Po�udniowe s�o�ce grza�o coraz mocniej. Weszli do domu i gospodarz pocz�stowa� go�cia chlebem, serem oraz kawa�kiem suszonego mi�sa. Dom sk�ada� si� z tylko jednej d�ugiej izby oraz ma�ej zachodniej wn�ki, by� jednak du�y i przewiewny. Mocny, wzniesiony z szerokich desek i belek. L�ni�ca drewniana pod�oga, g��bokie kamienne palenisko.

��To szlachetny dom�� zauwa�y� Olcha.

��I stary. Nazywaj� go domem Starego Maga. Nie chodzi tu o mnie ani o mojego mistrza Aihala, lecz o jego mistrza, Heletha, kt�ry wraz z Aihalem uciszy� wielkie trz�sienie ziemi. To dobry dom.

Olcha zdrzemn�� si� chwil� pod drzewami; promienie s�o�ca pada�y na niego spomi�dzy szumi�cych li�ci. Gospodarz tak�e odpoczywa�, ale niezbyt d�ugo. Gdy Olcha si� ockn��, pod drzewem sta� spory koszyk pe�en ma�ych z�ocistych �liwek, a Krogulec krz�ta� si� na pastwisku, naprawiaj�c ogrodzenie. Olcha poszed� mu pom�c, lecz praca by�a ju� sko�czona. Kozy jednak znikn�y bez �ladu.

���adna nie daje mleka�� westchn�� Krogulec, gdy wr�cili do domu.�� Nie maj� nic do roboty, wi�c wynajduj� coraz to nowe metody pokonania ogrodzenia. Hoduj� je z czystej rozpaczy. Pierwsze zakl�cie, jakiego si� nauczy�em, pozwala�o przywo�a� zb��kane kozy. Nauczy�a mnie go ciotka. Teraz r�wnie dobrze m�g�bym za�piewa� im mi�osn� pie��. Chod�my sprawdzi�, czy nie wesz�y w szkod� u wdowca. Nie znasz czar�w wzywaj�cych kozy, prawda?

Istotnie, dwie br�zowe kozy buszowa�y w�r�d grz�dek kapusty na obrze�u wioski. Olcha powt�rzy� zakl�cie, kt�re us�ysza� od Krogulca.

Spojrza�y na niego z czujn� pogard� i oddali�y si� nieco. Krzyki i wymachiwanie kijem przegna�y je z kapusty na �cie�k�, a wtedy Krogulec wyj�� z kieszeni gar�� �liwek. Wabi�c niesforne kozy smako�ykami i mi�ymi s��wkami, powoli prowadzi� je z powrotem na pastwisko.

��To dziwne stworzenia�� rzek�, zamykaj�c furtk�.�� Z kozami nigdy do ko�ca nie wiesz, na czym stoisz.

Olcha pomy�la�, �e to samo m�g�by rzec o swoim gospodarzu, ale nie powiedzia� tego g�o�no.

Gdy zn�w usiedli w cieniu, Krogulec rzek�:

��Mistrz Wzor�w nie pochodzi z p�nocy. To Karg, podobnie jak moja �ona. By� wojownikiem w Karego-At. O ile wiem, tylko on przyby� stamt�d na Roke. Kargowie nie maj� mag�w, nie ufaj� czarom. Znacznie lepiej od nas natomiast poznali Dawne Moce Ziemi. Ten cz�owiek, Azver, us�ysza� w m�odo�ci opowie�ci o Wewn�trznym Gaju i uzna�, i� tam w�a�nie musi si� mie�ci� o�rodek wszystkich mocy ziemi. Opu�ci� zatem swych bog�w, porzuci� rodzim� mow� i ruszy� na Roke. Stan�� na naszym progu, m�wi�c dumnie: �Nauczcie mnie �y� w tamtym lesie�. I nauczyli�my go, a� w ko�cu on zacz�� naucza� nas� Tak sta� si� naszym Mistrzem Wzor�w. Nie jest cz�owiekiem �agodnym, lecz godnym zaufania.

��Ja nigdy si� go nie obawia�em�� odpar� Olcha.�� Dobrze si� z nim czu�em. Zabiera� mnie daleko w g��b Gaju.

Obaj umilkli, my�l�c o polanach i prze�witach w owym Gaju, blasku s�o�ca i gwiazd przenikaj�cym przez li�cie.

��To serce �wiata�� doda� Olcha.

Krogulec spojrza� na wsch�d, na ciemne od drzew wzg�rza g�ry Gont.

��P�jd� tam�� rzek��� w g��b lasu, jeszcze tej jesieni.

Po chwili doda�:

��Powiedz, co poradzi� ci Mistrz Wzor�w i czemu przys�a� ci� tu do mnie.

��Powiedzia�, m�j panie, �e wiesz wi�cej o� suchej krainie ni� jakikolwiek �yj�cy cz�owiek. Mo�e wi�c ty zdo�asz zrozumie�, dlaczego dusze stamt�d przychodz� do mnie, b�agaj�c o wolno��.

��Czy m�wi�, jak wed�ug niego mog�o do tego doj��?

��Tak. M�wi�, �e moja �ona i ja nie wiedzieli�my, jak si� rozsta�, jedynie jak si� z��czy�. �e to nie moja wina, lecz nasza wsp�lna, bo co� przyci�ga nas do siebie niczym krople rt�ci. Lecz Mistrz Przywo�a� nie zgodzi� si� z nim. Stwierdzi�, �e jedynie wielka magiczna moc mog�aby naruszy� w ten spos�b porz�dek �wiata. Poniewa� m�j dawny mistrz Gap tak�e dotkn�� mnie spoza muru, Mistrz Przywo�a� przypuszcza�, i� mo�e chodzi�o o jego magiczn� moc, za �ycia ukryt� b�d� zamaskowan�, lecz ujawnion� po �mierci.

Przez chwil� Krogulec zastanawia� si� w milczeniu.

��W czasach, gdy mieszka�em na Roke, m�g�bym zapewne zgodzi� si� z Mistrzem Przywo�a�. Tam nie zna�em mocy wi�kszej ni� ta, kt�r� nazywamy magi�. Nawet Dawne Moce Ziemi uwa�a�em za s�absze� Je�li Mistrz Przywo�a� to cz�owiek, o kt�rym my�l�, zjawi� si� na Roke jako ch�opiec, przys�any przez Vetcha z Iffish, mojego starego przyjaciela. Na tym w�a�nie polega r�nica pomi�dzy nim i Azverem, Mistrzem Wzor�w. Azver dorasta� jako syn wojownika i sam �y� jak wojownik po�r�d m�czyzn i kobiet, kosztuj�c �ycia. Jego cia�o i krew pozna�y rzeczy, kt�rych nie dopuszczaj� mury szko�y. Wie, �e m�czy�ni i kobiety kochaj� si�, obcuj� ze sob�, pobieraj�� Po pi�tnastu latach sp�dzonych poza murami jestem sk�onny uzna�, i� Azver ma racj�. Wi� ��cz�ca ciebie i twoj� �on� jest silniejsza ni� podzia� pomi�dzy �yciem a �mierci�.

Olcha zawaha� si�.

��Te� tak my�la�em, ale wydaje mi si� to� bezwstydne. Kochali�my si� bardziej, ni� potrafi� wyrazi�. Lecz czy nasza mi�o�� by�a wi�ksza ni� inne, wcze�niejsze, pot�niejsza ni� mi�o�� Morreda i Elfarran?

��Mo�e nie s�absza.

��Jak to mo�liwe?

Krogulec odpowiedzia� z rozwag�, kt�ra sprawi�a, �e Olcha poczu� si� zaszczycony.

��No c󿠗 rzek� wolno�� czasami na �wiecie pojawia si� nami�tno��, kt�ra obumiera nagle w samym swym rozkwicie. A poniewa� ko�czy si� w najpi�kniejszej chwili, opiewaj� j� harfiarze i poeci. Oto mi�o��, kt�ra umyka latom. Taka w�a�nie by�a mi�o�� M�odego Kr�la i Elfarran, a tak�e twoja mi�o��, Haro. Nie by�a wi�ksza ni� mi�o�� Morreda, ale czy jego by�a wi�ksza ni� twoja? Olcha milcza�, pogr��ony w my�lach.

��W sprawach absolutnych nie istniej� poj�cia mniejszy-wi�kszy�� ci�gn�� Krogulec.�� Prawdziwie kochaj�cy m�wi zawsze �wszystko albo nic�. I tak jest w istocie. Moja mi�o�� nigdy nie umrze, mawia. Powo�uje si� na wieczno��. I s�usznie. Jak mog�aby umrze� mi�o��, skoro jest samym �yciem? Co w�a�ciwie wiemy o wieczno�ci opr�cz przeb�ysku, kt�ry dostrzegamy, gdy w naszym �yciu zjawia si� owa wi�?

Krogulec m�wi� cicho, lecz z ogniem i zapa�em. Potem odchyli� g�ow� i doda� z lekkim u�miechem:

���piewa o tym ka�dy t�py parobek, wie o tym ka�da marz�ca o mi�o�ci dziewczyna. Lecz mistrzowie z Roke nie maj� poj�cia o tych sprawach. By� mo�e, Mistrz Wzor�w pozna� wcze�niej mi�o��. Ja sam nauczy�em si� p�no, bardzo p�no, ale nie za p�no.�� Spojrza� wyzywaj�co na Olch�, w jego oczach wci�� b�yszcza� ogie�.�� Ty tego zazna�e�.

��Tak.�� Olcha odetchn�� g��boko. Po chwili powiedzia�:�� Mo�e s� tam razem, oboje, w mrocznej krainie, Morred i Elfarran.

��Nie�� odpar� Krogulec z ponur� pewno�ci� siebie.

��Skoro jednak wi� jest prawdziwa, co mog�oby j� zerwa�?

��Tam nie ma kochank�w.

��Czym wi�c s�, co robi� w owej krainie? By�e� tam, pokona�e� mur. Kr��y�e� w�r�d nich, rozmawia�e�. Powiedz mi!

��Powiem.�� Jaki� czas Krogulec milcza�.�� Nie lubi� o tym my�le栗 przyzna� w ko�cu, podpar� r�k� g�ow� i skrzywi� si�.�� Widzia�e�� widzia�e� tamte gwiazdy, ma�e z�e gwiazdy, kt�re nigdy si� nie poruszaj�. Nie ma tam ksi�yca ani wschodu s�o�ca. Kiedy zejdziesz ze wzg�rza, ujrzysz drogi, drogi i miasta. Na wzg�rzu jest trawa, martwa trawa, dalej jednak pozostaje tylko kamie� i py�. Nic tam nie ro�nie. Mroczne miasta, t�umy umar�ych stoj� na ulicach lub bez ko�ca w�druj� drogami. Nie m�wi� do siebie, nie dotykaj� si�. Nigdy si� nie dotykaj�.�� Jego g�os by� cichy, przesycony gorycz�.�� Tam Morred m�g�by min�� Elfarran, nie odwracaj�c g�owy, a ona nie spojrza�aby na niego. Nie ma tam radosnych spotka�, Haro, �adnych wi�zi. Matka nie tuli swojego dziecka.

��Ale przecie� moja �ona przysz�a do mnie�� zaprotestowa� Olcha.�� Szepn�a me imi�, uca�owa�a w usta.

��Tak. A poniewa� wasza mi�o�� nie by�a wi�ksza ni� inne �miertelne mi�o�ci, a wy nie byli�cie pot�nymi magami, kt�rych moc mog�aby odmieni� prawa �ycia i �mierci, zatem tu chodzi o co� innego. Co� si� dzieje, co� si� zmienia. A cho� dzieje si� poprzez ciebie, jeste� tylko narz�dziem, nie przyczyn�.

Krogulec wsta�, przeszed� �cie�k� wzd�u� urwiska i zawr�ci�. Przepe�nia�o go napi�cie, energia, niemal dr�a� niczym sok�, kt�ry za moment opadnie ku ofierze.

��Gdy nazwa�e� �on� prawdziwym imieniem, odpar�a: �To nie jest ju� moje imi�, prawda?

��Tak�� szepn�� Olcha.

��Ale jak to mo�liwe? My, kt�rzy mamy prawdziwe imiona, zachowujemy je po �mierci. Zapomnieniu ulegaj� nasze imiona u�ytkowe. To jasne, �e kryje si� w tym tajemnica. Jak nam wiadomo, prawdziwe imi� to s�owo w Prawdziwej Mowie. Dlatego w�a�nie tylko kto� posiadaj�cy dar mo�e pozna� imi� dziecka i nada� mu je, a imi� wi��e nasz� istotꠗ za �ycia i po �mierci. W�a�nie na tym opiera si� ca�a sztuka Mistrza Przywo�a�. A jednak gdy wezwa� do ciebie prawdziwym imieniem twoj� �on�, nie przysz�a. Ty zawo�a�e� j� imieniem u�ytkowym Lilia i si� zjawi�a. Czy przyby�a do ciebie jako do tego, kto zna� j� naprawd�?

Zerkn�� bystro na Olch�, kt�ry odni�s� wra�enie, �e Krogulec dostrzega w nim wi�cej ni� tylko zwyk�ego m�czyzn�.

��Gdy m�j mistrz Aihal umiera�, moja �ona czuwa�a przy nim. Umieraj�c, rzek�: �Wszystko si� zmieni�o�. Spogl�da� przez mur, nie wiem, z kt�rej strony.

I od tego czasu istotnie zasz�y zmiany. Na tronie Morreda zasiad� kr�l, na Roke nie ma Arcymaga. Lecz sta�o si� co� wi�cej, znacznie wi�cej. Widzia�em, jak ma�a dziewczynka wzywa smoka Kalessina, najstarszego, i Kalessin przyby�, nazywaj�c j� c�rk�, tak jak ja. Co to oznacza? Czemu nad wyspami zachodu zn�w widuje si� smoki? Kr�l przys�a� do nas statek, do portu Gont, prosz�c m� c�rk� Tehanu, aby przyby�a i naradzi�a si� z nim w sprawie smok�w. Ludzie si� l�kaj�, �e stara umowa zosta�a z�amana, �e smoki zn�w zaczn� pali� nasze pola i miasta, jak przedtem, nim Erreth-Akbe walczy� z Ormem Embarem. A teraz na granicy �ycia i �mierci dusza odrzuca wi� z imieniem� Nie rozumiem tego. Wiem jedynie, �e co� si� zmienia, wszystko si� zmienia.

