Wyspa Gont, samotna g�ra wznosz�ca sw�j wierzcho�ek o mil� ponad poziom um�czonego przez sztormy Morza P�nocno-Wschodniego, jest krain� s�awn� z czarnoksi�nik�w. Z miast ukrytych w jej wysokich dolinach i z port�w usadowionych w ciemnych, w�skich zatokach wyszed� ju� niejeden Gontyjczyk, aby s�u�y� w�adcom Archipelagu w ich stolicach jako czarnoksi�nik lub mag albo te� �eby w poszukiwaniu przyg�d w�drowa� ze swoimi czarami od wyspy do wyspy po ca�ym �wiatomorzu.

Powiadaj� niekt�rzy, �e najwi�kszym z nich�� a z pewno�ci� najwi�kszym podr�nikiem�� by� cz�owiek zwany Krogulcem, kt�ry w dniach szczytu swej pot�gi sta� si� zarazem W�adc� Smok�w i Arcymagiem. O �yciu jego opowiadaj� Czyny Geda i liczne pie�ni, ale nasza opowie�� dotyczy czas�w, kiedy nie narodzi�a si� jeszcze jego s�awa, a pie�ni nie zosta�y u�o�one.

Urodzi� si� w odludnej wiosce zwanej Dziesi�� Olch, tkwi�cej wysoko na zboczu g�ry, tam gdzie zaczyna si� Dolina P�nocna. Poni�ej wioski spadaj� ku morzu sko�nymi tarasami pastwiska i grunty orne Doliny, za� inne miasteczka le�� na kr�tych brzegach Rzeki Ar; ponad wiosk� wznosz� si� ju� tylko jeden za drugim poro�ni�te lasem grzbiety g�rskie a� do ska� i �nieg�w na wynios�ych szczytach.

Imi�, kt�re nosi� jako dziecko, Duny, nada�a mu matka; to imi� i �ycie by�o wszystkim, co mog�a mu ofiarowa�, zmar�a bowiem, zanim uko�czy� rok. Ojciec, wiejski kowal br�zownik, by� ponurym milczkiem, a poniewa� z sze�ciu braci Duny�ego, znacznie od niego starszych, jeden po drugim wyprowadza� si� z domu, aby uprawia� ziemi�, �eglowa� po morzu lub pracowa� jako kowal w innych miasteczkach Doliny P�nocnej, nie by�o nikogo, kto by m�g� wychowa� dziecko w atmosferze czu�o�ci.

Duny r�s� dziko jak wybuja�e ziele�� wysoki, zapalczywy ch�opak, krzykliwy, hardy i pe�en gniewu. Wraz z gromadk� innych wiejskich dzieci pasa� kozy na spadzistych ��kach ponad rzecznymi �r�d�ami; a gdy by� ju� wystarczaj�co silny, aby porusza� miechami kowalskimi, ojciec zatrudni� go jako pomocnika w ku�ni, p�ac�c mu szczodrze szturcha�cami i ch�ost�.

Niewiele by�o po�ytku z Duny�ego. Przebywa� zawsze z dala od domu; zapuszcza� si� w g��b lasu, p�ywa� w rozlewiskach Rzeki Ar, bystro tocz�cej swoje zimne wody jak wszystkie gontyjskie rzeki, albo wspina� si� po �lebach i urwiskach ku szczytom ponad lasem, sk�d m�g� widzie� morze, rozleg�y p�nocny ocean, na kt�rym poza Perregaleny nie by�o ju� wysp.

W wiosce mieszka�a siostra jego zmar�ej matki. Troszczy�a si� niegdy� o jego niemowl�ce potrzeby, ale musia�a si� zaj�� swoimi sprawami i odk�d umia� sam o siebie zadba�, nie po�wi�ca�a mu wi�cej uwagi. Kt�rego� dnia jednak, gdy ch�opiec mia� siedem lat i, przez nikogo nie uczony, nic jeszcze nie wiedzia� o umiej�tno�ciach i mocach, jakie istniej� w �wiecie, zdarzy�o mu si� us�ysze�, jak ciotka wykrzykuje jakie� s�owa w stron� kozy, kt�ra wskoczy�a na strzech� chaty i nie chcia�a zej��; zeskoczy�a jednak, gdy ciotka przywo�a�a j� pewnym wierszykiem.

Pas�c nazajutrz d�ugow�ose kozy na ��kach Wysokiego Zbocza, Duny wykrzykn�� w ich stron� zas�yszane s�owa, cho� nie zna� ich zastosowania ani znaczenia i nie wiedzia� nawet, co to za wyrazy:

Ged s�dzi� najpierw, �e jako ucze� wielkiego maga dost�pi od razu wtajemniczenia i od razu osi�gnie bieg�o�� w czarodziejskiej mocy. My�la�, �e b�dzie rozumie� j�zyk zwierz�t i mow� li�ci w lesie, �e swoim s�owem b�dzie porusza� wiatry i nauczy si� przeistacza� siebie w ka�dy kszta�t, w jaki zapragnie; �e by� mo�e obaj z Mistrzem pobiegn� obok siebie pod postaci� jeleni lub pofrun� do Re Albi ponad g�r� na orlich skrzyd�ach.

Ale wcale tak nie by�o. W�drowali najpierw w d� Doliny, a potem coraz bardziej na po�udnie i zach�d naoko�o g�ry, szukaj�c noclegu w ma�ych wioskach albo sp�dzaj�c noc na bezludziu jak ubodzy najemni czarownicy, w�drowni rzemie�lnicy albo �ebracy. Nie wkroczyli w �adn� tajemnicz� dziedzin�. Nic si� nie zdarzy�o. D�bowa laska maga, kt�r� Ged ogl�da� po raz pierwszy z pe�n� entuzjazmu trwog�, by�a tylko grub� lask� do podpierania si� w marszu. Min�y trzy dni i cztery dni, a wci�� jeszcze Ogion nie wypowiedzia� ani jednego zakl�cia w obecno�ci Geda, ani te� nie nauczy� go niczego, o imionach, runach lub czarach.

Mimo �e bardzo ma�om�wny, Ogion by� tak �agodny i spokojny, �e Ged wkr�tce przesta� si� go l�ka�, a dzie� czy dwa p�niej o�mieli� si� ju� na tyle, �e spyta� swego mistrza:

��Kiedy zacznie si� moja nauka, panie?

��Ju� si� zacz�a�� odpowiedzia� Ogion. Zapad�o milczenie, jak gdyby Ged stara� si� powstrzyma� co�, co musia� powiedzie�. Wreszcie powiedzia� to:

��Ale ja si� jeszcze niczego nie nauczy�em!

��Bo nie zda�e� sobie jeszcze sprawy, czego uczꠗ odpar� mag, st�paj�c dalej miarowym, d�ugonogim krokiem po drodze, kt�ra wiod�a przez wysok� prze��cz mi�dzy Ovark i Wiss. Jak wi�kszo�� Gontyjczyk�w, mia� sk�r� �niad�, miedzianobr�zow� o ciemnym odcieniu; by� siwow�osy, szczup�y i �ylasty jak chart, niestrudzony. Odzywa� si� rzadko, jad� ma�o, spa� jeszcze mniej. Wzrok i s�uch mia� bardzo wyostrzone, a na jego twarzy cz�sto pojawia� si� wyraz zas�uchania.

Ged nie odpowiedzia� mu. Nie zawsze jest �atwo odpowiedzie� magowi.

��Chcesz czyni� czary�� powiedzia� Ogion po chwili, krocz�c naprz�d.�� Zbyt wiele wody czerpa�e� z owej studni. Czekaj. Dojrza�o�� to cierpliwo��. Bieg�o�� to cierpliwo�� dziewi�ciokrotna. Co to za ziele przy �cie�ce?

��S�omianka.

��A tamto?

��Nie wiem.

��Czworolistek, tak to nazywaj�.

Ogion przystan��, stawiaj�c ju� przy ro�lince okuty miedzi� koniec swej laski; Ged przyjrza� si� wi�c chwastowi z bliska, oderwa� od niego uschni�ty str�czek i wreszcie, poniewa� Ogion nie powiedzia� nic wi�cej, zapyta�:

��Jaki jest z niego po�ytek, Mistrzu?

���aden, o ile wiem.

Ged trzyma� przez chwil� str�czek, gdy szli dalej, potem odrzuci� go na bok.

��Gdy poznasz czworolistek we wszystkich porach roku, jego korze�, li�� i kwiat, gdy poznasz go po wygl�dzie, zapachu i nasieniu, wtedy b�dziesz m�g� nauczy� si� jego prawdziwego imienia, bo b�dziesz zna� jego istot�: a to wi�cej ni� po�ytek. Ostatecznie, jaki jest po�ytek z ciebie? Albo ze mnie? Czy G�ra Gont jest u�yteczna? Alba Morze Otwarte?�� Ogion maszerowa� dalej chyba z p� mili, po czym odezwa� si� wreszcie:�� Aby s�ysze�, nale�y milcze�.

Ch�opiec nachmurzy� si�. Nie podoba�o mu si�, �e zmuszano go, aby czu� si� jak g�upiec. Zatai� jednak uraz� i zniecierpliwienie; stara� si� by� pos�uszny, tak aby Ogion zgodzi� si� w ko�cu nauczy� go czego�. Albowiem Ged �akn�� nauki, pragn�� posi��� moc. Co prawda zaczyna�o mu si� wydawa�, �e nauczy�by si� wi�cej towarzysz�c jakiemu� zbieraczowi zi� czy wiejskiemu czarownikowi, i gdy okr��aj�c g�r� szli na zach�d w odludne lasy za Wiss, zastanawia� si� coraz bardziej, na czym polega pot�ga i magia tego wielkiego maga Ogiona. Gdy bowiem pada�o, Ogion nie pr�bowa� nawet odegna� ulewy zakl�ciem znanym ka�demu zaklinaczowi pogody. W kraju takim jak Gont czy Enlady, gdzie g�sto od czarownik�w, mo�na nieraz widzie� � chmur� deszczow� b��dz�c� wolno z miejsca na miejsce w r�nych kierunkach, przetaczan� przez jedno zakl�cie ku nast�pnemu, a� wreszcie zostanie wypchni�ta nad morze, gdzie mo�e si� spokojnie wypada�. Natomiast Ogion pozwala� deszczowi pada� tam, gdzie pada�. Znajdowa� grub� jod�� i uk�ada� si� pod ni�. Ged przykuca� w�r�d ociekaj�cych wod� krzak�w, mokry i markotny, zadaj�c sobie pytanie, co za po�ytek z posiadania mocy, je�li jest si� zbyt m�drym, aby z niej korzysta�; �a�owa�, �e nie poszed� terminowa� do owego starego zaklinacza pogody z Doliny, u kt�rego przynajmniej mo�na by�oby spa� w suchym odzieniu. Nie wypowiada� na g�os �adnej ze swych my�li. Nie m�wi ani s�owa. Jego Mistrz u�miecha� si� i w�r�d deszczu zapada� w sen.

Gdy zbli�a� si� Powr�t S�o�ca i pierwsze obfite �niegi zaczyna�y pada� na wy�ynach wyspy Gont, przybyli do Re Albi, miejsca zamieszkania Ogiona. Re Albi to miasteczko na wysokim skalistym grzbiecie Overfell, a nazwa jego oznacza Sokole Gniazdo. Mo�na z niego ujrze� daleko w dole g��bok� przysta� i wie�e Portu Gont oraz statki wp�ywaj�ce i wyp�ywaj�ce ze� pomi�dzy Zbrojnymi Urwiskami, stanowi�cymi wej�cie do zatoki; a daleko na zachodzie daj� si� dostrzec ponad morzem b��kitne wzg�rza wyspy Oran�a, najdalej wysuni�tej na wsch�d spo�r�d Skrytych Wysp.

Dom maga, cho� obszerny i zbudowany z t�gich bali, maj�cy wewn�trz nie palenisko, lecz kominek i dymnik, przypomina� raczej chaty z wioski Dziesi�� Olch: stanowi� ca�y jedn� izb�,, z dobudowan� z jednej strony kom�rk� dla k�z. W zachodniej �cianie izby by�a jakby alkowa, w kt�rej sypia� Ged. Nad jego legowiskiem znajdowa�o si� okno z widokiem na morze, ale najcz�ciej okiennice musia�y by� zamkni�te dla ochrony przed silnymi wichrami, kt�re d�y przez ca�� zim� z zachodu i p�nocy. W mrocznym cieple tego domu Ged sp�dzi� zim�, s�ysz�c na dworze szum deszczu i wiatru albo cisz� padaj�cego �niegu oraz ucz�c si� pisania i czytania Sze�ciuset Run�w Hardyckich. Rad by� bardzo, �e zg��bia t� wiedz�, albowiem bez niej samo tylko zwyczajne uczenie si� na pami�� czar�w i zakl�� nie pozwala nikomu osi�gn�� prawdziwej bieg�o�ci w czarnoksi�stwie. Hardyckie narzecze Archipelagu nie ma wprawdzie w sobie wi�cej magicznej mocy ni� jakikolwiek inny j�zyk ludzki, ale swymi korzeniami si�ga Dawnej Mowy, owego j�zyka, w kt�rym rzeczy nazywa si� ich prawdziwymi imionami; a droga wiod�ca do zrozumienia tej mowy zaczyna si� od run�w, kt�re zapisano, gdy wyspy �wiata wynurzy�y si� po raz pierwszy z morza.

Nie zdarza�y si� jednak �adne cuda ani czary. Przez ca�� zim� nie by�o niczego poza odwracaniem ci�kich stronic Ksi�gi Run�w, poza deszczem i �niegiem; a Ogion wchodzi� do izby, wracaj�c z w��cz�gi po lodowatych lasach albo od dogl�dania k�z, tupa�, aby otrz�sn�� �nieg z but�w, i siada� w milczeniu przy ogniu. I d�ugie, zas�uchane milczenie maga nape�nia�o izb�, nape�nia�o my�li Geda, a� zdawa�o si� czasami, �e zapomnia�, jak brzmi� s�owa; i gdy Ogion odzywa� si� wreszcie, by�o tak, jak gdyby w�a�nie w tym momencie i po raz pierwszy wynalaz� mow�. Mimo to s�owa, kt�re wymawia�, nie dotyczy�y wielkich spraw, a obraca�y si� jedynie wok� prostych rzeczy, chleba i wody, pogody i snu.

Gdy nadesz�a rych�a i pe�na �wiat�a wiosna, Ogion cz�sto wysy�a� Geda na zbieranie zi� na ��kach ponad Re Albi i pozwala� mu zajmowa� si� tym, jak d�ugo mia� ochot�; Ged m�g� swobodnie sp�dza� ca�y dzie� na w�drowaniu brzegiem wezbranych od deszczu potok�w, poprzez las, po wilgotnych zielonych polach, sk�panych w s�o�cu. Za ka�dym razem szed� z rado�ci� i zostawa� na dworze do p�nego wieczora; lecz nie zapomina� ca�kiem i o zio�ach. Wypatrywa� ich, gdy wspina� si�, w��czy�, brn�� przez potoki i zag��bia� si� w g�szcze, i nigdy nie powraca� z pustymi r�kami.

Kiedy� trafi� na ��k� pomi�dzy dwoma strumieniami, gdzie r�s� g�sto kwiat zwany bia�ym �wi�tkiem, a poniewa� kwiecie to jest rzadkie i cenione przez znachor�w, powr�ci� tam nast�pnego dnia. Na ��ce by� ju� kto� inny, dziewczyna, kt�r� zna� z widzenia jako c�rk� starego w�adcy Re Albi. Nie odezwa�by si� do niej, ale dziewczyna podesz�a do� i pozdrowi�a go mi�o:

��Znam ciebie, jeste� Krogulec, ucze� naszego maga. Opowiedz mi o czarach, dobrze?

Patrza� w d� na bia�e kwiaty, kt�re muska�y jej bia�� sp�dnic�, i z pocz�tku, onie�mielony i pochmurny, ledwie odpowiada�. Ona m�wi�a jednak dalej, w otwarty, beztroski i kapry�ny spos�b, kt�ry po trochu pozwoli� mu pozby� si� skr�powania. By�a wysok� dziewczyn� mniej wi�cej w jego wieku, bardzo blad�, o sk�rze niemal bia�ej; jej matka, jak m�wiono w wiosce, pochodzi�a z Osskil czy z innej obcej krainy. W�osy dziewczyny, d�ugie i proste, spada�y jak czarny wodospad. Ged uwa�a�, �e jest bardzo brzydka, ale czu� pragnienie podobania si� jej, zyskania jej podziwu, i pragnienie to narasta�o w nim w trakcie rozmowy. Dziewczyna sk�oni�a go, aby opowiedzia� ca�� histori� swoich sztuczek z mg��, kt�ra pokona�a kargijskich wojownik�w, i s�ucha�a go jak gdyby pe�na zdumienia i podziwu, ale nie pochwali�a ani s�owem a zaraz potem skierowa�a rozmow� na inne tory, pytaj�c:

��Czy potrafisz przywo�ywa� do siebie ptaki i zwierz�ta?

��Potrafiꠗ odpowiedzia� Ged.

Wiedzia�, �e w urwisku nad ��k� kryje si� gniazdo soko�a, i przywo�a� ptaka po imieniu. Sok� przyfrun��, ale nie chcia� usi��� na przegubie Geda, zapewne sp�oszony obecno�ci� dziewczyny. Skwirzy� i bi� powietrze szerokimi pr�gowanymi skrzyd�ami, po czym wzbi� si� w g�r� w podmuchach wiatru.

��Jak si� nazywa ten rodzaj czar�w, kt�ry ka�e przyfrun�� soko�owi?

��Zakl�cie Przywo�ania.

��A czy potrafisz te� przywo�a� do siebie duchy zmar�ych?

Pomy�la� �e tym pytaniem dziewczyna natrz�sa si� z niego, poniewa� sok� nie by� w ca�ej pe�ni pos�uszny jego wezwaniom. Nie zamierza� pozwoli� jej na drwiny.

��M�g�bym, gdybym zechcia��� odpar� spokojnym g�osem.

��Czy przywo�anie ducha nie jest bardzo trudne, bardzo niebezpieczne?

��Trudne, owszem. Niebezpieczne?�� wzruszy� ramionami. Tym razem by� prawie pewien, �e w jej oczach jest podziw.

��A czy umiesz rzuca� uroki mi�osne?

��Do tego nie trzeba wielkiej bieg�o�ci.

��To prawda�� zgodzi�a siꠗ ka�da wiejska czarownica to, umie. A czy potrafisz czyni� czary Przemiany? Czy umiesz odmieni� sw� w�asn� posta�, jak to podobno czyni� czarnoksi�nicy?

Znowu nie by� ca�kiem pewien, czy dziewczyna nie naigrawa si� ze� tym pytaniem, odpowiedzia� wi�c ponownie:

��M�g�bym to zrobi�, gdybym zechcia�.

Zacz�a go usilnie prosi�, aby przeistoczy� si� w cokolwiek zechce�� w jastrz�bia, w byka, w ogie�, w drzewo: Zby� j� kilkoma tajemniczymi s�owami, jakich u�ywa� jego Mistrz, ale nie umia� odm�wi� stanowczo, kiedy zacz�a si� do� przymila�; zreszt� nie wiedzia�, czy sam wierzy w swoje przechwa�ki, czy te� nie. Po�egna� si� z ni� m�wi�c, �e mag, jego mistrz, czeka na niego w domu, nazajutrz za� nie powr�ci� na ��k�. Ale dzie� p�niej przyszed� znowu m�wi�c sobie, �e powinien narwa� wi�cej kwiat�w, p�ki jeszcze kwitn�. Dziewczyna by�a na ��ce; wsp�lnie brn�li na bosaka przez podmok�� traw�, rw�c ci�kie kwiaty bia�ego �wi�tka. �wieci�o wiosenne s�o�ce i dziewczyna rozmawia�a z Gedem weso�o jak pierwsza lepsza m�oda pasterka z jego rodzinnej wsi. Pyta�a go zn�w o czary i s�ucha�a z rozszerzonymi oczyma wszystkiego, co opowiada�, tak �e ponownie zacz�� si� przechwala�. Wtedy spyta�a go, czy nie uczyni�by czaru Przemiany, a gdy pr�bowa� j� zby�, spojrza�a na niego, odgarniaj�c z twarzy czarne w�osy, i powiedzia�a:

��Boisz si� to zrobi�?

��Nie, nie boj� si�.

U�miechn�a si� z odrobin� lekcewa�enia i rzuci�a:

��Jeste� chyba za m�ody.

Tego ju� nie m�g� �cierpie�. Nie powiedzia� wiele, ale postanowi�, �e poka�e jej, co jest wart. Powiedzia� dziewczynie, aby przysz�a jutro znowu na ��k�, je�li ma ochot�, w ten spos�b po�egna� si� z ni� i wr�ci� do domu, w kt�rym jego Mistrza jeszcze nie by�o. Ged podszed� wprost do p�ki i zdj�� z niej dwie Ksi�gi Wiedzy, kt�rych Ogion nigdy jeszcze nie otworzy� w jego obecno�ci.

Poszukiwa� zakl�cia Samoprzemienienia, ale poniewa� czytanie run�w sz�o mu jeszcze wolno i ma�o z tego rozumia�, nie m�g� znale�� tego, czego szuka�. Ksi�gi te by�y bardzo stare. Ogion odziedziczy� je po swoim Mistrzu Helecie Proroku, a Heleth po swoim Mistrzu Magu z Perregalu, i tak dalej wstecz a� do mitycznych czas�w. Pismo by�o drobne i osobliwe; mi�dzy jego wierszami pe�no by�o dopisk�w poczynionych przez liczne r�ce, kt�re teraz wszystkie by�y prochem. Mimo to Ged rozumia� gdzieniegdzie co� z tego, co usi�owa� czyta�, i maj�c wci�� w pami�ci pytania i szyderstwa dziewczyny, zatrzyma� si� na stronicy, kt�ra zawiera�a zakl�cie przywo�uj�ce duchy zmar�ych.

Gdy czyta�, odcyfrowuj�c jeden po drugim runy i znaki, opanowywa�a go trwoga. Utkwi� oczy w stronicy i nie by� w stanie ich podnie��, dop�ki nie przeczyta� ca�ego zakl�cia do ko�ca.

Potem podnosz�c g�ow� ujrza�, �e w domu jest ciemno. Czyta� przed chwil� bez �adnego �wiat�a, w ciemno�ci. Teraz za� nie m�g� odczyta� run�w, gdy spu�ci� wzrok; na ksi�g�. Trwoga wci�� w nim ros�a; nie m�g� wsta� z krzes�a, jak gdyby strach go sp�ta�. By�o mu zimno. Ogl�daj�c si� przez rami� dostrzeg�, �e obok zamkni�tych drzwi co� si� kuli, jaka� bezkszta�tna bry�a cienia ciemniejszego ni� ciemno��. Zdawa�o mu si�, �e cie� si�ga w jego stron�, �e szepcze, �e szeptem co� do niego wo�a; nie m�g� jednak zrozumie� s��w.

Nagle drzwi rozwar�y si� na o�cie�. Pojawi� si� w nich cz�owiek otoczony jaskrawym bia�ym �wiat�em, wielka jasna posta�, kt�ra przem�wi�a g�o�no, gwa�townie i niespodziewanie. Ciemno�� i szept usta�y i rozwia�y si�.

Trwoga opu�ci�a Geda, ale wci�� jeszcze by� �miertelnie wyl�kniony, bowiem to mag Ogion sta� w drzwiach otoczony jasno�ci�, a d�bowa laska w jego d�oni p�on�a bia�ym blaskiem.

Nie m�wi�c ani s�owa, mag przeszed� obok Geda, zapali� lamp� i od�o�y� ksi�gi na p�k�. Potem obr�ci� si� do ch�opca i rzek�:

��Nie wolno ci nigdy u�ywa� tego zakl�cia, chyba �eby ci grozi�a utrata mocy i �ycia. Czy to dla tego zakl�cia otwar�e� ksi�gi?

��Nie, Mistrzu�� wymamrota� ch�opak i pe�en wstydu opowiedzia� Ogionowi, czego i z jakiej przyczyny poszukiwa�.

��Czy nie pami�tasz, co ci m�wi�em�� �e matka tej dziewczyny, ma��onka w�adcy, jest czarodziejk�?

W istocie, Ogion kiedy� to powiedzia�, ale Ged nie zwr�ci� wtedy na to uwagi, cho� od obecnej chwili wiedzia� ju�, �e Ogion nigdy nie m�wi mu niczego, je�li nie ma po temu istotnego powodu.

Sama dziewczyna jest ju� na wp� czarownic�. By� mo�e, to matka przys�a�a j�, aby z tob� porozmawia�a. By� mo�e to ona otwar�a ksi�g� na stronicy, kt�r� czyta�e�. Moce, kt�rym ona s�u�y, nie s� tymi, kt�rym s�u�� ja; nie znam jej zamiar�w, ale wiem, �e nie �yczy mi dobrze. Ged, pos�uchaj mnie teraz. Czy nigdy nie pomy�la�e�, �e tak jak cie� musi otacza� �wiat�o, tak samo niebezpiecze�stwo musi otacza� czarodziejsk� moc? Te czary to nie gra, w kt�r� si� bawimy dla przyjemno�ci albo w�asnej chwa�y. Pomy�l o tym: o tym, �e ka�de s�owo, ka�de dzia�anie naszej sztuki wypowiadamy i wprawiamy w ruch na korzy�� albo dobra, albo z�a. Zanim przem�wisz albo uczynisz cokolwiek, musisz zna� cen�, jak� trzeba zap�aci�!

Zdj�ty wstydem, Ged zakrzykn��:

��Jak�e mam zna� sprawy, skoro mnie niczego nie uczysz? Od czasu gdy �yj� przy tobie, niczego nie zrobi�em, nie zobaczy�em�

��Teraz co� zobaczy�e��� odpar� mag.�� Przy drzwiach, w ciemno�ci, wtedy gdy wszed�em.

Ged milcza�.

Ogion ukl�k�, u�o�y� drwa w kominku i roznieci� ogie�, gdy� w domu by�o zimno. Potem, wci�� kl�cz�c, rzek� swym spokojnym g�osem:

��Ged, m�j m�ody sokole, nikt ci� nie zmusza, aby� przebywa� ze mn� lub mi s�u�y�. Nie ty przyszed�e� do mnie, lecz ja do ciebie. Jeste� bardzo m�ody jak na taki wyb�r, ale nie mog� go uczyni� za ciebie. Je�li sobie �yczysz, wy�l� ci� na wysp� Roke, gdzie nauczaj� wszystkich wysokich kunszt�w. Nauczysz si� ka�dego kunsztu, jakiego si� podejmiesz, gdy� twoja moc jest wielka. Wi�ksza nawet, mam nadziej�, ni� twoja pycha. Zatrzyma�em ci� tu przy sobie, posiadam bowiem to, czego tobie brakuje, ale nie b�d� ci� zatrzymywa� wbrew twej woli. Wybieraj wi�c teraz mi�dzy Re Albi a Roke.

Ged sta� bez s�owa, serce t�uk�o mu si� w piersi. Zd��y� ju� przecie� pokocha� Ogiona, tego wyzbytego gniewu cz�owieka, kt�ry uzdrowi� go dotkni�ciem; kocha� go i a� do tej pory nie wiedzia� o tym. Spojrza� na d�bow� lask� opart� w k�cie przy kominku, przypominaj�c sobie jej blask, kt�ry wyp�oszy� z mroku z�ego ducha, i zat�skni� za tym, aby pozosta� z Ogionem, aby i�� wraz z nim przez lasy w d�ugiej i dalekiej w�dr�wce, ucz�c si� sztuki milczenia. Jednak�e odzywa�y si� w nim inne pragnienia, kt�re nie dawa�y si� uciszy�: ��dza s�awy, ch�� czynu. Ogion rysowa� przed nim d�ug� drog� ku czarodziejskiemu mistrzostwu, powolny marsz bocznymi �cie�kami, podczas gdy on m�g� po�eglowa� z morskim wiatrem wprost na Morze Najg��bsze, na Wysp� M�drc�w, gdzie powietrze roz�wietlaj� czary i gdzie Arcymag przechadza si� po�r�d cud�w.

��Mistrzu�� powiedzia��� pop�yn� na Roke.

Tak wi�c w par� dni p�niej, w s�oneczny wiosenny poranek, Ogion schodzi� wraz z nim spadzist� drog� wiod�c� z Overfell do odleg�ego o pi�tna�cie mil Wielkiego Portu Gont. Tam, przy bramie strze�onej z obu stron przez rze�bione smoki, stra�nicy z miasta Gont na widok maga przykl�kli z obna�onymi mieczami w d�oniach i pozdrowili go. Znali Ogiona i oddawali mu cze�� na rozkaz ksi�cia oraz z w�asnej woli, gdy� dziesi�� lat wstecz Ogion uratowa� miasto przed trz�sieniem ziemi, kt�re mog�o obali� w gruzy wie�e nale��ce do zamo�nych mieszka�c�w i zasypa� lawin� kana� pomi�dzy Zbrojnymi Urwiskami. Ogion przem�wi� wtedy do G�ry Gont, uciszaj�c j�, i u�mierzy� dygocz�ce przepa�cie Overfell, tak jak uspokaja si� przera�one zwierz�. Ged s�ysza� niegdy� opowie�ci o tym zdarzeniu i wspomina� je teraz, widz�c z podziwem, jak uzbrojeni stra�nicy kl�kaj� przed jego �agodnym Mistrzem. Podni�s� wzrok prawie ze strachem na tego cz�owieka, kt�ry powstrzyma� trz�sienie ziemi ale twarz Ogiona by�a �agodna jak zawsze.

Zeszli na nadbrze�e, gdzie Zarz�dca Porta zjawi� si� po�piesznie na przywitanie Ogiona i zapyta�, czym mo�e im s�u�y�. Mag wyja�ni� mu, w czym rzecz, za� Zarz�dca od razu wymieni� maj�cy wyruszy� na Morze Najg��bsze statek, na kt�rego pok�adzie Ged m�g� wyp�yn�� jako pasa�er.

��Lub te� wezm� go jako wywo�ywacza wiatru�� doda��� je�li posiada t� umiej�tno��. Nie maj� na pok�adzie zaklinacza pogody.

��Ch�opak ma troch� wprawy, je�eli chodzi o mg��, ale nie zna si� na wiatrach morskich�� odpowiedzia� mag, k�ad�c lekko d�o� na ramieniu Geda.�� Nie pr�buj �adnych sztuczek z morzem i morskimi wiatrami, Krogulcze; jeste� jeszcze szczurem l�dowym. Jak nazywa si� ten okr�t, Zarz�dco?

���Cie�, p�ynie z Andrad�w do miasta Hort z �adunkiem futer i wyrob�w z ko�ci s�oniowej. To dobry statek, Mistrzu Ogionie.

Twarz, maga pociemnia�a na d�wi�k nazwy statku, ale rzek�:

��Niech tak b�dzie. Oddaj to pismo Prze�o�onemu Szko�y na wyspie Roke, Krogulcze. Pomy�lnych wiatr�w. �egnaj!

To by�o ich ca�e rozstanie. Mag odwr�ci� si� i, krocz�c w g�r� ulicy, odszed� z nadbrze�a. Ged sta� samotnie i spogl�da�� za odchodz�cym Mistrzem.

��Chod� ze mn�, ch�opcze�� odezwa� si� Zarz�dca Portu i poprowadzi� go przez opadaj�ce ku morzu nadbrze�e do tnola, przy kt�rym �Cie� przysposabia� si� do rejsu.

Mog�oby wydawa� si� dziwne, �e na wyspie szeroko�ci pi��dziesi�ciu mil, w wiosce u st�p urwisk wiecznie wpatrzonych w morze, dziecko mo�e dorosn�� do wieku m�skiego nie stan�wszy nigdy w �odzi i ani razu nie zanurzywszy palca w s�onej wodzie�� ale tak bywa. Rolnik, pasterz k�z czy byd�a, my�liwy albo rzemie�lnik�� mieszkaniec l�du patrzy na ocean jak na s�ony, rozko�ysany obszar, kt�ry nie ma z nim w og�le nic wsp�lnego. Wioska oddalana od jego wsi o dwa dni marszu jest obcym krajem, za� wyspa odleg�a o dzie� �eglugi od jego wyspy to ju� tylko legenda, mgliste wzg�rza widoczne za wod�, nie sta�y l�d, po kt�rym on sam st�pa.

Tak te� i dla Geda, kt�ry nigdy dot�d nie zszed� z wy�yn g�rskich, Port Gont by� miejscem gro�nym i cudownym�� wielkie domy i wie�e z ciosanego kamienia, nadbrze�e, na kt�re sk�ada�y si� mola, doki, baseny i miejsca do cumowania, przysta�, gdzie p� setki �odzi i galer ko�ysa�o si� przy brzegu, le�a�o na nim�� do g�ry dnem do naprawy albo sta�o zakotwiczone na redzie ze zwini�tymi �aglami i zamkni�tymi otworami na wios�a, �eglarze pokrzykuj�cy w dziwnych narzeczach, objuczeni robotnicy portowi spiesz�cy pomi�dzy bary�kami, skrzyniami, zwojami lin i u�o�onymi w koz�y wios�ami, brodaci kupcy w podbitych futrem szatach, rozmawiaj�cy p�g�osem i st�paj�cy ostro�nie po �liskich nadbrze�nych kamieniach, rybacy wy�adowuj�cy sw�j po��w, bednarze wyklepuj�cy obr�cze i wal�cy m�otami szkutnicy, i �piewaj�cy sprzedawcy ma���w, i wydzieraj�cy si� �szyprowie, a poza tym wszystkim cicha, ja�niej�ca zatoka. Maj�c oczy, uszy i my�li pe�ne oszo�omienia, Ged zmierza� w �lad za Zarz�dc� Portu do obszernego doku, gdzie przycumowany by� �Cie�; Zarz�dca zaprowadzi� go do kapitana statku.

Nie m�wi�c wiele, kapitan zgodzi� si� zabra� Geda jako pasa�era na wysp� Roke, jako �e prosi� o to sam mag. Zarz�dca Portu zostawi� wi�c ch�opca u niego. Kapitan �Cienia� by� m�czyzn� du�ym i grubym, odzianym w czerwony p�aszcz oblamowany futrem z pe��awi, taki jakie nosz� kupcy z Wysp Andradzkich. Nie spojrza� ani razu na Geda, ale zapyta� go w�adczym g�osem:

��Czy potrafisz zaklina� pogod�, ch�opcze?

��Potrafi�.

��A wywo�ywa� wiatr?

Musia� si� przyzna�, �e nie umie, po czym kapitan przykaza� mu, �eby znalaz� sobie jakie� miejsce na uboczu i nie rusza� si� stamt�d.

Wio�larze wchodzili w�a�nie na pok�ad, gdy� statek mia� wyp�yn�� na red� przed zapadni�ciem zmierzchu i po�eglowa� z odp�ywem, gdy zacznie si� �wit. �adnego miejsca na uboczu nie by�o, ale Ged wspi�� si� jak umia� na obwi�zany linami, przymocowany do pok�adu i przykryty sk�rami �adunek na rufie statku i przylgn�wszy do niego, przygl�da� si� wszystkiemu, co dzia�o si� naoko�o. Na pok�ad wskakiwali wio�larze, silni m�czy�ni o pot�nych ramionach, podczas gdy robotnicy portowi nape�niali dok �oskotem przetaczanych bary�ek z wod�, kt�re ustawiali pod �awami wio�larzy. Kszta�tny statek osiada� nisko, objuczony ci�arem; jednocze�nie, got�w do drogi, ko�ysa� si� lekko na chlupocz�cych przybrze�nych falach. Potem sternik zaj�� miejsce ha rufie, po prawej stronie stewy, czekaj�c ;na kapitana, kt�ry sta� na desce wpuszczonej w spojenie st�pki z dziobnic� wyrze�bion� na kszta�t Starego W�a Andradzkiego. Kapitan pot�nym rykiem wydawa� rozkazy; �Cie� zosta� odcumowany i wyp�yn�� daleko z dok�w, holowany z mozo�em przez dwie �odzie wios�owe. Wtedy ryk szypra oznajmi�: �Otworzy� luki!��� i wysun�y si� ze stukotem wielkie wios�a, po pi�tna�cie z ka�dej burty. Wio�larze pochylali swoje mocne plecy do taktu, wybijanego na b�bnie przez ch�opaka, kt�ry siedzia� na g�rze obok kapitana. Statek sun�� teraz lekko jak mewa wios�uj�ca skrzyd�ami, a szum i harmider miasta usta�y nag�e gdzie� z ty�u. Wp�yn�li w cisz� w�d zatoki, a ponad nimi wznosi� si� wysoki wierzcho�ek G�ry, jak gdyby wisz�cy ponad morzem. ^W p�ytkiej zatoczce po zawietrznej stronie po�udniowego Zbrojnego Urwiska zarzucili kotwic� i stali tam przez noc. Z siedemdziesi�ciu cz�onk�w za�ogi statku niekt�rzy byli, tak jak Ged, bardzo m�odzi, cho� wszyscy odbyli ju� swoje Przej�cie w wiek m�ski. Ch�opcy ci przywo�ali Geda, aby podzieli� si� z nim jad�em i napojem; odnosili si� do� przyja�nie, cho� szorstko i z mn�stwem �art�w i kpinek. Przezwali go oczywi�cie Kozim Pastuchem, bo pochodzi� z Gontu, ale nie pozwalali sobie na wi�cej. Ged by� wysoki i silny jak pi�tnastolatek oraz r�wnie skory do rewan�owania si� dobrym s�owem, jak drwin�; przyj�� si� wi�c w�r�d nich i ju� tej pierwszej nocy zacz�� �y� jak ka�dy z nich, ucz�c si� ich pracy. Odpowiada�o to oficerom statku, na pok�adzie nie by�o bowiem miejsca dla bezczynnych pasa�er�w.

Miejsca ledwie starcza�o dla za�ogi i nie by�o zupe�nie wyg�d na tej pozbawionej ozd�b galerze, zapchanej lud�mi, sprz�tem i �adunkiem; lecz c� znaczy�y wygody dla Geda? Le�a� tej nocy mi�dzy obwi�zanymi powrozem zwojami sk�r z p�nocnych wysp, przygl�da� si� wiosennym gwiazdom ponad wodami portu i ��tym �wiate�kom miasta za ruf�; zasn�� i obudzi� si� znowu, pe�en zachwytu. Przed �witem zacz�� si� odp�yw. Podnie�li kotwic� i wyp�yn�li, wios�uj�c lekko pomi�dzy Zbrojnymi Urwiskami. Gdy wsch�d s�o�ca zarumieni� G�r� Gont za nimi, podnie�li wielki �agiel i pomkn�li po Morzu Gontyjskim w kierunku po�udniowo-zachodnim.

Przep�yn�li z lekkim wiatrem pomi�dzy wyspami Barnisk i Torheven i na drugi dzie� w zasi�gu ich wzroku ukaza� si� Havnor, Wielka Wyspa, serce Archipelagu. Przez trzy dni widzieli na horyzoncie zielone wzg�rza Havnoru, posuwaj�c si� wzd�u� jego wschodniego wybrze�a, ale nie przybijaj�c do brzegu. Wiele lat mia�o jeszcze up�yn��, zanim Ged postawi� stop� na tym l�dzie i zanim ujrza� bia�e wie�e Wielkiego Portu Havnoru, wznosz�ce si� w samym �rodku �wiata.

Stan�li na jedn� noc w Uj�ciu Kember, p�nocnym porcie wyspy Way, nast�pnej nocy zarzucili kotwic� ko�o miasteczka u wej�cia do Zatoki Felkway, nazajutrz za� min�li p�nocny przyl�dek wyspy O i wp�yn�li do Cie�niny Ebavnor. Tam zwin�li �agiel i powios�owali, maj�c stale l�d z obu bok�w, a w zasi�gu g�osu widz�c wci�� inne statki, wielkie i ma�e, nale��ce do bogatych kupc�w i drobnych handlarzy, niekt�re p�yn�ce z Zewn�trznych Rubie�y z egzotycznym �adunkiem po trwaj�cym ca�e lata rejsie, i inne, kt�re przeskakiwa�y jak wr�ble z wyspy na wysp� Morza Najg��bszego. Wyp�ywaj�c z zat�oczonej cie�niny i skr�caj�c na po�udnie, zostawili za ruf� Havnor i po�eglowali pomi�dzy dwiema pi�knymi wyspami, Ark i Hien, upstrzonymi wie�ami i tarasami miast, a potem zacz�li, poprzez deszcz i coraz silniejszy wiatr, przebija� si� Morzem Najg��bszym w stron� wyspy Roke.

W nocy, gdy wiatr poch�odnia� i nasta� sztorm, spu�cili zar�wno �agiel, jak i maszt i nazajutrz przez ca�y dzie� wios�owali. D�ugi statek le�a� pewnie na falach i dzielnie sun�� przed siebie, ale sternik przy d�ugim wio�le sterowym na rufie wpatrywa� si� w deszcz siek�cy morze i nie widzia� nic pr�cz deszczu. P�yn�li na po�udniowy zach�d za wskaz�wk� kompasu, wiedz�c, w jakim kierunku p�yn�, ale nie wiedz�c, przez jakie wody. Ged s�ysza�, jak ludzie m�wi� o mieliznach na p�noc od Roke i Ska�ach Boryiskich na wschodzie; inni utrzymywali, �e statek m�g� prze? ten czas znacznie zboczy� z kursu i zb��dzi� na puste wody na po�udnie od wyspy Kamery. Wiatr wci�� si� nasila�, rozrywaj�c grzbiety wielkich fal w lotne strz�py piany, a oni niezmiennie wios�owali z wiatrem na po�udniowy zach�d. Czas pracy jednej zmiany przy wios�ach zosta� skr�cony, bo robota by�a bardzo ci�ka; m�odszych ch�opak�w posadzono po dwu przy jednym wio�le i Ged wykonywa� swoj� cz�� pracy wraz z innymi, tak jak to czyni�, odk�d opu�cili Gont. Kiedy nie pracowali przy wios�ach, wylewali czerpakami wod�, bowiem ba�wany za�amywa�y si� ca�ym ci�arem na statku. Tak posuwali si� z trudem po�r�d fal, kt�re wiatr p�dzi� jak dymi�ce g�ry, podczas gdy ostry, zimny deszcz siek� plecy wio�larzy, a �oskot b�bna ni�s� si� przez szum sztormu jak bicie serca.

Jeden z m�czyzn podszed�, aby zmieni� Geda �przy wio�le, i pos�a� go do kapitana na dzi�b Woda deszczowa �cieka�a z oblamowania p�aszcza kapitana, ale on minio to sta�, przysadzisty jak beczka wina, na swoim kawa�ku pok�adu; spogl�daj�c z g�ry na Geda, spyta�:

��Czy potrafisz u�mierzy� ten wiatr, ch�opcze?

��Nie, panie.

��Czy znasz si� na sztukach z �elazem?

Chcia� w ten spos�b spyta�, czy Ged m�g�by zmusi� ig�� kompasu, aby wskazywa�a im drog� ku Roke, czyni�c tak, �e magnes kierowa�by si� nie ku p�nocy, ale wedle ich potrzeby. Ta umiej�tno�� jest tajemnic� Mistrz�w Morskich, wi�c Ged zn�w musia� odpowiedzie� przecz�co.

��W takim razie�� rykn�� kapitan przez wiatr i deszcz�� musisz znale�� jaki� statek, kt�ry ci� zabierze na Roke z miasta Hort. Roke jest teraz pewnie na zach�d od nas i tylko czary mog�yby nas tam zaprowadzi� poprzez to morze. Musimy trzyma� kurs na po�udnie.

Gedowi nie spodoba�o si� to, s�ysza� ju� bowiem opowie�ci �eglarzy o mie�cie Hort jako o miejscu pe�nym bezprawia i z�a; chwytano tam cz�sto ludzi i sprzedawano jako niewolnik�w na Po�udniowe Rubie�e. Powr�ciwszy do pracy przy wio�le, ci�gn�� je z ca�ych si� wraz ze swym towarzyszem, krzepkim ch�opakiem z Andrad�w, s�ysza� wybijaj�cy rytm b�ben i widzia� zawieszon� na rufie latarni�, jak hu�ta�a si� i mruga�a, gdy wiatr szarpa� j� na wszystkie strony, udr�czon� plamk� �wiat�a w ch�ostanym przez deszcz zmierzchu. Spogl�da� wci�� na zach�d, tak cz�sto, jak mu na to pozwala� ci�ki rytm ci�gni�cia wios�a. I gdy statek podni�s� si� na wzbieraj�cej wysoko fali, Ged ujrza� przez chwil� nad ciemn�, dymi�c� wod� �wiat�o mi�dzy chmurami, jak gdyby ostatni b�ysk zachodz�cego s�o�ca; ale by�o to jasne �wiat�o, nie czerwone.

Jego s�siad przy wio�le tego nie dostrzeg�, ale Ged zawo�a� na ca�y g�os, �e widzi �wiat�o. Sternik wypatrywa� go teraz przy ka�dym spi�trzeniu si� wielkich fal i dostrzeg� �wiat�o, w chwili gdy Ged ujrza� je znowu, ale odkrzykn��, �e to tylko zachodz�ce s�o�ce. Wtedy Ged zawo�a� jednego z ch�opak�w, kt�ry czerpa� i wylewa� wod�, aby zaj�� na chwil� jego miejsce na �awie, a sam zn�w pobrn�� naprz�d zatarasowanym przej�ciem mi�dzy �awami i, chwytaj�c za rze�biony dzi�b, aby nie zosta� zmytym za burt�, wykrzykn�� do szypra:

��Kapitanie! To �wiat�o na zachodzie to wyspa Roke!

��Nie widzia�em �adnego �wiat�a�� rykn�� szyper, ale w�a�nie gdy to m�wi�, Ged wyrzuci� przed siebie rami� wskazuj�cym ruchem i wszyscy ujrzeli �wiat�o migocz�ce jasno na zachodzie ponad faluj�cym p�dem i tumultem morza.

Nie przez wzgl�d na swego pasa�era, ale aby uratowa� statek przed niebezpiecze�stwem sztormu, kapitan wykrzykn�� natychmiast do sternika, aby bra� kurs, na zach�d, w stron� �wiat�a. Rzek� jednak do Geda:

��Ch�opcze, gadasz niczym Mistrz Morski, ale powiadam ci, je�li wskazujesz nam w tej niepogodzie z�� drog�, wyrzuc� ci� za burt�, aby� sam p�yn�� na Roke!

Zamiast ucieka� przed sztormem, musieli teraz wios�owa� w poprzek kierunku wiatru; by�o to trudne: fale, bij�c w trawersuj�cy statek, spycha�y go wci�� na po�udnie z nowo obranego kursu, rzuca�y statkiem i nape�nia�y go wod�, tote� czerpa� trzeba by�o bez ustanku, a wio�larze musieli uwa�a�, �eby przy bocznym ko�ysaniu statku poci�gni�cia wios�ami nie wynurza�y ich z wody i w ten spos�b nie rzuca�y ich mi�dzy �awy. Pod burzowymi chmurami by�o prawie ciemno, ale od czasu do czasu dostrzegali na zachodzie �wiat�o, do�� wyra�ne, aby bra� na nie kurs, i tak borykali si� dalej. Nareszcie wiatr os�ab� troch� i �wiat�o przed nimi rozros�o si� wszerz. Wios�owali wci��, gdy, jakby przechodz�c przez zas�on�, pomi�dzy jednym a drugim poci�gni�ciem wiose�, przep�yn�li ze strefy sztormu w czyste powietrze, gdzie po�wiata po zachodzie s�o�ca jarzy�a si� na niebie i morzu. Ponad zwie�czonymi pian� falami ujrzeli w niezbyt wielkiej odleg�o�ci wysokie, okr�g�e i zielone wzg�rze, a pod nim miasto, roz�o�one na brzegu zatoczki, w kt�rej sta�y na kotwicy �odzie, wszystkie nieporuszone.

Sternik, wsparty o swoje d�ugie wios�o, pokr�ci� g�ow� i zawo�a�:

��Kapitanie! Czy to prawdziwy l�d, czy sztuczka czarownika?

��Trzymaj kurs, t�pa pa�o! Wios�owa�, wy mi�czaki, synowie niewolnik�w! To Zatoka Thwil i Pag�rek Roke, ka�dy dure� by je pozna�! Wios�owa�!

I tak przy biciu b�bna powios�owali, znu�eni, w g��b zatoki. By�o tam tak cicho, �e mogli s�ysze� g�osy ludzi w mie�cie i d�wi�k dzwonu, a tylko gdzie� hen, daleko, �wist i huk sztormu. Ciemne chmury wisia�y na p�nocy! na wschodzie, na po�udniu, wok� ca�ej wyspy, oddalone o mil� od jej brzeg�w. Ale nad Roke jedna po drugiej wschodzi�y gwiazdy na jasnym i spokojnym niebie.

Ged spa� tej nocy na pok�adzie �Cienia�; wczesnym rankiem rozsta� si� ze swymi pierwszymi w �yciu towarzyszami �eglugi, a oni �yczyli mu powodzenia, wo�aj�c weso�o w �lad za nim, gdy szed� w g�r� portu. Miasteczko Thwil nie jest du�e, jego wysokie domy t�ocz� si� ponad kilkoma spadzistymi, w�skimi uliczkami. Gedowi jednak wydawa�o si� ono wielkim miastem; nie wiedz�c, dok�d p�j��, zapyta� pierwszego napotkanego mieszka�ca Thwil, gdzie mo�na znale�� Prze�o�onego Szko�y na wyspie Rnke. Cz�owiek popatrzy� na� przez chwil� z ukosa i odpar�. �M�drzy nie musz� pyta�, g�upiec pyta na pr�no��� po czyni ruszy� dalej ulic� Ged poszed� pod g�r�, a� wreszcie znalaz� si� na placu obramowanym z trzech stron przez domy o spadzistych �upkowych dachach, a z czwartej przez �cian� wielkiego budynku, kt�rego nieliczne i ma�e okna znajdowa�y si� wy�ej ni� szczyty komin�w na domach: robi�o to wra�enie fortecy lub zamku zbudowanego z pot�nych szarych blok�w kamiennych. Na placu u st�p budynku rozstawione by�y targowe stragany, wok� kt�rych kr�ci�o si� troch� ludzi. Ged zada� swoje pytanie starej kobiecie z koszem pe�nym ma���w, a ona odpar�a: �Nie zawsze mo�na znale�� Prze�o�onego tam, gdzie jest, ale czasem znajduje si� go tam, gdzie go nie ma��� i dalej zachwala�a krzykiem swoje ma��e W wielkim budynku, tu� przy jednym z w�g��w, widnia�y skromne drewniane drzwiczki. Ged podszed� do nich i g�o�no zastuka�. Starcowi, kt�ry otworzy� drzwi, powiedzia�:

��Mam list od maga Ogiona z Gontu do Prze�o�onego Szko�y na tej wyspie. Chc� znale�� Prze�o�onego, ale nie mam ju� zamiaru s�ucha� zagadek i kpin!

��To w�a�nie jest Szko�a�� odpar� starzec �agodnie.�� Jestem od�wiernym. Wejd�, je�li potrafisz.

Ged zrobi� krok naprz�d. Wydawa�o mu si�, �e przeszed� przez pr�g; jednak�e sta� wci�� na chodniku na dworze, tam gdzie przedtem.

Raz jeszcze uczyni� krok naprz�d i raz jeszcze pozosta� przed drzwiami. Od�wierny, stoj�c wewn�trz, przygl�da� mu si� �agodnymi oczyma.

Ged by� nie tyle zmieszany, co w�ciek�y, bo wygl�da�o to na dalsze naigrawanie si� z niego. G�osem i gestem uczyni� zakl�cie Otwierania, kt�rego kiedy�, dawno temu, nauczy�a go ciotka; z ca�ego jej zasobu urok�w ten by� najcenniejszy i Ged wykona� go teraz jak nale�y. Lecz by�a to sztuczka wiejskiej czarownicy i moc, kt�ra ogarnia�a to wej�cie, pozosta�a nieporuszona.

Kiedy zakl�cie zawiod�o, Ged sta� d�ug� chwil� na chodniku. Wreszcie spojrza� na starca, kt�ry czeka� w �rodku.

��Nie mog� wej�栗 powiedzia� niech�tnie�� chyba �e mi pomo�esz.

Od�wierny odpowiedzia�:

��Wym�w swoje imi�.

Ged zn�w sta� przez chwil� bez ruchu; albowiem m�czyzna nigdy nie wymawia g�o�no swego imienia, dop�ki nie wchodzi w gr� co� wi�cej ni� zagro�enie jego �ycia.

��Jestem Ged�� powiedzia� g�o�no. Potem, robi�c krok naprz�d, wszed� w otwarte drzwi. Zdawa�o mu si� tylko, �e cho� �wiat�o mia� za sob�, cie� pod��aj�c za nim, k�ad� si� z ty�u.

Zobaczy� te�, gdy si� obejrza�, �e odrzwia, przez kt�re wszed�, nie by�y ze zwyk�ego drewna, jak przedtem my�la�, ale z ko�ci s�oniowej pozbawionej spoin czy styk�w; wyrzezano je, jak si� p�niej dowiedzia�, z z�ba Wielkiego Smoka. Drzwi, kt�re starzec za nim zamkn��, by�y z polerowanego rogu, przez kt�ry m�tnie prze�wieca�o �wiat�o dzienne, a na ich wewn�trznej p�aszczy�nie wyrze�bione by�o Tysi�clistne Drzewo.

��Witaj w tym domu, ch�opcze.�� rzek� od�wierny i, ni� m�wi�c nic wi�cej, poprowadzi� go przez przedsionki i korytarze na otwarty dziedziniec daleko w g��bi budynku. Dziedziniec by� po cz�ci wy�o�ony kamieniem, lecz nie mia� dachu; na trawniku pod m�odymi drzewkami szemra�a w s�o�cu fontanna. Tutaj Ged czeka� samotnie przez jaki� czas. Sta� bez ruchu i serce bi�o mu mocno, zdawa�o mu si� bowiem, �e czuje dzia�aj�ce niewidocznie wok� niego istoty i moce, i wiedzia�, �e dom ten zbudowano nie tylko z kamienia, ale i z magii mocniejszej ni� kamie�. Sta� w najskrytszym pomieszczeniu Domu M�drc�w i pomieszczenie to otwiera�o si� ku niebu. Wtedy nagle zda� sobie spraw�, �e jaki� ubrany na bia�o cz�owiek obserwuje go przez spadaj�c� wod� fontanny.

Gdy ich oczy si� spotka�y, jaki� ptak za�piewa� g�o�ne w ga��ziach drzewa. W tym momencie Ged zrozumia� �piew ptaka, j�zyk wody spadaj�cej do zbiornika fontanny, kszta�t chmury, pocz�tek i koniec wiatru poruszaj�cego li��mi: wyda�o mu si�, �e on sam jest s�owem wypowiedzianym przez blask s�o�ca.

Potem �w moment min��; i Ged, i �wiat byli tacy sami jak przedtem albo prawie tacy sami. Post�pi� naprz�d, aby ukl�kn�� przed Arcymagiem i wr�czy� mu list napisany przez Ogiona.

Arcymag Nemmerle, Prze�o�ony z Roke, by� stary, starszy�� powiadano�� ni� jakikolwiek �yj�cy wtedy cz�owiek. Jego g�os dr�a� jak g�os ptaka, gdy odezwa� si�, witaj�c �yczliwie Geda. W�osy, broda i szata Arcymaga by�y bia�e; sprawia� wra�enie, jak gdyby powolne dzia�anie lat wyp�uka�o ze� ca�� ciemno�� i ci�ar, tak i� sta� si� bia�y i lekki jak unoszone przez morze drewno, kt�re sto lat ko�ysa�o si� na falach.

��Mam stare oczy, nie mog� przeczyta�, co pisze tw�j Mistrz�� powiedzia� dr��cym g�osem.�� Przeczytaj mi ten list, ch�opcze.

Ged odcyfrowa� wi�c i przeczyta� na g�os pismo, kt�re z�o�one by�o z run�w hardyckich i oznajmia�o tylko tyle: �Nemmerle, Panie m�j! Posy�am ci kogo�, kto b�dzie najwi�kszym z czarownik�w gontyjskich, je�li �wist wiatru m�wi prawd�. List by� podpisany przez Ogiona, ale nie jego prawdziwym imieniem, kt�rego Ged nigdy dot�d nie pozna�, lecz runem Ogiona, Zamkni�tymi Ustami.

��Przys�a� ci� tutaj ten, kto utrzymuje w ryzach trz�sienia ziemi, b�d� przeto podw�jnie pozdrowiony. M�ody Ogion by� bliski memu sercu, gdy przyby� tu z wyspy Gont. Opowiedz mi teraz o morzach i o dziwach twej podr�y, ch�opcze.

��Nie najgorsza podr�, panie, je�li nie liczy� wczorajszego sztormu.

��Jaki statek przywi�z� ci� tutaj?

���Cie�, wioz�cy towary z Andrad�w.

��Czyja wola ci� tu przys�a�a?

��Moja w�asna.

Arcymag spojrza� na Geda i odwr�ci� wzrok; zacz�� m�wi� j�zykiem niezrozumia�ym dla Geda, mamrocz�c tak, jak czyni to bardzo stary cz�owiek, kt�rego rozum b��ka si� po�r�d lat i wysp. Mimo to w jego mamrotaniu dawa�y si� rozr�ni� s�owa m�wi�ce o tym samym, o czym �piewa� ptak i o czym m�wi�a spadaj�ca woda. Arcymag nie wypowiada� �adnego zakl�cia, a jednak by�a w jego g�osie moc, kt�ra tak bardzo poruszy�a dusz� Geda, �e ch�opiec czu� si� oszo�omiony i przez moment zdawa�o mu si�, i� widzi siebie stoj�cego w dziwnym rozleg�ym pustkowiu; samego po�r�d cieni. A jednak przez ca�y czas znajdowa� si� na rozs�onecznionym dziedzi�cu i s�ysza� plusk fontanny.

Wielki czarny ptak, kruk z Osskil, podszed� do nich, drepcz�c po kamiennym tarasie i po trawie. Zbli�y� si� do r�bka szaty Arcymaga i sta� tam, ca�y czarny, z dziobem jak sztylet i agatowymi oczyma wpatrzonymi z ukosa w Geda. Dziobn�� trzy razy w bia�� lask�, kt�r� podpiera� si� Nemmerle, i stary czarnoksi�nik przerwa� swoje mamrotanie i u�miechn�� si�.

��Pobiegaj sobie i pobaw si�, ch�opcze�� powiedzia� wreszcie jak do ma�ego dziecka.

Ged przykl�k� zn�w przed nim na jedno kolano. Gdy si� podni�s�, Arcymag ju� znik�. Tylko kruk sta� nadal, przygl�daj�c si� Gedowi, z dziobem wyci�gni�tym, jakby chcia� dziobn�� lask�, kt�ra znik�a.

Wtem kruk przem�wi�; odezwa� si� mow�, kt�ra wedle przypuszcze� Geda mog�a by� j�zykiem Osskil.

��Terrenon ussbuk!�� wykraka�.�� Terrenon ussbuk orrek!�� I odmaszerowa� wynio�le, tak jak przyby�.

Ged odwr�ci� si�, aby opu�ci� dziedziniec; zastanawia� si�, dok�d powinien p�j��. Pod arkad� natkn�� si� na wysokiego m�odzie�ca, kt�ry pozdrowi� go bardzo grzecznie chyl�c g�ow�:

��Jestem Jasper, syn Enwita z Ksi�stwa Eolg na wyspie Havnor. Jestem dzi� na twe us�ugi; mam ci pokaza� ca�y Wielki Dom i odpowiedzie�, na ile potrafi�, na twe pytania. Jak mam ci� zwa�, m�j panie?

Gedowi, wie�niakowi z g�r, kt�ry nigdy przedtem nie przebywa� w�r�d syn�w bogatych kupc�w i pan�w wielkiego rodu, wydawa�o si�, �e ten ch�opak kpi z niego swoimi �us�ugami�, swoim �m�j panie�, swoimi uk�onami i szuraniem nogami. Odpar� kr�tko:

��Nazywaj� mnie Krogulcem.

Tamten odczeka� chwil�, jak gdyby spodziewaj�c si� jakiej� uk�adniejszej odpowiedzi; nie otrzymawszy �adnej, wyprostowa� si� troch� i odchyli�. By� dwa lub trzy lata starszy od Geda, bardzo wysoki; nosi� si� i porusza� ze sztywn� gracj�, przybieraj�c (jak s�dzi� Ged) pozy tancerza. Mia� na sobie szary p�aszcz z odrzuconym w ty� ko�nierzem. Pierwszym pomieszczeniem, do kt�rego zaprowadzi� Geda, by�a garderoba, gdzie jako ucze� Szko�y, Ged m�g� znale�� dla siebie podobny p�aszcz na swoj� miar�, a tak�e wszelk� inn� odzie�, jakiej by potrzebowa�. Wdzia� wybrany przez siebie ciemnoszary p�aszcz, a Jasper powiedzia�:

��Teraz jeste� jednym z nas.

