<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?><FictionBook xmlns="http://www.gribuser.ru/xml/fictionbook/2.0" xmlns:l="http://www.w3.org/1999/xlink"><description><title-info><genre>sf</genre><author><first-name>Ben</first-name><last-name>Bova</last-name></author><book-title>W�drowcy</book-title><annotation><p>Albo jeste�my sami we wszech�wiecie albo nie jeste�my;ka�da z tych mo�liwo�ci jest zaskoczeniem dla umys�u.</p><p><emphasis>Lee Dubridge</emphasis></p></annotation><date>1994</date><coverpage><image l:href="#cover"/></coverpage><lang>pl</lang><src-lang>en</src-lang><translator><first-name>Cezary</first-name><last-name>Lipski</last-name></translator><sequence name="W�drowcy" number="01"/></title-info><src-title-info><genre>sf</genre><author><first-name>Ben</first-name><last-name>Bova</last-name></author><book-title>Voyagers</book-title><date>1981</date><lang>en</lang></src-title-info><document-info><author><nickname>Verdi1</nickname></author><program-used>Fiction Book Designer, FictionBook Editor Release 2.6, fb2cut 2.5.4, fb2cut 2.6.2</program-used><date value="2011-09-02">02.09.2011</date><id>FBD-97AF6E-4EAB-DB48-E482-3FBE-3CF3-11A91D</id><version>1.0</version></document-info><publish-info><book-name>W�drowcy</book-name><publisher>Orion</publisher><city>Warszawa</city><year>1994</year></publish-info></description><body><title><p>Ben Bova</p><p>W�drowcy</p></title><epigraph><p>Albo jeste�my sami we wszech�wiecie, albo nie jeste�my; ka�da z tych mo�liwo�ci jest zaskoczeniem dla umys�u.</p><text-author>Lee Dubridge</text-author></epigraph><epigraph><empty-line/><p>Nic nie jest zbyt pi�kne, aby by�o prawdziwe.</p><text-author>Michael Faraday</text-author></epigraph><epigraph><empty-line/><p>Jedyn� granic� naszych przysz�ych dokona� s� nasze dzisiejsze w�tpliwo�ci.</p><text-author>Franklin D. Roosevelt</text-author></epigraph><section><title><p>KSI�GA PIERWSZA</p><p>PRZYBYSZ Z GWIAZD</p></title><section><title><p>ROZDZIA� I</p></title><epigraph><poem><stanza><v>Gdy ogl�dam niebo Twoje, dzie�o palc�w Twoich,</v><v>Ksi�yc i gwiazdy, kt�re Ty ustanowi�e�,</v><v>Tedy m�wi�: Czym�e jest cz�owiek, �e o nim pami�tasz,</v><v>Lub syn cz�owieczy, �e go nawiedzasz?</v></stanza></poem><text-author>Psalm 8</text-author></epigraph><empty-line/><p>Profesor Ramsey McDermott, siedz�c na trzeszcz�cym ze staro�ci, obitym sk�r� fotelu, przechyli� si� do ty�u i oboj�tnie zerkn�� na zewn�trz przez okno swego gabinetu. Podw�rze by�o wci�� takie samo jak przed pi��dziesi�ciu laty, gdy ujrza� je po raz pierwszy. Drzewa mieni�y si� barwami pa�dziernika, studenci �pieszyli na zaj�cia wybetonowanymi chodnikami lub siedzieli na murawie w dwu�� lub trzyosobowych grupach, poch�oni�ci powa�nymi rozmowami.</p><p>Z mi�ej zadumy wyrwa�o go delikatne pukanie do drzwi. �To ona��� pomy�la�, po czym tak szorstko, jak tylko m�g�, zawo�a�:</p><p>��Prosz�!</p><p>Jo Camerata wesz�a do zalatuj�cego st�chlizn� niewielkiego pomieszczenia, a McDermott na jej widok z trudem ukry� zaskoczenie. �Nie zdawa�em sobie sprawy, �e jest tak �adna�� pomy�la�.�� Nic dziwnego, �e uchodzi jej p�azem nawet morderstwo.�</p><p>Jo by�a wysoka, mia�a ciemne l�ni�ce w�osy i dobrze ju� ukszta�towan� figur� �r�dziemnomorskiej pi�kno�ci. By�a ubrana w nieodzowne u student�w d�insy i sweter, ale przylega�y one do jej cia�a w taki spos�b, �e McDermott poczu�, i� burzy si� w nim krew. Jej du�e czarne jak w�gle oczy by�y jednak czujne i niespokojne jak u schwytanego w pu�apk� zwierz�cia.</p><p>McDermott u�miechn�� si�.</p><p>��Prosz� od�o�y� ksi��ki i usi��栗 poleci� jej takim tonem, aby nie mia�a w�tpliwo�ci, �e czekaj� d�ugie skrupulatne przes�uchanie.</p><p>Jo usiad�a naprzeciw niego na stoj�cym przy biurku krze�le z wysokim oparciem. Przycisn�a do kolan ksi��ki, tak jakby mog�y j� one obroni�. Dopiero teraz, gdy patrzy� na ni��� tak m�od� i pon�tn��� zda� sobie spraw�, �e jego gabinet jest szary od kurzu i niepomiernie zagracony stosami ksi��ek i papier�w a� ci�kich od wch�oni�tego w ci�gu dziesi�cioleci dymu fajkowego.</p><p>Pochyli� si� nieco do przodu w swym fotelu.</p><p>��S�ysza�em, �e ostatnio jest pani rzadkim go�ciem na zaj�ciach.</p><p>Jej oczy rozszerzy�y si�.</p><p>��Doktor Thompson powiedzia�, �e to nie szkodzi�</p><p>��Naprawd�?</p><p>��Tak. Pomaga�am mu w obserwatorium� przy tych sygna�ach, kt�re niedawno odebrali.</p><p>��I z tego powodu opuszcza pani wszystkie �wiczenia i wyk�ady�� z�yma� si� McDermott.</p><p>��Nie mog� przebywa� jednocze�nie w dwu r�nych miejscach�� pr�bowa�a si� t�umaczy�.�� Doktor Thompson prosi� mnie, abym mu pomaga�a.</p><p>��Nie mam co do tego w�tpliwo�ci.�� McDermott si�gn�� po fajk� i zacz�� si� ni� bawi�, obserwuj�c z satysfakcj�, jak jej przestraszone oczy �ledz� ka�dy ruch jego r�k.�� Pomaga�a pani r�wnie� doktorowi Stonerowi, nieprawda�?</p><p>��Doktorowi Stonerowi?�� Uciek�a ode� wzrokiem i spojrza�a w okno.�� Nie� nie bardzo. Pracuj� u doktora Thompsona.</p><p>McDermott poczu�, �e zalewa go fala ciep�a na widok jej piersi odznaczaj�cych si� przez sweter, na widok maluj�cej si� w jej oczach bezradno�ci.</p><p>��Przepisywa�a pani doktorowi Stonerowi co� na maszynie. Prosz� nie pr�bowa� zaprzeczy�.</p><p>��Och� tak. Przepisywa�am.</p><p>��Co to by�o?�� indagowa� j�.�� Co on napisa�?</p><p>��Nie wiem. Ja to tylko przepisywa�am. Nie czyta�am tekstu. W ka�dym razie nie szczeg�owo.</p><p>McDermott wyci�gn�� ku niej r�k� z fajk�.</p><p>��Prosz� nie gra� ze mn� komedii, m�oda damo. Jest pani tylko o krok od rozstania si� z uniwersytetem. Co Stoner chcia�, aby mu pani przepisa�a?</p><p>��To by�a� to by�a praca. Praca naukowa. Przeznaczona do publikacji w pi�mie naukowym.</p><p>��W jakim?</p><p>��Nie wiem. On mi tego nie powiedzia�.</p><p>McDermott przechyli� si� zn�w do ty�u, a wiekowy fotel j�kn�� pod jego ci�arem.</p><p>��Czy to by�a praca o sygna�ach radiowych?</p><p>Skin�a g�ow�.</p><p>��A ten obiekt przez niego odkryty?</p><p>��By�o o nim w tej pracy.</p><p>Przez d�u�sz� chwil� McDermott milcza�. Usadowi� si� wygodnie w swym sk�rzanym fotelu i rozbiera� Jo wzrokiem. Sprawia�a mu przyjemno�� �wiadomo��, �e ona musi oczywi�cie zna� jego my�li, ale nie mo�e nic na to poradzi�.</p><p>��Co jeszcze robi�a pani dla Stonera?�� przerwa� wreszcie milczenie.</p><p>��Nic.</p><p>��Naprawd�? Nic?</p><p>��Naprawd�.</p><p>Przybra� najgro�niejszy wyraz twarzy, na jaki go by�o sta�, i warkn��:</p><p>��Czy nie wypytywa�a pani jednej z sekretarek na tym wydziale, jak za�atwi� rezerwacj� w hotelu w Waszyngtonie?</p><p>Jo potrz�sn�a przecz�co g�ow�.</p><p>��Chodzi�o o pok�j tylko dla doktora Stonera. Samego. Nie dla mnie.</p><p>��A wi�c jednak robi�a pani co� jeszcze dla Stonera, czy� nie tak?</p><p>��S�dzi�am, �e ma pan na my�li przepisywanie� wysy�anie list�w�</p><p>��No i co by�o z tym wyjazdem do Waszyngtonu?</p><p>��Nie rozumiem, panie profesorze, co to ma wsp�lnego z moim statusem studentki.</p><p>��Nie musi pani rozumie�, panno Camerata�� warkn�� znowu.�� Jedyne, co pani powinna wiedzie�, to to, �e mog� pani� st�d wyrzuci� na pani �adn� pupk�, je�li nie odpowie pani uczciwie i wyczerpuj�co na moje pytanie. Zamiast uzyska� w czerwcu przysz�ego roku stopie� naukowy, b�dzie pani podawa� go�ciom do sto�u w jakiej� brudnej garkuchni.�� Zawiesi� g�os i z u�miechem przechyli� si� do ty�u w fotelu.�� Albo b�dzie pani gdzie� ta�czy�a w stroju topless. Nadawa�aby si� pani do tego.</p><p>Spiorunowa�a go wzrokiem, lecz odpowiedzia�a spokojnie, bez emocji:</p><p>��Doktor Stoner udaje si� do Waszyngtonu w niedziel� wieczorem. Jest um�wiony na poniedzia�ek rano ze swym by�ym szefem w kwaterze g��wnej NASA. Zamierza wzi�� ze sob� t� prac� naukow� o nowym odkryciu.</p><p>��Ach tak�� mrukn�� McDermott.</p><p>Tego w�a�nie najbardziej si� obawia�: Stoner najwyra�niej pr�bowa� wygra� na finiszu. Niewdzi�czny �ajdak!</p><p>��Dobrze, zajmiemy si� t� spraw��� powiedzia� oschle.</p><p>Si�gn�� do telefonu i podni�s� s�uchawk�.</p><p>��Pani mo�e ju� odej�栗 rzek� do Jo.</p><p>Zamruga�a oczami, zaskoczona.</p><p>��Czy jestem jeszcze�? Czy zamierza mnie pan wyrzuci�?</p><p>��Powinienem to zrobi栗 sykn���� ale dop�ki jest pani pod opiek� Thompsona, b�d� wyrozumia�y w stosunku do pani. O ile, oczywi�cie, zaliczy pani ko�cowe egzaminy.</p><p>Skin�a g�ow� i szybko wsta�a. Gdy kierowa�a si� ku drzwiom, McDermott doda�:</p><p>��Ale prosz� si� trzyma� z daleka od tego Stonera.</p><p>��Tak, prosz� pana�� zgodzi�a si� pos�usznie.</p><p>Gdy tylko drzwi si� za ni� zamkn�y, McDermott wykr�ci� specjalny numer telefonu w Waszyngtonie, wypisany na spodniej stronie s�uchawki.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� II</p></title><epigraph><p>Kiedy otrzymamy przes�anie� b�dzie ono nieomylne�</p><text-author>PHILIP MORRISON</text-author><text-author><emphasis>�ycie poza Ziemi� i Umys� cz�owieka</emphasis></text-author><text-author>Pod redakcj� Richarda Berendzena</text-author><text-author>Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, NASA SP-328</text-author><text-author>1973</text-author></epigraph><empty-line/><p>Jo pojecha�a autem prosto do obserwatorium. Najpierw w�skimi, pe�nymi samochod�w uliczkami Cambridge,<emphasis>(USA) </emphasis>potem przez Lexington obok Parku Bitwy i przez most w Concord, by zaraz potem znale�� si� w�r�d jab�oniowych sad�w i rozci�gaj�cych si� jeszcze dalej wzg�rz, kt�re przybiera�y ju� jesienn� szat�. W g�owie jej kipia�o.</p><p>�Ten stary, wychud�y �ajdak zamierza wyrz�dzi� krzywd� doktorowi Stonerowi�� my�la�a.�� Musz� doktora ostrzec. I to ju�, zaraz.�</p><p>Gdy dotar�a do obserwatorium, Stoner bawi� jednak gdzie� poza swym gabinetem. Niewielkie pomieszczenie na drugim pi�trze budynku obserwatorium by�o tak schludne i tak funkcjonalnie urz�dzone, jak r�wnanie matematyczne, ale on sam by� nieobecny.</p><p>Na �rodku biurka, wolnego od wszelkich szparga��w, le�a� jedynie r�wno u�o�ony stosik zdj��. Zdj�cia by�y odwr�cone stron� spodni� ku g�rze, a na najwy�ej le��cym Jo zauwa�y�a niebiesk� piecz�tk� z napisem: �W�asno�� Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. Nie mo�e by� udost�pnione bez oficjalnego pisemnego zezwolenia�.</p><p>Odwr�ci�a wszystkie zdj�cia, jedno po drugim. Papier, na kt�rym je odbito, by� sztywny i ci�ki; bardzo drogi. Fotografie przedstawia�y jaki� p�katy, nieco sp�aszczony glob z przebiegaj�cymi od strony lewej do prawej pasami w kolorze czerwonym, ��tym, be�owym i bia�ym. W dolnej cz�ci pasiastej kuli wida� by�o owaln�, ceglast� plam�.</p><p>Planeta Jowisz.</p><p>Jo przejrza�a wszystkie dwadzie�cia kilka zdj��. Na ka�dym by� Jowisz, a na niekt�rych mo�na by�o ponadto dostrzec dwa lub trzy ksi�yce planety�� male�kie kr��ki w por�wnaniu z ogromem tarczy Jowisza.</p><p>Zerkn�a na sw�j timex mieni�cy si� na przegubie r�ki. By�a ju� pewna, �e nie zd��y na pierwsze z popo�udniowych �wicze�. Wzruszy�a z rezygnacj� ramionami, po czym podesz�a do okna i rozchyli�a p�ytki �aluzji na tyle, by m�c zobaczy� co� na zewn�trz.</p><p>Stoner �wiczy� karate na parkingu za budynkiem. Jo przygl�da�a mu si�, gdy sta� prosty jak struna, z wyrazem troski na �niadej twarzy i z zaci�ni�tymi wargami. Jego du�e zaci�ni�te d�onie zwisa�y lu�no nieco poni�ej czarnego pasa, z kt�rego by� tak dumny. Przez chwil� trwa� w bezruchu, zapatrzony przed siebie�� wysoki, silny m�czyzna o l�ni�cych, kruczych w�osach i marzycielskich szarych oczach, p�aski w l�d�wiach, zaparty w ziemi� swymi smuk�ymi, atletycznymi nogami.</p><p>Ale oto ju� by� k��bkiem eksploduj�cej energii. Jego r�ce boksowa�y niewidzialnego napastnika, a stopy wymierza�y �mierciono�ne kopni�cia. By� to niby balet�� gwa�towny, pot�ny, nagl�cy. Gdy tak przesuwa� si� po asfaltowanej powierzchni parkingu, wiruj�c niby �y�wiarz wykonuj�cy piruety, z jego ust nie wydobywa� si� �aden d�wi�k. Nagle zamar� w bezruchu, jakby wr�s� w ziemiꠗ tak szybko, jak rozpocz�� akcj�. Sta� przez chwil� ze wzniesionymi w g�r� ramionami i kolanami lekko zgi�tymi w czujnej, obronnej postawie. Potem wyprostowa� si� z wolna, a jego r�ce zn�w opad�y w d�.</p><p>Jo przez chwil� obawia�a si�, �e Stoner mo�e zerkn�� w okno swego gabinetu i zorientowa� si�, �e kto� go obserwuje przez rozsuni�te �aluzje. Jednak�e on odwr�ci� si� ty�em do obserwatorium i spr�ywszy si� znowu, rozpocz�� now� seri� �wicze� karate; kopa� i boksowa� pust� przestrze� wok� siebie. �wicz�c intensywnie, przemieszcza� si� powoli ku skrajowi parkingu.</p><p>Jo odesz�a od okna. Wiedzia�a, �e je�li si� po�pieszy, zd��y jeszcze na ostatnie z popo�udniowych zaj�� na uniwersytecie. Ale musia�a przecie� najpierw spotka� si� z nim i powiedzie� mu o dziwnym zainteresowaniu profesora McDermotta jego wizyt� w Waszyngtonie. To by�o wa�niejsze ni� zaj�cia na uczelni.</p><p>Przez chwil� zastanawia�a si�, czy nie zostawi� mu na pliku zdj�� kr�tkiego listu w tej sprawie, lecz si� rozmy�li�a. Postanowi�a, �e poczeka na niego, a� we�mie prysznic, w�o�y normalne ubranie i przyjdzie do swego biura. Zdecydowa�a si� tak post�pi�, nie b�d�c pewna, czy Stoner ucieszy si� z jej wizyty. By�a po prostu jedn� z anonimowych studentek na posy�ki u s�awnego doktora Stonera, by�ego astronauty, kt�ry obecnie pracowa� w obserwatorium astronomicznym, samotny, nieprzyst�pny, przystojny, tajemniczy.</p><p>�Z pewno�ci� si� ucieszy�� t�umaczy�a sobie samej.�� Zauwa�y mnie. Postaram si�, aby mnie zauwa�y�.�</p><empty-line/><p>Keith Stoner rozlu�ni� mi�nie ramion i zn�w opu�ci� r�ce. Czu� si� teraz zm�czony. Jego cia�o perli�o si� drobnymi kropelkami potu sp�ywaj�cymi wzd�u� brwi i piek�cymi w oczy. Wiedzia� jednak, �e ch�odna popo�udniowa bryza szybko przyprawi go o dreszcze, o ile zaraz nie wejdzie pod dach.</p><p>Trening nie przyni�s� mu upragnionego spokoju. Nic ju� nie skutkowa�o w jego wypadku. Nawet <emphasis>tae kwon do, </emphasis>wymagaj�ce bardziej dyscypliny duchowej ni� sprawno�ci cielesnej. Powinno mu dopom�c w uzyskiwaniu spokoju wewn�trznego i samokontroli. Ale nie pomaga�o, i Stoner czu�, �e p�onie gniewem, niepohamowan� pasj� stale tl�c� si� w jego wn�trzu.</p><p>�Wszystko sko�czone�� wmawia� sobie po raz tysi�czny.�� Wszystko przemin�o.�</p><p>Opanowa� si�, przybra� postaw� �gotowy� i zaraz us�ysza� w my�lach pe�en dezaprobaty g�os starego instruktora korea�skiego: �Skoncentruj si�! Wi�cej koncentracji! Jeste� szybki, ale brak ci koncentracji� koncentracji!�</p><p>Pr�bowa� przesta� o tym my�le�, lecz w ciemno�ci, jaka go ogarn�a po zamkni�ciu oczu, zobaczy� teleskop orbitalny. Ca�y b�yszcz�cy i migocz�cy w ostrym blasku s�o�ca kosmosu, niby fantastyczny klejnot wyczarowany z metalu i migotliwych zwierciade�, szybuj�cy na tle wiecznie czarnej przestrzeni. A wok� niego r�j male�kich ludzi w skafandrach kosmicznych�� niby gromada kap�an�w pos�uguj�cych jakiemu� gigantycznemu srebrnemu b�stwu.</p><p>Jednym z nich by� on�� Stoner.</p><p>By�y astronauta, by�y astrofizyk. My�la� o sobie z gorycz�. A na dodatek by�y ma��onek i by�y ojciec rodziny. Jak to si� sta�o, �e on, niegdy� cz�onek ekipy, kt�ra zaprojektowa�a i zbudowa�a teleskop orbitalny�� Wielkie Oko�� utkn�� teraz w podrz�dnym radioobserwatorium, sam jak palec, z poborami, kt�re bardziej zas�ugiwa�y na miano datku dobroczynnego ni� pensji cz�owieka nauki?</p><p>�Ja wam jeszcze poka��! Poka�� wam wszystkim!� Wiedzia�, �e natkn�� si� na co� niezwyk�ego. Tak niezwyk�ego, �e przerazi�by si� tego sam, gdyby nie determinacja zadziwienia ca�ego �wiata w�asnym odkryciem.</p><p>Z zadumy wyrwa�y go zgrzyty i piski dochodz�ce od radioteleskopu zainstalowanego po drugiej stronie parkingu. Dwudziestometrowa czasza urz�dzenia, obracaj�c si� powoli i z trudem, jak g�owa starego artretyka, kierowa�a si� w stron� odleg�ych, lesistych wzg�rz<emphasis>.</emphasis></p><p>�Powinni byli ju� dawno przeznaczy� ten antyk do kasacji��� pomy�la� Stoner, obserwuj�c, jak staruszka-antena przy akompaniamencie j�kliwych odg�os�w zmienia centymetr po centymetrze kierunek w przestrzeni.�� Tak jak przeznaczyli do kasacji mnie.�</p><p>Antena przypomina�a ogromn� paj�czyn� o stalowej ramie i a�urowej okr�g�ej misie, p�ytkiej i p�askiej, jak gigantyczna mydelniczka. Jeszcze przed chwil� mierzy�a w jaki� punkt wysoko na niebie; wch�ania�a fale radiowe emitowane przez jakie� niewyobra�alnie odleg�e uk�ady gwiezdne.</p><p>Stoner zerkn�� na anten� z grymasem niezadowolenia na twarzy. Denerwowa�a go my�l, �e radioteleskop pracuje r�wnie dobrze w strumieniach s�o�ca, jak w nocnych ciemno�ciach, podczas s�oty i we mgle. Jedynie gromadz�cy si� w czaszy �nieg by� w stanie zak��ci� jego prac�. Wi�ksze i bardziej nowoczesne radioteleskopy by�y instalowane wewn�trz kopu� geodezyjnych, kt�re chroni�y je przed �niegiem. Ten staruszek nie by� wart wydatk�w na takie zabezpieczenie. Technicy wdrapywali si� na anten� i zmiatali �nieg miot�ami.</p><p>�Ale przecie� w�a�nie ten stary �talerz� odebra� co�, czego nie zarejestrowa� �aden z nowszych teleskop�w�� pomy�la� Stoner.�� Kiedy inni si� o tym dowiedz�, stan� na g�owie, �eby si� w��czy� do gry.�</p><p>Podni�s� oczy w g�r� i spojrza� w jasne i bezchmurne pa�dziernikowe niebo. Tegoroczna jesie� by�a �askawsza dla stanu Massachusetts. Nie nawiedzi� go, jak dot�d, �aden huragan. Drzewa przybra�y wspania�e barwy�� od amarantu i mocnego pomara�czu poprzez br�z do koloru z�ota. Gdzieniegdzie na stokach �agodnych wzg�rz ciemnozielone plamy zdradza�y obecno�� sosen i �wierk�w.</p><p>Antena radioteleskopu nie bez powodu ustawia�a si� w�a�nie w tamtym kierunku. Nad grzbietem wzg�rz, na czystym, b��kitnym niebie popo�udniowym, niewidzialny jeszcze dla ludzkiego oka, wschodzi� Jowisz.</p><p>Stoner poczu�, �e zaczyna marzn��, i po�pieszy� w stron� obserwatorium. Nie zauwa�y� niczym nie wyr�niaj�cego si� czarnego �plymoutha� stoj�cego przed budynkiem w specjalnym sektorze parkingu, wydzielonym dla odwiedzaj�cych obserwatorium. Nie zauwa�y� r�wnie� dw�ch siedz�cych w tym aucie osobnik�w o ponurych twarzach, w szarych garniturach, takich, jakie zwykle nosz� biznesmeni.</p><empty-line/><p>Od�wie�ony prysznicem, w rozpi�tej pod szyj� koszuli, w swetrze i w mi�kkich spodniach, zajrza� do g��wnej sali obserwatorium.</p><p>Obserwatorium astronomiczne powinno stwarza� ponury, grobowy nastr�j, jak kopulasta katedra z wielkim optycznym teleskopem wycelowanym ku odleg�ym gwiazdom. Ludzie powinni si� porozumiewa� l�kliwym szeptem. Nieodzowny te� by�by odg�os nabo�nych krok�w, rozbrzmiewaj�cych na cementowej posadzce takiego przybytku.</p><p>Tymczasem jego obserwatorium przypomina�o raczej gie�d� cz�ci elektronicznych i t�tni�o �yciem niby staromodna redakcja jakiej� wielkomiejskiej gazety. Biurka by�y zestawione razem na �rodku sali, a na ich blatach i gdzieniegdzie na pod�odze le�a�y stosy papier�w. Przy �cianach sta�y wysokie podobne do lod�wek szafy z aparatur� elektroniczn� i wymienia�y mi�dzy sob� odg�osy buczenia i wirowania. M�czy�ni i kobiety�� wszyscy m�odsi od Stonera�� przekrzykiwali si� wzajemnie, pr�buj�c sobie przekaza� jakie� uwagi. Pok�j wibrowa� wprost od tej aktywno�ci i pachnia� kalafoni� cyny lutowniczej tudzie� olejem do maszyn.</p><p>Stoner wiedzia�, �e obecni w sali ludzie s� w wi�kszo�ci �wie�o upieczonymi magistrami, niekt�rzy doktorami, pracuj�cymi nad dalsz� specjalizacj�. Regularni pracownicy obserwatorium nie byli jednak wiele od nich starsi; przewa�nie mieli sko�czon� trzydziestk�. Stary McDermott zajmowa� formalnie stanowisko dyrektora obserwatorium i szefa wydzia�u, lecz faktycznym bossem by� tu Jeff Thompson, kt�ry akurat kiwa� Stonerowi r�k� z najdalszego punktu wyspy biurek, ledwie widocznej w morzu papier�w.</p><p>��Chcesz tego pos�ucha�?�� zawo�a� Thompson.</p><p>Stoner skin�� g�ow� i ruszywszy w jego stron�, przedziera� si� mi�dzy biurkami.</p><p>��Panie doktorze!�� dobieg� go nagle g�os studentki pr�buj�cej uj�� go za rami�.�� Czy mog�abym zamieni� z panem kilka s��w? Profesor�</p><p>��Nie teraz�� rzek� Stoner, mierz�c dziewczyn� ch�odnym spojrzeniem.</p><p>Thompson by� cz�owiekiem �redniej tuszy, o p�owych w�osach i przyjemnych rysach twarzy, budz�cych zaufanie. Mia� tytu� profesora nadzwyczajnego na uniwersytecie i cho� niewiele ust�powa� Stonerowi wiekiem, cieszy� si� wielkim powa�aniem w�r�d pracownik�w obserwatorium. Kiedy m�wiono �wielki stary�, by�o wiadomo, �e chodzi o niego, nie za� o starego McDermotta.</p><p>��Teraz s�ycha� wszystko czysto i g�o�no�� powiedzia� Thompson, gdy Stoner zbli�y� si� do niego.�� Z lekkim u�miechem na ustach si�gn�� ku najbli�szemu biurku i spod stosu papier�w wyci�gn�� par� starych, podniszczonych s�uchawek.�� Prawie ich ju� nie u�ywamy�� doda� usprawiedliwiaj�co�� ale przypuszczam, �e zechcesz pos�ucha� tego, co w�a�nie teraz odbieramy.</p><p>Stoner wzi�� s�uchawki z jego r�k i obaj pod��yli ku jednej z szaf bucz�cych przy �cianie. Poniewa� jego kolega wci�� trzyma� w jednej r�ce ko�c�wki obu kabli s�uchawek, Stoner pomy�la� sobie, �e musz� wygl�da�, jak kto� wyprowadzaj�cy psa na spacer.</p><p>Thompson w�o�y� do gniazdka w szafie wtyczki s�uchawek i da� Stonerowi znak, by je za�o�y� na uszy. By�y p�kate od wype�niaj�cego je materia�u d�wi�koch�onnego.</p><p>Ca�y ha�as sali usta� w oka mgnieniu. Izolacja d�wi�kowa by�a tak dobra, �e Stoner nie m�g� nawet us�ysze� s�owa z tego, co m�wi� stoj�cy obok Thompson. Widzia� tylko, jak poruszaj� si� jego wargi. Nie by�o te� s�ycha� �adnych sygna��w.</p><p>��Nic nie s�yszꠗ rzek� po chwili i jego w�asne s�owa zadudni�y mu w g�owie, tak jakby by� chory na zapalenie zatok.�� Nic nie dochodzi.</p><p>Thompson pokiwa� g�ow� i pokr�ci� par� ga�ek na drzwiach szafy. Do uszu Stonera dobiega�o jakie� zawodzenie, niby hukanie sowy, przybiera�o coraz wy�szy ton, wreszcie sta�o si� piskiem nies�yszalnym dla ludzkiego ucha. Potem Stoner us�ysza� niski, sycz�cy, charkotliwy odg�os promieniowania t�a�� d�wi�k miliard�w gwiazd i ob�ok�w mi�dzygwiezdnych, zlany w jedn� chrapliw� symfoni�.</p><p>Zacz�� potrz�sa� z pow�tpiewaniem g�ow�, gdy wreszcie us�ysza� to, na co czeka�: niskie, basowe dudnienie, tak ciche jak szept, lecz wyra�nie odr�niaj�ce si� od szumu t�a. Stoner skin�� g�ow�, a Thompson przekr�ci� jeszcze bardziej ga�k� na konsoli.</p><p>Dudnienie sta�o si� na moment g�o�niejsze, potem stopniowo zanik�o, by za chwil� powr�ci� na u�amek sekundy i zn�w ucichn��. Stoner sta� odizolowany od ha�asu obserwatorium i ws�uchiwa� si� w pulsuj�ce d�wi�ki niby w g��boki i powolny oddech jakiego� drzemi�cego giganta.</p><p>Zamkn�� oczy i zobaczy� giganta�� planet� Jowisz.</p><p>Radioteleskop odbiera� impulsy energii wysy�ane z Jowisza. Impulsy odmierzane jeszcze bardziej precyzyjnie ni� rytm metronomu, r�wnie doskona�e, jak wskazania zegara kwarcowego. Sygna�y, kt�re nie mia�y �adnego naturalnego wyja�nienia.</p><p>Powoli zdj�� z g�owy s�uchawki.</p><p>��To jest to�� rzek� g�o�no do Thompsona, tak aby ten m�g� go us�ysze� w wype�niaj�cym sal� ha�asie.</p><p>Thompson skin�� potakuj�co g�ow�.</p><p>��Tak, to jest to.�� Wzi�� s�uchawki z r�k Stonera i przystawi� jedn� z nich do swojego ucha.�� Aha. Tak to w ka�dym razie brzmi. Regularnie, jak w zegarku.</p><p>��Nikt inny nie s�ysza� tego przedtem?</p><p>��Nie. Nic tego rodzaju. Ani z Jowisza, ani z �adnej innej planety.�� Thompson wyci�gn�� z gniazdka wtyczki i rzuci� s�uchawki na biurko, roztr�caj�c le��ce na nim papiery.�� To nie jest ani na tej samej cz�stotliwo�ci, co u pulsar�w, ani nie ma takiego okresu. To co� zupe�nie nowego.</p><p>Stoner pog�adzi� si� po swych g�stych, czarnych w�osach.</p><p>��Co, twoim zdaniem, mog�oby by� tego przyczyn�?</p><p>��Gdyby�my to wiedzieli, nie sprowadzaliby�my ci� tutaj�� odpar� Thompson z u�miechem.�� Mam nadziej�, �e mi to wyja�nisz.</p><p>Stoner powoli pokiwa� g�ow�.</p><p>��Ty wiesz, co ja my�l�, Jeff.</p><p>��Inteligentne istoty?</p><p>��Zgadza si�.</p><p>Thompson rozd�� policzki, po czym wypu�ci� powietrze z ust.</p><p>��To wielka sprawa�� rzek�.</p><p>��Aha.</p><p>Stoner, ca�y pogr��ony w my�lach, odchodzi� od biurka Thompsona, kieruj�c si� ku schodom prowadz�cym do swego gabinetu. W pewnej chwili zr�wna�a si� z nim studentka, ta sama, kt�ra wcze�niej usi�owa�a z nim nawi�za� rozmow�.</p><p>��Panie doktorze, czy mo�e mi pan po�wi�ci� chwil� czasu?</p><p>Skierowa� na ni� wzrok.</p><p>��Oczywi�cie, panno�</p><p>��Nazywam si� Camerata. Jo Camerata.</p><p>Nie patrz�c wi�cej w jej stron�, wszed� na schody. Jo pod��y�a za nim.</p><p>��Chodzi o profesora McDermotta�� powiedzia�a.</p><p>��Wielkiego Maca? Czeg� on chce?</p><p>��Lepiej b�dzie, jak s�dz�, je�li porozmawiamy o tym w pana gabinecie, za zamkni�tymi drzwiami.</p><p>��W�a�nie tam id�.</p><p>��To pan bra� udzia� w lotach, nieprawda�?�� m�wi�a do jego plec�w.�� Pomaga� pan zbudowa� teleskop orbitalny.</p><p>Dotarli do szczytu schod�w i Stoner odwr�ci� si�, by j� zlustrowa� wzrokiem. By�a m�oda, wysoka, a jej twarz odznacza�a si� klasyczno�ci� rys�w typow� dla pi�kno�ci przedstawianych na greckich wazach. Krucze, kr�tko przyci�te i �adnie ufryzowane w�osy stanowi�y doskona�� opraw� dla jej wydatnych ko�ci policzkowych i zdecydowanego zarysu brody. D�insy przylega�y �ci�le do jej pe�nych ud, a sweter uwydatnia� jej kszta�tne piersi.</p><p>�Pewnie jaki� astronauta w sp�dnicy��� pomy�la�.</p><p>��Tak, wchodzi�em w sk�ad ekipy konstrukcyjnej i pomaga�em przy monta�u teleskopu na orbicie�� rzek�.�� Wielki Mac zaprosi� mnie tu dlatego, �e potrafi�em nam�wi� moich starych druh�w, aby nam podes�ali par� zdj�� Jowisza.</p><p>Na pierwszym pi�trze obserwatorium by�o spokojniej ni� na dole, cho� spod pod�ogi dochodzi�o buczenie i wibracja aparatury elektrycznej. Stoner wkroczy� do w�skiego korytarza, a Jo pod��a�a o p� kroku za nim. Jeszcze moment i ju� otwiera� drzwi do niewielkiej klitki, kt�r� przydzielono mu jako gabinet.</p><p>W �rodku czeka�o na niego dw�ch m�czyzn. Jeden sta� przy oknie, dok�adnie tam, sk�d Jo obserwowa�a jego �wiczenia na parkingu, drugi�� obok drzwi<emphasis>.</emphasis></p><p>��Czy doktor Keith Stoner?�� spyta� osobnik przy oknie.</p><p>By� ni�szego wzrostu ni� jego kolega. Przedziela�o ich biurko Stonera z rozrzuconymi na nim zdj�ciami Jowisza.</p><p>Stoner skin�� potakuj�co g�ow�. M�czyzna przy oknie by� o kilkana�cie centymetr�w ni�szy od niego, ale dobrze zbudowany, za� dryblas obok niego, ten przy drzwiach�� wysoki i zwalisty, jak skrzyd�owy w grze w rugby. Zawodowy rugbista. Obaj byli w szarych garniturach, takich, jakie nosz� biznesmeni. Obaj mieli pe�ne, g�adko ogolone twarze.</p><p>��Jeste�my z wywiadu Marynarki Wojennej�� odezwa� si� m�czyzna przy oknie.</p><p>Wyj�� z wewn�trznej kieszeni marynarki portfel i otworzywszy go, pokaza� Stonerowi nad biurkiem oficjalnie wygl�daj�c� legitymacj�.</p><p>��Pan pozwoli z nami�� rzek�.</p><p>��Co chcecie przez to powiedzie�?�� Na twarzy Stonera odmalowa�o si� kompletne zaskoczenie.�� Dok�d�?</p><p>��Prosz�, doktorze Stoner. To bardzo wa�na sprawa.</p><p>Dryblas przy drzwiach chwyci� rami� Stonera, lekko, ale zdecydowanie. Jego ni�szy kolega okr��y� tymczasem st� i ca�a tr�jka wysz�a na korytarz.</p><p>Jo Camerata sta�a ca�y czas przed drzwiami gabinetu i przygl�da�a si� ca�ej scenie. Wyraz jej twarzy nie odzwierciedla� szoku ani nawet nie by� gniewny. Przebija�o ze� poczucie winy.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� III</p></title><epigraph><p>�Jansky nieoczekiwanie zarejestrowa� fale radiowe z naszej galaktyki podczas badania� trzask�w i szum�w przeszkadzaj�cych w odbiorze radiowym. Jego odkrycie, dokonane w roku 1932, zapocz�tkowa�o er� sukces�w radioastronomii. To dziwne, �e potrzeba by�o a� tyle czasu, aby zda� sobie spraw�, i� dociera do nas promieniowanie radiowe cia� niebieskich.</p><text-author>J. S. HEY</text-author><text-author><emphasis>Ewolucja radioastronomii</emphasis></text-author><text-author>Science History Publications</text-author><text-author>1973</text-author></epigraph><empty-line/><p>W Moskwie by�a niemal godzina jedenasta wieczorem. Ciemne, o�owiane niebo pr�szy�o drobnym �nie�kiem, kt�ry przykrywa� bia�ym, puszystym ca�unem zar�wno najstarsze pomniki, jak najnowsze bloki mieszkalne. O �wicie ca�e zast�py starych m�czyzn i kobiet stan� w swych rewirach wzd�u� ka�dej ulicy i odgarn� uci��liwy bia�y py� z chodnik�w, tak aby mog�y go uprz�tn�� du�e, mechaniczne p�ugi.</p><p>Kiry� Markow zerkn�� na stoj�cy u wezg�owia budzik.</p><p>��To �askocze�� powiedzia�a dziewczyna.</p><p>Popatrzy� na ni� w milczeniu. Przez chwil� nie m�g� sobie przypomnie�, jak ma na imi�. By�o mu trudno dostrzec jej twarz w ciemno�ciach, ale na z�otych zwojach jej d�ugich w�os�w igra�y s�abe refleksy �wiat�a ulicznej latarni za oknem. �Nadia�� przypomnia� sobie wreszcie.�� To smutne�� duma��� �e dop�ki m�czyzna ugania si� za kobiet�, nie mo�e my�le� o niczym innym, jak tylko o niej, lecz gdy j� zdob�dzie, szybko zapomina o jej istnieniu.</p><p>�Jaka tam kobieta�� mrukn�� do siebie.�� To przecie� jeszcze dziewczyna.</p><p>���askoczesz mnie!</p><p>Markow zda� sobie spraw�, �e to jego zarost jest winowajc� i zataczaj�c podbr�dkiem male�kie kr�gi, po�askota� ko�cem brody jej praw� pier� wok� sutka.</p><p>Zachichota�a i obj�a go ramionami za szyj�.</p><p>��Mo�esz to zrobi� jeszcze raz?�� spyta�a.</p><p>��M�w po angielsku�� szepn�� �agodnie.�� Um�wili�my si� przecie�, �e gdy b�dziemy si� kocha�, b�dziemy rozmawiali wy��cznie po angielsku. To najlepszy spos�b nauczenia si� obcego j�zyka.</p><p>Zacisn�a wargi i przez chwil� intensywnie nad czym� medytowa�a, a Markow pomy�la� sobie, za jej twarz jest naprawd� pospolita i nieciekawa.</p><p>Z grymasem na ustach, zwi�zanym najwyra�niej z potrzeb� koncentracji, powiedzia�a powoli, po angielsku, lecz z okropnym akcentem:</p><p>��Czy jeste� zdolny zer�n�� mnie jeszcze raz?</p><p>Markow z trudem powstrzyma� si� od wybuchni�cia �miechem, s�ysz�c, jak wym�wi�a s�owo �zer�n��, i nie omieszka� jej skorygowa�.</p><p>Skin�a g�ow� na znak, �e rozumie, i powt�rzy�a to samo zdanie, tym razem poprawnie.</p><p>��To s�owo uchodzi za spro�ne w�r�d Amerykan�w i Anglik�w. Ale nie w�r�d Australijczyk�w.</p><p>��Ach, tak.</p><p>��Oni najcz�ciej pos�uguj� si� zamiast niego eufemizmem.</p><p>��Eufemizmem?</p><p>Markow podni�s� wzrok ku g�rze, jakby oczekuj�c pomocy od niebios. �Ona nigdy nie zda egzamin�w bez wzgl�du na to, do czyjego ��ka trafi��� pomy�la� zdesperowany. Dopiero gdy wy�o�y� jej po rosyjsku, co to jest eufemizm, b�ysn�a mu my�l, �e by� mo�e dziewczyna zda egzaminy, ale b�dzie musia�a or�n�� komputer.</p><p>��Teraz ju� rozumiem�� ucieszy�a si�, gdy by�o po lekcji.</p><p>��W porz�dku�� powiedzia�.</p><p>��Ale nie odpowiedzia�e� mi, czy mo�esz�</p><p>��Co masz na my�li?</p><p>��No, przecie� wiesz�</p><p>��Ach, o to ci chodzi.�� Markow zda� sobie spraw�, �e jej cielesne ��dze wci�� dominuj� nad innymi.�� Chcesz, �ebym ci� kocha� jeszcze raz, czy tak? Z przyjemno�ci� i w podskokach. Ale nie teraz. Jest ju� czas, aby� wr�ci�a do swej sypialni.</p><p>��Czy naprawd� musz�?�� spyta�a po rosyjsku ze skarg� w g�osie.�� Tak tu ciep�o i przytulnie.�� Jej palce przebiega�y wzd�u� jego ramion i karku.</p><p>��Zaraz tu nie b�dzie przytulnie. Moja �ona nied�ugo wraca.</p><p>��Och, ona!</p><p>Markow usiad� na ��ku, a jego naga sk�ra natychmiast zareagowa�a na panuj�cy w pokoju ch��d.</p><p>��Ona jest moj� �on�, drogie dziecko, a to mieszkanie nale�y w zasadzie bardziej do niej ni� do mnie. Czy s�dzisz, �e zwyk�y profesor lingwistyki na uniwersytecie dosta�by takie eleganckie mieszkanie? I w takiej eleganckiej dzielnicy?</p><p>Dziewczyna wsta�a z ��ka i naga podrepta�a bez s�owa do �azienki. Markow, obserwuj�c j�, zauwa�y�, �e jak na jego gust, mia�a za grube uda i by�a za szeroka w biodrach. Nie zda� sobie jako� z tego sprawy, gdy szli razem do ��ka.</p><p>Z westchnieniem podni�s� si� z ��ka i zdj�� z niego bielizn� po�cielow�. Trzyma� dwa komplety prze�cierade� i poszew; jeden�� do wsp�ycia ma��e�skiego, drugi�� do przygodnych igraszek. Jego �ona mia�a bardzo wyostrzony zmys� w�chu i pod wieloma wzgl�dami by�a pedantk�.</p><p>Nadia pojawi�a si� w drzwiach �azienki. Wci�ga�a na siebie watowane spodnie i wpycha�a za pas bluzk�.</p><p>��Gdzie pracuje ta twoja �ona, �e zas�u�y�a sobie na takie luksusowe mieszkanie? Prywatna �azienka, tylko dla was dwojga!�� W jej g�osie zabrzmia� niemal wyrzut.</p><p>��Pracuje na Kremlu�� odpar�.�� Jest sekretark� jednego z komisarzy.</p><p>Oczy dziewczyny rozszerzy�y si�.</p><p>��Ach, tak. Teraz rozumiem. Nic dziwnego, �e traktuj� j� tak dobrze.</p><p>Markow pokiwa� g�ow� i si�gn�� po swe ubranie.</p><p>��Tak. W naszym post�powym spo�ecze�stwie komisarze pracuj� tak ci�ko i daj� tyle z siebie ludziom, �e nawet ich sekretarki mieszkaj� jak� jak my wszyscy b�dziemy mieszka�, gdy na ca�ym �wiecie zapanuje prawdziwy komunizm.</p><p>Skin�a g�ow�, nie dostrzeg�szy ironii w jego s�owach. W�o�y� szybko ubranie i poprowadzi� j� przez niewielki pok�j go�cinny ku drzwiom wyj�ciowym.</p><p>��To jest naprawd� wspania�y spos�b nauki angielskiego�� powiedzia�a�� ale obawiam si�, �e b�d� potrzebowa�a wielu lekcji.</p><p>Markow poklepa� j� po ramieniu.</p><p>��Zobaczymy� zobaczymy� Tymczasem dobrze b�dzie, je�li przy�o�ysz si� do zwyk�ych lekcji i b�dziesz sp�dza�a wi�cej czasu z ta�mami w laboratorium j�zykowym.</p><p>��Och tak! Na pewno�� rzek�a powa�nie.�� Dzi�kuj� ci, profesorze.</p><p>Pochyli� si�, by j� poca�owa� w usta, po czym szybko wyprowadzi� j� na s�abo o�wietlon� klatk� schodow�.</p><p>Gdy ucich�y jej kroki, zamkn�� drzwi i na chwil� opar� si� o nie plecami. Jestem beznadziejny�� pomy�la�.�� Cz�owiek ma ju� czterdzie�ci pi�� lat, a wci�� mu w g�owie dziecinne igraszki.</p><p>Ale zaraz na jego twarzy pojawi� si� u�miech.</p><p>��W�a�ciwie czemu� by nie?�� mrukn��.�� Przecie� to jest bardzo przyjemne.</p><p>Mia� sto osiemdziesi�t pi�� centymetr�w wzrostu i smuk�� sylwetk�. Jego nogi by�y d�ugie i mocne, a r�ce wykonywa�y harmonijne ruchy wzd�u� bioder, gdy szed�. Rudawe w�osy zaczyna�y mu si� ju� przerzedza�, za� jego broda by�a niemal zupe�nie siwa. Jednak�e jego twarz wci�� by�a pozbawiona zmarszczek i niemal ch�opi�ca. Niebieskie oczy rzuca�y iskry blasku, a pe�ne wargi cz�sto sk�ada�y si� w u�miechu.</p><p>Gdy m�wi� podczas wyk�adu na uniwersytecie, jego g�os brzmia� czysto i dono�nie. Markow nie potrzebowa� mikrofonu, aby by� s�yszanym nawet w najodleglejszym ko�cu auli. A gdy �piewa�, co zdarza�o si� na skromnych, cho� obficie zakrapianych w�dk� przyj�ciach, jego baryton zwraca� na siebie uwag� sw� przyjemn� barw�.</p><p>Gwa�townie odsun�� si� od drzwi, o kt�re sta� oparty, i po�pieszy� do sypialni, by doko�czy� wymiany bielizny. Niebawem brudne prze�cierad�o i poszwy znajdowa�y si� ju� w specjalnej walizce, le��cej za jego biurkiem. Raz w tygodniu pra� brudn� bielizn� w automatycznej pralce, w suterenie klubu studenta na uniwersytecie. By�o to dobre miejsce do poznawania dziewczyn, kt�re nie ucz�szcza�y na jego wyk�ady.</p><p>Wyszorowa� si� gruntownie, w�o�y� ci�ki w�ochaty szlafrok i w��czywszy elektryczny grzejnik, usadowi� si� w swym ulubionym fotelu, w pokoju go�cinnym. W�a�nie si�ga� po le��c� na stoliku ksi��k� i wk�ada� okulary, kt�rych u�ywa� do czytania, gdy us�ysza� szcz�k klucza Marii w zamku frontowych drzwi.</p><p>Maria Paw�owna Markowa by�a nieco starsza od swego m�a. Pochodzi�a z ch�opskiej rodziny i by�a z tego bardzo dumna. Jej wygl�d te� co� zreszt� m�wi� o jej rodowodzie: niska, przysadzista, o nieufnych br�zowych oczach i w�osach tej samej barwy co futerko myszy polnej, przyci�tych kr�tko, bez jakiegokolwiek fryzu. Ani teraz, ani nigdy przedtem nie by�a pi�kno�ci�. Nie by�a te� sekretark� �adnego komisarza.</p><p>Gdy Markow j� pozna� przed �wier�wieczem, by� studentem j�zykoznawstwa na uniwersytecie, za� ona umundurowan� stra�niczk�, �wie�o zwolnion� z Armii Czerwonej. Ona by�a ambitna, a on wybitnie zdolny.</p><p>Ich zwi�zek przynosi� im obojgu du�e korzy�ci. On my�la�, �e ma��e�stwo spowoduje rozkwit mi�o�ci i dozna� szoku, gdy si� przekona�, i� by� w b��dzie. Ona za� szybko pogodzi�a si� z faktem, �e on ma jakie� �swoje sprawy�, jak to eufemistycznie okre�la� swe romanse. Marii potrzebna by�a jedynie jego inteligencja w realizacji jej w�asnych cel�w, zwi�zanych z prac�, jak� wykonywa�a dla rz�du.</p><p>Ich umowa sprawdza�a si� znakomicie. Maria zosta�a zwerbowana do KGB i z biegiem lat awansowa�a do stopnia majora. Teraz pe�ni�a s�u�b� w elitarnej jednostce wywiadu, przeznaczonej do �amania kod�w, rozszyfrowywania tajnych informacji. Z tego, co o niej wiedzia� jej ma��onek, Maria nigdy nikogo nie aresztowa�a, nigdy nie przes�uchiwa�a wi�ni�w, nigdy nie bra�a udzia�u w torturowaniu i mordach, o kt�rych skrycie szeptano, gdy by�a mowa o s�u�bie bezpiecze�stwa.</p><p>Markow by� teraz profesorem na tym samym uniwersytecie, na kt�rym niegdy� studiowa�. Jego droga naukowa nie wyr�nia�a si� niczym szczeg�lnym, poza jedn� rzecz�, a mianowicie jego fascynacj� kodami, kryptologi� i egzotycznymi j�zykami. Publikowa� niekiedy artyku�y, w kt�rych zastanawia� si�, jakim j�zykiem pos�u�yliby si� kosmici, gdyby zechcieli kiedy� nawi�za� kontakt z lud�mi. Napisa� nawet niewielk� ksi��k� na temat mo�liwych j�zyk�w pozaziemskich i zosta�a ona wydana przez jedno z pa�stwowych wydawnictw. Markow nigdy si� nie zastanawia�, czy zaszed�by tak wysoko bez Marii, chyba �e w�wczas, w �rodku nocy, gdy ona by�a jeszcze wci�� w swym biurze, a on akurat nie mia� �adnej dziewczyny, �eby si� z ni� przespa�.</p><p>��Czy nie jest ci zimno w tym szlafroku?�� spyta�a Maria, gdy ju� zamkn�a za sob� drzwi i rzuci�a na pod�og� sw� ci�k� torb�, kt�r� nosi�a przewieszon� przez rami�.</p><p>��Nie�� odpar� Markow, przygl�daj�c si� jej znad okular�w.�� W ka�dym razie nie teraz, gdy ty jeste� tutaj.</p><p>U�miechn�a si� kwa�no.</p><p>��Zn�w prowadzi�e� �wiczenia ze studentkami?�� Ona r�wnie� wiedzia�a, jak pos�ugiwa� si� eufemizmami.</p><p>Wzruszy� ramionami. To nie by� jej interes. Ponadto, nawet je�li wiedzia�a o wszystkim, zawsze wpada�a w gniew, gdy m�wi� o tym otwarcie. �Dziwna kobieta��� my�la� w zadumie. A mo�na by�o mie� nadziej�, �e z czasem przyzwyczai si� do takiej sytuacji. Wyrazi�a przecie� kiedy� zgod� na takie w�a�nie ich stosunki.</p><p>��Dlaczego musisz pracowa� o tak p�nej porze?�� zapyta�, nie wstaj�c ze swego fotela.</p><p>Wiedzia�, �e mu nie odpowie na to pytanie. �e jej nie wolno. Wi�kszo�� tego, czym si� zajmowa�a, by�a obj�ta �cis�� tajemnic� i nie mog�a o tym rozmawia� nawet z m�em. Jednak�e raz na jaki� czas, gdy zupe�nie utkn�a na jakim� kodzie czy t�umaczeniu, pozwala�a mu, by spr�bowa� swych si�. Cz�sto zawodzi�, ale par� razy uda�o mu si� uczyni� z niej Bohaterk� Zwi�zku Radzieckiego.</p><p>Maria ci�ko usiad�a na krze�le stoj�cym najbli�ej grzejnika. Wok� jej but�w zacz�y si� tworzy� jeziorka stopionego �niegu i powoli wsi�ka�y w perski dywan. Zapatrzy�a si� w promiennik grzejnika.</p><p>��To <emphasis>ustrojstwo </emphasis>nie dzia�a jak nale�y�� mrukn�a po chwili.</p><p>��To pewnie wina napi�cia�� zauwa�y�.�� Musieli zn�w obni�y� napi�cie, �eby zu�ycie pr�du by�o mniejsze.</p><p>��A my marzniemy.</p><p>��S�dz�, �e jest to konieczne.</p><p>Zmierzy�a go czujnym, cynicznym spojrzeniem nieufnej ch�opki.</p><p>Markow wiedzia�, �e Maria zastanawia si� teraz, czy mog�aby mu zaufa�, czy te� nie. M�g� czyta� z jej twarzy, jak z dzieci�cego elementarza.</p><p>��Wiesz, co zatrzymuje mnie tak d�ugo w kwaterze g��wnej ka�dego wieczoru?�� spyta�a sonduj�co.</p><p>��Nie chc� wiedzie�, je�li moja ciekawo�� mog�aby ci w jakim� stopniu zaszkodzi�.�� Powr�ci� do lektury swej ksi��ki.�� Nie ku� mnie lepiej, abym wyci�ga� z ciebie tajemnice pa�stwowe.</p><p>��Wiem, �e mog� ci zaufa� w pewnych sprawach.</p><p>Markow skoncentrowa� si� ca�y na czytanej ksi��ce.</p><p>��Kiry�, patrz na mnie, gdy do ciebie m�wi�. Potrzebuj� twojej pomocy.</p><p>Podni�s� na ni� wzrok.</p><p>��Nic takiego nie zdarzy�o si� nigdy przedtem�� m�wi�a.</p><p>��C� to takiego?�� spyta� zdejmuj�c okulary.</p><p>��Musisz p�j�� ze mn� jutro do kwatery g��wnej. Tam ci� sprawdz� i przebadaj�.</p><p>��Przebadaj�? A to dlaczego? C� ja takiego zrobi�em?</p><p>Potrz�sn�a niecierpliwie g�ow�.</p><p>��Nie b�j si�! To nic z tych rzeczy<emphasis>�� </emphasis>Zwyk�a, rutynowa kontrola. Zanim b�dziemy mogli ci udost�pni� dane, musisz dosta� przepustk� z Wydzia�u Bezpiecze�stwa.</p><p>Serce Markowa bi�o z wra�enia coraz szybciej, a jego d�onie zacz�y si� poci�.</p><p>��Jakie dane? Je�li jest to takie delikatne, dlaczego mam si� w to miesza�?</p><p>��Dlatego, �e napisa�e� t� g�upaw� ksi��k�. Szefostwo chce z tob� o tym porozmawia�.</p><p>��T� ksi��k� o j�zykach pozaziemskich? Przecie� to zosta�o wydane sze�� lat temu.</p><p>Maria zmrozi�a go wzrokiem.</p><p>��Czy ty nie rozumiesz, �e nigdy jeszcze nic takiego nie wydarzy�o si� na �wiecie? Zainteresowa�a nas tym problemem Akademia Nauk.</p><p>��Akademia�?</p><p>��Sam akademik Bu�aczow. Przewodnicz�cy.</p><p>Okulary ze�lizn�y si� z ksi��ki na kolana Markowa i upad�y na dywan, lecz on nie zrobi� najmniejszego ruchu, �eby je podnie��.</p><p>��Kir�� pyta�a Maria�� czy wiesz, gdzie jest planeta Jowisz? I co to w og�le jest?</p><p>��Jowisz?</p><p>��Tak.</p><p>��To jest najwi�ksza planeta uk�adu s�onecznego. Wiele razy wi�ksza od Ziemi. Ale jest zimna, bardzo odleg�a od S�o�ca.</p><p>��Przychodz� stamt�d sygna�y radiowe�� powiedzia�a Maria i zamkn�a oczy, jakby to mia�o jej u�atwi� rozgryzanie problemu.�� Jakie� dziwne sygna�y. Musisz nam powiedzie�, czy to jest nadawane w jakim� j�zyku.</p><p>��J�zyku?�� Jego g�os zabrzmia� dziwnie cienko i wysoko, jakby wyszed� z krtani przera�onego ch�opca.</p><p>��Tak. To mo�e by� zakodowana wiadomo�� w jakim� j�zyku. Jakich� inteligentnych istot. Dlatego jeste� nam potrzebny. Musisz to dok�adnie zbada�.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� IV</p></title><epigraph><p>Znany fizyk twierdzi, i� wed�ug Biblii�</p><text-author>James McCandlish</text-author></epigraph><epigraph><empty-line/><p><strong>ADAM I EWA BYLI ASTRONAUTAMI</strong></p><p>Adam i Ewa byli astronautami z przestrzeni pozaziemskiej. Wyl�dowali na Ziemi 6000 lat temu.</p><p>Przybyli na statku, kt�ry tak przerazi� prymitywnych ludzi tego okresu, �e stworzyli legend� o Raju, aby wyja�ni� to zadziwiaj�ce zdarzenie.</p><p>Do takiego zaskakuj�cego wniosku doszed� znany fizyk doktor Irwin Ginsburgh, kt�ry przez trzydzie�ci lat studiowa� Bibli� i religie staro�ytno�ci.</p><p>��Moje badania wykazuj�, �e Ksi�ga Rodzaju nie jest mitem, lecz znakomit� relacj� naukow�, dokumentuj�c� pocz�tek stworzenia�� m�wi doktor Ginsburgh, kt�ry opublikowa� ksi��k� na temat swych zadziwiaj�cych ustale�.</p><p>A �wiatowej s�awy badacz <emphasis>Erich von Daniken, </emphasis>kt�ry w ksi��ce <emphasis>Rydwany bog�w </emphasis>przedstawi� dowody, �e w zamierzch�ych czasach Ziemi� odwiedzili przybysze z kosmosu, tak powiedzia� w wywiadzie dla pisma �Enquirer�: �Jestem pewny, �e wnioski doktora Ginsburgha s� poprawne.�</p><text-author><emphasis>�National Enquirer�, </emphasis>16 stycznia 1979 roku</text-author></epigraph><empty-line/><p>Sala by�a zdecydowanie ma�a, mniejsza ni� inne sale gimnastyczne, lecz wype�nia� j� t�um ludzi. Siedzieli na twardych, drewnianych �awkach ze wzrokiem utkwionym w szczup�� sylwetk� m�czyzny o blond w�osach, kt�ry sta� na �rodku boiska koszyk�wki i zawzi�cie gestykuluj�c przemawia�.</p><p>Willie Wilson, z mikrofonem w d�oni, trzymanym tak blisko ust, �e ka�dy jego oddech odbija� si� dono�nym echem od nagich �cian sali, g�osi� zebranym sw� ewangeli�.</p><p>��A czego Jezus nienawidzi?</p><p>��Grzechu!�� rozleg�a si� ch�ralna odpowied� t�umu.</p><p>S�owo zabrzmia�o jak wystrza� i odbiwszy si� od �cian, powr�ci�o jeszcze raz do uszu s�uchaj�cych.</p><p>��Co to jest?</p><p>��Grzech!�� zawo�ali jeszcze g�o�niej.</p><p>��Powiedzcie mi!</p><p>��GRZECH!�� rykn�li.</p><p>Fred Tuttle, komandor porucznik Marynarki Wojennej Stan�w Zjednoczonych, zatka� swe zbola�e uszy r�kami i u�miechn�� si�. Siedzia� w ostatnim rz�dzie �awek, pod �cian�. W odr�nieniu od dwukolorowego t�umu�� niebiesko-bia�ego z powodu d�ins�w i podkoszulek�� mia� na sobie starannie wyprasowane spodnie i sportow� koszul�. Jego r�wno z�o�ona marynarka spoczywa�a na kolanach.</p><p>��Ten �wiat jest pe�en grzechu!�� wo�a� Willie Wilson do mikrofonu.�� Umiera z powodu grzechu! A kto mo�e zbawi� ten grzeszny �wiat? Kto jest tym jedynym, kt�ry mo�e zbawi� ten gin�cy �wiat?</p><p>��Jezus!�� zabrzmia�o z t�umu.�� JEZUS!</p><p>��Jezus Chrystus, Pan i Zbawca. Tak, to jest prawda.�� G�os Wilsona sta� si� chrapliwym szeptem i grzechocz�ce po sali echo powoli zamar�o. T�um pochyli� si� do przodu, aby nie uroni� ani jednego s�owa kaznodziei.�� Ale Jezus nie mo�e tego dokona� sam. Cho� oczywi�cie m�g�by, gdyby chcia�. Ale to nie by�by spos�b, w jaki dzia�a B�g. B�g nie jest samotnikiem. Gdyby B�g szed� sw� drog� sam, nigdy nie stworzy�by cz�owieka. Nigdy nie powo�a�by do istnienia tego grzesznego cia�a i tego grzesznego �wiata. Nigdy nie zes�a�by swego jedynego Syna, naszego Pana i Zbawcy, Jezusa Chrystusa, na ten ziemski pad�, aby pokaza� nam Swoj� Drog� Tak czynie?</p><p>��Nie�� rozleg�o si� murmurando t�umu.</p><p>��Jezus chce zbawi� ten �wiat. Chce zbawi� ciebie! Kocha ci�. Uczyni� ci� na swoje w�asne, boskie podobie�stwo, czy� nie? Chce, aby�my byli tacy jak on. Aby�my przebywali razem z nim w niebie na wieki wiek�w.</p><p>��Amen�� zawo�a� kto� z ko�ca sali.</p><p>��Amen z tob�, bracie�� odpar� Wilson i swobodn� r�k� otar� pot z czo�a.�� Jezus chce nas zbawi�. Zbawi� �wiat. Ale potrzebuje twojej pomocy. Nie zaprojektowa� tego �wiata dla siebie. Zaprojektowa� go dla ciebie, dla ka�dego z nas. I nie zbawi go, o ile mu nie poka�emy, o ile mu nie udowodnimy, �e chcemy by� zbawieni!</p><p>Przez rz�d zas�uchanych wiernych przedar� si� ku Tuttle�owi m�czyzna o figurze sportowca i kr�tko przyci�tych, br�zowych w�osach.</p><p>��Mamy go�� szepn�� komandorowi do ucha.</p><p>Tuttle po�o�y� palec na usta i spiorunowa� wzrokiem informatora.</p><p>��Cicho sza!�� warkn��.</p><p>Tymczasem Willie Wilson, ca�y zlany potem, kt�ry przenika� a� na zewn�trz jego jasnoniebieskiego garnituru z denimu, zbli�a� si� do ko�ca swego kazania.</p><p>��To jest nasz �wiat. Jezus B�g stworzy� go dla nas i da� go nam. Stworzy� nas, aby�my w tym �wiecie mieszkali i byli szcz�liwi. Aby�my byli p�odni i rozmna�ali si�. Czcili Stw�rc� i nienawidzili grzechu. Uczyni� nas na sw�j obraz i podobie�stwo, wi�c gdy grzeszymy, gdy odwracamy si� ty�em do Jezusa, zniekszta�camy ten boski obraz, czyni�c go czym� ohydnym i szkaradnym.</p><p>Przerwa� na moment i powi�d� wzrokiem dooko�a sali.</p><p>��To wszystko jest warte przemy�lenia. Warte zastanowienia. Dlatego pom�dlmy si�. Pomy�lmy, jak �atwo jest zgrzeszy�, a jak trudno trwa� w sprawiedliwo�ci. A podczas naszej medytacji Wokali�ci �wi�tej Ska�y uczcz� Pana na sw�j szczeg�lny spos�b.</p><p>Gdy t�um g�o�nymi okrzykami wyrazi� sw� aprobat�, na �rodek sali wkroczy� zast�p m�odych m�czyzn i kobiet w d�ugich strojach, z gitarami elektrycznymi i innymi akcesoriami w r�kach.