W jego g�osie nie by�o strachu, tylko napi�cie i zachwyt.

Olcha nie potrafi� podziela� tego zachwytu. Zbyt wiele straci�, zbyt zm�czy�a go walka z si�ami, kt�rych nie pojmowa�. Ale serce zabi�o mu �ywiej.

��Oby zmieni�o si� na lepsze, panie�� rzek�.

��Oby�� odpar� stary cz�owiek.�� Lecz zmieni� si� musi.

Olcha ockn�� si� bardzo wcze�nie. Koci� ca�� noc wierci�o si� niespokojnie, podobnie on. Ucieszy� si�, mog�c wreszcie wsta� i podej�� do okna. Sennie patrzy�, jak niebo nad portem ja�nieje, �odzie rybackie wyp�ywaj� w morze, a �agle okr�t�w wynurzaj� si� z niskiej mgie�ki spowijaj�cej olbrzymi� zatok�. S�ucha� szumu i pomruku budz�cego si� do �ycia miasta. W�a�nie gdy zacz�� si� zastanawia�, czy powinien wyj�� z sypialni i zaryzykowa� zgubienie w labiryncie pa�acu, by dowiedzie� si�, co ma robi�, us�ysza� pukanie do drzwi. Nieznajomy cz�owiek przyni�s� mu tac� owoc�w i chleba, dzbanek mleka i ma�� miseczk� mi�sa dla kotka.

��Gdy og�osz� pi�t� godzin�, przyjd�, by zaprowadzi� ci�, panie, do kr�la�� poinformowa� uroczy�cie Olch�, po czym znacznie mniej uroczy�cie udzieli� mu wskaz�wek, jak trafi� do pa�acowych ogrod�w, je�li zapragnie si� przej��.

Olcha wiedzia� rzecz jasna, �e p�noc od po�udnia dzieli sze�� godzin, a kolejnych sze�栗 po�udnie od p�nocy. Nigdy dot�d jednak nie s�ysza�, by je og�aszano, i zastanawia� si�, co to znaczy.

Wkr�tce dowiedzia� si�, i� w Havnorze na taras, z kt�rego wyrasta najwy�sza pa�acowa wie�a zwie�czona smuk�� stalow� kling� miecza bohatera, wychodz� czterej tr�bacze i o czwartej i pi�tej godzinie przed po�udniem, w po�udnie oraz o pierwszej, drugiej i trzeciej po po�udniu dm� w tr�by�� jeden ku zachodowi, drugi ku p�nocy, trzeci ku wschodowi, czwarty ku po�udniu. Dzi�ki temu dworzanie z pa�acu oraz kupcy i �eglarze z miasta mogli umawia� si� i planowa� spotkania o wyznaczonej godzinie. Wyja�ni�o to Olsze dziecko spotkane w ogrodzie; drobny, szczup�y ch�opak w zdecydowanie przyd�ugiej tunice. Doda� te�, i� tr�bacze wiedz�, kiedy odegra� sygna�, bo w wie�y kryj� si� wielkie piaskowe zegary, a tak�e Wahad�o Ath, kt�re zwisa z najwy�szego sklepienia i pchni�te w chwili og�oszenia godziny przestaje si� ko�ysa� wraz z jej up�ywem. Ch�opak wyja�ni�, i� melodie, kt�re odgrywaj� tr�bacze, stanowi� cz�� �Lamentu po �mierci Erreth-Akbego�, napisanego przez kr�la Mahariona po powrocie z Selidoru. Ka�dej godzinie towarzyszy� inny fragment; jedynie w po�udnie odgrywali ca�o��. Je�li pragnie si� znale�� gdzie� o okre�lonej porze, trzeba spogl�da� na tarasy, bo tr�bacze zawsze wychodz� na nie kilka minut wcze�niej, a je�li �wieci s�o�ce, srebrzyste tr�by l�ni� i migoc� w jego promieniach. Ch�opiec nazywa� si� Rody, przyby� do Havnoru wraz z ojcem, w�adc� Metamy z wysp Ark, aby przez rok ucz�szcza� do pa�acowej szko�y. Mia� dziewi�� lat i bardzo t�skni� za matk� i siostr�.

Olcha wr�ci� do swej komnaty akurat na czas, by spotka� si� z przewodnikiem. Denerwowa� si� ju� znacznie mniej, bo dzi�ki rozmowie z dzieckiem przypomnia� sobie, i� synowie w�adc�w tak�e s� dzie�mi. W�adcy to ludzie, a on nie ludzi winien si� l�ka�.

Przewodnik poprowadzi� go korytarzami pa�acu do d�ugiej jasnej sali. Jej okna wychodzi�y na wie�e Havnoru i fantastyczne mosty spinaj�ce �ukami brzegi kana��w i przerzucone ponad ulicami z dachu na dach, z tarasu na taras. Olcha k�tem oka dostrzeg� ow� wspania�� panoram�, gdy niepewnie zatrzyma� si� tu� za progiem. Nie wiedzia�, czy powinien p�j�� naprz�d i do��czy� do grupki ludzi czekaj�cej po drugiej stronie sali.

Kr�l ujrza� go, podszed�, powita� uprzejmie, zaprowadzi� do pozosta�ych i przedstawi� mu ich kolejno.

Kobieta oko�o pi��dziesi�tki, niska, o bardzo jasnej sk�rze, siwiej�cych w�osach i wielkich szarych oczach. Tenar, powiedzia� z u�miechem kr�l. Tenar od Pier�cienia. Spojrza�a Olsze prosto w oczy i powita�a go cicho.

M�czyzna, mniej wi�cej w wieku kr�la, odziany w aksamit i lekkie p��tno, z klejnotami u pasa, u szyi, z wielkim rubinem w uchu. Kapitan Tosla, oznajmi� kr�l. Tosla mia� twarz ciemn� niczym stare d�bowe drewno, m�dr� i zdecydowan�.

M�czyzna w �rednim wieku, w prostym stroju, o obliczu spokojnym i budz�cym zaufanie. Ksi��� Sege z rodu havnorskiego, o�wiadczy� kr�l.

M�czyzna oko�o czterdziestki, trzymaj�cy w d�oni wysok� jak on sam drewnian� lask�, po kt�rej Olcha pozna�, �e ma do czynienia z magiem ze szko�y na Roke. Zm�czona, postarza�a twarz, pi�kne d�onie, zachowanie wynios�e, lecz uprzejme. Mistrz Onyks, przedstawi� go kr�l.

I kobieta, kt�r� Olcha z pocz�tku wzi�� za s�u��c��� z powodu ubogiego stroju, a tak�e dlatego �e trzyma�a si� z dala od reszty, odwr�cona, jakby wygl�da�a przez okno. Gdy kr�l poprowadzi� j� naprz�d, Olcha ujrza� kaskad� pi�knych czarnych w�os�w, ci�kich i l�ni�cych.

��Tehanu z Gontu�� powiedzia� kr�l. Jego g�os zad�wi�cza� niczym wyzwanie.

Przez chwil� kobieta patrzy�a wprost na Olch�. By�a m�oda, lew� stron� twarzy mia�a g�adk�, miedzianor�ow�. Pod wygi�t� brwi� l�ni�o ciemne oko. Praw� stron�, bezok�, pokrywa�a jedna wielka pofa�dowana blizna. Prawa d�o� Tehanu przypomina�a wygi�ty kruczy szpon.

Wzorem pozosta�ych kobieta wyci�gn�a do Olchy r�k�, jak nakazywa� zwyczaj z Ea i Enlad�w. Poda�a mu jednak lew� d�o�. Ich pa�ce zetkn�y si�, potem d�onie. Jej r�ka by�a gor�ca, niemal pali�a. Dziewczyna spojrza�a na niego ponownie, przeszywaj�co, z napi�ciem; jedyne oko zal�ni�o. Potem odwr�ci�a wzrok i cofn�a si�, jakby pragn�a znale�� si� gdzie indziej.

��Pan Olcha przynosi wiadomo�� dla ciebie od twego ojca, Jastrz�bia z Gontu�� oznajmi� kr�l, widz�c, i� pos�aniec nie mo�e wykrztusi� ni s�owa.

Tehanu nie podnios�a g�owy. L�ni�ce czarne w�osy niemal ca�kowicie ukrywa�y twarz.

��Pani�� rzek� Olcha ochryple, czuj�c sucho�� w ustach�� mia�em zada� ci dwa pytania��� urwa�, bo musia� zwil�y� wargi i odetchn��, ogarni�ty nag�� panik�, �e zapomnia�, co mia� rzec. I chwila ta przerodzi�a si� w pe�n� wyczekiwania cisz�.

��Zadaj je�� powiedzia�a w ko�cu Tehanu g�osem bardziej ochryp�ym ni� g�os Olchy.

��Prosi�, by spyta� najpierw, kim s� ci, kt�rzy udaj� si� do suchej krainy. A gdy ju� si� �egnali�my, doda�: Spytaj te� m� c�rk�, czy smok mo�e przekroczy� kamienny mur.

Tehanu skin�a g�ow� i cofn�a si� o krok, jakby chcia�a zabra� ze sob� swe zagadki.

��Sucha kraina�� rzek� kr�l�� i smoki�

Przez moment wodzi� czujnym wzrokiem od twarzy do twarzy.

��Chod�cie�� poleci� w ko�cu�� usi�d�my i porozmawiajmy.

��Czy mogliby�my pom�wi� w ogrodzie?�� zaproponowa�a niska szarooka kobieta, Tenar. Kr�l zgodzi� si� natychmiast. Olcha us�ysza�, jak doda�a, przechodz�c obok niego:�� Trudno jej ca�y dzie� sp�dza� w zamkni�ciu. Pragnie nieba nad g�ow�.

Ogrodnicy ustawili dla nich krzes�a w cieniu starej roz�o�ystej wierzby przy jednej z sadzawek. Tehanu stan�a na brzegu, spogl�daj�c w zielon� wod�, w kt�rej leniwie p�ywa�o kilka wielkich, srebrzystych karpi. Wyra�nie chcia�a zastanowi� si� nad s�owami ojca, nie uczestniczy� w rozmowie. S�ysza�a jednak ka�de s�owo.

Gdy wszyscy zaj�li miejsca, kr�l poprosi�, by Olcha raz jeszcze opowiedzia� sw� histori�. S�uchali uwa�nie, ze wsp�czuciem, m�g� zatem m�wi� bez obaw i po�piechu. Kiedy sko�czy�, d�ug� chwil� milczeli. W ko�cu czarnoksi�nik Onyks zada� mu jedno pytanie:

��Czy �ni�e� zesz�ej nocy?

Olcha odpar�, i� nie przypomina sobie �adnych sn�w.

��A ja tak�� rzek� Onyks.�� �ni� mi si� Mistrz Przywo�a�, kt�ry by� mym nauczycielem w szkole na Roke. Powiadaj� o nim, �e umar� dwa razy, bo powr�ci� z krainy za murem.

��Ja �ni�am o duchach, kt�re si� nie odradzaj��� wtr�ci�a cicho Tenar.

��Przez ca�� noc zdawa�o mi si�, �e s�ysz� na ulicach g�osy�� doda� ksi��� Sege.�� G�osy, kt�re zna�em z dzieci�stwa, nawo�uj�ce jak kiedy�. Gdy jednak wyjrza�em przez okno i wyt�y�em wzrok, okaza�o si�, i� to krzycz� stra�nicy i pijani �eglarze.

��Ja nigdy nie miewam sn�w�� o�wiadczy� Tosla.

��Ja natomiast nie �ni�em o tamtej krainie�� rzek� kr�l.�� Wspomina�em j� i nie mog�em przesta� wspomina�.

Spojrza� na Tehanu. Nadal patrzy�a w wod�. Milcza�a.

Nikt wi�cej si� nie odezwa� i Olcha nie m�g� znie�� ciszy.

��Je�li przynios�em ze sob� zaraz�, musicie mnie st�d odprawi�!

��Skoro Roke wys�a�a ci� na Gont, a Gont do Havnoru, to w�a�nie w Havnorze powiniene� si� znale�栗 oznajmi� czarnoksi�nik Onyks. Jego g�os nie zabrzmia� rozkazuj�co, lecz by�o w nim co� ostatecznego.

��Wiele g��w rzadko my�li jasno�� zauwa�y� ironicznie Tosla.

��Zostawmy na razie sny�� powiedzia� Lebannen.�� Nasz go�� musi si� dowiedzie�, co zajmowa�o nas przed jego przybyciem. Czemu b�aga�em o przyjazd Tenar i Tehanu, i czemu wezwa�em na narad� Tosl�. Opowiesz o tym Olsze, Toslo?

M�czyzna o ciemnej twarzy przytakn��. Rubin w jego uchu l�ni� niczym kropla krwi.

��Chodzi o smoki�� zacz��.�� Od kilku lat na Zachodnich Rubie�ach nawiedzaj� farmy i wioski na Ully i Usidero. Lataj� nisko, chwytaj�c szponami dachy dom�w, potrz�saj� nimi, siej� przera�enie w�r�d ludzi. Ju� dwukrotnie zjawi�y si� na Toringatach w porze �niw i podpali�y oddechem pola, stogi oraz strzechy domostw. Nie atakowa�y ludzi, lecz w po�arach kilku zgin�o. Nie zaatakowa�y dwor�w w�adc�w owych wysp, szukaj�c skarb�w jak kiedy�, w mrocznych latach. Tylko wioski i pola. Te same wie�ci przynie�li kupcy zapuszczaj�cy si� za ziarnem na po�udniowy zach�d, a� po Simly. W porze �niw zjawi�y si� smoki i spali�y zbiory.

A zesz�ej zimy na Semel dwa smoki usiad�y na szczycie wulkanu Andanden.

Onyks westchn�� g�o�no, po czym, widz�c pytaj�ce spojrzenie kr�la, rzek�:

��Czarnoksi�nik Seppel z Palnu m�wi, i� g�ra ta to dla smok�w naj�wi�tsze z miejsc. W pradawnych czasach przybywa�y tam, by spija� ogie� z wn�trza ziemi.

