia jego zbrodni. Mimo to ze wszystkich si� stara� si� trzyma� j�zyk za z�bami. W ko�cu jednak Barham oznajmi� niezwykle �askawym tonem:

��Oczywi�cie, kapitanie, nosimy si� z zamiarem przydzielenia panu po tym wszystkim innego �wie�o wyklutego smoka.

I wtedy cierpliwo�� Laurence�a si� wyczerpa�a.

��Nie, sir�� odpowiedzia�.�� Przykro mi, ale nie. Nie zrobi� tego, a co do innego przydzia�u, to prosz� mnie z niego zwolni�.

Admira� Powys z Korpusu Powietrznego, kt�ry siedzia� obok Barhama, do tej pory nic nie powiedzia�, a teraz tylko pokr�ci� g�ow�, niespecjalnie zdziwiony, i spl�t� d�onie na wydatnym brzuchu. Barham pos�a� mu w�ciek�e spojrzenie i zwr�ci� si� do Laurence�a:

��Mo�e nie wyrazi�em si� dostatecznie jasno, kapitanie. To nie jest pro�ba. Otrzyma� pan rozkaz i go pan wykona.

��Pr�dzej dam si� powiesi栗 rzek� beznami�tnie Laurence, nie dbaj�c o to, �e odzywa si� w ten spos�b do Pierwszego Lorda Admiralicji: ju� by pogrzeba� swoj� karier�, gdyby wci�� s�u�y� w marynarce, a i nawet w si�ach powietrznych nie mog�o mu to wyj�� na dobre. Skoro jednak zamierzali odes�a� Temeraire�a do Chin, to jego kariera awiatora si� sko�czy�a; nigdy by si� nie zgodzi� na inny przydzia�. �aden smok nie dor�wna�by Temeraire�owi, a Laurence nie zamierza� poprzestawa� na jakim� gorszym stworzeniu, kiedy ludzie z Korpusu stali w kolejce w sze�ciu szeregach, czekaj�c na szans�.

Yongxing nic nie powiedzia�, ale jeszcze bardziej zacisn�� usta; cz�onkowie jego �wity poruszyli si� i zacz�li rozmawia� szeptem w swoim j�zyku. Laurence nie mia� w�tpliwo�ci, �e wyczuwa w ich s�owach niejak� pogard�, bardziej dla Barhama ni� dla niego, a Pierwszy Lord najwyra�niej odni�s� podobne wra�enie, bo jego twarz pokry�a si� plamkami w�ciek�o�ci, cho� usilnie stara� si� zachowa� spok�j.

��Na Boga, Laurence, je�li s�dzi pan, �e mo�e sta� tu, w �rodku Whitehall, i wszczyna� bunt, to si� pan myli. Zapomnia� pan chyba, �e przede wszystkim liczy si� obowi�zek wobec kraju i kr�la, a nie tego pa�skiego smoka.

��Nie, sir, to pan o czym� zapomnia�. Przecie� w�a�nie z obowi�zku na�o�y�em uprz�� Temeraire�owi, po�wi�caj�c s�u�b� w Kr�lewskiej Marynarce i nie wiedz�c, �e jest to smok niezwyk�ej rasy, a co dopiero Niebia�ski�� wyja�ni� Laurence.�� I z obowi�zku przeprowadzi�em go przez trudne �wiczenia, a potem podj��em ci�k� i niebezpieczn� s�u�b�, z obowi�zku zabra�em go w b�j i kaza�em mu nara�a� �ycie i szcz�cie. Nie odp�ac� mu teraz za lojaln� s�u�b� k�amstwem i oszustwem.

��Dosy� tego gadania�� odpar� Barham.�� Kto� m�g�by pomy�le�, �e kazano panu odda� pierworodnego. Przykro mi, je�li to stworzenie sta�o si� pa�skim ulubie�cem i nie potrafi si� pan pogodzi� z jego utrat��

��Temeraire nie jest ani moim ulubie�cem, ani moj� w�asno�ci�, sir�� warkn�� Laurence.�� S�u�y� Anglii i kr�lowi tak samo jak ja czy pan, a teraz, poniewa� nie chce wraca� do Chin, pan wzywa mnie i ka�e mi go ok�ama�. Czy m�g�bym zachowa� honor, gdybym na to przysta�? Doprawdy�� doda�, nie potrafi�c si� ju� d�u�ej opanowa栗 dziwi� si�, �e w og�le wyst�pi� pan z tak� propozycj�, bardzo si� dziwi�.

��Laurence, niech ci� piek�o poch�onie�� rzek� Barham, rezygnuj�c na dobre z pozoru oficjalno�ci; p�ywa� na okr�tach wiele lat, zanim zosta� cz�onkiem rz�du, dlatego gdy wpada� w z�o��, ma�o przypomina� polityka.�� To jest chi�ski smok, wi�c mo�na przypuszcza�, �e b�dzie mu lepiej w Chinach. Tak czy owak, nale�y do nich i na tym koniec. Okre�lenie �z�odziej� nie jest zbyt mi�e, a rz�d Jego Kr�lewskiej Mo�ci nie zamierza na nie zas�u�y�.

��Wiem, jak powinienem to przyj��.�� Laurence zaczerwieni�by si�, gdyby ju� nie by�o mu gor�co.�� I ca�kowicie odrzucam oskar�enie, sir. Ci panowie nie zaprzeczaj�, �e podarowali jajo Francji. Zdobyli�my je na pok�adzie francuskiego okr�tu, tak wi�c zar�wno okr�t, jak i jajo nale�a�y nam si� s�usznie decyzj� s�du Admiralicji, o czym pan dobrze wie. Pod �adnym wzgl�dem Temeraire nie nale�y ju� do nich; gdyby tak bardzo si� martwili o Niebia�skiego, nie powinni byli dawa� go w skorupie.

Yongxing prychn�� i przy��czy� si� do tej wymiany zda�.

��Z tym si� zgadzam�� powiedzia� z silnym akcentem, powoli i stanowczo, a wywa�ona intonacja przydawa�a wagi jego s�owom.�� Przede wszystkim g�upot� by�o wysy�a� przez morze drugie jajo Lung Tien Qian. Co do tego, nikt nie ma w�tpliwo�ci.

To uciszy�o ich obu i przez chwil� nikt si� nie odzywa� z wyj�tkiem t�umacza, kt�ry po cichu przekazywa� pozosta�ym Chi�czykom s�owa Yongxinga. Nast�pnie Sun Kai niespodziewanie powiedzia� co� po chi�sku, a Yongxing obr�ci� si� gwa�townie i spojrza� na niego. Sun pochyla� pokornie g�ow� i nie podnosi� wzroku, ale dla Laurence�a by� to pierwszy znak, �e by� mo�e chi�ska delegacja nie m�wi jednym g�osem. Yongxing jednak odpowiedzia� co� szybko tonem, kt�ry ucina� dalsz� dyskusj� i skutecznie zamkn�� usta Sunowi. Zadowolony z tego, �e poskromi� podw�adnego, Yongxing odwr�ci� si� z powrotem do nich i doda�:

��Niezale�nie od nieszcz�liwego zbiegu okoliczno�ci, na skutek kt�rego Lung Tien Xiang wpad� w wasze r�ce, by� on przeznaczony dla cesarza francuskiego, a nie mia� s�u�y� zwyk�emu �o�nierzowi jako zwierz� juczne.

Laurence zesztywnia�; �zwyk�y �o�nierz� zabola�, tak wi�c po raz pierwszy spojrza� wprost na ksi�cia i ze spokojem wytrzyma� jego zimny, pogardliwy wzrok.

��Toczymy wojn� z Francj�. Je�li wolicie si� brata� z naszym wrogiem i wspomaga� ich konkretnymi �rodkami, to nie narzekajcie, �e odbieramy je w uczciwej walce.

��Nonsens!�� przerwa� gwa�townie i g�o�no Barham.�� Chiny wcale nie s� sprzymierze�cem Francji; my z pewno�ci� nie traktujemy Chin jako francuskiego sprzymierze�ca. Laurence, nie przyszed� pan tutaj dyskutowa� z Jego Cesarsk� Mo�ci�. Panuj pan nad sob��� doda� p�g�osem.

Jednak Yongxing zignorowa� t� pr�b� przerwania ich rozmowy.

��A zatem teraz na swoj� obron� przywo�ujesz piractwo?�� powiedzia� drwi�co.�� Nie obchodz� nas zwyczaje barbarzy�skich narod�w. Niebia�ski Tron nie interesuje si� tym, dlaczego kupcy i z�odzieje ograbiaj� si� nawzajem, chyba �e zniewa�aj� tym samym cesarza, tak jak ty to zrobi�e�.

��Nie, Wasza Wysoko��, w �adnym razie, nie ma mowy�� wtr�ci� pospiesznie Barham, spogl�daj�c z w�ciek�o�ci� na Laurence�a.�� Jego Kr�lewska Mo�� i rz�d darz� cesarza najg��bszym szacunkiem. Zapewniam, �e nigdy nie dopu�cimy si� rozmy�lnej zniewagi. Gdyby�my tylko wiedzieli, jak niezwyk�e jest to jajo, i gdyby�my znali wasze obiekcje, nie dosz�oby do takiej sytuacji�

��Nawet je�li zrozumieli�cie sw�j b��d�� powiedzia� Yongxing�� zniewaga pozostaje zniewag�: Lung Tien Xiang wci�� nosi uprz��, jest traktowany odrobin� lepiej ni� ko�, d�wiga ci�ary, bierze udzia� w brutalnej wojnie, a do tego za towarzysza ma zwyk�ego kapitana. Ju� lepiej by by�o, �eby jego jajo zaton�o w oceanie!

Oburzony Laurence z zadowoleniem zauwa�y�, �e Barham i Powys zamarli i wytrzeszczyli oczy, r�wnie zaszokowani tak� grubosk�rno�ci�. Nawet t�umacz Yongxinga poruszy� si� niespokojnie i po raz pierwszy nie przet�umaczy� s��w ksi�cia na chi�ski.

��Zapewniam ksi�cia, �e odk�d si� dowiedzieli�my o waszych obiekcjach, smok nie nosi� uprz�y�� przem�wi� Barham, dochodz�c do siebie.�� Ze wszystkich si� starali�my si� zapewni� Temeraire�owi�� to znaczy Lung Tien Xiangowi�� wygod� i zado��uczyni� za nieodpowiednie traktowanie. Nie pozostaje ju� pod opiek� kapitana Laurence�a, o tym mog� zapewni�: nie rozmawiali ze sob� przez ostatnie dwa tygodnie.

To by�o gorzkie przypomnienie i Laurence u�wiadomi� sobie, �e nerwy pu�ci�y mu na dobre.

��Gdyby�cie obaj naprawd� troszczyli si� o jego wygod�, wzi�liby�cie pod uwag� jego uczucia, a nie w�asne pragnienia�� powiedzia� podniesionym g�osem, zahartowanym przy wydawaniu rozkaz�w w czasie silnego wiatru.�� Narzeka pan, �e nosi uprz��, i jednocze�nie ka�e mi go nam�wi�, �eby da� si� zaku� w �a�cuchy, tak by�cie mogli zabra� go st�d wbrew jego woli. Nie zrobi� tego, nigdy nie zrobi�, i niech was wszystkich szlag trafi.

Jak wskazywa� na to wyraz jego twarzy, Barham z rado�ci� kaza�by zabra� st�d w �a�cuchach samego Laurence�a: wytrzeszczy� oczy i roz�o�y� p�asko d�onie na stole, jakby mia� zamiar wsta�, ale zanim zd��y� co� powiedzie�, ubieg� go admira� Powys, kt�ry odezwa� si� po raz pierwszy w czasie spotkania:

��Do��, Laurence, nic wi�cej nie m�w. Barham, on nam tu ju� w niczym nie pomo�e. Wyjd�, Laurence, natychmiast wyjd�: mo�esz odmaszerowa�.

Silny nawyk pos�usze�stwa wzi�� g�r� i Laurence opu�ci� szybko sal�. Interwencja Powysa zapewne uratowa�a go przed aresztowaniem za niesubordynacj�, ale kiedy wychodzi�, nie odczuwa� wdzi�czno�ci. Tysi�ce s��w uwi�z�o mu w gardle i kiedy drzwi zamkn�y si� za nim ci�ko, odwr�ci� si�. Stoj�cy po obu stronach �o�nierze Kr�lewskiej Piechoty Morskiej przygl�dali mu si� z bezmy�ln�, niegrzeczn� ciekawo�ci�, jakby by� jakim� dziwad�em wystawionym dla ich rozrywki. Opanowa� si� troch� pod ich nachalnymi spojrzeniami i odszed�, aby nie ujawnia� pe�ni swoich uczu�.

Ci�kie drzwi zag�uszy�y s�owa Barhama, lecz jego grzmi�cy, podniesiony glos wci�� by�o s�ycha� w korytarzu. Niemal pijany z gniewu Laurence szed� przed siebie, oddychaj�c szybko i niemal nic nie widz�c, nie z powodu �ez, wcale nie, tylko z powodu w�ciek�o�ci. W holu budynku Admiralicji by�o wielu oficer�w marynarki wojennej, urz�dnik�w, przedstawicieli �wiata polityki, nawet jaki� awiator w zielonym p�aszczu p�dzi� gdzie� z rozkazami. Laurence przepycha� si� mi�dzy zgromadzonymi, wciskaj�c dr��ce d�onie w kieszenie p�aszcza, by je ukry�.

Wyszed� w ciasny zgie�k popo�udniowego Londynu. Whitehall pe�en by� ludzi wracaj�cych z pracy na kolacj� do domu oraz doro�karzy i tragarzy z lektykami, nawo�uj�cych t�um do zrobienia przej�cia. W duszy Laurence�a panowa� taki sam zam�t, jak wok� niego, wi�c podczas marszu kierowa� si� instynktem; trzeba go by�o zawo�a� trzy razy, zanim rozpozna� swoje nazwisko.

Odwr�ci� si� niech�tnie, poniewa� nie mia� ochoty na uprzejm� rozmow� czy kontakt z jakim� by�ym koleg�. Z ulg� zobaczy�, �e to kapitan Roland, a nie dawny znajomy. By� bardzo zaskoczony, poniewa� jej smok, Ekscidium, pe�ni� rol� prowadz�cego w kryj�wce w Dover. Trudno jej by�o uwolni� si� od obowi�zk�w, a poza tym nie mog�a odwiedza� otwarcie Admiralicji, skoro by�a kobiet� oficerem, przyj�t� do s�u�by z powodu Longwing�w, kt�re wola�y mie� za kapitan�w kobiety. Poza szeregami awiator�w ma�o kto zna� t� tajemnic�, pilnie strze�on� przed niew�tpliw� powszechn� dezaprobat�; sam Laurence potrzebowa� sporo czasu, �eby to zaakceptowa�, lecz zd��y� si� ju� przyzwyczai� do tego tak bardzo, �e nie ubrana w mundur Roland wyda�a mu si� bardzo dziwna: aby wtopi� si� w otoczenie, w�o�y�a sp�dnic� i ci�ki p�aszcz, kt�re zupe�nie do niej nie pasowa�y.

��Pr�buj� ci� dogoni� od jakich� pi�ciu minut�� powiedzia�a i wzi�a go pod r�k�.�� Chodzi�am wok� tego ogromnego gmaszyska, czekaj�c na ciebie, a ty przeszed�e� obok mnie w takim po�piechu, �e nawet nie zd��y�am ci� z�apa�. Ten str�j jest cholernie niewygodny; mam nadziej�, �e doceniasz moje po�wi�cenie, Laurence. Ale mniejsza z tym�� doda�a �agodniejszym tonem.�� Po twojej minie poznaj�, �e nie posz�o dobrze. Chod�my co� zje��, to mi wszystko opowiesz.

��Dzi�kuj�, Jane. Ciesz� si�, �e ci� widzꠗ powiedzia� i ruszy� z ni� w kierunku ober�y, w kt�rej si� zatrzyma�a, cho� nie wierzy�, �e zdo�a prze�kn�� cokolwiek.�� Sk�d si� tu wzi�a�? Mam nadziej�, �e nic si� nie sta�o Ekscidiumowi?

��Nie, bynajmniej, chyba �e si� nabawi� niestrawno�ci�� odpar�a.�� Po prostu Lily i kapitan Harcourt bardzo dobrze sobie radz�, wi�c Lenton przydzieli� im podw�jny patrol i da� mi kilka dni wolnego. Ekscidium uzna� to za pretekst do bezzw�ocznego zjedzenia trzech t�ustych kr�w, paskudny ob�artuch; ledwo uchyli� oko, kiedy zaproponowa�am, �e zostawi� go z Sandersem�� to m�j nowy pierwszy oficer�� przyjad� tutaj i dotrzymam ci towarzystwa. Tak wi�c ubra�am si� w wyj�ciowy str�j i zabra�am si� z kurierem. Och, cholera: zaczekaj, dobrze?�� Zatrzyma�a si� i energicznie wierzgn�a nogami, by si� wypl�ta� ze sp�dnicy, kt�ra by�a za d�uga i zawin�a si� pod obcasy.

Przytrzyma� j� za �okie�, �eby si� nie przewr�ci�a, i po chwili poszli dalej londy�skimi ulicami, ale ju� wolniej. M�ski krok Roland i jej poznaczona bliznami twarz przyci�ga�y coraz wi�cej bezczelnych spojrze� przechodni�w, wi�c w ko�cu Laurence zacz�� gro�nie �ypa� na tych, kt�rzy gapili si� na ni� zbyt d�ugo, cho� jej samej to w og�le nie przeszkadza�o. Niemniej zauwa�y�a jego zachowanie i powiedzia�a:

��Jeste� strasznie zdenerwowany; nie strasz tych biednych dziewczyn. Co ci powiedzieli w Admiralicji?

��S�ysza�a� zapewne, �e Chi�czycy przys�ali delegacj�. Zamierzaj� zabra� Temeraire�a, a nasz rz�d si� nie sprzeciwia. Tylko �e Temeraire nie chce o tym s�ysze�: posy�a ich wszystkich do diab�a, cho� nie daj� mu spokoju od paru tygodni�� powiedzia� Laurence. Poczu� ostry b�l, jakby ucisk tu� pod mostkiem. Wyobrazi� sobie samotnego Temeraire�a, przetrzymywanego w starej, zniszczonej londy�skiej kryj�wce, prawie nie u�ywanej od stu lat, gdzie nie m�g� mu dotrzyma� towarzystwa ani Laurence, ani nikt inny z za�ogi, gdzie nie by�o nikogo, kto by mu poczyta�, i gdzie pojawia�y si� tylko nieliczne mniejsze smoki, kt�re pe�ni�y s�u�b� kuriersk�.

��Pewnie, �e nie pop�ynie z nim�� powiedzia�a Roland.�� Nie mog� uwierzy�, �e wyobra�ali sobie, �e uda im si� go nam�wi�. Kto jak kto, ale oni powinni chyba to wiedzie�: od zawsze powtarzano mu, �e Chi�czycy uwa�aj� si� za najlepszych opiekun�w smok�w.

��Ich ksi��� nie ukrywa�, �e mn� gardzi. S�dzili pewnie, �e Temeraire podzieli ich zdanie i b�dzie wr�cz zadowolony z mo�liwo�ci powrotu�� rzek� Laurence.�� W ka�dym razie maj� ju� do�� namawiania go, wi�c ten �ajdak Barham kaza� mi ok�ama� Temeraire�a i powiedzie� mu, �e zostali�my wys�ani do Gibraltaru, �eby tylko go zwabi� na pok�ad transportowca i na otwarte morze, tak daleko, �e nie b�dzie m�g� wr�ci� na l�d, kiedy si� zorientuje, o co chodzi.

��C� za niegodziwo��.�� Zacisn�a mocno d�o� na jego ramieniu.�� Czy Powys nie mia� w tej sprawie nic do powiedzenia? Nie mog� uwierzy�, �e w og�le pozwoli� im co� takiego zasugerowa�; oficer flot mo�e takich rzeczy nie rozumie�, ale Powys powinien by� mu to wyja�ni�.

���miem twierdzi�, �e nic nie mo�e zrobi�; jest tylko oficerem, a Barhama wyznaczy�o ministerstwo�� odpar� Laurence.�� Ale Powys przynajmniej uratowa� mnie przed stryczkiem. Odes�a� mnie, kiedy wpad�em w gniew i straci�em panowanie nad sob�.

Doszli do Strandu i rozmowa sta�a si� prawie niemo�liwa z powodu ha�asu, poza tym musieli uwa�a�, �eby nie da� si� ochlapa� szar� mazi� z rynsztok�w, kt�r� rozchlapywa�y na chodniki ko�a ci�kich woz�w i doro�ek. Laurence by� coraz bardziej przygn�biony, w miar� jak topnia� jego gniew.

Od chwili rozdzielenia z Temeraire�em ka�dego dnia pociesza� si�, �e to wkr�tce si� sko�czy: wierzy�, �e Chi�czycy przekonaj� si� niebawem, i� Temeraire nie chce odej�� z nimi, albo Admiralicja zaprzestanie pr�b zjednania ich sobie. Ale i tak byto to okropne do�wiadczenie; od czasu wyklucia si� Temeraire�a nie rozstawali si� cho�by na ca�y dzie�, wi�c teraz Laurence nie wiedzia�, co ze sob� pocz�� i czym si� zaj��. Ale nawet te dwa d�ugie tygodnie by�y niczym w por�wnaniu z tym strasznym przekonaniem, �e zmarnowa� wszystkie swoje szanse. Chi�czycy nie ust�pi�, a ministerstwo znajdzie w ko�cu spos�b na wyprawienie z nimi Temeraire�a: najwyra�niej nie mieli �adnych opor�w przed nakarmieniem go stekiem k�amstw, �eby tylko osi�gn�� cel. Najprawdopodobniej Barham nie pozwoli mu si� zobaczy� z Temeraire�em, nawet ten ostatni raz.

Laurence nie pr�bowa� wyobra�a� sobie, jak by wygl�da�o jego �ycie po odej�ciu Temeraire�a. Inny smok oczywi�cie nie wchodzi� w gr�, a Kr�lewska Marynarka ju� by go nie przyj�a z powrotem. Mo�e m�g�by si� przenie�� do marynarki handlowej albo zosta� korsarzem. Wiedzia� jednak, �e nie mia�by do tego serca, wi�c pewnie nic by nie robi� i �y� z pryzowego. M�g�by si� nawet o�eni� i osi��� gdzie� jako ziemianin, lecz taka perspektywa, kiedy� tak idylliczna w jego wyobra�eniach, teraz wyda�a mu si� ponura i bezbarwna.

Co gorsza, nie m�g� specjalnie liczy� na wsp�czucie: wszyscy jego dawni znajomi uznaliby to za szcz�liwe zrz�dzenie losu, jego rodzina by�aby wniebowzi�ta, a reszta �wiata nawet nie potraktowa�aby tego jako strat�. Jakkolwiek by na to patrze�, by�o co� absurdalnego w jego obecnym stanie zawieszenia: zosta� awiatorem nie z w�asnej woli, lecz z silnego poczucia obowi�zku, nie min�� nawet rok od zmiany jego pozycji spo�ecznej. Mimo to teraz niemal nie pr�bowa� rozwa�a� rysuj�cej si� przed nim przysz�o�ci. Tylko inny awiator, mo�e tak naprawd� tylko inny kapitan, w pe�ni potrafi�by zrozumie� jego nastr�j, a przecie� kiedy zabraknie Temeraire�a, zostanie odci�ty od towarzystwa awiator�w, tak samo jak oni s� odci�ci od reszty �wiata.

Frontow� sal� ober�y Pod Koron� i Kotwic� wype�nia� zgie�k, cho� do obiadu by�o jeszcze daleko wed�ug miejskich standard�w. Nie by� to zbyt popularny zajazd, ani nawet elegancki, jego klientela sk�ada�a si� przewa�nie z wie�niak�w przyzwyczajonych do bardziej rozs�dnych godzin posi�k�w. Nie by� to te� lokal, kt�ry odwiedzi�aby szanuj�ca si� kobieta i do kt�rego sam Laurence nie wszed�by dobrowolnie w przesz�o�ci. Kilku z obecnych przywita�o Roland bezczelnym spojrzeniem, inni zerkali po prostu z ciekawo�ci, lecz nikt nie pozwoli� sobie na cokolwiek wi�cej: Laurence skutecznie wszystkich odstrasza� swoimi pot�nymi barami i szpad� przy biodrze.

Roland poprowadzi�a Laurence�a na g�r�, do swojego pokoju, po czym posadzi�a go w brzydkim fotelu i pocz�stowa�a kieliszkiem wina. Wychyli� trunek duszkiem, chowaj�c si� za szklan� zas�on� przed jej wsp�czuj�cym spojrzeniem: ba� si�, �e ca�kiem straci animusz.

��Laurence, pewnie umierasz z g�odu�� powiedzia�a.�� A to po�owa problemu.

Zadzwoni�a po pokoj�wk� i nied�ugo potem dw�ch s�u��cych wspi�o si� na g�r�, przynosz�c prosty jednodaniowy obiad, pieczony dr�b z warzywami w g�stym sosie, serowe ciasteczka z d�emem, ciel�ce n�ki, duszon� czerwon� kapust� i na deser niedu�y pudding herbatnikowy. Kaza�a im zostawi� wszystko na stole i zaraz ich odes�a�a.

Laurence s�dzi�, �e nie prze�knie nawet k�sa, ale gdy jedzenie znalaz�o si� przed nim, stwierdzi�, �e jest g�odny. Wcze�niej nie najlepiej si� od�ywia�, ze wzgl�du na nieregularne pory posi�k�w oraz kiepsk� jako�� jedzenia w tanim pensjonacie, kt�ry wybra� tylko dlatego, �e znalaz� go w pobli�u kryj�wki awiator�w. Teraz jad� spokojnie, a Roland zabawia�a go rozmow�, przekazuj�c mu plotki ze �wiata Korpusu Powietrznego i r�ne b�ahe wie�ci.

��Oczywi�cie z przykro�ci� straci�am Lloyda�� zosta� przydzielony do Anglewinga, kt�rego jajo twardnieje w Kinloch Laggan�� powiedzia�a o swoim pierwszym oficerze.

��Chyba je tam widzia�em�� odpar� Laurence i uni�s� g�ow� znad talerza.�� To jajo Obversarii?

��Tak, i wi��emy z nim du�e nadzieje�� powiedzia�a.�� Oczywi�cie Lloyd by� wniebowzi�ty, a i ja si� z nim ciesz�, chocia� trudno jest wprowadzi� nowego zwierzchnika po pi�ciu latach; ca�a za�oga i sam Ekscidium wci�� mrucz� pod nosem, jak Lloyd robi� r�ne rzeczy. Ale Sanders to poczciwy i godny zaufania ch�op; przys�ali go z Gibraltaru, kiedy Granby odrzuci� ten przydzia�.

��Co? Odrzuci�?�� zawo�a� Laurence, wyra�nie skonsternowany: Granby by� jego pierwszym oficerem.�� Mam nadziej�, �e nie ze wzgl�du na mnie.

��Bo�e, nic nie wiedzia�e�?�� rzuci�a Roland, r�wnie skonsternowana.�� Granby rozmawia� ze mn� bardzo uprzejmie. Powiedzia�, �e jest zobowi�zany, ale nie zdecydowa� si� na zmian� pozycji. By�am przekonana, �e skonsultowa� si� z tob� w tej sprawie i by� mo�e da�e� mu pow�d do nadziei.

��Nie�� odpar� cicho Laurence.�� Teraz pewnie nie b�dzie na �adnej pozycji; przykro mi s�ysze�, �e przepu�ci� tak� okazj�.

Odmowa z pewno�ci� nie poprawi Granby�emu opinii w Korpusie; kto�, kto odrzuci� propozycj�, nie m�g� szybko liczy� na kolejn�, a Laurence wkr�tce nie b�dzie w stanie mu pom�c.

��Cholernie mi przykro, �e podsun�am ci pow�d do kolejnej troski�� powiedzia�a po chwili Roland.�� Admira� Lenton jeszcze nie rozpu�ci� ca�ej twojej za�ogi, wiesz. Zdesperowany przydzieli� tylko kilku go�ci Berkleyowi, kt�ry ma za ma�o personelu. Byli�my przekonani, �e Maksimus osi�gn�� ju� dojrza�o��, tymczasem nied�ugo po tym, jak ci� tu wezwali, dowi�d� nam, �e si� mylili�my, i teraz jest ju� o pi�tna�cie st�p d�u�szy.

Doda�a t� ostatni� uwag�, by przywr�ci� ich rozmowie lekki ton, lecz to ju� by�o niemo�liwe: Laurence poczu�, �e jego �o��dek si� zacisn��, wi�c od�o�y� sztu�ce na talerz w po�owie wype�niony jedzeniem.

Roland zaci�gn�a zas�ony; za oknem g�stnia� mrok.

��Masz ochot� na koncert?

��Ch�tnie b�d� ci towarzyszy��� odpowiedzia� mechanicznie, a ona pokr�ci�a g�ow�.

��Nie, widz�, �e nic z tego nie b�dzie. Po�� si� wi�c, m�j drogi kolego. Nie ma sensu tak siedzie� i sm�ci�.

Zgasili �wiece i po�o�yli si� razem.

��Nie mam poj�cia, co robi栗 wyzna� cicho, co przysz�o mu �atwiej pod os�on� ciemno�ci.�� Nazwa�em Barhama �ajdakiem i nie mog� mu darowa�, �e chcia�, �ebym k�ama�; to nie przystoi d�entelmenowi. Ale nie jest te� byle p�takiem i nie ucieka�by si� do takich wybieg�w, gdyby mia� wyb�r.

��Niedobrze mi si� robi, jak s�ysz�, �e si� tak k�ania� i p�aszczy� przed tym cudzoziemskim ksi�ciem.�� Roland podpar�a si� na �okciu.�� Odwiedzi�am raz port w Kantonie, jako skrzyd�owa na transportowcu, kt�ry wraca� z Indii okr�n� drog�; te ich d�onki wygl�daj� tak, jakby mia�y si� rozpa�� przy niezbyt gwa�townej ulewie, a co dopiero gorszej pogodzie. Ich smoki nie przelec� nad oceanem bez odpoczynku, nawet gdyby wypowiedzieli nam wojn�.

��Te� tak pomy�la�em, gdy us�ysza�em o nich po raz pierwszy�� powiedzia� Laurence.�� Tylko �e oni wcale nie musz� lecie� nad oceanem, �eby przesta� z nami handlowa� i niszczy� nasze statki p�yn�ce do Indii, a poza tym granicz� z Rosj�. Rozbi�oby to koalicj� przeciwko Bonapartemu, gdyby zaatakowano cara na jego wschodniej granicy.

��Jako� nie zauwa�y�am, �eby Rosjanie nam specjalnie pomogli w czasie tej wojny, a pieni�dze to �a�osne uzasadnienie �obuzerskiego zachowania, tak w wypadku poszczeg�lnych ludzi, jak ca�ego narodu�� zauwa�y�a Roland.�� Pa�stwu ju� wcze�niej brakowa�o �rodk�w finansowych, a mimo to potrafili�my co� wyskroba� i podbi� oko Bonapartemu. Tak czy inaczej, nie daruj� im, �e ci� rozdzielili z Temeraire�em. Domy�lam si�, �e Barham wci�� nie dopuszcza ci� do niego?

��Ju� od dw�ch tygodni. Pewien przyzwoity facet z kryj�wki zgodzi� si� zanie�� mu wiadomo�� ode mnie i poinformowa� mnie, �e Temeraire spo�ywa posi�ki, ale nie mog� go prosi� o to, �eby mnie wpu�ci� do niego, bo obaj by�my wyl�dowali przed s�dem wojennym. Cho� je�li chodzi o mnie, to nie wiem, czy s�d by mnie teraz powstrzyma�.

Rok temu nawet by mu do g�owy nie przysz�o, �eby powiedzie� co� takiego; teraz te� my�la� o tym z niech�ci�, lecz uczciwo�� kaza�a mu wypowiedzie� te s�owa. Roland nie zaprotestowa�a, ale w ko�cu sama by�a awiatorem. Pog�adzi�a go po policzku i przyci�gn�a, by da� mu ukojenie, jakie m�g� znale�� tylko w jej ramionach.

Laurence usiad� w ciemno�ci i zobaczy�, �e Roland ju� wsta�a. W drzwiach sta�a ziewaj�ca pokoj�wka ze �wiec�, kt�rej blask wlewa� si� do pokoju. Wr�czy�a Roland zalakowan� kopert� z rozkazami i pozosta�a na miejscu, wpatruj�c si� w Laurence�a z lubie�nym zaciekawieniem; Laurence, przepe�niony poczuciem winy, zarumieni� si� i zerkn�� w d�, by sprawdzi�, czy jest dobrze przykryty.

Roland zd��y�a ju� z�ama� piecz��, a teraz wyj�a lichtarz z d�oni dziewczyny.

��To dla ciebie, mo�esz ju� odej�栗 powiedzia�a, wr�czaj�c jej szylinga, i bezceremonialnie zamkn�a drzwi przed nosem dziewczyny.�� Laurence, musz� natychmiast ruszy� w drogꠗ powiedzia�a cicho i podesz�a do ��ka, by zapali� pozosta�e �wiece.�� Wie�ci z Dover: francuski konw�j zmierza do Hawru pod smocz� os�on�. Okr�ty Floty Kana�u ruszy�y za nim, ale jest tam jeden Flamme-de-Gloire, wi�c nie mo�emy zaatakowa� bez wsparcia powietrznego.

��Czy napisali, z ilu jednostek sk�ada si� francuski konw�j?

Wsta� ju� i wk�ada� spodnie: smok ziej�cy ogniem stanowi� jedno z najwi�kszych niebezpiecze�stw, na jakie m�g� by� nara�ony okr�t, nawet os�aniany z powietrza.

��Co najmniej trzydziestu, a wszystkie pewnie wypchane po brzegi zapasami wojskowymi�� odpowiedzia�a, splataj�c w�osy w ciasny warkocz.�� Widzisz gdzie� m�j p�aszcz?

Niebo za oknem poja�nia�o do bladego b��kitu; niebawem �wiece nie b�d� ju� potrzebne. Laurence znalaz� p�aszcz i pom�g� jej go w�o�y�, zastanawiaj�c si� nad tym, ile mo�e by� statk�w handlowych, jaka cz�� brytyjskiej floty otrzyma rozkaz zaatakowania konwoju i ilu statkom uda si� prze�lizn�� do bezpiecznego portu: a baterie artyleryjskie w Hawrze by�y bardzo gro�ne. O ile wiatr si� nie zmieni�, warunki sprzyja�y Francuzom. Trzydzie�ci statk�w pe�nych �elaza, miedzi, rt�ci i prochu; po Trafalgarze Bonaparte mo�e ju� i nie stanowi� zagro�enia na morzu, ale na l�dzie wci�� pozostawa� panem Europy i taki transport m�g� zapewni� mu zapasy na d�ugie miesi�ce.

��Pu�� ju� ten p�aszcz, dobrze?�� rzuci�a Roland, wytr�caj�c go z zamy�lenia. Owin�a si� obszernym p�aszczem, zakrywaj�c sw�j m�ski str�j, i nasun�a kaptur na g�ow�.�� No, mo�e by�.

��Zaczekaj. Id� z tob��� powiedzia� Laurence, szamoc�c si� ze swoim p�aszczem.�� Mam nadziej�, �e si� na co� przydam. Skoro Berkley ma za ma�o ludzi do Maksimusa, to chocia� pomog� przy uprz�y albo przy obronie przed aborda�em. Zostaw baga� i zadzwo� po pokoj�wk�: ka�emy przes�a� reszt� twoich rzeczy do mojego pensjonatu.

Szli szybko ulicami, jeszcze przewa�nie pustymi: mija�y ich tylko cuchn�ce wozy z nieczysto�ciami, robotnicy wyruszaj�cy w poszukiwaniu pracy, stukaj�ce drewnianymi chodakami s�u��ce w drodze na targ i stada zwierz�t spowitych bia�ymi ob�okami swoich oddech�w. Nocna mg�a, gorzka i lepka, przywiera�a do sk�ry niczym lodowe igie�ki. Z braku t�umu ludzi Roland nie musia�a si� przynajmniej przejmowa� p�aszczem, dzi�ki czemu niemal biegli.

Londy�ska kryj�wka znajdowa�a si� niedaleko biur Admiralicji, na zachodnim brzegu Tamizy. Pomimo lokalizacji, jak�e por�cznej, budynki stoj�ce wok� niej by�y bardzo obskurne i zaniedbane i mieszkali w nich tylko ci, kt�rych nie by�o sta� na to, aby przenie�� si� gdzie� dalej od smok�w; niekt�re nie mia�y ju� lokator�w, z wyj�tkiem wychudzonych dzieci spogl�daj�cych podejrzliwie za przechodniami. Rynsztokami p�yn�� g�sty szlam; cienka warstwa lodu na powierzchni za�amywa�a si� pod butami Laurence�a i Roland, wypuszczaj�c fetor, kt�ry ci�gn�� si� za nimi.

Tutaj ulice by�y zupe�nie opustosza�e, a jednak z mg�y wyskoczy� ci�ki w�z, jakby przywo�any z�o�liwym zrz�dzeniem losu: Roland przesun�a Laurence�a na chodnik, tak �e w�z go nie potr�ci� i nie wci�gn�� pod ko�a. Wo�nica nawet nie zwolni� tempa i bez przeprosin skr�ci� za r�g.

Laurence spojrza� na swoje najlepsze wyj�ciowe spodnie, teraz ca�e poplamione �mierdz�cym b�otem.

��To nic�� pocieszy�a go Roland.�� Na dworze nikomu to nie b�dzie przeszkadza�, a potem mo�e da si� oczy�ci�.

Jej s�owa nios�y wi�cej optymizmu, ni� on potrafi�by wykrzesa� z siebie, ale teraz z braku czasu niew�tpliwie nic nie m�g� zrobi�, wi�c poszli szybko dalej.

Brama kryj�wki odcina�a si� wyra�nie na tle burych ulic i r�wnie burego poranka: jej �elazne pr�ty niedawno pomalowano czarn� farb�, a mosi�ne zamki wyczyszczono. Blisko niej sta�o dw�ch �o�nierzy Piechoty Morskiej w czerwonych mundurach, z karabinami opartymi o �cian�. Portier dotkn�� czapki na widok Roland, ale �o�nierze spojrzeli na ni� zdezorientowani: p�aszcz, kt�ry zsun�� si� z jej ramion, ods�oni� potr�jne z�ote galony oficerskie i pe�ne kszta�ty.

Nachmurzony Laurence stan�� przed Roland, by j� zas�oni� przed nimi.

��Dzi�kuj� ci, Patson. Gdzie jest kurier do Dover?�� zapyta� portiera, gdy weszli za bram�.

��Ju� czeka, sir�� odpar� Patson, pokazuj�c kciukiem nad ramieniem.�� Pierwsza polana. A nimi niech si� pan nie przejmuje�� doda�, spogl�daj�c spod zmarszczonych brwi na �o�nierzy, kt�rzy wci�� wygl�dali na zaskoczonych: byli bardzo m�odzi, Patson za� by� ogromnym m�czyzn�, dawnym zbrojmistrzem z opask� na oku okolonym czerwon� szram�, kt�ra czyni�a go jeszcze gro�niejszym.�� Pogadam z nimi, bez obawy.

��Dzi�kuj�, Patson�� powiedzia�a Roland i ruszyli przed siebie.�� Co te homary tu robi�? Na szcz�cie to nie oficerowie. Pami�tam, jak dwana�cie lat temu jaki� oficer z wojsk l�dowych odkry�, �e kapitan St. Germain jest kobiet�, kiedy zosta�a ranna pod Tulonem. Narobi� ha�asu i zanosi�o si�, �e dowiedz� si� o tym gazety: idiotyczna sprawa.

Tylko w�ski pas drzew i zabudowa� na skraju kryj�wki oddziela� j� od miejskiego powietrza i ha�asu, tak wi�c bardzo szybko dotarli na pierwsz� polan�, niezbyt du��, na kt�rej tylko �rednich rozmiar�w smok m�g�by roz�o�y� skrzyd�a. Kurier rzeczywi�cie czeka�: by� to Winchester, na tyle m�ody, �e purpurowe skrzyd�a jeszcze mu nie pociemnia�y, w uprz�y i najwyra�niej ch�tny do odlotu.

��A niech mnie, Hollin�� rzek� Laurence i u�cisn�� d�o� kapitana: ucieszy� si� na widok swojego by�ego dow�dcy za�ogi naziemnej, teraz ubranego w oficerski p�aszcz.�� To tw�j smok?

��Tak, sir, jak najbardziej. To jest Elsie�� odpar� Hollin, u�miechaj�c si� od ucha do ucha.�� Elsie, to jest kapitan Laurence. Dzi�ki niemu zosta�em przydzielony do ciebie, opowiada�em ci.

Smoczyca rasy Winchester obr�ci�a �eb i spojrza�a z zaciekawieniem na Laurence�a. Wyklu�a si� zaledwie trzy miesi�ce temu i wci�� by�a ma�a, nawet jak na sw�j gatunek, lecz sk�r� mia�a czyst� i wypiel�gnowan�.

��A wi�c to ty jeste� kapitanem Temeraire�a? Dzi�kuj� ci. Bardzo lubi� Hollina�� odpowiedzia�a nieco piskliwym g�osem i czule tr�ci�a Hollina pyskiem, omal go nie przewracaj�c.

��Ciesz� si�, �e mog�em pom�c zawrze� t� znajomo�栗 rzek� Laurence.

Pr�bowa� wykrzesa� z siebie troch� entuzjazmu, cho� po s�owach Elsie �cisn�o mu si� serce. Temeraire by� w pobli�u, nieca�e pi��set jard�w od nich, a jemu nawet nie wolno by�o si� z nim przywita�. Spojrza� w tamt� stron�, lecz widok zas�ania�y budynki i nie dostrzeg� czarnego smoka. Roland zapyta�a Hollina:

��Wszystko gotowe? Musimy natychmiast rusza�.

��Tak, gotowe. Czekamy jeszcze tylko na depesze�� odpowiedzia� Hollin.�� Pi�� minut, je�li chcecie rozprostowa� nogi przed lotem.

Pokusa by�a silna; Laurence prze�kn�� �lin�. Jednak powstrzymywa�o go poczucie dyscypliny: odmowa wykonania niehonorowego rozkazu to jedno, a niestosowanie si� do zaledwie nieprzyjemnego rozkazu to co� zupe�nie innego; podobne zachowanie mog�oby postawi� w z�ym �wietle Hollina i sam� Roland.

��Wejd� na chwil� do koszar i porozmawiam z Jervisem�� oznajmi� Laurence i ruszy� na poszukiwanie cz�owieka, kt�ry opiekowa� si� Temeraire�em.

Jervis, starszy m�czyzna, straci� znaczn� cz�� obu lewych ko�czyn, kiedy smoka, na kt�rym s�u�y� jako uprz�nik, smagn�� pazurami inny smok; wyzdrowia� wbrew wszelkim oczekiwaniom i zosta� przydzielony do kryj�wki w Londynie, gdzie niewiele si� dzia�o. Z drewnian� nog� i metalowym hakiem zamiast d�oni wygl�da� osobliwie i nietypowo, poza tym wskutek bezczynno�ci sta� si� nieco leniwy i przekorny, lecz Laurence zawsze cierpliwie go wys�uchiwa�, wi�c teraz doczeka� si� ciep�ego przyj�cia.

��B�dziesz tak mi�y i zaniesiesz wiadomo�� ode mnie?�� zapyta� Laurence, kiedy wyja�ni�, �e nie ma czasu na herbat�.�� Wyruszam do Dover, �eby zobaczy�, czy przydam si� na co�. Nie chc�, �eby Temeraire si� martwi�, �e si� nie odzywam.

��Zanios� i przeczytam mu, bo biedak z pewno�ci� b�dzie tego potrzebowa��� powiedzia� Jervis, po czym wsta� i poku�tyka� po ka�amarz i pi�ro. Laurence si�gn�� po kawa�ek papieru, by napisa� wiadomo��.�� Jakie� p� godziny temu znowu tu przyszed� ten grubas z Admiralicji z ca�ym oddzia�em piechoty morskiej i tymi wystrojonymi Chi�czykami. Wci�� tu s� i brz�cz� mu nad uchem. Je�li sobie szybko nie p�jd�, to nie r�cz� za to, �e b�dzie dzisiaj co� jad�, nie r�cz�. Durny gnojek z marynarki, nie wiem, co knuje; my�li, �e zna si� na smokach. Bez obrazy, sir�� doda� pospiesznie.

R�ka Laurence�a zadr�a�a, tak �e pochlapa� atramentem pierwsze linijki tekstu i st� wok� papieru. Rzuci� jak�� zdawkow� odpowied� i ponownie spr�bowa� si� skupi� na swojej wiadomo�ci, lecz brakowa�o mu s��w. Ugrz�z� w po�owie zdania, a� tu nagle omal nie upad�, st� si� wywr�ci� i atrament rozla� si� po pod�odze; z zewn�trz dobieg� dudni�cy grzmot, jakby rozszala�a si� najgorsza nawa�nica na Morzu P�nocnym.

Wci�� odruchowo �ciska� pi�ro w d�oni, wi�c je odrzuci� i wypad� na dw�r, a Jervis poku�tyka� za nim. Echo jeszcze nie umilk�o, a Elsie siedzia�a na tylnych �apach, z l�kiem rozk�adaj�c i sk�adaj�c skrzyd�a, podczas gdy Hollin i Roland pr�bowali j� uspokoi�; nieliczne pozosta�e smoki w kryj�wce tak�e unosi�y wysoko �by, usi�uj�c zobaczy� co� ponad drzewami i sycz�c z niepokojem.

��Laurence�� zawo�a�a Roland, lecz on to zignorowa�: ju� p�dzi� �cie�k�, nie�wiadomie kieruj�c d�o� ku r�koje�ci szpady. Kiedy dotar� do polany, zobaczy�, �e drog� zagradzaj� mu ruiny barak�w i przewr�cone drzewa.

Zanim Rzymianie oswoili pierwsze zachodnie rasy smok�w, Chi�czycy ju� tysi�ce lat wcze�niej opanowali t� sztuk� do perfekcji. Bardziej ni� umiej�tno�ci bojowe interesowa�y ich pi�kno i inteligencja smoka, dlatego odnosili si� z niejak� pogard� do tak cenionych na Zachodzie smok�w zion�cych ogniem i pluj�cych jadem; ich powietrzne legiony by�y tak liczne, �e nie potrzebowali efekciarskich dodatk�w, jak mawiali. Ale te� nie t�pili wszystkich takich niezwyk�ych talent�w; a w Niebia�skich osi�gn�li szczyt mo�liwo�ci: po��czyli wszystkie inne zalety z subteln� i zab�jcz� moc� zwan� �boskim wiatrem�, rykiem przewy�szaj�cym si�� ognia artyleryjskiego.

Laurence widzia� ju�, jakie spustoszenie niesie boski wiatr, podczas bitwy pod Dover, gdy Temeraire skutecznie pos�u�y� si� nim w walce z powietrznymi transportowcami Napoleona. Lecz tutaj biedne drzewa zosta�y trafione z bliskiej odleg�o�ci: le�a�y jak porozrzucane zapa�ki, grube pnie rozpad�y si� na drzazgi. Run�y tak�e koszary, a ziemi� dooko�a pokry� pokruszony tynk i pot�uczone ceg�y. Takiego zniszczenia m�g�by dokona� huragan albo trz�sienie ziemi i oto ta niegdy� poetycka nazwa wyda�a si� nagle o wiele bardziej stosowna.

�o�nierze z eskorty wycofali si� do zaro�li otaczaj�cych polan�, z twarzami bladymi i zmartwia�ymi z przera�enia; jedynie Barham pozosta� na miejscu. Chi�czycy tak�e nie uciekli, lecz jak jeden m�� przykl�kn�li z szacunkiem, z wyj�tkiem samego ksi�cia Yongxinga, kt�ry sta� niewzruszony na czele.

Roztrzaskany pie� ogromnego d�bu z korzeniami jeszcze oblepionymi ziemi� zamkn�� ich wszystkich na skraju polany, a Temeraire sta� za nim, z �ap� na pniu, wyginaj�c nad nimi swoje d�ugie cia�o.

��Nie b�dziesz mi m�wi� takich rzeczy�� oznajmi� i opu�ci� �eb ku Barhamowi: z�by mia� obna�one, a kolczasta kreza wok� jego g�owy by�a podniesiona i dr�a�a z gniewu.�� Nie wierz� w ani jedno twoje s�owo i nie b�d� s�ucha� takich k�amstw; Laurence nigdy by nie wzi�� innego smoka. Je�li go gdzie� odes�ali�cie, to polec� za nim, a je�li wyrz�dzili�cie mu krzywd�

Zacz�� zbiera� oddech do kolejnego ryku, wydymaj�c pier� niczym �agiel wype�niony wiatrem, a tym razem wszyscy nieszcz�nicy znajdowali si� bezpo�rednio przed nim.

��Temeraire�� zawo�a� Laurence, kt�ry przedziera� si� nieporadnie przez rumowisko, a potem zeskoczy� na polan�, nie zwa�aj�c na drzazgi wbijaj�ce mu si� w ubranie i sk�rꠗ Temeraire, nic mi nie jest. Jestem tutaj�

Temeraire szybko obr�ci� �eb na d�wi�k pierwszego s�owa i b�yskawicznie wykona� dwa kroki potrzebne do przebycia polany. Laurence znieruchomia�; serce bi�o mu mocno, lecz wcale nie ze strachu: przednie �apy smoka uzbrojone w d�ugie pazury znalaz�y si� z obu jego stron, a g�adkie cia�o Temeraire�a owin�o si� troskliwie wok� niego; ogromne, pokryte �uskami boki os�oni�y go niczym l�ni�ce czarne �ciany, a kanciasty smoczy �eb spocz�� tu� obok.

Laurence po�o�y� d�onie na pysku Temeraire�a i na moment przytuli� do niego policzek, smok za� wydal niski, �a�osny pomruk.

��Laurence, Laurence. Nie opuszczaj mnie ju� wi�cej.

Laurence prze�kn�� �lin�.

��M�j drogi�� rzek�. Nic wi�cej nie potrafi� z siebie wydoby�. Trwali tak w milczeniu, stykaj�c si� g�owami i nie zwa�aj�c na nic, lecz tylko przez chwil�.

��Laurence�� zawo�a�a Roland zza smoczego cia�a, zdyszana i zaniepokojona.�� Temeraire, odsu� si�, b�d� dobrym smokiem.