Jasper mia� zwyczaj przy m�wieniu ledwie widocznie si� u�miecha�, w spos�b, kt�ry sprawia�, �e Ged doszukiwa� si� w jego uprzejmych s�owach ukrytej drwiny.

��Czy to szaty czyni� z nas mag�w?�� odpar� ponuro.

��Nie�� odpowiedzia� starszy ch�opak.�� Cho� s�ysza�em, �e dobre wychowanie czyni z nas ludzi. Dok�d teraz?

��Dok�d zechcesz. Nie �znam tego domu.

Jasper powi�d� go korytarzami Wielkiego Domu, pokazuj�c mu otwarte podw�rce i kryte dachem sale, Komnat� P�ek, gdzie przechowywano ksi�gi wiedzy i tomy run�w, wielk� Sal� Kominkow�, w kt�rej ca�a Szko�a gromadzi�a si� w dni �wi�teczne, i wreszcie na g�rze, w wie�ach i na poddaszach, ma�e cele, gdzie spali uczniowie i mistrzowie. Cela Geda znajdowa�a si� w Wie�y Po�udniowej; mia�a okno wygl�daj�ce w d�, na spadaj�ce ku morzu strome dachy miasteczka Thwil. Podobnie jak inne sypialnie, cela by�a pozbawiona mebli, je�li nie liczy� siennika w k�cie.

���yjemy tu bardzo skromnie�� powiedzia� Jasper.�� Ale spodziewam si�, �e nie b�dzie ci to przeszkadza�.

��Jestem do tego przyzwyczajony.�� l zaraz, pr�buj�c dor�wna� temu uprzejmemu i wynios�emu m�odzie�cowi, Ged doda�:�� Ty� chyba nie by� przyzwyczajony, kiedy zjawi�e� si� tu po raz pierwszy.

Jasper spojrza� na niego, a jego spojrzenie m�wi�o baz s��w: �C� ty w og�le mo�esz wiedzie� o tym, do czego ja, syn W�adcy Ksi�stwa Eolg na wyspie Havnor, jestem czy te� nie jestem przyzwyczajony?� To co Jasper rzek� na g�os, brzmia�o po prostu:

��Chod� dalej t�dy.

Gdy byli na pi�trze, zabrzmia� gong, zeszli wi�c na d�, aby spo�y� po�udniowy posi�ek przy D�ugim Stole w refektarzu, wraz z setk� lub. wi�cej ch�opc�w i m�odzie�c�w. Ka�dy obs�ugiwa� si� sam, �artuj�c z kucharzami przez wychodz�ce na refektarz okienka kuchni, �aduj�c na sw�j talerz jedzenie z wielkich mis paruj�cych na parapetach, siadaj�c, gdzie si� komu podoba�o, przy D�ugim Stole.

��M�wi siꠗ powiedzia� Gedowi Jasper�� �e cho�by nie wiem ilu siad�o przy tym stole, pozostaje zawsze dosy� miejsca.

Z pewno�ci� by�o tu do�� miejsca zar�wno dla licznych ha�a�liwych, gadaj�cych i jedz�cych obficie grup ch�opc�w, jak i dla starszych, ubranych w srebrne p�aszcze spi�te srebrn� klamr� pod szyj�, kt�rzy siedzieli spokojnie, parami lub pojedynczo, z powa�nymi, zadumanymi twarzami, jak gdyby mieli wiele do przemy�lenia. Jasper i Ged usiedli wraz z kr�pym ch�opakiem imieniem Vetch, kt�ry po przedstawieniu si� nie powiedzia� nic wi�cej, a tylko z zapa�em pakowa� sobie jedzenie do ust. Mia� akcent ze Wschodnich Rubie�y i by� ciemnosk�ry, nie czerwonobr�zowy, jak Ged i Jasper oraz wi�kszo�� mieszka�c�w Archipelagu, lecz ciemnobr�zowy. By� to prosty ch�opak i jego obyczajom brakowa�o ogl�dy. Posarka� troch� na obiad, kiedy sko�czy� je��, ale potem zwracaj�c si� do Geda rzek�:

��Przynajmniej nie jest to z�udzenie jak tyle rzeczy tutaj naoko�o: trzyma si� to �eber.

Ged nie wiedzia�, co Vetch mia� na my�li, ale poczu� do niego niejak� sympati� i rad by�, kiedy po posi�ku Vetch zosta� z nimi.

Zeszli do miasta, aby Ged m�g� si� w nim zorientowa�. Uliczki Thwil by�y wprawdzie nieliczne i kr�tkie, ale kr�ci�y si� i wi�y dziwacznie pomi�dzy domami o wysokich dachach, tote� �atwo by�o zgubi� drog�. By�o to dziwne miasto i dziwni byli te� jego mieszka�cy, rybacy, robotnicy i rzemie�lnicy niczym si� nie wyr�niaj�cy, ale tak przyzwyczajeni do czar�w, kt�re s� na porz�dku dziennym na Wyspie M�drc�w, �e sami zdawali si� na wp� czarownikami. Rozmawiali (jak si� ju� Ged wcze�niej przekona�) zagadkami i �aden z nich nie mrugn��by okiem, gdyby ujrza� ch�opca przemieniaj�cego si� w ryb� albo dom wzlatuj�cy w powietrze, ale wiedz�c, �e to tylko figiel uczniaka, dalej �ata�by buty albo sieka� baranin� nieporuszony.

Mijaj�c Tylne Drzwi i id�c przez ogrody dooko�a Wielkiego Domu, trzej ch�opcy przeszli nast�pnie po drewnianym mo�cie ponad czystym nurtem Thwilburn i maszerowali dalej na p�noc pomi�dzy �askami i pastwiskami. �cie�ka wi�a si� i pi�a w g�r�. Mijali d�browy, w kt�rych mimo ca�ej jasno�ci s�o�ca le�a�y g�ste cienie. By� jeden zagajnik, niezbyt daleko po lewej stronie, kt�rego Ged ani razu nie m�g� ujrze� ca�kiem wyra�nie. �cie�ka nigdy do tego gaju nie dochodzi�a, cho� wci�� zdawa�o si�, �e zaraz do� zaprowadzi. Ged nie potrafi� nawet rozpozna� gatunku drzew. Yetch widz�c, jak Ged si� wpatruje, powiedzia� �agodnie:

��To Wewn�trzny Gaj. Nie mo�emy do siego wej�� na razie�

Na gor�cych, sk�panych w s�o�cu pastwiskach kwit�y ��te kwiaty.

��Iskiernik�� powiedzia� Jasper.�� Ro�nie tam, gdzie wiatr rzuci� popio�y p�on�cego Hien, gdy Erreth-Akbe obroni� Skryte Wyspy przed Ognistym W�adc�.�� Dmuchn�� w wyschni�t� koron� kwiatu i oderwane nasiona wzbi�y si� z wiatrem, szybuj�c w s�o�cu jak ogniste iskry.

�cie�ka powiod�a ich w g�r�, okr��aj�c podn�e wielkiego zielonego wzg�rza, kr�g�ego i pozbawionego drzew, wzg�rza, kt�re Ged widzia� ze statku, gdy wp�ywali na zakl�te wody wyspy Roke. Na zboczu Jasper przystan��.

��W domu na Havnor s�ysza�em wiele o gontyjskiej sztuce czarnoksi�skiej i zawsze j� chwalono, tote� czeka�em d�ugi czas, aby zobaczy�, na czym polega. Teraz mamy tu Gon ty je�yka i stoimy na stokach Pag�rka Rfeke, kt�rego korzenie zag��biaj� si� a� do �rodka ziemi. Wszystkie czary maj� tu szczeg�ln� moc. Uczy� dla nas jak�� sztuczk�, Krogulcze. Poka� nam sw�j styl.

Ged, zmieszany i zaskoczony, milcza�.

��P�niej Jasper�� rzek� prosto Veteh.�� Daj mu na razie spok�j.

��Posiada albo umiej�tno�ci, albo moc, inaczej od�wierny nie wpu�ci�by go. Czemu nie mia�by nam tego pokaza�, r�wnie dobrze teraz jak p�niej? Prawda, Krogulcze?

��Posiadam i umiej�tno��, i moc�� powiedzia� Ged.�� Poka� mi, o jakich rzeczach m�wisz.

��O z�udzeniach oczywi�cie�� o sztuczkach, grze pozor�w. Na przyk�ad o tym!

Wskazuj�c palcem, Jasper wym�wi� par� dziwnych s��w i tam gdzie wskazywa�, na zboczu wzg�rza, pociek�a pomi�dzy zielonymi trawami niteczka wody; po chwili uros�a i ju� tryska�o �r�d�o, a woda zacz�a sp�ywa� ze wzg�rza wartkim strumieniem. Ged zanurzy� r�k� w nurt i poczu� wilgo�, napi� si� wody i poczu� jej ch��d. Mimo to jednak woda nie gasi�a pragnienia: by�a tylko z�udzeniem. Jasper za pomoc� innego s�owa zatrzyma� wod� i w s�o�cu zafalowa�a sucha trawa.

��Teraz ty, Yetch�� powiedzia� ze swoim ch�odnym u�miechem.

Yetch podrapa� si� w g�ow� i spojrza� pos�pnie, ale wzi�� w d�o� grudk� ziemi i zacz�� �piewa� nad ni� niemelodyjnie, urabiaj�c j� swymi ciemnymi palcami, kszta�tuj�c j�, ugniataj�c, wyg�adzaj�c; i nagle grudka sta�a si� ma�ym stworzeniem, jakby trzmielem czy w�ochat� much�, kt�ra ulecia�a z bzykiem nad Pag�rek Roke i znik�a.

Ged sta� zapatrzony i zbity z tropu. C� on zna� opr�cz pospolitych wiejskich guse�, zakl�� przywo�uj�cych kozy, lecz�cych brodawki, przesuwaj�cych ci�ary albo naprawiaj�cych garnki?

��Ja nie robi� �adnych sztuczek w tym rodzaju�� rzek�. By�a to wystarczaj�ca odpowied� dla Yetcha, kt�ry chcia� ju� przyst�pi� do dalszej zabawy, ale Jasper zapyta�:

��Dlaczego nie?

��Czary to nie zabawa. My, Gontyjczycy, nie czynimy ich dla przyjemno�ci ani dla pochwa�y�� odpar� Ged hardo.

��Po co zatem je czynicie?�� dopytywa� si� Jasper.�� Dla pieni�dzy?

��Nie!��� Ale nie umia� wymy�li� jakiej� innej odpowiedzi, kt�ra ukry�aby jego niewiedz� i ocali�a dum�. Jasper za�mia� si�, nie trac�c humoru, i ruszy� dalej, prowadz�c ich wok� Pag�rka Roke. I Ged poszed� za nim, markotny i z uraz� w sercu, wiedz�c, �e zachowa� si� jak g�upiec, i wini�c za to Jaspera.

Tej nocy, gdy le�a� owini�ty w p�aszcz na sienniku w swojej zimnej, nie o�wietlonej kamiennej celi, w zupe�nej ciszy Wielkiego Domu na Roke, osobliwo�� tego miejsca i my�l o wszystkich zakl�ciach i czarach, kt�re tu czyniono, pocz�a stopniowo opanowywa� go i n�ka�. Otacza�a go ciemno��, wype�nia� go l�k. Pragn�� by� gdziekolwiek, byle nie na Roke. Ale do drzwi celi podszed� Vetch z ma�� niebieskaw� kul� b��dnego ognika, kt�ra unosi�a si� nad jego g�ow� i o�wietla�a mu drog�, i spyta�, czy mo�e wej�� i chwil� porozmawia�. Wypytywa� Geda o wysp� Gont, a potem m�wi� z czu�o�ci� o swoich rodzinnych wyspach na Wschodnich Rubie�ach, opowiadaj�c, jak dym z wiejskich palenisk snuje si� wieczorem ponad spokojnym morzem, pomi�dzy wysepkami o zabawnych nazwach: Korp, Kopp i Holp, Yenway i Yemish, Iffish, Koppish i Sneg. Kiedy szkicowa� palcem zarysy tych l�d�w na kamieniach posadzki, aby pokaza� Gedowi ich po�o�enie, linie, kt�re rysowa�, �wieci�y blado przez chwil�, jakby na-Kre�lone srebrnym pr�cikiem, po czym gas�y. Vetch przebywa� w szkole trzy lata i wkr�tce mia� by� pasowany na czarownika: wykonywaniu pomniejszych sztuk magicznych po�wi�ca� niewiele wi�cej uwagi, ni� ptak po�wi�ca lataniu. Posiad� przy tym jeszcze wi�ksz�, nie wyuczon� umiej�tno��: by�a ni� sztuka dobroci. Tej nocy, odt�d ju� na zawsze, ofiarowa� Gedowi swoj� przyja��, niezawodn� i szczer� przyja��, kt�rej Ged nie m�g� si� oprze� i kt�r� musia� odwzajemni�.

A jednak Yetch by� tak samo przyjazny wobec Jaspera, kt�ry o�mieszy� Geda owego pierwszego dnia na Pag�rku Roke. Ged nie zapomnia� o tym, podobnie chyba jak Jasper, kt�ry zawsze zwraca� si� do niego uprzejmym tonem i z drwi�cym u�miechem. Ambicja Geda nie cierpia�a lekcewa�enia i nie zadowala�a si� byle czym. Poprzysi�g�, �e udowodni Jasperowi i ca�ej reszcie ch�opak�w, pomi�dzy kt�rymi Jasper by� kim� w rodzaju przyw�dcy, jak wielka jest naprawd� jego moc�� kt�rego� dnia. Albowiem �aden z nich, mimo wszystkich ich sprytnych sztuczek, nie ocali� wsi za pomoc� czar�w. O �adnym z nich nie napisa� Ogion, �e b�dzie najwi�kszym czarownikiem gontyjskim.

Tak podsycaj�c swoj� dum�, skoncentrowa� ca�� si�� woli na pracy, kt�r� mu wyznaczono, na lekcjach, na kunsztach, opowie�ciach i umiej�tno�ciach, kt�rych nauczali przyodziani w szare p�aszcze mistrzowie z Roke, zwani Dziewi�cioma Mistrzami.

Przez cz�� ka�dego dnia uczy� si� u Mistrza Pie�ni, gdzie poznawa� Czyny Bohater�w i Pie�ni M�dro�ci, poczynaj�c od najstarszej ze wszystkich pie�ni, Stworzenia Ea. Potem wraz z tuzinem innych ch�opak�w �wiczy� u Mistrza Wiatr�w sztuki zwi�zane z wiatrem i pogod�. Wiosn� i wczesnym latem sp�dzali ca�e dnie w Zatoce Roke na pok�adzie lekkich jednomasztowc�w, �wicz�c sterowanie za pomoc� s�owa, u�mierzanie fal, zaklinanie wiatru naturalnego i wywo�ywanie magicznego. S� to umiej�tno�ci bardzo zawi�e; Ged nieraz obrywa� po g�owie rozhu�tan�, rej�, gdy ��d�, w kt�rej si� znajdowa�, stawa�a d�ba w wietrze nagle dmuchaj�cym wstecz lub gdy zderza�a si� z inn� �odzi�, cho� mia�a na �eglowanie ca�� zatok�, albo te� gdy wszyscy trzej Ch�opcy w jego �agl�wce znajdowali si� nieoczekiwanie po szyj� w wodzie, poniewa� na ��d� spada�a ogromna, niechc�cy wywo�ana fala. By�y te� inne dni, spokojniejsze wyprawy na l�dzie, z Mistrzem Zi�, kt�ry opowiada� im o w�a�ciwo�ciach wszystkiego, co ro�nie; a Mistrz Sztuk naucza� sztuczek magicznych, kuglarstwa i pomniejszych sztuk Przemieniania.

We wszystkich tych dziedzinach nauki Ged okazywa� swoj� poj�tno��; po miesi�cu prze�ciga� ju� ch�opak�w, kt�rzy przebywali w szkole o rok d�u�ej. Szczeg�lnie sztuczki iluzyjne przychodzi�y mu tak �atwo, �e zdawa�o si�, i� urodzi� si� ju� z ich znajomo�ci� i teraz musia� je sobie tylko przypomnie�. Mistrz Sztuk by� �agodnym i niefrasobliwym starcem, znajduj�cym niesko�czon� uciech� w dowcipie i pi�knie kunszt�w, kt�rych uczy�; Ged wkr�tce nie czu� ju� przed nim l�ku, ale zapytywa� go o to czy tamto zakl�cie, a. Mistrz zawsze u�miecha� si� i pokazywa�, czego sobie Ged �yczy�. Pewnego dnia jednak, my�l�c stale o tym, aby wreszcie zawstydzi� Jaspera, Ged zwr�ci� si� do Mistrza, gdy przebywali na Podw�rcu Pozor�w:

��Panie, wszystkie te czary s� prawie takie same; znaj�c jeden, zna si� wszystkie. I gdy tylko dzia�anie uroku ustaje, z�udzenie znika. Je�li za� teraz zrobi� z kamyka diament�� i zrobi� to przy pomocy zakl�cia i szybkiego ruchu nadgarstka�� co mam uczyni�, aby zmusi� ten diament do pozostania diamentem? W jaki spos�b mo�na unieruchomi� czar Przemiany i doprowadzi� go do ko�ca?

Mistrz Sztuk spojrza� na klejnot b�yszcz�cy na d�oni Geda, jasny jak zdobycz wyniesiona ze smoczego skarbca. Stary Mistrz mrukn�� jedno s�owo: Tolk�� i na d�oni le�a� zn�w kamyk, nie drogi kamie�, ale chropawy, szary okruch ska�y. Mistrz wzi�� go i po�o�y� na swojej d�oni.

��To jest ska�a; tolk w Prawdziwej Mowie�� powiedzia�, podnosz�c na Geda �agodne oczy.�� Okruch kamienia, z kt�rego sk�ada si� wyspa Roke, male�ki od�amek suchego l�du, na kt�rym �yj� ludzie. Jest samym sob�. Jest cz�ci� �wiata. Dzi�ki Z�udnej Przemianie mo�esz sprawi�, aby wygl�da� jak diament�� albo kwiat, albo mucha, albo oko, albo p�omie񅠗 Kamie� b�yskawicznie zmienia� postacie, gdy Mistrz je wymienia�, a� wreszcie powr�ci� do postaci kamienia.�� Ale to tylko pozory. Z�udzenie mami zmys�y patrz�cego;, ka�e mu widzie�, s�ysze� i czu�, �e rzecz si� zmieni�a� Nie zmienia jednak samej rzeczy. Aby zmieni� t� ska�� w diament, musisz zmieni� jej prawdziwe imi�. A uczyni� to, m�j synu, nawet wobec tak ma�ego u�amka �wiata, oznacza zmieni� �wiat. To da si� zrobi�. Tak jest, to si� da zrobi�. Jest to sztuka Mistrza.

Przemian i nauczysz si� jej, gdy b�dziesz got�w do jej poznania. Ale nie wolno ci zmienia� ani jednej rzeczy, ani jednego kamyka, ani jednego ziarnka piasku, dop�ki nie b�dziesz wiedzia�, jakie dobro i z�o wywo�a ten czyn. �wiat jest w R�wnowadze. Czarodziejska moc Przemieniania i Przywo�ywania mo�e zak��ci� r�wnowag� �wiata. Niebezpieczna to moc. Najbardziej ryzykowna. Musi by� poprzedzona wiedz� i s�u�y� potrzebie. Zapali� �wiec� znaczy rzuci� cie񅠗 Spojrza� zn�w na kamyk.�� A poza tym ska�a jest niez�� rzecz�, wiesz?�� rzek� mniej uroczystym tonem.�� Gdyby wyspy �wiatomorza by�y ca�e z diamentu, wiedliby�my na nich ci�ki �ywot. Ciesz si� z�udzeniami, ch�opcze, i pozw�l, aby ska�y by�y ska�ami.�� U�miechn�� si�, lecz Ged odszed� niezadowolony. Gdy pr�buje si� wydoby� z maga jego tajemnice, on m�wi zawsze, tak jak Ogion, o R�wnowadze, o niebezpiecze�stwie, o mroku. Ale czarnoksi�nik, taki kt�ry wyszed� ju� poza te dziecinne sztuczki ze z�udzeniami i posiad� prawdziwy kunszt Przywo�ywania i Przemieniania, jest z pewno�ci� do�� pot�ny, aby czyni�, co mu si� podoba, nadawa� �wiatu r�wnowag�, jaka jemu zdaje si� najlepsza, i przegania� ciemno�� swoim w�asnym �wiat�em.

Na korytarzu spotka� Jaspera; odk�d talenty Geda zacz�to chwali� w ca�ej Szkole, Jasper zwraca� si� do� w spos�b, kt�ry zdawa� si� przyjazny, ale w istocie by� kpi�cy.

��Wygl�dasz na przygn�bionego, Krogulcze�� powiedzia� tym razem.�� Czy�by nie udawa�y ci si� twoje kuglarskie czary?

Pr�buj�c jak zawsze dor�wna� Jasperowi, Ged odpowiedzia� na pytanie, ignoruj�c jego ironiczny ton.

��Mam ju� do�� kuglarstwa�� rzek��� do�� tych sztuczek ze z�udzeniami, zdatnych jedynie do zabawiania gnu�nych w�adc�w w ich zamkach i ksi�stwach. Jedyna prawdziwa magia, jakiej mnie dot�d nauczono na Roke, to wytwarzanie b��dnych ognik�w i troch�, zaklinania pogody. Reszta to zwyk�e g�upstwa.

��Nawet g�upstwo jest niebezpieczne�� zauwa�y� Jasper�� w r�kach g�upca.

Na te s�owa Ged szarpn�� si�, jakby go spoliczkowano, i zrobi� krok w kierunku Jaspera, ale starszy ch�opak u�miechn�� si�, jak gdyby nie zamierza� by� nikogo obrazi�, skin�� g�ow� na sw�j sztywny, pe�en gracji spos�b i ruszy� dalej.

Stoj�c z w�ciek�o�ci� w sercu i spogl�daj�c w �lad za Jasperem, Ged przysi�ga� sobie, �e prze�cignie swego rywala, i to nie w jakim� zwyczajnym wsp�zawodnictwie na z�udzenia, ale w pr�bie mocy. Sprawdzi siebie samego i upokorzy Jaspera. Nie pozwoli, aby tamten sta� spogl�daj�c na� z g�ry, pe�en gracji, lekcewa�enia i nienawi�ci.

Nie przestawa� rozmy�la� o przyczynach, dla kt�rych Jasper m�g� go nienawidzi�. Wiedzia� tylko, dlaczego sam nienawidzi Jaspera. Inni uczniowie rych�o si� przekonali, �e rzadko kiedy mog� dor�wna� Gedowi, zar�wno we wsp�zawodnictwie dla zabawy, jak i w powa�nej rywalizacji, i powiadali o nim, jedni tonem pochwa�y, inni niech�tnie: �To urodzony czarnoksi�nik, nigdy nie da si� pobi�. Jeden tylko Jasper ani go nie chwali�, ani nie unika�, lecz po prostu spogl�da� na� z g�ry, z lekkim u�mieszkiem. I dlatego w�a�nie Jasper by� jego jedynym rywalem, kt�rego nale�a�o zawstydzi�.

Ged nie widzia� albo nie chcia� widzie�, �e w tej rywalizacji, przy kt�rej trwa� i kt�r� podsyca� jako sk�adnik swej w�asnej ambicji, by�o co� z niebezpiecze�stwa, z ciemno�ci, przed kt�r� �agodnie go ostrzega� Mistrz Sztuk.

Kiedy nie powodowa�a nim czysta w�ciek�o��, Ged wiedzia� doskonale, �e na razie nie jest jeszcze godnym przeciwnikiem Jaspera ani kt�regokolwiek ze starszych ch�opc�w, tote� pracowa� wytrwale i kontynuowa� zwyk�� nauk�. Pod koniec lata praca straci�a nieco na intensywno�ci, by�o zatem wi�cej czasu na rozrywki: regaty poruszanych czarami �odzi w porcie, pokazy z�udze� na podw�rcach Wielkiego Domu, a w d�ugie wieczory, w zagajnikach, zapami�ta�e zabawy w chowanego, gdzie ci, co si� chowali, i ten, co szuka�, byli w r�wnej mierze niewidzialni i tylko g�osy kr��y�y ze �miechem i nawo�ywaniami po�r�d drzew, w uliczce, w pogoni za szybkimi, ledwie widocznymi b��dnymi ognikami. Potem, gdy nadesz�a jesie�, uczniowie zabrali si� na nowo do swych zada�, �wicz�c dalsze sztuki magiczne. Tak wi�c pierwsze miesi�ce Geda na Roke min�y szybko, pe�ne gwa�townych nami�tno�ci i nadprzyrodzonych zdarze�.

W zimie by�o inaczej. Ged zosta� wys�any wraz z siedmioma innymi ch�opcami na najdalej wysuni�ty na p�noc przyl�dek wyspy Roke, gdzie sta�a Wie�a Osobna. Mieszka� tutaj samotnie Mistrz Imion, kt�rego nazywano imieniem nie posiadaj�cym znaczenia w �adnym j�zyku: Kurremkarmerruk. W promieniu ca�ych mil od Wie�y nie by�o �adnej zagrody ani domu mieszkalnego. Gro�nie wznosi�a si� Wie�a ponad p�nocnymi urwiskami, szare by�y chmury nad zimowym morzem, niesko�czone spisy, szeregi i ci�gi imion, kt�rych musia�o si� uczy� o�miu uczni�w Mistrza. Pomi�dzy nimi w wysokiej komnacie Wie�y siedzia� na wysokim zydlu Kurremkarmerruk, spisuj�c listy imion, kt�rych trzeba si� by�o nauczy�, zanim atrament zblaknie o p�nocy, pozostawiaj�c zn�w czysty pergamin. By�o zimno, panowa�y p�mrok i wieczna cisza, je�li nie liczy� skrzypienia Mistrzowego pi�ra i wzdychania�� zapewne jednego z uczni�w, kt�ry musia� przed p�noc� wyuczy� si� imion ka�dego przyl�dka, cypla, zatoki, cie�niny, przystani, kana�u, portu, mielizny, rafy i ska�y na wybrze�ach Lossow, ma�ej wysepki na Morzu Pelnijskim. Gdyby ucze� si� skar�y�, Mistrz m�g�by nic nie powiedzie�, ale wyd�u�y� list�, albo m�g�by rzec: �Kto chce by� Mistrzem Morskim, musi zna� prawdziwe imi� ka�dej kropli wody w morzu�.

Ged wzdycha� czasami, ale si� nie skar�y�. Widzia�, �e w tym nudnym i niezg��bionym przedmiocie, polegaj�cym na uczeniu si� prawdziwych imion ka�dego miejsca, rzeczy i stworzenia, moc, kt�rej pragn��, le�y jak klejnot na dnie wyschni�tej studni. Albowiem magia zawiera si� w tym w�a�nie, w prawdziwym nazywaniu rzeczy. Tak powiedzia� im Knrremkarmerruk pierwszej nocy, kt�r� sp�dzili w Wie�y; nigdy tego nie powt�rzy�, ale Ged nie zapomnia� jego s��w.�� Wielu mag�w o wielkiej mocy�� powiedzia� wtedy mistrz�� sp�dzi�o cale �ycie na odkrywaniu imienia jednej tylko rzeczy�� jednego tylko zgubionego albo ukrytego imienia. A wci�� jeszcze spisy nie s� zako�czone. I nie b�d� a� do ko�ca �wiata. Pos�uchajcie, a zrozumiecie, dlaczego. W tym �wiecie pod s�o�cem, i w tym innym �wiecie, kt�ry nie ma s�o�ca, jest wiele rzeczy, co nie maj� nic wsp�lnego z lud�mi i ludzk� mow�, i s� moce przekraczaj�ce nasz� moc. Ale magia, prawdziwa magia, jest dzie�em tylko tych istot, kt�re m�wi� hardyckim narzeczem �wiatomorza albo te� Dawn� Mow�, z kt�rej to narzecze wyros�o.

Dawna Mowa to j�zyk, kt�rym m�wi� smoki, j�zyk, kt�rym m�wi� Segoy, ten, co stworzy� wyspy �wiata, j�zyk naszych ballad i pie�ni, zakl��, czar�w i wezwa�. Jego s�owa spoczywaj�, ukryte i zmienione, pomi�dzy naszymi hardyckimi s�owami. Nazywamy pian� fal sukien: to s�owo utworzone jest z dwu s��w Dawnej Mowy, suk, pi�ropusz, i inien, morze. Pi�ropusz morza�� to piana. Ale nie mo�na zaczarowa� piany nazywaj�c j� sukien; trzeba u�y� jej prawdziwego imienia w Dawnej Mowie, kt�re brzmi essa. Ka�da czarownica zna par� s��w w Dawnej Mowie, a mag zna ich wiele. Ale jest ich o wiele wi�cej, niekt�re zagin�y w ci�gu wiek�w, inne ukry�y si�, inne zn�w znane s� tylko smokom i Dawnym Mocom Ziemi, a jeszcze innych nie zna �adne stworzenie �yj�ce; i �aden cz�owiek nie m�g�by nauczy� si� ich wszystkich. Albowiem ten j�zyk nie ma ko�ca.

A to dlaczego. Nazwa morza brzmi inien�� zgoda. Ale to, co nazywamy Morzem Najg��bszym, ma r�wnie� swoje w�asne imi� w Dawnej Mowie. Jako �e �adna rzecz nie mo�e mie� dwu prawdziwych imion, inien mo�e znaczy� tylko �ca�e morze z wyj�tkiem Morza Najg��bszego�. I oczywi�cie nie znaczy to nawet tyle, jest bowiem bez liku m�rz i zatok, i cie�nin, kt�re nosz� swoje w�asne imiona. Tote� gdyby jaki� mag-Mistrz Morski by� na tyle szalony, aby usi�owa� wzburzy� lub uciszy� czarami ca�y ocean, jego zakl�cie musi zawiera� nie tylko �w wyraz inien, ale imi� ka�dego obszaru, ka�dego skrawka, ka�dej odrobiny morza na przestrzeni ca�ego Archipelagu i ca�ych Zewn�trznych Rubie�y, i jeszcze dalej, a� do miejsca, w kt�rym imiona maj� sw�j kres. W ten spos�b to, co daje nam moc czynienia czar�w, ustanawia zarazem granice tej mocy. Mag mo�e panowa� tylko nad tym, co jest w jego pobli�u, co potrafi nazwa� dok�adnie i ca�kowicie. I tak jest dobrze. Gdyby tak nie by�o, nikczemno�� kogo� pot�nego albo szale�stwo m�drca ju� dawno temu mog�yby usi�owa� zmieni� to, czego zmieni� si� nie da, i R�wnowaga zosta�aby zachwiana. Wytr�cone z r�wnowagi morze zala�oby wyspy, na kt�rych w ci�g�ym zagro�eniu mieszkamy, i w wiecznej ciszy zagin�yby g�osy i wszystkie imiona.

Ged rozmy�la� d�ugo nad tymi s�owami i zapad�y one g��boko w jego �wiadomo��. Mimo to powaga zadania nie by�a w stanie w ci�gli d�ugiego roku w Wie�y uczyni� pracy mniej ci�k� i osch��; pod koniec za� owego roku Kurremkarmerruk powiedzia� mu:�� Zrobi�e� dobry pocz�tek.�� Ale nic poza tym. Czarnoksi�nicy m�wi� prawd� i prawd� by�o, �e ca�a bieg�o�� w dziedzinie Imion, kt�r� Ged z takim mozo�em zdobywa� w ci�gu roku, by�a tylko pocz�tkiem tego, czego b�dzie musia� uczy� si� dalej przez ca�e �ycie. Zosta� zwolniony z Wie�y Osobnej wcze�niej ni� ci, kt�rzy przybyli wraz z nim, uczy� si� bowiem szybciej od nich; ale by�a to jedyna pochwa�a, jak� otrzyma�.

Szed� przez wysp� na po�udnie, sam w�r�d wczesnej zimy, pustymi drogami omijaj�cymi miasta. Gdy zapad�a noc, zacz�o pada�. Nie wypowiedzia� zakl�cia, kt�re by odp�dzi�o od niego deszcz, pogoda na Roke by�a bowiem w r�kach Mistrza Wiatr�w i nie wolno si� by�o do niej wtr�ca�. Schroni� si� pod wielkim drzewem pendiku i le��c tam, zawini�ty w p�aszcz, my�la� o swoim dawnym mistrzu Ogionie, kt�ry zapewne wci�� jeszcze odbywa� swe jesienne w�dr�wki po szczytach Gontu, nocuj�c na dworze i maj�c bezlistne ga��zie za dach, a padaj�cy deszcz za �ciany domu. To sprawi�o, �e Ged si� u�miechn��, zda� sobie bowiem spraw�, �e my�l o Ogionie jest dla niego zawsze otuch�. Zasn�� ze spokojnym sercem, w zimnej ciemno�ci pe�nej szeptu wody. O �wicie budz�c si� podni�s� g�ow�; deszcz ustal; Ged ujrza� schowane w fa�dach p�aszcza skulone, �pi�ce zwierz�tko, kt�re wpe�z�o tam w poszukiwaniu ciep�a. Zdumia� si� na jego widok, gdy� by�o to rzadkie i osobliwe zwierz� otak.

Stworzenia te spotyka si� jedynie na czterech po�udniowych wyspach Archipelagu; na Roke, Ensmer, Pody i Wathort. S� ma�e i g�adkie, z szerokimi pyszczkami, z futrem ciemnobr�zowym lub c�tkowanym i wielkimi jasnymi oczami. Ich z�by s� ostre, a usposobienie dzikie, tote� otak�w nie oswaja si� i nie pie�ci. Niezdolne s� wo�a�, krzycze� ani wydawa� z siebie g�osu. Ged pog�aska� zwierz�tko, a ono obudzi�o si� i ziewn�o, ukazuj�c br�zowy j�zyczek i bia�e z�by, ale nie zdradzaj�c przestrachu.

��Otak�� powiedzia� Ged, a potem, maj�c w pami�ci tysi�c imion zwierz�cych, kt�rych uczy� si� w Wie�y, nazwa� ptaka jego prawdziwym imieniem w Dawnej Mowie: Hoeg! Chcesz p�j�� ze mn�?

Otak usadowi� si� na jego rozwartej d�oni i zacz�� my� swoje futerko.

Ged umie�ci� go na ramieniu w fa�dach kaptura i otak odbywa� tam podr�. Niekiedy w ci�gu dnia zeskakiwa� i umyka� do lasu, ale zawsze powraca� do Geda, raz nawet ze z�apan� le�n� mysz�. Ged za�mia� si� i kaza� mu zje�� mysz, sam bowiem po�ci�: tej nocy wypada�o �wi�to Powrotu S�o�ca. Nareszcie min�� w wilgotnym zmierzchu Pag�rek Roke i ujrza� jasne b��dne ogniki, igraj�ce w deszczu nad dachami Wielkiego Domu; wszed� w jego progi i zosta� przywitany przez swoich Mistrz�w i koleg�w w o�wietlonej ogniem sali.

Dla Geda, kt�ry nie mia� domu, dok�d m�g�by kiedykolwiek wr�ci�, by�o to w�a�nie jak powr�t do domu. Rad by�, �e widzi tak wiele znajomych twarzy, a najbardziej rad, �e widzi Yetcha, zbli�aj�cego si� na przywitanie z szerokim u�miechem na ciemnym obliczu. T�skni� przez ten rok za przyjacielem bardziej, ni� przypuszcza�. Vetch tej jesieni zosta� pasowany na czarownika i nie by� ju� uczniem, ale nie wytworzy�o to pomi�dzy nimi przegrody. Rozgadali si� natychmiast i Gedowi zdawa�o si�, �e powiedzia� Vetchowi w ci�gu tej pierwszej godziny wi�cej, ni� wypowiedzia� by� przez ca�y d�ugi rok w Wie�y Osobnej.

Otak wci�� siedzia� na jego ramieniu, usadowiony w fa�dzie kaptura, gdy zasiedli do obiadu przy d�ugich sto�ach, ustawionych z racji �wi�ta w Sali Kominkowej. Vetch podziwia� stworzonko i raz podni�s� nawet r�k�, aby je pog�aska�, ale otak k�apn�� na niego ostrymi z�bami. Vetch za�mia� si�:

��Powiadaj�, Krogulcze, �e cz�owiek darzony wzgl�dami przez dzikie zwierz�ta jest tym, do kt�rego Dawne Moce kamieni i �r�de� przemawia� b�d� ludzkim g�osem.

��Podobno gontyjscy czarnoksi�nicy cz�sto �yj� w za�y�o�ci ze zwierz�tami�� odezwa� si� Jasper, kt�ry siedzia� po drugiej stronie Vetcha.�� Nasz Mistrz Nemmerle ma kruka, a pie�ni opowiadaj�, �e Czerwony Mag z Ark wodzi� za sob� ody�ca na z�otym �a�cuchu. Lecz nie s�ysza�em nigdy, aby czarnoksi�nik trzyma� w kapturze szczura!

Wszyscy roze�miali si� na to i Ged za�mia� si� wraz z nimi. By�a to weso�a noc i radowa� si�, �e przebywa tutaj, w cieple i uciesze, obchodz�c �wi�to wsp�lnie z kolegami. Ale ten �art rozdra�ni� go�� jak wszystko, co m�wi� do� Jasper.

Tego wieczoru go�ciem Szko�y by� W�adca wyspy O, czarownik o wielkiej s�awie. By� niegdy� uczniem Arcy-maga i powraca� czasami do Roke na �wi�to Zimowe albo na D�ugi Taniec w lecie. By�a z nim jego ma��onka, smuk�a i m�oda, promieniej�ca jak nowy pieni��ek, o czarnych w�osach przyozdobionych opalami. Rzadko si� zdarza�o, aby jaka� kobieta zasiada�a w salach Wielkiego Domu, tote� niekt�rzy ze starych Mistrz�w spogl�dali- na ni� z ukosa, nieprzychylnie. Za to m�odzi wlepiali w ni� oczy z zachwytem.

��Dla takiej�� powiedzia� Yetch Gedowi�� potrafi�bym czyni� czary, jakim nic nie dor�wna��� Westchn�� i za�mia� si�.

��To tylko kobieta�� sprzeciwi� si� Ged.

��Ksi�niczka Elfarran by�a tylko kobiet��� rzek� Vetch�� a� jej powodu spustoszono ca�y En�ad, poleg� Mag-Bohater z Havnoru i wyspa Solea pogr��y�a si� w morzu.

��Stare ba�nie�� odpowiedzia� Ged. Ale od tej chwili on r�wnie� zaczai przygl�da� si� Pani z O, zastanawiaj�c si�, czy istotnie ma przed sob� tak� zab�jcz� pi�kno��, o jakiej opowiadaj� stare ba�nie.

Mistrz Pie�ni od�piewa� Czyny M�odego Kr�la i wszyscy razem za�piewali Zimow� Kol�d�. Potem, gdy nast�pi�a ma�a pauza przed powstaniem od sto��w, Jasper podni�s� si�, podszed� do stoj�cego najbli�ej kominka sto�u, przy kt�rym siedzieli Arcymag, go�cie i Mistrzowie, i przem�wi� do Pani z O. Jasper nie by� ju� ch�opcem, lecz m�odym m�czyzn�, wysokim i urodziwym, w p�aszczu spi�tym pod szyj� srebrem; i, on bowiem zosta� tego roku pasowany na czarownika, czego znakiem by�a w�a�nie srebrna klamra. Pani u�miechn�a si� na to, co powiedzia�, i opale b�ysn�y promiennie w jej czarnych w�osach. Potem, gdy Mistrzowie skin�li g�owami na znak �yczliwego przyzwolenia, Jasper uczyni� dla niej iluzyjn� sztuk� magiczn�. Bia�e drzewo, kt�re stworzy�, wystrzeli�o z kamiennej posadzki. Jego konary dotyka�y wysokiego belkowania dachu sali, a na ka�dej ga��zce ka�dego konara l�ni�o z�ote jab�ko, ka�de jak s�o�ce�� by�o to bowiem Drzewo Roku. Po�r�d ga��zi przelecia� nagle ptak, ca�y bia�y, z ogonem jak �wie�o spad�y �nieg, a z�ote jab�ka znikaj�c przemieni�y si� w nasiona, ka�de jak kryszta�owa kropla. Nasiona opad�y z drzewa z szelestem deszczu, wydaj�c jednocze�nie s�odki aromat, za� drzewo ko�ysz�c si� pu�ci�o li�cie z r�owego ognia i bia�e kwiaty podobne do gwiazd. Wtedy z�udzenie rozwia�o si�. Pani z O wyda�a okrzyk zachwytu i sk�oni�a sw� promienn� g�ow� przed m�odym czarownikiem na znak uznania dla jego kunsztu.

��Jed� z nami, zamieszkaj z nami w O-tokne; czy on nie mo�e pojecha�, m�j panie?�� zapyta�a dziecinnie swego surowego m�a.

��Ale Jasper rzek� tylko:

��Kiedy ju� wyucz� si� sztuk godnych tych oto moich Mistrz�w i godnych twej pochwa�y, pani, w�wczas ch�tnie przyb�d� i zawsze z ochot� b�d� ci s�u�y�.

W ten spos�b spodoba� si� wszystkim, z wyj�tkiem Geda. Ged przy��czy� si� do pochwa� g�osem, ale nie sercem. �Umia�bym to zrobi� lepiej�, powiedzia� sam do siebie w gorzkiej zawi�ci; i wszystko to przy�mi�o ju� w jego oczach ca�� dotychczasow� rado�� wieczoru.

Tej wiosny Ged niewiele widywa� zar�wno Vetcha, jak i Jaspera, jako czarownicy bowiem uczyli si� oni teraz u Mistrza Wzor�w w tajemniczych g�szczach Wewn�trznego Gaju, gdzie uczniowie nie mieli wst�pu. Ged pozosta� w Wielkim Domu, pracuj�c pod kierunkiem Mistrz�w nad wszelkimi sztukami praktykowanymi przez czarownik�w, tych kt�rzy dokonuj� sztuk magicznych, ale nie nosz� lasek: nad wywo�ywaniem wiatru, zaklinaniem pogody, znajdowaniem przedmiot�w i magi� zwi�zywania, a tak�e nad kunsztem magicznego kowalstwa i ciesielstwa, opowiadania legend i ba�ni, leczenia i zielarstwa. Noc�, sam w celi s�u��cej mu za sypialni�, przy ma�ej kuli b��dnego ognika, p�on�cej nad ksi�g� zamiast lampy czy �wiecy, Ged uczy� si� Dodatkowych Run�w i Run�w z Ea, kt�rych u�ywa si� w Wielkich Zakl�ciach. Wszystkie te umiej�tno�ci przychodzi�y mu �atwo i w�r�d uczni�w nios�a si� fama, jakoby ten czy �w Mistrz powiedzia�, i� ch�opak z Gontu jest najbystrzejszym uczniem, jaki kiedykolwiek przebywa� na Roke; urasta�y legendy na temat otaka, o kt�rym m�wiono, �e jest zamaskowanym duchem wszeptuj�cym wiedz� do ucha Geda; powiadano nawet, �e kruk Arcymaga pozdrowi� Geda w dniu jego przybycia jako �przysz�ego Arcymaga�. Niezale�nie od tego, czy wierzyli w takie historie czy te� nie i czy lubili b�d� nie lubili Geda, jego koledzy w wi�kszo�ci podziwiali go i ch�tnie go s�uchali�� wtedy gdy opanowywa� go niecodzienny nastr�j podniecenia i Ged przy��cza� si� do nich, aby przewodzi� ich zabawom podczas coraz d�u�szych wiosennych wieczor�w. Przewa�nie jednak istnia�y dla� tylko praca, ambicja i opanowanie i na og� trzyma� si�, na osobno�ci. Po�r�d wszystkich koleg�w nie mia��� w czasie nieobecno�ci Yetcha�� przyjaciela i nigdy nie czu�, �e chcia�by go mie�.

Mia� lat pi�tna�cie, by� wi�c bardzo m�ody jak na nauk� kt�rego� z Wy�szych Kunszt�w czarnoksi�nik�w lub mag�w, tych kt�rzy nosz� lask�; ale tak pr�dko uczy� si� wszelkich sztuk iluzyjnych, �e Mistrz Przemian, sam cz�owiek m�ody, wkr�tce zacz�� naucza� go w odosobnieniu od innych i opowiada� mu o prawdziwych Zakl�ciach Nadawania Kszta�tu. Wyja�nia� Gedowi, w jaki spos�b rzecz, kt�ra ma by� naprawd� przeobra�ona w inn�, musi zosta� przemianowana na tak d�ugo, jak d�ugo trwa dzia�anie czar�w, i opowiada�, jak oddzia�uje to na imiona i istotne w�a�ciwo�ci przedmiot�w, kt�re znajduj� si� w pobli�u przeistoczonej rzeczy. M�wi� o zwi�zanych z przemianami niebezpiecze�stwach�� wtedy przede wszystkim, kiedy czarownik przeistacza swoj� w�asn� posta� i w ten spos�b nara�a si� na to, -�e zostanie usidlony przez w�asne zakl�cie. Stopniowo zach�cony tym, �e ch�opiec rozumie wszystko niezawodnie, m�ody Mistrz zacz�� nie tylko opowiada� mu o tych tajemnicach. Nauczy� go pierwszego, a potem nast�pnego z Wielkich Zakl�� Przemiany i da� mu do przestudiowania Ksi�g� Nadawania Kszta�tu. Uczyni� to bez wiedzy Arcymaga i post�pi� nieroztropnie, cho� dzia�a� w dobrej wierze.

Ged pracowa� obecnie tak�e pod kierunkiem Mistrza Przywo�a�, ten Mistrz jednak by� cz�owiekiem surowym, postarza�ym i zahartowanym przez g��bi� i pos�pno�� sztuki czarodziejskiej, kt�rej naucza�. Nie zajmowa� si� z�udzeniami, lecz wy��cznie prawdziw� magi�, przywo�ywaniem takich energii, jak �wiat�o, gor�co, si�a przyci�gaj�ca magnesu i te si�y, kt�re ludzie odbieraj� jako ci�ar, kszta�t, barw�, d�wi�k; przywo�ywa� prawdziwe moce, Czerpane z niezmiernych, bezdennych zasob�w energii wszech�wiata, kt�rych �adne ludzkie zakl�cia lub spo�ytkowania nie by�yby w stanie wyczerpa� ani wytr�ci� z r�wnowagi. U�ywane przez zaklinaczy pogody lub mistrz�w morskich wezwania wiatru i wody by�y to umiej�tno�ci, kt�re uczniowie ju� znali, ale dopiero Mistrz Przywo�a� wskaza� im, dlaczego prawdziwy czarownik u�ywa takich zakl�� tylko w potrzebie: jako �e przywo�a� takie si�y ziemskie oznacza zmieni� �wiat, kt�rego cz�� one stanowi�.�� Deszcz na Roke mo�e by� posuch� w Osskil�� powiada� Mistrz�� a cisza morska na Wschodnich Rubie�ach mo�e by� burz� i zniszczeniem na Zachodzie, je�li si� nie wie, co si� czyni.

Co do wzywania prawdziwych rzeczy i �yj�cych ludzi, wskrzeszania duch�w zmar�ych i zwracania si� do �wiata Niewidzialnego, a wi�c tych zakl��, kt�re s� szczytem sztuki Przywo�ywania i mocy wyobra�ania�� o tym Mistrz ledwo im wspomnia�. Raz czy dwa Ged pr�bowa� sk�oni� go, aby powiedzia� co� nieco� o tego rodzaju tajemnicach, ale Mistrz milcza�, spogl�daj�c na� przeci�gle i srogo, p�ki Ged nie poczu� si� nieswojo i nie zamilk�.

Czasami w istocie by�o mu nieswojo, kiedy czyni� nawet te pomniejsze czary, jakich go uczy� Mistrz Przywo�a�. By�y pewne runy na niekt�rych stronicach Ksi�gi Wiedzy, kt�re zdawa�y mu si� znajome, cho� nie pami�ta�, w jakiej ksi�dze m�g� je widzie� wcze�niej. By�y pewne zdania, kt�re trzeba wypowiada� w zakl�ciach Przywo�ywania, a kt�rych wypowiada� nie lubi�. Nasuwa�y mu na mgnienie oka my�l o cieniach w mrocznej izbie, o zamkni�tych drzwiach, o cieniach pr�buj�cych go dosi�gn�� z k�ta obok drzwi. Po�piesznie odsuwa� na bok takie my�li czy wspomnienia i dalej robi� swoje. Te chwile grozy i ciemno�ci, m�wi� sobie, by�y jedynie cieniami jego niewiedzy. Im wi�cej si� uczy, tym mniej b�dzie musia� si� ba�, a� w ko�cu, maj�c jako czarnoksi�nik pe�n� w�adz�, nie b�dzie musia� l�ka� si� niczego w �wiecie, zupe�nie niczego.

Gdy nasta� drugi miesi�c tego lata, ca�a Szko�a zgromadzi�a si� zn�w w Wielkim Domu, aby �wi�ci� Noc Ksi�yca i D�ugi Taniec�� kt�re to �wi�ta tego roku zbieg�y si� w jedno, trwaj�ce dwie noce, co nie zdarza si� cz�ciej ni� raz na pi��dziesi�t dwa lata. Ca�� pierwsz� noc, najkr�tsz� w roku noc pe�ni ksi�ycowej, gra�y w�r�d p�l piszcza�ki, w�skie uliczki Thwil pe�ne by�y b�bn�w i pochodni, a d�wi�k �piewu ni�s� si� ponad o�wietlonymi przez ksi�yc wodami Zatoki Roke. Gdy nazajutrz wzesz�o s�o�ce, Kantorzy z Roke zacz�li �piewa� d�ugie Czyny Erreth-Akbego, opowie�� o tym, jak zbudowano bia�e wie�e Havnoru i jak Erreth-Akbe podr�owa� ze Starej Wyspy Ea poprzez ca�y Archipelag wraz z Rubie�ami, a� w ko�cu na najdalszej Zachodniej Rubie�y, na skraju Morza Otwartego, spotka� smoka imieniem Orm; i ko�ci bohatera le�� w potrzaskanej zbroi mi�dzy ko��mi smoka na brzegu odludnego Selidoru, ale jego miecz umieszczony na szczycie najwy�szej wie�y Havnoru wci�� p�onie czerwono, gdy s�o�ce zachodzi ponad Morzem Najg��bszym. Gdy �piew si� sko�czy�, rozpocz�� si� D�ugi Taniec. Mieszczanie, Mistrzowie, uczniowie i ch�opi, wszyscy razem, m�czy�ni wraz z kobietami, ruszyli ta�cz�c w ciep�ym zmierzchu i w tumanach kurzu wszystkimi drogami wyspy w d� ku pla�om, w rytmie b�bn�w i przy zawodzeniu fujarek i piszcza�ek. W �wietle ksi�yca, kt�ry zesz�ej nocy by� w pe�ni, dotarli ta�cz�c a� do samego morza i muzyka zgina�a w szumie przyboju. Gdy rozja�ni�o si� na wschodzie, wr�cili id�c pod g�r� pla�ami i drogami; b�bny zamilk�y i tylko piszcza�ki gra�y cicho i przenikliwie. Tak dzia�o si� tej nocy na ka�dej wyspie Archipelagu: ten sam taniec, ta sama muzyka wi�za�y ze sob� l�dy rozdzielone przez morze.

Gdy D�ugi Taniec si� sko�czy�, wi�kszo�� ludzi przespa�a ca�y dzie� i wszyscy zeszli si� zn�w wieczorem, aby je�� i pi�. Gromadka m�odzie�y, uczni�w i czarownik�w, wynios�a sw� wieczerz� z refektarza, aby urz�dzi� w�asn� uczt� na dziedzi�cu Wielkiego Domu; byli tam Vetch, Jasper i Ged oraz sze�ciu czy siedmiu innych, a tak�e paru m�odzik�w zwolnionych na kr�tko z Wie�y Osobnej, bowiem to �wi�to wywabi�o z niej nawet Kurremkarmerruka. Wszyscy jedli, �miali si� i z czystej swawoli wyprawiali sztuczki, kt�re mog�yby zadziwi� kr�lewski dw�r. Jeden z ch�opc�w o�wietli� podw�rzec setk� gwiazd utworzonych z b��dnych ognik�w, barwnych jak drogie kamienie: ich rozko�ysana sie� przesuwa�a si� powoli pomi�dzy biesiadnikami a prawdziwymi gwiazdami; paru ch�opc�w gra�o kulami z zielonego p�omienia i kr�glami, kt�re podrygiwa�y i odskakiwa�y, gdy kula si� zbli�a�a; Yetch, jedz�c pieczone kurcz�, siedzia� ca�y ten czas. ze skrzy�owanymi nogami, zawieszony ponad kolegami w powietrzu. Jeden z m�odszych ch�opc�w usi�owa� �ci�gn�� go na ziemi�, ale Vetch uni�s� si� tylko troch� wy�ej, poza jego zasi�g, i u�miechaj�c si� spokojnie siedzia� nad ich g�owami. Od czasu do czasu odrzuca� na bok ko�� kurcz�cia, kt�ra zmienia�a si� w sow� i lata�a pohukuj�c w sieci gwiezdnych �wiate�. Ged strzela� do s�w strza�ami utworzonymi z okruch�w chleba i str�ca� ptaki, a gdy dotyka�y ziemi, le�a�y ju� na niej tylko ko�ci i okruchy�� ca�e z�udzenie rozwiewa�o si�. Ged pr�bowa� te� zasi��� obok Yetcha w powietrzu, nie maj�c jednak klucza do zakl�cia, musia� trzepota� ramionami, aby utrzyma� si� w g�rze, i wszyscy �miali si� z jego wzlot�w, trzepota� i nag�ych upadk�w. Wyg�upia� si� dalej, aby wzbudzi� �miech, i �mia� si� razem z nimi, bowiem po tych dwu nocach ta�ca, �wiat�a ksi�ycowego, muzyki i magii by� w nastroju szalonym i nieokie�znanym, got�w na przyj�cie wszystkiego, cokolwiek si� stanie.

Nareszcie zeskoczy� lekko na ziemi� obok Jaspera, a Jasper, kt�ry nigdy nie �mia� si� g�o�no, odsun�� si� ze s�owami:

��Krogulec, kt�ry nie umie lata�

��A czy Jasper nie oznacza �jaspis�?�� odci�� si� Ged, szczerz�c z�by.�� O, klejnocie po�r�d czarownik�w, o, drogocenny kamieniu z Havnoru, zab�y�nij dla nas!

Ch�opak, kt�ry wprawi� w ruch �wiat�a ponad nimi, zmusi� jedno z nich, aby sp�yn�o w d� i pl�saj�c rzuca�o blaski wok� g�owy Jaspera. Nie ca�kiem tak opanowany jak zwykle, marszcz�c si� gniewnie, Jasper zmi�t� i zgasi� �wiat�o jednym ruchem r�ki.

��Mam ju� do�� tych ch�opc�w z ich ha�a�liwo�ci� i pustot��� rzek�.

��Wchodzisz w wiek �redni, bracie�� rzuci� z g�ry Yetch.

��Je�li cisza i ponuro�� s� przedmiotem twoich pragnie� wtr�ci� si� jeden z m�odszych ch�opc�w�� zawsze mo�esz wr�ci� do Wie�y.

Ged zwr�ci� si� do niego:

��Zatem c� jest przedmiotem twoich pragnie�, Jasper?

��Pragn� towarzystwa ludzi mnie r�wnych�� odpar� Jasper.�� Chod�, Vetch. Zostaw uczniak�w z ich zabawkami.

Ged obr�ci� si�, aby stan�� twarz� w twarz z Jasperem.

��C� takiego maj� czarownicy, czego brakuje uczniom?�� zapyta�. Jego g�os by� spokojny, ale wszyscy pozostali ch�opcy nagle ucichli, bowiem zar�wno w tonie g�osu Geda, jak i w tonie Jaspera ich wzajemna niech�� pobrzmiewa�a teraz jasno i wyra�nie jak stal wysuwaj�ca si� z pochwy.

��Moc�� odpowiedzia� Jasper.

��Dor�wnam twej mocy we wszystkim, cokolwiek uczynisz.

��Rzucasz mi wyzwanie?

��Rzucam ci wyzwanie.

Vetch opad� ju� przedtem na ziemi�, a teraz wkroczy� pomi�dzy nich ze stanowczym wyrazem twarzy.

��Pojedynki na czary s� nam wzbronione i dobrze o tym wiecie. Koniec z tym!

I Ged, i Jasper stali w milczeniu, bo prawd� by�o �e znali prawo Roke, i wiedzieli tak�e, �e Yetchem powoduje mi�o��, a ich obydwu popycha nienawi��. Mimo to ich gniew zosta� tylko okie�znany, ale nie och��d�. Zaraz te� Jasper odsuwaj�c si� troch� na bok, jak gdyby chcia� by� s�yszany tylko przez Vetcha, odezwa� si� ze swym ch�odnym u�miechem:

��By�oby chyba lepiej, gdyby� ponownie przypomnia� swemu przyjacielowi pastuchowi o prawie, kt�re go chroni. Wygl�da na nad�sanego. Zastanawiam si�, czy on naprawd� my�la�, �e przyjm� jego wyzwanie? Jegomo��, kt�rego czu� kozami, uczniak, kt�ry nie zna nawet Pierwszej Przemiany?

��Jasper�� powiedzia� Ged�� c� ty wiesz o tym, co ja znam?

Na mgnienie, nie wymawiaj�c �adnego s�yszalnego s�owa, Ged znikn�� sprzed ich oczu, a na jego miejscu zawis� w powietrzu wielki sok� otwieraj�cy sw�j haczykowaty dzi�b, jakby chcia� zaskwirzy�; trwa�o to jedno mgnienie, po czym Ged zn�w sta� w migocz�cym �wietle pochodni, z mrocznym spojrzeniem utkwionym w Jaspera.

Jasper cofn�� si� by� o krok, zdumiony, ale teraz wzruszy� ramionami i wyrzek� jedno s�owo:

��Z�udzenie.

Inni zaszemrali. Vetch powiedzia�:

��To nie by�o z�udzenie. To by�a prawdziwa przemiana. Do�� ju�, Jasper, pos�uchaj�

��Do��, aby udowodni�, �e za plecami Mistrza zapu�ci� �urawia w Ksi�g� Nadawania Kszta�tu: co z tego? Dalej, kozi pastuchu. Podoba mi si� ta pu�apka, kt�r� sam na siebie zastawiasz. Im bardziej usi�ujesz dowie�� sobie, �e jeste� mi r�wny, tym bardziej okazujesz si� tym, czym jeste� w istocie.

Na te s�owa Vetch odwr�ci� ci� od Jaspera i powiedzia� bardzo �agodnie do Geda:

��Krogulcze, b�d� m�czyzn� i daj temu spok�j, chod� ze mn��

Ged spojrza� na przyjaciela i u�miechn�� si�, ale rzek� tylko:

��Potrzymaj mi przez chwilk� Hoega, dobrze?

W�o�y� w d�onie Yetcha ma�ego otaka, kt�ry jak zwykle siedzia� by� na jego ramieniu. Otak nie pozwala� nigdy dotyka� si� nikomu opr�cz Geda, ale teraz poszed� do Yetcha i, wspi�wszy si� po jego r�ce, skuli� mu si� na ramieniu, wielkie jasne oczy kieruj�c wci�� na swego pana.

��No�� zwr�ci� si� Ged do Jaspera, spokojnie jak poprzednio�� co uczynisz, aby mi dowie�� swojej wy�szo�ci?

��Nie musz� nic czyni�, pastuchu. Mimo to uczyni�. Dam ci szansꠗ dogodn� sposobno��. Zawi�� z�era ci� jak robak jab�ko. Wypu��my tego robaka. Che�pi�e� si� niegdy� przy Pag�rku Roke, �e gontyjscy czarnoksi�nicy nie bawi� si� w sztuczki. Chod� teraz na Pag�rek Roke i poka� nam, co takiego robi� w zamian. A potem, by� mo�e, ja ci poka�� troszk� czar�w.

��Tak, ch�tnie to zobaczꠗ odpowiedzia� Ged.