��No c�, wr�ci�y�� odpar� Tosla.�� Zacz�y te� p�oszy� stada stanowi�ce bogactwo tamtejszych ludzi. Nie robi� zwierz�tom krzywdy, tylko strasz�. Ludzie powiadaj�, �e to m�ode smoki, czarne i wychudzone, nie maj�ce zbyt wiele ognia.

��Na Palnie, w g�rach, w p�nocnej cz�ci wyspy, dzikiej bezludnej krainie, smoki zamieszka�y. Kiedy� my�liwi polowali tam na muflony i chwytali soko�y. Obecnie przegna�y ich smoki i nikt ju� w g�ry nie chodzi. Mo�e tw�j pelnijski czarnoksi�nik co� o tym wie.

Onyks skin�� g�ow�.

��M�wi�, �e nad szczytami widywano ich stada, niczym klucze dzikich g�si.

��Wysp� Havnor od Palnu i Semel oddziela jedynie Morze Pelnijskie�� zauwa�y� ksi��� Sege.

Olcha pomy�la�, i� od Semel do jego rodzinnej wyspy Taon jest tylko sto mil.

��Tosla wyruszy� swym statkiem �Rybitwa� na Smoczy Szlak�� powiedzia� kr�l.

��Lecz zaledwie ujrza�em pierwsz� z owych wysp, pojawi�o si� stado owych bestii�� doda� Tosla, u�miechaj�c si� gorzko.�� Przegna�y mnie, tak jakbym by� krow� albo owc�. Opada�y w d� i przypala�y �agle. W ko�cu uciek�em tam, sk�d przyby�em. Lecz to nic nowego.

Onyks ponownie skin�� g�ow�.

��Nikt opr�cz W�adcy Smok�w nie przep�yn�� nigdy Smoczego Szlaku.

��Ja owszem�� kr�l u�miechn�� si� nagle szeroko, ch�opi�co�� ale by�em wtedy z W�adc� Smok�w� W�a�nie o tamtych czasach my�la�em. Gdy podr�owali�my z Arcymagiem po Zachodnich Rubie�ach w poszukiwaniu czarnego maga Coba, min�li�my Jessage, le��c� dalej nawet ni� Simly, i ujrzeli�my na niej wypalone pola. A na Smoczym Szlaku widzieli�my smoki walcz�ce ze sob� i zabijaj�ce si� niczym oszala�e zwierz�ta.

Po d�ugiej chwili odezwa� si� ksi��� Sege:

��Mo�e owych smok�w nie opu�ci� ob��d tamtych z�ych czas�w.

��Min�o ponad pi�tna�cie lat�� zauwa�y� Onyks. Olcha spostrzeg�, �e mag zerka na Tehanu stoj�c� z boku przy stawie.�� Ale te� smoki �yj� bardzo d�ugo. Pewnie czas p�ynie dla nich inaczej. A jednak dopiero w ci�gu ostatniego roku czy dw�ch zacz�y atakowa� ludzi.

��Tego nie uczyni�y�� poprawi� Tosla.�� Gdyby smok chcia� zabi� ludzi z farmy b�d� wioski, kto zdo�a�by go powstrzyma�? Chodzi�o im o dobytek, zbiory, stogi, domy, byd�o. Jakby m�wi�y: Odejd�cie. Wyno�cie si� z Zachodu.

��Czemu jednak m�wi� to poprzez ogie� i chaos?�� spyta� ostro Onyks.�� Potrafi� przecie� m�wi�. W�adaj� Mow� Tworzenia. Morred i Erreth-Akbe rozmawiali ze smokami. Nasz Arcymag tak�e.

��Te, kt�re widzieli�my na Smoczym Szlaku, utraci�y swoj� mowꠗ wyja�ni� kr�l.�� Otwarta przez Coba wyrwa w �wiecie odbiera�a im moc, tak jak nam. Jedynie wielki smok Orm Embar przyby� do nas i przem�wi� do Arcymaga, radz�c, by uda� si� na Selidor�� zawiesi� g�os, patrz�c w dal.�� A i Orm Embar przed �mierci� utraci� zdolno�� mowy.�� I zn�w kr�l odwr�ci� wzrok. Dziwne �wiat�o rozja�ni�o jego twarz.�� Zgin�� dla nas. Otworzy� nam drog� do mrocznej krainy.

Jaki� czas wszyscy milczeli. W ko�cu cisz� przerwa�a Tenar:

��Kiedy� Krogulec powiedzia� mi� nie wiem, czy przypomn� sobie dok�adnie� �e smok i mowa smoka to jedno i to samo, jedno��. Smok nie uczy si� Dawnej Mowy, on ni� jest.

��Tak jak rybitwa jest lotem, a ryba p�ywaniem�� doda� wolno Onyks.�� O tak.

Tehanu s�ucha�a, stoj�c bez ruchu na brzegu stawu. Teraz wszyscy patrzyli wprost na ni�. Twarz jej matki zdradza�a napi�cie. Tehanu odwr�ci�a g�ow�.

��Jak sprawi�, by smok z nami porozmawia�?�� spyta� kr�l. Powiedzia� to lekko, jakby �artem, lecz po jego s�owach zapad�a kolejna d�uga cisza.�� C󿠗 rzek� w ko�cu�� mam nadziej�, �e si� dowiemy. Teraz za�, mistrzu Onyksie, skoro mowa o smokach, zechcesz opowiedzie� nam histori� o dziewczynie, kt�ra przyby�a do szko�y na Roke? Nikt z nas, opr�cz mnie, jej nie s�ysza�.

��Dziewczyna w szkole!�� Tosla u�miechn�� si� drwi�co.�� Na Roke musia�y zaj�� wielkie zmiany!

��Istotnie.�� Mag pos�a� mu d�ugie, ch�odne spojrzenie.�� Dzia�o si� to jakie� osiem lat temu. Przyby�a z Way w przebraniu m�odego m�czyzny. Chcia�a uczy� si� sztuki magicznej. Oczywi�cie jej n�dzne przebranie nie oszuka�o Od�wiernego, a jednak j� wpu�ci� i stan�� po jej stronie. W owym czasie szko�� kierowa� Mistrz Przywo�a�, ten sam�� zawaha� si� chwilꠗ o kt�rym, jak wspomina�em, �ni�em zesz�ej nocy.

��Zechcia�by� opowiedzie� nam co� wi�cej o tym cz�owieku, Mistrzu Onyksie?�� poprosi� kr�l.�� To by� Thorion, kt�ry powr�ci� z martwych?

��Tak. Gdy Arcymag d�ugo nie wraca� i nie mieli�my �adnych wie�ci, l�kali�my si�, �e nie �yje. Mistrz Przywo�a� u�y� swojej sztuki, aby sprawdzi�, czy istotnie Arcymag przekroczy� mur. Zosta� tam d�ugo i mistrzowie o niego tak�e zacz�li si� l�ka�. W ko�cu jednak si� ockn��, m�wi�c, �e Arcymag by� w�r�d umar�ych. Nie chcia� powr�ci�, lecz nakaza� to Thorionowi, m�wi�c, �e ma kierowa� szko�� na Roke. Wkr�tce jednak smok przyni�s� do nas �ywego Arcymaga Krogulca wraz z mym panem Lebannenem� A potem, gdy Arcymag zn�w odszed�, Mistrz Przywo�a� pad� na ziemi� i le�a�, jakby �ycie z niego usz�o. Mistrz Zi� mimo ca�ej swej sztuki s�dzi�, �e nie �yje. Ale gdy byli�my ju� gotowi go pogrzeba�, poruszy� si� i odezwa�. M�wi�, i� powr�ci� do �ycia, aby uczyni� to, co musi by� zrobione. Poniewa� nie potrafili�my wybra� nowego Arcymaga, Mistrz Przywo�a� Thorion kierowa� szko��.�� Onyks milcza� chwil�.�� Kiedy zjawi�a si� dziewczyna, Od�wierny wpu�ci� j� do Domu, lecz Thorion nie �yczy� sobie jej obecno�ci, nie chcia� mie� z ni� nic wsp�lnego. Mistrz Wzor�w zabra� j� do Gaju i jaki� czas mieszka�a w�r�d drzew i w�drowa�a z nim razem. Wraz z Od�wiernym, Mistrzem Zi� i Mistrzem Imion Kurremkarmerrukkiem uwa�ali, i� istnieje pow�d, dla kt�rego przyby�a na Roke. �e cho� sama o tym nie wie, jest wys�anniczk� b�d� zwiastunem wielkich wydarze�. Tote� j� ochraniali. Inni mistrzowie pos�uchali Thoriona, kt�ry twierdzi�, �e dziewczyna przynosi jedynie niezgod� i ruin�, i powinno si� j� wygna�. Ja sam by�em w�wczas studentem. Ogromnie niepokoi� nas fakt, �e nasi mistrzowie, sami pozbawieni mistrza, k��c� si� mi�dzy sob�.

��I to z powodu dziewczyny�� doda� Tosla.

Tym razem Onyks posia� mu lodowate spojrzenie.

��Owszem�� przytakn�� i urwa�. Po minucie podj�� opowie��.�� Kr�tko m�wi�c, kiedy Thorion wys�a� kilkunastu z nas, aby�my zmusili j� do opuszczenia wyspy, rzuci�a mu wyzwanie. Oznajmi�a, �e spotka si� z nim tego wieczoru na Pag�rku Roke. Zjawi� si� i przywo�a� j� jej imieniem, Irian, by by�a mu pos�uszna. Ona jednak odpar�a: �Nie jestem tylko Irian�, i m�wi�c to, przemieni�a si�. Sta�a si� przyj�a posta� smoka. Dotkn�a Thoriona, a on rozsypa� si� w proch. Potem wspi�a si� na wzg�rze. Patrz�c na ni�, nie wiedzieli�my, czy widzimy p�on�c� jak ogie� kobiet�, czy te� skrzydlat� besti�. Gdy jednak dotar�a na szczyt, ujrzeli�my wyra�nie: by�a smokiem jasnym niczym z�ocistoczerwony p�omie�. Unios�a skrzyd�a i odlecia�a na zach�d.

Jego g�os z�agodnia�, twarz rozja�ni�a si� dawnym podziwem. Nikt si� nie odezwa�.

W ko�cu czarodziej odchrz�kn��.

��Nim wesz�a na Pag�rek, Mistrz Imion spyta� j�: Kim jeste�? Odpar�a, �e nie zna swego drugiego imienia. W�wczas przem�wi� do niej Mistrz Wzor�w, pytaj�c, dok�d p�jdzie i czy powr�ci. Odpar�a, �e udaje si� poza zach�d, by pozna� swoje imi� od w�asnego ludu. Przyb�dzie jednak, je�li on j� wezwie.

W ciszy odezwa� si� ochryp�y, s�aby g�os, szorstki niczym metal tr�cy o metal. Olcha nie zrozumia� s��w, a przecie� zabrzmia�y znajomo, jakby powinien pami�ta�, co znacz�.

Tehanu podesz�a do maga i stan�a obok, napi�ta niczym naci�gni�ta ci�ciwa. To ona si� odezwa�a.

Zdumiony i wstrz��ni�ty czarodziej spojrza� na ni�, wsta� i cofn�� si� o krok.

��Owszem, tak brzmia�y jej s�owa�� powiedzia� w ko�cu, odzyskuj�c panowanie nad sob�.�� M�j lud poza zachodem.

��Wezwij j�, och, wezwij j�!�� szepn�a Tehanu, wyci�gaj�c ku niemu obie r�ce. I zn�w odruchowo cofn�� si� przed ni�.

Tenar wsta�a.

��O co chodzi?�� spyta�a cicho.�� Co si� sta�o, Tehanu?

Tehanu powiod�a po nich wzrokiem. Olcha mia� wra�enie, �e jej spojrzenie przenika przez niego, jakby by� tylko zjaw�.

��Wezwijcie j� tutaj.�� Spojrza�a na kr�la.�� Mo�esz j� wezwa�?

��Nie mam takiej mocy. Mo�e Mistrz Wzor�w z Roke, mo�e ty sama?

Tehanu gwa�townie pokr�ci�a g�ow�.

��Nie, nie, nie, nie�� szepn�a.�� Nie jestem taka jak ona. Nie mam skrzyde�.

Lebannen spojrza� na Tenar, jakby prosi� j� o rad�. Tenar z bole�nie �ci�gni�tymi brwiami patrzy�a na c�rk�. Tehanu stan�a naprzeciw kr�la.

��Przepraszam�� rzek�a sztywno swym s�abym, ochryp�ym g�osem.�� Musz� poby� sama, panie. Zastanowi� si� nad tym, co powiedzia� m�j ojciec. Spr�buj� odpowiedzie� na jego pytania, ale prosz�, musz� zosta� sama.

Lebannen sk�oni� si� przed ni� i zerkn�� na Tenar, kt�ra obj�a c�rk� ramieniem. Razem odesz�y s�oneczn� �cie�k� pomi�dzy fontannami.

Czterej m�czy�ni zn�w usiedli. Przez kilka minut milczeli.

��Mia�e� racj�, Onyksie�� rzek� w ko�cu Lebannen, a zwracaj�c si� do pozosta�ych, doda�:�� Mistrz Onyks opowiedzia� mi histori� kobiety-smoka, gdy ja opowiedzia�em mu nieco o Tehanu. O tym, jak jako dziecko wezwa�a na Gont smoka Kalessina, jak rozmawia�a z nim w Dawnej Mowie i jak Kalessin nazwa� j� c�rk�.

��Panie, to bardzo dziwne czasy, gdy smok jest kobiet�, a nieuczona dziewczyna przemawia w Mowie Tworzenia.�� Onyks by� wyra�nie g��boko wstrz��ni�ty, przera�ony. Olcha dostrzeg� to i zastanowi� si�, czemu sam nie czuje l�ku. Uzna�, �e zapewne nie wie dosy�, by si� ba�.

��Ale przecie� jest mn�stwo starych opowie�ci�� zauwa�y� Tosla.�� Nie s�yszeli�cie ich na Roke? Mo�e wasze �ciany nie dopuszczaj� ich do was. To tylko legendy powtarzane przez prostych ludzi, pie�ni. Jest taka marynarska piosenka, �Dziewka z Belilo�, o tym, jak marynarz w ka�dym porcie zostawia� p�acz�c� dziewczyn�, a� jedna z nich na mosi�nych skrzyd�ach do�cign�a statek, chwyci�a go z pok�adu i zjad�a.