Temeraire uni�s� �eb i z niech�ci� wyprostowa� si� nieco, tak by mogli rozmawia�, lecz przez ca�y czas znajdowa� si� mi�dzy Laurence�em a oddzia�em Barhama.

Roland przemkn�a pod jego �ap� i zbli�y�a si� do Laurence�a.

��Oczywi�cie musia�e� i�� do Temeraire�a, ale �le to odbierze kto�, kto nie rozumie smok�w. Na lito�� bosk�, nie pozw�l Barhamowi si� sprowokowa�: odpowiadaj mu potulnie, jak grzecznie dziecko, i wykonaj wszystkie jego polecenia.�� Pokr�ci�a g�ow�.�� Na Boga, Laurence; nie chc� ci� zostawia� w takich tarapatach, ale przysz�y depesze i liczy si� ka�da minuta.

��Wiem, �e nie mo�esz zosta栗 powiedzia�.�� Ju� pewnie czekaj� na ciebie w Dover, �eby rozpocz�� atak. Nie obawiaj si�, damy sobie rad�.

��Atak? Szykuje si� bitwa?�� rzuci� Temeraire, pods�uchawszy ich rozmow�.

Rozlu�ni� szpony i spojrza� na wsch�d, jakby spodziewa� si�, �e zobaczy tam formacje wzbijaj�ce si� w powietrze.

��Ruszaj natychmiast i uwa�aj na siebie�� zwr�ci� si� szybko Laurence do Roland.�� Przeka� moje przeprosiny Hollinowi.

Skin�a g�ow�.

��Staraj si� zachowa� spok�j. Porozmawiam z Lentonem, zanim wyruszymy. Korpus nie b�dzie siedzia� cicho w takiej sytuacji; nie do��, �e was rozdzielili, to jeszcze zachowuj� si� tak skandalicznie, niepokoj�c pozosta�e smoki. To musi si� sko�czy�, a ty nie jeste� niczemu winien.

��Nie martw si� i nie zwlekaj d�u�ej: atak jest wa�niejszy�� odpowiedzia� pogodnym tonem, udawanym, tak samo jak jej zapewnienia; oboje wiedzieli, �e sytuacja jest tragiczna. Laurence ani przez chwil� nie �a�owa� tego, �e przyszed� do Temeraire�a, ale bez w�tpienia z�ama� rozkaz. Ka�dy s�d wojenny uzna go za winnego; sam Barham go oskar�y, a Laurence podczas przes�uchania nie b�dzie m�g� niczemu zaprzeczy�. Nie spodziewa� si�, �e go powiesz�: to nie by�o tch�rzostwo na polu walki, a okoliczno�ci troch� go usprawiedliwia�y, ale z pewno�ci� zosta�by zwolniony ze s�u�by, gdyby wci�� s�u�y� w Kr�lewskiej Marynarce. M�g� ju� tylko stawi� czo�o konsekwencjom; zdoby� si� na u�miech, a Roland �cisn�a jego rami� i odesz�a.

Chi�czycy wstali i zbili si� w gromad�, wygl�daj�c znacznie lepiej ni� obdarci �o�nierze piechoty morskiej gotowi do ucieczki w ka�dym momencie. Wszyscy razem ostro�nie przechodzili przez powalony pie�. M�odszy urz�dnik, Sun Kai, przedosta� si� szybciej na drug� stron� i wraz z jednym ze swoich towarzyszy ofiarowa� ksi�ciu pomocn� d�o�. Yongxing porusza� si� niezdarnie w ci�kiej wyszywanej szacie, zostawiaj�c na po�amanych ga��ziach barwne paj�czyny z brokatu, lecz nawet je�li by� tak samo przera�ony jak brytyjscy �o�nierze, to nie da� tego po sobie pozna� i wydawa� si� niewzruszony.

Temeraire wci�� mierzy� wszystkich gro�nym spojrzeniem.

��Nie zamierzam tu siedzie�, kiedy wszyscy inni b�d� walczy�, i nie obchodzi mnie, czego chc� ci ludzie.

Laurence pog�aska� uspokajaj�co jego kark.

��Nie pozw�l im si� rozz�o�ci�. Zachowaj spok�j, prosz�. Gniewem nie poprawimy naszej sytuacji.

Temeraire prychn�� tylko, a jego nieruchome oczy wci�� b�yszcza�y, kreza pozosta�a wzniesiona i naje�ona kolczastymi wypustkami, co oznacza�o, �e daleko mu do �agodnego nastroju.

Barham, sam mocno poblad�y, nie spieszy� si� do Temeraire�a, lecz Yongxing przem�wi� do niego ostrym tonem, powtarzaj�c gniewnie ��dania, jak mo�na si� by�o zorientowa� po jego gestykulacji; za to Sun Kai sta� spokojnie i przygl�da� si� w zamy�leniu Laurence�owi i Temeraire�owi. W ko�cu Barham podszed� do nich nachmurzony, najwyra�niej t�umi�c strach gniewem; Laurence nieraz widzia� podobne zachowanie m�czyzn przed bitw�.

��Tak wygl�da dyscyplina w Korpusie, jak widzꠗ zacz�� Barham, ma�ostkowo i z�o�liwie, bo przecie� najprawdopodobniej niesubordynacja Laurence�a ocali�a mu �ycie. Chyba zda� sobie z tego spraw�, bo po chwili jego gniew jeszcze si� wzm�g�.�� U mnie to nie przejdzie, Laurence, nie ma mowy. Dopilnuj�, �eby� zosta� ukarany. Sier�ancie, aresztowa� go�

Reszty zdania nie da�o si� ju� us�ysze�; Barham robi� si� coraz niniejszy, jego czerwone krzycz�ce usta otwiera�y si� i zamyka�y jak u ryby spragnionej powietrza, a s�owa stawa�y si� coraz mniej wyra�ne, w miar� jak ziemia odp�ywa�a pod stopami Laurence�a. Temeraire trzyma� go ostro�nie i zagarnia� powietrze ogromnymi, czarnymi skrzyd�ami; wznosili si� coraz wy�ej w marnym londy�skim powietrzu, przebijaj�c si� przez sadze, kt�re przylega�y do sk�ry Temeraire�a i czepia�y si� r�k Laurence�a.

Laurence usadowi� si� wygodnie i milcza�; sta�o si� i wiedzia�, �e nie ma co prosi� Temeraire�a, �eby natychmiast powr�ci� na ziemi�: w sile, kt�ra porusza�a skrzyd�ami, wyczuwa�o si� szczer� gwa�towno��, ledwo powstrzymywan� w�ciek�o��. Lecieli bardzo szybko. Spojrza� w d� z lekkim niepokojem, kiedy przemkn�li nad murami miasta: Temeraire lecia� bez uprz�y i znak�w, wi�c Laurence obawia� si�, �e mog� zacz�� do nich strzela�. Ale dzia�a milcza�y: Temeraire by� bardzo charakterystycznym smokiem, o czarnym tu�owiu i skrzyd�ach, z wyj�tkiem ciemnoniebieskich i perlistoszarych smug na brzegach, i z pewno�ci� zosta� rozpoznany.

A mo�e po prostu lecieli zbyt szybko, by ktokolwiek zd��y� zareagowa�: zostawili za sob� miasto pi�tna�cie minut po oderwaniu si� od ziemi i teraz byli poza zasi�giem dalekono�nych armat. Drogi rozga��zia�y si� po okolicy, przysypane �niegiem, a powietrze by�o ju� o wiele czystsze. Temeraire zawis� w powietrzu, otrz�sn�� g�ow� z py�u i kichn�� g�o�no, a� Laurence podskoczy�. Potem smok polecia� wolniej, a po paru minutach opu�ci� �eb i zapyta�:

��Wszystko w porz�dku, Laurence? Wygodnie ci?

Wydawa� si� bardziej przej�ty, ni� nale�a�o. Laurence poklepa� go po przedniej �apie.

��Tak, wszystko w porz�dku.

��Przykro mi, �e ci� tak porwa�em�� powiedzia� Temeraire, troch� uspokojony ciep�em, jakie wyczu� w g�osie Laurence�a.�� Nie z�o�� si�, prosz�. Nie mog�em pozwoli� na to, �eby ten cz�owiek ci� pojma�.

��Nie z�oszcz� siꠗ odpar� Laurence; i rzeczywi�cie je�li chodzi o emocje, to jedynie bardzo si� cieszy� z tego, �e znowu jest w powietrzu, �e czuje moc przep�ywaj�c� przez cia�o Temeraire�a, cho� rozum mu podpowiada�, �e nie mo�e to trwa� wiecznie.�� Nie wini� ci� za to, �e odlecia�e�, wcale nie, ale obawiam si�, �e musimy teraz zawr�ci�.

��Nie, nie zabior� ci� z powrotem do tego cz�owieka�� odpowiedzia� stanowczo Temeraire, a Laurence stwierdzi� z niepokojem, �e nie obejdzie jego instynktu obronnego.�� Ok�ama� mnie i rozdzieli� nas, a potem chcia� ci� aresztowa�. Niech si� cieszy, �e go nie wdepta�em w ziemi�.

��M�j drogi, nie mo�emy tak puszcza� si� samopas�� zauwa�y� Laurence.�� To ju� by by�o nie do przyj�cia. Jak by�my si� �ywili? Musieliby�my kra��. I opu�ciliby�my wszystkich naszych przyjaci�.

��W kryj�wce w Londynie jestem zupe�nie bezu�yteczny�� rzek� Temeraire i mia� racj�, wi�c Laurence zupe�nie nie wiedzia�, co mu odpowiedzie�.�� Ale ja nie zamierzam ucieka�, chocia��� doda� t�sknie�� mi�o by�oby robi�, co si� chce, i pewnie nikt by specjalnie si� nie przej��, gdyby czasem zgin�o tu i tam par� owiec. To jednak nie wchodzi w gr�, skoro zanosi si� na bitw�.

��Och, Temeraire�� powiedzia� Laurence, kiedy spojrza� ku s�o�cu, mru��c oczy, i zorientowa� si�, �e lec� na po�udniowy wsch�d, prosto na kryj�wk� w Dover.�� Nie pozwol� nam walczy�. Lenton b�dzie musia� mnie odes�a�, a je�li nie pos�ucham jego rozkazu, aresztuje mnie tak samo jak Barham, zapewniam ci�.

��Nie wierz�, �e admira� Obversarii ci� aresztuje�� oznajmi� Temeraire.�� Obversaria jest bardzo mi�a i zawsze uprzejmie ze mn� rozmawia�a, cho� jest smokiem flagowym, i to o wiele starszym ode mnie. A poza tym je�li Lenton czego� spr�buje, to s� tam Maksimus i Lily, kt�rzy mi pomog�; i je�li ten cz�owiek z Londynu pojawi si� tam i znowu spr�buje ci� zabra�, to go zabijꠗ doda� z niepokoj�c� nut� ochoty do przelania krwi.

Wyl�dowali w kryj�wce w Dover po�r�d zgie�ku i bieganiny: uprz�nicy wykrzykiwali rozkazy obs�udze naziemnej, s�ycha� by�o brz�k sprz�czek i ni�szy metaliczny stukot bomb, kt�re podawano w workach bellmanom; strzelcy �adowali bro�, a ose�ki z piskiem przesuwa�y si� po klingach szpad. Kilkana�cie zaciekawionych smok�w �ledzi�o ich wzrokiem, wiele z nich pozdrawia�o nadlatuj�cego Temeraire�a. Odpowiada� im z rado�ci�, by� w coraz lepszym nastroju, podczas gdy Laurence czu� si� coraz gorzej.

Temeraire wyl�dowa� na polanie Obversarii. Ta jedna z najwi�kszych polan w kryj�wce nale�a�a si� jej jako smokowi flagowemu, cho� Obversaria by�a Anglewingiem, smokiem �rednich rozmiar�w, wi�c Temeraire m�g� z powodzeniem do niej do��czy�. Mia�a ju� uprz��, a za�oga zajmowa�a miejsca; sam admira� Lenton sta� przy niej w pe�nym stroju do lotu, czekaj�c, a� oficerowie wejd� na g�r�: lada moment mieli startowa�.

��No, co tam narobi�e�?�� zapyta� Lenton, zanim Laurence zd��y� si� wynurzy� ze szpon�w Temeraire�a.�� Rozmawia�em z Roland. Powiedzia�a, �e kaza�a ci by� cicho. Cholernie drogo za to zap�acimy.

��Sir, bardzo mi przykro, �e postawi�em pana w tak beznadziejnej sytuacji�� b�kn�� Laurence, zastanawiaj�c si�, w jaki spos�b m�g�by wyt�umaczy� zachowanie Temeraire�a, tak �eby nie wygl�da�o to na usprawiedliwienie jego samego.

��Nie, to moja wina�� odezwa� si� Temeraire. Opu�ci� �eb, udaj�c skruch�, lecz bez powodzenia; w jego oczach wci�� da�o si� dostrzec b�ysk satysfakcji.�� Zabra�em Laurence�a, bo ten cz�owiek chcia� go aresztowa�.

Wydawa� si� bardzo zadowolony z siebie, wi�c Obversaria pochyli�a si� szybko i trzepn�a go po g�owie na tyle mocno, �e a� si� zachwia�, mimo i� by� od niej dwa razy wi�kszy. Temeraire cofn�� si� nieco i spojrza� na ni� z zaskoczon� i ura�on� min�, ona za� prychn�a tylko i powiedzia�a:

��Jeste� za stary na to, �eby lata� z zamkni�tymi oczami. Lenton, my�l�, �e jeste�my gotowi.

��Dobrze�� odpar� Lenton i spojrza� pod s�o�ce, by sprawdzi� jej uprz��.�� Nie mam teraz czasu si� wami zajmowa�. To musi poczeka�.

��Oczywi�cie, sir. Prosz� o wybaczenie�� odpowiedzia� cicho Laurence.�� Nie b�dziemy pana zatrzymywa�. Za pa�skim pozwoleniem, do waszego powrotu zaczekamy na polanie Temeraire�a.

Pomimo upomnienia Obversarii Temeraire cicho zaprotestowa�.

��Nie, nie. Nie gadaj jak jaki� szczur l�dowy�� rzuci� zniecierpliwiony Lenton.�� Taki m�ody samiec, w pe�ni si�, nie b�dzie siedzia� i patrzy�, jak jego formacja wyrusza do walki. Ten sam cholerny b��d pope�ni� Barham i inni z Admiralicji, a dzieje si� tak zawsze, kiedy rz�d wsadzi tam kogo� nowego. Je�li uda nam si� wbi� im do g��w, �e smoki to nie bezrozumne zwierz�ta, zaczynaj� sobie wyobra�a�, �e s� podobne do ludzi i b�d� przestrzega� wojskowej dyscypliny.

Laurence otworzy� usta, by zapewni� Lentona, �e Temeraire b�dzie stosowa� si� do polece�, lecz zamkn�� je szybko, kiedy zerkn�� na bok; podenerwowany Temeraire, grzeba� ziemi� ogromnymi pazurami, rozk�adaj�c skrzyd�a i unikaj�c spojrzenia Laurence�a.

��No w�a�nie�� rzuci� sucho Lenton, widz�c min� Laurence�a. Westchn��, ju� troch� rozchmurzony, i odgarn�� z czo�a rzadkie siwe w�osy.�� Je�li ci Chi�czycy chc� go dosta� z powrotem, to by�oby jeszcze gorzej, gdyby odni�s� rany, walcz�c bez zbroi i za�ogi. Przygotuj go; p�niej porozmawiamy.

Laurence nie wiedzia�, jak wyrazi� swoj� wdzi�czno��, ale nie musia� tego robi�, bo Lenton ju� si� odwr�ci� do Obversarii. Rzeczywi�cie nie by�o czasu do stracenia; Laurence da� znak Temeraire�owi i pobieg� na ich polan�, nie dbaj�c o stosowno�� zachowania. W jego g�owie kot�owa�o si� od chaotycznych my�li: dobrze si� sta�o, bo Temeraire i tak by nie zosta� na miejscu; paskudnie by wygl�dali, gdyby w��czyli si� do bitwy wbrew rozkazom; za kilka chwil znajd� si� w powietrzu, cho� tak naprawd� ich sytuacja ani troch� si� nie zmieni�a; to mo�e by� ich ostatni raz.

Milcz�cy i ponurzy cz�onkowie ich za�ogi siedzieli na dworze, niepotrzebnie czyszcz�c oporz�dzenie i nat�uszczaj�c uprz��, i udawali, �e nie patrz� w niebo. Kiedy Laurence wbieg� na polank�, przez chwil� wpatrywali si� w niego z niedowierzaniem.

��Gdzie Granby?�� zawo�a�.�� Zbi�rka, panowie. Natychmiast przygotowa� ci�ki rynsztunek.

W tej samej chwili nadlecia� Temeraire, a pozostali cz�onkowie za�ogi wybiegli z koszar, wiwatuj�c na jego cze��. Nast�pnie wszyscy pognali po bro� r�czn� i oporz�dzenie w po�piechu, kt�ry kiedy� Laurence�owi, nawyk�emu do porz�dku we flocie, wydawa� si� bardzo chaotyczny, lecz w wyniku tej szalonej bieganiny smok w mig zosta� przygotowany do walki.

Spo�r�d grupy biegn�cych wy�oni� si� Granby: wysoki, chudy m�ody oficer o ciemnych w�osach i jasnej sk�rze, zwykle spalonej s�o�cem i z�uszczonej od codziennych lot�w, ale obecnie normalnej za spraw� parotygodniowego pobytu na ziemi. By� od dziecka szkolony na awiatora, w przeciwie�stwie do Laurence�a, i na pocz�tku ich znajomo�ci nie oby�o si� bez konfliktu: podobnie jak wielu innych awiator�w, Granby z niech�ci� odni�s� si� do faktu, �e tak znakomity smok jak Temeraire ma lata� z oficerem Kr�lewskiej Marynarki. Lecz ta niech�� nie przetrwa�a wsp�lnej akcji i Laurence nigdy nie �a�owa�, �e wybra� go na swojego pierwszego porucznika, mimo niezgodno�ci charakter�w. Z szacunku dla dow�dcy Granby pr�bowa� pocz�tkowo na�ladowa� oficjalny spos�b bycia, kt�ry dla Laurence�a, wychowywanego na d�entelmena, by� r�wnie naturalny jak oddychanie, ale nie wesz�o mu to w krew. Podobnie jak wi�kszo�� awiator�w, trzymanych od si�dmego roku �ycia z dala od wykwintnego towarzystwa, Granby z natury preferowa� swobod�, kt�ra dla krytycznie nastawionych ludzi by�a r�wnoznaczna z rozpasaniem.

��Laurence, cholernie mi�o ci� widzie栗 powiedzia� teraz i u�cisn�� jego d�o�, nie u�wiadamiaj�c sobie, �e zwracanie si� w ten spos�b do dow�dcy jest niestosowne, i nie salutuj�c; w istocie jednocze�nie pr�bowa� zapi�� drug� r�k� pas ze szpad�.�� Czy�by zmienili zdanie? Nie oczekiwa�em po nich zdrowego rozs�dku, ale pierwszy p�jd� przeprosi� Ich Lordowskie mo�ci, je�li zarzucili pomys� odes�ania go do Chin.

Ze swojej strony Laurence dobrze ju� wiedzia�, �e podobne zachowanie nie oznacza braku szacunku, i teraz ledwo zwr�ci� na to uwag�; by�o mu strasznie przykro, �e rozczaruje Granby�ego, zw�aszcza �e wiedzia�, i� Granby, powodowany lojalno�ci�, odrzuci� awans.

��Niestety, nie, John, ale nie czas na wyja�nienia: musimy natychmiast wystartowa� z Temeraire�em. Po�owa normalnego uzbrojenia i zostawcie bomby; Kr�lewska Marynarka nie podzi�kuje nam za zatopienie statk�w, a je�li ju� zajdzie taka potrzeba, to Temeraire potrafi wyrz�dzi� wi�cej szkody rykiem.

��Jasne�� odpar� Granby i pop�dzi� na drug� stron� polany, wydaj�c rozkazy.

Ju� niesiono szybko ogromn� sk�rzan� uprz��, a Temeraire stara� si� jak najlepiej im pom�c i przysiad� na ziemi, aby �atwiej by�o ludziom zapi�� szerokie pasy na jego grzbiecie.

Zaraz potem przytaszczono zwoje kolczugi na pier� i brzuch.

��Bez ceregieli, panowie�� oznajmi� Laurence.

Po tych s�owach kolejni cz�onkowie za�ogi zacz�li si� pospiesznie wspina� na stanowiska, ignoruj�c zwyczajny porz�dek.

��Niestety, brakuje nam dziesi�ciu ludzi�� powiedzia� Granby, staj�c u boku Laurence�a.�� Na pro�b� admira�a odes�a�em sze�ciu do za�ogi Maksimusa, a pozostali��� Urwa�.

��Tak�� rzuci� Laurence, oszcz�dzaj�c mu zb�dnych s��w. Ludziom oczywi�cie nie podoba�o si� to, �e nie wezm� udzia�u w walce, wi�c tych czterech bez w�tpienia wymkn�o si� z koszar, aby znale�� pocieszenie w butelce lub towarzystwie kobiet, a nie poprzestawa� na bezczynno�ci. Laurence by� zadowolony, �e tylko czterech tak si� zachowa�o, wi�c nie zamierza� bawi� si� w tyrana i p�niej ich kara�: uwa�a�, �e nie ma do tego moralnego prawa.�� Poradzimy sobie, ale gdyby w obs�udze naziemnej byli ludzie, kt�rzy dobrze pos�uguj� si� szpad� czy pistoletem i nie maj� l�ku wysoko�ci, to niech te� si� przypn�, je�li zg�osz� si� na ochotnika.

Sam zd��y� ju� zmieni� p�aszcz na d�ugi i ci�ki, sk�rzany, kt�ry nak�ada� do walki, i teraz zapina� pas z karabi�czykami. Niedaleko rozleg� si� niski gromadny ryk. Laurence spojrza� do g�ry: mniejsze smoki by�y ju� w powietrzu. Rozpozna� Dulci� i szaroniebieskiego Nitidusa, smoki lataj�ce w tyle ich formacji, kt�re kr��y�y teraz w oczekiwaniu na pozosta�ych.

��Laurence, nie jeste� jeszcze gotowy? Pospiesz si�, prosz�, inni ju� s� w g�rze�� powiedzia� zniecierpliwiony Temeraire, obracaj�c �eb; tak�e i �rednie smoki pojawia�y si� w�a�nie na niebie.

Granby zaj�� pozycj�, wraz z dwoma wysokimi uprz�nikami, Willoughbym i Porterem; Laurence odczeka�, a� przypn� si� do uprz�y, po czym powiedzia�:

��Gotowe; pr�ba.

Ten jeden rytua� nale�a�o przeprowadzi� dla bezpiecze�stwa wszystkich; Temeraire uni�s� si� na tylnych �apach i potrz�sn�� tu�owiem, aby si� upewni�, �e uprz�� dobrze le�y, a ludzie s� bezpiecznie zapi�ci.

��Mocniej�� zawo�a� Laurence, bo Temeraire nie zrobi� tego zbyt energicznie, boj�c si�, �e pozostali odlec� bez niego.

Smok prychn��, ale wykona� polecenie, i nic si� nie poluzowa�o ani nie odpad�o.

��Wszystko le�y dobrze, chod��e wreszcie�� powiedzia� Temeraire, opadaj�c na ziemi� i podstawiaj�c przedni� �ap�.

Laurence wkroczy� na ni� i b�yskawicznie zosta� umieszczony na swoim miejscu u nasady grzbietu Temeraire�a. Ca�kiem mu to odpowiada�o. By� zadowolony i zachwycony wszystkim: rozkosznym szcz�kiem zapinanych karabi�czyk�w, mi�kkimi w dotyku pasami naoliwionej i podw�jnie szytej uprz�y i coraz bardziej napi�tymi mi�niami Temeraire�a spr�aj�cego si� do startu.

Nieoczekiwanie spomi�dzy drzew na p�noc od nich wynurzy� si� Maksimus, czerwono-z�oty, jeszcze wi�kszy ni� przedtem, tak jak opowiada�a Roland. Wci�� by� jedynym Regal Copperem stacjonuj�cym przy kanale; teraz zakrywa� znaczn� cz�� nieba, przy�miewaj�c wszystkie inne smoki w zasi�gu wzroku. Temeraire zarycza� rado�nie i skoczy� za nim, z podniecenia machaj�c troch� zbyt szybko czarnymi skrzyd�ami.

��Spokojnie�� zawo�a� Laurence.

Temeraire kiwn�� �bem ze zrozumieniem, ale i tak wyprzedzili wolniejszego towarzysza.

��Maksimusie, Maksimusie, patrz, wr�ci�em�� zawo�a� Temeraire i zawr�ci� po �uku, by zaj�� pozycj� u boku ogromnego smoka, po czym obaj zacz�li r�wno pracowa� skrzyd�ami, by wznie�� si� na wysoko�� lotu formacji.�� Zabra�em Laurence�a z Londynu�� oznajmi� triumfalnie, cho� sam zapewne s�dzi�, �e m�wi poufnym szeptem.�� Chcieli go aresztowa�.

��Zabi� kogo�?�� zagrzmia� zaciekawiony Maksimus, bynajmniej nie z dezaprobat�.�� Ciesz� si�, �e wr�ci�e�. Jak ci� nie by�o, to musia�em lata� na �rodku, a na tej pozycji wszystkie manewry wygl�daj� inaczej�� doda�.

��Nie�� odpar� Temeraire�� przyszed� tylko porozmawia� ze mn�, chocia� jeden stary grubas mu tego zakaza�, co dla mnie nie jest �adnym powodem.

��Ka� si� lepiej zamkn�� temu swojemu jakobi�skiemu smokowi�� zawo�a� Berkley z grzbietu Maksimusa.

Zbola�y Laurence pokr�ci� g�ow�, usi�uj�c zignorowa� pytaj�ce spojrzenia m�odych chor��ych.

��Temeraire, pami�taj prosz�, �e nie lecimy dla przyjemno�ci�� krzykn�� Laurence, staraj�c si� nada� g�osowi surowy ton; ale w ko�cu nie by�o sensu robi� z tego tajemnicy; za tydzie� i tak wszyscy si� dowiedz�. Niebawem trzeba b�dzie stawi� czo�o tej powa�nej sytuacji, tak wi�c nic si� nie stanie, je�li pozwoli Temeraire�owi zachowa� dobry humor najd�u�ej, jak to mo�liwe.

��Laurence�� powiedzia� Granby przy jego ramieniu�� w po�piechu amunicj� za�adowali�my jak zwykle po lewej stronie, ale nie mamy bomb, kt�re by j� zr�wnowa�y�y. Powinni�my j� prze�o�y�.

��Dasz rad� to zrobi�, zanim nawi��emy kontakt z wrogiem? Ach, dobry Bo�e�� rzuci� Laurence, bo co� sobie nagle uzmys�owi�.�� Nie znam nawet pozycji konwoju, a ty?�� Granby pokr�ci� g�ow� zawstydzony. Laurence schowa� dum� do kieszeni i zawo�a�:�� Berkley, dok�d lecimy?

Ludzie na grzbiecie Maksimusa wybuchn�li g�o�nym �miechem. Berkley zawo�a�:

��Prosto do piek�a, ha, ha!

Znowu rozleg� si� �miech i niemal zag�uszy� jego g�os, kiedy podawa� wsp�rz�dne.

��A zatem pi�tna�cie minut lotu.�� Laurence przelicza� wszystko w g�owie.�� A co najmniej pi�� minut powinni�my przeznaczy� na nabranie tchu przed bitw�.

Granby skin�� g�ow�.

��Damy radꠗ powiedzia� i zaraz zacz�� si� zsuwa� w d�, by nadzorowa� prze�o�enie amunicji; wprawnie odpina� i zapina� karabi�czyki na r�wno rozmieszczonych pier�cieniach prowadz�cych w d� boku Temeraire�a do sieci baga�owych podwieszonych pod brzuchem.

Pozosta�e smoki z formacji znajdowa�y si� ju� na swoich miejscach, kiedy Temeraire i Maksimus wznie�li si�, by zaj�� pozycje obronne na tyle. Laurence dostrzeg� flag� powiewaj�c� z grzbietu Lily, prowadz�cej oddzia�; oznacza�o to, �e podczas ich nieobecno�ci powierzono wreszcie dow�dztwo kapitan Harcourt. Z zadowoleniem przyj�� t� zmian�: sygnali�cie trudno by�o jednocze�nie obserwowa� smoka flankowego i patrze� przed siebie, a smoki zawsze instynktownie pod��a�y za prowadz�cym bez wzgl�du na hierarchi� s�u�bow�.

Mimo wszystko poczu� si� dziwnie na my�l o tym, �e b�dzie wykonywa� rozkazy dwudziestoletniej dziewczyny: Harcourt by�a bardzo m�odym oficerem, pospiesznie promowanym z powodu niespodziewanego wyklucia si� Lily. Jednak dow�dztwo Korpusu musia�o bra� pod uwag� mo�liwo�ci smok�w, a rzadko spotykany pluj�cy jadem Longwing by� na tyle cenny, �e trzeba go by�o umie�ci� w �rodku formacji, chocia� smoki te toleruj� tylko kobiety jako opiekun�w.

��Sygna� od admira�a: �Kurs na cel��� zawo�a� sygnalista Turner.

Chwil� p�niej z Lily przekazano wiadomo�� �trzyma� zwarty szyk�. Smoki lecia�y z pr�dko�ci� manewrow� siedemnastu w�z��w: przeci�tne tempo Temeraire�a, ale maksymalne dla Yellow Reaper�w i ogromnego Maksimusa przy swobodnym, nawet kr�tkotrwa�ym locie.

Laurence mia� czas, �eby polu�ni� szpad� w pochwie i nabi� pistolety; w dole Granby wykrzykiwa� rozkazy: jego opanowany g�os utwierdza� Laurence�a w przekonaniu, �e robota zostanie wykonana na czas. Smoki z kryj�wki prezentowa�y si� okazale, cho� grupa nie dor�wnywa�a liczebno�ci� si�om, kt�re stoczy�y w pa�dzierniku bitw� pod Dover, kiedy to powstrzymano pr�b� Napoleo�skiej inwazji.

Lecz do tamtej bitwy Anglicy zmuszeni byli wys�a� wszystkie smoki, jakimi dysponowali, nawet te ma�e kurierskie, poniewa� wi�kszo�� smok�w bojowych zosta�a skierowana w okolice Trafalgaru. Teraz Ekscidium i formacja kapitan Roland byli na czele: znowu prowadzili; dziesi�� smok�w, w�r�d kt�rych najmniejszy by� Yellow Reaper, lecia�o w idealnym szyku i uderza�o r�wno skrzyd�ami, czego nauczy�y si� po wielu latach wsp�lnych �wicze�.

Formacja Lily nie by�a tak imponuj�ca: pod��a�o za ni� tylko sze�� smok�w, a jej flank i skrzyde� pilnowa�y mniejsze, bardziej zwrotne smoki ze starszymi oficerami, kt�re potrafi�y naprawi� ewentualne b��dy pope�nione przez niedo�wiadczon� Lily albo przez Maksimusa i Temeraire�a na tyle. Kiedy si� przybli�yli, Laurence zobaczy�, jak Sutton, kapitan na lec�cej na �rodku skrzyd�a Messorii, podnosi si� na jej grzbiecie i odwraca, by spojrze� na m�odsze smoki. Laurence uspokoi� go uniesion� d�oni�, a Berkley uczyni� to samo.

Ujrzeli �agle francuskiego konwoju i Floty Kana�u na d�ugo przed tym, zanim znale�li si� w ich zasi�gu. Scena w dole tchn�a dostoje�stwem: jakby pionki przesuwa�y si� po szachownicy, brytyjskie okr�ty sun�y szybko ku gromadzie mniejszych francuskich statk�w handlowych; na ka�dym statku �opota� las bia�ych �agli, a w�r�d nich powiewa�y angielskie flagi. Granby powr�ci� do Laurence�a, przepinaj�c si� po barkowym pasie.

��Teraz jest o wiele lepiej.

��Dobrze�� odpowiedzia� machinalnie Laurence, bo skupi� uwag� na flocie brytyjskiej, kt�r� ogl�da� przez lunet�.

G��wnie by�y to szybkie fregaty, w towarzystwie rozmaitych korwet oraz garstki sze��dziesieciocztero- i siedemdziesi�cioczterodzia�owych okr�t�w liniowych. Kr�lewska Marynarka nie wysy�a�aby najwi�kszych okr�t�w liniowych do walki ze smokiem ziej�cym ogniem, bo ten przy pomy�lnym ataku m�g�by wysadzi� w powietrze wype�niony amunicj� tr�jpok�adowiec, a z nim p� tuzina mniejszych jednostek.

��Na stanowiska, panie Harley�� powiedzia� Laurence i wyprostowa� si�, a m�ody chor��y pospiesznie wystawi� czerwony sygna�.

Strzelcy, rozmieszczeni wzd�u� grzbietu smoka, opu�cili si� nieco na jego boki, przygotowuj�c bro�, a topmani przykucn�li z pistoletami w d�oniach.

Ekscidium i pozosta�a cz�� g��wnej formacji opadli nad brytyjskimi okr�tami, by zaj�� wa�niejsz� pozycj� obronn� i zrobi� miejsce dla ich formacji. Kiedy Lily przyspieszy�a, Temeraire wyda� niski pomruk, kt�ry pop�yn�� przez ca�e jego cia�o. Laurence pochyli� si� i bez s�owa dotkn�� go�� d�oni� jego karku: kiedy poczu�, jak smok rozlu�nia nieco mi�nie, w�o�y� z powrotem sk�rzan� r�kawic�.

��Wr�g w zasi�gu wzroku�� dobieg� go s�aby, lecz s�yszalny wysoki g�os przedniego obserwatora Lily.

Zaraz zawt�rowa� mu m�ody Allen ze stanowiska przy nasadzie skrzyd�a Temeraire�a. Rozleg�y si� pomruki za�ogi i Laurence ponownie wyci�gn�� lunet�.

��La Crabe Grande, jak s�dzꠗ rzek�, licz�c w g��bi ducha na to, �e wypowiada t� nazw� w miar� poprawnie, i poda� lunet� Granby�emu.

Pomimo braku do�wiadczenia w akcjach powietrznych by� prawie pewny, �e rozpozna� styl formacji; niewiele z nich sk�ada�o si� z czternastu smok�w, zgrupowanych w charakterystyczny spos�b, z podobnymi do szczypc�w dwoma rz�dami mniejszych smok�w otaczaj�cych boki gromady wi�kszych smok�w.

Trudno by�o dostrzec Flamme-de-Gloire�a, bo wok� niego kr�ci�y si� smoki wabiki o podobnym umaszczeniu: para Papillon Noir, kt�rych naturalne niebieskie i zielone pr��ki przemalowano na ��to dla zmylenia obserwator�w.

��Tak, pozna�em j�: to Accendare. Przebieg�a bestia�� rzuci� Granby, po czym odda� mu lunet� i pokaza� palcem.�� Straci�a pazur u tylnej lewej �apy i jest �lepa na prawe oko: solidnie oberwa�a od nas pieprzem w bitwie pod Quessant.

��Widz� j�. Panie Harley, przekaza� wiadomo�� wszystkim obserwatorom. Temeraire�� zawo�a�, przystawiaj�c tub� do ust�� widzisz Flamme-de-Gloire�a? To ta smoczyca w dole i po lewej, bez jednego pazura; ma s�abe prawe oko.

��Widzꠗ odpowiedzia� z zapa�em Temeraire i obr�ci� nieco g�ow�.�� Mamy j� zaatakowa�?

��Przede wszystkim nie mo�emy pozwoli�, �eby podpali�a nasze okr�ty. Nie spuszczaj jej z oka�� rzek� Laurence.

Temeraire skin�� kr�tko �bem w odpowiedzi i znowu si� wyci�gn��.

Laurence schowa� lunet� do niewielkiego futera�u przypi�tego do uprz�y: ju� mu nie b�dzie potrzebna.

��John, lepiej zejd� ni�ej�� powiedzia�.�� Spodziewam si�, �e spr�buj� aborda�u z tamtych lekkich smok�w lec�cych na bokach formacji.

Podczas tej wymiany zda� szybko zbli�ali si� do konwoju: czas przygotowa� min�� i francuskie smoki zatoczy�y ko�o w idealnym szyku, z gracj�, niczym stado ptak�w. Us�ysza� z ty�u cichy gwizd. Niew�tpliwie widok by� imponuj�cy, ale Laurence zmarszczy� czo�o, cho� jego serce te� mocniej zabi�o.

��Zachowa� ciszꠗ poleci�.

Jeden z Papillon�w znalaz� si� dok�adnie przed nimi i otwiera� coraz szerzej pysk, jakby mia� zamiar zion�� ogniem, kt�rego nie potrafi� wznieci�; Laurence z dziwnym rozbawieniem obserwowa� wyg�upy smoka. Temeraire nie m�g� rykn��, bo z przodu by�y Messoria i Lily, ale nawet nie pr�bowa� si� uchyli�; wyci�gn�� tylko �apy przed siebie, a kiedy obie formacje zmiesza�y si� ze sob�, on i Papillon wpadli na siebie z si��, kt�ra wstrz�sn�a cz�onkami ich za��g.

Laurence chwyci� si� uprz�y i ponownie stan�� na nogi.

��Z�ap si�, Allen�� powiedzia�, wyci�gaj�c r�k�. Ch�opak wisia� na paskach uprz�y, przebieraj�c gwa�townie r�kami i nogami niczym przewr�cony na grzbiet ��w. Allen z�apa� jego d�o� i zdo�a� wci�gn�� si� na grzbiet, bladozielony na twarzy. Podobnie jak pozostali obserwatorzy, by� nowym chor��ym w za�odze, zaledwie dwunastoletnim ch�opcem, kt�ry jeszcze si� nie nauczy�, jak si� zachowywa� na smoku w czasie bitwy.

Temeraire gryz� i ci�� pazurami, bij�c w�ciekle skrzyd�ami, gdy pr�bowa� przytrzyma� Papillona. Francuski smok by� l�ejszy i wyra�nie zale�a�o mu tylko na tym, �eby si� uwolni� i wr�ci� do swojej formacji.

��Utrzymaj pozycjꠗ krzykn�� Laurence, bo na razie wa�niejsze by�o pozostawanie w szyku.

Temeraire niech�tnie pu�ci� Papillona i wyr�wna� lot.

Z do�u dobieg� huk pierwszej salwy: strzelano z dzia� dziobowych brytyjskich okr�t�w, w nadziei, �e uda si� zniszczy� omasztowanie niekt�rych z francuskich statk�w handlowych. Szanse by�y niewielkie, ale kanonada wprawia�a marynarzy w bitewny nastr�j. Za jego plecami strzelcy z brz�kiem i szcz�kiem ponownie za�adowali bro�; uprz�� w zasi�gu wzroku wci�� by�a ca�a; �adnego �ladu krwi, a Temeraire lecia� r�wno. Nie by�o czasu pyta� go, jak si� czuje, bo w�a�nie atakowali, Lily ponownie prowadzi�a ich prosto na formacj� wroga.

Tym razem Francuzi nie stawili oporu: zamiast tego smoki si� rozpierzch�y. Laurence pocz�tkowo pomy�la�, �e chaotycznie, lecz zaraz zauwa�y�, �e by�o to celowe przegrupowanie. Cztery mniejsze smoki pomkn�y do g�ry, pozosta�e za� opad�y o jakie� sto st�p; w dalszym ci�gu trudno by�o wypatrzy� Accendare w�r�d wabik�w.

Pozbawionej celu formacji grozi� teraz atak z g�ry: na grzbiecie Lily pojawi� si� sygna� �nawi�za� bezpo�redni� walk�, co oznacza�o, �e mog� si� rozdzieli� i walczy� indywidualnie. Temeraire potrafi� odczytywa� sygna�y flagowe r�wnie dobrze jak ka�dy sygnalista, tak wi�c od razu zanurkowa� na krwawi�cego ju� smoka wabika, pragn�c doko�czy� rozpocz�te dzie�o.

��Nie, Temeraire�� zawo�a� Laurence, kt�ry zamierza� go skierowa� ku samej Accendare, lecz by�o za p�no: zbli�a�y si� do nich dwa smoki powszechnej rasy Pecheur-Raye.

��Przygotowa� si� do odparcia aborda�u�� zawo�a� za jego plecami porucznik Ferris, dow�dca topman�w. Dwaj najpot�niejsi skrzyd�owi zaj�li pozycje tu� za Laurence�em; spojrza� na nich przez rami�, zaciskaj�c usta: wci�� go dra�ni�o to, �e jest os�aniany, bo wygl�da�o to tak, jakby si� chowa� tch�rzliwie za plecami innych, ale ka�dy smok odm�wi dalszej walki, je�li kto� przy�o�y szpad� do gard�a jego kapitana, wi�c trzeba by�o si� z tym pogodzi�.

Temeraire zadowoli� si� przejechaniem pazurami przez barki uciekaj�cego smoka wabika i skr�ci� gwa�townie, niemal wykonuj�c zwrot w miejscu. Dwa atakuj�ce smoki min�y go i musia�y zawr�ci�, co da�o mu cenn� minut�. Laurence spojrza� na pole walki: szybkie lekkie smoki pr�bowa�y odp�dzi� smoki angielskie, lecz te wi�ksze ponownie zbi�y si� w gromad� i dotrzymywa�y kroku konwojowi.

K�tem oka dostrzeg� b�ysk; chwil� p�niej nadlecia� ze �wistem granat wype�niony pieprzem, wystrzelony z pok�adu francuskiego statku. Smok z ich formacji, Immortalis, opad� troch� za nisko w po�cigu za wrogiem. Na szcz�cie �le wycelowali: pocisk uderzy� w jego bark zamiast w pysk i wi�kszo�� pieprzu opad�a do morza, nie czyni�c mu szkody; ale nawet ta pozosta�a cz�� zdo�a�a przyprawi� go o atak kichania, przez co zosta� dziesi�� d�ugo�ci za innymi.

��Digby, zmierz t� wysoko�栗 rozkaza� Laurence; do obowi�zk�w przedniego obserwatora ze sterburty nale�a�o ostrzega� za�og�, �e znale�li si� w zasi�gu dzia�.

Digby wzi�� ma�y pocisk armatni przywi�zany do linki pomiarowej i spu�ci� go w d�, obok ramienia Temeraire�a. Cienki jedwabny sznur rozwija� si� mi�dzy jego palcami, ods�aniaj�c kolejne w�z�y, odmierzaj�ce po pi��dziesi�t jard�w.

��Sze�� na znaku, siedemna�cie przy wodzie�� oznajmi�, licz�c od wysoko�ci Immortalisa, i odci�� link�.�� Zasi�g dzia�: pi��set pi��dziesi�t jard�w, sir.�� Ju� wsuwa� link� w otwory kolejnego pocisku, aby by� gotowym na kolejny ewentualny pomiar.

Mniejszy zasi�g od przeci�tnego. Czy artylerzy�ci ukrywali prawdziwe mo�liwo�ci dzia�, aby zwabi� gro�niejsze smoki, czy to wiatr zni�s� pocisk?

��Temeraire, utrzymuj wysoko�� sze�ciuset jard�w�� zawo�a� Laurence; lepiej zachowa� ostro�no��.

��Sir, sygna� od smoka prowadz�cego: �Do��czy� z lewej do Maksimusa��� oznajmi� Turner.

Na razie nie mogli si� dosta� do niego: oba Pecheury pr�bowa�y oskrzydli� Temeraire�a i dokona� aborda�u, cho� lecia�y nieco dziwnie, nie w linii prostej.

��Co oni kombinuj�?�� zapyta� Martin, a odpowied� na to pytanie b�yskawicznie pojawi�a si� w umy�le Laurence�a.

��Boj� si� jego ryku�� odpar� Laurence na tyle g�o�no, by go us�ysza� Temeraire.

Temeraire prychn�� pogardliwie, po czym zatrzyma� si� niespodziewanie w powietrzu i obr�ci� z podniesion� krez� w stron� napastnik�w: mniejsze smoki, wyra�nie przestraszone tak� manifestacj�, instynktownie si� wycofa�y.

��Ha!�� Temeraire wisia� w powietrzu, zadowolony, �e inni tak bardzo si� go obawiaj�; Laurence musia� poci�gn�� za uprz��, aby zwr�ci� jego uwag� na sygna�.�� Och, widz�!�� powiedzia� Temeraire i pomkn�� przed siebie, by zaj�� pozycj� na lewej flance Maksimusa; Lily ju� lecia�a po jego prawej stronie.

Zamiary Harcourt by�y oczywiste.

��Padnij�� rozkaza� Laurence i sam przywar� do grzbietu Temeraire�a.

Gdy trzy smoki by�y ju� na pozycjach, Berkley poleci� Maksimusowi ruszy� z najwy�sz� pr�dko�ci� na gromad� francuskich smok�w.

Temeraire gromadzi� powietrze w p�ucach, strosz�c krez�; p�dzili tak szybko, �e wiatr wyciska� �zy z oczu, lecz Laurence zdo�a� zobaczy�, �e Lily tak�e odchyla �eb do ty�u, przygotowuj�c si� do u�ycia jadu. Maksimus opu�ci� �eb i run�� na francuskie smoki, roztr�caj�c je swoj� ogromn� mas�: smoki odpada�y na boki, gdzie z kolei trafi�y na ryk Temeraire�a i �r�cy kwas Lily.

Rozleg�y si� przera�liwe wrzaski. Pierwsi martwi cz�onkowie za��g zostali odci�ci od uprz�y i spadli do morza bezw�adni jak szmaciane lalki. Francuskie smoki ju� tylko nieznacznie posuwa�y si� do przodu, bo wi�kszo�� z nich pierzcha�a w panice na wszystkie strony, tym razem nie dbaj�c o zachowanie porz�dku. Maksimusowi i towarzyszom uda�o si� przedrze�: francuski oddzia� si� rozproszy� i teraz Accendare os�ania� tylko Petit Chevalier, troch� wi�kszy ni� Temeraire, oraz jeden ze smok�w wabik�w.

Zwolnili; Maksimus dysza� ci�ko, staraj�c si� utrzyma� odpowiedni� wysoko��. Harcourt, machaj�c energicznie do Laurence�a z grzbietu Lily, krzykn�a ochryp�ym g�osem przez tub�, chocia� jej sygnalista przekazywa� w�a�nie ten sam rozkaz:

��Le� za ni�.

Laurence dotkn�� karku Temeraire�a, daj�c mu znak, by rusza�. Lily po raz kolejny strzykn�a kwasem i dwa os�aniaj�ce smoki si� cofn�y, tak �e Temeraire m�g� przemkn�� mi�dzy nimi.

Z do�u dobieg� okrzyk Granby�ego:

��Uwaga, aborda�!

A zatem jacy� Francuzi przeskoczyli na grzbiet Temeraire�a. Laurence nie mia� czasu, �eby si� rozejrze�, bo Accendare w�a�nie si� obraca�a, zaledwie dziesi�� jard�w od nich. Jej prawe oko zasnuwa�o bielmo, a lewe, z blado��t� �renic� osadzon� w czarnej tward�wce, gro�nie na nich �ypn�o; d�ugie cienkie rogi opada�y z czo�a smoczycy ku kraw�dzi jej otwartego pyska: powietrze zafalowa�o od �aru, gdy p�omienie buchn�y w ich stron�. Tak zapewne wygl�daj� wrota piekie�, pomy�la� Laurence, wpatrzony w paszcz�. Nast�pnie Temeraire z�o�y� skrzyd�a i opad� w d� niczym kamie�, by unikn�� ognia.

�o��dek podjecha� Laurence�owi do gard�a, z ty�u rozleg� si� brz�k i okrzyki zdziwienia, zar�wno obro�cy, jak i napastnicy stracili oparcie pod nogami. Wydawa�o si�, �e ju� chwil� potem Temeraire ponownie roz�o�y� skrzyd�a i zacz�� nimi mocno pracowa�, lecz opadli znacznie i Accendare szybko oddala�a si� od nich, p�dz�c ku statkom.

P�yn�ce w tyle konwoju francuskie statki handlowe znalaz�y si� w zasi�gu brytyjskich po�cig�wek dziobowych, kt�re odezwa�y si� z rykiem. Najszybsze fregaty zd��y�y si� bardzo wysun��, min�y ostrzeliwane jednostki i p�yn�y dalej w kierunku wa�niejszych cel�w na przedzie. Tym samym jednak bawi�y si� os�ony formacji Ekscidiuma. Accendare pikowa�a teraz prosto na nich, a cz�onkowie jej za�ogi rzucali bomby zapalaj�ce wielko�ci pi�ci, kt�re smoczyca omiata�a ogniem, gdy opada�y na pok�ady okr�t�w brytyjskich.

Wi�kszo�� pocisk�w trafi�a do morza, bo Accendare, pomna na atak Temeraire�a, nie zesz�a bardzo nisko, a z tej wysoko�ci trudno by�o dobrze wycelowa�. Ale Laurence dostrzeg�, �e kilka z nich eksplodowa�o: cienkie metalowe skorupy rozbi�y si� o pok�ad, a nafta z ich wn�trza zapali�a si� w zetkni�ciu z rozgrzanym metalem i rozla�a w ka�u�e ognia.

Temeraire wyda� gniewny pomruk, widz�c, jak p�omienie wspinaj� si� po �aglach jednej z fregat, i jeszcze szybciej ruszy� za Accendare; wyklu� si� na pok�adzie okr�tu i sp�dzi� na morzu pierwsze trzy tygodnie �ycia, wi�c odczuwa� sympati� do floty. R�wnie rozgniewany Laurence zach�ci� go s�owem i dotkni�ciem d�oni. Tak si� skupi� na po�cigu i wypatrywaniu innych smok�w, kt�re mog�yby stan�� w obronie Accendare, �e by� zupe�nie zaskoczony, gdy Crown, jeden z topman�w, wpad� na niego, po czym zacz�� si� zsuwa� po grzbiecie Temeraire�a, wyci�gaj�c r�ce i otwieraj�c usta; przeci�to jego pasy z karabi�czykami.

Crown nie zdo�a� chwyci� si� uprz�y i jego d�onie zsun�y si� po g�adkiej sk�rze Temeraire�a. Laurence pr�bowa� go chwyci�, lecz bez powodzenia: ch�opak spada� w d�, m��c�c powietrze ramionami przez p� mili, a potem wpad� z pluskiem do wody i ju� si� nie wynurzy�. Zaraz potem run�� kto� inny, jeden z wrog�w, ale ten ju� nie �y�, kiedy lecia� bezw�adnie. Laurence poluzowa� pasy, po czym wsta� i obr�ci� si�, wyci�gaj�c pistolety. Na grzbiecie smoka pozosta�o jeszcze siedmiu Francuz�w, kt�rzy zaciekle walczyli. Jeden z nich, w stopniu porucznika, by� w odleg�o�ci zaledwie kilku krok�w i �ciera� si� z Quarle�em, drugim ze skrzyd�owych, kt�rzy mieli os�ania� Laurence�a.