</p><p>Tuttle zwr�ci� si� do m�czyzny, kt�ry przysiad� obok niego.</p><p>��Powiedz jeszcze raz, o co chodzi.</p><p>��Mamy go�� odpar� m�czyzna.�� Zgarni�ty dzi� po po�udniu. Wioz� go teraz do bezpiecznego miejsca.</p><p>��W porz�dku.</p><p>��Mam nadziej�. Ale to ju� nie te czasy co dawniej. Dzia�amy w izolacji, tylko na pana s�owo.</p><p>��Czy stawia� op�r?�� spyta� Tuttle.</p><p>��Nie.</p><p>��Mo�na wi�c uzna�, �e pojecha� dobrowolnie.</p><p>��Mam nadziej�, �e s�dzia tak to odbierze.</p><p>��To nigdy nie trafi do s�du.</p><p>��Dzi� ju� nie mo�na lekcewa�y� s�u�b bezpiecze�stwa narodowego i robi�, co si� komu� podoba.</p><p>Wokali�ci �wi�tej Ska�y rozpocz�li koncert mocnego uderzenia. Na pe�nych regulatorach za�piewali pie�� gospel. T�um natychmiast j� rozpozna� i rytmicznym klaskaniem w d�onie j�� akompaniowa� �piewaj�cym.</p><p>��B�d� was kry��� zawo�a� Tuttle, przekrzykuj�c ha�as sali.�� To by�o cholernie wa�ne, �eby dosta� Stonera, zanimby si� ulotni�.</p><p>M�czyzna obok powiedzia� co�, ale muzyka i oklaski zag�uszy�y jego s�owa.</p><p>��Nic nie zrozumia�em�� wrzasn�� Tuttle.</p><p>M�czyzna potrz�sn�� gniewnie g�ow�, wsta� bez s�owa i ruszy� ku wyj�ciu, toruj�c sobie drog� w�r�d t�umu.</p><empty-line/><p>Keith Stoner siedzia� w stanie oszo�omienia na ��ku w pokoju, do kt�rego zosta� przywieziony. By�o to wygodne, staro�wieckie ��ko, przykryte bogato zdobion� kap�. Pok�j by� ma�y, lecz przytulny. W k�cie nie u�ywany kominek, pojedyncze krzes�o z oparciami na r�ce i wizerunkiem plamistych kwiat�w. Nocny stolik, jedna lampa, elektroniczny budzik, ma�e biurko, drzwi do szafy w �cianie i do �azienki.</p><p>Jeszcze jedne drzwi, te, kt�re prowadzi�y na korytarz, by�y zamkni�te na klucz.</p><p>Dwaj m�czy�ni, kt�rzy przedstawili si� Stonerowi jako agenci wywiadu Marynarki Wojennej, zapakowali go do swego czarnego �plymoutha�, nie daj�c mu szansy porozumienia si� z kimkolwiek. Jedynie Jo Camerata wiedzia�a, co si� z nim sta�o.</p><p>Potem wie�li go gdzie� przez kilka godzin, a� si� zorientowa�, �e agenci celowo klucz�, tak aby nie by� w stanie odtworzy� sobie przebytej trasy�� Zapad� ju� zmrok, a oni wci�� dok�d� jechali, przewa�nie bocznymi drogami stanu Massachusetts lub kt�rego� z s�siednich stan�w.</p><p>��Dok�d, u diab�a, jedziecie?�� zapyta� Stoner.</p><p>��Spokojnie�� rzek� agent siedz�cy obok niego na tylnym siedzeniu samochodu. Z tego, co m�wi� wynika�o, �e nazywa si� Dooley. Jego kolega, dryblas, powozi�, a jego zwaliste zgarbione cia�o wisia�o nad kierownic�.</p><p>Stoner pr�bowa� zapami�ta� jakie� szczeg�lne znaki drogowe, ale przemykali si� teraz bocznymi drogami w zupe�nych ciemno�ciach. Dooko�a nich mog�y by� r�wnie dobrze pola, jak zabudowania czy nawet ocean. Niebo si� zachmurzy�o, a drogi by�y pozbawione latar�.</p><p>W ko�cu skr�cili w wyboist�, wysypan� �wirem drog� wjazdow� do jakich� zabudowa�. W �wietle reflektor�w zobaczy� Stoner po obu stronach drogi szpaler majestatycznych drzew. Droga ko�czy�a si� na du�ym, starym, pude�kowatym domu. Gonty wykonane by�y z nie malowanego drewna cedrowego. Samoch�d zwolni� biegu i reflektory o�wietli�y drzwi gara�u, kt�re otworzy�y si� automatycznie, gdy si� do nich zbli�yli. Wjechali do �rodka i stan�li. Gara� by� o�wietlony.</p><p>��Prosz� chwil� zaczeka栗 rzek� Dooley.</p><p>Stoner nie ruszy� si� i w ciszy gara�u us�ysza�, jak drzwi si� za nimi zamkn�y. R�wnocze�nie lekki trzask oznajmi� mu, �e otworzy�y si� zamki u drzwi ich �plymoutha�.</p><p>��W porz�dku.</p><p>Zanim Stoner uczyni� jaki� ruch, kierowca samochodu wysiad� i stan�� obok wozu. Stoner powoli wygramoli� si� na zewn�trz auta.</p><p>��Wolicie nie ryzykowa�, co?�� powiedzia� do swych porywaczy.</p><p>Dooley lekko si� u�miechn��.</p><p>��Widzieli�my, jak pan �wiczy�.</p><p>�N�dzne, tch�rzliwe �winie�� pomy�la� o nich z pogard�.�� C� byliby warci bez kul i rewolwer�w?�</p><p>Wprowadzili go do domu�� starego, jankeskiego domu wiejskiego, kt�ry najwyra�niej zosta� przebudowany przez jakiego� milionera. Oryginalne pokoje by�y ma�e, mia�y niskie sufity o belkach stropowych tak wygi�tych ku do�owi, �e Stoner niemal zawadza� o nie g�ow�. Kominki. W ka�dym pokoju kominek i elektryczny grzejnik. Dubeltowe okna. Kuchnia by�a za to supernowoczesna i l�ni�a czysto�ci�. By�a te� druga, mniejsza kuchnia przy salonie, s�u��ca jako bar. Sam salon by� te� zupe�nie nowoczesny�� szeroki, przestronny, z sufitem wysokim i pochy�ym, jak w katedrze. Rozsuwaj�ce si� szklane drzwi prowadzi�y do basenu p�ywackiego, kt�ry nie mia� wprawdzie olimpijskich rozmiar�w, ale na potrzeby domownik�w na pewno wystarcza�.</p><p>W�skimi schodami poprowadzili go na pi�tro.</p><p>��To b�dzie pana pok�j, doktorze�� rzek� Dooley, otwieraj�c drzwi niewielkiej klitki.�� W szafie znajdzie pan garderob�, kt�ra powinna na pana pasowa�. �azienka z prysznicem znajduje si� tam.�� Uczyni� ruch r�k�. Skarpetki i przybory toaletowe s� w biurku.</p><p>��Jak d�ugo, do jasnej cholery, zamierzacie mnie tu trzyma�?�� zapyta�.�� B�d� m�g� tu odbiera� rozmowy telefoniczne?</p><p>Dooley ponownie si� u�miechn��, ale jego oczy pozosta�y zimne.</p><p>��Dostarczymy panu kolacj�, a jutro rano kto� porozmawia z panem. �adnych rozm�w telefonicznych.</p><p>Siedzia� wi�c Stoner na ��ku i patrzy�, jak krople deszczu zaczynaj� si� rozpryskiwa� na ciemnej szybie. Ws�uchiwa� si� w st�umione b�bnienie deszczu w rynnie.</p><p>�Pewnie tak si� musieli czu� ci, kt�rych nazi�ci wie�li do Dachau��� my�la�. W g�owie mia� zam�t. By� zupe�nie wytr�cony z r�wnowagi.</p><p>Nagle zda� sobie spraw�, �e wszystko to musi mie� jedn� przyczyn�: chc�, aby milcza�. Aby nie m�g� powiedzie� �wiatu o swym odkryciu.</p><p>A to oznacza�o, �e by� prawdziwym wi�niem.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� V</p></title><epigraph><p>My�l� wi�c, �e dostaniemy pos�anie, ale nie b�dzie ono proste� co nast�pi (by� mo�e za lat dziesi�� albo za sto czy jeszcze wi�cej), gdy jaki� radioteleskop lub podobne urz�dzenie dostarczy dowodu celowego wyemitowania d�u�szego pos�ania z kosmosu. W�wczas najwa�niejsz� spraw� b�dzie rozpoznanie tej wiadomo�ci�</p><text-author>PHILIP MORRISON</text-author><text-author><emphasis>�ycie poza Ziemi� i Umys� cz�owieka</emphasis></text-author><text-author>Pod redakcj� Richarda Berendzena</text-author><text-author>Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA, SP-328</text-author><text-author>1973</text-author></epigraph><empty-line/><p>��Czy jeste�cie cz�onkiem partii, profesorze Markow?</p><p>Markow skin�� g�ow� przes�uchuj�cej go kobiecie.</p><p>��I nie zostali�cie przyj�ci do akademii?</p><p>��Jeszcze nie�� odpar� z lodowatym u�miechem.</p><p>Siedzieli oboje w ma�ej, zagraconej klitce bez okien i o nagich bia�ych �cianach, s�u��cej za pok�j do przes�ucha�. Jedna ze �wietl�wek na suficie bez przerwy mruga�a i Markow odbiera� to jej pukanie w sw�j m�zg niby chi�sk� tortur� wodn�. �Mo�e to celowe�� pomy�la�.�� Mo�e stanowi cz�� przes�uchania? Albo to tylko partacka robota konserwatora?�</p><p>Kobieta siedz�ca naprzeciw niego, po drugiej stronie ma�ego sto�u, mia�a na sobie be�owy mundur z czerwonymi pagonami i odznakami porucznika. Nie mog�a mie� wi�cej ni� dwadzie�cia dwa lata i traktowa�a przes�uchanie Markowa bardzo powa�nie. Postanowi� przeto by� czaruj�cy.</p><p>��Moja droga, m�oda damo�� rzek�.�� Ca�a historia mego �ycia znajduje si� w tych papierach roz�o�onych przed pani�. �ycie nie nazbyt barwne, co przyznaj�, ale je�li interesuje pani� szczeg�lnie jaka� jego cz��</p><p>Zerkn�a na list� pyta�, na kt�rej spoczywa�a jej lewa d�o�. W prawej trzyma�a o��wek z nadgryzionym ko�cem.</p><p>��Czy jeste�cie �onaci?�� spyta�a.</p><p>�Ma zamiar przej�� przez ca�� cholern� listꠗ pomy�la� w rozpaczy.�� To zajmie d�ugie godziny.�</p><p>��Tak. Moja �ona ma na imi� Maria�</p><p>��Nie tak szybko�� rzek�a i o��wkiem zrobi�a znaczek w odpowiednim kwadraciku.</p><p>��Dzieci?</p><p>��Nie mam.</p><p>��Imi� �ony?</p><p>��Maria.</p><p>��Nazwisko panie�skie?</p><p>��Kirczatowska.</p><p>Odpowied� nie zrobi�a na agentce �adnego wra�enia. Najwyra�niej nie mia�a poj�cia, �e major Markowa mo�e uczyni� jej �ycie bardzo przykrym.</p><p>��Jak d�ugo jeste�cie �onaci?</p><p>��Przez ca�e �ycie.</p><p>Spojrza�a na niego ostro.</p><p>��Co takiego?</p><p>Markow u�miechn�� si� �agodnie. �Ma ca�kiem �adn� twarz�� pomy�la�.�� Ciekawe, co by zrobi�a, gdybym przechyli� si� przez st� i skubn�� ustami t� jej pon�tn� doln� warg�.�</p><p>��W styczniu b�dzie dwadzie�cia cztery lata�� odpar�.</p><p>Zerkn�a zn�w na list� i co� na niej zaznaczy�a. Potem podnios�a wzrok i ich oczy spotka�y si�.</p><p>��Dwadzie�cia cztery lata i bez dzieci?</p><p>��Cierpi� na przykr� chorobꠗ sk�ama� Markow weso�o.</p><p>��Czy jeste�cie� impotentem?�� Ostatnie s�owo wypowiedzia�a szeptem.</p><p>Markow wzruszy� ramionami.</p><p>��Powody s� psychologiczne. Czasami, bardzo rzadko, gdy znajd� pi�kn� i kochaj�c� kobiet�, jestem jak tygrys. Ale z wi�kszo�ci� kobiet� nic nie wychodzi�</p><p>��Ale jak wasza �ona�?</p><p>Drzwi pokoju, gdzie siedzieli, gwa�townie si� otwar�y i wszed� przez nie kr�py m�czyzna w mundurze kapitana.</p><p>��Kiedy sko�czycie wype�nia� ten formularz?�� spyta� agentk�.�� Pu�kownik czeka.</p><p>Wstaj�c z krzes�a i spogl�daj�c na m�odego kapitana z wysoko�ci swych stu osiemdziesi�ciu pi�ciu centymetr�w wzrostu, Markow zasugerowa�:</p><p>��Je�li jeste�cie pewni, �e nie jestem ani szpiegiem, ani morderc�, by� mo�e m�g�bym si� teraz spotka� z pu�kownikiem, a potem powr�ci� tutaj i udzieli� odpowiedzi na reszt� pyta�.</p><p>R�wnie� agentka podnios�a si� ze swego krzes�a.</p><p>��Albo mo�e sko�cz� ten wywiad po godzinach pracy�� powiedzia�a.</p><p>��Och, nie chcia�bym wam sprawia� k�opotu�� odpar� Markow ostro�nie.</p><p>��Cz�sto zostaj� w biurze po pracy�� m�wi�a.�� A te formularze to rutyna. Nie ma w nich nic delikatnego. Mo�emy nawet sko�czy� wywiad w waszym mieszkaniu, profesorze, je�li to wam odpowiada.</p><p>��Nie przeprowadzamy wywiad�w w prywatnych mieszkaniach!�� warkn�� kapitan.</p><p>Markow si�gn�� po swe krzes�o ze smutnym wzruszeniem ramion.</p><p>��Dobrze wi�c. B�d� chyba musia� sko�czy� ten wywiad tutaj i narazi� pu�kownika na czekanie.</p><p>��Nie ma mowy�� zdecydowa� kapitan.�� Zobaczycie si� z pu�kownikiem teraz, a potem wr�cicie tutaj i doko�czycie wywiadu. Bez wzgl�du na to, jak d�ugo b�dzie to trwa�o.</p><p>��Wasza wola�� zgodzi� si� potulnie Markow i ukradkowo mrugn�� do agentki.</p><p>��Do zobaczenia w tym pokoju�� powiedzia�a, nie daj�c nic po sobie pozna�.�� Bez wzgl�du na to, jak p�no to b�dzie.</p><p>Markow, pod��aj�c za kapitanem, z trudem t�umi� �miech. �ciany korytarza, kt�rym szli, by�y pozbawione wszelkich ozd�b i cho� zosta�y prawdopodobnie niedawno pomalowane na nowo, wygl�da�y ponuro, niemal obskurnie. Co chwila mijali si� ze �piesz�cymi gdzie� m�czyznami i kobietami, w wi�kszo�ci umundurowanymi. Chocia� Markow nie dostrzega� nigdzie kamery telewizyjnej, mia� uczucie, �e jest bez przerwy obserwowany.</p><p>Kapitan wprowadzi� ich do sekretariatu, gdzie siedzia�a za biurkiem pulchna kobieta w �rednim wieku. Mia�a przed sob� elektryczn� maszyn� do pisania, a po lewej stronie dwa telefony. Obrzuci�a Markowa krytycznym spojrzeniem, podobnym do tego, kt�re cz�sto widywa� u swej �ony, tak i� odruchowo wyg�adzi� swe w�osy i brod�. Potem bez s�owa wskaza�a drzwi za swym biurkiem.</p><p>Kapitan da� Markowowi znak, by szed� za nim, i zbli�ywszy si� do drzwi, zapuka� jeden raz, po czym powoli i ostro�nie otworzy� je.</p><p>�Do licha!�� pomy�la� Markow.�� Chyba wszyscy stracili tu mow�. Czy jeste�my w �wi�tyni?�</p><p>Kapitan nie przest�pi� progu, lecz zrobi� w stron� Markowa gest, by wszed� do �rodka. Markow znalaz� si� w zbytkownie urz�dzonym gabinecie. Wielkie biurko z czarnego, wypolerowanego drzewa, a za nim dwie skrzy�owane flagi. Perskie dywany na pod�odze. Okna wychodz�ce na Plac Czerwony. Sk�rzane fotele ustawione r�wno przy jednej �cianie, a na niskiej szafce�� b�yszcz�cy samowar.</p><p>W gabinecie nie by�o nikogo. Ju� Markow mia� si� odwr�ci� w stron� kapitana, gdy drugie drzwi, w g��bi gabinetu otworzy�y si� i pojawi�a si� w nich kobieta. Markow rozpozna� w niej sw� �on�.</p><p>��Maria! Czy to twoje biuro?�� zawo�a�.</p><p>Mia�a na sobie be�owy mundur, w kt�rym wydawa�a mu si� jeszcze bardziej przysadzista ni� zazwyczaj.</p><p>��Moje biuro?�� za�mia�a si�.�� Dobre sobie! Moje biuro jest mniejsze ni� biurko pu�kownika.</p><p>��Och!</p><p>��No chod�, chod��e wreszcie. Oni tam czekaj�.</p><p>Skierowali si� oboje ku przylegaj�cemu do gabinetu pokojowi czy raczej sali konferencyjnej. By�o tu niemal ciemno od dymu papierosianego fajkowego, produkowanego bez przerwy przez dwadzie�cia os�b obu p�ci, siedz�cych po obu stronach d�ugiego sto�u. Markowa tak zasw�dzia�o w nosie, �e a� kichn��.</p><p>Na honorowym miejscu przy ko�cu sto�u siedzia� pu�kownik�� kluskowaty cz�owieczek o ma�ych, �wi�skich oczkach. Maria przedstawi�a wszystkich zebranych Markowowi, ale by�o ich tak wiele, �e zaraz zapomnia� wszystkie nazwiska z wyj�tkiem nazwiska akademika Bu�aczowa�� przewodnicz�cego Radzieckiej Akademii Nauk i wysokiej klasy astronoma.</p><p>Troch� niepewnie Markow usadowi� si� przy stole we wskazanym przez �on� miejscu�� mi�dzy sekretark�, trzymaj�c� na kolanach notatnik, a drobnym, �ysym cz�owieczkiem, kt�ry pal�c d�ugiego i cienkiego papierosa, nerwowo puszcza� k��by dymu. Markow zauwa�y�, �e jego s�siadka mia�a sp�dniczk� powy�ej kolan, ale jej nogi nie by�y w jego gu�cie.</p><p>��A wi�c mo�emy zaczyna栗 rzek� pu�kownik, kiwn�wszy g�ow�.</p><p>Markow przys�uchiwa� si� w milczeniu wypowiedziom r�nych os�b na temat dziwnych impuls�w radiowych, dochodz�cych z Jowisza. By�y one na�o�one na naturalne szumy radiowe produkowane przez ten glob. Czy mog�o chodzi� o jakie� sygna�y istot inteligentnych? O jaki� kod? Jaki� j�zyk?</p><p>Jeden z wojskowych, siedz�cych obok pu�kownika, potrz�sn�� stanowczo g�ow�.</p><p>��S�dz�, �e jest to ameryka�ski statek kosmiczny, umieszczony na bardzo wyd�u�onej orbicie.</p><p>��Ca�kiem mo�liwe�� zgodzi� si� m�czyzna siedz�cy obok Markowa.</p><p>��Tajny statek wys�any na Jowisza�� precyzowa� sw� my�l oficer.</p><p>��W jakim celu?</p><p>Oficer wzruszy� ramionami.</p><p>��Nie jestem z wywiadu. Niech oni to wyja�ni�.</p><p>��Nie mamy informacji o wys�aniu takiego statku przez Amerykan�w�� rzek�a blada, siwa kobieta siedz�ca w po�owie sto�u.�� W�tpi�, czy uda�oby si� Amerykanom ukry� przed nami ten fakt.</p><p>��A Niemcy? Maj� teraz poligon rakietowy w Brazylii.</p><p>��Owszem, ale jest pod nasz� �cis�� obserwacj��� odpar�a kobieta.�� A poza tym ten poligon nie jest przystosowany do wysy�ania statk�w na inne planety.</p><p>��A wi�c to musz� by� jednak Amerykanie�� dowodzi� oficer.</p><p>�Albo Jowiszanie��� pomy�la� Markow.</p><p>��To nie jest statek kosmiczny�� powiedzia� akademik Bu�aczow aksamitnym g�osem.�� Impulsy promieniowania radiowego pochodz� z samej planety. Jeste�my tego pewni.</p><p>��Czy Amerykanie te� odebrali te sygna�y?�� spyta� pu�kownik, najwyra�niej niezadowolony z powodu nawi�zania przez Bu�aczowa do teorii statku kosmicznego.</p><p>��Dokonali�my komputerowego przegl�du ameryka�skich pism naukowych�� odezwa� si� jeden z m�odszych cywil�w.�� Ale nie znale�li�my ani s�owa na ten temat.</p><p>��Mo�e wi�c nie odebrali tych sygna��w?</p><p>��Bzdura! Maj� urz�dzenia nie gorsze od naszych. W niekt�rych przypadkach nawet lepsze.</p><p>��Ale czy maj� radioteleskop nastawiony na odpowiedni� cz�stotliwo��? Przecie��</p><p>M�czyzna obok Markowa pisn�� wysokim, przenikliwym g�osem:</p><p>��Wiadomo nam jest o co najmniej czterech zachodnich bazach nas�uchowych, przechwytuj�cych radioemisj� z innych planet. Amerykanie sporz�dzili nawet radarow� map� Wenus! Czy ma pan poj�cie, jak doskona�ych wymaga to urz�dze�? Je�li wi�c my odkryli�my te sygna�y z Jowisza, oni odkryli je r�wnie�. Z ca�� pewno�ci�.</p><p>��Ale dlaczego nie opublikowali na ten temat �adnego raportu? Sprawa ci�gnie si� ju� kilka miesi�cy, a oni przecie� zawsze pierwsi pchaj� si� do publikacji.</p><p>��Kto nie publikuje, niech zginie�� zauwa�y� ironicznie Bu�aczow.�� W ich ustroju naukowiec musi bez przerwy publikowa� jakie� prace, gdy� w przeciwnym razie przegrywa w wy�cigu o pieni�dze i presti�.</p><p>Dyskusja stawa�a si� powoli gr� domys��w na temat tego, co robi� Amerykanie w zwi�zku z dziwnymi sygna�ami. Markow uton�� g��boko w swym fotelu i obserwowa� Bu�aczowa.</p><p>Profesor Bu�aczow by� starszym m�czyzn�, o szczup�ej, woskowej twarzy. Nieliczne kosmyki w�os�w, jakie pozosta�y mu na g�owie, by�y bia�e i zwichrzone, niby grzebienie �nie�nych zasp w syberyjskiej tundrze. Wydawa� si� by� lekko ubawiony tym, co si� dzia�o w sali. W pewnej chwili zorientowa� si�, �e Markow patrzy na niego, i pos�a� mu lekki u�miech.</p><p>��Sygna�y te mog� by� jedn� z dwu rzeczy�� rzek�, a wszyscy wyt�yli ciekawie s�uch.�� Mo�e to by� efekt jakiego� naturalnego procesu na planecie Jowisz i najprawdopodobniej tak w�a�nie jest. Nie inaczej. Prowadzimy przecie� nas�uch radarowy Jowisza dopiero od kilkudziesi�ciu lat, a planeta istnieje ju� cztery i p� miliarda lat. Trudno wi�c ju� dzi� orzec, co jest naturalne, a co stanowi anomali�.</p><p>Nie podni�s� si� �aden g�os sprzeciwu. Pu�kownik chrz�kn�� lekko i si�gn�� po nast�pnego papierosa.</p><p>��A jaka jest druga mo�liwo��?�� zapyta� Markow uprzejmie.</p><p>��Mo�e to by� umy�lna pr�ba nawi�zania z nami kontaktu przez jakie� inteligentne istoty z Jowisza. Osobi�cie uwa�am to za trudne do przyj�cia, ale musimy wzi�� pod uwag� i tak� mo�liwo��, dop�ki nie udowodnimy, �e jest inaczej.</p><p>Wszyscy obecni w sali pokiwali g�owami, cho� Markow odni�s� wra�enie, �e uczynili to z pewn� obaw�.</p><p>��Profesorze Markow�� odezwa� si� zn�w Bu�aczow�� jeste�cie znanym ekspertem w dziedzinie archaicznych j�zyk�w i napisali�cie bardzo interesuj�c� monografi� o j�zykach pozaziemskich.</p><p>Markow poczu�, �e si� rumieni.</p><p>��To by�a w�a�ciwie zabawa�� rzek�.�� Nigdy nie uwa�a�em tej ksi��ki za prac� naukow�.</p><p>Bu�aczow u�miechn�� si� z aprobat�.</p><p>��By� mo�e, ale by� to tekst daj�cy du�o do my�lenia. Potrzebujemy waszej pomocy. Chcieliby�my, aby�cie przejrzeli wszystkie dane, jakie uzyskali�my, i aby�cie nam powiedzieli, czy te impulsy radiowe mog� by� jakim� rodzajem j�zyka.</p><p>��Albo jakim� kodem�� doda�a Maria.</p><p>��Z przyjemno�ci� si� tym zajmꠗ rzek� Markow, zwracaj�c si� do Bu�aczowa.�� Tym wi�ksz�, �e b�dzie to wsp�praca z wami.</p><p>Akademik podzi�kowa� za komplement lekkim skinieniem g�owy.</p><p>��A teraz, pu�kowniku, je�li naprawd� martwi� was Amerykanie�� powiedzia��� proponuj�, aby�my zwr�cili szczeg�ln� uwag� na mi�dzynarodow� konferencj� astronomiczn�, kt�ra ma si� odby� w przysz�ym miesi�cu w Pary�u. Amerykanie przyjad� tam, jak zwykle, w du�ej grupie. B�dziemy ich mogli wysondowa� w tej materii.</p><p>��Czy wolno im o tym m�wi�?�� spyta� kto� z sali.</p><p>Na zoranej zmarszczkami twarzy Bu�aczowa zago�ci� wyrozumia�y u�miech.</p><p>��Amerykanie s� zwariowani na punkcie wolno�ci s�owa. Oni nie wiedz�, kiedy si� czego� nie m�wi.</p><p>��Ale za��my�� wtr�ci�a si� Maria�� �e nic nie powiedz� na temat tych sygna��w.</p><p>Na twarzy starego uczonego zgas� u�miech.</p><p>��To by�oby znacz�ce samo w sobie. Bardzo znacz�ce.</p><p>Pu�kownik po�o�y� na stole swe pulchne d�onie.</p><p>��Doskonale�� rzek� do Bu�aczowa.�� Prosz� wytypowa� swoich ludzi na t� konferencj�. Ja do�o�� paru moich.</p><p>Akademik skin�� g�ow� ze zrozumieniem, a Markow zda� sobie spraw�, �e stary uczony sta� si� szefem ca�ego projektu.</p><p>��Ale pami�tajcie!�� ostrzeg� pu�kownik, a wszyscy spojrzeli w jego stron�.�� Je�li si� oka�e, �e te sygna�y pochodz� naprawd� od inteligentnych istot, musimy zadba� o to, �eby nasz kraj, i tylko nasz kraj, nawi�za� z nimi kontakt. Tak zaawansowana technika nie mo�e wpa�� w r�ce Zachodu.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� VI</p></title><epigraph><p>�w jaki spos�b mo�na by tak� ��czno�� nawi�za�? Statki kosmiczne poruszaj� si� bardzo powoli. Typowa wyprawa na ksi�yc trwa kilka dni, do najbli�szych planet�� kilkana�cie miesi�cy, do dalszych�� kilka lat� Nawet wed�ug ca�kiem optymistycznych szacunk�w najbli�sza cywilizacja jest oddalona o kilkaset lat �wietlnych od Ziemi, przy czym jeden rok �wietlny to prawie dziesi�� bilion�w kilometr�w. Aby dotrze� do najbli�szych gwiazd, nasze dzisiejsze statki kosmiczne potrzebowa�yby dziesi�tk�w tysi�cy lat, a podr� do najbli�szego cywilizowanego globu zaj�aby im dziesi�tki milion�w lat.</p><p>Znacznie szybszym i bardziej niezawodnym �rodkiem komunikacji mi�dzygwiezdnej jest przesy�anie lub odbieranie wiadomo�ci drog� radiow�, jako �e biegn� one z pr�dko�ci� �wiat�a.</p><text-author>CARL SAGAN</text-author><text-author><emphasis>Szepty Ziemi: Mi�dzygwiezdny rekord Voyagera</emphasis></text-author><text-author>Random House</text-author><text-author>1978</text-author></epigraph><empty-line/><p>Stoner otworzy� oczy tak nagle, jak gdyby w ciemno�ci nocy zapalono nad jego g�ow� �wiat�o elektryczne. Wci�� le�a� na ��ku, w ubraniu. �Musia�em przespa� ca�� noc��� pomy�la� zerkaj�c przez okno. By� ju� ranek�� szary i wilgotny. O szyby dzwoni� deszcz.</p><p>Drzwi na korytarz otworzy�y si� i ty�em, ostro�nie, wszed� przez nie Dooley trzymaj�cy w r�kach tac� ze �niadaniem. To w�a�nie jego stukni�cie w drzwi obudzi�o Stonera. Na korytarzu sta� drugi z agent�w i spokojnie mierzy� Stonera wzrokiem przez otwarte drzwi, gotowy na wszystko.</p><p>���niadanko do ��eczka�� za�mia� si� Dooley.�� Dobre �ycie, co?</p><p>Stoner skin�� leniwie g�ow� i Dooley szybko wyszed�. Zgrzytn�� przekr�cony w zamku klucz.</p><p>Wbrew w�asnej woli Stoner poczu�, �e ma ch�� co� zje��. Wkr�tce po soku, bekonie, bu�eczkach, d�emie i kawie pozosta�y jedynie okruchy i plamy na papierowej serwetce do ust.</p><p>Podszed� do okna i popatrzy� na zewn�trz, pr�buj�c si� zorientowa�, gdzie jest. Ulewa obdziera�a drzewa z ostatnich li�ci. Po niebie gna�y nisko szare chmury, najprawdopodobniej ze wschodu na zach�d, jak s�dzi�. A je�li tak, to p�noc musia�a by� mniej wi�cej w kierunku, w kt�rym patrzy�, naprzeciwko niego.</p><p>Na zewn�trz domu nie by�o �adnych obiekt�w, kt�re m�g�by rozpozna�, jedynie lesiste wzg�rza, jakich pe�no w stanie Massachusetts i s�siaduj�cych z nim stanach.</p><p>Nie chc�c si� nudzi�, wzi�� prysznic i przy tej okazji zauwa�y�, �e w �azience jest elektryczna maszynka do golenia. Pomy�la� sobie, �e s� bardzo dok�adni. I bardzo ostro�ni ze swymi wi�niami. Przetrz�saj�c szuflady biurka i �ciennej szafy, znalaz� granatowy pulower i be�owe spodnie, kt�re nie�le na niego pasowa�y. Jedynie ich r�kawy i nogawki by�y za kr�tkie. Ale w ka�dym razie nie by�y szarego, wi�ziennego koloru.</p><p>W pokoju nie by�o �adnych ksi��ek. Nie by�o te� telewizora ani telefonu. ��ko by�o za to podw�jne, ma��e�skie. Jego puszysta, ozdobiona kordonkow� nici� kapa�� taka jak te, kt�re �rednio zamo�na w�a�cicielka du�ego domu kupuje do wynajmowanych przez siebie pokoj�w�� by�a pognieciona i w po�owie zwisa�a na pod�og�. Dywan by� gruby, be�owy, zwyczajny, za� stolik nocny zdradza� swym wygl�dem, �e musia� by� kiedy� kupiony w domu towarowym, prowadz�cym sprzeda� wysy�kow�.</p><p>Nie by�o zbyt mi�o siedzie� zamkni�tym w takim pokoju.</p><p>Stoner potrz�sn�� g�ow� i pomy�la�, �e warto by si� pogimnastykowa� dla rozgrzewki, lecz zamiast tego zacz�� spacerowa� po pokoju. By� akurat przy oknie, gdy przestraszy�o go nag�e otwarcie drzwi. Odwr�ci� si� b�yskawicznie i zobaczy�, �e do jego pokoju wchodzi dyrektor obserwatorium, profesor McDermott.</p><p>Ramsey McDermott by� wysokim, postawnym m�czyzn�, o szerokich barkach robotnika portowego i mimo swej przekroczonej sze��dziesi�tki, zadziwiaj�co dobrym wygl�dzie. Prawdziwe bo�yszcze student�w. Jego w�osy ju� dawno przybra�y cynowy odcie� siwizny, ale wci�� przycina� je kr�tko, naje�a. Jego kobaltowe niebieskie oczy nadal ciska�y skry, gdy by� zdenerwowany.</p><p>Profesor McDermott lubi� pokazywa� sw� wy�szo�� nad nie dor�wnuj�cymi mu lud�mi, udowadnia� im�� zar�wno precyzj� swego rozumowania, jak tubalnym g�osem�� �e to nie oni, lecz on ma racj�. Jednak�e dla Stonera Wielki Mac by� jedynie starym, zwiotcza�ym cz�owiekiem, kt�ry �yje wspomnieniami dawnej chwa�y i paso�ytuje na osi�gni�ciach swych m�odych, wybijaj�cych si� asystent�w.</p><p>Gdy McDermott wszed� do pokoju, Stoner sta� mi�dzy krzes�em a oknem. Drzwi za nim szybko si� zamkn�y.</p><p>��Dobrze pana tu traktuj�, Stoner?�� zapyta�, nie wyci�gaj�c r�ki na powitanie.</p><p>Jego du�e r�ce o kwadratowych niemal paznokciach zwisa�y mu wzd�u� bioder. Mia� na sobie tweedow� marynark�, wygodne, stare spodnie sztruksowe, lekko wypchane na kolanach i kraciast� koszul� z ohydnym, zielonym krawatem.</p><p>��N�dznie!�� odpar� gniewnie Stoner.�� O co tu w�a�ciwie chodzi?</p><p>Rozejrzawszy si� po pokoju i widz�c, �e jedyne krzes�o stoi obok Stonera, McDermott podszed� do ��ka i ostro�nie na nim usiad�.</p><p>��Cholerny artretyzm�� mrukn�� g��bokim, zaskakuj�co d�wi�cznym g�osem.�� A taka pogoda, jak dzi�, ma z tym du�o wsp�lnego.</p><p>��Co si� dzieje?�� spyta� znowu Stoner.�� Dlaczego zosta�em tu zamkni�ty?</p><p>��Sam pan jest sobie winien�� odpar� McDermott, wyjmuj�c z kieszeni marynarki fajk�.�� Dowiedzia�em si�, �e chcia� pan ulotni� si� do Waszyngtonu.</p><p>��Jestem w dalszym ci�gu pracownikiem NASA�</p><p>��Tylko formalnie. Zosta� pan wypo�yczony mnie i B�g mi �wiadkiem, �e b�dzie pan wykonywa� moje polecenia.</p><p>��Niech pan nie pr�buje mnie zastraszy�.</p><p>��To nie ja, lecz Marynarka Wojenna. Obserwatorium jest finansowane przez Biuro Bada� Marynarki, synu. Na moj� sugesti� Biuro uzna�o to wszystko, co pan ostatnio robi, za �ci�le tajne.</p><p>Stoner opad� na krzes�o, przy kt�rym sta�.</p><p>��Dlaczego, do stu tysi�cy diab��w, uzna� pan zjawisko naturalne za co� �ci�le tajnego? To, co odkry�em� dlaczego Marynarka chce to trzyma� w tajemnicy?</p><p>Puszczaj�c k��by niebieskawego dymu, kt�ry pachnia� jak spalone stru�yny o��wka, McDermott rzek�:</p><p>��Pan, zdaje si�, nie ma poj�cia, o co w tym wszystkim chodzi.</p><p>��Mam, do cholery! Odkry�em �ycie pozaziemskie!</p><p>��Ba!�� McDermott nie wydawa� si� by� wcale zaskoczony.�� S�uchaj, synu. Wiesz przecie�, �e uratowa�em twoj� karier� naukow�. Gdyby nie ja, by�by� bezrobotnym, eks-astronaut� z bezu�ytecznym doktoratem z astrofizyki. Wyk�ada�by� w jakiej� podrz�dnej uczelni w Teksasie. Nie zapominaj o tym.</p><p>��Przepraszam, ale nie bardzo rozumiem, co ma piernik do wiatraka.</p><p>McDermott pykn�� z fajki.</p><p>��Z Jowisza dochodz� do nas sygna�y, jakich nie s�ysza� nikt dot�d�� rzek� spokojnie.�� A wi�c pomy�la�em sobie, �e zrobi� dobrze, je�li sprowadz� do laboratorium astronoma maj�cego dost�p do pierwszych zdj��, jakie zostan� zrobione przy pomocy teleskopu orbitalnego.</p><p>��W porz�dku, to by� dobry pomys�. Wspania�y pomys�.</p><p>��A pewnie, �e tak!</p><p>��I z tego wynik�o�� ci�gn�� Stoner�� najwi�ksze odkrycie astronomiczne w historii.</p><p>Stary profesor wyda� z siebie lekkie sapni�cie.</p><p>��A pan wybiera� si� do Waszyngtonu, aby o tym poinformowa� swych kumpli z NASA.</p><p>��To tylko pocz�tek.</p><p>��I �eby sta� si� wielkim bohaterem. Opublikowa� prac� naukow� w <emphasis>Icarusie. </emphasis>Dosta� si� na ok�adk� tygodnika �Time�. Zosta� jakim� nowym Saganem czy innym i trafi� do programu telewizyjnego Johnny�ego Carsona.</p><p>��Ale o co panu w�a�ciwie chodzi?�� spyta� Stoner.</p><p>McDermott wypu�ci� z ust k��b dymu.</p><p>��Co pan odkry�, Stoner? Co w�a�ciwie pokazuj� te zdj�cia zrobione przez Wielkie Oko?</p><p>��Statek kosmiczny na orbicie wok� Jowisza, na lito�� bosk�!</p><p>��Bzdura�� skrzywi� si� McDermott.�� To jest satelita naturalny. Jeszcze jeden ksi�yc Jowisza. Wiedzieli�my, jak dot�d, o pi�tnastu ksi�ycach tej cholernej planety, a to jest szesnasty.</p><p>��Uwa�a pan, �e obiekt naturalny wygl�da�by tak w nadfiolecie, jak to wysz�o na tych zdj�ciach? Ponadto jest o wiele za jasny jak na obiekt naturalny.</p><p>��Sk�d pan, do diab�a, to wie? Przecie� mo�e to by� bry�a lodu schwytana przez�</p><p>��To metal�� rzek� Stoner twardo i dobitnie.</p><p>McDermott wyj�� fajk� z ust i smutno potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Ta argumentacja nie warta jest funta k�ak�w, synu. Dysponuje pan jedynie kilkoma zdj�ciami plamki �wietlnej, kt�rej nikt dot�d nie zauwa�y�. Niczym wi�cej.</p><p>��Obraz obiektu jest za s�aby, aby go mo�na by�o zaobserwowa� z Ziemi. Jedynie dzi�ki Wielkiemu Oku wiemy, o co chodzi.</p><p>��Ale dlaczego mia�by to by� obiekt sztuczny?</p><p>Stoner zgarbi� si� nieco w swym fotelu i zacz�� wylicza� na palcach:</p><p>��Po pierwsze: pa�scy ludzie odebrali te dziwne sygna�y, co� absolutnie nowego. Nic takiego dot�d nie przychodzi�o z Jowisza.</p><p>��Dobrze o tym wiemy.</p><p>��Po drugie: w��cza mnie pan do gry dlatego, �eby dosta� zdj�cia z Wielkiego Oka, zanim zostanie ono oficjalnie przekazane uniwersytetowi. Prosz� znajomych, �eby nastawili teleskop na Jowisza i znajdujemy� co� nowego.</p><p>��Szesnasty ksi�yc�� mrukn�� McDermott.</p><p>��Za wiele zbieg�w okoliczno�ci�� sprzeciwi� si� Stoner.�� Nowe sygna�y radiowe i nowy� obiekt. To �ycie pozaziemskie. Inteligencja pozaziemska!</p><p>��Nic podobnego!</p><p>��Tak. Niech pan ma odwag� to przyzna�!</p><p>Wielki Mac ponownie w�o�y� fajk� w z�by i zacz�� z niej poci�ga�, ale nie by�o w niej ju� �aru. W�o�y� r�k� do kieszeni i szukaj�c zapalniczki, rzek�:</p><p>��S�uchaj, nawet je�li masz racj�, synu, jest jeszcze za wcze�nie na obnoszenie si� z t� wiadomo�ci�. Szansa jest jak jeden do miliona, a je�li si� omylisz, zniszczysz swoj� w�asn� reputacj� i reputacj� obserwatorium, paplaj�c teraz o tych rzeczach.</p><p><emphasis>��</emphasis>Ale inne o�rodki te� odbieraj� te sygna�y. Nie mo�emy siedzie� bezczynnie i pozwoli�, aby zas�uga odkrycia przypad�a komu� innemu.</p><p>��Inni nie maj� fotografii z Wielkiego Oka�� rzek� McDermott.�� To jest nasz as atutowy.</p><p>��Jak d�ugo to b�dzie trwa�o?</p><p>��Dostatecznie d�ugo. Dlatego postara�em si�, aby Marynarka wszystko utajni�a.</p><p>Stoner wsta� i zacz�� si� przechadza� wzd�u� pokoju.</p><p>��Mamy w r�ku najwi�ksze odkrycie w historii nauki�</p><p>��By� mo�e�</p><p>��A pan chce je trzyma� w tajemnicy.</p><p>McDermott wyda� z siebie d�wi�k z pogranicza chrz�kni�cia i chichotu i podni�s�szy si� z ��ka, na kt�rym siedzia�, wysun�� trzonek fajki w kierunku Stonera.</p><p>��Tak czy inaczej, to ju� nie jest wy��cznie nasz� spraw�, synu. Chod� lepiej ze mn�. No, chod�!</p><p>Wyszli obaj przez drzwi sypialni, zamkni�te jedynie na klamk�, i zeszli w�skimi schodami do granicz�cego z basenem salonu. Kto� za�ywa� przyjemno�ci p�ywania; przemierza� kraulem basen wzd�u� jego d�ugo�ci. Stoner nie by� tego zupe�nie pewny, ale odni�s� wra�enie, �e p�ywakiem tym jest Dooley.</p><p>P�niej zauwa�y� dw�ch m�czyzn siedz�cych w salonie przed pustym, zimnym kominkiem. Na widok Stonera i McDermotta podnie�li si� ze swych krzese�. Stoner szybko rozpozna� w jednym z nich Jeffa Thompsona z obserwatorium.</p><p>��A wi�c i ciebie w to wci�gn�li, Jeff�� powiedzia� potrz�saj�c z niedowierzaniem g�ow�.</p><p>��Niezupe�nie�� odpar� Thompson z u�miechem zdradzaj�cym lekkie poczucie winy.�� Przyjecha�em tu dobrowolnie.</p><p>��Wszyscy zabiegamy dobrowolnie, aby utrzyma� t� spraw� w tajemnicy�� burkn�� McDermott zza plec�w Stonera.�� Jedynie pan stwarza nam k�opoty.</p><p>��Jestem jedynym pracownikiem obserwatorium nie figuruj�cym bezpo�rednio na pa�skiej li�cie p�ac�� odpar� ch�odno Stoner.</p><p>Drugi z m�czyzn, kt�rych zastali w salonie, wyci�gn�� r�k� na powitanie.</p><p>��Jak si� pan miewa? Jestem Fred Tuttle.</p><p>��Komandor porucznik Tuttle jest naszym oficerem kontaktowym w Biurze Bada� Marynarki�� po�pieszy� z wyja�nieniem McDermott.</p><p>Tuttle by� w cywilu. Mia� na sobie brunatny sztruksowy garnitur ze sk�rzanymi �atkami, naszytymi na �okciach. By� niewysokim m�czyzn� o owalnej piegowatej twarzy, przypominaj�cej kt�rego� z bohater�w powie�ci Marka Twaina. Ale u�cisk jego r�ki, gdy si� wita� ze Stonerem, by� mocny, zdradzaj�cy pewno�� siebie. U�cisk sprzedawcy z charakterystycznym, perswaduj�cym u�miechem, jakiego ucz� na kursach tego zawodu.</p><p>��Pan jest z lotnictwa, nieprawda�?�� spyta� komandor.</p><p>��Ale nie w czynnej s�u�bie�� odpar� Stoner.�� W bardzo ma�o aktywnej rezerwie.</p><p>Tuttle u�miechn�� si� szerzej, ukazuj�c bia�e z�by.</p><p>��Kto wie, czy nie b�dziemy musieli pana teraz da� do czynnej s�u�by.</p><p>��Nic mi o tym nie wiadomo. Zupe�nie nie rozumiem, co si� tu, u diab�a, dzieje.</p><p>Tuttle zrobi� gest w stron� wy�cie�anych mebli i wszyscy usiedli. Stoner usadowi� si� na sofie obok zimnego kominka, kt�ry pachnia� jeszcze w�glami i mokrymi li��mi. Obok niego usiad� Thompson. McDermott wybra� du�y fotel z poduszk�, za� Tuttle z uwagi na pe�nione obowi�zki, pozosta� w pozycji stoj�cej.</p><p>��Zebrali�my si� tutaj�� rzek� przybieraj�c powa�ny wyraz twarzy�� w sprawie, kt�ra mo�e mie� w�z�owe znaczenie dla bezpiecze�stwa naszego kraju.</p><p>��Bezpiecze�stwa kraju?�� powt�rzy� Stoner z niedowierzaniem�� Jak kosmici mog��?</p><p>��Kosmici?�� Tuttle powi�d� pytaj�cym spojrzeniem po twarzach zebranych.</p><p>��Pozaziemska inteligencja�� wyja�ni� mu Thompson.�� Astronomiczny �argon.</p><p>��Nie odbiegajmy od tematu�� burkn�� McDermott.�� Wszystko, co jak dot�d mamy, to te anomalne sygna�y radiowe o niskiej cz�stotliwo�ci i kilka zdj��, kt�re pokazuj� najprawdopodobniej szesnasty ksi�yc Jowisza.</p><p>��Nawet je�li na tym rzecz mia�aby si� zako�czy栗 zauwa�y� lodowato Stoner�� powinni�my opublikowa� informacj� na ten temat� w �Science� albo w �Natur�, zanim zrobi to kto� inny.</p><p>W pokoju zapanowa�a lekka konsternacja. McDermott spojrza� na Stonera spode �ba i wypu�ci� z fajki k��b dymu, za� Tuttle za�o�y� sobie r�ce na kark i j�� si� przypatrywa� szpicom swych but�w.</p><p>Stoner poczu�, �e wst�puje w niego lodowaty spok�j, zawsze poprzedzaj�cy wybuch gniewu.</p><p>��Co si�, u diab�a, sta�o z wolno�ci� s�owa w tym pokoju?�� wycedzi� przez z�by.�� Macie sobie za nic maksym� Faradaya, �e �Fizyka to dokonywanie do�wiadcze� i publikowanie danych na ich temat�?</p><p>��Nie zamierzam nara�a� na szwank mojej reputacji dla jakich� paru sygna��w i zdj�栗 warkn�� McDermott.�� Nie b�d� si� wystawia� na durnia, twierdz�c, �e odkryli�my pozaziemsk� cywilizacj�, a potem b�d�c zmuszonym si� wycofa�, gdy si� oka�e, �e jest to jakie� naturalne zjawisko.</p><p>��A wi�c niech pan opublikuje to, co mamy!�� sykn�� Stoner.�� Nie musimy tego nazywa� �yciem pozaziemskim. Ale niech Jeff opublikuje informacj� na temat tych pulsacji. On na to zas�uguje. Niech zapewni nam pierwsze�stwo. W druku.</p><p>Thompson podni�s� z nadziej� brwi.</p><p>��Problem jest nast�puj�cy.�� Odezwa� si� znowu Tuttle.�� Je�li istnieje jaka� szansa, �e odkryli�my pozaziemsk� cywilizacj� na planecie Jowisz, musimy to trzyma� w tajemnicy. To jest wa�ne dla narodowego bezpiecze�stwa.</p><p>��Jaki wp�yw mo�e mie� �ycie na Jowiszu na narodowe bezpiecze�stwo?�� spyta� Stoner.</p><p>Tuttle nie pozwoli� mu ani chwili czeka� na odpowied�.</p><p>��Je�li istniej� na Jowiszu istoty inteligentne, musia�y one osi�gn�� poziom techniki znacznie wy�szy ni� my. Aby wys�a� z Jowisza statek kosmiczny, trzeba przecie� pokona� znacznie silniejsze pole grawitacyjne ni� ziemskie. Nie mo�emy dopu�ci�, aby taka technika wpad�a w r�ce innych kraj�w, takich jak Rosja czy Chiny. Musimy dopilnowa�, aby zdoby�y j� wolne kraje zachodu.</p><p>Stoner poczu�, �e opadaj� mu r�ce.</p><p>��Zawsze te same brednie�� mrukn��.</p><p>Tuttle nie da� si� jednak zbi� z tropu.</p><p>��Co wi�cej�� m�wi��� musimy si� liczy� z mo�liwo�ci�, �e Jowiszanie, kimkolwiek s�, nie �ywi� wobec nas pokojowych zamiar�w. By� mo�e zamierzaj�<emphasis>� </emphasis>na przyk�ad napa�� na nas.</p><p>��Na pewno�� rzek� drwi�co Stoner.�� Te lataj�ce talerze, kt�re r�ni ekscentrycy widuj� od trzydziestu lat, to pewnie te� zwiad z Jowisza. Tylko czeka�, jak przylec� tu ich ca�e eskadry, �eby gwa�ci� i �upi�.</p><p>��UFO istniej��� rzek� powa�nie Tuttle.�� A je�li na Jowiszu s� istoty inteligentne�?</p><p>��Zaczynam<emphasis>, </emphasis>w�tpi�, czy s� takie istoty na Ziemi�� powiedzia� Stoner tym samym tonem.</p><p>Wsta� z sofy i ruszy� w stron� schod�w.</p><p>��Doktorze Stoner!�� krzykn�� za nim Tuttle.�� Pan chyba nie wie, �e nie wolno panu opuszcza� tego domu.</p><p>Stoner obejrza� si� i zobaczy�, �e Dooley wychodzi z basenu. Zatrzyma� si� tam, gdzie sta�, i kipia� z gniewu.</p><p>Nagle u jego boku znalaz� si� Thompson.</p><p>��Daj spok�j, Keith. Usi�d� i wys�uchaj ich. To wszystko da si� za�atwi� w taki czy inny spos�b.</p><p>Stoner, zacisn�wszy z�by tak mocno, �e a� jego szcz�ka zacz�a drga�, powr�ci� z Thompsonem do salonu.</p><p>��Musisz sobie zda� spraw�, synu�� rzek� McDermott, gdy Stoner zn�w usiad� na sofie�� �e je�li tak, jak powiedzia�e�, odkryli�my �ycie pozaziemskie, znaczenie tego faktu jest ogromne. Ogromne!</p><p>��Reakcja spo�eczna by�aby niesamowita�� zauwa�y� Thompson.</p><p>��I skutki psychologiczne�� doda� McDermott�� Nie m�wi�c ju� o religijnych.</p><p>��Zapomnieli�cie o skutkach wojskowych�� przypomnia� im Tuttle.</p><p>Stoner spojrza� na niego gniewnie.</p><p>��Si�a ci��enia na Jowiszu jest ponad dziesi�� razy wi�ksza ni� na Ziemi, czy nie tak?�� ci�gn�� komandor.</p><p>��Nieca�e trzy razy�� poprawi� go Thompson.�� U szczytu pokrywy chmur.</p><p>��Niech b�dzie�� rzek� Tutlle.�� Ale na powierzchni przyci�ganie musi by� silniejsze. Czy ma pan poj�cie, jaka technika by�aby potrzebna, aby przy takim ci��eniu wys�a� satelit� na orbit�? A ten statek, kt�ry pan odkry�, jest, zdaje si�, na orbicie bardzo odleg�ej od Jowisza.</p><p>��Tak�� przyzna� Stoner.</p><p>��My nie byliby�my zdolni do czego� takiego. Mo�e mi pan wierzy� na s�owo. Znam si� troch� na tym.</p><p>Na twarzy Stonera pojawi� si� grymas zniecierpliwienia.</p><p>��A teraz, gdy tu siedzimy i przystawiamy wsz�dzie piecz�tk� �Tajne�, jakie� inne obserwatorium natknie si� na te pulsacje i opublikuje swe dane. Na kogo wtedy wyjdziemy?</p><p>��Ale my jeste�my jedynymi, kt�rzy wiedz� o statku�� rzek� Tuttle dr��cym z przej�cia g�osem.�� Nikt inny nie ma dost�pu do Wielkiego Oka i nikt go mia� nie b�dzie. R�cz� za to.</p><p>��Ale kto� inny mo�e nas uprzedzi� z publikacj� pracy o tych sygna�ach�� zauwa�y� smutno Thompson.</p><p>McDermott potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Kto? Haystack? Goldstone? Oni nie pracuj� na cz�stotliwo�ciach poni�ej 600 megaherc�w, a my owszem.</p><p>��A co z Arecibo?�� spyta� Stoner.�� To jest najwi�kszy radioteleskop z tych wszystkich. A Sagan jest z nim w kontakcie. On i Drake. Dok�adnie w dziesi�� minut b�d� mieli wszystko wydrukowane.</p><p>��Si�gnij sobie do efemeryd planet�� odpar� McDermott z triumfalnym u�mieszkiem.�� Radioteleskop z Arecibo nie da si� wycelowa� w pobli�e Jowisza przez nast�pne cztery miesi�ce. Ma nieruchom� czasz�.</p><p>Stoner zamruga� oczami i przypomnia� sobie, �e gigantyczny radioteleskop w Arecibo, maj�cy trzysta metr�w �rednicy, zosta� zainstalowany mi�dzy zboczami doliny i nie mo�e by� sterowany czy wymierzony w niebo w spos�b, w jaki czyni si� to z czaszami mniejszych radioteleskop�w.</p><p>��Ale jeste�my zobowi�zani wobec ca�ej spo�eczno�ci naukowc�w, aby j� poinformowa� o naszym odkryciu�� upiera� si�.�� To jedyny uczciwy�</p><p>��Powiedzia�em ju�, �e nie mam zamiaru nara�a� na szwank mej reputacji, reputacji obserwatorium czy uniwersytetu�� powiedzia� McDermott�� z powodu szansy, jak jeden do miliona, �e ma pan racj�.</p><p>��I jest konieczno�ci� wojskow�, aby to wszystko utrzymywa� w sekrecie�� doda� Tuttle.�� Czy pan tego nie rozumie?</p><p>�Rozumiem, do diab�a!��� pomy�la� Stoner. Nic jednak nie powiedzia�.</p><p>��Jest jeszcze dodatkowy czynnik�� wtr�ci� si� Thompson.�� Te sygna�y m�g� odebra� kto� za granic�: Australijczycy, Rosjanie, Voorne w Dwingeloo�</p><p>Tuttle dworsko skin�� g�ow�.</p><p>��Zajmujemy si� t� spraw�.</p><p>��I co tymczasem robimy?�� pyta� Stoner.�� Jedziemy do Leavenworth i czekamy, a� Marynarka pozwoli nam powr�ci� do pracy?</p><p>��Nie, prosz� pana�� sprzeciwi� si� Tuttle.�� Obserwatorium b�dzie pracowa�o normalnie. Ca�y personel z�o�y� pisemn� przysi�g�, a my uczulili�my wszystkich na potrzeb� utrzymywania informacji o sygna�ach w absolutnej tajemnicy. Pan b�dzie te� musia� si� na to zgodzi�.</p><p>��Nie, ja si� nie zgodzꠗ rzek� Stoner stanowczo.�� Pe�ni� w obserwatorium tylko funkcj� konsultanta. Pensj� wyp�aca mi NASA, nie Marynarka Wojenna.</p><p>��Doktorze Stoner, jest pan rezerwist� Lotnictwa Stan�w Zjednoczonych. Mo�e pan zosta� powo�any do czynnej s�u�by. A zaistnia�y okoliczno�ci nadzwyczajne. Prawdziwa sytuacja alarmowa.</p><p>McDermott chrz�kn��.</p><p>��Jako czynnego �o�nierza mog� pana pos�a� na Grenlandi�. Albo nawet na biegun po�udniowy�� rzek�.</p><p>��Oczywi�cie, je�li odm�wi pan wsp�pracy�� doda� Tuttle.�� Je�li natomiast zgodzi si� pan z nami wsp�pracowa�, urz�dzimy pana tu, w tym domu. Przez jaki� czas b�dzie pan nieosi�galny dla nikogo, a� ulokujemy ca�y personel pracuj�cy nad projektem w jakiej� bezpiecznej plac�wce naukowej.</p><p>Stoner zda� sobie spraw�, �e tkwi g��boko w ich sieci. Nie by�o sensu d�u�ej si� opiera�.</p><p>Tuttle zerkn�� na zegarek.</p><p>��Czas nagli�� rzek�.�� Musz� wraca� do Waszyngtonu. Mam tam mn�stwo pracy. Mam nadziej�, �e doceni pan powag� sytuacji, doktorze Stoner.</p><p>Nie czekaj�c na odpowied�, malutki oficer Marynarki wymaszerowa� dziarsko z salonu. Za nim wyszed� McDermott.</p><p>Stoner przechyli� si� na oparcie sofy, czuj�c, jak zalewaj� go lodowate fale gniewu. Zwr�ci� g�ow� w stron� Thompsona i zapyta�:</p><p>��Powiedz, Jeff, czy to ja jestem stukni�ty, czy oni.</p><p>��By� mo�e �aden z was�� odpar� astronom i wzruszy� ramionami.�� Albo mo�e wszyscy mamy nie po kolei w g�owach. Nie wiem. Za ma�o mam danych.</p><p>��Ten McDermott to �ajdak�� m�wi� Stoner.�� Nie wolno mu tak pomiata� lud�mi! On wykorzystuje tego mikrusa do w�asnych cel�w. Gdyby prawdziwy oficer Marynarki dowiedzia� si�, co oni tu robi��</p><p>Thompson u�miechn�� si� blado.</p><p>��Ten mikrus jest prawdziwym oficerem Marynarki. A McDermott traktuje tak ostro tylko ciebie. My wszyscy z�o�yli�my przysi�g�, �e nie pi�niemy o tym ani s�owa. �aden z nas si� nie stawia�.</p><p>��Ty te�?</p><p>��Oczywi�cie. Nie mog� ryzykowa� utraty pracy. Wiesz, �e nie ma za wiele wolnych posad dla radioastronoma drugiej kategorii. Musia�bym zaczyna� wszystko od nowa. Od samego dna.�� Potrz�sn�� stanowczo g�ow�.</p><p>��I zamierzasz si� pozbawi� wolno�ci publikowania tylko dlatego, �eby utrzyma� stanowisko na uniwersytecie?</p><p>��S�uchaj, Keith. Mam do wykarmienia troje dzieci� i �on�, a do tego psa, kt�ry �re nie mniej ni� oni wszyscy razem wzi�ci.</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia� i ca�y pogr��y� si� w my�lach. On te� mia� �on�, cho� z ni� nie �y�. Mia� te� dwoje dzieci. Gdyby teraz straci� prac�, zostaliby pozbawieni jego aliment�w. Dzieciaki mog�yby chodzi� g�odne.</p><p>Klepni�cie w rami� przywo�a�o go do przytomno�ci.</p><p>��Czemu jeste� taki diabelnie smutny?�� dobieg� go jakby z oddali g�os siedz�cego obok Thompsona.�� To s� wszystko zwyk�e �rodki ostro�no�ci. Wszystko si� samo wyklaruje. Pr�dzej czy p�niej b�dziemy publikowali na ten temat.</p><p>��Ale jak Wielki Mac wyw�szy� tak wiele o mnie?�� zastanawia� si� g�o�no Stoner.�� Sk�d wiedzia�, �e wybieram si� do Waszyngtonu?</p><p>��Czy prosi�e� kt�r�� z sekretarek, �eby zarezerwowa�a ci miejsce w samolocie?</p><p>Stoner zmarszczy� brwi.</p><p>��Nie. Celowo nie skorzysta�em z ich pomocy. Wiedzia�em, �e zaraz wypapla�yby wszystko McDermottowi. Poprosi�em o to jedn� ze studentek� Zaraz� jak si� ona nazywa? Ta, wysoka, zgrabna.</p><p>��Jo Camerata?</p><p>��Mhm. To ona.</p><p>Thompson wyda� z siebie ciche gwizdni�cie.</p><p>��W takim razie ona sama musia�a powiedzie� o tym Macowi albo kt�rej� z sekretarek.</p><p>��Specjalnie j� prosi�em, �eby tego nie robi�a.</p><p>Thompson wzruszy� ramionami.</p><p>��S�dzi�em, �e ona lata za tob��� rzek�.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Mia�a na ciebie oko od dawna. Przechadza�a si� po obserwatorium, opuszcza�a �wiczenia. Pewnie pr�bowa�a zwr�ci� na siebie twoj� uwag�.</p><p>��Nie b�d� durny�� za�mia� si� Stoner.�� To jeszcze dziecko.</p><p>��Ale ca�kiem do rzeczy�� zauwa�y� Thompson.�� I czuje do ciebie mi�t�.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� VII</p></title><epigraph><p><emphasis>Co </emphasis>mo�na powiedzie� o pasa�erach tych pojazd�w /UFO/? Wygl�da na to, �e s� ich dwa rodzaje: osobniki ma�e i du�e, przy czym tych ostatnich jest wi�cej. Humanoidy z Hopkinsville i wiele z tych, o kt�rych m�wili�my, s� wygl�dem bardzo zbli�one do istot z legend�� elf�w, krasnoludk�w itp. Du�e g�owy, patyczkowate nogi. Z regu�y g�owa jest osadzona bezpo�rednio na tu�owiu, bez widocznej szyi. Wi�ksze humanoidy s� wzrostu ludzkiego lub nieco wi�ksze i odznaczaj� si� �adnymi kszta�tami. Niekiedy by�y okre�lane jako pi�kno�ci. Mniejsze maj� mniej wi�cej metr wysoko�ci.</p><p>Dlatego czytelnik powinien sam urobi� sobie pogl�d na to, jaki ci�ar gatunkowy maj� bliskie spotkania trzeciego stopnia w kontek�cie ca�ego zagadnienia Niezidentyfikowanych Obiekt�w Lataj�cych, pami�taj�c wszak�e zawsze o tym, �e mo�e si� jeszcze <emphasis>okaza�, </emphasis>i� przypadki humanoid�w s� kluczem do ca�ego problemu.</p><text-author>J. ALLEN HYNEK</text-author><text-author><emphasis>Prze�ycie z UFO: Pr�ba naukowej analizy</emphasis></text-author><text-author>Ballantine Books</text-author><text-author>1972</text-author></epigraph><empty-line/><p>Kiry� Markow sta� w swojej futrzanej czapie i przymru�a� oczy przy ka�dym porywie wiatru. Wiedzia�, �e bez wzgl�du na to, jak d�ugo b�dzie �y�, nigdy nie przywyknie do zimna. Lodowate podmuchy przenika�y z �atwo�ci� przez jego cienki p�aszcz i mrozi�y go do szpiku ko�ci.</p><p>Maria m�wi�a co� jeszcze do kierowcy samochodu stoj�cego pod ich blokiem, za� Markow sta� obok drzwi wej�ciowych, przest�puj�c z nogi na nog�. Wiedzia�, �e s�siedzi z okolicznych blok�w obserwuj� ich dyskretnie, gdy� w oknach za firankami majaczy�y ludzkie sylwetki. Cho� samoch�d nie nosi� �adnych szczeg�lnych znak�w, wszyscy podejrzewali, �e jest to samoch�d rz�dowy. Markow niemal czu�, jak fale ciekawo�ci i strachu przebiegaj� wzd�u� blok�w niby pr�d elektryczny.</p><p><emphasis>��</emphasis>To profesor!</p><p>��Pewnie go zabieraj�. W �rodku dnia?</p><p>��Sam widzisz.</p><p>��Jego �on� te�?</p><p>��Na to raczej nie wygl�da.</p><p>��Nie wygl�daj� na zdenerwowanych. Ani jedno, ani drugie.</p><p>��Mo�e nie jest tak, jak my�limy.</p><p>��Przewa�nie przyje�d�aj� nocami.