Onyks spojrza� na Tosl� z niesmakiem, a Lebannen si� u�miechn��.

��Dawny Mistrz Arcymaga, Aihal zwany Ogionem, opowiedzia� Tenar o kobiecie z Kemay. To by�a zwyk�a stara wie�niaczka. Zaprosi�a Ogiona do swej chaty, pocz�stowa�a go zup� rybn�. Twierdzi�a, �e ludzie i smoki byli kiedy� jednym ludem. Ona sama mia�a by� nie tylko kobiet�, lecz i smokiem. A Ogion, mag, ujrza� w niej smoka� Tak jak ty w Irian, Onyksie�� doda� kr�l.

��Gdy Irian opu�ci�a Roke, Mistrz Imion pokaza� nam ust�py z najdawniejszych ksi�g wiedzy�� odpar� mag wynio�le, zwracaj�c si� wy��cznie do kr�la.�� Nigdy do ko�ca ich nie rozumieli�my, pono� jednak traktuj� o istotach b�d�cych zar�wno lud�mi, jak i smokami. I o wielkim sporze, kt�ry je podzieli�. Nic z tego jednak nie pojmujemy.

��Mia�em nadziej�, �e Tehanu pomo�e nam to zrozumie栗 rzek� Lebannen. Jego g�os nie zdradza� niczego, tote� Olcha nie wiedzia�, czy kr�l porzuci� ow� nadziej�, czy te� wci�� j� �ywi.

�cie�k� zbli�a� si� siwow�osy �o�nierz, jeden z kr�lewskiej gwardii. Lebannen wsta�, podszed� do niego. Naradzali si� cicho. Potem �o�nierz odszed� pospiesznie. Kr�l wr�ci� do swych towarzyszy.

��Mam nowiny.�� W jego g�osie zabrzmia�o wyzwanie.�� Na zachodzie Havnoru widziano wielkie stada smok�w. Podpali�y lasy, a za�oga statku przybrze�nego s�ysza�a od ludzi uciekaj�cych do Portu Po�udniowego, �e miasto Resbel p�onie.

Sala tronowa by�a najstarszym pomieszczeniem w Pa�acu Mahariona. Kiedy� mie�ci� si� w niej dw�r Gemala z Morza Zrodzonego, ksi�cia z Hien, kt�ry zosta� kr�lem w Havnorze i z kt�rego rodu wywodzili si� kr�lowa Heru i jej syn Maharion. �Pie�� Havnorska� m�wi:

Wok� tego w�a�nie dworu w ci�gu stulecia potomkowie Gemala wznie�li jeszcze wi�kszy pa�ac. W ko�cu Heru i Maharion zbudowali Wie�� Alabastrow�, Wie�� Kr�lowej, Wie�� Miecza.

Wie�e te wci�� sta�y. Od �mierci Mahariona min�o kilkaset lat, lecz ludzie z Havnoru z uporem nazywali budowl� Nowym Pa�acem, cho� le�a�a w ruinie. Gdy Lebannen wst�pi� na tron, odbudowa� pa�ac i bogato wyposa�y�. Kupcy z Wysp Wewn�trznych, zdj�ci rado�ci�, gdy� w�adza kr�lewska gwarantowa�a prawa chroni�ce handel, wyznaczyli du�e op�aty i dodatkowo ofiarowali mu pieni�dze na podobne przedsi�wzi�cia. Przez pierwszych kilka lat jego panowania nie uskar�ali si� nawet na podatki, nie krzyczeli, �e ich dzieci zostan� �ebrakami. Lebannen zdo�a� zatem odnowi� Nowy Pa�ac i sprawi�, i� ponownie sta� si� godny i wspania�y. Sal� tronow� jednak, gdy wymieniono ju� belki sufitu, wzmocniono kamienne mury i wstawiono nowe szyby do wysokich, w�skich okien, pozostawi� tak�, jak� by�a, mroczn� i surow�.

Przez czas kr�tkiego panowania Fa�szywych Dynastii i przez Mroczne Lata tyran�w, uzurpator�w i w�adc�w pirat�w, w�r�d burz ludzkich ambicji tron kr�lestwa sta� niezmiennie na ko�cu d�ugiej sali, na zwyk�ym podwy�szeniu. Drewniane krzes�o o wysokim oparciu. Niegdy� pokryto je z�otem, jednak�e drogocenny metal dawno ju� znikn��. Ma�e z�ote gwo�dziki pozostawi�y otwory w drewnie w miejscach, z kt�rych je wyrwano. Jedwabne poduszki i baldachimy zosta�y skradzione b�d� zniszczone przez mole, myszy i ple��. Nic nie wskazywa�o na rang� tego krzes�a, opr�cz miejsca, w kt�rym sta�o, i niewyra�nej rze�by na oparciu�� czapli w locie nios�cej w dziobie ga��� jarz�biny. By�o to god�o rodu Enlad�w.

Kr�lowie z owego rodu przybyli z Enladu do Havnoru osiemset lat temu. Ludzie mawiali, �e tam, gdzie stoi Stolec Morreda, wci�� trwa kr�lestwo.

Lebannen kaza� oczy�ci� tron, wymieni� spr�chnia�e fragmenty, naoliwi� i wyg�adzi� drewno tak, �e l�ni�o niczym ciemny aksamit. Poza tym jednak pozostawi� go nietkni�ty, niepomalowany, niez�ocony, nagi. Niekt�rzy bogacze odwiedzaj�cy wspaniale urz�dzony pa�ac narzekali na sal� tronow� i tron. Sala jak wn�trze stodo�y, mawiali. To Stolec Morreda czy stare ch�opskie krzes�o?

Jedni twierdzili, i� kr�l odpowiada� na to: �Czym�e jest kr�lestwo bez stod�, kt�re karmi� ludzi, i bez zbieraj�cych ziarno ch�op�w?� albo: �Czy moje kr�lestwo to z�ocona b�yskotka, mi�kko�� aksamitu, czy te� stoi mocno dzi�ki sile kamienia i drewna?�. Inni�� �e nic nie odpowiedzia� poza tym, i� tron podoba mu si� taki, jaki jest. A poniewa� na twardym krze�le sadza� jedynie swe kr�lewskie po�ladki, krytycy nie mieli w tej materii nic wi�cej do powiedzenia.

T� w�a�nie surow� sal� o wysokim, belkowanym suficie w ch�odny letni poranek spowity g�st� mg�� wype�ni�a rada kr�lewska: dziewi��dziesi�t jeden os�b, m�czyzn i kobiet (gdyby wszyscy tu przybyli, zebra�aby si� setka). Kr�l wybra� ich osobi�cie. Niekt�rzy reprezentowali wielkie rody ksi���ce i szlacheckie z Wysp Wewn�trznych, zaprzysi�onych wasali korony. Inni przemawiali w imieniu pozosta�ych wysp i cz�ci Archipelagu. Jeszcze innych kr�l uzna� za m�drych i godnych zaufania doradc�w. Byli to kupcy, marynarze i w�a�ciciele faktorii z Havnoru i innych wielkich port�w wok� Morza Ea i Morza Najg��bszego, poruszaj�cy si� ze �wiadom� powag� i odziani we wspania�e ciemne szaty z ci�kiego jedwabiu, a tak�e mistrzowie rzemie�lniczych cech�w, zr�czni i przebiegli negocjatorzy, spomi�dzy kt�rych wyr�nia�a si� jasnooka, waleczna kobieta, przyw�dczyni g�rnik�w z Osskil. Byli w�r�d nich r�wnie� magowie z Roke, tacy jak Onyks, m�czy�ni w szarych p�aszczach, trzymaj�cy w d�oniach wysokie laski, oraz czarnoksi�nik pelnijski, mistrz Seppel, kt�ry nie nosi� laski i kt�rego ludzie omijali zwykle szerokim �ukiem, cho� zachowywa� si� spokojnie i uprzejmie. By�y te� szlachcianki, m�ode i stare, pochodz�ce z najr�niejszych krain i lenn kr�lestwa, odziane w jedwabie z Lorbanery i per�y z wysp Piasku, a tak�e dwie wyspiarki, solidne, stateczne niewiasty, jedna z Iffish, a druga z Korp, przemawiaj�ce w imieniu mieszka�c�w Rubie�y Wschodnich. Byli te� poeci, m�drcy ze starych uczelni Ea i Enlad�w, kilku dow�dc�w �o�nierzy i kapitan�w statk�w kr�lewskich.

Wszystkich tych cz�onk�w rady kr�l wybra� sam. Po dw�ch, trzech latach prosi�, by pozostali, b�d� te� odsy�a� ich z podzi�kowaniami i honorami, i zast�powa� kim innym. Omawia� z nimi wszelkie prawa i podatki, sprawy, kt�re rozs�dza� w imieniu korony. Wys�uchiwa� ich rad, a potem przeprowadza� g�osowanie. Dopiero gdy uzyska� zgod� wi�kszo�ci, wprowadza� decyzje w �ycie. Niekt�rzy twierdzili, i� rada sk�ada si� jedynie z kr�lewskich pochlebc�w i marionetek, i mo�e tak by�o w istocie. Zwykle je�li si� upar�, stawia� na swoim. Cz�sto jednak nie wyra�a� w�asnej opinii, pozwalaj�c, by cz�onkowie rady podj�li decyzj�. Wielu doradc�w przekona�o si�, �e je�li dysponuj� dostateczn� ilo�ci� fakt�w popieraj�cych sprzeciw i potrafi� dobrze argumentowa�, udaje im si� przekona� innych, a nawet kr�la. Cz�sto zatem wybucha�y gor�ce debaty, tak w cz�ciach rady specjalizuj�cych si� w r�nych problemach, jak i na walnych zgromadzeniach. Zdarza�o si�, i� doradcy sprzeciwili si� kr�lowi i przeg�osowali go. Lebannen by� dobrym dyplomat�, lecz nie pasjonowa� si� polityk�.

Przekona� si�, i� rada dobrze mu s�u�y. Dysponuj�cy w�adz� ludzie z kr�lestwa wkr�tce zacz�li j� szanowa�. Zwykli ludzie nie zwracali uwagi na rad�. Wszystkie ich nadzieje i uwaga skupia�y si� wok� osoby w�adcy. Po Archipelagu kr��y�y tysi�ce pie�ni i ballad o synu Morreda, ksi�ciu, kt�ry powr�ci� na grzbiecie smoka z krainy umar�ych u brzegu dnia, bohaterze spod Sorry, w�adcy miecza Serriadha, Jarz�binie, Wynios�ym Jesionie z Enladu, ukochanym kr�lu rz�dz�cym Znakiem Pokoju. Trudno jednak uk�ada� pie�ni o doradcach k��c�cych si� o podatki i c�a.

Teraz zatem ludzie ci, kt�rych pomija�y pie�ni, zaj�li miejsca na wy�cie�anych �awach przed twardym tronem. Gdy zjawi� si� kr�l, zn�w powstali. Wraz z nim przyby�a Kobieta z Gontu�� wi�kszo�� z nich widzia�a j� ju�, tote� jej wygl�d nie wywo�a� poruszenia�� oraz niewysoki m�czyzna w br�zie i czerniach.

��Wygl�da jak wioskowy czarownik�� zauwa�y� kupiec z Kamery, zwracaj�c si� do szkutnika z Way.

��Bez w�tpienia�� odpar� tamten z czu�o�ci� i rezygnacj�. Wielu cz�onk�w rady kocha�o, a przynajmniej lubi�o kr�la. Ostatecznie to on da� im w�adz� i nawet je�li nie czuli si� zobowi�zani okazywa� mu wdzi�czno�ci, szanowali jego os�d.

Do sali wbieg�a sp�niona starsza w�adczyni z Ebea i ksi��� Sege kieruj�cy obradami poleci� doradcom zaj�� miejsca. Wszyscy usiedli.

��Wys�uchajcie kr�la�� zacz�� Sege. I wys�uchali. Opowiedzia� im�� dla wielu by�y to pierwsze wie�ci w tej materii�� o ataku smok�w na zachodni Havnor i o tym, jak wyruszy� w drog� z Kobiet� z Gontu, Tehanu, by z nimi pertraktowa�.

Utrzymywa� doradc�w w napi�ciu, opowiadaj�c o wcze�niejszych atakach smok�w na wyspy Zachodu. Powt�rzy� te� kr�tko histori� Onyksa o dziewczynie, kt�ra na pag�rku Roke zamieni�a si� w smoka. Przypomnia�, i� Tehanu uznawana jest za c�rk� przez Tenar od Pier�cienia, niegdysiejszego Arcymaga z Roke i smoka Kalessina, kt�ry przyni�s� kr�la na grzbiecie z Selidoru.

W ko�cu powt�rzy�, co si� zdarzy�o na prze��czy w g�rach Faliern trzy dni temu o �wicie. Zako�czy�, m�wi�c:

��Smok �w zani�s� wiadomo�� od Tehanu do Orm Irian na Palnie. Czeka j� daleki lot, ponad trzysta mil. Lecz smoki szybsze s� ni�li statek, nawet ten niesiony magicznym wiatrem. W ka�dej chwili mo�emy spodziewa� si� przybycia Orm Irian.

Ksi��� Sege odezwa� si� pierwszy. Zada� pytanie, wiedz�c, �e kr�l b�dzie mu rad.

��Co chcesz zyska�, panie, pertraktuj�c ze smokiem? Odpowied� pad�a natychmiast.

��Wi�cej, ni� mogliby�my zyska�, pr�buj�c z nim walczy�. Trudno mi to przyzna�, taka jednak jest prawda. Gdyby te pot�ne stworzenia zechcia�y nas zaatakowa�, nie dysponujemy �adn� obron� przed ich gniewem. M�drcy powiadaj�, �e by� mo�e, jedna wyspa zdo�a�aby si� im oprze�. Roke. A na Roke, by� mo�e, pozosta� jeden cz�owiek, kt�ry potrafi�by stawi� czo�o gniewowi smoka i nie zgin��. Musimy zatem odkry� przyczyn� tego gniewu i usun�� j�, aby zawrze� z nimi pok�j.