Gdy Laurence si� podni�s�, porucznik odepchn�� szpad� Quarle�a i ugodzi� go w bok d�ugim, lekko zakrzywionym no�em, kt�ry trzyma� w r�ce. Quarle upu�ci� bro� i zacisn�� d�onie na r�koje�ci sztyletu, po czym osun�� si� na kolana, pluj�c krwi�. Laurence m�g� swobodnie strzeli�, lecz tu� za porucznikiem inny z wrog�w rzuci� Martina na kolana, tak �e szyja skrzyd�owego by�a teraz wystawiona na ostrze francuskiego korda.

Laurence wymierzy� i wypali� z pistoletu: napastnik opad� do ty�u z dziur� w piersi, Martin za� d�wign�� si� na nogi. Zanim Laurence zd��y� wymierzy� w porucznika, ten zaryzykowa� i przeci�� swoje rzemienie, po czym przeskoczy� cia�o Quarle�a i chwyci� Laurence�a za rami�, aby si� o niego oprze� i jednocze�nie odepchn�� pistolet. By� to niezwyk�y manewr, dow�d odwagi albo lekkomy�lno�ci.

��Brawo�� rzuci� mimowolnie Laurence.

Zdziwiony Francuz spojrza� na niego i zanim uni�s� szpad�, u�miechn�� si�, a ten jego ch�opi�cy u�miech nie pasowa� do pokrytej krwi� twarzy.

Oczywi�cie Laurence mia� nieuczciw� przewag�, bo martwy by�by bezu�yteczny, gdy� smok, kt�rego kapitan zosta� zabity, z wyj�tkow� furi� zwraca� si� na wroga, pozbawiony kontroli, ale mimo wszystko bardzo niebezpieczny. Francuz musia� go wzi�� do niewoli, a nie zabi�, wi�c zachowywa� nadmiern� ostro�no��, podczas gdy Laurence m�g� d��y� do wymierzenia morderczego ciosu i walczy�, jak najlepiej potrafi�.

Na razie jednak niezbyt dobrze sobie radzi�. By�a to dziwna walka; znajdowali si� na w�skiej nasadzie karku Temeraire�a, tak blisko siebie, �e wysoki porucznik nie m�g� wykorzysta� tego, �e ma d�u�sze ramiona, ale dzi�ki czemu te� wci�� przytrzymywa� si� Laurence�a, bo bez tego niew�tpliwie by si� ze�lizgn��. Tak naprawd� raczej si� przepychali, ni� walczyli na szpady; klingi z rzadka tylko odsuwa�y si� od siebie na dalej ni� cal lub dwa, po czym znowu si� spotyka�y, i Laurence doszed� do wniosku, �e ich pojedynek zako�czy si� tylko wtedy, gdy kt�ry� z nich spadnie do morza.

Laurence zaryzykowa� i zrobi� krok. Dzi�ki temu obaj nieco si� obr�cili i teraz m�g� spojrze� ponad ramieniem porucznika na pole boju. Martin i Ferris wci�� walczyli, podobnie jak kilku strzelc�w, lecz Francuzi mieli przewag� liczebn�, a gdyby paru kolejnym napastnikom uda�o si� przeskoczy� na Temeraire�a, oddzia� Laurence�a by�by w powa�nych tarapatach. Kilku bellman�w pr�bowa�o przedosta� si� na g�r�, lecz Francuzi rzucili si� na nich: Laurence zobaczy�, jak spada Johnson, ugodzony celnym sztychem.

��Vive l�Empereur�� krzykn�� krzepi�co porucznik, tak�e spogl�daj�c w stron� walcz�cych.

�wiadomo��, �e sytuacja jest dla niego pomy�lna, doda�a mu otuchy, wi�c ponownie zaatakowa�, mierz�c w nog� Laurence�a. Ten odbi� ostrze: us�ysza� dziwny d�wi�k i u�wiadomi� sobie z ogromnym niepokojem, �e przecie� walczy ceremonialn� szpad�, kt�r� mia� w Admiralicji poprzedniego dnia. W po�piechu nie zamieni� jej na normaln�.

Zacz�� walczy� ostro�niej, pilnuj�c, by szpada Francuza nie uderzy�a w jego szpad� poni�ej �rodka: nie chcia�, �eby ostrze si� z�ama�o. Napastnik wymierzy� w jego prawe rami�: Laurence znowu zablokowa� cios, lecz tym razem rzeczywi�cie od�ama� si� kawa�ek o d�ugo�ci pi�ciu cali, kt�ry, z�ocistoczerwony w odbitym �wietle, drasn�� go w szcz�k�, zanim spad� do morza.

Francuz zorientowa� si� teraz, �e Laurence ma marn� szpad�, i pr�bowa� rozwali� j� na kawa�ki. Rozleg� si� kolejny trzask i od�ama� jeszcze kawa�ek: Laurence walczy� kikutem o d�ugo�ci sze�ciu cali, a brylanty na powleczonej srebrem r�koje�ci migota�y kpi�co i idiotycznie. Zacisn�� z�by; nie mia� zamiaru si� podda� i na ich rozkaz skierowa� Temeraire�a do Francji: pr�dzej go diabli wezm�. Gdyby zeskoczy� z krzykiem, m�g�by chocia� liczy� na to, �e Temeraire zdo�a go z�apa�; je�li nie zdo�a, to przynajmniej Laurence nie b�dzie odpowiedzialny za przekazanie Temeraire�a w r�ce Napoleona.

Nagle rozleg� si� krzyk: Granby wspi�� si� po pasie ogonowym bez korzystania z karabi�czyk�w, przypi�� si� i rzuci� na napastnika, kt�ry pilnowa� lewej cz�ci brzusznego pasa. Francuz spad� martwy i niemal natychmiast sze�ciu bellman�w wyskoczy�o na g�r�: pozostali przeciwnicy zbili si� w ciasn� grupk�, ale za chwil� b�d� musieli albo si� podda�, albo zgin��. Martin odwr�ci� si�, pozbawiony przeciwnika, przeszed� nad cia�em Quarle�a z kordem w d�oni.

��Ah, voici un joli g�chis�� rzuci� zrozpaczony porucznik i podj�� ostatni� m�n� pr�b�, mocno napieraj�c na r�koje�� Laurence�a w�asnym ostrzem i u�ywaj�c jego d�ugo�ci jako d�wigni: zdo�a� wytr�ci� bro� z d�oni Laurence�a gwa�townym ruchem, lecz w tej samej chwili zachwia� si�, zaskoczony, a z jego nosa pop�yn�a krew. Nieprzytomny opad� w ramiona Laurence�a. Za nim sta� na dr��cych nogach m�ody Digby, trzymaj�c link� pomiarow� z pociskiem; przekrad� si� ze stanowiska obserwatora na barku Temeraire�a i uderzy� Francuza w g�ow�.

��Dobra robota�� powiedzia� Laurence, gdy ju� si� zorientowa�, co si� sta�o.

Ch�opak u�miechn�� si� z dum�.

��Panie Martin, prosz� �ci�gn�� tego cz�owieka na d� i opatrzy�. Laurence przekaza� skrzyd�owemu bezw�adnego Francuza.�� Walczy� jak lew.

��Dobrze, sir.

Martin dalej porusza� ustami, m�wi� co� jeszcze, ale zag�uszy� go jaki� ryk p�yn�cy z g�ry. To by�a ostatnia rzecz, jak� us�ysza� Laurence.

Allegiance by� statkiem kolosalnych rozmiar�w: d�ugim na ponad czterysta st�p, ale nieproporcjonalnie w�skim poza rozbudowanym smoczym pok�adem, kt�ry rozpo�ciera� si� na przedzie, od fokmasztu do dziobu. Z g�ry okr�t wygl�da� dziwnie, jak roz�o�ony wachlarz, lecz kad�ub zw�a� si� mocno pod smoczym pok�adem. Kil wykonano ze stali, nie z wi�zu, i pokryto grub� warstw� bia�ej farby dla ochrony przed rdz�, a przez �rodek kad�uba poprowadzono zawadiacki bia�y pas. By zyska� stabilno��, niezb�dn� w wypadku sztorm�w, okr�t mia� zanurzenie ponad dwudziestu st�p i by� zbyt du�y, by wp�yn�� do samego portu, wi�c cumowano go zwykle przy wielkich s�upach na g��bokiej wodzie, a zaopatrzenie dowo�ono mniejszymi jednostkami: przypomina� wtedy wielk� dam� otoczon� gromad� skrz�tnych s�u��cych. Nie by� to pierwszy transportowiec, kt�rym podr�owali Laurence i Temeraire, lecz pierwszy oceaniczny. Ciasny, przewo��cy najwy�ej trzy smoki i poszerzony zaledwie o kilka desek okr�t, kt�ry p�yn�� z Gibraltaru do Plymouth, nie m�g� si� z nim r�wna�.

��Tu jest bardzo przyjemnie. Wygodniej nawet ni� na mojej polanie�� stwierdzi� Temeraire.

Ze swojego miejsca, niczym niepodzielny w�adca, m�g� widzie� wszystko, co si� dzieje na statku, nikomu nie przeszkadzaj�c, do tego piece kuchni okr�towej znajdowa�y si� bezpo�rednio pod smoczym pok�adem, co zapewnia�o ciep�o.

��Nie jest ci zimno, Laurence?�� zapyta� chyba ju� po raz trzeci, pochylaj�c g�ow�, by spojrze� na niego z bliska.

��Nie, ani trochꠗ odpowiedzia� kr�tko Laurence, nieco poirytowany nadopieku�czo�ci� Temeraire�a.

Chocia� migrena ust�pi�a wraz z guzem na g�owie, ranna noga stawia�a wi�kszy op�r, pulsowa�a niemal nieustannym b�lem i od czasu do czasu odmawia�a pos�usze�stwa. Na pok�ad przetransportowano Laurence�a na �awce bosma�skiej, co nadszarpn�o jego poczucie w�asnych mo�liwo�ci, a potem umieszczono go w fotelu i opatulonego w koce niczym inwalid� zaniesiono na smoczy pok�ad, gdzie Temeraire owin�� si� wok� niego ostro�nie, by go os�oni� od wiatru.

Na smoczy pok�ad prowadzi�y dwie schodnie, z obu stron fokmasztu, obszar od nich do po�owy odleg�o�ci do grotmasztu nale�a� tradycyjnie do awiator�w, a reszta pok�adu a� do grotmasztu by�a domen� marynarzy. Za�oga Temeraire�a zaj�a ju� swoje terytorium, po czym wymownie przesun�a kilkana�cie zwini�tych lin poza niewidoczn� granic�. Na ich miejscu po�o�ono stosy sk�rzanej uprz�y oraz kosze z pier�cieniami i sprz�czkami, aby pokaza� marynarzom, �e awiatorzy nie pozwol� si� wykorzystywa�. Ci, kt�rzy nie zajmowali si� uk�adaniem ekwipunku, ulokowali si� wzd�u� granicy i odpoczywali albo udawali, �e co� robi�. Emily Roland i dw�ch innych kadet�w go�c�w, Morgan i Dyer, popisywali si� na polecenie chor��ych uwa�aj�cych za sw�j obowi�zek broni� praw Korpusu. Z �atwo�ci� paradowali po relingu tam i z powrotem, demonstruj�c odwag�.

Laurence przygl�da� im si� zamy�lony; wci�� nie mia� pewno�ci, czy powinien zabiera� ze sob� Roland.

��Dlaczego chcesz j� zostawi�? Czy co� przeskroba�a?�� zapyta�a Jane, kiedy zwr�ci� si� do niej o porad� w tej sprawie, cho� trudno mu by�o wyrazi� wprost swoje obawy.

Oczywi�cie zabranie dziewczyny, mimo m�odego wieku, mog�o przynie�� niejakie korzy�ci. Kiedy po przej�ciu matki na emerytur� zostanie kapitanem Ekscidiuma, b�dzie musia�a sprosta� wszystkim obowi�zkom oficerskim. Rozczulanie si� nad ni� teraz pozbawi j� mo�liwo�ci zdobycia do�wiadczenia i nie wyjdzie jej na dobre.

Mimo wszystko martwi� si� o Emily. Okr�t to nie kryj�wka i ju� zauwa�y�, �e w�r�d za�ogi, jak zawsze, znajdowali si� paskudni, bardzo paskudni ludzie: pijacy, awanturnicy, przest�pcy. Czu� si� odpowiedzialny za m�od� dziewczyn� przebywaj�c� w�r�d takich m�czyzn. Poza tym nie by�by zadowolony, gdyby wyda�o si� tutaj, �e w Korpusie s�u�� kobiety.

Nie chcia� zmusza� Roland do oszustw i oczywi�cie nie m�g� dawa� jej innych obowi�zk�w ni� zwykle, ale w g��bi duszy liczy� na to, �e prawda nie wyjdzie na jaw. Roland mia�a dopiero jedena�cie lat i nikt na pierwszy rzut oka nie rozpozna w niej dziewczyny w tych spodniach i kr�tkiej kurtce; on sam przecie� wzi�� j� kiedy� za ch�opca. Niemniej zale�a�o mu na tym, aby awiatorzy pozostawali w dobrych stosunkach z marynarzami, a przynajmniej �eby nie okazywali sobie wrogo�ci, a przy bli�szej znajomo�ci trudno b�dzie nie zauwa�y� prawdziwej p�ci Roland.

Na razie wygl�da�o na to, �e pr�dzej spe�ni� si� jego nadzieje co do niej ni� co do og�lnej sytuacji. Marynarze odpowiedzialni za fokmaszt, zaj�ci za�adunkiem okr�tu, rozprawiali ca�kiem g�o�no o ludziach, kt�rzy mog� sobie siedzie� z za�o�onymi r�kami jako pasa�erowie. Niekt�rzy narzekali, �e przesuni�te liny zosta�y popl�tane, i zabrali si� do ich ponownego zwijania, zupe�nie niepotrzebnie. Laurence pokr�ci� g�ow�, zachowuj�c milczenie. Jego ludzie pilnowali tylko swoich spraw, a nie m�g� zgani� ludzi Rileya, zreszt� nic dobrego by z tego nie wysz�o.

Jednak Temeraire zauwa�y�, co si� dzieje. Prychn�� i nastroszy� nieco krez�.

��Wed�ug mnie liny s� w porz�dku�� powiedzia�.�� Za�oga przenosi�a je bardzo ostro�nie.

��Niewa�ne, m�j drogi. Nigdy nie zaszkodzi przewin�� lin� jeszcze raz�� rzuci� pospiesznie Laurence.

Nie by�o nic dziwnego w tym, �e Temeraire zacz�� si� troszczy� tak�e o cz�onk�w za�ogi; w ko�cu byli ju� z nim od wielu miesi�cy. Niemniej wybra� nie najlepszy moment: sama obecno�� smoka niepokoi�a marynarzy, a gdyby Temeraire stan�� po stronie swojej za�ogi w ewentualnym konflikcie, zwi�kszy�oby to tylko napi�cie na pok�adzie.

��Nie obra�aj si�, proszꠗ doda� Laurence, g�aszcz�c bok Temeraire�a, by przyci�gn�� jego uwag�.�� Pocz�tek podr�y jest bardzo wa�ny. Chcemy by� dobrymi kompanami, wi�c nie mo�emy prowokowa� spor�w w�r�d ludzi.

��Hm, pewnie masz racjꠗ odpar� Temeraire, uk�adaj�c si� wygodniej.�� Ale nie zrobili�my nic z�ego. To niemi�e, �e tak narzekaj�.

��Wkr�tce wyruszymy�� powiedzia� Laurence, zmieniaj�c temat.�� Zbli�a si� odp�yw i zdaje si�, �e zniesiono ju� ca�y baga� delegat�w.

Allegiance w razie potrzeby m�g� zabra� na pok�ad dziesi�� smok�w �redniej wielko�ci. Sam Temeraire niespecjalnie obci��y� okr�t, a powierzchnia magazynowa naprawd� pora�a�a ogromem. Niemniej wygl�da�o na to, �e baga� Chi�czyk�w przekroczy pojemno�� statku, co zadziwi�o Laurence�a, przyzwyczajonego do podr�owania z jednym kufrem. Ilo�� baga�u by�a nieproporcjonalna do liczby cz�onk�w poselstwa, tak�e zreszt� ogromnej.

Z Chin przyby�o z pi�tnastu �o�nierzy i a� trzech lekarzy: jeden dla ksi�cia, jeden dla dw�ch pozosta�ych pos��w i jeden dla reszty �wity, a ka�dy mia� asystent�w. Opr�cz nich i t�umacza przyby�o dw�ch kucharzy z pomocnikami, z tuzin s�u��cych i tyle samo ludzi na poz�r nie pe�ni�cych �adnej funkcji, mi�dzy innymi osobnik, kt�rego przedstawiono jako poet�, cho� Laurence podejrzewa�, �e dosz�o do b��du w t�umaczeniu: zapewne ten m�czyzna by� kim� w rodzaju urz�dnika.

Sama ksi���ca garderoba wype�nia�a mniej wi�cej dwadzie�cia skrzy�, bogato rze�bionych i wyposa�onych w z�ote zamki i zawiasy; bosman musia� rozda� sporo raz�w, gdy co bardziej przedsi�biorczy marynarze pr�bowali podwa�y� wieka. Za�adowano te� niezliczone torby wype�nione �ywno�ci�, mocno ju� sponiewierane, jako �e wcze�niej odby�y drog� z Chin. Ogromny, osiemdziesi�ciofuntowy worek z ry�em rozdar� si� nad pok�adem ku og�lnej uciesze unosz�cych si� nad statkiem mew, tak wi�c p�niej kontynuuj�cy prac� marynarze musieli co par� minut odp�dza� gromady rozgor�czkowanych ptak�w.

Ju� podczas zaokr�towania zrobiono awantur�. Ludzie Yongxinga za��dali k�adki prowadz�cej w d� na okr�t�� co by�o zupe�nie niemo�liwe, nawet gdyby Allegiance m�g� podp�yn�� tak blisko nabrze�a, �eby da�o si� j� przerzuci�, z powodu wysoko�ci jego pok�ad�w. Biedny Hammond przez prawie godzin� pr�bowa� ich przekona�, �e wci�ganie na pok�ad nie jest ani ha�bi�ce, ani niebezpieczne dla pasa�era, i co chwil� bez s�owa wskazywa� na sam transportowiec.

Wreszcie zdesperowany zwr�ci� si� do Laurence�a:

��Kapitanie, czy morze jest bardzo wzburzone?

Pytanie by�o absurdalne, bo fale nie przekracza�y pi�ciu st�p wysoko�ci, chocia� przy silniejszych porywach czekaj�ca ��d� szarpa�a czasem cumy, ale nawet przecz�ca odpowied� zaskoczonego Laurence�a nie zadowoli�a cz�onk�w �wity ksi�cia. Wydawa�o si�, �e nigdy nie wejd� na pok�ad, lecz w ko�cu sam Yongxing znudzi� si� czekaniem i wynurzy� si� z zas�oni�tej lektyki, po czym wsiad� do �odzi, ignoruj�c okrzyki zaniepokojonych s�u��cych i po�piesznie podsuwane d�onie marynarzy.

Chi�scy pasa�erowie, kt�rzy musieli czeka� na drug� ��d�, wkraczali w�a�nie na pok�ad od strony sterburty, witani przez wacht� z�o�on� z �o�nierzy Kr�lewskiej Piechoty Morskiej w jasnoczerwonych kurtkach i bia�ych spodniach oraz co bardziej szacownie wygl�daj�cych marynarzy w niebieskich kurtkach.

Sun Kai, m�odszy z pos��w, zeskoczy� lekko z �awki bosma�skiej i sta� przez chwil�, rozgl�daj�c si� w zamy�leniu po zat�oczonym pok�adzie. Laurence pomy�la�, �e mo�e nie podoba mu si� zgie�k i zam�t, lecz potem doszed� do wniosku, �e Chi�czyk pr�buje po prostu wyczu� grunt pod nogami: Sun Kai zrobi� ostro�nie kilka krok�w w prz�d i w ty�, potem jeszcze kilka nast�pnych, ju� pewniej, po czym przemaszerowa� zupe�nie swobodnie po schodni z r�koma z�o�onymi za plecami, studiuj�c labirynt olinowania i usi�uj�c prze�ledzi� drog� poszczeg�lnych lin od pocz�tku do ko�ca.

Niezmiernie uradowa�o to obecnych marynarzy, kt�rzy mogli si� przynajmniej bezkarnie pogapi�. Ksi��� Yongxing ich rozczarowa�, bo znikn�� niemal od razu w prywatnej kwaterze, kt�r� urz�dzono dla niego na rufie. Sun Kai, wysoki i odpowiednio niewzruszony m�czyzna z d�ugim, czarnym warkoczem i wysoko wygolonym czo�em, ubrany w pi�kn� niebiesk� szat� zdobion� czerwonym i pomara�czowym haftem, by� niemal tak samo efektowny, ale najwyra�niej nie spieszy� si� do swojej kabiny.

Chwil� p�niej marynarze mieli jeszcze wi�kszy ubaw. W dole rozleg�y si� krzyki i Sun Kai podskoczy� do burty. Laurence podni�s� si� i zobaczy�, �e Hammond tak�e do niej podbiega, blady i przera�ony: kto� g�o�no rozchlapywa� wod�. Ale wkr�tce potem nad burt� pojawi� si� wreszcie starszy pose�, ociekaj�cy wod� od pasa w d�. Pomimo swojej przygody siwobrody starzec zszed� na pok�ad, rycz�c dobrodusznym �miechem. Machn�� r�k�, ignoruj�c przeprosiny Hammonda, po czym poklepa� si� po wydatnym brzuchu z �a�osn� min� i oddali� w towarzystwie Sun Kaia.

��Niewiele brakowa�o�� zauwa�y� Laurence i znowu rozpar� si� w fotelu.�� Gdyby wpad� ca�y do wody, ta szata w jednej chwili �ci�gn�aby go w d�.

��Szkoda, �e wszyscy nie wpadli�� mrukn�� Temeraire, cicho jak na dwudziestotonowego smoka, a wi�c tak naprawd� wcale nie cicho.

Na pok�adzie rozleg� si� chichot, a Hammond rozejrza� si� niespokojnie.

Reszta �wity zosta�a wci�gni�ta na pok�ad ju� bez wypadk�w i upakowana w kajutach r�wnie szybko jak ich baga�e. Hammond wyra�nie si� uspokoi�, gdy ca�a operacja dobieg�a ko�ca, otar� pot z czo�a wierzchem d�oni, cho� wia� przenikliwy lodowaty wiatr, i przysiad� na szafce, ku utrapieniu za�ogi. Dop�ki tam stercza�, nie mogli wci�gn�� �odzi na pok�ad, a nie �mieli go po prostu przep�dzi�, jako �e by� pasa�erem i pos�em.

Wiedziony wsp�czuciem dla nich, Laurence odszuka� wzrokiem swoich go�c�w: Roland, Morgan i Dyer, kt�rym kazano zachowa� spok�j i nie pl�ta� si� pod nogami, siedzieli na brzegu pok�adu dla smok�w, majtaj�c nogami.

��Morgan�� powiedzia� Laurence. Ciemnow�osy ch�opiec wsta� niezgrabnie i podszed� do niego.�� Id� do pana Hammonda i powiedz, �e zapraszam go do siebie, je�li nie ma nic przeciwko temu.

Hammond ucieszy� si� i od razu przyszed� na smoczy pok�ad. Nawet nie zauwa�y�, �e marynarze natychmiast zacz�li przygotowywa� si� do podniesienia �odzi.

��Dzi�kuj�, to bardzo mi�o z pana strony�� powiedzia� i zaj�� miejsce na skrzyni, kt�r� Morgan i Roland przysun�li dla niego, a jeszcze bardziej si� rozpromieni�, gdy zosta� pocz�stowany szklaneczk� brandy.�� Nie mam poj�cia, co bym pocz��, gdyby Liu Bao uton��.

��Tak si� nazywa?�� zapyta� Laurence. Ze spotkania w Admiralicji zapami�ta� tylko chrapanie starszego pos�a.�� Z pewno�ci� by�by to niepomy�lny pocz�tek naszej podr�y, ale przecie� Yongxing nie m�g�by pana wini� za nieszcz�liwy wypadek.

��Ach, myli si� pan�� odpar� Hammond.�� Jest ksi�ciem, wi�c mo�e obwini� ka�dego wed�ug w�asnej woli.

Laurence chcia�by to uzna� za �art, lecz Hammond wypowiedzia� te s�owa z pos�pn�, powa�n� min�. Po wypiciu wi�kszo�ci brandy w�� jak stwierdzi� Laurence mimo ich kr�tkiej znajomo�ci�� nietypowym dla niego milczeniu�� m�odzieniec doda� niespodziewanie:

��Prosz� mi wybaczy� musz� wspomnie�, �e takie komentarze mog� si� okaza� bardzo szkodliwe� skutki nieopatrznej zniewagi�

Dopiero po chwili Laurence zorientowa� si�, �e Hammond m�wi o niedawnych s�owach Temeraire�a. Smok by� szybszy i odpowiedzia� za siebie:

��Nie dbam o to, czy mnie lubi��� rzuci�.�� Mo�e dadz� mi spok�j i nie b�d� musia� zostawa� w Chinach.�� My�l ta wyra�nie go o�ywi�a i nape�ni�a entuzjazmem.�� Czy gdybym by� dla nich bardzo nieprzyjemny, toby sobie odp�yn�li, jak my�lisz?�� zapyta�.�� Laurence, jak mo�na by ich najbardziej obrazi�?

Hammond mia� tak� min�, jakby zobaczy� otwart� puszk� Pandory, z kt�rej wype�z�y na �wiat okropie�stwa. Laurence mia� ochot� si� roze�mia�, ale ze wsp�czucia si� powstrzyma�. Hammond by� m�odym dyplomat� i bez w�tpienia wiedzia�, �e pomimo talent�w, brakuje mu do�wiadczenia. Mimo woli zachowywa� nadmiern� ostro�no��.

��Nie, m�j drogi, to nie jest dobry pomys��� rzek� Laurence.�� Oskar�yliby nas pewnie o to, �e nauczyli�my ci� z�ych manier, i tym bardziej pr�bowali ci� zatrzyma�.

��Och.�� Niepocieszony Temeraire opu�ci� �eb na przednie �apy.�� No c�, nie przejmuj� si� wyjazdem, jedynie tym, �e wszyscy b�d� walczy� beze mnie�� rzuci� zrezygnowany.�� Ale podr� mo�e by� interesuj�ca. Ch�tnie zobacz� Chiny, chocia� znowu b�d� pr�bowali odebra� mi Laurence�a, na pewno, a ja na to nie pozwol�.

Hammond rozwa�nie nie podj�� tego tematu, tylko powiedzia� pospiesznie:

��Ile czasu zabiera ten za�adunek�� chyba wi�cej ni� zwykle? Wyliczy�em, �e do po�udnia b�dziemy w po�owie kana�u, tymczasem nawet nie wyruszyli�my.

��W�a�nie sko�czyli�� rzek� Laurence.

Ostatnia ogromna skrzynia zosta�a opuszczona w r�ce oczekuj�cych marynarzy, kt�rzy byli tak zm�czeni, jakby przyj�li na pok�ad dziesi�� smok�w, a nie jednego arystokrat� ze �wit�, i do tego sp�nieni ju� dobre p� godziny na obiad.

Kiedy skrzynia znik�a pod pok�adem, kapitan Riley zszed� z rufy i zbli�y� si� do nich. Zdj�� kapelusz, by otrze� pot z czo�a.

��Nie mam poj�cia, jak dostali si� do Anglii. Chyba nie transportowcem?

��Nie, bo z pewno�ci� by�my nim pop�yn�li�� rzek� Laurence. Nie zastanawia� si� wcze�niej nad tym i dopiero teraz u�wiadomi� sobie, �e nie wie, w jaki spos�b Chi�czycy odbyli t� podr�.�� Mo�e przybyli l�dem.

Hammond milcza� ze zmarszczonymi brwiami, najwyra�niej o czym� rozmy�laj�c.

��To musi by� bardzo ciekawa podr�, tyle r�nych miejsc do odwiedzenia�� zauwa�y� Temeraire.�� Nie �ebym narzeka�, �e podr�ujemy morzem, wcale nie�� doda� pospiesznie, zerkaj�c z niepokojem na Rileya, �eby sprawdzi�, czy go nie obrazi�.�� A morzem b�dzie du�o szybciej?

��Nie, bynajmniej�� odpar� Laurence.�� S�ysza�em o kurierze, kt�ry dotar� z Londynu do Bombaju w dwa miesi�ce, a my dotrzemy do Kantonu w siedem miesi�cy, jak nam dopisze szcz�cie. Ale l�d nie jest bezpieczny: niestety, drog� blokuje Francja, poza tym trzeba strzec si� licznych bandyt�w oraz pokona� g�ry i pustyni� Takla Makan.

��Ja stawia�bym na co najmniej osiem miesi�cy�� powiedzia� Riley.�� Je�li uda nam si� pop�yn�� z pr�dko�ci� sze�ciu w�z��w przy pomy�lnym wietrze, to b�dzie lepiej, ni� m�g�bym si� spodziewa�, s�dz�c po zapiskach w dzienniku pok�adowym.

Marynarze uwijali si�, by przygotowa� wszystko do podniesienia kotwicy i postawienia �agli; fale odp�ywu rozbija�y si� o burt� od strony nawietrznej.

��Zobaczymy. Laurence, musz� sp�dzi� noc na pok�adzie, �eby sprawdzi� mo�liwo�ci okr�tu, ale mam nadziej�, �e jutro zjemy razem kolacj�? Oczywi�cie zapraszam te� pana, panie Hammond.

��Kapitanie�� odezwa� si� Hammond�� nie wiem, jakie panuj� zwyczaje na statku� prosz� o wyrozumia�o��. Czy mo�na by zaprosi� cz�onk�w delegacji?

��Dlaczego��� zacz�� zdumiony Riley, a Laurence nie m�g� go za to wini�. Zapraszanie go�ci na kolacj� urz�dzan� przez kogo� innego to ju� by�a przesada. Riley jednak si� opanowa� i odpowiedzia� bardziej uprzejmym tonem:�� Bez w�tpienia to ksi��� Yongxing pierwszy powinien wyst�pi� z podobnym zaproszeniem.

��Przy obecnych stosunkach pr�dzej dotrzemy do Kantonu, ni� to nast�pi�� rzek� Hammond.�� Nie, my musimy ich zach�ci�.

Riley pr�bowa� si� broni�, lecz Hammond upar� si� i dzi�ki zr�cznym perswazjom i ignorowaniu aluzji nie da� za wygran�. Riley opiera�by si� pewnie d�u�ej, lecz marynarze z niecierpliwo�ci� czekali na rozkaz podniesienia kotwicy, jako �e zacz�� si� odp�yw, i Hammond powiedzia� na koniec:

��Dzi�kuj� za zrozumienie, a teraz prosz� mi wybaczy�, panowie. Na l�dzie radz� sobie nie�le z ich pismem, lecz na pok�adzie z pewno�ci� d�u�ej b�d� kre�li� stosowne zaproszenie.

Wsta� i oddali� si�, zanim Riley zd��y� wycofa� si� z przyrzeczenia, kt�rego tak naprawd� nie z�o�y�.

��No c󿠗 rzek� ponuro Riley�� zanim ich zaprosi, wyprowadz� nas w morze najdalej jak to mo�liwe. Je�li si� w�ciekn�, to przynajmniej b�d� m�g� uczciwie powiedzie�, �e przy tym wietrze nie mo�emy zawr�ci� do portu, �eby mnie wykopali na l�d. Mo�e si� uspokoj�, zanim dotrzemy do Madery.

Zaj�� si� wydawaniem rozkaz�w. Chwil� p�niej jego ludzie pracowali przy kabestanie czterokrotnie wy�szym od normalnego, ich post�kiwania i okrzyki towarzyszy�y wznoszeniu si� kotwicy na linie. Ma�a kotwica pomocnicza Allegiance dor�wnywa�a wielko�ci� g��wnym kotwicom innych okr�t�w, a rozstaw jej �ap przewy�sza� wysoko�� cz�owieka.

Ku zadowoleniu za�ogi Riley nie kaza� podholowa� statku; kilku ludzi odepchn�o okr�t �elaznymi dr�gami, a i to nie trwa�o d�ugo, poniewa� wiatr wia� z p�nocnego wschodu, z prawej burty i razem z falami odp�ywu wyni�s� Allegiance z portu. Pocz�tkowo p�yn�li tylko pod marsami, lecz gdy opu�cili kotwicowisko, Riley nakaza� rozwin�� bramsle i najni�sze �agle, i mimo pesymistycznych prognoz pruli wod� z przyzwoit� pr�dko�ci�: z tak d�ugim i g��bokim kilem nie dryfowali zbytnio, lecz pop�yn�li prosto kana�em.

Temeraire odwr�ci� �eb do przodu, by poczu� podmuch wiatru; przypomina� figur� dziobow� wiki�skiego drakkara. Laurence u�miechn�� si� na t� my�l. Temeraire spojrza� na niego i tr�ci� go czule.

��Poczytasz mi?�� zapyta� z nadziej� w g�osie.�� Za kilka godzin si� �ciemni.

��Z przyjemno�ci��� powiedzia� Laurence i usiad�, rozgl�daj�c si� za kt�rym� ze swoich go�c�w.�� Morgan�� zawo�a��� b�d� tak dobry i przynie� z mojej kajuty ksi��k� Gibbona, kt�ra le�y na wierzchu w moim kufrze, drugi tom.

Z p�nocnego wschodu wia� coraz silniejszy, bardzo zimny wiatr; Laurence obudzi� si� z p�ytkiego snu i spojrza� na gwiazdy: min�o zaledwie kilka godzin. Owin�� si� szczelniej kocami, przytulony do boku Temeraire�a, staraj�c si� nie my�le� o bol�cej nodze. Na pok�adzie panowa�a dziwna cisza. Pod surowym spojrzeniem Rileya zamilk�y prawie wszystkie rozmowy, cho� od czasu do czasu Laurence s�ysza� dochodz�ce z g�ry zduszone szepty. Nie �wieci� ksi�yc, a jedynym �r�d�em �wiat�a by�o kilka latarni.

��Zimno ci�� odezwa� si� nieoczekiwanie Temeraire. Laurence odwr�ci� si� i ujrza� jego ogromne, ciemnoniebieskie oczy.�� Id� do kajuty, Laurence; musisz wyzdrowie�. Nie pozwol� nikomu skrzywdzi� Rileya. Albo Chi�czyk�w, je�li tak sobie �yczy��� doda�, cho� bez entuzjazmu.

Laurence skin�� powoli g�ow� i d�wign�� si� na nogi. Teraz, kiedy niebezpiecze�stwo zosta�o za�egnane, przynajmniej na razie, nie by�o sensu stercze� na pok�adzie.

��Jest ci wygodnie?

��Tak. Dzi�ki temu �arowi z do�u jest mi ca�kiem ciep�o�� rzek� Temeraire.

Laurence rzeczywi�cie czu� gor�co nawet przez podeszwy but�w.

Przyjemnie by�o schroni� si� przed wiatrem. B�l w nodze wzm�g� si� znacznie, kiedy Laurence schodzi� na g�rny pok�ad mieszkalny, lecz ramiona wytrzyma�y jego ci�ar, a� kurcz usta�, i zdo�a� bez upadku dotrze� do kajuty.

W kabinie, wyposa�onej w kilka niedu�ych, okr�g�ych, szczelnych okien i umieszczonej w pobli�u kuchni, wci�� by�o ciep�o pomimo wiatru. Pali�a si� wisz�ca lampa, kt�r� zostawi� jeden z go�c�w, a na szafkach le�a�a otwarta ksi��ka Gibbona. Pomimo b�lu Laurence zasn�� niemal od razu; z delikatnie ko�ysz�c� si� koj� by� zaznajomiony lepiej ni� z jakimkolwiek ��kiem, a cichy plusk wody rozbijaj�cej si� o burty okr�tu zawsze dodawa� mu otuchy.

Obudzi� si� w jednej chwili i wstrzyma� oddech, zanim jeszcze otworzy� oczy: bardziej wyczu�, ni� us�ysza� ten d�wi�k. Pok�ad przechyli� si� wyra�nie, a Laurence wyci�gn�� r�k�, by nie uderzy� w sufit. Jaki� szczur ze�lizn�� si� po pod�odze a� do dziobowych schowk�w, po czym odbieg� w ciemno��, popiskuj�c z oburzeniem.

Statek wyprostowa� si� prawie od razu: nie by�o silnego wiatru ani wysokiej fali. Laurence od razu domy�li� si�, �e to Temeraire zerwa� si� do lotu. Zarzuci� peleryn� na nocn� koszul� i wyszed� boso. Dobosz wzywa� na stanowiska bojowe, miarowy werbel odbija� si� echem od drewnianych �cian. Gdy Laurence wygramoli� si� z kajuty, min�� go cie�la z pomocnikami, kt�rzy biegli, aby usun�� prowizoryczne �cianki. Us�ysza� kolejny huk: teraz ju� rozpozna�, �e to bomby. U jego boku pojawi� si� Granby, ubrany troch� bardziej kompletnie, jako �e spa� w spodniach. Laurence bez wahania wspar� si� o jego rami�, przy jego pomocy przepchn�� si� przez t�um i wydosta� na smoczy pok�ad. Marynarze p�dzili do pomp, wyrzucali wiadra za burt�, by nabra� w nie wody i chlusn�� na pok�ad i �agle. Na ko�cu zwini�tego grotmarsla wykwit� pomara�czowo��ty p�omie�; jeden z midszypmen�w, pryszczaty trzynastolatek, kt�ry rano harcowa� na pok�adzie, wskoczy� dzielnie na rej� z mokr� koszul� w d�oni i zdusi� ogie�.

Nie by�o innego �wiat�a, wi�c nie da�o si� zobaczy�, co si� dzieje w g�rze, a krzyki i inne ha�asy zag�usza�y odg�osy walki: Temeraire m�g�by rykn�� z ca�ej si�y, a oni i tak by nic nie us�yszeli.

��Musimy natychmiast wystrzeli� racꠗ powiedzia� Laurence, odbieraj�c buty od Roland i spodnie od Morgana.

��Calloway, przynie� pud�o z racami i proch�� zawo�a� Granby.�� To pewnie jest Fleur-de-Nuit; tylko ta rasa widzi w ciemno�ci nawet wtedy, gdy nie �wieci ksi�yc. Gdyby tylko si� uciszyli�� doda�, mru��c oczy.

Rozleg� si� g�o�ny trzask. Laurence upad�, gdy Granby pr�bowa� go odci�gn�� w bezpieczne miejsce, lecz nadlecia�o niewiele drzazg. Z do�u pop�yn�y krzyki: bomba przebi�a drewniany pok�ad i wpad�a do kuchni. Z otworu buchn�a gor�ca para i rozszed� si� zapach solonej wieprzowiny, namoczonej na obiad: jutro b�dzie czwartek, przypomnia� sobie Laurence, wskutek g��boko zakorzenionej rutyny okr�towego �ycia my�li szybko pojawia�y si� jedna po drugiej w jego g�owie.

��Musisz zej�� na d󳠗 rzek� Granby, bior�c go znowu pod rami�.�� Martin!

Laurence spojrza� na niego ze zdumieniem. Granby nawet tego nie zauwa�y�, a Martin wsun�� d�o� pod lewe rami� Laurence�a, jakby by� to najbardziej naturalny gest na �wiecie.

��Nigdzie nie schodzꠗ o�wiadczy� ostro Laurence. Artylerzysta Calloway przybieg� zdyszany z pud�em. Chwil� p�niej �wist pierwszej racy przebi� si� przez okrzyki i ��tobia�y rozb�ysk o�wietli� niebo. Rozleg� si� ryk smoka: nie Temeraire�a, g�os by� zbyt niski, i Laurence zobaczy� przez par� sekund, jak Temeraire wisi nad statkiem w pozycji obronnej. Fleur-de-Nuit omin�� go, odwracaj�c g�ow� od �wiat�a.

Temeraire natychmiast rykn�� i pomkn�� ku niemu, lecz raca zgas�a i znowu wszystko spowi�a nieprzenikniona ciemno��.

��Jeszcze jedn�, jeszcze jedn�, do diab�a�� krzykn�� Laurence do Callowaya, kt�ry wci�� gapi� si� w g�r�, podobnie jak pozostali.�� On musi mie� �wiat�o. Strzelajcie bez przerwy.

Inni cz�onkowie za�ogi rzucili si� do pomocy, tak �e w rezultacie wystrzelono trzy race naraz. Granby przyskoczy� do nich by zapobiec marnowaniu zapas�w. Potem ju� wypuszczali race w r�wnych odst�pach: gdy jedna gas�a, zapala�a si� nast�pna. Temeraire z rykiem zbli�y� si� do francuskiego smoka, spowity dymem, kt�rego smugi ci�gn�y si� za jego skrzyd�ami w ��tawym �wietle; Fleur-de-Nuit zanurkowa�, by unikn�� jego ataku, i bomby run�y z pluskiem do wody, nie robi�c nikomu krzywdy.

��Ile rac nam zosta�o?�� zapyta� cicho Laurence.

��Jakie� pi��dziesi�t�� rzuci� ponuro Granby: bardzo szybko je zu�ywali.�� I to ju� razem z racami Allegiance; ich artylerzysta przyni�s� nam wszystko.

Calloway zacz�� strzela� w d�u�szych odst�pach, by spowolni� zu�ycie rac, tak wi�c przerwy mi�dzy kolejnymi b�yskami znowu wype�nia�a ciemno��. Ich oczy �zawi�y od dymu i pr�b ujrzenia czego� w s�abym, wci�� gasn�cym �wietle; Laurence zastanawia� si� nad tym, jak sobie radzi Temeraire, samotny, na po�y �lepy, ze sprawnym, gotowym do walki przeciwnikiem.

��Panie kapitanie�� zawo�a�a Roland, stoj�ca przy relingu sterburty.

Laurence ruszy� do niej, podtrzymywany przez Martina, lecz zanim tam dotarli, rozb�ys�a jedna z ostatnich rac, o�wietlaj�c wyra�nie ocean: z ty�u zbli�a�y si� z wiatrem dwie francuskie fregaty, a do burt podp�ywa�y wype�nione lud�mi szalupy.

Obserwator z g�ry r�wnie� ich zauwa�y� i zawo�a�:

��Aborda�.

Znowu zrobi� si� rozgardiasz: marynarze biegli przez pok�ad, aby rozci�gn�� sie� aborda�ow�, Riley za� ze sternikiem i dwoma najsilniejszymi marynarzami pop�dzili do podw�jnego ko�a sterowego, �eby podj�� desperack� pr�b� zmiany kursu okr�tu. Nie by�o sensu ucieka�, bo przy tym wietrze francuskie fregaty mog�y rozwin�� pr�dko�� co najmniej dziesi�ciu w�z��w, wi�c i tak by ich dogoni�y.

Kuchenny komin rozbrzmiewa� st�umionymi krzykami i tupotem st�p, d�wi�kami dobiegaj�cymi z pok�ad�w dzia�owych: midszypmeni i porucznicy Rileya ju� ustawiali przy dzia�ach artylerzyst�w, ich wysokie, podekscytowane g�osy powtarza�y instrukcje, usi�uj�c wbi� do g��w zamroczonych jeszcze snem i zdezorientowanych ludzi wiedz�, kt�r� powinni przyswaja� przez d�ugie miesi�ce.

��Calloway, zachowaj troch� rac�� powiedzia� niech�tnie Laurence: w ciemno�ci Temeraire b�dzie nara�ony na atak Fleur-de-Nuita, poza tym musieli zachowa� kilka rac, licz�c na to, �e nadarzy si� okazja, aby zada� francuskiemu smokowi dotkliwe rany.

��Przygotowa� si� do odparcia aborda�u�� rykn�� bosman. Allegiance obr�ci� si� wreszcie do wiatru i nast�pi�a chwila ciszy: z ciemno�ci dochodzi�y plusk wody uderzanej wios�ami i miarowe odliczanie Francuz�w. Wtedy Riley zawo�a�:

��Ognia.

Rykn�y dzia�a, pluj�c czerwonym ogniem i dymem: nie spos�b by�o powiedzie�, jakie wyrz�dzi�y szkody, ale krzyki i trzask roz�upanego drewna wskazywa�y na to, �e przynajmniej niekt�re z pocisk�w trafi�y w cel. Allegiance odda� salw� burtow� tu� po obrocie, lecz potem da�o o sobie zna� niedo�wiadczenie za�ogi.

W ko�cu odezwa�o si� pierwsze dzia�o, jakie� cztery minuty po salwie; drugie dzia�o w og�le nie wypali�o, podobnie jak trzecie; czwarte i pi�te wystrzeli�y jednocze�nie i najwyra�niej trafi�y w szalupy, czyni�c zniszczenie, o czym �wiadczy�y odg�osy, lecz sz�sty pocisk plusn�� do wody, tak samo si�dmy. Purbeck zawo�a�:

��Wstrzyma� ogie�.

Allegiance znalaz� si� zbyt daleko: nie m�g� odda� kolejnej salwy, nie wykonawszy uprzednio zwrotu. Tymczasem wci�� si� zbli�a�y francuskie �odzie, a wio�larze zmobilizowali si� do zwi�kszenia tempa.

Dzia�a zamilk�y, nad wod� p�yn�y ob�oki g�stego dymu. Okr�t spowi�a ciemno�� i tylko latarnie rozlewa�y po pok�adzie niewielkie, rozko�ysane ka�u�e �wiat�a.

��Musimy ci� przenie�� na Temeraire�a�� powiedzia� Granby.�� Nie oddalili�my si� jeszcze od brzegu na tyle, �eby tam nie dolecia�, a poza tym w pobli�u mog� by� okr�ty: mo�e transportowiec z Halifaksu dotar� ju� w te okolice.

��Nie mam zamiaru ucieka� i odda� Francuzom studzia�owy transportowiec�� warkn�� Laurence.

��Jestem pewny, �e si� utrzymamy, a poza tym nasi mog� odbi� okr�t, je�li zawiadomisz flotꠗ utrzymywa� Granby.

�aden oficer marynarki wojennej nie odwa�y�by si� dyskutowa� w ten spos�b ze swoim dow�dc�, lecz awiatorzy mniej przejmowali si� dyscyplin�, wi�c Granby m�g� sobie na to pozwoli�. W istocie jako pierwszy oficer mia� obowi�zek dba� o bezpiecze�stwo kapitana.

��Z �atwo�ci� mogliby zaprowadzi� okr�t do Indii Zachodnich lub do kt�rego� z hiszpa�skich port�w, z dala od blokad, i tam go obsadzi� za�og�. Nie mo�emy go straci栗 powiedzia� Laurence.

��Mimo wszystko najlepiej by by�o, gdyby� by� na grzbiecie Temeraire�a, bo tam nie mogliby ci� dosta栗 oznajmi� Granby.�� Trzeba jako� odci�gn�� smoka od walki.

��Za pozwoleniem, sir�� wtr�ci� Calloway, spogl�daj�c znad pud�a z racami�� gdybym dosta� jedno z tych pieprzowych dzia�, wype�niliby�my pocisk proszkiem rozb�yskowym i mo�e zyska�by troch� czasu.�� Wskaza� podbr�dkiem ku niebu.

��Porozmawiam z Macreadym�� powiedzia� natychmiast Ferris i pop�dzi� odszuka� porucznika piechoty morskiej.

Dwaj �o�nierze przynie�li spod pok�adu elementy lufy dzia�ka i zacz�li strzela�, a Calloway ostro�nie otworzy� pieprzowy pocisk. Artylerzysta wysypa� mniej wi�cej po�ow� pieprzu i otworzy� pude�ko z proszkiem rozb�yskowym, po czym wyj�� zwini�ty papier i starannie zamkn�� pude�ko. Wychyli� si� za burt�, podtrzymywany przez dw�ch pomocnik�w, rozwin�� papier i wsypa� ��ty proszek do pocisku, odwracaj�c twarz i zerkaj�c tam tylko jednym okiem; na jego policzku widnia�y czarne blizny, pami�tki po poprzednich eksperymentach z proszkiem, kt�ry nie potrzebowa� zapalnika i m�g� wybuchn�� przy niewielkim uderzeniu z o wiele wi�ksz� moc� ni� normalny proch.

Zamkn�� pocisk, a papier wrzuci� do wiadra z wod�. Jego pomocnicy wylali wod� za burt�, Calloway za� uszczelni� pocisk smo��, a potem go nat�u�ci� i umie�ci� w lufie.

��Gotowe. Nie twierdz�, �e wybuchnie, ale s� na to du�e szanse�� rzek�, wycieraj�c r�ce z wyra�n� ulg�.

��Bardzo dobrze�� powiedzia� Laurence.�� Przygotujcie si� i zachowajcie ostatnie trzy race, �eby�my mieli �wiat�o. Macready, wyznaczysz najlepszego cz�owieka do dzia�a. Musi trafi� w �eb, �eby co� z tego wysz�o.

��Harris, ty si� tym zajmiesz�� powiedzia� Macready do chudego, ko�cistego m�odzie�ca w wieku mo�e osiemnastu lat i doda� do Laurence�a:�� M�ode oko jest najlepsze przy d�ugim strzale, sir; ju� on nie spud�uje.

Ich uwag� przyci�gn�y gniewne pomruki dobiegaj�ce z cz�ci transportowca nale��cej do marynarzy. Na pok�ad wyszed� Sun Kai w towarzystwie dw�ch s�u��cych, kt�rzy nie�li ogromny kufer. Marynarze i wi�kszo�� awiator�w czekali przy burtach, by odeprze� aborda�, z pistoletami i kordami w d�oniach; mimo �e �odzie si� zbli�a�y, jeden m�czyzna, z pik� w d�oni, zrobi� krok w kierunku chi�skiego pos�a. Bosman grzmotn�� go zawi�zanym w supe� ko�cem liny i warkn��:

��Nie opuszcza� stanowisk, ch�opcy.

W ca�ym tym zamieszaniu Laurence prawie zapomnia� o nieudanej kolacji: wydawa�o si�, �e dosz�o do niej kilka tygodni temu, ale Sun Kai wci�� mia� na sobie t� sam� haftowan� szat� i szed� spokojnie z d�o�mi wsuni�tymi w r�kawy, a za�oga by�a w takim stanie, �e mog�a to uzna� za prowokacj�.