M�odsi ch�opcy, przyzwyczajeni do jego gniewu wybuchaj�cego przy najmniejszym cieniu lekcewa�enia albo zniewagi, wpatrywali si� we�, zdumieni jego obecnym opanowaniem. Vetch spogl�da� na Geda nie ze zdumieniem, lecz z rosn�c� trwog�. Spr�bowa� znowu wmiesza� si� w sp�r, ale Jasper rzek�:

��Ty, Vetch, nie wtr�caj si�. Co uczynisz z szans�, jak� ci da�em, pastuchu? Poka�esz nam jakie� z�udzenie, kulisty piorun, zakl�cie, kt�re leczy kozy � parch�w?

��Co chcia�by�, �ebym uczyni�, Jasper? Starszy ch�opak wzruszy� ramionami.

��Je�li o mnie chodzi, mo�esz przywo�a� ducha zmar�ego!

��Zrobi� to.

��Nie zrobisz.�� Jasper spogl�da� wprost na niego; w�ciek�o�� nagle przebi�a si� przez jego pogard�.�� Nie zrobisz. Nie potrafisz. Przechwalasz si� i przechwalasz�

��Kln� si�, �e to zrobi�!

Wszyscy stali przez chwil� ca�kiem bez ruchu.

Wyrywaj�c si� Yetchowi, kt�ry stara� si� go powstrzyma� ze wszystkich si�, Ged wyszed� wielkimi krokami z dziedzi�ca, nie ogl�daj�c si� za siebie. Pl�saj�ce nad g�owami b��dne ogniki wygas�y, opadaj�c w d�. Jasper sekund� si� waha�, potem pod��y� za Gedem. A reszta ruszy�a bez�adn� gromad� z ty�u w milczeniu, z ciekawo�ci� i przestrachem.

Pag�rek Roke wznosi� swe ciemne zbocza w mrok letniej nocy, czekaj�cej na wsch�d ksi�yca. Obecno�� tego wzg�rza, na kt�rym dokonano tylu cud�w, ci��y�a ch�opcom jak wisz�ce w powietrzu brzemi�. Gdy zbli�ali si� do stoku wzg�rza, my�leli o tym, jak g��boko, g��biej od dna morskiego tkwi� jego korzenie, si�gaj�ce w d� a� do odwiecznych, niewidzialnych, tajemnych ogni w j�drze �wiata. Zatrzymali si� na zboczu wschodnim. Gwiazdy wisia�y nad czarn� traw�, kt�ra porasta�a widniej�cy wy�ej wierzcho�ek wzg�rza. Nie by�o wiatru.

Ged wspi�� si� par� krok�w w g�r� zbocza, oddalaj�c si� od pozosta�ych, po czym odwracaj�c si�, powiedzia� czystym g�osem:

��Jasper! Czyjego ducha mam przywo�a�?

��Wo�aj, kogo chcesz. Nikt ci� nie wys�ucha.�� G�os Jaspera zadr�a� troch�, zapewne od gniewu. Ged odpowiedzia� �agodnie i drwi�co:

��Boisz si�?

Nie s�ucha� nawet odpowiedzi Jaspera, je�li ten cokolwiek odpowiedzia�. Nie obchodzi� go ju� Jasper. Teraz, gdy stali na Pag�rku Roke, nienawi�� i w�ciek�o�� znik�y, zast�pi�a je ca�kowita pewno��. Nie musia� nikomu zazdro�ci�. Wiedzia�, �e tej nocy, na tym ciemnym zaczarowanym obszarze jego moc jest wielka jak nigdy dot�d; wype�nia�a go tak, �e a�. zadr�a� od poczucia si�y ledwie utrzymywanej w ryzach. Wiedzia� teraz, �e Jasper ust�puje mu znacznie, �e zosta� przys�any przez los zapewne tylko po to, aby go tu dzisiaj sprowadzi栗 nie rywal, lecz zwyk�y s�uga przeznaczenia Geda. Pod stopami czu� korzenie wzg�rza zag��biaj�ce si� w mrok, a nad g�ow� widzia� suche, dalekie ognie gwiazd. Po�rodku�� wszystko czeka�o na jego w�adz�, jego rozkazy. Sta� w �rodku �wiata.

��Nie b�j siꠗ powiedzia� z u�miechem.�� Przywo�am ducha kobiety. Kobiety nie musisz si� l�ka�. Przywo�am Elfarran, pi�kn� pani� z Czyn�w Enladzkich.

��Zmar�a przed tysi�cem lat, jej ko�ci le�� w g��bi Morza Ea, a zreszt� taka kobieta mo�e nigdy nie istnia�a.

��Czy�by lata i odleg�o�� znaczy�y cokolwiek dla zmar�ych?�� Czy�by Pie�ni k�ama�y?�� zapyta� Ged z t� sam� uprzejm� drwin�, a potem m�wi�c:�� Obserwujcie powietrze mi�dzy moimi d�o�mi�� odwr�ci� si� od reszty ch�opc�w i stan�� bez ruchu.

Szerokim powolnym gestem rozpostar� ramiona, gestem przywitania, kt�ry rozpoczyna inwokacj�. Zacz�� m�wi�.

Czyta� niegdy� runy Zakl�cia Przywo�ania w ksi�dze Ogiona, przesz�o dwa lata temu, i od owego czasu ani razu ich nie widzia�; Wtedy czyta� je w ciemno�ci. W ciemno�ci, kt�ra teraz go otacza�a, by�o tak, jak gdyby czyta� je na nowo na stronicy otwartej przed nim w�r�d nocy. Ale teraz rozumia�, co czyta, wymawiaj�c na g�os s�owo po s�owie, i widzia� oznaczenia, wskazuj�ce, jak nale�y tworzy� zakl�cie d�wi�kiem g�osu oraz poruszeniami cia�a i r�k.

Inni ch�opcy stali zapatrzeni, bez s�owa i bez ruchu, dr��c tylko z lekka; wielkie by�o bowiem to zakl�cie, kt�re zaczyna�o swoje dzia�anie. G�os Geda brzmia� wci�� �agodnie, ale zmieni� si�, mia� w sobie g��boki za�piew, a s�owa, kt�re wymawia�, nie by�y ch�opcom znane. Nagle Ged zamilk�. Znienacka podni�s� si� wiatr i zaszumia� w trawie. Ged opad� na kolana i zawo�a� wielkim g�osem. Potem upad� przed siebie, jakby chcia� wzi�� ziemi� w obj�cie rozpostartych ramion, a gdy podni�s� si� trzyma� w napr�onych d�oniach i ramionach co� ciemnego, co� tak ci�kiego, �e dygota� z wysi�ku, staj�c na nogi. Gor�cy wiatr zawodzi� w czarnych, faluj�cych trawach na wzg�rzu. Je�li nawet �wieci�y gwiazdy, nikt ich teraz nie widzia�.

S�owa zakl�cia sykiem i mamrotaniem wydobywa�y si� z ust Geda, a� wreszcie Ged wykrzykn�� g�o�no i wyra�nie:�� Elfarran!

Znowu wykrzykn�� to imi�:�� Elfarran!

I po raz trzeci:�� Elfarran!

Bezkszta�tna bry�a mroku, kt�r� by� pod�wign��, oderwa�a si� od niego. Od��czy�a si� i pomi�dzy jego rozwartymi ramionami zaja�nia�o blade wrzeciono �wiat�a, mglisty owal, si�gaj�cy od ziemi na wysoko�� jego uniesionych r�k. W �wietlistym owalu przez chwil� porusza� si� jaki� kszta�t, ludzka posta�: smuk�a kobieta spogl�daj�ca w ty� przez rami�. Jej twarz by�a pi�kna, pe�na smutku i trwogi.

Duch ja�nia� w tym miejscu tylko przez chwil�. Potem ��tawy owal pomi�dzy ramionami Geda zab�ysn�� silniej. Rozszerzy� si� i rozprzestrzeni� jak rozdarcie w ciemno�ci ziemi i nieba, rozprucie w tkaninie �wiata. Poprzez nie buchn�a straszliwa jasno��. A poprzez jasn�, niekszta�tn� wyrw� wygramoli�o si� co� jak gruda czarnego cienia, szybka i ohydna, i to co� skoczy�o wprost w twarz Geda.

Cofn�wszy si� chwiejnie pod ci�arem owej rzeczy, Ged wyda� z siebie kr�tki, chrapliwy krzyk. Ma�y otak patrz�cy z ramienia Yetcha, zwierz� pozbawione g�osu, wyda� tak�e g�o�ny krzyk i skoczy� jak gdyby do natarcia.

Ged upad� szamocz�c si� i wykr�caj�c, podczas gdy ponad nim rozszerza�o si� i rozci�ga�o jasne rozprucie w ciemno�ci �wiata. Ch�opcy, kt�rzy si� przygl�dali, uciekli, za� Jasper zgi�� si� ku ziemi, os�aniaj�c oczy przed straszliwym �wiat�em. Jedynie Vetch wybieg� naprz�d ku przyjacielowi. Tote� tylko on widzia� bry�� cienia, kt�ra wpi�a si� w Geda, rw�c jego cia�o. By�o to jakby czarne zwierz�, wielko�ci ma�ego dziecka, cho� zdawa�o si� �e puchnie, to zn�w si� kurczy; nie mia�o g�owy ani twarzy, jedynie cztery �apy z pazurami, kt�rymi wpija�o si� w Geda i szarpa�o go Vetch zaszlocha� ze zgrozy, mimo to jednak wyci�gn�� r�ce, chc�c odci�gn�� ow� rzecz od Geda. Zanim jej wszak�e dotkn��, co� go unieruchomi�o; straci� zdolno�� poruszania si�.

Niezno�na jasno�� przygasa�a i stopniowo kraw�dzie rozdartego �wiata zros�y si� z powrotem. Opodal przemawia� jaki� g�os tonem �agodnym jak szmer drzewa albo tryskanie �r�d�a.

Gwiazdy zab�ys�y na nowo, a trawy na zboczu pobieli�o �wiat�o wschodz�cego w�a�nie ksi�yca. Noc zosta�a uzdrowiona. �wiat�o i ciemno�� trwa�y w przywr�conej i sta�ej r�wnowadze. Zwierz-cie� znikn��. Ged le�a� na wznak jak d�ugi, z ramionami rozrzuconymi, jak gdyby zachowuj�cymi jeszcze szeroki gest przywitania i inwokacji. Jego twarz pociemnia�a od krwi, a na koszuli widnia�y wielkie czarne plamy. Ma�y otak skuli� si� przy jego barku, dr��c. A ponad Gedem sta� starzec, kt�rego p�aszcz ja�nia� blado we wschodz�cym ksi�ycu: Arcymag Nemmerle.

Koniec laski Nemmerlego uni�s� si� srebrnym b�yskiem nad piersi� Geda. Dotkn�� delikatnie okolicy jego serca, potem jego warg, podczas gdy Nemmerle co� szepta�. Ged drgn��, a jego wargi rozchyli�y si�, �api�c oddech. Wtedy stary Arcymag podni�s� lask�, postawi� j� na ziemi i wspar� si� na niej ci�ko ze schylon� g�ow�, jak gdyby ledwie starcza�o mu si�, aby usta�.

Yetch poczu�, �e mo�e si� swobodnie porusza�. Rozgl�daj�c si� wok�, dostrzeg�, �e byli tu ju� inni, Mistrz Przywo�a� i Mistrz Przemian. Akt wielkiego czarnoksi�stwa nie mo�e nie obudzi� takich ludzi; mieli oni sposoby, aby zjawi� si� bardzo szybko, gdy wzywa�a ich potrzeba, cho� �aden nie by� tak szybki jak Arcymag. Pos�ano teraz po pomoc i cz�� z tych, kt�rzy si� zjawili, odprowadzi�a Arcymaga, za� inni, w�r�d nich Vetch, zanie�li Geda do komnat Mistrza Zi�.

Ca�� noc Mistrz Przywo�a� pozosta� na Pag�rku Roke, czuwaj�c na stra�y. Nic si� nie porusza�o na zboczu wzg�rza, tam gdzie materia �wiata rozdar�a si� na o�cie�. �aden cie� nie przype�z� poprzez �wiat�o ksi�ycowe, szukaj�c rozdarcia, przez kt�re m�g�by wgramoli� si� z powrotem w swoje kr�lestwo. Cie� uciek� by� przed Nemmerlem i przed pot�nymi �cianami czar�w, kt�re otaczaj� i chroni� wysp� Roke, ale teraz przebywa� w �wiecie. I gdzie� w �wiecie si� ukry�. Gdyby Ged umar� tej nocy, cie� m�g�by pr�bowa� odnale�� wej�cie, kt�re przedtem otworzy�, i wst�pi� za Gedem w kr�lestwo �mierci, w�lizn�� si� z powrotem w owo miejsce, z kt�rego przyby�; w�a�nie dlatego Mistrz Przywo�a� czeka� na Pag�rku Roke Ale Ged �y�.

Po�o�ono go do ��ka w izbie uzdrowie� i Mistrz Zi� zaopiekowa� si� ranami, kt�re Ged mia� na twarzy, szyi i ramieniu. By�y to g��bokie, poszarpane i z�o�liwe rany. P�yn�ca z nich czarna krew nie dawa�a si� zatamowa�, tryskaj�c nawet mimo dzia�ania czar�w i owini�tych w paj�czyn� li�ci perriotu, kt�re przyk�adano na rany. Ged, niewidomy i niemy, le�a� w gor�czce jak patyk w tl�cym si� ogniu i nie by�o zakl�cia, kt�re mog�oby och�odzi� to, co go spala�o.

Nie opodal, na otwartym podw�rcu, gdzie tryska�a fontanna, le�a� Arcymag, r�wnie� nieruchomy, lecz zimny, bardzo zimny: tylko jego oczy �y�y, obserwuj�c spadanie o�wietlonej ksi�ycem wody i poruszanie si� o�wietlonych ksi�ycem li�ci. Ci, kt�rzy byli z nim, nie wypowiadali zakl�� i nie czynili uzdrawiaj�cych czar�w. Od czasu do czasu m�wili co� spokojnie mi�dzy sob�, po czym zwracali wzrok na Mistrza: le�a� bez ruchu, a ksi�yc bieli� jego orli nos, wysokie czo�o i siwe w�osy, nadaj�c im barw� �ko�ci. Aby opanowa� rozp�tane czary i odp�dzi� cie� od Geda, Nemmerle zu�y� ca�� swoj� moc, a wraz z ni� odesz�a tak�e jego si�a cielesna. Le�a� w agonii. Ale �mier� wielkiego maga, kt�ry w swym �yciu wiele razy przechadza� si� po wysch�ych, spadzistych wzg�rzach kr�lestwa �mierci, jest osobliw� rzecz�: umieraj�cy bowiem, znaj�cy ju� drog�, odchodzi nie po omacku, lecz pewnie. Gdy Nemmerle spogl�da� w g�r� poprzez li�cie drzewa, ci, co go otaczali, nie wiedzieli, czy patrzy na letnie gwiazdy bledn�ce w �wietle brzasku, czy te� na tamte inne gwiazdy, kt�re nigdy nie gasn� nad wzg�rzami nie znaj�cymi �witu.

Kruk z Osskil, kt�ry by� jego ulubie�cem przez trzydzie�ci lat, znik�. Nikt nie widzia�, dok�d odlecia�.�� Kruk leci przed nim�� rzek� Mistrz Wzor�w, gdy czuwali przy Arcymagu.

Dzie� nasta� ciep�y i jasny. W Wielkim Domu i na uliczkach Thwil panowa�a cisza. Nikt nie podnosi� g�osu, p�ki ko�o po�udnia nie odezwa�y si� g�o�nym, ostrym tonem �elazne dzwony na Wie�y �piew�w.

Nazajutrz Dziewi�ciu Mistrz�w z Roke zebra�o si� w miejscu ukrytym gdzie� pod ciemnymi drzewami Wewn�trznego Gaju. Nawet tam ustawili naoko�o siebie dziewi�� �cian ciszy, tote� �aden cz�owiek ani �adna moc nie mog�y przem�wi� do nich ani ich us�ysze�, gdy wybierali spo�r�d mag�w ca�ego �wiatomorza tego, kt�ry mia� by� nowym Arcymagiem. Wyb�r pad� na Genshera z wyspy Way. Natychmiast wys�ano przez Morze Najg��bsze na wysp� Way statek, aby przywi�z� Arcymaga na Roke. Mistrz Wiatr�w stan�� na rufie i zbudzi� magiczny wiatr, kt�ry d�� w �agiel; statek szybko wyp�yn�� z portu i znikn�� w oddali.

O wydarzeniach tych Ged nic nie wiedzia�. Przez cztery tygodnie tego gor�cego lata le�a� �lepy, g�uchy i niemy, cho� czasami j�cza� i krzycza� jak zwierz�. Nareszcie, gdy cierpliwe umiej�tno�ci Mistrza Zi� wywar�y na� swoje uzdrawiaj�ce dzia�anie, rany Geda zacz�y si� zasklepia� i opu�ci�a go gor�czka. Po trochu zacz�� sprawia� wra�enie, �e zn�w s�yszy, cho� nigdy si� nie odzywa�. Pewnego pogodnego jesiennego dnia Mistrz Zi� otworzy� okiennice izby, w kt�rej le�a� Ged. Od czasu ciemno�ci tamtej nocy na Pag�rku Roke zna� tylko ciemno��. Teraz ujrza� �wiat�o dzienne i blask s�o�ca. Schowa� w d�oniach pokryt� bliznami twarz i zap�aka�.

Kiedy jednak nadesz�a zima, Ged potrafi� m�wi� tylko zaj�kuj�c si� i Mistrz Zi� wci�� trzyma� go w izbie uzdrowie�, pr�buj�c stopniowo przywr�ci� si�� jego cia�u i umys�owi. By�a wczesna wiosna, kiedy wreszcie Mistrz go wypu�ci�, poleciwszy mu, aby najpierw z�o�y� ho�d Arcymagowi Gensherowi. Poprzednio bowiem Ged nie by� w stanie przy��czy� si� do reszty Szko�y w spe�nieniu tej powinno�ci, kiedy Gensher przyby� na Roke.

�adnemu z koleg�w Geda nie pozwalano odwiedzi� go w miesi�cach choroby i teraz, gdy przechodzi� mimo, niekt�rzy z nich zapytywali si� wzajemnie: �Kto to taki?� Dawniej by� zwinny, gibki i mocny. Teraz, z�amany przez cierpienie, szed� niepewnie i nie podnosi� twarzy, kt�rej lewa strona by�a bia�a od blizn. Unika� znajomych i nieznajomych, kieruj�c si� prosto na Podw�rzec Fontanny. Tam, w miejscu gdzie on. sam niegdy� oczekiwa� Nemmerlego, teraz oczekiwa� go Gensher.

Jak poprzedni Arcymag, tak i nowy by� odziany w bia�y p�aszcz; ale, jak wi�kszo�� ludzi z Way i ze Wschodnich Rubie�y, Gensher by� ciemnosk�ry i ciemne by�o jego spojrzenie spod g�stych brwi.

Ged ukl�k�, z�o�y� mu ho�d i przysi�g� pos�usze�stwo. Gensher milcza� przez chwil�.

��Wiem, co uczyni�e��� powiedzia� wreszcie�� ale. nie wiem, kim jeste�. Nie mog� przyj�� twojego ho�du.

Ged powsta� i wspar� si� d�oni� o pie� rosn�cego ko�o fontanny drzewka, aby utrzyma� r�wnowag�. Wci�� jeszcze znajdowanie s��w przychodzi�o mu z trudem.

��Czy mam opu�ci� Roke, m�j panie?

��Czy chcesz opu�ci� Roke?

��Nie.

��A czego chcesz?

��Zosta�. Uczy� si�. Przem�c� z�o�

��Sam Nemmerle nie umia� tego zrobi�. Nie, nie pozwol� ci odej�� z Roke. Nic ci� nie chroni opr�cz mocy tutejszych Mistrz�w i wzniesionych wok� tej wyspy obwarowa�, kt�re nie dopuszczaj� z�ych istot. Gdyby� teraz odjecha��� to co�, co spu�ci�e� z uwi�zi, znalaz�oby ci� natychmiast, wesz�oby w ciebie i wzi�oby ci� w posiadanie. By�by z ciebie nie cz�owiek, lecz gebbeth, kukie�ka spe�niaj�ca wol� tego z�ego cienia, kt�ry pod�wign��e� w �wiat�o dnia. Musisz tu zosta�, p�ki nie nab�dziesz dosy� si�y i m�dro�ci, aby m�c samemu si� przed nim broni栗 je�li b�dziesz kiedy� do tego zmuszony. Nawet teraz to co� czeka na ciebie. Niechybnie czeka. Czy widzia�e� to od czasu tamtej nocy?

��W snach, m�j panie.�� Po chwili Ged ci�gn�� dalej, m�wi�c z b�lem i wstydem:�� Mistrzu Ge�sherze, nie wiem, co to by�o�� to co�, co wydosta�o si� z czar�w i wpi�o we mnie�

��Ja r�wnie� nie wiem. To nie ma imienia. Masz w sobie wielk� wrodzon� moc i u�y�e� tej mocy niew�a�ciwie: rzuci�e� zakl�cie, nad kt�rym nie panowa�e�, nie wiedz�c, jak to zakl�cie wp�ywa na r�wnowag� �wiat�a i mroku, �ycia i �mierci, dobra i z�a. A do tego post�pku przywiod�y ci� pycha i nienawi��. Czy mo�na si� dziwi�, �e skutek by� op�akany? Wywo�a�e� ducha z cia�a zmar�ej, ale wraz z tym duchem zjawi�a si� jedna z Mocy Przeciw-�ycia. Przyby�a wezwania stamt�d, gdzie nie ma imion. B�d�c z�em, czyni� z�o za twoim po�rednictwem. W�adza, kt�ra pozwoli�a ci j� przywo�a�, daje jej w�adz� nad tob�: jeste�cie powi�zani. Jest to cie� twojej buty, cie� twojej niewiedzy, kt�ry rzucasz. Czy� cie� ma imi�?

Ged sta� chory i zmizernia�y. Wreszcie odezwa� si�:

��By�oby lepiej, gdybym wtedy umar�.

��Kim jeste�, aby to orzeka�, ty, za kt�rego Nemmerle odda� �ycie? Jeste� tu bezpieczny. B�dziesz tu mieszka� i dalej si� kszta�ci�. M�wiono mi, �e by�e� zdolny. Dalej wi�c, zabierz si� do pracy. Wykonuj j� jak nale�y. To wszystko, co mo�esz zrobi�.

Na tym Gensher zako�czy� i nagle znikn��, jak to jest w zwyczaju mag�w. Fontanna podskakiwa�a w s�o�cu; Ged przygl�da� si� jej przez chwil� i s�ucha� jej g�osu my�l�c o Nemmerlem. Niegdy� na tym dziedzi�cu poczu� si� s�owem wym�wionym przez �wiat�o s�oneczne. Teraz przem�wi�a tak�e ciemno��: wym�wi�a s�owo, kt�rego nie mo�na by�o cofn��.

Ged opu�ci� dziedziniec, zmierzaj�c do swej dawnej izby w Wie�y Po�udniowej: izb� t� trzymano dla niego pust�. Pozosta� tam w samotno�ci. Gdy gong obwie�ci� kolacj�, Ged poszed� na d�, ale niemal nie odzywa� si� do innych ch�opc�w przy D�ugim Stole i nie podnosi� ku nim twarzy, nawet ku tym, kt�rzy pozdrawiali go najogl�dniej. Tote� po paru dniach wszyscy zostawili go w spokoju. Samotno�� by�a tym, czego pragn��, l�ka� si� bowiem z�a, kt�re m�g�by spowodowa� uczynkiem lub s�owem, nie zdaj�c sobie z tego sprawy.

W Szkole nie by�o ani Yetcha, ani Jaspera i Ged nie pyta� o nich. Ch�opcy, kt�rym poprzednio przewodzi� i nad kt�rymi g�rowa�, teraz wszyscy go wyprzedzili, z przyczyny miesi�cy, kt�re utraci�; tej wiosny i lata uczy� si� wi�c z ch�opcami m�odszymi od siebie. Nie b�yszcza� te� w�r�d nich, bowiem s�owa ka�dego zakl�cia, nawet najprostszej sztuki iluzyjnej, wychodzi�y z jego ust z wahaniem, a jego r�ce nie by�y pewne w swoim kunszcie.

Na jesieni mia� uda� si� raz jeszcze do Wie�y Osobnej na nauk� u Mistrza Imion. Obowi�zek ten, kt�rego niegdy� si� obawia�, teraz odpowiada� mu, gdy� tym, czego szuka�, by�a cisza�� a tak�e d�uga nauka, przy kt�rej nie czyni si� zakl�� i podczas kt�rej ta moc, o kt�rej wiedzia�, �e wci�� w nim jest, nie musi by� ani razu przywo�ana do dzia�ania.

W nocy poprzedzaj�cej jego przeprowadzk� do Wie�y odwiedzi� go w jego izbie cz�owiek ubrany w br�zowy p�aszcz podr�ny i trzymaj�cy d�bow� lask� okut� �elazem. Ged podni�s� si� na widok laski czarnoksi�nika.

��Krogulcze�

Na d�wi�k g�osu Ged podni�s� oczy: to Yetch sta� przed nim, kr�py i kwadratowy jak zawsze; jego ciemna, szczera twarz sta�a si� starsza, ale u�miech nie zmieni� si�. Na ramieniu Vetcha kuli�o si� zwierz�tko o c�tkowanym futerku i jasnych oczach.

��Zosta� u mnie, gdy by�e� chory, i teraz przykro mi si� z nim rozstawa�. A jeszcze bardziej przykro rozstawa� si� z tob�, Krogulcze. Ale jad� do domu. Dalej, Hoeg! Id� do swojego prawdziwego pana!�� Vetch poklepa� otaka i posadzi� na pod�odze. Zwierz�tko ruszy�o przed siebie, usiad�o na sienniku Geda i zacz�o my� swoje futerko suchym br�zowym j�zykiem podobnym do listka. Yetch za�mia� si�, ale Ged nie potrafi� si� u�miechn��. Schyli� si�, g�aszcz�c otaka, aby ukry� twarz.

��My�la�em, �e nie przyjdziesz do mnie, Yetch�� powiedzia�.

Nie mia� zamiaru robi� mu wym�wek, ale Yetch odpar�:

��Nie mog�em. Mistrz Zi� zabroni� mi; a od zimy przebywa�em z nim zamkni�ty w Gaju. Nie by�em wolny, p�ki nie zdoby�em swojej laski. Pos�uchaj: gdy te� b�dziesz wolny, przyjed� na Wschodnie Rubie�e. B�d� na ciebie czeka�. W tamtejszych miasteczkach weso�o si� �yje, a czarnoksi�nicy s� mile widziani.

��Wolny��� mrukn�� Ged i wzruszy� odrobin� ramionami, pr�buj�c si� u�miechn��.

Yetch patrzy� na niego, nie ca�kiem tak jak zwykle: z nie mniejsz� mi�o�ci�, ale zapewne z wi�ksz� czarnoksi�sk� wiedz�. Powiedzia� mi�kko:

��Nie pozostaniesz na zawsze na Kok�.

��C� mia�em nadziej�, �e b�d� m�g� p�j�� na nauk� do Mistrza w Wie�y, aby zosta� jednym z tych, kt�rzy szukaj� w ksi�gach i gwiazdach zgubionych imion, i w ten spos�b� w ten spos�b nie czyni� przynajmniej nic z�ego, je�li ju� nic dobrego nie mog�

��Zapewne�� powiedzia� Yetch.�� Nie jestem jasnowidzem, ale widz� przed tob� nie komnaty i ksi�gi, lecz dalekie morza, ognie smok�w, wie�e miast i wszystko to, co widzi sok�, gdy leci wysoko i daleko.

��A za mn��� co widzisz za mn�?�� spyta� Ged i m�wi�c powsta�, tak �e b��dny ognik, kt�ry p�on�� po�rodku nad ich g�owami, rzuci� jego cie� w ty�, na �cian� i pod�og�. Ged zwr�ci� twarz w bok i rzek�, zaj�kuj�c si�:�� Ale opowiedz mi, dok�d ty si� udasz, co ty b�dziesz robi�.

��Pojad� do domu odwiedzi� braci i siostr�, o kt�rej ci nieraz m�wi�em. Zostawi�em j� jako ma�e dziecko, a wkr�tce b�dzie obchodzi�a swoje �wi�to Nadania Imienia�� dziwnie jest o tym pomy�le�! A potem znajd� sobie zaj�cie jako czarnoksi�nik gdzie� w�r�d ma�ych wysp. Och, zosta�bym d�u�ej i pogada� z tob�, ale nie mog�, m�j statek wyrusza w rejs dzi� wieczorem i przyp�yw ju� si� zacz��. Krogulcze, je�li kiedykolwiek twoja droga powiedzie na wsch�d, odwied� mnie. A je�li b�dziesz mnie kiedykolwiek potrzebowa�, sprowad� mnie, wezwij mnie moim imieniem: Estarriol.

Na te s�owa Ged podni�s� swoj� pokryt� bliznami twarz; ich spojrzenia spotka�y si�.

��Estarriol�� powiedzia��� mam na imi� Ged.

Potem w milczeniu po�egnali si� ze sob�; Vetch odwr�ci� si� i zszed� do kamiennej sieni, po czym opu�ci� Roke.

Ged sta� przez chwil� bez ruchu, jak kto�, kto dowiedzia� si� wielkich nowin i musi rozszerzy� sw� dusz�, aby je przyj��. Wspania�ym darem by�o to, co ofiarowa� mu Vetch: znajomo�� jego prawdziwego imienia.

Prawdziwego imienia m�czyzny nie zna nikt opr�cz niego samego i tego, kto mu je nada�. M�czyzna mo�e si� w ostateczno�ci zdecydowa�, aby zdradzi� je swemu bratu, �onie czy przyjacielowi, jednak�e nawet ci nieliczni nie u�yj� nigdy owego imienia tam, gdzie mo�e je us�ysze� kto� trzeci. W obecno�ci innych ludzi b�d�, tak jak inni, nazywa� m�czyzn� jego imieniem u�ytkowym, jego przydomkiem�� takim imieniem, jak Krogulec, Vetch, co oznacza �wyka�, albo Ogion, co oznacza �szyszka jod�owa�. Je�li za� pro�ci ludzie ukrywaj� swoje prawdziwe imi� przed wszystkimi opr�cz tych paru, kt�rych kochaj� i kt�rym ufaj� bezgranicznie, tym bardziej musz� tak czyni� ludzie zajmuj�cy si� czarnoksi�stwem�� bardziej niebezpieczni i bardziej nara�eni na niebezpiecze�stwo. Kto zna imi� cz�owieka, ten ma w swojej mocy jego �ycie. I w�a�nie Gedowi, kt�ry utraci� wiar� w siebie, Vetch ofiarowa� ten dar, na kt�ry sta� tylko przyjaciela�� dow�d niezachwianego, nie daj�cego si� zachwia� zaufania.

Ged usiad� na sienniku i pozwoli� zgasn�� kuli b��dnego ognia, od kt�rej, gdy znika�a, dolecia� s�aby zapach bagiennego gazu. Pog�aska� otaka, kt�ry przeci�gn�� si� rozkosznie i u�o�y� do snu na jego kolanach, jak gdyby nigdy nie sypia� gdzie indziej. W Wielkim Domu panowa�a cisza. Ged zda� sobie spraw�, �e jest to przeddzie� rocznicy jego w�asnego Przej�cia, dnia, w kt�rym Ogion nada� mu imi�. Od owego dnia min�y cztery lata. Ged wspomnia� ch��d g�rskiego �r�d�a, przez kt�re brodzi� nagi i pozbawiony imienia. Pogr��y� si� w rozmy�laniach o innych l�ni�cych rozlewiskach Rzeki Ar, gdzie zwykle p�ywa�; o wiosce Dziesi�ciu Olch pod wielkimi, porastaj�cymi zbocze g�ry lasami; o cieniach poranku padaj�cych w poprzek zakurzonej wiejskiej ulicy, o ogniu podrywaj�cym si� pod podmuchem miech�w na kowalskim palenisku w zimowe popo�udnie, o ciemnej i wonnej chacie czarownicy, gdzie powietrze by�o ci�kie od dymu i k��bi�cych si� zakl��. Nie my�la� o tych rzeczach ju� od dawna. Powr�ci�y do� teraz, w nocy, w kt�rej ko�czy� siedemna�cie lat. Wszystkie lata i miejsca, W kt�rych sp�dzi� swoje kr�tkie, rozbite na cz�ci �ycie, znalaz�y si� w zasi�gu umys�u i na powr�t utworzy�y ca�o��. Nareszcie, po tym d�ugim, gorzkim, zmarnowanym okresie wiedzia� raz jeszcze, kim jest i gdzie si� znajduje.

Ale dok�d ma si� uda� w nadchodz�cych latach�� tego nie potrafi� dostrzec; i ba� si� ujrze�.

Nazajutrz rano wyruszy� w drog� przez wysp�, nios�c jak zwykle na ramieniu otaka. Tym razem dotarcie piechot� do Wie�y Osobnej zaj�o mu trzy, nie dwa dni: by� �miertelnie znu�ony, gdy w zasi�gu jego wzroku znalaz�a si� Wie�a, wznosz�ca si� ponad prychaj�ce, sycz�ce wody p�nocnego przyl�dka. Wewn�trz Wie�y by�o ciemno, tak jak pami�ta�, i ch�odno, tak jak pami�ta�, a Kurremkarmerruk siedzia� na wysokim zydlu, spisuj�c listy imion. Rzuci� okiem na Geda i rzek� bez przywitania, jak gdyby ch�opak nigdy si� nie oddala�:�� Id� do ��ka; kto zm�czony, ten g�upi. Jutro mo�esz otworzy� Ksi�gi Przedsi�wzi�� Stw�rc�w i wyuczy� si� zawartych w niej imion.

Pod koniec zimy Ged powr�ci� do Wielkiego Domu. By� ju� wtedy pasowany na czarownika i Arcymag Gensher tym razem przyj�� jego ho�d. Odt�d Ged zg��bia� wy�sze sztuki i czary, porzucaj�c sztuki iluzyjne na rzecz dzie� prawdziwej magii i ucz�c si� tego, co musia� wiedzie�, aby zas�u�y� na sw� lask� czarnoksi�nika. Trudno��, jak� sprawia�o mu poprzednio wymawianie zakl��, znik�a po paru miesi�cach, a w jego r�ce powr�ci�a zr�czno��; mimo to me spieszy� si� do nauki tak jak dawniej: strach udzieli� mu ostrej i d�ugotrwa�ej lekcji. Jego czary nie wywo�ywa�y zreszt� �adnych gro�nych mocy ani konflikt�w, nawet gdy wymawia� Wielkie Zakl�cia Stwarzania i Nadawania Kszta�tu, kt�re s� najbardziej ryzykowne. Nieraz Ged zadawa� sobie pytanie, czy przypadkiem uwolniony przeze� w�wczas cie� nie os�ab� tymczasem albo jakim� sposobem nie umkn�� ze �wiata, nie nawiedza� go bowiem ju� wi�cej w snach. Ale w g��bi serca wiedzia�, �e taka nadzieja jest nierozumna. Od Mistrz�w i ze starodawnych ksi�g wiedzy Ged uczy� si�, czego m�g�, o istotach takich jak �w cie�, kt�ry wtenczas uwolni�; niewiele jednak mo�na si� by�o o tym nauczy�. O �adnym takim stworzeniu nie pisa�o si� ani nie m�wi�o wprost. W najlepszym razie trafia�y si� tu i �wdzie w starych ksi�gach wzmianki o rzeczach, kt�re mog�y przypomina� owego zwierza�� cie�. Nie by� to duch cz�owieka i nie by�o to co� stworzonego przez Dawne Moce Ziemi, a mimo to sprawia�o wra�enie, �e ma z tym wszystkim jakie� powi�zanie. W Rzeczy o Smokach, kt�r� Ged przeczyta� bardzo dok�adnie, znajdowa�a si� opowie�� o staro�ytnym W�adcy Smok�w, kt�ry dosta� si� pod w�adanie jednej z Dawnych Mocy�� m�wi�cego Kamienia, spoczywaj�cego w dalekim p�nocnym kraju.

�Na rozkaz Kamienia�, g�osi�a ksi�ga, �przem�wi�, aby wywo�a� ducha z kr�lestwa zmar�ych, lecz jego czarnoksi�stwo wypaczone zosta�o przez wol� Kamienia i wraz z duchem zjawi�a si� rzecz nie przywo�ana, kt�ra wywabi�a W�adc� z jego pow�oki i w niej chodzi�a po �wiecie ludzi zabijaj�c�. Ksi�ga nie m�wi�a jednak, czym by�a ta rzecz, ani te� nie zdradza�a zako�czenia opowie�ci. Mistrzowie za� nie wiedzieli, sk�d m�g� przyby� taki cie�: z Przeciw-�ycia, powiedzia� Arcymag; ze z�ej strony �wiata, rzek� Mistrz Przemian, a Mistrz Przywo�a� powiedzia�: �Nie wiem�. Mistrz Przywo�a� przychodzi� dawniej cz�sto, aby posiedzie� przy Gedzie w czasie jego choroby. By� srogi i powa�ny jak zawsze, ale Ged czu� teraz jego wsp�czucie i kocha� go bardzo.

��Nie wiem. Wiem o tej rzeczy tylko to: �e przywo�a� j� mog�a jedynie wielka moc, i to by� mo�e tylko jedna moc�� tylko jeden g�os�� tw�j g�os. Ale co to z kolei znaczy, nie wiem. Ty to odkryjesz. Musisz to odkry� albo umrze�, gorzej ni� umrze慠� Mistrz m�wi� cicho i jego oczy by�y pos�pne, gdy spogl�da� na Geda.�� My�la�e�, b�d�c ch�opcem, �e mag to kto�, kto potrafi uczyni� wszystko. Tak i ja niegdy� my�la�em. Tak my�leli�my wszyscy. A prawda jest taka, �e im bardziej ro�nie prawdziwa moc cz�owieka, im bardziej poszerza si� jego wiedza, tym bardziej zw�a si� droga, kt�r� mo�e on kroczy�; a� wreszcie niczego ju� nie wybiera, lecz czyni tylko i wy��cznie to, co musi czyni�

Gdy Ged uko�czy� osiemna�cie lat, Arcymag wys�a� go na nauk� do Mistrza Wzor�w. O tym, co jest przedmiotem nauki w Wewn�trznym Gaju, nie m�wi si� wiele poza jego obr�bem. Podobno nie czyni si� tam wcale czar�w, a mimo to miejsce to samo w sobie jest zaczarowane. Czasami drzewa Gaju s� widoczne, czasami za� nie s� i nie zawsze znajduj� si� w tym samym miejscu i w tej samej cz�ci wyspy Roke. Podobno ju� same drzewa Gaju maj� w sobie m�dro�� czarnoksi�sk�. Podobno Mistrz Wzor�w uczy si� swej najwy�szej magii tam, wewn�trz Gaju; gdy tylko drzewa obumr�, jego wiedza czarnoksi�ska obumrze r�wnie�, a w�wczas wody podnios� si� i zatopi� wyspy �wiatomorza, kt�re Segoy wyd�wign�� z g��bin w przedmitycznych czasach, zatopi� wszystkie l�dy, na kt�rych �yj� ludzie i smoki.

Ale wszystko to tylko pog�oska; a od czarnoksi�nik�w nie mo�na si� o tym niczego dowiedzie�.

Up�ywa�y miesi�ce, a� wreszcie pewnego wiosennego dnia Ged powr�ci� do Wielkiego Domu, nie maj�c poj�cia, czego ode� teraz za��daj�. Przy drzwiach, kt�re wychodz� na �cie�k� wiod�c� przez pola do Pag�rka Roke, natkn�� si� na starca oczekuj�cego u wej�cia. Z pocz�tku Ged nie pozna� go, ale po namy�le przypomnia� go sobie jako tego, kt�ry wpu�ci� go do Szko�y w dniu przybycia, pi�� lat temu.

Starzec u�miechn�� si�, pozdrawiaj�c go po imieniu, i zapyta�:

��Czy wiesz, kim jestem?

Ged my�la� w�a�nie przed chwil� o tym, �e zawsze m�wi�o si� Dziewi�ciu Mistrz�w z Roke, a on zna� tylko o�miu: Mistrza Wiatr�w, Sztuki, Zi�, Pie�ni, Przemian, Przywo�a�, Imion, Wzor�w. Zdawa�o si�, �e to o Arcymagu m�wi si� jako o dziewi�tym. A przecie� gdy wybierano nowego Arcymaga, w sprawie jego wyboru zebra�o si� Dziewi�ciu Mistrz�w.

��My�l�, �e jeste� Mistrzem Od�wiernym�� powiedzia� Ged.

��Owszem. Ged, zdoby�e� prawo wej�cia do Roke, wymawiaj�c swoje imi�. Teraz mo�esz zdoby� prawo odej�cia st�d, wymawiaj�c moje.�� Tak rzek� starzec, u�miechaj�c si�, i czeka�. Ged sta� bez s�owa.

Zna� oczywi�cie tysi�c sposob�w, sztuk i �rodk�w dowiadywania si� imion rzeczy i ludzi; umiej�tno�� taka wchodzi�a w sk�ad tego wszystkiego, czego uczy� si� na Roke, bez niej bowiem magia na niewiele by si� przyda�a. Ale odkry� imi� maga i Mistrza�� to by�a inna sprawa. Imi� maga jest ukryte lepiej ni� �led� w morzu, lepiej strze�one ni� jaskinia smoka. Zakl�cie podpatruj�ce natknie si� na silniejsze zakl�cie, misterne fortele zawiod�, dociekania b�d� okr�nie udaremnione, a przemoc zostanie zwr�cona zgubnie przeciw samej sobie.

��W�skie s� drzwi, kt�re otwierasz, Mistrzu�� powiedzia� wreszcie Ged.�� Musz� chyba usi��� tu w�r�d p�l i po�ci�, p�ki nie schudn� na tyle, aby si� prze�lizn��.

��Jak d�ugo zechcesz�� odpar� Od�wierny u�miechaj�c si�.

Tak wi�c Ged oddali� si� troch� i usiad� pod olch� na brzegu Thwilburn; wypu�ci� otaka, kt�ry zbieg� nad wod�, aby igra� w strumieniu i przetrz�sa� b�otniste brzegi w poszukiwaniu krab�w. S�o�ce zni�a�o si�, p�ne i jasne, wiosna bowiem by�a w pe�ni. �wiat�a latar� i b��dnych ognik�w zaja�nia�y w oknach Wielkiego Domu, a u st�p wzg�rza uliczki miasta Thwil nape�ni�y si� mrokiem. Nad dachami pohukiwa�y sowy i nietoperze przelatywa�y w zmierzchu ponad strumieniem, a Ged wci�� siedzia�, rozmy�laj�c nad tym, jak m�g�by�� przemoc�, podst�pem albo czarami�� pozna� imi� Od�wiernego. Im wi�cej duma�, tym mniej by� w stanie dostrzec po�r�d wszystkich sztuk czarodziejskich, jakich si� wyuczy� przez te pi�� lat na Roke, t� jedn�, kt�ra pozwoli�aby wydrze� laka tajemnic� takiemu magowi. Po�o�y� si� w polu i zasn�� pod gwiazdami, wraz z otakiem, kt�ry umo�ci� si� w jego kieszeni. Gdy s�o�ce wsta�o, podszed�, wci�� z pustym �o��dkiem, do drzwi Domu i zapuka�. Od�wierny otworzy�.

��Mistrzu�� rzek� Ged�� nie potrafi� wydoby� z ciebie twego imienia si��, nie b�d�c dostatecznie silnym, i nie potrafi� wydoby� go podst�pem, nie b�d�c dostatecznie m�drym. Tote� wystarczy mi, �e zostan� tutaj, aby si� uczy� lub s�u�y�, cokolwiek sobie �yczysz: chyba �e przypadkiem odpowiesz mi na jedno pytanie.

��Zapytaj.

��Jakie jest twoje imi�?

Od�wierny u�miechn�� si� i wym�wi� swoje imi�; i Ged powtarzaj�c je, wkroczy� po raz ostatni w progi Domu.

Kiedy ze� na powr�t wyszed�, mia� na sobie ci�ki ciemnob��kitny p�aszcz, podarunek od mieszka�c�w Low Torning, dok�d si� udawa�, gdy� potrzebowano tam czarnoksi�nika. Ni�s� tak�e lask� r�wn� swemu wzrostowi, wyrzezan� z drzewa cisowego i okut� br�zem. Od�wierny �yczy� mu szcz�liwej drogi, otwieraj�c przed nim tylne drzwi Wielkiego Domu, drzwi z, rogu i ko�ci s�oniowej, i Ged zszed� uliczkami Thwil do statku, kt�ry czeka� na� na jasnych porannych falach.

Na zach�d od Roke, pomi�dzy dwoma wielkimi l�dami Hosk i Ensmer, le�y st�oczona gromada Dziewi��dziesi�ciu Wysp. Najbli�sza Roke jest wyspa Serd, a najdalsza to Seppish, -kt�ra znajduje si� ju� niemal na Morzu Pelnijskim; czy jest ich w sumie dziewi��dziesi�t�� to pytanie nigdy nie rozstrzygni�te, poniewa� je�li liczy� tylko wyspy maj�ce �r�d�a s�odkiej wody, mo�na ich naliczy� siedemdziesi�t, je�li natomiast bra� pod uwag� ka�d� ska��, mo�na si� doliczy� stu i wi�cej; a w dodatku przyp�ywy zmienia�yby wynik. Kana�y pomi�dzy wysepkami s� w�skie, tote� umiarkowane przyp�ywy i odp�ywy Morza Najg��bszego, napotykaj�c tu �cie�nienia i przegrody, wznosz� si� wysoko i opadaj� nisko; wskutek tego w miejscu, gdzie podczas przyp�ywu mog�y by� trzy wyspy, w czasie odp�ywu bywa jedna. Mimo zreszt� wszystkich niebezpiecze�stw zwi�zanych z przyp�ywami, ka�de dziecko umiej�ce chodzi� potrafi tu wios�owa� i ma swoj� ��dk�; gospodynie przep�ywaj� �odziami przez kana�, aby wypi� z s�siadk� fili�ank� zi�ek; domokr��cy zachwalaj� swoje towary w rytm uderze� wios�ami. Wszystkie tutejsze drogi to s�ona woda, kt�r� przegradzaj� jedynie sieci, rozci�gni�te od domu do domu w poprzek cie�nin dla po�owu rybek zwanych turbikami�� wytwarzany z nich olej jest bogactwem Dziewi��dziesi�ciu Wysp. Jest na nich par� most�w, nie ma za� ani jednego wi�kszego miasta. Na ka�dej wysepce t�ocz� si� zagrody i domy rybak�w; dziesi�� do dwunastu wysepek tworzy wsp�ln� gmin�. Jedn� z takich gmin by� Low Torning, obszar wysuni�ty najdalej na zach�d, otwieraj�cy si� nie na Morze Najg��bsze, ale na zewn�trz, ku pustemu oceanowi, temu odludnemu skraj�w, Archipelagu, gdzie znajduje si� ju� tylko Pendor, wyspa spustoszona przez smoki, a poza nim rozci�gaj� si� niego�cinne wody Zachodnich Rubie�y.

Dom dla nowego czarnoksi�nika by� ju� przygotowany. Sta� na wzg�rzu po�r�d zielonych p�l j�czmienia, os�oni�ty od zachodniego wiatru przez pendikowy zagajnik, kt�rego drzewa ton�y w�a�nie w czerwonych kwiatach. Od drzwi roztacza� si� widok na inne strzechy, zagajniki i ogrody, na inne wyspy pe�ne strzech, gaj�w i ogrod�w oraz na wij�ce si� pomi�dzy nimi niezliczone, b�yszcz�ce kana�y morskie. Dom by� skromny, pozbawiony okien, z glinian� pod�oga, a mimo to lepszy ni� ten, w kt�rym Ged si� urodzi�. Naczelnicy wysp z gminy Low Torning, czuj�c l�k wobec czarnoksi�nika z Roke, prosili, aby im wybaczy� ub�stwo domostwa. �Brak nam kamienia do budowy�, powiedzia� jeden z nich. �Nikt z nas nie jest bogaty, cho� nikt nie g�oduje�, dorzuci� drugi, a trzeci: �B�dzie tu przynajmniej sucho, panie, bo ja sam dogl�da�em krycia strzech��. W oczach Geda dom by� nie gorszy od pa�acu. Podzi�kowa� szczerze naczelnikom wysp, tak �e ca�a ich osiemnastka powr�ci�a, ka�dy w swojej �odzi wios�owej, na rodzinne wyspy, aby oznajmi� rybakom i gospodyniom, �e nowy czarnoksi�nik to dziwny, pos�pny m�odzieniec, kt�ry m�wi ma�o, ale grzecznie i bez wynios�o�ci.

Zapewne, niewiele by�o powod�w do wynios�o�ci na tej pierwszej posadzie maga, jak� Ged obj��. Czarnoksi�nicy kszta�ceni na Roke udawali si� zwykle do miast lub zamk�w, aby s�u�y� wielkim w�adcom, kt�rzy go�cili ich w wielkich domach. Ci rybacy z Low Torning normaln� kolej� rzeczy mieliby u siebie co najwy�ej czarownic� albo prostego gu�larza, kt�ry rzuca�by urok na sieci, �piewa� nad nowymi �odziami oraz leczy� ludzkie i zwierz�ce dolegliwo�ci. Ale w ostatnich latach Stary Smok z wyspy Pendor mia� m�ode�� i podobno dziesi�� smok�w mia�o teraz legowisko w ruinie wie� W�adc�w Morskich z Pendoru, wlok�o pokryte �usk� brzuchy w g�r� i w d� po marmurowych schodach i przez rozwalone bramy zamku. Potrzebuj�c po�ywienia na tej martwej wyspie, smoki wylecia�y z niej kt�rego� roku, gdy podros�y i zacz�� im doskwiera� g��d. Widziano ju� cztery smoki lec�ce nad po�udniowo-zachodnimi wybrze�ami wyspy Hosk: nie siada�y na ziemi, ale wypatrywa�y stajen, owczarni i osiedli ludzkich. G��d smoka budzi si� powoli, lecz nasyci� go trudno. Tote� naczelnicy wysp z gminy Low Torning pos�ali na Roke pro�b� o czarnoksi�nika, kt�ry ochroni�by ich lud przed tym, co zagra�a�o mu spoza zachodniego horyzontu�� i Arcymag os�dzi�, �e ich obawa jest ca�kiem uzasadniona.

��Nie ma tam wyg�d�� m�wi� Arcymag Gedowi tego dnia, kiedy pasowa� go na czarnoksi�nika�� nie ma s�awy, nie ma bogactwa, zapewne nie ma te� niebezpiecze�stw. Pojedziesz?

��Pojadꠗ odpar� Ged, nie tylko z pos�usze�stwa. Od owej nocy na Pag�rku Roke pragn�� unikn�� popisywania si� i s�awy tak usilnie, jak usilnie przedtem do nich d��y�. Teraz ju� bezustannie pow�tpiewa� w sw� si�� i l�ka� si� wystawia� na pr�b� sw� moc. Z drugiej strony, wie�ci O smokach zaciekawi�y go ogromnie. Na wyspie Gont nie, by�o smok�w od wielu setek lat, podobnie te� �aden smok nie przelatywa� w zasi�g w�chu, wzroku albo zakl�cia mieszka�c�w Roke, tote� i tam s� one tylko tematem legend i pie�ni, czym� opiewanym, ale nie widzianym. W Szkole Ged nauczy� si� o smokach wszystkiego, czego m�g�, lecz co innego czyta� o smokach, a co innego je spotka�. Dogodna sposobno�� otwiera�a si� przed nim jasno, wi�c i ze szczer� ochot� odpowiedzia�:

��Pojad�.

Arcymag Gensher skin�� w�wczas g�ow�, ale z mrocznym wyrazem twarzy.

��Powiedz mi�� odezwa� si� wreszcie�� czy l�kasz si� opu�ci� Roke? Czy te� pragniesz st�d odej��?

��I jedno, i drugie, Mistrzu. Gensher zn�w skin�� g�ow�.

��Nie wiem, czy post�puj� s�usznie wyprawiaj�c ci� st�d, gdzie jeste� bezpieczny�� powiedzia� bardzo cicho.�� Nie umiem ujrze� twojej drogi. Kryje si� ca�a w ciemno�ci. Na P�nocy za� istnieje jaka� moc, co�, co mog�oby ci� zniszczy�, ale co to jest i gdzie si� znajduje�� czy na twojej przesz�ej, czy przysz�ej drodze�� nie potrafi� powiedzie�, wszystko okryte jest cieniem. Gdy przybyli tu ludzie z Low Torning, pomy�la�em zaraz o tobie, bo gmina ta wydala mi si� bezpieczna i na uboczu po�o�ona okolica, gdzie m�g�by� mie� czas na nabranie si�. Nie wiem jednak, czy jakiekolwiek miejsce jest dla ciebie bezpieczne, ani te� dok�d prowadzi twoja droga. Nie chcia�bym wyprawia� ci� w g��b mroku�

Dom pod kwitn�cymi drzewami wyda� si� jednak z pocz�tku Gedowi miejscem wystarczaj�co jasnym. M�odzieniec mieszka� w nim, przygl�da� si� cz�sto niebu na zachodzie i nastawia� swoje ucho czarnoksi�nika na szum �uskowatych skrzyde�. Ale �aden smok si� nie zjawia�. Ged �owi� m nadbrze�u ryby i piel�gnowa� grz�dki w ogrodzie. Ca�e dnie sp�dza� na rozwa�aniu stronicy, linijki albo s�owa w Ksi�gach Wiedzy, kt�re przywi�z� z Roke, na przesiadywania na dworze, w letnim powietrzu pod drzewami pendikowymi; otak spa� wtedy obok niego albo wyprawia� si� na �owienie myszy w g�szczu traw i stokrotek. Ponadto Ged s�u�y� ludziom z Low Torning jako uzdrowiciel i zaklinacz pogody, ilekro� go o to poprosili. Nie przychodzi�o mu do g�owy, �e czarnoksi�nik mia�by prawo czu� si� upokorzony wykonywaniem tak prostych sztuk: bawi� si� przecie� niegdy� jako dziecko gus�ami po�r�d ludu ubo�szego ni� ten- Ludzie z Low Torning rzadko go zreszt� o co� prosili, obawiaj�c si� go, po cz�ci dlatego, �e by� czarnoksi�nikiem z Wyspy M�drc�w, po cz�ci z racji jego milczenia i pokrytej bliznami twarzy. Cho� by� tak m�ody, by�o w nim co�, co sprawia�o, �e w jego towarzystwie czuli si� nieswojo.

Mimo to Ged znalaz� przyjaciela�� budowniczego �odzi, kt�ry mieszka� na najbli�szej od wschodu wyspie. Nazywa� si� Pechvarry. Spotkali si� po raz pierwszy na jego nadbrze�u, gdzie Ged przystan��, aby przyjrze� si�, jak Pechvarry stawia maszt na ma�ej �agl�wce. Cie�la, szczerz�c z�by, podni�s� oczy na czarnoksi�nika i powiedzia�:

��Ca�y miesi�c trwa�a ta robota; dopiero teraz zbli�am si� do ko�ca. My�l� sobie, �e ty umia�by� to zrobi� w jednej chwili za pomoc� s�owa, co, panie?

��M�g�bym�� rzek� Ged�� ale zaton�aby najpewniej w nast�pnej chwili, gdybym nie podtrzymywa� zakl��. Lecz je�li chcesz��� urwa�.

��Tak, panie?

��To taka sobie zabawna sztuczka. Tej �odzi niczego nie brakuje. Ale je�li chcesz, m�g�bym rzuci� zakl�cie zwi�zuj�ce, kt�re chroni�oby j� przed uszkodzeniem, albo zakl�cie znajduj�ce, kt�re pomaga�oby jej wr�ci� z morza do domu.

M�wi� z wahaniem, nie chc�c urazi� rzemie�lnika, ale twarz Pechvarry�ego rozpromieni�a si�.

��To ��dka dla mojego syna, panie, i je�li zechcia�by� tak j� zaczarowa�, by�by to dow�d wielkiej dobroci i �yczliwo�ci.�� I wspi�� si� na nadbrze�e, aby od razu u�cisn�� d�o� Geda i podzi�kowa� mu.

Po tym wydarzeniu cz�sto pracowali razem; Ged do��cza� swoj� sztuk� czarodziejsk� do pracy r�cznej Pechvarry�ego przy budowie lub reperowaniu �odzi, w zamian za� uczy� si� od rzemie�lnika, jak ��d� jest skonstruowana, a tak�e, jak ni� sterowa� bez pomocy magii; ta bowiem umiej�tno�� zwyk�ego �eglowania by�a na Roke czym� w rodzaju u�wi�conego tabu. Cz�sto Ged i Pechvarry oraz jego synek Ioeth wyp�ywali na kana�y i laguny, �egluj�c i wios�uj�c na tej czy innej �odzi, p�ki Ged nie sta� si� niez�ym �eglarzem, a przyja�� pomi�dzy nim a Pechvarrym nie okrzep�a ostatecznie.

Pewnego razu, p�na jesieni�, syn budowniczego �odzi zachorowa�. Matka sprowadzi�a z wyspy Tesk czarownice, kt�ra by�a dobr� znachork�, i przez par� dni zdawa�o si�, �e wszystko jest w porz�dku. Potem, w�r�d burzliwej nocy, zjawi� si� Pechvarry, wal�c w drzwi Geda i b�agaj�c go, aby przyszed� uratowa� dziecko. Ged pop�dzi� wraz z nim do �odzi i powios�owali po�piesznie, p�yn�c przez ciemno�� i deszcz do domu rzemie�lnika. Tam Ged ujrza� le��ce na wyrku dziecko, przykucni�t� przy nim w milczeniu matk� oraz czarownic�, kt�ra kadzi�a dymem z korzenia corly i �piewa�a Pie�� Nagia�sk�, co by�o najlepszym ze znanych jej �rodk�w leczniczych. Wyszepta�a jednak do Geda:

��Czarnoksi�niku, ta gor�czka to chyba r�a i dziecko pewnie umrze na ni� tej nocy.

Gdy Ged ukl�k� i po�o�y� d�onie na dziecku, pomy�la� to samo i cofn�� si� na moment. W ko�cowych miesi�cach jego w�asnej d�ugiej choroby Mistrz Zi� przekaza� mu wiele z wiedzy uzdrowicielskiej, a pierwsze i ostatnie przykazanie tej wiedzy brzmia�o: �Uzdrawiaj ran� i lecz chorob�, ale umieraj�cemu duchowi pozw�l odej��.

Matka dostrzeg�a jego ruch i zrozumia�a jego znaczenie; zap�aka�a g�o�no z rozpaczy. Pechvarry schyli� si� nad ni�, m�wi�c:

��Nasz czarnoksi�nik Krogulec uratuje go, �ono. Nie trzeba p�aka�! On jest teraz z nami. Potrafi to zrobi�.

S�ysz�c matczyny lament i widz�c ufno��, jaka w nim pok�ada� Pechvarry, Ged poczu�, �e nie mo�e ich zawie��. Zw�tpi� w swoje w�asne rozeznanie i pomy�la�, �e mo�e da�oby si� uratowa� dziecko, gdyby mo�na by�o obni�y� gor�czk�. Powiedzia�:

��Zrobi�, co b�d� m�g�, Pechvarry.

Przyst�pi� do k�pania ch�opca w zimnej deszcz�wce, kt�r�, �wie�o spad��, przynie�li ze dworu, i zacz�� wypowiada� jedno z zakl�� powstrzymuj�cych gor�czk�. Zakl�cie nie podzia�a�o jeszcze i nie dobieg�o do ko�ca, gdy nagle Ged zda� sobie spraw�, �e dziecko umiera w jego ramionach.

Przywo�uj�c ca�� swoj� moc naraz i nie my�l�c o sobie samym, wys�a� swego ducha w pogo� za duchem dziecka, aby sprowadzi� go z powrotem do domu. Wykrzykn�� imi� dziecka:�� Ioeth!�� Czuj�c, �e jaka� nik�a odpowied� dotar�a do jego wewn�trznego s�uchu, pu�ci� si� w dalsz� pogo� i zawo�a� raz jeszcze. Wtedy ujrza� ch�opczyka zbiegaj�cego szybko, daleko przed nim, po ciemnej pochy�o�ci, po zboczu jakiego� ogromnego wzg�rza. �aden d�wi�k nie m�ci� ciszy. Gwiazdy nad wzg�rzem by�y takimi, jakich oczy Geda nigdy dot�d nie ogl�da�y. Minio to zna� nazwy konstelacji: Snop, Drzwi, Ten Co Si� Obraca, Drzewo. By�y to te gwiazdy, kt�re nigdy nie zachodz�, kt�re nigdy nie bledn� przy nadej�ciu dnia. W pogoni za umieraj�cym dzieckiem Ged zap�dzi� si� za daleko.