</p><p>��Mhm. Ja wiem, jak oni to robi�. Profesor mo�e my�le�, �e go zabieraj� na lotnisko albo na jaki� uniwersytet. Nawet jego �ona mo�e tak my�le�. Ale przypatrz mu si� dobrze. Wi�cej go ju� nie zobaczysz.</p><p>��No pewnie.</p><p>��Tak jak zabrali mojego brata Grisz�. Powiedzieli mu, �e go przenosz� do innej pracy, w Charkowie. Poszed� ze �miechem na ustach� do bydl�cego wagonu, kt�ry powi�z� go prosto na Syberi�. Dosta� osiem lat. Jak go wreszcie wypu�cili, pozostawa�o mu tylko umrze�. By� zupe�nie za�amany.</p><p>��Ale co ten profesor m�g� takiego zrobi�?</p><p>��To my�liciel. Dzi� nie jest dobrze za du�o my�le�.</p><p>Markow u�miechn�� si� do siebie na my�l o szeptanych rozmowach, jakie niew�tpliwie odbywa�y si� teraz za firankami.</p><p>�To nic z tych rzeczy, przyjaciele�� mia� ochot� powiedzie�.�� Rz�d ceni mnie za moj� umiej�tno�� my�lenia.�</p><p>Maria sko�czy�a rozmawia� z kierowc�, wyprostowa�a si� i obr�ci�a w stron� Markowa. Mia�a na sobie jedynie sw�j regulaminowy mundur, czyli cienk� bluz�, kt�ra z trudem mie�ci�a jej pe�ne kszta�ty. Markow nie m�g� poj��, jak wytrzymywa�a w takim stroju, stoj�c przez kilka minut na lodowatym wietrze. Jednak�e jej stopy by�y zawsze lodowate, gdy k�ad�a si� do ��ka.</p><p>��No, chod�!�� ponagli�a go niecierpliwie.</p><p>Podni�s� z posadzki teczk�, zbieg� ze schod�w przed domem i chwyci� za klamk� drzwi obok kierowcy.</p><p>��Siadaj z ty�u�� powiedzia�a.</p><p>��Ach, rozumiem.�� Otworzy� tylne drzwi i przez chwil� si� oci�ga�, jakby by� niezdecydowany.</p><p>Maria sta�a obok niego, jak zwykle, z kwa�n� min�. Spojrza� jej w oczy.</p><p>��Prawdopodobnie� nie zobaczymy si� przez d�u�szy czas�� rzek�.</p><p>Skin�a oboj�tnie g�ow�.</p><p>��Dbaj o siebie, dobra dziewczyno�� powiedzia�.</p><p>��Ty te��� mrukn�a.</p><p>Po�o�y� jej r�k� na ramieniu i gdy si� odwr�ci�a twarz� do niego, poca�owa� j� lekko w policzek. Potem szybko wskoczy� do samochodu. Zatrzasn�a za nim drzwi. Kierowca zapali� silnik przy akompaniamencie niesamowitych zgrzyt�w jakiego� ko�a z�batego.</p><p>Gdy samoch�d oddali� si� od kraw�nika, Markow odwr�ci� si�, aby pomacha� �onie r�k�. Ona sz�a ju� jednak po schodkach do bloku. Nie wiedzie� czemu, poczu�, �e co� �ciska go za gard�o.</p><empty-line/><p>Laboratorium Badawcze Marynarki Wojennej Stan�w Zjednoczonych by�o usytuowane nad rzek� Potomac, niemal dok�adnie pod powietrzn� �cie�k�, kt�r� podchodzi�y do l�dowania przybywaj�ce do Waszyngtonu samoloty pasa�erskie.</p><p>Ramsey McDermott u�miechn�� si� do siebie blado, gdy samolot, kt�rym lecia�, przemkn�� nad dachami Laboratorium. Jego czterdziesto-minutowa podr� zbli�a�a si� do ko�ca. Trudno j� by�o uzna� za interesuj�c�, gdy� siedz�cy obok niego biznesmen z wolem na szyi�� najwyra�niej cierpi�cy na tarczycꠗ przez ca�� drog� szpera� w jakich� papierach i co� oblicza� na podr�cznym kalkulatorze. Z dachu centralnego budynku Laboratorium patrzy�a w niebo czasza osiemnastometrowego radioteleskopu.</p><p>�Nie ma mowy, aby tym z�omem odebrali sygna�y z Jowisza��� pomy�la� McDermott.</p><p>Spiesz�c si� na spotkanie z Tuttle�em, wybra� tego dnia pierwszego Boeinga 727 linii Eastern, jaki lecia� z Bostonu do Nowego Jorku, i tam chwil� przesiad� si� na samolot odlatuj�cy do Waszyngtonu.</p><p>Biuro Tuttle�a nie mie�ci�o si� ani w Laboratorium, ani w Pentagonie. Komandor mia� szcz�cie trafi� do nowiute�kiego biurowca, kt�ry Marynarka wynaj�a w waszyngto�skim Crystal City. By� to jeden z wie�owc�w ze szk�a i stali, dzi�ki kt�rym ta dzielnica miasta otrzyma�a t� w�a�nie nazw�.</p><p>McDermott zadzwoni� do komandora z lotniska i um�wili si� na spotkanie w restauracji, w centrum miasta.</p><p>Ramsey McDermott, niespokojnie b�bni�c palcami w trzcinowy stolik, wystawiony na trotuar przed jedn� z restauracji na Connecticut Avenue, czeka� cierpliwie w ch�odzie dnia, a� komandor porucznik Tuttle wybierze sobie zestaw da� obiadowych z wielostronicowego menu.</p><p>Tuttle upiera� si� przy spotkaniu na �wie�ym powietrzu, twierdz�c, �e niebezpiecze�stwo pods�uchu jest wtedy mniejsze.</p><p>Jedz�c i pij�c omawiali problemy zwi�zane z przeniesieniem personelu do Arecibo. Tuttle, jak gdyby by� starym konspiratorem, natychmiast �cisza� g�os, gdy tylko w ich pobli�u pojawi� si� jaki� kelner. McDermott, kt�remu zar�wno ch��d, jak ha�as ulicy zdecydowanie dawa�y si� we znaki, z trudem pr�bowa� panowa� nad swymi nerwami.</p><p>��Je�li potrzebne nam jest Arecibo, dostaniemy Arecibo�� podsumowa� w ko�cu rozmow� komandor.�� Cho�bym mia� w tym celu zmusi� prezydenta do og�oszenia stanu wyj�tkowego.</p><p>��Mo�e pan to zrobi�?</p><p>Tuttle uroczy�cie skin�� g�ow�.</p><p>��Je�li b�dzie trzeba, z ca�� pewno�ci�.</p><p>Po raz pierwszy m�ody oficer Marynarki zaimponowa� staremu profesorowi swymi mo�liwo�ciami.</p><p>��Ale ten Stoner��� m�wi� Tuttle�� on jest kluczem do wszystkiego. Potrzebujemy go, aby korelowa� obserwacje optyczne z nas�uchem radiowym.</p><p>��Prosz� si� nie martwi栗 uspokoi� go McDermott.�� Zrobi to.</p><p>��Nie domaga� si� widzenia z adwokatem albo nie pr�bowa� uciec z domu, w kt�rym go umie�cili�my?</p><p>��Nie. Jest teraz w trakcie rozwodu. S�dz�, �e jest zadowolony, �e m�g� si� znale�� w miejscu, gdzie go nie znajd� adwokaci jego �ony.�� McDermott za�mia� si� do siebie.�� A poza tym on ma du�� doz� czy raczej �mierteln� dawk� starej jak �wiat ciekawo�ci naukowej. A bez nas nigdy jej nie b�dzie m�g� zaspokoi�.</p><p>��Nie chcia�bym w to wci�ga� nikogo wi�cej, je�li tego mo�na unikn�栗 rzek� Tuttle.�� B�g mi �wiadkiem, �e do�� ludzi jest ju� zaanga�owanych w ten projekt. Nie chc�, �eby ktokolwiek z zewn�trz wiedzia�, co robimy. Na to przyjdzie jeszcze czas.</p><p>��Stoner p�jdzie na wsp�prac�.</p><p>��A czy b�dzie m�g� dosta� wi�cej zdj�� z Wielkiego Oka?</p><p>��Pomaga� go konstruowa� i montowa�. Teleskop jest teraz sprawdzany przez ludzi z NASA w o�rodku Goddarda, zanim zostanie przekazany konsorcjum uniwersyteckiemu, kt�re b�dzie nim zarz�dza�o. Oficjaln� dat� przekazania wyznaczono na pierwszego stycznia. Do tego czasu ludzie z Goddarda zawsze zrobi� staremu kumplowi ma�� przys�ug�. Stoner pracowa� z nimi pi�� lat. Oni s�dz�, �e pomagaj� tymi zdj�ciami facetowi, kt�ry zosta� wylany z pracy.</p><p>��A sam Stoner nie nawarzy nam jakiego� piwa? B�dzie siedzia� spokojnie tam, gdzie go przydzielimy?</p><p>��Tak.</p><p>��Jest pan tego pewny? Na sto procent?</p><p>McDermott opar� swe ci�kie ramiona na chwiejnym, trzcinowym stoliku.</p><p>��Niech pan pos�ucha�� rzek�.�� Tam, gdzie teraz jest, ma wszystko, czego potrzebuje. Ale ja zrobi� co� wi�cej. Sprowadz� mu tam dziewczyn�, jedn� ze studentek, Jo jaka� tam� Nie pami�tam nazwiska. Superbabka. Poparaduje tam kilka dni i niech natura rozwi��e ca�y problem. Ta Jo zajmie mu du�o czasu. I tak mu umili pobyt, �e nie b�dzie si� chcia� stamt�d ruszy�.</p><p>Tuttle zrobi� kwa�n� min�.</p><p>��To jest grzeszne�� szepn��.</p><p>��Pewnie, �e tak.</p><p>��No, c󿠗 westchn�� po chwili.�� Mam nadziej�, �e przynajmniej podpisa�a przysi�g� i b�dzie trzyma�a j�zyk za z�bami.</p><empty-line/><p>Markow drzema� na tylnym siedzeniu samochodu, kt�ry w szare Wziernikowe popo�udnie kilometr za kilometrem przemierza� bezkresn�, pust� r�wnin�. Na ziemi le�a�a ju� cienka warstwa �niegu. Pola by�y nagie, a rosn�ce wzd�u� szosy drzewa sta�y na tle szarego nieba smutne i bezlistne.</p><p>�Matka Rosja�� my�la� z na wp� przymkni�tymi oczami.�� Prawdziwa si�a naszego narodu: ziemia, ca�a ta bezkresna przestrze�, ca�a jej ponadczasowa pot�ga.�</p><p>Gdy samoch�d zatrzyma� si� wreszcie przy drucianym ogrodzeniu, ��tawa tarcza s�o�ca dotyka�a ju� horyzontu. Przy bramie wjazdowej sta�o dw�ch �o�nierzy. Poza niewielk� drewnian� stra�nic� Markow nie m�g� nigdzie dostrzec �adnych zabudowa�. P�ot wydawa� si� ogradza� pusty step.</p><p>Kierowca zamieni� par� s��w z �o�nierzami i Markow otworzy� sw� teczk�, aby im pokaza� swe papiery. Byli dla niego bardzo uprzejmi i natychmiast otworzyli bram�.</p><p>Samoch�d ruszy� po asfaltowej nawierzchni i Markow dopiero teraz zda� sobie spraw�, �e nie jad� nic od �niadania.</p><p>We wszystkich kierunkach okolica by�a taka sama�� pusta i ponura. Zacz�o mu burcze� w brzuchu. �Czy wioz� mnie na Syberi�?��� pomy�la�. Dla moskwianina, kt�rym by�, tak daleka podr� by�a jak zes�anie.</p><p>By�o ju� zupe�nie ciemno, gdy dojechali do nast�pnego ogrodzenia. Tutaj stra�nica by�a ju� wi�ksza i zbudowana z kamienia. �o�nierze znowu sprawdzili jego papiery, o�wietlaj�c je �wiat�em latarki elektrycznej.</p><p>��Oczekujemy was, profesorze Markow. Prosz� chwil� poczeka�.</p><p>Stra�nik znikn�� w kamiennym budynku, a po kilku minutach wybieg�a stamt�d m�oda kobieta o d�ugich, rozwianych w�osach i w rozpi�tej futrzanej kurtce.</p><p>��Profesor Markow!�� wykrzykn�a, otworzy�a drzwi samochodu i usadowi�a si� na siedzeniu obok niego.�� Ju� martwili�my si� o was. Troch� si� sp�nili�cie.�� Pukn�a kierowc� w plecy.�� Jed�cie prosto, a potem skr��cie w drug� przecznic� w lewo.</p><p>Zanim Markow mia� szans� co� powiedzie�, zwr�ci�a si� znowu do niego:</p><p>��Jestem Sonia W�asowa� Jestem tylko magistrem, ale przygotowuj� ju� doktorat. Dyrektor prosi� mnie, abym by�a tutaj waszym przewodnikiem.</p><p>By�a tak przej�ta, �e z trudem �apa�a powietrze.</p><p>Markow prawie nie widzia� rz�d�w du�ych radioteleskop�w, kt�re b�yszcza�y w �wietle drogowych lamp. Widzia� natomiast, �e Sonia W�asowa by�a m�oda, �ywa, pulchniutka i �e mia�a ogromne piersi.</p><p>��Moim osobistym przewodnikiem?�� U�miechn�� si� do niej po ojcowsku.</p><p>��Ale� oczywi�cie. Dopilnuj�, aby otrzyma� pan wszystko, czego pan b�dzie tu potrzebowa� lub chcia�.</p><p>��C� za dba�o��!�� odwzajemni� si� jej komplementem.</p><p>Odrzuci�a jedn� r�k� na ramiona swe d�ugie jasnobr�zowe w�osy, a ruch ten sprawi�, �e jej kurtka jeszcze bardziej si� rozchyli�a.</p><p>��Witamy w Instytucie Radioastronomii imienia Landaua, profesorze Markow�� powiedzia�a weso�o.</p><p>Markow sk�oni� si� z gracj�. �To zes�anie mo�e wcale nie by� takie z�e��� pomy�la�.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� VIII</p></title><epigraph><p>Teraz musz� wspomnie� o Bogu�� ca�kiem zreszt� s�usznie pomini�tym w tych badaniach naukowych�� i musz� zrobi� jeszcze jeden krok do przodu, stawiaj�c pytanie: Czy osoba wierz�ca albo mo�e raczej, czy teolog ma prawo w��czy� si� lub nawet ekscytowa� si� tymi dyskusjami na temat istnienia innych, inteligentnych i wolnych istot w kosmosie?</p><p>Jako teolog powiedzia�bym, �e te poszukiwania pozaziemskiej inteligencji /projekt SETI/ s� r�wnie� pr�b� poznania i zrozumienia Boga poprzez jego dzie�a�� zw�aszcza te, kt�re najbardziej Go odzwierciedlaj�. Znalezienie kogo� innego ni� my oznacza�oby poznanie Boga lepiej.</p><text-author>THEODORE M. HESBURGH, C.S.C., Rektor Uniwersytetu Notre Dame</text-author><text-author><emphasis>Poszukiwanie pozaziemskiej inteligencji /SETI/</emphasis></text-author><text-author>NASA SP-419</text-author><text-author>1977</text-author></epigraph><empty-line/><p>Stoner podni�s� wzrok znad talerza z rozmro�on� w piecu, gotow�, kolacj� i zobaczy� Jo w drzwiach kuchni. W r�kach �ciska�a grub� teczk�.</p><p>Przez chwil� nie wiedzia�, co powiedzie�. W oczach mu pociemnia�o z gniewu. Poczu�, �e twarz ma rozp�omienion�.</p><p>��Co pani tutaj robi?�� spyta� ostro.</p><p>Stan�a, jak wryta.</p><p>��Przywioz�am najnowsze zdj�cia z o�rodka Goddarda.�� Jej g�os by� cichy, ale pewny.</p><p>��Przywioz�a mi pani zadanie domowe. Dzi�kuj� bardzo.</p><p>Jo wesz�a do kuchni i powiedzia�a:</p><p>��Profesor McDermott potrzebowa� kogo�, kto by przewi�z� te zdj�cia z obserwatorium do pana. Poleci� mi, abym to zrobi�a.</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia�.</p><p>��Mam specjaln� przepustk� Marynarki Wojennej.</p><p>��Wcale o tym nie w�tpi�.</p><p>��Prosz� pana, ja nigdy nie my�la�am, �e oni to panu zrobi�.</p><p>G�os Jo nie dr�a�, ale przebija�o ze� napi�cie, a w jej twarzy, w jej czarnych oczach by�o co�, jakby poczucie winy, strach albo jeszcze co� innego.</p><p>���e co mi zrobi�?�� pyta� bezlito�nie.</p><p>Wzruszy�a ramionami wewn�trz grubego we�nianego swetra.</p><p>��Nie wiem. Pr�bowa�am pana ostrzec� powiedzie� panu, �e McDermott jest w�ciek�y, �e jedzie pan do Waszyngtonu.</p><p>��Jak si� o tym dowiedzia�, Jo?</p><p>Jej twarz wyd�u�y�a si�.</p><p>��Powiedzia�am mu�� wyzna�a cichym, ledwie dos�yszalnym g�osem.</p><p>��Wiem o tym.</p><p>��Wym�g� to na mnie. Opu�ci�am ostatnio du�o zaj��, aby m�c by� w obserwatorium. A on mi zagrozi�, �e mnie wyrzuci z uczelni, je�li mu nie powiem, co pan planuje zrobi�.</p><p>Przyjrza� si� jej badawczo. �Je�li k�amie, robi to doskonale��� pomy�la�. Wci�� kipia� z gniewu. Albo by�o co� jeszcze, co� wi�cej. Gniew zazwyczaj przechodzi� u niego w ch��d, a jego umys� stawa� si� w�wczas tak nieczu�y jak komputer. Ale teraz zapragn�� nagle schwyci� co� i drze�. �o��dek podskakiwa� mu do gard�a, krew pulsowa�a w skroniach. Nagle zda� sobie spraw�, �e przecie� od miesi�cy nie spa� z kobiet�.</p><p>��Prosz�, niech pani wejdzie�� rzek�, sil�c si� na spok�j.�� Prosz� zdj�� p�aszcz i usi���. Napije si� pani kawy.</p><p>Jo z wahaniem podesz�a do kuchni. Po�o�y�a teczk� ze zdj�ciami na wy�o�onym formik� bufecie, zdj�a r�kawiczki i wy�lizn�a si� z p�aszcza. Stoner podszed� do kuchni elektrycznej, na kt�rej sta� na wp� wype�niony kaw� szklany dzbanuszek.</p><p>��Dzi�kuj� za kawꠗ powiedzia�a. Usiad�a na wysokim sto�ku przy bulcie i patrzy�a, jak nalewa sobie kawy.�� Dobrze pana tutaj traktuj�? Mo�e jest co�, co mog�abym panu przywie��?</p><p>��M�j samoch�d i kluczyki do niego.</p><p>��Tego nie pozwol� mi zrobi�.</p><p>Wr�ci� do bufetu z paruj�cym kubkiem w r�ku i usiad� naprzeciwko niej.</p><p>��Ten stary w�z to jedyna rzecz, jakiej si� dorobi�em w ci�gu szesnastu lat ma��e�stwa.</p><p>��Och!</p><p>��Musz� przyzna�, �e bardzo si� do niego przywi�za�em.</p><p>��Ale czy dobrze si� tu z panem obchodz�? Nie wywo�uj� z panem k��tni?</p><p>��Nie, wszystko jest w porz�dku, odk�d podpisa�em porozumienie, �e b�d� milcza�. Teraz mog� sobie swobodnie chodzi� po ca�ym domu. Osiem pokoj�w czy nawet dziewi��. Nie mog� si� nawet doliczy�. Masa jedzenia. Ale musz� sobie sam gotowa�, a jestem raczej s�abym kucharzem.</p><p>��Mog�abym panu gotowa�, czasami.</p><p>Zignorowa� jej ofert�. Si�gn�� po papierow� torb� i wyj�� plik przywiezionych przez ni� zdj��. Pokazywa�y pasiasty, niby pla�owa pi�ka, ogromny glob�� planet� Jowisz. Wida� by�o wspaniale szczeg�y pasm ob�ok�w okr��aj�cych planet� r�wnolegle do jej r�wnika: zakola i wiry o rozmiarach Ziemi�� ciemnopomara�czowe, ceglaste, o�lepiaj�co bia�e.</p><p>��Gdzie s� zdj�cia t�a, o kt�re prosi�em?</p><p>��B�d� w nast�pnej przesy�ce�� odpar�a Jo.�� S� jeszcze w trakcie obr�bki.</p><p>��S� mi potrzebne. I dost�p do sieci komputerowej.</p><p>��Skin�a g�ow�.</p><p>��Czy co� jeszcze?</p><p>��Ksi��ki. Ka�d� ksi��k� na temat �ycia pozaziemskiego, jak� pani znajdzie. Niech pani przeszuka biblioteki. Chc� mie� wszystko, co tego dotyczy.</p><p>Nast�pne skinienie.</p><p>��Czy to wszystko?</p><p>Zajrza� g��boko w jej migotliwe oczy.</p><p>��Dlaczego przyjecha�a pani tutaj dzi� wieczorem?�� zapyta�.</p><p>��Spe�ni�am �yczenie profesora McDermotta. Jestem teraz go�cem.</p><p>��A dlaczego przyj�a pani t� prac�? Przecie� pani nie musia�a.</p><p>Przez chwil� milcza�a, potem rzek�a cicho:</p><p>��Chcia�am zobaczy� si� z panem. Powiedzie� panu, �e jest mi przykro. Gdybym si� ostro postawi�a McDermottowi, by� mo�e��� Uciek�a od niego wzrokiem.�� Przykro mi, �e to tak wysz�o. Naprawd� mi przykro.</p><p>Si�gn�� ponad bufetem i uj�� przegub jej r�ki.</p><p>��Prosz� to udowodni�.</p><p>Bez s�owa wyprowadzi� j� z kuchni i przez ma�e pokoiki w starej cz�ci domu poprowadzi� w�skimi schodami do swej sypialni.</p><p>Zamkn�� mocno drzwi. Nie by�o potrzeby zapalania �wiat�a. Poprzez mu�linowe firanki s�czy�a si� do �rodka zimna po�wiata ksi�yca.</p><p>Przez moment Jo sta�a nieruchomo przed ��kiem, potem odwr�ci�a si� ku Stonerowi, kt�ry opar� si� plecami o masywne panneau drzwi. �adne z nich nie powiedzia�o s�owa.</p><p>Patrzy� na jej twarz rze�bion� ksi�ycowym promieniem. Nie by�o na niej u�miechu. Mia�a wyraz dziwnie spokojny i �agodny. Zacz�a rozpina� bluzk�. Stoner przygl�da� si� jej z rosn�cym podnieceniem. Rozpi�a stanik i odrzuci�a go na bok. Schyliwszy si� zdj�a pantofle, po czym opu�ci�a d�insy i ukaza�a swe d�ugie nogi. W ko�cu przysz�a kolej na kwieciste majteczki bikini.</p><p>��Czy tego pan chcia�?�� spyta�a szeptem.</p><p>Jego gard�o by�o zupe�nie suche.</p><p>��Tak�� wykrztusi� z trudem.</p><p>Podesz�a do niego i zacz�a rozpina� jego koszul�. Sta� i czeka�, a� sko�czy. Wreszcie kl�kn�a przed nim. By�a zupe�nie naga. Poca�owa�a jego nabrzmia�y cz�onek.</p><p>��Czy tego pan chcia�?�� spyta�a ponownie, ale nie czeka�a, a� jej odpowie.</p><p>Gdy Stoner my�la�, �e ju� nie wytrzyma, �e eksploduje, zag��bi� palce w jej g�stych czarnych w�osach i odci�gn�� j� od siebie. Schyliwszy si� wzi�� j� na r�ce i poni�s� w stron� ��ka. Po�o�y� j� na kapie i rozpi�� nad ni� swe cia�o.</p><p>Jo zarzuci�a mu r�ce na szyj� i przyci�gn�a go ku sobie. Wchodz�c w ni�, przywar� ustami do jej ust. By�a ciep�a i gotowa go przyj��. Po chwili porusza�a si� ju� rytmicznie wraz z nim.</p><p>By�o to tak, jakby si� znalaz� ponownie w przestrzeni nad Ziemia i p�yn�� lekki jak pi�rko, dryfowa� w mrokach wieczno�ci, a gwiazdy uroczy�cie i w milczeniu patrzy�y w d�.</p><p>Przywar�a do niego, gdy weszli oboje w spazm rozkoszy, i wyszepta�a tylko jedno s�owo: �Keith!�</p><p>Le�eli przez chwil� zespoleni, ci�ko dysz�c i czuj�c, �e serca bij� im jak szalone. W ko�cu on uni�s� twarz z haftowanej kapy i ponownie zajrza� jej w oczy.</p><p>U�miechn�a si� do niego.</p><p>��To by� tw�j pierwszy poca�unek, jaki mi da�e�.</p><p>��A ty po raz pierwszy nazwa�a� mnie po imieniu.</p><p>Roze�miali si� oboje.</p><p>Usiad� na skraju ��ka. Jego wn�trzno�ci wci�� by�y ca�e rozedrgane. Jo powiod�a paznokciem wzd�u� jego kr�gos�upa.</p><p>��Co mog�abym jeszcze dla pana zrobi�, doktorze Stoner?�� kusi�a go.</p><p>��Zosta� na noc�� rzek�, odwracaj�c si� zn�w twarz� ku niej.</p><p>��Mam jutro rano zaj�cia.</p><p>��Ach tak.�� Zmarszczy� brwi w ciemno�ci.�� Czy mog�aby� mi powiedzie�, gdzie my, u diab�a, w tej chwili jeste�my? Gdzie znajduje si� ten dom?</p><p>��W New Hampshire� Niedaleko White River Junction.</p><p>��White River Junction?! Jak�e wi�c mog�aby� zd��y� na jutrzejsze ranne zaj�cia?</p><p>��No to opuszcz� �wiczenia�� powiedzia�a niedbale.�� To nie b�dzie pierwszy raz.</p><p>��To przez to wpad�a� w �apy McDermotta, prawda?</p><p>��Dam sobie z nim rad�. On jest tylko wielkim k��tnikiem.</p><p>��White River Junction�� rzek� w zadumie Stoner.�� Nast�pny raz, kiedy b�dziesz si� tu wybiera�, powinna� wzi�� ze sob� narty.</p><p>��Z tego, co m�wi� profesor McDermott, wywnioskowa�am, �e nie pisane nam s� wczasy narciarskie.</p><p>��Co chcesz przez to powiedzie�?</p><p>��Za par� tygodni ca�y personel obserwatorium zostanie przeniesiony gdzie� na po�udnie.</p><p>��W��cznie ze mn�? Skin�a potakuj�co g�ow�.�� Ja te� tam jad�.</p><p>��Dok�d?</p><p>��Tego jeszcze nie powiedzia�. M�wi� tylko, �e nie b�dzie tam tak zimno.</p><p>��Mo�e do Green Bank�� pomy�la� g�o�no Stoner, ale zaraz si� skrzywi�. Nie, tam w g�rach, w zachodniej Wirginii, jest tak samo zimno jak tutaj. Ani to nie mo�e by� Arecibo. Nawet Wielki Mac nie wysiuda�by stamt�d Sagana i Drake�a.</p><p>��Jak czuje si� astronauta?�� spyta�a zmieniaj�c temat.</p><p>��Hmm. Ja w�a�ciwie nie by�em astronaut��� odpar� po namy�le.�� W ka�dym razie nie takim, jak prawdziwi mole rakietowi. By�em przede wszystkim in�ynierem konstruktorem. Wzlatywa�em na orbit� i pomaga�em montowa� Wielkie Oko.</p><p>��Ale sp�dzi�e� w przestrzeni osiem miesi�cy, je�li si� nie myl�.</p><p>��No tak�� zgodzi� si�.�� A gdy uruchomili�my teleskop, NASA wykombinowa�a, �e ju� nie potrzebuj� drogiego astrofizyka, kt�ry wykonuje prace konstrukcyjne. No i wylali mnie.</p><p>��Naprawd�?</p><p>��Oczywi�cie. Redukcja etat�w i won.</p><p>��I wtedy trafi�e� do obserwatorium?</p><p>��Tak.</p><p>��A twoja rodzina�? Gdzie oni s�?</p><p>�Ci�gnie mnie za j�zyk��� pomy�la� Stoner, ale zaraz zda� sobie spraw�, �e pr�dzej czy p�niej ta kwestia musia�a wyp�yn��.</p><p>��Moja �ona wzi�a dzieci i wr�ci�a do swych rodzic�w w Palo Alto�� rzek� kr�tko.�� Dok�adnie tego dnia, kiedy dosta�em wym�wienie. Czysty zbieg okoliczno�ci, po prostu poetycka koincydencja. �ycie nie uk�ada�o nam si� przez ca�e lata.</p><p>��Ile one�?</p><p>��Pi�tna�cie i dwana�cie�� odpar� automatycznie.�� Ch�opiec jest starszy. Nie widuj� ich zupe�nie. Ostatni raz, gdy polecia�em do Palo Alto, nie wysz�y nawet do drzwi, �eby mi powiedzie� �Cze��!� Ale mo�e zmieniliby�my temat?</p><p>Jo obj�a go i przyci�gn�a ku sobie, a potem poca�owa�a.</p><p>��Przepraszam�� powiedzia�a mi�kko.�� To musia�o ci� zabole�.</p><p>��Powinno, jak s�dz�. Ale jestem jako� dziwnie odr�twia�y.</p><p>��Przejdzie ci.</p><p>��Dzi�ki pracy. Na pewno. Moja praca jest na pierwszym miejscu; Doris zawsze tak m�wi�a. I mia�a racj�.</p><p>��A teraz<emphasis>?</emphasis></p><p>��Teraz jestem u progu najwi�kszego odkrycia w historii. Nic poza tym nie ma dla mnie znaczenia. Udowodni�, �e odkryli�my pozaziemsk� inteligencj�. Bez wzgl�du na to, co zrobi Wielki Mac, Marynarka i wszyscy inni. Poka�� to ca�emu �wiatu.</p><p>Jo opar�a g�ow� na jego ramieniu i drapa�a go paznokciami po piersi�� lekko i uspokajaj�co.</p><p>��Jeste� taki zawzi�ty, taki uparty�� powiedzia�a szeptem.�� Nawet nie wiesz, jaki jeste� do mnie podobny. Jeste�my ulepieni z tej samej gliny.</p><p>��Ty? Chyba �artujesz.</p><p>��Ja te� chc�, �eby mnie zauwa�yli, Keith. Chc� by� kim�. Chc�, �eby ca�y �wiat wiedzia�, kim jestem.</p><p>U�miechn�� si� bezwiednie.</p><p>��Jeste� na w�a�ciwej drodze, �eby to osi�gn��.</p><p>Tymczasem Jo kontynuowa�a zwierzenia:</p><p>��Kt� zauwa�y�by jak�� podrz�dn� asystentk� techniczn� s�ynnego doktora Stonera albo profesora McDermotta. Nie. Zostan� astronautk�. Tak� prawdziw�.</p><p>��NASA nie prowadzi teraz naboru.</p><p>��Pr�dzej czy p�niej zaczn�. A kobiety b�d� traktowane w spos�b szczeg�lny. Zobaczysz.</p><p>��Takie �ycie to nie romans. To tak, jakby si� by�o kierowc� autobusu; po prostu mn�stwo ci�kiej, o�lej pracy, a poza tym niebezpiecze�stwa.</p><p>��Ale ty przecie� wzlecia�e� w przestrze�. Sta�e� si� s�awnym.</p><p>��I bezrobotnym.</p><p>��Potrafi�by� si� kocha� z kobiet� w stanie niewa�ko�ci?</p><p>����ko wodne jest niewiele gorsze. A poza tym, astronauci na orbicie s� za bardzo zaj�ci czym innym. I za bardzo przestraszeni. No i wyczerpani.</p><p>��Nie wierz�.</p><p>��To nudne �ycie. M�wi� ci.</p><p>��Nie nudniejsze ni� programisty komputerowego.</p><p>��Czy tego si� uczysz?</p><p>Wyczu�, �e le��c obok niego, u�miecha si� w ciemno�ciach.</p><p>��Tak s�dz� moi rodzice. Chc�, �ebym si� nauczy�a dobrego, sensownego zawodu, zanim poznam mi�ego, sensownego faceta i wyjd� za m��, a potem zaczn� rodzi� dzieci.</p><p>��Ale op�acaj� ci studia?</p><p>��Diab�a tam! Wyrobi�am sobie cz�ciowe stypendium. I pracuj� w weekendy i latem. Jak ci si� zdaje, w jaki spos�b dosta�am si� do obserwatorium? P�ac� mi za to, �e tu pomagam.</p><p>Ubawi�a go brzmi�ca w jej g�osie determinacja.</p><p>��I dlatego w��czy�a� si� do supertajnego projektu Wielkiego Maca? Mam nadziej�, �e p�aci ci dobrze.</p><p>��Dostaj� pe�n� pensj� technika.</p><p>��Nie�le.</p><p>��A teraz przenosz� si� na Wydzia� Astronautyki�� doda�a.�� B�d� astronautk� i nic mnie od tego nie powstrzyma.</p><p>��Wspaniale!�� powiedzia� Stoner powstrzymuj�c si� od ziewni�cia.�� Ale zanim do tego dojdzie, zr�bmy co�, by�my nie zamarzli na �mier�.�� Owin�� si� kap� zwisaj�c� po jego stronie ��ka.</p><p>��Nie martw siꠗ powiedzia�a Jo.�� B�dzie nam tej zimy ciep�o, jak w ulu. Jedziemy do Arecibo. Jestem tego pewna.</p><p>��McDermotta nie sta� na taki numer�� rzek�, w�lizguj�c si� pod ko�dr�. Po�ciel by�a ju� nagrzana od ich cia�.</p><p>Tymczasem Jo wsta�a i w md�ym �wietle ksi�yca szuka�a swej porozrzucanej garderoby.</p><p>��Co robisz?</p><p>��Przywioz�am ze sob� �piw�r�� odpar�a, wci�gaj�c d�insy z pomini�ciem majteczek.�� Jest w moim samochodzie. Zaraz wracam.</p><p>Wychodz�c z pokoju, zapina�a po drodze bluzk�.</p><p>Stoner ziewn�� i zacz�� si� zastanawia�, sk�d mog�a wiedzie� tak du�o o planach McDermotta. Potem pomy�la� o jej �piworze. �A to ma�a, sprytna kurewka!� Nie wiedzia�, czy si� �mia�, czy gniewa�. Ziewn�� jeszcze raz i postanowi�, �e nie zrobi ani jednego, ani drugiego. Przewr�ci� si� na bok na swej po�owie ��ka i zapad� w sen.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� IX</p></title><epigraph><p>Twierdzi si�, �e niskie temperatury na najbardziej oddalonych od S�o�ca planetach, takich jak Jowisz czy Saturn, uniemo�liwiaj� istnienie tam �ycia. Ale przecie� nie w ka�dym punkcie tych planet jest jednakowo zimno. Temperatura si�gaj�ca wielu stopni poni�ej zera panuje jedynie w najbardziej zewn�trznych warstwach ich ob�ok�w, a wi�c w rejonach dost�pnych dla ziemskich teleskop�w na podczerwie�, zdolnych mierzy� temperatur�. Tymczasem gdyby�my zainstalowali takie teleskopy w pobli�u Jowisza i wymierzyli je w stron� Ziemi, mogliby�my s�dzi�, �e r�wnie� na naszej planecie panuje niska temperatura. Mierzyliby�my bowiem nie temperatur� powierzchni Ziemi, lecz znacznie od niej zimniejszych, wysokich warstw ob�ok�w.</p><text-author>CARL SAGAN</text-author><text-author><emphasis>Kosmiczne zwi�zki</emphasis></text-author><text-author>Anchor Press/Doubleday</text-author><text-author>1973</text-author></epigraph><empty-line/><p>Od niepami�tnych czas�w ka�de koktajlowe przyj�cie w sferach waszyngto�skiej elity ma bardzo zhierarchizowan� obsad�. Senatorowie ciesz� si� zazwyczaj wi�kszym powa�aniem ni� pos�owie do Izby Reprezentant�w. Jednak w obr�bie ka�dej z tych grup te� istnieje wyra�na gradacja. Przewodnicz�cy jakiej� komisji jest naturalnie wa�niejszy od przewodnicz�cego podkomisji, w ka�dym razie w normalnych warunkach. Ale co mo�na powiedzie� o kim� z grona republikan�w, kto jest akurat m�od�, pi�kn� kobiet�? Albo o doradcy pos�a, spokrewnionym z gubernatorem rodzinnego stanu swego chlebodawcy?</p><p>Komandor porucznik Tuttle by� bardzo wyczulony na najmniejsze nawet niuanse takich przyj��. Wiedzia�, �e komandor porucznik liczy si� na koktajlowym party nieco mniej ni� przeci�tny w�a�ciciel baru. Niemniej jednali mo�na by�o wiele osi�gn��, je�li na odpowiednim przyj�ciu komandor porucznik na�wietli� w spos�b w�a�ciwy jak�� spraw� swemu zwierzchnikowi. A to przyj�cie, w kt�rym Tuttle akurat uczestniczy�, by�o wa�ne jeszcze z innego wzgl�du, jako �e honorowym go�ciem by� Willie Wilson, Miejski Ewangelista i najnowsza atrakcja waszyngto�skiego sezonu towarzyskiego.</p><p>Przyj�cie odbywa�o si� w starym hotelu �Sheraton-Park�, z desperacj� usi�uj�cym utrzyma� sw�j dawny standard. Poz�acane ozdoby w sali balowej by�y ju� wytarte, a stare draperie�� zakurzone i wystrz�pione. Chodzi�y s�uchy, �e to sam Wilson wyda� dla siebie to przyj�cie i uzyska� od hotelu wyj�tkowo nisk� cen�. Postarano si� nawet o osob� pe�ni�c� honory pani domu, by tym dodatkowo uczci� Miejskiego Ewangelist�.</p><p>Tuttle�owi przypad�o tego wieczoru miejsce w rogu prze�adowanej z�ocistymi ozdobami sali balowej�� obok �ony jego zwierzchnika, admira�a.</p><p>��Nie uwa�a pan, �e te przyj�cia to straszna nuda?�� odezwa�a si� basem admira�owa O�Kelly.</p><p>W jednej, ci�kiej od pier�cieni r�ce trzyma�a kieliszek whisky, drug� poprawia�a co� przy swej kolii ze sztucznych pere�.</p><p>Tuttle skin�� potakuj�co g�ow�. By� w swym galowym mundurze i czu� si� nieco sztywny tudzie� zak�opotany obok leciwej matrony o niebieskawych w�osach, upi�tych wysoko nad pomarszczon� i obwis�� twarz�. Rozkaz admira�a by� jednak wyra�ny: �Pozw�l mi odby� par� rozm�w, zaopatruj moj� �on� w drinki, ale nie dopu��, �eby si� upi�a�.</p><p>�Nie�atwe zadanie��� my�la� sobie Tuttle.</p><p>Du�a sala by�a jedynie w po�owie wype�niona go��mi w smokingach i sukniach wieczorowych.</p><p>Niemniej jednak ha�as osi�ga� takie nat�enie, �e trzeba by�o krzycze�, aby si� porozumie� z kim� stoj�cym obok. Admira�owa nie mia�a z tym wszak�e najmniejszych problem�w, jako �e natura obdarzy�a j� g�osem typowym dla instruktora wierce� morskich.</p><p>��Kim w�a�ciwie jest ten Wilson?�� rykn�a, przechylaj�c si� nieco w stron� Tuttle�a, tak by jej g�os trafi� bezpo�rednio do jego ucha.�� To chyba jaki� kaznodzieja.</p><p>��Tak, prosz� pani�� odpar� Tuttle krzywi�c si� z b�lu.�� Nazywaj� go Miejskim Ewangelist�. Jego misj� jest dotarcie do ludzi z centr�w wielkich miast, do biednych i upo�ledzonych.</p><p>Widzia�am go w zesz�ym tygodniu w telewizji. Przystojny, szelma.</p><empty-line/><p>W przeciwleg�ym ko�cu sali admira� O�Kelly prowadzi� powa�n� rozmow� z jednym z m�odych doradc�w prezydenta.</p><p>��Moi ludzie z Departamentu Sprawiedliwo�ci wpadli na �lad nieczystej sprawy�� powiedzia� jajog�owy m�czyzna z Bia�ego Domu. Mia� na sobie be�owy garnitur z kamizelk� i pastelowo zielon� koszul� z rozpi�tym ko�nierzykiem.�� Co wy tam kombinujecie w Nowej Anglii?</p><p>Admira� O�Kelly podni�s� swe imponuj�ce brwi.</p><p>��O czym m�wisz, ch�opcze, na lito�� bosk�?</p><p>Twarz jajog�owego zesztywnia�a z t�umionego gniewu.</p><p>��Niech pan nie udaje Greka, admirale�� sykn��.�� Bo ja nie musz� mie� stu lat, �eby wiedzie�, �e dzieje si� tam co�, co pachnie krymina�em.</p><p>��Dobrze by�oby�� rzek� O�Kelly, �ciszaj�c nieco g�os i nadaj�c mu metaliczne brzmienie�� gdyby mi pan powiedzia�, co pan ma na my�li.</p><p>��Porwanie naukowca NASA przy u�yciu si�y. To mam na my�li. Kojarzy pan?</p><p>��Nie bardzo�� rzek� admira�, a na jego poprzecinanej tysi�cami zmarszczek twarzy pojawi� si� u�miech.�� Czy przypadkiem nie pomyli� pan moich ch�opc�w z lud�mi z CIA?</p><p>��Jak dot�d, nie by�o jeszcze �adnych skarg�� m�wi� ekspert z Bia�ego Domu.�� A wi�c jeszcze jeste�cie czy�ci. Ale na pana miejscu�</p><p>��Mo�e zr�bmy inaczej, synu�� przerwa� mu admira�, k�ad�c na jego ramieniu swoj� ci�k� r�k�.�� Ot� gdybym ja by� na pana miejscu, zwraca�bym wi�ksz� uwag� na nadchodz�c� korespondencj�. Bo ja od dziesi�ciu dni pr�buj� zainteresowa� waszych ludzi pewn� spraw�.</p><p>��Powa�nie?</p><p>��Je�li przejrzy pan uwa�nie otrzymane ostatnio memoranda, znajdzie pan r�wnie� trzy ode mnie. Ostatnie z nich ma piecz�tk� �Pilne� i ��ci�le tajne�. Sprzed trzech dni. By�em pewny, �e je pan widzia�.</p><p>Jajog�owy zmarszczy� brwi.</p><p>��Powinienem by� je widzie慠� mrukn��.</p><p>�Dostaje pan tyle pilnych i �ci�le tajnych memorand�w, �e pewnie nar�s� ich ca�y stos na pa�skim biurku�� powiedzia� admira� z powa�nym wyrazem twarzy.</p><p>��Mhm. No, c� we�my si� wi�c za to razem. Jutro rano zatelefonuj� do pana, admirale.</p><p>O�Kelly, ukontentowany, skin�� g�ow�.</p><p>��Doskonale! S�dz�, �e uzna pan to, co tam napisa�em, za do�� interesuj�ce i na tyle wa�ne, by niezw�ocznie powiadomi� o ca�ej sprawie prezydenta.</p><p>M�ody geniusz z Bia�ego Domu w milczeniu skin�� g�ow�. Admira� powoli odwr�ci� si� od niego i pozwoli�, by naturalne przyp�ywy i odp�ywy faluj�cego t�umu ponios�y ich w przeciwnych kierunkach.</p><p>�Jeden cel trafiony�� rzek� do siebie O�Kelly.�� Pozostaje jeszcze drugi.�</p><p>Powi�d� wzrokiem po sali i zauwa�y�, �e Tuttle�� czujny i wierny jak bullterrier�� wci�� dotrzymuje towarzystwa jego �onie. Alma nie wygl�da�a na zbyt pijan�. By� przeto czas, aby poszuka� celu numer dwa.</p><p>Okaza�o si� to nietrudne, gdy� w kierunku baru dryfowa� akurat dobrze ju� podchmielony m�czyzna z u�miechem na ustach i wygl�dzie agenta towarzystwa ubezpieczeniowego. O�Kelly skierowa� si� r�wnie� w tamt� stron�.</p><p>Todd Nickerson mia� czerwony, bulwiasty nos alkoholika. Jego oczy by�y zawsze szkliste, nawet na wa�nych przes�uchaniach i podczas decyduj�cych g�osowa� w Izbie Reprezentant�w. Na przyj�ciach zachowywa� si� ha�a�liwie, du�o si� �mia�, cz�sto u�ywa� spro�nych s��w.</p><p>Niemniej jednak Todd Nickerson by� kluczow� postaci� w podkomisji badaj�cej co roku bud�et Biura Bada� Marynarki Wojennej. Jego g�os liczy� si� tam wi�cej ni� g�os przewodnicz�cego�� starego weterana partyjnego z Missouri, interesuj�cego si� w�a�ciwie tylko boczkiem wieprzowym i piersiastymi Murzynkami.</p><p>Nickerson, cho� przewa�nie pijany, by� prawdziwym silnym cz�owiekiem w swej podkomisji. A O�Kelly musia� zdoby� pewno��, �e nie zostanie przez podkomisj� ods�dzony od czci i wiary, gdy zacznie wciela� w �ycie plan Tuttle�a. Admira� sun�� w kierunku Nickersona niby ��d� podwodna podkradaj�ca si� do tankowca.</p><p>By�a z nich �mieszna para, gdy wreszcie wdali si� w rozmow� w�r�d t�umu go�ci. O�Kelly�� stalowo�� szary, z krzaczastymi brwiami i o przenikliwym spojrzeniu, w mundurze wyprasowanym tak dobrze, �e kanty jego spodni mog�y ci�� szk�o; Nickerson�� zataczaj�cy si�, o zamglonym spojrzeniu, wysoki i chudy, niby �uraw pochyla� g�ow�, by us�ysze�, co m�wi ni�szy ode� admira�.</p><p>��Narodowe Obserwatorium Radioastronomiczne?�� zawo�a� kongresman.�� O czym pan pieprzy, admirale?</p><p>Ich s�siedzi obejrzeli si�, jak na komend�, lecz widz�c Nickersona, spokojnie powr�cili do swoich rozm�w.</p><p>O�Kelly, czuj�c, �e ko�nierzyk munduru trze go w szyj�, wzi�� pos�a pod rami� i rzek�:</p><p>��Niech pan si� na mnie nie gniewa, panie po�le, ale to co� bardzo wa�nego. Nie jestem pewny, czy mo�emy t� spraw� przedstawi� na posiedzeniu podkomisji. Boj� si� przeciek�w.</p><p>Nickerson z wyra�nym trudem spocz�� wzrokiem na admirale.</p><p>��Arecibo?�� spyta� ju� cichszym g�osem.�� O co panu chodzi? A czy nie wie pan, jakie by�yby na drugi dzie� tytu�y na pierwszych stronach gazet, gdyby Marynarka przej�a pokojow� plac�wk� naukow�?</p><p>��Ju� obecnie pokrywamy wi�ksz� cz�� ich wydatk�w�� przypomnia� mu O�Kelly.�� Przej�liby�my obserwatorium tylko na jaki� czas.</p><p>Nickerson pomacha� trzyman� w r�ku szklank� z trunkiem i jakim� cudem nie uroni� przy tym ani kropli i nie potr�ci� nikogo wok�.</p><p>��A co zrobi�aby wtedy Narodowa Fundacja Nauki?�� spyta� z chytrym u�miechem.�� Od razu spikn�liby si� z dziennikarzami. Nie ma dw�ch zda�. Zacz�liby p�aka�, �e stara dobra Marynarka chce im zrabowa� najwi�kszy na �wiecie radioteleskop.</p><p>��Dlatego potrzebne nam jest pa�skie poparcie, panie po�le. Trzeba to wszystko zrobi� w najg��bszej tajemnicy.</p><p>��Dupa Jasiu! �rodki przekazu urz�dz� nam wtedy co� lepszego ni� Golgota. Ukrzy�uj� ca�� Marynark�, a pana jako pierwszego. Jest pan gotowy zawisn�� na krzy�u? Na oczach wszystkich?</p><p>O�Kelly poczu� si� nagle tak, jakby sta� na mostku kapita�skim niszczyciela i ostrzeliwa� okr�ty wroga.</p><p>��Owszem�� rzek� zdecydowanym g�osem.�� Je�li tylko b�dzie trzeba.</p><p>Nickerson zamruga� oczami, po czym utkwi� w generale wzrok, otworzywszy g�upkowato usta.</p><p>Przyj�cie by�o w pe�nym toku; weso�e �miechy, gwar rozm�w, k��by dymu, barwna rewia sukien pa� i ciemnych wieczorowych stroj�w pan�w.</p><p>��M�wi pan powa�nie?�� wykrztusi� wreszcie Nickerson.</p><p>��Jak najbardziej.</p><p>Oczy kongresmana w jednej chwili straci�y sw� szklisto��. By� ju� trze�wy i czujny.</p><p>��Prosz� mi o tym opowiedzie栗 rzek�.�� Ze wszystkimi szczeg�ami.</p><p>��Nie tutaj�� odpar� admira� potrz�saj�c g�ow�.</p><p>��Chod�my wi�c na zewn�trz�� zaproponowa� Nickerson.�� Tam chyba nie ma pods�uchu.</p><empty-line/><p>Gdy admira� wr�ci� do sali, by odebra� swoj� po�owic� z opieku�czych r�k Tuttle�a, przyj�cie dobiega�o ko�ca. Sala szybko pustosza�a, ha�as przeszed� w szmer rozm�w.</p><p>��Na nas ju� czas, moja droga.�� Admira� wzi�� szklank� z jej r�ki i postawi� na stoliku obok siebie.</p><p>��To by�o nudne przyj�cie�� powiedzia�a.</p><p>��Strasznie mi przykro, kochanie, ale musieli�my tu przyj��.�� Admira� zwr�ci� g�ow� w stron� Tuttle�a.�� Uda�o mi si� za�atwi� par� spraw, kt�re w normalnym trybie ci�gn�yby si� tygodniami, je�li nie miesi�cami.</p><p>Twarz Tuttle�a rozja�ni� u�miech.</p><p>��Nie powinnam chodzi� na nudne przyj�cia�� powiedzia�a admira�owa, gdy ma��onek prowadzi� j� ju� za r�k� ku wyj�ciu.�� Nie mia�am nawet sposobno�ci porozmawia� sobie z honorowym go�ciem.</p><p>��Porozmawiasz innym razem, moja droga.�� Admira� obejrza� si� za siebie.�� Tuttle, dzi�ki za troskliw� opiek� nad moj� pani�.</p><p>��To by�a dla mnie przyjemno��, panie admirale.</p><p>��Zobaczymy si� jutro w biurze o �smej trzydzie�ci�� rzek� admira�; u�y� tych s��w zamiast zwyczajowego �Dobranoc�.</p><p>��Tak jest, panie admirale.</p><p>Tuttle wiedzia�, co oznacza ton genera�a. Misja zosta�a wykonana.</p><p>Poczu�, �e rozpiera go rado��. Uda�o mu si� pozyska� genera�a dla swego planu, za� admira� przedstawi� spraw� Bia�emu Domowi i kongresmanowi Nickersonowi. No i wygra�. Projekt dosta� zdecydowanie zielone �wiat�o.</p><p>Tuttle, lustruj�c topniej�cy t�um i wci�� dr��c z przej�cia, dostrzeg� Williego Wilsona.</p><p>Miejski Ewangelista, �ciskaj�c wychodz�cym r�ce, �yczy� im wszystkiego najlepszego. Potrz�sn�� r�wnie� r�k� admira�a, a potem jego �ony, kt�ra u�miechn�a si� do� jak podlotek.</p><p>��Uprzejmie panu dzi�kuj�, panie admirale. Ludzie z centrum b�d� wdzi�czni za pa�sk� pomoc i zrozumienie�� powiedzia� Wilson i zwr�ci� si� ku nast�pnej parze w zaimprowizowanym ogonku.</p><p>Jeden z pomocnik�w szepn�� za jego plecami:</p><p>��Niech B�g pana b�ogos�awi, senatorze. Mam nadziej�, �e wygra pan za rok mia�d��c� wi�kszo�ci� g�os�w� Dzi�kuj� za przybycie� Mi�o mi by�o pana spotka�.</p><p>Tuttle zatrzyma� si� na skraju szybko topniej�cego t�umku. P�on�� pragnieniem podzielenia si� z kim� sw� Dobr� Nowin�. By�a ona wprawdzie �ci�le tajna, ale nie m�g� zupe�nie st�umi� swego podniecenia. Jaka� cz�stka tego, co wiedzia�, musia�a si� przedosta� na zewn�trz.</p><p>W ko�cu Wilson zwr�ci� na� uwag�.</p><p>��Freddie, czy to ty? W takim fiku�nym mundurze?</p><p>��Czo�em, Will�� pozdrowi� go Tuttle.</p><p>Ewangelista by� w swym firmowym garniturze z denimu, w bia�ej koszuli i z zawi�zan� na w�ze�, kwiecist� chust� pod szyj�. By� nieco wy�szy od Tuttle�a, i chudy jak chart. Twarz mia� ko�cist� i kanciast�, a w�osy anielsko z�ociste. Ale jego oczy by�y szare i zimne niby atlantycka burza.</p><p>��Kiedy to widzieli�my si� ostatni raz, Freddie? Czy nie w Atlancie?</p><p>��W Nowym Orleanie�� poprawi� go Tuttle.�� Wtedy, gdy gliny pr�bowa�y rozp�dzi� tw�j wiec uliczny.</p><p>��Tak, teraz sobie przypominam. To by�o dwa lata temu. Katolicy bardzo si� denerwowali z mojego powodu.</p><p>Tuttle zauwa�y�<emphasis>, </emphasis>�e Willie da� sobie za�o�y� koronki na z�by. �Nic dziwnego, skoro si� tak cz�sto wyst�puje w telewizji��� pomy�la�.</p><p>��Widzia�em ci� w Georgetown�� powiedzia�.�� Przyci�gn��e� spory t�umek.</p><p>��Tak, pe�n� sal� gimnastyczn��� odpar� kaznodzieja.�� To nie za wiele. Nast�pnym razem, jak odwiedz� to miasto, wype�nimy ca�y stadion Roberta Kennedy�ego.</p><p>��Na pewno tak.</p><p>��Rozrastamy si� bez przerwy.</p><p>��Wiem, wiem. Ludzie zaczynaj� ci� dostrzega�. Zw�aszcza dzi�ki telewizji. Jeste� bardzo dobry przed kamer�.</p><p>Za plecami Tuttle�a naros�a tymczasem d�uga kolejka ludzi pragn�cych zamieni� cho� s�owo z honorowym go�ciem. Jego pomocnicy niecierpliwili si�, spogl�daj�c co chwila na zegarki.</p><p>��Staramy si�, jak mo�emy�� rzek� Wilson.�� To d�uga i ci�ka droga.</p><p>��Przypuszczam, �e tak.</p><p>��Sk�d si� wzi�a Marynarka na moim przyj�ciu? Kto to jest ten admira�, kt�ry przed chwil� wszed�?</p><p>Tuttle za�mia� si� i us�ysza� sw�j w�asny g�os:</p><p>��Mo�e Marynarka staje si� religijna?</p><p>Wilson odwzajemni� u�miech.</p><p>��Dzieje si� co� wielkiego, Willie�� szepn�� nagle Tuttle, przestaj�c nad sob� panowa�.�� Co� tak wielkiego, �e ka�demu m�zg stanie.</p><p>��Co chcesz przez to powiedzie�, Freddie?</p><p>Robi�c niezdecydowany gest w kierunku roj�cych si� dooko�a nich ludzi, Tuttle wyszepta�:</p><p>��Jeszcze za wcze�nie o tym m�wi�, ale to bomba! Co� niewiarygodnie wspania�ego. Gdy tylko stwierdzimy, �e to jest prawdziwe, dam ci zna�.</p><p>Wilson zademonstrowa� jeden ze swych najlepszych u�miech�w.</p><p>��Doskonale, Freddie�� rzek�.�� Ale o co w tym wszystkim chodzi?</p><p>Tuttle potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>Dowiesz si�, kiedy ci powiem. Nic podobnego nigdy dot�d nie widziano Mog� ci tylko powiedzie�: obserwuj niebo.</p><p>��O Bo�e! To tak zabrzmia�o jak zapowied� Drugiego Przyj�cia.</p><p>��Mo�e to jest to�� odpar� Tuttle ze �mierteln� powag�.�� Mo�e to jest to.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� X</p></title><epigraph><p>Ale je�li nawet znajdziemy �ycie na innych planetach naszego S�o�ca wydaje si� bardzo ma�o prawdopodobne, �e spotkamy tam istoty inteligentne. Wszystko przemawia przeciw takiemu odkryciu; uk�ad s�oneczny istnieje co najmniej pi�� miliard�w lat, nierozs�dnym jest oczekiwa�, aby inne my�l�ce istoty dzieli�y go z nami w�a�nie w tej chwili.</p><p>Aby znale�� sobie r�wnych, czy co jest jeszcze bardziej prawdopodobne, aby znale�� istoty przewy�szaj�ce nas, musimy szuka� w�r�d gwiazd. Wci�� nie brakuje konserwatywnych badaczy� neguj�cych mo�liwo�� pokonania przez cz�owieka odleg�o�ci, na kt�rych przebycie samo �wiat�o potrzebuje lat.</p><p>To bzdura! W przewidywalnej przysz�o�ci� potrafimy zbudowa� automatyczne sondy, zdolne do lotu ku gwiazdom, jak sondy dzisiejsze s� zdolne dotrze� do Marsa czy Wenus. Ich podr� zajmie d�ugie lata, lecz pr�dzej czy p�niej kt�ra� z nich przyniesie nam wie��, �e nie jeste�my sami.</p><p>Ta wie�� mo�e r�wnie� do nas dotrze栗 jeszcze szybciej i bardziej bogata w szczeg�y�� w formie przes�ania radiowego lub jakiego� innego� Nawet dzi�, gdyby to by�o warte zachodu, mo�na by zbudowa� nadajnik zdolny wys�a� sygna�y do najbli�szych gwiazd.</p><text-author>ARTHUR C. CLARKE</text-author><text-author><emphasis>G�osy z nieba</emphasis></text-author><text-author>Harper and Row</text-author><text-author>1965</text-author></epigraph><empty-line/><p>Stoner wystukiwa� <emphasis>z </emphasis>wahaniem litery i cyfry na klawiaturze komputera, umieszczonej na stole w pokoju sto�owym, a stoj�cy obok ekran migota� jasnozielonymi symbolami i uwagami. Jadalnia by�a ca�a zarzucona zwojami komputerowych wydruk�w i stosami zdj��. Ca�� jedn� �cian� boczn� pokoju zajmowa� du�y rega� biblioteczny, kt�ry Stoner skleci� z desek i cegie� przy pomocy strzeg�cych go agent�w. P�ki rega�u ugina�y si� od ci�aru ksi��ek.</p><p>Dom nie nale�a� ju� tylko do niego.</p><p>Opr�cz krzepkich, m�odych stra�nik�w z Marynarki, kt�rzy patrolowali ca�� posesj� i w regularnych odst�pach przeszukiwali dom, myszkuj�c po kuchni tudzie� sprawdzaj�c drzwi i okna, r�s� strumie� go�ci z Waszyngtonu i innych miejscowo�ci. Byli to przewa�nie wojskowi. Zajmowali z regu�y salon obok basenu i chodzili z teczkami pe�nymi plan�w logistycznych. Stoner m�g� s�ysze� przez grube, rozsuwane drzwi jadalni, jak sprzeczali si�, niejednokrotnie krzycz�c jedni na drugich. Przedmiotem tych k��tni by�y wymagania co do jedzenia, zakwaterowania, stawek ubezpieczeniowych i elektronicznych cz�ci zamiennych.</p><p>Stoner stara� si�, jak m�g�, unika� z nimi kontaktu. Tolerowa� ich obecno�� w salonie, je�li nie przeszkadzali mu w pracy. Wy��cza� si� wtedy umys�owo i przestawa� s�ysze� ich ha�a�liwe dyskusje; koncentrowa� si� bez reszty na analizowaniu orbity tajemniczego statku przy u�yciu komputera i zdj�� z Wielkiego Oka.</p><p>Wmawia� sobie, �e to musi by� statek, nie za� jaki� naturalny obiekt.</p><p>McDermott odwiedza� dom regularnie i nawet najgrubsze d�bowe drzwi nie mog�y st�umi� jego niskiego, tubalnego g�osu. R�wnie� Tuttle go�ci� w cz�ci domu, lecz by� zbyt poch�oni�ty planami przenosin, aby wdawa� si� w rozmow� ze zwyk�ym astrofizykiem.</p><p>Stoner, wbrew swej woli, m�g� s�ysze� fragmenty rozm�w w salonie. Projekt otrzyma� ju� kryptonim: Jupiter�, a dyskusje dotyczy�y przewa�nie jego lokalizacji. McDermott bucza� bez przerwy o Arecibo, lecz coraz wi�cej innych g�os�w przeciwstawia�o mu nazw�: �Kwajalein�.</p><empty-line/><p>��Co robisz?�� spyta�a Jo.</p><p>Siedz�c w ��ku, skromnie zas�ania�a kocem piersi. By� wczesny ranek, spokojna niedziela w po�owie listopada. Silne �wiat�o s�o�ca s�czy�o si� przez firanki domu w New Hampshire.</p><p>Jo przyjecha�a, jak zwykle, w pi�tek wieczorem z ci�k� teczk� zdj�� z Wielkiego Oka pod pach�. Wszystkie by�y opatrzone piecz�tk� �Tajne� zaadresowane do Stonera. Przy u�yciu promienia laserowego przes�ano je z orbitalnego teleskopu do�� nale��cego do NASA�� O�rodka Kosmicznego Goddarda w stanie Maryland. Stamt�d zosta�y dostarczone bezpiecznym �wiat�owodem do kwatery g��wnej Marynarki Wojennej w Bostonie. Jo zabiera�a parti� zdj�� w ka�dy pi�tek i zawozi�a je Stonerowi do New Hampshire. Zrobi�a to r�wnie� tym razem i zosta�a z nim przez weekend.</p><p>Stoner siedzia� pochylony nad kartk� papieru przy ma�ym klonowym biurku, kt�re znale�li dla niego stra�nicy.</p><p>��Pisz� list do starego przyjaciela�� odpar��� jednego z moich by�ych nauczycieli. Jest astrofizykiem i mieszka w Pary�u. Nazywa si� Claude Appert.</p><p>��Jest Francuzem?�� spyta�a Jo.</p><p>��Jak wie�a Eiffla.�� Stoner sko�czy� adresowa� kopert� i obr�ci� si� wraz z krzes�em w stron� Jo.�� Chcia�bym, �eby� mi to wys�a�a, gdy wr�cisz do Bostonu.</p><p>Jo podnios�a brwi.</p><p>��Oni nie pozwol� mi nic st�d wys�a栗 m�wi� Stoner.�� Zw�aszcza za granic�.</p><p>��Co jest w tym li�cie?�� spyta�a.</p><p>Z�o�y� we dwoje dwa cienkie arkusiki papieru i wsun�� je do koperty.</p><p>��Zapytuj� go, czy kto� z europejskiej spo�eczno�ci astronom�w nie odebra� jakich� dziwnych sygna��w z Jowisza.</p><p>��Ale to jest przecie� pogwa�cenie przepis�w bezpiecze�stwa�� zauwa�y�a.</p><p>��Nie zdradzi�em, �e odebrali�my takie sygna�y�� rzek� Stoner potrz�saj�c g�ow�.�� Zapyta�em go jedynie, czy s�ysza� o czym� takim.</p><p>��Ale Marynarka nie dopu�ci��� zacz�a Jo.</p><p>��S�uchaj, Jo�� przerwa� jej wp� zdania.�� Marynarka wykorzystuje nas. Czy tego nie rozumiesz? Wpadli�my na trop niezwyk�ego odkrycia, a oni my�l� tylko o tym, jak utrzyma� wszystko w tajemnicy i wykorzysta� do cel�w wojskowych.</p><p>��Tak, ale�</p><p>���adnych �ale�! Sp�dzamy �ycie, wyciskaj�c w miar� naszych mo�liwo�ci wiedz� o wszech�wiecie, kropla po kropli, a oni nas traktuj� jak urz�dnik�w pa�stwowych. Stosuj� nasz� wiedz� do produkcji broni. Wyrzucaj� nas na bruk, gdy maj� taki kaprys i je�li zechce im si� obci�� fundusze na badania. Byd�o jest traktowane lepiej! Rz�d wydaje wi�cej pieni�dzy subsydiuj�c przekl�ty przemys� tytoniowy, sprawc� raka, ni� na badania zwi�zane z rakiem.</p><p>��Nie rozumiem, co to ma wsp�lnego z sygna�ami radiowymi�� powiedzia�a mi�kko Jo.</p><p>Tymczasem Stoner wsta� ju� z ��ka i dawa� wyk�ad swych pogl�d�w, zapominaj�c, �e jest ca�kiem nagi.</p><p>��Gdy tylko wpadniemy na trop jakich� nowych energii, gdy si� wychylimy z jakim� nowym pomys�em, kt�ry m�g�by zosta� wykorzystany do wywierania kontroli nad lud�mi, zabijania ich, natychmiast wk�adaj� nam uprz�� i nie pozwalaj� zaj�� si� czym innym.