��A niech go piek�o poch�onie. Musimy go st�d zabra�. Pod pok�ad, Sun Kai, pod pok�ad�� zawo�a�, wskazuj�c na schodni�.

Sun Kai tylko da� znak swoim ludziom, by szli dalej, i wkroczy� na smoczy pok�ad, a oni pod��ali za nim troch� wolniej, obci��eni kufrem.

��Gdzie jest ten cholerny t�umacz?�� j�kn�� Laurence.�� Dyer, id� i zobacz�

S�u��cy postawili w�a�nie kufer, otworzyli zamek i podnie�li wieko. T�umacz nie by� ju� potrzebny: na s�omianej wy�ci�ce le�a�y rakiety, misternie wykonane, czerwone, niebieskie i zielone, zupe�nie jak z dzieci�cych wierszyk�w, pokryte fantastycznymi z�otymi i srebrnymi wzorami, i nie pozostawiaj�ce �adnych w�tpliwo�ci co do przeznaczenia.

Calloway wyj�� szybko jedn�, b��kitn� w bia�e i ��te paski, a jeden ze s�u��cych pokaza� mu na migi, jak j� odpali�.

��Tak, tak�� rzuci� zniecierpliwiony artylerzysta, przysuwaj�c wolno tl�cy si� lont. Rakieta wystrzeli�a w g�r� i znik�a w ciemno�ci, osi�gaj�c wi�ksz� wysoko�� ni� race.

Najpierw pojawi� si� bia�y b�ysk, potem rozleg� si� g�o�ny huk, kt�ry odbi� si� echem od wody. W powietrzu rozprzestrzeni� si� kr�g migoc�cych ��tych gwiazd. Fleur-de-Nuit zaskrzecza� �a�o�nie. Ukaza� si� wyra�nie jakie� sto jard�w wy�ej i Temeraire natychmiast ruszy� ku niemu, sycz�c w�ciekle.

Zaskoczony Fleur-de-Nuit zanurkowa�, omijaj�c rozczapierzone szpony Temeraire�a, ale tym samym znalaz� si� w zasi�gu dzia�ka pieprzowego.

��Ognia, Harris!�� rykn�� Macready, a m�ody �o�nierz przymru�y� oko i poci�gn�� za sznur spustowy.

Pocisk polecia� prosto do celu, cho� odrobin� za wysoko. Niemniej z czo�a Fleur-de-Nuita wyrasta�y w�skie, zakrzywione rogi: pocisk uderzy� o nie, a proszek rozb�yskowy eksplodowa� jaskraw� biel�. Smok ponownie zaskrzecza�, tym razem z b�lu, i szybko oddali� si� od okr�tu, znikaj�c w ciemno�ci; przemkn�� nad nimi tak nisko, �e a� zadr�a�y �agle, szarpni�te podmuchem wznieconym przez jego skrzyd�a.

Harris wyprostowa� si� i u�miechn�� szeroko, pokazuj�c dziury po brakuj�cych z�bach, a potem nagle upad� na pok�ad bez r�ki, z wyrazem zdziwienia na twarzy. Run�� bezw�adnie na Macready�ego. Laurence wyci�gn�� z ramienia drzazg� d�ugo�ci no�a i otar� krew Harrisa z twarzy. Dzia�ko by�o pogruchotane: za�oga Fleur-de-Nuita zdo�a�a zrzuci� w chwili odlotu smoka bomb�, kt�ra trafi�a prosto w dzia�ko.

Marynarze odci�gn�li cia�o Harrisa i wrzucili je do morza; nikt inny nie zgin��. �wiat by� dziwnie przyt�umiony; Calloway pos�a� w niebo dwa kolejne fajerwerki, kt�re wybuch�y niczym gwiazda, o�wietlaj�c prawie po�ow� nieba, lecz Laurence us�ysza� eksplozje tylko w lewym uchu.

Po ucieczce Fleur-de-Nuita Temeraire powr�ci� na pok�ad; kiedy siada�, okr�t zako�ysa� si� nieznacznie.

��Pospieszcie siꠗ rzuci�, podsuwaj�c �eb, by uprz�nicy mogli mu za�o�y� uprz��.�� Jest bardzo szybka, a �wiat�o chyba nie porazi�o jej tak mocno jak tamtego smoka, z kt�rym walczyli�my jesieni�; ma jakie� inne oczy.

Dysza� ci�ko, a jego skrzyd�a nieco dr�a�y: d�ugo wisia� w powietrzu, cho� nie by� przyzwyczajony do wykonywania takiego manewru.

Sun Kai, kt�ry pozosta� na pok�adzie i obserwowa� wszystko uwa�nie, nie zaprotestowa� przeciwko zak�adaniu uprz�y. By� mo�e, pomy�la� rozgoryczony Laurence, nie przeszkadza im to, kiedy ryzykuj� w�asne g�owy. Nagle dostrzeg� na deskach krople ciemnoczerwonej krwi.

��Gdzie jeste� ranny?

��To nic powa�nego; trafi�a mnie tylko dwa razy�� odpar� Temeraire, po czym obr�ci� �eb i poliza� prawy bok; mia� tam p�ytkie rozci�cie, a inny �lad po pazurach widnia� wy�ej na grzbiecie.

Dwa razy to by�o o wiele za du�o. Laurence wezwa� Keynesa, wys�anego z nimi w podr�, a ten zabra� si� do opatrywania skalecze� banda�ami.

��Nie powiniene� ich zaszy�?

��Oczywi�cie, �e nie�� odpar� Keynes.�� Tak b�dzie dobrze; trudno to nawet nazwa� ranami. Nie martw si�.

Macready ju� si� pozbiera� i teraz otar� czo�o wierzchem d�oni. Spojrza� podejrzliwie na lekarza po tej odpowiedzi, a potem zerkn�� na Laurence�a, gdy Keynes kontynuowa� prac�, mamrocz�c co� o nadopieku�czych kapitanach i troskliwych kwokach.

Sam Laurence odczu� ulg� i by� zbyt wdzi�czny, �eby zgani� lekarza.

��Jeste�cie gotowi, panowie?�� zapyta�, sprawdzaj�c pistolety i szpad�, tym razem porz�dn� marynarsk� bro� z prost� r�koje�ci�, wykonan� z hiszpa�skiej stali; jej ci�ar doda� mu pewno�ci siebie.

��Gotowi, sir�� odpowiedzia� Fellowes i zaci�gn�� ostatni rzemie�.

Temeraire wyci�gn�� �ap� i podsadzi� Laurence�a na grzbiet.

��Poci�gnij mocno, trzyma?�� zawo�a�, gdy Laurence zaj�� pozycj� i zapi�� uprz��.

��Dobrze napi�ta�� odpowiedzia� Laurence, opad�szy ca�ym cia�em na rzemienie uprz�y.�� Dzi�kuj�, Fellowes, dobra robota.�� Granby, po�lij strzelc�w na maszty, do pomocy �o�nierzom, a reszt� do odpierania aborda�u.

��Tak jest. Tylko, Laurence��� zacz�� Granby, najwyra�niej znowu chc�c nam�wi� Laurence�a do oddalenia si� z Temeraire�em z pola bitwy.

Laurence ubieg� go i szybko tr�ci� kolanem bok Temeraire�a. Allegiance po raz kolejny zako�ysa� si� pod ogromnym ci�arem smoka i w ko�cu wzbili si� razem w g�r�.

Powietrze nad okr�tem, przesycone gryz�cym, siarkowym dymem z fajerwerk�w, przykleja�o si� do j�zyka i sk�ry pomimo zimnego wiatru.

��Tam jest�� powiedzia� Temeraire, wznosz�c si� wy�ej. Laurence dostrzeg� nadlatuj�cego z g�ry Fleur-de-Nuita.

Smoczyca rzeczywi�cie zadziwiaj�co szybko dosz�a do siebie po o�lepieniu �wiat�em, szybciej ni� inni przedstawiciele tej rasy, i Laurence zastanawia� si�, czy nie jest to jaka� nowa krzy��wka.

��Zaatakujemy?�� zapyta� Temeraire.

Laurence zawaha� si�. Aby Temeraire nie wpad� w r�ce Francuz�w, nale�a�o przede wszystkim unieszkodliwi� Fleur-de-Nuita, bo gdyby Allegiance zosta� zmuszony do poddania si�, a Temeraire musia�by podj�� pr�b� powrotu na brzeg, smoczyca n�ka�aby ich w ciemno�ci przez ca�� drog� do domu. Z drugiej strony francuskie fregaty mog�y wyrz�dzi� o wiele wi�ksz� szkod� transportowcowi: ogie� artyleryjski zdziesi�tkowa�by Anglik�w, strata Allegiance stanowi�aby dotkliwy cios i dla Kr�lewskiej Marynarki, i dla Korpusu: du�e transportowce by�y wyj�tkowo cenne.

��Nie�� powiedzia� w ko�cu.�� Najpierw musimy pom�c Allegiance. Trzeba co� zrobi� z tymi fregatami.

Bardziej chcia� przekona� samego siebie ni� Temeraire�a; by� przekonany, �e podj�� w�a�ciw� decyzj�, ale nie m�g� si� pozby� w�tpliwo�ci; to, co u zwyk�ego cz�owieka by�o odwag�, u awiatora mog�o uchodzi� za lekkomy�lno��, z racji zobowi�za� wobec rzadkiego i drogocennego smoka. Granby mia� prawo by� nadmiernie ostro�ny, lecz nie oznacza�o to jeszcze, �e si� myli. Laurence nie zosta� wychowany do s�u�by w Korpusie i wiedzia�, �e jego natura wzdraga si� przed wieloma ograniczeniami, narzucanymi na kapitana smoka. Mimo woli zastanawia� si�, czy nie za bardzo kieruje si� w�asn� dum�.

Temeraire, zawsze ch�tny do walki, nie oponowa�, tylko spojrza� w d� na fregaty.

��Te okr�ty s� du�o mniejsze ni� Allegiance�� zauwa�y� z pow�tpiewaniem.�� Naprawd� jest w tak du�ym niebezpiecze�stwie?

��Jak najbardziej; ostrzelaj� go z obu burt.

W tym samym momencie wystrzeli� kolejny fajerwerk. Eksplodowa� zaskakuj�co blisko nich, tak �e Laurence musia� os�oni� oczy d�oni�. Kiedy wreszcie odzyska� zdolno�� widzenia, zobaczy� z niepokojem, �e fregata po zawietrznej zrobi�a niespodziewanie zwrot na kotwicy: bardzo ryzykowny manewr, kt�rego sam by nie wykona� tylko po to, by zyska� lepsz� pozycj�, cho� musia� uczciwie przyzna�, �e przeprowadzono go wzorowo. Teraz rufa Allegiance zosta�a wystawiona na ogie� dzia� lewej burty francuskiej fregaty.

��Wielkie nieba, le� tam!�� zawo�a�, pokazuj�c r�k�, cho� Temeraire nie widzia� tego gestu.

��Widzꠗ odpar� Temeraire, kt�ry ju� zacz�� nurkowa�. Jego boki nap�cznia�y od powietrza niezb�dnego do wypuszczenia boskiego wiatru, l�ni�ca i czarna sk�ra na piersi napi�a si� niczym membrana b�bna. Laurence wyczuwa� niskie dudnienie wzbieraj�ce w ciele Temeraire�a, zwiastun niszczycielskiej si�y.

Fleur-de-Nuit domy�li� si� ich intencji i ruszy� w po�cig. Laurence s�ysza� �opot skrzyde� smoczycy, lecz Temeraire by� szybszy, a jego ogromna masa nie przeszkadza�a mu w nurkowaniu. Rozleg�a si� kanonada, lecz strzelcy strzelali na o�lep w ciemno�ci; Laurence przywar� do karku Temeraire�a, zach�caj�c go w duchu do zwi�kszenia tempa.

Fregata odpali�a salw� burtow��� z furt dzia�owych pop�yn�y j�zory ognia, o�wietlaj�c szkar�atem pier� smoka. Znowu odezwali si� strzelcy, a Temeraire drgn��, jakby zosta� trafiony. Zaniepokojony Laurence krzykn��, lecz Temeraire dalej szybowa� w kierunku okr�tu: wyr�wna� lot, by go zmie��, i g�os Laurence�a uton�� w przera�liwym grzmocie boskiego wiatru.

Nigdy wcze�niej Temeraire nie zaatakowa� w ten spos�b okr�tu, lecz podczas bitwy pod Dover Laurence widzia�, jak boski wiatr zdruzgota� drewniane transportowce powietrzne Napoleona. Czego� podobnego spodziewa� si� tutaj: roztrzaskania pok�adu, zniszczenia rei, mo�e nawet z�amania maszt�w. Lecz francuski okr�t by� solidnie zbudowany, mia� d�bowe poszycie o grubo�ci dw�ch st�p, a jego maszty i reje zabezpieczono dodatkowo �elaznymi �a�cuchami na wypadek bitwy.

�agle wytrzyma�y nap�r boskiego wiatru: zadr�a�y na moment, a potem wybrzuszy�y si� do granic mo�liwo�ci. Kilka bras zerwa�o si� niczym struny skrzypiec, a maszty pochyli�y si�, lecz wytrzyma�y, mimo j�ku drewna i p��tna �aglowego. Serce Laurence�a zamar�o: wydawa�o si�, �e nie wyrz�dz� wrogowi powa�niejszych zniszcze�.

Skoro jednak �adna cz�� nie ust�pi�a, wszystko musia�o si�� rzeczy si� przechyli�: kiedy Temeraire przelatywa� obok fregaty, ta obr�ci�a si� burt� do wiatru i powoli zacz�a wywraca�. By�a w g��bokim przechyle, marynarze zwisali z takielunku i reling�w, przebieraj�c nogami w powietrzu, niekt�rzy spadali do wody.

Laurence spojrza� do ty�u, bo Temeraire min�� ju� fregat� nisko nad wod�. Dostrzeg� na rufie wypisan� �adnymi jasnoz�otymi literami nazw� Val�rie, o�wietlon� lampami zawieszonymi w oknach kabin, kt�re teraz przechyli�y si� gwa�townie. Kapitan zna� sw�j fach: Laurence s�ysza� okrzyki i widzia�, jak ludzie wdrapuj� si� na burt� z r�nymi dryfkotwami, ci�gn�c cumy, by spr�bowa� wyprostowa� okr�t.

Lecz nie zd��yli. Po przelocie Temeraire�a pi�trzy�a si� ogromna fala, wzburzona si�� boskiego wiatru. Narasta�a powoli, jakby robi�a to specjalnie. Na chwil� wszystko znieruchomia�o: okr�t przechylony w ciemno�ci, l�ni�ca �ciana wody, zas�aniaj�ca noc. Potem fala przewr�ci�a okr�t niczym dzieci�c� zabawk�, a ocean zdusi� ogie� jego lamp.

Fregata ju� nie wyp�yn�a. Wod� pokry�a blada piana, a kilka mniejszych fal, pod��aj�cych za t� wielk�, rozbi�o si� o kad�ub, kt�ry wystawa� nad powierzchni� oceanu. Tylko przez chwil�: zaraz kad�ub osun�� si� pod wod�, a niebo rozja�ni� grad sztucznych ogni. Fleur-de-Nuit kr��y� nisko nad kipi�c� wod�, zawodz�c niskim, zrozpaczonym g�osem, jakby nie rozumia�, dlaczego okr�t tak nagle znikn��.

Z pok�adu Allegiance nie pop�yn�y wiwaty, cho� za�oga na pewno widzia�a, co si� sta�o. Sam Laurence tak�e milcza�, przera�ony: trzystu ludzi, mo�e wi�cej, g�adka, l�ni�ca tafla oceanu. Okr�t mo�e zaton�� podczas sztormu, przy silnym wietrze i czterdziestostopowych falach; mo�e zaton�� podczas akcji, sp�on��, eksplodowa� lub rozbi� si� o ska�y. Lecz ten okr�t by� nietkni�ty, sta� na otwartym morzu przy dziesi�ciostopowej fali i wietrze wiej�cym z pr�dko�ci� zaledwie czternastu w�z��w i nagle znikn��.

Temeraire zakaszla� i j�kn�� z b�lu, a Laurence wychrypia�:

��Natychmiast wracaj na okr�t.

Fleur-de-Nuit jednak ju� zmierza� w ich stron�, machaj�c w�ciekle skrzyd�ami, a w blasku kolejnych fajerwerk�w Laurence dostrzeg� sylwetki Francuz�w gotowych do aborda�u, trzymaj�cych l�ni�ce no�e, szpady i pistolety. Temeraire lecia� z ogromnym trudem. Kiedy Fleur-de-Nuit si� zbli�y�, wykona� desperacki unik, lecz nie by� ju� taki szybki, nie zdo�a�by omin�� nieprzyjacielskiego smoka i dotrze� na pok�ad Allegiance.

Laurence by� ju� bliski pozwolenia Francuzom na aborda�, bo mog�oby to oznacza� opatrzenie rany. Czu�, jak skrzyd�a Temeraire�a dr�� przy ka�dym ruchu, i my�la� o chwili, gdy szkar�atny blask zala� smoka, gdy rozleg� si� st�umiony huk salwy. Ka�da sekunda sp�dzona w powietrzu mog�a pogorszy� obra�enia. Lecz jednocze�nie s�ysza� okrzyki za�ogi francuskiego smoka. Nie potrzebowa� t�umacza, by zrozumie� ich rozpacz i zgroz�, nie s�dzi�, �e przyj�liby jego kapitulacj�.

��S�ysz� �opot skrzyde��� wykrztusi� Temeraire wysokim i s�abym g�osem.

Laurence domy�li� si�, �e chodzi o innego smoka, i daremnie usi�owa� przebi� wzrokiem nieprzeniknion� ciemno�� nocy. Czy by� to smok brytyjski czy francuski?

Niebawem Fleur-de-Nuit ponownie zaatakowa�. Temeraire zdoby� si� na kolejny konwulsyjny skok do przodu i wtedy nad g�ow� francuskiego smoka zatrzepota�y srebrzystoszare skrzyd�a sycz�cego Nitidusa: kapitan Warren sta� w uprz�y na jego grzbiecie, pomacha� energicznie kapeluszem do Laurence�a i krzykn��:

��Le�, le�!

Z drugiej strony pojawi�a si� Dulcia i zaatakowa�a Fleur-de-Nuita, zmuszaj�c go do obrony. Oba lekkie smoki by�y najszybsze w ich formacji i cho� nie dor�wnywa�y wag� ogromnemu Fleur-de-Nuitowi, mog�y go n�ka� przez pewien czas. Temeraire ju� zawraca� powolnym �ukiem, zagarniaj�c gwa�townie powietrze. Kiedy zbli�yli si� do okr�tu, Laurence zobaczy�, jak za�oga pospiesznie robi miejsce na smoczym pok�adzie, zarzuconym od�amkami drewna, strz�pami lin i kawa�kami poskr�canego metalu. Allegiance powa�nie ucierpia� od ognia fregaty, a druga fregata wci�� ostrzeliwa�a jego dolne pok�ady.

Temeraire w zasadzie nie wyl�dowa�, ale niezgrabnie spad� na pok�ad i rozko�ysa� ca�y statek. Laurence zacz�� odpina� karabi�czyki, zanim jeszcze dotkn�li desek. Zsun�� si� po boku Temeraire�a, nie trzymaj�c si� rzemieni. Chora noga ugi�a si� pod nim, kiedy opad� ci�ko na pok�ad, lecz zaraz d�wign�� si� i powl�k� do g�owy smoka.

Keynes ju� robi� swoje, uwalany po �okcie czarn� krwi�. By u�atwi� mu prac�, Temeraire przechyli� si� powoli na bok, a uprz�nicy przy�wiecali lekarzowi. Laurence opad� na kolana i przycisn�� policzek do mi�kkiego pyska Temeraire�a; ciep�a krew zala�a mu spodnie, a oczy piek�y go tak bardzo, �e wszystko widzia� nieostro. Nie bardzo wiedzia�, co m�wi ani czy ma to sens, lecz Temeraire w odpowiedzi owion�� go ciep�ym oddechem, cho� si� nie odezwa�.

��No, mam. Teraz dajcie mi szczypce. Allen, przesta� si� wyg�upia� albo wystaw g�ow� za burtꠗ powiedzia� Keynes gdzie� za jego plecami.�� Dobrze. Czy �elazo jest gor�ce? Uwa�aj, Laurence. Niech si� teraz nie rusza.

��Wytrzymaj, m�j drogi�� powiedzia� Laurence, g�aszcz�c Temeraire�a po nosie.�� Wytrzymaj i nie ruszaj si� teraz.

Temeraire tylko sykn�� i wci�gn�� powietrze przez czerwone, rozd�te nozdrza; jedno uderzenie serca, drugie, potem wypu�ci� powietrze, a na tacy zagrzechota� kolczasty pocisk, wyj�ty przez Keynesa. Temeraire jeszcze raz sykn�� z b�lu, kiedy przy�o�ono mu do rany rozgrzane �elazo. Laurence omal nie zwymiotowa�, poczuwszy zapach przypalonego mi�sa.

��No, ju� po wszystkim. Rana jest czysta. Pocisk doszed� a� do mostka�� powiedzia� Keynes.

Wiatr rozwia� dym i nagle Laurence znowu us�ysza� kanonad� artyleryjsk� i inne d�wi�ki. �wiat ponownie nabra� kszta�tu i znaczenia.

Laurence d�wign�� si� z trudem i stan�� na chwiejnych nogach.

��Roland�� powiedzia��� dowiedz si� z Morganem, czy maj� tu jakie� niepotrzebne kawa�ki p��tna �aglowego i watoliny. Musimy przygotowa� mu pos�anie.

��Morgan nie �yje, sir�� odpowiedzia�a Roland, a Laurence dopiero teraz zobaczy� w �wietle lampy, �e jej brudna twarz l�ni od �ez, nie od potu.�� Pobiegn� z Dyerem.

Nie czekali, a� kiwnie g�ow�, lecz od razu pop�dzili; przera�aj�co mali po�r�d ros�ych marynarzy. Patrzy� za nimi przez chwil�, a potem odwr�ci� si� z zaci�t� min�.

Tylny pok�ad by� pokryty tak grub� warstw� krwi, �e l�ni�, jakby go �wie�o pomalowano. Liczba ofiar i brak wi�kszych zniszcze� takielunku wskazywa�y na to, �e Francuzi musieli u�y� kartaczy, i rzeczywi�cie Laurence dostrzeg� na pok�adzie ich porozrzucane fragmenty. Francuzi wyprawili w �odziach wszystkich ludzi nie nale��cych do za��g szkieletowych i teraz jakich� dwustu zdesperowanych m�czyzn usi�owa�o wedrze� si� na Allegiance, rozw�cieczonych utrat� fregaty. Z liny ka�dego z hak�w aborda�owych chcia�o skorzysta� czterech lub pi�ciu, inni czepiali si� reling�w, a Brytyjczycy bronili ca�ej d�ugo�ci burty, strzelaj�c z pistolet�w, tn�c szpadami i d�gaj�c d�ugimi pikami napieraj�cych nieprzyjaci�.

Nigdy wcze�niej Laurence nie ogl�da� akcji aborda�owej z takiej dziwnej pozycji, jednocze�nie blisko i z dystansu. Nerwowo przygotowa� pistolety. Nie zauwa�y� zbyt wielu cz�onk�w za�ogi: brakowa�o Granby�ego i Evansa, drugiego porucznika. Przez chwil� dostrzeg� w �wietle lampy jasne w�osy Martina, kt�ry skoczy� na kubryk, aby kogo� odci��, a potem znikn��, zmieciony uderzeniem maczugi ogromnego Francuza.

��Laurence.

Us�ysza� swoje imi�, a przynajmniej bardzo podobne s�owo, dziwnie wyci�gni�te w trzy sylaby, co� w rodzaju �Lao-ren-tse�, i odwr�ci� si�. Sun Kai pokazywa� na p�noc, zgodnie z kierunkiem wiatru, lecz ostatni fajerwerk ju� dogasa�, wi�c Laurence nie zdo�a� niczego tam zobaczy�.

Nagle Fleur-de-Nuit g�o�no rykn��. Wykona� ostry skr�t, uwalniaj�c si� od Nitidusa i Dulcii, kt�rzy nie przestawali go n�ka�, i odlecia� szybko na wsch�d, znikaj�c w ciemno�ci. Dos�ownie chwil� p�niej rozleg� si� g��boki ryk Regal Coppera i bardziej piskliwe wrzaski Yellow Reaper�w: smoki przelecia�y nad Allegiance, rozp�dzaj�c skrzyd�ami resztki dym�w, a ich za�ogi wystrzeli�y race we wszystkich kierunkach.

Za�oga drugiego francuskiego okr�tu natychmiast wygasi�a wszystkie �wiat�a, licz�c na ucieczk� w noc, lecz Lily poprowadzi�a formacj� tak nisko nad nim, �e a� zatrz�s�y si� maszty. Po dw�ch przelotach Laurence zobaczy� w blasku czerwonej racy, jak francuska flaga opada powoli, a napastnicy na pok�adzie Allegiance rzucaj� bro� i kl�kaj�, sygnalizuj�c kapitulacj�.

Przez pierwszy kr�tki etap ich podr�y utrzyma�a si� dobra zimowa pogoda: woda by�a bardzo ciemna, niebo bezchmurne, a czyste powietrze ociepla�o si� w miar� podr�y na po�udnie. Po okresie o�ywionej pracy, kiedy wymieniono zniszczone reje i zawieszono od nowa �agle, przywracaj�c dawn� �wietno�� okr�towi, mogli p�yn�� szybciej. Min�li kilka statk�w handlowych, kt�re trzyma�y si� z daleka, a raz us�yszeli w g�rze kurierskiego smoka nios�cego poczt�: z pewno�ci� by� to Greyling, jeden ze specjalist�w od d�ugodystansowych lot�w, lecz szybowa� zbyt wysoko, tak �e nawet Temeraire nie potrafi� orzec, czy jest to znany im smok.

Chi�scy stra�nicy pojawili si� na pok�adzie ju� pierwszego dnia o �wicie po og�oszeniu ustale�; szeroka namalowana linia oddziela�a cz�� smoczego pok�adu od strony bakburty. Mimo i� nie mieli broni, ustawili si� jak na warcie, zupe�nie jak �o�nierze piechoty morskiej podczas parady, i zmieniali tr�jkami. Za�oga wiedzia�a o k��tni, kt�ra odby�a si� na tyle blisko okien rufowych, �e j� s�yszano na pok�adzie, i oczywi�cie z niech�ci� odnosi�a si� do obecno�ci stra�nik�w na pok�adzie, a tak�e do starszych cz�onk�w chi�skiej delegacji, kt�rych obrzucano jednakowo z�owrogimi spojrzeniami.

Z czasem Laurence zacz�� dostrzega� w nich indywidualne cechy, przynajmniej w�r�d tych, kt�rzy zdecydowali si� wyj�� na pok�ad. Niekt�rzy m�odsi Chi�czycy najwyra�niej przepadali za morzem, bo stawali przy bakburcie na ko�cu pok�adu, by napawa� si� rozpryskuj�c� si� wod�. Jeden z nich, Li Honglin, by� wyj�tkowo �mia�y i na�ladowa� zwyczaje kilku midszypmen�w, zwieszaj�c si� z rei, mimo nieodpowiedniego stroju: po�y jego szaty mog�y �atwo wpl�ta� si� w liny, a jego kr�tkie czarne buty mia�y zbyt grube podeszwy, by zapewni� oparcie na kraw�dzi pok�adu, w przeciwie�stwie do bosych st�p albo cienkich pantofli marynarzy. Za ka�dym razem, kiedy pr�bowa� si�, jego ziomkowie bardzo si� niepokoili i pr�bowali go nak�oni� okrzykami i gwa�townymi gestami, by wr�ci� na pok�ad.

Pozostali za�ywali �wie�ego powietrza ze spokojem i trzymali si� z daleka od kraw�dzi; cz�sto przynosili niskie sto�ki, �eby sobie posiedzie�, i rozmawiali w tym swoim dziwnym �piewnym j�zyku, w kt�rym Laurence nie potrafi� nawet wyr�ni� poszczeg�lnych zda�. Chocia� nie m�g� si� z nimi porozumie�, szybko wyczu�, �e wi�kszo�� cz�onk�w ksi���cej �wity nie jest wrogo nastawiona do Brytyjczyk�w: byli bardzo uprzejmi, przynajmniej w gestach i mimice, i zazwyczaj k�aniali si� grzecznie, gdy si� pojawiali i odchodzili.

Obywali si� bez tych uprzejmo�ci tylko wtedy, gdy towarzyszyli Yongxingowi: w�wczas, id�c za jego przyk�adem, w og�le nie zwracali uwagi na brytyjskich awiator�w, jakby na pok�adzie nie by�o innych ludzi. Niemniej ksi��� z rzadka pojawia� si� na pok�adzie, poniewa� jego kajuta z szerokimi oknami by�a na tyle du�a, �e m�g� si� w niej przechadza�. Wydawa�o si�, �e pojawia si� g��wnie po to, by spojrze� spod zmarszczonych brwi na Temeraire�a, kt�ry niewielki mia� po�ytek z tych inspekcji, jako �e przewa�nie spa�: wci�� os�abiony, drzema� ca�ymi dniami, wydaj�c ciche pomruki i ziewaj�c, podczas gdy �ycie na pok�adzie toczy�o si� swoim rytmem.

Liu Bao nawet na kr�tko nie wychodzi� na pok�ad, tylko przebywa� w swojej kabinie: przez ca�y czas, tak przynajmniej si� wydawa�o, bo nikt go nie widzia� od czasu jego wej�cia na pok�ad, chocia� otrzyma� kajut� pod pok�adem ruf�wki, wi�c musia�by jedynie otworzy� drzwi, by znale�� si� na pok�adzie. Nie wychodzi� nawet na posi�ki ani na spotkania z Yongxingiem i tylko raz lub dwa razy dziennie s�u��cy kursowali mi�dzy kuchni� a jego kabin�.

Za to Sun Kai sp�dza� niemal�e ca�e dnie na pok�adzie; wychodzi� zaczerpn�� powietrza po ka�dym posi�ku i pozostawa� tam bardzo d�ugo. Je�li akurat pojawia� si� tam Yongxing, Sun Kai zawsze wita� ksi�cia pok�onem, a potem trzyma� si� z boku, z dala od s�u��cych ksi�cia, tak �e obaj niewiele ze sob� rozmawiali. Sun Kai interesowa� si� �yciem na okr�cie i jego konstrukcj�, a zw�aszcza �wiczeniami artyleryjskimi.

Te Riley musia� ograniczy� bardziej, ni�by sobie tego �yczy�, poniewa� Hammond utrzymywa�, �e nie mo�na tak cz�sto niepokoi� ksi�cia; tak wi�c najcz�ciej �o�nierze imitowali strza�y i tylko od czasu do czasu grzmia�y armaty. Sun Kai zawsze pojawia� si� tu� po werblu, je�li nie by�o go jeszcze na pok�adzie, i ogl�da� �wiczenia od pocz�tku do ko�ca, nie wzdrygaj�c si� przy g�o�nym �oskocie. Zawsze zajmowa� takie miejsce, by nikomu nie przeszkadza�, nawet kiedy marynarze obsadzali dzia�a na smoczym pok�adzie, tak �e z czasem kanonierzy przestali zwraca� na niego uwag�.

Kiedy nie by�o �wicze�, Sun Kai ogl�da� dzia�a z bliska. Na smoczym pok�adzie sta�y kanonady, czterdziestodwufuntowe potwory, kt�re ust�powa�y celno�ci� d�ugim dzia�om z pok�ad�w artyleryjskich, za to mia�y kr�tszy odrzut, dzi�ki czemu potrzebowa�y mniej miejsca. Sun Kai szczeg�lnie zainteresowa� si� �o�em, po kt�rym podczas strza�u przesuwa�a si� ci�ka �elazna lufa. Bez �enady przypatrywa� si� ludziom przy pracy, zar�wno awiatorom, jak marynarzom, cho� nie rozumia� ani s�owa z tego, o czym m�wi�. Z tak� sam� ciekawo�ci� ogl�da� te� sam okr�t: rozmieszczenie maszt�w i �agli, a zw�aszcza konstrukcj� kad�uba. Laurence cz�sto widzia�, jak Chi�czyk patrzy za kraw�d� smoczego pok�adu, na bia�� lini� kilu, po czym kre�li szkice, by odwzorowa� konstrukcj�.

Ale pomimo tej oczywistej fascynacji okazywa� wyra�n� rezerw�, i nie chodzi�o tylko o cechy zewn�trzne, surowo�� jego cudzoziemskiej fizjonomii; jego badania wydawa�y si� wyp�ywa� raczej z pilno�ci ni� zapa�u, raczej z pracowito�ci i sumienno�ci ni� pasji, a jego zachowanie bynajmniej nie zach�ca�o do nawi�zania z nim bli�szych kontakt�w. Niezra�ony tym Hammond zdoby� si� ju� na kilka przyjaznych gest�w, Sun Kai odni�s� si� do tego uprzejmie, ale oboj�tnie, i�� jak skonstatowa� z rozczarowaniem Laurence�� by� daleki od serdeczno�ci. �adne uczucia nie malowa�y si� na jego twarzy podczas kontakt�w z Hammondem, nie u�miecha� si�, nie marszczy� czo�a, jedynie grzecznie i spokojnie skupia� uwag� na rozm�wcy.

Nawet gdyby mo�na by�o z nim porozmawia�, Laurence czu�, �e nie potrafi�by mu si� narzuca� jak Hammond, a przecie� jego obja�nienia z pewno�ci� znacznie poszerzy�yby wiedz� Sun Kaia o okr�cie. Lecz p�ki co takt i bariera j�zykowa powstrzymywa�y go przed dzia�aniem, wi�c Laurence zadowoli� si� obserwacj�.

Kiedy tydzie� p�niej dotarli w pobli�e Cape Coast, na pok�adzie na dobre panowa�a atmosfera og�lnej wrogo�ci, r�wnie ewidentna jak upa�. Blythe rozchorowa� si� po brutalnej ch�o�cie; wci�� le�a� prawie nieprzytomny w izbie chorych, a inni cz�onkowie za�ogi naziemnej czuwali przy nim na zmian�, by wachlowa� jego zaognione rany i namawia� go do picia wody. Zdawali sobie dobrze spraw� z nastroju Laurence�a, wi�c �adnym s�owem ani bezpo�rednim czynem nie wyra�ali swojej w�ciek�o�ci na marynarzy, jedynie rzucali z�owrogie spojrzenia i pomrukiwali albo nagle milkli, gdy jaki� marynarz pojawia� si� w zasi�gu g�osu.

Od czasu b�jki Laurence nie jad� posi�k�w w kajucie jadalnej: Riley obrazi� si� za skarcenie Purbecka na pok�adzie, a Laurence rozz�o�ci� si�, kiedy Riley nie chcia� okaza� dobrej woli i da� do zrozumienia, �e nie satysfakcjonuje go kara dwunastu bat�w, najwi�ksza, jak� m�g� wymierzy� Laurence. W ferworze dyskusji Laurence napomkn�� o niech�ci do wizyty w porcie, w kt�rym handluje si� niewolnikami, Rileya to rozdra�ni�o i rozstali si� wprawdzie bez wrzask�w, ale ch�odno i oficjalnie.

Co gorzej, Temeraire wci�� by� w bardzo kiepskim nastroju. Wybaczy� Laurence�owi tamt� chwil� surowo�ci i da� si� przekona�, �e podobne wykroczenie musia�o zosta� ukarane. Nie zaakceptowa� jednak faktycznego wymierzenia kary i warkn�� gro�nie, gdy przy ostatnich batach Blythe zacz�� wrzeszcze�. Mia�o to dobr� stron�, bo Hingley, zast�pca bosmana, kt�ry bi� mocniej ni� zwykle, troch� si� zaniepokoi� i ostatnie razy wymierzy� z mniejsz� si��; niemniej i tak ju� zrobi� swoje.

Od tamtej pory Temeraire by� przygn�biony i cichy, z rzadka tylko si� odzywa� i niewiele jad�. Marynarze byli r�wnie niezadowoleni z lekkiej kary, jak awiatorzy byli oburzeni jej brutalno�ci�. Biedny Martin, kt�rego Laurence odes�a� do garbowania sk�r z uprz�nikami, bardziej cierpia� z powodu wyrzut�w sumienia ni� otrzymanej kary i ka�d� woln� chwil� sp�dza� przy ��ku Blythe�a. Jedyn� osob� zadowolon� z obecnej sytuacji by� Yongxing, kt�ry wykorzysta� okazj�, by odby� kilka d�u�szych rozm�w po chi�sku z Temeraire�em: na osobno�ci, bo Temeraire nie stara� si� w��czy� do nich Laurence�a.

Jednak Yongxing nie wygl�da� ju� na tak zadowolonego, kiedy na koniec ostatniej z ich dyskusji Temeraire sykn��, nastroszy� krez� i niemal zwali� z n�g Laurence�a, owijaj�c si� zaborczo wok� niego.

��Co on ci powiedzia�?�� zapyta� Laurence, daremnie usi�uj�c zerkn�� poza okalaj�ce go wielkie, czarne �ciany. By� ju� strasznie zirytowany natarczywo�ci� Yongxinga i niemal straci� do niego cierpliwo��.

��Opowiada� mi o Chinach i o tym, jak si� tam obchodz� ze smokami�� odpowiedzia� wymijaj�co Temeraire, Laurence za� domy�li� si�, �e spodoba�o mu si� to, co us�ysza�.�� Ale potem doda�, �e tam powinienem mie� lepszego towarzysza i �e ci� ode�l�.

Kiedy Laurence wreszcie uwolni� si� z u�cisku, Yongxing zd��y� ju� odej��, �w�ciek�y jak osa�, jak si� wyrazi� Ferris z nieprzystaj�c� oficerowi rado�ci�.

Laurence wcale nie poczu� si� lepiej.

��Nie pozwol�, aby niepokojono w taki spos�b Temeraire�a�� oznajmi� Hammondowi ze z�o�ci�, bezskutecznie usi�uj�c nak�oni� dyplomat� do przekazania ksi�ciu bardzo niedyplomatycznej wiadomo�ci.

��Przejawia pan kr�tkowzroczno�栗 odpar� Hammond irytuj�cym tonem wy�szo�ci.�� Je�li w trakcie podr�y uda si� przekona� ksi�cia Yongxinga, �e Temeraire nie zgodzi si� z panem rozsta�, tym lepiej dla nas: b�d� bardziej sk�onni do negocjacji, gdy ju� dotrzemy do Chin.�� Zamilk� na moment i zapyta� z jeszcze bardziej denerwuj�cym niepokojem:�� Jest pan pewny, �e si� nie zgodzi?

Gdy wieczorem Laurence opowiedzia� o wszystkim Granby�emu, ten skonstatowa�:

��Wyrzu�my za burt� Hammonda i Yongxinga kt�rej� nocy i krzy�yk na drog�.

Wyrazi� uczucia Laurence�a bardziej szczerze, ni� on sam potrafi�by to zrobi�. Granby m�wi�, nie zwa�aj�c na maniery, mi�dzy k�sami lekkiego posi�ku, z�o�onego z zupy, grzanek z serem, sma�onych na smalcu ziemniak�w z cebul�, pieczonego kurczaka i babeczki z nadzieniem bakaliowym. W ko�cu opu�ci� izb� chorych, blady i wychudzony, wi�c Laurence zaprosi� go na kolacj�.

��Co jeszcze nagada� mu ten ksi���?

��Nie mam poj�cia. Przez ostatni tydzie� nie wypowiedzia� nawet trzech s��w po angielsku�� wyja�ni� Laurence.�� I nie mam zamiaru wypytywa� Temeraire�a, bo to by by�o zwyk�e w�cibstwo.

��Powiedzia� mu pewnie, �e tam nikt nie b�dzie ch�osta� jego przyjaci󳠗 rzuci� ponuro Granby.�� I �e b�dzie mia� mn�stwo ksi��ek do czytania i g�ry klejnot�w. S�ysza�em takie historie, ale gdyby kto� naprawd� tego spr�bowa�, wykopaliby go z Korpusu w jednej chwili, je�li wcze�niej smok by go nie posieka� na plasterki.

Laurence milcza� przez chwil�, obracaj�c kieliszek w d�oni.

��Temeraire s�ucha tego wszystkiego, poniewa� jest nieszcz�liwy.

��Do diab�a.�� Granby odchyli� si� do tylu.�� Cholernie mi przykro, �e tak d�ugo chorowa�em. Ferris dobrze sobie radzi, ale nigdy nie p�ywa� na transportowcu, wi�c nie wiedzia�, jak si� zachowuj� marynarze i jak nauczy� ludzi, �eby nie zwracali na nich uwagi�� powiedzia� pos�pnie.�� No i nie mam poj�cia jak m�g�by� go pocieszy�. Najd�u�ej s�u�y�em z Laetificat. By�a �agodna, nawet jak na Regal Coppera, nie mia�a humor�w i nigdy nie traci�a apetytu. Mo�e wszystko przez to, �e Temeraire�owi nie wolno lata�.

Rankiem nast�pnego dnia wp�yn�li do portu. Ujrzeli szerokie p�kole z�ocistej pla�y, ozdobionej pi�knymi palmami pod przysadzistymi bia�ymi murami wzniesionego wy�ej zamku. Liczne �odzie, niekt�re z ga��ziami wci�� wystaj�cymi z pni, z kt�rych je wyciosano, sun�y przez zatok�, za nimi wida� by�o liczne brygi i szkunery, a na zachodnim ko�cu bryg z dodatkowym masztem �rednich rozmiar�w, na kt�rego transportowano �odziami mn�stwo czarnych niewolnik�w wyp�dzanych z tunelu wychodz�cego prosto na pla��.

Allegiance by� zbyt du�y, aby wp�yn�� do portu, wi�c musia� zacumowa� w pobli�u. Dzie� by� spokojny i trzask bat�w ni�s� si� wyra�nie nad wod�, zmieszany z okrzykami i nieustaj�cym p�aczem. Zachmurzony Laurence wyszed� na pok�ad i kaza� Roland i Dyerowi zej�� na d� i posprz�ta� jego kajut�. Temeraire nie m�g� otrzyma� podobnego polecenia, wi�c obserwowa� wszystko z konsternacj�, a �renice jego oczu to si� rozszerza�y, to zw�a�y.

��Laurence, ci ludzie s� w kajdanach. Co z�ego mogli zrobi�?�� przem�wi� Temeraire, otrz�sn�wszy si� z apatii.�� Przecie� wszyscy nie mogli pope�ni� zbrodni. Sp�jrz, tam jest ma�e dziecko, a tam jeszcze jedno.

��Nie�� powiedzia� Laurence.�� To jest statek niewolniczy, lepiej na to nie patrz.

Przygotowany na t� chwil� Laurence spr�bowa� ogl�dnie wyja�ni� ide� niewolnictwa, lecz niezbyt mu si� to uda�o, bo czu� do niej wstr�t, a Temeraire nie potrafi� zrozumie� poj�cia w�asno�ci. Temeraire przesta� go s�ucha�, ale dalej si� przygl�da�, machaj�c nerwowo ogonem. Przez ca�y ranek �adowano niewolnik�w na statek, a gor�cy wiatr wiej�cy od l�du ni�s� kwa�ny smr�d brudnych i spoconych cia�.

Wreszcie wszyscy niewolnicy znale�li si� na pok�adzie i bryg ze swoim nieszcz�snym �adunkiem opu�ci� port z rozwini�tymi �aglami. Min�� ich, pruj�c dziarsko wod�, marynarze uwijali si� po takielunku, a po�owa za�ogi, uzbrojone szczury l�dowe, siedzia�a bezczynnie z broni� i kuflami z grogiem. Gapili si� na Temeraire�a zaciekawieni, a ich ponure twarze pokrywa� brud i pot. Jeden z nich nawet podni�s� karabin i wycelowa� w kierunku Temeraire�a, jakby dla zabawy.

��Do oka bro�! Cel!�� rozkaza� porucznik Riggs, zanim Laurence zd��y� zareagowa�. Obecni na pok�adzie trzej strzelcy natychmiast wycelowali w �artownisia. Ten opu�ci� karabin, wyszczerzy� ��te z�by i ze �miechem odwr�ci� si� do kompan�w.

Temeraire opu�ci� krez�, nie ze strachu, bo kula karabinowa wystrzelona z takiej odleg�o�ci nie wyrz�dzi�aby mu wi�kszej krzywdy ni� komar cz�owiekowi, ale z obrzydzeniem. Zawarcza� g�ucho, bliski g��bokiego zaczerpni�cia powietrza, lecz Laurence po�o�y� d�o� na jego boku i powiedzia�:

��Nie, to nic nie da.

Pozosta� przy nim do momentu, gdy statek niewolniczy znikn�� za horyzontem. Jeszcze d�ugo potem przygn�biony Temeraire macha� ogonem w prz�d i w ty�.

��Nie, nie jestem g�odny�� powiedzia�, kiedy Laurence zaproponowa�, aby co� zjad�, po czym znowu si� nie odzywa�, od czasu do czasu drapi�c z przera�liwym zgrzytem deski pok�adu.

Riley przechadza� si� na drugim ko�cu okr�tu, na ruf�wce, lecz w zasi�gu s�uchu by�o wielu marynarzy, zaj�tych opuszczaniem na wod� barkasu i szalupy, przygotowaniami do uzupe�niania zapas�w pod nadzorem lorda Purbecka. Tak czy owak, ka�dy, kto powiedzia� co� g�o�no na pok�adzie, musia� si� liczy� z tym, �e jego s�owa dotr� na koniec i z powrotem szybciej, ni� sam pokona�by ten dystans. Laurence dobrze wiedzia�, �e dopiekanie Rileyowi na pok�adzie jego okr�tu to czysta bezczelno��, nawet gdyby wcze�niej ju� si� nie pok��cili, lecz nie m�g� si� powstrzyma�.

��Nie trap si� tak, proszꠗ powiedzia�. Mia� zamiar pocieszy� Temeraire�a, cho� nie chcia� otwarcie pot�pia� niewolnictwa.�� By� mo�e niebawem ten proceder si� sko�czy. Spraw� zajmie si� parlament podczas najbli�szej sesji.

Temeraire wyra�nie si� rozpogodzi�, lecz nie zadowoli� si� tak sk�pym wyja�nieniem i z zapa�em wypytywa� Laurence�a o ewentualn� abolicj�. Z konieczno�ci Laurence musia� mu opisa� parlament, r�nic� mi�dzy Izb� Gmin i Izb� Lord�w, a tak�e r�ne frakcje bior�ce udzia� w debacie, opieraj�c si� na szczeg�owych informacjach dotycz�cych dzia�alno�ci ojca, lecz przez ca�y czas by� �wiadomy, �e s�yszy go wiele os�b, i starannie dobiera� s�owa.

Nawet Sun Kai, kt�ry nie opuszcza� pok�adu przez ca�y ranek i obserwowa� wyp�yni�cie brygu, a tak�e reakcj� Temeraire�a, spogl�da� na niego w zamy�leniu, najwyra�niej odgaduj�c temat ich rozmowy. Podszed� najbli�ej, jak m�g� bez przekraczania namalowanej linii, i podczas przerwy poprosi� Temeraire�a, aby przet�umaczy� mu, o czym m�wi�. Kiedy Temeraire stre�ci� mu pokr�tce rozmow�, Sun Kai skin�� g�ow� i zapyta� Laurence�a:

��Tak wi�c tw�j ojciec jest wysokim urz�dnikiem i uwa�a, �e to haniebna praktyka?

Nie da�o si� zignorowa� tego zadanego bez ogr�dek pytania, nawet je�li m�g� to by� kamie� obrazy. Pomini�cie go milczeniem by�oby nieuczciwe.

��Tak, to prawda�� odpar� Laurence, lecz zanim Sun Kai zd��y� zada� kolejne pytanie, na pok�adzie pojawi� si� Keynes.

Laurence zawo�a� go i poprosi� o pozwolenie odbycia z Temeraire�em kr�tkiego lotu na brzeg, dzi�ki czemu zako�czy� dyskusj�. Nawet ta kr�tka wymiana zda� �le wp�yn�a na stosunki panuj�ce na statku. Marynarze, kt�rzy nie mieli sprecyzowanego zdania na ten temat, oczywi�cie poparli swojego kapitana i uwa�ali, �e g�o�ne wyra�enie podobnych opinii przynosi ujm� Rileyowi, skoro wszyscy wiedz�, �e jego rodzina zajmuje si� handlem niewolnikami.

Poczt� przywieziono �odzi� na kr�tko przed obiadem, a lord Purbeck wyznaczy� m�odego midszypmena Reynoldsa, kt�ry rozp�ta� niedawn� awantur�, do przyniesienia list�w awiatorom, co niemal by�o rozmy�ln� prowokacj�. Ch�opak, kt�ry wci�� mia� podbite oko po pot�nym ciosie Blythe�a, u�miechn�� si� tak bezczelnie, �e Laurence od razu postanowi� przywr�ci� Martina do normalnej s�u�by, niemal o tydzie� przed zaplanowanym terminem, po czym powiedzia� dobitnie:

��Sp�jrz, Temeraire. Jest list od kapitan Roland; na pewno przysy�a nam wie�ci z Dover.

Temeraire pos�usznie opu�ci� �eb, by spojrze� na list. Z�owieszczy cie� jego krezy i ostre z�by b�yszcz�ce w pobli�u zrobi�y ogromne wra�enie na Reynoldsie: u�miech znik� z jego ust, a zaraz potem on sam b�yskawicznie opu�ci� smoczy pok�ad.

Laurence pozosta� tam, aby przeczyta� listy z Temeraire�em Ten od Jane Roland, zaledwie jedna stronica, zosta� wys�any na kilka dni przed ich wyruszeniem i nie zawiera� zbyt wielu nowin, jedynie pogodny opis �ycia w kryj�wce; pokrzepiaj�ca lektura, cho� Temeraire zacz�� troch� wzdycha� za domem, a Laurence r�wnie� odczu� t�sknot�. Zdziwi� si� troch�, nie znalaz�szy innych list�w od koleg�w. Spodziewa� si�, �e kurier przyniesie mu przynajmniej list od Harcourt, kt�ra lubi�a pisa�, i mo�e cho� jednego z pozosta�ych kapitan�w.

Otrzyma� jeszcze jeden list, od matki, kt�ry zosta� przekazany z Dover. Awiatorzy otrzymywali poczt� szybciej ni� inni, poniewa� ich listy dostarczali z kryj�wki do kryj�wki kurierzy lataj�cy na smokach, podczas gdy normalnie poczt� przewozi� je�dziec na koniu. Matka najwyra�niej napisa�a go i wys�a�a, zanim otrzyma�a list Laurence�a z wiadomo�ci� o wyprawie do Chin.