��To przecie� zwierz�ta�� zauwa�y� stary w�adca Felkway.�� Ludzie nie mog� rozmawia� ze zwierz�tami, zawiera� z nimi pokoju.

��Czy� nie mamy miecza Erreth-Akbego, kt�ry zabi� wielkiego smoka?!�� wykrzykn�� m�ody cz�onek rady.

Natychmiast odpowiedzia� mu kto� inny.

��A kto zabi� Erreth-Akbego?

Debaty rady bywa�y zwykle ha�a�liwe, cho� ksi��� Sege utrzymywa� �cis�y porz�dek, nie pozwalaj�c, by doradcy przerywali sobie nawzajem lub przemawiali d�u�ej ni� dwie minuty odmierzane przez klepsydr�. Gadu��w ucisza� uderzeniem okutej srebrem laski, po czym wzywa� do g�osu nast�pnego m�wc�. Rozmawiali i krzyczeli zatem, wymieniaj�c szybkie uwagi. M�wili wszystko, co trzeba i czego nie trzeba, powtarzali kolejno argumenty, zbijali je i wzmacniali. Wi�kszo�� upiera�a si�, i� nale�y og�osi� wojn�, podj�� walk� ze smokami i pokona� je.

��Oddzia� �ucznik�w na jednym z okr�t�w wojennych wystrzela�by je jak kaczki!�� wykrzykn�� gor�cokrwisty kupiec z Wathortu.

��Czy� mamy poni�a� si� przed bezrozumnymi zwierz�tami? Czy� nie ma ju� w�r�d nas bohater�w?�� spyta�a z pogard� wynios�a pani z O-Tokne.

S�ysz�c to, Onyks odpar� ostro:

��Bezrozumne? W�adaj� przecie� Mow� Tworzenia, na znajomo�ci kt�rej opiera si� nasza sztuka i moc. S� zwierz�tami, tak jak my nimi jeste�my. Ludzie to zwierz�ta, kt�re m�wi�.

Na to odezwa� si� kapitan statku, stary do�wiadczony m�czyzna.

��Czy zatem to nie wy, magowie, powinni�cie z nimi rozmawia�? Znacie przecie� ich mow� i mo�e dysponujecie podobn� moc�. Kr�l opowiada� o m�odej nieuczonej dziewczynie, kt�ra zamieni�a si� w smoka. Magowie jednak potrafi� to zrobi� w ka�dej chwili. Czy� zatem Mistrzowie z Roke nie mogliby pom�wi� ze smokami i w razie potrzeby podj�� z nimi walki jak r�wny z r�wnym?

Czarnoksi�nik z Palnu podni�s� si� z miejsca. By� niskim m�czyzn� o cichym g�osie.

��Przybra� czyj�� posta�, kapitanie, oznacza sta� si� t� istot��� rzek� uprzejmie.�� Mag mo�e upodobni� si� do smoka, lecz prawdziwa przemiana to ryzykowna sztuka, zw�aszcza teraz. Ma�a zmiana po�r�d wielkich to tchnienie wobec huraganu. Jest jednak w�r�d nas kto�, kto nie potrzebuje korzysta� z naszych sztuk, a jednak potrafi lepiej przem�wi� w naszym imieniu do smok�w ni� ktokolwiek inny. Je�li zechce to uczyni�.

Tehanu wsta�a ze swej �awki u st�p tronu.

��Zechcꠗ oznajmi�a i usiad�a.

To sprawi�o, �e dyskusja na moment zamar�a. Wkr�tce jednak wybuch�a ze zdwojon� si��.

Kr�l s�ucha�, nie odzywaj�c si� ani s�owem. Chcia� pozna� zdanie swych poddanych.

Na Wie�y Miecza srebrne tr�by czterokrotnie odegra�y fanfar�, zwiastuj�c nadej�cie godziny sz�stej, po�udnia. Kr�l wsta� i ksi��� Sege og�osi� przerw� do pierwszej godziny popo�udniowej.

W komnacie w Wie�y Kr�lowej Heru przygotowano lekki posi�ek z�o�ony z sera, warzyw i letnich owoc�w. Lebannen zaprosi� tam Tehanu i Tenar, Olch�, Sege�a i Onyksa, kt�ry, za pozwoleniem kr�la, przyprowadzi� ze sob� pelnijskiego czarnoksi�nika Seppela. Razem zasiedli do posi�ku, rozmawiaj�c lekko, swobodnie. Okna komnaty wygl�da�y na port i p�nocny brzeg zatoki nikn�cy w b��kitnej mgie�ce�� pozosta�o�ci porannej mg�y, a mo�e dymu z po�ar�w las�w na zachodzie wyspy.

Olcha wci�� czu� oszo�omienie. Czemu znalaz� si� w�r�d najbli�szych kr�la i trafi� do sali rady? Co on ma wsp�lnego ze smokami? Nie potrafi� z nimi walczy� ani rozmawia�. Nawet sobie ich nie wyobra�a�. Chwilami przechwa�ki i wyzwania rzucane przez cz�onk�w rady przypomina�y mu ujadanie ps�w. Widzia� kiedy� na pla�y szczeniaka oszczekuj�cego ocean, atakuj�cego fale rozbijaj�ce si� na piasku, a potem uciekaj�cego przed nimi z mokrym ogonem mi�dzy nogami.

Cieszy� si� jednak, �e mo�e by� z Tenar. Przy niej by� spokojny. Lubi� j� za uprzejmo�� i odwag�. Odkry� tak�e, i� dobrze si� czuje w obecno�ci Tehanu.

Okaleczenie sprawia�o, i� wydawa�a si� mie� dwie twarze. Nie widzia� ich obu jednocze�nie, zawsze jedn� albo drug�. Przywyk� jednak do tego i przyjmowa� spokojnie. Twarz jego matki w po�owie przes�ania�o ciemnoczerwone znami�. Tehanu mu j� przypomina�a.

Wydawa�a si� dzi� mniej niespokojna ni� przedtem. Siedzia�a cicho. Kilka razy odezwa�a si� do siedz�cego obok Olchy nie�mia�o, przyja�nie. Mia� wra�enie, �e podobnie jak on nie znalaz�a si� tu z w�asnego wyboru. Musia�a pod��a� drog�, kt�rej nie pojmuje. Mo�e ich drogi si� zbiega�y, przynajmniej na jaki� czas. Pomys� ten doda� mu odwagi. Wiedzia�, �e co� musi zrobi�, �e ju� to zacz�� i musi sko�czy�, i uzna�, i� cokolwiek to jest, lepiej za�atwi� to z ni� ni� bez niej. Mo�e j� tak�e pchn�a ku niemu ta sama samotno��. Lecz w rozmowie nie poruszali r�wnie powa�nych temat�w.

��M�j ojciec da� ci kociaka�� rzek�a, gdy wstali od sto�u.�� To jedno z koci�t cioteczki Mech?

Przytakn��.

��Szare?

��Tak.

��Najlepsze z ca�ego miotu.

��Zaczyna mi tu ty�, ma�a kicia.

Tehanu zawaha�a si�, po czym powiedzia�a nie�mia�o:

��My�l�, �e to on, nie ona.

Olcha odkry�, �e si� u�miecha.

��Dobry z niego kompan. Marynarz nazwa� go �uraw.

���uraw�� powt�rzy�a z u�miechem.

��Tehanu�� zagadn�� kr�l. Usiad� obok Tenar na �awie przy oknie.�� Nie wezwa�em ci� dzi� na obrady, by rozmawia� o pytaniach, kt�re zada� ci pan Krogulec. Nie by�a to dobra pora. A teraz?

Olcha obserwowa� j�. Nim odpowiedzia�a, zastanowi�a si� chwil�. Zerkn�a przelotnie na matk�, kt�ra nie zareagowa�a.

��Wol� porozmawia� tutaj�� odpar�a w ko�cu Tehanu swym ochryp�ym g�osem.�� Z tob� i mo�e z ksi�niczk� z Hur-at-Hur.

��Mam po ni� pos�a�?�� spyta� uprzejmie kr�l po chwili ciszy.

��Nie, mog� do niej p�j�� p�niej. Tak naprawd� nie mam zbyt wiele do powiedzenia. M�j ojciec spyta�: Kto udaje si� po �mierci do suchej krainy? Rozmawia�y�my o tym z matk� i pomy�la�y�my: Ludzie tam id�, ale zwierz�ta? Czy lataj� tam ptaki, czy rosn� drzewa, trawa? Olcho, widzia�e� to miejsce.

��Tam��� odpar�, kompletnie zaskoczony�� jest tam trawa, po mojej stronie muru, ale wydaje si� martwa. A dalej? Nie wiem.

Tehanu spojrza�a na kr�la.

��Przeszed�e� t� krain� panie.

��Nie widzia�em �adnych zwierz�t, ptak�w, niczego �ywego.

��Pan Krogulec rzek�: kamie�, py��� wtr�ci� Olcha.

��My�l�, �e po �mierci nie trafiaj� tam �adne istoty opr�cz ludzi�� oznajmi�a Tehanu.�� Ale nie wszystkich�� zn�w spojrza�a na matk� i tym razem nie odwr�ci�a wzroku.

��Kargowie s� jak zwierz�ta�� odezwa�a si� Tenar. Jej suchy g�os nie zdradza� �adnych uczu�.�� Umieraj�, by zn�w si� odrodzi�.

��To przes�d�� rzek� Onyks.�� Wybacz, pani, ale ty sama��� zawiesi� g�os.

��Nie wierz� ju��� odpar�a Tenar�� �e jestem b�d� by�am, jak twierdzili, Arh�, Odradzaj�c� si� Wiecznie, jedyn� dusz� powracaj�c� bez ko�ca i nie�mierteln�. Wierz� jednak, �e kiedy umr�, podobnie jak ka�dy �miertelnik do��cz� do wielkiej istoty �wiata. Tak jak trawa, drzewa, zwierz�ta. Ludzie to jedyne zwierz�ta, kt�re m�wi�, sam powiedzia�e� to, panie, dzi� rano.

��Ale my w�adamy Mow� Tworzenia�� zaprotestowa� mag.�� Poznaj�c s�owa, dzi�ki kt�rym Segoy stworzy� �wiat, Mow� �ycia, uczymy nasze dusze, jak pokona� �mier�.

��To miejsce, gdzie istnieje jedynie py� i cienie. Czy to wasze zwyci�stwo?�� Jej g�os nie brzmia� ju� beznami�tnie, oczy b�ysn�y.

Zdj�ty oburzeniem Onyks nie potrafi� odpowiedzie�.

W tym momencie zainterweniowa� kr�l.

��Pan Krogulec zada� jeszcze drugie pytanie�� przypomnia�.�� Czy smok mo�e pokona� kamienny mur?

��Odpowied� mie�ci si� w pierwszej�� odpar�a Tehanu.�� Skoro smoki to jedynie zwierz�ta, kt�re m�wi�, a zwierz�ta tam nie trafiaj�.

Czy mag kiedykolwiek widzia� tam smoka albo ty, panie?�� Spojrza�a najpierw na Onyksa, potem na Lebannena. Onyks zastanawia� si� chwilk�.

��Nie�� odrzek�.

Kr�l sprawia� wra�enie zdumionego.

��Dlaczego sam nigdy o tym nie pomy�la�em? Nie, nie widzieli�my tam �adnego. My�l�, �e nie ma tam smok�w.

��Panie!�� Olcha odezwa� si� g�o�niej ni� kiedykolwiek wcze�niej w pa�acu.�� Smok jest tutaj.

Sta� przy oknie; wskaza� r�k�.

Wszyscy si� odwr�cili. Na niebie nad Zatok� Havnorsk� ujrzeli nadlatuj�cego z zachodu smoka. Jego d�ugie, w�skie skrzyd�a porusza�y si� wolno, po�yskuj�c z�ocistoczerwonym blaskiem. W zasnutym leciutk� mgie�k� letnim powietrzu zostawia� za sob� niewyra�ny �lad dymu.

��W jakiej� komnacie przyjm� takiego go�cia?�� mrukn�� kr�l.

M�wi� z rozbawieniem i zachwytem, gdy jednak ujrza�, jak smok skr�ca i opada ku Wie�y Miecza, wybieg� i pop�dzi� po schodach, zaskakuj�c i wyprzedzaj�c gwardzist�w przy drzwiach i w korytarzach. Jako pierwszy wypad� na taras pod Bia�� Wie��.

Taras stanowi� jednocze�nie dach sali bankietowej, rozleg�y marmurowy plac otoczony nisk� balustrad�. Dok�adnie nad nim wznosi�a si� Wie�a Miecza, nieopodal sta�a Wie�a Kr�lowej. Smok wyl�dowa� na marmurowych p�ytach i gdy zjawi� si� kr�l, zwija� w�a�nie z g�o�nym metalicznym zgrzytem pot�ne skrzyd�a. Jego szpony wy��obi�y w marmurze g��bokie rysy.

D�uga, pokryta z�ot� �usk� g�owa poruszy�a si�. Smok spojrza� na kr�la.

Kr�l spu�ci� wzrok, nie patrz�c mu w oczy. Sta� jednak wyprostowany i przemawia� wyra�nie.

��Orm Irian, witaj. Jestem Lebannen.

��Agni Lebannen�� odpar� dono�ny sycz�cy g�os, witaj�c go jak niegdy� Orm Embar, dawno temu, na najdalszym zachodzie, nim jeszcze Lebannen zosta� kr�lem.

Tu� za nim na taras wypadli Onyks i Tehanu w towarzystwie kilkunastu stra�nik�w. Jeden z nich doby� miecza. W oknie Wie�y Kr�lowej kr�l dostrzeg� kolejnego �o�nierza z naci�gni�tym �ukiem, celuj�cego wprost w pier� smoka.

��Opu�ci� bro�!�� wykrzykn�� tak g�o�no, �e wie�e zadr�a�y. Pierwszy gwardzista zareagowa� tak szybko, i� niemal upu�ci� miecz.

�ucznik powoli zwolni� ci�ciw�, jakby nie potrafi� pozostawi� swego w�adcy bezbronnego.