</p><p>��Nie �yjemy w �wiecie bezkonfliktowym, Keith.</p><p>��Wiem o tym. Ale przypomnij sobie, jaka by�a pierwsza reakcja Tuttle�a na mo�liwo�� odkrycia przez nas pozaziemskiej inteligencji? Nie l�k ani ciekawo��. Nawet nie strach. Oni chc� tylko zaw�adn�� technik�, kt�r� mogli rozwin�� kosmici, aby w ten spos�b udoskonali� swe w�asne bronie.</p><p>Jo nic nie odpowiedzia�a.</p><p>��Dlatego nie chc�, by wie�ci o naszym odkryciu dotar�y do ludzi takich, jak Sagan czy Phil Morrison. Bo oni ciesz� si� mi�dzynarodowym uznaniem. Mogliby sprawi� za po�rednictwem ONZ lub innej mi�dzynarodowej organizacji, �e powsta�by mi�dzynarodowy program bada� nad t� spraw�. Wojskowi nie chc� czego� takiego! Nie dopuszcz� do tego! Dlatego zapuszkowali mnie tu, jak w wi�zieniu. Dlatego chc� przenie�� ludzi zaanga�owanych w ten cholerny projekt do jakiej� bazy wojskowej. Chc� utrzyma� w tajemnicy ca�� przekl�t� spraw�.</p><p>��Wiem o tym.</p><p>��Ale ja zdejm� pokryw� z tego cholernego garnka�� rzek� Stoner, machaj�c trzyman� w r�ku kopert�.�� Po to napisa�em ten list.</p><p>��Nabawisz si� przez to prawdziwych k�opot�w.</p><p>��My ju� jeste�my w prawdziwych k�opotach�� odpar�.�� I dop�ki oni to wszystko trzymaj� w tajemnicy, ca�y �wiat jest w k�opotach.</p><p>��Nie wiem, Keith, czy powinnam ci to wys�a栗 rzek�a niepewnie Jo.</p><p>Podszed� do ��ka i usiad� na jego skraju, obok niej.</p><p>��Wy�lij to, proszꠗ rzek�.�� Oni nie mog� mi bardziej zaszkodzi�, ni� mi ju� zaszkodzili. A jest spraw� wielkiej wagi, aby ca�a spo�eczno�� naukowa dowiedzia�a si� o tym, co si� tutaj dzieje.</p><p>Jo niech�tnie wzi�a do r�ki list. Zerkn�a na adres, po czym odwr�ci�a kopert� i po�o�y�a j� na nocnym stoliku, obok swej sakiewki.</p><p>Stoner nie powiedzia� jej, �e druga kartka w kopercie by�a przeznaczona dla jednego z rosyjskich autor�w, lingwisty, profesora Kiry�a Markowa z Moskwy. Stoner przeczyta� kilka dni wcze�niej jego monografi� na temat mo�liwo�ci porozumienia si� z kosmitami i bardzo si� ni� zainteresowa�.</p><empty-line/><p>Min�o kilka tygodni, podczas kt�rych Stoner samotnie pracowa� w swym pokoju, nieczu�y na odg�osy k��tni, wci�� dochodz�ce z salonu.</p><p>�McDermott obieca� nam zim� w ciep�ych krajach�� my�la� ubawiony.�� Szkoda, �e nie poczeka� do pierwszego kwietnia z takimi obietnicami, bo by�by to dobry primaaprilisowy �art.�</p><p>Pewnego ranka wizyt� Stonerowi z�o�y� Jeff Thompson. By� pi�kny, mro�ny dzie�, jeden z tych dni w Nowej Anglii, gdy s�o�ce, w�druj�ce po przeczystym b��kicie nieba, przeszywa wprost swymi promieniami, lecz wiej�cy od strony Kanady polarny wiatr mrozi do szpiku ko�ci. Jeffowi towarzyszy� przyby�y z Anglii naukowiec.</p><p>Stoner wsta� tego dnia wcze�nie i przez ca�e dwie minuty kontemplowa� krajobraz za oknem. Z wn�trza domu wszystko wygl�da�o tak pi�knie: promienie s�o�ca krzesa�y skry na �nie�nym ca�unie, a drzewa wyci�ga�y swe bezlistne konary ku krystalicznie b��kitnemu niebu.</p><p>Zbieg� do pokoju sto�owego i zaraz zasiad� do klawiatury komputera. Denerwowa�o go, �e nie przeprowadzono dostatecznie du�o wczesnych obserwacji tajemniczego statku, by mo�na by�o okre�li� jego pochodzenie. W pewnej chwili powiew lodowatego powietrza uzmys�owi� mu, �e kto� musia� otworzy� drzwi prowadz�ce z kuchni na zewn�trz.</p><p>Stoner nie pofatygowa� si� nawet, by podnie�� wzrok znad klawiatury. Komputer grzechota� zawzi�cie, wypisuj�c na papierze drukarki rozwi�zania jego ostatnich r�wna�. W niezwyk�ym, nieludzkim tempie pojawia�y si� na papierze coraz to nowe rz�dy liczb i symboli, tak i� Stoner nie by� w stanie nad��y� za nimi wzrokiem.</p><p>��Jak si� masz, Keith?�� us�ysza� nagle za sob�.�� Jeste� zaj�ty?</p><p>Obr�ci� si� na krze�le z ostr� odpowiedzi� na ko�cu j�zyka, lecz powstrzyma� si� od jej wym�wienia, kiedy dostrzeg� Thompsona w towarzystwie jakiego� starszego m�czyzny.</p><p>��Keith, to jest profesor Roger Cavendish z Anglii�� przedstawi� m�czyzn� Thompson.</p><p>Anglik wygl�da� na oko�o sze��dziesi�t lat. By� wysoki, lecz szczup�y, mia� ko�cist� twarz, g��boko osadzone oczy i krzaczaste brwi. Jego siwe w�osy by�y mocno przerzedzone. Sta� w �rodku pokoju w palcie i w szaliku. Trzyma� w jednej r�ce r�kawiczki i u�miecha� si� zagadkowo w stron� Stonera.</p><p>��Profesor Cavendish?�� spyta� Stoner.�� Z Jodrell Bank?</p><p>��Istotnie�� odpar� mi�kko Cavendish.�� Ale prosz� nie m�wi�, �e wyprzedzi�a mnie moja reputacja.</p><p>��Pa�ska praca o zwi�zkach organicznych w ob�okach mi�dzygwiezdnych nie jest bynajmniej nie znana�� rzek� Stoner. Wsta� z krzes�a i wyci�gn�� r�k� w stron� Anglika.</p><p>D�o� Cavendisha by�a ch�odna, a jej u�cisk ozi�b�y.</p><p>��A pan jest panem Stonerem, astronaut�, nieprawda�?</p><p>��By�ym astronaut�.</p><p>��Tak, oczywi�cie.</p><p>Thompson zdj�� palto i przeszed� do kuchni.</p><p>��Zrobi� herbatꠗ zawo�a� przez drzwi.</p><p>��Jest te� kawa b�yskawiczna, gdyby pan sobie �yczy��� rzek� Stoner do Cavendisha.</p><p>Anglik wzdrygn�� si�.</p><p>Stoner zaproponowa�, by przeszli do salonu. Cavendish a� podni�s� z wra�enia swe imponuj�ce brwi, gdy przez szklane drzwi zobaczy� basen.</p><p>��O Bo�e, co za luksus! Czy woda jest ogrzewana?</p><p>��Owszem, tak.</p><p>��No tak, oczywi�cie, co za g�upiec ze mnie! W przeciwnym razie mo�na by tutaj je�dzi� na �y�wach.</p><p>Stoner u�miechn�� si�.</p><p>��Ponadto do tego pokoju pompowana jest masa gor�cego powietrza�� rzek�.�� Spotykaj� si� tu wojskowi i ludzie planuj�cy operacje logistyczne.</p><p>��Ach, rozumiem. Zarezerwowali sobie najlepszy lokal w tym domu.</p><p>Stoner wskaza� go�ciowi gestem fotel i gdy ten usiad�, zapyta�:</p><p>��Co pana tu sprowadza?</p><p>Cavendish wyprostowa� swe patykowate nogi. By� prawdziwym okazem angielskiego naukowca; workowaty tweedowy garnitur, sweter pod marynark�, obwis�a ma�a muszka.</p><p>��W�a�ciwie NATO�� odpar�.�� Ludzie z waszego wywiadu zadaj� od jakiego� czasu interesuj�ce pytania na temat sygna��w radiowych, wi�c nasz wywiad co� sobie skojarzy� i w rezultacie NATO postanowi�o si� w��czy� do sprawy. Jedna rzecz doprowadzi�a do drugiej, i oto jestem.</p><p>��Przybywa pan z ramienia NATO?</p><p>��W rzeczy samej.</p><p>��A czy b�dzie pan nam towarzyszy�, gdy si� przeniesiemy do Arecibo, Kwajalein czy gdziekolwiek indziej, dok�d nas wy�l�?</p><p>��O Bo�e, mam nadziej�, �e nie. Sp�dzi�em do�� czasu w tropikalnym raju.</p><p>Stoner rozsiad� si� wygodniej w swym fotelu i zag��bi� w my�lach. �A wi�c wci�gn�li ju� w to NATO. Mo�e pom�g� w tym m�j list do Claude�a. Ciekawe, czy przes�a� moj� notk� temu rosyjskiemu lingwi�cie.�</p><p>W tej samej chwili wszed� Thompson trzymaj�c w r�kach tac� z trzema fili�ankami. Stoner si�gn�� po swoj� i stwierdzi�, �e jest w niej czarna kawa. Wystarczy� wszak�e jeden �yk tego wywaru, aby go przekona�, �e nie powinien nigdy wi�cej pozwala� Thompsonowi parzy� dla siebie kawy.</p><p>��Profesor Cavendish by� je�cem wojennym przez niemal pi�� lat�� powiedzia� Thompson.�� Na Pacyfiku.</p><p>��Dok�adnie w Birmie�� sprecyzowa� Cavendish.�� Most na rzece Kwai i tym podobne rzeczy. Bardzo paskudne. Najlepiej o nich zapomnie�, je�li si� mo�e.</p><p>Po kilku minutach trzej badacze uton�li w fachowej dyskusji, zapomniawszy o swych r�nych narodowo�ciach i swych przesz�ych do�wiadczeniach.</p><p>��Nie ma wci�� jeszcze do�� danych�� rzek� Stoner�� aby odtworzy� ca�y tor lotu tego obiektu i zorientowa� si�, sk�d przyby�.�� W�tpi�, czy kiedykolwiek uda nam si� to zrobi�.</p><p>��Ale macie do�� danych, aby wykaza�, �e nie m�g� zosta� wys�any z Jowisza�� zauwa�y� Cavendish.</p><p>��S�dz�, �e tak�� przyzna� Stoner.�� Zbadali�my wszystkie mo�liwe warianty startu. Je�li statek pojawi� si� w pobli�u Jowisza w tym samym czasie, kiedy zacz�y przychodzi� sygna�y, nie jest mo�liwe, by zosta� wys�any z samego Jowisza. W �aden spos�b.</p><p>��To jest dow�d negatywny�� rzek� Thompson.</p><p>��Tym lepiej dla sprawy�� powiedzia� Cavendish.�� Je�li definitywnie wykluczymy Jowisza jako miejsce pochodzenia naszych go�ci, to ju� b�dzie sukces.</p><p>��My�l�, �e nast�pnym krokiem powinno by� wykluczenie innych planet.</p><p>��To �atwa rzecz. Przypuszczam, �e wasz komputer szybko rozgryzie ten problem.</p><p>Stoner wyprostowa� nogi i usadowi� si� w fotelu w pozycji na wp� le��cej. Paruj�c� fili�ank� kawy postawi� na sprz�czce swego pasa.</p><p>��A wi�c jest jasne�� powiedzia��� �e to �co�� przyby�o spoza uk�adu s�onecznego. Mo�emy to wykaza� rachunkiem.</p><p>��Dopiero wyka�emy�� skorygowa� go Thompson.�� Za par� dni.</p><p>��Ale to jeszcze przydaje sprawie zagadkowo�ci, nieprawda�?�� rzek� Cavendish.</p><p>��Czemu� to?</p><p>��Je�li obiekt istotnie przyby� spoza uk�adu s�onecznego, z jakiej� gwiazdy, musia�o mu to zaj�� tysi�ce lat, a kto wie, czy nie miliony.</p><p>��A je�li to jest automatyczna sonda?</p><p>��Nawet bezza�ogowe pud�o, wyposa�one tylko w urz�dzenia, nie mo�e funkcjonowa� bezawaryjnie przez milenia. Ba, przez eony! Wprost trudno w to uwierzy�.</p><p>��Je�li my�li pan o urz�dzeniach skonstruowanych przez ludzi.</p><p>��Co b�dzie, je�li na pok�adzie jest za�oga?�� pomy�la� g�o�no Thompson.�� Nasze w�asne statki kosmiczne sprawdza�y si� lepiej, gdy na ich pok�adach byli astronauci i mogli szybko usun�� wszelkie usterki.</p><p>��Wszystkie te argumenty rozbijaj� si� o czynnik czasu�� upiera� si� Cavendish.�� Podr� statku kosmicznego z jednej gwiazdy na drug� trwa�aby tyle stuleci, �e za�oga powinna by� przygotowana na sp�dzenie ca�ego �ycia na pok�adzie� plus �ycia swoich dzieci, wnuk�w, prawnuk�w� dziesi�tk�w pokole�. Czy pan tego nie rozumie?</p><p>��Nie, o ile statek taki m�g�by lata� z szybko�ci� blisk� pr�dko�ci �wiat�a�� rzek� Stoner.</p><p>��Efekty relatywistyczne�� mrukn�� Thompson.�� Dylatacja czasu.</p><p>��Diabelnie nieprawdopodobne�� sprzeciwi� si� Cavendish.�� A wasze w�asne obserwacje pokazuj�, �e obiekt ten porusza si� ze stosunkowo niewielk� pr�dko�ci�. Mniej wi�cej tak�, jak wasze sondy <emphasis>Voyager i Mariner.</emphasis></p><p>Thompson wys�czy� reszt� p�ynu ze swojej fili�anki i wsta�.</p><p>��No c�, jedno jest pewne�� rzek�.�� Z kt�rej strony by na to nie spojrze�, cholerna rzecz jest niemo�liwa.</p><p>��Ale jest realna�� rzek� Stoner.</p><p>��Ach�� westchn�� Cavendish i po jego ko�cistej twarzy rozla� si� u�miech.�� To przecie� dzi�ki temu nauka jest tak interesuj�ca, czy� nie?</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XI</p></title><cite><p>�CI�LE TAJNE</p><p>Memorandum</p><empty-line/><p>ADRESAT: Porucznik R. J. Dooley, Wywiad Marynarki Wojennej Stan�w Zjednoczonych.</p><p>NADAWCA: Kapitan G. V. Yates, Kwatera G��wna NATO.</p><p>W SPRAWIE: Zakres zaufania w sprawach wa�nych dla narodowego bezpiecze�stwa wobec prof. dra Rogera Cavendisha.</p><empty-line/><p>1. Prof. Cavendish jest upowa�niony do zapoznawania si� z tre�ci� dokument�w uznanych za �ci�le tajne. Zezwolenie zosta�o mu przyznane przez Marynark� Brytyjsk� i NATO. Patrz za��czona dokumentacja.</p><p>2. Ostatnia kontrola jego solidno�ci zosta�a zako�czona 24 sierpnia 1980 r.</p><p>3. Prof. Cavendish zosta� po raz pierwszy dopuszczony do dokument�w tajnych 15 grudnia 1959 r. po repatriacji z ZSRR w 1957 r. By� je�cem wojennym w Birmie, potem w Mand�urii, a pod koniec II Wojny �wiatowej zosta� zatrzymany przez wojska radzieckie. Pozostawa� w ZSRR dobrowolnie do 1957 r., kiedy to repatriowa� si� do Wielkiej Brytanii.</p><p>4. Brytyjski wywiad wojskowy podejrzewa� Cavendisha o szpiegostwo na rzecz ZSRR, lecz wielokrotne kontrole jego dzia�alno�ci nie wykaza�y nic podejrzanego. W konsekwencji zosta� on oczyszczony z tych zarzut�w i upowa�niony do wgl�du w tajne akta, w��cznie z dokumentami �ci�le tajnymi.</p><p>5. Wniosek: Je�li Cavendish jest radzieckim agentem, ma on nakazane, by nie anga�owa� si� w nic przez ca�e lata, a� zostanie w��czony do zada� wymagaj�cych wysokiego poczucia odpowiedzialno�ci i pe�nego zaufania. Projekt �Jupiter� mo�e by� takim zadaniem.</p><p>�CI�LE TAJNE</p></cite><empty-line/><p>Przechadzaj�c si� �wirowan� dr�k� wzd�u� d�ugich rz�d�w czasz radioteleskop�w Kiry� Markow naci�gn�� g��biej sw� futrzan� czap� na szczypi�ce od mrozu uszy, po czym zacz�� si� zastanawia�, w jakim stopniu rosyjska dusza jest kszta�towana przez rosyjski klimat.</p><p>�Melancholicy �yj�cy w ponurej krainie o okropnym klimacie��� my�la� o swoich rodakach i o swej ziemi.</p><p>Przystan�� i rozejrza� si� dooko�a, by zweryfikowa� sw�j s�d. W ka�dym kierunku rozci�ga�a si� bezkresna, pokryta �niegiem r�wnina, prawie pozbawiona pag�rk�w, kt�re urozmaica�yby krajobraz. Niskie, o�owiane chmury�� napieraj�ce ku do�owi niby r�ka pos�pnego Boga. Bezustanne wycie wiatru w przestrzeni pozbawionej wszelkich drzew, kt�re mog�yby go pochwyci� w swe konary i nada� mu �agodniejsze, weselsze brzmienie.</p><p>�Dlaczego musieli zbudowa� ten o�rodek w�a�nie tutaj, po�rodku stepu?�� duma� Markow.�� Dlaczego nie nad Morzem Czarnym, gdzie komisarze maj� swe dacze i gdzie nieraz �wieci s�o�ce?�</p><p>Potrz�sn�� g�ow�. �Przyznaj si�, bracie, gdyby� ruszy� t� zagadk�, kt�r� ci zadali, nie przeszkadza�by ci tak bardzo ani klimat, ani ta sceneria.�</p><p>By�a to prawda. Pulsacje radiowe by�y dla niego twardym orzechem do zgryzienia. Podczas miesi�cy pracy nad tym problemem nie uda�o mu si� uzyska� najmniejszego dowodu, �e mog�y one stanowi� jaki� j�zyk czy cho�by kod.</p><p>Znu�ony, zawr�ci� na dr�ce i skierowa� si� ku budynkowi, kt�ry teraz by� jego domem. Wiatr szarpa� d�ugie po�y jego palta. Stopy mia� zdr�twia�e od mrozu.</p><p>Najgorsze by�o jednak to, �e pulsacje radiowe stanowi�y dla� tak� sam� zagadk� dzi�, jak w dniu, kiedy zacz�� je analizowa�.</p><p>Gdy mija� szary budynek administracji, dobieg� go wysoki, dziewcz�cy g�os Sonii W�asowej:</p><p>��Hej, Kir! Zastanawia�am si�, dok�d poszed�e�.</p><p>W g��bi duszy nie by� zadowolony z tego spotkania. Sonia okaza�a si� zbyt �atw� do zdobycia, je�li w og�le mo�na by�o m�wi� o zdobywaniu kogo� tak ochoczego. Nawet wi�cej ni� ochoczego; wprost domagaj�cego si� mi�o�ci. Markow mia� uczucie, �e jego niezdolno�� do rozwi�zania jowiszowej zagadki musia�a mie� co� wsp�lnego z d�ugimi nocami, jakie sp�dza� z Soni� w ��ku. By�a tak m�odzie�cza, tak zatrwa�aj�co energiczna, atletyczna i bardziej pomys�owa w figurowej akrobacji ni� ca�a dru�yna chi�skich gimnastyczek.</p><p>Podbieg�a do niego i chwyci�a go za rami�.</p><p>��Nie pami�tasz, �e dyrektor obserwatorium zaprosi� ci� dzi� po po�udniu na herbat�?</p><p>Zacz�o si� ju� �ciemnia�. Zab�ys�y latarnie na dachach budynk�w i wzd�u� dr�ek osiedla. Markow by� zmarzni�ty. Przygniata� go jaki� dziwny smutek i melancholia. Tymczasem Sonia by�a u�miechni�ta i pe�na werwy. I nie by�a w palcie; mia�a na sobie jedynie sweter, lu�ne mi�kkie spodnie i kozaczki.</p><p>Sweter nie by� jednak lu�ny; �ci�le przylega� do jej cia�a i Markow, wbrew samemu sobie, poczu� lekki przyp�yw po��dania. Odwzajemni� u�miech maluj�cy si� na owalnej, weso�ej twarzy Soni.</p><p>��Och, tak. Zupe�nie zapomnia�em o tym zaproszeniu�� wyzna� z grymasem usprawiedliwienia.�� C� ja bym bez ciebie zrobi�?</p><p>Roze�mia�a si� g�o�no.</p><p>��By�by� w ��ku z kt�r�� z tutejszych dziewczyn�� rzek�a.�� Nie masz poj�cia, jak mi ciebie zazdroszcz�.</p><p>��Ach, ty m�j aniele mi�osierdzia!�� Markow obj�� j� ramieniem.�� Jeste� nazbyt mi�a dla mnie. Przecie� jestem ju� w�a�ciwie zgrzybia�ym starcem.</p><p>��Co� podobnego!</p><p>��No, mo�e nie ca�kiem zgrzybia�ym�� poprawi� si�, gdy szli ju� w stron� drewnianego budynku, gdzie mieszka�.�� jest tu tylu m�odszych ode mnie m�czyzn, kt�rzy poluj� na tw�j u�miech, a ty trwonisz energi� na mnie.</p><p>By�o to eufemistyczne wyra�enie tego, co my�la� w g��bi duszy, ale czego nie mia� zamiaru jej wyzna�; �e w O�rodku Landaua przebywa�o wiele m�odych kobiet, kt�rych ta nadpobudliwa maniaczka seksualna nie dopuszcza�a do niego.</p><p>Sonia nie by�a tak bystra, aby odgadn�� jego my�li. By�a w nim ponadto �lepo zakochana. Oczywi�cie, ich kr�tki wsp�lny spacer sko�czy� si� zaraz w ��ku, jeszcze przed herbat� u dyrektora. Wcale nie by� tym zaskoczony. Na wp� drzemi�c na jej mi�kkich, du�ych piersiach, pr�bowa� policzy�, ile razy to robi� w ci�gu ostatnich dw�ch miesi�cy.</p><p>�To musi by� �wiatowy rekord, jak na cz�owieka zbli�aj�cego si� pi��dziesi�tki��� pomy�la�.</p><p>Herbatka u dyrektora przebieg�a w mi�ym nastroju, bardzo spokojnie i nie zaj�a Markowowi du�o czasu. Pogaw�dzi� sobie na temat swych bada� nad j�zykami Wschodu, podczas gdy reszta zaproszonych go�ci rozmawia�a o astronomii i elektronice. Nie mia� poj�cia, o czym m�wili podobnie jak oni nie rozumieli, o czym on rozprawia�. Nikt jednak nie powiedzia� ani s�owa o pulsacjach radiowych z Jowisza, jako �e sprawa by�a utajniona. Wiedzia�o o niej jedynie kilka os�b z personelu O�rodka. Nie wiedzia� nikt z zaproszonych go�ci mog�cych donie�� na niego do Moskwy.</p><p>Gdy przyj�cie dobieg�o ko�ca i go�cie rozeszli si� do swych kwater, Markow skonstatowa�, �e nie jest g�odny. Min�� wi�c budynek sto��wki i poszed� prosto do swego domu. Wiedzia�, �e w ��ku czeka na niego Sonia. �Mo�e ju� �pi��� przebieg�o mu przez my�l, ale zaraz poczu� gniew na samego siebie. �C� to jest?! Czy�bym jej si� bal? Ju� czas, aby jej powiedzie�, �e jestem �onaty i nie mog� kontynuowa� z ni� romansu.�</p><p>Nie dawa�a mu spokoju my�l o smuk�ej, rozmarzonej elektroniczce, kt�r� spotka� na herbatce. Wielkie, senne oczy. Doszed� do wniosku, �e by�aby spokojniejsza od Sonii.</p><p>Jakie� by�o jego zdziwienie, gdy otworzywszy drzwi, zobaczy� w swym pokoju �on�. Siedzia�a na krze�le przed elektrycznym grzejnikiem.</p><p>��Maria!</p><p>Popatrzy�a na niego, jak zwykle, z ukosa.</p><p>Markow zerkn�� na ��ko. By�o nie pos�ane, ale puste.</p><p>��Co tu robisz?�� spyta�, zamykaj�c drzwi i zastanawiaj�c si�, gdzie jest Sonia.</p><p>��Przyjecha�am, �eby sporz�dzi� raport z pierwszej r�ki o post�pie twej pracy�� powiedzia�a.�� Moi zwierzchnicy s�dzili te�, �e chcia�abym si� zobaczy� z ma��onkiem po dwumiesi�cznym rozstaniu.</p><p>��Jak to mi�o z ich strony�� rzek� sil�c si� na u�miech.</p><p>Zdj�� z siebie ci�kie palto i powiesi� je na haku obok drzwi. Na pod�odze, obok szafy w �cianie, sta�a walizka Marii.</p><p>�Szafa! Czy�by Sonia by�a w szafie!��� pomy�la� z niepokojem.</p><p>��Musisz by� pewnie zm�czona po tak d�ugiej podr�y�� rzek� po chwili do �ony.�� Mo�e napijesz si� herbaty? Albo zjesz kolacj�?</p><p>��To ty wygl�dasz na zm�czonego. Masz podkr��one oczy.</p><p>��Bardzo ci�ko tu pracuj�.</p><p>��Tak, wiem o tym.</p><p>Analizuj�c stan swego ducha, Markow pomy�la�, �e czuje si� tak, jak powinna czu� si� mysz w �apach kota albo zbieg z wi�zienia, gdy osaczy go policja.</p><p>��Przypuszczam, �e nie zrobi�em wielkich post�p�w�</p><p>��To zale�y, jak na to spojrze栗 powiedzia�a Maria ch�odno i dobitnie.�� Dziewczyna, kt�ra by�a przed chwil� w tym ��ku, wyda�a mi si� ca�kiem zadowolona z twych post�p�w.</p><p>��Dziewczyna?!�� G�os Markowa przeszed� niemal w pisk.�� Ach, ona. Ona� No, c󿅠� Wzruszy� ramionami i u�miechn�� si� g�upkowato.</p><p>��Mam nadziej�, �e dowiedzia�e� si� czego� z tych sygna��w radiowych��� m�wi�a Maria ze �miertelnym spokojem�� w przerwach mi�dzy polegiwaniem w ��ku z t� dziwk�.</p><p>Markow spowa�nia�. Przesta� si� u�miecha�. Przyci�gn�� ku sobie drewniane krzes�o i usiad� na nim naprzeciw �ony.</p><p>��Mario�� rzek� powa�nie�� nie s�dz�, �e mo�na si� czego� dowiedzie� z tych pulsacji. Zastosowali�my do ich analizy komputer, a ja bada�em je sumiennie przez ostatnie miesi�ce�</p><p>���Sumiennie�, m�wisz?�� warkn�a.</p><p>��Tak, sumiennie�� powt�rzy�.�� Nie ma w nich �ladu okresowo�ci ani rytmu, ani innej cechy, kt�r� odznacza si� ka�dy j�zyk.</p><p>��Czy jeste� pewny, �e tw�j umys� by� dostatecznie jasny, aby� m�g� osi�gn�� jakie� wyniki?</p><p>��Nigdy ci� dot�d nie zawiod�em.</p><p>��Starzejesz si�, ale nie przybywa ci przez to rozumu.</p><p>Uderzy� si� d�oni� w kolano.</p><p>��To jest nieuczciwe z twojej strony, Mario. Jestem�</p><p>Wyci�gn�a ku niemu sw�j t�po zako�czony palec wskazuj�cy i umilk�.</p><p>��Musimy z�ama� ten kod, Kiry��� rzek�a.�� Czy tego nie rozumiesz? Moi zwierzchnicy nie akceptuj� fiaska.</p><p>��Ale ja nie s�dz�, aby to by� kod.</p><p>��A oni s�dz�, �e jest!</p><p>Markow wzni�s� r�ce ku g�rze.</p><p>��A je�li oni s�dz�, �e ksi�yc zrobiony jest z zielonego sera, czy powiesz� kosmonaut�w, kt�rzy przywioz� ska�y?</p><p>Nie poruszy�a si� nawet na swym krze�le. Wyda�a si� Markowowi ot�pia��, nieust�pliw� mulic�. S�owa odbija�y si� od jej grubej sk�ry.</p><p>��To nie jest kod! To nie jest �aden kod!�� zawo�a� gniewnie.�� Je�li co� nie jest j�zykiem, jak�e mo�e nim by�?!</p><p>Wzrok �ony wydawa� si� przewierca� go na wylot.</p><p>��A wi�c mam powr�ci� do Moskwy i powiedzie� moim prze�o�onym, �e m�j m�� sp�dzi� dwa miesi�ce na badaniu sygna��w z Jowisza i doszed� do wniosku, �e s� one ca�kiem naturalnego pochodzenia? A gdy zapytaj� mnie, jakiego rodzaju badania m�� przeprowadzi�, powiem im, �e sp�dzi� wi�kszo�� tego czasu z cycat� krow�, kt�ra powinna by� wys�ana na jakie� syberyjskie pastwisko.</p><p>��Och, nie!�� zawo�a� Markow.�� Nie zrobisz tego!</p><p>��Je�li ty si� nie sprawdzisz, ja te� si� nie sprawdzꠗ powiedzia�a.�� Ale zanim si� to stanie, ta ma�a kurewka wyl�duje w piekle.</p><p>��Mario, czy nie rozumiesz�?</p><p>��To ty nie rozumiesz. Nie przyjm� od ciebie �adnych wyja�nie� na ten temat. Przynajmniej dop�ki b�d� wiedzia�a, �e bawisz si�, zamiast pracowa�. Bo to jest igranie z moj� karier�. Z moim �yciem. I z twoim.</p><p>Markow w desperacji przeczesa� palcami swe przerzedzaj�ce si� w�osy.</p><p>��S�uchaj, dokona�em sumiennej analizy tych sygna��w. S�owo honoru. Uwierz mi. Pozw�l mi pokaza� wyniki mej pracy akademikowi Bu�aczowowi. Czy b�dziesz zadowolona, je�li zgodzi si� on z moimi wnioskami?</p><p>Maria popatrzy�a na� ponuro, po czym si�gn�a do stoj�cej na pod�odze torby i wyj�a z niej kartk� zapisan� r�cznym pismem.</p><p>��Przeczytaj to�� powiedzia�a.</p><p>Markow zerkn�� na list, pomaca� si� po kieszeniach, a� znalaz� okulary i w�o�y� je. W miar�, jak czyta�, jego twarz wyd�u�a�a si�, a jego r�ce pocz�y lekko dr�e�.</p><p>W ko�cu spojrza� na �on�.</p><p>��Kto� kto to jest ten Stoner?</p><p>��Ameryka�ski naukowiec, astrofizyk. Pomaga� zbudowa� teleskop, kt�ry Amerykanie umie�cili na orbicie w tym roku.</p><p>Markow na niepewnych nogach przeszed� kilka krok�w dziel�cych go od ��ka i usiad� na rozrzuconej po�cieli.</p><p>��On twierdzi, �e to jaki� statek kosmiczny w okolicy Jowisza jest �r�d�em tych sygna��w�� powiedzia�.</p><p>��Dlaczego napisa� taki list?�� zdziwi�a si� Maria.</p><p>��Pisze, �e przeczyta� moj� ksi��k� o j�zykach pozaziemskich.</p><p>��Twoj� g�o�n� ksi��k�.</p><p>��Ale� ale czy wierzysz w to, co on napisa�? Mo�e to jaki� trick ze strony Amerykan�w?</p><p>��Wielu Amerykan�w nie rozumie istoty walki komunizmu z kapitalizmem. Oni wierz�, �e mo�liwe jest pokojowe wsp�istnienie dw�ch ustroj�w.</p><p>Markow skin�� w zadumie g�ow�.</p><p>��Ten Stoner to idealista�� m�wi�a.�� Ponadto jest naukowcem, kt�ry chce zdoby� rozg�os i uznanie za odkrycie �ycia pozaziemskiego. Dlatego do ciebie napisa�.</p><p>��Ale dlaczego w�a�nie do mnie? Dlaczego nie do Mi�dzynarodowej Federacji Astronomicznej? Albo do naszej Akademii Nauk? Dlaczego wybra� mnie?</p><p>��Kt� to mo�e wiedzie�?�� odpar�a.�� Nasi agenci w Ameryce pr�buj� rozgry�� t� spraw�.</p><p>Markow zrobi� wysi�ek, by zebra� si� w gar��. Tak wiele si� wydarzy�o podczas tych kilkunastu minut, �e by� zupe�nie rozklejony.</p><p>��Nadal uwa�asz, �e te sygna�y nie s� j�zykiem?�� spyta�a po chwili Maria.</p><p>Markow westchn��.</p><p>��Nie s��� rzek�.�� W ka�dym razie nie s� rodzajem j�zyka, kt�ry ja m�g�bym zrozumie�.</p><p>Wyci�gn�a r�k� i wyj�a kartk� z jego bezw�adnej d�oni, po czym ostro�nie w�o�y�a list z powrotem do torby.</p><p>��Przed chwil� wyrazi�e� �yczenie zobaczenia si� z akademikiem Bu�aczowem�� powiedzia�a.�� To si� dobrze sk�ada, bo on te� chce ci� widzie�. I to niezw�ocznie. Jeszcze dzi� wracamy do Moskwy.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XII</p></title><epigraph><p>�pod koniec listopada 1967 roku znalaz�am je (pulsuj�ce sygna�y radiowe) w szybkim zapisie. W miar�, jak papier przesuwa� si� pod pisakiem, mog�am si� zorientowa�, �e sygna� sk�ada si� z szeregu pulsacji� odst�py mi�dzy nimi wynosi�y 1&#x2153; sekundy�</p><p>Potem Scott i Collins zaobserwowali takie pulsacje za pomoc� innego radioteleskopu� kt�ry usuwa� zak��cenia instrumentalne. John Pilkington zmierzy� dyspersj� sygna�u, co pozwoli�o ustali�, �e �r�d�o energii znajduje si� daleko poza uk�adem s�onecznym, ale w obr�bie naszej galaktyki. Czy by�y to wi�c pulsacje sztuczne, wytworzone przez jak�� inn� cywilizacj�?</p><p>W zasadzie nie wierzyli�my, �e odebrali�my sygna�y od innej cywilizacji, cho� oczywi�cie i tak� mo�liwo�� brali�my pod uwag�, gdy� nie mieli�my jeszcze wtedy dowodu na ca�kiem naturalne pochodzenie tej radioemisji. To jest bardzo interesuj�cy problem: kiedy si� my�li, �e by� mo�e odkry�o si� �ycie pozaziemskie, jak og�osi� w spos�b odpowiedzialny wyniki takiego odkrycia.</p><text-author>S. JOCELYN BELL BURNELL</text-author><text-author>Fragment referatu wyg�oszonego na VIII Teksa�skim Sympozjum Astrofizyki Relatywistycznej w roku 1977, a dotycz�cego odkrycia przez ni� pulsar�w.</text-author></epigraph><empty-line/><p>��To jest zbyt fantastyczne, aby w to uwierzy�!</p><p>��Zapewniam pana, panie prezydencie, �e to prawda.</p><p>Prezydent wsta� od po�yskuj�cego mahoniowego sto�u i podszed� do kominka. Rutynowe posiedzenie gabinetu zako�czy�o si�, jak zwykle, ostr� k��tni�, wi�c z przyjemno�ci� zamieni� ch�odn� oficjalno�� Sali Posiedze� na przytulno�� mniejszego Pokoju Roosevelta.</p><p>Prezydent, gdy sta� teraz opar�y o gzyms kominka, obok odlanej z br�zu statui Teddy�ego Roosevelta, sprawia� wra�enie kompletnie wyczerpanego; rozlu�niony w�ze� krawata, rozpi�ty ko�nierzyk koszuli, zmierzwione w�osy, d�onie, zaci�ni�te w pi�ci, wsuni�te g��boko w kieszenie marynarki.</p><p>Rzecznik prasowy spogl�da� na� zmartwiony. Ten stary przyjaciel i doradca wiedzia� dobrze, �e nawa� spraw i zaj�� nieub�aganie popycha� prezydenta ku desperacji.</p><p>Prezydent zerkn�� t�sknie na wisz�cy nad sob� obraz; przedstawia� Theodora Roosevelta z lat poprzedzaj�cych I Wojn� �wiatow�.</p><p>��Wszystko by�o wtedy znacznie prostsze, nieprawda�?�� powiedzia� na wp� do siebie, na wp� do swych go�ci.</p><p>Sekretarz obrony potrz�sn�� g�ow� zwie�czon� grzyw� srebrnych w�os�w.</p><p>��Tak si� tylko wydaje z perspektywy czasu, panie prezydencie�� rzek�.</p><p>��Cz�owiek pracuje tak ci�ko, �eby zdoby� ten urz�d�� m�wi� prezydent�� a gdy go zdob�dzie, dziwi si�, dlaczego w og�le pr�bowa�.</p><p>��Kto� to musi robi栗 za�artowa� rzecznik.�� Wybory s� co cztery lata.</p><p>Prezydent u�miechn�� si� do� �agodnie, po czym nachyli� si� ku swej doradczyni do spraw nauki i powiedzia�:</p><p>��Inteligentne istoty na Jowiszu? Jest pani pewna?</p><p>��Nie, panie prezydencie�� rzek�a z naciskiem.�� Nie jestem tego ca�kiem pewna. Ale istnieje do�� du�a szansa, �e powinni�my si� przygotowa� na tak� ewentualno��.</p><p>Prezydent westchn�� g��boko.</p><p>��Dlaczego to si� musia�o zdarzy� w czasie mojej kadencji?</p><p>Sekretarz obrony, by�y przemys�owiec, chrz�kn�� g�o�no, jak to mia� zwyczaj robi� przed wyg�oszeniem jakiej� opinii.</p><p>��Panie prezydencie�� powiedzia� przez nos, jak przysta�o na kogo� rodem z Oklahomy.�� Sally i ja nie zawsze widzimy sprawy tak samo�</p><p>Doradczyni spiorunowa�a go wzrokiem ze swego miejsca w przeciwleg�ym k�cie pokoju.</p><p>��Mo�esz to powiedzie� jeszcze raz, Joey!</p><p>U�miechn�� si� do niej.</p><p>��W porz�dku, jestem �wi�skim, m�skim szowinist�, panno Ellington.</p><p>��Doktor Ellington�� poprawi�a go.</p><p>Prezydent spojrza� na ni� zbola�ym wzrokiem, ale nic nie powiedzia�. Wykorzysta� to rzecznik.</p><p>��S�uchajcie no, jest nas tu tylko czworo. Mo�e by�my tak na moment przestali si� k��ci�? To sprawa zbyt wa�na na takie docinki.</p><p>��W pe�ni si� zgadzam�� rzek� sekretarz obrony.�� Chcia�em tylko powiedzie�, �e doktor Ellington i ja jeste�my przekonani, i� musimy wykorzysta� do bada� tych sygna��w radioteleskop w Arecibo.</p><p>��Dlaczego akurat ten?</p><p>��To jest najwi�ksze i najsilniejsze urz�dzenie tego typu, jakim dysponujemy�� wyja�ni�a doradczyni.�� Je�li chodzi o �cis�o��, najwi�kszy radioteleskop na �wiecie.</p><p>��A co z teleskopem na orbicie?�� spyta� rzecznik.</p><p>��To jest teleskop optyczny, podobny do tego na Mount Palomar.</p><p>��Wielkiego Oka te� b�dziemy potrzebowali�� rzek� sekretarz obrony.</p><p>��To przecie� dzi�ki niemu sfotografowali�my ten obiekt na orbicie wok� Jowisza.</p><p>��Je�li on jest w og�le na orbicie�� mrukn�a doktor Ellington.</p><p>��S�dzi pani, �e to co� sztucznego?</p><p>Z ponur� twarz� skin�a g�ow�.</p><p>��Owszem, tak�� wyzna�a.�� Ale nie mamy jeszcze do�� danych na temat jego toru, aby ustali�, czy porusza si� po orbicie wok� Jowisza, czy te� jedynie przelatuje obok Jowisza. Gdyby tylko przelatywa�, m�g�by pochodzi� spoza uk�adu s�onecznego.</p><p>Prezydent zag��bi� si� w swym fotelu.</p><p>��Tak czy inaczej, trudno w to uwierzy栗 rzek�, po czym zerkn�� na sw� doradczyni�.�� Inteligentne istoty z innych �wiat�w? W�osy si� je��, jak si� pomy�li.</p><p>��Wystraszy�em si�, jak wszyscy diabli�� rzek� sekretarz obrony.</p><p>��Musimy si� dowiedzie�, co to jest�� odezwa� si� zn�w rzecznik.�� Je�li cho� s�owo przeniknie na zewn�trz, zanim ustalimy, co to za obiekt� b�dzie panika na skal� �wiatow�.</p><p>��Zdaj� sobie z tego sprawꠗ zgodzi� si� minister obrony.�� Zapewniani pana, �e przedsi�wzi�li�my wszelkie �rodki bezpiecze�stwa.</p><p>��Ale zanosi si� na k�opoty z korzystaniem z Arecibo�� zauwa�y�a doktor Ellington.�� Nie mo�emy tam pojecha� i kaza� si� wynie�� obecnym u�ytkownikom na czas nieokre�lony. Poruszyliby ca�y �wiat.</p><p>��A gdyby�my wyja�nili, o co chodzi, i poprosili ich o wsp�prac�?</p><p>Sekretarz obrony potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>��Tam jest pe�no akademickich supergwiazd�� rzek�.�� A tacy uwa�aj�, �e najwa�niejsza jest wolno�� s�owa, a wszystko inne, z narodowym bezpiecze�stwem w��cznie, stoi na dalszych miejscach. Spr�bujcie zaproponowa� im wsp�prac�, a zaraz pobiegn� do najwi�kszego dziennika.</p><p>Prezydent by� jednak odmiennego zdania.</p><p>��Zdaje si�, �e jest w tej grupie Carl Sagan�� rzek�.�� Znam Carla. Pracowa� w moim komitecie wyborczym. B�d� m�g� mu wszystko wyja�ni� i on mi pomo�e. Wiem, �e to zrobi.</p><p>��Na pewno�� zauwa�y�a kwa�no doktor Ellington.�� Bo chce by� g��wn� postaci� tego przedstawienia.</p><p>��A do tego nie mo�emy dopu�ci栗 rzek� szef Pentagonu.</p><p>��Dlaczego?</p><p>��On jest za bardzo znany. B�dzie wielkim zagro�eniem dla tajno�ci ca�ej sprawy. Autor, zdobywca nagrody Pulitzera. Gwiazdor telewizji. Nie mo�emy dopu�ci�, aby spacerowa� sobie, gdzie chce, gdyby mia� pracowa� nad t� spraw�. A z drugiej strony, nie mo�emy go zamkn�� na klucz w jakim� strze�onym miejscu, bo jego znikni�cie b�dzie sygna�em dla Rosjan, �e co� knujemy.</p><p>��A on ponadto bardzo si� przyja�ni z radzieckimi naukowcami�� doda� rzecznik.</p><p>��S�dzicie pa�stwo, �e Rosjanie ju� wiedz� o tej sprawie?�� zapyta� prezydent.�� To znaczy, czy maj� odpowiednie radioteleskopy?</p><p>��Nie wiem, czy maj� w tej chwili co� dzia�aj�cego na cz�stotliwo�ci poni�ej sze�ciuset megaherc�w�� odpar�a doradczyni naukowa.�� Prawd� m�wi�c, natkn�li�my si� na te sygna�y tylko dlatego, �e jeden z naszych starszych radioteleskop�w rozpracowywa� ten w�a�nie kraniec widma.</p><p>��I mamy do tego Wielkie Oko�� doda� sekretarz obrony.�� Sowieci nie maj� na orbicie por�wnywalnych teleskop�w. A teleskopy zainstalowane na Ziemi, bez wzgl�du na to, jak du�e, nigdy nie zarejestruj� ma�ego obiektu w pobli�u Jowisza. Ju� to sprawdzili�my. Z Ziemi w og�le go nie wida�. Jest za s�aby, aby zostawi� jaki� �lad na b�onie fotograficznej.</p><p>��A co z sond� kosmiczn�?�� pyta� prezydent.�� Mogliby�my przecie� wys�a� sond� i w ten spos�b przekona� si�, czy obiekt jest naturalny, czy te� sztuczny.</p><p>Doradczyni naukowa podnios�a zdziwiona brwi, a twarz szefa Pentagonu przybra�a kwa�ny wyraz.</p><p>��Trzeba by kilku lat, aby zaprojektowa�, zbudowa� i wys�a� w przestrze� odpowiedni� sondꠗ powiedzia�a doradczyni prezydenta.�� Nie mamy gotowego statku w hangarze, aby go wyprowadzi� na wyrzutni� i wys�a� w kosmos, a nawet gdyby�my mieli, lot takiej sondy do Jowisza trwa�by prawie rok i to przy nadaniu jej du�ej pr�dko�ci startowej.</p><p>��A ponadto�� wtr�ci� si� sekretarz obrony�� nasze sondy <emphasis>Pionier i Voyager </emphasis>przelecia�y ko�o Jowisza dobrych kilka lat temu i nigdy nie natrafi�y nawet na �lad tego, co zarejestrowali�my tym �staruszkiem� w Nowej Anglii.</p><p>��Wr��my do sprawy zasadniczej�� rzek� rzecznik prasowy.�� Bez wzgl�du na to, co zrobicie, w Arecibo czy gdzie indziej, trzeba wszystko starannie zorkiestrowa�. Bardzo starannie. Opinia publiczna musi by� przygotowana, zanim udost�pnimy prasie jakie� informacje.</p><p>��A czy mo�emy zapobiec przeciekom?�� spyta� prezydent.</p><p>��Zapobiec?�� Za�mia� si� rzecznik.�� My nie potrafimy nawet zmniejszy� tempa przeciek�w.</p><p>��Departament Obrony ma przecie��</p><p>��Departament Obrony przecieka jak sito.</p><p>Szef Pentagonu popatrzy� na rzecznika z ukosa, ale nic nie powiedzia�, za� doradczyni do spraw nauki z trudem powstrzyma�a chichot.</p><p>��Musimy rozegra� t� spraw� w spos�b w�a�ciwy�� upiera� si� rzecznik.�� Musimy przygotowa� opini� publiczn��</p><p>Jego s�owa przerwa�o pukanie do drzwi i po chwili do pokoju zajrza�a sekretarka prezydenta, ustalaj�ca harmonogram jego spotka�.</p><p>��Przepraszam, panie prezydencie�� powiedzia�a mi�kko.�� Przyby�a delegacja Narodowego Biura Farmer�w.</p><p>��Och, tak��� Prezydent wsta� z fotela i wyg�adzi� r�k� sw� marynarkꠗ Czy jest z nimi minister rolnictwa?</p><p>��Tak, panie prezydencie.</p><p>Prezydent z g��bokim westchnieniem zwr�ci� si� ku tr�jce swych rozm�wc�w siedz�cych przy stole.</p><p>��Prosz� wypracowa� plan dzia�ania i przedstawi� mi go�� rzek�.�� Jeszcze dzi� wieczorem, je�li to mo�liwe.</p><p>Wstali z miejsc, a prezydent szybko wyszed� z pokoju.</p><p>��No wi�c, co my�licie?�� zapyta� sekretarz obrony, gdy ca�a tr�jka zn�w usiad�a.</p><p>��Gabinet nie popiera go, a Kongres pluje mu w twarz przy ka�dej okazji�� powiedzia� rzecznik prasowy krzywi�c si�.�� W Senacie jest czterech kandydat�w na prezydenta, w Gabinecie co najmniej dw�ch, gospodarka si� wali, mamy wci�� problemy z rop� naftow�, a teraz jeszcze zanosi si� na inwazj� Marsjan.</p><p>��Jowiszan�� poprawi�a go doradczyni.</p><p>��Cokolwiek by to by�o, musimy si� przygotowa� na najgorsze. To znaczy� wyobra�acie sobie, co zrobi� nawiedzeni na punkcie UFO, gdy wszystko si� wyda?</p><p>��Chcia� pan powiedzie�: badacze UFO�� poprawi�a go doktor Ellington.</p><p>��Nie. Chcia�em powiedzie� �nawiedzeni�. I zwariowani na punkcie religii. Do diab�a z nimi! Par� lat temu setki ich pope�ni�o samob�jstwo w Gujanie. I o co? O nic! Co zrobi� teraz, je�li im powiemy, �e grozi im inwazja jakich� kosmicznych potwor�w?</p><p>��Gdzie jest dzi� Orson Welles, kiedy go naprawd� potrzebujemy?</p><p>��Ja nie �artuj�, Sally.</p><p>��A co z innymi narodami?�� Rzecznik prasowy powi�d� wzrokiem po twarzach swych rozm�wc�w.�� Czy nie powinni�my powiadomi� zawczasu naszych sprzymierze�c�w, na co si� zanosi?</p><p>��NATO ju� da�o cynk�� odpar� minister obrony.�� A Holendrzy sami prawdopodobnie odebrali te sygna�y w jednym ze swoich obserwatori�w.</p><p>��W Dwingeloo�� sprecyzowa�a doradczyni.</p><p>Rzecznik rozlu�ni� w�ze� swego krawata.</p><p>��Co b�dzie, je�li zrobimy ko�o tego du�o szumu, a potem si� oka�e, �e by� to fa�szywy alarm?�� zapyta�.�� Ci sami maniacy na tle UFO i wyznawcy r�nych kult�w nie uwierz� nam. B�d� przekonani, �e staramy si� co� zatuszowa�.</p><p>��Ju� teraz uwa�aj�, �e ukrywamy prawd� o UFO�� rzek�a doradczyni.</p><p>��Przypu��my, �e maj� racjꠗ rzek� sekretarz obrony.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Przypu��my� hmm� co b�dzie, je�li to diabelstwo jest naprawd� statkiem kosmit�w i je�eli oni� maj� wobec nas wrogie zamiary? S� niebezpieczni?!</p><p>��Tylko tego nam tu brakuje: paranoi�� powiedzia�a z sarkazmem doktor Ellington.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XIII</p></title><cite><p><strong>MIEJSKI EWANGELISTA PRZEPOWIADA �ZMIAN�, KT�RA WSTRZ��NIE �WIATEM�</strong></p><p>/Atlanta, UPI/ Pastor Willie Wilson, samozwa�czy �Miejski Ewangelista�, o�wiadczy� wczoraj, �e wielka i niezwyk�a zmiana zajdzie w �yciu wszystkich ludzi na Ziemi w najbli�szych miesi�cach.</p><p>��Obserwujcie niebo�� m�wi� pastor Wilson do prawie tysi�cosobowego audytorium, zgromadzonego w hotelu �Hyatt Regency�.�� Nikt na Ziemi nie pozostanie taki sam po tej niezwyk�ej zmianie, kt�ra wstrz��nie ca�ym �wiatem.</p><p>Pastor Wilson odm�wi� podania szczeg��w na temat zapowiadanego wydarzenia, stwierdzaj�c jedynie, �e �zar�wno chrze�cijanie, jak niechrze�cijanie powinni przygotowa� swe dusze do �ycia w nowym �wiecie modlitw� i dobrymi uczynkami�.</p><p>Spotkanie odby�o si� w futurystycznym atrium hotelu �Hyatt Regency� i stanowi�o cz�� krajowej krucjaty pastora Wilsona, podczas kt�rej kaznodzieja w ci�gu sze�ciu miesi�cy odwiedzi� siedemna�cie najwi�kszych miast Ameryki.</p><p>Razem z pastorem Wilsonem wyst�pili wczoraj�</p></cite><empty-line/><p>Ramsey McDermott hu�ta� si� zatroskany w swym sk�rzanym fotelu, pykaj�c z fajki i medytuj�c, jaki by�by najlepszy kurs dalszego dzia�ania.</p><p>�Przypu��my, �e on ma jednak racjꠗ my�la� o Stonerze stary profesor. �A je�li to ma naprawd� jaki� zwi�zek z pozaziemsk� inteligencj�, mo�e oznacza� nagrod� Nobla dla mnie. Jestem wszak szefem projektu. I to ja sprowadzi�em Stonera do obserwatorium. By� ju� tylko wylanym astronaut�, gdy poprosi�em o niego NASA.�</p><p>By�o p�ne popo�udnie i w pokoju panowa� ju� p�mrok. Na zewn�trz S�o�ce schowa�o si� ju� za otaczaj�cymi podw�rze budynkami z czerwonej ceg�y.</p><p>�Kiedy mnie ju� nie b�dzie, umieszcz� na tym budynku pami�tkow� tablicꠗ podszeptywa�a mu wyobra�nia.�� A na niej: <emphasis>�Profesor Ramsey McDermott, odkrywca �ycia pozaziemskiego��. </emphasis>Wyobrazi� sobie ceremoni� wr�czania mu nagrody Nobla, kiedy w Sztokholmie wyg�asza przem�wienie i udziela wywiad�w dziennikarzom. W pewnej chwili zda� sobie jednak spraw�, �e musia�by podzieli� nagrod� ze Stonerem i by� mo�e z Thompsonem lub mo�e jeszcze z kim�. I zmarszczy� brwi.</p><p>Wiedzia�, �e Stoner przysporzy mu jeszcze k�opot�w. �Typowy rozrabiacz��� pomy�la� o nim.</p><p>Potem nawiedzi�y go w�tpliwo�ci. A mo�e to nie jest �aden wys�annik innej cywilizacji, lecz zwyk�y, naturalny obiekt? Kometa lub meteoryt schwytany na orbit� przez Jowisza?</p><p>Ale sk�d te pulsacje? Jak je wyt�umaczy�? Zwyk�y zbieg okoliczno�ci? A mo�e oddzia�ywanie nowo odkrytego satelity na radioemisj� Jowisza, podobne do zak��ce� w odbiorze radioemisji, powodowanych przez jowiszowy ksi�yc Io?</p><p>Jego fajka zgas�a. Wyj�� j� z ust, nie zwr�ciwszy najmniejszej uwagi na g�ste ob�oki szaroniebieskiego dymu, kt�ry wisia� warstwami w jego gabinecie i wnika� w ksi��ki, papiery na biurku oraz firanki w oknie.</p><p>Zapad� zmrok. McDermott zapali� biurow� lamp� z d�ug� szyjk� i ponownie zacz�� przegl�da� otrzymany z Waszyngtonu raport.</p><p>�Cholerny facet�� zakl�� w duchu.�� I gdzie�, u diab�a, jest ta dziewczyna? Ju� powinna tu by�!�</p><p>W tej samej chwili, jak gdyby w odpowiedzi na jego pytanie, rozleg�o si� pukanie do drzwi. Jo, nie czekaj�c, a� zostanie poproszona do �rodka, otworzy�a drzwi i wesz�a do gabinetu profesora McDermotta.</p><p>��Pani jest sp�niona�� warkn��.</p><p>��Jad� prosto z zaj�栗 odpar�a.</p><p>��Och, pani wci�� jeszcze chodzi na zaj�cia�� rzek� z ironi��� W takim czasie!</p><p>��Gdy mog�, chodz�.</p><p>Wydawa�a si� zupe�nie nie reagowa� na ch�odne przyj�cie. Nie zdejmuj�c palta, z ksi��kami pod pach�, usiad�a na krze�le przed biurkiem. Z wyrazem dezaprobaty na twarzy rozegna�a r�k� zalegaj�cy nad biurkiem dym.</p><p>��Mi�o by�o w New Hampshire? Je�li si� nie myl�, sp�dza pani wszystkie weekendy ze Stonerem.</p><p>��Tego wymaga moja praca.</p><p>��To jest przede wszystkim moja praca�� rzek�.�� Projekt �Jupiter�, jak pani wie.</p><p>Spr�y�a si�, jak do skoku.</p><p>��Poleci� mi pan, abym zrobi�a wszystko dla utrzymania go w domu i zapobie�enia jego nowym wyskokom. I to w�a�nie robi�.</p><p>McDermott zab�bni� palcami po le��cym na biurku raporcie.</p><p>��A czy mia�o do tego nale�e� wysy�anie jego list�w za granic�?</p><p>Zawaha�a si�, ale tylko na u�amek sekundy.</p><p>��Co pan ma na my�li?�� spyta�a.</p><p>��W jaki� spos�b Stoner przemyci� na zewn�trz list. I to do Rosji. Waszyngton utrzymuje, �e do jakiego� rosyjskiego lingwisty.</p><p>��Zupe�nie nic o tym nie wiem�� wypiera�a si�.</p><p>��Pani jest jedyn� osob�, kt�ra mog�a nada� mu ten list.</p><p>Potrz�sn�a uparcie g�ow�.</p><p>��Nie wysy�a�am list�w do Rosji ani jemu, ani nikomu innemu. Nie odwa�y�abym si� tego zrobi�.</p><p>��Jest pani tego pewna?</p><p>��Sk�d Waszyngton wie, �e on wys�a� list do tego Rosjanina?</p><p>McDermott zachichota�.</p><p>��Oni mi nie m�wi�, jakie jest �r�d�o ich informacji�� rzek�.�� Przypuszczam, �e mamy szpieg�w na Kremlu, podobnie jak oni maj� szpieg�w w Waszyngtonie.</p><p>��Co by�o w tym li�cie?</p><p>��Do��, aby pos�a� Stonera za kratki na d�ugi, d�ugi czas.</p><p>M�wi�c te s�owa, McDermott zda� sobie spraw�, �e by�a to prawda. Ucieszy� si� na my�l, �e Stoner przestanie mu wreszcie zawadza�.</p><p>��Nie zrobi pan tego�� powiedzia�a Jo.</p><p>Wzruszy� ramionami.</p><p>��To nie zale�y ode mnie�� rzek� oboj�tnie.�� To jest problem Marynarki Wojennej.</p><p>��Ale� przecie� powiedzia� pan, �e potrzebuje go pan do projektu.</p><p>��S�dz� obecnie, �e damy sobie rad� bez niego�� odpar� z u�miechem�� Przysparza nam wi�cej k�opotu ni� po�ytku.</p><p>��Och, nie. Pan tak nie mo�e!</p><p>Jej g�os sta� si� �ebrz�cy, a na jej twarzy pojawi� si� wyraz napi�cia Z niepokojem w oczach przechyli�a si� do przodu na swym krze�le.</p><p>��Stoner sam wyrz�dzi� sobie krzywdꠗ powiedzia�, czuj�c, �e burzy mu si� w �y�ach krew, a do g�owy nap�ywa�a fala gor�ca.</p><p>��Nie zrobi� nic z�ego�� m�wi�a.�� To musi by� jakie� nieporozumienie�</p><p>Nie zwraca� ju� uwagi na to, co Jo m�wi, a jedynie ws�uchiwa� si� w brzmienie jej g�osu, delektowa� si� jej niepokojem. Zrozumia� nagle, �e pragnie jej dla siebie. I to bardzo mocno. Tylko dla siebie i dla nikogo wi�cej.</p><p>��Przecie� mo�e pan co� zrobi� w tej sprawie�� prosi�a.</p><p>McDermott wci�� trzyma� w r�kach z�aman� fajk�. Wrzuci� ja do popielniczki i wzi�� drug�, po czym w milczeniu j�� j� nabija� tytoniem�� powoli i metodycznie. Obserwowa� j�, a ona obserwowa�a jego. Czeka�, kiedy ona przerwie przed�u�aj�ce si� milczenie.</p><p>��Czy nie m�g�by pan� czego� zrobi�? Pom�c mu?�� dobieg� go wreszcie jej g�os.</p><p>��On z�ama� przepisy bezpiecze�stwa�� powiedzia� wolno.�� Najpierw podpisa� umow� o dochowaniu tajemnicy, a potem wys�a� list do Rosji Radzieckiej.</p><p>��Mo�e to jaki� jego dawny list? M�g� go napisa� jeszcze przed podpisaniem umowy.</p><p>McDermott sko�czy� nabija� fajk� i w�o�y� j� mi�dzy z�by.</p><p>��To jest wci�� przest�pstwo �cigane przez FBI.</p><p>Jo powiod�a wzrokiem po pokoju, jakby szukaj�c gdzie� pomocy.</p><p>��Co� m�g�by pan jednak zrobi� w tej sprawie�� szepn�a.</p><p>McDermott, dr��c ca�y z przej�cia, us�ysza� swe w�asne s�owa:</p><p>��Przypuszczam, �e m�g�bym da� do zrozumienia Marynarce, i� Stoner jest zbyt cenny dla projektu, aby go posy�a� do wi�zienia.</p><p>Jo skin�a rado�nie g�ow�.</p><p>��Ale nie rozumiem, dlaczego mia�bym to uczyni栗 ci�gn�� McDermott.�� Po co mia�bym nara�a� z jego powodu na szwank ca�y projekt? Co z tego b�d� mia�?</p><p>Przez chwil� milcza�a, a McDermott czu�, �e serce bije mu coraz mocniej. Wreszcie nie wytrzyma�.</p><p>��Gdybym ocali� jego sk�r�?�� spyta� dr��cym g�osem.�� Co by pani zrobi�a?</p><p>W jej oczach za�wita�o zrozumienie. Wyprostowa�a si� na swym krze�le.</p><p>��Co bym zrobi�a?�� spyta�a.</p><p>��Dla mnie.</p><p>��A c� by pan chcia�, abym dla pana zrobi�a?�� W jej oczach zapali�y si� weso�e iskierki.</p><p>��Aby pani przesta�a si� z nim widywa栗 wyrzuci� z siebie, wyjmuj�c z ust nie zapalon� wci�� fajk�.�� Aby pani sp�dza�a czas ze mn�.</p><p>Skin�a wolno g�ow�.</p><p>��A co ja b�d� z tego mia�a?�� spyta�a.</p><p>Zmiesza� si�.</p><p>��Co pani chce przez to powiedzie�?</p><p>��Potrzebny jest mi list polecaj�cy od pana do NASA. List polecaj�cy mnie na kurs przygotowawczy dla astronaut�w.</p><p>��Pani chce�?</p><p>��Dam panu to, co pan chce ode mnie, je�li pan mi da to, co ja chc� od pana�� A Stoner?</p><p>��On zostanie przy projekcie. Przestan� si� z nim widywa�. Prosz� napisa� list.</p><p>McDermott poczu�, �e ma zupe�nie sucho w ustach. Z trudem przegna� �lin�.</p><p>��Gdy� gdy projekt zostanie zako�czony. Wtedy napisz� ten list�� rzek�.�� Przed nami jeszcze mn�stwo pracy. Rozumie pani?</p><p>��Mo�e pan jednak wys�a� list do NASA. Teraz. Ja pozostan� przy projekcie, dop�ki nie zostanie zako�czony.</p><p>Poczu�, �e huczy mu w skroniach.</p><p>��To nie takie proste, m�oda damo�� rzek�.�� Je�li spodziewa si� pani, �e�</p><p>��Zrobi�, co pan zechce�� przerwa�a mu.�� Ale najpierw napisze pan ten list.</p><p>��Ja� zobaczymy, co si� da zrobi�. Musz� to jeszcze przemy�le�.</p><p>Jo wsta�a i mocniej przycisn�a do piersi trzymane pod pach� ksi��ki.</p><p>��Dobrze. Prosz� nad tym pomy�le栗 rzek�a.�� Gdy mi pan da ten list i zagwarantuje, �e Stoner pozostanie przy projekcie, ja te� wywi��� si� z mojej cz�ci umowy.</p><p>Ruszy�a w kierunku drzwi, ale zaraz odwr�ci�a si� zn�w w stron� McDermotta.</p><p>��A wi�c rozumiemy si� wzajemnie�� rzek�a.�� Nie jestem w niewoli� Ale wszystko inne, co pan chce, mog� panu da�.</p><p>McDermott siedzia� nieruchomy i ca�y zlany potem, a ona wyszed�szy z gabinetu, mocno zamkn�a za sob� drzwi.</p><empty-line/><p>Markow siedzia� w pokoju sekretarki Bu�aczowa, niby ukarany ucze� i czeka� bez ko�ca. Sekretarka, korpulentna dama w wieku co najmniej pi��dziesi�ciu lat, co chwila rzuca�a mu gro�ne spojrzenia. Ludzie wchodzili i wychodzili z gabinetu akademika, lecz nikt nie zamieni� z Markowem nawet jednego s�owa.</p><p>Na dworze pada� �nieg. Markow obserwowa�, jak za ka�dym podmuchem wiatru przylepia si� do szyby bia�y puch. Moskwa z wolna znika�a z oczu za zas�on� tuman�w �niegu. Nawet kremlowskie wie�e i mury ledwie majaczy�y w oddali.</p><p>�Prawdziwa �nie�yca�� pomy�la�.�� B�dzie d�uga droga do domu.�</p><p>W ko�cu, gdy jego oczy zacz�y si� ju� klei� pod wp�ywem widoku za oknem, wyrwa� go z odr�twienia ostry g�os sekretarki:</p><p>��Kiry� Wasiliewicz Markow?