Otworzy� list i przeczyta� g�o�no ku uciesze Temeraire�a. Pisa�a g��wnie o najstarszym bracie, George�u, kt�remu w�a�nie urodzi�a si� c�rka po trzech synach, a tak�e o politycznej dzia�alno�ci jego ojca, bo by�a to jedna z nielicznych spraw, co do kt�rych Laurence i lord Allendale si� zgadzali i kt�ra zreszt� zainteresowa�a ju� r�wnie� Temeraire�a. W po�owie listu Laurence nagle zamilk�, gdy� zerkn�� na kilka mimochodem rzuconych uwag, kt�re wyja�nia�y nieoczekiwane milczenie jego koleg�w oficer�w:

Blythe wreszcie opu�ci� izb� chorych, mocno wychudzony, i teraz g��wnie siedzia� na pok�adzie w fotelu i drzema�. Szczeg�ln� trosk� otacza� go Martin, kt�ry ruga� ka�dego, kto cho�by tr�ci� prowizoryczn� markiz�, ustawion� nad rekonwalescentem. Blythe ledwo by� w stanie odkaszln��, lecz wsuni�to mu do r�ki szklaneczk� grogu; nie m�g� narzeka� na pogod�, lecz dosta� pled, nieprzemakalne ubranie i we�niany mundur.

��Przykro mi, sir, �e on tak bardzo wzi�� to sobie do serca�� powiedzia� s�abo Blythe Laurence�owi.�� My�l�, �e �aden dziarski facet nie zni�s�by takiego zachowania marynarzy. Nie powinien bra� tego do siebie.

Marynarze nie ucieszyli si�, gdy zobaczyli, jak awiatorzy dbaj� o winowajc�, i jakby w odwecie zacz�li ho�ubi� Reynoldsa, ju� traktowanego jak m�czennika. Reynolds by� niczym nie wyr�niaj�cym si� oficerem, lecz szacunek, jakim darzyli go inni marynarze, uderzy� mu do g�owy. Paradowa� po pok�adzie jak paw i wydawa� niepotrzebne rozkazy tylko po to, by zobaczy�, jak inni gorliwie je wykonuj�, k�aniaj�c si� i przytakuj�c mu. Nawet Purbeck i Riley specjalnie go nie powstrzymywali.

Laurence mia� nadziej�, �e przynajmniej kl�ska pod Austerlitz z�agodzi animozje mi�dzy marynarzami i awiatorami, lecz przez te popisy stosunki na pok�adzie wci�� by�y napi�te. Allegiance zbli�a� si� do r�wnika i Laurence pomy�la�, �e nale�y szczeg�lnie si� przygotowa� do tradycyjnej ceremonii chrztu r�wnikowego. Mniej ni� po�owa awiator�w przekroczy�a wcze�niej r�wnik i je�li w obecnej sytuacji pozwoli si� marynarzom na zanurzanie ich w wodzie i golenie, to prawdopodobnie nie da si� utrzyma� porz�dku. Ustali� z Rileyem, �e ofiaruje za swoich ludzi danin�, a mianowicie trzy beczu�ki rumu, kt�re naby� przewiduj�co w Cape Coast; w ten spos�b wykupi wszystkich awiator�w.

Marynarze byli zawiedzeni, �e tradycji nie stanie si� zado��, a niekt�rzy nawet g�o�no utrzymywali, �e mo�e to sprowadzi� na okr�t nieszcz�cie; bez w�tpienia wielu w g��bi ducha czeka�o na okazj� do upokorzenia pok�adowych rywali. W rezultacie, gdy w ko�cu przekroczyli r�wnik i tradycyjnie przebrani marynarze wyszli na pok�ad, nie powitano ich z wielkim entuzjazmem. Tylko Temeraire wyra�nie si� o�ywi�, cho� Laurence musia� go uciszy�, kiedy smok powiedzia� bardzo g�o�no:

��Ale, Laurence, to wcale nie jest Neptun, tylko Griggs, a Prozerpina to Boyne.

Rozpozna� marynarzy pod ich sfatygowanymi przebraniami, kt�rych specjalnie nie dopracowali.

Wywo�a�o to og�ln�, niezbyt ukrywan� weso�o�� w�r�d za�ogi, a Tryton�� pomocnik cie�li Leddowes, do�� dobrze zamaskowany obskurn� szczotk� na�laduj�c� perukꠗ b�ysn�� inwencj� i o�wiadczy�, �e tym razem ka�dy, kto si� roze�mia�, zostanie ukarany przez Neptuna. Laurence kiwn�� g�ow� Rileyowi i Leddowes wybra� grup� marynarzy i awiator�w. Pochwycono r�wn� liczb� ofiar z obu stron przy aplauzie reszty, a na koniec Riley zaintonowa�:

��Dodatkowa porcja grogu dla wszystkich, dzi�ki op�acie wniesionej przez za�og� kapitana Laurence�a.

Rozleg�y si� gromkie okrzyki. Kilku marynarzy zacz�o gra�, inni za� pu�cili si� w tany. Rum zrobi� swoje i niebawem nawet awiatorzy klaskali i nucili szanty, chocia� nie znali s��w. Nie by�o mo�e a� tak weso�o jak podczas niekt�rych chrzt�w r�wnikowych, ale i tak o wiele lepiej, ni� Laurence si� spodziewa�.

Chi�czycy tak�e wyszli na pok�ad, cho� nie poddali si� rytualnym ceremoniom, tylko przygl�dali si� wszystkiemu, �ywo dyskutuj�c mi�dzy sob�. Oczywi�cie by�a to prostacka rozrywka i Laurence czu� si� nieco za�enowany tym, �e Yongxing ogl�da takie widowisko, ale Liu Bao uderzy� si� po udzie, wiwatuj�c z ca�� za�og�, a potem wybucha� gromkim �miechem przy ka�dej z ofiar Neptuna. Wreszcie odwr�ci� si� do Temeraire�a i zada� mu jakie� pytanie.

��Laurence, on chcia�by si� dowiedzie�, co to za ceremonia i jakim duchom oddaje si� tu ho�d�� powiedzia� Temeraire.�� Ale ja sam nic nie wiem. Co �wi�tujemy i dlaczego?

��Och�� rzuci� Laurence, zastanawiaj�c si�, jak wyja�ni� t� do�� absurdaln� ceremoni�.�� W�a�nie przekroczyli�my r�wnik, a zgodnie ze star� tradycj� ci, kt�rzy zrobili to po raz pierwszy, powinni z�o�y� ho�d Neptunowi, rzymskiemu bogu morza. Oczywi�cie teraz ju� nikt go nie czci.

��Ach!�� powiedzia� z aprobat� Liu Bao, kiedy przet�umaczono t� odpowied�.�� Podoba mi si� to. Dobrze jest okazywa� szacunek starym bogom, nawet je�li sami ich nie czcicie. To na pewno przynosi szcz�cie okr�towi. I do Nowego Roku zosta�o zaledwie dziewi�tna�cie dni: b�dziemy musieli �wi�towa� na pok�adzie, a to te� przyniesie szcz�cie. Duchy naszych przodk�w poprowadz� okr�t do Chin.

Laurence popatrzy� na niego niepewnie, ale marynarzom, kt�rzy przys�uchiwali si� ich rozmowie z zainteresowaniem, bardzo si� to spodoba�o: perspektywa kolejnego �wi�ta oraz zapowied� szcz�cia, odwo�uj�ca si� do ich przes�dnej natury. Chocia� wzmianka o duchach wywo�a�a wiele powa�nych dyskusji pod pok�adem, gdy� by�a troch� niepokoj�ca, zgodzono si� w ko�cu, �e duchy przodk�w na pewno b�d� przychylne p�yn�cym na okr�cie potomkom, wi�c nie ma si� co ich ba�.

��Poprosili mnie o krow�, cztery owce i wszystkie osiem kurczak�w, jakie nam jeszcze zosta�y. Trzeba b�dzie jednak zawin�� na �wi�t� Helen�. Jutro skr�cimy na zach�d; przynajmniej �atwiej b�dzie p�yn��, bo teraz strasznie walczymy z tymi pasatami�� powiedzia� Riley kilka dni p�niej, obserwuj�c z pow�tpiewaniem pok�ad: kilku chi�skich s�u��cych �owi�o rekiny.�� Mam tylko nadziej�, �e trunki nie b�d� zbyt mocne. B�d� musia� doda� je marynarzom do porcji grogu, bo inaczej nie by�oby �wi�towania.

��Nie chc� ci� niepokoi�, ale sam Liu Bao pije jak szewc. Widzia�em, jak za jednym posiedzeniem opr�ni� trzy butelki wina�� rzuci� ponuro Laurence, odwo�uj�c si� do w�asnego bolesnego do�wiadczenia: pose� raczy� si� przy jego stole kilkakrotnie od czasu Bo�ego Narodzenia i nawet je�li cierpia� jeszcze na chorob� morsk�, to z pewno�ci� trudno by�oby to pozna� po jego apetycie.�� A Sun Kai, cho� nie pije zbyt wiele, nie dostrzega r�nicy mi�dzy brandy a winem, o ile zd��y�em si� zorientowa�.

��Ach, do diab�a z nimi�� rzuci� Riley i westchn��.�� No c�, mo�e wystarczaj�co du�o marynarzy podpadnie na tyle, �e b�d� m�g� odebra� im racj� grogu w tamten wiecz�r. Jak my�lisz, po co im te rekiny? Wyrzucili z powrotem do wody dwa mor�winy, a te przecie� s� smaczniejsze.

Laurence nie potrafi�by tego odgadn��, lecz na szcz�cie nie musia�, bo w tej samej chwili obserwator zawo�a�:

��Skrzyd�o trzy rumby od lewej burty przed dziobem.

Natychmiast przeszli na t� stron� i skierowali lunety w niebo, a marynarze pop�dzili na stanowiska, na wypadek gdyby to by� atak.

Obudzony ha�asem Temeraire uni�s� �eb.

��Laurence, to Volly�� zawo�a� ze smoczego pok�adu.�� Widzi nas i leci tutaj.

Rykn�� na powitanie tak dono�nie, �e wszyscy podskoczyli i zatrz�s�y si� maszty. Kilku marynarzy �ypn�o na niego, lecz �aden nie odwa�y� si� go z�aja�.

Temeraire przesun�� si�, by zrobi� miejsce, i jakie� pi�tna�cie minut p�niej ma�y kurierski Greyling opad� na pok�ad i z�o�y� szerokie bladoszare skrzyd�a, pokryte bia�ymi pr��kami.

��Temrer!�� powiedzia� i rado�nie tr�ci� �bem Temeraire�a.�� Masz krow�?

��Nie, Volly, ale mog� ci da� owcꠗ odpar� Temeraire z pob�a�aniem w g�osie.�� Czy on jest ranny?�� zwr�ci� si� do Jamesa; ma�y smok m�wi� jakby przez nos.

Kapitan Volly�ego, Langford James, zsun�� si� na pok�ad.

��Witaj, Laurence, tu jeste�. Przeszukali�my ca�e wybrze�e�� powiedzia� i u�cisn�� d�o� Laurence�a.�� Nie, Temeraire, nie ma powodu do niepokoju. Po prostu z�apa� w Dover to cholerne przezi�bienie. Po�owa smok�w tam j�czy i kicha, jak banda dzieciak�w. Ale za tydzie� lub dwa b�dzie zdrowy jak ryba.

Zaniepokojony takim pocieszeniem Temeraire odsun�� si� troch� od Volly�ego. Najwyra�niej nie mia� specjalnej ochoty do przechodzenia pierwszej choroby. Laurence, kt�ry dowiedzia� si� o epidemii z listu od Jane Roland, skin�� g�ow�.

��Mam nadziej�, �e nie wym�czy�e� go z naszego powodu, lec�c taki kawa�. Chcesz, �ebym wezwa� lekarza?�� zaproponowa�.

��Nie, dzi�ki, ma ju� do�� opieki lekarskiej. Niepr�dko zapomni o leku, kt�ry po�kn��, i wybaczy mi, �e pod�o�y�em mu to do obiadu�� powiedzia� James i machn�� d�oni�.�� A poza tym to nie a� taki kawa�. Przez ostatnie dwa tygodnie lecieli�my tym po�udniowym szlakiem i jest tu o wiele cieplej ni� w naszej starej dobrej Anglii. Volly bynajmniej nie ma opor�w przed wyznawaniem mi, �e nie chce lata�, wi�c dop�ki nie protestuje, trzymam go w powietrzu.

Poklepa� ma�ego smoka, ten za� tr�ci� nosem d�o� Jamesa a potem po�o�y� �eb i zasn��.

��Jakie wie�ci przynosisz?�� zapyta� Laurence, przegl�daj�c listy, kt�re przekaza� mu James. Mia� obowi�zek to zrobi�, skoro przyni�s� je ich kurier.�� Jakie� zmiany na kontynencie? O Austerlitz dowiedzieli�my si� w Cape Coast. Odwo�ali nas? Ferris, zanie� to lordowi Purbeckowi, a to rozdaj naszej za�odze�� rzek� i odda� poczt�. Sam otrzyma� oficjalny komunikat i kilka list�w, ale grzecznie schowa� je pod kurtk�, zamiast od razu je przeczyta�.

��Po dwakro� nie, i szkoda, ale przynajmniej b�dziemy mogli u�atwi� ci podr�. Zdobyli�my holendersk� koloni� w Kapsztadzie�� powiedzia� James.�� W zesz�ym miesi�cu. Tak wi�c mo�ecie si� tam zatrzyma�.

Nowiny rozesz�y si� szybko po ca�ym pok�adzie, podsycane entuzjazmem ludzi, kt�rzy d�ugo martwili si� ponurymi wie�ciami o ostatnim sukcesie Napoleona, i niebawem Allegiance wype�ni�y patriotyczne okrzyki; trzeba by�o przywr�ci� spok�j na pok�adzie, �eby da�o si� znowu rozmawia�. Poczta sporo pomog�a, Purbeck i Ferris wr�czyli listy za�ogom, i pozosta�o ju� tylko par� �r�de� wrzask�w, a wi�kszo�� ludzi zag��bi�a si� w lekturze list�w.

Laurence kaza� przynie�� st� i krzes�a, po czym zaprosi� Rileya i Hammonda na wsp�lne wys�uchanie nowin. James z ochot� przysta� na zdanie szczeg�owej relacji z przechwycenia kolonii: by� kurierem od czternastego roku �ycia i mia� talent do barwnego przedstawiania wydarze�, cho� w tym wypadku materia� wyj�ciowy by� zbyt sk�py.

��Przykro mi, �e to taka nieskomplikowana historia. W�a�ciwie nie dosz�o nawet do bitwy�� powiedzia� przepraszaj�cym tonem.�� Mieli�my tam pu�k highlanders�w, a Holendrzy tylko nielicznych najemnik�w. Uciekli, zanim weszli�my do miasta, a gubernator si� podda�. Mieszka�cy wci�� s� troch� niespokojni, lecz genera� Baird pozostawi� lokalne sprawy w ich r�kach, wi�c specjalnie si� nie burz�.

��No c�, przynajmniej �atwiej b�dzie uzupe�ni� zapasy�� powiedzia� Riley.�� Nie musimy si� te� zatrzymywa� na �wi�tej Helenie, dzi�ki czemu zaoszcz�dzimy jakie� dwa tygodnie. To rzeczywi�cie dobre wie�ci.

��Zostaniesz na obiad?�� zwr�ci� si� Laurence do Jamesa.�� Czy musisz od razu wraca�?

Volly g�o�no kichn�� za jego plecami.

��Fuj�� powiedzia�, budz�c si�, i z niesmakiem wytar� nos o przedni� �ap�, usi�uj�c usun�� z pyska �luz.

��Och, przesta�, ty brudasie�� powiedzia� James, podnosz�c si� z krzes�a; z torby przypi�tej do uprz�y wyj�� du�y kawa�ek bia�ego p��tna i wprawnie wytar� Volly�ego. Patrz�c na ma�ego smoka, oznajmi�:�� Chyba zostaniemy na noc. Nie ma potrzeby go forsowa�, skoro ju� ci� znalaz�em. B�dziesz mia� czas, �eby odpisa� na listy. Lecimy st�d prosto do domu.

��Nie chc� was poucza�, panowie�� powiedzia� genera� Baird, cho� bynajmniej nie zademonstrowa� wyra�nej niech�ci do pouczania.�� Ale o tej porze roku wiatry wiej�ce w kierunku Indii s� cholernie nieprzewidywalne, zimowe monsuny jeszcze nie usta�y. Mog� was przynie�� z powrotem tutaj. Lepiej zaczekajcie na lorda Caledona, szczeg�lnie po tych wie�ciach o Pitcie.

By� do�� m�odym m�czyzn�, o poci�g�ej, powa�nej twarzy i zaci�tych ustach; wysoko postawiony ko�nierz jego munduru uwydatnia� mu podbr�dek i usztywnia� szyj�. Nowy brytyjski gubernator jeszcze nie przyby�, wi�c Baird tymczasowo zarz�dza� Kapsztadem i rozlokowa� si� w du�ym ufortyfikowanym zamku w �rodku miasta, u st�p wielkiej g�ry Table o p�askim wierzcho�ku. S�o�ce zalewa�o dziedziniec, odbijaj�c si� od bagnet�w �o�nierzy odbywaj�cych musztr�, a mury zatrzymywa�y w du�ej mierze bryz�, kt�ra ch�odzi�a ich przyjemnie podczas marszu z pla�y.

��Nie mo�emy siedzie� w porcie a� do czerwca�� powiedzia� Hammond.�� Lepiej by�oby wyp�yn�� i zmitr�y� troch� czasu na morzu, przynajmniej spr�bowa� si� pospieszy�, ni� zwleka� przy ksi�ciu Yongxingu. Ju� mnie wypytywa�, jak d�ugo jeszcze potrwa podr� i gdzie jeszcze zamierzamy si� zatrzyma�.

��Je�li o mnie chodzi, to ch�tnie wyrusz�, gdy tylko uzupe�nimy zapasy�� powiedzia� Riley, odstawiaj�c fili�ank� herbaty i daj�c znak s�u��cemu, by ponownie j� nape�ni�.�� To nie jest szybki okr�t, ale postawi� tysi�c funt�w na to, �e zniesie ka�d� pogod�, jak� mo�emy napotka�.

��To oczywiste�� powiedzia� p�niej Laurence�owi, z lekkim niepokojem, kiedy wracali na Allegiance�� �e nie chcia�bym go nara�a� na tajfun. Nic takiego nie mia�em na my�li. Chodzi�o mi tylko o normaln� z�� pogod�, mo�e niewielki deszcz.

Przygotowania do pozosta�ej, d�ugiej cz�ci podr�y przebiega�y sprawnie: nie tylko kupowali �ywy inwentarz, lecz tak�e gromadzili i peklowali solone mi�so, jako �e port oficjalnie nie zapewnia� im zapas�w. Na szcz�cie mogli kupi� wszystko, czego potrzebowali; osadnicy nie buntowali si� a� tak bardzo przeciwko �agodnej okupacji i ch�tnie sprzedawali byd�o. Laurence by� bardziej przej�ty kwesti� zapotrzebowania, bo od czasu przezi�bienia Temeraire wyra�nie straci� apetyt, cz�sto grymasi� i narzeka�, �e jedzenie nie ma smaku.

W okolicy nie by�o prawdziwej kryj�wki, lecz Baird, po spotkaniu z Vollym, spodziewa� si� ich przybycia i wydzieli� im spory kawa� trawiastej ziemi w pobli�u l�dowiska, wi�c smok m�g� wygodnie odpoczywa�. Kiedy Temeraire przyby� na to miejsce, Keynes m�g� przeprowadzi� dok�adne badanie: nakaza� smokowi po�o�y� p�asko �eb i otworzy� szeroko pysk, po czym wsun�� si� tam z latarni� w r�ku, klucz�c ostro�nie mi�dzy z�bami wielko�ci d�oni, aby spojrze� w g��b gard�a Temeraire�a.

Przygl�daj�c si� temu z niepokojem w towarzystwie Grandy�ego, Laurence zauwa�y�, �e d�ugi i rozwidlony j�zyk Temeraire�a, normalnie blador�owy, teraz jest pokryty warstw� bieli, upstrzon� jaskrawoczerwonymi kropkami.

��Dlatego pewnie straci� smak, bo w przewodach nie widz� niczego niezwyk�ego�� o�wiadczy� Keynes, wzruszaj�c ramiona mi, gdy ju� wynurzy� si� z pyska Temeraire�a, witany radosnymi okrzykami: wok� ogrodzenia polany zebra�o si� mn�stwo dzieci, osadnik�w i tubylc�w, kt�re przygl�da�y si� wszystkiemu zafascynowane, jakby siedzia�y w cyrku.�� Smoki u�ywaj� te� j�zyka do rozpoznawania zapach�w, co pewnie jeszcze pogarsza sytuacj�.

��Nie jest to chyba normalny objaw?�� zapyta� Laurence.

��Nie widzia�em jeszcze smoka, kt�ry by straci� apetyt z powodu przezi�bienia�� wtr�ci� zatroskany Granby.�� Normalnie w takiej sytuacji jedz� wi�cej.

��On sta� si� tylko bardziej wybredny�� rzek� Keynes.�� Po prostu b�dziesz musia� zmusza� si� do jedzenia, dop�ki nie wyzdrowiejesz�� oznajmi� surowo Temeraire�owi.�� Oto �wie�a wo�owina; masz zje�� wszystko.

��Spr�bujꠗ powiedzia� Temeraire i westchn��, co przy jego zapchanym nosie bardziej przypomina�o j�k.�� Ale ci�ko jest prze�uwa� co�, co w og�le nie ma smaku.

Pos�usznie, cho� bez entuzjazmu, po�ar� kilka du�ych kawa��w mi�sa, lecz nast�pne tylko troch� poszarpa� i zostawi�, a potem wydmucha� nos do niedu�ego do�u, wykopanego na t� okoliczno��, i wytar� go w stos szerokich li�ci palmowych.

Laurence obserwowa� go w milczeniu, a potem ruszy� w�sk� i kr�t� �cie�k� prowadz�c� z l�dowiska do zamku. Poszed� do Yongxinga, kt�ry odpoczywa� w pokojach go�cinnych w towarzystwie Sun Kaia i Liu Bao. Aby przy�mi� blask s�o�ca, rozpi�to cienkie zas�ony, zamiast grubych aksamitnych, a dw�ch s�u��cych ustawionych przy otwartych oknach porusza�o du�ymi wachlarzami z papieru; inny sta� z boku i dolewa� pos�om herbaty. Laurence by� zgrzany i wygl�da� niechlujnie, jego wilgotny ko�nierzyk przyklei� mu si� do szyi, buty za� pokrywa�a gruba warstwa kurzu, a tak�e krew z niedoko�czonego obiadu Temeraire�a.

Kiedy wezwano t�umacza i wymieniono uprzejmo�ci, wyja�ni� sytuacj� i powiedzia� tak uprzejmie, jak tylko potrafi�:

��By�bym wdzi�czny, gdyby po�yczy� mi pan swoich kucharzy, �eby przygotowali potraw� dla Temeraire�a na wasz� mod��, kt�ra mia�aby wyra�niejszy smak ni� samo �wie�e mi�so.

Ledwo sko�czy� to zdanie, a Yongxing zacz�� wydawa� polecenia w swoim j�zyku. Natychmiast pos�ano kucharzy do kuchni.

��Usi�d� i poczekaj z nami�� zaproponowa� nieoczekiwanie Yongxing i kaza� przynie�� mu krzes�o, przykryte d�ugim i w�skim kawa�kiem jedwabiu.

��Nie, dzi�kuj�. Jestem ca�y brudny�� odpar� Laurence, spogl�daj�c na pi�kny bladopomara�czowy materia�, ozdobiony wzorem w kwiaty.�� Postoj�.

Lecz kiedy Yongxing ponowi� zaproszenie, Laurence uleg� i przysiad� ostro�nie na brzegu krzes�a, po czym przyj�� fili�ank� herbaty, kt�r� mu zaproponowano. Sun Kai z aprobat� kiwn�� g�ow�.

��Otrzyma� pan jakie� wie�ci od rodziny, kapitanie?�� zapyta� przez t�umacza.�� Mam nadziej�, �e czuj� si� dobrze.

��Nie mam od nich nowych wiadomo�ci, ale dzi�kuj� za troskꠗ powiedzia� Laurence.

Kolejny kwadrans min�� im na zdawkowej rozmowie o pogodzie i perspektywie dalszej podr�y, a on zastanawia� si�, czemu zawdzi�cza tak �yczliwe przyj�cie.

Niebawem z kuchni wyniesiono kilka jagni�t, u�o�onych na cie�cie i polanych g�stym czerwonopomara�czowym sosem, a potem przetransportowano je na ogromnych drewnianych tacach na polan�. Temeraire natychmiast si� rozpromieni�, co oznacza�o, �e intensywny zapach przypraw przebi� si� nawet przez jego przyt�pione zmys�y, i po�ar� wszystko.

��By�em jednak g�odny�� oznajmi�, oblizuj�c si� i podsuwaj�c �eb do mycia.

Laurence mia� nadziej�, �e uciekaj�c si� do czego� takiego, nie skrzywdzi� Temeraire�a: kiedy wyciera� smoka, kilka kropel sosu spad�o na jego d�o� i dos�ownie przypiek�o mu sk�r�. Lecz Temeraire wygl�da� na zadowolonego i nawet nie chcia� si� napi� wi�cej wody ni� zwykle, Keynes za� stwierdzi�, �e przede wszystkim musi on wci�� je��.

Laurence nie musia� w�a�ciwie prosi� o dalsz� pomoc chi�skich kucharzy, bo Yongxing nie do��, �e si� zgodzi�, to jeszcze nadzorowa� ich prac� i zmusza� ich do przygotowywania bardziej wyszukanych potraw. Skonsultowa� si� r�wnie� ze swoim lekarzem, a ten poleci� r�ne zio�a do da�. Biedni s�u��cy zostali rozes�ani po okolicznych targach�� srebro by�o ich jedynym sposobem komunikowania si� z miejscowymi kupcami�� aby naby� wszelkie mo�liwe sk�adniki, jakie mogli znale��, im bardziej egzotyczne i drogie, tym lepiej.

Keynes by� sceptyczny, ale spokojny, a Laurence, bardziej �wiadomy, �e ma d�ug wdzi�czno�ci, ni� naprawd� wdzi�czny, i ubolewaj�cy nad swoj� nieszczero�ci�, nie pr�bowa� si� wtr�ca� do menu, mimo i� s�u��cy powracali z targ�w z coraz to dziwniejszymi sk�adnikami. Temeraire jad� pingwiny, faszerowane zbo�em, jagodami i jajami, w�dzone mi�so s�onia, sprowadzane przez my�liwych, kt�rzy ryzykowali niebezpieczne podr�e w g��b l�du, kud�ate owce o mi�sistych ogonach, poro�ni�te w�osem zamiast we�ny, a wszystko z dodatkiem coraz dziwniejszych warzyw i przypraw. Chi�czycy nalegali na spo�ywanie tych ostatnich i przysi�gali, �e s� zdrowe dla smok�w, chocia� w Anglii tradycyjnie karmiono je samym mi�sem. Temeraire poch�ania� kolejne wyszukane dania bez �adnych niepokoj�cych skutk�w ubocznych poza sk�onno�ci� do paskudnego bekania po posi�kach.

Miejscowe dzieci zacz�y regularnie odwiedza� polan�, zach�cone widokiem Dyera i Roland kr�c�cych si� cz�sto wok� Temeraire�a. Poszukiwanie nowych sk�adnik�w sta�o si� dla nich czym� w rodzaju zawod�w, tak wi�c okrzykami rado�ci wita�y ka�d� now� potraw�, a czasami sycza�y, je�li uzna�y danie za zbyt pospolite. Pochodzi�y z r�nych plemion zamieszkuj�cych okolic�. Wi�kszo�� wypasa�a byd�o, lecz niekt�re zajmowa�y si� zbieractwem w g�rach i lasach, i zw�aszcza one mia�y najwi�ksz� zabaw�, codziennie przynosz�c dary natury, kt�re ich starsi krewni uznali za zbyt dziwaczne do spo�ycia.

Najwi�ksz� atrakcj� okaza� si� zniekszta�cony i przero�ni�ty grzyb, przyniesiony triumfalnie na polan� przez pi�tk� dzieci, o korzeniach wci�� oblepionych czarn�, mokr� ziemi�: Zamiast jednego kapelusza mia� trzy, nakrapiane br�zowymi c�tkami i umieszczone jeden nad drugim wzd�u� trzonu, najwi�kszy z nich mia� �rednic� prawie dw�ch st�p. Grzyb �mierdzia� tak mocno, �e dzieci odwraca�y od niego g�owy, przekazuj�c go sobie kolejno z piskliwym �miechem.

Chi�scy kucharze z entuzjazmem zabrali grzyb do zamkowej kuchni, nagrodziwszy dzieci mn�stwem kolorowych wst��ek i muszelek. Nied�ugo potem na polanie pojawi� si� bardzo niezadowolony genera� Baird. Laurence uda� si� z nim do zamku i zrozumia� jego obiekcje, zanim jeszcze weszli do �rodka. Nie wida� by�o nigdzie dymu, lecz w powietrzu unosi� si� kuchenny zapach, jakby mieszanka woni duszonej kapusty i wilgotnej zielonej ple�ni, kt�ra pojawia�a si� na pok�adnikach okr�tu w wilgotnym klimacie; kwa�ny, lepki zapach pozostaj�cy na j�zyku. Na ulicy po drugiej stronie muru za kuchniami, normalnie pe�nej miejscowych kupc�w, teraz nikogo nie by�o, podobnie jak w zamkowych korytarzach, bo kuchenne wyziewy wyp�dzi�y niemal wszystkich. Cz�onkowie chi�skiej delegacji byli ulokowani w innym budynku, z dala od kuchni, wi�c nie ucierpieli, za to �o�nierze stacjonowali w pobli�u i od tego smrodu stracili zupe�nie apetyt.

Zapracowani kucharze, kt�rych zmys� powonienia, jak przy puszcza� Laurence, musia� zosta� przyt�piony przygotowywaniem coraz bardziej pikantnych da�, protestowali przez t�umacza, �e sos nie jest jeszcze gotowy, lecz po d�ugich perswazjach Laurence�a i Bairda poddali stanowisko przy du�ym kocio�ku. Baird bezwstydnie rozkaza� dw�m pechowym szeregowym zanie�� go na polan�, co te� uczynili, taszcz�c kocio� mi�dzy sob� na solidnej ga��zi. Laurence pod��a� za nimi, staraj�c si� p�ytko oddycha�.

Temeraire jednak z entuzjazmem powita� potraw�, a to, �e poczu� ten zapach, bardziej go ucieszy�o, ni� zniech�ci�o.

��Ca�kiem apetyczne�� powiedzia� i skin�� �bem zniecierpliwiony, nie mog�c si� doczeka�, kiedy polej� sosem mi�so.

Po�ar� ca�ego miejscowego garbatego wo�u, po czym wyliza� starannie kocio�, podczas gdy Laurence obserwowa� go podejrzliwie ze stosownego dystansu.

Zaraz po posi�ku Temeraire zapad� w b�og� drzemk�, jakby odurzony, na przemian mamrocz�c co� z aprobat� i czkaj�c, jakby si� upi�. Laurence zbli�y� si� nieco zaniepokojony, lecz gdy tr�ci� smoka, ten uni�s� si� rozanielony i bardzo chcia� przytuli� si� do niego. Jego oddech by� r�wnie paskudny jak pierwotny zapach potrawy, tote� Laurence odwr�ci� g�ow�, powstrzymuj�c wymioty, i oddali� si� z ulg�, gdy tylko uda�o mu si� wyswobodzi� z czu�ego u�cisku przednich �ap �pi�cego ju� Temeraire�a.

Laurence musia� si� umy� i zmieni� ubranie, zanim uzna�, �e mo�e wr�ci� mi�dzy ludzi. Ale i p�niej wci�� wyczuwa� smr�d we w�osach. Pomy�la�, �e tego ju� by�o za wiele, i stwierdzi�, �e ma pe�ne prawo wnie�� protest przeciw Chi�czykom. Ci si� nie obrazili, ale nie zareagowali z powag�, jakiej oczekiwa�: Liu Bao wybuchn�� gromkim �miechem, kiedy us�ysza� opis dzia�ania grzyba, a gdy Laurence zasugerowa�, �e mo�e poprzestaliby na bardziej regularnych i mniej wyszukanych daniach, Yongxing sprzeciwi� si�, m�wi�c:

��Nie mo�emy obra�a� tien-lunga, karmi�c go tym samym dzie� w dzie�. Po prostu kucharze b�d� musieli zachowa� wi�ksz� ostro�no��.

Laurence wyszed�, nie osi�gn�wszy celu, i odni�s� wra�enie, �e powoli traci kontrol� nad diet� Temeraire�a. Jego obawy wkr�tce si� potwierdzi�y. Nast�pnego dnia Temeraire obudzi� si� z wyj�tkowo d�ugiego snu w znakomitej formie i z bardziej wyostrzonymi zmys�ami. Przezi�bienie ust�pi�o po kilku dniach i cho� Laurence napomyka� kilkakrotnie, �e dalsza pomoc nie jest ju� konieczna, wci�� przynoszono przygotowane przez kucharzy dania. Temeraire w og�le nie protestowa�, mimo i� jego zmys� powonienia znacznie si� poprawi�.

��Chyba zaczynam ju� odr�nia� od siebie poszczeg�lne przyprawy�� powiedzia�, oblizuj�c pazury: nauczy� si� bra� jedzenie w przednie �apy, zamiast nachyla� si� do naczynia.�� Te czerwone nazywaj� si� hua jiao, bardzo je lubi�.

��W porz�dku, je�li ci to smakuje�� odpowiedzia� Laurence.

��Cokolwiek bym jeszcze powiedzia�, wyjd� na gbura�� wyzna� Granby�emu wieczorem przy kolacji.�� Przynajmniej dzi�ki nim czuje si� lepiej i zdrowo si� od�ywia. Nie mog� teraz tak po prostu im podzi�kowa�, zw�aszcza �e jest zadowolony.

��Moim zdaniem to jest zwykle wtr�canie si� w nie swoje sprawy�� rzuci� zdegustowany Granby.�� A jak b�dziemy go karmi� na t� mod��, kiedy ju� wr�cimy do domu?

Laurence pokr�ci� g�ow� w odpowiedzi, zw�aszcza na s�owo �kiedy�. Ch�tnie zaakceptowa�by niepewno�� pierwszej cz�ci pytania, gdyby by� pewny co do drugiej.

Allegiance opu�ci� Afryk�, p�yn�c niemal prosto na wsch�d z pr�dem, poniewa� Riley uzna�, �e nie ma sensu trzyma� si� brzegu, zdaj�c si� na �ask� kapry�nych wiatr�w nios�cych bardziej na po�udnie ni� na p�noc i unika� kursu na �rodek Oceanu Indyjskiego, Laurence patrzy�, jak w�ski cypel l�du ciemnieje za nimi i roztapia si� w oceanie. Min�y ju� cztery miesi�ce, a oni nie pokonali jeszcze nawet po�owy drogi do Chin.

R�wnie minorowy nastr�j zapanowa� w�r�d cz�onk�w za�ogi okr�tu, gdy tylko opu�cili port ze wszystkimi jego atrakcjami. W Kapsztadzie nie czeka�y na nich �adne listy, bo ju� wcze�niej dostarczy� im je Volly, i nie mogli ju� liczy� na nowe wie�ci z domu, chyba �e mija�aby ich jaka� szybsza od nich fregata albo statek handlowy, ale o tej porze niewiele z nich p�ywa�o do Chin. Tak wi�c nic przyjemnego ju� ich nie czeka�o, a sprawa ducha wci�� sp�dza�a im sen z powiek.

Pogr��eni w przes�dnym l�ku marynarze nie przyk�adali si� do obowi�zk�w tak sumiennie, jak powinni byli. Trzeciego dnia po opuszczeniu portu Laurence�a obudzi�y jeszcze przed �witem odg�osy, kt�re z �atwo�ci� przenikn�y �ciank� dzia�ow� oddzielaj�c� jego kajut� od s�siedniej. Riley �aja� biednego porucznika Becketta, kt�ry trzyma� �rodkow� wacht�. W nocy wiatr zmieni� si� i nasili�, a zdezorientowany Beckett obra� z�y kurs i nie zrefowa� bezana i grota. W normalnych okoliczno�ciach jego b��dy korygowali bardziej do�wiadczeni marynarze, kt�rzy po prostu chrz�kali znacz�co, a� u�wiadamia� sobie, jaki rozkaz powinien wyda�, lecz tym razem nikt go nie ostrzeg�, gdy� wszyscy trzymali si� z dala od takielunku z obawy przed duchem, i Allegiance zboczy� z kursu daleko na p�noc.

Fale, kt�re osi�gn�y wysoko�� jakich� pi�tnastu st�p, przybra�y pod ja�niej�cym niebem bladozielonkawy kolor, p�prze�roczyste niczym szk�o pod podobn� do mydlin bia�� pian�. Pi�trzy�y si� w ostre szczyty, a rozbryzgiwa�y w ob�okach mgie�ki. Laurence wszed� na smoczy pok�ad i naci�gn�� mocniej na czo�o kapelusz rybacki, oblizuj�c wysuszone od soli usta. Temeraire le�a� skulony tak daleko od burty, jak to by�o mo�liwe, a jego mokra sk�ra po�yskiwa�a w blasku latarni.

��Pewnie nie mog� teraz rozpali� w pieca w kuchni?�� zapyta� do�� t�sknie, wysuwaj�c �eb spod skrzyd�a i mru��c oczy przed wodnym py�em; zakas�a� lekko, by doda� wagi swoim s�owom.

Najprawdopodobniej udawa�, bo przecie� wyleczy� si� z przezi�bienia, zanim jeszcze opu�cili port, lecz Laurence nie chcia� ryzykowa� nawrotu choroby. Wprawdzie woda nie by�a zbyt zimna, lecz powiewy wiatru z po�udnia nios�y ze sob� ch��d. Przywo�a� za�og� i poleci� zebra� ubrania sztormowe, �eby przykry� Temeraire�a, po czym kaza� uprz�nikom je zszy�.

Temeraire wygl�da� bardzo dziwnie pod prowizoryczn� ko�dr�, spod kt�rej wystawa� mu tylko nos. Za ka�dym razem kiedy si� poruszy�, przypomina� o�ywiony stos rzeczy do prania. Laurence by� zadowolony z tego, �e jest mu ciep�o, i zignorowa� zduszone chichoty dochodz�ce z kubryku, a tak�e uwagi Keynesa o rozpieszczaniu pacjent�w i nagradzaniu symulant�w. Przy takiej pogodzie nie da�o si� czyta� na pok�adzie, wi�c Laurence wsun�� si� pod os�on�, by dotrzyma� towarzystwa Temeraire�owi. Warstwa p�aszczy zatrzymywa�a nie tylko ciep�o z kuchni, lecz r�wnie� ciep�o cia�a Temeraire�a, tote� Laurence wkr�tce zdj�� p�aszcz, zrobi� si� senny i tylko wymijaj�co udziela� mu odpowiedzi, nie zwracaj�c uwagi na temat rozmowy.

��Laurence, �pisz?�� zapyta� Temeraire.

Laurence ockn�� si� po tym pytaniu, zastanawiaj�c si�, czy rzeczywi�cie tak d�ugo spa�, czy mo�e skrawek smoczej ko�dry zas�oni� mu widok: by�o bardzo ciemno.

Wynurzy� si� spod ci�kiej warstwy ubra� sztormowych; ocean przypomina� teraz tafl� lodu, a ca�y wschodni horyzont wype�ni� zwa� szkar�atno-czarnych chmur, o�wietlanych od ty�u blaskiem s�o�ca, a od wn�trza b�yskami piorun�w. �awica wystrz�pionych ob�ok�w nadci�ga�a z p�nocy w kierunku g��wnego masywu, p�yn�c w pobli�u okr�tu. Niebo bezpo�rednio nad nimi by�o jeszcze czyste.

��Prosz� przygotowa� �a�cuchy sztormowe, panie Fellowes�� rzek� Laurence, odk�adaj�c lunet�.

Marynarze uwijali si� ju� przy takielunku.

��Mo�e powiniene� przeczeka� sztorm w powietrzu�� zasugerowa� Granby, kt�ry stan�� obok niego przy relingu.

By�a to zupe�nie naturalna propozycja: wprawdzie Granby p�ywa� wcze�niej na transportowcach, lecz s�u�y� g��wnie na Gibraltarze i na kanale, wi�c nie mia� zbyt du�ego do�wiadczenia z otwartym morzem. Wi�kszo�� smok�w potrafi�a pozosta� w powietrzu przez ca�y dzie�, unosz�c si� na wietrze, je�li wcze�niej dobrze si� najad�a i napi�a. Usuwa�y si� w ten spos�b z pok�adu, gdy transportowiec natkn�� si� na burz� albo szkwa�: to jednak by�o co innego.

Laurence w odpowiedzi pokr�ci� tylko g�ow�.

��Dobrze, �e zszyli�my ubrania sztormowe. Os�oni� go przed �a�cuchami�� powiedzia� i zobaczy�, �e Granby wszystko zrozumia�.

Przyniesiono na pok�ad �a�cuchy, kt�rych ogniwa mia�y grubo�� ch�opi�cego nadgarstka, i rozci�gni�to je na krzy� na grzbiecie Temeraire�a. Potem przeci�gni�to przez wszystkie ogniwa grube, wzmocnione liny i przywi�zano je do czterech podw�jnych pacho��w znajduj�cych si� w rogach smoczego pok�adu. Laurence starannie sprawdzi� wszystkie w�z�y i kaza� kilka poprawi�, zanim uzna�, �e jest zadowolony.

��Czy wi�zy nigdzie ci� nie uciskaj�?�� zapyta� Temeraire�a.�� Nie s� za ciasne?

��Nie mog� si� ruszy� z tymi �a�cuchami�� powiedzia� Temeraire i spr�bowa� przesun�� nieco tu��w, machaj�c niespokojnie ko�cem ogona.�� To wcale nie przypomina uprz�y. Po co mi to? Dlaczego mnie sp�tano?

��Nie napinaj, prosz�, lin�� rzek� zatroskany Laurence i podszed� je sprawdzi�: na szcz�cie �adna nie by�a wystrz�piona.�� Przykro mi�� doda�, wracaj�c�� ale je�li podnios� si� fale, musisz by� jako� przymocowany do pok�adu, bo inaczej m�g�by� si� ze�lizn�� do oceanu albo zmieni� kurs okr�tu, bardzo ci niewygodnie?

��Nie a� tak bardzo�� odpowiedzia� nieweso�o Temeraire.�� Na d�ugo mi to za�o�ono?

��A� minie burza�� rzek� Laurence i spojrza� ponad dziobem okr�tu. Zwa�y chmur wtapia�y si� w niewyra�n�, o�owian� mas� nieba, a wschodz�ce s�o�ce zupe�nie ju� znikn�o.�� Musz� sprawdzi� barometr.

S�upek rt�ci w kajucie Rileya opad� bardzo nisko. Nie by�o tam nikogo, a tak�e ani �ladu �niadania, poza �wie�� kaw�. Laurence odebra� fili�ank� od stewarda i wypi� gor�c� kaw� na stoj�co, po czym wr�ci� na pok�ad. Podczas jego kr�tkiej nieobecno�ci poziom wody podni�s� si� o jakie� dziesi�� st�p i teraz Allegiance m�g� pokaza�, na co go naprawd� sta�. Jego �elazny dzi�b rozcina� r�wno fale, a ogromny kad�ub rozrzuca� je na boki.

Kiedy zak�adano burzowe os�ony na luki, Laurence po raz ostatni sprawdzi� �a�cuchy i powiedzia� do Granby�ego:

��Ode�lij ludzi na d�, obejm� pierwsz� wacht�.�� Wsun�� si� pod pokryw� z ubra� sztormowych i stan�� przy Temerairze, g�adz�c go po mi�kkim pysku.�� Obawiam si�, �e nie�le powieje�� stwierdzi�.�� Mo�e zjesz co�?

��Jad�em wczoraj wieczorem i nie jestem g�odny�� odpar� Temeraire. W ciemno�ci prowizorycznego kaptura jego �renice, czarne i wilgotne, rozszerzy�y si� i teraz otacza�y je tylko w�skie niebieskie p�ksi�yce.�� Przeszli�my ju� burz� na Reliancie�� powiedzia�.�� Wtedy nie musia�em mie� takich �a�cuch�w.

��By�e� du�o mniejszy, a i burza by�a �agodniejsza�� odpowie dzia� Laurence, a Temeraire ust�pi�, cho� jeszcze raz zamrucza� z niezadowolenia.

Nie nawi�za� rozmowy, tylko le�a� w milczeniu, od czasu do czasu drapi�c pazurem o �a�cuch, z g�ow� odwr�con� w bok, by unikn�� wodnego py�u. Ponad jego pyskiem Laurence obserwowa� marynarzy, zaj�tych mocowaniem burzowych przewi�z�w i refowaniem mars�w. Wszystkie odg�osy sprowadzi�y si� do niskiego metalicznego brz�ku, st�umionego os�on� z grubego materia�u.

W porze drugiej szklanki przedpo�udniowej wachty fale przelewa�y si� ju� przez nadburcie i woda sp�ywa�a niemal nieprzerwanie skrajem smoczego pok�adu. Piece w kuchni wygas�y na dobre, a ogie� mo�na by�o rozpali� dopiero po odej�ciu burzy. Temeraire przywar� do pok�adu i ju� nie narzeka�, lecz przykry� si� szczelniej os�on� ze sztormiak�w. Co jaki� czas napina� mi�nie, by strz�sn�� stru�ki wody, kt�re wciska�y si� mi�dzy warstwy materia�u.

��Wszyscy na pok�ad, wszyscy na pok�ad�� pad�a komenda Rileya, st�umiona przez wiatr. Bosman zaraz z�o�y� d�onie przy ustach i powt�rzy� j� na ca�y g�os. Na pok�ad wybieg�a z g�o�nym tupotem masa marynarzy, by refowa� �agle i obra� kurs z wiatrem.

Dzwon odzywa� si� niezawodnie przy ka�dym obrocie klepsydry, jedynego wska�nika czasu. Szybko pociemnia�o i zmierzch jedynie bardziej zag�ci� mrok. Po pok�adzie rozla�a si� zimnoniebieska po�wiata, niesiona przez wod�, i o�wietli�a liny i kraw�dzie desek; w s�abym blasku wida� by�o grzbiety podnosz�cych si� nieustannie fal.

Teraz nawet Allegiance nie by� w stanie ich rozbi� i musia� wspina� si� po nich powoli, tak mocno przechylony, �e gdy Laurence patrzy� w d� wzd�u� pok�adu, widzia� dno doliny mi�dzy falami. Kiedy wreszcie dzi�b dociera� na szczyt, okr�t od razu przeskakiwa� na drug� stron� opadaj�cej fali i nurkowa� gwa�townie w dolin� wype�nion� morsk� pian�. Szeroki wachlarz smoczego pok�adu wznosi� si� gwa�townie, wybijaj�c dziur� w �cianie kolejnej fali, i okr�t rozpoczyna� wspinaczk� od pocz�tku. Jedynie piasek w klepsydrze pokazywa� r�nice mi�dzy jedn� fal� a nast�pn�.

Poranek: wiatr wci�� gwa�towny, lecz fale�� troch� mniejsze. Laurence obudzi� si� z niespokojnego, przerywanego snu. Temeraire nie chcia� nic zje��.

��Nic nie prze�kn�, nawet gdyby mogli mi co� przynie�栗 powiedzia�, gdy Laurence zaproponowa� jedzenie, i znowu zamkn�� oczy, bardziej wyczerpany ni� senny, z nozdrzami zalepionymi bia�� sol�.

Wcze�niej Granby przej�� wacht� i teraz razem z kilkoma cz�onkami za�ogi siedzia� na pok�adzie, przytulony do drugiego boku Temeraire�a. Laurence przywo�a� Martina i poleci� mu przynie�� troch� szmat. Deszcz by� zbyt zmieszany z morskim py�em, lecz na szcz�cie mieli pod dostatkiem �wie�ej wody, jako �e przed burz� nape�niono zbiornik dziobowy. Trzymaj�c si� mocno lin sztormowych rozci�gni�tych wzd�u� pok�adu, Martin przedosta� si� powoli do beczki i wr�ci� z ociekaj�cymi wod� szmatami. Temeraire prawie si� nie poruszy�, kiedy Laurence wyciera� delikatnie kraw�dzie jego nozdrzy.

P�yn�li w dziwnej brudnej szaro�ci, w kt�rej nie by�o wida� ani chmur, ani s�o�ca. Tylko od czasu do czasu wiatr przynosi� im kr�tkie ulewne deszcze, a gdy stawali na szczycie fali, ca�y zakrzywiony horyzont wype�nia�o faluj�ce i spienione morze. Po przybyciu Ferrisa Laurence odes�a� na d� Granby�ego i zjad� troch� suchar�w i twardego sera. Nie chcia� opuszcza� pok�adu. Deszcz wzmaga� si� w miar� up�ywu dnia; pot�na masa wzburzonego morza natar�a na okr�t z obu stron, a jedna z monstrualnych fal za�ama�a si� niemal na wysoko�ci fokmasztu i opad�a gwa�townie na Temeraire�a, wytr�caj�c go ze snu.

Chwilowa pow�d� przewr�ci�a kilku awiator�w i odepchn�a ich od lin czy skrzynek, kt�rych mogli si� przytrzyma�. Laurence z�apa� Portisa, zanim woda zdo�a�a zmy� skrzyd�owego ze smoczego pok�adu na schody, trzyma� go tak d�ugo, a� Portis stan�� pewnie na nogach, uczepiony liny sztormowej. Temeraire szarpa� za �a�cuchy, na wp� rozbudzony i spanikowany wzywaj�c Laurence�a; tak si� miota�, �e pok�ad przy pacho�ach zacz�� si� wybrzusza�.

Laurence przysun�� si� po mokrym pok�adzie i poklepa� Temeraire�a, staraj�c si� go uspokoi�.

��To by�a tylko fala. Jestem tutaj�� powiedzia�. Temeraire przesta� si� rzuca� i opad� na pok�ad, dysz�c, lecz liny zosta�y mocno naci�gni�te. �a�cuchy poluzowa�y si� w chwili, kiedy by�y najbardziej potrzebne, a w takich okropnych warunkach szczury l�dowe, nawet awiatorzy, nie zdo�a�yby poprawi� w�z��w.