��Medeu�� szepn�a Tehanu, staj�c obok Lebannena. Ca�y czas wpatrywa�a si� w smoka. G�owa olbrzymiej istoty obr�ci�a si� ponownie i ogromne bursztynowe oko, otoczone pier�cieniem l�ni�cych, pomarszczonych �usek spojrza�o niewzruszenie na dziewczyn�.

Smok przem�wi�.

Onyks, kt�ry rozumia� ka�de s�owo, zacz�� cicho t�umaczy� kr�lowi. Podobnie post�pi� z odpowiedzi� Tehanu.

��C�rko Kalessina, siostro ma�� rzek� smok�� nie latasz.

��Nie potrafi� odmieni� postaci, siostro�� odpar�a Tehanu.

��Mam wi�c ja to zrobi�?

��Na jaki� czas, je�li zechcesz.

W�wczas ludzie zebrani na tarasie i w oknach wie� ujrzeli najdziwniejsz� rzecz, jak� ogl�dali w �yciu, mimo �e nieobcy by� im �wiat magii i cud�w. Zobaczyli olbrzymiego smoka, kt�rego pokryty �uskami brzuch i kolczasty ogon ci�gn�y si� na niemal p� d�ugo�ci tarasu, a g�owa o czerwonych rogach spogl�da�a z wysoko�ci wi�kszej ni� dwukrotny wzrost kr�la. I ujrzeli, jak �w smok opuszcza wielk� g�ow� i zaczyna dr�e�. Jego skrzyd�a zad�wi�cza�y niczym cymba�y. Z g��bokich nozdrzy wyp�yn�a chmura�� nie dymu, lecz mg�y. Smok sta� si� niewyra�ny niczym odbicie w zaparowanym zwierciadle b�d� starym szkle. A potem znikn��. Promienie po�udniowego s�o�ca pra�y�y przypalone, podrapane bia�e p�yty. Smok znikn��; pojawi�a si� kobieta. Sta�a dziesi�� krok�w od Tehanu i kr�la, w miejscu gdzie wcze�niej bi�o smocze serce.

By�a m�oda, wysoka, mocno zbudowana. Ciemna, ciemnow�osa, ubrana w ch�opsk� koszul� i spodnie, bosa. Sta�a bez ruchu, jak oszo�omiona. Spojrza�a na w�asne cia�o, unios�a d�o� i przyjrza�a si� jej.

��Jakie ma�e!�� rzek�a we wsp�lnej mowie i roze�mia�a si�. Popatrzy�a na Tehanu.�� Zupe�nie jakbym w�o�y�a buty, kt�re nosi�am, gdy mia�am pi�� lat�� doda�a.

Dwie kobiety ruszy�y ku sobie godnie i statecznie, niczym pozdrawiaj�cy si� zbrojni lub statki mijaj�ce si� na morzu. Obj�y si� i zosta�y tak chwil�. Potem roz��czy�y si� i zwr�ci�y do kr�la.

��Pani Irian�� rzek� Lebannen, sk�aniaj�c g�ow�.

Kobieta w ch�opskiej koszuli dygn�a niezgrabnie. Sprawia�a wra�enie nieswojej. Gdy unios�a wzrok, ujrza�, �e jej oczy maj� barw� bursztynu. Natychmiast odwr�ci� spojrzenie.

��W tej postaci nie uczyni� ci krzywdy�� oznajmi�a z szerokim bia�ym u�miechem.�� Wasza wysoko�栗 doda�a niezr�cznie.

Ponownie sk�oni� g�ow�. Teraz on poczu� si� nieswojo. Spojrza� na Tehanu i k�tem oka na Tenar, kt�ra wraz z Olch� wysz�a na taras. Nikt nie odezwa� si� nawet s�owem.

Wzrok Irian pow�drowa� ku stoj�cemu tu� za kr�lem Onyksowi w szarym p�aszczu. Jej twarz znowu poja�nia�a.

��Panie, czy jeste� z wyspy Roke? Znasz Mistrza Wzor�w?

Onyks uk�oni� si�, czy mo�e skin�� g�ow�. On tak�e uporczywie unika� jej wzroku.

��Czy dobrze si� miewa? Wci�� w�druje po�r�d drzew?

Kolejny uk�on.

��A Od�wierny, Mistrz Zi� i Kurrremkarmerruk? Obdarzyli mnie przyja�ni� i stan�li u mego boku. Je�li kiedy� tam powr�cisz, przeka� im, prosz�, wyrazy szacunku i mi�o�ci.

��Tak uczyniꠗ oznajmi� mag.

��Jest tu moja matka�� powiedzia�a cicho Tehanu.�� Tenar z Atuanu.

��Tenar z Gontu�� poprawi� z naciskiem Lebannen.

Irian zmierzy�a j� spojrzeniem pe�nym podziwu.

��To ty wraz z Arcymagiem przywioz�a� Pier�cie� Runiczny z Krainy Mro�nych Ludzi?

��Tak.�� Tenar r�wnie otwarcie patrzy�a wprost na Irian.

Nad nimi, na balkonie otaczaj�cym Wie�� Miecza, tu� pod jej szczytem co� si� poruszy�o. To tr�bacze wyszli og�osi� godzin�. W tej chwili jednak wszyscy czterej zebrali si� po po�udniowej stronie, patrz�c na taras w nadziei ujrzenia smoka. W ka�dym oknie ka�dej wie�y wida� by�o ludzkie twarze. Z ulicy dobiega� pomruk g�os�w, narastaj�cy niczym fala przyp�ywu.

��Gdy og�osz� pierwsz� godzinꠗ powiedzia� Lebannen�� rada zn�w si� spotka. Jej cz�onkowie widzieli twoje przybycie, pani, albo o nim us�ysz�. Je�li zatem zechcesz, najlepiej b�dzie ci� im przedstawi�. A je�li zechcesz przem�wi�, obiecuj�, �e ci� wys�uchaj�.

��Doskonale�� odpar�a Irian. Przez chwil� by�o w niej co� wynios�ego, oboj�tnego, gadziego. Gdy si� poruszy�a, owo ulotne wra�enie znikn�o. Pozosta�a jedynie wysoka m�oda kobieta id�ca troch� niezr�cznie.

��Czuj� si�, jakbym lada moment mia�a poszybowa� w g�r� niczym iskra�� rzek�a ze �miechem do Tehanu.�� W og�le nic nie wa��.

Czterej tr�bacze na wie�y wznie�li swe tr�by ku zachodowi, p�nocy, wschodowi i po�udniu, i odegrali pierwsz� zwrotk� lamentu, kt�ry kr�l sprzed pi�ciuset lat napisa� po �mierci swego przyjaciela.

Przez moment obecny kr�l wspomnia� owego przyjaciela, Erreth-Akbego, stoj�cego na pla�y Selidoru�� ciemne oczy, pe�n� smutku twarz �miertelnie ranionego cz�owieka po�r�d ko�ci smoka, kt�ry go zabi�. Wyda�o mu si� dziwne, �e mo�e rozmy�la� o tak odleg�ych sprawach, jakby wydarzy�y si� zaledwie przed chwil�. A przecie� w istocie nie by�o w tym nic dziwnego, albowiem �ywi i umarli, ludzie i smoki ��czyli si� w oczekiwaniu wielkiego wydarzenia, kt�rego nie potrafi� dostrzec.

Odczeka�, p�ki nie podesz�y Irian i Tehanu. Wraz z nimi przekroczy� pr�g pa�acu.

��Pani Irian, chcia�bym zapyta� ci� o wiele rzeczy, lecz m�j lud i rada przede wszystkim zechc� us�ysze�, czy twoi pobratymcy zamierzaj� wyda� nam wojn� i czemu.

Skin�a g�ow� mocno, zdecydowanie.

��Powiem im wszystko, co wiem.

Kiedy dotarli do przes�oni�tych kotar� drzwi za podwy�szeniem, w sali tronowej panowa� chaos. S�yszeli podniecone g�osy tak dono�ne, �e niemal zupe�nie zag�usza�y stukot laski ksi�cia Sege�a. Potem zapad�a gwa�towna cisza. Wszyscy odwr�cili si�, by spojrze� na kr�la przybywaj�cego ze smokiem.

Lebannen nie usiad�. Stan�� obok tronu, a Irian zatrzyma�a si� u jego lewego boku.

��Wys�uchajcie kr�la�� poleci� Sege w martwej ciszy.

��Cz�onkowie rady�� zacz�� Lebannen�� oto dzie�, o kt�rym d�ugo jeszcze b�d� wspomina� pie�ni. C�rki waszych syn�w i synowie c�rek b�d� mawia�: Jestem wnukiem jednego z ludzi zasiadaj�cych w Smoczej Radzie. Uczcijcie zatem t�, kt�ra zaszczyca nas sw� obecno�ci�. Wys�uchajcie Orm Irian.

Niekt�rzy z cz�onk�w Smoczej Rady m�wili potem, �e gdy patrzyli na ni� wprost, widzieli jedynie wysok� kobiet�, lecz k�tem oka dostrzegali olbrzymi�, mglist�, migoc�c� z�ocistym blaskiem posta�, przy kt�rej kr�l wydawa� si� male�ki. Wielu innych, wiedz�c, �e cz�owiek nie mo�e spojrze� w oczy smoka, odwraca�o wzrok. Nadal jednak zerkali ukradkiem. Niekt�re kobiety uwa�a�y, �e Irian jest brzydka, inne, �e pi�kna, jeszcze inne litowa�y si� nad biedaczk�, kt�ra chodzi boso po pa�acu. A kilku cz�onk�w rady, nie do ko�ca zrozumiawszy s�owa kr�la, zastanawia�o si�, kim jest ta kobieta i kiedy pojawi si� smok.

M�wi�a w absolutnej ciszy. Jej g�os, wysoki, kobiecy, ni�s� si� po ca�ej sali. Przemawia�a powoli i uroczy�cie, jakby w my�lach t�umaczy�a swe s�owa z dawniejszej mowy.

��Niegdy� nazywa�am si� Irian, ze starej Irii na Way. Obecnie jestem Orm Irian. Kalessin, Najstarszy, nazywa mnie c�rk�. Jestem siostr� Orm Embara, kt�rego zna� kr�l, i wnuczk� Orma, kt�ry zabi� kr�lewskiego towarzysza Erreth-Akbego i zgin�� z jego r�ki. Zjawi�am si� tu, bo wezwa�a mnie moja siostra Tehanu.

Gdy Orm Embar zgin�� na Selidorze, niszcz�c �miertelne cia�o czarnoksi�nika Coba, Kalessin przyby� spoza zachodu i zani�s� kr�la wraz z wielkim magiem na Roke. Potem Najstarszy powr�ci� na Smoczy Szlak i wezwa� do siebie lud zachodu, kt�remu Cob odebra� mow� i kt�rego wci�� nie opuszcza�o szale�stwo. Kalessin rzek�: �Pozwalacie, by z�o skazi�o was tak�e. Oszaleli�cie. Teraz odzyskali�cie zmys�y, lecz p�ki wieje wiatr ze wschodu, nie mo�ecie sta� si� znowu istotami wolnymi od dobra i z�a�.

Kalessin powiedzia�: �Dawno temu dokonali�my wyboru. Wybrali�my wolno��. Ludzie wybrali jarzmo. My wybrali�my ogie� i wiatr, oni wod� i ziemi�. My wybrali�my zach�d, oni wsch�d�.

I powiedzia�: �W�r�d nas zawsze znajdowali si� tacy, kt�rzy zazdroszcz� im bogactw, a w�r�d nich zazdroszcz�cy nam naszej wolno�ci. W ten spos�b mi�dzy nas wtargn�o z�o i zn�w nas ogarnie, p�ki nie zdecydujemy si� na zawsze pozosta� wolni. Wkr�tce powr�c� poza zach�d, by wzlecie� na innym wietrze. Poprowadz� was tam albo zaczekam, je�li zechcecie przyby�.

Wtedy wiele smok�w tak rzek�o do Kalessina: �Zdj�ci zazdro�ci� ludzie dawno temu ukradli nam po�ow� naszej krainy poza zachodem i wznie�li mury z zakl��, kt�re nas powstrzymuj�. Pozw�l nam zatem przegna� ich na najdalszy wsch�d i odebra� im wyspy. Ludzie i smoki nie mog� dzieli� si� tym samym wiatrem�.

Na co Kalessin odpowiedzia�: �Kiedy� byli�my jedno�ci�. Na znak tego w ka�dym pokoleniu ludzkim rodzi si� dziecko b�d� dwoje, kt�re s� tak�e smokami, a w ka�dym naszym pokoleniu, �yj�cym d�u�ej ni� ulotne ludzkie istoty, pojawia si� jedno z nas, kt�re jest tak�e cz�owiekiem. Kto� taki �yje teraz na Wyspach Wewn�trznych, podobnie jedno z nich, kt�re jest tak�e smokiem. Ta dw�jka to pos�a�cy, zwiastuni wyboru. Nikt wi�cej taki nie przyjdzie ju� na �wiat ani w�r�d nas, ani w�r�d nich. R�wnowaga bowiem ulega zmianie�.

I powiedzia� Kalessin: �Wybierajcie. Odejd�cie ze mn�, by wzlecie� na najdalszym ko�cu �wiata, na innym wietrze, albo zosta�cie, przywdziewaj�c jarzmo dobra i z�a, zmie�cie si� w bezrozumne zwierz�ta. Jako ostatnia wyboru dokona Tehanu. Po niej nie pozostanie ju� �aden wyb�r. Droga na zach�d b�dzie zamkni�ta. Zostanie tylko, jak zawsze, las po�rodku �wiata�.

Cz�onkowie rady kr�lewskiej siedzieli bez ruchu niczym kamienie, zas�uchani. Irian sta�a nieruchomo, spogl�daj�c na nich, poprzez nich.

��Min�o kilka lat i Kalessin odlecia� poza zach�d. Niekt�rzy pod��yli za nim, inni nie. Gdy przyby�am, by do��czy� do mego ludu, wyruszy�am w �lad za Kalessinem. Teraz pod��am tam i wracam, p�ki wiatry zechc� mnie nie��.