Wiedz�c to zda� sobie spraw�, �e pozosta� sam na ciemnym zboczu wzg�rza. Zawr�ci� z drogi by�o trudno, bardzo trudno.

Zawr�ci� powoli. Powoli postawi� przed sob� jedn� stop�, aby wspi�� si� z powrotem na wzg�rze, potem drug�. Szed� krok za krokiem, przymuszaj�c si� do ka�dego st�pni�cia. I ka�dy krok by� trudniejszy ni� poprzedni.

Gwiazdy nie drgn�y. Ponad suchym spadzistym obszarem ani razu nie powia� wiatr. W ca�ym niezmierzonym kr�lestwie mroku tylko Ged porusza� si�, powoli wspinaj�c pod g�r�. Dotar� do szczytu wzg�rza i ujrza� tam niski kamienny mur. Ale za murem, naprzeciwko niego, by� cie�.

Cie� nie mia� postaci cz�owieka ani zwierz�cia. By� bezkszta�tny, ledwie widoczny, lecz szepta� co� do Geda, cho� w tym szepcie nie by�o s��w, i si�ga� w jego stron�. I cie� sta� po stronie �ycia, a Ged po stronie �mierci.

Musia� albo zej�� ze wzg�rza w pustynne krainy i bez-�wietlne miasta zmar�ych, albo powr�ci� ku �yciu przekraczaj�c mur, za kt�rym ten bezkszta�tny z�y stw�r czeka� na niego.

Magiczna laska tkwi�a w d�oni Geda; podni�s� j� wysoko. Wraz z tym poruszeniem nap�yn�a we� si�a. Gdy zbiera� si� do skoku przez niski kamienny mur wprost na cie�, laska nagle zap�on�a bia�ym �wiat�em, kt�re w tej ciemnej przestrzeni ja�nia�o o�lepiaj�co. Skoczy�; poczu�, �e pada, i przesta� widzie�.

Tymczasem Pechvarry, jego �ona oraz czarownica widzieli, co nast�puje: m�ody czarnoksi�nik urwa� w po�owie zakl�cia i przez chwil� trzyma� dziecko bez ruchu. Potem �agodnie z�o�y� ma�ego Ioetha na sienniku, podni�s� si� i stan�� bez s�owa, z lask� w d�oni. Naraz podni�s� wysoko lask�; ta zap�on�a bia�ym ogniem, jak gdyby trzymaj w gar�ci b�yskawic�, i wszystkie sprz�ty w chacie wy�oni�y si� na moment z p�mroku, dziwne i jaskrawe w tym kr�tkotrwa�ym �wietle. Gdy z oczu patrz�cych ust�pi�o ol�nienie, ujrzeli, �e m�odzieniec le�y skulony, twarz� do glinianej pod�ogi, obok siennika, na kt�rym le�a�o martwe dziecko.

Pechvarry�emu wydawa�o si�, �e czarnoksi�nik te� nie �yje. �ona rzemie�lnika p�aka�a, on sam za� mia� w g�owie zupe�ny zam�t. Czarownica posiada�a jednak troch� zas�yszanej wiedzy dotycz�cej magii i sposob�w post�powania prawdziwych czarnoksi�nik�w; widzia�a przy tym, �e Ged, cho� le�y zimny i bez �ycia, nie sprawia wra�enia cz�owieka martwego, lecz raczej kogo� chorego czy b�d�cego w stanie odr�twienia. Zaniesiono go do domu i pozostawiono przy nim staruch�, aby mia�a na� baczenie i dostrzeg�a, czy zasn��, aby si�. obudzi�, czy te� zasn�� na zawsze.

Ma�y otak ukrywa� si� wci�� w krokwiach domu od chwili, gdy weszli nieznajomi ludzie. Pozosta� tam nadal, podczas gdy deszcz bi� o �ciany, a ogie� przygasa�; noc wlok�a si� powoli, tote� starucha zdrzemn�a si� wreszcie przy kominku. Wtedy otak spe�zn�� z g�ry i zbli�y� si� do Geda, kt�ry le�a� wyci�gni�ty sztywno i nieruchomo na ��ku. Otak zacz�� liza� jego d�onie i przeguby, d�ugo i cierpliwie, swoim suchym, br�zowym jak li�� j�zyczkiem. Przycupni�ty przy g�owie Geda, liza� jego skro�, pokryty bliznami policzek i delikatnie muska� j�zykiem jego zamkni�te oczy. Pod tym mi�kkim dotkni�ciem Ged bardzo powoli zacz�� si� budzi�. Ockn�� si�, nie wiedz�c, gdzie by� przedtem ani gdzie jest teraz, ani te� czym jest blade, szare �wiat�o wok� niego�� �wiat�o, kt�re by�o sp�ywaj�cym na �wiat porannym brzaskiem. W�wczas otak zwin�� si� jak zwyk�e w k��bek przy ramieniu Geda i u�o�y� do snu.

P�niej, kiedy Ged wraca� my�l� do owej nocy, wiedzia�, �e gdyby nikt go nie dotkn�� wtedy, gdy le�a� tak bez ducha, gdyby nikt w �aden spos�b nie przywo�a� go z powrotem�� by�by zapewne zgubiony na zawsze. By�a to tylko niema, instynktowna m�dro�� zwierz�cia, kt�re li�e swojego zranionego towarzysza, aby doda� mu otuchy, a jednak w tej m�dro�ci Ged widzia� co� pokrewnego swej w�asnej mocy, co�, co si�ga�o tak g��boko, jak czarnoksi�stwo. Od owego czasu wierzy�, �e cz�owiek m�dry to taki, kt�ry nigdy nie stroni od innych �ywych stworze�, niezale�nie od tego, czy posiadaj� mow�, czy te� nie; i p�niej d�ugo stara� si� nauczy� tego, czego mo�na si� nauczy� w milczeniu z oczu zwierz�t, z lotu ptak�w, z wielkich powolnych porusze� drzew.

Po raz pierwszy uda�o mu si� przeby� bez szwanku tam i z powrotem t� drog�, kt�r� tylko czarnoksi�nik mo�e przeby� z otwartymi oczyma i kt�rej nawet najwi�kszy mag nie mo�e przeby� bez ryzyka. Ale droga powrotna przywiod�a go do �alu i trwogi. �al dotyczy� jego przyjaciela Pechvarry�ego, trwoga jego samego. Nie wiedzia�, dlaczego Arcymag l�ka� si� wyprawi� go w �wiat i co zaciemnia�o mroczn� chmur� nawet przewidywania maga co do jego przysz�o�ci. Oczekiwa�a bowiem Geda w�a�nie ciemno��, ta rzecz bez nazwy, istota nie nale��ca do �wiata, ten cie� przez mego uwolniony czy stworzony. Przy murze granicznym, kt�ry w duchu oddziela� �mier� od �ycia, cie� przez te d�ugie lata czeka� na Geda. Znalaz� go tam nareszcie. Teraz b�dzie na jego tropie, b�dzie usi�owa� zbli�y� si� do niego, przej�� w siebie jego sil�, wyssa� ze� �ycie i oblec si� w jego cia�o. Wkr�tce potem Ged mia� sen: przy�ni�o mu si� stworzenie podobne do nied�wiadka, bez g�owy i bez twarzy. Zdawa�o mu si�, �e kr��y�o wok� domu, obmacuj�c �ciany w poszukiwaniu drzwi. Nie przy�ni�o mu si� dot�d nic takiego od czasu uleczenia ran, kt�re stw�r niegdy� mu zada�. Gdy Ged si� obudzi�, by� s�aby i czu� zimno, a blizny na jego twarzy i ramieniu �ci�gn�y si� i bola�y.

Odt�d zaczai si� z�y czas. Gdy Ged widzia� w snach cie� albo gdy cho�by tylko o nim pomy�la�, czu� zawsze to samo zimne przera�enie: rozum i moc odp�ywa�y ze�, pozostawiaj�c go bezmy�lnym i zagubionym. W�cieka� si� na swoje tch�rzostwo, ale to nic nie pomaga�o. Poszukiwa� jakiej� obrony, lecz �adnej nie m�g� znale��: ten stw�r nie mia� cia�a, nie by� istota �yw�, nie by� duchem, nie mia� imienia, nie posiada� innego istnienia pr�cz tego. kt�re sam Ged mu nada��� by� straszliw� moc� poza prawami s�onecznego �wiata. Ged wiedzia� o tym stworzeniu tylko to, �e co� przyci�ga je ku niemu i �e b�dzie pr�bowa�o spe�nia� sw� wol� poprzez niego, jako �e jest jego tworem. Ale w jakiej postaci mo�e nadej��, skoro nie ma jak na razie w�asnego realnego kszta�tu, i w jaki spos�b nadejdzie, i kiedy nadejdzie�� tego Ged nie wiedzia�.

Wzni�s� wszelkie mo�liwe czarodziejskie zapory wok� swego domu i wok� wyspy, na kt�rej mieszka�. Takie �ciany czar�w musz� by� wci�� odnawiane, wkr�tce wi�c Ged spostrzeg�, �e gdyby roztrwoni� ca�� swoj� si�� na te umocnienia, mieszka�cy wysp nie mieliby ze� �adnego po�ytku. Co m�g�by uczyni� pomi�dzy dwoma wrogami, gdyby smok przyby� z wyspy Pendor?

Zn�w mia� sen, ale tym razem �ni�o mu si�, �e cie� jest wewn�trz domu, obok drzwi, i ze si�ga ku niemu poprzez mrok, szepcz�c s�owa, kt�rych Ged nie rozumia�. Obudzi� si� przera�ony i posia� przez powietrze b��dny ognik, kt�ry poty o�wietla� swym p�omieniem ka�dy k�t domku, p�ki Ged nie przekona� si�, �e cienia nigdzie nie ma. Potem u�o�y� na w�glach w kominku �wie�e drwa i siedzia� w blasku ognia; duma� tak d�ugo, s�ysz�c, jak jesienny wiatr szele�ci s�om� strzechy i zawodzi w wielkich, ogo�oconych z li�ci koronach drzew. Dawny gniew obudzi� si� w sercu Geda. Nie m�g� �cierpie� tego bezradnego czekania, tego siedzenia w pu�apce na ma�ej wyspie i mamrotania bezu�ytecznych zakl��, kt�re mia�y go odgrodzi� i ochroni�. Jednak�e nie umia� po prostu wymkn�� si� z potrzasku: uczyni� tak znaczy�oby zawie�� zaufanie mieszka�c�w wysp i zostawi� ich bezbronnych na pastw� zagra�aj�cego smoka. Pozostawa�a tylko jedna droga.

Nazajutrz rano Ged zszed� w t�um rybak�w na g��wnej przystani Low Torning i znalaz�szy tam starosty gminy powiedzia� do�:

��Musz� st�d odej��. Jestem w niebezpiecze�stwie i nara�am was na niebezpiecze�stwo. Musz� sobie p�j��. Dlatego te� prosz� ci� o pozwolenie na wyjazd i zniszczenie smok�w na wyspie Pendor, tak abym zako�czy� zadanie, jakiego si� dla was podj��em, i m�g� odej�� bez przeszk�d. Je�li za� mi si� nie uda, to nie uda�oby mi si� r�wnie�, gdyby smoki tu si� zjawi�y, lepiej wi�c wiedzie� to teraz ni� p�niej.

Starosta gapi� si� na� z otwart� g�b�.

��Krogulcze, panie m�j�� odezwa� siꠗ tam jest dziewi�� smok�w!

��Osiem z nich to podobno m�ode.

��Ale stary�

��Powiadam ci, musz� st�d odej��. Prosz� ci� o pozwolenie, abym m�g�, je�li potrafi�, uwolni� was przedtem od gro�by; smok�w.

��Jak sobie �yczysz, panie�� przysta� starosta ponuro.

Wszyscy, kt�rzy s�uchali tej rozmowy, uwa�ali, �e m�ody czarnoksi�nik pozwala sobie na szale�stwo albo akt wariackiej odwagi, tote� z markotnymi minami spogl�dali na odjazd Geda, nie spodziewaj�c si� ju� wie�ci o nim. Niekt�rzy napomykali, �e Ged ma zamiar po prostu pop�yn�� z powrotem przez Hosk na Morze Najg��bsze, pozostawiaj�c ich w�asnemu losowi; inni, w�r�d nich Pechvarry, utrzymywali, �e oszala� i �e szuka �mierci.

W ci�gu �ycia czterech pokole� wszystkie statki bra�y kurs omijaj�cy z daleka wybrze�a wyspy Pendor. Nie przyby� na ni� nigdy �aden mag, aby stoczy� b�j ze smokiem, wyspa le�a�a bowiem na nie ucz�szczanym szlaku morskim, a jej w�adcy byli piratami, �owcami niewolnik�w, sprawcami wojen, znienawidzonymi przez ca�� ludno�� po�udniowo-zachodnich obszar�w �wiatomorza. Z tej przyczyny nikt nie pr�bowa� pom�ci� w�adcy Pendoru, odk�d smok napad� nagle z zachodu na niego i na jego ludzi, gdy siedzieli w wie�y przy uczcie, odk�d zala� ich p�omieniami buchaj�cymi z paszczy i wp�dzi� do morza ca�� wrzeszcz�c� ludno�� miasta. Nie pomszczony, Pendor zosta� wydany na pastw� smoka, wraz ze wszystkimi ko��mi zmar�ych, z wie�ami i z kosztowno�ciami, kt�re zrabowano dawno nie�yj�cym ksi���tom z wybrze�y wysp Paln i Hosk.

Wszystko to Ged dobrze wiedzia�, i nie tylko to, odk�d bowiem przyby� do Low Torning, stale mia� w pami�ci i przemy�liwa� wszystko, czego si� dot�d uczy� o smokach. Gdy prowadzi� swoj� ma�� ��d� na zach�d�� nie wios�uj�c tym razem ani nie u�ywaj�c marynarskich umiej�tno�ci, kt�rych go nauczy� Pechvarry, lecz �egluj�c czarodziejsko z magicznym wiatrem dm�cym w �agiel i zakl�ciem rzuconym na dzi�b i st�pk�, aby utrzyma� ��d� w kursie�� wypatrywa� martwej wyspy wznosz�cej si� ponad lini� morskiego horyzontu. Chcia� p�yn�� szybko, dlatego te� u�y� magicznego wiatru, gdy� bardziej obawia� si� tego, co by�o za nim, ni� tego, co przed nim. Lecz gdy dzie� up�yn��, niecierpliwo�� Geda przeistoczy�a si� z trwogi w jak�� radosn� zawzi�to��. Nareszcie szuka� tego niebezpiecze�stwa z w�asnej woli; im bardziej si� do niego zbli�a�, tym pewniejszy by�, �e tym razem, w tej godzinie, by� mo�e przed�miertnej, nareszcie jest wolny. Cie� nie odwa�y� si� pod��y� za nim w paszcz� smoka. Fale, bia�e na wierzcho�kach, sun�y po szarym morzu, szare chmury nios�y si� nad g�ow� w p�nocnym wietrze. Ged p�yn�� na zach�d z szybkim magicznym wiatrem w �aglu i wkr�tce w zasi�gu jego wzroku znalaz�y si� ska�y Pendoru, wymar�e ulice miasta i wypalone, chyl�ce si� ku upadkowi wie�e.

U wej�cia do portu, w p�ytkiej p�okr�g�ej zatoce, Ged u�mierzy� wywo�any zakl�ciem wiatr i powstrzyma� p�yn�c� ��dk�, tak �e le�a�a, ko�ysz�c si� na falach. Wtedy przywo�a� smoka:

��Uzurpatorze z Pendoru, chod� broni� swojego skarbu!

Jego g�os przepad� w szumie przybrze�nych fal, bij�cych w wybrze�a barwy popio�u; ale smoki maj� dobry s�uch. Ju� po chwili jeden z nich, jakby olbrzymi czarny nietoperz o cienkich skrzyd�ach i kolczastym grzbiecie, wyfrun�� z jakich� pozbawionych dachu miejskich ruin i zataczaj�c ko�a w p�nocnym wietrze nadlecia� w kierunku Geda. Serce Geda uros�o na widok stwora, kt�ry by� takim mitem dla jego ludu; m�odzieniec za�mia� si� i krzykn��:

��Wracaj i powiedz Staremu, �eby tu si� zjawi�, ty lataj�cy robaczku!

By� to bowiem jeden z m�odych smok�w, zrodzonych tutaj przed laty przez samic� z Rubie�y Zachodnich, kt�ra z�o�y�a swoje wielkie sk�rzaste jaja�� jak podobno lubi� to robi� samice smocze�� w jakiej� s�onecznej, zburzonej komnacie wie�y i odlecia�a, pozostawiaj�c Starego Smoka z Pendoru, aby strzeg� m�odych, gdy ju� wype�zn� z p�kni�tych b�on jak z�owieszcze jaszczurki.

M�ody, smok nic nie odpowiedzia�. Nie by� zbyt wielki jak na sw�j gatunek; m�g� mie� d�ugo�� czterdziestowios�owego statku i by� chudy jak robak mimo wielkiej rozpi�to�ci swych czarnych, b�oniastych skrzyde�. Nie osi�gn�� jeszcze dostatecznego wzrostu ani g�osu, brak mu te� by�o smoczej chytro�ci. Pomkn�� wprost na Geda stoj�cego w chybotliwej ��dce i, rozwieraj�c swoje d�ugie, z�bate szcz�ki, spad� z nieba lotem strza�y; tote� Gedowi wystarczy�o jednym sprytnym zakl�ciem unieruchomi� i usztywni� jego skrzyd�a i cz�onki, i sprawi� w ten spos�b, �e gruchn�� w morze obok jak spadaj�cy kamie�. I szare morze zamkn�o si� nad smokiem.

Dwa smoki podobne do pierwszego wzlecia�y z podstawy najwy�szej wie�y. Tak jak pierwszy, zbli�y�y si� szybkim lotem wprost ku Gedowi, lecz mimo to z�owi� obydwa, str�ci� je i utopi�; a nie podni�s� jeszcze nawet swojej czarnoksi�skiej laski.

Nie min�o wiele czasu, gdy nadlecia�y ku niemu z wyspy trzy nast�pne. Jeden z nich by� znacznie wi�kszy i jego paszcz�ka rzyga�a k��bi�cym si� ogniem. Dwa smoki pofrun�y ku Gedowi, plaskaj�c skrzyd�ami, ale trzeci, ten wi�kszy, zbli�y� si� kolistym lotem z ty�u, bardzo chy�o, aby spali� wroga wraz z �odzi� swym ognistym oddechem. �adne zakl�cie unieruchamiaj�ce nie ogarn�oby wszystkich trzech, gdy� dwa nadlecia�y z p�nocy, a jeden z po�udnia. W mgnieniu oka, gdy to zrozumia�, Ged uczyni� czar Przemiany i pomi�dzy jednym a drugim oddechem wzlecia� z �odzi pod postaci� smoka.

Rozpo�cieraj�c szerokie skrzyd�a i wyci�gaj�c przed siebie szpony, star� si� z dwoma smokami i spopieli� je ogniem, a potem zwr�ci� si� ku trzeciemu, wi�kszemu ni� on sam i te� uzbrojonemu w ogie�. W wietrze wiej�cym nad szarymi falami miotali si� w gwa�townych skr�tach, k�apali z�bami, spadali nagle i rzucali si� na siebie, a� powietrze wok� nich zam�ci� dym, czerwono prze�wietlony �arem ich ognistych paszcz. Ged wzlecia� nagle w g�r�, a smok, kt�ry pozosta� ni�ej, rzuci� si� za nim w pogo�. W po�owie lotu smok-Ged uni�s� skrzyd�a, zawis� w powietrzu i rzuci� si� jak jastrz�b z wyci�gni�tymi w d� szponami, zwalaj�c si� na przeciwnika i uderzaj�c w jego szyj� i bok. Czarne skrzyd�a zatrzepota�y w pop�ochu i czarna smocza krew zacz�a kapa� wielkimi kroplami w morze. Smok z wyspy Pendor wyrwa� si� prze�ladowcy i pofrun�� niskim i niezdarnym lotem ku wyspie, gdzie ukry� si�, wpe�zaj�c w jak�� studni� czy jam� w miejskich ruinach.

Natychmiast Ged przybra� sw� zwyk�� posta� i powr�ci� do �odzi, by�o bowiem niezmiernym ryzykiem pozostawanie pod postaci� smoka d�u�ej, ni� tego wymaga�a potrzeba. Jego r�ce by�y czarne od parz�cej smoczej krwi; g�ow� mia� osmalon� ogniem, ale w tej chwili nie mia�o to znaczenia. Poczeka� tylko, a� m�g� na nowo zaczerpn�� tchu, po czym zawo�a�:

��Widzia�em sze��, zabi�em pi��, m�wiono mi o dziewi�ciu: wy�a�cie, robaki!

Przez d�ug� chwil� na wyspie nie poruszy�o si� �adne stworzenie ani nie odezwa� �aden g�os; tylko fale bi�y z hukiem o brzeg. Potem Ged u�wiadomi� sobie, �e najwy�sza wie�a z wolna zmienia sw�j kszta�t, wybrzuszaj�c si� z jednej strony, jakby wyrasta�o jej rami�. Poczu� obaw� przed smocz� magi�, bowiem stare smoki w�adaj� wielk� moc� i przebieg�o�ci� w czarach podobnych i niepodobnych do czar�w ludzkich; po chwili jednak zrozumia�, �e nie by�a to sztuczka smoka, lecz z�udzenie jego w�asnych oczu. To, co wzi�� za cz�� wie�y, by�o ramieniem smoka z Pendoru, gdy rozprostowywa� on swoje cielsko i powoli d�wiga� si� w g�r�.

Gdy smok by� ju� na nogach, jego pokryty �uskami �eb, uwie�czony kolcami i ze zwisaj�cym potr�jnym j�zorem, wyr�s� ponad zburzon� wie��, a szponiaste przednie �apy potwora wspar�y si� na le��cych ni�ej gruzach miasta. �uski smoka by�y szaroczarne; odbija�y �wiat�o dzienne jak roz�upany kamie�.

Smok by� chudy jak ogar i wielki jak pag�rek. Ged wpatrywa� si� we�, przej�ty groz�. Nie by�o takiej pie�ni ani opowie�ci, kt�ra mog�aby przygotowa� umys� na ten widok. Ged omal nie zapatrzy� si� w oczy smoka i nie zosta� usidlony; cz�owiek bowiem nie mo�e spogl�da� w smocze �renice. Umkn�� wzrokiem przed lepkim, zielonym spojrzeniem, kt�re go obserwowa�o, i wystawi� przed siebie lask� wygl�daj�c� w tej chwili jak drzazga, jak cienka ga��zka.

��O�miu mia�em syn�w, ma�y czarnoksi�niku�� odezwa� si� pot�ny osch�y g�os smoka.�� Pi�ciu zgin�o, jeden umiera: wystarczy. Zabijaj�c ich nie zdob�dziesz mojego skarbu.

��Nie chc� twojego skarbu.

��ty dym wydoby� si� z sykiem z nozdrzy potwora: by� to smoczy �miech.

��Nie chcia�by� zej�� na brzeg i obejrze� go, ma�y czarnoksi�niku? Jest wart obejrzenia.

��Nie, smoku.

Smoki s� spokrewnione z wiatrem i ogniem, niech�tnie za� walcz� ponad morzem. W tym kry�a si� jak na razie przewaga Geda, kt�rej nie chcia� straci�; ale pas wody morskiej pomi�dzy nim a wielkimi szarymi szponami nie wydawa� si� ju� teraz dostateczn� ochron�.

Trudno by�o ustrzec si� spojrzenia w g��b zielonych, bacznych oczu.

��Bardzo m�ody z ciebie czarnoksi�nik�� rzek� smok.�� Nie wiedzia�em, �e s� ludzie, kt�rzy swoj� moc osi�gaj� w tak m�odym wieku.�� M�wi�, tak jak i Ged, Dawn� Mow�, bo ona w�a�nie jest do tej pory j�zykiem smok�w. Cho� u�ywanie Dawnej Mowy zmusza cz�owieka do m�wienia prawdy�� smok�w to nie dotyczy. Jest to ich w�asny j�zyk, tote� mog� w nim k�ama�, naginaj�c prawdziwe s�owa do fa�szywych cel�w, chwytaj�c niebacznego s�uchacza w labirynt s��w-luster, z kt�rych ka�de odbija prawd�, ale donik�d nie prowadzi. Ostrzegano przed tym cz�sto Geda i gdy smok przem�wi�, czarnoksi�nik s�ucha� go nieufnie, got�w do pow�tpiewania we wszystko. Ale s�owa zdawa�y si� proste i jasne:

��Czy po to przyby�e� tutaj, aby prosi� mnie o pomoc, ma�y czarnoksi�niku? :

��Nie, smoku.

��A jednak m�g�bym ci pom�c. B�dziesz potrzebowa� wkr�tce pomocy w walce przeciwko temu, co �ciga ci� w ciemno�ci.

Ged sta� oniemia�y.

��Czym jest to, co ci� �ciga? Powiedz mi jego imi�.

��Gdybym m�g� to nazwa慠� Ged zawaha� si�. ��ty dym zak��bi� si� nad d�ugim �bem smoka, wydobywaj�c si� z nozdrzy, z dwu okr�g�ych ognistych jam.

��Gdyby� m�g� to nazwa�, m�g�by� to zapewne ujarzmi�, ma�y czarnoksi�niku. Mo�e b�d� umia� zdradzi� ci jego imi�, kiedy ujrz� to z bliska. A to si� zbli�y, je�li zaczekasz u brzeg�w mojej wyspy. To si� zjawi wsz�dzie tam, dok�d ty przyb�dziesz. Je�li nie chcesz, aby to si� zbli�y�o, musisz przed nim ucieka�, ucieka�, bez przerwy ucieka�. I mimo wszystko b�dzie to sz�o w �lad za tob�. Czy chcia�by� zna� jego imi�?

Ged zn�w sta� w milczeniu. Nie umia� odgadn��, sk�d smok dowiedzia� si� o uwolnionym przeze� cieniu, ani te� sk�d mo�e zna� imi� cienia. Arcymag powiedzia� kiedy�, �e cie� nie ma imienia. Lecz smoki maj� swoj� w�asn� m�dro�� i stanowi� ras� starsz� ni�li cz�owiek. Niewielu ludzi potrafi si� domy�li�, co smok wie i sk�d si� tego dowiedzia�; ci nieliczni�� to W�adcy Smok�w. Dla Geda tylko jedno by�o pewne: cho� smok m�g� rzeczywi�cie m�wi� prawd�, cho� by�by w samej rzeczy zdolny wyjawi� istot� i imi� owego cienia i w ten spos�b da� Gedowi w�adz� nad nim�� nawet w�wczas, nawet je�li m�wi� prawd�, czyni� to wy��cznie dla swych w�asnych cel�w.

��Bardzo rzadko si� zdarza�� powiedzia� wreszcie m�odzieniec�� aby smoki chcia�y wy�wiadcza� ludziom przys�ugi.

��Ale jest rzecz� bardzo zwyczajn��� odpar� smok�� �e koty bawi� si� myszami, zanim je zabij�.

��Ja jednak nie przyby�em tu, aby si� bawi�, czy te� by� czyj�� zabawk�: Przyby�em, aby dobi� z tob� targu.

Szpic smoczego ogona, ostry jak miecz, ale pi�ciokrotnie od miecza d�u�szy, wygi�� si� �ukowato ku g�rze jak ogon skorpiona ponad pokrytym �usk� niczym kolczug� grzbietem smoka, wznosz�c si� wy�ej ni�li wie�a. Smok przem�wi� oschle:

��Ja nie dobijam z nikim targu. Ja bior�. Co takiego mo�esz mi zaofiarowa�, czego nie potrafi�bym odebra� ci, kiedy tylko zechc�?

��Bezpiecze�stwo. Twoje bezpiecze�stwo. Przysi�gnij, �e nigdy nie polecisz na wsch�d od Pendoru, a ja przysi�gn�, �e pozostawi� ci� frez szwanku.

Zgrzytliwy odg�os wydoby� si� z gardzieli smoka, jak odleg�y �oskot kamiennej lawiny spadaj�cej po�r�d g�r. Ogie� ta�czy� po jego rozszczepionym na troje j�zyku. Smok uni�s� si� wy�ej, wy�aniaj�c si� spoza ruin.

��Ofiarujesz mi bezpiecze�stwo! Grozisz mi! Czym?

��Twoim imieniem, Yevaud.

G�os Geda zadr�a� przy wymawianiu tego imienia, lecz wypowiedzia� je wyra�nie i g�o�no. Na jego d�wi�k Stary Smok zamar� w bezruchu. Min�a chwila, potem nast�pna; wreszcie Ged, stoj�c w swojej ma�ej jak �upina, rozko�ysanej �odzi, u�miechn�� si�. Zaryzykowa� swym �yciem, stawiaj�c je na przypuszczenie zaczerpni�te ze starych historii o smoczej wiedzy, jakich uczy� si� na Roke, przypuszczenie, �e smok z Pendoru jest tym samym, kt�ry ograbi� zachodni Osskil w czasach Elfarran i Morreda, a potem zosta� stamt�d przep�dzony przez znaj�cego si� na imionach czarnoksi�nika nazwiskiem Elt. Przypuszczenie to okaza�o si� trafne.

��Nasze si�y s� r�wne, Yevaud. Ty masz swoj� moc: ja znam twoje imi�. Zawrzesz ze mn� uk�ad?

Smok wci�� jeszcze nie odpowiada�. Przez wiele lat wylegiwa� si� na wyspie, gdzie napier�niki i szmaragdy wala�y si� rozsypane w pyle po�r�d cegie� i ko�ci; przygl�da� si� swojej czarnej, jaszczurczej dziatwie, igraj�cej mi�dzy zmursza�ymi domami i wypr�bowuj�cej skrzyd�a w lotach z urwisk; sypia� d�ugo w s�o�cu i nie budzi� go nigdy g�os ani �agiel. Zestarza� si�. Trudno by�o teraz si� ruszy�, stawi� czo�o temu niedoros�emu magowi, temu w�t�emu przeciwnikowi, kt�rego laska wywo�ywa�a grymas pogardy na paszczy starego smoka Yevauda.

��Mo�esz wybra� dziewi�� drogich kamieni z mojego skarbu�� odezwa� si� wreszcie g�osem sycz�cym i skoml�cym w d�ugiej paszcz�ce.�� Dziewi�� najlepszych: wybieraj. Potem odejd�!

��Nie chc� twoich klejnot�w, Yevaud.

��Gdzie si� podzia�a ludzka chciwo��? W dawnych czasach na P�nocy ludzie kochali b�yszcz�ce kamienie� Wiem, czego chcesz, czarnoksi�niku. Ja tak�e mog� ofiarowa� ci bezpiecze�stwo, bo wiem, co mo�e ci� ocali�. Znam to jedno, co mo�e ci� ocali�. Okropno�� idzie twoim �ladem. Zdradz� ci jej imi�.

Serce Geda zabi�o mocniej; zacisn�� w d�oni lask�, stoj�c r�wnie nieruchomo jak smok. Przez chwil� walczy� z nag��, wstrz�saj�c� nim nadziej�.

To nie o swoje w�asne �ycie si� targowa�. M�g� mie� nad smokiem jedn�, i tylko jedn� przewag�. Odsun�� nadziej� i uczyni� to, co uczyni� musia�.

��Nie tego ��dam, Yevaud.

Gdy wymawia� imi� smoka, by�o to, jakby trzyma� olbrzymiego potwora na delikatnej, cienkiej smyczy, zaciskaj�c j� na jego gardzieli. M�g� wyczu� odwieczn� z�o�liwo�� i znajomo�� ludzi w spojrzeniu smoka, kt�re na nim spoczywa�o, m�g� widzie� stalowe szpony, ka�dy d�ugo�ci ludzkiego przedramienia, tward� jak kamie� sk�r�, niszcz�cy ogie�, kt�ry czai� si� w smoczej gardzieli; a jednak wci�� si� zaciska�a.

Ged zn�w przem�wi�:

��Yevaud! Przysi�gnij na swoje imi�, �e ty ani twoi synowie nie zjawicie si� na Archipelagu.

P�omienie buchn�y nagle jasno i g�o�no ze smoczej paszczy i smok odezwa� si�:

��Przysi�gam na swoje imi�!

Cisza zapad�a na wyspie i Yevaud spu�ci� sw�j wielki �eb.

Gdy podni�s� go znowu i spojrza�, czarnoksi�nika ju� nie by�o, a �agiel jego �odzi jawi� si� bia�� plamk� ponad balami na wschodzie, plamk� steruj�c� ku �yznym i obsypanym klejnotami wyspom wewn�trznych m�rz. Wtedy Stary Smok z Pendoru d�wign�� si� w ataku w�ciek�o�ci, burz�c wie�� skr�tem wij�cego si� cielska i bij�c skrzyd�ami, kt�re si�ga�y na ca�� szeroko�� zrujnowanego miasta, Lecz by� zwi�zany przysi�g��� wi�c nie polecia�, ani wtedy, ani kiedykolwiek p�niej w kierunku Archipelagu.

Gdy tylko wyspa Pendor za jego plecami pogr��y�a si� za lini� horyzontu, Ged, spogl�daj�c na wsch�d, poczu�, �e w jego serce znowu wpe�za l�k przed cieniem; trudno by�o odwr�ci� si� od jaskrawej grozy smoka ku owej bezkszta�tnej okropno�ci, nie pozostawiaj�cej �adnej nadziei. Ged pozwoli� ucichn�� magicznemu wiatrowi i �eglowa� dalej z wiatrem naturalnym, teraz bowiem nie pragn�� szybko�ci. Nie mia� nawet wyra�nego planu tego, co powinien uczyni�. Musia� ucieka�, jak to powiedzia� smok; ale dok�d? Na Roke�� pomy�la��� tam mia�by przynajmniej ochron�, a u m�drc�w m�g� znale�� dobr� rad�.

Najpierw wszak�e musia� uda� si� raz jeszcze do Low Torning i opowiedzie� wszystko naczelnikom wysp. Kiedy rozesz�a si� wie��, �e po pi�ciu dniach Ged powr�ci�, naczelnicy wraz z po�ow� ludno�ci gminy przyp�yn�li i przybiegli, aby zebra� si� wok� niego, wlepia� we� oczy i s�ucha� go. Opowiedzia� im swoj� histori�, po czym jeden z ludzi zabra� g�os:

��Ale kto widzia� ten cud u�miercenia smok�w i udaremnienia ich zamiar�w? A je�li on�

��Cicho b�d�!�� rzek� szorstko starosta gminy, wiedzia�, jak wi�kszo�� s�uchaczy, �e czarnoksi�nik mo�e m�wi� prawd� okr�nymi drogami i mo�e zatrzymywa� j� dla siebie ale je�li; ju� co� m�wi, to rzecz przedstawia si� w�a�nie tak, jak m�wi. Na tym bowiem polega jego sztuka. Tote� wszyscy, pe�ni podziwu, zacz�li zdawa� sobie spraw�, �e zdj�to z nich brzemi� strachu; i wtedy pocz�li si� weseli�. St�oczyli si� wok� swego m�odego czarnoksi�nika i poprosili go o powt�rzenie opowie�ci. Przybyli nast�pni mieszka�cy wysp i zn�w prosili o to samo. Gdy zapad� zmrok, Ged nie musia� ju� powtarza� tej historii. Mieszka�cy potrafili uczyni� to lepiej ni� on. Wiejscy bardowie przystosowali ju� opowie�� do starej melodii i �piewali Pie�� o Krogulcu. Ogniska p�on�y na znak rado�ci nie tylko na wyspach Low Torning, ale i w dalszych gminach na po�udniu i na wschodzie. Rybacy wykrzykiwali wie�� z �odzi do �odzi i tak przedostawa�a si� ona z wyspy na wysp�:�� Z�o zosta�o za�egnane, smoki nigdy nie przylec� z Pendoru!

Ta noc, ta jedna noc, by�a radosna dla Geda. �aden cie� nie m�g� si� do� przybli�y� poprzez jasno�� dzi�kczynnych ogni p�on�cych na ka�dym pag�rku i pla�y, poprzez kr�gi roze�mianych tancerzy, kt�re otacza�y Geda, �piewaj�c na jego cze�� i wymachuj�c pochodniami w wietrznej jesiennej nocy, tak-�e snopy jasnych iskier wzlatywa�y na mgnienie z wiatrem.

Nazajutrz Ged spotka� si� z Pechvarrym, kt�ry zwr�ci� si� do�:

��Nie wiedzia�em, �e jeste� tak pot�ny, panie.

By� w tym zdaniu l�k, poniewa� Pechvarry odwa�y� si� niegdy� zawrze� z Gedem przyja��, ale by� te� i wyrzut. Ged nie uratowa� dziecka, cho� u�mierci� smoki� Po tej rozmowie Ged na nowo odczu� niepok�j i niecierpliwo��, kt�re zagna�y go przedtem na Pendor, a teraz wyp�dza�y z Low Torning. Nast�pnego dnia, cho� mieszka�cy zatrzymaliby go z ochot� na reszt� jego �ycia, aby go s�awi� i che�pi� si� nim, opu�ci� dom na wzg�rzu, nie maj�c �adnego baga�u pr�cz ksi�g, laski i otaka siedz�cego mu na ramieniu.

Ged odp�yn�� �odzi� wios�ow� z paroma m�odymi rybakami z Low Torning, kt�rzy ubiegali si� o zaszczyt zostania jego za�og�. Przez ca�y czas, gdy wios�owali pomi�dzy statkami st�oczonymi w wiod�cych na wsch�d kana�ach Dziewi��dziesi�ciu Wysp, pod wychylaj�cymi si� ponad wod� oknami i balkonami dom�w, wzd�u� nabrze�y wyspy Nesh, d�d�ystych pastwisk wyspy Dromgan, cuchn�cych poletek naftowych wyspy Geath�� przez ca�y ten czas s�owo o bohaterskim czynie Geda wyprzedza�o samego czarnoksi�nika. Ludzie pogwizdywali Pie�� o Krogulcu, gdy przep�ywa� obok, wsp�zawodniczyli w ubieganiu si� o przenocowanie go i wys�uchanie opowie�ci m�odzie�ca o smokach. Kiedy wreszcie przyby� na wysp� Serd, Ged poprosi� kapitana o przewiezienie go na Roke, a ten sk�oni� si� odpowiadaj�c:

��To dla mnie zaszczyt, panie, i honor dla mojego statku!

Tak wi�c Ged pozostawi� Dziewi��dziesi�t Wysp za swymi plecami; ale zaledwie statek wyp�yn�� z Wewn�trznego Portu wyspy Serd i podni�s� �agle, zad�� silny, przeciwny wiatr ze wschodu. By�o to dziwne zjawisko, gdy� zimowe niebo ja�nia�o, a pogoda zdawa�a si� tego ranka �adna i ustalona. Od wyspy Roke dzieli�o Serd tylko trzydzie�ci mil, �eglowali wi�c dalej i mimo �e wiatr wci�� si� wzmaga�, nie przerywali �eglugi. Niewielki statek mia��� podobnie jak wi�kszo�� statk�w handlowych z Morza Najg��bszego�� wysoki sztaksel, kt�rym mo�na tak manewrowa�, aby z�apa� przeciwny wiatr, kapitan za� by� �eglarzem zr�cznym i dumnym ze swych umiej�tno�ci. Tote� posuwali si� w kierunku wschodnim, halsuj�c to na p�noc, to na po�udnie. Chmury i deszcz nadci�gn�y z wiatrem, kt�ry zmienia� kierunek w dzikich porywach, tak �e istnia�o powa�ne niebezpiecze�stwo, i� statek stanie d�ba.

��Krogulcze, panie m�j�� odezwa� si� kapitan do m�odzie�ca, kt�rego usadowi� obok siebie na honorowym miejscu na rufie; nie�atwo by�o co prawda zachowa� godno�� w tym wichrze i deszczu, kt�ry moczy� ich tak, �e ich cia�a w nasi�kni�tych wod� p�aszczach sta�y si� dokuczliwie �liskie.�� Krogulcze, czy m�g�by� rzec jakie� s�owo temu wichrowi?

��Jak daleko jeszcze do Roke?

��Wi�cej ni� po�owa drogi. Ale przez ca�� ostatni� godzin� nie posun�li�my si� naprz�d, panie.

Ged m�wi� do wiatru, kt�ry straci� nieco na sile i jaki� czas p�yn�o im si� nie najgorzej. Potem jednak nag�e, ogromne podmuchy wion�y ze �wistem z po�udnia, zderzenie z nimi odepchn�o ich z powrotem na zach�d.

Chmury na niebie rwa�y si� i k��bi�y; kapitan, rykn�� z w�ciek�o�ci�:

��Ten durny wicher dmie we wszystkich kierunkach naraz! Tylko magiczny wiatr, panie, pomo�e nam przebi� si� przez t� pogod�.

Ged spos�pnia�, ale statkowi wraz z za�og� grozi�o przecie� niebezpiecze�stwo z jego powodu; wzbudzi� wi�c magiczny wiatr, kt�ry zad�� w �agiel. Natychmiast statek zacz�� pru� fale wprost ku wschodowi, a kapitan znowu si� rozpogodzi�. Stopniowo jednak, cho� Ged podtrzymywa� zakl�cie, magiczny wiatr przycicha�, stawa� si� coraz w�tlejszy, a� wreszcie zdawa�o si� przez chwil�, �e statek znieruchomia� na falach, z �aglem obwis�ym mimo nawa�nicy deszczu i wichru. W tym momencie rozhu�tany bom z og�uszaj�cym trzaskiem zatoczy� p�kole; statek poda� �agiel na wiatr i jak sp�oszony kot da� susa na p�noc.

Ged z�apa� si� mocno belki pok�adowej, bo statek le�a� nieomal na burcie, i wykrzykn��:

��Zawracaj na Serd, kapitanie!

Kapitan zakl�� i odkrzykn��, �e tego nie zrobi:

��Czarnoksi�nik na pok�adzie i ja, najlepszy �eglarz floty handlowej, i ten statek, najzgrabniejszy, na jakim p�ywa�em�� i mamy zawr�ci�?

W tej samej chwili statek zn�w si� okr�ci�, niemal tak, jakby jego kil dosta� si� w wir wodny; kapitan tak�e chwyci� si� tylnej stewy, aby utrzyma� si� na pok�adzie, a Ged zwr�ci� si� do�:

��Zostaw mnie na wyspie Serd i p�y�, dok�d zechcesz. To nie przeciw twojemu statkowi wieje ten wiatr, lecz przeciw mnie.

��Przeciw tobie, czarnoksi�niku z Roke?

��Czy nigdy nie s�ysza�e� o wietrze z Roke, kapitanie?

��No tak, ten wiatr nie dopuszcza z�ych mocy na Wysp� M�drc�w, ale co to ma wsp�lnego z tob�, Pogromc� Smok�w?

��To sprawa mi�dzy mn� a moim cieniem�� odpar� Ged kr�tko, jak przysta�o czarnoksi�nikowi; i nie powiedzia� nic wi�cej, gdy wracali przez morze na wysp� Serd, chy�o, z silnym wiatrem i pod przeja�niaj�cym si� niebem.

W sercu czu� ci�ar i l�k, gdy szed� w stron� miasta z nabrze�y wyspy Serd. Dni ku zimie by�y coraz kr�tsze; zmierzch zapad� wcze�nie. O zmierzchu niepok�j Geda zawsze wzrasta�, tote� zakr�t ka�dej uliczki wydawa� mu si� teraz gro�ny, musia� uzbroi� si� w m�stwo, aby nie ogl�da� si� stale przez rami� na to, co mog�o pod��a� za nim. Uda� si� do Domu Morskiego wyspy Serd, gdzie podr�ni i kupcy spo�ywali razem dobre jad�o dostarczane przez okolicznych mieszka�c�w i gdzie mogli spa� w pod�u�nej sali o belkowanym pu�apie; taka jest go�cinno�� dobrze prosperuj�cych wysp Morza Najg��bszego.

Ged od�o�y� z obiadu kawa�ek mi�sa i p�niej przy kominku wywabi� pieszczotliwie otaka z fa�du swego kaptura, w kt�rym zwierz�tko kuli�o si� przez ca�y �w dzie�; pr�bowa� sk�oni� otaka do jedzenia, g�aszcz�c go i szepcz�c do�:�� Hoeg, Hoeg, m�j ma�y, m�j cichutki��� Ale zwierz�tko nie chcia�o je�� i wpe�z�o w kiesze�, ukrywaj�c si� w niej. Po zachowaniu si� otaka, po swojej w�asnej pos�pnej niepewno�ci, po samym wygl�dzie ciemno�ci zalegaj�cej w k�tach wielkiej izby Ged pozna�, �e cie� by� niedaleko.

Nikt w tym domu nie zna� Geda; byli tu podr�ni z innych wysp, kt�rzy nie s�yszeli jeszcze Pie�ni o Krogulcu. Nikt si� do niego nie odzywa�. Ged wybra� sobie wreszcie siennik i po�o�y� si�, ale ca�� noc le�a� z otwartymi oczyma w tej sali pod belkowanym pu�apem, otoczony snem obcych ludzi. Ca�� noc pr�bowa� wybra� sw� drog�, przemy�le�, dok�d powinien si� uda�, co czyni�; ale ka�dy wyb�r, ka�dy zamiar tamowa�o przeczucie zguby. Na ka�dej drodze, kt�r� Ged m�g� si� uda�, czyha� cie�. Tylko wyspa Roke by�a ode� wolna; i w�a�nie na Roke nie m�g� pop�yn�栗 zabrania�y mu tego pot�ne, uczynione w dawnych czasach czary, kt�re zapewnia�y bezpiecze�stwo zagro�onej wyspie. To, �e podni�s� si� przeciw niemu wiatr z Roke, by�o dowodem, �e stw�r �cigaj�cy Geda musi by� teraz bardzo blisko. �w bezcielesny stw�r, �lepy na blask s�o�ca, by� istot� ze sfery pozbawionej �wiat�a, przestrzeni i czasu. Musia� i�� po omacku za Gedem poprzez dni i morza �wiata o�wietlonego s�o�cem, a widzialny kszta�t m�g� przybiera�- tylko we �nie i w mroku. ^Nie mia� jak dot�d �adnej substancji ani formy istnienia, kt�ra mog�aby pojawi� si� w �wietle dziennym; tak w�a�nie opiewaj� to Czyny Hode�a: ��wit stwarza wszelk� ziemi� i morze, z cienia wywo�uje kszta�t, zap�dza sen w mroczne kr�lestwo�. Ale gdyby cie� dogoni� wreszcie Geda, m�g�by wyssa� ze� jego moc, zabra� �mu nawet ci�ar, ciep�o i �ycie jego cia�a oraz wol�, kt�ra nim rz�dzi.

Oto by�a zguba, kt�r� Ged widzia� przed sob� czyhaj�c� na ka�dej drodze. I wiedzia�, �e mo�e by� pchni�ty ku tej zgubie podst�pem; albowiem cie�, urastaj�cy w si��, ilekro� si� do Geda zbli�a�, mia� zapewne w tej chwili do�� owej si�y, aby u�y� z�ych mocy lub z�ych ludzi do w�asnych cel�w�� ukazuj�c Gedowi fa�szywe znaki albo przemawiaj�c czyim� g�osem. Mimo ca�ej wiedzy Geda�� w jednym z ludzi, kt�rzy spali owej nocy w tym czy tamtym k�cie izby Domu Morskiego, czai� si� mroczny stw�r, co znalaz� w ciemnej duszy oparcie i czeka� tam, obserwuj�c Geda i �eruj�c, ju� teraz, na jego s�abo�ci, jego niepewno�ci, jego trwodze. To by�o nie do wytrzymania. Musia� zaufa� trafowi i ucieka� tam, gdzie go traf poniesie. Przy pierwszym zimnym b�ysku �witu Ged wsta� i po�pieszy� pod bledn�cymi gwiazdami na nabrze�a wyspy, zdecydowany wsi��� na pierwszy odp�ywaj�cy z Serd statek, kt�ry go przyjmie. Jaka� galera �adowa�a w�a�nie tran; mia�a odp�yn�� o wschodzie s�o�ca w kierunku Wielkiego Portu na wyspie Havnor. Ged poprosi� kapitana, aby go tam zabra�. Laska czarnoksi�nika jest przepustk� i zap�at� na wi�kszo�ci statk�w. Wzi�to go ch�tnie na pok�ad i w niespe�na godzin� statek ruszy� w rejs. Nastr�j Geda poprawi� si�, gdy tylko po raz pierwszy podniesiono czterdzie�ci d�ugich wiose�, a utrzymuj�ce rytm wios�owania bicie w b�ben brzmia�o w jego uszach jak dziarska muzyka.

Mimo to jednak nie wiedzia�, co b�dzie robi� na wyspie Havnor i dok�d z niej odp�ynie. Kierunek na p�noc by� r�wnie dobry, jak wszystkie inne. Ged sam pochodzi� z P�nocy; by� mo�e uda�oby mu si� znale�� jaki� statek, kt�ry zabra�by go z Havnoru na wysp� Gont, i Ged m�g�by wtedy ujrze� znowu Ogiona. Lub m�g�by te� znale�� statek p�yn�cy daleko w-kierunku Rubie�y, tak daleko, �e cie� zgubi�by go i zaprzesta� po�cigu. Opr�cz tego rodzaju mglistych v pomys��w Ged nie mia� w g�owie �adnego okre�lonego zamiaru i nie widzia� sposobu post�powania, kt�rego nale�a�oby si� trzyma�. Pozostawa�o tylko ucieka�

Czterdzie�ci wiose� przenios�o statek sto pi��dziesi�t mil dalej po zimowym morzu, zanim jeszcze nasta� zmierzch ko�cz�cy drugi dzie� podr�y z Serd. Zawin�li do portu Orrimy na wschodnim wybrze�u wielkiej wyspy Hosk, gdy� galery handlowe Morza Najg��bszego trzymaj� si� blisko brzeg�w i staj� na noc w portach, gdy tylko si� da. Ged zszed� na l�d, by�o bowiem jeszcze jasno, i pogr��ony w zadumie w��czy� si� bez celu po spadzistych uliczkach portowego miasta.

Orrimy to stare miasteczko, zbudowane solidnie z kamienia i ceg�y, otoczone murami dla obrony przed bezprawiem w�adc�w z g��bi wyspy Hosk; sk�ady w dokach przypominaj� fortece, a domy kupc�w maj� wie�e i obwarowania. Mimo to Gedowi b��kaj�cemu si� po ulicach te masywne siedziby zdawa�y si� li tylko zas�onami, za kt�rymi zalega� pusty mrok; a mijaj�cy go, poch�oni�ci swymi sprawami ludzie wydawali si� nie rzeczywistymi lud�mi, lecz bezg�o�nymi ludzkimi cieniami. Gdy s�o�ce zasz�o, zszed� z powrotem na nadbrze�a i nawet tam, w rozleg�ym czerwonym blasku i wietrze ko�cz�cego si� dnia, morze i l�d zdawa�y si�, podobnie jak sam Ged, przygas�e i milcz�ce.

��Dok�d droga prowadzi, czarnoksi�niku?

Tak zawo�a� do niego nagle kto� z ty�u. Odwracaj�c si�, Ged ujrza� m�czyzn� w szarym stroju, dzier��cego lask� z ci�kiego drewna; nie by�a to laska czarnoksi�nika. Twarz nieznajomego os�ania� przed czerwonym �wiat�em kaptur, ale Ged poczu�, �e niewidoczne oczy spotykaj� si� z jego oczami. Wzdrygaj�c si� i cofaj�c nieco, wzni�s� sw� w�asn� cisow� lask� pomi�dzy sob� a nieznajomym.

M�czyzna zapyta� �agodnie:

��Czego si� l�kasz?

��Tego, co idzie za mn�.

��Tak? Ale ja nie jestem twoim cieniem.

Ged sta� w milczeniu. Wiedzia�, �e w samej rzeczy ten cz�owiek, kimkolwiek by�, nie by� tym, czego Ged si� l�ka�; nie by� ani cieniem, ani upiorem, ani te� stworzeniem zwanym gebbeth. Po�r�d ja�owej ciszy i zmroku, kt�ry zst�pi� na �wiat, nieznajomy wyr�nia� si� nawet g�osem i pewn� materialno�ci�. Odrzuci� teraz kaptur. Mia� dziwn�, pokryt� bliznami �ys� g�ow� i pobru�d�on� twarz. Cho� podesz�y wiek nie dawa� zna� o sobie w brzmieniu jego g�osu, wygl�da� na cz�owieka starego.

��Nie znam ciꠗ powiedzia� m�czyzna w szarym odzieniu�� a jednak s�dz�, �e by� mo�e spotykamy si� nieprzypadkowo. S�ysza�em niegdy� opowie�� o m�odzie�cu z bliznami na twarzy, kt�ry w�druj�c poprzez; ciemno�� posiad� wielk� w�adz�, r�wn� kr�lewskiej. Nie wiem, czy to opowie�� o tobie. Ale powiem ci jedno: udaj si� na Dw�r Terrenon, je�li potrzeba ci miecza do walki z cieniami. Laska z cisowego drewna nie pos�u�y ci w tej potrzebie. Nadzieja walczy�a w my�lach Geda z nieufno�ci�, gdy tego s�ucha�. Cz�owiek o czarnoksi�skich zdolno�ciach wcze�nie si� uczy, �e w gruncie rzeczy niewiele z jego spotka� ma przypadkowy charakter, niezale�nie od tego, czy prowadz� do dobrego, czy do z�ego.

��W jakiej krainie jest �w Dw�r Terrenon?

��Na wyspie Osskil.

Na d�wi�k tej nazwy Ged ujrza� przez moment, dzi�ki kaprysowi pami�ci, czarnego kruka na zielonej trawie, kt�ry spogl�da� na� w g�r�, z ukosa, okiem jak wyg�adzony kamyk, i m�wi�; ale s��w Ged nie pami�ta�.

��Nazwa tej krainy ma w sobie co� mrocznego�� rzek�, spogl�daj�c wci�� na szaro odzianego m�czyzn� i pr�buj�c oceni�, co to za cz�owiek. By�o co� w jego sposobie bycia, co dawa�o do zrozumienia, �e jest to czarownik, nawet czarnoksi�nik; i mimo �e tak �mia�o zwraca� si� do Geda, by�a w nim jaka� dziwaczna pokora, wygl�da�: niemal na kogo� chorego, albo te� wi�nia czy niewolnika.

��Jeste� z Roke�� odpowiedzia� Gedowi.�� Czarnoksi�nicy z Roke nadaj� mroczne imiona czarom innym ni� ich w�asne.

��Kim ty jeste�?

��Podr�nym; po�rednikiem kupca z wyspy Osskil; mam tu interesy�� odpar� cz�owiek w szarym odzieniu. Gdy Ged nie zapyta� o nic wi�cej, m�czyzna spokojnie �yczy� mu dobrej nocy i odszed� w g�r� w�skiej, poci�tej stopniami uliczki ponad nadbrze�em.

Ged odwr�ci� si� niezdecydowany, czy wzi�� pod uwag� ten znak, czy te� nie, i spojrza� na p�noc. Czerwona po�wiata szybko spe�za�a ze wzg�rz i z wietrznego morza. Nadchodzi� szary zmierzch, a tu� za nim noc.

Zdecydowawszy si� nagle, Ged ruszy� po�piesznie nadbrze�em w stron� rybaka, kt�ry sk�ada� w�a�nie sieci w swej p�askodennej �odzi, i zawo�a� do�:

��Czy znacie jaki� statek w tym porcie, kt�ry by p�yn�� na p�noc�� na wysp� Semel albo na Enlady?

��Ten tam d�ugi statek jest z Osskil, mo�liwe, �e zatrzyma si� na Enladach.

Wci�� tak samo po�piesznie Ged poszed� dalej, do wielkiego statku, kt�ry wskaza� mu rybak; by� to d�ugi statek o sze��dziesi�ciu wios�ach, wysmuk�y jak w��, z wysokim, wygi�tym dziobem, rze�bionym i inkrustowanym kr��kami muszel loto, z malowanymi na czerwono pokrywami na otwory wios�owe; runy Sifl nakre�lone by�y na ka�dej z nich czarn� farb�. Statek wygl�da� na gro�ny i szybki, by� gotowy do rejsu i z ca�� za�og� na pok�adzie. Ged odszuka� kapitana i poprosi� go o zabranie na wysp� Osskil.

��Masz czym zap�aci�?

��Znam si� troch� na wiatrach.

��Ja sam jestem zaklinaczem pogody. Nic nie masz? �adnych pieni�dzy?

W Low Torning naczelnicy wysp zap�acili Gedowi, jak mogli najlepiej, kawa�kami ko�ci s�oniowej u�ywanymi przez handlarzy na Archipelagu; wzi�� tylko dziesi�� kawa�k�w, cho� chcieli da� mu wi�cej. Ged zaproponowa� je teraz Osskilczykowi, ale ten potrz�sn�� g�ow�.

��My nie u�ywamy tych liczman�w. Je�li nie masz czym zap�aci�, nie mam dla ciebie miejsca na pok�adzie.

��Czy nie potrzeba ci r�k do pracy? Wios�owa�em kiedy� na galerze.

��Owszem, brakuje mi dwu ludzi. Znajd� sobie zatem �awꠗ powiedzia� kapitan i nie zwraca� wi�cej uwagi na Geda.

I tak, z�o�ywszy swoj� lask� i worek z ksi�gami pod wio�larsk� �aw�, Ged sta� si� na dziesi�� przykrych dni zimowych wio�larzem na statku z P�nocy. Wyp�yn�li z Orrimy o �wicie; tego dnia Ged my�la�, �e nie b�dzie w stanie wytrwa� przy pracy. Jego lewe rami� by�o nieco u�omne na skutek zastarza�ych ran barku, ca�e za� jego wios�owanie po kana�ach Low Torning nie zaprawi�o go do nieub�aganego, nieprzerwanego ci�gni�cia d�ugiego wios�a galery w takt uderze� b�bna. Jedna zmiana przy wios�ach trwa�a dwie eto trzech godzin, potem za� na �awach siedzia�a druga grupa wio�larzy, ale wydawa�o si�, �e odpoczynek trwa akurat tyle, aby wszystkie mi�nie Geda zd��y�y zesztywnie�, po czym zn�w trzeba by�o wraca� do wiose�. A drugi dzie� pracy by� jeszcze gorszy; po nim jednak Ged uodporni� si� na moz� i radzi� sobie wcale dobrze.

W�r�d za�ogi nie by�o takiego kole�e�stwa, jakie Ged zasta� na pok�adzie �Cienia�, gdy po raz pierwszy p�yn�� na Roke. Cz�onkowie za��g statk�w andradzkich i gontyjskich s� wsp�lnikami handlowymi, pracuj� razem dla wsp�lnego zysku; natomiast handlarze z Osskil u�ywaj� niewolnik�w lub wynajmuj� ludzi do wios�owania, p�ac�c im drobnymi z�otymi monetami. Z�oto jest w wielkiej cenie na wyspie Osskil. Ale nie jest tam ono �r�d�em braterstwa, podobnie^ jak w�r�d smok�w, kt�re tak�e wysoko ceni� z�oto. Poniewa� po�owa obecnej za�ogi sk�ada�a si� z niewolnik�w zmuszanych do pracy, oficerowie statku byli w�a�ciwie ich nadzorcami, i to surowymi. Ich bicze nie l�dowa�y nigdy na plecach wio�larza, kt�ry pracowa� dla zap�aty albo w zamian za przejazd; trudno wszak�e o wzajemn� �yczliwo�� w�r�d za�ogi, z kt�rej jedni s� ch�ostani, a inni nie. Towarzysze Geda niewiele si� odzywali do siebie nawzajem, a jeszcze mniej do niego. Byli to przewa�nie ludzie z wyspy Osskil, m�wi�cy nie hardyckim j�zykiem Archipelagu, ale swoim w�asnym narzeczem�� srodzy m�czy�ni o bladej cerze, czarnych obwis�ych w�sach i prostych w�osach. Kelub, �czerwony��� takim imieniem przezwali Geda. Cho� wiedzieli, �e jest czarnoksi�nikiem, nie okazywali mu wzgl�d�w, lecz raczej co� w rodzaju pow�ci�ganej niech�ci. On sam te� nie mia� nastroju do nawi�zywania przyja�ni. Nawet na swej �awie, ogarni�ty przemo�nym rytmem wios�owania, jeden spo�r�d sze��dziesi�ciu wio�larzy na statku mkn�cym po pustych, szarych wodach, Ged czu� si� wydany na �up, bezbronny. Gdy zawijali o zmroku do obcych port�w i gdy otula� si� p�aszczem chc�c spa�, mimo zm�czenia �ni�, budzi� si� i �ni� znowu; mia� z�e sny, kt�rych nie potrafi� sobie przypomnie� po przebudzeniu, cho� odnosi� wra�enie, �e dotyczy�y statku i ludzi ze statku; tote� nie ufa� nikomu z nich.