Allegiance przyj�� kolejn� fal� na ruf� i przechyli� si� niebezpiecznie. Ogromny tu��w Temeraire�a przesun�� si�, jeszcze bardziej napinaj�c �a�cuchy, smok instynktownie wpi� pazury w pok�ad, by utrzyma� si� w miejscu, i rozleg� si� trzask roz�upanych desek.

��Ferris, zosta� z nim�� rykn�� Laurence i ruszy� przez pok�ad.

Fale regularnie zalewa�y pok�ad; przesuwa� si� na o�lep od jednej liny do nast�pnej, a jego d�onie automatycznie znajdowa�y oparcie.

Namokni�te w�z�y zacisn�y si� mocno pod wp�ywem ci�aru cia�a Temeraire�a. Laurence m�g� tylko pr�bowa� co� poprawi� w kr�tkich przerwach mi�dzy falami, kiedy liny nie by�y napi�te; ka�dy cal wymaga� ogromnego wysi�ku. Temeraire le�a� p�asko na pok�adzie, bo tylko tak m�g� pom�c; ca�� uwag� skupi� na tym, �eby pozosta� w bezruchu.

Laurence nie widzia� nikogo innego na pok�adzie, zasnutym wodnym py�em, �wiat sprowadzi� si� do lin smagaj�cych go po d�oniach, do grubych �elaznych pacho��w i majacz�cego w pobli�u cia�a Temeraire�a. Druga szklanka pierwszej psiej wachty: gdzie� za chmurami zachodzi�o s�o�ce. K�tem oka dostrzeg� par� poruszaj�cych si� cieni; chwil� p�niej Leddowes przykl�kn�� przy nim, by pom�c przy linach. Laurence zaciska� mocniej w�z�y, kiedy Leddowes naci�ga� liny, obaj trzymali si� siebie nawzajem i �elaznych pacho��w w obronie przed falami, a� wreszcie poczuli pod d�o�mi �elazne ogniwa �a�cucha, co oznacza�o, �e zlikwidowali luz.

Trudno by�o przekrzycze� wycie wiatru, wi�c Laurence tylko wskaza� drugi pacho� przy lewej burcie, Leddowes skin�� g�ow� i obaj ruszyli w tamt� stron�. Prowadzi� Laurence, trzymaj�c si� relingu; �atwiej b�dzie im przej�� po dzia�ach ni� utrzyma� r�wnowag� na �rodku pok�adu. Przesz�a kolejna fala i nast�pi� moment spokoju; Laurence mia� ju� si� pu�ci� relingu, by przej�� przez pierwsze dzia�o, gdy us�ysza� krzyk Leddowesa.

Obr�ciwszy si�, zobaczy�, �e co� ciemnego opada na jego g�ow�, i instynktownie zas�oni� si� r�k�: otrzyma� piekielnie mocne uderzenie, jakby kto� grzmotn�� go pogrzebaczem w rami�. Padaj�c, zdo�a� chwyci� si� zamka dzia�a; oszo�omiony, odni�s� wra�enie, �e inny cie� porusza si� nad nim, i zorientowa� si�, �e to Leddowes, przera�ony i zaskoczony, cofa si� z r�koma uniesionymi na g�ow�. W nast�pnej chwili przez burt� przela�a si� kolejna fala i Leddowes znikn��.

Laurence przywar� do dzia�a, krztusz�c si� morsk� wod� i szukaj�c oparcia dla st�p: pe�ne wody buty bardzo mu ci��y�y. Potrz�sn�� g�ow�, by odrzuci� w�osy z czo�a, i zdo�a� chwyci� opadaj�cy na niego �om. Ze zdumieniem rozpozna� bia�� twarz Feng Li, przera�onego i zdesperowanego. Chi�czyk pr�bowa� wyrwa� �om, by uderzy� ponownie, tak wi�c szarpa� si� przez chwil� z Laurence�em, niemal rozci�gni�tym na pok�adzie i wierzgaj�cym na �liskich deskach.

Wiatr by� trzeci� stron� w tej walce, pr�bowa� ich rozdzieli� i wreszcie zwyci�y�: �om wy�lizn�� si� z d�oni Laurence�a zdr�twia�ych od mocowania lin. Feng Li zatoczy� si� do ty�u, szeroko rozk�adaj�c r�ce, jakby chcia� obj�� napieraj�cy na niego wiatr, a ten ochoczo poni�s� go ze sob� i wyrzuci� przez reling w kipi�c� wod�.

Czepiaj�c si� d�o�mi dzia�a, Laurence wsta� i spojrza� za burt�: nie zobaczy� nigdzie Feng Li ani Leddowesa; nie widzia� nawet powierzchni wody poprzez ob�oki wodnego py�u i mg�y wznosz�cej si� z fal. Nikt inny nie widzia� tej kr�tkiej walki. Z ty�u rozleg� si� d�wi�k dzwonu oznaczaj�cy odwr�cenie klepsydry.

Zbyt skonsternowany i zm�czony, by rozwa�y� ten atak, Laurence powiadomi� tylko zwi�le Rileya, �e dw�ch ludzi znalaz�o si� za burt�; nie mia� poj�cia, co jeszcze m�g�by zrobi�, a ca�� uwag� trzeba by�o skupi� na burzy. Rankiem nast�pnego dnia wiatr zel�a�; zanim zacz�a si� popo�udniowa wachta, Riley uzna�, �e mo�e odes�a� ludzi na obiad, cho� wci�� na zmian�. Do sz�stej szklanki jednostajna masa chmur rozpad�a si� na mniejsze, wci�� ciemne cz�ci, spomi�dzy kt�rych pop�yn�y snopy niesamowitego s�onecznego blasku. Pomimo zm�czenia marynarze przyj�li to z rado�ci�.

Ubolewali nad �mierci� Leddowesa, bo bardzo go lubili, lecz uznali j� za od dawna zapowiadane wydarzenie, a nie za straszny wypadek: oto okaza�o si�, �e to on mia� pa�� ofiar� ducha, i towarzysze od razu zacz�li opowiada� szeptem o jego mi�osnych wyst�pkach, mocno je wyolbrzymiaj�c. �mierci Feng Li specjalnie nie komentowano, gdy� uznano j� za zwyk�y zbieg okoliczno�ci. Skoro nieprzyzwyczajony do chodzenia po pok�adzie cudzoziemiec mia� ochot� dokazywa� podczas tajfunu, to nale�a�o tego oczekiwa�, a poza tym nikt go dobrze nie zna�.

Morze wci�� by�o wzburzone, lecz Temeraire mia� ju� do�� �a�cuch�w, wi�c Laurence rozkaza� go uwolni�, gdy tylko ludzie wr�cili z obiadu. W�z�y nap�cznia�y w ciep�ym powietrzu i mo�na by�o je tylko przeci�� siekier�. Uwolniony Temeraire strz�sn�� z siebie �a�cuchy, obr�ci� �eb i �ci�gn�� z�bami p�aszcz ze sztormiak�w. Nast�pnie otrz�sn�� si� z wody i oznajmi� wojowniczym tonem:

��Polatam sobie.

Wzbi� si� w powietrze bez uprz�y, wprawiaj�c wszystkich w zdumienie. Zaskoczony Laurence wykona� jaki� nieokre�lony gest, zupe�nie bezu�yteczny i absurdalny, lecz zaraz opu�ci� rami� speszony, �e ujawni� swoje emocje. W ko�cu Temeraire chcia� tylko rozprostowa� skrzyd�a po tak d�ugim okresie bezruchu, nic wi�cej; tak przynajmniej sobie to wyt�umaczy�. By� wstrz��ni�ty i zaniepokojony, lecz potworne zm�czenie t�umi�o jego odczucia.

��Nie schodzi�e� z pok�adu przez trzy dni�� powiedzia� Granby i poprowadzi� go ostro�nie w d�.

Zdr�twia�e d�onie Laurence�a zaciska�y si� nieporadnie na por�czy schodni. Kiedy omal si� nie po�lizn��, Granby mocno �cisn�� go za rami�, a Laurence nie zdo�a� wtedy st�umi� okrzyku: poczu� pulsuj�cy b�l na przedramieniu, tam gdzie Feng Li uderzy� go �omem.

Granby chcia� od razu zaprowadzi� go do lekarza, lecz Laurence odm�wi�.

��To tylko siniak, John, a poza tym na razie nie chc� robi� zamieszania.

Si�� rzeczy musia� jednak wyja�ni� dlaczego. Po nagabywaniach Granby�ego stopniowo wszystko wyjawi�.

��Laurence, to nies�ychane. Ten cz�owiek pr�bowa� ci� zamordowa�; musimy co� zrobi栗 powiedzia� Granby.

��Tak�� odpowiedzia� automatycznie Laurence, k�ad�c si� na hamaku; oczy ju� mu si� zamyka�y.

Jak przez mg�� poczu�, �e Granby przykrywa go kocem, i zobaczy�, �e �wiat�o przygasa; nic wi�cej.

Obudzi� si� z bardziej jasnym umys�em, cho� nie mniej obola�y, i szybko wyskoczy� z hamaka. Allegiance by� g��boko zanurzony, wi�c Laurence domy�li� si�, �e Temeraire wr�ci� na pok�ad, ale teraz, kiedy ju� wypocz��, na dobre zacz�� si� zamartwia�. Pogr��ony w my�lach omal si� nie przewr�ci�, gdy przy wyj�ciu z kajuty potkn�� si� o Willoughby�ego, jednego z uprz�nik�w, �pi�cego przed jego drzwiami.

��Co ty tu robisz?�� zapyta� Laurence.

��Pan Granby kaza� nam pe�ni� wart�, sir�� odpowiedzia� m�odzian, ziewaj�c i pocieraj�c d�oni� twarz.�� Idzie pan na pok�ad?

Laurence zaprotestowa�, lecz na pr�no. Willoughby poszed� za nim na smoczy pok�ad niczym nadgorliwy owczarek. Temeraire usiad� szybko, gdy tylko ich zobaczy�, tr�ci� nosem Laurence�a i owin�� si� wok� niego, a potem otoczyli ich pozostali awiatorzy, co oznacza�o, �e Granby nie dochowa� tajemnicy.

��Mocno ci� zrani�?�� zapyta� Temeraire, dotykaj�c go nosem i wystawiaj�c j�zyk.

��Nic mi nie jest, zapewniam ci�, mam tylko spuchni�te ramiꠗ powiedzia� Laurence, pr�buj�c zby� Temeraire�a, cho� w g��bi duszy ucieszy� si� z tego, �e smok przynajmniej na razie nie wpada w gniew.

Granby wcisn�� si� w zgi�cie tu�owia Temeraire�a, ignoruj�c ch�odne spojrzenie Laurence�a.

��Sami wyznaczyli�my warty. Laurence, chyba nie s�dzisz, �e to by� wypadek albo �e wzi�� ci� za kogo� innego?

��Nie.�� Laurence zawaha� si�, po czym doda� z niech�ci�:�� To nie by� pierwszy raz. Wtedy oceni�em to inaczej, lecz teraz jestem niemal pewny, �e pr�bowa� mnie zaatakowa� po noworocznym obiedzie.

Temeraire wyda� g�uchy pomruk i z trudem si� powstrzyma� przed wbiciem pazur�w w pok�ad, na kt�rym i tak widnia�y ju� g��bokie bruzdy, wyryte podczas burzy.

��Ciesz� si�, �e wypad� za burtꠗ rzuci� m�ciwie.�� Mam nadziej�, �e go po�ar�y rekiny.

��A ja nie�� powiedzia� Granby.�� O wiele trudniej b�dzie teraz udowodni�, �e pr�bowa� co� zrobi�, cokolwiek to by�o.

��Z pewno�ci� nie by�o to nic osobistego�� powiedzia� Laurence.�� Dziesi�ciu s��w ode mnie nie us�ysza�, a i tego nawet by nie zrozumia�. Pewnie oszala��� doda�, cho� bez wi�kszego przekonania.

��Pr�bowa� tego dwukrotnie, a raz w �rodku tajfunu�� powiedzia� pogardliwie Granby, odrzucaj�c t� ostatni� sugesti�.�� Nie, tego nie da si� tak naci�gn��. Moim zdaniem dzia�a� na czyje� polecenie, a to oznacza, �e najprawdopodobniej stoi za tym ksi��� albo kt�ry� z pozosta�ych Chi�czyk�w. Trzeba odkry� kt�ry, zanim znowu spr�buj�.

Temeraire popar� go z zapa�em, Laurence za� g�o�no westchn��.

��Spotkajmy si� z Hammondem w mojej kajucie i powiedzmy mu o tym�� powiedzia�.�� Mo�e on b�dzie co� wiedzia� o ich ewentualnych motywach, a poza tym b�dzie musia� nam pom�c podczas wypytywania Chi�czyk�w.

Sprowadzony na d� Hammond wys�ucha� wie�ci z rosn�cym niepokojem, lecz mia� zupe�nie inne pogl�dy.

��Wy naprawd� chcecie przes�ucha� brata cesarza i jego �wit� jak band� pospolitych przest�pc�w, zarzuci� im spisek i pr�b� morderstwa, domaga� si� podania dowod�w i alibi� R�wnie dobrze mo�ecie wrzuci� pochodni� do magazynu prochowego i zatopi� nasz okr�t. Wtedy nasza misja tak�e b�dzie mia�a du�e szanse na sukces. Nie, wi�cej szans, bo je�li wszyscy umrzemy i wyl�dujemy na dnie morza, nie b�dzie si� o co k��ci�.

��W takim razie co pan proponuje? Mamy siedzie� spokojnie i u�miecha� si� do nich, a� wreszcie uda im si� zabi� Laurence�a?�� zapyta� rozw�cieczony Granby.�� To by pewnie panu odpowiada�o; jedna osoba mniej spo�r�d tych, kt�rzy nie chc� im odda� Temeraire�a, i Korpus m�g�by sobie i�� do diab�a.

Hammond obr�ci� si� na pi�cie.

��Przede wszystkim dbam o dobro kraju, a nie jednego cz�owieka czy smoka, i pan te� kierowa�by si� t� zasad�, gdyby mia� pan w�a�ciwe poczucie obowi�zku�

��Do��, panowie�� wtr�ci� Laurence.�� Przede wszystkim musimy zapewni� pok�j z Chinami i mie� nadziej�, �e uda si� nam tego dokona� bez utraty Temeraire�a. To pozostaje poza dyskusj�.

��Ale nie osi�gniemy �adnego z tych cel�w, je�li b�dziemy post�powa� w ten spos�b�� warkn�� Hammond.�� Co mo�na zrobi�, nawet gdyby�cie zdo�ali odkry� jakie� dowody? My�licie, �e zakujemy ksi�cia Yongxinga w kajdany?

Zamilk� na moment, by si� opanowa�.

��Nic, najmniejszy dow�d, nie wskazuje na to, �e Feng Li nie dzia�a� w pojedynk�. M�wi pan, �e pierwszy atak nast�pi� w Nowy Rok; mo�e niechc�cy obrazi� go pan podczas obiadu. Mo�e by� fanatykiem, kt�ry nie m�g� znie��, �e to pan ma Temeraire�a, albo zwyk�ym szale�cem; a mo�e pan si� myli. W istocie jest to chyba najbardziej prawdopodobne�� do obu incydent�w dosz�o w niesprzyjaj�cych warunkach, za pierwszym razem by� pan pod wp�ywem alkoholu, za drugim szala�a burza�

��Na mi�o�� bosk��� przerwa� mu niegrzecznie Granby, a Hammond wytrzeszczy� oczy.�� Nie ulega w�tpliwo�ci, �e Feng Li chcia� zepchn�� Laurence�a i pr�bowa� mu rozbi� g�ow� z jakiego� konkretnego powodu.

Laurence zaniem�wi� na moment, us�yszawszy obra�liw� sugesti� Hammonda.

��Je�li pa�skie przypuszczenia s� prawdziwe, to �ledztwo z pewno�ci� to wyka�e. Jego rodacy, w przeciwie�stwie do nas, mogli zauwa�y�, �e Feng Li jest szale�cem albo fanatykiem, a je�li go obrazi�em, to niew�tpliwie komu� o tym wspomnia�.

��Takie �ledztwo by�oby powa�n� zniewag� dla brata cesarza, od kt�rego zale�y powodzenie naszej misji w Pekinie�� rzek� Hammond.�� Nie tylko nie popr� dochodzenia, absolutnie go zabraniam. Je�li spr�bujecie czego� tak nierozwa�nego i nierozs�dnego, to postaram si� przekona� kapitana tego okr�tu, �e powinien was aresztowa� dla dobra Korony.

To oczywi�cie zako�czy�o dyskusj�, przynajmniej zdaniem Hammonda, lecz Granby wr�ci� do kajuty, zatrzasn�wszy drzwi troch� mocniej, ni� to by�o konieczne.

��Chyba po raz pierwszy w �yciu mam tak� ochot� wgnie�� komu� nos. Laurence, przecie� Temeraire m�g�by by� naszym t�umaczem, gdyby�my przyprowadzili ich do niego.

Laurence pokr�ci� g�ow� i poszed� po karafk�; zdawa� sobie spraw�, �e jest wzburzony, i na razie nie chcia� polega� na w�asnej ocenie sytuacji. Poda� szklaneczk� Granby�emu i usiad� na rufowych szafkach. Popija� brandy, wpatruj�c si� w ocean: ciemne fale o r�wnej wysoko�ci pi�ciu st�p uderza�y o lew� burt�.

Wreszcie odstawi� szklaneczk�.

��Nie, John, obawiam si�, �e nie mo�emy tego zrobi�. Cho� nie podoba mi si� podej�cie Hammonda, nie mog� powiedzie�, �e on si� myli. Pomy�l tylko, je�li obrazimy ksi�cia i cesarza, przeprowadzaj�c �ledztwo, i nie znajdziemy �adnych dowod�w, co gorsza, racjonalnego wyja�nienia�

���to po�egnamy si� z szans� na zatrzymanie Temeraire�a�� doko�czy� zrezygnowany Granby.�� Chyba masz racj� i trzeba b�dzie na razie zarzuci� ten pomys�, cho� za choler� mi si� to nie podoba.

Temeraire wyrazi� jeszcze mniej pochlebn� opini� o tej decyzji.

��Nie obchodzi mnie, czy znajdziemy jakie� dowody�� rzuci� gniewnie.�� Nie b�d� siedzia� i czeka�, a� ci� zabije. Kiedy tylko przyjdzie na pok�ad, ja zabij� jego, i b�dzie po sprawie.

��Nie, Temeraire, nie mo�esz tego zrobi�!�� powiedzia� oburzony Laurence.

��Ale� oczywi�cie, �e mogꠗ zaoponowa� Temeraire.�� Zapewne mo�e przesta� wychodzi� na pok�ad�� doda� w zamy�leniu�� ale ja zawsze mog� wybi� dziur� w oknie rufowym i dostan� go z tamtej strony. Albo mo�e wrzu�my mu do kajuty bomb�.

��Nie wolno ci�� poprawi� si� pospiesznie Laurence.�� Nawet gdyby�my mieli dowody, nie mo�emy nic mu zrobi�. Mog�oby to doprowadzi� do natychmiastowego wypowiedzenia wojny.

��Skoro zabicie go jest czym� tak strasznym, to dlaczego on nie widzi nic strasznego w zabiciu ciebie?�� dopytywa� si� Temeraire.�� Dlaczego si� nie boi, �e my wypowiemy jemu wojn�?

��Rz�d z pewno�ci� by si� do tego nie posun�� bez mocnych dowod�w�� powiedzia� Laurence.

By� przekonany, �e rz�d nie wypowiedzia�by wojny, nawet gdyby mia� dowody, lecz uzna�, �e w chwili obecnej nie jest to najlepszy argument.

��Tylko �e nam nie wolno zdoby� dowod�w�� zauwa�y� Temeraire.�� Nie wolno mi go te� zabi� i mamy by� dla niego mili, a wszystko to dla dobra rz�du. Mam do�� tego rz�du, kt�rego nigdy nie widzia�em i kt�ry zawsze nalega, abym robi� nieprzyjemne rzeczy, a sam nigdy nie robi nic dobrego.

��Niezale�nie od polityki, nie wiemy, czy ksi��� Yongxing mia� co� wsp�lnego z ca�� spraw��� powiedzia� Laurence.�� Tysi�ce pyta� pozostaje bez odpowiedzi: dlaczego mia�by pragn�� mojej �mierci i dlaczego wyznaczy� do tego s�u��cego, a nie kt�rego� ze swoich stra�nik�w. A poza tym Feng Li m�g� si� kierowa� osobistymi, nieznanymi nam pobudkami. Nie mo�emy zabija� ludzi tylko na podstawie podejrze�, bez dowod�w, bo to by by�o morderstwo. Zapewniam ci�, �e nie czu�by� si� potem dobrze.

��Ale� czu�bym siꠗ mrukn�� Temeraire i opad� na pok�ad z chmurn� min�.

Ku zadowoleniu Laurence�a Yongxing nie pojawi� si� na pok�adzie przez kilka dni po wypadku, tak wi�c Temeraire zd��y� si� troch� uspokoi�. A kiedy wreszcie ksi��� si� pojawi�, zachowywa� si� dok�adnie tak samo jak wcze�niej: pozdrowi� ch�odno Laurence�a i wyrecytowa� Temeraire�owi kolejny fragment poematu. Smok mimowolnie skupi� uwag� na wierszu, a jego spojrzenie z�agodnia�o, jako �e nie mia� pami�tliwej natury. Je�li Yongxing mia� co� na sumieniu, to zupe�nie nie da� tego pozna� po sobie, a Laurence zacz�� pow�tpiewa� we w�asn� ocen� sytuacji.

��Mog�em si� pomyli栗 powiedzia� zawiedziony do Granby�ego i Temeraire�a, kiedy ksi��� wr�ci� do siebie.�� Ju� nie pami�tam szczeg��w, a poza tym by�em p�przytomny ze zm�czenia. Mo�e biedak po prostu chcia� mi pom�c, a ja wyssa�em wszystko z palca; z ka�d� chwil� wszystko wydaje mi si� coraz bardziej fantastyczne. �eby brat chi�skiego cesarza chcia� mnie zabi�, jakbym stanowi� dla niego jakie� zagro�enie�� to czysty absurd. Ostatecznie przyznam chyba racj� Hammondowi, a siebie nazw� pijakiem i g�upcem.

��Moim zdaniem nie jeste� ani jednym, ani drugim�� rzek� Granby.�� Sam tego nie rozumiem, ale nie wierz�, �e Feng Li tak po prostu chcia� ci� tylko trzepn�� w g�ow�. Musimy ci� strzec i mie� nadziej�, �e ksi��� nie udowodni, i� Hammond si� myli�.

Min�y prawie trzy tygodnie, bez �adnych wypadk�w, zanim zobaczyli wysp� Nowy Amsterdam. Temeraire z zachwytem obserwowa� stada l�ni�cych fok�� wi�kszo�� z nich wygrzewa�a si� na pla�y, a te bardziej energiczne podp�ywa�y do okr�tu i bawi�y si� w jego �ladzie torowym. Nie ba�y si� ludzi, nawet �o�nierzy, kt�rzy byli sk�onni wykorzysta� je jako tarcze strzelnicze, lecz kiedy Temeraire zszed� do oceanu, natychmiast znik�y, i nawet te na pla�y odsun�y si� leniwie dalej od linii brzegowej.

Osamotniony Temeraire okr��y� kilkakrotnie okr�t, po czym wr�ci� na pok�ad. Teraz robi� to ju� bardzo wprawnie, ledwo ko�ysz�c okr�tem. Foki niebawem wr�ci�y i nie mia�y nic przeciwko temu, �eby przygl�da� im si� z g�ry, chocia� nurkowa�y czasem g��boko, gdy odnosi�y wra�enie, �e opuszcza �eb zbyt nisko. Burza znios�a ich na po�udnie, prawie w stref� czterdziestek, i stracili wschodni kurs, co oznacza�o ponadtygodniow� zw�ok�.

��Korzystne jest tylko to, �e monsuny wiej� wreszcie r�wno�� powiedzia� Riley, naradzaj�c si� z Laurence�em nad mapami.�� Mo�emy st�d ruszy� prosto do holenderskich Indii Wschodnich. B�dziemy p�yn�� bez przerwy przez co najmniej p�tora miesi�ca, ale ju� wys�a�em �odzie na wysp� i po kilkudniowym po�owie fok b�dziemy mieli wszystko, czego nam trzeba.

Solone mi�so focze w beczkach cuchn�o potwornie, a dodatkowe dwa tuziny �wie�o ubitych fok umieszczono w klatce zawieszonej za burt�, �eby utrzyma� mi�so w ch�odzie. Nast�pnego dnia, ju� na pe�nym morzu, chi�scy kucharze zar�n�li prawie po�ow� fok przetrzymywanych jeszcze na pok�adzie, wyrzucili za burt� g�owy, ogony i wn�trzno�ci, co marynarze uznali za szokuj�ce marnotrawstwo, i podali Temeraire�owi g�r� lekko obsma�onych stek�w.

��Ca�kiem niez�e, tylko trzeba doda� mn�stwo pieprzu i mo�e wi�cej sma�onej cebuli�� orzek� Temeraire, kiedy skosztowa� potrawy. Teraz ju� mia� konkretne wymagania.

Kucharze, wci�� gotowi spe�nia� wszelkie jego zachcianki, natychmiast zastosowali si� do �yczenia. Temeraire poch�on�� wszystko z przyjemno�ci� i zapad� w d�ug� drzemk�, zupe�nie nie�wiadomy niezadowolenia okr�towego kucharza, kwatermistrza i w og�le za�ogi. Chi�czycy nie posprz�tali po sobie i g�rny pok�ad by� zalany krwi�, a poniewa� wszystko to odby�o si� po po�udniu, Riley nie bardzo chcia� kaza� ludziom umy� pok�ad po raz drugi tego dnia. Smr�d by� nie do zniesienia, kiedy Laurence zasiad� do obiadu w towarzystwie Rileya i innych starszych oficer�w, szczeg�lnie �e trzeba by�o siedzie� przy zamkni�tych oknach, by unikn�� jeszcze bardziej dokuczliwego fetoru wisz�cych na zewn�trz fok.

Na nieszcz�cie kucharz Rileya my�la� podobnie jak chi�scy kucharze. Jako danie g��wne poda� wspania�� z�ocist� piecze�, do kt�rej zu�y� tygodniow� porcj� mas�a, reszt� �wie�ego groszku nabytego w Kapsztadzie oraz gor�cy g�sty sos; kiedy jednak zacz�to kroi� porcje, wszyscy od razu rozpoznali zapach foczego mi�sa i nawet go nie tkn�li.

��Nic z tego�� rzek� Riley i zsun�� plaster z powrotem na tac�.�� Jethson, zanie� to do mesy midszypmen�w, niech si� najedz�; szkoda by�oby zmarnowa�.

Pozostali poszli w jego �lady i zadowolili si� reszt� potraw, ale na stole pozosta�o wolne miejsce. Kiedy steward zabra� tac� i opu�ci� kajut�, us�yszeli przez drzwi, jak pomstuje na �cudzoziemc�w, kt�rzy nie umiej� si� zachowa� w cywilizowany spos�b i psuj� ludziom apetyt�.

Raczyli si� butelk� na pocieszenie, gdy nagle okr�t dziwnie zadr�a�, wykona� w wodzie podskok, kt�rego Laurence nigdy nie do�wiadczy�. Riley szed� ju� do drzwi, gdy Purbeck odezwa� si� niespodziewanie:

��Sp�jrzcie tam.

Pokaza� okno: �a�cuch ko�ysa� si� lu�no, a klatki nie by�o.

Wszyscy wytrzeszczyli oczy. Chwil� p�niej na pok�adzie rozleg�y si� okrzyki i wrzaski, a okr�t skr�ci� nagle na prawo przy akompaniamencie g�o�nego trzasku roz�upanego drewna. Riley wypad� z kajuty, a pozostali pop�dzili za nim. Kiedy Laurence zacz�� wchodzi� na g�r�, nast�pi� kolejny wstrz�s. Zsun�� si� o cztery szczeble w d�, niemal str�caj�c Granby�ego.

Wypadli na pok�ad niczym diabe�ki wyskakuj�ce na spr�ynie z pude�ka, wszyscy razem. Na trapie lewej burty le�a�a zakrwawiona noga w bucie ze sprz�czkami i jedwabnej po�czosze, tylko tyle zosta�o z midszypmena Reynoldsa, kt�ry pe�ni� wacht�, a dwa inne cia�a marynarzy le�a�y przy p�ksi�ycu dziury wy�upanej w relingu, najwyra�niej zmia�d�one. Na smoczym pok�adzie Temeraire siedzia� na tylnych �apach i rozgl�da� si� nerwowo. Inni marynarze na pok�adzie ratowali si� ucieczk� w takielunek albo uciekali niezdarnie do schodni dziobowej, przepychaj�c si� z midszypmenami, kt�rzy w�a�nie wychodzili na pok�ad.

��Podnie�� banderꠗ rozkaza� Riley, przekrzykuj�c wrzaski. Doskoczy� do steru i chwyci� go mocno, przywo�uj�c innych marynarzy, by mu pomogli. Nigdzie nie by�o wida� sternika Bassona, a okr�t wci�� schodzi� z kursu. P�yn�� spokojnie, wi�c nie uderzyli w raf�, nie by�o te� w pobli�u �adnego innego statku.�� Og�osi� alarm bojowy.

Odg�os werbli pogrzeba� nadziej� na zorientowanie si� w sytuacji, lecz tylko tak da�o si� utrzyma� porz�dek w�r�d ludzi ogarni�tych panik�, co w tym momencie by�o najwa�niejsze.

��Panie Garnett, prosz� spu�ci� �odzie�� zawo�a� Purbeck, wychodz�c na �rodek relingu i poprawiaj�c kapelusz; jak zwykle ubra� do obiadu sw�j najlepszy surdut i teraz, wysoki i elegancki, prezentowa� si� bardzo dystyngowanie.�� Griggs, Masterson, co to ma znaczy�?�� zwr�ci� si� do dw�ch przera�onych marynarzy, kt�rzy spogl�dali w d� z marsa.�� Wstrzymuj� wam grog na tydzie�, a teraz z�a�cie i le�cie po bro�.

Laurence torowa� sobie drog� po�r�d tych, kt�rzy udawali si� na swoje stanowiska: jeden z �o�nierzy podskakiwa�, usi�uj�c w�o�y� �wie�o wyczyszczony but t�ustymi i �lizgaj�cymi si� na sk�rze d�o�mi; artylerzy�ci przepychali si� ku dzia�om rufowym.

��Laurence, Laurence, co si� dzieje?�� zawo�a� Temeraire, gdy tylko go zobaczy�.�� Spa�em. Co si� sta�o?

Allegiance przechyli� si� gwa�townie na jedn� stron�, a Laurence zosta� rzucony na reling. Po drugiej stronie okr�tu strzeli� w g�r� i opad� na pok�ad ogromny strumie� wody, a zaraz potem nad relingiem pojawi� si� monstrualny smoczy �eb: wielkie jaskrawopomara�czowe oczy osadzone za zaokr�glonym pyskiem, ko�ce po��czonych b�on� naro�li kostnych, oblepione d�ugimi czarnymi wodorostami. Z pyska zwisa�o ludzkie rami�; po chwili stworzenie rozwar�o szcz�ki i odrzuci�o �eb do ty�u, po�ykaj�c wszystko: na jego z�bach l�ni�a jasnoczerwona krew.

Riley poleci� wykona� zwrot na praw� burt�, a na pok�adzie Purbeck zebra� trzy oddzia�y artylerzyst�w przy jednym dziale, aby wypali� z niego w stwora. Ludzie z obs�ugi odrzucili ju� liny, a najsilniejsi blokowali ko�a; wszyscy pracowali w pocie czo�a najszybciej jak potrafili, post�kuj�c cicho, bo nie by�o �atwo przygotowa� czterdziestodwufuntowe dzia�o.

��Strzelajcie, strzelajcie, jebani tch�rze!�� krzycza� ochryp�ym g�osem z marsa Macready, �aduj�c karabin.

Pozostali �o�nierze wystrzelili nier�wn� salw�, lecz ich pociski nie przebi�y sk�ry; w�owat� szyj� pokrywa�y nak�adaj�ce si� na siebie �uski, niebieskie i srebrzystoz�ote. W�� morski zaskrzecza� i wsun�� si� na pok�ad, zgniataj�c dw�ch ludzi i chwytaj�c trzeciego w pysk; krzyki Doyle�a, kt�ry wierzga� jak szalony nogami, dobiega�y nawet z wn�trza paszczy stworzenia.

��Nie!�� powiedzia� Temeraire.�� Przesta�, arr�tez!�� i doda� jeszcze kilka s��w po chi�sku.

W�� spojrza� na niego oboj�tnie, nie daj�c pozna�, �e zrozumia� cho�by s�owo, po czym zacisn�� szcz�ki: nogi Doyle�a opad�y na pok�ad, chlustaj�c w powietrzu krwi�, zanim uderzy�y o deski.

Zdj�ty zgroz� Temeraire siedzia� nieruchomo i wpatrywa� si� w mia�d��ce szcz�ki w�a, opu�ciwszy kryz� p�asko na kark. O�ywi� si� dopiero wtedy, gdy Laurence zawo�a� go po imieniu. Od w�a morskiego oddziela�y go fokmaszt i grotmaszt. Temeraire nie m�g� skoczy� prosto na wroga, wi�c wzbi� si� w powietrze i okr��y� okr�t, by spa�� na niego z ty�u.

W�� morski obr�ci� �eb, �ledz�c jego ruchy, i bardziej wysun�� si� z wody. Opar� cienkie przednie �apy o reling okr�tu, ich nienaturalnie d�ugie palce zako�czone pazurami ��czy�a b�ona. Cia�o mia� o wiele w�sze ni� tu��w Temeraire�a, pogrubione tylko nieznacznie w dalszej cz�ci, za to mia� wi�kszy �eb, oczy wi�ksze od talerzy sto�owych, przera�aj�ce, t�pe i dzikie.

Temeraire zanurkowa�. Jego pazury �lizga�y si� po srebrnych �uskach w�a, lecz w ko�cu zdo�a� opasa� jego cia�o przednimi �apami: wr�g by� bardzo d�ugi, lecz na tyle w�ski, �e m�g� go obj��. W�� przywar� do burty okr�tu i wrzasn�� g�o�no, ruszaj�c obwis�ym podgardlem. Temeraire poci�gn�� go w ty�, machaj�c w�ciekle skrzyd�ami: okr�t przechyli� si� niebezpiecznie, poci�gni�ty ich po��czon� si��, a z luk�w rozleg�y si� zaniepokojone okrzyki, gdy� woda wla�a si� przez furty dzia�owe najni�szego pok�adu artyleryjskiego.

��Temeraire, pu�� go�� zawo�a� Laurence.�� Bo przewr�ci okr�t.

Temeraire zwolni� u�cisk, a w�� zdawa� si� skupiony g��wnie na tym, �eby uciec od niego: wpe�z� dalej na okr�t, ko�ysz�c �bem na boki i niszcz�c reje grot�agla i takielunek. Laurence ujrza� swoje odbicie w czarnej �renicy, dziwnie wyd�u�one, a potem w�� zamruga�, gruba p�prze�roczysta sk�rzana powieka zas�oni�a oko, i ruszy� dalej. Granby odci�gn�� Laurence�a w kierunku schodni.

Cia�o w�a by�o przera�liwie d�ugie; jego �eb i przednie �apy znik�y pod wod� po drugiej stronie okr�tu, a koniec jego tu�owia jeszcze si� nie wynurzy�. W miar� jak wysuwa� si� z wody, pokrywaj�ce go �uski przybiera�y coraz ciemniejszy odcie�, niebieski i purpurowy. Laurence nigdy wcze�niej nie widzia� w�a cho�by dziesi�ciokrotnie kr�tszego; te �yj�ce w Atlantyku mia�y najwy�ej dwana�cie st�p d�ugo�ci, nawet okazy zamieszkuj�ce ciep�e wody wybrze�y Brazylii, a te �yj�ce na Pacyfiku ucieka�y przed okr�tami i zazwyczaj ukazywa�y tylko pruj�c� wod� p�etw�.

Pomocnik bosma�ski Sackler wynurzy� si� z luku z ogromnym wielorybniczym no�em, szerokim na siedem cali, przywi�zanym prowizorycznie do imponuj�cego drzewca: zanim zosta� wcielony do Kr�lewskiej Marynarki, p�ywa� na statku wielorybniczym na Po�udniowym Pacyfiku.

��Sir, sir, niech uwa�aj�. Chryste, owinie si� wok� okr�tu�� rykn�� na widok Laurence�a, wyrzucaj�c drzewce na pok�ad i wychodz�c z luku.

Po tych s�owach Laurence przypomnia� sobie, �e raz widzia� w�a morskiego, kt�ry owin�� si� wok� miecznika czy tu�czyka, aby go udusi�: by� to ich ulubiony spos�b chwytania ofiary. Riley tak�e us�ysza� ostrze�enie i poleci� przynie�� siekiery i szable. Laurence chwyci� siekier� z pierwszego kosza, kt�ry podano przez luk, i zacz�� r�ba� cielsko w�a obok kilkunastu innych ludzi. Lecz w�� wci�� si� przesuwa�; zdo�ali si� w kilku miejscach wbi� w blady, szarobia�y t�uszcz, ale nie naruszyli mi�ni.

���eb, wypatrujcie �ba�� powiedzia� Sackler, ustawiony przy relingu z r�koma zaci�ni�tymi na drzewcu; Laurence odda� siekier� i skupi� uwag� na Temerairze, by nim pokierowa�: podenerwowany smok wci�� unosi� si� w powietrzu i nie m�g� zewrze� si� z w�em wpl�tanym w maszty i liny okr�tu.

Wreszcie �eb w�a wynurzy� si� z wody, po tej samej stronie co poprzednio, tak jak ostrzeg� Sackler, i zwoje jego cielska zacz�y si� zaciska�. Okr�t j�kn�� i rozleg� si� trzask p�kaj�cego relingu.

Purbeck przygotowa� ju� dzia�o i czeka� na stosowny moment.

��Spokojnie, panowie, zaczekajcie, a� fala zejdzie w d�.

��Zaczekajcie, zaczekajcie!�� zawo�a� Temeraire. Laurence nie mia� poj�cia, o co mu chodzi. Purbeck jednak zignorowa� te s�owa i wyda� rozkaz:

��Ognia!

Rozleg� si� ryk dzia�a, a pocisk przelecia� nad wod�, uderzy� w�a w szyj� i polecia� dalej, zsuwaj�c si� pod wod�. Si�a uderzenia odrzuci�a �eb w bok i wszyscy poczuli smr�d przypalonego mi�sa, lecz cios nie by� �miertelny. W�� zacharcza� z b�lu, ale zacisn�� mocniej zwoje.

Purbeck nawet nie drgn��, mimo i� teraz cia�o w�a znajdowa�o si� kilka cali obok niego.

���aduj�� powiedzia�, gdy tylko opad� dym po pierwszym wystrzale.

Lecz potrzebowaliby co najmniej trzech minut, poza tym przeszkadza�y im niewygodna pozycja dzia�a i niezgranie artylerzyst�w pochodz�cych z trzech oddzia��w.

Nagle cz�� relingu prawej burty, tu� obok dzia�a, rozprys�a si� pod naporem w�a w drzazgi, r�wnie niebezpieczne jak te, kt�re lec� na wszystkie strony po uderzeniu pocisku armatniego. Jedna z nich utkwi�a g��boko w ramieniu Purbecka i zaraz na r�kawie jego kurtki wykwit�a czerwona plama. Chervins wyrzuci� w g�r� ramiona i charcz�c, osun�� si� na dzia�o z drzazg� stercz�c� z gard�a; Dyfydd �ci�gn�� jego cia�o na pok�ad, mimo i� sam zosta� ugodzony w szcz�k� od�amkiem, kt�rego drugi koniec wystawa� pod jego podbr�dkiem, ociekaj�c krwi�.

Temeraire wci�� unosi� si� nad g�ow� w�a i warcza� na niego. Nie zarycza�, bo by� mo�e obawia� si� to zrobi�, tak blisko okr�tu: fala, kt�ra zniszczy�a Val�rie, z pewno�ci� zatopi�aby nie tylko w�a morskiego, ale i ich okr�t. Laurence ju� chcia� wyda� mu rozkaz, by jednak zaryzykowa�: ludzie bezskutecznie pr�bowali przeci�� cia�o smoka i w ka�dej chwili Allegiance m�g� zosta� zniszczony w takim stopniu, �e nie da�oby si� go ju� naprawi�: gdyby ucierpia�y wr�gi albo, co gorsza, kil, nie byliby w stanie dop�yn�� do portu.

Zanim jednak zd��y� cokolwiek powiedzie�, Temeraire j�kn��, wzni�s� si� troch� i z�o�y� skrzyd�a, jak kamie� spad� na w�a z wystawionymi pazurami, chwyci� jego �eb i wepchn�� go pod wod�. Si�� rozp�du sam tak�e si� zanurzy� i chwil� p�niej na powierzchni rozla�a si� spieniona plama krwi.

��Temeraire!�� zawo�a� Laurence, przechodz�c nieporadnie przez dr��ce cielsko w�a, przesuwaj�ce si� przez �liski od krwi pok�ad. Wdrapa� si� na reling i uczepi� �a�cuch�w grotmasztu. Granby pr�bowa� go chwyci�, lecz nadaremno.

Laurence zrzuci� buty do wody, bez �adnego konkretnego planu; nie m�g� p�ywa� zbyt d�ugo i nie mia� no�a ani innej broni. Granby chcia� do niego do��czy�, lecz nie potrafi� zachowa� r�wnowagi, poniewa� okr�t ko�ysa� si� w prz�d i w ty� niczym ko� na biegunach. Nagle przez srebrzystoszare cia�o w�a pop�yn�� wyra�ny dreszcz; koniec jego tu�owia i ogon unios�y si� konwulsyjnie i zaraz opad�y, rozchlapuj�c pot�nie wod�; w ko�cu znieruchomia�y.

Temeraire wynurzy� si� niczym korek, wzni�s� si� prawie nad wod� i zaraz opad�, wzniecaj�c ogromn� fontann�. Zakas�a�, prychn�� i wyplu� wod�; jego szcz�ki ocieka�y krwi�.

��Chyba nie �yje�� powiedzia�, chwytaj�c �apczywie powietrze, po czym podp�yn�� powoli do okr�tu.

Nie wspi�� si� na pok�ad, lecz tylko opar� o burt� i oddycha� ci�ko, unoszony przez wod�. Laurence przesun�� si� zwinnie na skraj burty niczym ch�opiec i poklepa� Temeraire�a, by uspokoi� nie tylko jego, ale tak�e i samego siebie.

Temeraire by� zbyt zm�czony, by od razu wr�ci� na pok�ad, wi�c Laurence zabra� Keynesa do ma�ej �odzi, by sprawdzi�, czy smok nie ma ran. Znale�li zadrapania�� w jednym miejscu na ciele Temeraire�a tkwi� paskudny z�b�� lecz nic powa�nego. Jednak�e Keynes os�ucha� uwa�nie Temeraire�a, z powa�n� min�, i orzek�, �e w jego p�ucach jest woda.

Zach�cony przez Laurence�a Temeraire wci�gn�� si� z trudem na burt�. Okr�t przechyli� si� mocniej ni� zwykle, za spraw� zm�czenia smoka i zniszcze�, ale w ko�cu Temeraire wspi�� si� na pok�ad, cho� jeszcze bardziej uszkodzi� przy tym reling. Tym razem nawet lord Purbeck, tak bardzo dbaj�cy o wygl�d Allegiance, nie ubolewa� nad zniszczonymi przez Temeraire�a balustradami. Wr�cz przeciwnie, gdy wreszcie smok opad� na deski, rozleg�y si� zm�czone, lecz szczere wiwaty.

��Wystaw �eb za burtꠗ powiedzia� Keynes, gdy ju� Temeraire usadowi� si� wygodnie.

Smok, marz�cy tylko o �nie, j�kn�� cicho, ale pos�ucha� lekarza. Wychyli� si� jak najdalej i zacz�� narzeka�, �e kr�ci mu si� w g�owie, lecz zdo�a� wykrztusi� z siebie troch� morskiej wody. Wreszcie za zgod� Keynesa cofn�� si� g��biej na pok�ad i zwin�� w k��bek.

��Zjesz co�?�� zapyta� Laurence.�� Co� �wie�ego, mo�e owc�? Ka�� im j� przygotowa� tak, jak sobie �yczysz.

��Nie, Laurence. Nic teraz nie prze�knꠗ odpowiedzia� Temeraire zduszonym g�osem, z g�ow� schowan� pod skrzyd�o; jego cia�em wstrz�sn�� wyra�ny dreszcz.�� Niech ju� go zabior�, prosz�.

Cia�o w�a morskiego wci�� spoczywa�o na Allegiance, a jego �eb wyp�yn�� na powierzchni� po stronie sterburty. Riley wys�a� ludzi w �odziach, aby zmierzyli cia�o od ko�ca ogona do pyska: w�� mierzy� dwie�cie pi��dziesi�t st�p, by� co najmniej dwukrotnie d�u�szy od najwi�kszego Regal Coppera, o jakim s�ysza� Laurence, co oznacza�o, �e m�g� owin�� ca�y okr�t, chocia� w obwodzie mia� nieca�e dwadzie�cia st�p.

��Kiao, smok morski�� powiedzia� Sun Kai, kiedy wyszed� na pok�ad, by zobaczy�, co si� sta�o. Poinformowa� ich, �e podobne stworzenia, cho� zazwyczaj mniejsze, spotyka si� na Morzu Chi�skim.

Nikt nie zaproponowa�, �eby zje�� w�a. Gdy ju� uko�czono pomiary i chi�ski poeta, tak�e malarz, wykona� rysunek bestii, w ruch posz�y siekiery. Sackler z wpraw� operowa� no�em wielorybniczym, a Pratt przer�ba� grub� kolumn� kr�gos�upa trzema silnymi ciosami. Potem tu��w zsun�� si� do wody pod wp�ywem w�asnego ci�aru i powolnego ruchu okr�tu: sk�ra w�a p�k�a z trzaskiem rozdzieranego materia�u i obie cz�ci opad�y do morza.

Woda wok� cia�a ju� si� wzburzy�a, jako �e rekiny i inne ryby dobra�y si� do �ba. Teraz rozpocz�a si� w�ciek�a kot�owanina przy zakrwawionych po��wkach tu�owia.

��W miar� mo�liwo�ci przygotujmy si� do dalszej drogi�� zwr�ci� si� Riley do Purbecka.

�agle grotmasztu, a tak�e olinowanie zosta�y powa�nie uszkodzone, ale fokmaszt pozosta� nienaruszony, je�li nie liczy� spl�tania kilku lin, tak wi�c mogli postawi� cho� cz�� �agli.

Ruszyli powoli, zostawiaj�c za sob� unosz�ce si� na wodzie cielsko w�a. Po godzinie przypomina�o zaledwie srebrn� lini� rozci�gni�t� na wodzie. Do tego czasu umyto ju� pok�ad, wyszorowano go piaskowcem i jeszcze raz ochoczo polano wod�. Cie�la i jego pomocnicy zabrali si� do ociosywania drzewc�w, by wymieni� po�amane reje grot�agla i apsela.

�agle by�y w op�akanym stanie. Przyniesione z magazynu p��tno okaza�o si� nadgryzione przez szczury, co Riley przyj�� z w�ciek�o�ci�. Za�atano pospiesznie dziury, lecz s�o�ce chyli�o si� ju� ku zachodowi, tak wi�c nowe liny mo�na by�o za�o�y� dopiero nast�pnego dnia. Ludzie schodzili na kolacj� wachtami, a potem szli spa�, ju� nie n�kani zwyk�� inspekcj�.

Wci�� bosy Laurence napi� si� kawy i zjad� kilka suchar�w przyniesionych przez Roland, lecz pozosta� przy Temerairze, kt�ry odpoczywa�, nie kwapi�c si� do jedzenia. Laurence spr�bowa� doda� mu otuchy, boj�c si�, �e mo�e jednak smok odni�s� jakie� wewn�trzne obra�enia, lecz Temeraire odpowiedzia� smutno:

��Nie, nie jestem ranny ani chory. Nic mi nie jest.

��To dlaczego jeste� przygn�biony?�� zapyta� ostro�nie Laurence.�� Dobrze si� sprawi�e� dzisiaj. Uratowa�e� okr�t.

��Tylko go zabi�em; nie ma si� czym chwali栗 odpar� Temeraire.�� Ten w�� nie by� wrogiem, kt�ry walczy z nami z jakiego� powodu. Pewnie podp�yn��, bo by� g�odny. Chyba przestraszyli�my go tym strzelaniem i dlatego nas zaatakowa�. �a�uj�, �e nie potrafi�em go przekona�, �eby da� nam spok�j.

Laurence patrzy� na niego zdumiony: nie przysz�o mu do g�owy, �e Temeraire mo�e widzie� w w�u co� innego ni� ogromnego potwora.

��Temeraire, ten stw�r nie przypomina� innych smok�w�� powiedzia�.�� On nie m�wi� ani nie by� inteligentny. Zapewne rzeczywi�cie przyby� tu w poszukiwaniu �ywno�ci, ale ka�de zwierz� mo�e polowa�.

��Dlaczego wygadujesz takie rzeczy?�� zapyta� Temeraire.�� Owszem, nie m�wi� po angielsku, francusku czy chi�sku, ale przecie� by� istot� morsk�. Jak mia� si� nauczy� ludzkiego j�zyka, skoro ludzie nie opiekowali si� nim, kiedy siedzia� w jaju? W takich okoliczno�ciach ja te� bym ich nie rozumia�, ale to by nie oznacza�o, �e nie jestem inteligentny.

��Ale niew�tpliwie widzia�e�, �e nie dzia�a� rozumnie�� odpar� Laurence.�� Po�ar� czterech naszych ludzi i zabi� sze�ciu innych: ludzi, nie foki czy jakie� zwierz�ta; gdyby by� inteligentny, jego zachowanie mo�na by nazwa� nieludzkim� niecywilizowanym�� poprawi� si�, �le dobrawszy s�owo.�� Dot�d nikomu nie uda�o si� oswoi� w�a morskiego; nawet Chi�czycy to potwierdz�.

��R�wnie dobrze mo�esz powiedzie�, �e je�li jaka� istota nie s�u�y ludziom i nie przejmuje ich zwyczaj�w, to nie jest inteligentna i mo�na j� zabi栗 powiedzia� Temeraire, potrz�saj�c krez�; ze zdenerwowania uni�s� �eb.