</p><p>Drgn�� i natychmiast oprzytomnia�. W pokoju nie by�o nikogo pr�cz niego, ale sekretarka nie mog�a sobie najwyra�niej odm�wi� przyjemno�ci wywo�ania go po nazwisku.</p><p>��Tak, to ja�� powiedzia�.</p><p>��Akademik Bu�aczow prosi.</p><p>Markow wsta� i lekko chwiej�c si� na nogach, skierowa� si� ku bia�ym, pozbawionym wszelkich ozd�b drzwiom gabinetu akademika.</p><p>�Bu�aczow to kluczowa osoba�� zabrzmia�o mu w uszach ostrze�enie �ony.�� Musisz go zadowoli�. Je�li go przekonasz, �e te sygna�y nie s� j�zykiem, by� mo�e wszystko sko�czy si� dobrze. Je�li jednak b�dzie on niezadowolony z twojej pracy���� s�owa �ony zawis�y w powietrzu niczym p�tla nad jego g�ow�.</p><p>Gabinet Bu�aczowa nie by� ani du�y, ani imponuj�cy, ale sprawia� mi�e wra�enie dzi�ki samowarowi, kt�ry pomrukiwa� weso�o w k�cie tego niewielkiego, schludnego pomieszczenia. Na widok Markowa akademik wsta� zza biurka i ciep�o go powita�.</p><p>��Kiry� Wasiliewicz! Jak to mi�o z waszej strony, �e zjawili�cie si� tu osobi�cie. Mam nadziej�, �e nie ugrz�niecie w �niegu w drodze do domu.</p><p>Markow u�miechn�� si�, skin�� g�ow� i wymamrota� kilka grzeczno�ciowych zwrot�w. Pomy�la� sobie jednak w g��bi duszy, �e przecie� musia� si� tu osobi�cie zjawi�. �e zosta� wezwany. Wiedzia� te�, �e o ile nie zostanie tu do wiosny, b�dzie musia� przedziera� si� do domu przez zaspy.</p><p>��Przeczyta�em wasz raport�� rzek� akademik i usiad� zn�w za biurkiem.</p><p>��Bardzo interesuj�cy, bardzo interesuj�cy.�� Zerkn�� na Markowa, po czym si�gn�� do dolnej szuflady swego biurka i wyj�� z niej butelk� w�dki i dwa male�kie kieliszki.�� Niestety, nie jest sch�odzona�� usprawiedliwi� si�.</p><p>��Prosz� si� tym nie przejmowa栗 rzek� Markow z u�miechem.�� Jestem skostnia�y z zimna.</p><p>Bu�aczow wskaza� mu r�k� wytart� sk�rzan� sof� przy �cianie. Wisia�y nad ni� w z�ocistych ramach portrety: Mendelejewa, �obaczewskiego, Oparina i Kapicy. Nad biurkiem akademika zobaczy� Markow nieodzowny portret Lenina, lecz nie by�o nigdzie podobizny �adnego ze wsp�czesnych polityk�w.</p><p>Zaakceptowa� ma�y, jak naparstek, kieliszek w�dki i usiad� na sofie.</p><p>��Za zrozumienie!�� wzni�s� toast Bu�aczow.</p><p>Obaj wypili trunek jednym haustem, a Bu�aczow zaraz podjecha� do Markowa na swym obrotowym fotelu i ponownie nape�ni� kieliszki w�dk�.</p><p>��To bardzo mi�o z waszej strony, �e znale�li�cie czas dla mnie�� rzek� Markow.�� Zapewne jeste�cie bardzo zaj�ci.</p><p>��Naprawd� si� ciesz�, �e was widzꠗ rzek� akademik.�� Chcia�bym przedyskutowa� spraw� tego obiektu i tych sygna��w z kim�, kto nie jest Cz�onkiem Akademii i nie nale�y do �adnego z oficjalnych gremi�w.</p><p>��Och!</p><p>Bu�aczow z u�miechem zak�opotania wr�ci� wraz ze swym fotelem za biurko.</p><p>��Na takim stanowisku, jak moje, �atwo znale�� si� w izolacji�� powiedzia�.�� Wszyscy, z kt�rymi si� widuj�, to cz�onkowie Akademii lub rz�du Czasem zasklepiamy si� zbytnio w zagadnieniach, kt�re akurat wyp�yn�y, i tracimy z oczu wa�ne rzeczy.</p><p>��Rozumiem�� rzek� Markow, trzymaj�c wci�� w r�ku sw�j pe�ny kieliszek.</p><p>��Dobrze by�oby przedyskutowa� t� sprawꅠ� Bu�aczow zawiesi� g�os i odruchowo zerkn�� w stron� sufitu.�� Spraw� �ycia pozaziemskiego raczej z cz�owiekiem nauki ni� z jakim� aparatczykiem.</p><p>�Szuka pomocy w niebie lub ukrytych mikrofon�w na suficie��� za�mia� si� w duchu Markow, ale nie da� tego pozna� po sobie.</p><p>��Istotnie, to kwestia wielkiej wagi�� rzek� powa�nie.</p><p>��Tak�� zgodzi� si� Bu�aczow.�� A Amerykanie i tym razem bardzo nas wyprzedzili.</p><p>��Co pan chce przez to powiedzie�?</p><p>��Ten Stoner� ten idealista, kt�ry do pana napisa�� Czy pan wie, kim on jest?</p><p>Markow potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>��Nasza ambasada w Waszyngtonie�� ci�gn�� akademik�� dowiedzia�a si�, �e jest to jeden z astronom�w, kt�rzy pomogli zaprojektowa� i zbudowa� teleskop umieszczony niedawno przez Amerykan�w na orbicie. Tak zwane �Wielkie Oko�.</p><p>��Teleskop orbitalny?�� zdziwi� si� Markow.�� Co� jak sputnik?</p><p>��Dok�adnie. Nie w�tpi�, �e Amerykanie obserwuj� teraz z jego pomoc� Jowisza. I to znacznie dok�adniej od nas. Nie mamy jeszcze takiego urz�dzenia na orbicie.</p><p>Markow pog�aska� si� po brodzie woln� r�k�.</p><p>��A wi�c zobaczyli rzeczy, kt�rych my nie mo�emy dojrze�.</p><p>��W�a�nie! Oni maj� oczy, a my jeste�my �lepi.</p><p>��To� nie jest weso�e.</p><p>Bu�aczow wychyli� sw�j kieliszek i ostro�nie postawi� go na biurku.</p><p>��Nauka jest uzale�niona od polityki�� rzeki.�� Zawsze tak by�o. W socjalizmie i w kapitalizmie, bez r�nicy. Je�li chcemy bada� wszech�wiat, musimy �ebra� o pieni�dze u polityk�w.</p><p>Markow z aprobat� skin�� g�ow�.</p><p>��Nawet w zaraniu rozwoju nauki�� zauwa�y��� wielcy ludzie, tacy jak Galileusz czy Kepler, musieli stawia� horoskopy swym mecenasom, je�li chcieli zyska� ich wsparcie dla swych prawdziwych bada�.</p><p>��Tak�� rzek� akademik.�� A dzi� musimy wymy�la� dla nich nowe bronie.</p><p>Markow spojrza� na� niepewnie, potem przeni�s� wzrok na sufit.</p><p>��Ale to jest niezb�dne dla obrony ojczyzny�� rzek�.</p><p>��Oczywi�cie�� zgodzi� si� skwapliwie Bu�aczow.�� I dla triumfu socjalizmu.</p><p>Przez chwil� obaj milczeli, po czym Markow rzek�:</p><p>��Szkoda, �e nie mamy na orbicie w�asnego teleskopu.</p><p>��Realizacja takiego projektu trwa�aby dziesi�� lat. Z tego dziewi�� trzeba by po�wi�ci� na podlizywanie si� i �ebranie.</p><p>��Ciekawe� Czy nie uda�oby si� w jaki� spos�b uzyska� dost�pu do tego ameryka�skiego teleskopu? Albo do zdj�� zrobionych za jego pomoc�?</p><p>Bu�aczow spojrza� na� badawczo swymi ma�ymi oczkami.</p><p>��Oni nawet nie chc� si� publicznie przyzna�, �e co� znale�li. Trzymaj� ca�� spraw� w tajemnicy.</p><p>��Hmm� Tak, to by�oby trudne.�� Markow wypi� po�ow� zawarto�ci swego kieliszka i przez chwil� czu�, jak ognisty p�yn rozgrzewa mu wn�trzno�ci.</p><p>��Gdyby nie niebezpiecze�stwo wybuchu wojny, zwr�ci�bym si� mo�e z pro�b� do w�adz, by wys�a� brygad� kosmonaut�w i przej�� teleskop si���� mrukn�� Bu�aczow.</p><p>Markow omal nie wybuchn�� �miechem, lecz zdo�a� jako� zachowa� powag�.</p><p>��To tylko takie mrzonki�� rzek� po chwili akademik.�� Nasz� jedyn� szans� jest wsp�praca z Amerykanami. Ale w obecnej sytuacji mi�dzynarodowej nasi przyw�dcy nigdy nie zgodz� si� na to, by prosi� Waszyngton o jak�� przys�ug�.</p><p>��Tak, to by�oby upokarzaj�ce�� zgodzi� si� Markow.</p><p>��Ale musi istnie� jaka� droga do za�atwienia tej sprawy.</p><p>Markow przygl�da� si� przez chwil� ma�emu cz�owieczkowi siedz�cemu w obrotowym fotelu. Cho� sprawia� wra�enie osoby kruchej i w�t�ej, w jego g�osie d�wi�cza�a stalowa determinacja, a jego oczy jarzy�y si� nie tylko pod wp�ywem alkoholu.</p><p>��Je�li chodzi o m�j raport�� zacz�� Markow powoli, czekaj�c, a� akademik mu przerwie.</p><p>��Ano w�a�nie.</p><p>��Przypuszczam, �e pan go przeczyta�?</p><p>��Od deski do deski.</p><p>Markow pokiwa� g�ow�.</p><p>��Ot� je�li te sygna�y z Jowisza nie s� �adnym j�zykiem, czy� nie wygl�da na to, �e szansa istnienia tam inteligentnych istot jest raczej� hm� r�wna zeru?</p><p>��Zgodzi�bym si� z tym w zupe�no�ci�� rzek� akademik, garbi�c si� nieco w fotelu lub raczej wzruszaj�c ramionami�� gdyby nie fakt, �e Amerykanie pracuj� jak op�tani nad tym problemem.</p><p>��Powa�nie?</p><p>Bu�aczow j�� stuka� palcami po blacie biurka, a Markow zauwa�y�, �e akademik ma delikatne, szczup�e d�onie o d�ugich palcach, typowe d�onie pianisty.</p><p>��Po pierwsze, pa�ski przyjaciel Stoner pracuje nad tym zagadnieniem�� rzek� stary uczony.�� Porzuci� prac� w Ameryka�skiej Agencji Kosmicznej, by zadekowa� si� w ma�ym obserwatorium przy przestarza�ym teleskopie.</p><p>��On wcale nie jest moim��� zacz�� Markow.</p><p>��Po drugie�� m�wi� Bu�aczow, jakby nie dos�ysza� jego s��w�� Stoner ma przyjaci� w Agencji, kt�ra prowadzi badania z pomoc� Wielkiego Oka. Wygl�da na to, �e ci ludzie przysy�aj� mu tajnymi kana�ami zdj�cia wykonane za pomoc� tego teleskopu.</p><p>Markow skin�� g�ow� ze zrozumieniem, a Bu�aczow kontynuowa�:</p><p>��Po trzecie, ca�y personel tego radioobserwatorium, z pa�skim przyjacielem Stonerem w��cznie, zosta� zmuszony do z�o�enia nowej przysi�gi lojalno�ci wobec Marynarki Wojennej. Chodzi o dochowanie jakiej� tajemnicy.</p><p>��Wobec Marynarki Wojennej?!</p><p>��Tak.�� Bu�aczow u�miechn�� si� sztucznie.�� Amerykanie s� bardzo niezdarnymi administratorami. W jaki� spos�b ich Marynarka Wojenna uzyska�a kontrol� nad ca�ym projektem.</p><p>��Zupe�nie nie rozumiem.</p><p>��Nie szkodzi. Wniosek jest ten, �e oni pracuj� w sekrecie nad jak�� spraw� zwi�zan�<emphasis> z </emphasis>Jowiszem. Wydaje si�, �e dlatego nadali temu projektowi kryptonim �Jupiter�.�� Zdaje si�, �e poinformowali o tym sztab NATO.</p><p>��By� mo�e podadz� spraw� do wiadomo�ci publicznej, gdy tylko zdob�d� dowody�</p><p>Bu�aczow potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>��Nie podadz��� rzek� stanowczo.�� B�d� chcieli nawi�za� kontakt z kosmitami. I trzyma� nas poza zasi�giem wszelkich informacji na ten temat.</p><p>��Mo�e my powinni�my w takim razie og�osi� �wiatu, �e odebrali�my te same sygna�y?</p><p>Bu�aczow rzuci� kr�tkie spojrzenie na sufit.</p><p>��To by�oby sprzeczne z polityk� naszego rz�du.</p><p>��Ale nie mo�emy tego przecie� wiecznie trzyma� w tajemnicy�� upiera� si� Markow.�� A poniewa� Amerykanie ju� o tym wiedz� i wyprzedzaj� nas w badaniach, by�oby dla nas korzystne, gdyby�my podali spraw� do publicznej wiadomo�ci i w ten spos�b wymogli na nich mi�dzynarodow� wsp�prac� w tej sprawie.</p><p>��Zgadzam si� z wami, Kiryle Wasiliewiczu�� rzek� Bu�aczow.�� Rozwa�y�em ju� t� mo�liwo��.</p><p>Markow u�miechn�� si� z zadowoleniem.</p><p>��Nasz ambasador przy Narodach Zjednoczonych m�g�by ujawni� nasze odkrycie sygna��w z okolic Jowisza�� m�wi� Bu�aczow.�� A wi�c to my zostaliby�my uznani przez ca�y �wiat za odkrywc�w pozaziemskich inteligentnych istot.</p><p>��I mogliby�my zainicjowa� mi�dzynarodowy program bada� nad tymi sygna�ami�� doda� Markow, czuj�c, �e jego serce bije coraz szybciej.�� Amerykanie musieliby si� wtedy zgodzi� na wsp�prac� z nami.</p><p>��Ale to nie znaczy, �e udost�pniliby nam zdj�cia z Wielkiego Oka Mogliby twierdzi�, �e nigdy nie obserwowali Jowisza za pomoc� tego teleskopu. Mogliby zachowa� dla siebie najwa�niejsze dane.</p><p>��Och, nie pomy�la�em o tym�� powiedzia� Markow, zgaszony.</p><p>��Dlatego jeste�cie tak wa�ni dla nas�� rzek� Bu�aczow.</p><p>��Czy�by?</p><p>��Oczywi�cie! Ten Amerykanin, Stoner, najwyra�niej ufa wam, skoro zdecydowa� si� do was napisa� i wyjawi� wam, �e pracuje nad tym zagadnieniem.</p><p>��Nigdy mi tego wyra�nie nie napisa��</p><p>��Mi�dzy wierszami, Kiryle Wasiliewiczu, mi�dzy wierszami.</p><p>��Tak, rozumiem.</p><p>��Teraz musicie mu odpisa�. Musicie zdoby� jeszcze wi�ksze jego zaufanie. By� mo�e uda si� nam zorganizowa� spotkanie was obu, kto wie, czy nie w Ameryce?</p><p>��Ja?�� wykrzykn�� Markow, zaskoczony.�� W Ameryce?</p><p>��Oczywi�cie, w odpowiedniej eskorcie. Przypuszczam, �e wasza �ona zapewni�aby wam lepsz� ochron� ni� ktokolwiek inny.</p><p>Markow uczu� bolesne uk�ucie w sercu.</p><p>��Tak, oczywi�cie��� powiedzia�, nie patrz�c na Bu�aczowa.</p><p>��To jest tylko moja sugestia�� ci�gn�� akademik.�� Zal��ek pewnego planu. Ale najwa�niejsze jest w tej chwili, moim zdaniem, aby�cie odpisali Stonerowi. Napiszcie mu d�ugi przyjacielski list. Powiedzcie mu, jak bardzo was fascynuj� j�zyki pozaziemskie. Dajcie mu wiele do zrozumienia, lecz nie wyjawiajcie nic.</p><p>��Mog� spr�bowa�</p><p>��Pomo�emy wam zredagowa� list�� rzek� weso�o Bu�aczow.�� No i naturalnie, upewnimy si�, �e jest dok�adnie taki, jak potrzeba, zanim go wy�lemy zagranic�.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>��Doskonale!�� Bu�aczow wsta� z fotela tak nagle, jak gdyby co� uk�si�o go w zadek.�� Wiedzia�em, �e mo�emy na was polega�, Kiryle Wasiliewiczu.</p><p>Markow r�wnie� podni�s� si� z sofy i skierowa� ku drzwiom, us�u�nie odprowadzany przez akademika.</p><p>��Czas, aby wysun�� was jako kandydata do Akademii Nauk, Kiryle Wasiliewiczu�� rzek� na po�egnanie Bu�aczow, klepi�c go po ramieniu.�� Jeste�cie przecie� jednym z naszych najlepszych lingwist�w� i bardzo wa�nym dla nas cz�owiekiem.</p><p>Markow sk�oni� si� lekko i u�cisn�� wyci�gni�t� d�o� akademika. Z trudem panowa� nad sob�, wk�adaj�c palto w pokoju sekretarki i naci�gaj�c g��boko na uszy sw� futrzan� czap�. Nawet ponure spojrzenia t�ustej sekretarki nie m�ci�y ju� jego dobrego nastroju.</p><p>Ulica by�a pusta i zamar�a w bezruchu, a �nieg sypa� g�ciej ni� kiedykolwiek. Zaspy przy schodkach prowadz�cych do budynk�w, si�ga�y ju� wysoko�ci cz�owieka. Jednak�e Markowa rozpiera�a rado��. Wzi�� w d�onie troch� �niegu i ulepi� ze� kul�, po czym cisn�� j� w najbli�sz� latarni�, ledwie widoczn� w zadymce. Kula polecia�a bezb��dnie ku g�rze i trafi�a w lamp�. �ar�wka zamruga�a i zgas�a.</p><p>Markow niemal os�upia�. Rozejrza� si� dooko�a, czy nikt nie widzia�, jak on zniszczy� pa�stwow� w�asno��, a potem chwyci� go taki �miech, �e zgi�� si� wp� i niemal upad� na �nieg. Wyprostowa� si� dopiero po paru minutach i pochyliwszy si� do przodu, by lepiej stawi� czo�a podmuchom wiatru, ruszy� w d�ug� drog� ku swemu mieszkaniu. Z ust nie schodzi� mu ch�opi�cy u�miech, a jego broda stopniowo stawa�a si� soplem lodu.</p><p>��Wszystko w porz�dku, Mario!�� krzycza� w�r�d zawiei.�� Twoje obawy by�y bezpodstawne. Jestem wa�nym cz�owiekiem. B�d� wybrany do Akademii!</p><empty-line/><p>Bu�aczow sta� przez chwil� w oknie swego ciep�ego pokoju i patrzy�, Jak Markow roztapia si� w mroku wieczoru.</p><p>��Dure� mrukn��. Podszed� do biurka i nala� sobie jeszcze jeden kieliszek w�dki.�� Niesamowity dure�.</p><p>�S�k w tym�� kontynuowa�, ju� w my�lach, swe refleksje stary uczony�� �e on naprawd� da si� lubi�. By� mo�e jest jeszcze niedojrza�y, ale da si� lubi�.�</p><p>Bu�aczow z westchnieniem wychyli� kieliszek. �No c󿠗 pomy�la��� je�li wszystko rozegra si� po mojej my�li, Markow b�dzie akademikiem. Je�li nie� widocznie b�dzie mu zale�a�o, �eby d�u�ej pobawi� si� w �niegu.�</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XIV</p></title><cite><p>TYLKO DO WGL�DU NIE DLA CUDZOZIEMC�W</p><p><emphasis>Memorandum</emphasis></p><p>ADRESAT: Prezydent</p><p>NADAWCA: Sekretarz Obrony 7 grudnia</p><p>W SPRAWIE: Projekt �Jupiter�. nr: 89-989</p><empty-line/><p>1. Analitycy z DARPA doszli do wniosku, �e przeniesienie ca�ego personelu z Arecibo rodzi nieuchronne zagro�enie bezpiecze�stwa projektu. W zasadzie zgadzam si� z t� opini�.</p><p>2. By� mo�e uda si� podwy�szy� standard istniej�cych instalacji radarowych w Kwajalein /na Pacyfiku/, tak aby spe�nia�y one wymogi projektu �Jupiter�. W Kwajalein znajduje si� wiele wymy�lnej aparatury elektronicznej, spora jej cz�� w magazynie, jako �e jest to ko�cowa stacja naszego poligonu do testowania mi�dzykontynentalnych pocisk�w balistycznych.</p><p>3. W Kwajalein by�oby znacznie �atwiej zapewni� projektowi bezpiecze�stwo ni� w Arecibo. Personel DOD znajduje si� ju� tam i jest w stanie zapewni� absolutn� tajno�� operacji.</p><p>4. Radioteleskop z Arecibo te� mo�e by� wykorzystany do prac nad projektem �Jupiter�, bez ujawnienia pracuj�cym tam cywilom tajnych element�w projektu.</p><p>5. Z wy�ej wymienionych powod�w gor�co doradzam, aby�my przenie�li projekt �Jupiter� raczej do Kwajalein ni� do Arecibo.</p></cite><empty-line/><p>��Jak pan przemyci� st�d list?�� spyta� komandor porucznik Tuttle, stoj�c przy kominku w swym mundurze.</p><p>Stoner utkwi� w nim ch�odny wzrok. Jedyny d�wi�k, jaki by�o teraz s�ycha� w pokoju, stanowi�o trzaskanie pal�cych si� bierwion. McDermott siedzia� po drugiej stronie stolika do kawy i hu�ta� si� w fotelu na biegunach, a Stoner mia� dla siebie ca�� sof�. Ubrany by� w dres, jako �e wyrwali go z gimnastycznej rozgrzewki na dworze, obok basenu.</p><p>��W�o�y�em go do listu wys�anego do przyjaciela�� odpar� wreszcie, starannie dobieraj�c s�owa.�� Nalepi�em znaczek i do��czy�em list do raport�w i innej makulatury, kt�r� wasi kurierzy zabieraj� st�d codziennie.</p><p>��Czy da� go pan Jo Cameracie, aby go wys�a�a?�� spyta� McDermott gniewnie.</p><p>Stoner rozpaczliwie szuka� jakiej� wym�wki, by nie narazi� Jo.</p><p>��Niewykluczone, �e to w�a�nie ona wzi�a t� paczk� list�w�� powiedzia� wzruszaj�c ramionami.�� Naprawd� nie wiem.</p><p>Okr�g�a twarz Tuttle�a by�a �miertelnie powa�na.</p><p>��Czy zdaje pan sobie spraw�, �e to by�o niewybaczalne pogwa�cenie przepis�w bezpiecze�stwa?</p><p>Stoner potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Nie napisa�em ani s�owa o tym, co robimy�� rzek�.�� Zapyta�em tylko jednego z rosyjskich autor�w, czy s�ysza� co� ostatnio o kosmitach.</p><p>��Zrobi� pan wzmiank� o Jowiszu�� warkn�� McDermott.</p><p>��I o pulsacjach radiowych�� doda� Tuttle.</p><p>��I o wielu innych rzeczach�� rzek� Stoner z sarkazmem.�� Je�li przeczytacie ten list w ca�o�ci, przekonacie si�, �e nie pu�ci�em pary z ust. Rosjanie mogli sami odebra� te sygna�y, a w takim razie nie dopu�ci�em si� �adnego pogwa�cenia waszych przepis�w.</p><p>Tuttle westchn�� z wyrazem rozgoryczenia na twarzy<emphasis>.</emphasis></p><p>��Pan zdaje si� nie rozumie przepis�w bezpiecze�stwa�� wycedzi� przez z�by.</p><p>��Albo nie chce rozumie栗 wtr�ci� McDermott.</p><p>��Mo�e po prostu mam je gdzie��� rzek� oschle Stoner.</p><p>��Mo�e pan za to trafi� do Leavenworth�� ostrzeg� go Tuttle.</p><p>Stoner, czuj�c, �e ogarnia go lodowaty spok�j, zawsze poprzedzaj�cy wybuch gniewu, powiedzia�:</p><p>��Dobrze, tylko spr�bujcie. B�dziecie musieli urz�dzi� mi proces, a ja przysi�gam na wszystkich bog�w, jacy istniej�, �e niczego bardziej nie pragn�, jak pojawi� si� w s�dzie. Przynajmniej b�d� mia� wtedy adwokata.</p><p>To b�dzie wi�cej ni� to, na co mi dot�d zezwolili�cie.</p><p>Malutki komandor przest�pi� niespokojnie z nogi na nog� i zerkn�� na McDermotta, kt�ry jednak nic nie powiedzia�.</p><p>��Przygotuj� sobie drinka�� poinformowa� ich Stoner, wstaj�c z sofy i kieruj�c si� ku kuchni.</p><p>��Dobry pomys��� zawo�a� za nim Wielki Mac.�� Zr�b dla mnie przy okazji �Krwaw� Mary�.</p><p>�Dlaczego nie napije si� czego� zwyk�ego?�� mrucza� do siebie Stoner.�� Na przyk�ad whisky.� Gdy ju� grzeba� w kuchennych szafkach w poszukiwaniu sk�adnik�w zam�wionego drinku, dobieg� go z salonu g�os Tuttle�a:</p><p>��Jak jest tam sok pomara�czowy, napij� si� i ja. Z odrobin� lodu.</p><p>��Czemu nie�� powiedzia� Stoner.�� Pracuj� niedrogo�� doda� ju� po cichu.</p><p>Przyrz�dzaj�c drinki, s�ysza� ich, jak dyskutuj� o czym� z o�ywieniem, a gdy pojawi� si� zn�w w salonie z trzema szklankami na tacy, zobaczy�, �e roz�o�yli na dywanie du�� map� i studiuj� j� uwa�nie. Zerkn�� na legend� mapy i przeczyta�: �Atol Kwajalein�.</p><p>��Czy wy nie macie rodzin?�� spyta�, bior�c z tacy swojego �Jacka Danielsa�.�� Przecie� jest popo�udnie w niedziel�, na pi�� dni przed Bo�ym Narodzeniem. Na lito�� bosk�!</p><p>��Mamy do wykonania pracꠗ odpar� Tuttle, nie odrywaj�c wzroku od mapy.</p><p>��Chce pan obejrze� mecz rugby w telewizji?�� spyta� kpi�co McDermott.</p><p>��Chc� zobaczy� si� z moimi dzieciakami w Palo Alto�� rzek� Stoner.</p><p>��B�dzie pan mia� szcz�cie, je�li pozwolimy panu zadzwoni� do nich na Wigiliꠗ powiedzia� oschle McDermott.</p><p>Stoner rzuci� si� na sof�.</p><p>��A wi�c jednak wysy�aj� was na Kwajalein�� zauwa�y�.�� Doskonale. Nie zas�ugujecie na Arecibo. Porto Rico jest za bardzo luksusowe dla takich �ajdak�w jak wy.</p><p>��Nie ma potrzeby u�ywa� takiego j�zyka�� rzek� Tuttle.</p><p>��Pozbawili�cie mnie ju� wolno�ci poruszania siꠗ wybuchn�� Stoner.�� Nie pr�bujcie odebra� mi teraz wolno�ci s�owa!</p><p>��Wys�a� pan utajnion� informacj� do Zwi�zku Radzieckiego�� powiedzia� Tuttle, a na jego twarzy pojawi� si� lekki rumieniec.�� To jest pogwa�cenie przepis�w bezpiecze�stwa. Gdyby�my chcieli, mogliby�my to potraktowa� jako pr�b� szpiegostwa.</p><p>��A ja ju� wam powiedzia�em, �e ka�dy, nawet bardzo mierny adwokat, da�by wam porz�dnie w dup�. Za nielegalne zatrzymanie, za przymus, za dr�czenie� do diab�a, nikt nawet nie przeczyta� mi moich praw.</p><p>Tuttle spojrza� na� spode �ba i Stoner zda� sobie spraw�, �e nieprzyzwoite s�owo, jakiego u�y�, zbulwersowa�o ma�ego oficera bardziej ni� sytuacja prawna, w jakiej si� znajdowa�.</p><p>Przez chwil� mierzyli si� wzajemnie wzrokiem, po czym odezwa� si� McDermott:</p><p>��Niech pan s�ucha, Stoner. Musi pan zda� sobie spraw�, �e to, czym si� teraz zajmujemy, jest tak wa�ne, i� nie dopu�cimy, aby przeszkadza�y nam w pracy jakie� niuanse prawa.</p><p>��Niech pan to spr�buje powiedzie� s�dziemu. Albo �awie przysi�g�ych.</p><p>��Pan nie b�dzie zawiera� znajomo�ci z s�dzi��� rzek� Tuttle.�� Pojedzie pan na Kwajalein i b�dzie pan tam siedzia� dop�ty, dop�ki nie pozwolimy panu odej��.</p><p>��To znaczy tak d�ugo, jak d�ugo b�dzie trwa�a realizacja projektu Jupiter��� wtr�ci� McDermott.�� S�uchaj, synu. Mo�esz albo by� z nami, albo przeciw nam, ale nie zmieni to faktu, �e pojedziesz na Kwajalein.</p><p>��Jaki� wi�c mam wyb�r?</p><p>��Bardzo du�y! Je�li b�dziesz z nami wsp�pracowa�, Marynarka zapewne zapomni ci, �e naruszy�e� przepisy bezpiecze�stwa, i nie oskar�y ci� o szpiegostwo. Mam racj�, Fred?</p><p>Tuttle skin�� g�ow�.</p><p>��A je�li nie zachce pan z nami wsp�pracowa栗 rzek� komandor�� wtedy zwo�amy na Kwajalein posiedzenie s�du federalnego, os�dzimy pana i b�dziemy trzymali na korwecie tak d�ugo, a� nastan� odpowiednie warunki, aby pana przewie�� do wi�zienia federalnego na kontynencie.</p><p>Stoner popi� nieco swego �Jacka Danielsa�.</p><p>��Czyli �e zawsze wy b�dziecie g�r�?�� spyta�.</p><p>��Nie inaczej�� powiedzia� McDermott.</p><p>��Wojskowa sprawiedliwo��.</p><p>��Prawo jest po naszej stronie�� upiera� si� Tuttle.�� Ju� to sprawdzi�em.</p><p>Stoner za�mia� si�.</p><p>��Co wy wiecie o prawie?�� rzek�.�� Wojskowa sprawiedliwo�� ma si� tak do sprawiedliwo�ci, jak wojskowy wywiad do drobnych cwaniaczk�w.</p><p>��Czemu si� pan czepia wojskowego wywiadu?�� obruszy� si� Tuttle.�� Pracowa�em w wywiadzie Marynarki.</p><p>��Tak, wiem. Jeste�cie tak sprytni, �e wygrali�my wojn� w Wietnamie�� rzek� szyderczo Stoner.</p><p>��To by� wywiad armii l�dowej! Westmoreland! Jemu zale�a�o tylko na dobrych wie�ciach. Znam wielu oficer�w z wojskowej dw�jki, kt�rych za kar� wysy�ano na coraz trudniejsze misje, je�li tylko napisali jaki� realistyczny raport wywiadowczy. Dopiero gdy Viet Kong wyko�czy� wi�kszo�� z nich, zorientowali si�, �e Westmorelandowi zale�a�o jedynie na unikaniu strat w ludziach i optymistycznych fantazjach, zamiast raport�w. Dlatego s�ali takie raporty i byli nagradzani �atwymi zadaniami, niedaleko kwatery g��wnej, gdzie by�o bezpiecznie.</p><p>��I przegrali�my wojn�.</p><p>Tuttle skin�� g�ow� z niech�tnym wyrazem twarzy.</p><p>��Tak, ale tam walczy�a Armia L�dowa, nie my�� rzek�.�� Przecie� gdyby nie moje do�wiadczenie w sprawach wywiadu, ca�y ten projekt �Jupiter� prawdopodobnie nigdy by nie powsta�. Kiedy profesor McDermott powiedzia� mi o pulsacjach radiowych, od razu pomy�la�em sobie, �eby u�y� Wielkie Oko do dok�adniejszych obserwacji Jowisza. To by� m�j pomys�.</p><p>Na twarzy McDermotta pojawi� si� rumieniec, lecz profesor nie zaprzeczy� s�owom komandora.</p><p>��I dlatego zosta�em wci�gni�ty w t� spraw�, prawda?�� spyta� Stoner.</p><p>��Tak jest�� zgodzi� si� Tuttle.�� I siedzi pan w tym na dobre. Nie wydostanie si� pan.</p><p>��Wi�c jak?�� spyta� McDermott.�� B�dzie pan z nami czy przeciw nam?</p><p>Stoner patrzy� na roz�o�on� na dywanie map�, lecz oczyma wyobra�ni by� gdzie indziej; obserwowa� tarcz� Jowisza, a w jej pobli�u ma�� plamk� �wietln��� statek kosmiczny, kt�ry wtargn�� do uk�adu s�onecznego.</p><p>�Wtargn��?��� Stoner a� si� zdziwi�, �e takie poj�cie nawiedzi�o go w my�lach. Potem zda� sobie spraw� z wagi postawionego w ten spos�b problemu. �Co to diabelstwo tu robi? Sk�d przylecia�o? Dlaczego przylecia�o? Kto go wys�a�?�</p><p>��No wi�c?�� niecierpliwi� si� McDermott.�� Jaka jest pa�ska decyzja?</p><p>Zamiast odpowiedzi Stoner wsta� i ruszy� w kierunku kuchni.</p><p>��W��cie palta�� rzuci� przez rami�.�� Co� wam poka��.</p><p>Zaintrygowani, mrucz�c co�, poszli za nim ku tylnemu wyj�ciu.</p><p>W kuchni w�o�yli palta, a Stoner w�lizn�� si� do ocieplanej wiatr�wki.</p><p>Na dworze by�o zimno, ale sucho i bezchmurnie. S�o�ce �wieci�o mocno, lecz nie grza�o z uwagi na wiatr, przed kt�rym os�oni�ty by� jedynie niewielki, ogrodzony teren za kuchni�.</p><p>��Czo�em, Burt�� pozdrowi� Stoner stra�nika stoj�cego nie opodal.</p><p>McDermott i Tuttle przystan�li w milczeniu.</p><p>Burt by� cywilnym pracownikiem Marynarki i normalnie pracowa� w biurze w Bostonie. Za pilnowanie Stonera p�acono mu jednak podw�jnie. Sta� wi�c przy ogrodzeniu z siatki, okalaj�cym podw�rze domu, i czuwa�. Stoner u�miechn�� si� do niego. Burt by� t�gawym pi��dziesi�ciolatkiem. Jego cia�o by�o niegdy� jednym mi�niem, lecz obecnie zawiera�o wi�cej piwa ni� musku��w.</p><p>��Burt pilnuje domu w niedzielꠗ wyja�ni� Stoner McDermottowi i Tuttle�owi.�� Kiedy Dooley i m�odzi faceci maj� wolne.</p><p>��Jak pan si� miewa, doktorze Stoner�� pozdrowi� go Burt z u�miechem.�� Wci�� nie mog� zapomnie� o tych deskach, kt�re z�ama� pan w zesz�y weekend go�ymi r�kami. Nast�pnym razem, jak b�d� musia� nar�ba� drew do kominka, b�d� wiedzia�, do kogo i��.</p><p>��Nie ma sprawy, Burt�� odpar� weso�o Stoner.</p><p>Stan�� w pozycji na baczno�� i rozlu�ni� si� zupe�nie. <emphasis>�Tae kwon do� </emphasis>oznacza dyscyplinꠗ powiedzia� do siebie.�� Prawdziwy ucze� nie szuka walki.�</p><p>Ruszy� powoli do przodu ku siatkowemu ogrodzeniu, starannie reguluj�c tempo oddychania. Trzej pozostali m�czy�ni obserwowali go z ciekawo�ci�. Zbli�ywszy si� do stalowego s�upa ogrodzenia, Stoner zatrzyma� si�, i nagle, z najdzikszym okrzykiem, na jaki m�g� si� zdoby�, podskoczy� i podeszw� buta kopn�� s�up na wysoko�ci swej g�owy.</p><p>Stalowa rura wygi�a si� i zad�wi�cza�a jak struna gitary. Ca�e ogrodzenie gwa�townie zadr�a�o.</p><p>Stoner kopn�� po raz drugi, r�wnie� z dzikim okrzykiem, ale tym razem lew� stop�. S�up wygi�� si� jeszcze bardziej.</p><p>��Ej�e, doktorze, co pan, u diab�a, robi?�� spyta� kto� stoj�cy za nim.</p><p>Stoner obejrza� si� i rzuci� stra�nikowi �miertelnie powa�ne spojrzenie.</p><p>��Ja tylko �wicz�, Burt�� wyja�ni�.</p><p>��O, rany, przez minut� my�la�em, �e chce pan rozwali� p�ot!</p><p>��Gdybym chcia�, m�g�bym to zrobi栗 odpar� Stoner, patrz�c w oczy Tuttle�owi.</p><p>��Widz� to.</p><p>��Wyobra�cie sobie teraz, co takie kopni�cie robi z g�ow� cz�owieka. Nawet takiego osi�ka jak Dooley.</p><p>McDermott obliza� wargi i zerkn�� na Tuttle�a.</p><p>��Czy ma pan przy sobie rewolwer, Burt?�� spyta� Stoner.</p><p>Jego r�ka bezwiednie si�gn�a ku kaburze ukrytej pod paltem.</p><p>��My�li pan, �e zdo�a�by go pan wyci�gn��, zanim kopn��bym pana w g�ow�?</p><p>Burt patrzy� na� przez chwil�, potem niepewnie si� u�miechn��.</p><p>��Robi mnie pan w konia� prawda, doktorze Stoner?</p><p>Stoner zamkn�� na moment oczy i skin�� g�ow�.</p><p>��Tak, Burt. Robi� ci� w konia.�� Potem utkwi� ponownie wzrok w Tuttle�u i doda�:�� Gdybym tylko chcia� st�d uciec, m�g�bym to zrobi�. M�g�bym rozwali� �eb Dooleyowi i jego dw�m pomocnikom, zanim zd��yliby krzykn��. Jedyny pow�d, dla kt�rego tu jestem, jest ten, �e chc� tu by�.</p><p>��Nigdy nie s�dzi�em��� zacz�� Tuttle, lecz Stoner uciszy� go, podni�s�szy do g�ry palec.</p><p>��Nie lubi� by� traktowany jak wi�zie� rzek��� ale ju� pierwszego dnia zdecydowa�em si� wam ulec, poniewa� wiem i wiedzia�em d�ugo przed nim�� Stoner zrobi� gest w stron� McDermotta�� jak wa�ny jest ten projekt.</p><p>��Pos�uchaj, Stoner, uwa�nie�� zatokowa� Wielki Mac, lecz ten zignorowa� go.</p><p>��Jestem tutaj i zostanꠗ m�wi�.�� Wi�c nie pr�bujcie mi grozi�, bo nie jestem dzieciakiem, kt�rego �atwo nastraszy�. Pami�tajcie o tym!</p><p>Przez d�u�sz� chwil� nie pad�o �adne s�owo i tylko McDermott z Tuttle�em wymieniali niespokojne spojrzenia. Stoner za� s�ucha�, jak wzdycha wiatr i szepcz� co� korony bezlistnych drzew.</p><p>Wreszcie Tuttle przerwa� milczenie.</p><p>��Wy�o�y� nam pan sw�j punkt widzenia�� rzek�, nie przestaj�c patrze� na zgi�ty s�up. Potem na jego twarzy pojawi� si� lekki u�miech.�� Ciesz� si�, �e jest pan po naszej stronie�� doda�.</p><p>Stoner skin�� g�ow� i ruszy� ku drzwiom kuchni.</p><p>��Ale my wci�� musimy sprawowa� �cis�� kontrol� nad wszystkimi zaanga�owanymi w projekt�� powiedzia� Tuttle, pod��aj�c za nim.</p><p>��Ja to rozumiem�� rzek� Stoner.�� Ale nie bred�cie o tym, �e nie b�d� m�g� zadzwoni� do moich dzieciak�w.</p><p>��W porz�dku� jak d�ugo nie b�dzie pan pr�bowa� przemyca� list�w na zewn�trz.</p><p>��Nie b�d�.</p><p>Weszli do kuchni i Stoner zdj�� wiatr�wk�, za� McDermott i Tuttle skierowali si� prosto ku drzwiom frontowym i dalej ku zaparkowanemu przed domem samochodowi. Stoner odprowadzi� ich do wyj�cia i zerkn�� na dr�k� prowadz�c� do autostrady. Po tej stronie domu nie by�o �adnego ogrodzenia.</p><p>Tuttle wsiad� do samochodu i uruchomi� silnik, lecz McDermott oci�ga� si� z wyj�ciem, zerkaj�c na Stonera spode �ba. Wreszcie rzek�:</p><p>��Prosz� si� nie spodziewa�, �e Jo Camerata b�dzie tu nadal przyje�d�a�a i ta�czy�a walca. Skre�li�em j� z listy kurier�w.</p><p>��Pan�? Co takiego?</p><p>��Wiem, �e ona zaj�a si� tym pana listem�� rzek� McDermott g�osem niskim jak pomruk gromu.�� Bez wzgl�du na to, jak bardzo ka�de z was b�dzie temu zaprzecza�.</p><p>��To jeszcze nie pow�d, �eby�</p><p>McDermott u�miechn�� si� po szelmowsku.</p><p>��S�uchaj, synu. Ona nie mog�a si� doczeka�, kiedy wreszcie sko�czy si� ta jej kurierska rutyna. Dosta�a od pana wszystko, co by�o mo�liwe, a wi�c same k�opoty. Ja natomiast mog� jej pom�c dosta� si� na Wydzia� In�ynierii Lotniczej Uniwersytetu. Pan wie, �e ona chce by� astronautk�.</p><p>Stoner mia� ochot� wyr�n�� McDermotta w jego szelmowsk�, u�miechni�t� g�b�, lecz si� opami�ta�.</p><p>��Tak, wiem�� rzek�.</p><p>��Ona jest teraz ze mn�. Wypad� pan z jej planu gry.</p><p>Tuttle da� lekko zna� klaksonem, �e si� niecierpliwi. McDermott ruszy� w stron� samochodu, lecz zaraz przystan�� i odwr�ciwszy si�, jeszcze raz spojrza� na Stonera.</p><p>��Niech si� pan nie martwi�� rzek�.�� Zapewni� jej troskliw� opiek�.</p><p>Stoner sta� w drzwiach, jak w pu�apce, niezdolny do zrobienia kroku. Kipia� z gniewu.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XV</p></title><cite><p>�CI�LE TAJNE</p><p>NIE DLA CUDZOZIEMC�W</p><p><emphasis>Memorandum</emphasis></p><empty-line/><p>5 stycznia Dossier: 84-662</p><p>Nr: ONM/Log/vjd</p><empty-line/><p>ADRESAT: Kom./por. F. G. Tuttle, ONR.</p><p>NADAWCA.�� V. J. Driscoll, ONM.</p><p>W SPRAWIE: Przenosiny projektu �Jupiter�.</p><empty-line/><p>1. Faza planowania przenosin projektu �Jupiter� zosta�a zako�czona.</p><p>2. Logistyczne przygotowania na Kwajalein s� w toku, tak by przyj�� personel i urz�dzenia projektu �Jupiter� w terminie do 15 kwietnia.</p><p>3. Odpowiedzialno�� administracyjn� za Kwajalein i za przyleg�e plac�wki zostanie przeniesiona na Marynark� Wojenn� nie p�niej ni� 15 stycznia.</p><p>4. Miejscem odlotu dla personelu zaanga�owanego w projekt �Jupiter� b�dzie baza lotnicza Marynarki Wojennej w South Weymouth, Maryland. Ca�y personel zostanie przewieziony drog� powietrzn� dwoma samolotami C-141.</p><p>Marynarka dostarczy tak�e trzeci samolot tego typu lub, w razie potrzeby, jeden /!/ C-5A do transportu aparatury.</p><p>5. Jest konieczne, aby ca�y personel i cz�onkowie rodzin byli gotowi do odlotu nie p�niej ni� 15 kwietnia. W razie potrzeby do dyspozycji rodzin odlatuj�cych cz�onk�w personelu b�d� oddane pokoje rekreacyjne w bazie w South Weymouth.</p></cite><empty-line/><p>Sally Ellington po�piesznie zrzuci�a z n�g swe pantofle na niskim obcasie i nachylaj�c si� nad zalegaj�cymi biurko papierami, si�gn�a po s�uchawk� telefonu. Waha�a si� przez d�u�sz� chwil�, po czym rzuciwszy szybkie spojrzenie na zamkni�te drzwi do przyleg�ego, pustego biura, szybko wystuka�a dobrze znany numer telefonu.</p><p>��Halo�� rozleg� si� w s�uchawce �pi�cy m�ski g�os.</p><p>��To ja, Sally�� powiedzia�a.</p><p>��O tej porze?</p><p>��Uspok�j si� i pos�uchaj�� rzek�a rozkazuj�co.�� Mam dobr� wie�� dla twojego szefa. Co�, co mu pomo�e zosta� nast�pnym prezydentem.</p><p>Po drugiej stronie linii zapanowa�a cisza.</p><p>�Czy�by nie by� sam w tym swoim ��ku wodnym?��� pomy�la�a z niepokojem.</p><p>��C� takiego?�� rozleg� si� w ko�cu jego g�os.</p><p>��Prezydent postanowi� powiadomi� Rosjan o tym� no wiesz, o czym.</p><p>���Jupiter�?�� spyta� bez chwili zw�oki.</p><p>��Tak. Zamierza skorzysta� z gor�cej linii.</p><p>��Jezu Chryste!</p><p>��Gdy ludzie si� o tym dowiedz�, nie ma mowy, aby za rok wygra� zn�w wybory.</p><p>��No� nie wiem. On�</p><p>��Ale ja wiem�� powiedzia�a Sally Ellington.�� Lepiej od ciebie. On jest sko�czony. Gdy tylko ta wiadomo�� przecieknie do prasy, przepad�.</p><p>��Dlaczeg� wi�c m�wisz mi o tym? Je�li powiem sekretarzowi�</p><p>U�miechn�a si� do siebie.</p><p>��Decyzja nale�y do ciebie�� rzek�a.�� Chcia�am si� tylko upewni�, �e o tym wiesz.</p><p>��Rozumiem.�� Jego g�os na chwil� przycich�.�� Jestem ci bardzo wdzi�czny, Sally. Masz u mnie jeden numer.</p><p>Skin�a g�ow� i spr�bowa�a sobie wyobrazi� obiecany rewan�. �Pewnie w tym jego ��ku wodnym��� pomy�la�a.</p><empty-line/><p>W Massachusetts s�o�ce zachodzi zim� o czwartej, a jako �e by�a ju� niemal sz�sta, na zewn�trz obserwatorium panowa�y i�cie egipskie ciemno�ci, gdy Jeff Thompson analizowa� zalegaj�ce biurko wydruki komputera.</p><p>Obok niego siedzia�a Jo Camerata i wodzi�a palcem po d�ugiej kolumnie liczb. Thompson czu� emanuj�c� z jej w�os�w delikatn� wo� jakiego� zio�owego szamponu. Jej paznokie� nie by� polakierowany, lecz starannie opi�owany.</p><p>�Jeste� szcz�liwym m�em��� pomy�la� o sobie Thompson, ale zaraz nawiedzi�a go refleksja, �e nie jest przecie� z kamienia.</p><p>��Wiem, �e te liczby s� idiotyczne�� m�wi�a Jo�� ale takie wychodz� z komputera. Trzy razy sprawdza�am program, �eby si� upewni�, ale za ka�dym razem wychodzi to samo.</p><p>Niemal ociera�a si� o jego rami�, tak i� m�g� czu� ciep�o jej cia�a. Z trudem koncentruj�c uwag� na le��cym przed nim wydruku, zapyta�:</p><p>��Czy to jest ostatni wydruk?</p><p>��Tak�� odpar�a.�� Ca�a ta kolumna to dane z obserwacji Wielkiego Oka.</p><p>Thompson spojrza� gniewnie na liczby. Up�yn�y lata od czas�w, gdy sam rozwi�zywa� zadania z mechaniki nieba. Odk�d zrobi� doktorat i podj�� prac� pod kierunkiem McDermotta, nigdy nie zaistnia�a potrzeba, by osobi�cie musia� wylicza� elementy orbit i tor�w cia� w przestrzeni. Po to byli studenci podyplomowi. Oni odwalali za niego t� �mudn� robot�.</p><p>Ale ten ostatni zestaw liczb, kt�re jak w�� wype�z�y z komputerowej drukarki, by� naprawd� bezsensowny. Wygl�da� tak idiotycznie, �e musia� si� nim zaj�� sam.</p><p>Potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Prosz� pokaza� te dane Keithowi�� rzek�.�� To co� raczej dla niego ni� dla mnie.</p><p>Jo odsun�a si� lekko od niego.</p><p>��Nie wolno mi ju� tam bywa栗 powiedzia�a.�� Profesor McDermott nie chce, abym si� z nim widywa�a.</p><p>��Ju� pani nie jest kurierk�?</p><p>��Nie. Mac nie chce nawet, �ebym telefonowa�a do Keitha.</p><p>Thompson nasun�� zn�w na oczy okulary i rzuci� jej przeci�g�e spojrzenie.</p><p>��I co pani na to?�� spyta�.�� S�dzi�em, �e pani i Keith, jeste�cie, hmm.</p><p>Jo pokr�ci�a g�ow�.</p><p>��Wola�abym raczej o tym nie m�wi栗 powiedzia�a.</p><p>��Nie mo�e pani nawet do niego zadzwoni�?</p><p>Roz�o�y�a bezradnie r�ce.</p><p>��Jego telefon jest na pods�uchu. Mac kaza� rejestrowa� wszystkie rozmowy, te od niego i te do niego.</p><p>��Bo�e �wi�ty! Czy jeste�my w Rosji?</p><p>Jo nic nie odpowiedzia�a.</p><p>��No c󿠗 rzek� Thompson�� W takim razie kto� inny b�dzie musia� mu dostarczy� t� puszk� robak�w.</p><p>��Mo�e po�lemy mu te dane drog� kablow�?�� zasugerowa�a delikatnie Jo.�� Jego komputer jest pod��czony do naszej sieci.</p><p>��Czemu nie? To dobry pomys�.</p><p>Jo spojrza�a zn�w na kolumn� liczb i lekko si� skrzywi�a.</p><p>��Nie wiem, czy to ja si� myl�, czy komputer�� powiedzia�a.</p><p>Thompson wzruszy� lekko ramionami.</p><p>��Gdybym to ja wiedzia�. Musia�bym tu sp�dzi� ca�� noc, �eby si� zorientowa�, co jest grane.</p><p>��Prawdopodobnie gdzie� si� pomyli�am�� rzek�a z nut� samokrytycyzmu w g�osie.</p><p>���yje pani ostatnio w ci�g�ym napi�ciu.</p><p>��To mnie jeszcze nie usprawiedliwia.</p><p>Thompson odsun�� si� lekko od biurka i usiad� pro�ciej na swym krze�le.</p><p>��Mac przysuwa si� do pani, prawda?</p><p>��Bardziej ni� mo�na by pomy�le栗 odpar�a ze sztucznym u�miechem.</p><p>Thompson poczu�, �e jego serce zaczyna bi� coraz szybciej. Jo wygl�da�a tak bezbronnie, tak krucho.</p><p>��To wstyd, �e Keith wci�gn�� pani� w t� afer� z listem. Co za pomys�, �eby pisa� do Rosjan!</p><p>��On im nie wyjawi� nic tajnego�� wybuchn�a.</p><p>��Ale Marynarka my�li inaczej.</p><p>��On jest zupe�nie w porz�dku�� upiera�a si�.�� Nie zrobi�by niczego, co mog�oby komu� zaszkodzi�.</p><p>��Chamberlain te� nie zrobi��� za�mia� si� Thompson.</p><p>��Kto?</p><p>��Neville Chamberlain, brytyjski premier, kt�ry ugi�� si� w Monachium przed ��daniami Hitlera.</p><p>��Och�� szepn�a.�� Historia.</p><p>Nagle Thompson poczu� si� bardzo stary.</p><p>G�owili si� jeszcze przez godzin� nad komputerowymi wydrukami, ale Thompson nie m�g� si� skoncentrowa�. Mia� natomiast ochot� zaj�� si� Jo. W ko�cu olbrzymim wysi�kiem woli odsun�� si� od biurka i wsta�.</p><p>��S�uchaj, dziecko. Id� lepiej do domu�� rzek� do niej.�� Ja tu zostan� i mo�e rano b�d� ju� wiedzia�, o co w tym wszystkim chodzi.</p><p>Spojrza�a na� zaniepokojona.</p><p>��Zostan� tu i b�d� panu pomaga�a�</p><p>��Nie�� rzek� stanowczo i z desperacj�.�� Prosz� jecha� do domu i przespa� si�. Zadzwoni� do �ony i powiem jej, �eby utuli�a dzieciaki i zostawi�a gdzie� kolacj� dla mnie. Pani wie, �e mam tr�jk� dzieci?</p><p>��Tak, wiem.</p><p>��No to prosz� jecha�. Zobaczymy si� jutro.</p><p>Wsta�a z krzes�a powoli, jakby niech�tnie, i skierowa�a si� ku drzwiom.</p><p>��Sprawdz� jeszcze zapisy przyrz�d�w na dole�� powiedzia�a.</p><p>��Doskonale, Jo. Dobranoc.</p><p>Przez d�ug� chwil� wpatrywa� si� w drzwi, w kt�rych znikn�a, po czym podni�s� s�uchawk� i zadzwoni� do �ony. Numer by� jednak zaj�ty. �Nancy i jej cholerne przyjaci�ki��� pomy�la� zniech�cony. Pochyli� si� nad wydrukami, pr�buj�c zapomnie� o Jo, gdy nagle us�ysza� jej g�os:</p><p>��Doktorze Thompson!</p><p>Podni�s� wzrok znad papier�w i zobaczy� j� znowu w drzwiach swego pokoju. Na jej twarzy malowa� si� wyraz troski i zaskoczenia zarazem.</p><p>��Co si� sta�o?�� zapyta�.</p><p>��Sygna�y z Jowisza��� powiedzia�a, z trudem �api�c oddech.�� Ju� ich nie s�ycha�!</p><p>��Co takiego?�� Wyskoczy� jak z procy ze swego krzes�a i okr��ywszy biurko, po�pieszy� z Jo na d�.</p><p>Du�a sala obserwatorium by�a dziwnie spokojna. Opr�cz nich nie by�o w niej nikogo, gdy� nocna zmiana mia�a przyby� dopiero za godzin�. Du�e szafy z aparatur� elektroniczn� bucza�y cicho, jedna do drugiej. Ale pisaki urz�dze� rejestruj�cych przesta�y drga� i kre�li�y ju� tylko linie proste.</p><p>Thompson okr��y� biegiem wysp� biurek w �rodku sali i chwyciwszy pierwsze lepsze s�uchawki, w��czy� ich wtyczki do gniazdka w jednej z szaf. Przy�o�y� jedn� s�uchawk� do ucha i ca�y zamieni� si� w s�uch.</p><p>Na pr�no.</p><p>S�ycha� by�o jedynie syk promieniowania t�a, tak jakby wszech�wiat pod�miewa� si� z niego. Sygna�y przesta�y dochodzi�.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XVI</p></title><cite><p>Dzi� wieczorem by�em �wiadkiem jednego z najwi�kszych b��d�w politycznych wszechczas�w. Prezydent Stan�w Zjednoczonych, u�ywaj�c gor�cej linii, poinformowa� premiera Rosji Radzieckiej, �e usi�ujemy nawi�za� kontakt z pozaziemskim statkiem kosmicznym, kt�ry odkryli�my w pobli�u Jowisza.</p><p>Premier udawa�, �e nie jest zdziwiony t� wiadomo�ci�. Powiedzia�, �e radzieccy naukowcy r�wnie� zajmuj� si� tym problemem. Prezydent zaproponowa� stworzenie wsp�lnego programu bada�, w kt�rego ramach nast�pi�aby wymiana naukowc�w, informacji i wsp�lne korzystanie z plac�wek naukowych obu kraj�w. Premier a� za�mia� si� z rado�ci i powiedzia�, �e bardzo mu si� to podoba.</p><p>Jak�e by inaczej! Lepiej nie m�g�by sobie wymarzy�. A tymczasem ta odrobina poparcia, kt�r� prezydent cieszy� si� w Kongresie, zostanie partii zabrana, gdy parlamentariusze dowiedz� si�, �e wydaje on Sowietom nasze najwi�ksze tajemnice naukowe. W imi� pokoju i braterstwa!</p><p>Wygl�da teraz na to, �e nie mam innego wyj�cia, jak spr�bowa� wyrwa� mu nominacj� partii. Musz� potraktowa� bardzo powa�nie te spotkania przedwyborcze. To jest jedyna nadzieja dla partii w listopadzie.</p><text-author>Z prywatnego dziennika WALDENA C. VINCENNESA, Sekretarza Stanu</text-author></cite><empty-line/><p>Kardyna� Otto von Friederich, zgrzytaj�c z b�lu z�bami, rozpocz�� wspinaczk� po marmurowych schodach, prowadz�cych do rezydencji papie�a. W oczach pos�a�c�w i duchownych, sun�cych korytarzami Watykanu w wiecznych interesach �wi�tej Matki-Ko�cio�a, kardyna� wydawa� si� by� wznios�ym symbolem surowo�ci i godno�ci; milcz�cy, majestatyczny, spowolniony, by� mo�e przez wiek i artretyzm, ale jak z obrazka wyci�ty ksi��� Ko�cio�a, ze swymi bia�ymi w�osami, ascetyczn� twarz� i w falbaniastych czerwonych szatach.</p><p>Kardyna� von Friederich wiedzia�, co robi. Jego si�a w Watykanie by�a iluzoryczna. Ten nowy papie� nie mia� czasu dla starego cz�owieka, przywi�zanego do tradycji i dawnego sposobu my�lenia. Jego audiencje u Ojca �wi�tego by�y ju� dzi� bardzo formalne. Dni jego �wietno�ci i prawdziwej si�y nale�a�y do przesz�o�ci.</p><p>Pn�c si� teraz po zimnych, marmurowych schodach, odmawia� bezg�o�nie r�aniec. Jego b�le wzmaga�y si� z dnia na dzie�. Wiedzia� oczywi�cie, �e by�a to pokuta i �e B�g nie ze�le mu krzy�a zbyt ci�kiego, aby go nie��. B�l by� wszak�e intensywny i na czole purpurata szkli�y si� kropelki potu.</p><p>Na szczycie schod�w spotka� kardyna� starszego, bia�ego jak kreda <emphasis>monsignora, </emphasis>kt�ry w milczeniu wprowadzi� go do niewielkiego, ch�odnego pokoju.</p><p>By� tam ju� oczywi�cie kardyna� Benedetto w czerwonej pelerynie, owini�tej wok� swego kr�pego cia�a. Benedetto zawsze przypomina� von Friederichowi tureckiego tragarza kolejowego; przysadzisty, o �niadej cerze, prawie zupe�nie �ysy, cho� o niemal dwadzie�cia lat m�odszy od von Friedericha. By� on wszelako praw� r�k� nowego papie�a, papieskim sekretarzem stanu, powiernikiem i doradc� Jego �wi�tobliwo�ci. Natomiast pozycja von Friedericha�� jako szefa biura Propaganda FIDE <emphasis>(nazwa watyka�skiego biura zajmuj�cego si� szerzeniem wiary.)</emphasis>�� zmala�a wydatnie w ostatnich czasach, staj�c si� czym� w rodzaju synekury dla starego schorowanego cz�owieka.</p><p>�Jak�e inaczej by�o za dawnych dni�� my�la� sobie von Friederich.�� Przez ca�e �ycie s�u�y�em w�oskim papie�om i walczy�em z dominuj�cymi w Rzymskiej Kurii W�ochami. Teraz mamy polskiego papie�a i W�osi wreszcie mnie przygwo�dzili.�</p><p>��Ksi�e kardynale�� powiedzia� Benedetto po w�osku.</p><p>Von Friederich ledwie dostrzegalnie sk�oni� g�ow�, ale nawet ten ruch przyprawi� go o b�l.</p><p>W pokoju nie by�o prawie mebli. Ma�e drewniane biurko otoczone kilkoma krzes�ami o twardych siedzeniach. Niewielka lampa na biurku zapewnia�a pomieszczeniu o�wietlenie. Za oknami mrok spowija� ju� przepyszne watyka�skie ogrody.</p><p>W ponurym p�mroku pokoju von Friederich ledwie m�g� dojrze� na �cianach freski Tycjana czy mo�e Rafaela. Nigdy nie potrafi� ich rozr�ni�. �Watyka�skie tapety��� powiedzia� do siebie, uwa�aj�c, by nie zbli�y� si� zbytnio do kardyna�a Benedetto.</p><p>Nagle cz�� malowid�a, przedstawiaj�cego kongregacj� �wi�tych z oddaniem wielbi�cych Boga, rozchyli�a si� na dwie strony i ukaza�y si� drzwi, sprytnie ukryte w �cianie. Do pokoju wkroczy� papie��� silny, dziarski u�miechaj�cy si� do nich obu.</p><p>Wydawa�o si�, �e pok�j sta� si� ja�niejszy. Ojciec �wi�ty mia� na sobie, oczywi�cie, bia�e szaty, lecz wbrew samemu sobie von Friederich musia� przyzna�, �e to promieniuj�ca energi� twarz Jego �wi�tobliwo�ci nape�nia�a pok�j blaskiem. By�a to otwarta twarz robotnika, pospolitego cz�owieka wyniesionego do wielko�ci, taka, jak� by� mo�e mia� �wi�ty Piotr�� rybak, nie arystokrata. Ale von Friederich wiedzia�, �e rz�dzi on zar�wno arystokratami, jak rybakami.</p><p>Obaj kardyna�owie ukl�kli i uca�owali papieski pier�cie�. Papie� u�miechn�� si� i gestem r�ki zach�ci� ich, by usiedli.</p><p>��Do dzie�a!�� powiedzia� po w�osku.�� Dzi� �adnych formalno�ci. Mamy zbyt du�o spraw do rozwa�enia.</p><p>Po chwili dyskutowali ju� z o�ywieniem o dziwnych sygna�ach radiowych z Jowisza, o kt�rych ameryka�ska hierarchia poinformowa�a Watykan zaledwie kilka dni temu.</p><p>��M�j doradca naukowy�� rzek� papie��� <emphasis>monsignor </emphasis>Parelli jest tak podekscytowany, �e wychodzi wprost z siebie. Uwa�a, �e to jest najcudowniejsza rzecz, jaka si� zdarzy�a na Ziemi od dw�ch tysi�cy lat.</p><p>��Ale to jest niebezpieczne�� zauwa�y� von Friederich.</p><p>��Niebezpieczne, m�j bracie?</p><p>Von Friederich zawsze mia� wysoki, niemal dziewcz�cy g�os. W latach szkolnych musia� z tego powodu stacza� liczne walki z r�wie�nikami. Teraz czyni� wysi�ki, by brzmia� on spokojnie, r�wno i przekonywaj�co. Nie chcia� te� pokaza� po sobie, �e cierpi dojmuj�cy b�l.</p><p>��Gdy wie�� o tym pozaziemskim� obiekcie� dotrze do opinii publicznej, co musi nast�pi� pr�dzej czy p�niej, wszyscy b�d� oszo�omieni i przera�eni. Przypomina sobie Wasza �wi�tobliwo�� ha�as, jaki powsta� �wier� wieku temu wok� sputnika?</p><p>Papie� skin�� g�ow�.</p><p>��Tak, ale to by�o g��wnie na Zachodzie.</p><p>��To b�dzie niczym w por�wnaniu z reakcj� ludzi na wiadomo�� o kosmitach w naszym uk�adzie s�onecznym. Kim oni s�? Jak wygl�daj�? Czego chc�? Kogo czcz�?�� Ostatnie pytanie wypowiedzia� zd�awionym szeptem.</p><p>Papie� ju� otwiera� usta, aby co� powiedzie�, lecz rozmy�li� si� i pog�aska� si� po swym szerokim podbr�dku.</p><p>��Zgadzam si� z t� opini�, Wasza �wi�tobliwo�栗 rzek� kardyna� Benedetto.�� Obecno�� tych istot b�dzie bardzo niebezpieczna dla wiernych.</p><p>Papie� cofn�� si� na krze�le i j�� wystukiwa� palcami jaki� takt na swym kolanie.</p><p>��To jest jaka� pr�ba�� rzek� w ko�cu.</p><p>��Pr�ba?</p><p>��Tak, pr�ba naszej wiary, moi bracia. Pr�ba naszej odwagi, naszej inteligencji. Ale przede wszystkim pr�ba naszej wiary.</p><p>��Ca�kiem mo�liwe�� zgodzi� si� pospiesznie Benedetto.</p><p>Von Friederich nic nie odpowiedzia�, ale pomy�la� sobie, �e W�och zn�w chce si� przypochlebi�.</p><p>��Amerykanie odkryli te sygna�y radiowe i co�, co, ich zdaniem, mo�e by� statkiem kosmicznym�� rzek� papie��� je�li dobrze rozumiem informacj�, kt�r� otrzymali�my.</p><p>Benedetto skin�� g�ow�.