Wszyscy wolni Osskilczycy nosili u bioder d�ugie no�e; pewnego dnia, gdy ca�a zmiana spo�ywa�a wsp�lnie po�udniowy posi�ek, jeden z tych ludzi spyta� Geda:

��Jeste� niewolnikiem albo krzywoprzysi�zc�, Kelub?

��Ani jednym, ani drugim.

��To czemu nie masz no�a? Boisz si� walczy�?�� pyta� drwi�co �w cz�owiek imieniem Skiorh.

��Nie.

��Tw�j piesek walczy za ciebie?

��Otak�� odezwa� si� inny, kt�ry si� przys�uchiwa�.�� To nie pies, tylko otak�� i powiedzia� w j�zyku osskilskim co�, co sprawi�o, �e Skiorh spojrza� spode �ba i odszed�. W chwili gdy si� odwraca�, Ged dostrzeg� jak�� zmian� na jego twarzy, jakie� zamazanie i przesuni�cie rys�w; jak gdyby na moment co� go zmieni�o, pos�u�y�o si� nim, wygl�daj�c z ukosa poprzez oczy na Geda. Ale ju� po chwili Ged ujrza� Skiorha obr�conego do� twarz�; wygl�da� jak zwykle, tote� m�odzieniec powiedzia� sobie, �e to, co widzia� przedtem, by�o jego w�asnym strachem, jego w�asn� trwog� odbit� w cudzych oczach. Jednak�e w nocy, gdy stali w porcie Esen, Gedowi przy�ni�o si� co� i we �nie tym pojawi� si� Skiorh. Odt�d Ged unika� tego cz�owieka, jak tylko m�g�, i zdawa�o si� te�, �e Skiorh trzyma si� ode� z dala; nie zamienili ju� z sob� ani s�owa.

O�nie�one szczyty Kawioru znik�y za nimi na po�udniu, zamazane mg�ami wczesnej zimy. Wios�owali dalej, mijaj�c wylot Morza Ea, w kt�rym dawno temu utopi�a si� Elfarren, a potem przep�yn�li obok Enlad�w. Stali dwa dni w porcie Berila, Mie�cie Ko�ci S�oniowej, bielej�cym ponad zatok� w zachodniej cz�ci legendarnej wyspy Enlad. We wszystkich portach, do kt�rych zawijali, za�oga musia�a pozostawa� na pok�adzie statku i nie schodzi�a na l�d. Potem, gdy wsta�o czerwone s�o�ce, wyp�yn�li na Morze Osskilskie, w p�nocno-wschodnie wiatry, kt�re dm� bez przeszk�d z pozbawionego wysp przestworu Rubie�y P�nocnych. Przez to nieprzyjemne morze przewie�li bezpiecznie sw�j �adunek, na drugi dzie� po wyp�yni�ciu z Berili docieraj�c do portu Neshum, g��wnego o�rodka handlowego Wschodniego Osskilu.

Ged ujrza� niskie wybrze�e smagane przez s�otny wiatr, szare miasteczko przycupni�te za d�ugimi kamiennymi falochronami tworz�cymi przysta�, a za miastem bezdrzewne wzg�rza pod za�mionym przez �nieg niebem. Daleko odp�yn�li od s�onecznego Morza Najg��bszego.

Robotnicy portowi z Cechu Morskiego portu Neshum weszli na pok�ad, aby wy�adowa� towar�� z�oto, srebro, klejnoty, cienkie jedwabie i gobeliny z Po�udnia, wszystkie owe drogocenne wyroby, kt�re w�adcy wyspy Osskil gromadzili w skarbcach�� i wolnych cz�onk�w za�ogi odprawiono. Ged zatrzyma� jednego z nich, aby zapyta� o drog�; a� do tej chwili podejrzliwo��, jak� �ywi� wobec nich wszystkich, nie pozwala�a mu wyjawia�, dok�d zmierza, ale teraz, sam w obcym kraju i zmuszony i�� pieszo, musia� poprosi� o wskaz�wk�. Zapytany cz�owiek szed� dalej niecierpliwie, odpowiadaj�c, �e nie wie, ale Sklorh, kt�ry pods�ucha� pytanie, odezwa� si�:

��Dw�r Terrenon? Na Wrzosowiskach Keksemt. Id� t� sam� drog�.

Skiorh nie by� towarzyszem, kt�rego Ged by�by sobie wybra�, ale nie znaj�c ani j�zyka, ani drogi, nie mia� wielkiego wyboru. Zreszt��� pomy�la��� nie mia�o to wielkiego znaczenia; przybycie tutaj nie by�o wynikiem jego w�asnej decyzji. Ged by� kierowany, i obecnie co� kierowa�o nim w dalszym ci�gu. Naci�gn�� kaptur na g�ow�, wzi�� swoj� lask� i worek i ruszy� za Osskilczykiem ulicami miasteczka, a potem pod g�r�, stokami za�nie�onych wzg�rz. Ma�y otak nie chcia� siedzie� na jego ramieniu, ale ukry� si� w kieszeni tuniki z baraniej sk�ry, kt�r� Ged nosi� pod p�aszczem: zawsze to robi� w zimn� pogod�. Wzg�rza rozci�gn�y si� niego�cinnie, faliste wrzosowiska, si�gaj�ce tak daleko, jak si�ga� wzrok. Szli w milczeniu; cisza zimy spoczywa�a na ca�ej okolicy.

��Jak daleko jeszcze?�� zapyta� Ged, gdy uszli ju� kilka mil; nigdzie woko�o nie widzia� ani �ladu wioski czy zagrody i pomy�la� w�a�nie o tym, �e nie maj� �ywno�ci. Skiorh odwr�ci� na chwil� g�ow�, naci�gaj�c kaptur, i odpar�:

��Niedaleko.

By�a to szpetna twarz, blada, z gruba ciosana i okrutna, ale Ged nie l�ka� si� �adnego cz�owieka, cho� m�g� si� l�ka�, tam gdzie jego przewodnikiem by� taki cz�owiek Skin�� g�ow� i poszli dalej. Droga, kt�r� szli, by�a tylko rys� na bezmiarze pokrytym cienk� warstw� �niegu i bezlistnymi krzakami. Od czasu do czasu inne �cie�ki krzy�owa�y si� z t� drog� albo z niej odga��zia�y. Teraz, gdy dym z komin�w Neshum skry� si� za wzg�rzami w zmierzchaj�cym popo�udniu, nic ju� nie wskazywa�o szlaku, kt�rym mieli i�� albo kt�ry przeszli. Tylko wiatr d�� niezmiennie ze wschodu. I gdy maszerowali ju� kilka godzin, Gedowi wyda�o si�, �e daleko na wzg�rzach w kierunku p�nocno-zachodnim, w kt�rym wiod�a ich droga, widzi na tle nieba male�k� kreseczk� bielej�c� jak z�b. Ale �wiat�o kr�tkiego dnia szarza�o i gdy droga zn�w si� podnios�a, Ged nie m�g� dostrzec wyra�niej ni� poprzednio tej rzeczy, wie�y, drzewa czy cokolwiek to by�o.

��Czy idziemy tam?�� zapyta�, wskazuj�c na t� rzecz.

Skiorh nie odpowiedzia�, lecz st�pa� ci�ko dalej, zakutany w sw�j pospolity p�aszcz ze spiczastym osskilskim kapturem o futrzanym podbiciu. Ged w dalszym ci�gu kroczy� obok. Zaszli ju� daleko; czu� senno�� na skutek miarowego kroku, jakim maszerowali, i d�ugotrwa�ego znu�enia w ci�gu trudnych dni i nocy sp�dzonych na statku. Zacz�o mu si� wydawa�, �e szed� tak zawsze i b�dzie szed� wiecznie obok tej milcz�cej istoty, poprzez milcz�c�, pogr��aj�c� si� w ciemno�ci krain�. Jego czujno�� i uwaga uleg�y przyt�pieniu. Kroczy� jak w d�ugim, d�ugim �nie, w kt�rym pod��a si� donik�d.

Otak poruszy� si� w kieszeni Geda, a nieznaczna, nieuchwytna trwoga r�wnie� zbudzi�a si� i poruszy�a w sercu m�odzie�ca. Zmusi� si�, aby przem�wi�:

��Coraz ciemniej i �nieg pada. Jak daleko jeszcze, Skiorh?

Po chwili milczenia jego towarzysz odpowiedzia�, nie odwracaj�c si�:

��Niedaleko.

Jego g�os brzmia� jednak nie jak g�os cz�owieka, lecz tak, jakby to zwierz pr�bowa� przem�wi�, chrapliwie i gard�owo.

Ged zatrzyma� si�. Wsz�dzie naoko�o w p�nym, zmierzchaj�cym �wietle ci�gn�y si� wzg�rza. Rzadki �nieg wirowa� z lekka opadaj�c.

��Skiorh!�� powiedzia� Ged; tamten przystan�� i odwr�ci� si�. Pod spiczastym kapturem nie by�o twarzy.

Zanim Ged zd��y� wym�wi� swoje zakl�cie lub przywo�a� moc, gebbeth odezwa� si� swym chrapliwym g�osem:

��Ged!

W tym momencie m�odzieniec nie by� w stanie dokona� �adnego przeistoczenia; zosta� unieruchomiony w swej prawdziwej naturze, musia� zatem stawi� czo�o gebbethowi bezbronny. Nie m�g� te� wezwa� pomocy w tym obcym kraju, gdzie nic nie by�o mu znane i nikt nie przyby�by na jego wezwanie. Ged sta� w pojedynk�, nie odgrodzony od swego przeciwnika niczym pr�cz cisowej laski w prawej r�ce.

Stw�r, kt�ry poch�on�� umys� Skiorha i wzi�� w posiadanie jego cia�o, zmusi� je, aby post�pi�o krok w stron� Geda; ramiona wysun�y si� ku niemu po omacku. W�ciek�o�� i trwoga ogarn�y czarnoksi�nika; zamachn�� si� i ze �wistem uderzy� lask� w kaptur skrywaj�cy �w cie� w miejscu z twarzy. Kaptur i p�aszcz pod tym zajad�ym ciosem osun�y si� niemal do samej ziemi, jak gdyby nic w nich nie by�o pr�cz wiatru, a potem, skr�caj�c si� i trzepocz�c, podnios�y si� znowu. Cia�o gebbetha, ods�czone z rzeczywistej substancji, jest czym� niby pow�oka lub opar w kszta�cie cz�owieka, nierealnym cia�em odziewaj�cym cie�, kt�ry jest realny. Szarpi�c si� i faluj�c jakby w podmuchach wiatru, cie� rozpostar� ramiona i post�pi� ku Gedowi, pr�buj�c dosta� go w swe r�ce, tak jak niegdy� pochwyci� go na Pag�rku Roke; i gdyby to uczyni�, by�by odrzuci� pow�ok� Skiorha i wszed� w Geda, poch�aniaj�c go od wewn�trz, bior�c go w posiadanie�� to w�a�nie by�o pragnieniem cienia. Ged uderzy� we� znowu ci�k�, dymi�c� lask�, odpieraj�c go tym ciosem, ale cie� powr�ci�; Ged uderzy� raz jeszcze, a potem rzuci� lask�, kt�ra p�on�a i tli�a si�, parz�c jego d�o�. Cofn�� si�, potem nagle odwr�ci� i zacz�� ucieka�.

Bieg�, a gebbeth p�dzi� r�wnie szybko tu� za nim, nie mog�c go wyprzedzi�, ale te� nie zostaj�c w tyle. Ged nie obejrza� si� ani razu. Bieg�, wci�� przez t� niezmierzon� p�nocn� krain�, gdzie nie mo�na by�o znale�� kryj�wki. Gebbeth raz jeszcze zawo�a� na� po imieniu ochryp�ym, �wiszcz�cym g�osem, lecz cho� poprzednio pozbawi� go w ten spos�b jego czarnoksi�skiej mocy, nie m�g� zaw�adn�� jego cielesn� i zmusi� go do zatrzymania si�. Ged bieg�.

Noc g�stnia�a wok� �cigaj�cego i �ciganego, a cienka warstwa �niegu zawia�a �cie�k�, kt�rej Ged nie m�g� ju� dojrze�. Czu� w oczach �omot t�tna, oddech pali� mu gard�o; w�a�ciwie ju� nie bieg�, ale potykaj�c si� i s�aniaj�c brn�� naprz�d: a jednak niezmordowany prze�ladowca najwyra�niej nie by� w stanie go schwyta�, cho� post�powa� wci�� tu� za nim. Cie� zacz�� szepta� i mrucze� co� do niego, nawo�ywa� go! Ged wiedzia�, �e przez ca�e jego �ycie ten szept tkwi� w jego uszach, tu� przed progiem s�yszalno�ci, teraz jednak m�g� go s�ysze� wyra�nie i musia� podda� si�, musia� ulec, musia� si� zatrzyma�. Mimo to mozoli� si� dalej, z wysi�kiem wspinaj�c si� po d�ugim, skrytym w ciemno�ci zboczu. Zda�o mu si� nagle, �e gdzie� przed nim wida� �wiat�o i �e przed sob�, gdzie� w g�rze, s�yszy g�os wo�aj�cy:�� Chod�! Chod�!

Usi�owa� odpowiedzie�, ale zabrak�o mu g�osu. Blade �wiat�o sta�o si� wyra�niejsze, ja�nia�o teraz z bramy, kt�ra otwiera�a si� tu� przed Gedem; nie m�g� dojrze� mur�w, ale widzia� bram�. Na jej widok zawaha� si�, gebbeth za� pochwyci� jego p�aszcz, manipuluj�c przy bokach Geda i usi�uj�c z�apa� go z ty�u. Ostatkiem si� Ged rzuci� si� w to blado ja�niej�ce wej�cie. Spr�bowa� odwr�ci� si�, aby zamkn�� bram� za sob� i nie wpu�ci� gebbetha, ale nie m�g� utrzyma� si� na nogach. S�ania� si�, szukaj�c r�kami jakiej� podpory. �wiat�a miga�y i kr�ci�y mu si� przed oczami. Poczu�, �e pada, i poczu� si� schwytany w chwili, gdy upad�; ale jego �wiadomo�� w kra�cowym wyczerpaniu ze�lizn�a si� w mrok.

Ged obudzi� si�; przez d�ugi czas le�a� �wiadom tylko tego, �e przyjemnie by�o si� obudzi栗 nie oczekiwa� bowiem, �e obudzi si� znowu�� i bardzo przyjemnie widzie� �wiat�o, Obfite, zwyczajne �wiat�o dnia otaczaj�ce go zewsz�d. Mia� uczucie, jak gdyby p�ywa� w tym �wietle albo by� niesiony w �odzi przez pr�d po bardzo spokojnych wodach, wreszcie zda� sobie spraw�, �e le�y w ��ku, ale nie w takim, w jakich dot�d sypia�. By�o to �o�e spoczywaj�ce na tamie, kt�r� podtrzymywa�y cztery smuk�e rze�bione nogi; materace by�y wielkimi jedwabnymi worami puchu�� to dlatego Gedowi zdawa�o si�, �e p�ywa�� a nad tym wszystkim zwisa� purpurowy baldachim dla os�ony przed przeci�gami. Zas�ona po obu bokach by�a podwi�zana i rozsuni�ta, tote� Ged mia� widok na komnat� o kamiennych �cianach i kamiennej posadzce. Przez trzy wysokie okna widzia� go�e, brunatne wrzosowisko, z �atami �niegu tu i �wdzie, o�wietlone �agodnym zimowym s�o�cem. Komnata musia�a znajdowa� si� wysoko nad ziemi�, gdy� rozpo�ciera� si� z niej rozleg�y widok na okolic�.

Ko�dra z wypchanego puchem at�asu ze�lizgn�a si� na gdy Ged usiad�; zobaczy�, �e jest odziany po wielkopa�sku w tunik� z jedwabiu i materii tkanej ze srebrnych nici. Na krze�le obok �o�a le�a�y, czekaj�c na niego, wysokie buty z mi�kkiej sk�ry i p�aszcz oblamowany futrem pellawi. Ged siedzia� przez chwil� spokojny i ot�pia�y jak kto� pod dzia�aniem uroku, potem za� powsta�, si�gaj�c po lask�. Ale laski nie by�o.

Jego prawa r�ka, cho� natarta ma�ci� i obwi�zana, mia�a poparzenia na d�oni i palcach. Ged poczu� teraz b�l od oparze� i obola�o�� ca�ego cia�a.

Sta� zn�w przez chwil� bez ruchu. Potem szepn��, nie-g�o�no i z niewielk� nadziej�:�� Hoeg� Hoeg��� Albowiem wierne, waleczne stworzonko te� znikn�o, ta ma�a, milcz�ca dusza, kt�ra niegdy� wyprowadzi�a go z powrotem z kr�lestwa �mierci. Czy otak by� wci�� przy nim tej nocy w czasie ucieczki? Czy by�o to ostatniej nocy, czy wiele nocy temu? Ged nie wiedzia�. W jego my�lach wszystko by�o mgliste i niezrozumia�e�� gebbeth, p�on�ca laska, bieg, szept, brama. Nic z tego nie przypomina�o mu si� teraz wyra�nie. Nic w tej chwili, nie by�o jasne. Wyszepta� imi� swojego zwierz�tka raz jeszcze, lecz nie maj�c nadziei na odpowied�, i �zy wezbra�y w jego oczach.

Gdzie� z oddali doni�s� si� d�wi�k dzwoneczka. Drugi dzwoneczek zabrzmia� mi�ym d�wi�kiem tu� zza �cian komnaty: Za Gedem, po drugiej stronie pokoju, otwar�y si� drzwi i wesz�a jaka� kobieta.

��Witaj, Krogulcze�� powiedzia�a z u�miechem.

By�a m�oda i wysoka, odziana w bia�e i srebrne szaty: srebrna siateczka wie�czy�a w�osy, -kt�re opada�y prosto w d� jak czarny wodospad.

Ged sk�oni� si� sztywno.

��Nie pami�tasz mnie chyba.

��Ciebie, pani?

Nigdy przedtem nie widzia� pi�knej kobiety, ubranej stosownie do swej urody, poza jednym w �yciu wypadkiem: poza ow� Pani� z O, kt�ra przyby�a u boku swego w�adcy na wysp� Roke w �wi�to Powrotu S�o�ca. Tamta by�a jak wiotki, jasny p�omie� �wiecy, ta natomiast kobieta, kt�r� widzia� teraz, by�a jak bia�y ksi�yc w nowiu.

��Przypuszcza�am, �e nie b�dziesz pami�ta��� powiedzia�a z u�miechem.�� Ale cho� tak �atwo zapominasz, witam ci� tu jak starego przyjaciela.

��Co to za dom?�� spyta� Ged, wci�� sztywny, wymawiaj�c z trudem s�owa. Czu�, �e trudno mu jest m�wi� do niej i trudno odwr�ci� od niej wzrok. W ksi���cych szatach, kt�re mia� na sobie, czu� si� nieswojo, kamienie, na kt�rych sta�, by�y obce, nawet samo powietrze, kt�rym oddycha�, by�o odmienne; nie by� sob�, nie by� tym, kim by� przedtem.

��Ta warownia to Dw�r Terrenon. M�j pan, imieniem Benderesk, jest w�adc� udzielnym tej krainy od p�nocnego skraju Wrzosowisk Keksemt a� do G�r Os i stra�nikiem drogocennego kamienia zwanego Terrenon. Co do mnie, tu na wyspie Osskil zw� mnie Serret, Srebro w ich j�zyku. A ty, jak wiem, nosisz niekiedy imi� Krogulca i pasowano ci� na czarnoksi�nika na Wyspie M�drc�w.

Ged spu�ci� wzrok na sw� poparzon� d�o� i powiedzia� po chwili:

��Nie wiem, kim jestem. Posiada�em moc�� niegdy�. Teraz chyba j� utraci�em.

��Nie! Nie straci�e� jej; odzyskasz j� dziesi��kro� wi�ksz�. Jeste� tu bezpieczny przed tym, co ci� tu przygna�o, przyjacielu. T� wie�� otaczaj� pot�ne mury, i to nie tylko kamienne. Tutaj mo�esz odpocz�� nabieraj�c na nowo si�. Tutaj mo�esz te� znale�� odmienn� si�� i lask�, kt�ra nie spali si� na popi� w twoich r�kach. Z�a droga mo�e w ko�cu prowadzi� do dobrego celu. Chod� teraz ze mn�, poka�� ci nasz� posiad�o��.

M�wi�a tak s�odko, �e Ged ledwie s�ysza� s�owa, pobudzany raczej przez sam� obietnic� zawart� w jej g�osie. Poszed� za Serret.

Jego komnata znajdowa�a si� istotnie wysoko na wie�y, kt�ra jak ostry z�b wyrasta�a z wierzcho�ka wzg�rza. Ged zszed� za Serret kr�tymi schodami z marmuru; szli przez wspania�e komnaty i sale, mijali wysokie okna wygl�daj�ce na p�noc, zach�d, po�udnie, wsch�d, ponad niskimi brunatnymi wzg�rzami, kt�re ci�gn�y si�, pozbawione domostw i drzew, niezmienne, a� do skraju zimowego nieba zalanego s�o�cem. Jedynie daleko na p�nocy odcina�y si� ostro od b��kitnego t�a niewielkie bia�e szczyty, a w kierunku po�udniowym mo�na by�o si� domy�li� l�nienia morza.

S�udzy otwierali drzwi przed Gedem i pani�, po czym odsuwali si� na bok; byli to wszystko bladzi Osskilczycy o srogim wygl�dzie. Serret mia�a jasn� cer�, ale w przeciwie�stwie do s�u�by m�wi�a dobrze po hardycku, nawet, jak si� zdawa�o Gedowi, z gontyjskim akcentem. P�niej, tego samego dnia, zaprowadzi�a go przed oblicze swego ma��onka Bendereska, W�adcy Terrenonu. Trzykrotnie od niej starszy, bia�y i chudy jak ko��, o chmurnych oczach, w�adca Benderesk pozdrowi� Geda z surow�, ch�odn� uprzejmo�ci�, prosz�c go, aby zosta� w go�cinie tak d�ugo, jak zechce. Potem nie mia� do powiedzenia wiele wi�cej; nie zapyta� Geda o nic, co by dotyczy�o jego podr�y lub wroga, przed kt�rym tutaj uciek�; podobnie i Serret nie zada�a ani jednego pytania na ten temat.

Je�li nawet by�o to dziwne, stanowi�o tylko cz�� dziwno�ci, jaka cechowa�a to miejsce i jego, Geda, w nim obecno��. Umys� czarnoksi�nika wci�� chyba nie by� ca�kiem jasny. Ged nie potrafi� widzie� rzeczy zwyczajnie. Znalaz� si� w tej warownej wie�y przypadkiem, a jednak w przypadku by�a jaka� celowo��; albo te� dosta� si� tu celowo, a mimo to ca�a celowo�� objawi�a si� jedynie dzi�ki przypadkowi. Wybra� si� by� w drog� na P�noc; nieznajomy w Orrimy poradzi� mu szuka� tu pomocy; czeka� na niego osskilski statek; za przewodnika pos�u�y� Skiorh. Jak wiele z tego by�o dzie�em cienia, kt�ry Geda �ciga�? A mo�e nic tu nie by�o dzie�em cienia; mo�e obaj, Ged i jego prze�ladowca, zostali tu przyci�gni�ci przez jak�� inn� moc, mo�e Ged szed� za t� przyn�t�, a cie� szed� za nim i zaw�adn�� Skiorhem, czyni�c ze� swoj� bro�, kiedy nadesz�a w�a�ciwa chwila? Musia�o tak by�, bowiem z pewno�ci� cie�, jak powiedzia�a Serret, nie mia� dost�pu do Dworu Terrenon. Ged nie czu� �adnej oznaki ani gro�by jego przyczajonej obecno�ci, odk�d obudzi� si� w tej wie�y. Ale co w takim razie przywiod�o go tutaj? Nie by�o to bowiem miejsce, do kt�rego trafia si� przez przypadek; Ged zaczyna� to rozumie� mimo ca�ej ospa�o�ci swych my�li. �aden inny przybysz nie podchodzi� do tych bram. Wie�a sta�a na pustkowiu, odosobniona, zwr�cona ty�em ku drodze prowadz�cej do Neshum, kt�re by�o najbli�ej po�o�onym miastem. Nikt nie przybywa� do warowni, nikt jej nie opuszcza�. Jej okna spogl�da�y z g�ry na pustkowie.

Z owych okien wygl�da� Ged, gdy sp�dza� samotnie dzie� po dniu w swojej komnacie u szczytu wie�y, ot�pia�y, przybity i zzi�bni�ty. W wie�y by�o wci�� zimno mimo wielu dywan�w, gobelinowych obi�, bogatych okry� futrzanych i szerokich marmurowych komink�w. By�o to zimno przenikaj�ce do ko�ci, do szpiku, zimno, kt�rego nie mo�na si� by�o pozby�. A i w sercu Geda zagnie�dzi� si� zimny wstyd i nie dawa� si� usun��, gdy m�odzieniec my�la� wci�� o tym, jak zmierzy� si� ze swym wrogiem, poni�s� pora�k� i uciek�. W jego my�lach zbierali si� wszyscy Mistrzowie z Roke. z chmurnym Arcymagiem Gensherem po�rodku, byli te� z nimi Nemmerle i Ogion, i nawet czarownica, kt�ra nauczy�a Geda pierwszego zakl�cia: wszyscy wpatrywali si� w niego, a on wiedzia�, �e zawi�d� ich zaufanie. Usprawiedliwia� si�, m�wi�c: �Gdybym wtedy nie uciek�, cie� wzi��by mnie w posiadanie; mia� ju� ca�� si�� Skiorha i cz�� mojej, nie mog�em go wi�c pokona�: cie� zna� moje imi�. Musia�em ucieka�. Gebbeth czarnoksi�nik by�by straszn� si�� wywo�uj�c� z�o i zniszczenie. Musia�em ucieka�. Ale nikt z tych, kt�rzy s�uchali w jego my�lach, nie odpowiada�. Ged Wpatrywa� si� w �nieg, rzadki i nieustanny, padaj�cy nad widoczn� z okna pust� okolic�, i czu�, jak ro�nie w nim ospa�e zimno, a� zdawa�o mu si�, �e poza czym� w rodzaju znu�enia nie pozosta�o w nim �adne uczucie.

Tak prze�y� wiele dni, w poczuciu w�asnego nieszcz�cia unikaj�c ludzi. Kiedy wreszcie wyszed� ze swej komnaty i zjawi� si� na dole, by� milcz�cy i skr�powany. Pi�kno�� Pani Zamku przyprawia�a go o zmieszanie, a w tym bogatym, zadbanym, uporz�dkowanym, dziwnym dworze czu� si� z krwi i ko�ci wiejskim pastuchem.

Zostawiano go w spokoju, kiedy chcia� by� sam, a kiedy nie m�g� ju� znie�� rozmy�la� i wpatrywania si� w padaj�cy �nieg, Serret spotyka�a si� z nim cz�sto w jednej z p�kolistych sal, obwieszonej gobelinami i o�wietlonej ogniem z kominka, na ni�szym pi�trze wie�y, i tam rozmawiali. Nie by�o weso�o�ci w Pani Zamku; nigdy nie �mia�a si�, cho� cz�sto si� u�miecha�a; a jednak umia�a sprawi� niemal�e jednym u�miechem, �e Ged pozbywa� si� skr�powania. W jej towarzystwie zaczyna� zapomina� o swej sztywno�ci i swoje ha�bie. Niebawem zacz�li spotyka� si� codziennie, aby d�ugo, spokojnie i leniwie rozmawia� przy kominku albo pod oknem kt�rej� z wysokich komnat wie�y, z dala od s�u�ek, kt�re zawsze dotrzymywa�y Serret towarzystwa.

Stary w�adca przebywa� na og� w swych w�asnych komnatach, wychodz�c z nich tylko rano; spacerowa� wtedy tam i z powrotem po za�nie�onych wewn�trznych podw�rcach warownego zamku, jak stary czarownik, kt�ry sp�dzi� ca�� noc na przygotowywaniu urok�w. Gdy wraz z Gedem i Serret jad� wieczerz�, siedzia� w milczeniu, ogarniaj�c czasem sw� m�od� �on� zimnym, zawistnym spojrzeniem. Wtedy Ged wsp�czu� jej. By�a jak zamkni�ta w klatce bia�a �ania, jak bia�y ptak o podci�tych skrzyd�ach, Jak srebrny pier�cie� na palcu starca. By�a jedn� z kosztowno�ci w skarbcu Bendereska. Gdy Pan Zamku ich opuszcza�, Ged zostawa� z ni�, pr�buj�c doda� Serret otuchy w jej osamotnieniu, podobnie jak ona dodawa�a otuchy jemu.

��Co to za drogi kamie�, od kt�rego pochodzi nazwa waszego zamku?�� spyta� jej, gdy siedzieli rozmawiaj�c nad opr�nionymi z�otymi talerzami i pucharami w przepa�cistej, o�wietlonej blaskiem �wiec sali jadalnej.

��Nie s�ysza�e� o nim? To co� bardzo s�awnego.

��Nie s�ysza�em. Wiem tylko, �e w�adcy z Osskil posiadaj� s�awne skarby.

��Ach, ten klejnot przy�miewa je wszystkie. Chod�, chcesz go zobaczy�?

U�miechn�a si�, z min� kpi�c� i �mia��, jak gdyby lekko przestraszona tym, co robi, i wysz�a wraz z m�odzie�cem, z sali; poprowadzi�a go przez w�skie korytarze w podstawie wie�y, a potem schodami w podziemie, do zamkni�tych drzwi, kt�rych Ged nie widzia� nigdy przedtem. Drzwi te otworzy�a srebrnym kluczem, podnosz�c przy tym oczy na Geda z tym samym u�miechem, jakby o�miela�a go, aby szed� z ni� dalej. Za tymi drzwiami by� kr�tki korytarzyk i nast�pne drzwi, kt�re otworzy�a z�otym kluczem, a za nimi kolejne, trzecie drzwi, kt�re otworzy�a jednym z Wielkich S��w�� zakl�� rozwi�zuj�cych. Za tymi ostatnimi drzwiami blask �wiecy ukaza� im ma�e pomieszczenie podobne do wi�ziennego lochu: posadzka, �ciany, sufit ca�e by�y z nie. ociosanego kamienia, bez sprz�t�w, nagie.

��Widzisz go?�� spyta�a Serret.

Gdy Ged rozgl�da� si� po pomieszczeniu, jego oko czarnoksi�nika dostrzeg�o jeden kamie� spo�r�d tych, kt�re tworzy�y posadzk�. By� chropawy i wilgotny jak pozosta�e�� ci�ki, niekszta�tny brukowiec; a jednak Ged poczu� jego moc, jak gdyby kamie� przem�wi� do� na g�os. Zapar�o mu dech i przez chwil� ogarn�y go md�o�ci. To by� kamie� w�gielny wie�y. To by�o centrum�� i by�o w nim zimno, przejmuj�co zimno; nic nie by�oby w stanie ogrza� tego ma�ego pomieszczenia. By�a to rzecz niezmiernie stara: stary i straszliwy duch tkwi� uwi�ziony w tej bryle kamienia. Ged nie odpowiedzia� Serret twierdz�co ani przecz�co, lecz sta� bez ruchu; po chwili Serret, rzucaj�c na� szybkie, ciekawe spojrzenie, wskaza�a na kamie�.

��Oto Terrenon. Czy ci� dziwa, �e trzymamy tak drogocenny kamie� schowany pod kluczem w naszym najg��bszym skarbcu?

Ged wci�� nie odpowiada�: sta� niemy i przezorny. By�o ca�kiem mo�liwe, �e poddawa�a go pr�bie; pomy�la� jednak, �e Serret nie ma poj�cia o w�a�ciwo�ciach kamienia, je�li m�wi o nim tak lekko. Nie wiedzia�a o kamieniu dostatecznie wiele, aby si� go l�ka�.

��Opowiedz mi o jego mocach�� powiedzia� wreszcie.

��Terrenon powsta�, zanim jeszcze Segoy wyd�wign�� wyspy �wiata z Morza Otwartego. Powsta� wtedy, kiedy powstawa� sam �wiat, i przetrwa a� do ko�ca �wiata. Czas nic dla niego nie znaczy. Je�li po�o�ysz na nim d�o� i zadasz �mu pytanie, on odpowie zale�nie od mocy, kt�ra tkwi w tobie. Ma g�os, je�li umie si� go s�ucha�. B�dzie m�wi� o rzeczach, kt�re by�y, s� i b�d�. Zapowiedzia� twoje przybycie na d�ugo przedtem, zanim zjawi�e� si� w tej krainie. Czy zadasz mu teraz jakie� pytanie?

��Nie.

��Odpowie ci.

��Nie ma takiego pytania, kt�re chcia�bym mu zada�.

��M�g�by ci powiedzie栗 rzek�a Serret swym �agodnym g�osem�� jak masz pokona� swojego wroga.

Ged sta� bez s�owa.

��Czy�by� l�ka� si� kamienia?�� zapyta�a, jakby z niedowierzaniem, a on odpowiedzia�:

��Tak.

W nieub�aganym zimnie i ciszy lochu otoczonego kolejnymi �cianami czar�w i �cianami z kamienia, w �wietle jednej �wiecy, kt�r� trzyma�a w d�oni, Serret obrzuci�a Geda spojrzeniem iskrz�cych si� oczu.

��Krogulcze�� powiedzia�a�� ty si� nie boisz.

��Ale nie b�d� rozmawia� z tym duchem�� odpar� Ged i patrz�c jej wprost w twarz, m�wi� powa�nie i �mia�o:

��Ten duch, pani, jest zamkni�ty w kamieniu, za� kamie� otaczaj� zakl�cia wi���ce, zakl�cia o�lepiaj�ce, czary zamykaj�ce i ochronne, a wreszcie potr�jne Warownie mury stoj�ce na pustkowiu�� nie dlatego, �e kamie� jest drogocenny, ale �e mo�e zdzia�a� wiele z�a. Nie wiem, co ci powiedziano o tym kamieniu, gdy tu przyby�a�. Ale ty, tak m�oda i tak szlachetnego serca, nie powinna� nigdy dotyka� tej rzeczy ani nawet na ni� patrze�. To nie przyniesie ci nic dobrego.

��Dotyka�am go ju�. M�wi�am do niego i s�ysza�am jego mow�. On nie czyni mi krzywdy.

Odwr�ci�a si�; wyszli przez drzwi i korytarze, p�ki w �wietle pochodni na szerokich schodach wie�y Serret nie zdmuchn�a �wiecy. Nie m�wi�c wiele, rozstali si�.

Tej nocy Ged spa� ma�o. To nie my�l o cieniu nie dawa�a mu zasn��; przeciwnie, my�l t� wypar� nieomal z jego umys�u powracaj�cy wci�� obraz kamienia, na kt�rym spoczywa�a wie�a, i wizja twarzy Serret, zwr�conej ku niemu i okrywaj�cej si� w blasku �wiecy -to jasno�ci�, to cieniem. Wci�� na nowo Ged czu� na sobie jej wzrok i usi�owa� rozstrzygn��, jakie by�o spojrzenie Serret, gdy odm�wi� dotkni�cia kamienia�� pogardliwe czy ura�one. Gdy wreszcie u�o�y� si� do snu, jedwabna po�ciel �o�a by�a zimna jak l�d i raz po raz budzi�y go mroczne my�li o kamieniu i o oczach Serret.

Nazajutrz znalaz� j� w p�kolistej sali z szarego marmuru, o�wietlonej w�a�nie przez zachodz�ce s�o�ce; �tutaj Serret cz�sto sp�dza�a popo�udnia t dworkami przy grach lub przy krosnach. Zwr�ci� si� do niej:

��Pani, obrazi�em ci�. �a�uj� tego.

��Nie�� zaprzeczy�a w zadumie i powt�rzy�a:�� Nie��� Odprawi�a towarzysz�ce jej s�u�ki i gdy zostali sami, odwr�ci�a si� ku Gedowi.�� M�j go�ciu, m�j przyjacielu�� powiedzia�a�� wzrok masz bardzo bystry, lecz chyba nie dostrzegasz wszystkiego, co nale�y. Na wyspie Gont, na wyspie Roke ucz� wysokich kunszt�w czarnoksi�skich. Nie ucz� jednak wszystkich kunszt�w. Tu jest Osskil, Kraina Kruk�w; to nie kraina hardyoka: magowie ani ni� nie rz�dz�, ani nie maj� o niej wielkiego poj�cia. Zdarzaj� si� tu sprawy, z kt�rymi nie mieli do czynienia uczeni Mistrzowie z Po�udnia, i istniej� tu rzeczy nie wymienione w spisach Mistral�w Imion, Czego Cz�owiek, nie zna, tego si� l�ka. Lecz ty nie masz czego si� l�ka� tu, na Dworze Terrenon. Kto� s�abszy istotnie m�g�by si� l�ka�. Nie ty. Ty przyszed�e� na �wiat z moc� zdoln� zapanowa� nad tym, co tkwi w zamkni�tym na cztery spusty lochu. To pewne. W�a�nie dlatego jeste� tu teraz.

��Nie rozumiem. �

��Oto dlaczego m�j pan Benderesk nie by� z tob� ca�kowicie szczery. Ja b�d� szczera. Chod�, usi�d� tu przy mnie.

Usiad� obok niej w g��bokiej, wy�cie�anej poduszkami niszy okiennej. Gasn�cy blask s�o�ca pada� poziomo przez okno, zalewaj�c ich jasno�ci�, w kt�rej nie by�o ciep�a; na wrzosowiskach w dole le�a�, pogr��aj�c si� ju� w cieniu, nie stopnia�y �nieg, kt�ry spad� ostatniej nocy�� przy�miony bia�y ca�un przykrywaj�cy ziemi�.

Serret m�wi�a teraz bardzo cicho:

��Benderesk to w�adca i spadkobierca Terrerionu, ale nie umie zrobi� z niego u�ytku, nie potrafi go zmusi�, aby w pe�ni s�u�y� jego woli. Ja te� nie potrafi�, ani sama, ani wsp�lnie z nim. �adne z nas dwojga nie posiada jednocz�^ �nie i umiej�tno�ci, i mocy. Ty masz jedno i drugie.

��Sk�d to wiesz?

��Od samego kamienia! M�wi�am ci, �e przepowiedzia� twoje przybycie. On, kamie�, zna swojego pana. Czeka� na twoje przyj�cie. Zanim jeszcze si� urodzi�e�, on czeka� ju� na ciebie, na kogo�, kto umie nim w�ada�. A ten, kto potrafi zmusi� Terrenon, aby odpowiada� na jego pytania i spe�nia� jego �yczenia, posiada w�adz� nad swym w�asnym przeznaczeniem: si��, kt�r� zmia�d�y ka�dego wroga, czy to �miertelnego, czy z tamtego �wiata: posiada dar jasnowidzenia, wiedz�, bogactwo, w�adz� i ma na swoje rozkazy sztuk� czarnoksi�sk�, kt�ra mog�aby upokorzy� samego Arcymaga! Cokolwiek z tego zechcesz wybra�, wiele lub ma�o�� mo�esz mie� za darmo.

Raz jeszcze podnios�a ku niemu swoje dziwne oczy i jej spojrzenie wpi�o si� we� tak, �e zadr�a�, jakby przenikni�ty zimnem. Mimo to by� w jej twarzy l�k, jak gdyby szuka�a jego pomocy, ale by�a zbyt dumna, aby o ni� prosi�. Ged by� oszo�omiony. Serret, m�wi�c, po�o�y�a d�o� na jego r�ce: jej dotkni�cie by�o lekkie, d�o� wydawa�a si� w�ska i bia�a na ciemnej, mocnej d�oni Geda Powiedzia� tonem usprawiedliwienia:

��Serret! Nie posiadam takiej mocy, jak s�dzisz�� to, co mia�em niegdy�, zmarnowa�em. Nie mog� ci pom�c, na nic ci si� nie przydam. Ale wiem jedno: Stare Moce ziemi nie s� przeznaczone do ludzkiego u�ytku. Nie zosta�y nigdy oddane w nasze r�ce; w naszych r�kach mog� czyni� tylko zniszczenie. Z�e �rodki wiod� do z�ego celu. Nic mnie tu nie przyci�gn�o, natomiast zosta�em przygnany i si�a, kt�ra mnie gna�a, dzia�a na moj� zgub�. Nie mog� ci pom�c.

��Ten, kto trwoni swoj� moc, jest nieraz pe�en wielekro� wi�kszej mocy�� powiedzia�a u�miechaj�c si�, jak gdyby jego l�ki i skrupu�y wydawa�y jej si� dziecinne.�� Wiem mo�e wi�cej od ciebie o tym, co ci� tu przywiod�o. Czy na ulicach Orrimy nie zwraca� si� do ciebie pewien cz�owiek? To by� pos�aniec, s�uga Terrenonu. On sam by� niegdy� czarnoksi�nikiem, ale odrzuci� lask�, aby s�u�y� pot�dze wi�kszej ni� moc jakiegokolwiek maga. A ty przyby�e� na Osskil i na wrzosowiskach pr�bowa�e� walczy� z cieniem swoj� drewnian� lask�; ju� prawie nie byli�my w stanie ci� uratowa�, gdy� ten stw�r, co ci� �ciga, jest przebieglejszy, ni� s�dzili�my, i zd��y� ci ju� odebra� wiele si�y� Tylko cie� mo�e zwalczy� cie�. Tylko ciemno�� mo�e pokona� mrok. Pos�uchaj, Krogulcze! Czego zatem potrzebujesz, aby pokona� �w cie�, kt�ry czeka na ciebie za tymi murami?

��Potrzebuj� czego�, czego nie mog� zna�. Jego imienia.

��Terrenon, kt�ry zna wszystkie narodziny i zgony, wszystkie istnienia przed i po �mierci, a tak�e to, co nie narodzone i nie�miertelne, kt�ry zna �wiat jasno�ci i �wiat mroku, powie ci to imi�.

��A cena?

��Nie trzeba nic p�aci�. Powiadam ci, �e b�dzie ci pos�uszny, b�dzie ci s�u�y� jak niewolnik.

Wstrz��ni�ty i udr�czony, Ged nie odpowiada�. Serret trzyma�a teraz jego d�o� w swoich, spogl�daj�c mu w twarz. S�o�ce zapad�o w mg�y, kt�re szarza�y na horyzoncie, i powietrze r�wnie� zszarza�o, ale twarz Serret ja�nia�a aprobat� i triumfem, w miar� jak przypatrywa�a si� Gedowi, dostrzegaj�c s�abn�c� w nim wol�. Szepn�a cicho:

��B�dziesz pot�niejszy ni� wszyscy ludzie, b�dziesz kr�lem po�r�d nich. B�dziesz panowa�, a ja b�d� panowa�a z tob��

Nagle Ged powsta� i post�puj�c krok naprz�d, stan�� w miejscu, sk�d m�g� widzie�, tu� za wyci�ciem d�ugiej �ciany komnaty, obok drzwi, W�adc� Terrenonu, kt�ry sta� przys�uchuj�c si� i u�miechaj�c z lekka.

Oczy Geda przejrza�y; jego umys� tak�e. Popatrzy� z g�ry na Serret.

��Pokona� mrok mo�e �wiat�o�� powiedzia� zaj�kuj�c siꠗ tylko �wiat�o.

Gdy to m�wi�, zrozumia��� tak jasno, jakby jego s�owa by�y ukazuj�cym mu to �wiat�em�� jak w samej rzeczy zosta� tu przyci�gni�ty, zwabiony, jak wykorzystywali jego l�k, aby wie�� go dalej, i jak, maj�c go ju� tutaj, zatrzymaliby go na zawsze. Ocalili go przed cieniem, istotnie, poniewa� nie chcieli odda� go cieniowi w posiadanie, zanim Ged nie stanie si� niewolnikiem kamienia. Z chwil� gdy moc kamienia zaw�adn�aby wol� Geda, wpu�ciliby cie� w obr�b mur�w, bowiem gebbeth jest lepszym niewolnikiem ni� cz�owiek. Gdyby raz dotkn�� kamienia albo do� przem�wi�, by�by ostatecznie zgubiony. Jednak�e, podobnie jak cie� nie ca�kiem by� w stanie do�cign�� go i nim zaw�adn��, tak i kamie� nie by� w stanie go wykorzysta栗 do ko�ca. Ged prawie ju� ust�pi�, ale nie ca�kiem. Nie zgodzi� si� na to. Bardzo trudno jest z�u pojma� dusz�, kt�ra si� na to nie zgadza.

Sta� teraz pomi�dzy dwojgiem tych, kt�rzy ust�pili, kt�rzy si� zgodzili, i spogl�da� to na jedno z nich, to na drugie, gdy Benderesk podszed� bli�ej.

��M�wi�em ci�� rzek� suchym g�osem do swojej �ony W�adca Terrenonu�� �e on wy�li�nie si� z twoich r�k, Serret. Sprytne b�azny z tych waszych gontyjskich czarownik�w. A i ty zb�a�ni�a� si�, kobieto z Gontu, zamierzaj�c oszuka� i jego, i mnie, zamierzaj�c rz�dzi� nami obydwoma przy pomocy swej pi�kno�ci i wykorzysta� Terrenon do swych w�asnych cel�w. Ale ja jestem W�adc� Kamienia, ja, i oto co czyni� wiaro�omnej �onie: Ekavroe ai oelwantar�

By�o to zakl�cie Przemiany; d�ugie r�ce Bendereska podnios�y si�, aby przeobrazi� skulon� kobiet� w co� szkaradnego, w �wini�, psa albo �lini�c� si� wied�m�. Ged post�pi� naprz�d i zmusi� do opuszczenia uniesione r�ce w�adcy uderzeniem swoich w�asnych r�k, wypowiadaj�c przy tym tylko jedno kr�tkie s�owo. I cho� nie mia� laski, cho� sta� na obcym terenie, na z�ym terenie, w kr�lestwie mocy ciemno�ci�� jego wola wzi�a jednak g�r�. Benderesk sta� nieruchomo, z pos�pnymi i niewidz�cymi oczyma utkwionymi nienawistnie w Serret.

��Chod��� powiedzia�a Serret dr��cym g�osem�� Krogulcze, chod� pr�dko, zanim on b�dzie w stanie przywo�a� S�ugi Kamienia.,.

Jakby odbrzmiewaj�c echem, poprzez wie��, przez kamienie posadzki i �cian dobieg� szept�� suchy dr��cy pomruk, jak gdyby sama ziemia mia�a przem�wi�.

Serret chwyci�a d�o� Geda i pop�dzi�a razem przez korytarze i sale, a potem zbiegli d�ugimi kr�conymi schodami. Wyszli na podw�rzec, gdzie ostatnie srebrzyste �wiat�o dnia unosi�o si� jeszcze ponad zabrudzonym, zdeptanym �niegiem. Trzej s�udzy zamkowi zast�pili im drog� z ponurym, badawczym wejrzeniem, jak gdyby podejrzewali jak�� intryg� tych dwojga przeciw swemu panu.

��Robi si� ciemno, pani�� rzek� jeden, a drugi doda�:�� Nie mo�esz, pani, teraz wyje�d�a�.

��Precz z mojej drogi, plugastwo!�� krzykn�a Serret i przem�wi�a w sycz�cym j�zyku osskilskim. M�czy�ni odskoczyli od niej i wij�c si�, przypadli do ziemi; jeden z nich zawy� w g�os.

��Musimy wyj�� przez bram�, nie ma innego wyj�cia na zewn�trz. Czy mo�esz dostrzec bram�? Czy mo�esz j� znale��, Krogulcze?

Szarpa�a go za r�k�, jednak Ged waha� si�.

��Jaki urok rzuci�a� na tych ludzi?

��Nala�am w szpik ich ko�ci gor�cego o�owiu; umr� od tego. Pr�dzej, m�wi� ci, on wypu�ci� S�ugi Kamienia, a ja sama nie mog� znale�� bramy�� jest zamaskowana pot�nymi czarami. Szybko!

Ged nie wiedzia�, o co chodzi Serret, on sam bowiem m�g� widzie� zaczarowan� bram� tak wyra�nie, jak kamienne sklepione wyj�cie z podw�rca, poprzez kt�re j� ogl�da�. Poprowadzi� Serret przez to wyj�cie, potem po nie tkni�tym stop� �niegu zewn�trznego dziedzi�ca i wreszcie, wymawiaj�c zakl�cie Otwarcia, przeprowadzi� j� przez bram� w magicznym murze.

W chwili gdy wydostali si� sklepionym wyj�ciem ze srebrzystego p�mroku Dworu Terrenon, Serret zmieni�a si�.

Nie by�a mniej pi�kna w pos�pnym �wietle wrzosowisk, ale jej urod� skazi� wygl�d zawzi�tej czarownicy; i Ged pozna� j� nareszcie�� c�rk� w�adcy z Re Albi, c�rk� czarodziejki z Osskil, t�, kt�ra naigrawa�a si� ze� na zielonych ��kach ponad domem Ogiona, dawno temu, i wys�a�a go, aby przeczyta� zakl�cie wyzwalaj�ce cie�. Nie zaprz�ta� sobie tym jednak my�li, rozgl�da� si� bowiem teraz naoko�o, ze wszystkimi zmys�ami w pogotowiu, szukaj�c owego wroga-cienia, kt�ry mia� czeka� na niego gdzie� poza obr�bem magicznych mur�w. To m�g� by� wci�� jeszcze gebbeth przyodziany w zw�oki Skiorha albo te� �w cie� m�g� si�. ukrywa� w g�stniej�cej ciemno�ci czekaj�c, a� dopadnie Geda i stopi sw� bezkszta�tno�� z jego �ywym cia�em. Ged wyczuwa� blisko�� cienia, lecz go nie widzia�. Wpatruj�c si�, dostrzeg� jednak o kilka krok�w od bramy co� ma�ego i ciemnego, na wp� zagrzebanego w �niegu. Nachyli� si�, a potem delikatnie podni�s� to w obu d�oniach. By� to otak; jego g�adkie, kr�tkow�ose futerko by�o ca�e zlepione krwi�, a drobne cia�ko le�a�o lekkie, sztywne i zimne w r�kach Geda.

��Zmie�- sw� posta�! Zmie� posta�, to one!�� krzykn�a przera�liwie Serret, chwytaj�c go za rami� i wskazuj�c na wie��, kt�ra stercza�a za nimi w zmierzchu jak smuk�y, bia�y z�b. Z w�skich niby szczeliny okien przy podstawie wie�y wype�za�y ciemne stwory; trzepota�y d�ugimi skrzyd�ami, powoli macha�y nimi i zatoczywszy kr�g nad murami nadlatywa�y w stron� Geda i Serret, kt�rzy stali bezbronni na zboczu wzg�rza. Rz꿹cy szept, kt�ry s�yszeli przedtem wewn�trz zamku, przybra� na sile, przeszed� w drganie i poj�kiwanie ziemi pod ich stopami.

Gniew wytrysn�� w sercu Geda, gor�ca furia nienawi�ci do wszystkich tych okrutnych, trupich stwor�w, kt�re wci�� oszukiwa�y go, chwyta�y w pu�apki, do�ciga�y.

��Zmie� posta�!�� krzykn�a do� Serret i sama, jednym tchem wypowiadaj�c zakl�cie, pomniejszy�a si� i przeobrazi�a w szar� mew�, po czym pofrun�a. Ale Ged pochyli� si� i zerwa� �d�b�o dzikiej trawy, kt�re stercza�o wyschni�te i kruche ze �niegu w miejscu, gdzie le�a� martwy otak. Podni�s� to �d�b�o i gdy przem�wi� do niego g�o�no w Prawdziwej Mowie, wyd�u�y�o si� i zgrubia�o; gdy sko�czy� m�wi�, trzyma� w d�oni wielk� laskꠗ lask� czarnoksi�nika. Tym razem nie zap�on�a czerwono-jadowitym ogniem na ca�ej swej d�ugo�ci, gdy czarne, trzepocz�ce si� stwory z Dworu Terrenon rzuci�y si� na Geda, a on bi� je lask� po skrzyd�ach; rozjarzy�a si� jedynie bia�ym ogniem magicznym, kt�ry nie parzy, lecz tylko przep�dza mrok.

Stwory natar�y ponownie: niezdarne bestie, wywodz�ce si� z epok, kiedy nie by�o jeszcze ptak�w, smok�w ani ludzi, od dawna ju� zapomniane przez �wiat�o dzienne, lecz na powr�t przywo�ane przez odwieczn�, z�o�liw�, niesk�onn� do zapominania moc kamienia. Stwory n�ka�y Geda, rzucaj�c si� na� z g�ry. Czu� wok� siebie ich szpony machaj�ce jak kosy i mdlii go trupi od�r. Zawzi�cie parowa� ciosy i sam uderza�, odpieraj�c stwory gorej�c� lask�, kt�r� uczyni� ze swego gniewu i ze �d�b�a dzikiej trawy. I nagle wszystkie one wzbi�y si� w g�r� jak kruki odstraszone od padliny, zatoczy�y ko�o i, trzepocz�c w milczeniu skrzyd�ami, pomkn�y w kierunku, w kt�rym odlecia�a przeistoczona w mew� Serret. Ruchy ich olbrzymich skrzyde� wydawa�y si� powolne, ale stwory lecia�y szybko; ka�de uderzenie skrzyde� popycha�o je daleko przez powietrze. �adna mewa nie wytrzyma�aby d�ugo ucieczki przed tym pot�nym p�dem.

Szybko, jak to kiedy� uczyni� na Roke, Ged przybra� posta� wielkiego soko�a: nie krogulca, kt�rym go nazwano, ale Soko�a Pielgrzyma lataj�cego jak strza�a, jak my�l. Pofrun�� na pr�gowanych, ostrych, mocnych skrzyd�ach, �cigaj�c swych prze�ladowc�w. �ciemni�o si�, a pomi�dzy chmurami �wieci�y coraz ja�niejsze gwiazdy. Ged dostrzeg� przed sob� czarne, strz�piaste stado mkn�ce w d�, ku jednemu punktowi ponad ziemi�. Dalej za t� czarn� chmar� le�a�o morze, blado rozja�nione ostatnim szarym b�yskiem dnia. Ged rzuci� si� prostym i chy�ym sokolim lotem w stron� s�u��cych kamieniowi stwor�w, a one rozprys�y si�, gdy wpad� pomi�dzy nie, jak krople wody rozpryskuj� si� od rzuconego kamyka. Schwyta�y jednak ju� przedtem sw� ofiar�. Krew by�a na dziobie jednego ze stwor�w, a bia�e pierze przylgn�o do szpon�w innego, i �adna mewa nie szybowa�a przed nimi ponad bladym morzem.

Stwory zn�w zamierza�y zaatakowa� Geda, zbli�aj�c si� szybko i niezdarnie, z wyci�gni�tymi, rozdziawionymi dziobami z �elaza. Ged zatoczy� ponad nimi ko�o, wyda� z siebie wyzywaj�cy i w�ciek�y krzyk soko�a, a potem pomkn�� w poprzek niskich pla� wyspy Osskil, ponad �ami�cymi si� o brzeg falami, nad pe�ne morze.

Stwory s�u��ce kamieniowi ko�owa�y przez chwil� kracz�c, po czym jeden za drugim, bij�c oci�ale skrzyd�ami, zacz�y wraca� ponad wrzosowiskami w g��b l�du. Stare Moce nie mog� przeprawia� si� przez morze, ka�da z nich jest bowiem przywi�zana do jakiej� wyspy, do okre�lonego miejsca, jaskini, kamienia czy tryskaj�cego �r�d�a. Czarne zjawy poszybowa�y z powrotem do warownej wie�y, gdzie Benderesk, W�adca Terrenonu, mo�e p�aka� widz�c ich powr�t, a mo�e si� �mia�. Ale Ged lecia� dalej na skrzyd�ach soko�a i szalony jak sok�; lecia� jak nie spadaj�ca nigdy strza�a, jak nie daj�ca si� zapomnie� my�l, ponad Morzem Osskilskim na wsch�d, w zimowy wicher i w noc.

Ogion Milcz�cy p�no powr�ci� do Re Albi ze swych jesiennych w�dr�wek. Z up�ywem lat sta� si� jeszcze wi�kszym ni� dot�d milczkiem i samotnikiem. Nowy W�adca Gontu z miasta le��cego w dole nigdy nie wydosta� z Ogiona ani s�owa, cho� wspi�� si� a� do samego Sokolego Gniazda, szukaj�c pomocy maga w pewnej pirackiej wyprawie na Andrady. Ogion, kt�ry przemawia� do paj�k�w tkaj�cych sieci i kt�rego widywano, jak uprzejmie pozdrawia� drzewa, nie odezwa� si� ani s�owem do W�adcy Wyspy, kt�ry odszed� rozgoryczony. Zapewne i w sercu Ogiona tkwi�a jaka� gorycz czy niepok�j, sp�dzi� bowiem ca�e lato d jesie� sam na szczycie g�ry i dopiero teraz, gdy zbli�a� si� Powr�t S�o�ca, zjawi� si� znowu w swoim domostwie.

Nazajutrz rano po powrocie mag wsta� p�no i chc�c wypi� kubek naparu z zi�, wyszed�, aby przynie�� wody ze �r�d�a, z kt�rego s�czy�a si� stru�ka po zboczu wzg�rza o par� krok�w od domu: Kraw�dzie ma�ej sadzawki utworzonej przez bij�ce �r�d�o by�y zamarzni�te, a uschni�ty mech mi�dzy ska�ami poznaczy�y kwiaty mrozu. By� ju� jasny dzie�, ale s�o�ce jeszcze przez godzin� nie mia�o o�wietla� pot�nej grani g�rskiej: ca�y zachodni Gont, od pla� morskich a� do szczytu, by� bezs�oneczny, cichy Uwyra�ni� widoczny w zimowym poranku. Gdy mag sta� przy �r�dle, spogl�daj�c w dal ponad obni�aj�cymi si� po�aciami l�du, ponad portem i szarym morskim przestworzem�� zatrzepota�y nad nim skrzyd�a. Spojrza� w g�r� i uni�s� nieco jedno rami�. Wielki sok� zni�y� si� z g�o�nym trzepotem skrzyde� i usiad� na przegubie Ogiona. Wczepi� si� we� jak ptak przyuczony do polowa�, nie mia� jednak na sobie �adnej zerwanej linki, �adnej obr�czki ani dzwonka. Szpony wbi�y si� mocno w przegub Ogiona, pr�gowane skrzyd�a dr�a�y; okr�g�e, z�ote oko by�o zm�tnia�e i dzikie.

��Przynosisz wie�ci czy sam jeste� wie�ci�?�� spyta� �agodnie soko�a Ogion.�� Chod� ze mn���� Gdy m�wi�, sok� spogl�da� na niego. Ogion milcza� przez chwil�.�� Zdaje si�, �e nada�em ci kiedy� imiꠗ powiedzia�, a potem pomaszerowa� w kierunku domu i wszed� do�, -wci�� nios�c ptaka na przegubie. Postawi� soko�a przy kominku, w cieple ognia, i podsun�� mu wod�. Ptak nie chcia� pi�. Wtedy Ogion zacz�� czyni� zakl�cie, bardzo cicho, tkaj�c paj�czyn� magii bardziej d�o�mi ni� s�owami. Gdy zakl�cie zosta�o w ca�o�ci utkane, powiedzia� cicho:�� Ged�� nie patrz�c na stoj�cego przy kominku soko�a. Czeka� jaki� czas, potem obr�ci� si�, powsta� i podszed� do m�odzie�ca, kt�ry sta� przed ogniem dr��cy i ze zm�tnia�ymi oczyma.

Ged by� ubrany w bogaty cudzoziemski str�j z futra, jedwabiu i srebra, ale szaty by�y podarte i sztywne od morskiej soli, a on sam sta� wycie�czony i zgarbiony! w�osy sp�ywa�y wok� jego pokrytej bliznami twarzy.

Ogion zdj�� zabrudzony p�aszcz ksi���cy z ramion Geda, zaprowadzi� go do alkowy, gdzie jego ucze� niegdy� sypia�, i zmusi� m�odzie�ca, aby si� tam po�o�y� na sienniku; zamrucza� jeszcze usypiaj�ce zakl�cie i odszed�. Nie odezwa� si� ani s�owem wiedz�c, �e Ged nie w�ada teraz ludzk� mow�.