��Wcale nie�� odpar� Laurence, zastanawiaj�c si�, w jaki spos�b m�g�by pocieszy� Temeraire�a; sam nie dostrzeg� w oczach w�a ani �ladu wra�liwo�ci.�� M�wi� tylko, �e gdyby te istoty by�y inteligentne, to potrafi�yby nauczy� si� komunikowa� z innymi, o czym by�my zapewne us�yszeli. W ko�cu wiele smok�w odmawia przyj�cia uprz�y i w og�le nie chce rozmawia� z lud�mi; nie zdarza si� to zbyt cz�sto, ale jednak si� zdarza, lecz nikt z tego powodu nie twierdzi, �e smoki nie s� inteligentnymi istotami�� doda�, zadowolony z tego, �e przyszed� mu do g�owy tak trafny przyk�ad.

��A co si� z nimi dzieje, je�li odm�wi�?�� zapyta� Temeraire.�� Co by si� sta�o ze mn�, gdybym nie chcia� si� podporz�dkowa�? Nie mam na my�li pojedynczego rozkazu, ale w og�le s�u�b� w Korpusie.

Do tej pory operowali og�lnikami. To konkretne pytanie zaskoczy�o Laurence�a, rzucaj�c z�owrogi cie� na ich rozmow�. Na szcz�cie przy tak niewielu rozwini�tych �aglach nie by�o du�o pracy na pok�adzie: marynarze zaj�li si� gr� w ko�ci o swoje porcje grogu, a pe�ni�cy s�u�b� awiatorzy rozmawiali przy relingu. Tak wi�c nikt nie m�g� pods�ucha� ich rozmowy, co Laurence przyj�� z ulg�, poniewa� obawia� si�, �e kto� mo�e �le zrozumie� Temeraire�a i pomy�le�, �e jest niech�tny s�u�bie lub wr�cz nielojalny. W g��bi ducha Laurence nie wierzy�, �e Temeraire naprawd� m�g�by porzuci� Korpus i wszystkich przyjaci�, wi�c stara� si� spokojnie udzieli� mu odpowiedzi.

��Dzikie smoki umieszcza si� w stacjach rozp�odowych, w bardzo dobrych warunkach. Te� m�g�by� tam zamieszka�, gdyby� zechcia�. Na przyk�ad na p�nocy Walii, nad zatok� Cardigan, gdzie pono� jest bardzo �adnie.

��A gdybym chcia� uda� si� gdzie indziej?

��A jak by� si� �ywi�?�� zapyta� Laurence.�� Stada przeznaczone dla smok�w nale�� do ludzi.

��Skoro ludzie zamkn�li w zagrodach wszystkie zwierz�ta i nie pozostawili �adnych na wolno�ci, to nie mogliby narzeka�, gdybym czasem zabra� im jakie� zwierzꠗ odpowiedzia� Temeraire.�� Ale m�g�bym potraktowa� ich ulgowo i polowa� na ryby. Co by si� sta�o, gdybym zamieszka� w pobli�u Dover, lata� sobie, gdzie chc�, polowa� na ryby i nie rusza� niczyich stad? Pozwolono by mi na to?

Laurence zorientowa� si� zbyt p�no, �e zabrn�� na niebezpieczny grunt, i teraz �a�owa�, �e skierowa� rozmow� na te tory. Dobrze wiedzia�, �e na nic podobnego nie pozwolono by Temeraire�owi. Ludzie byliby przera�eni, gdyby wiedzieli, �e w ich okolicy �yje na wolno�ci smok, niewa�ne, jak �agodny. Ich protesty by�yby ca�kiem uzasadnione, lecz Temeraire uzna�by je za niesprawiedliwe ograniczenie jego wolno�ci. Laurence nie za bardzo wiedzia�, jak udzieli� odpowiedzi i jednocze�nie nie zrani� jeszcze bardziej smoka.

Temeraire uzna� milczenie za odpowied� i skin�� �bem.�� Gdybym nie poszed� dobrowolnie, zakuliby mnie w �a�cuchu i zabrali tam�� powiedzia�.�� Si�� zaci�gn�liby mnie do stacji rozp�odowej i nie pozwolili odej��, gdybym spr�bowa� to zrobi�, podobnie jak innym smokom. Wydaje mi siꠗ doda� ponuro, najwyra�niej t�umi�c gniew�� �e jeste�my jak niewolnicy; tylko jest nas mniej, jeste�my wi�ksi i bardziej niebezpieczni, wi�c traktuje si� nas dobrze, a nie okrutnie. Ale nie jeste�my wolni.

��Dobry Bo�e, wcale nie�� rzek� Laurence i wsta�.

By� zbulwersowany i przera�ony, tak t� uwag�, jak w�asn� �lepot�. Nic dziwnego, �e Temeraire wzdraga� si� przed przypi�ciem go do pok�adu �a�cuchami, je�li ju� wcze�niej dr�czy�y go podobne my�li, a Laurence nie chcia� uwierzy�, �e s� one rezultatem ostatniego starcia.

��Nie, wcale nie, to niedorzeczne�� powiedzia� Laurence.

Wiedzia�, �e nie jest do�� dobrym partnerem dla Temeraire�a do dyskusji filozoficznych, lecz ta my�l by�a wyj�tkowo absurdalna i musia� wyja�ni� to Temeraire�owi, je�li tylko zdo�a znale�� w�a�ciwe s�owa.

��R�wnie dobrze m�g�by� powiedzie�, �e ja jestem niewolnikiem, poniewa� oczekuje si� ode mnie wykonywania rozkaz�w Admiralicji. Gdybym odm�wi�, zosta�bym wydalony ze s�u�by i prawdopodobnie powieszony. A to wcale nie znaczy, �e jestem niewolnikiem.

��Tylko �e ty dobrowolnie zaci�gn��e� si� do Kr�lewskiej Marynarki i Korpusu�� zauwa�y� Temeraire.�� Mo�esz zrezygnowa� ze s�u�by, je�li zechcesz, i odej��.

��Owszem, lecz wtedy musia�bym znale�� sobie jaki� inny zaw�d, �eby mie� z czego �y�, gdybym nie mia� do�� kapita�u aby utrzyma� si� z odsetek. I rzeczywi�cie, gdyby� nie chcia� s�u�y� w Korpusie, to mam do�� pieni�dzy, �eby kupi� posiad�o��, gdzie� na p�nocy, mo�e nawet w Irlandii, i zaopatrzy� j� w trzod�. M�g�by� tam �y� dok�adnie tak, jak chcia�e�, i nikt by si� nie sprzeciwia�.

Laurence wzi�� g��boki oddech, a Temeraire zastanawia� si� nad jego s�owami; wojowniczy b�ysk w jego spojrzeniu przygas� nieco, jego ogon przesta� si� ko�ysa� nerwowo w powietrzu i le�a� teraz zwini�ty na pok�adzie, a zakr�cone rogi krezy opad�y na jego kark.

Wybi�a �sma szklanka i marynarze zostawili ko�ci, na pok�ad przyby�a nowa wachta, by zgasi� ostatnie �wiat�a. Ferris wszed� na smoczy pok�ad, ziewaj�c, w towarzystwie kilku zmiennik�w z ich za�ogi, kt�rzy przecierali jeszcze zaspane oczy. Chwil� p�niej Baylesworth wyprowadzi� poprzedni� wacht�.

��Dobranoc, sir. Dobranoc, Temeraire�� m�wili awiatorzy, mijaj�c ich, niekt�rzy klepali Temeraire�a po boku.

��Dobranoc, panowie�� odpowiedzia� Laurence, Temeraire za� przyja�nie zamrucza�.

��Ludzie mog� spa� na pok�adzie, je�li zechc�, panie Tripp�� powiedzia� Purbeck, jego g�os ni�s� si� wyra�nie z rufy.

Na okr�cie zapanowa�a noc: ludzie rozci�gali si� ch�tnie pod go�ym niebem, sk�adaj�c g�owy na zwojach lin albo zrolowanych koszulach. Z drugiego ko�ca okr�tu miga�a latarnia, jedyne �wiat�o opr�cz blasku gwiazd. Nie �wieci� ksi�yc, za to Ob�oki Magellana by�y wyj�tkowo jasne, podobnie jak d�ugi pas Drogi Mlecznej. Zaleg�a cisza; awiatorzy u�o�yli si� przy relingu lewej burty, tak odosobnieni, jak si� da�o na pok�adzie okr�tu. Laurence znowu usiad� i opar� si� o Temeraire�a, kt�ry milcza�, intensywnie o czym� my�l�c. W ko�cu si� odezwa�:

��Ale je�li to zrobisz�� powiedzia�, tak jakby w og�le nie przerwali rozmowy, cho� ju� nie by� rozgniewany.�� Je�li kupisz dla mnie posiad�o��, to i tak b�dzie to twoje dzie�o, nie moje. Kochasz mnie i zrobi�by� wszystko, �eby mi zapewni� szcz�cie, ale co m�g�by zrobi� taki smok jak Levitas, kt�ry za kapitana mia� cz�owieka pokroju Rankina, zupe�nie si� o niego nie troszcz�cego? Nie rozumiem, co to jest ten kapita�, ale jestem pewny, �e niczego takiego nie mam ani nie mog� tego zdoby�.

Teraz przynajmniej nie by� tak strasznie zrozpaczony, raczej znu�ony i troch� smutny.

��Masz klejnoty�� powiedzia� Laurence.�� Sam wisior jest wart jakie� dziesi�� tysi�cy funt�w. Dosta�e� go ode mnie i nikt nie mo�e zaprzeczy�, �e wed�ug prawa nale�y teraz do ciebie.

Temeraire spojrza� na napier�nik, kt�ry Laurence kupi� mu za znaczn� cz�� pryzowego otrzymanego za Amiti�, fregat� przewo��c� jajo. Na platynowej powierzchni widnia�y drobne zadrapania i wgniecenia, kt�re pozosta�y tam g��wnie dlatego, �e Temeraire nie chcia� rozsta� si� ze swoim skarbem na tyle d�ugo, by odda� go do przeszlifowania, za to per�a i szafiry l�ni�y jak zawsze.

��Tak wi�c to jest kapita�? Klejnoty? Nic dziwnego, �e tak mi si� podobaj�. Ale to nic nie zmienia, Laurence. To jest prezent od ciebie, a nie co�, co sam zdoby�em.

��Nikomu nigdy nie przysz�o do g�owy, �eby oferowa� smokom wynagrodzenie albo pryzowe. I zapewniam ci�, �e wcale nie z braku szacunku. Po prostu wydaje si�, �e pieni�dze s� nieprzydatne dla smok�w.

��Rzeczywi�cie s� nieprzydatne, poniewa� nie wolno nam nigdzie lata� ani robi� tego, co chcemy, wi�c nie mamy na co ich wydawa栗 stwierdzi� Temeraire.�� Nawet gdybym mia� pieni�dze, i tak bym nie m�g� p�j�� do sklepu i kupi� wi�cej klejnot�w albo ksi��ek. Strofujecie nas nawet za to, �e sami cz�stujemy si� zwierz�tami z wybiegu, kiedy mamy na to ochot�.

��Nie mo�ecie lata� tam, gdzie chcecie, nie dlatego, �e jeste�cie niewolnikami, lecz dlatego, �e wzbudziliby�cie panik� w�r�d ludzi, a nale�y uwzgl�dnia� dobro og�u�� rzek� Laurence.�� Co by ci przysz�o z tego, �e m�g�by� polecie� do miasteczka i sklepu gdyby jego w�a�ciciel uciek� na tw�j widok.

��To nie jest sprawiedliwe, �e ogranicza nas strach innych, skoro nie robimy nic z�ego. Chyba to rozumiesz, Laurence.

��Zgadzam siꠗ przyzna� niech�tnie Laurence.�� Lecz ludzie zawsze b�d� si� ba� smok�w, bez wzgl�du na to, jak bardzo b�dziemy ich zapewnia�, �e nie powinni. Taka ju� jest ludzka natura, mo�e g�upia, ale nie da si� tego zmieni�. Przykro mi, m�j drogi.�� Po�o�y� d�o� na boku Temeraire�a.�� Chcia�bym umie� odpowiedzie� na twoje obiekcje. Mog� tylko doda�, �e niezale�nie od niedogodno�ci narzucanych przez spo�ecze�stwo, uwa�am, �e nie jeste� niewolnikiem bardziej ni� ja sam, i zawsze b�d� robi� wszystko, co si� da, aby ci to nie doskwiera�o.

Temeraire westchn�� cicho, lecz tr�ci� nosem Laurence�a i otoczy� go cia�niej skrzyd�em. Porzuci� temat i zapyta� o najnowsz� ksi��k�, zakupion� w Kapsztadzie, francuski przek�ad Ba�ni z tysi�ca i jednej nocy. Laurence ucieszy� si� z tego, lecz czu� si� nieswojo, bo nie zdo�a� pogodzi� Temeraire�a z sytuacj�, kt�ra dot�d na poz�r mu nie przeszkadza�a.

Nie pop�yn�li �ukiem rzeki do Whampoa i Kantonu, lecz skr�cili we wcze�niejsz� wschodni� odnog�, kt�ra prowadzi do miasta Dongguan. Niekiedy pcha� ich wiatr, niekiedy wios�owali, by pokona� s�aby pr�d, i mijali szachownice p�l ry�owych na obu brzegach, l�ni�cych soczyst� zieleni�. Smr�d obornika wisia� nad rzek� niczym zwa�y chmur.

Laurence drzema� niemal przez ca�� drog�, tylko cz�ciowo �wiadomy bezowocnych pr�b zachowania ciszy, podejmowanych przez za�og�. Starali si� porozumiewa� szeptem, w rezultacie czego ka�de polecenie trzeba by�o powt�rzy� trzykrotnie, po raz ostatni normalnym ju� g�osem. Ka�dy b��d, tak jak zbyt gwa�towne upuszczenie zwoju liny czy potkni�cie si� o poprzeczn� �awk�, wywo�ywa� burz� inwektyw i upomnie� o wiele g�o�niejszych ni� sam ha�as. Tak czy inaczej, Laurence spa�, czy te� niemal spa�, i tylko co pewien czas otwiera� oczy i spogl�da� w g�r�, by si� upewni�, �e Temeraire wci�� leci nad nimi.

Obudzi� si� z g��bszego snu po zmroku: zwijano �agiel, a par� chwil potem barkas uderzy� �agodnie o nabrze�e. Operacji cumowania towarzyszy�y tradycyjne ciche przekle�stwa. W �wietle latarni ich �odzi, jedynej w okolicy, zobaczyli szerokie schody opadaj�ce do samej wody, kt�rych najni�sze stopnie gin�y pod powierzchni� rzeki; po obu stronach majaczy�y wyci�gni�te na brzeg d�onki.

Z g��bi l�du wynurzy�a si� procesja latarni, co oznacza�o, �e mieszka�cy zostali zawiadomieni o ich przybyciu. Ogromne rozjarzone kule pomara�czowoczerwonego jedwabiu, rozci�gni�tego na bambusowym szkielecie, odbija�y si� na powierzchni wody niczym p�omienie. Nios�cy lampy ustawili si� elegancko wzd�u� mur�w a zaraz potem na ich ��d� wspi�o si� mn�stwo Chi�czyk�w, kt�rzy chwytali poszczeg�lne baga�e i podawali je dalej, nie pytaj�c nikogo o pozwolenie i pokrzykuj�c weso�o podczas pracy.

W pierwszej chwili Laurence chcia� zaprotestowa�, lecz szybko zorientowa� si�, �e nie ma powodu, poniewa� ca�a operacja przebiega�a bardzo sprawnie. Przy schodach usadowi� si� urz�dnik z niedu�ym stolikiem, kt�ry zapisywa� informacje o pakunkach na papierowym zwoju i stawia� wyra�ny znak na ka�dym przedmiocie. Tak wi�c Laurence wsta� i spr�bowa� dyskretnie rozlu�ni� kark, obracaj�c g�ow� w jedn� i w drug� stron� i unikaj�c niegodnego przeci�gania si�. Yongxing wysiad� ju� z �odzi i uda� si� do niedu�ego pawilonu na brzegu; z jego wn�trza dochodzi� grzmi�cy g�os Liu Bao domagaj�cego si� �wina�, kt�re to s�owo rozpoznawa� ju� nawet Laurence, natomiast Sun Kai rozmawia� na brzegu z miejscowym mandarynem.

��Czy b�dzie pan tak dobry i zapyta urz�dnik�w, gdzie wyl�dowa� Temeraire?�� zwr�ci� si� Laurence do Hammonda.

Hammond ze zmarszczonymi brwiami wypyta� ludzi na brzegu i wyszepta� do Laurence�a:

��M�wi�, �e zabrano go do Pawilonu Cichych W�d, a my mamy spa� gdzie indziej. Prosz� od razu g�o�no zaprotestowa�, �ebym m�g� wda� si� z nimi w sprzeczk�. Nigdy nie mo�emy pozwoli� na to, �eby nas z nim rozdzielili.

Laurence, kt�ry normalnie i tak natychmiast narobi�by wrzawy, by� skonsternowany t� pro�b� o odegranie komedii. J�kaj�c si� nieco, przem�wi� podniesionym g�osem, cho� z niejak� nie�mia�o�ci�:

��Chc� natychmiast zobaczy� si� z Temeraire�em i upewni� si�, �e nic mu nie jest.

Hammond od razu odwr�ci� si� do Chi�czyk�w, rozk�adaj�c r�ce w przepraszaj�cym ge�cie bezradno�ci, i oznajmi� co� z naciskiem. Laurence ujrza�, �e s� niezadowoleni, i ze wszystkich si� postara� si� przybra� zaci�t� min�, cho� w g��bi ducha czu� si� g�upio i by� z�y na siebie. W ko�cu Hammond odwr�ci� si� do niego i oznajmi� zadowolony:

��Doskonale. Zaprowadz� nas do niego.

Uspokojony Laurence skin�� g�ow�, po czym odwr�ci� si� do za�ogi.

��Panie Tripp, ci panowie tutaj wska�� wam, gdzie b�dziecie spa�. Spotkamy si� rano, zanim wr�cicie na Allegiance.

Midszypmen dotkn�� d�oni� kapelusza, a Laurence wszed� na schody.

Bez zb�dnej dyskusji Granby ustawi� ludzi w lu�nym szyku wok� Laurence�a i ruszyli szerokimi brukowanymi drogami za podskakuj�c� delikatnie latarni� przewodnika. Laurence dostrzeg� zarys wielu niedu�ych dom�w po obu stronach drogi, a tak�e g��bokie koleiny w brukowej kostce, o kraw�dziach wyg�adzonych up�ywem czasu. Po ca�ym dniu sp�dzonym na drzemce by� teraz ca�kowicie rozbudzony, a mimo to mia� wra�enie, �e �ni, kiedy szed� w ciemno�ci po tym obcym kraju, mi�kkie czarne buty przewodnika szura�y na kamieniach, dym z palenisk unosi� si� z pobliskich dom�w, s�abe �wiat�o przenika�o przez siatki w oknach, a w pewnym momencie dobieg� go nawet urywek nieznanej piosenki, �piewanej przez jak�� kobiet�.

Wreszcie dotarli na koniec prostej szerokiej drogi, przewodnik poprowadzi� ich w g�r� schodami do pawilonu, mi�dzy malowanymi drewnianymi kolumnami, kt�re podpiera�y dach tak wysoki, �e gin�� w ciemno�ci. Dudni�ce oddechy smok�w rozbrzmiewa�y w na wp� otwartym pomieszczeniu, a p�owe �wiat�a latarni, odbijaj�ce si� od �usek, wiod�y we wszystkie strony, jak stosy skarb�w zgromadzone wok� w�skiego przej�cia. Hammond odruchowo przesun�� si� do �rodka ich grupy, a raz wstrzyma� oddech, kiedy blask latarni pad� na smocze oko z uchylon� powiek�, zamieniaj�c je w l�ni�cy z�oty kr��ek.

Min�li inne kolumny i weszli do ogrodu. W ciemno�ci s�ycha� by�o p�yn�c� stru�k� wod�, w g�rze za� szepta�y ocieraj�ce si� o siebie szerokie li�cie. Spa�o tam kilka innych smok�w, a jeden z nich le�a� wyci�gni�ty w poprzek �cie�ki. Przewodnik tr�ci� go drzewcem latarni i smok si� odsun��, pomrukuj�c zrz�dliwie i nie otwieraj�c nawet oczu. Potem weszli po schodach do kolejnego pawilonu, mniejszego ni� ten pierwszy, i w ko�cu zobaczyli Temeraire�a, kt�ry odpoczywa� tam samotnie, zwini�ty w k��bek.

��Laurence?�� powiedzia� Temeraire, po czym uni�s� �eb i z rado�ci� tr�ci� go pyskiem.�� Zostaniesz? Dziwnie jest znowu spa� na l�dzie. Mam wra�enie, �e ziemia si� ko�ysze.

��Jasne�� odpar� Laurence, a za�oga roz�o�y�a si� na ziemi bez szemrania: noc by�a ciep�a, a pod�og� pawilonu wy�o�ono drewnianymi panelami, przyjemnie wyg�adzonymi przez czas. Laurence u�o�y� si� jak zwykle na przedniej �apie Temeraire�a, a poniewa� nie by� senny, oznajmi� Granby�emu, �e obejmie pierwsz� wart�.�� Dali ci co� do jedzenia?�� zapyta� Temeraire�a, gdy wszyscy ju� le�eli wygodnie.

��Och, tak�� odpar� sennie Temeraire.�� Ogromn� pieczon� �wini� i jakie� duszone grzyby. Najad�em si� do syta. W ko�cu lot nie by� trudny, a widoki przed zapadni�ciem ciemno�ci niezbyt ciekawe, mo�e z wyj�tkiem tych dziwnych p�l zalanych wod�.

��To pola ry�owe�� wyja�ni� Laurence, lecz Temeraire ju� zd��y� zasn�� i po chwili rozleg�o si� jego chrapanie, o wiele g�o�niejsze w tym miejscu, mimo i� pawilon nie mia� �cian.

Noc by�a cicha, a komary nie dokucza�y zbytnio. Najwyra�niej nie interesowa�o ich suche ciep�o smoczego cia�a. Dach zas�ania� niebo, wi�c Laurence straci� poczucie czasu. Nic nie m�ci�o bezruchu poza jednym momentem, kiedy na dziedzi�cu wyl�dowa� smok i zwr�ci� ku nim opalizuj�ce oczy, odbijaj�ce blask ksi�yca tak jak oczy kota. Lecz smok nie zbli�y� si� do ich pawilonu i zaraz odszed� w ciemno��.

Kiedy Granby obudzi� si�, by przej�� wart�, Laurence u�o�y� si� do snu. Tak�e mia� wra�enie, dobrze mu znane, �e ziemia si� ko�ysze, jego cia�o pami�ta�o o falowaniu oceanu nawet teraz, kiedy ju� zeszli na l�d.

P�niej Laurence dowiedzia� si� od Hammonda, �e �rodkowe wej�cie jest zarezerwowane dla rodziny cesarskiej i Niebia�skich, dlatego go tam zatrzymano. Teraz jednak Qian odby�a z Temeraire�em kr�tki lot nad bram� na centralny dziedziniec, zgrabnie rozwi�zuj�c ten w�ze� gordyjski.

Gdy ju� uporano si� z etykiet�, poprowadzono wszystkich na ogromne przyj�cie, zorganizowane w najwi�kszym ze smoczych pawilon�w, gdzie przygotowano dwa sto�y. Qian posadzono u szczytu pierwszego sto�u, po jej lewej r�ce zasiad� Temeraire, po prawej za� Yongxing i Lien. Laurence otrzyma� miejsce w dalszej cz�ci sto�u, a Hammonda, posadzono po drugiej stronie kilka krzese� dalej. Pozostali Brytyjczycy zasiedli przy drugim stole. Laurence uzna�, �e nie ma co protestowa�: dziel�ca ich odleg�o�� nie przekracza�a nawet d�ugo�ci pokoju, a poza tym Temeraire i tak skupi� ca�� uwag� na czym innym. Prowadzi� rozmow� z matk�, wyra�nie sp�oszony i onie�mielony, co by�o do niego niepodobne: by�a wi�ksza od niego, a p�prze�roczysto�� jej �usek wskazywa�a na jej podesz�y wiek, tak jak jej wytworne maniery. Nie nosi�a uprz�y, lecz jej krez� zdobi�y du�e ��te topazy, umocowane na wyrostkach, oraz na poz�r delikatny z�oty ko�nierz, ozdobiony kolejnymi topazami i du�ymi per�ami.

Przed smokami postawiono ogromne tace, a na ka�dej spoczywa� pieczony jele� z poro�em: na ko�ce rog�w nadziano pomara�cze faszerowane go�dzikami, kt�re roztacza�y wo� ca�kiem przyjemn� dla ludzkiego nosa, a brzuchy wype�niono orzechami zmieszanymi z jakimi� jasnoczerwonymi jagodami. Ludziom podano osiem da�, mniejszych, lecz r�wnie wyszukanych. Po okropnym jedzeniu na pok�adzie nawet tak egzotyczna strawa by�a jednak ca�kiem zno�na.

Zajmuj�c miejsce, Laurence zak�ada�, �e nie b�dzie mia� z kim porozmawia�, chyba �e b�dzie wrzeszcza� przez st� do Hammonda, bo nie zauwa�y� nigdzie t�umacza. Po jego lewej r�ce siedzia� jaki� bardzo stary mandaryn w kapeluszu ozdobionym opalizuj�co bia�ym klejnotem; z jego imponuj�cego warkocza z�o�onego z przewa�nie jeszcze czarnych w�os�w, pomimo licznych zmarszczek na twarzy, dynda�o pawie pi�ro. Chi�czyk skupi� si� g��wnie na jedzeniu i piciu, nie odzywaj�c si� ani s�owem do Laurence�a. Dopiero kiedy s�siad mandaryna nachyli� si� do niego i krzykn�� mu co� do ucha, Laurence zorientowa� si�, �e starzec nie do��, �e nie zna angielskiego, to jeszcze jest ca�kiem g�uchy.

Lecz nied�ugo po zaj�ciu miejsca ze zdziwieniem us�ysza�, �e z drugiej strony kto� zwraca si� do niego po angielsku z wyra�nym francuskim akcentem.

��Mam nadziej�, �e podr� nie by�a dla pana zbyt m�cz�ca�� rozleg� si� mi�y g�os.

By� to francuski ambasador, ubrany w d�ug� chi�sk� szat�. Z powodu tego nieeuropejskiego stroju i ciemnych w�os�w Laurence nie odr�ni� go od razu od reszty towarzystwa.

��Pozwoli pan, mam nadziej�, �e si� przedstawi�, mimo konfliktu mi�dzy naszymi krajami�� m�wi� dalej De Guignes.�� Mog� powiedzie�, �e zawar�em z panem po�redni� znajomo��. M�j bratanek twierdzi, �e zawdzi�cza �ycie pa�skiej wspania�omy�lno�ci.

��Prosz� wybaczy�, ale nie mam poj�cia, o czym pan m�wi�� odpar� Laurence, zaskoczony s�owami Francuza.�� Pa�ski bratanek?

��Jean-Claude De Guignes. Porucznik naszej Arm�e de l�Air�� wyja�ni� ambasador i sk�oni� g�ow�, nie przestaj�c si� u�miecha�.�� Spotka� go pan w listopadzie na kanale, kiedy dokona� aborda�u.

��Dobry Bo�e�� wykrzykn�� Laurence, przypomniawszy sobie m�odego porucznika, kt�ry walczy� tak dzielnie, eskortuj�c konw�j. U�cisn�� ochoczo d�o� De Guignesa.�� Pami�tam. Niezwyk�a odwaga. Mi�o mi s�ysze�, �e powr�ci� do zdrowia bo tak chyba jest?

��Och, tak. Oznajmi� w li�cie, �e opu�ci szpital lada moment. By uda� si� do wi�zienia, oczywi�cie, ale to lepsze ni� gr�b�� doda� De Guignes, wzruszaj�c ramionami.�� Pisa� mi o pa�skiej interesuj�cej podr�y, wiedz�c, �e zosta�em tu oddelegowany. Z ogromn� przyjemno�ci� oczekuj� tu pana od miesi�ca, kiedy to otrzyma�em list od niego, bo chcia�em wyrazi� wdzi�czno�� za tak� wielkoduszno��.

Po tak udanym pocz�tku poruszyli jeszcze kilka neutralnych temat�w, rozmawiali o chi�skim klimacie, jedzeniu i zadziwiaj�co du�ej liczbie smok�w. Laurence mimowolnie poczu� pewn� wi� z Francuzem, jako przedstawicielem �wiata zachodniego w orientalnej enklawie, a cho� sam De Guignes nie by� �o�nierzem, sporo wiedzia� o francuskim korpusie powietrznym i by� pe�nym zrozumienia kompanem. Po uczcie wyszli razem na dziedziniec, pod��aj�c za innymi go��mi. Wi�kszo�� z nich zabiera�y smoki, w taki sam spos�b, w jaki przenosi�y ludzi po mie�cie.

��Przemy�lny spos�b transportu, nieprawda�?�� zauwa�y� De Guignes, a Laurence przyzna� mu racj�, przygl�daj�c si� wszystkiemu z ciekawo�ci�: smoki, te najbardziej rozpowszechnione, niebieskie, mia�y lekkie uprz�e z licznych jedwabnych pas�w spuszczonych z grzbiet�w, na kt�rych by�o mn�stwo p�tli z szerokich jedwabnych wst��ek. Pasa�er wspina� si� po p�tlach do najwy�szej, kt�r� nast�pnie wsuwa� sobie przez ramiona pod po�ladki: w ten spos�b siedzia� w miar� pewnie, trzymaj�c si� g��wnego pasa, dop�ki smok lecia� poziomo.

Hammond wyszed� z pawilonu i otworzy� szeroko oczy, ujrzawszy ich razem, po czym szybko do nich do��czy�. Dyplomaci przywitali si� z u�miechem i rozmawiali ze sob� bardzo przyja�nie, lecz gdy De Guignes po�egna� si� i oddali� w towarzystwie dw�ch mandaryn�w, Hammond bez ogr�dek za��da�, aby Laurence zda� mu szczeg�owe sprawozdanie z ca�ej ich rozmowy.

��Oczekiwa� nas od miesi�ca!�� powt�rzy� zbulwersowany Hammond i da� do zrozumienia, nie m�wi�c tego wprost, �e Laurence jest naiwnym prostakiem, skoro uwierzy� w mi�e s��wka De Guignesa.�� Jeden B�g wie, co knu� przeciwko nam przez ca�y ten czas. Prosz� nie prowadzi� ju� z nim �adnych osobistych rozm�w.

Laurence nie odpowiedzia� na t� uwag� tak, jakby chcia�, tylko uda� si� do Temeraire�a. Qian jako ostatnia opuszcza�a przyj�cie i zanim wzbi�a si� w powietrze, kilkakrotnie tr�ci�a czule nosem syna. Jej g�adka czarna posta� rozp�yn�a si� szybko w ciemno�ci nocy, a Temeraire jeszcze przez jaki� czas bardzo t�sknie za ni� spogl�da�.

Nast�pnego dnia po wizycie Temeraire niewiele m�wi�. Laurence obserwowa� go z niepokojem, kiedy przyszed� posiedzie� przy nim, ale nie bardzo wiedzia�, jak zapyta�, co go trapi. Nie mo�na by�o nic zrobi�, je�li Temeraire przesta� sympatyzowa� z Angli� i pragn�� tu zosta�. Hammond zapewne nie sprzeciwi�by si� temu, gdyby uda�o mu si� zako�czy� negocjacje. O wiele bardziej zale�a�o mu na za�o�eniu sta�ej ambasady w Chinach i podpisaniu traktatu ni� na sprowadzeniu Temeraire�a do domu. Laurence nie zamierza� na razie si� przy tym upiera�. Podczas po�egnania Qian oznajmi�a Temeraire�owi, �e mo�e odwiedzi� pa�ac, kiedy tylko zechce, lecz to zaproszenie nie obejmowa�o Laurence�a. Temeraire nie wspomina� o kolejnej wizycie, ale spogl�da� t�sknie w dal, chodzi� w k�ko po dziedzi�cu i nie mia� ochoty na czytanie ksi��ki. Wreszcie Laurence zapyta� niech�tnie:

��Chcia�by� znowu zobaczy� si� z Qian? Z pewno�ci� by si� ucieszy�a z twojej wizyty.

��Nie zaprosi�a ciebie�� odpar� Temeraire, ale odruchowo roz�o�y� nieco skrzyd�a.

��Nie mog� ubolewa� nad tym, �e matka chce si� zobaczy� z synem sam na sam�� odpowiedzia� Laurence i to wystarczy�o.

Temeraire rozpromieni� si� i natychmiast odlecia�. Wr�ci� dopiero p�nym wieczorem i od razu zacz�� rozprawia� o kolejnych wizytach.

��Zacz�li uczy� mnie pisa栗 oznajmi�.�� Ju� si� nauczy�em dwudziestu pi�ciu znak�w. Pokaza� ci je?

��Jak najbardziej�� zgodzi� si� Laurence, nie tylko dlatego, by dogodzi� Temeraire�owi.

Pos�pnie przyjrza� si� znakom, kt�re wyry� przed nim Temeraire, po czym spr�bowa� je skopiowa� g�sim pi�rem, a nie p�dzelkiem. W tym samym czasie Temeraire wym�wi� te s�owa na g�os, cho� mia� niepewn� min�, kiedy Laurence usi�owa� je powt�rzy�. Nie zrobi� specjalnych post�p�w, lecz ju� sam fakt, �e pr�bowa�, tak bardzo uszcz�liwi� Temeraire�a, i� Laurence pomy�la�, �e warto by�o, i ukry� ogromny niepok�j, jaki odczuwa� przez ca�y ten d�ugi dzie�.

Niemniej Laurence, ku swojej irytacji, musia� si� zmaga� nie tylko z w�asnymi uczuciami, lecz tak�e z Hammondem, kt�ry mia� inn� opini� na ten temat.

��Jedna wizyta, w pa�skim towarzystwie, mog�a doda� otuchy i pozwoli�a jej was pozna栗 powiedzia� dyplomata.�� Lecz nie mo�na pozwoli� na to, aby Temeraire odwiedza� j� sam. Je�li wybierze Chiny i dobrowolnie zgodzi si� tu zosta�, stracimy nadziej� na sukces: od razu nas st�d ode�l�.

��Tego ju� za wiele�� rzuci� gniewnie Laurence.�� Nie zamierzam obra�a� Temeraire�a, wmawiaj�c mu, �e jego naturalne d��enie do utrzymywania kontakt�w z rodzin� wskazuje na brak lojalno�ci.

Hammond obstawa� przy swoim i dyskusja stawa�a si� coraz gor�tsza, a� wreszcie Laurence zako�czy� j� stwierdzeniem:

��Chyba musz� to powiedzie� jasno: nie czuj� si� zobowi�zany do wykonywania pa�skich polece�. Nie otrzyma�em w tym wzgl�dzie �adnych instrukcji, a pa�skie pr�by ustanowienia nade mn� swojego zwierzchnictwa s� nieuzasadnione.

Do tej pory jako� si� tolerowali, lecz teraz stali si� wr�cz ozi�bli, wi�c Hammond nie przyszed� na kolacj�, kt�r� zwykle jada� w towarzystwie Laurence�a i jego oficer�w. Jednak nast�pnego dnia zjawi� si� wcze�nie przed pawilonem, zanim jeszcze Temeraire uda� si� z wizyt� do pa�acu, a towarzyszy� mu ksi��� Yongxing.

��Jego Wysoko�� by� tak mi�y, �e przyby� tutaj, aby dowiedzie� si�, jak nam si� mieszka. Niew�tpliwie powita go pan wraz ze mn��� doda�, k�ad�c nacisk na ostatnie s�owa.

Laurence niech�tnie podni�s� si� na nogi.

��To bardzo mi�o z pa�skiej strony. Jak pan widzi, jest nam tu ca�kiem wygodnie�� oznajmi� uprzejmie, cho� ch�odno, zachowuj�c czujno��, poniewa� wci�� ani troch� nie ufa� Yongxingowi.

Ksi��� skin�� lekko g�ow�, r�wnie ch�odno, po czym odwr�ci� si� i skin�� na ch�opca, kt�ry sta� za nim: m�odzieniec mia� najwy�ej trzyna�cie lat i nosi� nijakie ubranie w charakterystycznym kolorze indygo. Ch�opiec zerkn�� na Laurence�a, skin�� g�ow�, ruszy� prosto do Temeraire�a i przywita� si� z nim oficjalnie: uni�s� z�o�one d�onie i uk�oni� si�, m�wi�c co� po chi�sku. Temeraire wydawa� si� zdziwiony, wi�c Hammond rzuci� pospiesznie:

��Powiedz tak, na lito�� bosk�.

��Och�� mrukn�� niepewnie Temeraire, lecz zaraz powiedzia� co� do ch�opca, najwyra�niej na co� si� zgadzaj�c.

Laurence ze zdziwieniem zobaczy�, �e ch�opiec wdrapuje si� na przedni� �ap� Temeraire�a i wygodnie sadowi. Twarz Yongxinga zawsze przypomina�a mask�, lecz teraz pojawi� si� na niej cie� zadowolenia.

��Wejdziemy do �rodka i napijemy si� herbaty�� powiedzia� ksi��� i odwr�ci� si�.

��Tylko nie pozw�l mu spa�栗 powiedzia� Hammond do Temeraire�a, zerkaj�c z niepokojem na ch�opca, kt�ry siedzia� wyprostowany ze skrzy�owanymi nogami, r�wnie pewnie jak pos�g Buddy na cokole.

��Roland�� zawo�a� Laurence. Roland i Dyer uczyli si� trygonometrii w g��bi pawilonu.�� Prosz�, pocz�stuj go czym�, gdyby chcia�.

Skin�a g�ow� i podesz�a do ch�opca, m�wi�c co� w �amanej chi�szczy�nie, a Laurence poszed� przez dziedziniec za pozosta�ymi do rezydencji. S�u��cy zd��yli w po�piechu przestawi� meble: przygotowano udrapowany fotel z podn�kiem dla Yongxinga, a dla Laurence�a i Hammonda zwyk�e krzes�a bez por�czy. Z wielk� pomp� przyniesiono herbat�, a przez ca�y ten czas ksi��� zachowywa� milczenie. Nie odezwa� si� te� ani s�owem po wyj�ciu s�u��cych, tylko powoli popija� herbat�.

Wreszcie Hammond przerwa� cisz�, dzi�kuj�c za wygodn� rezydencj� i za wszelkie wzgl�dy, jakie im okazano.

��Szczeg�lnie mi�a by�a wycieczka po mie�cie. Czy by� to pomys� Waszej Wysoko�ci, je�li wolno mi spyta�?

��To by� pomys� cesarza�� odpar� ksi���.�� Mo�e odnios�e� korzystne wra�enie, kapitanie?�� doda�.

Nie zabrzmia�o to wcale jak pytanie, wi�c Laurence rzek� kr�tko:

��Owszem. To miasto jest niezwyk�e.

Yongxing u�miechn�� si�, zaledwie odrobin� uni�s� k�ciki ust, i nie powiedzia� ju� nic wi�cej, bo nie musia�. Laurence odwr�ci� wzrok, �wietnie zdaj�c sobie spraw� z r�nicy mi�dzy kryj�wkami w Anglii a tym, co tu zobaczy�.

D�ugo milczeli i znowu odezwa� si� Hammond.

��Czy mog� zapyta� o zdrowie cesarza? Wasza Wysoko�� domy�la si� zapewne, �e w imieniu kr�la pragniemy z�o�y� wyrazy szacunku Jego Cesarskiej Mo�ci i przekaza� listy, kt�re przywo��.

��Cesarz jest w Chengde�� rzuci� lekcewa��co Yongxing.�� Nie wr�ci szybko do Pekinu. Musicie by� cierpliwi.

Laurence by� coraz bardziej rozgniewany. Ksi��� bezczelnie narzuci� Temeraire�owi towarzystwo ch�opca, tak jak wcze�niej bezczelnie pr�bowa� ich rozdzieli�, a mimo to Hammond nie protestowa� i w obliczu tak ra��cego chamstwa usi�owa� prowadzi� uprzejm� rozmow�.

��Towarzysz Waszej Wysoko�ci jest bardzo m�ody�� zauwa�y� Laurence z przek�sem.�� Pozwol� sobie zapyta�, czy to mo�e syn?

Yongxing zmarszczy� czo�o, us�yszawszy to pytanie, i odpowiedzia� kr�tko:

��Nie.

Hammond, wyczuwaj�c zniecierpliwienie Laurence�a, wtr�ci� pospiesznie:

��Oczywi�cie b�dzie tak, jak sobie �yczy cesarz, ale mo�e mogliby�my liczy� na troch� wi�cej swobody, je�li oczekiwanie si� wyd�u�y, cho�by w takim stopniu, w jakim korzysta z niej ambasador Francji. Wasza Wysoko�� z pewno�ci� pami�ta o ich haniebnym ataku na nas na pocz�tku naszej podr�y. Mam nadziej�, �e wolno mi b�dzie powt�rzy�, �e interesy naszych kraj�w s� o wiele bardziej zbli�one ni� interesy Chin i Francji.

Nie doczekawszy si� odpowiedzi, Hammond m�wi� dalej. Rozprawia� d�ugo i z pasj� o niebezpiecze�stwach zwi�zanych z dominacj� Napoleona w Europie, o ograniczonym handlu, kt�ry przecie� powinien przynie�� Chinom du�e zyski, o zach�anno�ci nienasyconego zdobywcy wci�� poszerzaj�cego swoje imperium, kt�rego granice mog� nawet si�gn�� a� tutaj.

��Bo Napoleon ju� raz zaatakowa� nas w Indiach i nie ukrywa, �e ma ambitniejsze plany ni� Aleksander. Wasza Wysoko�� musi wiedzie�, �e gdyby mu si� uda�o, nie poprzestanie na tym.

My�l, �e Napoleon m�g�by podbi� Europ�, opanowa� Rosj� i Imperium Osma�skie, przekroczy� Himalaje, zapewni� sobie bezpieczn� pozycj� w Indiach i mie� jeszcze energi� na wojn� z Chinami, wyda�a si� Laurence�owi bajeczk�, w kt�r� nikt nie uwierzy. Natomiast teza o handlu na pewno nie zrobi�a najmniejszego wra�enia na Yongxingu, kt�ry tak si� szczyci� samowystarczalno�ci� Chin. Niemniej ksi��� ani razu nie przerwa� angielskiemu dyplomacie i wys�ucha� ca�ej jego mowy, marszcz�c brwi, a gdy na zako�czenie Hammond ponowi� pro�b� o takie same swobody, jakimi cieszy si� De Guignes, Yongxing siedzia� d�ugo w milczeniu, a potem powiedzia� tylko:

��Macie tyle swobody co on; cokolwiek wi�cej by�oby niestosowne.

��By� mo�e Wasza Wysoko�� nie wie�� rzek� Hammond�� �e nie wolno nam opuszcza� tej wyspy ani komunikowa� si� z wysokimi urz�dnikami cho�by listownie.

��Jemu te� tego nie wolno�� odpar� Yongxing.�� Cudzoziemcy nie powinni chodzi� po Pekinie i przeszkadza� w pracy urz�dnikom i ministrom, kt�rzy s� bardzo zaj�ci.

Hammond nic nie odpowiedzia�, wyra�nie skonsternowany, a Laurence doszed� do wniosku, �e Yongxing po prostu odwraca ich uwag�, podczas gdy ch�opiec przymila si� do Temeraire�a. Skoro ch�opiec nie by� synem Yongxinga, to ksi��� wybra� go zapewne z grona krewnych ze wzgl�du na osobisty wdzi�k i poleci� mu wkra�� si� w �aski smoka. Laurence nie obawia� si�, �e Temeraire ulegnie zakusom, ale te� nie mia� zamiaru siedzie� tam jak idiota i pomaga� w realizacji plan�w Yongxinga.

��Nie mo�emy tak zostawia� dzieci bez opieki�� powiedzia� nieoczekiwanie.�� Wasza Wysoko�� wybaczy.�� Uk�oni� si� i wsta� od sto�u.

Tak jak Laurence podejrzewa�, Yongxing nie mia� ochoty na rozmow� z Hammondem, jedynie pozwala� dzia�a� ch�opcu, bo tak�e si� podni�s� i ruszy� ku drzwiom. Wr�cili na dziedziniec, gdzie Laurence zobaczy�, ku swemu zadowoleniu, �e ch�opiec zszed� ze smoczej �apy i gra w kamyki z Roland i Dyerem, objadaj�c si� sucharami, Temeraire za� przeni�s� si� na molo, �eby rozkoszowa� si� ch�odnym wiatrem od jeziora.

Yongxing odezwa� si� ostro i ch�opiec skoczy� na nogi z min� pe�n� skruchy; Roland i Dyer wygl�dali na r�wnie speszonych i zerkali niepewnie na porzucone ksi��ki.

��Chcieli�my by� mili i go�cinni�� wyja�ni�a pospiesznie Roland, czekaj�c na reakcj� Laurence�a.

��Mam nadziej�, �e dobrze si� bawi��� odpowiedzia� �agodnie Laurence, a oni odetchn�li z ulg�.�� A teraz do nauki.

Wr�cili szybko do ksi��ek, a zaraz potem odszed� niezadowolony Yongxing z ch�opcem, zamieniwszy kilka s��w po chi�sku z Hammondem. Laurence z rado�ci� spogl�da� za ksi�ciem.

��Przynajmniej mo�emy si� cieszy� z tego, �e De Guignes ma r�wnie ograniczon� swobod� ruch�w�� odezwa� si� po chwili Hammond.�� Nie podejrzewam Yongxinga o k�amstwo, cho� nie rozumiem, w jaki spos�b��� Urwa� zak�opotany i pokr�ci� g�ow�.�� Mo�e jutro dowiem si� czego� wi�cej.

��Co takiego?�� powiedzia� Laurence.

Hammond odpar� z roztargnieniem:

��Powiedzia�, �e jutro te� przyjdzie o tej samej porze. Zamierza odwiedza� nas regularnie.

��Nie obchodz� mnie jego zamiary�� rzuci� z gniewem Laurence, odkrywszy, �e Hammond zgodzi� si� w jego imieniu na kolejn� wizyt� ksi�cia�� ale ja nie b�d� mu towarzyszy�. I nie mam najmniejszego poj�cia, dlaczego pan zabiega o wzgl�dy kogo�, kto, jak dobrze wiemy, nie darzy nas najmniejsz� sympati�.

Hammond odpowiedzia� zapalczywie:

��To jasne, �e Yongxing nie darzy nas sympati�, bo dlaczego kto� tutaj mia�by nas lubi�? Musimy przeci�gn�� ich na nasz� stron�, a skoro on daje nam szans�, to naszym obowi�zkiem jest spr�bowa�. Dziwi mnie, �e odrobina grzeczno�ci i wypicie herbaty tak. bardzo nadwer�y�y pa�sk� cierpliwo��.

��A mnie dziwi to, �e zupe�nie nie przej�� si� pan t� pr�b� oddzielenia mnie od Temeraire�a, mimo pa�skich wcze�niejszych protest�w�� warkn�� Laurence.

��Co, przy pomocy dwunastolatka?�� rzek� Hammond z niemal obra�liwym niedowierzaniem.�� Jestem zdumiony, �e ju� teraz wszczyna pan alarm. Mo�e gdyby tak pochopnie nie odrzuci� pan mojej rady, nie mia�by si� pan czego ba�.

��Niczego si� nie bojꠗ odpar� Laurence�� ale nie b�d� tolerowa� tak bezczelnych podst�p�w ani znosi� potulnie codziennych naj��, kt�rych jedynym celem jest obra�anie nas.

��Musz� panu przypomnie�, kapitanie, jak pan mi niedawno przypomnia�, �e tak jak pan nie podlega mnie, tak samo ja nie podlegam panu�� powiedzia� Hammond.�� Dzi�ki Bogu, tylko ja odpowiadam za nasz� dyplomacj�, bo gdyby�my polegali na panu, to ju� by�my wracali do Anglii, a po�owa naszych statk�w handlowych z Pacyfiku spoczywa�aby na dnie oceanu.

��Prosz� bardzo, niech pan robi, co uwa�a za stosowne�� ale lepiej niech pan mu wyja�ni, �e nie pozwol� ju� na to, aby zostawia� swojego protegowanego sam na sam z Temeraire�em. My�l�, �e wtedy straci ochot� na pa�skie perswazje. I niech pan nie liczy na to, �e pozwol� wpuszcza� ch�opca za moimi plecami.

��Skoro i tak uwa�a mnie pan za k�amc� i pozbawionego skrupu��w intryganta, to nie b�d� utrzymywa�, �e co� takiego nie mog�oby mi przyj�� do g�owy�� warkn�� Hammond, czerwony ze z�o�ci.

Po tych s�owach wyszed�, a Laurence wci�� by� w�ciek�y, cho� tak�e zawstydzony, bo wiedzia�, �e przesadzi� i niepotrzebnie rzuci� Hammondowi wyzwanie. Kiedy rankiem nast�pnego dnia zobaczy� z pawilonu, jak Yongxing odchodzi z ch�opcem, najwyra�niej skr�ciwszy wizyt� z powodu zakazu kontaktowania si� z Temeraire�em, ze skruch� spr�bowa� przeprosi� Hammonda, ale ten nie chcia� nawet o tym s�ysze�.

��Teraz ju� nie ma znaczenia, czy poczu� si� ura�ony pa�skim zachowaniem, czy te� mia� pan racj� co do jego zamiar�w�� oznajmi� zimno.�� Wybaczy pan, ale musz� napisa� kilka list�w�� doda� i wyszed� z pokoju.

Laurence da� za wygran� i poszed� po�egna� si� z Temeraire�em, lecz ogarn�o go jeszcze wi�ksze przygn�bienie, kiedy zobaczy�, �e Temeraire jest dos�ownie rozgor�czkowany i pali si� do odlotu. Hammond nie myli� si�: towarzystwo ch�opca by�o niczym wobec niebezpiecznych spotka� z Qian i Cesarskimi, niezale�nie od kr�tactw Yongxinga czy szczero�ci Qian; uskar�anie si� na ni� by�oby tylko mniej uczciwe.