M�j lud czuje gniew i zazdro��. Ci, kt�rzy pozostali tu, na wiatrach �wiata, zaczynaj� ��czy� si� w grupy b�d� samotnie odwiedza� wyspy ludzi, powtarzaj�c: �Ukradli p� naszej krainy, teraz my odbierzemy im ca�y zach�d i przegnamy ich st�d, aby nie mogli zara�a� nas swoim dobrem i z�em. Nie w�o�ymy g��w w ich jarzmo�.

Nie pr�buj� jednak zabija� mieszka�c�w wysp, bo pami�taj� czasy ob��du, gdy smok zabija� smoka. Nienawidz� was, ale nie b�d� was zabija�. Chyba �e wy spr�bujecie zabija� ich.

Jedna z tych grup przyby�a na t� wysp�, Havnor. My nazywamy j� Zimnym Wzg�rzem. Smok, kt�ry stan�� przed wami i rozmawia� z Tehanu, to m�j brat, Ammaud. Inni chc� przegna� was na wsch�d, lecz Ammaud, podobnie jak ja, wype�nia wol� Kalessina i pr�buje uwolni� m�j lud od jarzma, kt�re wy nosicie. Dzieci Kalessina chc� uchroni� oba nasze ludy, ale czy zdo�aj�? Smoki jednak nie maj� kr�la i nie s�uchaj� nikogo. Lataj� tam, gdzie zechc�. Przez jaki� czas pos�uchaj� mnie i mojego brata, w imi� Kalessina. Ale nied�ugo. I nie boj� si� niczego na �wiecie, poza wasz� magi� �mierci.

Ostatnie s�owo zad�wi�cza�o ostro w wielkiej sali.

Kr�l odezwa� si� pierwszy. Podzi�kowa� Irian.

��Twoje szczere s�owa przynosz� nam zaszczyt. Na moje imi�, przysi�gam, �e my tak�e m�wi� b�dziemy prawd�. B�agam ci� zatem, c�rko Kalessina, kt�ry przyni�s� mnie do mego kr�lestwa, wyja�nij, czego l�kaj� si� smoki. S�dzi�em, �e nie boj� si� niczego w tym �wiecie ani poza nim.

��Boimy si� waszych zakl�� nie�miertelno�ci�� odpar�a otwarcie.

��Nie�miertelno�ci?�� Lebannen zawaha� si�.�� Nie jestem magiem. Mistrzu Onyksie, je�li c�ra Kalessina zgodzi si�, przem�w w mym imieniu.

Onyks wsta�. Irian spojrza�a na niego z zimn� oboj�tno�ci� i skin�a g�ow�.

��Pani Irian�� zacz�� czarnoksi�nik�� my nie rzucamy zakl�� nie�miertelno�ci. Jedynie czarnoksi�nik Cob usi�owa� umkn�� �mierci. Aby to uczyni�, wypaczy� nasz� sztuk�.�� M�wi� wolno i bardzo ostro�nie, starannie dobiera� s�owa.�� Nasz Arcymag wraz z moim panem, kr�lem, i z pomoc� Orm Embara zniszczy� Coba i wyrz�dzone przez niego z�o. Arcymag po�wi�ci� ca�� sw� moc, aby uleczy� �wiat, przywr�ci� r�wnowag�. �aden inny mag za naszego �ycia nie pr�bowa���� urwa� nagle.

Irian spojrza�a wprost na niego. Spu�ci� wzrok.

��Mag, kt�rego zniszczy�am�� powiedzia�a�� Mistrz Przywo�a� z Roke, Thorion. Czego pragn��?

Wstrz��ni�ty Onyks nie odpowiedzia�.

��Powr�ci� z martwych�� doda�a�� ale nie �ywy, jak Arcymag i kr�l. By� martwy, lecz wr�ci� poza mur dzi�ki swej sztuce, waszej sztuce, waszej, ludzi z Roke! Jak mamy ufa� waszym s�owom? Zak��cili�cie r�wnowag� �wiata. Czy mo�ecie j� przywr�ci�?

Onyks popatrzy� na kr�la, g��boko poruszony.

��Panie, nie jest to miejsce do omawiania podobnych spraw, przy wszystkich. Najpierw musimy si� dowiedzie�, o czym rozmawiamy, co mamy robi�

��Roke strze�e swych sekret�w�� w g�osie Irian zabrzmia�a spokojna wzgarda.

��Ale na Roke��� zacz�a Tehanu, nie wstaj�c. Jej s�aby g�os ucich�. Ksi��� Sege i kr�l gestem polecili, by m�wi�a dalej.

Wsta�a. Z pocz�tku odwraca�a od cz�onk�w rady lew� stron� swej twarzy. S�uchaj�cy jej t�um siedzia� bez ruchu na �awach, niczym obdarzone oczami kamienie.

��Na Roke jest Gaj Wewn�trzny�� rzek�a.�� Czy nie to mia� na my�li Kalessin, m�wi�c o lesie stoj�cym po�rodku �wiata, siostro?�� Odwracaj�c si� do Irian, pokaza�a s�uchaczom sw� ca�� zniszczon� twarz, zapomnia�a jednak o ich obecno�ci.�� Mo�e musimy si� tam uda�, do �rodka �wiata.

��Udam si� tam�� rzek�a Irian z u�miechem.

Obie spojrza�y na kr�la.

��Zanim wy�l� was na Roke albo udam si� tam z wami�� powiedzia� powoli�� musz� wiedzie�, o co toczy si� gra. Mistrzu Onyksie, przykro mi, �e sprawy tak powa�ne i niebezpieczne ka�� nam otwarcie rozmawia� o wszystkim. Ufam jednak, �e je�li znajd� w�a�ciwy kurs, moi doradcy mnie popr�. Rada musi wiedzie�, czy nasze wyspy maj� l�ka� si� atak�w ludu zachodu, czy te� rozejm potrwa dalej.

��Potrwa�� odpar�a Irian.

��Mo�esz powiedzie�, jak d�ugo?

��P� roku�� zaproponowa�a lekko, jakby m�wi�a: dzie� czy dwa.

��Utrzymamy rozejm przez p� roku w nadziei, �e po nim nastanie pok�j. Czy mam racj�, pani Irian, zgaduj�c, �e tw�j lud, nim zawrze z nami pok�j, zechce wiedzie�, czy wtr�canie si� naszych czarnoksi�nik�w w sprawy �ycia i �mierci im nie zagrozi?

��Czy nie zagrozi nam wszystkim�� przytakn�a Irian.�� Tak.

Lebannen zastanowi� si� chwil�. W ko�cu odezwa� si� swym najbardziej kr�lewskim, przyjaznym, uprzejmym tonem.

��Uwa�am tedy, �e powinienem uda� si� z wami na Roke.�� Odwr�ci� si� w stron� �aw.�� Cz�onkowie rady, po og�oszeniu rozejmu musimy d��y� do pokoju. Poniewa� w�adam w imi� Pier�cienia Elfarran, musz� uda� si� wsz�dzie, gdzie trzeba, by to osi�gn��. Je�li dostrzegacie co�, co mog�oby przeszkodzi� tej wyprawie, przem�wcie tu i teraz. Mo�liwe bowiem, i� na szali spoczywa r�wnowaga w�adzy w Archipelagu i r�wnowaga ca�ego �wiata. Je�eli mam wyruszy�, musz� uczyni� to teraz. Nadchodzi jesie�, a droga na Roke nie jest kr�tka.

Kamienie z oczami siedzia�y d�ug� chwil�, patrz�c na niego w milczeniu. W ko�cu odezwa� si� ksi��� Sege:

��Wyruszaj zatem, m�j panie i kr�lu, a nasza nadzieja i zaufanie b�dzie ci towarzyszy�. Niechaj magiczny wiatr wype�nia twe �agle.

W�r�d doradc�w rozleg� si� cichy pomruk zgody. Tak, tak, s�usznie prawi.

Sege zapyta�, czy s� jakie� pytania. Nikt si� nie odezwa�. Zamkn�� obrady.

Lebannen zwr�ci� si� do niego, wychodz�c z sali tronowej:

��Dzi�kuj� ci, Sege.

��Biedacy�� odpar� stary ksi���.�� Znale�li si� pomi�dzy tob� i smokiem. C� jeszcze mogli powiedzie�?

Rankiem, pogodnym letnim rankiem, wyruszyli z pa�acu do portu, by wej�� na pok�ad �Delfina�. Mieszka�cy Havnoru urz�dzili prawdziwe �wi�to, zebrali si� na ulicach i przystani, blokuj�c uj�cia kana��w dziesi�tkami �odzi i ��dek, ozdobionych powiewaj�cymi barwnymi flagami. Flagi i proporce �opota�y te� na wie�ach wielkich dom�w i masztach most�w. Id�c w�r�d wiwatuj�cych t�um�w, Tenar przypomnia�a sobie �w dzie� dawno temu, gdy wraz z Gedem przybyli do Havnoru, przynosz�c ze sob� Run� Pokoju, pier�cie� Elfarran. Mia�a go w�wczas na r�ce. Podnios�a j� tak, by srebro rozb�ys�o w promieniach s�o�ca i by ujrzeli je ludzie. A oni wykrzykn�li, wyci�gaj�c ku niej r�ce, jakby pragn�li j� obj��. U�miechn�a si� na to wspomnienie. U�miecha�a si�, pokonuj�c trap i k�aniaj�c si� Lebannenowi.

Kr�l powita� j� tradycyjnymi s�owami kapitana statku.

��Pani Tenar, witaj na pok�adzie.

Poruszona nag�ym odruchem odpowiedzia�a:

��Dzi�kuj� ci, synu Elfarran.

Przez moment patrzy� na ni� zaskoczony. Tehanu jednak sz�a tu� za ni�, tote� powt�rzy� oficjalne powitanie.

��Pani Tehanu, witaj na pok�adzie.

Tenar ruszy�a w stron� dziobu, przypominaj�c sobie k�cik obok kabestanu. Pasa�er m�g� si� tam schroni�, nie przeszkadzaj�c krz�taj�cej si� wok� za�odze, i nadal widzie� wszystko, co dzieje si� na pok�adzie i poza nim.

Nagle dostrzeg�a poruszenie na g��wnej ulicy prowadz�cej do portu. Zbli�a�a si� Najwy�sza Ksi�niczka. Tenar z zadowoleniem dostrzeg�a, �e Lebannen, czy mo�e jego ochmistrz, zaaran�owa� wszystko tak, by mog�a przyby� w stosownej oprawie. Konna gwardia torowa�a drog� w t�umie. Konie parska�y i g�o�no uderza�y kopytami. Wysokie czerwone pi�ropusze, takie same jakimi kargijscy wojownicy ozdabiali swe he�my, ko�ysa�y si� na dachu zamkni�tego, krzykliwie z�oconego powozu, kt�ry wi�z� ksi�niczk� przez ca�e miasto, a tak�e na �bach ci�gn�cej go czw�rki szarych koni. Grupka czekaj�cych na brzegu muzyk�w powita�a j� d�wi�kiem tr�by, b�bna i tamburynu. A ludzie, odkrywszy, �e pojawi�a si� ksi�niczka, kt�r� mog� pozdrowi� wiwatami, zakrzykn�li g�o�no, zbli�aj�c si�, na ile pozwolili konni i piesi �o�nierze. Powitali j� entuzjastycznymi, cho� nieco chaotycznymi okrzykami.

��Niech �yje kr�lowa Karg�w!�� wo�ali jedni.

��Nie jest kr�low�!�� krzyczeli drudzy, a trzeci:

��Sp�jrzcie, wszystkie w czerwieni, pi�kne jak rubiny. Kt�ra z nich to ona?

I jeszcze inni:

��Niech �yje ksi�niczka!

Tenar ujrza�a Seserakh, oczywi�cie ukryt� za welonem, lecz �atw� do rozpoznania dzi�ki postawie i wzrostowi. Ksi�niczka wysiad�a z powozu i godnie niczym okr�t sun�a w stron� trapu. Tu� za ni� drepta�y dwie dworki w kr�tszych kwefach, a dalej pani Opal z Hien. Serce Tenar zamar�o. Lebannen o�wiadczy�, �e w podr� nie wolno bra� �adnej s�u�by. Nie p�yn� po to, by zazna� rozrywek, o�wiadczy� surowo. Ka�dy, kto znajdzie si� na pok�adzie, musi mie� dobry pow�d, by tam trafi�. Czy�by Seserakh �le zrozumia�a? A mo�e by� tak bardzo zwi�zana ze swymi niem�drymi rodaczkami, i� zamierza sprzeciwi� si� kr�lowi? By�by to bardzo niefortunny pocz�tek podr�y.

Lecz u st�p trapu po�yskuj�cy z�oci�cie czerwony walec zatrzyma� si� i odwr�ci�. Wyci�gn�� r�ce, z�ocistosk�re, ozdobione z�otymi pier�cieniami. Ksi�niczka obj�a swe dworki, wyra�nie �egnaj�c si� z nimi. Obj�a tak�e pani� Opal, z godno�ci� w�a�ciw� najwy�szej szlachcie i cz�onkom rod�w kr�lewskich. Nast�pnie pani Opal zabra�a dworki do powozu, a ksi�niczka odwr�ci�a si� ponownie.

Wok� zapad�a cisza. Tenar ujrza�a, jak z�ocistoczerwona kolumna wzdycha g��boko i prostuje si� jeszcze bardziej.

Ksi�niczka powoli ruszy�a naprz�d. By� przyp�yw i trap wznosi� si� niebezpiecznie. Ona jednak st�pa�a godnie, bez cienia wahania. T�um na nabrze�u obserwowa� j� zafascynowany.

W ko�cu dotar�a na pok�ad i zatrzyma�a si� przed kr�lem.

��Najwy�sza Ksi�niczko Wysp Kargadzkich, witaj na pok�adzie�� powita� j� d�wi�cznie Lebannen.

Ludzie w t�umie zacz�li krzycze�:

��Wiwat ksi�niczka! Niech �yje kr�lowa! �adny spacer, Krasna!

Lebannen powiedzia� co� do ksi�niczki, lecz wiwaty zag�uszy�y jego s�owa. Czerwona kolumna odwr�ci�a si� do t�umu na brzegu i uk�oni�a sztywno, lecz z wdzi�kiem.