</p><p>��Sygna�y radiowe z planety Jowisz. A w przestrzeni niedaleko niej� jaki� obcy� obiekt kosmiczny.</p><p>Von Friederich zacisn�� z�by.</p><p>��Wierz�, �e nauka prowadzi do wiedzy�� m�wi� papie��� a co za tym idzie, do doskonalenia ludzkiej inteligencji. Ten obcy obiekt mo�e dopom�c naukowcom dowiedzie� si� czego� wi�cej o wszech�wiecie, a wi�c r�wnie� wi�cej o dzie�ach Bo�ych.</p><p>��Ach, rozumiem�� odezwa� si� Benedetto.�� Je�li nawi��emy kontakt z tymi przybyszami z kosmosu, b�dziemy mogli si� dowiedzie� wi�cej o dzie�ach r�k Bo�ych, o Jego stworzeniach.</p><p>Papie� spojrza� na� i skin�� g�ow� z aprobat�.</p><p>��Ale Ko�ci� �wi�ty Matka Nasza ma przecie� obowi�zek chroni� swe dzieci od b��d�w i niebezpiecze�stw�� rzek� von Friederich.�� Tak zdecydowanie, jak tylko mo�e. Zw�aszcza przed tym, co mog�oby zagrozi� ich nie�miertelnym duszom.</p><p>Benedetto zwr�ci� si� ku niemu.</p><p>��Nie rozumiem, jak��� zacz��.</p><p>��Ten obiekt kosmiczny�� ci�gn�� kardyna� von Friederich, czuj�c, �e jego g�os s�abnie�� wywo�a wstrz�s u wielu wiernych. Nasza katolicka trzoda wci�� zamieszkuje w wi�kszo�ci bardzo zacofane rejony globu: Ameryk� �aci�sk�, Afryk�, Azj�. Nawet w r�nych cz�ciach Europy czy Ameryki P�nocnej liczni katolicy wiedz� bardzo niewiele o wsp�czesnym �wiecie. Obawiaj� si� nowoczesnej nauki. Trzymaj� si� kurczowo wiary, aby czerpa� z niej oparcie w swym trudnym �yciu.</p><p>��Oczywi�cie�� zgodzi� si� papie�.</p><p>��A ich Ko�ci󳠗 m�wi� von Friederich�� zawsze utwierdza� ich w przekonaniu, �e jeste�my stworzeni przez Boga. I �e jeste�my sami.</p><p>��Ale Ko�ci� nigdy nie negowa� mo�liwo�ci istnienia innych stworze� Bo�ych gdzie� we wszech�wiecie�� zauwa�y� Benedetto.</p><p>��Nie negowa� formalnie�� poprawi� go von Friederich.�� Ale Ko�ci� �wi�ty Matka Nasza nigdy nie przygotowywa� te� wiernych na spotkanie z innymi stworzeniami z przestrzeni kosmicznej.</p><p>��Bardzo s�usznie, przyjacielu�� mrukn�� papie�.�� Bardzo s�usznie. Nawet w <emphasis>Redemptor hominis </emphasis>napisa�em, �e cz�owiek otrzyma� od swego Stw�rcy w�adz� nad �wiatem widzialnym.</p><p>��Je�li �wiat dowie si� nagle, �e s� we wszech�wiecie inne inteligentne istoty, i �e przewy�szaj� nas w r�nych fizycznych aspektach��� Von Friederich przymkn�� oczy, by ukry� atak b�lu.�� Wiara wielu katolik�w zostanie wystawiona na ci�k� pr�b�.</p><p>Benedetto skin�� niech�tnie g�ow�.</p><p>��Ca�y fundament, na kt�rym opiera si� wiara, mo�e si� zatrz��栗 rzek�.�� To b�dzie najwi�kszy cios dla wiary od czas�w Lutra.</p><p>Von Friederich potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>��Nie Lutra, lecz Galileusza i innych uczonych. To oni zniszczyli autorytet Ko�cio�a Powszechnego. Luter by�by bez nich niczym. Rzym dawa� sobie rad� ze schizmami i herezjami, dop�ki uczeni nie doprowadzili do ruchu protestanckiego.</p><p>��Ostry pogl�d na naukꠗ rzek� papie� z u�miechem.</p><p>��Heretyk�w zawsze mo�emy nawr�ci�, je�li jest do�� czasu�� m�wi� von Friederich trz�s�cym si� g�osem.�� To naukowcy wstrz�sn�li posadami Ko�cio�a.</p><p>Papie� wzni�s� r�k� do g�ry.</p><p>��Nie zebrali�my si� tu, aby wznawia� dawne spory�� rzek�.�� Nauka odkry�a ten pozaziemski obiekt. Jak nasz Ko�ci� ma si� ustosunkowa� do tego faktu?</p><p>��Modli� si�, �eby odlecia��� rzek� von Friederich.</p><p>��Wygl�da na to�� odezwa� si� Benedetto�� �e zar�wno Amerykanie, jak Rosjanie staraj� si� utrzyma� t� spraw� w tajemnicy; przynajmniej dot�d tak post�powali.</p><p>��Doskonale!</p><p>��Wzmiankuj� na temat mo�liwo�ci wsp�pracy w badaniach nad tym zagadnieniem�� m�wi� Benedetto�� ale zar�wno jedni, jak drudzy chc� wykorzysta� technik� przybysz�w tylko dla siebie, dla swych wojskowych cel�w.</p><p>Twarz papie�a przybra�a wyraz smutku.</p><p>��Oczywi�cie�� rzek�.�� O czym innym mogliby my�le�? Ale jak d�ugo b�d� w stanie trzyma� to w tajemnicy przed opini� publiczn�?</p><p>��Pr�dzej czy p�niej kto� si� wygada�� zgodzi� si� Benedetto.</p><p>��Musimy zdecydowa�, jak odnie�� si� do tej sprawy, gdy przestanie ona by� tajemnic��� powiedzia� papie�.</p><p>��Mogliby�my j� poda� sami do publicznej wiadomo�ci�� zaproponowa� Benedetto.</p><p>��O nie!�� zaprotestowa� von Friederich.</p><p>Przyda�oby to Ojcu �wi�temu presti�u�� upiera� si� Benedetto.�� I przekona�oby wiernych, �e nasz papie� niczego si� nie obawia.</p><p>Von Friederich przez chwil� nad czym� medytowa�, po czym rzek�:</p><p>��Je�li Amerykanie i Rosjanie trzymaj� spraw� w tajemnicy, mogliby wszystkiemu zaprzeczy�, gdyby�my si� wychylili z jak�� oficjaln� informacj�. Przecie� ani jedni, ani drudzy formalnie nie donie�li o swym odkryciu. My dowiedzieli�my si� o nim najbardziej delikatnymi kana�ami. A Rosjanie�</p><p>Na twarzy Benedetta pojawi�o si� zniecierpliwienie.</p><p>��Przyw�dcy ameryka�scy i sowieccy mog� chcie� utrzyma� wszystko w tajemnicy, ale nie ich naukowcy. Jestem tego pewny. A przecie� jest wielu naukowc�w w r�nych krajach, kt�rzy potwierdziliby nasz� informacj� o odkryciu, gdyby Jego �wi�tobliwo�� poda� j� do publicznej wiadomo�ci.</p><p>��Czy to jest pewne?�� spyta� papie�.</p><p>��W zasadzie tak, Wasza �wi�tobliwo��.</p><p>��W zasadzie�� powt�rzy� kpi�co von Friederich.</p><p>��Ale czy zdecydowali�my ju��� pyta� papie��� �e chwila dojrza�a do publicznego podania przez nas tej wiadomo�ci?</p><p>��Musimy si� nad tym powa�nie zastanowi�, zanim nadamy sprawie lawinowy bieg�� rzek� von Friederich.</p><p>Papie� podni�s� jedn� brew i zerkn�� na niego.</p><p>��Propaganda Fide chcia�aby mie� kilka tygodni na przemy�lenie tej sprawy?�� zapyta�.</p><p>��Tak, Wasza �wi�tobliwo��.</p><p>��Czy mo�e kilka miesi�cy?</p><p>Von Friederich pr�bowa� wzruszy� ramionami, lecz nie by� w stanie tego zrobi� z powodu b�lu.</p><p>��Nie mamy ju� miesi�cy�� ponagla� Benedetto.�� Mo�e nie mamy te� tygodni na rozwa�ania. Musimy si� zdecydowa� zaraz. Szybko!</p><p>Papie� zwr�ci� g�ow� w jego stron�.</p><p>��Zd��y�em si� ju� nauczy栗 rzek��� �e tu, w Watykanie, nic nie robi si� szybko.</p><p>��Ale jedn� rzecz musimy zrobi� zaraz�� upiera� si� Benedetto�� oczywi�cie, za aprobat� Jego �wi�tobliwo�ci.</p><p>��C� takiego?</p><p>��Amerykanie zapraszaj� Rosjan i naukowc�w z innych kraj�w do wsp�pracy przy badaniu tych sygna��w i pr�bie kontaktu z odkrytym obiektem. Tworz� jaki� wsp�lny program.</p><p>��I co dalej?</p><p>��Tak mi powiedzieli nasi ludzie w Waszyngtonie�� rzek� Benedetto i w jego g�osie zabrzmia�a nuta zadowolenia z siebie. Takie by�o w ka�dym razie wra�enie von Friedericha.</p><p>��Co to wszystko ma wsp�lnego z nami?�� pyta� papie�.</p><p>��Powinni�my w��czy� do tego programu naszego naukowca. O ile oczywi�cie Amerykanie s� szczerzy w tym, co m�wi�.</p><p>��Naukowca z �ona Ko�cio�a? Ale� kto�?</p><p>��Mamy odpowiedniego cz�owieka�� powiedzia� Benedetto z tak� min�, jakby wyci�gn�� kr�lika ze swego kapelusza.�� Brata dominikanina z klasztoru w Langwedocji. Kiedy� by� �wiatowej s�awy kosmologiem. Otrzyma� nagrod� Nobla za swe teorie�</p><p>��Kosmologa, kt�ry dosta� Nobla i potem wybra� �ycie mnicha?�� przerwa� mu von Friederich.</p><p>Benedetto roz�o�y� bezradnie r�ce.</p><p>��Chcia� uciec od �wiata. Mia� problemy z alkoholem. Kursowa�y te� plotki� na temat jego cielesnych eksces�w.</p><p>��I ten cz�owiek mia�by reprezentowa� Watykan?</p><p>��Jest ju� dzi� znacznie starszy�� rzek� Benedetto.�� �ycie klasztorne oczy�ci�o go.</p><p>��Czy b�dzie w stanie oprze� si� pokusom, gdy opu�ci klasztorne mury?�� pomy�la� g�o�no papie�.</p><p>Benedetto u�miechn�� si�.</p><p>��W jakiej� naukowej plac�wce badawczej, my�l�, �e tak�� rzek�.</p><p>��Jak si� nazywa?</p><p>��Reynaud. Edouard Reynaud.</p><p>��Nigdy o nim nie s�ysza�em�� mrukn�� von Friederich.</p><p>��To bardzo s�awny naukowiec.</p><p>��Dobrze�� zgodzi� si� papie�.�� Prosz� si� zwr�ci� do jego zakonu i poprosi� o jego us�ugi. Najpierw powinien jednak pojawi� si� tutaj i om�wi� spraw� szczeg�owo z ksi�dzem kardyna�em.</p><p>��Tak jest, Wasza �wi�tobliwo��.�� Benedetto sk�oni� lekko g�ow�.</p><p>Von Friederich zebra� wszystkie swoje si�y i powiedzia�:</p><p>��Ale nie b�dziemy tego podawa� do publicznej wiadomo�ci. Nie mo�emy niepokoi� wiernych.</p><p>Papie� skin�� g�ow�.</p><p>��Zgadzam si�, ksi�e kardynale. Skoro Amerykanie i Rosjanie, trzymaj� j�zyk za z�bami, my musimy r�wnie�.</p><p>B�l kardyna�a by� trudny do wytrzymania, ale towarzyszy�o mu teraz uczucie ulgi, niemal wdzi�czno�ci. �Cho� tyle dokona�em�� my�la�.�� Jeszcze raz odpar�em w�osk� inwazj�. Uchroni�em Namiestnika Chrystusa przed pope�nieniem grubego b��du.�</p><p>Von Friederich, chocia� b�l przes�ania� mu oczy czerwon� mg��, z satysfakcj� dostrzega� wyraz rozczarowania na �niadej twarzy Benedetta.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XVII</p></title><cite><p><strong>STARCIE ZWOLENNIK�W UFO I OR�DOWNIK�W ODRODZENIA RELIGIJNEGO</strong></p><p>/San Diego/ O ma�o nie dosz�o do rozruch�w podczas wczorajszego zgromadzenia wiernych w parku Marineland, gdzie zwolennicy Miejskiego Ewangelisty, Williego Wilsona, starli si� ze zwolennikami UFO, kt�rzy przybyli na spotkanie.</p><p>Policja ocenia, �e ponad sze�� tysi�cy os�b zgromadzi�o si� na terenie parku, aby wys�ucha� kazania pastora Wilsona, kt�ry doradza, by �obserwowa� niebo�. Wkr�tce po tym, jak zacz�� przemawia�, zorganizowana grupa zwolennik�w UFO j�a krzycze�, gwizda� i macha� r�kami na znak protestu. Dosz�o do b�jek, ale policja uzbrojona w pa�ki i gaz �zawi�cy szybko po�o�y�a kres szamotaninie.</p><p>��On jest niepowa�ny�� powiedzia� o pastorze Wilsonie miejscowy ekspert do spraw UFO, Fred W. Weddell.�� Usi�uje wszystkich przerazi� wizj� ko�ca �wiata, a my wszyscy wiemy, �e kosmici s� nam przyja�ni i maj� pokojowe zamiary.</p><p>Pastor Willie Wilson o�wiadczy�:�� Moje pos�anie jest pos�aniem pokoju i nadziei. Nie ma nic wsp�lnego z UFO. Ostrzegam jedynie ludzi, �e na �wiecie nast�pi wielka zmiana i �e powinni�my jej oczekiwa�, obserwuj�c niebo.</p><p>W wyniku b�jek podczas spotkania siedemna�cie os�b zosta�o rannych, a dwie z nich odwieziono do szpitala. Policja aresztowa�a osiem�</p></cite><empty-line/><p>Nadci�ga�a burza.</p><p>Stoner dostatecznie d�ugo mieszka� w Nowej Anglii, aby zna� jej zwiastuny. W wiadomo�ciach telewizyjnych o jedenastej wieczorem dwaj uk�adni m�czy�ni, podobni do siebie jak dwie krople wody, ubrani w z�ociste swetry i w towarzystwie starannie ufryzowanej latynoskiej kobiety, kt�ra prowadzi�a z nimi g�upaw� rozmow�, podali komunikat meteorologiczny, zapowiadaj�cy �noc bezchmurn� i och�odzenie, z temperatur� minimaln� oko�o dwudziestu stopni poni�ej zera i wiatrem zachodnim, s�abym, zmiennym�</p><p>Ale teraz, tu� po dwunastej, wiatr wy� ju� i rycza� na zewn�trz domu Z okien salonu wida� by�o, jak postrz�pione chmury przemykaj� na tle tarczy ksi�yca. Drzewa si� chwia�y i stuka�y swymi zmarzni�tymi ga��ziami. Wreszcie ca�y dom zacz�� trzeszcze� niby stary drewniany statek pr�cy do przodu po wzburzonym morzu.</p><p>Cavendish, kt�ry obecnie dzieli� dom ze Stonerem, wzdrygn�� si� stoj�c przy oknie.</p><p>��M�j Bo�e, pomy�le� tylko, �e purytanie musieli stawia� czo�o takiej pogodzie. Byli zupe�nie do tego nie przygotowani.</p><p>Stoner za�mia� si� w duchu. To takich do�wiadcze� zamierza� im oszcz�dzi� Wielki Mac. Mieli sp�dzi� zim� w Porto Rico.</p><p>Gdy tak siedzia� przy stole w jadalni w�r�d zdj�� Jowisza, zrobionych przez Wielkie Oko, i komputerowych wydruk�w, Stoner mimo woli obserwowa� Anglika. Cavendish pali� fajk�. Jak zwykle, pod sw� tweedow� marynark� mia� sweter. Odwr�ci� si� wreszcie od okna i spod krzaczastych brwi spojrza� na le��ce na stole zdj�cia. Wyci�gn�� r�k� i pokaza� palcem ma�� jak �ebek szpilki plamk� �wietln� w centrum jednego z nich.</p><p>��Pan jest naprawd� pewny, �e ten obiekt pochodzi spoza uk�adu s�onecznego?�� spyta�.</p><p>��Tak�� odpar� Stoner.</p><p>��Matematycznie pewne?</p><p>��Prosz� samemu sprawdzi� obliczenia, je�li pan nie wierzy. To jest jaki� turysta, go�� spoza naszego uk�adu.</p><p>��Hmm.�� Cavendish wypu�ci� z ust k��b dymu.�� A sygna�y radiowe umilk�y.</p><p>��Ju� prawie tydzie�, jak nic nie dochodzi.</p><p>��I tak nagle wszystko ucich�o?</p><p>��Wiem o tym od Jeffa Thompsona�� powiedzia� Stoner.�� A teraz statek oddala si� ju� od Jowisza po spiralnym torze.</p><p>��Oddala si�? Naprawd�?</p><p>��Wskazuj� na to dane z komputera. Przyjrzeli si� Jowiszowi, a teraz odlatuj�. Mo�e do domu?</p><p>Przez chwil� Cavendish milcza�. Dym jego fajki mia� mi�y zapach i podnosi� Stonera na duchu.</p><p>��W rozs�dnej odleg�o�ci od Ziemi nie ma chyba nic, co mog�oby by� ich domem�� odezwa� si� wreszcie Anglik.</p><p>Stoner skin�� g�ow�.</p><p>��Do <emphasis>Alfy Centauri </emphasis>s� st�d cztery lata �wietlne�� rzek�.�� Ale nic nie wskazuje, �eby tam by�y planety.</p><p>��W�a�nie. A najbli�sza gwiazda z planetami jest w <emphasis>�ab�dziu, 61-Cygni, </emphasis>nieprawda�?</p><p>��Tak, gwiazda Barnarda�� sprecyzowa� Stoner.�� Je�li si� zgodzi� z prac� Van de Kampa, nieca�e sze�� lat �wiat�a st�d.</p><p>��Naprawd�?�� Cavendish przez d�u�sz� chwil� pyka� z fajki, a ob�oki dymu wznosi�y si� wolno ku wygi�tym belkom sufitu w jadalni.</p><p>Stoner przysun�� si� z krzes�em do klawiatury komputera, ustawionej na drugim ko�cu sto�u, i szybko wystuka� jakie� zlecenie.</p><p>��Dok�d to diabelstwo teraz leci?�� spyta� Cavendish.</p><p>��Wszyscy chcieliby�my to wiedzie栗 rzek� Stoner.�� Komputer w�a�nie rozgryza ten problem. Wygl�da na to, �e odlatuj� zupe�nie z naszego uk�adu. Je�li przed�u�y� obecny wektor pr�dko�ci tego statku, wzniesie si� nad p�aszczyzn� ekliptyki i skieruje w przestrze� mi�dzygwiezdn�.</p><p>��S�dzi pan, �e wracaj� do siebie?</p><p>��Mo�e lec� do jakiej� innej gwiazdy z planetami.</p><p>��Ale opuszczaj� definitywnie nasz uk�ad s�oneczny?</p><p>��Zgadza si�.</p><p>��Bez z�o�enia nam wizyty?</p><p>Stoner popatrzy� na niego znad klawiatury komputera.</p><p>��Widocznie nie jeste�my dla nich a� tak wa�ni�� rzek�.�� Wlecieli w obr�b naszego uk�adu, zbli�yli si� do najwi�kszej planety, jak� mogli znale��, pow�szyli tam i teraz odlatuj�. Mo�liwe, �e przelecieli te� obok Saturna, zanim odkryli�my ich statek, ale to tylko m�j domys�. Mo�e pochodz� z jakiej� du�ej planety, takiej jak Jowisz czy Saturn, i nie mogliby sobie wyobrazi� �ycia na globie tak ma�ym i gor�cym jak Ziemia.�� To mo�e zrani� ludzk� dum�, nieprawda�?</p><p>��Najbardziej mnie martwi, �e ten statek nie zbli�y si� do nas na tyle aby�my go mogli szczeg�owo przebada�.</p><p>��Tak, to szkoda.</p><p>Stoner westchn�� i a� si� zdziwi�, �e go na to sta�, po czym pokiwa� smutno g�ow�.</p><p>��Nie ma wi�cej sygna��w, a nasz go�� odlatuje w sin� dal. Wygl�da na to, �e nie trzeba b�dzie jecha� do Kwajalein.</p><p>��Cholernie zagadkowa sprawa.</p><p>��I diabelnie frustruj�ca.</p><p>Cavendish j�� si� przechadza� wzd�u� sto�u.</p><p>��Czy pan zawsze pracuje do tak p�na w nocy?�� zapyta�.</p><p>��Mia�em nadziej�, �e komputer dostarczy nam dzi� wieczorem dok�adnych danych na temat parametr�w toru statku. Wtedy mogliby�my si� zorientowa�, dok�d on leci. Ale musi by� jaki� b��d w obliczeniach, bo nic nie wychodzi.</p><p>��Mo�e komputer uci�� sobie drzemk�?�� za�artowa� Cavendish.</p><p>��On nigdy nie �pi.</p><p>��Pan chyba te� nie.</p><p>��Je�li mam pana mi�e towarzystwo do tak p�nej pory, profesorze, jak mog� spa�?�� Stoner zerkn�� na niego badawczo.</p><p>U�miech znik� z ust Anglika.</p><p>��Widzi pan, sen jest dla mnie czym� w rodzaju makabrycznego spektaklu. Miewam z�e sny.</p><p>Stoner obr�ci� si� w swym ci�kim krze�le, by m�c pod��y� wzrokiem za spaceruj�cym wci�� po pokoju Anglikiem. Ten nie zamierza� wszak�e podawa� wi�cej szczeg��w na temat swych nocnych do�wiadcze�.</p><p>��A wi�c ten obiekt definitywnie opuszcza uk�ad s�oneczny?�� zapyta� zmieniaj�c temat.</p><p>��Tak wygl�da.</p><p>��To dobrze. Bo to jest, prawd� m�wi�c, bardzo przykra sprawa. Jeszcze jeden przedmiot konfrontacji mi�dzy �wiatem wschodnim a zachodnim. To b�dzie b�ogos�awie�stwo, je�li ta przekl�ta rzecz odleci sobie precz.</p><p>��Ale wtedy nigdy si� nie dowiemy, sk�d przyby�a, kto j� wys�a�, co to wszystko ma znaczy�<emphasis>�� </emphasis>powiedzia� Stoner, nieco zaskoczony s�owami Anglika.</p><p>Cavendish wzruszy� swymi szczup�ymi ramionami.</p><p>��Wiemy ju� w ka�dym razie, �e nie jeste�my sami we wszech�wiecie. To wa�na sprawa. Nie ma wi�kszego znaczenia, kto zbudowa� ten statek, sk�d on przyby�, dlaczego tu przyby�. Najwa�niejszy jest fakt, �e teraz wiemy ponad wszelk� w�tpliwo��, i� istniej� w�r�d gwiazd inne cywilizacje, �e nie jeste�my sami we wszech�wiecie.</p><p>��My o tym wiemy�� mrukn�� Stoner�� ale reszta �wiata pozostaje w ignorancji.</p><p>��Och, z czasem wszyscy si� dowiedz�. Prosz� si� tak nie niecierpliwi�.</p><p>Wnet ca�y �wiat dowie si� o wszystkim.</p><p>��Nie dowie si�, je�li Tuttle i McDermott postawi� na swoim.</p><p>��Nie postawi��� zapewni� go Cavendish.�� W ka�dym razie nie na d�ugo. Pr�dzej czy p�niej ta wie�� obiegnie �wiat.</p><p>Stoner mia� nadziej�, �e stary uczony powie co� wi�cej, lecz ten podszed� do okna i d�ugo przygl�da� si� szalej�cej na zewn�trz burzy, co chwila wypuszczaj�c z ust k��by niebieskawego, wonnego dymu. Wiatr zawodzi� bez przerwy, a gdzie� z g�ry dochodzi� ryk silnik�w nabieraj�cego wysoko�ci odrzutowca. Stoner rzuci� raz jeszcze okiem na zamar�� w bezruchu drukark� komputera, po czym wsta� i skierowa� si� ku salonowi, gdzie by� telefon.</p><p>��Za chwil� wracam�� rzek� do Cavendisha.�� Zadzwoni� do o�rodka komputerowego. Mo�e si� dowiem, co jest z t� cholern� maszyn�.</p><p>��Bardzo dobrze�� ucieszy� si� Anglik.�� A ja tymczasem nalej� sobie brandy. Dobrze si� rozgrza� w tak� noc.</p><p>��Doskonale! Prosz� te� nala� dla mnie, je�li nie sprawi to panu k�opotu.</p><p>��Z przyjemno�ci��� rzek� Cavendish.</p><empty-line/><p>Jo siedzia�a na ma�ym niezbyt wygodnym krze�le przy szafie mieszcz�cej uk�ady wej�ciowe g��wnego komputera. W du�ej sali nie by�o okien, a zainstalowane w suficie �wietl�wki wype�nia�y pomieszczenie jasnym �wiat�em, co sprawia�o wra�enie ponadczasowo�ci. Nie by�o sposobu bez zerkni�cia na zegar powiedzie�, czy jest dzie�, czy te� noc.</p><p>�Zupe�nie jak w kasynie w Las Vegas�� my�la�a sobie Jo.�� Zmuszaj� cz�owieka, �eby skupia� ca�� uwag� na maszynach i nie m�g� si� zrelaksowa� widokiem s�o�ca czy deszczu.�</p><p>Zegar na �cianie w g��bi sali wskazywa�, �e by�o ju� dobrze po dwunastej. Jo wiedzia�a, �e jest noc, lecz co� w jej umy�le ostrzega�o j�, �e by� mo�e si� myli i �e za grubymi �cianami komputerowego kompleksu mo�e by� r�wnie dobrze wczesne popo�udnie.</p><p>��Hej, wychodz� na kaw�!�� us�ysza�a nagle czyj� g�os.</p><p>Podnios�a oczy i zobaczy�a doktoranta, kt�ry w tym tygodniu pracowa� na nocnej zmianie.</p><p>��Chcesz, �ebym ci co� przyni�s�?�� U�miechn�� si� do niej.</p><p>Mi�a twarz, m�ody, bez zmarszczek, pr�bowa� zapu�ci� brod�, lecz uda�o mu si� wyhodowa� jedynie kilka kosmyk�w blond w�os�w na linii szcz�ki.</p><p>��Dzi�kuj�, przywioz�am ze sob� lunch.�� Zerkn�a na du�� torb�, le��c� na pod�odze obok jej krzes�a.</p><p>��Dobrze. B�d� z powrotem za dziesi�� lub pi�tna�cie minut. Nie otwieraj nikomu drzwi. Mam sw�j klucz.�� Pomacha� kluczem na k�ku.�� O tej porze kr�ci si� tu dooko�a za du�o r�nych podejrzanych typ�w, �eby ryzykowa�.</p><p>��Wszystko b�dzie dobrze�� uspokoi�a go.</p><p>��Mam nadziej�.</p><p>Pobieg� ku wyj�ciu, nuc�c co� fa�szywie.</p><p>Gdy tylko zamkn�y si� za nim stalowe drzwi, Jo wsta�a, wyprostowa�a skurczone nogi i r�ce, po czym zrobi�a kilka g��bokich przysiad�w. Jedynymi d�wi�kami, jakie m�ci�y cisz� sali, by�y: ciche brz�czenie �wietl�wek, g�o�niejsze dudnienie g��wnego rdzenia komputera i jej w�asny rytmiczny oddech Komputer pracowa� nad jakim� problemem, kt�ry wysysa� wi�ksz� cz�� jego mocy. Odk�d Jo podj�a przed godzin� prac� na swej zmianie, mruga� jedynie do siebie lampkami i hucza�, nie kre�l�c nawet jednego wiersza wydruku.</p><p>�Mo�e rozgryza jaki� problem Keitha��� pomy�la�a, zginaj�c si�, by usi��� na pi�tach. Na t� my�l usta jej wykrzywi�y si� w podk�wk�. Min�y ju� ponad dwa tygodnie, a on nie zadzwoni�. Nie przekaza� jej nawet wiadomo�ci przez doktora Thompsona czy kogo� innego, kto u niego bywa�.</p><p>�Nie zale�y mu na mnie�� dosz�a do wniosku Jo.�� Wcale go ju� nie obchodz�. By�am dla niego dobra tylko na par� nocy.�</p><p>W tej samej chwili zadzwoni� telefon.</p><p>Mrucz�c pod nosem, wyprostowa�a si� i podesz�a do aparatu wbudowanego w jedn� z szaf.</p><p>��O�rodek komputerowy�� powiedzia�a do s�uchawki.</p><p>��Tu doktor Stoner�� rozleg� si� g�os Keitha. Wydawa� si� by� lekko rozdra�niony.�� Z kim m�wi�?</p><p>��Keith��� Pr�bowa�a zatai� przed nim, �e nagle zabrak�o jej tchu, pr�bowa�a sobie wm�wi�, �e to wskutek wyczerpania �wiczeniami.</p><p>��Jo, czy to ty?</p><p>��Tak.</p><p>��Pracujesz teraz w o�rodku komputerowym?</p><p>Skin�a g�ow�, potem zda�a sobie spraw�, jak niem�dre to by�o.</p><p>��Tak�� powiedzia�a.�� Tu mnie teraz przydzielili. Pracuj� w tym tygodniu na nocn� zmian�.</p><p>��Jak si� czujesz?</p><p>��Jestem��� Przerwa�a, by uporz�dkowa� my�li.�� Czuj� si� dobrze, Keith. A ty?</p><p>��Mniej wi�cej tak samo.�� Jego g�os r�wnie� zabrzmia� og�lnikowo.�� Niewiele mo�emy sobie powiedzie� przez telefon, prawda?</p><p>��Tak. Przypuszczam, �e przepisy bezpiecze�stwa�</p><p>��Mhm.</p><p>Nagle zda�a sobie spraw�, �e nie mo�e nic powiedzie� z tego, co by chcia�a. Przez chwil� oboje milczeli, potem on zapyta�:</p><p>��Jak ci� traktuje Wielki Mac?</p><p>Poczu�a si�, jakby przez jej cia�o kto� przepu�ci� pr�d elektryczny. �Czy on ju� wie?��� spyta�a sam� siebie.</p><p>��S�ysza�em od Jeffa, �e Mac napisa� dla ciebie list polecaj�cy do NASA.</p><p>Wyczu�a gniewny ch��d w jego g�osie. I tym samym tonem odpowiedzia�a:</p><p>��To prawda, Keith. Napisa�.</p><p>��Pewnie si� cieszysz�� rzek�, sil�c si� na oboj�tno��.�� Jeste� dziewczyn�, kt�ra wie, czego chce. Mam nadziej�, �e ci� przyjm�.</p><p>�Ty frajerski ignorancie�� chcia�o jej si� krzykn��.�� Czy my�lisz, �e robi� to dla siebie?� G�o�no powiedzia�a jednak inaczej:</p><p>��B�dzie dobrze, Keith.</p><p>��Nie w�tpi�.</p><p>��Dlaczego zadzwoni�e�?�� spyta�a sztywno.</p><p>Us�ysza�a, jak wzi�� g��boki oddech.</p><p>��Par� godzin temu zada�em komputerowi zadanie z mechaniki nieba i od tego czasu milczy. Co si� tam dzieje? Rozwi�zanie nie powinno zaj�� takiemu komputerowi tyle czasu.</p><p>��Maszyna pracuje bez przerwy, odk�d tu przysz�am�� odpar�a.�� Niekt�re twoje r�wnania z obliczeniami tor�w s� wyj�tkowo z�o�one i ich rozwi�zanie zajmuje du�o czasu.</p><p>��Czy mog�aby� mi to sprawdzi�?</p><p>��Oczywi�cie�� odpar�a.�� Po to tu jestem.</p><p>Czeka�a na jego odpowied�. Chcia�a, �eby co� powiedzia�. Cokolwiek. Nawet wybuch gniewu oznacza�by, �e mu na niej zale�y. Zamiast tego us�ysza�a jedynie bezbarwne:</p><p>��Dzi�ki.</p><p>�Nic go nie obchodzꠗ pomy�la�a znowu.�� Nigdy go nie obchodzi�am. Ani przez chwil�. Bardziej si� martwi o sw�j przekl�ty program komputerowy ni� o mnie.�</p><p>��Prosz� bardzo�� powiedzia�a i odwiesi�a s�uchawk�.</p><empty-line/><p>W uszach Stonera jej s�owa zabrzmia�y lodowato i obco, tak jakby dotar�y do� z najdalszych gwiazd. �Prosz� bardzo�, a potem ju� tylko trzask w s�uchawce i cisza.</p><p>�A to ci kurewka�� pomy�la�.�� Przespa�aby si� z ka�dym, kto by jej pom�g� zdoby� to, czego chce. No c�, mam nadziej�, �e sp�dza mi�o czas z Wielkim Makiem.�</p><p>Rzuci� s�uchawk� na wide�ki, czuj�c, �e kipi z gniewu. Wiedzia� jednak, �e nie jest z�y ani na Jo, ani nawet na McDermotta, ale na samego siebie.</p><p>Jeste� prawdziwym m�czyzn�, Stoner�� powiedzia� do siebie.�� Siedzisz tutaj i pozwalasz si� im wi�zi�, wmawiasz sobie, �e twoja praca jest wa�niejsza ni� wi�zy uczuciowe, a naprawd� chcesz tylko jednego: rozwali� te przekl�te drzwi, chwyci� j� i zanie�� do swojej jaskini.</p><p>��Niech pan pos�ucha, jak wyje ten wiatr.</p><p>Stoner oderwa� wzrok od telefonu i zobaczy� Cavendisha stoj�cego w drzwiach z dwiema szklankami brandy w r�kach. Z g��bokim westchnieniem opanowa� gniew, zmusi� serce, by zwolni�o biegu, ukry� p�on�cy w nim ogie� pod przykrywk� ch�odnej oboj�tno�ci.</p><p>��Czuje si� pan dobrze?�� spyta� Cavendish, id�c w jego stron� przez salon.</p><p>Stoner skin�� g�ow�, nie ufaj�c jeszcze swemu g�osowi. Wzi�� szklank� z wyci�gni�tej d�oni Cavendisha.</p><p>��Na zdrowie!�� wzni�s� toast Anglik, podnosz�c sw� szklank� i u�miechaj�c si� blado.</p><p>��Na zdrowie�� powt�rzy� Stoner i upi� nieco brandy.</p><p>Trunek rozla� mu si� po wn�trzno�ciach niby roztopiony metal.</p><p>Cavendish przyci�gn�� tymczasem do kominka fotel na biegunach i usiad� z g��bokim ziewni�ciem przy trzaskaj�cym ogniu.</p><p>��Co za noc!�� powiedzia�.�� S�yszy pan, jak wiatr wyje w kominku?</p><p>��Mhm�� mrukn�� Stoner. Podszed� do kominka i usiad� w fotelu naprzeciwko Anglika.�� Dlaczego pan nie mo�e sypia�?�� zapyta�.</p><p>��Przepraszam� Co takiego?</p><p>��Powiedzia� pan, �e nie sypia pan dobrze.</p><p>To by� bezpieczny temat do rozmowy. Stoner czu�, �e gniew mu przechodzi, czy mo�e wycofuje si� do jakiego� ukrytego k�cika, gdzie b�dzie m�g� pozosta�, nie zdradzaj�c przed nikim swej obecno�ci.</p><p>��Miewam z�e sny�� odpar� Anglik, wpatruj�c si� w ogie�.�� By�em przez cztery lata je�cem Cesarskiej Armii Japonii. To mniej wi�cej tyle, ile potrzebuje �wiat�o, �eby dotrze� do Ziemi z <emphasis>Alfy Centauri.</emphasis></p><p>��Pewnie by�o panu nie�atwo�� rzek� Stoner.</p><p>��Och, to by� dopiero pocz�tek.�� Silny podmuch wiatru zagrzechota� konarami drzew o dach domu i Cavendish spojrza� na sufit z wyrazem zamy�lenia na twarzy.�� Potem Japo�czycy przewie�li nas do Mand�urii, tylko po to, �eby�my si� dostali w r�ce Rosjan, kt�rzy akurat wtedy przyst�pili do wojny z Japoni�.</p><p>��A wi�c byli po naszej stronie.</p><p>��Byli po stronie Stalina. A Stalin zdecydowa�, �e ka�dy naukowiec, jaki wpadnie im w r�ce, nawet m�ody, zag�odzony fizyk matematyczny, b�dzie musia� zosta� w Zwi�zku Radzieckim i pracowa� dla niego. Czy tego chce, czy nie.</p><p>��Trzymali pana w Rosji.</p><p>��Dok�adnie na Syberii. Wasi ch�opcy eksplodowali wtedy akurat pierwsz� przekl�t� bomb� atomow� i Stalin z desperacj� pr�bowa� was dogoni�.</p><p>��S�dzi�em, �e Rosjanie uzyskali atomowe sekrety od szpieg�w.</p><p>��Bzdura! Jedynym prawdziwym sekretem, je�li chodzi�o o bomb�, by� fakt, �e mo�na j� zbudowa� i doprowadzi� do wybuchu. Zdradzili�cie ten sekret w Hiroszimie. Podobnie, jak teraz najwi�kszym sekretem, jaki zdradzi� nam ten przybysz z gwiazd, jest fakt jego istnienia. Jego przybycia z globu innego ni� Ziemia.</p><p>��Jak d�ugo trzymali pana w Rosji?</p><p>��D�ugie lata. Dop�ki nie umar� Stalin i jego nast�pcy nie spr�bowali nieco z�agodzi� napi�cia. Ale nawet wtedy nie by�o �atwo. Przeszed�em prawdziwe piek�o, zanim mnie wypu�cili.</p><p>��Jak to by�o? Cavendish skrzywi� si�.</p><p>��KGB ubzdura�o sobie, �e b�dzie ze mnie doskona�y szpieg, gdy wr�c� do Anglii. Przeszed�em wszystkie fazy i techniki prania m�zgu. Wszystkie. Dlatego boj� si� zasn��.�� Jego r�ce zacz�y si� trz���.</p><p>��Ale nie z�amali pana�� rzek� Stoner.</p><p>��A jak�e, z�amali! Musia�em im przysi�c, �e b�d� dla nich szpiegowa�. Musia�em nie�le nak�ama�, bo oni byli bardzo dok�adni.</p><p>Stoner patrzy� na� zaintrygowany, czekaj�c na dalszy ci�g opowie�ci.</p><p>��Po powrocie do domu�� ci�gn�� Cavendish�� gdy ju� troch� przyszed�em do siebie, poszed�em do Brytyjskiego Wywiadu Wojskowego i opowiedzia�em tam ca�� histori�. Byli zachwyceni. Powiedzieli mi, �e m�g�bym by� podw�jnym agentem, to znaczy udawa�, �e pracuj� dla Rosjan, a w rzeczywisto�ci pracowa� dla Korony Brytyjskiej.</p><p>��Bo�e �wi�ty!</p><p>��Ano w�a�nie. Nie chcia�em pracowa� ani dla jednych, ani dla drugich, ale musia�em to robi�. Jestem tu jedynie dlatego, �e zar�wno KGB, jak wywiad brytyjski chc�, �ebym tu by�.</p><p>��Pan chyba �artuje.</p><p>��Chcia�bym, �eby tak by�o. Sowieci maj� ludzi, kt�rzy g�owi� si� ju� nad zagadk� tych radio sygna��w, ale nie maj� na orbicie teleskopu, kt�ry dostarczy�by im danych na temat statku. Moim zadaniem jest przekaza� im zdj�cia Wielkiego Oka, kt�re s� w pana posiadaniu.</p><p>��Czy Marynarka wie o tym?</p><p>��Wasza Marynarka? Nie. I NATO te� nie wie, jak s�dz�. Wywiad Brytyjski jest bardzo ciekaw, co wy tu robicie, bo wasza Marynarka nie poinformowa�a jeszcze dok�adnie o wszystkim swych koleg�w z NATO.</p><p>��P�aszcz i sztylet�� mrukn�� Stoner.</p><p>��Istotnie�� zgodzi� si� Anglik.�� W tym zawodzie nie ma si� przyjaci�, prosz� pana. Absolutnie nikogo. Ka�dy mo�e si� okaza� pa�skim wrogiem. Ka�dy mo�e si� okaza� morderc�.</p><p>��Morderc�?�� powt�rzy� jak echo Stoner.�� My�li pan, �e kto� chcia�by pana zabi�?</p><p>Po raz pierwszy tej nocy Cavendish za�mia� si�. By� to cienki, chrypliwy, nieweso�y �miech.</p><p>��Nie mnie, drogi ch�opcze� pana. Ja jestem tylko trybikiem w maszynie, z kt�rej korzystaj� obie strony. Je�li wi�c gdzie� w krzakach przycupn�� morderca, chce nie mojej, lecz pa�skiej g�owy.</p><p>Stoner spojrza� na� szeroko otwartymi oczami.</p><p>��Czy pan� pr�buje mnie ostrzec, czy�?</p><p>W tej samej chwili drukarka komputera nagle o�y�a i zacz�a g�o�no stuka�. Stoner z Cavendishem wyskoczyli jak z procy i pobiegli do jadalni, gdzie komputer wypluwa� z siebie, jak szalony, d�ugie kolumny liczb. Zadrukowany symbolami i cyframi papier uk�ada� si� na pod�odze mi�kkimi zwojami, niby miech akordeonu.</p><p>��Co to jest?�� spyta� Cavendish.</p><p>��Ostatnia pozycja tego statku��� Stoner silnie poci�gn�� za papier, by m�c przyjrze� si� ostatnim wierszom wydruku bez potrzeby nachylania si� nad terkoc�c� drukark�.</p><p>A� gwizdn�� z wra�enia.</p><p>��Nie bez powodu komputer rozgryza� ten problem przez ca�� noc�� rzek�.�� Ten cholerny statek zmieni� kurs!</p><p>��Co takiego?</p><p>��Przy�piesza.</p><p>��Nie mo�e by�.</p><p>��Niech pan tu spojrzy.�� Stoner wskaza� palcem liczby.�� Tu. A potem jeszcze tu.</p><p>��Dla mnie to jest jak sanskryt�� powiedzia� Cavendish potrz�saj�c g�ow�.�� Nie znam waszego j�zyka.</p><p>��Ten obcy statek dwukrotnie przy�pieszy� biegu�� wyja�ni� Stoner.</p><p>��Wykonuje jakie� manewry? Zmienia kurs?</p><p>��Tak.</p><p>��W takim razie na pok�adzie musi by� za�oga.</p><p>��Albo jaki� cholernie sprytny komputer.</p><p>��Ale dok�d oni lec�? Jaki jest ich nowy kurs?</p><p>Stoner, czuj�c ucisk w �o��dku, pochyli� si� nad drukark�, kt�ra zatrzyma�a si� tak nagle, jak nagle obudzi�a si� do �ycia.</p><p>��No i co?�� ponagla� <emphasis>go </emphasis>Anglik.</p><p>Stoner j�� si� wpatrywa� w ostatni rz�d liczb. Nie musia� korzysta� z tablic. Zapami�ta� ten zestaw liczb ca�e tygodnie wcze�niej, gdy� obawia� si�, mia� nadziej�, a mo�e marzy�, �e pojawi� si� kiedy� na wydruku.</p><p>��Dok�d to diabelstwo teraz leci?�� niecierpliwi� si� Cavendish.</p><p>��Tutaj�� odpar� Stoner.</p><p>Anglik otworzy� szeroko usta. Wygl�da� jak oniemia�y.</p><p>��Tutaj?�� zapyta� w ko�cu.�� Ma pan na my�li Ziemi�?</p><p>Stoner skin�� g�ow�.</p><p>��Zako�czyli<emphasis>, </emphasis>obserwacj� Jowisza. Teraz lec� ku Ziemi.</p></section></section><section><title><p>KSI�GA DRUGA</p></title><section><title><p>ROZDZIA� XVIII</p></title><epigraph><p>Gdyby tysi�c s�o�c rozb�ys�o nagle na niebie, ten splendor mo�na by por�wna� do promienno�ci Najwy�szego Ducha.</p><text-author>Bhagavadgita, 11; 12</text-author></epigraph><p>Sekretarz smutnym wzrokiem kontemplowa� przez okna swej limuzyny szary pejza� zimowego poranka.</p><p>��Wiesz chyba�� odezwa� si� niskim, zm�czonym g�osem�� �e jestem umieraj�cy.</p><p>Georgij Borodi�ski westchn�� g��boko.</p><p>��Towarzyszu sekretarzu, prosz� nie m�wi� takich rzeczy.</p><p>Sekretarz generalny niezgrabnie odwr�ci� si� na siedzeniu i spojrza� w oczy swemu protegowanemu. Mimo w��czonego grzejnika limuzyny obaj m�czy�ni mieli na sobie ci�kie, ciemne palta i futrzane czapy.</p><p>��Czemu nie? Skoro to prawda�� powiedzia� z bladym u�miechem.</p><p>��Ale przecie��</p><p>��Boisz si�, �e w samochodzie jest pods�uch? �e kandydaci na moje miejsce mog� nie wytrzyma� i zechc� skr�ci� moje cierpienia?�� Za�mia� si� suchym, chrypliwym �miechem.</p><p>Borodi�ski nie odpowiedzia�. Wed�ug kryteri�w obowi�zuj�cych w kr�gach kremlowskiej elity by� on przy swej ledwie przekroczonej pi��dziesi�tce cz�owiekiem ca�kiem m�odym. I tak zreszt� wygl�da�. Jego przerzedzaj�ce si� w�osy by�y wci�� ciemne, a cia�o j�drne i spr�yste. Dzi�ki ofiarnej, wytrwa�ej pracy wybi� si� z szereg�w zwyk�ych funkcjonariuszy partyjnych�� ma�o efektowny, pozornie bez wi�kszego polotu i wydawa�oby si� tak�e, bez wi�kszych ambicji. Jednak�e Borodi�ski ju� przed dwudziestu laty dostrzeg� dla siebie szans� awansu u boku cz�owieka, kt�ry dzi� by� sekretarzem generalnym partii i prezydentem Zwi�zku Radzieckiego. S�u�y� mu przez ca�y ten czas wytrwale, jak najwierniejszy poddany.</p><p>A teraz, w obliczu choroby swego pana, by� ju� tylko o krok od pozostania sekretarzem generalnym. Nale�a�o jedynie wymanewrowa� wszystkich innych pretendent�w do tej roli w walce, na jak� si� zanosi�o po �mierci mistrza.</p><p>��Czy wiesz, dlaczego wyjechali�my w to zimno i w ten �nieg, zamiast siedzie� sobie w mym przytulnym gabinecie?�� zapyta� sekretarz generalny.</p><p>��S�dz�, �e tak�� odpar� Borodi�ski.</p><p>Sekretarz, robi�c gest w stron� kierowcy za kuloodporn� szyb�, wyja�ni�:</p><p>��On jest Tatarem zza Bajka�u. Sprawdza codziennie samoch�d, zanim do niego wsi�d�. Nie musimy si� obawia�, �e nas kto� pods�ucha.</p><p>��Rozumiem.</p><p>��Musz� tu prowadzi� �ycie rzymskiego cesarza, w otoczeniu mych stra�nik�w pa�acowych, kt�rzy wszyscy s� cudzoziemcami, barbarzy�cami, rzec mo�na, lojalnymi wobec mnie osobi�cie i tylko wobec mnie. Przyjemny stan rzeczy u przyw�dcy pa�stwa marksistowskiego, nieprawda�?</p><p>��Ka�dy wielki lider ma swych wrog�w, towarzyszu sekretarzu. Zar�wno na zewn�trz, jak i w�r�d swoich.</p><p>Sekretarz lekko podni�s� brew.</p><p>��Skoro wszyscy ludzie na Kremlu s� dobrymi marksistami, dlaczego potrzebuj� a� takiej ochrony?</p><p>Borodi�ski zorientowa� si�, dok�d zmierza jego szef.</p><p>��Nie wszyscy oni s� dobrymi marksistami�� rzek�.�� Nawet niekt�rzy ludzie w Prezydium i Komitecie Centralnym maj� swoje� wady.</p><p>Sekretarz smutno skin�� g�ow�.</p><p>��A teraz�� powiedzia��� je�li chodzi o ostatni� ofert� ameryka�skiego prezydenta.</p><p>Nag�a zmiana tematu zaskoczy�a Borodi�skiego.�� Ale c� to ma wsp�lnego z�?</p><p>Sekretarz generalny klepn�� swego ulubie�ca w kolano i serdecznie si� roze�mia�.</p><p>��Nie wiesz, o co chodzi, prawda? B�dziesz si� jeszcze musia� nauczy� paru rzeczy na temat sztuki rz�dzenia.�� Jego �miech stopniowo przeszed� w �wiszcz�cy kaszel.</p><p>Borodi�ski siedzia� w milczeniu, zalewany na przemian falami smutku i strachu. No i niecierpliwo�ci. Nie dawa� jednak tego po sobie pozna�, czekaj�c, a� jego mistrz odzyska zn�w zdolno�� normalnego oddychania.</p><p>��M�wi�em�� podj�� sw� my�l sekretarz, wycieraj�c wargi i podbr�dek lnian� chusteczk��� �e ameryka�ski prezydent wyszed� z czym�, co wygl�da na now�, wielkoduszn� ofert�.</p><p>Borodi�ski skin�� g�ow�.</p><p>��Zaproponowali nam, by�my wys�ali grup� naukowc�w do ich bazy na Pacyfiku. Zdaje si� na atolu Kwajalein.</p><p>��Tak�� potwierdzi� sekretarz.�� Wed�ug informacji naszego wywiadu, ameryka�ska oferta wygl�da na szczer�. Ich prezydent chce wykorzysta� ten� pozaziemski statek jako symbol w zacie�nianiu wsp�pracy mi�dzy naszymi krajami.</p><p>��Pomimo tego, co zrobili w ci�gu ostatnich dwu lat?</p><p>��Mo�e z powodu tego, co zrobili w ci�gu ostatnich dwu lat. Zdali sobie wreszcie spraw� z ja�owo�ci swej polityki twardej r�ki.</p><p>Borodi�ski przez chwil� zastanawia� si� nad t� mo�liwo�ci�, po czym zapyta�:</p><p>��Przyjmiecie ich ofert�, towarzyszu sekretarzu?</p><p>��A ty co by� zrobi�?�� Sekretarz nachyli� si� ku swemu pomocnikowi.</p><p>Borodi�ski zda� sobie spraw�, �e jest poddawany pr�bie maj�cej wykaza�, czy si� nadaje, by przej�� stanowisko po mistrzu. Opanowa� strach �ciskaj�cy mu gard�o, ukry� g��boko w sercu z dawna powstrzymywan� ambicj�.</p><p>��W �onie Prezydium istnieje silna opozycja wobec otwierania si� na Zach�d�� powiedzia� wolno.�� Idea wsp�pracy z kapitalistami wzbudzi g��bokie oburzenie naszych bardziej konserwatywnych towarzyszy.</p><p>��Tych samych towarzyszy, kt�rzy domagali si�, aby�my wkroczyli do Afganistanu�� mrukn�� sekretarz�� ale nie my�leli wtedy, jak trudno b�dzie si� stamt�d wycofa�.</p><p>��To prawda�� przytakn�� skwapliwie Borodi�ski.�� Przysporzyli nam niema�o k�opot�w.</p><p>��A ponadto�� powiedzia� z naciskiem sekretarz generalny�� istnieje w �onie prezydium silna presja, by�my przyj�li ameryka�sk� ofert�.</p><p>Borodi�ski skin�� g�ow� i pog�aska� sw� szpiczast�, leninowsk� br�dk�.</p><p>��Dowiedzia�em si�, �e Narody Zjednoczone s� r�wnie� zainteresowane ameryka�skim programem�� m�wi�.�� A ONZ z pewno�ci� wci�gnie do niego Chiny.</p><p>��A wtedy zostaliby�my na lodzie, gdyby�my odm�wili wsp�pracy, prawda?</p><p>��Ale id�c na wsp�prac�, rozjuszymy niekt�rych bardzo mocnych cz�onk�w Prezydium. Nie m�wi�c ju� o Armii Czerwonej.</p><p>Sekretarz u�miechn�� si� do� zagadkowo.</p><p>���adny problemik, nieprawda�?�� rzek�.�� Jak by� sobie z nim poradzi�?</p><p>Borodi�ski pogr��y� si� w my�lach. Limuzyna mkn�a szos� w ciszy szarego, zimowego poranka�� daleko poza blokami i domami przedmie�� Moskwy, poza zasi�giem zainstalowanych na dachach, kierunkowych mikrofon�w i laserowych magnetofon�w, kt�re mog� nagra� tre�� prowadzonej w jad�cym samochodzie rozmowy na podstawie drga� szyb pod wp�ywem wypowiadanych s��w. W ko�cu Borodi�ski zdecydowa� si�, co powiedzie�.</p><p>��S�dz�, �e nie mamy alternatywy�� rzek�.�� Musimy przyj�� ameryka�sk� ofert�. W przeciwnym razie zostaniemy w tyle za nimi i za innymi. Oni mog� uzyska� ogromn� ilo�� informacji od tego obcego statku��� Chcia� powiedzie� jeszcze co� wi�cej, lecz wyraz ukontentowania na twarzy sekretarza generalnego podpowiedzia� mu, �e powinien przesta� m�wi�.</p><p>��Dobra, uczciwa, bezpo�rednia decyzja.�� Stary dygnitarz poklepa� go znowu po kolanie.�� A teraz pozw�l, �e ci udziel� kr�tkiej lekcji polityki. Bardzo ci si� przyda.</p><p>Borodi�ski usiad� pro�ciej w swoim siedzeniu.</p><p>��Pozosta�o mi ju� niewiele �ycia�� ci�gn�� sekretarz.�� Tak twierdz� lekarze i wie o tym ka�dy cz�onek Politbiura czy Prezydium. Obecny okres jest bardzo niebezpieczny, zar�wno dla mnie, jak dla ciebie.</p><p>Borodi�ski skin�� g�ow�, nie ufaj�c swemu g�osowi na tyle, aby powiedzie� cho� s�owo. Tymczasem sekretarz przymkn�� swe znu�one oczy.</p><p>��Ca�kiem s�usznie zauwa�y�e��� odezwa� si� po chwili�� �e je�li przyjmiemy ameryka�sk� ofert� wsp�pracy, rozjuszy to niekt�rych naszych najbardziej twardog�owych towarzyszy. Mog� wpa�� w taki gniew, �e zechc��hm� przyspieszy� moje zej�cie.</p><p>��Nigdy si� nie o�miel�!</p><p>��Ale� tak, o�miel� siꠗ zapewni� go sekretarz z ponurym u�miechem.</p><p>��Nie by�by to pierwszy wypadek, gdy pan Kremla przed czasem trafi� do grobu. Ani co�, co zdarza�o si� tylko carom.</p><p>Borodi�ski zrobi� grymas, by wygl�da�o, �e jest zaszokowany tym, co us�ysza�.</p><p>��Ale je�li zastawimy zawczasu sid�a na tych niecierpliwych, ma�� pu�apk�, aby ich z�apa� pod zarzutem zdrady, wtedy b�dziemy mogli oczy�ci� Kreml ze wszystkich gwa�townik�w, a ja prze�yj� reszt� mych dni w spokoju, nie w otoczeniu zdrajc�w i skrytob�jc�w.</p><p>Borodi�ski zn�w pog�aska� sw� br�dk�.</p><p>��A wi�c decyzja, by przy��czy� si� do Amerykan�w w badaniach tego pozaziemskiego statku�</p><p>��Jest oczywi�cie przyn�t� do naszej pu�apki�� doko�czy� za niego sekretarz.</p><p>��Ale� to genialne! Po prostu genialne! Nic dziwnego, �e byli�cie sekretarzem przez wszystkie te lata.</p><p>Na ustach sekretarza zago�ci� przelotny u�miech.</p><p>��To nie wszystko, co mam ci do powiedzenia�� rzek�.</p><p>��Tak jest, towarzyszu sekretarzu.</p><p>��Skoro mamy nawi�za� kontakt z innymi, inteligentnymi istotami, chcia�bym, aby to nast�pi�o jeszcze za mego �ycia. By�oby to naprawd� ukoronowaniem mojej kariery, gdyby Zwi�zek Radziecki m�g� nawi�za� ten kontakt sam, bez pomocy Zachodu.</p><p>��Ale w jaki spos�b�?</p><p>��Musimy zrobi� rzecz nast�puj�c��</p><p>Sekretarz przysun�� si� jeszcze bli�ej do swego powiernika, tak blisko, �e Borodi�ski poczu� wo� lek�w w jego oddechu.</p><p>��Prosz� m�wi栗 rzek� w napi�ciu Borodi�ski.</p><p>��Po�lemy na t� wysp� niewielk� grup� naszych naukowc�w. B�d� pracowali razem z Amerykanami. B�dzie oczywi�cie w�r�d nich par� os�b z naszego wywiadu. Naszych ��cznik�w. Moich ��cznik�w.</p><p>��Rozumiem. Oczywi�cie.</p><p>Podczas gdy naukowcy b�d� badali z daleka ten kosmiczny pojazd, przygotujemy do startu jedn� z naszych najwi�kszych rakiet no�nych, tak aby m�c wys�a� nasz statek na spotkanie z tamtym pojazdem, gdy b�dzie si� zbli�a� do Ziemi.</p><p>��Ach, teraz rozumiem�</p><p>��Nasi naukowcy na Kwajalein b�d� mieli obowi�zek informowania nas o wszystkim. Gdy nadejdzie odpowiedni moment i je�li w og�le nadejdzie, wy�lemy naszych kosmonaut�w, by powitali przybysz�w z kosmosu.�� Przerwa� i odetchn�� g��boko przy akompaniamencie �wist�w w piersiach.�� Albo�</p><p>��Albo?�� zapyta� nie�mia�o Borodi�ski.</p><p>��Albo zniszczymy ten obcy statek pociskiem z g�owic� termoj�drow�. O ile oczywi�cie zajdzie taka potrzeba.</p><p>Borodi�ski poczu� co�, niby uderzenie pr�du elektrycznego.</p><p>Twarz sekretarza generalnego by�a powa�na.</p><p>��To jest co�, czego naukowcy nie potrafi� zrozumie栗 ci�gn��.�� A przecie� ten intruz z kosmosu mo�e mie� wobec nas wrogie zamiary. Musimy wi�c by� przygotowani do obrony.</p><p>��Ale to jest� to jest tylko jeden ma�y statek.</p><p>��Nie, m�j drogi.�� Sekretarz generalny potrz�sn�� g�ow�.�� To jest tylko pierwszy taki statek.</p><empty-line/><p>��Dok�d?�� spyta� Markow mrugaj�c oczami.</p><p>��Na Kwajalein�� odpar�a Maria.�� Powiedzieli mi, �e to wyspa na �rodku Oceanu Spokojnego.</p><p>��Tam nas wysy�aj�? W jakim celu?�� Zerkn�� na sprz�ty wype�niaj�ce ich pok�j go�cinny: szafy z ksi��kami, wygodne fotele, star� lamp� z br�zu, kt�r� odziedziczy� po matce.</p><p>��Najpierw wys�ali mnie do tego obserwatorium po�rodku stepu, a teraz� gdzie to ma by�?</p><p>��Kwajalein�� odpar�a Maria zdecydowanie.</p><p>By�a wci�� w swym mundurze, ale przyciska�a do piersi dwie du�e torby, pe�ne wiktua��w. Nie zada�a sobie nawet trudu, �eby je postawi� na pod�odze, zanim przeka�e m�owi naj�wie�sz� wiadomo��.</p><p>��O, nie!�� zaprotestowa� Markow, czuj�c, �e huczy mu w g�owie.</p><p>Chwyci� najbli�sze krzes�o i usiad� ci�ko na nim, nie zwa�aj�c na stoj�c� wci�� �on�.</p><p>��Nie mog� tam jecha�! Nie jestem podr�nikiem! Musisz im to da� do zrozumienia. Chc� zosta� tu, gdzie jestem, w domu�</p><p>��Ha!�� wykrzykn�a, ale jej okrzykowi nie towarzyszy� u�miech. Podni�s� na ni� wzrok, a ona nie spiesz�c si� i pozostawiaj�c na dywanie �nieg, skierowa�a si� do kuchni.</p><p>��Chcesz zosta� w domu?�� rzek�a, przedrze�niaj�c go piskliwie.�� A gdzie by�e� wczoraj wieczorem? Nie by�o ci� tu nawet dzi� rano, kiedy wychodzi�am do pracy.</p><p>��Na pewno nie by�em na wyspie tropikalnej�� zawo�a� za ni�.</p><p>��Wi�c gdzie by�e�?</p><p>��W biurze. Pracowa�em do p�nych godzin, a potem przespa�em si� na kozetce. Wola�em to, ni� przedziera� si� zn�w przez zaspy do domu. Wiesz przecie�, �e autobusy przestaj� kursowa� o p�nocy.</p><p>��Spa�e� na kozetce�� gdera�a za progiem kuchni.�� Z kim?</p><p>��Z tomem ludowych opowie�ci arme�skich, kt�re musz� przet�umaczy� przed ko�cem semestru�� wybuchn��.�� Twoi prze�o�eni wymagaj�, bym dla nich tygodniami pracowa�, lecz nie przydzielaj� mi nikogo do pomocy.</p><p>Maria podesz�a do drzwi kuchni z woreczkiem cebuli w d�oniach.</p><p>��By�e� ca�� noc z jak�� zdzir�. Dzwoni�am do twojego biura, gdy wr�ci�am z pracy.</p><p>��Naprawd�, Mario, nie z�apiesz mnie tym razem tak �atwo�� powiedzia�, sil�c si� na u�miech.�� By�em w biurze przez ca�� noc. Wcale nie dzwoni�a�.</p><p>Patrzy�a na� d�ugo bez s�owa.</p><p>��Naprawd� tam by�em, Mario�� m�wi�.�� Sam jeden.</p><p>��I spodziewasz si�, �e w to uwierz�.</p><p>��Oczywi�cie. Czy ok�ama�em ci� kiedy�, moja droga?</p><p>Na jej twarzy odmalowa�a si� frustracja, kt�rej nie potrafi�a wyrazi� s�owami. Odwr�ci�a si� i zn�w znikn�a w kuchni. Markow us�ysza�, jak otwiera drzwiczki szafek, a potem dobieg�o go stukanie wysypywanych z torby puszek.</p><p>�Na pewno co� st�ucze��� pomy�la�. Westchn�� i pod��y� w stron� kuchni.</p><p>��Kwajalein?�� zapyta�.</p><p>Maria sta�a akurat na palcach, uk�adaj�c puszki z sokiem pomidorowym w szafce nad kuchni� gazow�.</p><p>��Tak, Kwajalein�� powt�rzy�a jak echo.</p><p>��Pozw�l, niech ja to zrobiꠗ powiedzia�, wciskaj�c si� obok niej mi�dzy lod�wk� i kuchni� gazow�, po czym wzi�� do r�ki dwie puszki, aby je postawi� na jednej z najwy�szych p�ek.</p><p>��Nie tam!�� zawo�a�a gniewnie i wyrwa�a mu z r�k puszki.�� Tu jest ich miejsce.</p><p>Patrzy�, jak stawia�a je tam, gdzie chcia�a, aby le�a�y. Potem wzi�� z jej r�k dwie inne puszki i postawi� je r�wno na najwy�szej p�ce.</p><p>��Dlaczego musz� jecha� na Kwajalein?�� spyta�.�� Dlaczego nie mog� zosta� w domu?</p><p>��Bu�aczow bardzo zabiega o tw�j udzia�. Akademia wysy�a ekip� naukowc�w do bada� tego obiektu. B�d� pracowali razem z Amerykanami.</p><p>��A on sam te� tam pojedzie?</p><p>��Nie.</p><p>��Tak my�la�em.</p><p>��Ale ty pojedziesz.</p><p>Markow opar� si� o drzwi kuchennej spi�arni.</p><p>��Ale ja nie mam co wnie�� do ich bada� nad tym problemem! Czy� nie rozmawiali�my ju� raz na ten temat?</p><p>��B�dzie tam ameryka�ski astronauta, Stoner.</p><p>��Ach, ten m�j korespondent.</p><p>��W�a�nie. Zna ciebie dzi�ki twojej reputacji. Dlatego Bu�aczow wytypowa� ciebie do tej ekipy.</p><p>��Nie powinienem by� nigdy napisa� tej ksi��ki�� mrukn�� Markow.</p><p>��Jeste� ekspertem o mi�dzynarodowym uznaniu w sprawie j�zyk�w pozaziemskich�</p><p>��A wi�c, praktycznie bior�c, niczym�� powiedzia�.</p><p>��I wejdziesz w sk�ad zespo�u naszych naukowc�w, kt�rzy jad� na Kwajalein, aby razem z Amerykanami bada� ten pozaziemski statek.</p><p>Markow smutno potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Najbardziej pragn�, Mario, pozosta� tu, w Moskwie. W domu. Z tob�.</p><p>Zerkn�a na� podejrzliwie.</p><p>��Z tego powodu nie musisz si� przejmowa栗 powiedzia�a.�� Jedziemy razem na Kwajalein.</p><p>��Ty te� jedziesz?�� zawo�a� zaskoczony.</p><p>��Oczywi�cie. Jeste� osob� zbyt wa�n�, aby ci pozwoli� na przebywanie poza Zwi�zkiem Radzieckim bez ochrony.</p><p>��Och, daj spok�j, Mario�� rzek� niecierpliwie.�� Czy twoi prze�o�eni tak bardzo si� niepokoj�, �e m�g�bym zosta� na Zachodzie? Jak ci tancerze baletowi? To nie w moim stylu.</p><p>��To jest potrzebne dla twojego w�asnego bezpiecze�stwa.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>��A co, mo�e nie?�� spyta�a gniewnie.�� Czy nie wiesz, �e czuwam nad twoim bezpiecze�stwem?</p><p>Pomaca� si� po kieszonkach koszuli, szukaj�c papieros�w.</p><p>��Przypuszczam, �e bardziej martwisz si� o siebie. Mia�aby� sporo k�opot�w, gdybym tam zosta�.