Sami byli ledwie �ywi, kiedy godzin� p�niej pojawi� si� Sun Kai. Nadszed� ostro�nie z przystani z niedu�� grup� uzbrojonych ludzi, jakimi� dziesi�cioma ubranymi w oficjalne mundury stra�nikami, kt�rzy wygl�dali o wiele lepiej ni� niechlujnie odziani bandyci. Ogniska wygas�y; Brytyjczycy odci�gali trupy jak najdalej w cie�, by zapobiec zbyt szybkiemu rozk�adowi.

Wszyscy byli odr�twiali i wyczerpani, wi�c nie mogli ju� stawi� oporu. Laurence czu� si� bezradny, nie wiedzia�, co si� sta�o z Temeraire�em ani co mo�e zrobi�, wi�c pozwoli� si� zaprowadzi� do �odzi, a potem do dusznego palankinu z zaci�gni�tymi zas�onami. Od razu zasn�� na haftowanych poduszkach, pomimo ko�ysania i krzyk�w i ockn�� si� dopiero wtedy, gdy postawiono palankin na ziemi.

��Prosz� wej�� do �rodka�� powiedzia� Sun Kai i pom�g� mu wsta�.

Hammond, Granby i pozostali cz�onkowie za�ogi wychodzili z innych lektyk, r�wnie oszo�omieni i poturbowani. Laurence pod��y� bezmy�lnie po schodach do przyjemnie ch�odnego domu, kt�rego wn�trze wype�nia� zapach kadzid�a, a potem poszed� dalej w�skim korytarzem do pokoju wychodz�cego na ogrodowy dziedziniec. W jednej chwili wybieg� na balkon i przeskoczy� nisk� balustrad�: ujrza� Temeraire�a, kt�ry spa� na kamiennej pod�odze.

��Temeraire�� zawo�a� Laurence i podszed� do smoka. Sun Kai zawo�a� co� po chi�sku i pobieg� za nim. Chwyci� Laurence�a za rami�, zanim ten dotkn�� pokrytego �uskami boku. Wtedy smok uni�s� �eb i spojrza� na nich z ciekawo�ci�. Laurence wytrzeszczy� oczy: to wcale nie by� Temeraire.

Sun Kai ukl�k� i spr�bowa� �ci�gn�� tak�e i Laurence�a na posadzk�, lecz ten odepchn�� go, ledwo zachowuj�c r�wnowag�. Dopiero teraz zauwa�y�, �e na pobliskiej �awce siedzi m�ody m�czyzna, mo�e dwudziestoletni, ubrany w wytworn� szat� z ciemno��tego jedwabiu, haftowan� w smoki.

Hammond przyszed� tam za Laurence�em i teraz poci�gn�� go za r�kaw.

��Na mi�o�� bosk�, kl�knij�� wyszepta�.�� To pewnie ksi��� Mianning, nast�pca tronu.�� Sam opad� na oba kolana i przycisn�� czo�o do kamiennej posadzki, tak samo jak Sun Kai.

Laurence wytrzeszczy� na nich oczy, spojrza� na m�odzie�ca i zawaha� si�. Nast�pnie wykona� g��boki uk�on, zginaj�c si� w pasie. By� przekonany, �e nie uda mu si� zgi�� jednej nogi tak, by nie pa�� na kolana albo, co gorsza, na twarz, i p�ki co nie mia� zamiaru p�aszczy� si� nawet przed cesarzem, a co dopiero ksi�ciem.

Ksi���, kt�ry najwyra�niej si� nie obrazi�, przem�wi� po chi�sku do Sun Kaia. Pose� wsta�, a chwil� p�niej powoli podni�s� si� te� Hammond.

��M�wi, �e mo�emy tu bezpiecznie odpocz�栗 zwr�ci� si� Hammond do Laurence�a.�� Prosz� mu uwierzy�. Nie ma po co nas oszukiwa�.

��Zapytasz go o Temeraire�a?�� powiedzia� Laurence. Hammond popatrzy� w os�upieniu na smoka.�� To nie on�� doda� Laurence.�� To inny Niebia�ski, nie Temeraire.

��Lung Tien Xiang przebywa w odosobnieniu w Pawilonie Wiecznej Wiosny�� wyja�ni� Sun Kai.�� Gdy si� pojawi, pos�aniec przeka�e mu wiadomo��.

��Nic mu nie jest?�� zapyta� Laurence, nie pr�buj�c nawet zrozumie�, co si� dzieje; przede wszystkim pragn�� si� dowiedzie�, co zatrzyma�o Temeraire�a.

��Nie ma powodu s�dzi� inaczej�� odpowiedzia� do�� wymijaj�co Sun Kai. Laurence by� zbyt zm�czony i nie mia� poj�cia, jak m�g�by wyci�gn�� z niego co� wi�cej. Na szcz�cie Sun Kai ulitowa� si� nad nim i doda� �agodniejszym tonem:�� Nic mu nie jest. Nie mo�emy mu przeszkadza�, ale wyjdzie dzisiaj, a wtedy przyprowadzimy go do pana.

Laurence wci�� nic nie rozumia�, lecz na tym musia� na razie poprzesta�.

��Dzi�kujꠗ wykrztusi�.�� Prosz� podzi�kowa� w naszym imieniu Jego Wysoko�ci za go�cin�. Prosz� przekaza� nasze serdeczne podzi�kowania. Mam nadziej�, �e wybaczy nam nieporadne powitanie.

Ksi��� skin�� g�ow� i odprawi� ich ruchem d�oni. Sun Kai zaprowadzi� ich do pokoi, a potem przygl�da� si� im, dop�ki nie padli na twarde szerokie ��ka, jakby si� obawia�, �e zerw� si� na nogi i znowu gdzie� p�jd�. Laurence omal si� nie roze�mia�, bo wiedzia�, �e jest to niemo�liwe, i w jednej chwili zasn��.

��By�o gor�co, zanim przybyli�my, tyle mog� ci powiedzie栗 rzek� Riley, odbieraj�c nad sto�em fili�ank� z herbat� bardziej ch�tnie ni� misk� z ry�ow� papk�.�� Czego� takiego jeszcze nie widzia�em: flota sk�adaj�ca si� z dwudziestu okr�t�w, wspomaganych przez dwa smoki. Oczywi�cie to by�y tylko d�onki, nawet w po�owie nie dor�wnuj�ce wielko�ci� fregacie, ale chi�skie okr�ty marynarki wojennej nie by�y o wiele wi�ksze. Nie mam poj�cia, dlaczego pozwolili tak si� rozpanoszy� tylu piratom.

��Admira� zrobi� na mnie du�e wra�enie; wygl�da� na ca�kiem rozs�dnego ch�opa�� wtr�ci� Staunton.�� Cz�owiek mniejszego formatu nie ucieszy�by si�, �e zosta� uratowany.

��By�by g�upcem, gdyby wola� da� si� zatopi栗 powiedzia� Riley, mniej wielkoduszny.

Obaj przybyli rankiem wraz z niewielk� grup� z Allegiance: wys�uchawszy ze zdumieniem opowie�ci o napa�ci niebezpiecznej bandy, opowiadali teraz o swoim rejsie przez Morze Chi�skie. W tydzie� po tym, jak opu�cili port w Makau, napotkali chi�sk� flot�, kt�ra pr�bowa�a pokona� ogromn� band� pirat�w. Ci osiedli na Wyspach Zhoushan, sk�d atakowali zar�wno statki chi�skie, jak i mniejsze zachodnie statki kupieckie.

��Oczywi�cie kiedy tam si� pojawili�my, by�o po k�opocie�� m�wi� dalej Riley.�� Pirackie smoki nie by�y uzbrojone, a ich za�ogi pr�bowa�y strzela� do nas z �uku, dacie wiar�, bez najmniejszego wyczucia odleg�o�ci. Nurkowali tak nisko, �e spokojnie mogli�my ich si�gn�� z karabin�w, �e nie wspomn� o dzia�kach wielolufowych. Wynie�li si�, gdy tylko zasmakowali naszego prochu, a my pos�ali�my na dno trzech pirat�w jedn� salw� burtow�.

��Czy admira� wspomina�, jak opisze prze�o�onym ca�e wydarzenie?�� zwr�ci� si� Hammond do Stauntona.

��Mog� tylko powiedzie�, �e wylewnie nam dzi�kowa�. Przyby� na pok�ad naszego okr�tu, co by�o zapewne ust�pstwem z jego strony.

��I co pozwoli�o mu dobrze si� przyjrze� naszym dzia�om�� powiedzia� Riley.�� Chyba bardziej go obchodzi�y ni� z�o�enie nam podzi�kowa�. Tak czy inaczej, odprowadzili�my go do portu i pop�yn�li�my dalej. Zakotwiczyli�my w Tien-sing. S� jakie� szanse na rych�y powr�t?

��Nie chc� kusi� losu, ale raczej nie s�dzꠗ rzek� Hammond.�� Cesarz przebywa jeszcze na polowaniu na p�nocy i w ci�gu najbli�szych tygodni nie wr�ci do Letniego Pa�acu. Kiedy to si� stanie, pewnie udzieli nam oficjalnej audiencji. Przedstawi�em ten pomys� adopcji, o kt�rym wspomina�em�� zwr�ci� si� do Stauntona.�� Otrzymali�my ju� pewne poparcie, nie tylko od ksi�cia Mianninga, i licz� na to, �e przys�uga, kt�r� im oddali�cie, zdecydowanie przem�wi na nasz� korzy��.

��Czy okr�t mo�e pozosta� w miejscu zacumowania?�� zapyta� Laurence, nieco zaniepokojony.

��P�ki co tak, ale musz� powiedzie�, �e krucho jest z zapasami�� powiedzia� Riley.�� Nie maj� tu na sprzeda� solonego mi�sa, a ceny byd�a s� horrendalne. Karmimy ludzi drobiem i rybami.

��Czy wyczerpali�my fundusze?�� Poniewczasie Laurence zacz�� �a�owa� swoich zakup�w.�� By�em troch� ekstrawagancki, ale zosta�o mi jeszcze troch� z�ota, a oni tutaj je przyjm�, kiedy si� przekonaj�, �e jest prawdziwe.

��Dzi�kuj� ci, Laurence, ale nie musz� ci� obrabowywa�. Nie jest jeszcze tak �le�� rzek� Riley.�� G��wnie my�l� o podr�y do domu� ze smokiem, mam nadziej�?

Laurence nie wiedzia�, co na to powiedzie�. Udzieli� wymijaj�cej odpowiedzi i zamilk�, pozwalaj�c, by Hammond prowadzi� rozmow�.

Po �niadaniu odwiedzi� ich Sun Kai i poinformowa�, �e wieczorem odb�dzie si� uczta i przedstawienie na cze�� nowo przyby�ych go�ci: spektakl teatralny.

��Laurence, polec� do Qian�� powiedzia� Temeraire, wsuwaj�c �eb do pokoju, w kt�rym Laurence zastanawia� si� nad stosownym strojem.�� Nie b�dziesz nigdzie wychodzi�?

Od czasu ataku sta� si� bardzo opieku�czy i nie chcia�, aby Laurence pozostawa� sam. Przez kolejne tygodnie skrupulatnie kontrolowa� s�u��cych i podsuwa� pomys�y dotycz�ce ochrony, na przyk�ad opracowa� schemat, zgodnie z kt�rym Laurence�a nieustannie pilnowa�yby pi�cioosobowe grupy stra�nik�w, i naszkicowa� na piaskowej tabliczce zbroj�, kt�ra na pewno bardzo by si� przyda�a na polach bitew podczas wypraw krzy�owych.

��Nie, mo�esz by� spokojny. Chyba b�d� musia� si� nie�le nagimnastykowa�, �eby jako� wygl�da栗 powiedzia� Laurence.�� Pozdr�w j� ode mnie, prosz�. D�ugo tam zabawisz? Nie wypada, �eby�my si� sp�nili wieczorem, to przyj�cie jest na nasz� cze��.

��Nie, wr�c� niebawem�� odpowiedzia� Temeraire. Dotrzyma� s�owa, bo ju� za godzin� by� z powrotem. �ciska� w �apie d�ugie, w�skie zawini�tko, a jego kreza dr�a�a z t�umionego podniecenia.

Kiedy Laurence wyszed� na dziedziniec, Temeraire wcisn�� mu do r�k pakunek, jakby zawstydzony. Ogromnie zaskoczony Laurence d�ugo si� gapi�, a potem rozwin�� jedwab i otworzy� lakierowane pude�ko. Na poduszce z ��tego jedwabiu spoczywa�a niezwykle misternie wykonana szabla o g�adkiej r�koje�ci a obok niej pochwa. Wzi�� szabl� do r�ki. By�a dobrze wywa�ona szeroka u podstawy, ostra z obu stron. Jej powierzchnia mia�a falisty wz�r niczym dobra stal damasce�ska, a w klindze dla lekko�ci wy��obiono dwa zbrocza.

R�koje�� owini�to czarn� sk�r� rai, gard� z poz�acanego �elaza ozdobiono z�otymi paciorkami i ma�ymi per�ami, a u podstawy klingi widnia� z�oty �eb smoka z oczami z szafir�w. Pochw� z czarnego lakierowanego drewna ozdobiono szerokimi pasami poz�acanego �elaza i zawieszono na mocnym jedwabnym sznurze. Laurence odczepi� od pasa swojego mizernego, cho� przydatnego korda i przypi�� now� bro�.

��Pasuje ci?�� zapyta� z niepokojem Temeraire.

��Jak najbardziej�� odrzek� Laurence i na pr�b� wyci�gn�� szabl�: d�ugo�ci� idealnie pasowa�a do jego wzrostu.�� M�j drogi, nie wiem, co powiedzie�. Sk�d j� masz?

��No c�, to nie tylko moja zas�uga�� powiedzia� Temeraire.�� W zesz�ym tygodniu Qian podziwia�a m�j wisior, a ja jej powiedzia�em, �e dosta�em go od ciebie, i wspomnia�em, �e tak�e chcia�bym ci da� jaki� prezent. Powiedzia�a, �e smoki zazwyczaj daj� prezent, gdy przyjmuj� towarzysza, �e mog� sobie co� wybra� z jej rzeczy. Szabla wyda�a mi si� naj�adniejsza.

Obejrza� Laurence�a z jednej i z drugiej strony z wyra�n� satysfakcj�.

��I mia�e� racj�. Nie wyobra�am sobie lepszego prezentu�� powiedzia� Laurence, staraj�c si� zapanowa� nad uczuciami, poniewa� by� bardzo szcz�liwy. Gdy wr�ci� do pokoju, by sko�czy� si� ubiera�, nie m�g� si� powstrzyma� i stan�� przed lustrem, by jeszcze raz spojrze� na szabl�.

Hammond i Staunton przywdziali szaty chi�skich uczonych, a pozostali oficerowie w�o�yli butelkowozielone mundury, wyczyszczone do po�ysku wysokie buty i �wie�o wyprane i wyprasowane chusty. Nawet Roland i Dyer wygl�dali bardzo elegancko, jako �e nakazano im siedzie� grzecznie na krzes�ach od momentu, kiedy ich wyk�pano i ubrano. Riley wystroi� si� w granatowy mundur, spodnie do kolan i pantofle, a czterej �o�nierze Kr�lewskiej Piechoty Morskiej, kt�rych przyprowadzi� ze sob� z okr�tu, ubrani w czerwone kurtki, stylowo zamykali ich poch�d podczas wymarszu z rezydencji.

Na placu, na kt�rym mia�o si� odby� przedstawienie, wzniesiono dziwn� scen�, trzypoziomow�, pi�knie wymalowan� i poz�acan�. Na �rodku p�nocnego ko�ca placu zasiada�a Qian, po jej lewej stronie posadzono ksi�cia Mianninga i Chuana, po prawej za� zarezerwowano miejsce dla Temeraire�a i Brytyjczyk�w. Opr�cz Niebia�skich by�o tam te� kilka Cesarskich, a mi�dzy nimi Mei, kt�ra zasiad�a nieco dalej w szeregu, pe�na wdzi�ku, ozdobiona z�otym naszyjnikiem wysadzanym l�ni�cymi nefrytami. Skin�a �bem do Laurence�a i Temeraire�a, kiedy zajmowali miejsca. By�a tam te� bia�a smoczyca Lien, kt�ra siedzia�a u boku Yongxinga, w pewnym oddaleniu od pozosta�ych go�ci. Jej albinotyczne ubarwienie stanowi�o kontrast wzgl�dem Niebia�skich i Cesarskich, a jej dumnie uniesion� krez� zdobi�a tego dnia drobna z�ota siatka z ogromnym rubinem, spoczywaj�cym na jej czole.

��Patrz, jest Miankai�� powiedzia�a cicho Roland do Dyera i pomacha�a do ch�opca siedz�cego u boku Mianninga.

Ch�opiec mia� na sobie str�j podobny do stroju nast�pcy tronu, w tym samym ciemno��tym odcieniu, a na g�owie ozdobny kapelusz; siedzia� wyprostowany z powa�n� min�. Zobaczywszy, jak Roland macha do niego, uni�s� nieco d�o�, by odpowiedzie� na powitanie, lecz zaraz szybko j� opu�ci� i zerkn�� na Yongxinga, aby sprawdzi�, czy ten zauwa�y� jego gest. Z ulg� odchyli� si� do ty�u, gdy si� przekona�, �e nie zwr�ci� na siebie uwagi.

��Sk�d, u licha, znacie ksi�cia Miankaia? Czy on kiedykolwiek przyszed� do rezydencji nast�pcy tronu?�� zapyta� Hammond.

Tak�e i Laurence chcia�by to wiedzie�, jako �e z jego rozkazu go�com nie wolno by�o opuszcza� kwater samodzielnie, tak wi�c nie mogli pozna� nowych os�b, nawet innych dzieci.

Roland spojrza�a na niego ze zdziwieniem i powiedzia�a:

��Jak to, przecie� pan przedstawi� go nam na wyspie.

Twarz Laurence�a st�a�a. M�g� to by� ten sam ch�opiec, kt�rego przyprowadzi� ze sob� Yongxing, lecz teraz nie by� tego absolutnie pewny. W oficjalnych szatach ch�opiec wygl�da� zupe�nie inaczej.

��Ksi��� Miankai?�� powiedzia� Hammond.�� Ch�opiec, kt�rego przyprowadzi� Yongxing, to ksi��� Miankai?

Chyba m�wi� co� jeszcze, a przynajmniej porusza� ustami, lecz teraz nic ju� si� nie da�o us�ysze�, poniewa� zagrzmia�y b�bny. Zapewne by�y ukryte gdzie� pod scen�, mimo to ich d�wi�k zabrzmia� czysto i tak dono�nie jak umiarkowana salwa burtowa z jakich� dwudziestu czterech dzia�.

Oczywi�cie przedstawienie by�o do�� zagadkowe, jako �e zosta�o odegrane w ca�o�ci w j�zyku chi�skim, ale ruch, sceneria i aktorzy robili du�e wra�enie. Postacie wy�ania�y si� i chowa�y pomi�dzy trzema poziomami sceny, kwiaty wyrasta�y, przep�ywa�y chmury, s�o�ce i ksi�yc wschodzi�y i zachodzi�y, a wszystko stanowi�o t�o dla wyrafinowanego ta�ca i udawanych pojedynk�w. Laurence by� zafascynowany spektaklem, mimo i� ha�as by� trudny do wytrzymania i po jakim� czasie zacz�a go bole� g�owa. Zastanawia� si� nawet, czy sami Chi�czycy rozumiej� s�owa wypowiadane przy akompaniamencie b�bn�w, pozosta�ych instrument�w oraz eksploduj�cych co jaki� czas sztucznych ogni.

Nie m�g� liczy� na wyja�nienia Hammonda czy Stauntona, bo obaj przez ca�y czas prowadzili rozmow� na migi, nie zwracaj�c najmniejszej uwagi na scen�. Hammond mia� lornetk� teatraln�, ale obserwowali przez ni� g��wnie siedz�cego po drugiej stronie dziedzi�ca Yongxinga i pomstowali na dym i ogie�, kt�re pojawi�y si� na zako�czenie pierwszego aktu przedstawienia, zas�aniaj�c im widok.

Nast�pi�a kr�tka przerwa, podczas kt�rej przygotowywano scen� do drugiego aktu, i wtedy obaj wykorzystali moment na normaln� rozmow�.

��Laurence�� powiedzia� Hammond.�� Musz� ci� przeprosi�, mia�e� racj�. Yongxing rzeczywi�cie chcia�, �eby ch�opiec zosta� towarzyszem Temeraire�a zamiast ciebie, i teraz wreszcie rozumiem dlaczego: chce posadzi� ch�opaka na tronie i wyst�pi� w roli regenta.

��Czy cesarz jest chory albo stary?�� zapyta� zdziwiony Laurence.

��Nie�� powiedzia� z naciskiem Staunton.�� Wcale nie.

Laurence wytrzeszczy� oczy.

��Panowie, mo�na by odnie�� wra�enie, �e oskar�acie go o krolob�jstwo albo bratob�jstwo. Chyba nie m�wicie tego powa�nie.

��Te� chcia�bym tak my�le栗 odpar� Staunton.�� Je�li podejmie tak� pr�b�, znajdziemy si� w samym �rodku wojny domowej i poniesiemy kl�sk� bez wzgl�du na jej wynik.

��Do tego nie dojdzie�� powiedzia� �mia�o Hammond.�� Ksi��� Mianning nie jest g�upcem, podobnie jak cesarz. Yongxing przyprowadzi� ch�opca do nas nie bez powodu, co oni z pewno�ci� zrozumiej�, tak jak i to, �e pasuje to do reszty jego poczyna�, kt�rych nie omieszkam przedstawi� ksi�ciu Mianningowi. Najpierw pr�buje ci� przekupi�, proponuj�c warunki, kt�rych zapewne nie mia� prawa oferowa�, potem jego s�uga atakuje ci� na okr�cie. I jeszcze gang hunhun, kt�ry napad� na nas zaraz po tym, jak nie pozwoli�e� zbli�y� si� ch�opcu do Temeraire�a. Wszystko to uk�ada si� w jednoznaczny obraz.

M�wi� w radosnym uniesieniu, ca�kiem g�o�no, i zadr�a�, gdy Temeraire, kt�ry us�ysza� ich rozmow�, odezwa� si� z gniewem:

��Chcesz powiedzie�, �e teraz mamy dowody? �e to Yongxing sta� za tym wszystkim, �e nastawa� na �ycie Laurence�a i �e przez niego zgin�� Willoughby?

Temeraire uni�s� ogromny �eb i obr�ci� go w stron� Yongxinga, a jego �renice zw�zi�y si� do w�skich czarnych szparek.

��Nie tutaj, Temeraire�� rzuci� pospiesznie Laurence i po�o�y� d�o� na jego boku.�� Nie r�b teraz nic, prosz�.

��Nie, nie�� powiedzia� zaniepokojony Hammond.�� Oczywi�cie nie mam na razie pewno�ci. To przypuszczenia, poza tym nie mo�emy podejmowa� jakichkolwiek dzia�a� przeciw niemu� musimy to zostawi� w ich r�kach�

Aktorzy wr�cili na scen�, wi�c trzeba by�o sko�czy� rozmow�. Mimo to Laurence czu� pod palcami gniewny rezonans w piersi Temeraire�a, niemal nies�yszalny warkot. Temeraire zacisn�� pazury na kraw�dzi kamiennych p�yt, podni�s� krez� i wyd�� nozdrza. Nie zwraca� ju� uwagi na przedstawienie, skupi� si� wy��cznie na Yongxingu.

Laurence pog�aska� Temeraire�a, by go uspokoi�. Ca�y plac wype�nia�a scena i przybyli go�cie, wi�c nie chcia� nawet my�le� o tym, co by si� sta�o, gdyby Temeraire ruszy� do ataku i da� upust w�ciek�o�ci na Yongxinga. Co wi�cej, Laurence nie mia� poj�cia, co mo�na zrobi� ksi�ciu. Yongxing by� przecie� bratem cesarza, a spisek, odkryty przez Hammonda i Stauntona, wydawa� si� zbyt niewiarygodny.

Gdzie� za scen� zabrzmia�y cymba�y i dzwonki, z g�ry opu�ci�y si� dwa ozdobne smoki z ry�owego papieru, z kt�rych nozdrzy strzeli�y iskry, pod nimi za�, na najni�szym poziomie, pojawi�a si� niemal ca�a trupa aktor�w, kt�rzy zacz�li biega� z mieczami i no�ami ozdobionymi sztucznymi klejnotami, pozoruj�c wielk� bitw�. Znowu rozleg�y si� grzmoty b�bn�w, pot�ny huk, niemal jak uderzenie, wydusi� powietrze z jego p�uc. Laurence zaczerpn�� tchu, a potem si�gn�� powoli do barku i namaca� r�koje�� kr�tkiego sztyletu, kt�ry tkwi� pod obojczykiem.

��Laurence!�� powiedzia� Hammond, podtrzymuj�c go. Granby wrzeszcza� do ludzi i roztr�ca� krzes�a. Po chwili wraz z Blythe�em os�oni� Laurence�a. Temeraire odwr�ci� �eb, by spojrze� na niego.

��Nie jestem ranny�� powiedzia� oszo�omiony Laurence: o dziwo, pocz�tkowo nie czu� b�lu, wi�c spr�bowa� wsta�, po czym pomaca� ran�. Plama krwi rozszerza�a si� wok� no�a.

Temeraire przera�liwie rykn��, zag�uszaj�c ha�as i muzyk�. Wszystkie smoki stan�y na tylnych �apach, spogl�daj�c w jego stron�, a b�bny nagle umilk�y. W ciszy Roland zawo�a�a:

��To on rzuci� n�, ten tam, widzia�am!�� I wskaza�a jednego z aktor�w.

M�czyzna sta� z pustymi r�kami, podczas gdy pozostali aktorzy �ciskali atrapy mieczy, i mia� skromniejszy str�j. Zorientowa� si�, �e jego pr�ba ukrycia si� mi�dzy graj�cymi nie powiod�a si�, i rzuci� si� do ucieczki, lecz za p�no. Aktorzy rozpierzchli si� w jednej chwili na wszystkie strony, a Temeraire skoczy� niezgrabnie na scen�.

M�czyzna krzykn�� przera�liwie, gdy rozp�ata�y go pazury Temeraire�a. Smok cisn�� zakrwawione cia�o na ziemi�, a potem znieruchomia� nad nim na moment, by si� upewni�, �e zamachowiec nie �yje, po czym uni�s� g�ow� i spojrza� na Yongxinga. Wyszczerzy� z�by, sykn�� i ruszy� na ksi�cia. W jednej chwili Lien skoczy�a do przodu i os�oni�a Yongxinga. Odtr�ci�a przedni� �ap� wystawione pazury Temeraire�a i warkn�a.

W odpowiedzi Temeraire wyd�� pier�, a jego kreza dziwnie si� wyci�gn�a: jak nigdy wcze�niej, w�skie rogi si� wyd�u�y�y rozci�gaj�c ��cz�c� je b�on�. Lien nawet nie drgn�a, tylko prychn�a niemal pogardliwie, podnosz�c blad� jak pergamin krez�. Podesz�a do niego, a naczynia krwiono�ne w jej oczach upiornie nabrzmia�y.

Wszyscy natychmiast zacz�li ucieka� z dziedzi�ca. B�bny, dzwony i instrumenty strunowe przera�liwie brz�cza�y, gdy aktorzy ewakuowali si� ze sceny, taszcz�c dobytek. Widzowie zadarli szaty i umykali w pop�ochu, niezbyt dostojnie, cho� bardzo szybko.

��Temeraire, nie!�� zawo�a� Laurence, kt�ry zbyt p�no zrozumia� zamiary smoka. Ka�da opowie�� o walcz�cych w pojedynku smokach ko�czy�a si� �mierci� kt�rego� z nich, a bia�a smoczyca by�a bez w�tpienia starsza i wi�ksza.�� John, wyci�gnij mi to cholerstwo�� zwr�ci� si� Laurence do Granby�ego, pr�buj�c jednocze�nie odwi�za� chust� zdrow� r�k�.

��Blythe, Martin, przytrzymajcie go za ramiona�� rozkaza� Granby, po czym chwyci� za r�koje�� no�a i poci�gn��: ostrze zazgrzyta�o o ko�� i chlusn�a krew, lecz tylko na moment, bo zaraz zatamowano ran� chustami i obwi�zano j� mocno.

Temeraire i Lien stali naprzeciwko siebie, lekko si� przesuwaj�c. Nie mieli zbyt du�o miejsca, jako �e scena wype�nia�a w du�ej cz�ci plac, a jego brzegi ogranicza�y rz�dy pustych krzese�. Smoki nie spuszcza�y z siebie wzroku.

��Nie ma sensu si� wtr�ca栗 powiedzia� cicho Granby, chwytaj�c Laurence�a i pomagaj�c mu wsta�.�� Skoro ju� zacz�y pojedynek, to pr�dzej zginiesz ni� je rozdzielisz czy cho�by odwr�cisz ich uwag�.

��Dobrze�� odpar� Laurence, odtr�caj�c d�onie towarzyszy. Sta� pewnie na nogach, cho� czu� ucisk w �o��dku. Wierzy�, �e potrafi zapanowa� nad b�lem.�� Odsu�cie siꠗ rozkaza� za�odze.�� Granby, we� kilku ludzi i przynie�cie z rezydencji bro�, na wypadek gdyby Yongxing nas�a� na niego stra�nik�w.

Granby, Martin i Riggs ruszyli biegiem, a pozostali przeszli pospiesznie przez krzes�a i oddalili si� od pola walki. Na placu pozosta�o tylko kilku ciekawskich gapi�w, kt�rych odwaga wzi�a g�r� nad zdrowym rozs�dkiem, oraz najbardziej zainteresowani: Qian, obserwuj�ca pojedynek z niepokojem i dezaprobat�, oraz stoj�ca za ni� Mei, kt�ra pocz�tkowo wycofa�a si� razem z innymi, a potem podpe�z�a bli�ej.

Ksi��� Mianning tak�e pozosta� na placu, cho� trzyma� si� w rozs�dnej odleg�o�ci: mimo to Chuan by� wyra�nie niespokojny. Mianning uspokajaj�co po�o�y� d�o� na jego boku i powiedzia� co� do swoich stra�nik�w: ci chwycili m�odego ksi�cia Miankaia i zaprowadzili go w bezpieczne miejsce pomimo jego g�o�nych protest�w. Yongxing obserwowa� ca�� scen� i kiwn�� g�ow� z aprobat� do Mianninga, nie ruszaj�c si� z miejsca.

Bia�y smok niespodziewanie sykn�� i zaatakowa�: Laurence drgn��, lecz Temeraire b�yskawicznie odchyli� si� do ty�u, tak �e czerwone pazury min�y jego gard�o zaledwie o kilka cali. Stoj�cy na silnych tylnych �apach Temeraire odbi� si� i skoczy�, wyci�gaj�c pazury, i Lien musia�a si� cofn��. Niezdarnie odskoczy�a, trac�c r�wnowag�. Roz�o�y�a nieco skrzyd�a, by nie upa��, a gdy Temeraire zaatakowa� ponownie, wzbi�a si� w powietrze. Temeraire natychmiast poszed� w jej �lady.

Laurence bezceremonialnie wyrwa� Hammondowi z r�ki lornetk�, by �ledzi� walk�. Bia�a smoczyca by�a wi�ksza i mia�a bardziej roz�o�yste skrzyd�a, wi�c szybko wyprzedzi�a Temeraire�a i zatoczy�a z wdzi�kiem szerokie ko�o, nie ukrywaj�c morderczych zamiar�w: zamierza�a spa�� na przeciwnika z g�ry. Lecz Temeraire ju� nie by� taki rozw�cieczony, zauwa�y�, �e Lien jest w korzystnym po�o�eniu, i postanowi� wykorzysta� swoje do�wiadczenie; zamiast j� goni�, skr�ci� w bok i wycofa� si� w ciemno��, poza kr�g �wiat�a latarni.

���wietnie�� powiedzia� Laurence.

Lien zawis�a niepewnie w powietrzu, obracaj�c g�ow� na wszystkie strony i spogl�daj�c w ciemno�� swoimi dziwnymi czerwonymi oczami. Temeraire run�� na ni� z g�ry, rycz�c, lecz ona wykona�a unik z zadziwiaj�c� zwinno�ci�: w przeciwie�stwie do wi�kszo�ci smok�w zaatakowanych z g�ry, zawaha�a si� tylko przez chwil�, a podczas uniku zdo�a�a chlasn�� Temeraire�a. Na jego czarnej sk�rze pojawi�y si� trzy krwawe �lady, a krople g�stej krwi opad�y na dziedziniec, po�yskuj�c w blasku latarni. Mei j�kn�a i podpe�z�a bli�ej. Qian odwr�ci�a si� ku niej i sykn�a, wi�c Mei potulnie si� skuli�a i owin�a wok� k�py drzew.

Lien dobrze wykorzystywa�a to, �e jest szybsza: doskakiwa�a do Temeraire�a i odlatywa�a od niego, tak �eby traci� si�y, kiedy bez powodzenia usi�owa� j� uderzy�. Lecz Temeraire sta� si� bardziej przebieg�y i nie atakowa� z tak� szybko�ci�, do jakiej by� zdolny. A przynajmniej Laurence mia� nadziej�, �e tak w�a�nie jest i �e zraniony smok nie czuje zbytniego b�lu. Lien zdecydowa�a si� podlecie� bli�ej: Temeraire b�yskawicznie �mign�� przednimi �apami i wbi� pazury w jej brzuch i pier�. Smoczyca zawy�a z b�lu i odlecia�a, machaj�c skrzyd�ami.

Krzes�o Yongxinga run�o na kamienne p�yty, gdy ksi��� zerwa� si� na nogi, nie pr�buj�c ju� d�u�ej udawa� spokoju. Obserwowa� pojedynek, zacisn�wszy d�onie w pi�ci. Rany nie by�y g��bokie, lecz smoczyca wydawa�a si� wstrz��ni�ta, zawodzi�a i w locie oblizywa�a rozci�cia. Bez w�tpienia �aden z pa�acowych smok�w nie mia� blizn; dopiero teraz Laurence u�wiadomi� sobie, �e najprawdopodobniej nigdy nie bra�y udzia�u w prawdziwej bitwie.

Temeraire wisia� przez chwil� w powietrzu, lecz kiedy Lien nie zaatakowa�a go ponownie, wykorzysta� sytuacj� i pomkn�� w d� ku Yongxingowi, kt�ry przecie� by� jego prawdziwym celem. Lien podnios�a gwa�townie �eb. Wrzasn�a i run�a za nim, najszybciej jak potrafi�a, zapominaj�c o ranie. Dogoni�a Temeraire�a tu� nad ziemi� i opad�a na niego ca�ym cia�em, wybijaj�c go z kursu.

Spl�tane smoki potoczy�y si� po ziemi niczym jedna sycz�ca bestia o wielu wymachuj�cych w�ciekle �apach. �aden nie zwa�a� ju� na rany i zadrapania, �aden nie m�g� nabra� do�� powietrza, by zaatakowa� przeciwnika boskim wiatrem. Ich m��c�ce ogony zmia�d�y�y drzewa w donicach i zmiot�y k�p� bambus�w. Laurence chwyci� Hammonda i poci�gn�� go do przodu, gdy puste bambusowe pnie opad�y z g�uchym hukiem na krzes�a.

Laurence niezgrabnie uni�s� si� na zdrowym ramieniu i wydosta� spod ga��zi, otrzepuj�c li�cie z w�os�w i ko�nierza surduta. W bitewnym szale smoki przewr�ci�y cz�ciowo jedn� z kolumn sceny. Ca�a okaza�a konstrukcja zacz�a si� przechyla� ku ziemi, powoli, niemal majestatycznie. Katastrofa wydawa�a si� nieunikniona, ale Mianning nie uciek�: podszed� do Laurence�a i poda� mu r�k�, pomagaj�c wsta�, by� mo�e nie zdawa� sobie w pe�ni sprawy z niebezpiecze�stwa. Chuan te� nic nie zauwa�y�, bo stara� si� utrzymywa� pozycj� mi�dzy Mianningiem a walcz�cymi smokami.

Laurence z najwy�szym trudem wyskoczy� w g�r� i powali� ksi�cia na ziemi�, gdy� ca�a barwna konstrukcja w�a�nie run�a na kamienny dziedziniec, roztrzaskuj�c si� na d�ugie na stop� drzazgi. Laurence przylgn�� do Mianninga i os�oni� jego kark zdrowym ramieniem. Ostre drzazgi ugodzi�y go bole�nie nawet przez gruby materia� surduta; inna wbi�a mu si� w udo, os�oni�te tylko spodniami, a jeszcze jedna, ostra jak brzytwa, przeci�a mu w locie skro�.

Gdy lawina usta�a, Laurence wyprostowa� si�, ocieraj�c z krwi twarz, i zobaczy� z ogromnym zdumieniem, �e Yongxing osuwa si� na ziemi�: w jego oku tkwi�a ogromna drzazga.

Temeraire i Lien rozszczepi�y si� i cofn�y, warcz�c i m��c�c w�ciekle ogonami. Temeraire zerkn�� na Yongxinga, szykuj�c si� do ataku, i zamar� zaskoczony, z �ap� uniesion� w powietrzu. Lien rykn�a i skoczy�a na niego, lecz on wykona� unik, zamiast podj�� walk�, i wtedy smoczyca zobaczy�a Yongxinga.

Przez chwil� sta�a jak pos�g: tylko w�sy jej krezy porusza�y si� lekko na wietrze, a po jej �apach sp�ywa�y stru�ki czerwono-czarnej krwi. Potem podesz�a wolno do cia�a Yongxinga i tr�ci�a je lekko pyskiem, jakby chcia�a si� upewni� co do tego, co i tak musia�a ju� wiedzie�.

Cia�o by�o nieruchome, nawet nie drgn�o spazmatycznie, co Laurence czasem widzia� u niespodziewanie zabitych ludzi. Yongxing le�a� wyci�gni�ty; zaskoczenie znikn�o wraz ze zwiotczeniem mi�ni i teraz jego twarz by�a spokojna i opanowana, jedna d�o� by�a odrzucona na bok i lekko rozchylona, druga spoczywa�a na piersi, a klejnoty z jego szaty wci�� po�yskiwa�y w blasku pochodni. Nikt inny nie podszed� bli�ej; nieliczni s�u��cy i stra�nicy, kt�rzy pozostali na dziedzi�cu, skulili si� na jego skraju, a wszystkie smoki milcza�y.

Lien nie krzykn�a, jak si� obawia� Laurence, nawet nie wydoby�a z siebie g�osu. Nie zaatakowa�a te� Temeraire�a. Ostro�nie odgarn�a z szat Yongxinga mniejsze drewniane drzazgi i postrz�pione li�cie bambusa, a potem podnios�a cia�o i odlecia�a z nim w ciemno��.

Laurence, uchyli� si� przed licznymi nieust�pliwymi d�o�mi, najpierw w jedn� stron�, potem w drug�, lecz nie zdo�a� uciec ani przed nimi, ani przed ci�k� ��t� szat�, sztywn� od z�ota i zielonych nici, dodatkowo obci��on� szlachetnymi kamieniami udaj�cymi oczy smok�w wyhaftowanych na ca�ej jej powierzchni. Poczu� dotkliwy b�l pod ci�arem, mimo i� min�� ju� tydzie� od dnia, w kt�rym odni�s� ran�, a krawcy dalej uparcie wykr�cali mu rami�, by dopasowa� r�kaw.

��Nie jeste� jeszcze got�w?�� zapyta� z niepokojem Hammond, wsuwaj�c g�ow� do pokoju.

Zgani� krawc�w po chi�sku, a Laurence zacisn�� usta, kiedy jeden z nich z przej�cia uk�u� go ig��.

��Przecie� nie jeste�my sp�nieni. Oczekuj� nas o drugiej, prawda?�� zapyta� Laurence i nieopatrznie odwr�ci� si�, �eby spojrze� na zegar, co wywo�a�o gwa�towne protesty z trzech r�nych stron.

��Na audiencj� u cesarza nale�y przyby� wiele godzin wcze�niej, a my musimy by� jeszcze bardziej pedantyczni ni� inni�� odpar� Hammond i podwin�� niebiesk� szat�, by usi��� na sto�ku.�� Na pewno pami�tasz, co masz m�wi� i w jakiej kolejno�ci?

Laurence ponownie pozwoli� si� przeegzaminowa�, dzi�ki czemu przynajmniej przesta� my�le� o tym, jak mu jest niewygodnie. Wreszcie pozwolono mu odej�� i tylko jeszcze jeden z krawc�w pobieg� za nim korytarzem i dokona� ostatnich poprawek w ramionach.

Szczere zeznanie m�odego ksi�cia Miankaia przes�dzi�o spraw�. Okaza�o si�, �e Yongxing obieca� ch�opcu, �e dostanie Niebia�skiego, i zapyta� go, czy chcia�by zosta� cesarzem, chocia� nie wyja�ni�, jak mia�oby si� to dokona�. Poplecznicy Yongxinga ci, kt�rzy uwa�ali, �e nale�y zerwa� kontakty z Zachodem, popadli w nie�ask�, przez co ksi��� Mianning zdominowa� dw�r: w rezultacie nikt ju� nie sprzeciwia� si� adopcji zaproponowanej przez Hammonda. Cesarz zaakceptowa� propozycj�, co dla Chi�czyk�w oznacza�o, �e zarz�dzi� natychmiastowe przeprowadzenie sprawy, wi�c teraz wszystko, co dawniej si� �limaczy�o, przebieg�o w zawrotnym tempie. Jeszcze nawet nie ustalono terminu, a ju� armia s�u��cych Mianninga rozbieg�a si� po jego pa�acu, pakuj�c ich dobytek do pude� i skrzy�.

Cesarz przebywa� w Pa�acu Letnim w Ogrodzie Yuanmingyuan, oddalonym od Pekinu o p� dnia lotu, tak wi�c znale�li si� tam w mig. Ogromne granitowe dziedzi�ce Zakazanego Miasta zamieni�y si� w piek�o za spraw� pal�cego letniego s�o�ca, ale w Yuanmingyuan by�o ca�kiem zno�nie dzi�ki obfitej ro�linno�ci i bardzo zadbanym jeziorom. Laurence wcale si� nie dziwi�, �e cesarz wola� wygodniejsz� rezydencj�.

Tylko Staunton m�g� towarzyszy� Laurence�owi i Hammondowi podczas samej ceremonii adopcji, ale Riley i Granby poprowadzili innych ludzi jako eskort�: oddzia� ten zosta� powi�kszony o licznych stra�nik�w i mandaryn�w, kt�rych u�yczy� im ksi��� Mianning, by zapewni� Laurence�owi odpowiedni� �wit�. Wszyscy opu�cili rozbudowany kompleks, w kt�rym ich zakwaterowano, i rozpocz�li marsz do sali audiencyjnej, gdzie mieli si� spotka� z cesarzem. W ci�gu godziny przeci�li jakie� sze�� strumieni i staw�w, a przewodnicy regularnie ich zatrzymywali, by wskaza� im szczeg�lne atrakcje, wi�c Laurence zacz�� si� obawia�, �e mo�e rzeczywi�cie wyszli za p�no. Jednak w ko�cu dotarli na miejsce i zatrzymali si� na ogrodzonym murem dziedzi�cu, gdzie mieli czeka� na zaproszenie cesarza.

Czas p�yn�� bardzo powoli: coraz bardziej spoceni, siedzieli na rozgrzanym i dusznym dziedzi�cu. Pocz�stowano ich lodami, a tak�e licznymi gor�cymi daniami, kt�re Laurence czul si� zobowi�zany co najmniej spr�bowa�; by�y tam te� miski pe�ne mleka i herbaty, a tak�e prezenty: du�a per�a na z�otym �a�cuchu, bardzo pi�kna, oraz zwoje z chi�skimi dzie�ami literackimi, a dla Temeraire�a z�ocisto-srebrne pochwy na pazury, takie same, jakie czasem wk�ada�a jego matka. Jedynie Temeraire nie przej�� si� upa�em; niezwykle uradowany, od razu przymierzy� pochwy i podziwia�, jak b�yszcz� w s�o�cu, podczas gdy pozostali pogr��ali si� w coraz wi�kszej apatii.

Wreszcie znowu pojawili si� mandaryni i k�aniaj�c si� g��boko, poprowadzili Hammonda, Stauntona i Temeraire�a do �rodka. Wn�trze otwartej sali audiencyjnej ocienia�y lekkie draperie, a zapach brzoskwi� unosi� si� nad misami z owocami. Nie by�o tam �adnych krzese�, jedynie smocze �o�e w g��bi sali, na kt�rym spoczywa� ogromny Niebia�ski, oraz prosty, lecz l�ni�cy palisandrowy tron, na kt�rym zasiada� cesarz.

By� kr�pym m�czyzn�, o szerokiej szcz�ce, zupe�nie niepodobnym do szczup�ego i do�� wymizerowanego Mianninga, i mia� niedu�e w�sy wyr�wnane w k�cikach ust, ani troch� nie siwe, mimo i� zbli�a� si� do pi��dziesi�tki. Ubrany by� we wspania�� ��t� szat�, w odcieniu, kt�ry spotkali jedynie u stra�y przybocznej przed wej�ciem do pa�acu, i wydawa� si� zupe�nie ni� nieskr�powany. Laurence pomy�la�, �e nawet kr�l nie wygl�da� tak niezobowi�zuj�co w urz�dowym stroju, kiedy widzia� go podczas tych paru wizyt.

Cesarz siedzia� ze zmarszczonym czo�em, raczej zamy�lony ni� niezadowolony, i spojrza� na nich wyczekuj�co, gdy weszli. Mianning sta� w�r�d dygnitarzy zebranych po obu stronach tronu i skin�� nieznacznie g�ow�. Laurence wzi�� g��boki oddech i przykl�kn�� ostro�nie na oba kolana, nas�uchuj�c mandaryna, kt�ry sycz�cym szeptem wyznacza� czas pe�nego uk�onu. Nie by�o to specjalnie niewygodne, jako �e pod�og� z wypolerowanego drewna przykryto wspaniale tkanymi dywanami. Pochylaj�c si� za ka�dym razem nad pod�og�, widzia� k�tem oka, �e Hammond i Staunton robi� dok�adnie to samo.

Mimo wszystko by�o to niezgodne z jego natur�, wi�c Laurence ucieszy� si�, gdy m�g� ju� wsta� po oficjalnym uk�onie. Na szcz�cie cesarz nie wykona� �adnego protekcjonalnego gestu, tylko przesta� marszczy� czo�o: napi�cie w sali wyra�nie opad�o. Cesarz wsta� i poprowadzi� Laurence�a do niedu�ego o�tarza ustawionego na wschodniej stronie sali. Laurence zapali� przygotowane kadzid�a i wyrecytowa� formu��, kt�rej wcze�niej uczy� go mozolnie Hammond. Gdy sko�czy�, z ulg� zobaczy�, �e dyplomata lekko skin�� g�ow�, co oznacza�o, �e nie pope�ni� �adnego b��du, a przynajmniej niewybaczalnego.

Jeszcze raz musia� kl�kn��, tym razem przed o�tarzem, co, jak ze wstydem przyzna� w duchu, przysz�o mu �atwiej, cho� bli�sze by�o prawdziwemu blu�nierstwu. Wymamrota� szybko pod nosem Modlitw� Pa�sk�, licz�c na to, �e wyra�nie zademonstrowa�, �e tak naprawd� chce �ama� przykazania. Najgorsze mia� ju� za sob�: teraz wezwano Temeraire�a na dalsz� cz�� ceremonii, podczas kt�rej mieli si� zwi�za� jako towarzysze, a t� przysi�g� Laurence m�g� z�o�y� z lekkim sercem.

Cesarz znowu zasiad� na tronie i przygl�da� si� ceremonii. Pokiwa� g�ow� z aprobat� i skin�� na jednego ze s�u��cych. Natychmiast wniesiono do sali st�, cho� bez krzese�, i ponownie podano lody, a w�adca wypyta� Laurence�a o rodzin�, korzystaj�c z pomocy Hammonda. Cesarz byt zaskoczony, kiedy si� dowiedzia�, �e Laurence nie ma �ony ani dzieci, i z wielk� powag� udzieli� d�ugiego wyk�adu na ten temat, zachowuj�c wielk� powag�, Laurence za� musia� si� zgodzi�, �e zaniedbuje obowi�zki. Uczyni� to bez wi�kszego oporu, poniewa� strasznie si� cieszy�, �e niczego nie zepsu� podczas ceremonii, i nie m�g� si� doczeka� ko�ca audiencji.

Sam Hammond niemal poblad� ze szcz�cia, gdy ju� wyszli, i musia� przystan�� i usi��� na �awce podczas powrotu do kwater. S�u��cy przynie�li mu wod� i wachlowali go, a� wreszcie odzyska� rumie�ce i ruszy� chwiejnie dalej.

��Gratulujꠗ rzek� Staunton, �ciskaj�c d�o� Hammonda, kiedy ju� odprowadzili go do pokoju.�� Nie wstydz� si� przyzna�, �e nie wierzy�em, �e to si� uda.

��Dzi�kuj�, dzi�kujꠗ powtarza� Hammond, g��boko poruszony i ledwo �ywy.

Hammond za�atwi� nie tylko przyj�cie Laurence�a do rodziny cesarskiej, lecz tak�e zgod� na za�o�enie plac�wki dyplomatycznej. Oficjalnie nie by�a to ambasada, lecz praktycznie niczym si� od niej nie r�ni�a, bo Hammond m�g� tam rezydowa� bez ko�ca, na zaproszenie Laurence�a. Nawet kwesti� pok�onu rozwi�zano w spos�b zadowalaj�cy wszystkich: z punktu widzenia Anglik�w Laurence wykona� go nie jako przedstawiciel Korony, lecz jako adoptowany syn, a Chi�czycy cieszyli si�, �e formom grzeczno�ciowym sta�o si� zado��.

��Czy Hammond ci wspomina�, �e za po�rednictwem cesarskiej poczty otrzymali�my ju� kilka przyjaznych list�w od mandaryn�w z Kantonu?�� powiedzia� Staunton do Laurence�a, kiedy stali przed swoimi pokojami.�� Oczywi�cie zgoda cesarza na zniesienie c�a dla brytyjskich statk�w w tym roku oznacza ogromne korzy�ci dla Kompanii, lecz ta postawa b�dzie mia�a jeszcze wi�ksze znaczenie na d�u�sz� met�. Przypuszczam��� Staunton zawaha� si�. Trzyma� ju� d�o� na zas�onie, gotowy wej�� do swojego pokoju.�� Przypuszczam, �e twoje obowi�zki nie pozwoli�yby ci tu zosta�? Nie musz� dodawa�, �e dobrze by by�o, gdyby� by� w Chinach, cho� naturalnie rozumiem, �e w kraju ka�dy smok jest na wag� z�ota.