Jako ch�opiec Ogion my�la�, jak wszyscy ch�opcy, �e bardzo przyjemn� igraszk� by�oby przybieranie za pomoc� sztuki magicznej dowolnego kszta�tu, postaci cz�owieka czy zwierz�cia, drzewa lub chmury, i bawienie si� w ten spos�b w tysi�c r�nych istnie�. Lecz jako czarnoksi�nik pozna� te� cen� tej igraszki, cen�, jak� jest ryzyko utraty w�asnego ja, przegrania prawdziwego istnienia. Im d�u�ej cz�owiek pozostaje w cudzej postaci, tym wi�ksze jest ryzyko. Ka�dy ucze� czarownika uczy si� opowie�ci o czarnoksi�niku Bordgerze z wyspy Way, kt�ry znajdowa� przyjemno�� w przybieraniu postaci nied�wiedzia i czyni� to coraz cz�ciej, p�ki nied�wied� nie ur�s� w nim, a cz�owiek nie zanik�; Bordger sta� si� nied�wiedziem, zabi� w lasach swego w�asnego synka, po czym schwytano go i u�miercono. Nikt te� nie wie, jak wiele delfin�w pl�saj�cych w wodach Morza Najg��bszego by�o niegdy� lud�mi, m�drymi lud�mi, kt�rzy zapomnieli swej m�dro�ci i swojego imienia, raduj�c si� wiecznie niespokojnym morzem.

Ged przybra� posta� soko�a, n�kany rozpacz� i w�ciek�o�ci�; gdy odlatywa� z wyspy Osskil, mia� w g�owie tylko jedn� my�l: nie da� si� do�cign�� zar�wno kamieniowi, jak cieniowi, uciec z zimnej zdradliwej krainy, powr�ci� do domu. Gniew i dziko�� soko�a by�y jak jego w�asna dziko�� i gniew: uczucia te sta�y si� jego w�asnymi, a jego wola lotu sta�a si� wol� soko�a. Tak wi�c przelecia� nad wysp� Enlad, zni�aj�c lot, aby napi� si� z samotnego le�nego jeziorka, ale potem natychmiast zn�w zerwa� si� do lotu, gnany l�kiem przed �cigaj�cym go cieniem. Tak te� przelecia� nad wielkim szlakiem morskim zwanym Paszcz� Enladu i lecia� dalej i dalej na po�udniowy wsch�d, maj�c po prawej majacz�ce daleko wzg�rza wyspy Oranea, po lewej jeszcze s�abiej widoczne wzg�rza wyspy Andrad, a przed sob� jedynie morze�� p�ki wreszcie w dali przed nim nie wyros�a z fal jedna zastyg�a fala, wznosz�ca si� coraz wy�ej: bia�y szczyt Gont. Przez wszystkie s�oneczne dni i mroczne noce tego wielkiego lotu Ged unosi� si� na sokolich skrzyd�ach, spogl�da� sokolimi oczyma i, zapominaj�c swoje w�asne my�li, zna� w ko�cu tylko to, co zna sok�: g��d, wiatr, szlak, kt�rym leci.

Przylecia� do w�a�ciwej przystani. Niewielu by�o ludzi na Roke, a tylko jeden na wyspie Gont, kt�ry m�g� przywr�ci� mu posta� ludzk�.

Ged by� oszo�omiony i milcz�cy, gdy si� obudzi�. Ogion nie odzywa� si� do niego, lecz karmi� go mi�sem i poi� wod�, pozwala� mu siedzie� zgarbionemu przy ogniu, ponuremu jak wielki, zm�czony, pos�pny sok�. Z nadej�ciem nocy Ged zasn��. Trzeciego dnia z rana podszed� do kominka, przy kt�rym siedzia� zapatrzony w p�omienie mag, i odezwa� si�:

��Mistrzu�

��Witaj, ch�opcze�� powiedzia� Ogion.

��Wr�ci�em do ciebie tak samo, jak ci� opu�ci�em: jako g�upiec�� powiedzia� m�odzieniec g�osem szorstkim i ochryp�ym. Mag u�miechn�� si� z lekka, da� znak Gedowi, aby usiad� po drugiej stronie kominka, a sam zabra� si� do parzenia zi� dla nich obu.

Pada� �nieg, pierwszy �nieg, kt�ry tej zimy pojawi� si� na ni�szych zboczach g�ry, Gont. Okna Ogiona by�y szczelnie zamkni�te okiennicami, ale mogli s�ysze� mi�kkie spadanie mokrego �niegu na dach i g��bok� cisz� �niegu wsz�dzie wok� domu. D�ugi czas siedzieli przy ogniu i Ged opowiada� swemu dawnemu Mistrzowi o latach, kt�re min�y, dok�d odp�yn�� z wyspy Gont na pok�adzie statku o nazwie �Cie�. Ogion nie zadawa� pyta� i gdy Ged sko�czy�, mag milcza� jeszcze d�ugo, cichy, zadumany. Potem podni�s� si�, postawi� na stole chleb, ser i wino i spo�yli razem posi�ek. Gdy sko�czyli i uprz�tn�li izb�, Ogion przem�wi�.

��Dotkliwe s� twoje blizny, ch�opcze�� rzek�.

��Brak mi si�y do walki przeciw temu stworowi�� odpowiedzia� Ged.

Ogion potrz�sn�� g�ow�, ale przez jaki� czas milcza�. Nareszcie powiedzia�:

��Dziwne. Mia�e� do�� si�y, aby pokona� zakl�ciem czarownika na jego w�asnym terenie, tam, na wyspie Osskil. Mia�e� do�� si�y, aby oprze� si� pokusom i odparowa� na- tarcie s�ug Starej Mocy Ziemskiej. A na wyspie Pendor mia�e� do�� si�y, aby stawi� czo�o smokowi.

��Na Osskil mia�em szcz�cie, nie si�ꠗ zaprzeczy� Ged i zadr�a� znowu, gdy wspomnia� koszmarne, trupie zimno Dworu Terrenon.�� Co za� do smoka, znalem jego imi�. Ten z�y stw�r, ten cie�, kt�ry mnie �ciga, nie ma imienia.

��Wszystkie rzeczy maj� imiona�� rzek� Ogion z tak� pewno�ci�, �e Ged nie �mia� powt�rzy� tego, co m�wi� mu Arcymag Gensher: �e z�e si�y jak ta, kt�r� wyzwoli�, s� bezimienne. Smok z Pendoru w samej rzeczy proponowa�, �e zdradzi mu imi� cienia, ale Ged nie ufa� zbytnio rzetelno�ci tej propozycji, ani te� nie wierzy� obietnicy Serret, �e kamie� powie mu to, co Ged pragnie wiedzie�.

��Je�li cie� ma imiꠗ powiedzia� w ko�cu�� nie s�dz�, aby si� zatrzyma� i zdradzi� mi je�

��Nie�� odpar� Ogion.�� Ty te� nie zatrzyma�e� si� i nie zdradzi�e� mu swojego imienia. A jednak cie� je zna�. Na osskilskich wrzosowiskach zawo�a� ci� po imieniu, wym�wi� imi�, kt�re ci nada�em. To dziwne, dziwne�

Pogr��y� si� zn�w w rozmy�laniach. Wreszcie Ged odezwa� si�:

��Przyby�em tu po rad�, nie po schronienie, Mistrzu. Nie chcia�bym sprowadza�! tego cienia na ciebie, lecz on wkr�tce tu si� zjawi, je�li zostan�. Niegdy� przegna�e� go w�a�nie z tej izby�

��Nie; to by�o tylko jego przeczucie, cie� cienia. Teraz nie potrafi�bym go odegna�. Tylko ty m�g�by� to zrobi�.

��Ale ja jestem na razie bezsilny. Czy jest gdzie� miejsce, gdzie��� Jego g�os zamar�, zanim zada� pytanie.

��Nie ma bezpiecznego miejsca�� powiedzia� �agodnie Ogion.�� Nie przeistaczaj si� ponownie, Ged. Cie� usi�uje zniszczy� twoj� prawdziw� istot�. Omal tego nie uczyni�, gdy wp�dzi� ci� w istot� soko�a. Nie, nie wiem, dok�d powiniene� si� uda�. Jednak�e wiem co� o tym, co powiniene� zrobi�. Trudno mi m�wi� ci o tym.

W milczeniu Geda by�o ��danie prawdy, wi�c Ogion powiedzia� w ko�cu:

��Musisz zawr�ci�.

��Zawr�ci�?

��Je�li b�dziesz szed� przed siebie, je�li nie przerwiesz ucieczki�� dok�dkolwiek uciekniesz, wsz�dzie napotkasz niebezpiecze�stwo i z�o, ono bowiem ci� popycha, ono wybiera dla ciebie drog�. To ty musisz wybiera�. To ty musisz poszuka� tego, co ciebie szuka. Musisz �ciga� to, co ciebie �ciga.

Ged nic nie powiedzia�.

��Nada�em ci imi� u �r�de� Rzeki Ar�� m�wi� mag�� nad strumieniem, kt�ry sp�ywa z g�r do morza. Cz�owiek mo�e pozna� cel, do kt�rego zmierza�� ale nie potrafi go pozna�, je�li nie odwr�ci si�, je�li nie powr�ci do swego pocz�tku i nie zawrze tego pocz�tku w swoim istnieniu. Je�li nie chce by� patykiem porwanym przez wir i poch�oni�tym przez pr�d, musi by� samym owym pr�dem, ca�ym, od �r�d�a a� do pogr��enia si� w morze. Wr�ci�e� na wysp� Gont, wr�ci�e� do mnie, Ged. Teraz zawr�� ju� zupe�nie z drogi, szukaj samego �r�d�a i tego, co le�y przed �r�d�em. Tam spoczywa twoja nadzieja na odzyskanie si�y.

��Tam, Mistrzu?�� odezwa� si� Ged z trwog� w g�osie.�� Gdzie?

Ogion nie odpowiedzia�.

��Je�li zawr�cꠗ rzek� Ged, gdy Up�yn�o kilka chwil�� je�li, jak m�wi�e�, zaczn� �ciga� �cigaj�cego, po�cig zapewne nie potrwa d�ugo. On tylko tego pragnie, by spotka� si� ze inn� twarz� w twarz. Dwa razy tak uczyni� i dwa razy mnie pokona�.

��Do trzech razy sztuka�� powiedzia� Ogion.

Ged chodzi� po izbie tam i z powrotem, od kominka do drzwi, od drzwi do kominka.

��A je�li pokona mnie ca�kowicie�� rzek�, spieraj�c si� mo�e z Ogionem, a mo�e z sob� samym�� wtedy odbierze mi wiedz� i moc i b�dzie czyni� z nich u�ytek. Teraz zagra�a tylko mnie. Lecz je�li wejdzie we mnie i we�mie mnie w posiadanie, b�dzie czyni� poprzez mnie wiele z�ego.

��To prawda. Je�li ci� pokona.

��Lecz je�li b�d� ucieka�, zn�w mnie z pewno�ci� znajdzie� A ucieczka poch�on�a ju� ca�� moj� si��.�� Ged chodzi� jeszcze przez chwil�, potem nagle odwr�ci� si� i kl�kaj�c przed magiem powiedzia�:�� Przebywa�em w�r�d wielkich czarnoksi�nik�w i by�em na Wyspie M�drc�w, ale moim prawdziwym Mistrzem jeste� ty, Ogionie.�� M�wi� tonem pe�nym mi�o�ci i radosnym mimo przygn�bienia.

��Zgoda�� rzek� Ogion.�� Teraz ju� to wiesz. Lepiej p�no ni� wcale. Ale to ty b�dziesz moim Mistrzem�� w ko�cu.�� Podni�s� si�, podsyci� ogie�, a� buchn�� mocnym p�omieniem, zawiesi� nad nim kocio�ek do gotowania, a potem, wci�gaj�c na siebie ko�uch, rzek�:�� Musz� dogl�dn�� k�z. Popilnuj mi kocio�ka, ch�opcze.

Gdy wszed� z powrotem, ca�y oproszony �niegiem, otrz�saj�c tupni�ciem �nieg z but�w z ko�lej sk�ry, ni�s� d�ugi, nie obrobiony dr�g z cisowego drewna. Przez ca�e to kr�tkie popo�udnie i potem znowu po wieczerzy siedzia� przy �wietle lampy, obrabiaj�c dr�g no�em, kamieniem do polerowania i zakl�ciami. Wielokrotnie przesuwa� d�onie wzd�u� drewna, jakby szukaj�c skazy. Pracuj�c cz�sto pod�piewywa� cicho. Ged, wci�� zm�czony, s�ucha�, a gdy nasz�a go senno��, poczu� si� jak dziecko w chacie czarownicy z wioski Dziesi�� Olch, w roz�wietlonym przez ogie� mroku �nie�nej, nocy, w powietrzu ci�kim od dymu i zapachu zi�; my�li Geda unosi�y si� na falach marze�, gdy s�ucha� d�ugiego i cichego �piewu o czarach i o czynach bohater�w, kt�rzy walczyli z ciemnymi mocami i zwyci�ali lub przegrywali na odleg�ych, wyspach, w dawnych czasach.

��Masz�� powiedzia� Ogion i wr�czy� mu wyko�czon� lask�.�� Arcymag da� ci lask� z drewna cisowego; dobry to by� wyb�r, wi�c trzyma�em si� go i ja. Chcia�em zrobi� z tego dr�ga �uk, ale tak jest lepiej. Dobranoc, m�j synu.

Gdy Ged, nie mog�c znale�� s��w podzi�ki, odszed� do swej alkowy, Ogion spojrza� w �lad za nim i rzek�, zbyt cicho, aby Ged m�g� us�ysze�:

��Szcz�liwego lotu, m�j m�ody sokole!

O ch�odnym �wicie, gdy Ogion si� zbudzi�, Geda ju� nie by�o. Pozostawi� tylko, jak to robi� czarnoksi�nicy, wiadomo�� nagryzmolon� na kamieniu paleniska srebrzystymi runami, kt�re gas�y w momencie, gdy Ogion je czyta�: �Mistrzu, wyruszam w po�cig�.

W zimowym mroku, przed wschodem s�o�ca, Ged wyruszy� drog� wiod�c� w d� z Re Albi; nim nasta�o po�udnie, przyby� do Portu Gont. Ogion da� mu porz�dne gontyjskie pludry, koszul� i kaftan ze sk�ry i p��tna, maj�ce zast�pi� strojny osskilski przyodziewek, ale Ged zatrzyma� na t� zimow� w�dr�wk� sw�j wielkopa�ski p�aszcz oblamowany futrem pellawi. Okryty nim, nie maj�c w r�kach nic pr�cz ciemnej laski r�wnej jego wzrostowi, podszed� do miejskiej bramy; �o�nierze przechadzaj�cy si� tam na tle jej rze�bionych smok�w nie musieli spogl�da� dwa razy, aby rozpozna� w nim czarnoksi�nika. Odsun�li swoje w��cznie na bok i pozwolili mu wej�� bez zastrze�e�, a potem spogl�dali w �lad za nim, gdy dalej schodzi� wiod�c� w d� ulic�.

Na nadbrze�ach i w Domu Cechu Morskiego Ged zapytywa� o statki wyp�ywaj�ce na p�noc lub zach�d, do wysp Enlad, Andrad lub Oranea. Wszyscy odpowiadali mu, �e �aden statek nie wyruszy z Portu Gont teraz, tak blisko �wi�ta Powrotu S�o�ca, a w Cechu Morskim powiedziano Gedowi, �e nawet �odzie rybackie nie p�ywaj� pomi�dzy Zbrojnymi Urwiskami w czasie niepewnej pogody.

W jad�odajni Cechu Morskiego zaproszono Geda na obiad; czarnoksi�nik rzadko kiedy musi prosi� o posi�ek. Siedzia� przez chwil� z robotnikami portowymi, cie�lami okr�towymi i zaklinaczami pogody, znajduj�c przyjemno�� w s�uchaniu ich powolnej, cz�sto przerywanej milczeniem pogaw�dki, ich pomrukuj�cej mowy gontyjskiej. By�o w nim wielkie pragnienie, aby pozosta� tu, na wyspie Gont, i zrzekaj�c si� wszelkich czarodziejskich sztuk i ryzykownych przedsi�wzi��, zapominaj�c o wszelkich mocach i okropno�ciach, �y� w spokoju jak ka�dy cz�owiek na znanej, bliskiej ziemi rodzinnego, kraju. Takie by�o jego pragnienie: ale jego wola by�a inna. Nie pozosta� d�ugo w Cechu Morskim ani w mie�cie, gdy ju� si� dowiedzia�, �e �aden statek nie wyp�ynie z portu. Wyruszy� na piechot� brzegiem zatoki, a� dotar� do pierwszej z ma�ych wiosek le��cych na p�noc od miasta Gont: tam pyta� w�r�d rybak�w, p�ki nie znalaz� jednego, kt�ry mia� do sprzedania ��d�.

Rybak by� starcem o ponurym wygl�dzie. Jego ��d�, d�uga na dwana�cie st�p i zbita z nak�adaj�cych si� jedna na drug� desek, by�a tak spaczona i wykrzywiona, �e ledwo nadawa�a si� do �eglugi; mimo to rybak ��da� za ni� wysokiej ceny: zakl�cia, kt�re na rok zapewni�oby bezpiecze�stwo na morzu jego w�asnej �odzi, jemu samemu i jego synowi. Gontyjscy rybacy bowiem nie l�kaj� si� niczego, nawet czarnoksi�nik�w; l�kaj� si� tylko morza.

To zakl�cie zapewniaj�ce bezpiecze�stwo na morzu, zakl�cie, do kt�rego przywi�zuje si� wielk� wag� w p�nocnej cz�ci Archipelagu, nigdy nie uchroni�o cz�owieka przed wichur� lub sztormow� fal�, ale, rzucone przez kogo�, kto zna okoliczne wody, szlaki �odzi i umiej�tno�ci �eglarza, roztacza jednak wok� rybaka aur� jakiego� codziennego bezpiecze�stwa. Ged uczyni� czar dobrze i uczciwie, pracuj�c nad nim ca�� noc i nast�pny dzie�, nie zaniedbuj�c niczego, staranny i cierpliwy, cho� przez ca�y ten czas jego umys� by� napi�ty l�kiem: my�lami b��dzi� po ciemnych �cie�kach, usi�uj�c wyobrazi� sobie, w jaki spos�b tym razem pojawi si� przed nim cie� oraz kiedy i gdzie to si� stanie. Kiedy zakl�cie zosta�o uko�czone i wypowiedziane w ca�o�ci, Ged by� bardzo znu�ony. Spa� tej nocy w chacie rybaka, w hamaku splecionym ze sznur�w z wielorybich jelit; wsta� o �wicie, zalatuj�c suszonym �ledziem, i zszed� do zatoczki nad Urwiskiem Cutnorth, gdzie przycumowana by�a jego nowa ��d�.

Brn�c po dnie, wypchn�� j� na spokojne morze; woda natychmiast zacz�a przesi�ka� po trochu do wn�trza �odzi. Wst�piwszy w ni� lekko jak kot, Ged zacz�� naprawia� wypaczone deski i przegni�e szpunty, u�ywaj�c zar�wno narz�dzi, jak i �piewnych zakl��, podobnie jak to nieraz czyni� wraz z Pechvarrym w Low Torning. Mieszka�cy wioski zgromadzili si� w milczeniu, nie za blisko, obserwuj�c szybkie r�ce Geda i s�uchaj�c jego cichego g�osu. R�wnie� i t� robot� wykonywa� solidnie i cierpliwie, p�ki nie zosta�a uko�czona i p�ki ��d� nie by�a uszczelniona i zdatna do u�ytku. Potem wzi�� lask�, kt�r� zrobi� dla� Ogion, ustawi� j� jako maszt, umocni� zakl�ciami i w poprzek przytwierdzi� t�g� drewnian� rej�. Utka� te� z wiatru zwisaj�cy z tej rei �agiel, kwadratowy i bia�y jak �niegi na wznosz�cym si� ponad zatok� Wierzcho�ku Gont. W tym momencie przygl�daj�ce si� kobiety westchn�y z zazdro�ci�. Stoj�c przy maszcie Ged wzbudzi� lekki magiczny wiatr. ��d� pop�yn�a po wodzie, kieruj�c si� przez wielk� zatok� w stron� Zbrojnych Urwisk. Gdy przygl�daj�cy si� w milczeniu rybacy ujrzeli t� dziuraw� ��d� wios�ow�, jak sunie pod �aglem, szybka i zgrabna niczym mewa zrywaj�ca si� do lotu, wtedy podnie�li radosn� wrzaw�, u�miechaj�c si� szeroko i tupi�c w zimnym wietrze na pla�y; a Ged, ogl�daj�c si� na chwil�, ujrza�, jak dodaj� mu otuchy tymi wiwatami pod ciemnym, szczerbatym masywem Urwiska Cutnorth, ponad kt�rym wznosi�y si� ku chmurom �nie�ne po�acie G�ry.

Przep�yn�� przez zatok� i wydosta� si� pomi�dzy Zbrojnymi Urwiskami na Morze Gontyjskie; tutaj obra� kurs na p�nocny zach�d, aby min�� od p�nocy wysp� Oranea, powracaj�c szlakiem, kt�rym niegdy� przyby�. Nie mia� w tym �adnego zamys�u czy planu dzia�ania; chcia� tylko powt�rzy� uprzedni szlak. Cie�, kt�ry sun�� ca�ymi dniami poprzez wicher w �lad za jego sokolim lotem z Osskil, m�g� b��dzi�, ale m�g� te� d��y� prost� drog�; tego nie da�o si� odgadn��. Lecz je�li nie wycofa� si� znowu ca�kowicie w kr�lestwo snu, nie powinien przeoczy� Geda zbli�aj�cego si� otwarcie, po otwartym morzu, na jego spotkanie.

Ged pragn�� spotka� cie�, na morzu, je�li ju� musia� go spotka�. Nie by� pewien, dlaczego tak jest, ale przera�a�a go my�l o ponownym spotkaniu z cieniem na suchym l�dzie. Z morza podnosz� si� burze i potwory, ale nie z�e moce: z�o pochodzi z ziemi. W tej za� mrocznej krainie, do kt�rej Ged niegdy� si� uda�, nie ma, morza, nie toczy tam swoich w�d �adna rzeka ani nie tryska �r�d�o. Kr�lestwo �mierci jest suche. Cho� w�a�nie morze by�o dla Geda niebezpieczne przy cz�stej o tej porze roku burzliwej pogodzie, jednak to niebezpiecze�stwo, ta zmienno�� i niesta�o�� wydawa�y mu si� ochron� i dogodn� szans�. I gdy napotka cie� u ostatecznego kresu swej szalonej wyprawy�� my�la��� mo�e przynajmniej b�dzie m�g� pochwyci� stwora w tym samym momencie, w kt�rym on go pochwyci, i wci�gn�� go ci�arem swego cia�a i ci�arem swej w�asnej �mierci w mrok g��bin morskich, sk�d, trzymany w ten spos�b, cie� nie b�dzie m�g� ju� si� podnie��. Wtedy przynajmniej �mier� Geda po�o�y�aby kres z�u, kt�re za �ycia rozp�ta�.

�eglowa� przez wzburzone, przewalaj�ce si� morze, ponad kt�rym nawis�e chmury p�dzi�y jak olbrzymie �a�obne welony. Nie wzbudza� teraz magicznego wiatru, lecz pos�ugiwa� si� wiatrem naturalnym, kt�ry d��, przenikliwy, z p�nocnego zachodu; a poniewa� Ged szeptanym co chwila s�owem nie pozwala� si� rozwija� materii utkanego zakl�ciem �agla, �agiel sam si� ustawia� i obraca�, aby z�apa� wiatr. Gdyby Ged nie by� u�y� tej sztuki magicznej, nie m�g�by utrzyma� wywrotnej ��dki w takim kursie, na tak wzburzonym morzu. P�yn�� wci�� i wci�� rozgl�da� si� bacznie na wszystkie strony. �ona rybaka da�a mu dwa bochenki chleba i dzban wody, po kilku wi�c godzinach, gdy w zasi�gu wzroku Geda znalaz�a si� Ska�a Kameber, jedyna wysepka pomi�dzy Gontem a Orane�, m�odzieniec posili� si� i napi�, my�l�c z wdzi�czno�ci� o milcz�cej gontyjskiej kobiecie, kt�ra zaopatrzy�a go w �ywno��. �eglowa� dalej, mijaj�c majacz�cy w przelocie l�d; od tej chwili wzi�� kurs bardziej na zach�d, p�yn�c w nik�ej, wilgotnej m�awce, kt�ra ponad l�dem zmienia�a si� zapewne w lekki �nieg. Nie by�o s�ycha� zupe�nie nic opr�cz poskrzypywania �odzi i lekkiego plaskania fal o jej dzi�b. Ani razu nie przemkn�a obok �adna inna ��d� albo ptak. Nic si� nie poruszy�o opr�cz wiecznie ruchliwej wody i sun�cych chmur, chmur, kt�re pami�ta� mgli�cie, jak op�ywa�y go zewsz�d, gdy pod postaci� soko�a lecia� na wsch�d tym samym szlakiem, kt�rym teraz p�yn�� na zach�d; wtedy spogl�da� w d� na szare morze, teraz za� podnosi� wzrok w szare niebo.

Nic nie pojawia�o si� przed nim, gdy spogl�da� przed siebie. Powsta�, zzi�bni�ty; znu�y�o go to wpatrywanie si� i przebijanie wzrokiem szkaradnej pustki.�� Chod��e�� mrukn���� dalej, cieniu, na co czekasz?�� Nie by�o odpowiedzi, nie by�o �adnego ciemniejszego poruszenia po�r�d ciemnych mgie� i fal. A jednak wiedzia� teraz z coraz wi�ksz� pewno�ci�, �e stw�r jest niedaleko, �e pod��a �lepo jego zimnym �ladem. I znienacka wykrzykn�� g�o�no:�� Jestem tutaj, ja, Ged Krogulec, i wzywam m�j cie�!

��d� zaskrzypia�a, zacmoka�y fale, wiatr za�wista� w bia�ym �aglu. Mija�y chwile. Ged wci�� czeka�, z jedn� r�k� na cisowym maszcie �odzi, ze wzrokiem utkwionym w lodowat� m�awk�, kt�ra poszarpanymi kreskami zacina�a morze od p�nocy. Mija�y chwile. Wreszcie, w oddali, w deszczu ponad wod� Ged ujrza� zbli�aj�cy si� cie�.

Cie� porzuci� ju� cia�o osskilskiego wio�larza Skiorha i nie jako gebbeth �ciga� Geda przez wiatry i po morzu. Nie by� te� przyodziany w ow� posta� zwierza, w kt�rej Ged widzia� go na Pag�rku Roke, a p�niej widywa� w snach. A jednak cie� mia� i teraz jaki� kszta�t, nawet w �wietle dziennym. W gonitwie za Gedem i w walce z nim na wrzosowiskach wyssa� z niego moc i wch�on�� j� w siebie; i mo�liwe by�o, �e Ged przez przywo�anie cienia, na g�os i w �wietle dnia, nada� mu albo wymusi� na nim jak�� form� i wygl�d. Z pewno�ci� cie� zdradza� teraz niejakie podobie�stwo do cz�owieka, cho� nie rzuca� cienia, sam b�d�c cieniem. Tak w�a�nie nadszed� po morzu, id�c od Paszczy Enlad w stron� wyspy Gont: niewyra�ny, niezdarny stw�r, krocz�cy niepewnie po falach, wy�aniaj�cy si� z wiatru; a zimny deszcz siek� przeze� na wskro�.

Poniewa� cie� by� na wp� o�lepiony �wiat�em dziennym i poniewa� zosta� przez Geda przywo�any, Ged ujrza� go wcze�niej, ni� cie� ujrza� jego. Ged rozpoznawa� cie�, podobnie jak on rozpoznawa� Geda, spo�r�d wszystkich istot, wszystkich cieni.

W straszliwym osamotnieniu zimowego morza Ged sta� i widzia� stwora, kt�rego si� l�ka�. Wiatr zdawa� si� podmuchami odsuwa� go od �odzi, a fale bieg�y pod nim, �udz�c oko Geda, a jednak cie� zdawa� si� by� coraz bli�ej niego: Ged nie m�g� okre�li�, czy cie� porusza si�, czy te� nie. Teraz ju� cie� go widzia�. Cho� w my�lach Geda nie by�o nic pr�cz przera�enia i l�ku przed dotkni�ciem cienia, przed zimnym czarnym b�lem, kt�ry wysysa� �ycie�� jednak m�odzieniec czeka� nieporuszony. Potem znienacka odzywaj�c si� na g�os przywo�a� silny, nag�y wiatr magiczny, kt�ry zad�� w bia�y �agiel, i ��d� skoczy�a przez szare fale prosto ku chyl�cemu si� i unosz�cemu na wietrze stworowi.

Zachwiawszy si�, cie� w ca�kowitej ciszy odwr�ci� si� i pierzchn��.

Mkn�� pod wiatr, ku p�nocy. Pod wiatr mkn�a za nim ��d� Geda: umiej�tno�� maga walczy�a z chy�o�ci� cienia, a deszczowe porywy wiatru przeciwstawia�y si� im obu. M�odzieniec krzykn�� na swoj� ��d�, na �agiel i wiatr, i fale�� jak �owca krzykiem pogania ogary, gdy przed nimi p�dzi wyra�nie widoczny wilk�� i w sw�j utkany zakl�ciami �agiel pos�a� wiatr, kt�ry rozdar�by ka�dy �agiel z p��tna: pogna�o to jego ��d� po morzu jak zdmuchni�t� pian�, coraz bli�ej ku uciekaj�cemu stworowi.

W tym momencie cie� obr�ci� si�, zataczaj�c p�kole, i nagle, jak gdyby bardziej rozchwiany i niewyra�ny, mniej podobny do cz�owieka, a bardziej do zwyk�ego dymu niesionego przez wiatr skr�ci� w przeciwnym kierunku i pomkn�� z porywistym wiatrem, kieruj�c si� jakby ku wyspie Gont.

R�k� i zakl�ciem Ged zawr�ci� ��d�, kt�ra, ko�ysz�c si�, wyskoczy�a jak delfin z wody przy tym szybkim zwrocie. Rzuci� si� w pogo� szybciej ni� poprzednio, ale cie� stawa� si� w jego oczach coraz bardziej mglisty. Deszcz zmieszany ze �niegiem i gradem siek� dokuczliwie plecy i lewy policzek Geda, kt�ry nie by� w stanie widzie� nic przed sob� dalej ni� na sto krok�w. Niebawem, gdy sztorm przybra� na sile, cie� znikn�� z zasi�gu wzroku. Mimo to Ged by� pewien jego szlaku, jak gdyby szed� za pozostawionym na �niegu tropem zwierz�cia, a nie za uciekaj�cym ponad wod� widmem. Cho� wiatr mu teraz sprzyja�, Ged nadal utrzymywa� w �aglu �wiszcz�cy wiatr magiczny i p�aty piany lecia�y spod t�pego dziobu �odzi, gdy w p�dzie plaska�a o powierzchni� wody.

Przez d�ugi czas �cigany i �cigaj�cy p�dzili wci�� z t� sam� niesamowit� chy�o�ci�; wkr�tce zapad� zmierzch. Ged wiedzia�, �e przy wielkiej szybko�ci, z jak� mkn�� w ci�gu minionych godzin, powinien by� teraz na po�udnie od wyspy Gont i zapewne kieruje si� obok niej w stron� Spevy lub Torheven; albo nawet mijaj�c te wyspy wyp�ywa na otwarte Rubie�e. Nie potrafi� tego okre�li�. By�o mu wszystko jedno. �ciga�, goni�, a to, co go trwo�y�o, ucieka�o przed nim.

Naraz przez kr�tk� chwil� dostrzeg� cie� w niewielkiej odleg�o�ci od siebie. Naturalny wiatr os�ab�, a zacinaj�cy w sztormie �nieg z deszczem ust�pi� miejsca lodowatej, strz�piastej, g�stniej�cej mgle. Poprzez t� mg�� Ged ujrza� w przelocie cie�, pierzchaj�cy jakby w prawo od kierunku pogoni. Ged przem�wi� do wiatru i �agla, obr�ci� rumpel i rzuci� si� w po�cig, cho� znowu by� to po�cig po omacku; mg�a g�stnia�a szybko, kipi�c i rw�c si� w strz�py przy zetkni�ciu z magicznym wiatrem, zwieraj�c si� wok� �odzi jednostajn� blado�ci� przy�miewaj�c� �wiat�o i przyt�piaj�c� wzrok. W momencie kiedy Ged wypowiedzia� pierwsze s�owo zakl�cia rozja�niaj�cego, ujrza� cie� znowu: by� wci�� na prawo od kursu �odzi, ale bardzo blisko, i posuwa� si� powoli. Mg�a wia�a przez pozbawion� twarzy, niewyra�nie majacz�c� g�ow� stwora, mia� on jednak kszta�t ludzki, tyle �e jego zarys deformowa� si� i zmienia� na podobie�stwo cienia rzucanego przez cz�owieka. Ged obr�ci� ��d� raz jeszcze, my�l�c, �e zagna� swego wroga na mielizn�; w tej sekundzie cie� znik�, a na mieli�nie osiad�a ��d� Geda, uderzaj�c o podwodne ska�y, kt�re ulotna mg�a ukry�a przed jego wzrokiem. Ged omal nie zosta� wyrzucony za burt�, ale chwyci� si� zrobionego z laski masztu, zanim uderzy�a nast�pna fala przyboju. By�a to wielka fala, kt�ra wyrzuci�a z wody w g�r� ma�� ��d� i cisn�a ni� o ska��, tak jak cz�owiek podnosi i rozgniata o ziemi� skorupk� �limaka.

Mocna i zaczarowana by�a laska, kt�r� wyrze�bi� Ogion. Nie z�ama�a si� i, lekka jak sucha k�oda, utrzymywa�a si� na powierzchni fal. �ciskaj�c j� wci��, Ged zosta� porwany wstecz przez cofaj�ce si� od przybrze�nych ska� fale, a� znalaz� si� w g��bokiej wodzie, ocalony a� do nast�pnego przyboju przed pogruchotaniem si� o ska�y. O�lepiony morsk� sol�, d�awi�c si�, usi�owa� trzyma� g�ow� nad powierzchni� i przem�c ogromn� sil� morza, kt�ra go ci�gn�a. Troch� w bok od ska� by�a piaszczysta pla�a; dostrzeg� j� przelotnie par� razy, gdy stara� si� p�yn�� przed wezbraniem nast�pnego przyboju. Wspomagany przez moc zawart� w pr�bowa� ze wszystkich si� przebi� si� przez fale w tej pla�y. Nie m�g� si� do niej zbli�y�. Przyp�ywaj�ce i cofaj�ce si� ba�wany miota�y nim jak �achmanem tam i z powrotem, a ciep�o jego cia�a szybko odp�yn�o w ch��d morskiej g��biny, co os�abia�o go tak, �e wkr�tce nie by� ju� w stanie porusza� ramionami. Straci� z oczu zar�wno ska�y, jak i pla�� i nie mia� poj�cia, w kt�r� stron� si� zwraca. By� tylko zam�t w�d wok� niego, pod nim, nad nim, o�lepiaj�cy, d�awi�cy, zatapiaj�cy.

Fala wzbieraj�ca pod postrz�pion� mg�� porwa�a go, przeturla�a par� razy i wyrzuci�a na piasek jak bezw�adny kawa� drewna.

Le�a� na piasku. Wci�� jeszcze �ciska� obiema d�o�mi cisow� lask�. Pomniejsze fale podsuwa�y si� ku niemu, pr�buj�c na nowo �ci�gn�� go z piasku swym powrotnym pr�dem; mg�a rozrywa�a si� nad nim i zwiera�a, a p�niej zacz�� go siec deszcz zmieszany ze �niegiem.

Po up�ywie d�ugiego czasu Ged poruszy� si�. Podni�s� si� na czworaki i zacz�� powoli pe�zn�� w g�r� pla�y, aby oddali� si� od kraw�dzi wody. By�a teraz czarna noc, ale Ged szepn�� lasce zakl�cie i przylgn�� do niej ma�y b��dny ognik. Prowadzony jego �wiat�em, Ged z mozo�em, krok po kroku, wl�k� si� pod g�r� w kierunku wydm. By� tak pot�uczony, rozbity i zmarzni�ty, �e to czo�ganie si� przez mokry piasek w ciemno�ci pe�nej �wistu i �oskotu morza by�o najtrudniejsz� rzecz�, jakiej w �yciu musia� dokona�. Raz czy dwa zdawa�o mu si�, �e pot�ny szum morza i wiatru �cich� ca�kiem, �e mokry piasek staje si� sypki pod jego d�o�mi, i poczu� nieruchome spojrzenie nieznanych gwiazd na swoich plecach; nie podni�s� jednak g�owy i pe�z� dalej, a po chwili pos�ysza� sw�j w�asny, chwytaj�cy powietrze od-, dech i poczu� dokuczliwy wiatr siek�cy deszczem w jego twarz.

Ruch przywr�ci� wreszcie cia�u Geda troch� ciep�a i gdy ju� wpe�z� mi�dzy wydmy, gdzie porywy deszczowego wiatru dociera�y z mniejsz� si��, zdo�a� stan�� na nogi. Zakl�ciem wywo�a� z laski silniejsze �wiat�o, gdy� wok� panowa�a ca�kowita czer�, a potem, wsparty na lasce, szed� dalej, potykaj�c si� i. przystaj�c, jakie� p� mili w g��b l�du. Wtedy na wzniesieniu wydmy( us�ysza� morze, zn�w g�o�niejsze, nie za sob�, lecz przed sob�: wydmy zn�w opada�y ku innemu brzegowi. Nie na wyspie si� znajdowa�, lecz na zwyk�ej rafie, na garstce piasku po�rodku oceanu.

By� zbyt wyczerpany, aby rozpacza� ale wyda� z siebie jakby szloch i oszo�omiony, wsparty na lasce, sta� w miejscu przez d�ugi czas. Potem, zacisn�wszy z�by, obr�ci� si� w lewo, tak aby mie� przynajmniej wiatr z ty�u, i pow��cz�c nogami zacz�� schodzi� z wysokiej wydmy, wypatruj�c w oblodzonej, uginaj�cej si� trawie morskiej jakiego� zag��bienia, gdzie m�g�by znale�� cho� troch� os�ony. Gdy podni�s� lask�, aby widzie�, co ma przed sob�, dostrzeg� nik�y odblask u najdalszego skraju kr�gu b��kitnego �wiat�a: by�a to �ciana ze zmoczonego deszczem drewna.

�ciana nale�a�a do chaty czy szopy, ma�ej i chwiej�cej si�, jakby zbudowa�o j� dziecko. Ged zastuka� lask� do niskich drzwi. Nikt nie otworzy�. Ged rozwar� j� pchni�ciem i wszed�; aby wej��, musia� si� niemal zgi�� wp�. We wn�trzu chaty nie m�g� si� wyprostowa�. Na palenisku czerwieni�y si� w�gle i w ich przy�mionym blasku Ged ujrza� m�czyzn� o bia�ych d�ugich w�osach, kt�ry kuli� si� w przera�eniu pod przeciwleg�� �cian�, oraz jeszcze kogo��� nie m�g� odr�ni�, czy to m�czyzna, czy kobieta�� wyzieraj�cego z le��cej na pod�odze sterty ga�gan�w czy sk�r.

��Nie zrobi� wam nic z�ego�� wyszepta� Ged.

Nie odezwali si�. Spogl�da� to na jedno, to na drugie. Ich oczy by�y �lepe z przera�enia. Gdy Ged po�o�y� lask� na ziemi, tamten pod kup� szmat schowa� si� pod ni� ze skomleniem. Ged zdj�� p�aszcz, ci�ki od wody i lodu, rozebra� si� do naga i skuli� nad paleniskiem.

��Dajcie mi co�, w co m�g�bym si� owin�栗 powiedzia�.

Mia� chrypk� i ledwie m�g� m�wi� z powodu szcz�kania z�bami i uporczywych dreszczy, kt�re nim trz�s�y. Je�li go nawet s�yszeli, �adne z dwojga starych nie odpowiedzia�o. Ged wyci�gn�� r�k� i wzi�� jaki� �achman ze s�u��cej za pos�anie sterty�� przed laty by�a to zapewne ko�la sk�ra, a teraz�� ga�gan ca�y w strz�pach i czarnych, t�ustych plamach. Ten pod stert� szmat j�kn�� ze strachu, ale Ged nie zwa�a� na to. Wytar� si� do sucha, a potem wyszepta�:

��Czy macie drewno? Dorzu� troch� do ognia, starcze.

Przyszed�em do was w potrzebie, nie chc� wam zrobi� nic z�ego.

Starzec nie poruszy� si�, wpatrzony we� w trwo�nym os�upieniu.

��Rozumiesz mnie? Nie m�wisz po hardycku?�� Ged przerwa� na chwil�, po czym spyta�:�� Kargad?

Na to s�owo starzec znienacka skin�� g�ow�, raz tylko, jak smutna stara kukie�ka poruszana sznurkami. Lecz poniewa� by�o to jedyne znane Gedowi s�owo kargijskie, na tym sko�czy�a si� ich rozmowa. Ged znalaz� pod �cian� u�o�one w stos drwa, sam dorzuci� do ognia, a potem gestami poprosi� o wod�, gdy� przedtem mdli�o go od po�kni�tej wody morskiej, a teraz usycha� z pragnienia. Kul�c si� ze strachu, starzec wskaza� na wielk� skorup� zawieraj�c� wod� i pchn�� w stron� ognia drug� skorup�, w kt�rej by�y paski w�dzonej ryby. Siedz�c ze skrzy�owanymi nogami tu� przy ogniu, Ged napi� si� i zjad� troch�, a gdy si�y i przytomno�� zacz�y we� poma�u wraca�, zada� sobie pytanie, gdzie si� znajduje. Nawet z pomoc� wiatru magicznego nie m�g� by� dop�yn�� a� do Wysp Kargadzkich. Ta wysepka musia�a le�e� na Rubie�ach, na wsch�d od Gontu, ale wci�� jeszcze na zach�d od wyspy Karego-At. Wydawa�o si� dziwne, �e ludzie �yj� na tak ma�ym i opuszczonym skrawku l�du, na zwyk�ej �awicy piasku; by� mo�e byli rozbitkami; ale Ged by� zbyt znu�ony, aby w tej chwili �ama� sobie nad nimi g�ow�.

W dalszym ci�gu trzyma� przy ognisku sw�j p�aszcz. Srebrzyste futro z pellawi sch�o szybko i gdy tylko we�niany wierzch sta� si� ciep�y, cho� jeszcze nie suchy, Ged owin�� si� w p�aszcz i wyci�gn�� przy palenisku.

��Id�cie spa�, biedacy�� rzek� do swych milcz�cych gospodarzy, z�o�y� g�ow� na piaskowym klepisku i zasn��.

Sp�dzi� na bezimiennej wyspie trzy doby, gdy� pierwszego ranka, kiedy si� obudzi�, mia� obola�e wszystkie mi�nie, gor�czkowa� i by� chory. Ca�y ten dzie� i noc przele�a� w chacie przy ogniu jak k�oda wyrzucona przez morze. Nast�pnego dnia obudzi� si� wci�� jeszcze zesztywnia�y i obola�y, ale czu� si� ju� lepiej. W�o�y� ponownie swoje sztywne od soli odzienie, nie by�o bowiem dosy� wody, aby je wypra�, i wyszed�szy na dw�r w szary, wietrzny poranek, obejrza� sobie miejsce, do kt�rego cie� podst�pnie go zwabi�.

By�a to skalista �awica piaskowa, maj�ca mil� w -najszerszym miejscu i nieco ponad mil� d�uga, obramowana ze wszystkich stron rafami i ska�ami. Brak na niej by�o drzew czy krzak�w oraz wszelkich ro�lin poza pochylon� traw� morsk�. Chata sta�a we wg��bieniu wydm, a starzec i starucha mieszkali w niej sami po�r�d zupe�nego pustkowia otwartego morza. By�a zbudowana, czy raczej sklecona, z wyrzuconych przez fale grubych desek i konar�w drzew. Woda pochodzi�a z ma�ej s�onawej studzienki obok chaty; po�ywienie stanowi�y ryby i mi�czaki, �wie�e albo suszone, oraz wodorosty porastaj�ce ska�y. Postrz�pione sk�ry w chacie, niewielki zapas ko�cianych igie� i haczyk�w na ryby oraz �ci�gna s�u��ce do rozpalania ognia i jako linki do �owienia ryb nie pochodzi�y z k�z, jak zrazu pomy�la� Ged, ale z c�tkowanych fok; istotnie by�o to jedno z tych miejsc, do kt�rych udaj� si� foki, aby w lecie da� podrosn�� swoim m�odym. Nikt inny jednak do takich miejsc nie przybywa. Oboje starzy bali si� Geda, nie dlatego, �e brali go za ducha, ani �e by� czarnoksi�nikiem, ale tylko dlatego, �e by� cz�owiekiem. Zapomnieli ju�, �e pr�cz nich istniej� na �wiecie inni ludzie.

Ponury l�k starca nie mala� ani na chwil�. Gdy zdawa�o mu si�, �e Ged zbli�a si� na tyle blisko, aby m�g� go dotkn��, odbiega�, ku�tykaj�c i zerkaj�c za siebie oczyma, kt�re patrza�y wilkiem spod g�stwy brudnych siwych w�os�w. Starucha z pocz�tku skomli�a i chowa�a si� pod stert� szmat za ka�dym poruszeniem Geda, gdy jednak le�a� w ciemnej chacie, drzemi�c w gor�czce, widzia� j�, jak siedzi w kucki i wpatruje si� we� z dziwnym, ot�pia�ym, t�sknym wyrazem twarzy; po chwili za� przynios�a mu wody do picia. Gdy usiad�, aby wzi�� od niej skorup�, przerazi�a si� i upu�ci�a j�, rozlewaj�c ca�� wod�,, a potem p�aka�a i ociera�a oczy swymi bia�awoszarymi, d�ugimi w�osami.

Teraz przygl�da�a si� Gedowi, gdy pracowa� w dole na pla�y: z wyrzuconego przez fale drewna i zniesionych na brzeg desek ze swojej �odzi formowa� now� ��d�, pos�uguj�c si� nie wyg�adzonym kamiennym toporem starca i. zakl�ciem zwi�zuj�cym. Nie by�a to ani naprawa, ani budowanie �odzi, nie mia� bowiem dostatecznej ilo�ci odpowiedniego drewna i to, czego by�o brak, musia� uzupe�nia� czyst� magi�. Jednak�e stara kobieta przygl�da�a si� nie tyle jego czarodziejskiej pracy, ile jemu samemu, wci�� z tym samym t�sknym wyrazem twarzy. Po jakim� czasie odesz�a i niebawem powr�ci�a z podarunkiem: gar�ci� ma���w, kt�re zebra�a na ska�ach. Gdy mu je wr�czy�a, Ged zjad� ma��e, surowe i wilgotne od wody morskiej; i podzi�kowa� starej. Jakby o�mielona, posz�a do chaty i wr�ci�a znowu trzymaj�c co� w d�oniach�� zawini�tko zawi�zane w ga�ganek. Boja�liwie, wpatruj�c si� stale w jego twarz, rozwin�a je i podnios�a, aby m�g� obejrze�.

By�a to sukienka ma�ego dziecka, uszyta z jedwabnego brokatu, sztywna od drobnych pere�, poplamiona sol� morsk�, po��k�a od up�ywu lat. Per�y na staniczku wyszyte by�y we wz�r znany Gedowi: w kszta�t podw�jnej strza�y Boskich Braci z Cesarstwa Kargad, uwie�czonej kr�lewsk� koron�.

Stara kobieta, pokryta zmarszczkami, brudna, odziana w licho uszyty worek z foczej sk�ry, wskaza�a na jedwabn� sukieneczk� i na siebie i u�miechn�a siꠗ s�odkim, bezmy�lnym u�miechem niemowl�cia. Z jakiego� schowka wszytego w sp�dniczk� sukienki wyj�a drobny przedmiot i podsun�a go Gedowi. By� to kawa�ek ciemnego metalu, zapewne od�amek p�kni�tej ozdoby, po��wka z�amanego pier�cienia. Ged spojrza� na ten przedmiot, ale starucha wskaza�a gestem, �eby go wzi��, i nie by�a zadowolona, dop�ki tego nie zrobi�; wtedy skin�a g�ow� i u�miechn�a si� znowu: zrobi�a mu prezent. Ale sukienk� zawin�a troskliwie w przet�uszczon� ochronn� szmat� i powlok�a si� z powrotem do chaty, aby ukry� w niej swoje cacko.

Ged w�o�y� z�amany pier�cie� do kieszeni swojej tuniki niemal tak samo troskliwie, jego serce by�o bowiem pe�ne lito�ci. Domy�la� si� teraz, �e tych dwoje mog�o by� dzie�mi kt�rego� z kr�lewskich dom�w Cesarstwa Kargad; jaki� tyran lub uzurpator, kt�ry ba� si� przela� krew kr�lewsk�, zes�a� ich, aby jako rozbitkowie �yli lub umarli na tej nie naniesionej na mapy wysepce, daleko od brzeg�w Karego-At. On m�g� by� wtedy ch�opcem o�mio albo dziesi�cioletnim, ona�� t�u�ciutkim niemowl�ciem, male�k� ksi�niczk� w sukience z jedwabiu i pere�; i tak �yli samotnie przez czterdzie�ci, pi��dziesi�t lat na skale po�r�d oceanu�� ksi��� i ksi�niczka Pustkowia.

Lecz przypuszczenia tego Ged nie m�g� na razie potwierdzi�, sprawdzi� je dopiero wtedy, gdy wiele lat p�niej poszukiwanie Pier�cienia Erreth-Akbego zawiod�o go na Wyspy Kargadzkie d do Grobowc�w Atuanu.

Trzeci� noc, kt�r� Ged sp�dza� na wyspie, rozja�ni� spokojny, blady brzask. By� to dzie� Powrotu S�o�ca, najkr�tszy dzie� roku. Ma�a ��d� Geda, zbudowana z drewna i magii z obrzynk�w desek i z zakl��, by�a gotowa. Pr�bowa� powiedzie� starym, �e zabierze ich na dowoln� wysp�, Gont, Spevy czy Torykle; m�g�by ich nawet wysadzi� na odludnym brzegu Karego-At, gdyby tego ��dali, wody kargijskie nie by�y na tyle bezpieczne, aby m�g� na nie zapuszcza� mieszkaniec Archipelagu. Starzy nie cieli jednak opu�ci� swojej ja�owej wyspy. Kobieta zda�a si� nie rozumie�, co Ged chce powiedzie� swymi gestami i �agodnymi s�owami; starzec zrozumia� i odm�wi�. Ca�a jego pami�� o innych l�dach i innych ludziach by�a wyniesionym z dzieci�stwa koszmarem pe�nym krwi, olbrzym�w i wrzasku: Ged m�g� dostrzec to w twarzy starca gdy ten nie przestawa� potrz�sa� przecz�co g�ow�. Tak wi�c tego rana Ged nape�ni� wod� ze studzienki buk�ak z foczej sk�ry i�� jako �e nie m�g� podzi�kowa� starym za ogie� i po�ywienie, ani te� nie mia� prezentu, kt�rym chcia� si� odwdzi�czy� kobiecie�� uczyni�, co m�g�: rzuci� urok na to s�one i zawodne �r�d�o. Woda trysn�a poprzez piasek tak s�odka i czysta, jak kt�re� z g�rskich �r�de� na wy�ynach wyspy Gont, i podobnie jak one pociek�a nigdy nie wysychaj�cym strumieniem. Z tej to przyczyny �w sp�ache� piasku i ska� znajduje si� obecnie na mapach i ma swoj� nazw�: �eglarze nazywaj� go Wysp� �r�dlanej Wody. Ale chaty ju� nie ma, a sztormy wielu zim nie pozostawi�y ani �ladu po tych dwojgu, kt�rzy dokonali tu swego �ywota i umarli samotnie.

Oboje pozostali ukryci w chacie, jakby bali si� przygl�da�, gdy Ged odp�ywa� sw� �odzi� z piaszczystego po�udniowego kra�ca wyspy. Pozwoli�, aby naturalny wiatr, wiej�cy r�wnomiernie z p�nocy, nape�ni� jego �agiel z wyczarowanego zakl�ciem p��tna, po czym pomkn�� naprz�d po morzu.

Obecna morska pogo� Geda by�a czym� osobliwym, gdy� wiedzia� dobrze, �e jest �cigaj�cym, kt�ry nie wie ani tego, czym jest �cigana przeze� rzecz, ani tego, gdzie jej szuka� na obszarze ca�ego �wiatomorza. Musia� j� �ciga� za pomoc� domys�u, przeczucia, trafu, tak samo jak ona jego niegdy� �ciga�a. Byli nawzajem �lepi na swoje istnienia: Geda tak samo wywodzi�y w pole nieuchwytne cienie, jak cie� bywa� zbijany z tropu przez �wiat�o dzienne i przedmioty materialne. Jedn� tylko mia� Ged pewno��: �e by� teraz rzeczywi�cie �cigaj�cym, a nie �ciganym. Podst�pnie zwabiony przez cie� na ska�y, Ged by� przecie� zdany na jego �ask� i nie�ask� przez ca�y ten czas, gdy le�a� p�ywy na brzegu, a potem b��dzi� w ciemno�ci i burzy po wydmach; a jednak cie� nie czeka� na t� sposobno��. Wywi�d� go w pole i natychmiast uciek�, nie odwa�aj�c si� teraz z nim zmierzy�. Po tym Ged pozna�, �e Ogion mia� racj�: cie� nie m�g� wyssa� ze� jego mocy, dop�ki Ged zwraca� si� przeciw niemu. Musia� wi�c nadal przeciw niemu si� zwraca�, nadal go �ciga�, chocia� �lady cienia na tych rozleg�ych morzach ju� ostyg�y i Ged nie mia� si� czym kierowa� pr�cz pomy�lnego trafu�� naturalnego wiatru wiej�cego na po�udnie oraz mglistego domys�u czy wra�enia, �e po�udnie albo wsch�d s� w�a�ciwymi kierunkami pogoni.

Przed nastaniem nocy ujrza� w oddali po lewej r�ce d�ugi, ledwie widoczny zarys brzegu wielkiego l�du, kt�ry z pewno�ci� by� wysp� Karego-At. Ged znalaz� si� w samym centrum szlak�w morskich owego barbarzy�skiego bia�ego ludu. Z bacznie nat�on� uwag� wypatrywa� jakiego� kargijskiego statku czy galery; �egluj�c przez purpur� wieczoru wspomnia� tamten poranek ze swoich ch�opi�cych czas�w w wiosce Dziesi�� Olch�� wojownik�w z pi�ropuszami, ogie�, mg��. I my�l�c o tym dniu poj�� naraz, z niepokojem w sercu, �e cie� wywi�d� go w pole jego w�asnym fortelem, rozsnuwaj�c wok� niego na morzu ow� mg��, jakby wysnut� z w�asnej przesz�o�ci Geda, czyni�c go �lepym na niebezpiecze�stwo i prowadz�c go, okpionego, prosto w �mier�.

Nadal trzyma� kurs na po�udniowy wsch�d; l�d znikn�� z jego oczu, gdy noc sp�yn�a na wschodni skraj �wiata. Zag��bienia fal nape�nia�y si� ju� mrokiem, podczas gdy grzebienie b�yszcza�y jeszcze jasnoczerwonym odblaskiem zachodu. Ged za�piewa� g�o�no Kol�d� Zimow� i te pie�ni z Czyn�w M�odego Kr�la, kt�re pami�ta��� pie�ni te bowiem �piewa si� w dniu �wi�ta Powrotu S�o�ca. G�os m�odzie�ca by� czysty, ale gin�� w ogromnej ciszy morza. Wkr�tce nasta�a ciemno�� i zjawi�y si� zimowe gwiazdy.

Przez ca�� t� najd�u�sz� noc w roku Ged czuwa�, patrz�c na gwiazdy wschodz�ce po lewej r�ce, przesuwaj�ce si� koli�ci e nad g�ow� i ton�ce w dalekich czarnych wodach po prawej, gdy tymczasem przeci�g�y wiatr zimowy ni�s� go nieprzerwanie na po�udnie po niewidocznym morzu. M�g� spa� tylko po par� chwil od czasu do czasu, budz�c si� gwa�townie za ka�dym razem. ��d�, w kt�rej p�yn��, nie by�a w rzeczywisto�ci �odzi�, lecz czym� z�o�onym co najmniej w po�owie z czar�w i magii, w pozosta�ej za� cz�ci ze zwyk�ych desek i wyrzuconego przez morze drewna; gdyby pozwoli� rozlu�ni� si� zakl�ciom kszta�tuj�cym i zakl�ciu zwi�zuj�cemu to wszystko, ��d� niezad�ugo straci�aby r�wnowag�, rozsypa�a si� i odp�yn�a w r�ne strony, unosz�c si� na falach w postaci wi�zki szcz�tk�w. Tak�e �agiel, utkany z magii i powietrza, nie przetrwa�by d�ugo na wietrze, gdyby Ged zasn��, lecz sam sta�by si� podmuchem wiatru. Zakl�cia Geda by�y skuteczne i silne, ale kiedy takie zakl�cia dotycz� niewielkiej rzeczy, moc, kt�ra utrzymuje je w dzia�aniu, musi by� co chwila odnawiana: tote� Ged nie spa� tej nocy. Mkn��by �atwiej i szybciej jako sok� lub delfin, ale Ogion doradzi� mu, aby nie zmienia� swej postaci, a Ged wiedzia�, ile jest warta rada Ogiona. Tak wi�c p�yn�� na po�udnie pod sun�cymi na zach�d gwiazdami i d�uga noc mija�a powoli, p�ki wreszcie pierwszy dzie� nowego roku nie rozja�ni� morza naoko�o.

Wkr�tce po wschodzie s�o�ca Ged ujrza� przed sob� l�d, lecz nie posuwa� si� wiele w jego stron�. Wiatr naturalny przycich� wraz ze �witem. Ged wzbudzi� lekki wiatr magiczny, kt�ry zad�� w �agiel i popchn�� ��d� w kierunku l�du. Na jego widok zn�w ogarn�a go trwoga, omdlewaj�cy strach, kt�ry namawia� do zawr�cenia i ucieczki. I Ged pop�yn�� za tym l�kiem, jak �owca idzie za �ladami, za szerokimi, niezgrabnymi, pazurzastymi tropami nied�wiedzia, mog�cymi w ka�dej chwili wypa�� na my�liwego z g�szczy. Teraz bowiem Ged by� blisko�� i wiedzia� to.

Dziwacznie wygl�da� ten l�d, w miar� podp�ywania wynurzaj�cy si� coraz bardziej ponad morze. To co z dala wydawa�o si� jedn� pionow� �cian� g�rsk�, rozszczepi�o si� na kilka d�ugich, stromych grzbiet�w, by� mo�e oddzielnych wysp, pomi�dzy kt�rymi na w�skich cie�ninach czy kana�ach rozci�ga�o si� morze. W swoim czasie Ged �l�cza� w Wie�y Mistrza Imion na Roke nad wieloma mapami m�rz i l�d�w, ale mapy te obejmowa�y przewa�nie Archipelag i morza wewn�trzne. Teraz wyp�yn�� na Wschodnie Rubie�e i nie wiedzia�, co to mo�e by� za wyspa. Nie by� zreszt� w stanie wiele o tym my�le�. To strach le�a� przed nim, to strach czyha�, ukrywaj�c si� lub czekaj�c na niego w�r�d stok�w g�rskich i las�w wyspy; i wprost ku niemu Ged sterowa�.

Ciemne, zwie�czone lasem urwiska zamajaczy�y mrocznie, wznosz�c si� wysoko nad �odzi�, a py� wodny z fal rozbijaj�cych si� o skaliste cyple spryska� jej �agiel; tymczasem magiczny wiatr ni�s� Geda pomi�dzy dwoma wielkimi przyl�dkami do cie�niny, w g��b fiordu, kt�ry wcina� si� przed nim g��boko w wysp�, nie szerszy ni� d�ugo�� dwu galer. Wt�oczone w cie�nin� morze by�o niespokojne i burzy�o si� przy urwistych brzegach. Nie by�o na nich pla�: urwiska opada�y pionowo w wod� ciemniejsz� zimnym odbiciem ich wynios�o�ci. By�o bezwietrznie i bardzo cicho.