</p><p>��A ty si� martwisz tylko tym, �eby sobie znale�� jak�� dziwk� do adoracji.</p><p>Wyprostowa� si� i popatrzy� na ni�.</p><p>��Powiedzia�em ci ju�, �e by�em wczoraj wieczorem sam w biurze.</p><p>��Tak. Powiedzia�e�.</p><p>Min�� j� i przeszed� z powrotem do salonu. Papierosy le�a�y na stole, obok jego ulubionego fotela.</p><p>��Ale zapomnia�e� doda栗 ci�gn�a Maria, id�c za nim jak gro�ny buldog�� �e przyjecha�a tu za tob� ta krowiooka, pulchna cizia z O�rodka Landaua.</p><p>��Co takiego? O czym ty m�wisz?</p><p>��Ta blad�, W�asowa� z kt�r� sypia�e� w O�rodku.</p><p>��Ach, Sonia!�� Markowa ogarn�a jednocze�nie rado�� i obawa.�� Ona jest w Moskwie?</p><p>��Popatrz na siebie�� warkn�a Maria.�� Bo ju� masz erekcj�!</p><p>Potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Ach, Mario, niczego nie rozumiesz�� rzek�.�� Ona nic dla mnie nie znaczy. To jeszcze dziecko. Nadpobudliwe dziecko.</p><p>��Kt�re zawsze �ci�gnie majtki, gdy je o to poprosisz?</p><p>Markow westchn�� g��boko.</p><p>��Znasz mnie dobrze, Mario�� powiedzia�.�� Wiesz, �e nie potrafi� si� oprze�. Ona rzuca�a si� wprost na mnie. Jest �ywa i raczej niebrzydka.</p><p>�I m�oda��� doda�a od siebie w duchu Maria. Przenios�a wzrok na wisz�ce na �cianie po drugiej stronie pokoju lustro i przyjrza�a si� sobie. Spogl�da�a na ni� zza szk�a niska, przysadzista kobieta o cerze koloru ciasta i twarzy podobnej do ziemniaka. Potem oczyma wyobra�ni zobaczy�a swego m�a z piersiast� m�od� pi�kno�ci�, kt�r� zasta�a w jego ��ku w O�rodku.</p><p>��Nie b�dziesz si� ju� musia� jej opiera栗 rzek�a niskim, jadowitym g�osem.�� Ju� nigdy nie wr�ci na uniwersytet. Jest teraz w drodze do jednej z fabryk na Ukrainie. B�dzie si� tam uczy�a naprawia� traktory.</p><p>Markow otworzy� z wra�enia usta.</p><p>��Co ty�?�� wyb�ka�.</p><p>��A ty jedziesz ze mn� na Kwajalein�� doko�czy�a.</p><p>Poczu�, �e krew nap�ywa mu do twarzy.</p><p>��Kobieto, posun�a� si� zbyt daleko!�� rykn�� i podbieg� do niej z wyci�gni�t� do uderzenia r�k�.</p><p>Uda�a, �e nic nie widzi.</p><p>��Jest ju� za p�no, �eby� m�g� co� zrobi� w tej sprawie�� powiedzia�a.�� Ju� wszystko jest zrobione. A od tej chwili nie znikniesz ju� nawet na moment z mego pola widzenia.</p><p>Markow sta� obok niej z poczerwienia�� od gniewu twarz�, czuj�c, jak pot sp�ywa mu po szyi i zwil�a ko�nierzyk koszuli.</p><p>��Ty� j� tam wys�a�a�?�� odezwa� si� wreszcie.�� Odebra�a� jej szans� zostania naukowcem. Ot, tak sobie.</p><p>Maria nic nie odpowiedzia�a. Odwr�ci�a si� od niego i skierowa�a w stron� kuchni. A on sta� jeszcze d�ugo w �rodku salonu. Zda� sobie po raz pierwszy spraw�, �e jest bezsilny wobec swojej �ony.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XIX</p></title><epigraph><p>Wyspy Marshalla s� najbardziej wysuni�t� na wsch�d grup� wysp w Mikronezji i wschodni� cz�ci� ameryka�skiego terytorium powierniczego na Pacyfiku. Dwa wchodz�ce w ich sk�ad atole�� Kwajalein i Eniwetok�� by�y podczas II wojny �wiatowej scen� krwawych walk. Potem Bikini i Eniwetok sta�y si� poligonami, gdzie przeprowadzano pr�by z broni� j�drow�� Wyspy rozci�gaj� si� na p�noc od r�wnika, z grubsza bior�c mi�dzy szeroko�ci� geograficzn� 3� i 15� oraz d�ugo�ci� 161� i 172� na wsch�d od po�udnika zerowego.</p><p>Powierzchnia samych wysp wynosi 61 mil kwadratowych, a powierzchnia lagun 4500 mil kwadratowych. Je�li chodzi o Kwajalein, rafa koralowa o d�ugo�ci 70 mil otacza lagun� o powierzchni 840 mil kwadratowych, co sprawia, �e jest to najwi�kszy atol na �wiecie.</p><text-author><emphasis>Encyklopedia Britannica</emphasis></text-author><text-author>Wydanie z 1965 roku</text-author></epigraph><empty-line/><p>Keith Stoner siedzia� w gor�cych promieniach zawieszonego w zenicie s�o�ca i obserwowa� bia�� piaszczyst� pla��. Atol wygl�da� st�d jak klasyczny, podzwrotnikowy raj: wdzi�czne palmy, ko�ysz�ce si� pod wp�ywem morskiej bryzy, bia�e grzebienie fal na tle odleg�ej rafy, niewiarygodnie niebieskozielona laguna�� spokojna i zapraszaj�ca do k�pieli, krystalicznie czyste niebo, upstrzone p�katymi ob�okami, p�dzonymi przez wiej�cy stale od p�nocnego wschodu wiatr.</p><p>�Brak tylko <emphasis>wahine </emphasis>w przepasce z trawy��� pomy�la�.</p><p>Z ty�u za nim, od strony l�du, wida� by�o jednak wyra�nie, �e cywilizacja wycisn�a swe pi�tno r�wnie� na Kwajalein. W odleg�o�ci niewielu metr�w od pla�y, w przecince zrobionej w�r�d palm, �liw, a nawet tutejszych sosen, b�d�cych odmian� zwyk�ej sosny, przycupn�y niskie szare budynki z pustak�w. Nieco dalej, wzd�u� d�ugiej, p�askiej wyspy, ci�gn�� si� pas startowy lotniska, gara�e, budynki konserwator�w, warsztaty rozbrzmiewaj�ce stukotem narz�dzi. Jedyn� na wyspie drog��� traktem ze zmielonej ska�y koralowej, prowadz�cym z dok�w na p�nocnym skraju wyspy do osiedla na po�udniu�� co chwila przemyka�y ci�ar�wki i �aziki. A nad tym wszystkim g�rowa�y wielkie czasze raditeleskop�w. By�o ich sze��, a wszystkie patrzy�y swymi srebrnymi oczyma w jeden punkt na niebie�� zbli�aj�cy si� statek pozaziemski.</p><p>��Poszukiwania muszli?</p><p>Stoner odwr�ci� g�ow� i ujrza� zbli�aj�c� si� do� Jo Camerat�. Sz�a boso po piasku, ubrana w d�insy, kt�re dzi�ki uci�tym nogawkom ukazywa�y smuk�o�� jej n�g. Sk�py stanik ledwie przykrywa� jej pe�ne piersi. By�a ju� opalona na oliwkowy kolor.</p><p>W ci�gu kilku dni, jakie min�y od ich przyjazdu na wysp�, Stonerowi uda�o si� unikn�� z ni� spotkania. Wiedzia� jednak, �e pr�dzej czy p�niej musi do niego doj��.</p><p>��Co� w tym rodzaju�� odpar� wymijaj�co.</p><p>��Jeste� w sam raz ubrany na tak� okazjꠗ powiedzia�a z u�miechem.</p><p>Stoner mia� na sobie stare szorty do biegania i cienk� koszul� z r�kawami podwini�tymi wy�ej �okci. By�a ca�a rozpi�ta i zwisa�a mu lu�no na biodrach. Pomny na ostrze�enia Marynarki, aby strzec si� infekcji, nie rozstawa� si� z butami i skarpetkami.</p><p>��Co s�ycha�?�� spyta� po chwili.</p><p>Przez moment nie odpowiada�a. Wreszcie rzek�a:</p><p>��Naprawd� chcesz wiedzie�, Keith?</p><p>W jej przepa�cistych oczach czai�o si� co�, czego nie m�g� odgadn��.</p><p>��Wielki Mac traktuje ci� dobrze?�� zapyta�.</p><p>Zacisn�a wargi.</p><p>��Sypiasz z nim teraz�� m�wi� oschle.�� Wszyscy o tym wiedz�.</p><p>��Traktuje mnie lepiej, ni� ty to robi�e��� rzek�a powoli, kiwaj�c g�ow�.</p><p>��Lepiej ni� ja?�� spyta�, naprawd� zaskoczony.�� A c� ja ci takiego zrobi�em.</p><p>��Nic. W og�le nic�� rzek�a, b�yskaj�c oczyma.�� Traktowa�e� mnie jak papier toaletowy, kt�ry wyrzuca si� po u�yciu.</p><p>��Do diab�a! To nie jest uczciwe z twojej strony!</p><p>��Ale jest prawdziwe, Keith.</p><p>��I dlatego odesz�a�, by zwi�za� si� z McDermottem. Zaproponowa� ci lepszy interes.</p><p>��Och, ty frajerze! Faktycznie zaproponowa� mi lepszy interes, ale i dla ciebie.</p><p>��Co to ma oznacza�?</p><p>Zacz�a m�wi�, ale zaraz przerwa�a i odwr�ci�a si� do� ty�em. Chwyci� j� za rami� i obr�ci� twarz� ku sobie.</p><p>��O czym ty m�wisz?�� zawo�a�.�� Jaki lepszy interes?</p><p>S�dzi�, �e ona p�acze, lecz jej oczy by�y suche. Panowa�a w pe�ni nad sob�.</p><p>��Jaki lepszy interes?�� powt�rzy�a z przek�sem.�� Zostawi�am ci� samego, tak aby� m�g� si� po�wi�ci� bez reszty pracy. Swoim zdj�ciom Jowisza i wydrukom komputerowym. Tylko to by�o ci zawsze potrzebne, prawda? Troch� fizjologicznej wygody i �adnych wi�z�w uczuciowych, kt�re mog�yby przeszkadza�.</p><p>Chwiej�c si� nieco na nogach, cofn�� si� o krok i stan�� dalej od niej.</p><p>��Jezu Chryste�� powiedzia� wzdychaj�c�� zdaje mi si�, �e s�ysz� Doris.</p><p>��Doris? Twoj� by�� �on�?</p><p>Skin�� g�ow�.</p><p>Jo opad�y ramiona, a z oczu znikn�� ogie�.</p><p>��Ja ci� nie opu�ci�am, Keith�� powiedzia�a cicho.�� Ja nigdy nie by�am cz�ci� twego �ycia. Nigdy mi nie pozwoli�e�, abym ni� mog�a by�.</p><p>Odwr�ci� si� od niej i przez chwil� obserwowa� horyzont, wodz�c oczyma za grzbietami fal. Z wolna zacz�� mu powraca� spok�j. �Musz� j� zostawi� w spokoju�� przemkn�o mu przez my�l.�� Jest zbyt m�oda, by si� ze mn� wi�za�. Nie jestem dla niej odpowiedni� parti�.�</p><p>��S�uchaj, Jo�� rzek�, zwracaj�c si� znowu ku niej�� to jest diabelnie ma�a wyspa, a my si� b�dziemy spotyka� prawie codziennie. Zawrzyjmy wi�c rozejm i zapomnijmy o wszystkim, co si� mi�dzy nami wydarzy�o. W porz�dku?</p><p>��Czemu nie?�� W jej g�osie zabrzmia�o napi�cie.�� Ja tylko spacerowa�am sobie po pla�y, �eby zobaczy�, jak to miejsce wygl�da. Trzymaj si�!</p><p>Oddali�a si�, a on zosta� sam. Wzruszy� ramionami i powoli ruszy� przed siebie po pla�y w przeciwnym kierunku. Jo dopiero po kilkunastu minutach, gdy trzykrotnie upewni�a si�, �e Keith znikn�� w oddali, pozwoli�a sobie zap�aka�.</p><empty-line/><p>Stoner szed� wolno po pla�y, przeklinaj�c sw� g�upot�, ale nie wiedz�c, co m�g� innego zrobi�. W pewnej chwili zobaczy� Jeffa Thompsona, kt�ry siedzia� oparty o gruby pie� pochy�ej palmy.</p><p>Widz�c zbli�aj�cego si� Stonera Jeff wsta�.</p><p>��Jak ci si� podoba nasz tropikalny raj?�� spyta�, zamiast wypowiedzie� s�owa powitania.</p><p>��Zastanawia�em si� w�a�nie, ile razy �ni�em o przybyciu na tak� wysp�, gdy by�em dzieckiem�� odpar�, ukrywaj�c g��boko my�l o Jo.</p><p>��No i przybyli�my.</p><p>��Taak, niew�tpliwie.�� Stoner nabra� w p�uca pachn�cego sol� powietrza.�� Twoja rodzina zdecydowa�a si� do ciebie przyjecha�?</p><p>��Nie�� odpar� Thompson.�� Gloria nie chce, aby dzieci przerywa�y nauk�. Uwa�am, �e ma racj�. B�d� wi�c przez par� miesi�cy s�omianym wdowcem.</p><p>��Mo�e przed ko�cem maja b�dziemy ju� w domu.</p><p>��Du�a szansa.</p><p>��Mhm. Ca�kiem mo�liwe.</p><p>��Dzi� po po�udniu przylatuje samolot z Rosjanami.</p><p>��Nie wiesz, ilu ich wys�ali?</p><p>��Z tego, co s�ysza�em, oko�o dwudziestu. Ciekawe, gdzie ich zakwateruj�.</p><p>��W pokojach sypialnych, w domach. Niekt�rych w przyczepach kempingowych. My�l�, �e b�dzie dla nich miejsce, o ile nie zechc� trzyma� si� razem.</p><p>��A jutro maj� podobno przyby� inne samoloty�� doda� Thompson.�� Jeden z kwatery NATO, drugi wys�any przez ONZ z naukowcami reprezentuj�cymi trzeci �wiat.</p><p>Stoner przez chwil� rozgarnia� butem piach.</p><p>��Ta wyspa to nie stacja naukowa�� mrukn�� wreszcie.�� To cholerny cyrk polityczny. Nast�pn� rzecz�, jak� tu sprowadz�, b�dzie kr�lowa Anglii i mormo�ski ch�r �Tabernacle�.</p><p>��Wyst�py tylko w niedziel�</p><p>��<emphasis>Uwaga! Uwaga!�� </emphasis>rozleg�o si� nagle z pobliskiego g�o�nika, jednego z wielu zainstalowanych w r�nych punktach wyspy.</p><p>Thompson i Stoner jednocze�nie spojrzeli w stron� megafonu przymocowanego do pnia palmy.</p><p>��<emphasis>Nale�y si� spodziewa�, �e radziecka delegacja przyb�dzie o godzinie szesnastej trzydzie�ci. Spotkanie zapoznawcze z cz�onkami radzieckiej delegacji zosta�o przesuni�te na godzin� dwudziest� pierwsz�, po kolacji.</emphasis></p><p>Beznami�tny, metaliczny g�os zamilk� tak nagle, jak si� odezwa�, i Stoner przez chwil� mia� wra�enie, jakby w powietrzu dooko�a niego powsta�a dziura. Zaraz jednak powia�a bryza, rozleg� si� krzyk mewy, wiatr zaszepta� w koronach palm. Wyspa powr�ci�a do normalno�ci.</p><p>��S� sp�nieni�� rzek� Thompson.</p><p>��Pewnie lec� radzieckim samolotem?�� za�mia� si� Stoner.�� Z niezawodn�, radzieck� za�og�.</p><empty-line/><p>Markow z przej�ciem obserwowa� wysp� przez okno, gdy samolot zacz�� j� okr��a�, wci�� szybuj�c na znacznej wysoko�ci.</p><p>Maria siedzia�a obok niego, na siedzeniu od strony przej�cia, trzymaj�c si� por�czy fotela tak kurczowo, �e a� zbiela�y jej stawy palc�w. Lot trudno by�oby nazwa� spokojnym. Najpierw musieli okr��y� gwa�town� burz� nad Uralem, potem l�dowali ponadplanowo niedaleko jeziora Bajka�, aby uzupe�ni� paliwo. Tam dowiedzieli si�, �e jeden z silnik�w ma usterk� i wymaga reperacji albo wymiany.</p><p>Nie nastraja�o to weso�o do lotu nad Pacyfikiem. Nieprzyjemny by� te� fakt, �e przez sze�� godzin trzymano wszystkich pasa�er�w wewn�trz samolotu, nie daj�c im szansy zobaczenia czego innego, jak mongolskich mechanik�w �ami�cych sobie g�owy nad usuni�ciem defektu.</p><p>Teraz jednak kr��yli wreszcie nad celem podr�y i wida� by�o nie tylko srebrn� plamk� wyspy, ale tak�e czarn� wst�g� pasa startowego. Samolot okr��a� lotnisko niby pies, kt�ry okr��a sw� mat� do spania, zanim u�o�y si� wreszcie do drzemki.</p><p>Markow nie zwraca� wi�kszej uwagi na zalegaj�ce zachodni horyzont Wdzi�czne formacje chmur, kt�re zmieni�y niebo w czerwono-pomara�czowe jezioro. Skoncentrowa� wzrok na wyspie.</p><p>Nie by�o tam wiele wida�. Grupa budynk�w na jednym ko�cu, pas startowy, a potem zn�w budynki na drugim ko�cu. Jedna jedyna droga. Kilka czasz radioteleskop�w.</p><p>Inne wyspy, ci�gn�ce si� wzd�u� owalnej rafy koralowej, wydawa�y si� puste i bezludne. Bia�e pla�e i bujna, tropikalna ziele� listowia. Markow oceni�, �e ka�da liczy�a nie wi�cej ni� kilkaset metr�w d�ugo�ci. Jedynie g��wna wyspa by�a znacznie wi�ksza, ale odarto j� niemal ca�kowicie z drzew, by zrobi� miejsce dla budynk�w i lotniska.</p><p>Si�gn�� po le��cy pod siedzeniem futera�.</p><p>��Co robisz?</p><p>��Szukam lornetki.</p><p>��A co chcesz przez ni� zobaczy�? Ta�cz�ce dziewczyny w sp�dniczkach z trawy?</p><p>Markow westchn��. Przesta� fantazjowa� na ten temat po tym, jak oficer KGB poinformowa� ich, �e ju� przed dwudziestu z g�r� laty Amerykanie przekszta�cili Kwajalein w baz� wojskow�.</p><p>��Ale� sk�d!�� mrukn��.</p><p>��Te radioteleskopy�� jego �ona wskaza�a czasze pod nimi, nie przestaj�c si� kurczowo trzyma� por�czy drug� r�k��� by�y kiedy� antenami radarowymi. Amerykanie �ledzili nimi ko�cow� faz� lotu pr�bnych pocisk�w, odpalanych w Kalifornii.</p><p>��Tak, oficer m�wi� o tym.</p><p>��Teraz zosta�y zaadaptowane do obserwacji tego statku kosmicznego�� kontynuowa�a wyk�ad.</p><p>��Mhm�� przytakn�� znudzony.</p><p>Nigdzie nie by�o ani �ladu tubylc�w. Nikt nie wyszed� im na spotkanie. �adnego tradycyjnego powitania przez ciemnosk�re dziewcz�ta, kt�re nak�adaj� przybyszom na szyje utkane z kwiat�w wie�ce i ca�uj� ich w oba policzki. Jedynie sprawne maszyny, urz�dowi Amerykanie i ich oryginalny wynalazek�� przyczepy kempingowe jako namiastka dom�w.</p><p>Markow wyobrazi� sobie twarz Sonii W�asowej i przez chwil� zastanawia� si�, co teraz mo�e robi� w Charkowie, w fabryce traktor�w. �Z jak� rozkosz� przyjecha�aby tutaj�� pomy�la�.�� Musz� jako� jej pom�c. Musz� znale�� spos�b, by Maria wymaza�a z jej akt ten brzydki kleks, kt�ry zrobi�a.�</p><p>Zerkn�� na �on�, ale siedzia�a z przymkni�tymi oczyma, gdy� samolot wszed� ju� w ostania faz� lotu. Pilot opu�ci� podwozie i kabin� wype�ni�o tak g�o�ne zgrzytanie i ryk, �e drzemi�cy po drugiej stronie przej�cia starszy m�czyzna obudzi� si� i zacz�� rozgl�da� dooko�a szeroko otwartymi oczami.</p><p>Markow przypomnia� sobie ostrze�enie �ony, �e nie pozwoli mu si� samemu ruszy� ani na krok. �W porz�dku�� postanowi� w my�lach.�� B�d� idealnym m�em. B�d� j� czarowa�, jak nigdy dot�d.�</p><p>Jednak�e rzut oka na twarz Marii nie zach�ci� go bynajmniej do takiego zachowania si�. Patrzy�a prosto przed siebie, pr�buj�c nie da� po sobie pozna�, �e si� boi. Tymczasem samolot ko�ysa� si� i dr�a� nisko nad wod� w obj�ciach bocznego wiatru, zbli�aj�c si� szybko do lotniska. Za oknem przemkn�y fale.</p><p>Markow przypomnia� sobie przykre chwile w ich moskiewskim mieszkaniu, kiedy Maria z triumfuj�cym obliczem oznajmi�a mu o popadni�ciu Sonii w nie�ask�, utracie przez ni� statusu studentki, przeniesieniu jej do fabryki traktor�w.</p><p>Pami�ta� te� przyp�yw nienawi�ci do �ony.</p><p>�Nie�atwo b�dzie wyjedna� sobie jej wzgl�dy�� powiedzia� do siebie�� ale musz� to zrobi�. Ta dziewczyna nie mo�e cierpie� z mojego powodu.�</p><p>Za oknami mign�y korony palm i samolot dotkn�� ko�ami ziemi. Zapiszcza�y opony na cementowym pasie, maszyna podskoczy�a zn�w do g�ry, po czym osiad�a po raz drugi i potoczy�a si� po pasie. Silniki rykn�y na ci�gu wstecznym, a lotki roz�o�y�y si� do hamowania.</p><p>Gdy samolot ko�owa� ju� wolno w stron� samotnego budynku dworca lotniczego, policzki Marii zacz�y powoli przybiera� normaln� barw�.</p><p>��Pami�tasz tego Amerykanina, Stonera, kt�ry do ciebie napisa�?�� spyta�a szeptem, przechylaj�c si� ku niemu.</p><p>Skin�� potakuj�co g�ow�.</p><p>��Musisz si� z nim spotka� i zaprzyja�ni�. On ci ufa.</p><p>��A ja mam zawie�� jego zaufanie, czy tak?</p><p>Spojrza�a na� spode �ba, ukazuj�c zn�w swoje <emphasis>ego.</emphasis></p><p><emphasis>��</emphasis>Musisz zrobi�, co jest konieczne�� rzek�a stanowczo.�� Cokolwiek by to nie by�o.</p><p>Markow westchn�� i zda� sobie spraw�, �e post�pi zgodnie z jej wol�. �To chyba b�dzie lepsza droga do zyskania jej przychylno�ci ni� poca�unki��� pomy�la�.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XX</p></title><p><emphasis>Rejon Yukonu, Alaska</emphasis></p><p>George Umaniak schowa� sw�j sztucer pod kocami w tylnej cz�ci sa� motorowych. Cho� nawet nie widzia� tego dnia karibu, wiedzia�, �e policjant mia�by mu za z�e, gdyby zobaczy� w jego saniach bro� my�liwsk�.</p><p>Wiatr wzmaga� si�, schodz�c z j�cz�cym zawodzeniem po o�nie�onych zboczach g�r. Niebo by�o zn�w ciemne, a wiatr opowiada� o duchach i ta�cach zmar�ych. Dr��c ca�y z zimna, George, postawi� ko�nierz swej eskimoskiej kurtki.</p><p>Przekl�ty silnik sa� nie chcia� zapali�. Kilkakrotnie przekr�ca� kluczyk zap�onu, ale bez rezultatu. George zakl�� w gniewie. To nie mog�a by� wina akumulatora! Sprawdzi� go przecie� przed wyjazdem.</p><p>Nagle k�tem oka dostrzeg� b�ysk �wiat�a na ciemniej�cym niebie. Podni�s� wzrok i zobaczy� zorz� polarn�, migoc�c� nad g�rami. Zielone, blador�owe, upiornie ��te �wiat�o P�nocy ta�czy�o nad szczytami g�r w rytmie wyj�cego wiatru.</p><p>George z trudem prze�kn�� �lin� i wreszcie uda�o mu si� uruchomi� silnik. Da� pe�ny gaz i pomkn�� ku domowi. Nie by�a to noc nadaj�ca si� do sp�dzenia na dworze, w zimnie i ciemno�ciach.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Sala wyk�adowa by�a jedynie w po�owie wype�niona. Kiedy� mie�ci�o si� w niej kino dla personelu wojskowego, pe�ni�cego s�u�b� w Kwajalein i Stoner mia� nadziej�, �e b�d� tam znowu wy�wietlane filmy. Tego wieczoru jednak sala sta�a si� audytorium, miejscem spotkania naukowc�w i in�ynier�w zaanga�owanych w projekt Jupiter�.</p><p>Prawie sto pi��dziesi�t os�b obojga p�ci usiad�o na niewygodnych, sk�adanych krzes�ach z blachy, takich, na jakich sadza si� rekrut�w. Jeff Thompson zaj�� miejsce obok Stonera, w jednym z ostatnich rz�d�w, natomiast Wielki Mac i Tuttle usiedli w pierwszym rz�dzie, sk�d dzieli� ich tylko krok od podium. Nie by�o jednak nigdzie wida� Jo Cameraty.</p><p>Gwar dziesi�tk�w rozm�w ucich� natychmiast, gdy na podium wspi�� si� niezgrabnie profesor McDermott. Zaraz za nim wszed� na podwy�szenie Cavendish nios�c swoje krzes�o; roz�o�y� je i usiad� za McDermottem, po chwili do��czy� do nich jeszcze starszy Rosjanin i usiad� obok Cavendisha na krze�le, kt�re ju� tam sta�o.</p><p>��Dobry wiecz�r, pa�stwu�� zacz�� McDermott swym dono�nym g�osem, ale zaraz sprz�enie mikrofonu sprawi�o, �e jego s�owa uton�y w wysokim pisku.</p><p>M�wca rzuci� gniewne spojrzenie w bok sali, gdzie przy stoliku z aparatur� elektroniczn� siedzia� operator d�wi�ku, za� pozostali uczestnicy imprezy zerkn�li z grymasem na twarzach ku zainstalowanym w suficie g�o�nikom.</p><p>��Na dobr� spraw�, Mac nie potrzebuje mikrofonu�� mrukn�� Stoner, a Thompson pokiwa� g�ow� z aprobat�.</p><p>Niemniej jednak McDermott nie zrezygnowa� z aparatury nag�a�niaj�cej, kt�ra sprawi�a, �e od jego grzmi�cego g�osu trz�s�y si� �ciany. Najpierw przedstawi� akademika Zworkina�� astronoma, kt�ry przewodzi� grupie rosyjskich naukowc�w. Uczony wsta� i podszed� do mikrofonu. By� to starszy ju�, �ysawy m�czyzna o siwych w�osach i �niadej twarzy. Mimo panuj�cego na sali gor�ca mia� na sobie zmi�ty, szary garnitur. Widz�c, �e mikrofon sterczy nad jego g�ow�, dostosowa� jego pozycj� do swego wzrostu.</p><p>��Dzi�kuj� panu, drogi profesorze McDermott�� powiedzia� wysokim, cienkim i �piewnym g�osem. Jego angielszczyzna by�a ca�kiem dobra, a akcent oksfordzki.</p><p>��Cho� uczestniczy�em ju� w dwu konferencjach w ramach programu SETI�� m�wi� akademik, zwracaj�c si� do zebranych�� trudno mi pretendowa� do roli eksperta w kwestiach dotycz�cych inteligencji pozaziemskiej. Kt� jednak mo�e nim by�?</p><p>Po sali przebieg� szmer uznania i uprzejmej weso�o�ci.</p><p>��Dziedzin�, w kt�rej mog� si� uwa�a� za specjalist�, jest astronomia planetarna�� ci�gn�� badacz.�� Nie jestem ani astrofizykiem, ani astrochemikiem. Jestem, o ile mo�na u�y� takiego zwrotu, astrogeologiem. W zwi�zku z tym nie bardzo wiem, co tu robi� w�r�d pa�stwa. By� mo�e fakt ten mo�na wyt�umaczy� tym, �e b�d�c cz�owiekiem zbyt starym i zbyt powolnym, nie zdo�a�em unikn�� przydzielenia mi tej pracy.</p><p>�Ostrzega nas, aby�my nie oczekiwali od niego �adnych rewelacji�� pomy�la� Stoner, gdy na sali zn�w zapanowa�o weso�e podniecenie.�� Widzi, �e tu woda za g��boka dla niego, i chce mo�liwie szybko wraca� do domu.�</p><p>Tymczasem Zworkin zacz�� przedstawia� po kolei wszystkich pi�tnastu rosyjskich naukowc�w. Z jednym wyj�tkiem, byli to wszystko m�czy�ni, cho� kilku z nich przyby�o w towarzystwie �on, kt�re to, nota bene, nie zosta�y przedstawione.</p><p>W pewnej chwili wsta� i uk�oni� si� wysoki szczup�y Rosjanin. Sprawia� wra�enie nieco zak�opotanego i mimo swej siwiej�cej, potarganej br�dki mia� do�� ch�opi�cy wygl�d. Zworkin przedstawi� go jako profesora Kiry�a Markowa, lingwist� z Uniwersytetu Moskiewskiego.</p><p>�To jest ten, do kt�rego napisa�em�� zda� sobie spraw� Stoner.�� Musz� z nim porozmawia�.�</p><p>Prezentacja dobieg�a ko�ca i do mikrofonu podszed� zn�w McDermott.</p><p>��Przez kilka miesi�cy b�dziemy pracowali razem nad tym projektem�� powiedzia� tonem typowym dla trenera dru�yny futbolowej.�� Chcia�bym teraz odda� g�os profesorowi Cavendishowi, aby scharakteryzowa� stan naszych dotychczasowych bada� problemu.</p><p>Anglik u�miechn�� si� i podszed� do mikrofonu.</p><p>��A wi�c, prosz� pa�stwa�� zacz��, aby sobie oczy�ci� drogi oddechowe.�� Nie przygotowa�em �adnych prze�roczy ani wykres�w� S�dzi�em, �e tymi szczeg�ami zajmiemy si� razem w najbli�szym czasie.�� Zawaha� si� przez moment, jak gdyby zbieraj�c my�li.�� Ten� hm� obiekt, kt�ry latem zesz�ego roku wszed� w obr�b uk�adu s�onecznego i po do�� skomplikowanym torze przelecia� obok Jowisza, zbli�a si� teraz ku Ziemi. W trakcie tego zbli�ania przy�pieszy� biegu i wed�ug naszych ocen przeleci w minimalnej odleg�o�ci od Ziemi w dniu pi�tego lipca lub bardzo blisko tej daty.</p><p>��Czy to przy�pieszenie�� zapyta� jeden z Rosjan�� ma charakter normalny, to znaczy naturalny?</p><p>��W istocie. Obiekt spada swobodnie w polu ci��enia S�o�ca, prosz� pana, i dlatego przy�piesza biegu. Nie, nie wykaza� �adnych oznak �ycia ani celowo�ci, odk�d opu�ci� okolice Jowisza i po zmianie kursu skierowa� si� w nasz� stron�.</p><p>��Jest wi�c zupe�nie bezw�adny?</p><p>��Martwy, jak g�az�� rzek� Cavendish.�� Przynajmniej na to wskazuj� nasze dane. Spada, jak kamie� ku S�o�cu.</p><p>��Jakie s� jego rozmiary?</p><p>��Czy s� jakie� dane na temat jego kszta�tu?</p><p>��Jaka jest jego jasno�� powierzchniowa?</p><p>Cavendish wzni�s� do g�ry swe r�ce pianisty, aby zahamowa� lawin� pyta�, kt�re kierowano do� szybciej, ni� by� w stanie odpowiada�.</p><p>��No c�, na pewno jest wi�kszy od pi�ki futbolowej�</p><p>Obecni na sali Amerykanie roze�miali si�, za� Rosjanie wymienili si� znacz�cymi spojrzeniami.</p><p>��Jak dot�d�� ci�gn�� Cavendish�� nie mamy w�a�ciwie wielu danych na temat jego rozmiar�w, g��wnie dlatego, �e nie zdo�ali�my zmierzy� jego jasno�ci w�a�ciwej. Jest zrobiony z materia�u silnie odbijaj�cego �wiat�o, a wi�c musi by� raczej niewielki, o d�ugo�ci stu metr�w lub nieco mniejszy.</p><p>��A jaka mog�aby by� jego maksymalna wielko��?</p><p>Cavendish podni�s� brwi, jakby czekaj�c na pomoc zebranych.</p><p>��Mo�e kto� spr�buje zgadn��?�� rzek� wreszcie.</p><p>��Nie mo�e mie� wi�cej ni� par�set metr�w �rednicy�� zawo�a� Stoner.�� Z pomiar�w masy, jakie przeprowadzili�my, gdy by� blisko Jowisza, wynika, �e musi by� bardzo ma�y i mie� niewielk� mas�. Nie wi�ksz� ni� masa trzech czy czterech statk�w <emphasis>Salut </emphasis>lub <emphasis>Sylab </emphasis>razem wzi�tych.</p><p>��W takim razie jest du�y, jak na statek kosmiczny�� zauwa�y� Zworkin, Poruszaj�c si� na swym krze�le.</p><p>��Ale male�ki w por�wnaniu do asteroid�w czy nawet skromnych meteoryt�w�� rzek� Stoner.</p><p>��Rozumiem.</p><p>Cavendish zastuka� palcem w mikrofon i uwaga audytorium skupi�a si� na jego osobie.</p><p>Obiekt jest jeszcze za daleko, aby przeprowadzi� radarowe pomiary jego rozmiar�w. S�dz� �e b�dziemy to mogli zrobi� w ci�gu nast�pnych tygodni, gdy znajdzie si� on bli�ej Ziemi.</p><p>��Mo�na by u�y� radar�w z Goldstone albo Haystack�� zasugerowa� kto� z sali.</p><p>��Albo z Arecibo�� zawt�rowa� mu inny g�os.</p><p>McDermott wsta� i nie podchodz�c do mikrofonu, rzek�:</p><p>��Chodzi o unikni�cie przeciek�w. Nasze rz�dy um�wi�y si�, �e b�d� ten projekt utrzymywa�y w tajemnicy, aby nie nara�a� opinii publicznej na niepotrzebny szok i nie wywo�ywa� paniki.</p><p>��Mogliby�my przeprowadzi� obserwacje za pomoc� aparatury O�rodka Landaua�� powiedzia� Zworkin, r�wnie� ze swego miejsca, tak i� jego g�os zupe�nie uton�� w szmerze sali.</p><p>��Prosz� pa�stwa�� w��czy� si� Cavendish, pr�buj�c odzyska� kontrol� nad dyskusj�.�� Poniewa� obiekt mknie w nasz� stron�, wystarczy, �e poczekamy par� tygodni, a b�dziemy go mogli sfotografowa� zwyk�ym aparatem.</p><p>��Mam pytanie�� odezwa�a si� jaka� kobieta z sali, nie nale��ca jednak do rosyjskiej delegacji.�� Na jakim etapie jeste�my, je�li chodzi o kontakt z tym obiektem?</p><p>��Pr�bowali�my drog� radiow��� rzek� Cavendish.</p><p>��A co z laserami?</p><p>��Jakiej d�ugo�ci fale nale�a�oby zastosowa� do kontaktu?</p><p>Cavendish wzruszy� ramionami.</p><p>��Przypuszczam, �e im wi�cej d�ugo�ci, tym lepiej�� rzek�.�� Na razie nie mamy poj�cia, na jakiej d�ugo�ci fali mo�na si� porozumie� z obiektem.</p><p>��Je�li w og�le mo�na.</p><p>Stoner wsta� ze swego krzes�a.</p><p>��Powinni�my spr�bowa� przeprowadzi� <emphasis>rendez-vous </emphasis>w kosmosie z tym obiektem�� powiedzia�.�� Wylecie� mu naprzeciw i wej�� na jego pok�ad.</p><p>��S�dz�, �e jest to sprawa warta rozwa�enia.</p><p>��Wykluczone!�� zagrzmia� McDermott.�� Przygotowanie takiego lotu zaj�oby miesi�ce, nawet lata, a tymczasem to �co�� �mignie obok Ziemi i poleci sobie w dal. Poza tym�</p><p>��Gdyby�my si� postarali, mogliby�my przygotowa� na czas kt�ry� z prom�w orbitalnych.</p><p>��A w jaki spos�b nadaliby�my mu dodatkow� pr�dko�� na starcie?�� zapyta� McDermott.�� Mo�e za pomoc� procy?</p><p>��Gdyby by�o trzeba.</p><p>��Prosz� pa�stwa�� odezwa� si� zn�w Cavendish.�� S�dz�, �e powinni�my najpierw spr�bowa� nawi�za� kontakt radiowy.</p><p>Z krzes�a w �rodku sali wsta� Markow, a na jego czerwonawej twarzy zago�ci� psotny u�miech. Obejrza� si� za siebie i zerkn�� na Stonera, tak jakby go rozpozna�.</p><p>��Nie jestem adeptem nauk fizycznych�� powiedzia�, zwracaj�c si� zn�w w stron� podium�� ale w kwestii ��czno�ci z tym statkiem mia�bym pewn� sugesti�.</p><p>��S�uchamy�� zach�ci� go Cavendish.</p><p>��Je�li macie panowie nagrania sygna��w radiowych, kt�re nadchodzi�y z okolic Jowisza w okresie zbli�ania si� do� statku, mo�e by�oby dobrze wyemitowa� te same sygna�y w kierunku statku, gdy b�dzie si� zbli�a� do Ziemi.</p><p>McDermott rzuci� mu z�e spojrzenie, a Cavendish zmarszczy� swe krzaczaste brwi.</p><p>��Odtworzy� i wys�a� z powrotem sygna�y z Jowisza?</p><p>��Tak�� potwierdzi� Markow.�� To natychmiast uzmys�owi przybyszom, �e odebrali�my wys�ane przez nich sygna�y. Uznaj� to za znak, �e na Ziemi istnieje jaka� cywilizacja.</p><p>��Hmm. Ciekawy pomys�.</p><p>��Dlaczego pan uwa�a, �e to s� przybysze, w og�le jakie� istoty?�� zapyta�a jaka� kobieta z sali.</p><p>��Mo�e powinni�my by� ostro�niejsi�� zasugerowa� Jeff Thompson, wstaj�c z krzes�a obok Stonera.�� To znaczy, mo�e powinni�my poczeka�, obiekt wy�le nam jaki� sygna�, zanim zaczniemy go bombardowa� wi�zkami fal radiowych i �wiat�em laserowym. Jemu mo�e si� nie spodoba� taka k�piel w falach elektromagnetycznych.</p><p>��Je�li b�dziemy czekali zbyt d�ugo�� sprzeciwi� si� Cavendish�� obiekt leci obok nas i opu�ci zupe�nie uk�ad s�oneczny, jak to zauwa�y� profesor McDermott.</p><p>��Dlatego uwa�am, �e powinni�my wej�� z nim w kontakt fizyczny�� rzek� Stoner, wci�� stoj�c.�� Je�li jest bez za�ogi, b�dziemy mogli spr�bowa� nim zaw�adn�� i wprowadzi� go na blisk� Ziemi orbit�.</p><p>��W �adnym razie!�� zawo�a� McDermott.</p><p>��Dlaczego?�� zaciekawi� si� Cavendish.</p><p>��To zbyt ryzykowne. Zbyt wiele niewiadomych. Co innego ��czno�� radiowa. Do tego mamy odpowiedni� aparatur� i personel. Nie b�dziemy si� bawi� w kosmicznych pirat�w, wdziera� si� na pok�ad pozaziemskiego statku i zagarnia� go dla siebie. Je�li oni zechc� wej�� na orbit� wok� Ziemi, niech zrobi� to sami.</p><p>��Ju� widzꠗ rzek� Stoner g�osem, w kt�rym wzbiera� gniew�� �e my tu sp�dzimy nast�pnych par� miesi�cy na oczekiwaniu odpowiedzi od tego obiektu, a on tymczasem po�egluje sobie bokiem i opu�ci na zawsze nasz uk�ad. Dlaczego m�wi� mu �Do widzenia�, je�li mo�na go mie� dla siebie.</p><p>��Oni mog� nie zechcie�, �eby ich brano do niewoli�� zauwa�y� kto� z sali.</p><p>��Ale to przy za�o�eniu, �e jest tam za�oga�� odpar� Cavendish, poprawiaj�c si� zn�w w krze�le.</p><p>��Albo jaki� sprytny komputer.</p><p>��Musia�by by� naprawd� diabelnie sprytny, �eby kierowa� mi�dzygwiezdn� ekspedycj�.</p><p>��Nie mamy prawa�� upiera� si� McDermott, garbi�c si�, jakby by� napastnikiem w meczu rugby�� nawet pr�bowa� przej�cia tego statku.</p><p>��Wi�c niech si� pan postara, aby�my uzyskali takie prawo�� nalega� Stoner�� zanim obiekt nas minie i b�dzie ju� na wszystko za p�no.</p><p>��Powinni�my najpierw pr�bowa� nawi�za� kontakt radiowy�� w��czy� si� do dyskusji Zworkin.�� Je�li na pok�adzie jest za�oga�</p><p>��Oczywi�cie�� zgodzi� si� Stoner.�� Ale zabierzmy si� te� za przygotowania do <emphasis>rendez-vous </emphasis>z tym ptaszkiem.</p><p>Twarz McDermotta przybiera�a coraz to bardziej gniewny wyraz. Zacz�y si� na niej pojawia� plamy.</p><p>��Czy macie poj�cie o trudno�ci takiego zamierzenia?�� zawo�a�.</p><p>Na ustach Stonera pojawi� si� grymas u�miechu.</p><p>��Jako jedyny do�wiadczony astronauta w tej grupie, s�dz�, �e je mam.</p><p>��Nie mamy czasu na takie zabawy!</p><p>��Nie ma pan czasu na nic innego. Je�li pozwolimy temu statkowi odlecie�, nie dowiedziawszy si� nawet, jak wygl�da�</p><p>��Nawi��emy z nim kontakt radiowy�� rzek� McDermott.</p><p>��A co b�dzie, je�li nie zareaguje na nasze zabiegi? Je�li nie trafimy na w�a�ciw� cz�stotliwo�� i oni po prostu zignoruj� nas?</p><p>Zworkin wsta� i zrobi� lekki uk�on w stron� McDermotta, jakby go chcia� przeprosi� za to, co powie.</p><p>��Uwa�am, �e ten m�ody cz�owiek ma racjꠗ rzek� swym melodyjnym g�osem, kt�ry ledwie dotar� do miejsca, gdzie siedzia� Stoner.</p><p>McDermott ju� otwiera� usta, �eby co� powiedzie�, lecz Rosjanin by� szybszy.</p><p>��Powinni�my si� oczywi�cie przygotowa� na spotkanie tego statku w przestrzeni i, o ile to jest wykonalne, sprowadzi� go na Ziemi� w celu dok�adnego zbadania. Zaleci�em tak� drog� post�powania naszej Akademii Nauk. By� mo�e Zwi�zek Radziecki b�dzie w stanie przygotowa� na czas rakiet� no�n� i kosmonaut�w, nawet je�li nie mog� tego dokona� Stany Zjednoczone.</p><p>McDermott wygl�da� teraz tak, jakby si� dusi�, lecz zdo�a� wykrztusi� z siebie kr�tk� odpowied�:</p><p>��Rozumiem. Zlec� Bia�emu Domowi, aby NASA zosta�a powiadomiona o mo�liwo�ci takiej akcji.</p><p>Zanim Stoner usiad� na krze�le, Wielki Mac zd��y� mu rzuci� piorunuj�ce spojrzenie.</p><p>�Pierwsza bitwa wygrana�� rzek� Stoner do siebie.�� Ale zanosi si� na d�ug� i brudn� wojn�.�</p><empty-line/><cite><p>BIURO SENATORA WILLIAMA PROXMIRE�A WISCONSIN</p><p><emphasis>Do udost�pnienia prasie po godz. 630 w czwartek, 16 lutego 1978 r.</emphasis></p></cite><empty-line/><p>Senator William Proxmire /D-Wis/ o�wiadczy� w czwartek, co nast�puje:</p><p>��Przyznaj� moj� nagrod� Z�ote Runo Miesi�ca, za luty, Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, kt�ra unosz�c si� na fali entuzjazmu, wzbudzonej takimi filmami, jak <emphasis>Wojny gwiezdne </emphasis>i <emphasis>Bliskie spotkania trzeciego stopnia, </emphasis>proponuj� wydatkowanie w ci�gu najbli�szych siedmiu lat od 14 do 15 milion�w dolar�w na poszukiwania inteligentnych istot w przestrzeni pozaziemskiej. Moim zdaniem projekt ten powinien zosta� od�o�ony na okres paru milion�w lat �wietlnych.</p><p>Nagroda Z�ote Runo Miesi�ca przyznawana jest za najwi�kszy, najbardziej ironiczny i naj�mieszniejszy przyk�ad marnotrawnego wydatkowania pieni�dzy w danym miesi�cu. Proxmire jest przewodnicz�cym Senackiej Komisji do Spraw Bankowo�ci, Budownictwa Mieszkaniowego i Spraw Miejskich oraz Senackiej Podkomisji do Spraw Przydzia�u Funduszy, kt�ra ma nadz�r nad funduszami NASA.</p><p>NASA proponuje, by zap�aci� w tym roku 2 miliony dolar�w, a w nast�pnych siedmiu latach 14-15 milion�w dolar�w Kalifornijskiemu Laboratorium Nap�d�w Rakietowych w celu przeprowadzenia �na ca�ym niebie i na wszystkich cz�stotliwo�ciach� poszukiwa� sygna��w radiowych pozaziemskich cywilizacji. Jest to jednak tylko w�o�enie stopy w drzwi. Pod nag��wkiem �Szersze cele� propozycja zawiera stwierdzenie, �e celem bada� jest: stworzenie obserwacyjnej i technologicznej bazy, na kt�rej b�d� si� opiera�y przysz�e, bardziej z�o�one programy w ramach SETI /Poszukiwa� Cywilizacji Pozaziemskiej/.</p><p>Wnosz� st�d, �e podczas gdy opinia publiczna jest zaintrygowana problemami kosmicznymi, NASA uleg�a takiej hipnozie, i� pr�buje wykorzysta� �w entuzjazm dla stworzenia wielomilionowego, d�ugofalowego programu w�tpliwej warto�ci poszukiwa� �ycia poza uk�adem s�onecznym.</p><p>��C� jest z�ego w takim programie? Ot�, jak wiele innych program�w, wymagaj�cych du�ych wydatk�w, tak i ten znajduje si� daleko na li�cie priorytet�w, stanowi luksus, na kt�ry nie sta� naszego kraju.</p><p>Po pierwsze, cho� jest to teoretycznie mo�liwe, nie ma dzi� najmniejszego dowodu, �e poza naszym uk�adem s�onecznym istnieje gdzie� �ycie. Mimo to szefostwo NASA utrzymuje, �e takie badania opieraj� si� na za�o�eniu, i� inne ni� ludzie istoty inteligentne mog� pr�bowa� porozumie� si� z naukowcami z Ziemi. Je�li NASA postawi na swoim, wydatki na jej cel nast�pi� w momencie, gdy tu, na Ziemi, Arabowie i Izraelczycy, Grecy i Turcy, Stany Zjednoczone i Zwi�zek Radziecki, nie m�wi�c o innych, maj� du�e trudno�ci we wzajemnym porozumieniu si�.</p><p>��Po drugie, c� z tego, �e z jakiego� punktu w przestrzeni wys�ano kiedy� przez radio jakie� pos�anie? Ziemia liczy sobie cztery i p� miliarda lat. S� gwiazdy, kt�re istniej� ju� 10 czy 15 miliard�w lat. Je�li nawet odbierzemy wys�ane stamt�d sygna�y, mog�y by� one wys�ane nie tylko przed Kolumbem czy narodzeniem Chrystusa, ale wr�cz przed powstaniem samej Ziemi. Jest minimalna szansa, �e cywilizacja, kt�ra przes�a�a nam jakie� sygna�y, wci�� jeszcze istnieje.</p><p>��Po trzecie, NASA nawet si� nie potrudzi�a, by wybra� najta�sz� drog� realizacji swych cel�w. Odrzucono wi�c ta�szy, zakrojony na mniejsz� skal� program SETI, jaki zaproponowa� Ames Research Center /wydatki 6,5 miliona dolar�w w ci�gu lat/, na rzecz programu Laboratorium Nap�d�w Rakietowych, kt�ry kosztuje 14-15 milion�w. I jakby tego nie by�o dosy�, NASA o�wiadczy�a memu biuru, �e by� mo�e w��czy projekt Ames do bud�etu w roku podatkowym 1980, tak �e by�yby realizowane jednocze�nie oba projekty.</p><p>��W czasie, gdy kraj stoi w obliczu deficytu bud�etowego w wysoko�ci 61 miliard�w dolar�w, pr�ba wychwytywania fal radiowych, nadanych przez inne cywilizacje, powinna wi�c by� od�o�ona do czasu, gdy bud�et federalny b�dzie ju� zbilansowany, a opodatkowanie od dochod�w oraz z tytu�u ubezpiecze� socjalnych zostanie zredukowane do zera.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXI</p></title><p>Edouard Reynaud s�czy� sw� czwart� brandy, przechyliwszy si� tak daleko do ty�u w fotelu, jak to by�o mo�liwe. Zdawa�o mu si�, �e ta podr� czarterowym samolotem trwa ca�e wieki: Rzym, Amsterdam, Nowy Jork, San Francisco, Honolulu, a teraz�� czy b�dzie wreszcie koniec? A mo�e to by� czy�ciec? By� zapuszkowanym przez milenium czy dwa w aluminiowym kanistrze i nie m�c robi� nic poza jedzeniem, spaniem, wydalaniem.</p><p>�To tak, jakbym by� znowu niemowl�ciem�� pomy�la�, na wp� drzemi�c pod wp�ywem alkoholu.�� Lataj�cy ��obek z metalu�� oto gdzie mnie ulokowali. A stewardessy to piel�gniarki��</p><p>Pr�bowa� walczy� z senno�ci�. Wiedzia�, �e je�li si� rozlu�ni psychicznie, za�nie, a to b�dzie oznacza�o z�e sny, koszmary zrodzone z poczucia winy. Jedynym antidotum przeciw nim by� odpowiedni poziom alkoholu we krwi. Pi� wi�c kieliszek za kieliszkiem, zamawiaj�c nast�pny, gdy tylko by�o wida� dno poprzedniego.</p><p>W fotelu obok niego spa� niewinnie m�ody blondyn o wygl�dzie renesansowego anio�ka. Jego usta by�y lekko otwarte, a oddech tak spokojny i miarowy, jak fale morskiego przyp�ywu i odp�ywu.</p><p>Reynaud st�umi� w sobie pragnienie, by dotkn�� jego s�odkiej twarzy, pog�aska� jego g�adki policzek.</p><p>Zamiast tego odwr�ci� si� ku oknu i zapatrzy� w ciemne, gwia�dziste niebo. �atwo rozpozna� gwiazdozbiory Oriona, Byka, Ps�w Go�czych. Tak, wszystko by�o, jak zwykle, na swoim miejscu. Reynaud wiedzia�, �e gdzie� w g��bi tego niesko�czonego nieba rodz� si� nowe gwiazdy, a stare s� rozrywane na strz�py monstrualnymi eksplozjami. Galaktyki wirowa�y w czelu�ciach nocy, a kwazary p�on�y z gwa�towno�ci�, kt�ra przerasta ludzk� zdolno�� pojmowania.</p><p>��Jak d�ugo�� wyszepta� do siebie Reynaud�� b�dziecie trzyma� swe sekrety dla siebie? Je�li B�g powo�a� was do istnienia, kiedy to uczyni�? I jak?</p><p>Nie przysz�o mu do g�owy, by zapyta� �Dlaczego?�. To by�a domena teolog�w, a on by� kosmologiem.</p><p>Zobaczy� swe odbicie w szybie samolotu i nachmurzy� si�. Oty�a, okr�g�a twarz wie�cz�ca oty�e, p�kate cia�o. Obwis�e policzki, worki pod oczami�� nabieg�ymi krwi� i kr�tkowidz�cymi. Cz�owiek, kt�ry szuka� ucieczki w �yciu klasztornym, gdy �wiat zacz�� mu za bardzo dokucza�, lecz wci�� potrafi� si� upi�, wci�� potrafi� od czasu do czasu oddawa� si� rozkoszom homoseksualnym, mimo wszelkich kontroli i kar, jakimi �wiczy� go opat.</p><p>Reynaud u�miechn�� si� na wspomnienie wyrazu twarzy opata, gdy ten srogi mistrz klasztoru dowiedzia� si�, �e sam papie� chce, aby przys�ano mu Reynauda.</p><p>��Zamiary Jego �wi�tobliwo�ci wobec ciebie przerastaj� moj� wyobra�niꠗ powiedzia� w�wczas opat ze sw� jastrz�bi� twarz� �ciemnia�� od samokontroli i z ogniem w swych przenikliwych oczach.�� Gdyby Watykan uzna� za stosowne zapyta� mnie o rad� w tej sprawie, sp�dzi�by� reszt� swych dni, czyszcz�c stajnie. Bo na to sobie zas�u�y�e�.</p><p>Reynaud pokiwa� g�ow� na znak zrozumienia.</p><p>Niemniej jednak Watykan prosi� o niego, o Reynauda, s�ynnego kosmologa, laureata nagrody Nobla. �A dostan� Reynauda, pijaka i dewiata�� powiedzia� do swego odbicia w szybie samolotu.�� Ruin� cz�owieka, kt�rym by� kiedy�.�</p><p>M�ody cz�owiek obok niego poruszy� si� w fotelu, cicho westchn�� i otworzy� swe b��kitne oczy.</p><p>��Spa� pan dobrze?�� spyta� Reynaud po francusku.</p><p>M�odzieniec odpowiedzia� w jakim� germa�skim j�zyku i Reynaud Przypomnia� sobie, �e on wsiad� na pok�ad w Amsterdamie. Potrz�saj�c g�ow�, kosmolog zapyta�:</p><p>��Mo�e m�wi pan po angielsku?</p><p>��Owszem.�� Zapytany u�miechn�� si�.</p><p>Z uczuciem, �e jest stary i bardzo, bardzo zm�czony, Reynaud odwzajemni� u�miech.</p><p>��Nazywam si� Hans Schmidt�� m�wi� m�ody cz�owiek.�� Jestem z uniwersytetu w Lejdzie.</p><p>Reynaud sk�oni� si� nieznacznie.</p><p>��A ja jestem Edouard Reynaud�� przedstawi� si�.�� Nie jestem zwi�zany z �adnym uniwersytetem, ale by�em�</p><p>��Edouard Reynaud!�� wykrzykn�� Schmidt.�� Czyta�em pana ksi��ki.</p><p>Czuj�c si� jak stulatek i bardzo niezgrabnie w swym wy�wiechtanym, czarnym garniturze, z nie ogolon� brod�, Reynaud rzek�:</p><p>��Napisa�em je dawno temu. Dzi� ju� s� nieaktualne.</p><p>��Tak, oczywi�cie�� odpar� Schmidt z nie�wiadomym okrucie�stwem m�odo�ci�� ale by�y klasyczne w swej dziedzinie. Musieli�my z nich zdawa� egzaminy na studiach.</p><p>��Jest pan astronomem?</p><p>Entuzjazm m�odzie�ca natychmiast zgas�.</p><p>��By�em�� powiedzia� smutniej�c.�� Teraz jestem wi�niem.</p><p>��A wi�c wszyscy jedziemy na tym samym wozie�� odpar� Reynaud.�� Ale prosz� si� nie martwi�. Samolot nied�ugo wyl�duje w Kwajalein i wtedy b�dziemy mogli sobie porozmawia� w �wietle dziennym.</p><p>��Pan nic nie rozumie�� ci�gn�� Schmidt.�� Wszyscy inni pasa�erowie tego samolotu, astronomowie i astrofizycy z ca�ej Europy, zg�osili si� ochotniczo do tych bada�. Ciesz� si�, �e lec� na Kwajalein bada� sygna�y obcego statku.</p><p>��A pan nie?</p><p>Schmidt wolno potrz�sn�� g�ow��</p><p>��Ja odkry�em te sygna�y�� rzek�.�� Ale to nigdy nie zostanie uznane za moj� zas�ug�.</p><p>��Nie b�dzie tak �le�� pocieszy� go Reynaud.</p><p>��Latem zesz�ego roku pracowa�em u profesora Voorne�a przy du�y radioteleskopie w Dwingeloo. Zarejestrowa�em te sygna�y, zanim jeszcze zrobili to Amerykanie czy ktokolwiek inny�� ci�gn�� Schmidt, a jego g�os stawa� si� coraz smutniejszy.�� Por�wnywali�my to z ich danymi. Ja odebra�em te sygna�y przed nimi.</p><p>��W takim razie to powinno by� panu uznane�� rzek� Reynaud.</p><p>��S�aba nadzieja. Voorne jest powolniejszy i bardziej konserwatywny ni� moja prababka. Nie pozwoli� mi wys�a� notatki do pisma astrofizycznego, zanim nie sprawdzili�my wszystkiego trzy razy. Ale wtedy pojawili si� biurokraci z NATO i przy�o�yli piecz�tk� �tajne� na ka�dym skrawku papieru, jaki mia�em. Nie zezwolili mi nic opublikowa�. Ani s�owa!</p><p>��Tak, to niezbyt przyjemne�� powiedzia� Reynaud w zadumie.</p><p>��A teraz zes�ali mnie na t� przekl�t� wyspꠗ �ali� si� m�odzieniec.�� Nie chc� tam jecha�! A oni mnie zmusili. Mam w Lejdzie dziewczyn�. Za kilka tygodni mieli�my si� zar�czy�. Ale rz�d powiedzia�, �e albo pojad� do Kwajalein, albo p�jd� do wojska, a potem te� zostan� wys�any na Kwajalein.</p><p>Reynaud potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��To wszystko sprawka Amerykan�w�� mrucza� Schmidt.�� Oni stoj� za tym wszystkim. Chc�, �eby ca�a zas�uga przypad�a im, a ja �ebym zosta� pomini�ty.</p><p>Reynaud zacisn�� usta i rzek�:</p><p>��Czy nie s�dzi pan, �e poszukiwania inteligentnych istot poza Ziemi� s� spraw� wa�n�?</p><p>��Oczywi�cie, �e s�! Dlatego Amerykanie chc�, �eby ca�a zas�uga za odkrycie przypad�a w udziale im.</p><p>��No, c� Mnie te� kazano lecie� na Kwajalein. Nie mia�em takiego pragnienia. Ale moi prze�o�eni mimo to mnie wys�ali. Dlatego lec� tym samolotem, razem z panem. Ale naprawd� nie s�dz�, aby to by� jaki� ameryka�ski spisek.</p><p>Schmidt nic nie odpowiedzia�.</p><p>��Zosta�em wys�any na t� misj� przez samego Ojca �wi�tego�� doda� Reynaud.</p><p>��Papie�a?</p><p>��Tak.</p><p>��Dlaczego on si� interesuje astronomi�?</p><p>Reynaud zachichota�.</p><p>��Wcale si� nie interesuje�� rzek� z gorycz�.�� Kardyna�owie, kt�rzy go otaczaj�, te� nie. Oni s� jedynie zainteresowani utwierdzaniem swej w�adzy i trzymaniem prawdy z dala od ludzi.</p><p>Schmidt popatrzy� na� zaskoczony.</p><p>��Jest pan kap�anem i m�wi pan takie rzeczy?�� W jego g�osie zabrzmia�o niedowierzanie.</p><p>��Ja? Kap�anem? Och, nie! Nie jestem w�a�ciwie nawet mnichem. Nie sk�ada�em �adnych �lub�w.</p><p>��S�dzi�em� chodzi�y s�uchy, �e obra� pan �ycie klasztorne.</p><p>��Tak, to prawda. Ale Ojciec �wi�ty przerwa� moje odosobnienie. Jestem wi�c znowu na �wiecie i widz�, �e r�ni si� on bardzo od tego �wiata, kt�ry porzuci�em przed laty.</p><empty-line/><p>Po niebie rozla�y si� poranne zorze i nad bezkresem szarych w�d Pacyfiku wzesz�o s�o�ce, a oni wci�� rozmawiali. Inni pasa�erowie zacz�li si� z wolna budzi�, wyprostowuj�c skurczone nogi, ziewaj�c, st�kaj�c, ustawiaj�c si� w kolejkach do �azienek.</p><p>Pojawili si� stewardzi. Sk�adali rozrzucone na siedzeniach koce i poduszki. Reynaud zauwa�y�, �e byli to sami m�odzi m�czy�ni. W ko�cu zacz�li roznosi� tace ze �niadaniem, lecz Reynaud nie m�g� si� nawet zmusi�, �eby zerkn�� na postawione przed nim jad�o. By�o szare i wygl�da�o na zrobione z jakiego� plastiku, podobnie jak pojemniki, w kt�rych zosta�o podane.</p><p>Przez pok�adowy radiow�ze� pilot weso�o oznajmi�, �e za par� godzin b�d� l�dowali na Kwajalein.</p><p>��O ile go znajdꠗ doda� �miej�c si�.</p><p>Reynaud lekko zadr�a�. Zerkn�� na Schmidta, kt�ry spa�aszowa� ju� wszystko, co by�o na jego tacy, i teraz zapada� w now� drzemk�.</p><p>Kosmolog, potrz�sn�wszy smutno g�ow�, zwr�ci� twarz ku oknu i zapatrzy� si� w szary, monotonny przestw�r oceanu nisko pod nimi. Chcia�, by zst�pi� na� sen, ale bez koszmar�w.</p><p>Obudzi� go g�o�ny ha�as i wstrz�sy kad�uba samolotu.</p><p>��Podwozie si� wysun�o�� poinformowa� go Schmidt, kt�ry ju� otrz�sn�� si� ze snu.�� W�a�nie mia�em zamiar pana obudzi�</p><p>Reynaud podzi�kowa� mu i zerkn�� przez okno. Na tle morza rysowa� si� pier�cie� zielono-bia�ych wysepek.</p><p>Samolot okr��y� najwi�ksz� wysp� grupy i zaraz wyl�dowa� z �omotem, kt�ry bardziej przypomina� kontrolowan� kraks� ni� prawdziwe l�dowanie. Jednak�e Reynauda przepe�nia�a wdzi�czno�� za cud, kt�rego dozna�: m�ki czy��ca dobieg�y ko�ca i m�g� teraz wst�pi� do raju.</p><p>Naukowcy wyszli z samolotu wprost na o�lepiaj�ce s�o�ce gor�cej, tropikalnej wyspy. Lotnisko wydawa�o si� by� wype�nione Amerykanami. Wi�kszo�� z nich by�a w mundurach koloru khaki, pozostali w rozpi�tych pod szyj� koszulach i szortach.</p><p>M�odzi m�czy�ni<emphasis>, </emphasis>u�miechni�ci i sprawni, o szerokich barkach, poprowadzili naukowc�w �cie�k�, wysypan� koralowym �wirem, ku cementowemu budynkowi. By� klimatyzowany i to tak skutecznie, �e panowa� w nim niemal mr�z. �Ach, ci Amerykanie�� my�la� sobie Reynaud.�� Zawsze tacy ekstrawaganccy.� Sprawdzono im dokumenty, odebrali sw�j baga�. Reynaud pozwoli� si� zapakowa� do jeepa wraz ze Schmidtem i jeszcze innym m�czyzn�<emphasis>.</emphasis></p><p><emphasis>��</emphasis>Pana baga� pojedzie ci�ar�wk��� powiedzia� kierowca, dziarsko wygl�daj�cy marynarz.</p><p>Posadzi� Reynauda obok siebie, a dwaj pozostali usadowili si� na tylnych siedzeniach.</p><p>��Jest pan ksi�dzem katolickim?�� spyta� uruchamiaj�c silnik.</p><p>��Nie�� odpar� Reynaud po angielsku.�� Jestem bratem zakonnym, dominikaninem. Nale�� do tego samego zakonu co Tomasz z Akwinu. I Torquemada�� doda� po cichu.</p><p>��Och, zastanawia�em si�, kim pan mo�e by� w tym czarnym ubraniu� i w og�le.�� Jego s�owa niemal ton�y w ha�asie silnika.�� Bo my tu mamy kapelana na wyspie, ale on nie jest katolikiem. Ksi�dza katolickiego przywo�� tu co niedziela samolotem z Jaluit, �eby odprawi� msz� i wybucha� spowiedzi.</p><p>��A pan jest katolikiem?