Tehanu czeka�a na ni� niedaleko kr�la. Teraz podesz�a i zaprowadzi�a ksi�niczk� do kabiny na rufie. Po chwili ci�kie, rozko�ysane czerwonoz�ote welony znikn�y.

��Wracaj, ksi�niczko!�� krzykn�li ludzie na nabrze�u.�� Gdzie jest Krasna? Gdzie nasza pani, gdzie kr�lowa?

Tenar spojrza�a na stoj�cego po przeciwnej stronie statku kr�la. Mimo niepokoju i ci�aru, kt�ry przygniata� jej serce, poczu�a, jak wzbiera w niej �miech. Biedny ch�opcze, pomy�la�a, co teraz poczniesz? Pokochali j� od pierwszego wejrzenia, cho� tak naprawd� jej nie widz�. Och, Lebannenie, wszyscy sprzysi�gli�my si� przeciw tobie.

Olcha s�ucha� tej rozmowy. Powoli g�osy stawa�y si� coraz s�absze, cich�y, a ciep�e promienie letniego s�o�ca zacz�y bledn�c, rozp�ywa� si� w ciemno�ci. Pozosta�y jedynie drzewa, wysokie, �lepe istoty pomi�dzy �lep� ziemi� a niebem; najstarsze �yj�ce dzieci ziemi. O Segoyu, rzek� do siebie w duchu, stworzony i stworzycielu, pozw�l mi przyj�� do siebie.

Ciemno�� ci�gn�a si� bez ko�ca, poza drzewa, poza wszystko.

Na tle pustki ujrza� wzg�rze, wysokie wzg�rze stoj�ce po prawej stronie, gdy szli z miasta do gaju. Ujrza� py� na drodze, kamienie �cie�ki wiod�cej wok� wzg�rza.

Teraz skr�ci� ze �cie�ki, porzucaj�c pozosta�ych, i zacz�� wdrapywa� si� na zbocze.

Brodzi� w wysokiej trawie, po�r�d kt�rej l�ni�y zwi�dni�te kwiaty iskiernika. Dotar� do w�skiej �cie�ki i pod��y� ni� w g�r� stromego wzg�rza. Teraz jestem sob�, rzek� w g��bi serca. Segoyu, �wiat jest pi�kny. Pozw�l mi przej�� przeze� do ciebie.

Mog� zn�w zrobi� to, co powinienem, pomy�la�, id�c naprz�d. Mog� naprawi�, po��czy� to, co zniszczone.

Dotar� na szczyt wzg�rza. Stoj�c tam w s�o�cu i w powiewach wiatru, po�r�d rozko�ysanych traw, ujrza� po prawej stronie pola, dachy niewielkiego miasta i olbrzymiego domu, jasn� zatok� i dalej morze. Gdyby si� obr�ci�, ujrza�by na zachodzie drzewa bezkresnego lasu znikaj�ce w b��kitnej dali. Przed nim zbocze by�o mroczne i szare. Opada�o w d�, a� do kamiennego muru, za kt�rym kry�a si� ciemno��. Pod murem sta� t�um nawo�uj�cych do niego cieni. Przyb�d�, rzek� w duchu, przyjd�.

Nagle poczu� ciep�o na ramionach i d�oniach. Wiatr zaszele�ci� w li�ciach nad jego g�ow�. Odezwa�y si� g�osy, m�wi�ce spokojnie, odmienne od nawo�uj�cych, wykrzykuj�ce jego imi�. Ponad kr�giem traw obserwowa� go Mistrz Wzor�w. Mistrz Przywo�a� tak�e na niego patrzy�. Oszo�omiony Olcha spu�ci� g�ow�, pr�bowa� s�ucha�. Zebra� my�li.

W�a�nie przemawia� kr�l. Wykorzystywa� wszystkie swe si�y i zdolno�ci, by utrzyma� gwa�townych, pewnych siebie m�czyzn i kobiety na wsp�lnym szlaku.

��Pozw�lcie, mistrzowie z Roke, �e powt�rz� wam to, czego dowiedzia�em si� od Najwy�szej Ksi�niczki w drodze tutaj. Ksi�niczko, mog� m�wi� w twoim imieniu?

Pozbawiona welon�w kobieta z powag� skin�a g�ow�.

��Oto zatem jej opowie��. Dawno temu ludzie i smoki byli jedn� ras�. W�adali jednym j�zykiem. Mieli jednak r�ne pragnienia, tote� zgodzili si� rozsta�, pod��y� w�asnymi �cie�kami. Uk�ad ten nazwano Vedurnan.

Onyks gwa�townie uni�s� g�ow�.

��Verw nadan�� szepn�� Seppel, a jego b�yszcz�ce, ciemne oczy rozszerzy�y si� nagle.

��Ludzie pow�drowali na wsch�d, smoki na zach�d. Ludzie zrezygnowali ze znajomo�ci Mowy Tworzenia. W zamian otrzymali umiej�tno�ci i zdolno�ci rzemie�lnicze oraz wszystko, co stworz� w�asnymi r�kami. Smoki z tego zrezygnowa�y, zachowa�y jednak Dawn� Mow�.

��I skrzyd�a�� podpowiedzia�a Irian.

��I skrzyd�a�� zgodzi� si� Lebannen. Spojrza� Azverowi w oczy.�� Mistrzu Wzor�w, mo�e lepiej ni� ja potrafisz dopowiedzie� do ko�ca t� histori�?

��Wie�niacy z Gontu i Hur-at-Hur pami�taj� to, o czym zapomnieli m�drcy z Roke i kap�ani z Karego�� powiedzia� Azver.�� Tak, jako dziecko s�ysza�em chyba t� opowie��, czy te� bardzo jej podobn�. Ale smoki tak�e o niej zapomnia�y. M�wi o tym, jak ciemny lud Archipelagu z�ama� przysi�g�. Wszyscy przysi�gli�my zaniecha� czar�w, zapomnie� magiczn� mow�, u�ywa� jedynie mowy wsp�lnej. Nie mieli�my nadawa� imion ani tworzy� zakl��. Ufali�my Segoyowi, mocom ziemi, naszej matki, matki Bog�w-Wojownik�w. Lecz m�drcy ciemnego ludu z�amali ugod�. Pochwycili w sid�a swych umiej�tno�ci Mow� Tworzenia, zapisuj�c j� runami. Zachowali j�, zacz�li jej uczy�, u�ywa�. Z jej pomoc� tworzyli zakl�cia, dzi�ki w�asnym zr�cznym r�kom i fa�szywym j�zykom wymawiaj�cym prawdziwe s�owa. Tote� Kargowie nigdy nie mogli im zaufa�. Tak g�osi opowie��.

��Ludzie boj� si� �mierci, smoki nie�� wtr�ci�a Irian.�� Ludzie chc� zaw�adn�� �yciem, posi��� je, jakby by�o jedynie klejnotem w szkatu�ce. Staro�ytni magowie �akn�li wiecznego �ycia. Nauczyli si� u�ywa� prawdziwych imion po to, by powstrzyma� �mier�. Lecz ci, kt�rzy nie mog� umrze�, nigdy si� nie odrodz�.

��Imi� i smok stanowi� jedno�栗 powiedzia� Kurremkarmerruk, Mistrz Imion.�� My, ludzie, stracili�my nasze imiona w verw nadan, ale nauczyli�my si�, jak je odzyska�. Imi� to my sami. Czemu �mier� mia�aby to zmieni�?

Spojrza� na Mistrza Przywo�a�, lecz Brand siedzia� bez ruchu z ponur� twarz� i s�ucha�, nie odzywaj�c si� ani s�owem.

��Zechcesz powiedzie� o tym co� wi�cej, Mistrzu Imion?�� poprosi� kr�l.

��Powiem to, co cz�ciowo odkry�em, cz�ciowo odgad�em. Nie z wioskowych opowie�ci, lecz z najdawniejszych zapis�w przechowywanych w Wie�y Osobnej. Tysi�c lat przed czasami pierwszych kr�l�w z Enladu na wyspach Ea i Solea �yli ludzie, pierwsi i najwi�ksi z mag�w, Tw�rcy Run. To oni nauczyli si� zapisywa� Mow� Tworzenia. Stworzyli runy, kt�rych smoki nigdy nie pozna�y. Nauczyli nas nadawa� ka�dej duszy prawdziwe imi�, w kt�rym kryje si� jej prawda, ona sama. I dzi�ki swej mocy obdarzyli ka�dego, kto nosi prawdziwe imi�, �yciem po �mierci cia�a.

���ycie wieczne�� podj�� cicho Seppel. U�miecha� si� lekko.�� W wielkiej krainie pe�nej rzek i g�r, i pi�knych miast, gdzie nie ma b�lu ni cierpienia, a ka�da istota trwa niezmieniona, niezmienna na zawsze� Oto marzenie zawarte w pradawnych Kunsztach Palne�skich.

��Gdzie?�� spyta� Mistrz Przywo�a�.�� Gdzie jest ta kraina?

��Na innym wietrze�� oznajmi�a Irian.�� Poza zachodem.�� Powiod�a po nich wzrokiem, w kt�rym odbija� si� gniew i wzgarda.�� S�dzicie, �e my, smoki, latamy tylko na wiatrach tego �wiata? My�licie, �e nasza wolno��, dla kt�rej zrezygnowali�my ze wszystkich rzeczy ziemskich, nie jest wi�ksza ni� wolno�� bezrozumnych mew? �e nasza kraina to kilka ska� na skraju waszych bogatych wysp? Do was nale�y ziemia i morze, lecz my jeste�my ogniem s�o�ca. My fruwamy z wiatrem. Chcieli�cie zapanowa� nad ziemi�, pragn�li�cie tworzy� i zachowywa� wytwory swych r�k. I dostali�cie to. To w�a�nie by� wielki podzia�, verw nadan. Ale nie wystarcza�a wam wasza cz��. Pragn�li�cie nie tylko waszych trosk, lecz naszej wolno�ci. Pragn�li�cie wiatru. Zakl�ciami i magi� krzywoprzysi�zc�w skradli�cie po�ow� naszej krainy. Otoczyli�cie murem, nie dopuszczaj�c do niej �ycia i �wiat�a, aby�cie sami mogli �y� w niej wiecznie. Z�odzieje, zdrajcy!

��Siostro�� wtr�ci�a szeptem Tehanu�� to nie s� ludzie, kt�rzy ukradli nam nasz� krain�. To ci, kt�rzy p�ac� cen�.

Po jej szorstkich s�owach zapad�a cisza.

��Jaka by�a cena?�� spyta� w ko�cu Mistrz Imion.

Tehanu spojrza�a na Irian. Irian zawaha�a si�, po czym odpowiedzia�a, zni�aj�c g�os:

��Chciwo�� gasi s�o�ce. To s�owa Kalessina.

W�wczas przem�wi� Mistrz Wzor�w, Azver. Ca�y czas patrzy� w dal, pomi�dzy drzewa po drugiej stronie polany, jakby �ledzi� lekkie poruszenia li�ci.

��Staro�ytni dostrzegali, �e kr�lestwo smok�w nie nale�y tylko do cia�a. �e potrafi� te� wzlecie� mo�e nawet poza czas� i zazdroszcz�c im tej swobody, pod��yli Smocz� Drog�, na zach�d poza zachodem. Tam zaj�li dla siebie cz�� owej krainy, bezczasowej krainy, w kt�rej ja�� mo�e trwa� wiecznie. Lecz nie w ciele, jak u smok�w. Ludzie mogli trafi� tam tylko duchem. Wznie�li zatem mur, kt�rego nie mog�a przekroczy� �adna �ywa istota, ani cz�owiek, ani smok, l�kali si� bowiem gniewu smok�w, a ich sztuka nadawania imion pozwoli�a zasnu� zachodnie krainy wielk� sieci� zakl��. I kiedy ludzie z wysp umieraj�, trafiaj� na zach�d poza zachodem i �yj� tam duchem, wiecznie.

Gdy jednak wzniesiono mur i rzucono zakl�cia, za murem przesta� wia� wiatr, morze si� cofn�o, �r�d�a wysch�y, g�ry wschodu s�o�ca sta�y si� g�rami wiecznej nocy. Umarli przybywali do mrocznej krainy, suchej krainy.

��W�drowa�em ni��� wtr�ci� cicho, jakby wbrew sobie Lebannen.�� �mierci si� nie boj�, lecz tej krainy owszem.

Zapad�a cisza.

��Cob i Thorion pr�bowali zburzy� mur, przywr�ci� martwych z powrotem do �ycia�� powiedzia� Mistrz Przywo�a� szorstkim, niech�tnym tonem.

��Nie do �ycia, mistrzu�� sprostowa� Seppel.�� Podobnie jak Tw�rcy Run pragn�li bezcielesnego, wiecznego trwania.

��A jednak ich zakl�cia poruszy�y to miejsce.�� Mistrz Przywo�a� zamy�li� si� g��boko.�� Smoki zacz�y wspomina� pradawne krzywdy, a teraz dusze zmar�ych si�gaj� przez mur, �akn�c powrotu do �ycia.

Olcha wsta�.

��Nie �ycia �akn�, lecz �mierci. Chc� zn�w z��czy� si� z ziemi�, powr�ci� do niej.

Wszyscy spojrzeli na niego, on jednak tego nie dostrzega�. Jego �wiadomo�� tylko cz�ciowo przebywa�a z nimi, cz�ciowo by�a w suchej krainie. Trawa pod stopami�� zielona, l�ni�ca w s�o�cu; martwa, sucha. Nad jego g�ow� dr�a�y li�cie drzew, a niedaleko czeka� niski kamienny mur w dole mrocznego zbocza. Ze wszystkich swych towarzyszy Olcha widzia� tylko Tehanu. Niewyra�nie, lecz j� rozpozna�. Wiedzia�, �e stoi pomi�dzy nim a murem. Zwr�ci� si� do niej.

��Zbudowali go, ale nie mog� zburzy�. Pomo�esz mi, Tehanu?

��Pomog�, Haro�� odpar�a.

W�wczas opad� mi�dzy nich cie�, wielki, pot�ny, masywny i silny. Ukry� j�, a jego pochwyci�, przytrzyma�. Olcha szarpa� si�, nie m�g� zaczerpn�� powietrza. Ujrza� w mroku czerwony ogie�, a p�niej ju� nic.