Cie� zwabi� ju� Geda podst�pem na wrzosowiska osskilskie, a potem podst�pnie skierowa� go we mgle na ska�y; czy�by teraz mia� to by� trzeci podst�p? Czy cie� zosta� tu przez Geda zagnany, czy te� sam wci�gn�� go tu jak w pu�apk�? Ged nie wiedzia�. Czu� tylko udr�k� strachu i pewno��, �e musi p�yn�� naprz�d i uczyni� to, co sobie postawi� jako cel: musi dopa�� z�o, �ciga� sw�j strach a� do jego �r�d�a. Sterowa� bardzo czujnie, rozgl�daj�c si� bacznie woko�o oraz mierz�c wzrokiem urwiska u g�ry i u do�u po obu stronach. �wiat�o nowego dnia pozostawi� za sob� na otwartym morzu. Tutaj wszystko ton�o w mroku. Otwieraj�cy si� pomi�dzy cyplami wylot cie�niny wydawa� si� odleg��, jasn� bram�, gdy Ged zerka� do ty�u. Coraz wy�ej wznosi�y si� nad jego g�ow� urwiska, gdy zbli�a� si� do podstawy g�ry, z kt�rej wyrasta�y, a dr�ka wodna stawa�a si� coraz w�sza. Ged zapu�ci� wzrok w ciemniej�c� przed nim rozpadlin�, a potem podni�s� oczy na lewo i prawo, na wielkie, podziurawione grotami, usypane okr�glakami zbocza, na kt�rych ros�y przycupni�te drzewa z korzeniami do po�owy w powietrzu� Nic si� nie porusza�o. Ged dop�yn�� ju� do ko�ca fiordu, do wysokiej, ostrej, pofa�dowanej bry�y skalnej, o kt�r� pluska�y s�abo, zwa�one do szeroko�ci ma�ej zatoczki, ostatnie fale morskie. Zwalone g�azy, spr�chnia�e pnie i korzenie wykrzywionych drzew pozostawia�y dla sterowania jedynie ciasne przej�cie. Pu�apka: mroczna pu�apka u podstawy milcz�cej g�ry i on, Ged, znalaz� si� w tej pu�apce. Nic nie porusza�o si� przed nim ani ponad nim. Wok� panowa�a grobowa cisza. Dalej ju� nie m�g� p�yn��.

Zawr�ci� ��d�, obracaj�c j� starannie wko�o zakl�ciem i napr�dce skleconym wios�em, aby nie natkn�a si� na podwodne ska�y lub nie zapl�ta�a w wystaj�ce korzenie i ga��zie; nareszcie ��d� zwr�ci�a si� znowu dziobem ku wyj�ciu i Ged mia� ju� wzbudzi� wiatr, aby wr�ci� drog�, kt�r� przyby�, gdy nagle s�owa zakl�cia zamar�y na jego ustach, a serce w nim zlodowacia�o. Obejrza� si� przez rami�. W �odzi za nim sta� cie�.

Gdyby Ged straci� cho� chwile, sam by�by stracony; by� jednak przygotowany na to i zrobi� gwa�towny ruch, aby uchwyci� i przytrzyma� stwora, kt�ry chwia� si� i dr�a� w zasi�gu r�ki. Nie mog�a ju� teraz pos�u�y� Gedowi �adna sztuka czarnoksi�ska, lecz jedynie jego w�asne cia�o, samo jego �ycie �cieraj�ce si� ze swym przeciwie�stwem. Nie wym�wi� ani s�owa, lecz rzuci� si� do ataku; ��d� zanurzy�a si� i zako�ysa�a od jego nag�ego obrotu i wypadu. B�l przebieg� ku barkom Geda, wnikn�� w jego pier�, odbieraj�c mu oddech, wype�ni�o go lodowate zimno i przesta� widzie�; mimo to w jego r�kach, kt�re pochwyci�y cie�, nie by�o nic�� ciemno��, powietrze.

Ged potkn�� si� i z�apa� za maszt przed sob�, aby nie upa��; przeszywaj�ce, �wiat�o powr�ci�o do jego oczu. Ujrza�, �e cie�, wzdrygaj�c si�, cofa si� ode� i kurczy, a potem na moment rozdyma pot�nie, urastaj�c ponad niego i ponad �agiel. Potem, jak czarny dym w porywach wiatru, cie� szarpn�� si� i umkn��, bezkszta�tny, po wodzie, w stron� jasnej bramy mi�dzy urwiskami.

Ged osun�� si� na kolana. Ma�a, po�atana zakl�ciami ��d� zanurzy�a si� ponownie i ko�ysz�c si� znieruchomia�a, unoszona na niespokojnych falach. Ged skuli� si� w niej, zdr�twia�y, bezmy�lny, �api�c z trudem oddech, p�ki nareszcie zimna woda tryskaj�ca spod d�oni nie ostrzeg�a go, �e musi zadba� o sw� ��d�, bowiem zwi�zuj�ce j� zakl�cia coraz bardziej s�ab�y. Powsta�, trzymaj�c si� laski, kt�ra tworzy�a maszt, i na nowo, najlepiej jak potrafi�, utka� zakl�cie zwi�zuj�ce. By� zzi�bni�ty i znu�ony; r�ce i ramiona bola�y go okrutnie, nie by�o w nim ani krzty mocy. Mia� ochot� pozosta� w tym ciemnym zak�tku, w kt�rym morze spotyka�o si� z g�r�, i spa�, spa�, na nie znaj�cej spoczynku, rozko�ysanej wodzie.

Nie potrafi� okre�li�, czy to znu�enie by�o urokiem rzuconym na� przez cie� w momencie ucieczki, czy pochodzi�o z przenikliwego zimna, jakie odczu� przy jego dotkni�ciu, czy te� bra�o si� ze zwyk�ego g�odu, wyczerpania i potrzeby snu; przem�g� jednak znu�enie, zmuszaj�c si� do wzbudzenia lekkiego wiatru magicznego, kt�ry, dm�c w �agiel, poni�s� ��d� ciemnym szlakiem wodnym, szlakiem ucieczki cienia.

Wszelkie przera�enie znik�o. Wszelka rado�� znik�a. To ju� nie by�a pogo�. Nie by� teraz ani �ciganym, ani �cigaj�cym. Po raz trzeci spotkali si� i dotkn�li: Ged z w�asnej woli zwr�ci� si� ku cieniowi, usi�uj�c przytrzyma� go �ywymi r�kami. Nie przytrzyma� cienia, ale wyku� mi�dzy sob� a nim wi�, ogniwo bez s�abego punktu. Teraz nie by�o ju� potrzeby do�cign�� stwora ani go tropi�; jego ucieczka te� na nic mu si� zda� nie mog�a. �aden z nich nie m�g� uciec. Gdy dojd� ju� do czasu i miejsca swego ostatniego spotkania�� spotkaj� si�.

Ale a� do czasu owego spotkania i wsz�dzie poza miejscem, w kt�rym ono nast�pi, Ged nie znajdzie odpoczynku ani spokoju, w dzie� czy w nocy, na ziemi czy na morzu. Wiedzia� teraz�� i trudna to by�a wiedza�� �e jego zadanie nie polega�o nigdy na tym, aby przekre�li� to, co uczyni�, lecz na tym, aby sko�czy�, co zaczai.

Wyp�yn�� spomi�dzy ciemnych urwisk: na morzu roztacza� si� jasny poranek, a z p�nocy d�� sprzyjaj�cy wiatr.

Ged wypi� wod�, jaka mu jeszcze pozosta�a w buk�aku z foczej sk�ry, i posterowa� naoko�o najbardziej na wsch�d wysuni�tego cypla, p�ki nie wp�yn�� w obszern� cie�nin�, kt�ra dzieli�a cypel od drugiej wyspy le��cej na zach�d. Wtedy rozpozna� okolic�, przypominaj�c sobie mapy morskie Wschodnich Rubie�y. To by�y D�onie, para samotnych wysp, kt�re wysuwaj� swoje g�rzyste palce na p�noc w stron� Wysp Kargadzkich. Ged pop�yn�� dalej dwoma wyspami i gdy popo�udnie pociemnia�o od naci�gaj�cych z p�nocy burzowych chmur, przybi� do po�udniowego brzegu zachodniej wyspy. Widzia�, �e, ponad pla�� jest tam ma�a wioska, ze strumieniem sp�ywaj�cym kaskad� ku morzu; nie troszczy� si� wiele o przyj�cie, jakiego dozna byle tylko m�g� znale�� we wsi wod�, ciep�o ognia i sen.

Wie�niacy okazali si� boja�liwymi prostakami, l�kaj�cymi si� laski czarnoksi�nika; nieufni wobec obcej twarzy, byli jednak go�cinni dla kogo�, kto zjawi� si� sam, a przyp�yn�� morzem i tu� przed burz�. Nakarmili Geda obficie mi�sem i napoili, dodali mu otuchy ogniem na kominku i ludzkimi g�osami, kt�re m�wi�y jego w�asnym hardyckim narzeczem, wreszcie, co najlepsze, dali mu gor�cej wody, aby m�g� obmy� z siebie ch��d i s�l morza, i wskazali ��ko, w kt�rym m�g� si� przespa�.

Ged sp�dzi� trzy dni w tej wiosce na Zachodniej D�oni, nabieraj�c si� i przygotowuj�c do drogi ��d��� ��d� zbudowan� ju� nie z zakl�� i morskich odpad�w, lecz z t�giego drewna dobrze zbitego ko�kami i uszczelnionego, z grubym masztem i w�asnym �aglem, tak aby Ged m�g� �atwo �eglowa� i spa� w niej w razie potrzeby. Jak wi�kszo�� �odzi z P�nocy i z Rubie�y, by�a zbita na nak�adk�, z deskami zachodz�cymi jedna na drug� i mocno doci�ni�tymi, co dawa�o jej wytrzyma�o�� na wzburzonym morzu; ka�da cz�� �odzi by�a solidna i starannie wykonana. Ged wzmocni� jej deski, wplataj�c pomi�dzy nie zakl�cia, spodziewa� si� bowiem, �e odb�dzie na niej d�ug� podr�. ��d� by�a zbudowana do przewozu dwu -tub trzech os�b i starzec, kt�ry by� jej w�a�cicielem, m�wi�, �e wraz ze swymi bra�mi p�ywa� na niej przez wzburzone morza i w s�otn� pogod�, a ��d� stawia�a wszystkiemu dzielnie czo�o.

W przeciwie�stwie do przebieg�ego gontyjskiego rybaka starzec, pe�en l�ku i podziwu dla czarnoksi�stwa Geda, by� got�w nawet podarowa� mu ��d�. Ged zap�aci� mu jednak za ni� w spos�b, w jaki to czyni� czarownicy: uzdrawiaj�c mu oczy z za�my, kt�ra stopniowo odbiera�a mu wzrok. Wtedy uradowany starzec powiedzia� mu:

��Nazwali�my t� ��d� �Czajka�, ale ty nazwij j� �Bystre Oko� i namaluj oczy z obu stron dziobu, a moja wdzi�czno�� b�dzie ci s�u�y�, wyzieraj�c z tego �lepego drewna i chroni�c ci� przed ska�ami i rafami, Albowiem zapomnia�em ju�, ile jest na �wiecie �wiat�a, p�ki ty mi go nie zwr�ci�e�.

Nie tylko tymi pracami zajmowa� si� Ged w czasie swego pobytu w owej wiosce pod poro�ni�tymi lasem zboczami D�oni, gdy ju� odzyska� swoj� moc. Tutejsi ludzie byli tacy sami jak ci, kt�rych zna� jako ch�opiec w Dolinie P�nocnej wyspy Gont, cho� jeszcze ubo�si ni� tamci. Z nimi czu� si� swojsko, tak jak nigdy by si� nie czu� na dworach bogaczy, i odgadywa� ich potrzeby, nie musz�c o nic pyta�. Rzuca� wi�c uroki uzdrawiaj�ce i ochronne na u�omne lub s�abowite dzieci i zakl�cia wzrostu na nale��ce do wie�niak�w mierne stadka k�z i owiec; umieszcza� runy Simn na wrzecionach i krosnach, na wios�ach �odzi oraz na narz�dziach z br�zu i kamienia, kt�re mu przynoszono, tak aby mog�y wykonywa� dobrze swoj� prac�; a na krokwiach chat wypisywa� runy Pirr, kt�re chroni� dom i jego mieszka�c�w od ognia, wiatru i ob��du.

Gdy jego ��d� �Bystre Oko� by�a gotowa i dobrze zaopatrzona w s�odk� wod� i suszon� ryb�, pozosta� w wiosce jeszcze dzie�, aby nauczy� miejscowego m�odego pie�niarza Czyn�w Morreda i Pie�ni z Havnorit. Do brzeg�w D�oni bardzo rzadko przybija� jaki� statek z Archipelagu: pie�ni u�o�one przed stu laty by�y dla tych wie�niak�w nowo�ci�, �akn�li wi�c s�uchania opowie�ci o bohaterach. Gdyby Ged by� wolny od swego brzemienia, pozosta�by tu ch�tnie tydzie� lub miesi�c, aby �piewa� im to, co zna�, i aby wspania�e pie�ni poznano na nowej wyspie. Ale wolny nie by� i nazajutrz rano odp�yn�� w drog�, kieruj�c si� wprost na po�udnie po rozleg�ych wodach Rubie�y. Gdy� w�a�nie na po�udnie oddali� si� by� cie�. Ged nie musia� rzuca� zakl�cia odnajduj�cego, aby to wiedzie�: wiedzia� ta z tak� pewno�ci�, jakby wi�za� go z cieniem cieniu, rozwijaj�cy si� sznur, niezale�nie od tego, ile mil, m�rz i l�d�w mog�o le�e� mi�dzy nimi. Tote� pe�en pewno�ci, bez po�piechu i bez nadziei pod��a� szlakiem, kt�rym musia� pod��a�, a zimowy wiatr ni�s� go na po�udnie.

Ca�� dob� �eglowa� Ged po odludnym morzu, a na drugi dzie� przybi� do ma�ej wysepki, kt�ra, jak mu powiedziano, nazywa�a si� Yenrish Ludzie w ma�ym porcie spogl�dali na Geda krzywo; wkr�tce nadszed� po�piesznie ich czarownik. Spojrza� surowo na Geda, potem sk�oni� si� i rzek� g�osem jednocze�nie napuszonym i przypochlebnym:

��Czarnoksi�niku, panie m�j! Wybacz moj� zuchwa�o�� i uczy� nam zaszczyt, przyjmuj�c od nas wszystko, cokolwiek przyda ci si� w podr�y�� jad�o, napitek, p��tno �aglowe, liny�� moja c�rka niesie w�a�nie do twej �odzi par� �wie�o upieczonych kur�� s�dz� wszak�e, �e by�oby roztropnie, gdyby� ruszy� st�d dalej w swoj� drog� tak pr�dko, jak ci to b�dzie dogodne. Ludzie s� przera�eni. Niedawno bowiem, przedwczoraj, widziano tu kogo�, kto szed� pieszo przez nasz� skromn� wysepk� z p�nocy na po�udnie, a nie widziano �adnej �odzi, kt�ra by przyby�a z nim na pok�adzie, ani te� �adnej �odzi, kt�ra by z nim odp�yn�a; nie dostrze�ono r�wnie�, aby ten kto� rzuca� cie�. Ci, kt�rzy go widzieli, powiadaj� mi, �e zdradza� pewne podobie�stwo do ciebie, panie.

Na te s�owa Ged z kolei sk�oni� g�ow�, odwr�ci� si� i poszed� z powrotem na przysta� wyspy Yemish, sk�d wyp�yn��, nie ogl�daj�c si� za siebie. Nie by�o warto straszy� mieszka�c�w wyspy albo czyni� sobie wroga z ich czarownika. Wola� raczej spa� znowu na morzu i zastanowi� si� nad nowin�, kt�r� mu przekaza� czarownik; gdy� da�a mu ona wiele do my�lenia.

Sko�czy� si� dzie� i min�a noc; zimny deszcz szemra� ponad morzem przez wszystkie godziny mroku i szarego �witania. �agodny wiatr p�nocny wci�� ni�s� �Bystre Oko� naprz�d. Po po�udniu deszcz usta�, a mg�a si� rozwia�a i co jaki� czas b�yska�o s�o�ce; wreszcie pod koniec dnia Ged ujrza� po prawej w poprzek swego kursu niskie, b��kitne wzg�rza wielkiej wyspy, opromienione tym b��dnym, zimowym �wiat�em s�onecznym. Dym z komin�w snu� si� sino nad �upkowymi dachami ma�ych miasteczek tkwi�cych pomi�dzy wzg�rzami: przyjemny widok z niezmiernej jednostajno�ci morza.

Za flotyll� �odzi rybackich Ged wp�yn�� do ich portu; id�c pod g�r� ulicami miasteczka w z�otym zimowym wieczorze, znalaz� ober�� pod nazw� �Harrekki�, gdzie rozpalony ogie�, piwo i pieczone baranie �eberka rozgrza�y mu cia�o i dusz�. Przy sto�ach ober�y siedzia�o paru innych podr�nych, kupc�w ze Wschodnich Rubie�y, obecni byli jednak w wi�kszo�ci mieszka�cami miasteczka, przyby�ymi tu dla dobrego piwa, nowin i rozmowy. Nie byli to nieokrzesani, nie�miali ludzie, jak rybacy z D�oni, ale prawdziwi mieszczanie, stateczni i ra�ni. Z pewno�ci� poznali, �e Ged jest czarnoksi�nikiem, ale nie pad�o na ten temat ani s�owo�� poza tym, �e ober�ysta, cz�owiek rozmowny, napomkn��, i� to miasto, Ismay, ma szcz�cie posiada� na sp�k� z innymi miasteczkami wyspy nieoceniony skarb w postaci utalentowanego czarnoksi�nika kszta�conego w Szkole na Roke, kt�ry otrzyma� sw� lask� od samego Arcymaga i kt�ry, cho� akurat teraz nie ma go w mie�cie, mieszka w swym domu rodzinnym w�a�nie w mie�cie Ismay, nie �ywi�cym, jak z tego wynika, potrzeby goszczenia nikogo innego, kto praktykuje wysokie kunszty.�� Jak to m�wi�, �dwie laski w jednym mie�cie musz� si� wda� w b�jk�, prawda, panie?�� zapyta� ober�ysta, u�miechni�ty i pogodny. W ten spos�b Ged zosta� powiadomiony, �e jako najemny czarnoksi�nik, pragn�cy si� utrzyma� z czar�w, nie jest tu po��dany. Tak wi�c odprawiono go ju� bez obs�onek z Vemish i uprzejmie z Ismay�� i dziwi� si� temu, co mu niegdy� m�wiono o �yczliwym sposobie przyjmowania na Wschodnich Rubie�ach. Ta wyspa nazywa�a si� Iffish; tutaj urodzi� si� jego przyjaciel Vetch. Nie wydawa�a si� tak go�cinnym miejscem, jak to Vetch twierdzi�.

A jednak naoko�o siebie Ged widzia� w istocie do�� �yczliwe twarze. Rzecz by�a w tym, �e ludzie owi czuli instynktownie to, co�� jak wiedzia��� by�o prawd�: i� jest od nich oddzielony, odci�ty, i� niesie w sobie zgubny los i d��y za mrocznym stworem. By� jak zimny wiatr wion�cy przez o�wietlon� ogniem izb�, jak czarny ptak przygnany burza z obcych l�d�w. Im wcze�niej ruszy w dalsz� drog�, zabieraj�c ze sob� swoje z�e przeznaczenie, tym lepiej dla tych ludzi.

��Poszukuj� kogo��� powiedzia� ober�y�cie.�� Pozostan� tu tylko na noc lub dwie.�� M�wi� pos�pnym tonem. Ober�ysta, rzuciwszy okiem na wielk� cisow� lask� w k�cie, nie powiedzia� ju� ani s�owa, ale nape�ni� kufel Geda br�zowym piwem, a� piana, przela�a si� przez brzeg.

Ged wiedzia�, �e powinien, sp�dzi� w Ismay tylko t� jedn� noc. Nie by� mile widziany ani tu, ani gdzie indziej.

Musia� uda� si� tam, dok�d wiod�a jego droga. Ale zbrzyd�o mu ju� zimne, puste morze i cisza, w kt�rej nie odzywa� si� do� �aden g�os. Powiedzia� sobie, �e sp�dzi jeden dzie� w Ismay i nazajutrz odp�ynie. Zasn�� p�no; gdy si� zbudzi�, pada� lekki �nieg i Ged wa��sa� si� bezczynnie po zau�kach i bocznych drogach miasteczka, obserwuj�c �udzi, kt�rzy krz�tali si� przy swoich zaj�ciach. Przygl�da� si� otulonym w futrzane peleryny dzieciom, lepi�cym ba�wany i zamki ze �niegu; s�ucha� plotek opowiadanych z otwartych drzwi poprzez szeroko�� ulicy, ogl�da� przy pracy kowala br�zownika z ma�ym pomocnikiem, rumianym i spoconym, poruszaj�cym d�ugie miechy u paleniska do wytapiania; przez okna, o zmierzchu kr�tkiego dnia prze�wietlone od wewn�trz przy�mionym czerwonawym z�otem, widzia� kobiety przy krosnach, odwracaj�ce si� na chwile, aby powiedzie� co� albo u�miechn�� si� do dziecka lub m�a w cieple domowego wn�trza. Ged widzia� to wszystko z zewn�trz, odosobniony i sam; serce ci��y�o mu bardzo, cho� nie chcia� przyzna� si� przed sob� samym, �e mu smutno. Gdy zapad�a noc, wci�� jeszcze kontynuowa� sw� w�dr�wk� ulicami, nie kwapi�c si� z powrotem do ober�y. Us�ysza� m�czyzn� i dziewczyn� rozmawiaj�cych ze sob� weso�o, gdy mijaj�c go schodzili ulica w stron� miejskiego placu, i nagle odwr�ci� si�: zna� g�os tego m�czyzny.

Pobieg� za nimi i dogoni� par�; zbli�y� si� do nich z boku w p�nym zmierzchu roz�wietlonym tylko odleg�ymi odblaskami latarni. Dziewczyna cofn�a si�, ale m�czyzna wytrzeszczy� na� oczy, po czym podrzuci� gwa�townie lask�, kt�r� ni�s�, trzymaj�c j� pomi�dzy sob� a Gedem jak zapor� maj�c� odwr�ci� gro�b� albo dzia�anie z�a. To ju� by�o nieco wi�cej, ni� Ged m�g� znie��. Jego g�os zadr�a� lekko, gdy powiedzia�:

��My�la�em, �e mnie poznasz, Vetch.

Nawet po tych st�wach Yetch waha� si� przez chwil�.

��Ale� poznaj� ciꠗ powiedzia�, opu�ci� lask�, u�cisn�� d�o� Geda i wzi�� go w obj�cia�� poznaj�! Witaj, przyjacielu, witaj! W jak�e przykry spos�b ci� powita�em, jak gdyby� by� zbli�aj�cym si� z ty�u duchem�� a tak czeka�em na twoje przybycie, tak ci� szuka�em�

��Wi�c to ty jeste� czarnoksi�nikiem, kt�rym si� przechwalaj� w Ismay? Nie wiedzia�em�

��Och, tak, jestem ich czarnoksi�nikiem; ale pos�uchaj, pozw�l mi powiedzie�, dlaczego ci� nie pozna�em, bracie. Mo�e zbyt usilnie ci� szuka�em. Trzy dni temu�� czy by�e� trzy dni temu tu, na wyspie Iffish?

��Przyp�yn��em wczoraj.

��Trzy dni temu na ulicy w Quor, wiosce le��cej tam wy�ej, w g�rach, ujrza�em ciebie. To znaczy, ujrza�em tw�j wizerunek czy te� co�, co ciebie na�ladowa�o, albo mo�e po prostu cz�owieka, kt�ry jest do ciebie podobny. Szed� przede mn� wychodz�c z miasteczka i znikn�� za zakr�tem drogi w�a�nie w chwili, gdy go ujrza�em. Zawo�a�em i nie otrzyma�em odpowiedzi, poszed�em za nim. i nikogo nie znalaz�em; nie by�o �adnych �lad�w, ale ziemia by�a zmarzni�ta. By�o to podejrzane, tote� teraz, widz�c, �e wy�aniasz si� z ciemno�ci w taki spos�b, my�la�em, �e to znowu jakie� przywidzenie. Przepraszam ci�, Ged.�� Wym�wi� prawdziwe imi� Geda cicho, tak aby nie us�ysza�a tego dziewczyna, kt�ra sta�a wyczekuj�c w pewnym oddaleniu za nim.

Ged tak�e odezwa� si� p�g�osem, aby u�y� prawdziwego imienia przyjaciela:

��Nie szkodzi, Estarriol. Ale to jestem ja i rad jestem, �e ci� widz�

Vetch us�ysza� zapewne co� wi�cej ni� zwyk�� rado�� w jego g�osie. Wci�� jeszcze nie puszczaj�c ramienia Geda, powiedzia� w Prawdziwej Mowie:

��W strapieniu i z g��bi mroku przybywasz, Ged, a jednak raduje mnie twoje przybycie.�� Potem m�wi� dalej po hardycku, ze swoim akcentem z Rubie�y:�� Dalej, chod� z nami, idziemy do domu, czas by�by wej�� do �rodka z tych ciemno�ci!� Oto moja siostra, najm�odsza z nas, �adniejsza�� jak widzisz�� ode mnie, ale o wiele mniej rozgarni�ta: ma na imi� Yarrow. Yarrow, oto Krogulec, najlepszy z nas i m�j przyjaciel.

��Witaj, panie czarnoksi�niku�� pozdrowi�a go dziewczyna, skromnie chyl�c g�ow� i zakrywaj�c oczy d�o�mi dla okazania szacunku, jak to czyni� kobiety na Wschodnich Rubie�ach; jej oczy, gdy ich nie zakrywa�a, by�y jasne, nie�mia�e i zaciekawione. Mog�a mie� lat czterna�cie; by�a ciemna jak jej brat, ale bardzo szczup�a i wysmuk�a. W jej r�kaw wczepia� si� skrzydlaty i szponiasty smok, nie d�u�szy od jej d�oni.

Ruszyli razem w d� mrocznej ulicy, a Ged zauwa�y�, gdy szli:

��Na wyspie Gont twierdzi si�, �e tamtejsze kobiety s� odwa�ne, ale nie widzia�em tam nigdy, aby panna nosi�a smoka jako bransoletk�.

S�owa te sprawi�y, �e Yarrow za�mia�a si� i odpar�a bez namys�u:

��To tylko harrekki, czy nie macie takich na wyspie Gont?�� Po czym zawstydzi�a si� na chwil� i zakry�a oczy.

��Nie mamy, podobnie jak smok�w. A to stworzenie nie jest smokiem?

��Owszem, ma�ym, kt�ry �yje na ga��ziach d�bu, je psy, robaki i jaja wr�bli�� nie wyrasta nigdy wi�kszy ni� ten. Och, panie, brat opowiada� mi cz�sto o twoim ulubionym zwierz�tku, o tym dzikim otaku�� czy masz go jeszcze?

��Nie. Ju� nie.

Vetch obr�ci� si�. ku niemu, jakby chc�c zada� pytanie, ale pow�ci�gn�� j�zyk i nie zapyta� o nic a� do chwili, gdy znacznie p�niej siedzieli sami przy kamiennym palenisku w jego domu.

Chocia� Vetch by� najwa�niejszym czarnoksi�nikiem na ca�ej wyspie Iffish, osiedli� si� w Ismay, ma�ym miasteczku, w kt�rym si� urodzi�, i mieszka� tu ze swym najm�odszym bratem i siostr�. Jego ojciec by� w swoim czasie do�� zamo�nym kupcem morskim; dom by� przestronny i wsparty na mocnych belkach, z mn�stwem domowego dobytku w postaci glinianych naczy�, cienkich tkanin oraz naczy� z br�zu i mosi�dzu na rze�bionych p�kach i skrzyniach. W jednym k�cie g��wnej komnaty sta�a wielka harfa taonijska, w innym za��� warsztat Yarrow do tkania gobelin�w, z wysok� ram� krosien inkrustowan� ko�ci� s�oniow�. Tutaj Vetch, wbrew wszelkim swym prostym i spokojnym obyczajom, by� zarazem pot�nym czarnoksi�nikiem i panem w swym w�asnym domu. By�o tu dwoje s�u�by, leciwych jak sam dom, i pogodny ch�opak, brat Yetcha, i Yarrow, zwinna i milcz�ca jak ma�a rybka; dziewczyna poda�a dwom przyjacio�om wieczerz� i jad�a z nimi s�uchaj�c ich rozmowy, a potem wy�lizn�a si� do swej w�asnej izby. Wszystko tutaj by�o na swoim miejscu, spokojne i pewne; tote� Ged, rozgl�daj�c si� po o�wietlonej ogniem komnacie, powiedzia�:

��Oto jak powinno si� �y栗 i westchn��.

��C�, to tylko jeden z dobrych sposob�w�� powiedzia� Vetch.�� S� i inne. Teraz, bracie, opowiedz mi, je�li mo�esz, co si� z tob� dzia�o od czasu, gdy ostatni raz rozmawiali�my, dwa lata temu. I opowiedz mi o swojej obecnej podr�y, bo dobrze widz�, �e tym razem nie zostaniesz z nami d�ugo.

Ged opowiedzia� mu, a gdy sko�czy�, Vetch siedzia� przez d�u�szy czas zadumany. Potem powiedzia�:

��Pojad� z tob�, Ged.

��Nie.

��A jednak pojad�.

��Nie, Estarriol. To nie twoje zadanie i nie twoje nieszcz�cie. Rozpocz��em t� z�� podr� sam i sko�cz� j� sam, nie chc�, aby kto inny od tego ucierpia��� a ju� zw�aszcza ty, ty, kt�ry pr�bowa�e� powstrzyma� przed z�ym post�pkiem moj� r�k� na samym pocz�tku, Estarriol�

��Duma zawsze by�a pani� twojej duszy�� rzek� jego przyjaciel u�miechaj�c si�, jak gdyby rozmawiali o sprawie niewiele ich obu dotycz�cej.�� Ale pomy�l: to ty prowadzisz poszukiwanie, z pewno�ci�; lecz je�li poszukiwanie sko�czy si� niepowodzeniem, czy� nie powinien by� przy tobie kto� inny, kto m�g�by zanie�� ostrze�enie na Archipelag? Cie� sta�by si� wtedy przecie� straszn� pot�g�. A je�li pokonasz tego stwora, czy� nie powinien by� przy tobie kto� jeszcze, kto opowie o tym na Archipelagu, tak aby �w czyn m�g� by� znany i opiewany? Wiem, �e mog� ci si� na nic nie przyda�; minio to my�l�, �e powinienem pojecha� z tob�.

Tak ub�agany, Ged nie potrafi� odm�wi� przyjacielowi, ale powiedzia�:

��Nie powinienem by� pozostawa� tu dzisiaj. Wiedzia�em o tym, a jednak pozosta�em.

��Czarnoksi�nicy nie spotykaj� si� przypadkiem, bracie�� rzek� Vetch.�� A poza tym, jak sam powiedzia�e�, by�em przy tobie na pocz�tku twej podr�y. Wypada, abym szed� za tob� a� do jej ko�ca.�� Dorzuci� drew do ognia i siedzieli przez chwil� wpatrzeni w p�omienie.

��Jest kto�, o kim nie s�ysza�em od tamtej nocy na Pag�rku Roke i o kogo nie odwa�y�em si� spyta� nikogo w Szkole: mam na my�li Jaspera.

��Nigdy nie zdoby� laski. Opu�ci� Roke tego samego lata i pop�yn�� na wysp� O, aby by� czarownikiem na dworze w�adcy w O-Tokne. Nic poza tym o nim nie wiem.

Znowu milczeli, wpatruj�c si� w ogie� i rozkoszuj�c�� jako �e noc by�a przejmuj�co zimna�� ciep�em, kt�re bi�o w ich twarze, gdy siedzieli na szerokim obmurowaniu paleniska, ze stopami niemal w w�glach.

Ged odezwa� si� wreszcie cichym g�osem:

��Jest co�, czego si� l�kam, Estarriol. B�d� si� tego l�ka� bardziej, je�li b�dziesz mi towarzyszy� w podr�y. Tam, na D�oniach, w samym ko�cu �lepego fiordu rzuci�em si� na cie�, by� w zasi�gu moich r�k, i pochwyci�em go�� pr�bowa�em go pochwyci�. I nie by�o nic, co da�oby si� wzi�� w r�ce. Nie mog�em go pokona�. Uciek�, pod��y�em za nim. Ale mo�e to si� zdarzy� jeszcze kilka razy. Nie mam nad tym stworem w�adzy. Mo�e nie by� ani �mierci, ani triumfu u kresu mojego poszukiwania; niczego, co mo�na by opiewa�; �adnego ko�ca. Mo�e by� tak, �e b�d� musia� sp�dzi� �ycie na gonitwie z morza na morze i z l�du na l�d w niesko�czonej, bezowocnej pr�bie si�, w wiecznym poszukiwaniu cienia.

��Niech si� to odwr�ci!�� rzek� Vetch, wykr�caj�c lew� r�k� gestem, kt�ry odwraca z�y los, o jakim by�a mowa. Wbrew ca�ej pos�pno�ci swych my�li Ged u�miechn�� si� z lekka na ten widok, gdy� jest to raczej zakl�cie dziecka ni� czarnoksi�nika; Vetch mia� w sobie zawsze co� z naiwnego wie�niaka. Ale by� zarazem tak�e bystry, przenikliwy, zdolny do trafienia w sedno sprawy. M�wi� teraz:�� To ponura my�l i ufam, �e fa�szywa. Jest chyba raczej tak, �e je�li widzia�o si� pocz�tek czego�, mo�na zobaczy� i koniec. Dowiesz si� w jaki� spos�b, jaka jest natura cienia, jego istota, czym on jest�� i w ten spos�b pochwycisz go, pojmiesz i pokonasz. Chocia� trudne to pytanie: czym on jest� Jest co�, co mnie trapi, nie pojmuj� tego. Zdaje si�, �e cie� przybiera teraz twoj� posta� albo przynajmniej upodobni� si� jako� do ciebie: takim widziano go na wyspie Vemish i takim ja go widzia�em tu, na Iffish. Jak to mo�liwe i dlaczego; i czemu cie� nigdy tak nie uczyni� na Archipelagu?

��Jak to m�wi�: �Na Rubie�ach zmieniaj� si� regu�y�.

��Tak, to trafne przys�owie, zapewniam ci�. S� dobre zakl�cia, kt�rych uczy�em si� na Roke, a kt�re tu trac� moc albo dzia�aj� ca�kiem na opak; i s� te� zakl�cia tutaj stosowane, kt�rych nigdy nie pozna�em na Roke. Ka�da kraina ma swoje w�asne moce i im dalej odp�ywa si� od L�d�w �rodkowych, tym mniej mo�na odgadn��, co to za moce i jak w�adaj�. Ale nie s�dz�, aby tylko to sprawi�o, �e cie� tak si� zmieni�.

��Ja te� nie s�dz�. My�l�, �e gdy przesta�em przed nim ucieka� i zwr�ci�em si� przeciw niemu, ten atak mojej woli narzuci� mu posta� i kszta�t, cho� zarazem ten sam czyn przeszkodzi� mu w odebraniu mi mojej si�y. Wszystkie moje post�pki maj� w nim swoje echo; jest moim tworem.

��Na wyspie Osskil cie� nazwa� ci� po imieniu i dzi�ki temu powstrzyma� wszelkie czary, kt�rych mog�e� przeciw niemu u�y�. Dlaczego nie post�pi� tak samo na D�oniach?

��Nie wiem. By� mo�e tylko z mojej s�abo�ci cie� czerpie si��, kt�ra pozwala mu m�wi�. M�wi niemal moimi w�asnymi ustami: bo sk�d zna� moje imi�? Sk�d zna� moje imi�? �ama�em sobie nad tym g�ow� na wszystkich morzach, odk�d opu�ci�em Gont, i nie potrafi� znale�� odpowiedzi. By� mo�e cie�, gdy trwa w swoim kszta�cie czy bezkszta�cie, nie umie wcale m�wi�, a m�wi tylko po�yczonymi ustami, jako gebbeth. Nie wiem.

��Musisz si� zatem strzec, aby nie spotka� go po raz drugi pod postaci� gebbetha.

��My�lꠗ odpar� Ged wyci�gaj�c r�ce ku �arz�cym si� w�glom, jakby poczu� wewn�trzny zi�b�� my�l�, �e w takiej postaci go nie spotkam. Jest teraz ze mn� zwi�zany, tak jak ja z nim. Nie mo�e si� ode mnie tak, dalece uwolni�, aby zaw�adn�� jakim� innym cz�owiekiem, aby wyssa� ze� wol� i istnienie, jak to uczyni� ze Skiorhem. Mo�e wzi�� w posiadanie mnie. Je�li tylko os�abn� znowu i spr�buj� uciec przed nim, zerwa� wi�, cie� we�mie mnie w posiadanie. A jednak kiedy trzyma�em go ze wszystkich si�, sta� si� czczym oparem i uciek� mi� I tak zrobi znowu, a mimo to nie mo�e naprawd� uciec, gdy� ja mog� go zawsze odnale��. Jestem zwi�zany z tym ohydnym, okrutnym stworem i b�d�, zwi�zany p�ty, p�ki nie poznam s�owa, kt�re go ujarzmia: jego imienia.

Jego przyjaciel, pogr��ony w my�lach, zapyta�:

��Czy w kr�lestwach mroku istniej� imiona?

��Arcymag Gensher m�wi�, �e nie. M�j mistrz Ogion m�wi� co innego.

���Niesko�czone s� spory mag�w��- zacytowa� Yetch, z u�miechem nieco zas�pionym.

��Ta, kt�ra s�u�y�a Starej Mocy na wyspie Osskil, przysi�ga�a; �e kamie� zdradzi mi imi� cienia, ale na to zbytnio nie licz�. Natomiast by� jeszcze smok, kt�ry, chc�c si� mnie pozby�, proponowa�, abym wzi�� je sobie w zamian za jego imi�; w sprawach, o kt�re spieraj� si� magowie, mo�e w�a�nie smoki s� m�dre.

��M�dre, lecz nie�yczliwe. Ale jaki znowu smok? Nie m�wi�e� mi, �e od czasu naszego ostatniego spotkania rozmawia�e� ze smokami.

Wiedli rozmow� d�ugo w noc i cho� wci�� powracali do n�kaj�cego ich pytania o to, co oczekiwa�o Geda, przyjemno�� z przebywania razem przyt�umi�a wszystko inne; ich wzajemna mi�o�� by�a bowiem silna i niezachwiana, nie naruszona przez los ani up�yw czasu. Rankiem Ged obudzi� si� pod dachem przyjaciela i, jeszcze senny, poczu� si� tak dobrze, jakby znajdowa� si� w jakim� miejscu ca�kowicie chronionym przed z�em i niebezpiecze�stwem. P�niej, w ci�gu dnia, odrobina tego sennego spokoju wci�� tkwi�a w jego my�lach i przyj�� j�, nie jako dobry znak, jako dar. Wydawa�o mu si� prawdopodobnie, �e opuszczaj�c ten dom, porzuci ostatni� przysta�, jak� dane mu by�o pozna栗 i dlatego chcia� rozkoszowa� si� tym kr�tkim snem, dop�ki trwa�.

Maj�c do za�atwienia r�ne sprawy przed odp�yni�ciem z Iffish, Vetch wybra� si� do innych wiosek wyspy wraz z ch�opakiem, kt�ry s�u�y� mu jako czarownik-ucze�. Ged pozosta� z Yarrow i jej bratem imieniem Murre, kt�ry by� w wieku po�rednim mi�dzy ni� a Yetchem. Nie wydawa� si� nikim wi�cej jak tylko ch�opcem, nie mia� bowiem w sobie daru�� czy te� dopustu�� magicznej mocy; nie wyp�yn�� dot�d ani razu poza wyspy Iffish, Tok i Holp, a jego �ycie by�o �atwe i niezam�cone. Ged obserwowa� go z podziwem i niejak� zazdro�ci�, on za� dok�adnie tak samo spogl�da� na Geda; ka�demu z nich wydawa�o si� bardzo dziwne, �e ten drugi, tak odmienny, jednak jest w jego wieku, ma dziewi�tna�cie lat, Ged nie m�g� poj��, jak kto�, kto prze�y� dziewi�tna�cie lat, mo�e by� tak beztroski. Podziwiaj�c urodziw�, pogodn� twarz Murrego czu�, �e sam jest wychud�y i przykry dla oka�� i nie domy�la� si� wcale, �e Murre zazdro�ci� mu nawet blizn, kt�re pobru�dzily jego twarz, �e uwa�a� je za �lad smoczych pazur�w, za prawdziwe runy i za oznak� bohatera.

Dwaj m�odzie�cy wskutek tego odnosili si� do siebie z pewnym onie�mieleniem, lecz co do Yarrow, pozby�a si� ona wkr�tce swego l�ku przed Gedem: by�a przecie� w swoim domu i by�a pani� tego domu. Ged odnosi� si� do niej z wielk� delikatno�ci�, a Yarrow zadawa�a mu liczne pytania, bo Vetch, jak m�wi�a, nigdy jej niczego nie opowiada�. Przez ca�e te dwa dni by�a zaj�ta wypiekaniem suchych podp�omyk�w z pszennej m�ki, kt�re mieli zabra� w podr�, pakowaniem suszonej ryby, mi�sa i innego prowiantu dla zaopatrzenia �odzi, p�ki Ged nie poprosi�, �eby przesta�a; nie zamierza� przecie� p�yn�� prosto na Selidor bez postoju.

��Gdzie le�y Selidor?

��Bardzo daleko stad, na Zachodnich Rubie�ach, gdzie smoki s� tak pospolite, jak myszy.

��Najlepiej wi�c zosta� na Wschodzie, nasze smoki s� tak ma�e, jak myszy. Prosz�, oto nasze mi�so; czy jeste� pewien, �e wystarczy? Wiesz co, nie rozumiem: ty i m�j brat jeste�cie obaj pot�nymi czarnoksi�nikami, machacie r�k� i mruczycie co�, i rzecz jest zrobiona. Wi�c dlaczego chce si� wam je��? Kiedy zbli�a si� pora wieczerzy na morzu, czemu nie powiedzie�: �Pasztet!��� a wtedy zjawia si� pasztet i jecie go?

��No c�, mogliby�my tak zrobi�. Ale, jak to si� m�wi, nie mamy wielkiej ochoty �ywi� si� s�owami. �Pasztet!� jest ostatecznie tylko s�owem� Mo�emy je uczyni� pachn�cym i smakowitym, i nawet syc�cym, ale pozostaje s�owem. Oszukuje �o��dek i g�odnemu nie dodaje si�.

��Zreszt� czarnoksi�nicy to nie kucharze�� odezwa� si� Murre, kt�ry siedzia� naprzeciw Geda po drugiej stronie kuchennego paleniska, rze�bi�c z g�adkiego drewna wieczko szkatu�ki; by� z zawodu snycerzem, cho� niezbyt zapalonym.

��Ani te� kucharze nic s� czarnoksi�nikami, niestety�� powiedzia�a Yarrow, kt�ra ukl�k�a, aby zobaczy�, czy ostatnia partia podp�omyk�w piek�ca si� na ceg�ach paleniska ju� br�zowieje.�� Ale ja wci�� nie rozumiem, Krogulcze. Widzia�am, jak m�j brat, a nawet jego ucze�, zapalali �wiat�o w ciemno�ci wymawiaj�c tylko jedno s�owo: i �wiat�o �wieci, jest jasne, nie jest s�owem, ale �wiat�em, kt�re mo�na widzie� na swojej drodze!

��Owszem�� potwierdzi� Ged.�� �wiat�o to moc. Wielka moc, dzi�ki kt�rej istniejemy, ale kt�ra istnieje poza naszymi potrzebami, sama� dla siebie. �wiat�o s�o�ca i gwiazd to czas, a czas to �wiat�o. W �wietle s�o�ca, w ci�gu dni i lat, trwa �ycie. W ciemno�ci �ycie mo�e przywo�a� �wiat�o, nazywaj�c je po imieniu. Ale na og�, kiedy widzisz czarnoksi�nika nazywaj�cego albo wzywaj�cego jak�� rzecz, jaki� przedmiot, kt�ry ma si� zjawi�, to nie jest to samo: czarnoksi�nik nie przywo�uje mocy wi�kszej ni� on sam i to, co si� zjawia, jest tylko z�udzeniem. Przywo�a� rzecz, kt�rej w danym miejscu wcale nie ma, zawo�a� na ni� wymawiaj�c jej prawdziwe imi� to wielka sztuka, kt�rej nie mo�na nadu�ywa�. W ka�dym razie nie dla zaspokojenia pospolitego g�odu. Yarrow, tw�j ma�y smok ukrad� podp�omyk.

Yarrow, wpatrzona w m�wi�cego Geda, tak si� zas�ucha�a, �e nie zauwa�y�a, jak harrekki zsun�� si� ze swego ciep�ego miejsca na dr��ku do zawieszania kocio�ka nad paleniskiem i porwa� podp�omyk wi�kszy ni� on sam. Wzi�a na kolana ma�e, pokryte �uskami stworzenie i karmi�a je okruchami i drobinami ciasta, rozwa�aj�c to, co Ged jej powiedzia�.

��Tak wi�c nie przywo�a�by� prawdziwego pasztetu, �eby nie zniszczy� tego, o czym zawsze m�wi m�j brat�� zapomnia�am, jak to si� nazywa�

��R�wnowagi�� odpowiedzia� Ged rzeczowo, bowiem Yarrow by�a bardzo powa�na.

��Tak. Ale kiedy rozbi�e� si� o ska�y, odp�yn��e� stamt�d w �odzi utworzonej g��wnie t, zakl��, a ��d� nie przepuszcza�a wody. Czy to by�o z�udzenie?

��No c�, po cz�ci by�o to z�udzenie; czuj� si� nieswojo, kiedy przez wielkie dziury w lodzi widz� morze, za�ata�em j� wi�c, �eby to jako� wygl�da�o. Ale wytrzyma�o�� �odzi nie bra�a si� ze z�udzenia ani z przywo�ania, lecz wytworzona by�a sztuk� innego rodzaju, zakl�ciem zwi�zuj�cym. Drewno zosta�o powi�zane w jedn� ca�o��, w jedn� niepodzieln� rzecz�� w ��d�. Czym�e jest ��d�, je�li nie rzecz�, kt�ra nie przepuszcza wody?

��Nieraz ju� wylewa�em wod� z takich, kt�re przepuszczaj��� odezwa� si� Murre. �

��Owszem, moja te� przecieka�a, je�li nie pilnowa�em ustawicznie zakl�cia�� Ged wychyli� si� z k�ta, w kt�rym siedzia�, i wzi�� z cegie� podp�omyk, podrzucaj�c go w r�kach.�� Ja te� ukrad�em podp�omyk.

��I poparzy�e� sobie palce. A gdy b�dziesz g�odowa� na wodnym pustkowiu pomi�dzy dalekimi wyspami, pomy�lisz o tym podp�omyku i powiesz sobie: �Ach gdybym go wtedy nie ukrad�, m�g�bym teraz go zje��, niestety!�� Ja zjem podp�omyk mojego brata, �eby m�g� g�odowa� razem z tob��

��W ten spos�b r�wnowaga zosta�a zachowana�� zauwa�y� Ged, podczas gdy Yarrow wzi�a i zacz�a chrupa� gor�cy, na wp� upieczony podp�omyk; s�owa te sprawi�y, �e pocz�a chichota� i krztusi� si�. Lecz po chwili, zn�w powa�niej�c, powiedzia�a:

��Chcia�abym m�c naprawd� zrozumie� to, co mi opowiadasz. Jestem za g�upia.

��Siostrzyczko�� odpar� Ged�� to ja nie mam wprawy w wyja�nianiu. Gdyby�my mieli wi�cej czasu.

��B�dziemy mieli wi�cej czasu�� o�wiadczy�a Yarrow.�� Gdy m�j brat wr�ci do domu, wr�cisz razem z nim, przynajmniej na jaki� czas, dobrze?

��Je�li b�d� m�g��� odpowiedzia� �agodnie.

Na chwil� zapad�o milczenie; po czym Yarrow, patrz�c, jak harrekki wspina si� z powrotem na swoje miejsce na dr��ku, spyta�a:

��Powiedz mi tylko tyle, je�li to nie tajemnica: jakie s� jeszcze wielkie moce opr�cz �wiat�a?

��To nie tajemnica. Wszelka moc jest chyba tym samym u �r�d�a i u kresu. Lata i odleg�o�ci, gwiazdy i �wiece, woda, wiatr i czary, zr�czno�� r�k ludzkich i m�dro�� korzeni drzewa: wszystko to powstaje razem. Moje imi� i twoje, i prawdziwe imi� s�o�ca, �r�d�a albo nie narodzonego dziecka�� wszystkie s� sylabami�� wielkiego s�owa, kt�re wypowiadane jest bardzo powoli blaskiem gwiazd. Nie ma innej mocy. Innego imienia.

Wstrzymuj�c sw�j n� na rze�bionym drewnie, spyta�:

��A �mier�?

Dziewczyna s�ucha�a, pochylaj�c l�ni�c�, czarn� g�ow�.

��Aby s�owo mog�o by� wym�wione�� odpowiedzia� powoli Ged�� potrzebne jest milczenie. Przedtem i potem.�� Nagle podni�s� si� m�wi�c:�� Nie mam prawa m�wi� o tym wszystkim. S�owo, kt�re ja mia�em powiedzie�, powiedzia�em �le. Lepiej, abym milcza�; nie odezw� si� ju�. By� mo�e nie ma prawdziwej mocy pr�cz ciemno�ci.�� I wyszed� z ciep�ej, ogrzanej kominkiem kuchni, narzucaj�c na siebie p�aszcz i oddalaj�c si� samotnie w ch�odny deszcz zimowy, si�pi�cy na ulicach.

��Ci��y na nim kl�twa�� powiedzia� Murre, patrz�c w �lad za Gedem z domieszk� trwogi.

��My�l�, �e ta jego podr� doprowadzi go do �mierci�� _odezwa�a si� dziewczyna�� a on l�ka si� tego, ale wyruszy.�� Podnios�a g�ow�, jakby przez czerwone p�omienie paleniska wpatrywa�a si� w szlak �odzi, kt�ra przyby�a samotnie przez zimowe morza i wyp�ywa�a dalej w pusty ocean. Potem jej oczy nape�ni�y si� na moment �zami, ale nic nie powiedzia�a.

Vetch powr�ci� nazajutrz i po�egna� si� z dostojnikami z Ismay, kt�rzy nader niech�tnie pozwolili mu wyp�yn�� na morze w pe�ni zimy, w pogoni na �mier� i �ycie, kt�ra nawet nie by�a jego w�asn� spraw�; lecz chocia� mogli robi� mu wym�wki, nie byli w stanie w �aden spos�b go zatrzyma�. Coraz bardziej znu�ony gderaniem starc�w, Yetch o�wiadczy�:�� Jestem wasz z pochodzenia, z przyzwyczajenia i przez obowi�zki, jakich si� wzgl�dem was podj��em. Jestem waszym czarnoksi�nikiem. Ale pora, aby�cie sobie przypomnieli, �e cho� jestem s�ug�, to nie waszym. Gdy b�d� ju� m�g� powr�ci�, powr�c�; do tego czasu �egnajcie.

O brzasku, gdy szare �wiat�o trysn�o z morza na wschodzie, dwaj m�odzie�cy wyp�yn�li �Bystrym Okiem� z portu Ismay, stawiaj�c na p�nocny wiatr brunatny �agiel z mocnego p��tna. Na przystani sta�a Yarrow i patrzy�a za nimi: tak stoj� na wszystkich brzegach ca�ego �wiatomorza �ony i siostry �eglarzy, patrz�c w �lad za m�czyznami wyp�ywaj�cymi w morze, i nie machaj� ani nie nawo�uj� g�odno, lecz w szarych lub br�zowych p�aszczach z kapturami stoj� nieruchomo na brzegu, kt�ry widziany, z �odzi coraz bardziej maleje, gdy tymczasem po�a� wody po�rodku rozszerza si� coraz bardziej.

Port znikn�� ju� z zasi�gu wzroku i wymalowane na �odzi oczy, omywane falami, spogl�da�y naprz�d na coraz szersze i coraz bardziej odludne morze. Przez dwie doby towarzysze podr�y przeprawili si� z Iffish na wysp� Soders, przebywaj�c sto mil burzliwych w�d i przeciwnych wiatr�w. Zatrzymali si� w porcie jedynie na kr�tko: na tyle, aby uzupe�ni� zapas wody w buk�aku i kupi� nasmo�owane p��tno �aglowe, kt�re by ochroni�o cho� cz�� ekwipunku w pozbawionej pok�adu �odzi przed wod� morsk� i deszczem. Nie przewidzieli tego wcze�niej, zazwyczaj bowiem czarnoksi�nik zapewnia sobie takie ma�e udogodnienia za pomoc� czar�w�� tych najmniejszych i najzwyklejszych, gdy� doprawdy nie trzeba szczeg�lnej magii, aby zmieni� wod� morsk� w s�odk� i w ten spos�b oszcz�dzi� sobie trudu wo�enia jej zapasu. Ale Ged sprawia� wra�enie, �e zupe�nie nie ma ochoty pos�u�y� si� swoim kunsztem albo pozwoli� Yetchowi, aby pos�u�y� si� swoim. Powiedzia� tylko: �Lepiej nie�, a jego przyjaciel nie pyta� o nic ani si� nie spiera�. Gdy bowiem wiatr po raz pierwszy wyd�� �agiel, ogarn�o ich przykre przeczucie z�ego, zimne jak �w zimowy wiatr. Port, przysta�, spok�j, bezpiecze�stwo, wszystko to zosta�o za nimi. Odwr�cili si� od tego. Pod��ali teraz szlakiem, na kt�rym wszystkie przypadki by�y niebezpieczne i �aden czyn nie by� pozbawiony znaczenia. W trakcie tej podr�y, w kt�r� si� udali, wypowiedzenie najmniejszego zakl�cia mog�o zmieni� bieg losu i naruszy� r�wnowag� mocy i przeznaczenia; p�yn�li bowiem teraz w samo centrum tej r�wnowagi, w miejsce, gdzie styka si� �wiat�o i ciemno��. Ci, kt�rzy s� w takiej podr�y, nie m�wi� ani s�owa nierozwa�nie.

Wyp�ywaj�c zn�w z portu i �egluj�c wok� brzeg�w wyspy Soders, kt�rej bia�e po�acie �niegu nik�y we mgle na wzg�rzach, Ged skierowa� ponownie ��d� na po�udnie: wp�yn�li teraz na wody, gdzie nie pojawiaj� si� nigdy wielkie statki handlowe z Archipelagu, na najdalsze peryferie Rubie�y.

Vetch nie zada� ani jednego pytania na temat kursu wiedz�c, �e Ged nie wybiera� go, lecz pop�yn�� tak, jak musia� pop�yn��. Gdy wyspa Soders zmala�a i zblad�a za ich plecami, gdy fale sycza�y i plaska�y pod dziobem, a wielka szara r�wnina wodna otoczy�a ich ze wszystkich stron a� po skraj horyzontu, Ged zapyta�:

��Jakie l�dy le�� na tym kursie?

��Na po�udnie od Soders nie powinno by� w og�le �adnych l�d�w. Na po�udniowy wsch�d p�ynie si� bardzo d�ugo i znajduje niewiele: Pelimer, Kornay, Gosk i Astowell, nazywany tak�e Ostatnim L�dem. Za nimi�� Morze Otwarte.

��A na po�udniowy zach�d?

��Rolomeny, jedna z wysp naszych Wschodnich Rubie�y, i kilka-ma�ych wysepek wok� niej; potem nic, p�ki si� nie wyp�ynie na Po�udniowe Rubie�e: tam s� wyspy Rood i Toom, a tak�e Wyspa Ucha, na kt�r� ludzie nie p�yn�.

��My mo�emy�� powiedzia� Ged kwa�no.

��Wola�bym nie�� rzek� Vetch�� to podobno nieprzyjemne miejsce, pe�ne ko�ci i z�ych znak�w. �eglarze powiadaj�, �e z w�d ko�o Wyspy Ucha i Far Sorr widoczne s� gwiazdy, kt�rych nie mo�na ujrze� nigdzie indziej i kt�rym nigdy nie nadano imion.

��Owszem, na statku, kt�ry przywi�z� mnie po raz pierwszy na Roke, by� pewien �eglarz, kt�ry o tym m�wi�. Opowiada� te� historie o mieszka�cach Tratw daleko na Po�udniowych Rubie�ach, kt�rzy nie cz�ciej ni� raz do roku przybijaj� do l�du, aby naci�� wielkich k��d na� swoje tratwy, a przez reszt� roku, ca�ymi dniami i miesi�cami, niewidoczni z l�du, daj� si� nie�� pr�dom oceanu. Chcia�bym zobaczy� te osiedla na tratwach.

��Ja nie�� rzek� Vetch, szczerz�c z�by w u�miechu.�� Ja wol� l�d i mieszka�c�w l�du; morze niech �pi w swoich brzegach, a ja w moim ��ku�

��Gdybym tak m�g� ujrze� wszystkie miasta Archipelagu�� powiedzia� Ged, kt�ry trzyma� si� liny �aglowej i spogl�da� bacznie na rozci�gaj�ce si� przed nimi szare pustkowia.�� Havnor w samym �rodku �wiata, Ea, gdzie narodzi�y si� mity, i Shelieth, Miasto Wodotrysk�w na wyspie Way: wszystkie miasta i wszystkie wielkie l�dy. A tak�e i ma�e l�dy, dziwne wyspy Zewn�trznych Rubie�y. Po�eglowa� wprost na Archipelag Smocze Stado, daleko na zachodzie. Albo pop�yn�� na p�noc, w kry lodowe, a� do samego L�du Hogen. Niekt�rzy m�wi�, �e to l�d wi�kszy ni� ca�y Archipelag, a inni, �e to tylko po��czone lodem rafy i ska�y: Nikt tego nie wie. Chcia�bym zobaczy� wieloryby w p�nocnych morzach� Ale nie mog�. Musz� p�yn�� tam, dok�d wiedzie m�j szlak, i odwr�ci� si� plecami do jasnych brzeg�w. Zbyt mi si� �pieszy�o, a teraz nie mam ju� czasu. Przehandlowa�em ca�e �wiat�o s�oneczne, wszystkie miasta i odleg�e l�dy za gar�� mocy, za cie�, za ciemno��.�� I tak Ged, podobnie jak by to uczyni� prawdziwy mag, przetworzy� swoj� trwog� i �al w pie��, w kr�tki, na wp� �piewany lament, nie tylko dla niego samego przeznaczony; a. jego przyjaciel w odpowiedzi powt�rzy� s�owa bohatera Czyn�w Erreth-Akbego:�� O, gdybym m�g� raz jeszcze ujrze� jasne domowe ognisko �wiata, bia�e wie�e Havnoru�

Tak �eglowali dalej w�sk� drog� po�r�d szerokich wodnych pustkowi. Wszystko, co tego dnia widzieli, to by�a �awica srebrnych rybek zwanych �pannies�, p�yn�ca na po�udnie; ani razu natomiast nie wyskoczy� z wody delfin, ani te� szarego powietrza nie przeci�� lot mewy, ptaka murre albo rybo��wki. Gdy na wschodzie �ciemni�o si�, a zach�d poczerwienia�, Vetch wyci�gn�� jad�o, podzieli� je mi�dzy Geda i siebie i rzek�:

��Mamy i piwo w naszych zapasach. Pij� zdrowie tej, kt�ra nie zapomnia�a za�adowa� do �odzi bary�ki dla spragnionych i zzi�bni�tych m�czyzn: zdrowie mojej siostry Yarrow.

Sprawi�o to, �e Ged porzuci� nieweso�e my�li, przesta� wpatrywa� si� przed siebie w morze, i wzni�s� zdrowie Yarrow chyba z jeszcze wi�kszym przekonaniem ni� Vetch. Wspomnienie dziewczyny pozwoli�o Gedowi odczu� na nowo jej m�dr� i dziecinn� s�odycz. Nie przypomina�a nikogo ze znanych mu os�b. (Czy zna� w og�le dot�d jak�� m�od� dziewczyn�. Ale o tym wcale nie pomy�la�).

��Ona jest jak ma�a rybka, jak p�otka, kt�ra p�ywa w czystym strumieniu�� powiedzia��� bezbronna, ale nie mo�na jej z�apa�.

S�ysz�c to Yetch spojrza� mu prosto w oczy z u�miechem.

Urodzony mag z ciebie�� rzeki.�� Jej prawdziwe imi� brzmi Kest.

W Dawnej Mowie �kest�, jak Ged dobrze wiedzia�, oznacza p�otk�: i mile pog�aska�o to jego serce. Po chwili powiedzia� jednak �ciszonym g�osem:

��Nie powiniene� by� chyba zdradza� mi jej imienia. Ale Vetch, kt�ry nie uczyni� tego lekkomy�lnie, odpar�:

��Jej imi� jest u ciebie bezpieczne, tak jak i moje. A poza tym zna�e� je ju�, zanim ci je zdradzi�em�

Czerwie� na zachodzie pogr��y�a si� w popio�ach, a szaro�� popio�u w czerni. Ca�e morze i niebo by�y zupe�nie ciemne. Ged wyci�gn�� si� do snu na dnie �odzi, zawini�ty w sw�j p�aszcz z we�ny i futra. Vetch, trzymaj�c si� liny �aglowej, �piewa� cicho urywek z Czyn�w Eriladzkich, ten, kt�ry opowiada, jak mag Morred Bia�y opu�ci� Havnor w swoim d�ugim statku bez wiose� i jak przybywszy na wysp� Solea, ujrza� w wiosennych sadach Elfarran. Ged usn��, zanim pie�� dosz�a do smutnego ko�ca ich mi�o�ci, do �mierci Morreda, zburzenia Enladu, do poch�oni�cia sad�w wyspy Solea przez olbrzymie i zajad�e fale morskie. Przed p�noc� obudzi� si� i czuwa� znowu, podczas gdy Yetch spa�. Ma�a ��d� sun�a spiesznie po lekko wzburzonym morzu, pierzchaj�c przed silnym wiatrem, kt�ry d�� na o�lep przez nocny mrok, napotykaj�c op�r w jej �aglu. Ale rozerwa�y si� ju� chmury zas�aniaj�ce niebo i, zanim nasta� �wit, cienki ksi�yc la� s�abe �wiat�o na morze, ja�niej�c pomi�dzy brunatnymi na brzegach ob�okami.

��Ksi�yca ubywa, nied�ugo b�dzie n�w�� zamrucza� Yetch, obudzony o brzasku, gdy na chwil� usta� zimny wiatr. Ged podni�s� oczy na bia�y sierp ponad bledn�cymi na wschodzie wodami, ale nic nie powiedzia�. Pierwszy n�w ksi�yca, kt�ry nast�puje po �wi�cie Powrotu S�o�ca, nosi nazw� Od�og�w i jest przeciwnym biegunem letnich �wi�t Ksi�yca i D�ugiego Ta�ca. Jest to czas niefortunny dla podr�nik�w i dla chorych; podczas Od�og�w nie nadaje si� dzieciom ich prawdziwego imienia, nie �piewa si� o czynach, nie ostrzy mieczy ani narz�dzi, nie sk�ada przysi�g. Jest to ciemny biegun roku: wszystko, co si� w tym czasie robi, jest zrobione �le.

W trzy dni po odp�yni�ciu z Soders przybyli, kieruj�c si� za ptactwem morskim i przybrze�nymi wodorostami, do Pelimer, ma�ej wyspy wznosz�cej si� wysokim garbem ponad powierzchni� burzliwego, szarego morza. Mieszka�cy wyspy m�wili po hardycku, lecz na swoj� w�asn� mod��, dziwn� nawet dla uszu Yetcha. M�odzie�cy zeszli na brzeg, aby nabra� s�odkiej wody i odpocz�� od morza, z pocz�tku przyj�to ich dobrze, z podziwem i o�ywieniem. W g��wnym mie�cie wyspy przebywa� czarownik, ale by� on ob��kany. Chcia� rozmawia� wy��cznie o wielkim w�u, kt�ry podgryza podwaliny Pelimeru, tak �e wkr�tce wyspa b�dzie musia�a pop�yn�� z pr�dem jak ��d�, kt�rej przeci�to cum�, i ze�lizn�� si� poza kraw�d� �wiata. Z pocz�tku czarownik przywita� uprzejmie m�odych czarnoksi�nik�w, ale m�wi�c o w�u, zacz�� patrze� z ukosa na Geda; a potem pocz�� im z�orzeczy� na ulicy, wo�aj�c, �e s� szpiegami i s�ugami Morskiego W�a. Mieszka�cy Pelimeru spogl�dali na nich od tej chwili ponuro, jako �e tamten, cho� ob��kany, by� jednak ich czarownikiem. Tote� Ged i Yetch nie zatrzymali si� d�ugo na wyspie, lecz przed zmrokiem zn�w wyruszyli w drog�, p�yn�c wci�� na po�udnio-wsch�d.

W ci�gu tych dni i nocy �eglugi Ged ani razu nie wspomnia� o cieniu, ani te� nie m�wi� wprost o swoim poszukiwaniu; Vetch za� tylko raz�� gdy tak p�yn�li tym samym kursem, coraz dalej przed siebie i coraz dalej od znajomych l�d�w �wiatomorza�� zada� co� w rodzaju pytania m�wi�c:�� Jeste� pewien?�� Ged odpowiedzia� na to tylko:�� Czy �elazo jest pewne, gdzie le�y magnes? -�Vetch skin�� g�ow� i p�yn�li dalej; �aden z nich nie rzek� nic wi�cej. Od czasu do czasu rozmawiali jednak o sztukach i fortelach, kt�rymi pos�ugiwali si� dawni magowie, aby odkrywa� tajemne imiona zgubnych mocy i istot: o tym, jak Nereger z wyspy Paln pozna� imi� Czarnego Maga pods�uchawszy rozmow� smok�w i jak Morred ujrza� imi� swego wroga wypisane spadaj�cymi kroplami deszczu w kurzu pola bitwy na R�wninach Enladzkich. M�wili o zakl�ciach znajduj�cych, o inwokacjach i o owych Pytaniach Maj�cych Sw� Odpowied�, kt�re potrafi zadawa� jedynie Mistrz Wzor�w z Roke. Lecz cz�sto Ged ko�czy� rozmow� mrucz�c s�owa, kt�re dawno temu, jesieni�, powiedzia� mu Ogion na zboczach G�ry Gont: �Aby s�ysze�, nale�y milcze慔 Po czym zapada� w milczenie i duma� ca�ymi godzinami, wci�� wpatruj�c si� w morze przed dziobem �odzi. Czasami zdawa�o si� Yetchowi, �e jego przyjaciel poprzez fale, poprzez odleg�o�ci, poprzez szare dni maj�ce dopiero nadej�� widzi t� rzecz, za kt�r� p�yn�, i ciemny kres ich podr�y.

Przep�yn�li w z�ej pogodzie pomi�dzy wyspami Kornay i Gosk, nie widz�c �adnej z nich we mgle i deszczu i o tym, �e je min�li, dowiaduj�c si� dopiero nazajutrz, kiedy przed sob� ujrzeli stercz�ce spiczaste urwiska wyspy, ponad kt�rymi ogromnymi chmarami ko�owa�y mewy; ich piskliw� wrzaw� mo�na by�o us�ysze� ju� z daleka na morzu. Yetch powiedzia�:

��To mi wygl�da na Astowell. Ostatni L�d. Na wsch�d i na po�udnie od niego mapy s� puste.

��Jednak�e ci, co tu mieszkaj�, mog� co� wiedzie� o dalszych l�dach�� sprzeciwi� si� Ged.

��Dlaczego m�wisz w ten spos�b?�� spyta� Vetch, gdy� Ged: m�wi� niespokojnie; a jego odpowied� na pytanie te� by�a wahaj�ca si� i dziwna.

��Nie tam�� powiedzia�, wpatruj�c si� w widniej�c� przed nim wysp� i poza ni�, i poprzez ni�.�� Nie tam. Nie na morzu. Nie na morzu, lecz na suchym l�dzie: na jakim l�dzie? Przed �r�d�ami otwartego morza, poza pocz�tkami, za bramami dziennego �wiat�a�

Potem zamilk�, a kiedy zn�w si� odezwa�, m�wi� zwyczajnym g�osem, jakby uwolni� si� od uroku czy przywidzenia i niezbyt jasno je pami�ta�.

Port Astowell, uj�cie rzeczki pomi�dzy skalistymi wzniesieniami, le�a� na p�nocnym wybrze�u wyspy, a wszystkie chaty osiedla zwraca�y si� ku p�nocy i zachodowi; by�o to, jak gdyby wyspa obraca�a sw� twarz, cho� z tak daleka, wci�� w stron� �wiatomorza, w stron? ludzko�ci.

Podniecenie i przera�enie towarzyszy�o zjawieniu si� przybysz�w o tej porze roku, kiedy �adna ��d� nie odwa�a�a si� wp�yn�� na morza wok� Astowell. Wszystkie kobiety pozosta�y w lepiankach i gdy nieznajomi zbli�ali si� od strony pla�y, wygl�da�y zza drzwi, chowaj�c dzieci za sp�dnicami i wycofuj�c si� trwo�liwie w ciemno�� cha�up. M�czy�ni, chuderlawi osobnicy w podszytych wiatrem �achach, zebrali si� uroczystym kr�giem wok� Vetcha i Geda, a ka�dy dzier�y� kamienny top�r albo n� z muszli. Gdy jednak min�� ich l�k, przyj�li przybysz�w bardzo go�cinnie, a ich pytaniom nie by�o ko�ca. Rzadko zawija� do nich jaki� statek, nawet z Soders czy Rolomeny, jako �e nie mieli nic do wymiany za br�z albo wytworne wyroby; nie mieli nawet drewna. Jako �odzie s�u�y�y im cz�na uplecione z trzciny i dzielnym �eglarzem by� ten, kto w takim statku zapuszcza� si� cho�by do wysp Gosk lub Kornay. Tutaj, na skraju wszelkich map, mieszkali ca�kiem sami. Nie mieli czarownicy ani czarownika i najwyra�niej nie zdawali sobie sprawy, czym s� laski m�odych czarnoksi�nik�w: podziwiali je wy��cznie dla drogocennego materia�u, z jakiego by�y wykonane�� drewna. Ich przyw�dca czy te� Naczelnik Wyspy by� bardzo stary i on jeden z ca�ego ludu widzia� ju� w swoim �yciu cz�owieka pochodz�cego z Archipelagu. Ged by� wi�c dla mieszka�c�w wyspy kim� niezwyk�ym; m�czy�ni przyprowadzali swoich ma�ych synk�w, aby przyjrzeli si� cz�owiekowi z Archipelagu i mogli go pami�ta�, gdy ju� b�d� starzy. Mieszka�cy Astowell nigdy nie s�yszeli o wyspie Gont, jedynie o Havnorze i La, tote� wzi�li Geda za w�adc� Havnoru. Stara� si� jak m�g� najlepiej odpowiada� na ich pytania o bia�e miasto, kt�rego nigdy nie widzia�. W miar� jak wiecz�r up�ywa�, Ged stawa� si� jednak niespokojny; wreszcie zwr�ci� si� do m�czyzn z wioski, kiedy siedzieli st�oczeni wok� paleniska w sza�asie, w dymi�cym cieple koziego �ajna i wi�zek ja�owca, kt�re by�y ca�ym ich opa�em:

��Co le�y na wsch�d od waszego l�du? Milczeli, jedni u�miechni�ci, inni ponurzy. Stary Naczelnik Wyspy odpowiedzia�:

��Morze.

��A za nim nie ma l�du?

��Tu jest Ostatni L�d. Za nim nie ma l�du. Nie ma nie pr�cz wody a� do kra�ca �wiata.

��To s� m�drzy ludzie, ojcze�� rzek� jaki� m�odszy m�czyzna�� �eglarze, podr�nicy. Mo�e wiedz� co� o l�dzie, o kt�rym my nie wiemy.

��Nie ma �adnego l�du na wsch�d od tej wyspy�� rzek� starzec, spojrza� przeci�gle na Geda i nie odezwa� si� ju� do niego.

Dwaj towarzysze podr�y spali tej nocy w zadymionym cieple sza�asu. Przed �witem Ged zbudzi� przyjaciela, szepcz�c:�� Estarriol, obud� si�. Nie mo�emy tu zosta�, musimy odej��.

��Czemu tak wcze�nie?�� spyta� zaspany Yetch.

��Nie wcze�nie�� p�no. �ciga�em go zbyt powoli. Znalaz� spos�b, aby mi unikn��, i przez to. skaza� mnie na zgub�. Nie wolno, aby mi umkn��: musz� go �ciga�, cho�by zaw�drowa� nie wiem jak daleko. Je�li go zgubi�, sam jestem zgubiony.

��Dok�d si� za nim udamy?

��Na wsch�d. Chod�. Nape�ni�em ju� wod� buk�aki.

Tak wi�c opu�ci� sza�as, zanim zbudzi� si� ktokolwiek w wiosce, je�li nie liczy� niemowl�cia, kt�re zap�aka�o w ciemno�ci kt�rej� z chat i ucich�o znowu. Przy nik�ym �wietle gwiazd znale�li drog� prowadz�c� w d� do uj�cia rzeczki, odcumowali �Bystre Oko� od kopca kamieni, do kt�rego ��d� by�a mocno uwi�zana, i wypchn�li j� na czarn� wod�. I tak pierwszego dnia Od�og�w, przed wschodem s�o�ca, wyp�yn�li z Astowell w kierunku wschodnim, na Morze Otwarte.

Tego dnia mieli �adn� pogod�. Wiatr naturalny wia� z p�nocnego wschodu, zimny i porywisty, Ged wzbudzi� jednak wiatr magiczny: by� to pierwszy akt magii, kt�ry wykona� od chwili odp�yni�cia z D�oni. P�yn�li bardzo szybko wprost na wsch�d. ��d� wzdryga�a si�, uderzana w p�dzie przez wielkie, dymi�ce, o�wietlone s�o�cem fale, ale p�yn�a dzielnie, jak obieca� jej budowniczy, poddaj�c si� magicznemu wiatrowi tak dok�adnie, jak kt�ry� z zaczarowanych statk�w z wyspy Roke.

Ged tego ranka w og�le si� nie odzywa�, ponawia� tylko czasem moc zakl�cia wywo�uj�cego wiatr albo podtrzymywa� zaczarowan� si�� tkwi�c� w �aglu; Vetch doko�czy� wi�c snu na rufie �odzi, cho� spa� niespokojnie. W po�udnie zjedli posi�ek. Ged wydzieli� po�ywienie oszcz�dnie i by�a w tym wyra�na zapowied� czego� z�ego, ale obaj �uli swoj� ma�� porcj� podp�omyka i solonej ryby i �aden nie powiedzia� ani s�owa.

Ca�e popo�udnie trzymali stale kurs na wsch�d, nie zmieniaj�c kierunku, ani nie zmniejszaj�c szybko�ci. Raz jeden Ged przerwa� milczenie pytaniem:

��Czy podzielasz zdanie tych, co s�dz�, �e �wiat za Zewn�trznymi Rubie�ami to tylko morze bez l�d�w, czy te� tych, kt�rzy wyobra�aj� sobie, �e po drugiej stronie �wiata s� inne archipelagi albo olbrzymie nie odkryte ziemie?

��Jak dot�d�� odpar� Yetch�� podzielam zdanie tych, kt�rzy uwa�aj�, �e �wiat ma tylko jedn� stron� i �e ten, kto p�ynie za daleko, wypadnie poza jego kraw�d�.

Ged nie u�miechn�� si�; nie by�o w nim ju� ani �ladu weso�o�ci.

��Kto wie, co mo�e tam napotka� cz�owiek? Nie my, kt�rzy trzymamy si� sta�e naszych l�d�w i wybrze�y.

��Niekt�rzy usi�owali si� dowiedzie� i nie wr�cili. Nie przyby� te� do nas nigdy �aden statek z l�d�w, kt�rych nie znamy.

Ged nic nie odpowiedzia�.

Ca�y ten dzie� i ca�� noc p�yn�li, p�dzeni pot�nym magicznym wiatrem po wielkich ba�wanach oceanu na wsch�d. Ged czuwa� na stra�y od zmierzchu a� do �witu; w ciemno�ci wzmacnia�a si� jeszcze bardziej ta si�a, kt�ra go ci�gn�a czy te� pcha�a. Wpatrywa� si� wci�� przed siebie, cho� w bezksi�ycowej nocy nie m�g� dostrzec nic wi�cej ni� malowane oczy po obu stronach �lepego dziobu �odzi. O brzasku ciemna twarz Geda poszarza�a ze znu�enia; by� tak zdr�twia�y z zimna, �e ledwie m�g� wyci�gn�� si� do odpoczynku. Wyszepta�:

��Podtrzymuj wiatr magiczny z zachodu, Estarriol�� a potem zasn��.

S�o�ce nie wzesz�o i wkr�tce deszcz id�cy z p�nocnego wschodu zacz�� siec o dzi�b �odzi. Nie by� to sztorm, tylko przeci�g�e, zimne wiatry i deszcze zimy. Niebawem wszystko w otwartej �odzi by�o przemoczone, mimo kupionego niedawno przykrycia z �aglowego p��tna; Vetch czu� si�, jakby sam te� by� przemokni�ty do szpiku ko�ci; �pi�cy Ged mia� dreszcze. Lituj�c si� nad przyjacielem, a zapewne i nad sob�, Vetch spr�bowa� zmieni� nieco kierunek tego gwa�townego i nieustannego wiatru, kt�ry przyni�s� im deszcz. Lecz cho� zgodnie z wol� Geda m�g� utrzymywa� silny i sta�y wiatr magiczny, jednak jego zaklinanie pogody tutaj, tak daleko od l�du, mia�o niewielk� moc i wiatr Morza Otwartego nie s�ucha� g�osu Vetcha.

A przy tym ogarn�a Vetcha niejaka obawa, gdy zacz�� si� zastanawia�, jak wiele mocy czarnoksi�skiej pozostanie jemu i Gedowi, je�li b�d� tak p�yn�� i p�yn��, oddalaj�c si� od l�d�w, na kt�rych s�dzono �y� ludziom.

Ged czuwa� znowu tej nocy i przez ca�y czas trzyma� ��d� na wschodnim kursie. Gdy nasta� dzie�, wiatr naturalny os�ab� nieco i od czasu do czasu �wieci�o kapry�ne s�o�ce; wielkie ba�wany wznosi�y si� jednak tak wysoko, �e �Bystre Oko� musia�o odchyla� si� i wspina� na nie jak na wzg�rza, zawisa� na wierzcho�ku i pogr��a� si� nagle, a potem zn�w wspina� na nast�pn� fal� i zn�w na nast�pn�, bez ko�ca.

Wieczorem tego dnia Yetch przerwa� d�ugie milczenie.

��Przyjacielu�� powiedzia��� m�wi�e� jaki� czas temu, jakoby by�o pewne, �e wreszcie przybijemy do jakiego� l�du. Nie chce podawa� twojego przeczucia w w�tpliwo��, ale mog�a to by� pu�apka, podst�p uczyniony przez tego, kogo �cigasz, aby zwabi� ci� w g��b oceanu dalej, ni� mo�e dop�yn�� cz�owiek. Nasza moc bowiem mo�e odmieni� si� i os�abn�� na obcych morzach. Cie� za� nie nu�y si�, nie cierpi g�odu, nie mo�e uton��.

Siedzieli obok siebie na poprzecznej �awce w �odzi, a mimo to Ged spojrza� teraz na niego jakby z dalekiej odleg�o�ci, poprzez szerok� przepa��. Jego oczy by�y udr�czone i zwleka� z odpowiedzi�.

Nareszcie powiedzia�:

��Estarriol, zbli�amy si�.

S�ysz�c jego s�owa przyjaciel pozna�, �e s�. prawdziwe. Poczu� l�k. Po�o�y� jednak d�o� na ramieniu Geda i rzek� tylko:

��A wi�c c�, dobrze; to dobrze.

Tej nocy Ged znowu czuwa�, nie m�g� zasn�� w ciemno�ci. Nie spa� te�, gdy nasta� trzeci dzie�. Mkn�li wci�� po morzu z t� bezustann�, lekk�, straszliw� chy�o�ci� i Vetch zdumiewa� si� moc� Geda, kt�ra by�a w stanie ca�ymi godzinami utrzymywa� tak silny wiatr magiczny: utrzymywa� go tutaj, na Morzu Otwartym, gdzie Yetch czu�, �e jego w�asna moc ca�kiem zagubi�a si� i os�ab�a. P�yn�li, wci�� p�yn�li, a� zdawa�o si� Yetchowi, �e to, co m�wi� Ged, stanie si� prawd�, �e p�yn� istotnie poza �r�d�a morza i za bramy �wiat�a dziennego na wschodzie. Ged tkwi� na przedzie �odzi, patrz�c jak zawsze przed siebie. Teraz jednak nie wpatrywa� si� w ocean, w ka�dym razie nie w ocean, kt�ry widzia� Yetch, w bezmiar faluj�cej wody si�gaj�cy a� do obrze�a nieba. W oczach Geda by�a ciemna wizja, kt�ra nak�ada�a si� i zas�ania�a szare morze i szare niebo: ciemno�� ta stawa�a si� coraz wi�ksza, a zas�ona g�stnia�a. Nic z tego nie by�o widoczne dla Yetcha, chyba �e patrzy� w twarz przyjaciela; wtedy i on widzia� przez chwil� ciemno��. P�yn�li, wci�� p�yn�li. I by�o tak, jak gdyby�� cho� ten sam wiatr popycha� ich obu w tej samej �odzi�� Yetch p�yn�� na wsch�d przez zwyk�e morze, Ged za� tymczasem d��y� samotnie w sfer�, gdzie nie ma wschodu ani zachodu, nie ma wschodz�cego i zachodz�cego s�o�ca ani gwiazd.

Nagle Ged na dziobie powsta� i przem�wi� g�o�no. Magiczny wiatr usta�. �Bystre Oko� przesta�o posuwa� si� naprz�d; wznosi�o si� i opada�o na ogromnych falach jak drewniany wi�r. Cho� wiatr naturalny wia� wci�� tak samb mocno, dm�c teraz prosto z p�nocy, brunatny �agiel zwis� lu�no, bez najl�ejszego poruszenia. ��d� zawis�a na falach, ko�ysana ich wielkim, powolnym ko�ysaniem, ale nie p�yn�c w �adnym kierunku.

Ged rozkaza�:�� Zwi� �agiel�� i Yetch uczyni� to po�piesznie, podczas gdy jego przyjaciel odwi�za� wios�a, umie�ci� je w dulkach i z pochylonymi plecami zabra� si� do wios�owania.

Widz�c tylko fale, wznosz�ce si� i opadaj�ce a� do linii widnokr�gu, Yetch nie m�g� poj��, dlaczego pos�uguj� si� teraz wios�ami; poczeka� jednak i niebawem u�wiadomi� sobie, �e wiatr naturalny s�abnie, a ba�wany malej�. Wspinaj�cy si� i pogr��aj�cy ruch �odzi coraz bardziej mala�, a� wreszcie zdawa�o si�, �e ��d�, pchana mocnymi uderzeniami wiose� Geda, p�ynie naprz�d po wodzie nieomal nieruchomej, jak w otoczonej l�dem zatoce. I cho� Yetch nie m�g� widzie� tego, co widzia� Ged, kiedy pomi�dzy uderzeniami wiose� ogl�da� si� co jaki� czas przez rami� na co�, co le�a�o na szlaku �odzi�� cho� Vetch nie m�g� widzie� ciemnych zboczy pod nieruchomymi gwiazdami, jednak zaczyna� dostrzega� swym okiem czarnoksi�nika ciemno��, kt�ra wzbiera�a we wkl�s�o�ciach fal naoko�o �odzi, i widzia�, jak ba�wany zni�aj� si� i trac� rozp�d, d�awione przez piasek.

Je�li by�o to wyczarowane z�udzenie, si�a jego dzia�ania by�a niewiarygodna: sprawi�, aby Morze Otwarte wydawa�o si� l�dem! Usi�uj�c zdoby� si� na rozs�dek i odwag�, Yetch wypowiedzia� Zakl�cie Ujawniaj�ce, pomi�dzy jednym a drugim wolno sylabizowanym s�owem oczekuj�c jakiej� zmiany albo drgni�cia tego z�udzenia, kt�re tak przedziwnie wysuszy�o i sp�yci�o otch�a� oceanu. Nic takiego jednak nie nast�pi�o. By� mo�e zakl�cie, cho� powinno oddzia�ywa� tylko na widzenie Vetcha, a nie na magi� dzia�aj�c� wok� nich, nie mia�o tu �adnej mocy. Albo mo�e wcale nie by�o z�udzenia i dotarli rzeczywi�cie do kra�ca �wiata.

Ged, niewzruszony, wios�owa� coraz wolniej, ogl�daj�c si� przez rami�, wynajduj�c drog� w�r�d kana��w czy te� raf i mielizn, kt�re jedynie on m�g� dostrzec. ��d� wzdrygn�a si�, szuraj�c st�pk� o dno. Pod t� st�pk� le�a�y niezmierzone g��bie oceanu�� a jednak osiedli na sta�ym l�dzie. Ged podci�gn�� wios�a, kt�re zastukota�y w dulkach: ha�as ten by� straszliwy, nie s�ysza�o si� bowiem �adnego innego� d�wi�ku. Wszystkie odg�osy wody, wiatru, drewna, �agla znik�y, zgin�y w olbrzymiej, przepa�cistej ciszy, kt�ra mog�a pozosta� na zawsze nie zak��cona. ��d� spoczywa�a bez ruchu. Nie dobiega�o najmniejsze tchnienie wiatru. Morze przeobrazi�o si� w piasek, ciemny i nietkni�ty. Nic nawet nie drgn�o w ciemnym niebie ani na suchym nierzeczywistym l�dzie, kt�ry rozci�ga� si� w g�stniej�c� ciemno�� wok� lodzi tak daleko, jak si�ga� wzrok.

Ged podni�s� si�, wzi�� lask� i lekko przekroczy� burt� �odzi. Vetch sadzi�, �e ujrzy, jak Ged pada i tonie w morzu, w morzu, kt�re z pewno�ci� by�o tam, za t� such�, ciemna zas�on� zakrywaj�c� wod�, niebo i �wiat�o. Lecz morza ju� nie by�o. Ged odszed� od �odzi. Ciemny piasek ukazywa� �lady st�p, tam gdzie Ged przeszed�, i skrzypia� lekko pod jego krokami.

Laska Geda zacz�a l�ni�, nie b��dnym �wiat�em, lecz czystym bia�ym �arem, kt�ry wkr�tce sta� si� tak jasny, �e zaczerwieni� jego palce w miejscach, gdzie �ciska�y jarz�ce � si� drewno.

Ged kroczy� naprz�d, oddalaj�c si� od �odzi, ale nie id�c w �adnym kierunku. Tu nie by�o kierunk�w, nie by�o p�nocy, po�udnia, wschodu czy zachodu�� tylko zbli�anie si� i oddalanie.

Zapatrzonemu Yetchowi �wiat�o, kt�re ni�s� Ged, wydawa�o si� podobne do wielkiej, powolnej gwiazdy sun�cej przez ciemno��. A ciemno�� wok� niej g�stnia�a, czernia�a, �ci�ga�a si�. Widzia� to tak�e Ged, patrz�cy wci�� przed siebie poprzez kr�g �wiat�a. A po chwili na ledwie widocznym, najodleglejszym skraju tego kr�gu dostrzeg� cie�, kt�ry zbli�a� si� ku niemu po piasku.

Zrazu cie� by� bezkszta�tny, ale gdy nadci�gn�� bli�ej, przybiera� wygl�d cz�owieka. Wydawa� si� podchodz�cym w stron� Geda szarym i ponurym starcem; ale w�a�nie w chwili, gdy Ged rozpozna� w tej postaci swego ojca, kowala, ujrza�, �e nie jest to starzec, lecz cz�owiek m�ody. By� to Jasper: wynios�a, przystojna, m�oda twarz Jaspera, szary p�aszcz spi�ty srebrn� klamra, sztywny krok. Pe�en nienawi�ci by� wzrok, kt�ry utkwi� w Gedzie poprzez dziel�cy ich p�mrok. Ged nie zatrzyma� si�, ale zwolni� kroku i id�c naprz�d podni�s� sw� �ask� nieco wy�ej. Laska rozjarzy�a si� i w jej �wietle wygl�d Jaspera opad� z postaci, kt�ra nadchodzi�a coraz bli�ej: sta�a si� ona Pechvarrym. Lecz Pechvarry mia� twarz nabrzmia�a i blad� jak twarz topielca i wyci�ga� dziwnie r�k� gestem jak gdyby przywo�uj�cym. Ged wci�� si� nie zatrzymywa�: szed� naprz�d, cho� pomi�dzy nimi pozosta�o teraz ju� tylko par� krok�w. Wtedy to, co by�o naprzeciw niego, przeobrazi�o si� ca�kowicie: rozci�gn�o si� z obu stron, jakby rozwieraj�c ogromne cienkie skrzyd�a, zwin�o, uros�o i skurczy�o znowu. Ged dostrzeg� na moment w sylwetce stwora bia�� twarz Skiorha, p�niej par� zas�pionych, patrz�cych surowo oczu, a potem nagle strwo�on� twarz, kt�rej nie zna�, twarz cz�owieka lub potwora, z wykrzywionymi wargami i z oczami, kt�re by�y jak jamy wg��biaj�ce si� w czarn� pr�ni�.

W tym momencie Ged podni�s� lask� \wysoko w g�r�, a ona rozjarzy�a si� o�lepiaj�co, p�on�c tak bia�ym i pot�nym �wiat�em, �e zniewoli�o ono i poskromi�o nawet t� odwieczn� ciemno��. W blasku tym wszelki ludzki kszta�t spe�z� ze stwora, kt�ry zbli�a� si� ku Gedowi. Stw�r �ci�gn�� si�, skurczy� i sczernia�, pe�zn�c dalej po piasku czterema kr�tkimi szponiastymi �apami. Ale posuwa� si� wci�� naprz�d, podnosz�c ku Gedowi �lepy, niekszta�tny pysk bez warg, uszu i oczu. Gdy ostatecznie zbli�yli si� do siebie, stw�r sta� si� zupe�nie czarny w bia�ym magicznym promieniowaniu p�on�cym wok� niego i d�wign�wszy si�, stan�� wyprostowany. Cz�owiek i cie� spotkali si� w milczeniu twarz� w twarz i zatrzymali si�.

G�o�no i wyra�nie, naruszaj�c odwieczn� cisz�, Ged wym�wi� imi� cienia i w tej samej chwili cie� przem�wi� bez warg i bez j�zyka, wypowiadaj�c to samo s�owo:�� Ged.�� I dwa g�osy by�y jednym g�osem.

Ged wyci�gn�� przed siebie r�ce, upuszczaj�c lask�, i obj�� sw�j cie�, swoje czarne ja, kt�re jednocze�nie si�gn�o ku niemu. �wiat�o i ciemno�� zetkn�y si� i po��czy�y, staj�c si� jedno�ci�.

Ale Vetchowi, kt�ry ze zgroz� przygl�da� si� z daleka poprzez ciemniej�cy ponad piaskiem zmrok, zdawa�o si�, �e Ged zosta� pokonany; widzia� bowiem, jak jasny blask niknie i ga�nie. Ogarn�a go w�ciek�o�� i rozpacz: wyskoczy� na piasek, aby wspom�c przyjaciela albo wraz z nim umrze�, i pop�dzi� w stron� tego male�kiego promyka, kt�ry gas� w pustym zmroku suchego obszaru. Lecz gdy bieg�, piasek zapad� si� pod jego stopami i Vetch zacz�� szamota� si� z nim jak w bagnie, wyrywa� si� ze� jak z zalewaj�cej go ci�kiej fali: a� wreszcie w og�uszaj�cym szumie, w ol�niewaj�cym blasku dnia, w przenikliwym ch�odzie zimy i w gorzkim smaku soli �wiat zosta� mu przywr�cony i Vetch pogr��y� si� w nag�ym, prawdziwym, �ywym morzu.

W pobli�u na szarych falach ko�ysa�a si� ��d�, pusta. Vetch nie m�g� dojrze� na wodzie nic poza tym; wal�ce si� na niego wierzcho�ki fal zalewa�y mu oczy i o�lepia�y go. Nie b�d�c dobrym p�ywakiem, przedar� si� jak m�g� do �odzi i wci�gn�� przez burt� do �rodka. Kaszl�c i staraj�c si� obetrze� wod�, kt�ra sp�ywa�a strumieniami z jego w�os�w, rozejrza� si� rozpaczliwie woko�o, nie wiedz�c, w kt�r� stron� ma teraz patrze�- W ko�cu dostrzeg� w�r�d fal co� ciemnego, oddzielonego od siebie znaczn� przestrzeni� tego, co przed chwil� by�o piaskiem, a teraz wzburzon� wod�. Rzuci� si� do wiose� i z ca�ej si�y powios�owa� ku przyjacielowi; chwytaj�c Geda za ramiona podtrzyma� go i wci�gn�� przez burt� do �odzi.

Ged by� oszo�omiony i jego oczy spogl�da�y w przestrze�, jakby nic nie widzia�y, ale nie by�o na nim wida� �adnej rany. Blask jego laski z czarnego cisowego drewna zgas� ca�kiem; Ged �ciska� j� w prawej d�oni i nie da� jej sobie odebra�. Nie m�wi� ani s�owa. Wyczerpany, przemoczony i trz�s�cy si�, le�a� pod masztem zwini�ty w k��bek, nie spogl�daj�c ani razu na Yetcha, kt�ry podni�s� �agiel i obr�ci� ��d�, aby z�apa� p�nocno-wschodni wiatr. Ged nie widzia� nic z tego, co by�o naoko�o, dop�ki na wprost przed dziobem p�yn�cej �odzi, na niebie, kt�re pociemnia�o po zachodzie s�o�ca, w wyrwie jasnob��kitnego �wiat�a pomi�dzy d�ugimi chmurami nie zaja�nia� ksi�yc na nowiu: pier�cie� z ko�ci s�oniowej, obr�czka z rogu, odbite �wiat�o s�o�ca po drugiej stronie oceanu mroku.

Ged uni�s� twarz i wpatrzy� si� w ten odleg�y p�ksi�yc ja�niej�cy na zachodzie.

Wpatrywa� si� d�ugo, a potem podni�s� si� i wyprostowa�, trzymaj�c w obu d�oniach lask�, jak wojownik trzyma d�ugi miecz. Rozejrza� si� wok�, spogl�daj�c na niebo, na morze, na br�zowy wyd�ty �agiel nad g�ow�, na twarz przyjaciela.

��Estarriol�� powiedzia��� sp�jrz, ju� po wszystkim. Sko�czone.�� Za�mia� si�.�� Rana uleczona�� powiedzia��� jestem zdr�w, jestem wolny.�� Potem pochyli� si� i ukry� twarz w d�oniach, p�acz�c jak ma�y ch�opiec.

A� do tej chwili Vetch obserwowa� go z pe�nym napi�cia l�kiem, nie by� bowiem pewien, co zdarzy�o si� tam, w ciemnej krainie. Nie wiedzia�, czy to Ged jest z nim w �odzi: jego d�o� przez ca�e godziny gotowa by�a chwyci� za kotwic�, wybi� dziur� w deskach i raczej zatopi� ��d� tu, na pe�nym morzu, ni� zawie�� z powrotem do port�w �wiatomorza owego z�ego stwora, kt�ry, jak Yetch si� obawia�, m�g� przybra� wygl�d i posta� Hpda. Teraz, gdy widzia� przyjaciela i s�ysza� jego s�owa, w�tpliwo�ci znik�y. I Vetch zaczyna� rozumie� prawd�: Ged ani nie zosta� pokonany, ani nie zwyci�y�, lecz nazywaj�c cie� swej �mierci swoim w�asnym imieniem, uczyni� siebie ca�o�ci�: cz�owiekiem; kim�, kto znaj�c swojo ca�e, prawdziwe ja, nie mo�e zosta� wykorzystany ani zaw�adni�ty przez �adn� inn� moc poza samym sob�, i kto prze�ywa dzi�ki temu swoje �ycie w imi� �ycia, a nigdy w s�u�bie zniszczenia, cierpienia, nienawi�ci lub ciemno�ci. W Stworzeniu Ba, b�d�cym najstarsz� pie�ni�, powiedziane jest: �Tylko w milczeniu s�owo, tylko w ciemno�ci �wiat�o, tylko w umieraniu �ycie: na pustym niebie jasny jest lot soko�a�. T� pie�� Vetch �piewa� teraz na g�os, steruj�c na zach�d i p�yn�c z ch�odnym wiatrem zimowej nocy, kt�ry d�� im w plecy z bezmiaru Morza Otwartego.

P�yn�li osiem dni i jeszcze osiem, zanim ujrzeli na horyzoncie l�d. Wiele razy musieli nape�nia� sw�j buk�ak morsk� wod�, zmienian� czarami w wod� s�odk�; �owili ryby, ale nawet gdy przywo�ywali na pomoc czary rybackie, �apali bardzo-niewiele, gdy� ryby Morza Otwartego nie znaj� swoich imion i nie zwa�aj� na czary. Gdy nie zosta�o im ju� nic do jedzenia poza paroma paskami w�dzonego mi�sa, Ged przypomnia� sobie, co powiedzia�a Yarrow, kiedy ukrad� z paleniska podp�omyk�� �e b�dzie �a�owa� swej kradzie�y, gdy zg�odnieje na morzu; ale mimo �e by� tak g�odny, wspomnienie to sprawi�o mu przyjemno��. Albowiem Yarrow powiedzia�a r�wnie�, �e on, wraz z jej bratem, powr�ci do domu.

Magiczny wiatr ni�s� ich poprzednio na wsch�d przez zaledwie trzy dni, teraz jednak�e powr�t na zach�d zaj�� im szesna�cie dni �eglugi. Nikt dot�d nie powr�ci� z tak dalekiej wyprawy na Morze Otwarte, jak� m�odzi czarnoksi�nicy Estarriol i Ged podj�li w dni Od�og�w zimowych w otwartej rybackiej �odzi. Nie napotkali wi�kszych sztorm�w i sterowali prawie bez zmian, kieruj�c si� kompasem oraz gwiazd� Tolbergen i bior�c kurs nieco na p�noc od swojego poprzedniego szlaku. Wskutek tego nie powr�cili na wysp� Astowell, ale wymijaj�c Far Toly i Sneg, tak �e pozosta�y poza widnokr�giem, po raz pierwszy ujrzeli l�d opodal najbardziej wysuni�tego na po�udnie przyl�dka wyspy Koppish. Ponad falami zobaczyli kamienne urwiska, wznosz�ce si� jak wielka twierdza. Ptactwo morskie kwili�o, ko�uj�c nad przybojem, a w wietrze snu� si� b��kitny dym z wioskowych komink�w.

Z tego miejsca podr� do Iffish nie trwa�a d�ugo. Wp�yn�li do portu Ismay w cichy, ciemny wiecz�r: wkr�tce zacz�� pada� �nieg. Przycumowali ��d� �Bystre Oko�, kt�ra zanios�a ich do wybrze�y kr�lestwa �mierci i z powrotem, a potem poszli pod g�r� w�skimi uliczkami do domu czarnoksi�nika. Ich serca by�y bardzo lekkie, gdy weszli w �wiat�o i ciep�o ognia p�on�cego pod tym dachem, a Yarrow wybieg�a im na spotkanie, p�acz�c z rado�ci.

Je�li nawet Estarriol z wyspy Iffish dotrzyma� obietnicy i u�o�y� pie�� o owym pierwszym wielkim czynie Geda, to pie�� ta zagin�a. Istnieje opowiadana na Wschodnich Rubie�ach legenda o �odzi, kt�ra osiad�a na suchym l�dzie, cho� znajdowa�a si� nad otch�ani� oceanu i ca�e dnie drogi dzieli�y j� od najbli�szych wybrze�y. Na wyspie Iffish m�wi si�, �e to Estarriol p�yn�� t� �odzi�, lecz na wyspie Tok powiadaj�, �e byli to dwaj rybacy zagnani przez sztorm daleko na Morze Otwarte; a zn�w na wyspie Holp legenda opowiada o rybaku holpijskim � g�osi, �e nie umia� on ruszy� swej �odzi z niewidzialnych piask�w, na kt�rych osiad�a, i do dzi� jeszcze po nich si� b��ka. Tak wi�c z Pie�ni o Cieniu pozosta�o tylko par� urywk�w ba�ni, niesionych przez d�ugie lata od wyspy do wyspy jak drewno unosz�ce si� na falach. Natomiast w Czynach Geda nie ma ani s�owa o tej wyprawie, o spotkaniu Geda z cieniem�� o tym wszystkim, co si� wydarzy�o, zanim jeszcze Ged przep�yn�� bez szwanku przez Smocze Stado, zanim odni�s� Pier�cie� Erreth-Akbego z Grobowc�w Atuanu na Havnor i zanim w ko�cu zjawi� si� raz jeszcze na Roke jako Arcymag wszystkich wysp �wiata.

�Pytam o Obcego, o istot� r�n� od Ciebie. Istota ta mo�e si� od Ciebie r�ni� p�ci� albo rocznym dochodem lub sposobem bycia, m�wienia i ubierania si�, wreszcie kolorem sk�ry b�d� ilo�ci� n�g i g��w. Innymi s�owy, istnieje Obcy seksualny, Obcy socjalny, kulturowy i na koniec rasowy. A co z socjalnym Obcym w SF? Co tam, w terminach marksizmu, z �proletariatem�? Gdzie on jest w SF? Gdzie s� tam n�dzarze, kt�rzy pracuj� ci�ko i id� do ��ka g�odni? Czy to s� kiedykolwiek w SF osoby? Nie. Zjawiaj� si� jako wielkie anonimowe masy, uciekaj�ce ze slums�w chicagowskich przed �luzowatymi monstrami albo gin�ce od radiacji ska�enie, albo jako armie bez twarzy, prowadzone w b�j przez genera��w i m��w stanu. W fantastyce �miecza i magii� zachowuj� si� jak figury na szkolnym przedstawieniu Czekoladowego Ksi�cia. Zdarza si� mi�dzy nimi dziewcz� o bujnych kszta�tach, emablowane przez oficera G��wnej Kwatery Ziemskiej, albo w za�odze rakiety jest zacny stary kucharz, ze szkockim lub szwedzkim akcentem, reprezentuj�cy M�dro�� Prostych Ludzi. Bo ludzie nie s� w SF lud�mi. S� masami istniej�cymi po to, by wielcy mieli kim rz�dzi�.

Ze spo�ecznego punktu widzenia lwia cz�� SF jest p�aska i wsteczna nie do wiary. Wszystkie te imperia galaktyczne, id�ce wprost od Imperium Brytyjskiego z 1880. Wszystkie te planety�� rozdzielone 80 trylionami mil!�� ukazane jako pa�stwa wojowniczych nacjonalist�w lub jako kolonie podlegaj�ce eksploatacji albo protektoratowi �yczliwego imperium Ziemi, pod kt�rym winny zmierza� w stron� samorozwoju, wsz�dzie�� Trud Bia�ego Cz�owieka raz jeszcze. (�) Jedyn� przemian� spo�eczn� ukazan� w SF jest ruch ku autorytaryzmowi, zdominowanie ciemnych mas przez elit� w�adzy, ukazywane czasem jako ostrze�enie, ale cz�ciej z satysfakcj�. Socjalizm nigdy nie podlega rozwa�eniu jako alternatywa, a demokracja ulega zapomnieniu. Bogactwo stanowi cel z za�o�enia s�uszny, uto�samiony z osobista zas�ug�. Ameryka�ska SF akceptuje trwa�� hierarchie wy�szych i ni�szych, z agresywnymi, bogatymi, ambitnymi samcami, na szczycie, potem otwiera si� wielka luka, a dalej, na dnie, s� biedni, ciemni, anonimowi�� wraz z kobietami. Je�li mog� tak rzec, obraz ca�o�ciowy jest dziwacznie �nieameryka�ski�. Jest to doskona�y patriarchat pawian�w, z samcem Alfa na szczycie, kt�rego obmrukuj� z respektem samce podw�adne. (�) Nadszed�, s�dz�, czas, by tw�rcy SF�� oraz ich czytelnicy!�� przestali roi� o powrocie Wieku Kr�lowej Wiktorii i zacz�li my�le� o przysz�o�ci.�

Powy�szych s��w nie napisa� ani ortodoksyjny krytyk marksistowski, ani ten z�o�liwiec, ten paszkwilant Stanis�aw Lem, odp�acaj�cy ameryka�skim kolegom za honorowe cz�onkostwo Science Fiction Writers of America�� kalumniowaniem ich tw�rczo�ci (por. �Forum SFWA� z 1975 roku). Napisa�a te s�owa autorka niniejszej ksi��ki, Ursula Le Guin, w zwi�z�ym wyst�pieniu, zamieszczonym w po�wi�conym jej dzie�om kwartalniku �Science Fiction Studies� w 1975 roku (wydawc� �SFS� jest uniwersytet w Indianie). Nie ma ona dzi� w Stanach nikogo r�wnego sobie na polu fantastyki, z wyj�tkiem bodaj Ph. Dicka, kt�rego Ubik zapocz�tkowa� nasz��� Wydawnictwa Literackiego i moj��� seri� ksi��ek. R�nica pomi�dzy Le Guin a Dickiem w zasadzie r�wna si� r�nicy mi�dzy statystycznie uog�lnion� umys�owo�ci� kobiec� i m�sk�. Dick darzy nas gwa�towniejszymi niespodziankami wyobra�ni, wzbija si� niekiedy wy�ej, ale miewa te� g��bsze upadki. Natomiast pisarstwo Ursuli Le Guin objawia�o we wszystkich fazach rozwoju wi�kszy umiar, dyscyplin�, �ad, pow�ci�gliwo��, rzek�bym�� rozumn� i ciep�� gospodarno��.

Najwi�kszy rozg�os przynios�a jej powie�� wydana przed trzema laty, Wydziedziczeni. Jest to ambitna pr�ba wymodelowania pod szk�em fantastycznej izolacji najbardziej pal�cych dylemat�w politycznych naszego wieku. Zestawi�a w niej, jako modele rozmy�lnie wyodr�bnione, bo osadzone na okr��aj�cych si� (niczym Ziemia z Ksi�ycem) planetach�� dwie antagonistyczne formacje, kapitalizm i anarchizm. Spo�eczno�� kapitalistyczna pozby�a si� swych radyka��w, posy�aj�c, a w�a�ciwie�� zsy�aj�c ich na glob mniejszy, ubogi, niemal pustynny, i w takich warunkach rozrasta si� kolektywistyczna bezpa�stwowo��, w kt�rej nie�atwo �y�, ale te� ci�ar egzystencji po r�wni rozk�ada si� w niej na wszystkich. Podtytu� powie�ci brzmi: Dwuznaczna utopia. Jako� nie jest anarchia Le Guin rajem. Bohater powie�ci to genialny fizyk, kt�ry w ubogiej spo�eczno�ci nie mo�e rozwin�� w pe�ni swych uzdolnie�.

Rzecz nie tylko w ub�stwie zreszt�. Urras i Anarres, pa�stwa-planety, nie znaj� si� nawzajem. Wrogo�� wzgl�dem dawnej ojczyzny przetrwa�a bowiem jej opuszczenie�� anarchi�ci zamkn�li si� na wszelkie stamt�d wp�ywy, przez co tak�e wiedz� ust�puje nowa spo�eczno�栗 starej. Bohater udaje si� wi�c tam, gdzie czekaj� go �wietniejsze umys�y i laboratoria. Og� poczytuje mu ten krok za zdradꠗ do rakiety odprowadzaj� go ciskane przez t�um kamienie.

Wydziedziczeni to nie zamierzona bodaj trawestacja motywu faustowskiego, to Faust w typowej dla� sytuacji wyboru, tym razem�� tak�e politycznego. Ten Faust paktuje z �diab�em�, korzysta z jego dar�w, aby poprzez nie dostrzec wreszcie mechanizm przemocy, kt�ra go mierzi. Dokonawszy swego, postanawia wr�ci栗 ale nie w postaci skruszonego marnotrawnego syna. Powie�� otwiera si� scen� jego odlotu, a zamyka chwil� przed l�dowaniem, pe�n� nie�wiadomo�ci i ryzyka, bo powita go chyba�� pogardliwa nienawi��.

W tym epicko zakrojonym utworze niejedno mo�na kwestionowa�. Najpierw�� reprezentatywno�� ustrojowych modeli. Obro�ca kapitalizmu powie, �e Le Guin u�atwi�a sobie dyskredytacyjne zadanie, ukazuj�c zamiast modelu �optymalnego�, jak jaki� szwedzki�� zlepek polityczny, umiejscawialny gdzie� pomi�dzy Stanami Zjednoczonymi, Ameryk� Po�udniow� i bodaj Persj� czy Grecj�. Ale i rzecznik socjalizmu nie b�dzie w pe�ni rad modelowi �utopii�, gdy� trwa�o�� i spolegliwo�� jej egalitaryzmu wniesiona jest w spo�ecze�stwo jakby z zewn�trz. A to, poniewa� strom� hierarchizacj� spo�eczn�, poniewa� zr�nicowanie uczestnictwa w dostatku udaremniaj� fizyczne warunki planety. To ich nacisk, skazuj�c ca�� spo�eczno�� na heroiczny wysi�ek, a nieraz na frontow� wr�cz postaw�, tym w�a�nie ci�nieniem �sp�aszcza� zbiorowo��, wtr�ca j� w sytuacj� zbli�on� do komunizmu wojennego, z t� istotn� r�nic�, �e walczy� trzeba z kl�skami naturalnymi, a nie z wrogim najazdem. A wi�c rygor egalitaryzmu jest w pierwszej przyczynie zzewn�trzpochodny. Ustanawia �w rygor�� fizyka planetarna, a nie tylko dobrowolno�� spo�ecznej umowy. Powie�� stara si� pomniejszy� znaczenie tego musu jako spo�ecznego spoiwa, bo cho� moc w niej pryncypialnych rozm�w, nie tykaj� one kwestii, jak wiod�oby si� takiemu spo�ecze�stwu w mniej sparta�skim otoczeniu. Lecz przecie� skoro ma by� ukazana anarchia, czyli spo�eczno�� w�asnowolnie pow�ci�gliwa w korzystaniu z nieograniczonych swob�d, nie nale�y zast�powa� ry��w politycznych�� fizycznymi. To nie sztuka by� Spartaninem, gdy nie mo�na nim nie by�.

Podkre�lmy przecie�, �e alternatywa ukazana przez Le Guin nie sprowadza si� do przeciwstawienia r�wno�ci w niedostatku�� uciechom z wyzysku. Nie wszystko jest w dosycie ska�one z�em i nie wszystko, co idzie z egalitaryzmu, zas�uguje na aprobat�. Zupe�ny egalitaryzm nie jest zupe�n� sprawiedliwo�ci�, bo likwiduje odchylenia od �redniej spo�ecznej tak ujemne, jak dodatnie. Tym samym faworyzuje przeci�tno��. Dowodem bohater: nie mo�e zdoby� tyle rozwojowej swobody, ile wymaga jego duchowa wyj�tkowo��. Co prawda w�a�nie ta jego wyj�tkowo�� stanowi najs�abszy, najmniej przekonywaj�cy element powie�ci. Ujawnimy t� s�abo��, zestawiaj�c Wydziedziczonych z Czarnoksi�nikiem z Archipelagu.

Czarnoksi�nik pochodzi z du�o wcze�niejszego okresu pisarstwa Ursuli Le Guin. Krytyka zapomnia�a o nim prawie, uznawszy Wydziedziczonych za najwybitniejszy dot�d utw�r autorki. Jak s�dz�, nies�usznie. S�d krytyki idzie po cz�ci st�d, �e niew�tpliwa jest aktualno�� polityczna Wydziedziczonych, a po cz�ci bodaj i st�d, �e fantastyka ba�niowa w rodzaju Czarnoksi�nika uchodzi za podgatunek mniej powa�ny, bardziej rozrywkowy od fantastyki naukowej. To rozgraniczenie: fantasy i science fiction, mam za systematyczny b��d krytyki ameryka�skiej, kt�remu ulega na og� te� europejska. Pod�ug Amerykan�w, je�li kto� lata w utworze na dywanie, chodzi o fantastyk� ba�niow�, a je�li na sto�ku antygrawitacyjnym, znajdujemy si� w fantastyce naukowej. Z zastosowania analogicznie p�ytkich kryteri�w wynika�oby w zoologii, �e nietoperze s� �ci�lej spokrewnione z turkawkami ni� z myszami, bo myszy nie lataj�. Ani nietoperz, nawet przybrany w cudze pi�rka, nie jest ptakiem, ani ba��, przetkana naukopochodnymi terminami, nie jest fantazj� naukow�. Ci�ar gatunkowy dzie�a nie zale�y od �naukowo�ci� pojawiaj�cych si� w nim nazw, lecz od u�ytku, jakie utw�r z nich robi. W pos�owiu do Opowie�ci niesamowitych Grabi�skiego wspomnia�em o s�u�bach, jakie fantastyka niesamowita mog�aby pe�ni� pozarozrywkowo.

Czarnoksi�nik z Archipelagu jest znakomitym przyk�adem takich w�a�nie s�u�b. Jest to opowie�� o naukach, pobieranych przez m�odzie�ca z wymy�lonej krainy u fikcyjnych m�drc�w w�adaj�cych fantastycznym kunsztem czarnoksi�skim. Zarazem jest to opowie�� realistyczna�� o kszta�towaniu si� osobowo�ci, o dorastaniu w�r�d przeciwie�stw, o tym, jak zapalczywa lekkomy�lno�� staje si� dojrza�o�ci�. Jest to wreszcie figuralna przypowie�� o tym, jak mo�na dorosn�� do sprostania w�asnej �mierci, nie popadaj�c ani w n�dzny strach, ani w g�upi� but�. Narracja toczy si� czysto i spokojnie, w kameralnym �ciszeniu. Zachowa�a swoje brzmienie w przek�adzie, za kt�ry nale�y si� wdzi�czno�� Stanis�awowi Bara�czakowi, bo nie uroni� ani krzty poetycko�ci Czarnoksi�nika. Sugestywny jest w nim nastr�j przymglonego Archipelagu w�r�d burzliwych w�d P�nocy, a wr�cz znakomita�� naturalno�� przej�� od skromnego mozo�u �eglarzy i rybak�w do pojawie� za�wiatowego �ywio�u. �ywio� ten nie jest tylko tradycyjnym sztafa�em ba�ni, stanowi bowiem przebran� w niesamowity str�j, alegorycznie potraktowan� pot�g� odpowiadaj�c� rzeczywistym pot�gom, jakie cz�owiek wyzwala w Naturze. Czary okazuj� si� r�wnie u�omne, w�tpliwe i obusieczne, jak naukowe odkrycia. Przypomn� zbawcz� przemian� m�odego Geda w ptaka, kt�ra wyzwala go wprawdzie z opresji, ale sama staje si� dla� nowym zagro�eniem. To� to wr�cz modelowa sytuacja ludzkiego poznania, bo i nauka, obdarzaj�c nas nowymi swobodami, jednocze�nie wprowadza nas w nowe zagro�enia. Tym w�a�nie obojnaczym stosunkiem do wyzwalanych mocy zdobywa Czarnoksi�nik doskonalsz� jednolito�� i wi�ksz� wiarygodno�� od Wydziedziczonych. Polityczna. problematyka przy�miewa w Wydziedziczonych osob� i dzie�o bohatera. Jego odkrycie, po��dane przez mo�nych, upodabnia si� do magicznego skarbu ukrytego w jego umy�le.

Czy�bym chcia� o�wiadczy�, �e ba�� Ursuli Le Guin jest bardziej realistyczna od jej naukowej fantazji? Tak, to w�a�nie chc� powiedzie�. Zdarzaj� si� w literaturze takie paradoksy, jak ten�� �e roli pe�nionej przez czary w jednej ksi��ce mo�na przypisa� wi�cej realizmu ani�eli roli odkrycia naukowego�� w innej. Ale paradoks jest pozorny. Rzecz w tym, �e utw�r konstytuuje �wiat, rz�dz�cy si� w�asnymi prawami, jako suwerenn� ca�o��, i o tym, czy utw�r jest wierny rzeczywisto�ci, decyduje owa ca�o�� a nie jej fragmenty, na przyk�ad�� nazwy brane ze s�ownika nauki.

Tote� nie s�owniki mog� por�cza� prawdono�no�� rzeczy wyst�puj�cych w tek�cie, lecz tylko �wiat utworu. On jeden mo�e by� por�czycielem problemowej autentyczno�ci takich rzeczy. Zachodz�ce stosunki odda mo�e taki przyk�ad.

Gdy budujemy most, jego konstrukcja ca�o�ciowa jest wa�niejsza od wygl�du jego cz�ci. Je�li most jest stalowy, mog� sobie jego �uki by� wymodelowane na kszta�t smoczych ogon�w. W niczym nie naruszy to jego ud�wigu, a mo�e nawet ta oryginalno�� konstrukcji technicznej, wykonanej z element�w o egzotycznym kszta�cie, nada mu dodatkowy walor. Je�li natomiast most jest rzetelnie stalowy, lecz jedno prz�s�o ma z papieru doskonale imituj�cego wygl�dem stal, nie b�dzie wiele wart. Co z tego, �e wszystkie inne prz�s�a s� mocne, je�li po tym nie mo�na przej��.

W niniejszej powie�ci czarnoksi�stwo stanowi przewodni motyw duchowego �ycia bohatera. Czarnoksi�stwo to, w ukazanej postaci, nie jest wymierne na nic innego. Gdyby czary, jakich uczy si� Ged, by�y niezawodne i wszechmocne, powie�� run�aby od razu. R�wnie marny by�by efekt, gdyby tych czar�w m�g� si� m�odzieniec nauczy� lekko, niczym tabliczki mno�enia, bez wszelkich �koszt�w w�asnych�. Natomiast epokowe odkrycie, z jakim nosi si� uczony bohater Wydziedziczonych, stanowi wymienny pretekst maj�cy uzasadni� jego post�pki. Chodzi o now� teori� czasu, ale m�g�by j� zast�pi� ka�dy inny rodzaj teorii czy hipotezy, a tak�e jaki� wynalazek techniczny, sam bohater wreszcie m�g�by by� nie uczonym, lecz na przyk�ad artyst�. To te� w niczym nie zmieni�oby utworu, poniewa� idzie w nim o konfrontacj� dw�ch system�w politycznych, a bohater pe�ni w tym procesie rol� obiektywu, przez kt�ry patrzymy. To jest g��wna bodaj s�abo�� Wydziedziczonych. Genialny uczony m�g�by oczywi�cie optowa� na rzecz rewolucji, ale nie przesta�by wszak od tego by� genialnym uczonym, zachowa�by �wiadomo�� swego dzie�a, kt�re nie mo�e tym samym by� zewn�trznym niejako, przypadkowym, wymiennym dodatkiem do jego osoby i do jego losu. Znakomita koncepcja, z jak� Le Guin przyst�pi�a do pisania Wydziedziczonych, stworzy�a szans� nowej wersji Fausta, lecz szansa ta nie zi�ci�a si�, poniewa� kandydat na Fausta schodzi do roli obserwatora najpierw, a potem sympatyka�� politycznej opozycji w kapitalizmie. Tak jak on, m�g�by si� zaanga�owa� w polityczna walk� ka�dy cz�owiek. Poniewa� jednak nie ka�dy, jako byle kto, m�g� przekroczy� bariery dziel�ce sk��cone �wiaty, bohater musia� by� indywidualno�ci� niezwyk��. Autorka zdecydowa�a si� uczyni� tym cz�owiekiem�� genialnego uczonego. Lecz taki wyb�r zobowi�zuje. A poniewa� wielko�� uczonego jest pochodn� wielko�ci jego dokona� w ich tre�ci i w spo�ecznych konsekwencjach, nie mo�na wype�ni� tak otwartego zadania -p�torastronicowymi og�lnikami.

W�a�nie przez to magiczne praktyki i zakl�cia w Czarnoksi�niku okazuj� siꠗ przez ich nierozerwalny zrost z ca�o�ci� utworu, przez ich naczelne miejsce w �yciu bohatera, a te� przez ich dwuznaczno��, zawodno�� i u�omno�栗 bli�sze prawdy ludzkiego dzia�ania, czyli bardziej realistyczne ani�eli wspania�e odkrycie naukowe bohatera Wydziedziczonych.

��Wzi�o si� to, my�l�, st�d, �e Ursula Le Guin, c�rka s�ynnego antropologa ameryka�skiego Kroebera, czu�a si� w sferze obyczajowej egzotyki, folkloru, rytua��w inicjacyjnych i praktyk magicznych�� bardziej swojsko ni� na terenie nauki i jej tw�rc�w.

Na koniec uwaga osobista. �ywi� dla Czarnoksi�nika szczeg�lny sentyment. Jest to jedyna pozycja ameryka�skiej fantasy, kt�ra wzbudzi�a m�j szacunek. Zarazem pocieszy�a mnie po lekturze (znanej i u nas) powie�ci Tolkiena W�adca Pier�cieni. To g�o�ne dzie�o pozostawi�o mnie oboj�tnym, a nawet znudzonym. Tote� gdyby nie Czarnoksi�nik z Archipelagu, uzna�bym siꠗ wobec wsp�czesnej fantastyki bajeczno-magicznej�� za �lepego, wobec kolor�w. Ursula Le Guin pomog�a mi swoj� powie�ci� odzyska� wiar� zar�wno w �ywotno�� fantastyki ameryka�skiej, jak i w moj� wra�liwo�� na jej�� rzadkie niestety�� uroki.