�� spyta� Reynaud, trzymaj�c si� kantu siedzenia gdy samoch�d toczy� si� ju� koralow� drog�.</p><p>��Hm, czasami tak�� zaj�kn�� si� marynarz.�� Pan wie, jak z tym jest.</p><p>Reynaud nic nie odpowiedzia�, ale pomy�la� sobie, �e faktycznie wie, jak z tym jest. I to bardzo dok�adnie.</p><p>Po kilku minutach szale�czej jazdy wzd�u� betonowych budynk�w kt�re w oczach Reynauda zlewa�y si� w jeden rozmyty ci�g, kierowca zjecha� na skraj drogi i przystan�� przy akompaniamencie piskowi zgrzyt�w swego wehiku�u.</p><p>��Hotel �Kwajalein Hilton��� wyja�ni� mrugn�wszy okiem.</p><p>Reynaud zerkn�� przez okno i zobaczy� dwupi�trowy, szarobury budynek.</p><p>��Kwatery dla oficer�w kawaler�w�� wyja�ni� z u�miechem, gdy wzbudzony przez niego tuman kurzu troch� si� rozwia�.�� My to nazywamy ���obek�. Ale to nie dla ksi�dza.�� Poci�gn�� Reynauda za r�kaw, po czym zwracaj�c si� do Schmidta i drugiego naukowca, rzek�:�� Wy dwaj tu zostaniecie.</p><p>Wygramolili si� z samochodu, a Reynaud pozosta� na swoim miejscu.</p><p>��Ksi�dza baga� b�dzie na miejscu za par� minut.�� Marynarz w��czy� bieg i ruszy�, a oni zostali w kurzu drogi.�� Ksi�dz ma tu specjalne wzgl�dy�� m�wi� marynarz.�� Dosta� ksi�dz ca�� przyczep� kempingow� dla siebie.</p><p>��Nie jestem ksi�dzem�� zaprotestowa� Reynaud.�� Powinien mnie pan nazywa� bratem.</p><p>Marynarz roze�mia� si� i zrobi� zak�opotan� min�.</p><p>��To brzmi troch� dziwnie. Ale jak sobie �yczysz� w porz�dku, bracie. Jeste�my na miejscu.�� Zahamowa� tak silnie, �e w�z a� zarzuci�o, po czym z gracj� wskaza� r�k� przyczep�, jedn� z kilkunastu stoj�cych rz�dem na piaszczystym pod�o�u i b�yszcz�cych metalem swej ok�adziny.�� Ca�a dla ksi� przepraszam, dla brata.</p><p>Weszli we dw�ch do �rodka i marynarz pokaza� Reynaudowi zlew, lod�wk�, w�skie tapczaniki, szafy �cienne, ubikacj�.</p><p>��Jak na tutejszy standard, to jest �Ritz�.</p><p>Reynaud skin�� g�ow� i wymamrota� s�owa podzi�kowania. Marynarz u�miechn�� si� i w��czy� klimatyzacj�.</p><p>��Bielizna po�cielowa jest tutaj.�� Otworzy� jedn� z szaf.�� Czy mam pos�a� ��ko?</p><p>��Och, nie, dzi�kuj�. Po�ciel� sobie sam.</p><p>��W porz�dku. Jest tu bie��ca woda i nikt nie b�dzie przeszkadza�. Czego wi�cej chcie�? Do zobaczenia w niedziel�, na mszy.</p><p>Reynaud skin�� g�ow� w zadumie, a marynarz wyszed�, zamkn�wszy starannie za sob� liche, metalowe drzwi. Naukowiec odni�s� wra�enie, �e uwolni� si� od towarzystwa figlarnego pieska. Sta� przez chwil� w miejscu, czuj�c si� zupe�nie oszo�omiony. Chc�c nie chc�c, s�ucha� grzechotu i jelc�w klimatyzatora, kt�ry szybko wype�nia� przyczep� wilgotnym, kostniczym ch�odem.</p><p>�To jest zes�anie�� pomy�la�.�� Tak to okre�li� Schmidt i mia� racj�. Zostali�my wszyscy zes�ani do tego okropnego miejsca. Szuka�em spokoju i ochrony w murach klasztoru, ale wyci�gn�li mnie stamt�d i zes�ali na t� koszmarna wysp�. Je�li zn�w mnie co� napadnie, b�dzie to nie moja, lecz ich wina.�</p><empty-line/><p>Stoner wyszed� z klimatyzowanej lodowni budynku administracji i natychmiast ogarn�o go ciep�o zachodz�cego s�o�ca. By�o to s�o�ce przymglone, ale dzia�a�o na niego dobrze po sztucznej sucho�ci powietrza wewn�trz budynku i upartym obstrukcjonizmie McDermotta.</p><p>�Musz� si� przej�栗 postanowi�, wci�� jeszcze kipi�c z gniewu.�� Musz� znale�� jakie� odludne miejsce na pla�y i co najmniej godzin� po�wiczy�, zanim waln� Wielkiego Maca w jego durn� g�b�.�</p><p>McDermott robi� wszystko co m�g�, aby storpedowa� jego plan kosmicznego <emphasis>rendez-vous. </emphasis>Nie wys�a� jeszcze do Waszyngtonu pisma ze swym poparciem dla takiej misji i nie pozwala�, aby zrobi� to kto� inny. Stoner sp�dzi� okr�g�� godzin� na spieraniu si� z nim. Wszystko na darmo.</p><p>�Dlaczego nie chce si� na to zgodzi�?�� zapytywa� Stoner samego siebie ju� po raz chyba dwudziesty.�� Co mu jest, �e nie mo�e�?�</p><p>W tym momencie dostrzeg� Jo, jak sz�a ku niemu jedyn� ulic� osiedla od strony o�rodka komputerowego.</p><p>��Cze��, Keith!�� pozdrowi�a go weso�o, gdy ju� by�a blisko.�� Jak siꠗ Dopiero teraz zda�a sobie spraw�, �e Stoner jest niemal zielony z gniewu.�� Ua!�� zawo�a�a.�� Co ci siad�o na nosie?</p><p>��Tw�j kumpel, McDermott��� warkn��.</p><p>Jej twarz st�a�a z gniewu.</p><p>���M�j kumpel�, m�wisz? Co on takiego zrobi�?</p><p>��To samo, co od pocz�tku. Op�nia wszystko, a� b�dzie za p�no zrobi� to, co powinno by� zrobione.</p><p>Rzuci�a mu przekorne spojrzenie.</p><p>��Przypuszczam, �e to przez ten upal�� rzek�a weso�o.�� Zupe�nie powali� Wielkiego Maca. Dos�ownie.</p><p>��Ja te� mam ochot� go powali栗 mrukn��.�� Dos�ownie.</p><p>��Wci�� si� nie zgadza na <emphasis>rendez-vous?�</emphasis>� spyta�a.</p><p>��Nawet nie podpisa� jeszcze memorandum w tej sprawie.</p><p>��No, c�, to <emphasis>jest </emphasis>daleki lot�� powiedzia�a.</p><p>��Jeste�my tutaj, aby nawi�za� kontakt z inteligentnym przybyszem z kosmosu, a ty mi tu m�wisz o dalekim locie?</p><p>��A czemu ty bierzesz wszystko tak bardzo powa�nie?�� spyta�a, dotykaj�c jego nosa koniuszkiem swego palca.�� Rozlu�nij si�! Jeste�my tu r�wnie� po to, aby si� tym cieszy�.</p><p>Odsun�� od siebie jej r�k�, jak gdyby to by� jaki� natr�tny owad.</p><p>��Jeste�my tu, aby nawi�za� kontakt z tym statkiem.</p><p>��Wiem o tym.</p><p>��A wi�c, jak to b�dzie wygl�da�o, je�li pozwolimy temu diabelstwu odlecie� w sin� dal?</p><p>��Nie pozwolimy�� rzek�a.</p><p>��Ju� wszystko wyliczy�a�, czy tak?</p><p>��Nie�� odpar�a potrz�saj�c g�ow�.�� Ale znam ciebie. Ty to wyliczysz w taki czy inny spos�b. Postarasz si� nawet, �e Mac te� wyjdzie na bohatera.</p><p>��I to nie przeszkodzi te� tobie w karierze?</p><p>��Jak s�dzisz, dlaczego ja jestem tutaj?</p><p>��Bo przywi�z� ci� tu ze sob� Mac�� wybuchn�� Stoner.</p><p>Przez chwil� na jej twarzy go�ci� smutek, tak jakby poczu�a si� zdradzona.</p><p>��Och, gdyby� ty wiedzia��� powiedzia�a cicho.</p><p>��Kiedy� b�dziesz musia�a mi o tym opowiedzie�. Albo mo�e lepiej napisz o tym w swoim �yciorysie. To zrobi cholerne wra�enie na tych facetach z NASA.</p><p>��Wiesz, Keith? Ty, jak chcesz, to mo�esz by� naprawd� sukinsynem.</p><p>��To ten upa�. Zupe�nie mnie powali�.</p><p>��Id� do diab�a.</p><p>��Ale nie m�w mi, �e nie przerobi�a� ju� swojego �yciorysu. Ja wiem, jak pracuje tw�j ma�y ambitny m�d�ek.</p><p>��Naprawd�?</p><p>��Oczywi�cie. Widz� to dobrze. Na samej g�rze listy, gdzie wymieniasz swoje osi�gni�cia napisa�a�: �Pomocnik naukowy w projekcie �Jupiter�. Praca w mi�dzynarodowej ekipie doborowych naukowc�w, w priorytetowym programie nawi�zywania kontaktu z inteligentnymi istotami spoza Ziemi.�</p><p>��To brzmi fantastycznie�� powiedzia�a Jo z u�miechem zadowolenia.�� Ile dziewczyn mog�oby tak napisa� w swoich �yciorysach?</p><p>��Zdawa�o mi si�, �e chcecie aby was nazywano kobietami, nie dziewczynami.</p><p>��Ja mog� powiedzie� �dziewczynami�, ale ty powiniene� nazywa� nas �kobietami�.</p><p>��Taaa�� mrukn��.�� To nieg�upie.</p><p>Jej twarz sta�a si� powa�na.</p><p>��Keith, czy ty wci�� jeszcze masz do mnie jak�� uraz�?�� spyta�a.</p><p>��Wci�� �pisz z Wielkim Makiem?</p><p>��Och, Bo�e! Ty nigdy tego nie zrozumiesz, prawda?</p><p>��Ja ju� ciebie zrozumia�em, Jo.</p><p>Zacisn�wszy z frustracji pi�ci, wypali�a:</p><p>��Czy nie rozumiesz, �e ja gwi�d�� na niego? On mnie zupe�nie nie obchodzi!</p><p>��A jak�e, rozumiem�� wycedzi� lodowato przez z�by.�� I dlatego tak mi to wszystko �mierdzi!</p><p>Ju� otwiera�a usta, �eby co� powiedzie�, lecz zawaha�a si� i opu�ci�a r�ce na biodra. Bez s�owa przesz�a obok niego i skierowa�a si� w stron� budynku administracji.</p><p>�Idzie do McDermotta��� pomy�la� Stoner, stoj�c samotnie w pyle drogi i obserwuj�c, jak Jo oddala si� od niego.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXII</p></title><epigraph><poem><stanza><v>Dziadku, zanosz� sw�j g�os do Ciebie</v><v>Dziadku, zanosz� sw�j g�os do Ciebie.</v><v>Z ca�ym wszech�wiatem zanosz� sw�j g�os do Ciebie.</v><v>Abym m�g� �y�.</v></stanza></poem><text-author>Wiwanyag Washipi:</text-author><text-author>Taniec S�o�ca Sioux�w Ogala.</text-author></epigraph><empty-line/><p>Jo zadr�a�a z zimna w ciemno�ciach.</p><p>��Dlaczego zrobi�e� z tego pokoju tak� lodowni�?�� zapyta�a McDermotta, odpinaj�c stanik i opuszczaj�c majteczki wzd�u� swych smuk�ych n�g.</p><p>��Dlatego, �eby� si� bardzo szybko do mnie przytuli�a i ogrza�a mnie�� rozleg�o si� z tapczana basowe skrzeczenie McDermotta.</p><p>Jo by�a rada, �e nie zapali� �wiat�a i szczelnie zasun�� zas�ony w oknach swej przyczepy. Nie m�g� wi�c widzie� wyrazu jej twarzy. �Przekl�ta prycza�� my�la�a id�c ku tapczanowi.�� Za ma�a na jego t�usty ty�ek, a c� dopiero na nas dwoje.�</p><p>Odchyli�a ko�dr� i po�o�y�a si� obok niego na kilku calach twardego, gumowego materaca, jakie pozostawa�y wolne. �Uszkodz� sobie kr�gos�up��� powiedzia�a do siebie.</p><p>��Jak si� dzi� czuje moje s�odkie stworzenie?�� spyta� McDermott, si�gaj�c po jej pier�.</p><p>Te same ruchy, ta sama gra, wszystko mo�liwe z g�ry do przewidzenia, jak wsch�d s�o�ca. Trudno by�o wszak�e przewidzie�, kiedy nast�pi u McDermotta wzw�d. Potrzebowa� wiele pomocy ze strony Jo, aby zademonstrowa� sw� m�sko��. A nieraz bywa�o, �e nawet i ona nie mog�a mu w tym pom�c.</p><p>Jo pracowa�a nad nim spokojnie i beznami�tnie, jak �wie�o upieczony magister pracuje nad jakim� eksperymentem, aby zyska� sobie uznanie profesora. Czu�a, jak pod wp�ywem jej masa�u i pieszczot napi�cie powoli ust�puje z cia�a McDermotta.</p><p>��Robisz to wspaniale�� zagrucha�a.�� Du�y, silny tatu� pokazuje sw� klas�.</p><p>McDermott cicho j�cza�, le��c na plecach z r�kami po bokach, a Jo zginaj�c si� nad nim, szepta�a:</p><p>��Dobry ch�opiec� Robisz si� coraz wi�kszy i silniejszy dla mnie�</p><p>Wreszcie usiad�a na nim okrakiem i kiwa�a si� do przodu i do ty�u, a� ogarn�y go spazmy rozkoszy. Gdy po�o�y�a si� zn�w obok niego, wci�� cicho kwili�, a po twarzy ciek�y mu �zy.</p><p>��Co ci jest?�� spyta�a z niek�amanym zdziwieniem.�� Czujesz si� dobrze?</p><p>��Chc� mi go odebra栗 rzek� przez nos McDermott�� A to jest przecie� m�j projekt, ja jestem szefem. A oni chc� go zmieni� w jaki� kosmiczny cyrk.</p><p>��Nikt nie chce ci go odebra栗 uspokaja�a go.�� Jeste� dyrektorem ca�ego projektu.</p><p>��To ten Stoner tak mi bru�dzi.�� G�os McDermotta by� teraz wysoki i dr��cy, jak g�os ma�ego ch�opca.�� Bez przerwy si� mnie czepia. A teraz chce wzlecie� na spotkanie z tym statkiem�</p><p>��Nawet je�li to zrobi, ty pozostaniesz nadal szefem projektu.�� Jo pog�aska�a go po piersi.�� C� wi�c ci przeszkadza, �e on chce lecie�?</p><p>Poczu�a, �e jego cia�em wstrz�sn�� dreszcz.</p><p>��Lecie� mu na spotkanie?�� spyta� z sarkazmem.�� A mo�e r�wnie� dotkn��? Przypu��my, �e s� tam jakie� zab�jcze zarazki. Albo jaki� o�liz�y, okropny stw�r?</p><p>��Nie martw si�, nie ma. Wszystko sko�czy si� dobrze, zobaczysz. Wszystko b�dzie w porz�dku.</p><p>��To co� mo�e by� z�o�liwe� niebezpieczne. Przecie� to jest obca istota� nie taka jak my.</p><p>��Tylko spokojnie. Wszystko b�dzie dobrze. Nikt nie chce twojego z�a. Spr�buj si� rozlu�ni� i za�nij.</p><p>Jo wyda�o si�, �e up�yn�y ca�e godziny, zanim Wielki Mac zapad� wreszcie w sen. Patrzy�a jeszcze przez chwil� na jego pokryt� siwymi w�osami pier�, miarowo unosz�c� si� i opadaj�c� w rytmie pochrapywania, po czym wy�lizn�a si� spod ko�dry i zerkn�a w stron� wn�ki prysznica �Zaraz by si� obudzi���� pomy�la�a i zacz�a wk�ada� szorty, a potem bluzk�. Zdecydowa�a, �e przed powrotem do swego hotelowego pokoju wyk�pie si� jeszcze w lagunie.</p><empty-line/><p>��Ale� to jest dobry pomys��� rzek� Markow do �ony.�� Bardzo potrzebny.</p><p>Na zewn�trz panowa�y ju� ciemno�ci, a oni wci�� siedzieli i rozmawiali w pokoju go�cinnym swego ma�ego bungalowu. Amerykanie przydzielili bowiem ka�demu ma��e�stwu osobny betonowy domek. Pierwsz� rzecz�, jak� zrobi�a Maria po wprowadzeniu si� do niego, by�o dwugodzinne poszukiwanie ukrytych mikrofon�w.</p><p>Ka�de z nich trzyma�o na kolanach tac� z gotow� kolacj�, podgrzan� w mikrofalowej kuchence�� jakie� rozmi�k�e, ameryka�skie warzywa i cienkie plasterki trudnego do zidentyfikowania mi�sa.</p><p>��M�wisz, �e dobry?�� wymamrota�a, nie przestaj�c �u� bia�ej bu�ki z mas�em.</p><p>��Tak�� rzek� Markow.�� Doskona�y pomys�.</p><p>��Technicznie mo�e i nie najgorszy�� zauwa�y�a ze swego wy�cie�anego fotela.�� Ale politycznie�� beznadziejny.</p><p>��Politycznie?</p><p>Sko�czy�a je�� bu�k�. Wyraz jej twarzy �wiadczy�, �e jest, jak zwykle, zdenerwowana i rozczarowana tym, co m�wi jej m��.</p><p>��Zdaje si�, �e nie rozumiesz�� powiedzia�a�� dlaczego Amerykanie wysun�li pomys� kosmicznego spotkania z obcym statkiem.</p><p>��Aby nim zaw�adn�� i sprowadzi� go na Ziemi� dla zbadania.</p><p>��A kto ma to zrobi�?</p><p>��Stoner, by�y astronauta�� odpar� wzruszaj�c ramionami.�� Przypuszczam, �e chce wzi�� w tym udzia��</p><p>��Ano w�a�nie! Ameryka�ski astronauta.</p><p>��Przecie� razem pracujemy nad tym projektem.</p><p>��Ha! Razem nie zawsze znaczy to samo.</p><p>Markow popatrzy� jeszcze raz na sw� tac� i zdecydowa�, �e nie we�mie ju� do ust ani jednego k�sa md�ego jad�a. �Mo�e ona ma i racjꠗ pomy�la��� Je�eli chodzi o �ywienie, zdecydowanie nie mo�emy ufa� Amerykanom.</p><p>��Odk�d powsta� ten projekt�� m�wi�a tymczasem Maria�� Amerykanie pr�buj� za wszelk� cen� zatrzyma� przy sobie ca�� wiedz� o tym statku.</p><p>��My robimy to samo�� zaprotestowa� niepewnie Markow, ale �ona zignorowa�a go.</p><p>��Teraz jeden astronauta z ich ekipy sugeruje�� ci�gn�a�� �eby�my wylecieli w przestrze� i wprowadzili ten statek na orbit� wok� Ziemi!</p><p>��To jest przecie� doskona�y pomys��� upiera� si� Markow.</p><p>��A w jaki spos�b oni to zrobi�?�� mia�d�y�a go.�� U�yj� swoich prom�w orbitalnych, swoich wyrzutni, swoich astronaut�w?</p><p>��Podziel� si� informacjami z nami.</p><p>��Sk�d o tym wiadomo? Jak mo�emy by� pewni, �e oni si� podziel� z nami wszystkimi danymi, jakie uzyskaj�?</p><p>��Zworkin uwa�a, �e sprawa jest warta przemy�lenia.</p><p>��Zworkin!�� Maria omal nie splun�a.�� Ten �yd! On prawdopodobnie idzie r�ka w r�k� z kapitalistami.</p><p>��Mario!</p><p>��To prawda�� upiera�a si�.�� Naszym zadaniem jest dopilnowa�, aby ludzie, kt�rzy dotr� do tego statku, byli nie ameryka�skimi, lecz radzieckimi kosmonautami. Nie mo�emy dopu�ci�, aby Amerykanie ukradli ten statek i przyw�aszczyli go sobie. I nie mo�emy pozwoli�, aby Zwi�zek Radziecki by� zdradzany przez naiwnych naukowc�w i nie�wiadomych zdrajc�w.</p><p>Markow, czuj�c si� �enuj�co s�aby w ogniu argument�w swojej �ony, rzek� nie�mia�o:</p><p>��Ja ju� powiedzia�em Zworkinowi, �e ch�tnie zasi�d� w komisji, kt�ra zbada sugestie Stonera.</p><p>�Hmmm�� mrukn�a.�� A czy ju� zaprzyja�ni�e� si� ze Stonerem, jak mia�e� nakazane?</p><p>�Nakazane?�� Markow podni�s� brwi.�� Teraz daje mi rozkazy��� pomy�la�, jednak g�o�no powiedzia� co innego:</p><p>��Spotkali�my si� dwa razy w obecno�ci innych os�b. Wymienili�my tylko pozdrowienia, nic wi�cej.</p><p>��M�wisz �nic wi�cej�?�� rzek�a ponuro.</p><p>��Ale Zworkin przyj�� mnie do komisji, wi�c w najbli�szej przysz�o�ci b�d� mia� okazj� cz�sto widywa� si� ze Stonerem.</p><p>Wyraz jej twarzy nieco z�agodnia�.</p><p>��Dopilnuj, aby ka�de rakietowe przedsi�wzi�cie, w jakim we�miemy udzia�, by�o przeprowadzone przez radzieckich kosmonaut�w.</p><p>Markow skin�� smutno g�ow�, wsta� i ruszy� w stron� kuchni z tac� nie dojedzonej kolacji.</p><p>��Dok�d idziesz?�� zawo�a�a za nim.</p><p>��Troch� si� przejd�. Nie chce mi si� spa�.</p><p>Cho� ich bungalow by� wyposa�ony w pojedyncze tapczany i sypiali osobno, my�l o tym, �e b�dzie musia� sp�dzi� z ni� noc w jednym pokoju, by�a dla� niezno�na.</p><p>��Tylko mnie nie zbud�, jak wr�cisz�� mrukn�a.</p><empty-line/><p>Znalaz�szy si� na zewn�trz, w powiewie nocnej bryzy i w�r�d przyjaznego poszumu palm, Markow odzyska� dobry nastr�j. Wiedzia�, �e toczy walk� o przetrwanie i �e Maria j� wygrywa.</p><p>Przeszed� przez ma�e osiedle domk�w i pod��y� ku bielej�cej w �wietle ksi�yca pla�y. Tam zdj�� pantofle i zacz�� spacerowa� boso po piasku, kt�ry by� jeszcze ciep�y od upa�u dnia. W odleg�o�ci kilkunastu metr�w od niego pluska�a �agodnie woda. Z daleka, poprzez ciemno�ci nocy, dochodzi� go �oskot rozbijaj�cych si� o raf� fal, niby oddech morskiego b�stwa.</p><p>Markow sta� samotnie na piasku i kontemplowa� pla�� sk�pan� w ksi�ycowej po�wiacie.� Jak d�ugo potrwa, zanim ocean poch�onie te wysepki?�� pyta� si� w my�lach.�� He czasu jeszcze up�ynie, p�ki ja i Maria nie rozedrzemy si� wzajemnie na strz�py.�</p><p>Roze�mia� si� g�o�no. �C� za dramatyczny obraz! Rozedrze� si� wzajemnie na strz�py. Ona z�ama�aby ci� jak ga��zk�, a ty nie zdo�a�by� nawet rozczochra� jej w�os�w, bez wzgl�du na to, jak bardzo by� si� stara�.�</p><p>Przypomnia� sobie znowu ich rozmow� w moskiewskim mieszkaniu, kiedy to Maria triumfalnie oznajmi�a mu, co zrobi�a Sonii W�asowej. �Nawet wtedy�� pomy�la��� nawet w szale gniewu mia�e� wi�cej rozumu w g�owie, bo nie pr�bowa�e� z ni� walczy�.�</p><p>Z jakiego� powodu obejrza� si� za siebie i zobaczy� zbli�aj�c� si� ku niemu kobiet�. Zjawa? Afrodyta, kt�ra wysz�a z morza�� wysoka, szczup�a, w�ska w talii i z obfitym �onem bogini? By�a przewi�zana w pasie bia�� bluzk� i to ona w�a�nie sprawia�a nieco upiorne wra�enie w promieniach ksi�ycowego �wiat�a. Szorty przylega�y cudownie do jej bioder.</p><p>Markow sta� jak wryty i patrzy�, a ona tymczasem podesz�a do niego, u�miechn�a si� i powiedzia�a po angielsku:</p><p>��Dobry wiecz�r.</p><p>��Dobry wiecz�r pani, urocza damo. Czeka�em na pani� przez ca�e moje �ycie.</p><p>Roze�mia�a si� perli�cie.</p><p>��Pan jest zapewne z ekipy radzieckiej, czy nie tak?</p><p>��A czy to po mnie wida�?</p><p>��Widzia�am pana z jednym z radzieckich naukowc�w�� powiedzia�a Jo.</p><p>��A dlaczego w takim razie ja nie widzia�em pani? Czy by�em �lepcem? A mo�e pani znikn�a wtedy z mych oczu, jak to potrafi czyni� ka�da bogini?</p><p>��Bogini? Ua!</p><p>��Afrodyta, bogini mi�o�ci i pi�kna. A ja jestem pokornym s�ug�. Kiry� Wasiliewicz Markow. Got�w i�� za pani� przez pustynie i g�ry.</p><p>��Obawiam si�, �e nie jestem Afrodyt��� za�mia�a si� Jo.�� Nazywam si� Jo Camerata. Jestem Amerykank�. Ale w moich �y�ach jest troch� greckiej krwi, o ile wiem.</p><p>��No prosz�! A wi�c istnieje w pani bogini.</p><p>Na jej ustach zn�w zago�ci� u�miech.</p><p>��C� robi tak pi�kna dama sama jedna w tej romantycznej scenerii?�� spyta� Markow.�� Nie eskortuje pani �aden przystojny, m�ody m�czyzna?</p><p>��Nie. �adnych m�odych m�czyzn.</p><p>��To smutne.</p><p>��Tak��� za�mia�a si� znowu.�� Ale jest tutaj pan.</p><p>��Och, widocznie �wiat�o ksi�yca wprowadza pani� w b��d. Bo ja nie Jestem ani przystojny, ani m�ody.</p><p>��Widz� wszystko doskonale�� powiedzia�a.�� Przysz�am tutaj, aby sobie pop�ywa�. Nie zechcia�by mi pan towarzyszy�?</p><p>��Pop�ywa�? Teraz? W nocy?</p><p>��Oczywi�cie. Woda jest ciep�a.</p><p>��To naprawd� intryguj�ce.</p><p>��No wi�c, co? Spr�buje pan?</p><p>��Ale nie mam k�piel�wek.</p><p>Za�mia�a si�.</p><p>��Ani ja. Mo�emy pop�ywa� na golasa. Poza nami nie ma tu nikogo.</p><p>��Och, ten m�j angielski�� westchn�� Markow, nie b�d�c pewnym, czy u�yte przez ni� s�owo oznacza to, co on my�li.�� Pani ma na my�li� k�piel nago?</p><p>��Jak najbardziej. Prosz� tu zostawi� ubranie i wchodzimy do wody.�� Szybko zrzuci�a z siebie garderob� i pobieg�a ku wodzie.</p><p>Markow przez chwil� mozoli� si� z guzikami spodni, utkwiwszy wzrok we wdzi�cznych krzywiznach jej nagiego cia�a. Wreszcie pozby� si� odzienia i ostro�nie wszed� do wody tak ciep�ej, jak woda w wannie; zach�ca�a do k�pieli i dzia�a�a relaksuj�co.</p><p>��Prosz� mi wybaczy� ciekawo�栗 zawo�a� w jej stron�, zanurzywszy si� do po�owy piersi.�� Ale czy zamierza�a si� pani k�pa� zupe�nie sama?</p><p>��Tak, ale zawsze jest bezpieczniej robi� to z drug� osob��� odpar�a Jo.</p><p>��Zw�aszcza noc�. Bo wtedy wp�ywaj� do laguny rekiny.</p><p>��Rekiny?�� W jednej chwili woda wyda�a si� Markowowi zimna i niebezpieczna.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXIII</p></title><p><emphasis>Morze Rossa, Antarktyda</emphasis></p><p>Hideki Takamura, wtulony w sweter z kapturem i wiatr�wk�, z niepokojem rozgl�da� si� dooko�a na pok�adzie swego statku wielorybniczego. Sezon polowa� na wieloryby ju� si� sko�czy� i gdyby dostrze�ono go teraz z pok�adu samolotu lub statku Mi�dzynarodowej Komisji, dosta�by reprymend� i musia�by si� wstydzi� przed ca�ym �wiatem. Wiedzia� jednak, �e w�cibscy durnie z Greenpeace ju� odp�yn�li do domu, i to go podnosi�o na duchu.</p><p>�owy w tym sezonie by�y marne, tote� flotylle wielorybnicze wci�� jeszcze przemierza�y burzliwe wody antarktycznego morza mimo nakazu Komisji, aby powr�ci�y do swych port�w macierzystych. A tymczasem noce stawa�y si� coraz d�u�sze i zmniejsza�a si� szansa wype�nienia na wp� pr�nych �adowni statku.</p><p>W pewnej chwili chmury nad jego g�ow� rozdzieli�y si�, jak gdyby rozsuni�te r�k� jakiego� giganta. Takamura spojrza� w g�r� i dech mu zapar�o. Gwia�dziste niebo migota�o jakim� pe�nym grozy �wiat�em: welony niesamowitej fluorescencji przebiega�y z jednej strony niebosk�onu w drug��� czerwone, zielone, fioletowe�� �wiat�a bog�w ta�cz�cych po niebie.</p><p>Serce zamar�o Takamurze ze strachu, a z jego g�owy wyparowa�o w jednej chwili wszystko, czego si� nauczy� podczas d�ugich lat nauki w szkole i na uniwersytecie i z czego by� tak dumny. �To musi by� jaki� z�y znak��� pomy�la� ze zgroz�.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Dzie� z wolna zbli�a� si� ku ko�cowi.</p><p>Stoner zjad� kolacj� w towarzystwie Jeffa Thompsona w jednej z trzech finansowanych przez rz�d restauracji na Kwajalein. Potrawy by�y tanie, a i smak mniej wi�cej odpowiada� cenie. Gdy wyszli z lokalu, na dworze by�o jeszcze jasno, wi�c Stoner powr�ci� jeszcze do swego biura i zacz�� przegl�da� ostatni� parti� zdj�� z Wielkiego Oka.</p><p>Nawet w wielkim powi�kszeniu, do jakiego by� zdolny orbitalny teleskop, zbli�aj�cy si� do Ziemi statek wci�� wygl�da� jak rozmyta plamka �wietlna, jak bia�y odcisk palca na tle niezmiennych konstelacji gwiezdnych i atramentowej przestrzeni.</p><p>Gdy wyszed� z biura, na tropikalnym niebie rozla�y si� ju� spektakularne, czerwone i pomara�czowe zorze zachodu. Stoner ruszy� samotnie g��wn� ulic� wzd�u� osiedla i min�wszy grup� budynk�w rz�dowych, skierowa� si� ku klubowi oficerskiemu.</p><p>Zastanawia� si� przez moment, gdzie mo�e by� teraz Jo i co mo�e robi�, ale zaraz jej obraz zm�ci�a mu my�l, �e ona przecie� sypia z McDermottem. Chcia� o tym zapomnie�, chcia� my�le� o czym� innym, tote� przy�pieszy� kroku ku klubowi. Wiedzia�, �e potrzebuje towarzystwa, rozmowy, czego�, co wymaza�oby z jego pami�ci bolesne obrazy.</p><p>��O, Stoner!�� us�ysza� nagle znajomy g�os.</p><p>W drzwiach klubu sta� Cavendish, a obok niego mizerny, p�owow�osy m�odzieniec z pos�pna min�.</p><p>��Dobrze, �e pana widzꠗ m�wi� Cavendish do Stonera.�� Chcia�bym panu przedstawi� Hansa Schmidta z Obserwatorium Radioastronomicznego w Dwingeloo, w Holandii.</p><p>Stoner machinalnie wyci�gn�� r�k�. Ucisk d�oni Schmidta by� oboj�tny.</p><p>��Dwingeloo�� powt�rzy� Stoner i wyt�y� pami��.�� Par� dni temu widzia�em raport, �e w Dwingeloo latem zesz�ego roku odebrano pulsacje z Jowisza.</p><p>��To by�a moja praca�� rzek� Schmidt po angielsku�� ale zosta�a uznana za tajn� przez NATO.</p><p>M�ody astronom by� nieco wy�szy od Stonera, m�odzie�czo szczup�y. Jednak�e jego twarz by�a pulchna, jak u niemowl�cia. Mia� wysokie czo�o, nieco zapuchni�te oczy i wyd�te wargi. �Zanim dobije do trzydziestki, ju� b�dzie �ysy�� pomy�la� o nim Stoner.�� Ale nie przestanie wygl�da� jak dzieciak.�</p><p>��Widz�, �e jedziemy na tym samym wozie�� odpar�.�� Moja praca te� zosta�a utajniona.</p><p>��W�a�nie�� przytakn�� Cavendish i wzi�wszy m�odzie�ca delikatnie pod rami�, wprowadzi� go do klubu.�� Schmidt mo�e tutaj zosta� uznany za odkrywc� tych sygna��w�� doda�, zwracaj�c si� ku Stonerowi.�� Kiedy pa�ski zesp� odkry� je po raz pierwszy?</p><p>��To nie by� m�j zesp󳠗 odpar� Stoner.�� Ja zosta�em tylko wynaj�ty jako konsultant. Powinien pan porozmawia� o tym z Thompsonem.</p><p>Podeszli we tr�jk� do obl�onego przez go�ci bufetu i zam�wili drinki; Cavendish�� brandy, Stoner�� whisky z wod�, a Schmidt�� piwo �Heineken�. W klubie by�o pe�no dymu i panowa� gwar, jak w ulu�� jak przysta�o na najlepszy i jedyny bar na wyspie. Po kwadransie rozmowy Stoner zgodzi� si�, �e Schmidt rozpozna� prawdopodobnie wcze�niej ni� Thompson dziwn� natur� pulsacji z Jowisza.</p><p>��A wi�c b�dzie pan uznany za odkrywcꠗ powiedzia� Cavendish, u�miechaj�c si� do m�odego astronoma�� gdy tylko ca�a ta sprawa wyjdzie na �wiat�o dzienne.</p><p>Wygl�da�o na to, �e jego s�owa przygn�bi�y Schmidta jeszcze bardziej.</p><p>��Do tego czasu ja b�d� ju� starcem�� rzek� z przek�sem.</p><p>��Och, daj spok�j, bracie. Nie b�dzie tak �le.</p><p>Schmidt wys�czy� resztk� piwa i zrobi� tak� min�, jakby mia� zaraz wybuchn�� p�aczem.</p><p>��Wyrolowali pana, prawda?�� rzek� wsp�czuj�co Stoner.</p><p>Schmidt skin�� powoli g�ow�.</p><p>��Mia�em si� zar�czy� A teraz, kto wie, jak d�ugo b�d� mnie tu trzymali?</p><p>��Mnie te� wyrolowali. Zegnali nas tutaj jak stado zwierz�t. Wie pan, jak sp�dzi�em Bo�e Narodzenie? Pozwolili mi odby� jedn� rozmow� telefoniczn� z moimi dzieciakami. Tylko jedn�! Jak wi�niowi.</p><p>��A czy oni nie mogliby sprowadzi� pa�skiej dziewczyny tutaj?�� spyta� Cavendish.</p><p>��Nie chc�, �eby przyje�d�a�a. Zreszt�, ona by i tak tego nie zrobi�a. Ju� j� o to prosi�em, ale odm�wi�a. Nie mog� jej przecie� za to wini� zostawi� dom i rodzin� i jecha� gdzie� na kraj �wiata.�� �a�o�nie potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Cholernie przykra sprawa�� mrukn�� Cavendish.</p><p>��Najpierw odbieraj� cz�owiekowi szans� na magisterium, przystawiaj�c do wszystkiego piecz�tk� �tajne��� ci�gn�� Schmidt z rezygnacj��� a potem zsy�aj� cz�owieka na cholern� wysp�. Gdybym kogo� zamordowa�, by�bym lepiej traktowany ni� teraz. Nawet gdybym zosta� terroryst� i zaw�adn�� jakim� poci�giem albo zagrozi�, �e wysadz� w powietrze samolot, traktowaliby mnie lepiej ni� ci tutaj.</p><p>��Ale nie jest pan terroryst��� rzek� ponuro Stoner.�� Jest pan naukowcem. Oni wiedz�, �e mog� nami pomiata� i �e zawsze przyjdziemy do nich �ebra� o szans� kontynuowania naszej pracy.</p><p>��Ale jedno jest pewne�� powiedzia� wolno Cavendish.</p><p>��Co?�� spyta� Schmidt.</p><p>��Za tysi�c lat, gdy b�d� pisali histori� rasy ludzkiej, zapisz� pana imi� jako tego, kto po raz pierwszy nawi�za� kontakt z pozaziemsk� cywilizacj�.</p><p>Stoner podni�s� szklank� do ust. �Nie�� powiedzia� sobie w duchu.�� Schmidt mo�e pierwszy odkry� pulsacje, ale cz�owiekiem, kt�ry nawi��e prawdziwy kontakt z przybyszami z gwiazd, b�d� ja. Albo przynajmniej spr�buj� nim by�.�</p><p>Dzieci�ce wargi Schmidta wyd�y si� jeszcze bardziej.</p><p>��Dlaczego pan uwa�a, �e za tysi�c lat b�dzie jeszcze istnia�a rasa ludzka, aby spisywa� sw� histori�? Czy nawet za sto lat?</p><p>��W zasadzie, oczywi�cie�</p><p>��Za��my�� ci�gn�� Schmidt�� �e ten statek to agresor, forpoczta ca�ej floty naje�d�c�w, kora zetrze nas z powierzchni globu? Kto wtedy zapisze moje imi�?</p><p>��Nie uwa�a pan, �e to jest troch� naci�gana argumentacja?</p><p>Stoner a� za�mia� si� do szklanki, bior�c do ust nast�pny �yk whisky.</p><p>��Siedzimy na tej zapomnianej przez Boga i ludzi wyspie, po�rodku Pacyfiku�� rzek�.�� Czekamy na statek z gwiazd, aby go dok�adnie zbada�, gdy si� przybli�y, a pan m�wi o naci�ganiu. Ca�a ta sprawa jest naci�gni�ta!</p><p>��Tak, istotnie�� powiedzia� Cavendish�� ale mimo to nie wierz�, �e jaki� gatunek inteligentnych stworze� m�g�by sia� we wszech�wiecie gwa�t i zniszczenie. To mi wygl�da na temat dobry tylko do bajek.</p><p>��Kto wie?�� pomy�la� g�o�no Stoner.�� Nie mo�na przecie� zrobi� wykresu, jak si� ma dany tylko jeden punkt.</p><p>Cavendish postawi� na bufecie sw� pust� szklank�.</p><p>��Ju� p�no, jak na mnie�� powiedzia�.�� Chyba odp�yn� sobie.�� Wyci�gn�� z kieszeni zwini�ty banknot dolarowy i po�o�y� na bufecie.�� Dobranoc.</p><p>Oddali� si� szybko, pozostawiaj�c Stonera i Schmidta stoj�cych przy bufecie. Stoner wnet poczu� si� niezgrabnie w towarzystwie m�odzie�ca, kt�ry najwyra�niej chcia� uton�� w samotnych rozmy�laniach. Nagle uzmys�owi� sobie, �e Cavendish sprytnie pos�u�y� si� nim jako nia�k� dla tego dzieciaka. A to ci �ajdak, zakl�� w duchu.</p><p>Zlustrowa� wzrokiem klub, poszukuj�c jakiej� znajomej twarzy. Sala wci�� by�a pe�na dymu i m�czyzn. Ha�a�liwych, pijanych, �miej�cych si� m�czyzn, kt�rzy machali sobie wzajemnie pod nosami trzymanymi w palcach cygarami i papierosami, grali w karty i opowiadali sobie dykteryjki, grupuj�c si� wok� kilku obecnych w barze kobiet. Normalny kontyngent wojskowych i cywil�w na Kwajalein uleg� potrojeniu wskutek nap�ywu naukowc�w, zwi�zanych z projektem Jupiter�, i personelu pomocniczego, ale przewaga liczebna m�czyzn nad kobietami by�a wci�� ogromna.</p><p>�Lokalni biznesmeni na pewno trzymaj� stron� kosmit�w�� pomy�la� Stoner.�� Barman nie martwi si� ich inwazj�. Przynajmniej tak d�ugo, jak d�ugo p�yn� napiwki.�</p><p>Wtem jego wzrok pad� na siedz�cego po drugiej stronie lokalu Markowa. By� w towarzystwie Amerykan�w, przybysz�w z Europy Zachodniej i Zwi�zku Radzieckiego. Wygl�da�o na to, �e wszyscy bawi� si� dobrze.</p><p>�Musz� go lepiej pozna攠� postanowi� Stoner i spojrzawszy na Schmidta, kt�ry szklistymi oczyma wpatrywa� si� w drug� szklank� piwa, powiedzia�:</p><p>��Chod�my do nich. B�dzie weselej.</p><p>M�ody astronom wsta� bez s�owa i poszed� za nim.</p><p>���a ona wtedy mi m�wi�� opowiada� Markow z b�yszcz�cymi oczyma, bawi�c si� trzyman� w d�oni szklank� w�dki�� �e chcia�aby si� wyk�pa� przy �wietle ksi�yca.</p><p>Stoner przysun�� sobie wolne krzes�o od s�siedniego stolika i przysiad� si� do rozmawiaj�cych. Schmidt nie usiad�, lecz sta� obok niego.</p><p>Markow rzuci� im tylko kr�tkie �Hallo� i kontynuowa� sw� opowie��.</p><p>��Ona jest oczywi�cie Amerykank�. Ca�kiem niczego sobie babka. Jak jej powiedzia�em, �e nie mam k�piel�wek, nauczy�a mnie nowego ameryka�skiego zwrotu. U nas m�wi si� �na golasa�.</p><p>Wszystkim wyda�o si� to zabawne i roze�miali si�. Z wyj�tkiem Schmidta. Zaciekawi�o Stonera, o kim Rosjanin mo�e m�wi�.</p><p>��Kiedy mi wyja�ni�a�� ci�gn�� Markow�� co to s��wko znaczy, przy��czy�em si� do niej, oczywi�cie, z entuzjazmem!</p><p>Towarzystwo rykn�o �miechem.</p><p>��A potem, gdy byli�my ju� w wodzie, ona mi m�wi, �e laguna pe�na jest rekin�w, zw�aszcza noc�.</p><p>��To prawda�� potwierdzi� jeden z Amerykan�w.</p><p>��Przyp�ywaj� te� drapie�ne mureny.</p><p>��Ale zaraz doda�a, �e w p�ytkiej wodzie b�dziemy zupe�nie bezpieczni�� m�wi�.</p><p>Stoner podni�s� wzrok na stoj�cego wci�� Schmidta i stwierdzi�, �e m�ody astronom nie zdoby� si� nawet na p�u�miech. �Beznadziejny przypadek��� pomy�la�.</p><p>��No i co pan zrobi�?</p><p>Markow z finezj� wzruszy� ramionami.</p><p>��C� mog�em zrobi�?�� rzek�.�� Maj�c do wyboru: albo narazi� si� na spotkanie z rekinem, albo pozostawi� j� bez ochrony, wybra�em, jak s�dz�, rzecz najw�a�ciwsz�.�� Zrobi� dramatyczn� pauz�.�� Wybieg�em tak szybko, jak mog�em z wody na pla�� i zacz��em si� ubiera�!</p><p>Stoner roze�mia� si� wraz z innymi, lecz nagle b�ysn�a mu my�l, �e Markow mo�e m�wi� o Jo.</p><p>��A ona do mnie z wody: �Prosz� si� nie ba�. Te ma�e rekinki nie robi� nikomu krzywdy�. Wtedy ja na to: �Pani si� myli. Mnie mog� zrobi� krzywd�<emphasis>. </emphasis>I to tak�, �e do ko�ca �ycia bym jej nie od�a�owa��.</p><p>��Fakt faktem�� odezwa� si� jaki� Rosjanin do�� �aman� angielszczyzn��� �e m�czyzna ma w takiej sytuacji wi�cej do stracenia ni� kobieta.</p><p>��To by�o niesamowite prze�ycie�� wspomina� Markow.�� Ona wysz�a z wody zaraz za mn� i zacz�a mi wyrzuca� tch�rzostwo. Czy kt�ry� z pan�w by� kiedy� zbesztany przez m�od� kobiet�, stoj�c� nago i ociekaj�c� wod� w �wietle ksi�yca? Nerwy a� piszcz�!</p><p>Poci�gn�� d�ugi �yk ze swojej szklanki.</p><p>��A wi�c poszed� pan do domu ca�y mokry i ubrudzony piaskiem, czy tak?�� spyta� kto� z towarzystwa.</p><p>��Ch�tnie by�bym si� wtedy wyk�pa� w jej mieszkaniu�� wyja�nia� Markow�� ale ona mieszka wraz z innymi, samotnymi kobietami, a stra�nicy nie wpuszczaj� do �rodka obcych po p�nocy.</p><p>��To s�abo.</p><p>��Ale ja nie trac� nadziei�� rzek� Markow.�� Na poczcie sprzedaj� podobno p�yn odstraszaj�cy rekiny.</p><p>��S� te� baseny�� powiedzia� kto� od sto�u.�� jeden tu w klubie, drugi w hotelu, a trzeci w ���obku� dla oficer�w kawaler�w.</p><p>��Rozumiem. Ale mnie w zasadzie nie bardzo interesuje p�ywanie.</p><p>Reszta towarzystwa zn�w wybuchn�a �miechem, a Stoner nabra� ju� teraz pewno�ci, �e Markow m�wi� o Jo. Jezu Chryste, to ca�kiem do niej podobne!��� my�la� roztrz�siony. Nie podoba�o mu si�, �e Rosjanin stroi� sobie z niej �arty, ale uspokaja�a go my�l, �e nie wymieni� jej nazwiska. �Mo�e nawet go nie zna?��� pociesza� si� w duchu.</p><p>M�czy�ni opowiadali sobie jeszcze dykteryjki przez godzin�, po czym zacz�li si� rozchodzi�. Wstaj�c ze swego krzes�a, Stoner zauwa�y�, �e Schmidt gdzie� si� podzia�. Zmarszczy� brwi i zacz�� si� zastanawia�, kiedy m�ody astronom m�g� si� oddali�.</p><p>��Doktorze Stoner�� zaczepi� go Markow.</p><p>��Opowiedzia� pan ciekaw� historiꠗ odpar� Stoner.</p><p>Rosjanin wzruszy� skromnie ramionami i obaj skierowali si� ku wyj�ciu.</p><p>��Nigdy dot�d nie mia�em okazji, aby panu powiedzie�, jak bardzo jestem panu wdzi�czny za pa�ski mi�y list.</p><p>��Napisa� pan dobr� ksi��k�.</p><p>��Dzi�kujꠗ rzek� Markow tak cicho, �e Stoner ledwie go dos�ysza� w gwarze baru.�� Pan chyba rozumie, �e ten list ujawni� naszemu rz�dowi takt, i� wy pracujecie nad pulsacjami z Jowisza.</p><p>��Wiem o tym. Dlatego go w�a�nie napisa�em. Pomy�la�em sobie, �e je�li nie wiecie jeszcze o tej sprawie, m�j list nie b�dzie mia� dla was znaczenia. Ale, je�li wiecie� hm, to powinni�my zacz�� pracowa� nad tym razem, a nie rywalizowa� jak konkurenci.</p><p>Dotarli do drzwi i wyszli na zewn�trz. Ogarn�o ich mi�e ciep�o i spok�j tropikalnej nocy.</p><p>��Obawia�em siꠗ odezwa� si� zn�w Markow�� �e mo�e pan zosta� aresztowany przez wasz� tajn� policj�, gdy wyjdzie na jaw, �e pan do mnie napisa�.</p><p>��Zosta�em aresztowany. Czy s�dzi pan, �e by�bym tu dzi�, gdyby mnie do tego nie zmuszono?</p><p>��Oczywi�cie, �e by�by pan�� rzek� z przekonaniem Markow.�� Ukrad�by pan ��d� podwodn� i pod os�on� ciemno�ci przedosta�by si� pan tutaj, gdyby nie by�o innego sposobu. To jest jedyne miejsce dla takiego cz�owieka jak pan. I prosz� nie pr�bowa� ukry� tego oczywistego faktu, zw�aszcza przed samym sob�.</p><p>Stoner zatrzyma� si� w snopie �wiat�a, rzucanym przez uliczn� latarni� i utkwi� wzrok w Markowie.</p><p>��Ma pan racjꠗ przyzna� po chwili.�� Do cholery, ma pan racj�!</p><p>Na twarzy Markowa wykwit� sztubacki u�miech.</p><p>��Ale w jaki spos�b zosta� w to wci�gni�ty lingwista?�� dziwi� si� Stoner.</p><p>��Chyba nie mia� pan nieprzyjemno�ci z powodu mego listu.</p><p>��O, nie. Zupe�nie �adnych. Je�li mia� jaki� efekt uboczny, to chyba tylko ten, �e wyrobi� mi wzgl�dy w�r�d stra�nik�w bezpiecze�stwa ludu.</p><p>��Markow ruszy� zn�w wolno chodnikiem, a Stoner zr�wna� si� z nim.�� Dosta�em tego samego bakcyla co pan�� podni�s� oczy na rozgwie�d�one niebo.�� Chc� wiedzie�.</p><p>Stoner skin�� niech�tnie g�ow� i rzek�:</p><p>��Tak, skoro jest tylko jeden projekt �Jupiter�, w takim razie to jest miejsce, gdzie powinni�my obaj by�.</p><p>��Oczywi�cie. Wiedza jest wa�n� rzecz�. Jedyn� rzecz�<emphasis>, </emphasis>kt�ra trwa. Odkrycie�� to dopiero jest dreszczyk! Lepszy ni� kobiety. Niech mi pan wierzy.</p><p>��Lepszy ni� niekt�re kobiety�� sprostowa� Stoner.</p><p>Markow odrzuci� do ty�u g�ow� i wybuchn�� �miechem.</p><p>��O, tak, tak. Zgadzam si� w zupe�no�ci. Lepszy ni� niekt�re.</p><p>Stoner popatrzy� na fosforyzuj�ce wskaz�wki swojego zegarka.</p><p>��Nie przeszed�by si� pan ze mn� do o�rodka radarowego?�� spyta��� Zaraz ma by� pr�ba kontaktu z tym ptaszkiem.</p><p>��Kontaktu?</p><p>��Odbij� do niego wi�zk� radarow��� wyja�ni� Stoner.</p><p>��Ale on jest chyba poza orbit� Marsa, prawda?</p><p>��Tak, ale ch�opcy od radaru m�wi�, �e by� mo�e uda im si� ju� odbi� sygna� od tego statku. Bardzo si� rwali do tej pr�by.</p><p>��Z przyjemno�ci� p�jd� z panem�� zgodzi� si� ochoczo Markow.�� Nigdy dot�d nie widzieli�my czego� podobnego.</p><p>��Ani nikt inny�� doda� Stoner.�� I mo�e dzi� te� tego nie zobaczymy. To diabelstwo jest jeszcze daleko st�d.</p><p>Obaj m�czy�ni szli pust� ulic�, jeden obok drugiego. W wilgotnym powietrzu unosi� si� zapach jakich� kwiat�w i mgie�ka s�onej wody niesiona przez wiatr od odleg�ych raf.</p><empty-line/><p>Akademik Bu�aczow siedzia� niespokojnie na twardym krze�le. Biurko Borodi�skiego znajdowa�o si� na ma�ym podwy�szeniu, tak aby petenci i go�cie musieli podnosi� g�owy, patrz�c na niego. By� to stary trick, lecz Borodi�ski wci�� ze� korzysta�. Dziarsko powita� akademika, wskaza� mu r�k� krzes�o przed swym biurkiem i pog�askawszy si� po br�dce, pochyli� si� nad jakimi� papierami.</p><p>�A wi�c to prawda�� pomy�la� akademik.�� Sekretarz generalny jest umieraj�cy i b�dziemy mieli teraz to jego m�ode szczeni�. Ciekawe, czy celowo stara si� wygl�da� jak Lenin.�</p><p>Dok�adnie w tym momencie Borodi�ski, jakby czytaj�c w jego my�lach, uni�s� g�ow�.</p><p>��Prosz� wybaczy�, �e narazi�em was na czekanie, ale taki jest w ostatnich dniach nawa� zaj��, �e si� nie wyrabiam.</p><p>Bu�aczow waha� si� przez chwil�, po czym rzek�:</p><p>��Towarzysz sekretarz� Czuje si� dobrze?</p><p>��Och, tak, ca�kiem dobrze.�� U�miech uwi�d� na ustach Borodi�skiego�� Ale te� jest nadzwyczaj� zaj�ty. Musicie mu wybaczy�.</p><p>��S�dzi�em, �e spotkam si� z nim osobi�cie. Zawsze dyskutowali�my o takich sprawach mi�dzy sob�. W cztery oczy.</p><p>��Wiem: ze wzgl�d�w bezpiecze�stwa. Ale nasz przyjaciel prosi� mnie, abym ja si� dzi� z wami spotka�.</p><p>��Rozumiem.�� Bu�aczow j�� si� zastanawia�, do jakiego stopnia mo�e zaufa� temu tak m�odemu cz�owiekowi.</p><p>��Raporty, jakie przychodz� z Kwajalein, wskazuj�, �e mo�e by� po��dane wys�anie ekipy kosmonaut�w na spotkanie z tym statkiem�� odezwa� si� Borodi�ski.�� Czy w zwi�zku z tym s� w toku jakie� przygotowania?</p><p>�On ju� wie�� pomy�la� Bu�aczow.�� Nie ma sensu nawet pr�bowa� go zwodzi�.�</p><p>��Odpowiednie wydzia�y Akademii intensywnie �ledz� statek i przygotowuj� wszystko, co jest niezb�dne do spotkania z nim w przestrzeni�� rzek�.</p><p>��Doskonale.</p><p>��Nie mamy jednak uprawnie�, aby m�c spowodowa� przydzielenie przez armi� odpowiednich rakiet i kosmonaut�w.</p><p>Borodi�ski skin�� g�ow�.</p><p>��To zrozumia�e�� rzek�.�� Ale zapewniam was, �e odpowiednie kroki ju� zosta�y podj�te. Od was oczekujemy przede wszystkim stale uaktualnianych informacji na temat pozycji tego statku w przestrzeni. Jest to konieczne, aby m�c go przechwyci�.</p><p>��Przechwyci�?</p><p>��Je�li b�dzie mia� wrogie zamiary albo gdy b�dzie obawa, �e wpadnie w obce r�ce�</p><p>��Zniszczy�by go pan?</p><p>Borodi�ski strzeli� palcami nad sw� g�ow�.</p><p>��Pach! Pach! G�owic� wodorow�! Czy nasz przyjaciel nie m�wi� wam o takiej mo�liwo�ci?</p><p>��Owszem, raz co� o tym wspomnia�, ale�</p><p>��A wi�c wiecie, �e potrzebujemy stale aktualnych danych na temat jego toru. Powiedziano mi, �e tylko wasze dalekosi�ne radioteleskopy s� dostatecznie silne, aby dostarczy� takich danych. Wojskowe radary do przechwytywania pocisk�w balistycznych nie maj� odpowiedniego zasi�gu.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>Borodi�ski mi�o si� u�miechn�� i zn�w pog�aska� si� po br�dce.</p><p>��Towarzyszu�� zacz�� Bu�aczow i zawaha� si�.</p><p>��S�ucham?</p><p>��Chodz�� chodz� s�uchy� o aresztowaniach, przes�uchaniach. Czy sekretarz generalny jest zdrowy i ca�y?</p><p>Oczy dygnitarza za biurkiem zw�zi�y si�, a na jego ustach pojawi� si� nieszczery u�miech.</p><p>��Towarzyszu akademiku, zapewniam was, �e sekretarz generalny jest zdrowy i ca�y, a ponadto jak naj�ywiej zainteresowany spraw� tego kosmicznego go�cia. Co do plotek o� zmianach na Kremlu, nie zawracajcie sobie tym g�owy. To nie dotyczy was. Obiecuj�.</p><p>Mimo to Bu�aczow uczu� jak�e znajomy ucisk w okolicy serca.</p><p>Tymczasem Borodi�ski wsta� zza swojego biurka i rzek�:</p><p>��Jedyn� rzecz�, o jak� powinni�cie si� teraz martwi�, drogi akademiku, s� dane z namiar�w radioteleskop�w. Bardzo ich potrzebujemy.</p><p>���eby przygotowa� spotkanie ze statkiem?</p><p>��Albo �eby go zniszczy� pociskiem.�� Borodi�ski wysun�� wskazuj�cy palec w stron� naukowca.�� Albo wejdziemy na pok�ad tego statku, albo go rozwalimy na kawa�ki.</p><empty-line/><p>Cavendish zn�w �ni� jaki� koszmarny sen. Tropikalna pogoda zdawa�a si� wysysa� z jego kruchego cia�a ca�� energi�, tak i� od dnia przyjazdu na Kwajalein chodzi� ka�dego dnia coraz wcze�niej spa�. Jego sen trudno wszak�e by�o nazwa� wypoczynkiem.</p><p>Zn�w stali nad nim z ig�ami i latarkami, a on by� bardzo ma�y, bardzo z�o�liwy w swym oporze. Oni byli gigantami i opieranie si� im by�o nie tylko niem�dre, ale i wyst�pne. Widzia� z�oto w ich z�bach, gdy u�miechali si�, i chcia� ucieka�, ale jego cia�o by�o zamarzni�te. Czu�, jak k�uj� go ig�ami i jak pali wstrzykni�ta benzyna. Potem wszyscy pochylili si� nad nim. Usiad� w ��ku ca�y zlany potem i dr��cy. W g�owie mu dudni�o, a mi�nie szyi by�y tak napi�te, �e ledwie m�g� porusza� g�ow�.</p><p>Cavendish, sam jeden w swym kawalerskim pokoju, w ���obku� dla oficer�w kawaler�w, wci�gn�� na siebie sw�j stary szlafrok, w�o�y� na nogi klapki i wzi�� z koszyka przy zlewie myd�o, a r�cznik przewiesi� przez rami�. Potem pocz�apa� po drewnianej pod�odze korytarza do �azienki.</p><p>O tej porze nie by�o w niej nikogo. Wszed� do wn�ki prysznica i przez kilka minut bra� tusz. Woda by�a letnia, co bardziej go irytowa�o ni� rozlu�nia�o.</p><p>Gdy wr�ci�, popatrzy� przez chwil� na rozrzucon�, mokr� od potu po�ciel, a potem zacz�� powoli wk�ada� star� koszul� i spodnie. Czu� si� kra�cowo wyczerpany. Oczy mu si� zamyka�y. Niemal mechanicznie wdzia� jedyn� par� sanda��w, jak� mia�, zapi�� je na sprz�czki i wymaszerowa� z pokoju, jak lunatyk w ciemno�ci nocy.</p><p>Uda� si� prosto do domku, w kt�rym mieszkali Markowowie. Wszed� po schodkach na betonowy podest i nie pukaj�c, otworzy� drzwi.</p><p>Maria siedzia�a na trzcinowej sofie w pokoju go�cinnym, a obok niej le�a�a otwarta walizka, wype�niona jak�� aparatur� z ga�kami i tarczami zegar�w. Wydawa�a z siebie lekkie brz�czenie, a nad jedn� z ga�ek pali�o si� czerwone �wiate�ko, niby gniewne, diabelskie oko.</p><p>Gdy zobaczy�a go�cia, na jej twarzy pojawi�a si� mieszanina przera�enia, niedowierzania i strachu.</p><p>��Doktor Cavendish?�� wyszepta�a, jakby si� ba�a, �e go obudzi.</p><p>��S�ucham�� powiedzia�.</p><p>Zacz�� si� zastanawia�, kim jest ta kobieta i czego ode� chce. W pokoju pali�a si� tylko jedna lampa�� nad jej g�ow�, obok otwartej walizki z aparatur�.</p><p>��Prosz� usi��栗 powiedzia�a Maria.</p><p>Cavendish usiad� w fotelu i skrzy�owawszy nogi w kostkach, a r�ce na podo�ku, patrzy� t�po przed siebie.</p><p>Maria niespokojnie obliza�a wargi. Wiedzia�a, �e nied�ugo wr�ci Kiry�. Nastawienie aparatury i wezwanie Cavendisha zaj�o jej ca�e godziny, po cz�ci dlatego, �e obawia�a si� da� pe�n� moc. Dopiero teraz zda�a sobie z tego spraw�.</p><p>��Nie b�dzie pan nic pami�ta� z tego naszego spotkania, prawda?�� spyta�a go lekko dr��cym g�osem.</p><p>��Nic a nic�� zapewni� j� spokojnie.</p><p>��Ile� to lat, a wspomnienia wci�� �yj��� rzek�a potrz�saj�c g�ow�.�� Gdy pana pierwszy raz spotka�am, by�am m�od� dziewczyn�. Czy pan mnie sobie w og�le przypomina? Tamto miejsce nazywa�o si� Bieriezowo.</p><p>��Szpital?</p><p>��Tak. Pan by� trudnym pacjentem. Ale teraz nie b�dzie pan ju� robi� trudno�ci, prawda?</p><p>��Nie b�d�.</p><p>��B�dzie pan bardzo ch�tny do wsp�pracy, nieprawda�?</p><p>��B�d� ch�tny.</p><p>Westchn�a z ulg�.</p><p>��C� jest wi�c� z tym Amerykaninem, Stonerem?</p><p>��Mia�em rozkaz, aby si� dowiedzie�, ile on wie, a potem, je�li b�dzie mo�liwe, zlikwidowa� go.</p><p>��Nie wykona� pan tych rozkaz�w.</p><p>Cavendish obliza� wargi.</p><p>��Uwa�a�em, �e by�y to rozkazy niem�dre. Dlaczeg� likwidowa� go, je�li mo�emy wykorzysta� to, co on wie, co on odkrywa.</p><p>��Post�pi� pan dobrze, doktorze Cavendish.</p><p>Jego zaci�ni�te pi�ci rozwar�y si�, a w jego oczach zab�ys�y �zy.</p><p>��Chc� robi� dobrze. Naprawd� chc�. Uczciwie tego pragn�.</p><p>Maria poczu�a, �e �o��dek podchodzi jej do gard�a. Zamkn�a oczy, by nie widzie�, jak starzec p�acze.</p><empty-line/><p>By�o ju� dobrze po p�nocy, lecz Markow i Stoner wci�� siedzieli w o�rodku radarowym. Na jego dziedzi�cu, w przecince, zrobionej w palmowym gaju, mierzy�y w niebo dwie ogromne anteny.</p><p>Stoner i Markow schylili si� nad plecami technika radarowego, kt�ry siedzia� przy g��wnym pulpicie. Twarze ca�ej tr�jki odbija�y si� niewyra�nie w okr�g�ym ekranie, kt�ry jarzy� si� s�abym, zielonkawym �wiat�em i zajmowa� du�� cz�� szafy nad pulpitem. Dooko�a nich zgromadzili si� inni m�czy�ni i kobiety, kt�rzy przerwali sw� prac�, by by� �wiadkami epokowego wydarzenia.</p><p>��Jest obraz�� mrukn�� technik.�� Ale cholernie s�aby.</p><p>Ekran iskrzy� si� i mruga�, jakby by� �ywy. Wsp�rodkowe, cienkie jak w�os linie koloru ��tego przypomina�y co� w rodzaju tarczy strzelniczej na tle zielonkawej po�wiaty ekranu. Wysoko w prawym g�rnym kwadracie najbardziej zewn�trznego ko�a migota� s�abo pomara�czowy punkcik.</p><p>��Nie mo�e pan go wycentrowa�?�� spyta� Stoner technika.</p><p>Technik sprawdzi� co� na arkuszu przypi�tym obok ekranu.</p><p>��Jeszcze nie�� odpar�.�� Przeszkadza jeszcze ruch satelit�w. Wi�zka odbije si� od nich i stracimy z oczu tego ptaszka.</p><p>��Ale czy to jest on?�� spyta� szeptem Markow, nie spuszczaj�c wzroku z ekranu.</p><p>��Tak, to on�� odpar� Stoner.</p><p>Grupa ludzi za nimi wydawa�a si� oddycha� jak jeden organizm. Markow poci�gn�� si� za brod� i zobaczy� swe odbicie w szkle ekranu: podkr��one oczy, zaci�ni�te wargi, nerwowy i przera�ony wyraz twarzy.</p><p>��Jaki jest wektor pr�dko�ci?�� spyta� Stoner technika.</p><p>Amerykanin wydawa� si� Markowowi spokojny i opanowany, jakby trzyma� si� w kupie w obawie, �e je�li na moment zwolni kontrolꠗ wybuchnie.</p><p>Bez s�owa technik wystuka� co� na klawiaturze przed sob�. Obok pomara�czowej plamki pojawi�y si� na ekranie liczby i symbole.</p><p>��Gdzie tu jest jaki� komputer?�� spyta� Stoner.�� Nie mog� tego wydedukowa�, czy to jest w granicach naszych przewidywa�</p><p>��O, tam, prosz� pana�� powiedzia�a jedna z operatorek, wskazuj�c r�k� stolik, a na nim ekran monitora i klawiatur�.</p><p>Stoner w�lizn�� si� na fotel przy stoliku i wybra� odpowiedni kod. Ekran natychmiast zaja�nia� d�ugim ci�giem r�wna�, a potem ich miejsce zaj�� kr�tszy wykaz liczb. Stoner obr�ci� si� na krze�le, by zerkn�� na ekran radarowy i widniej�cy na nim wykaz.</p><p>��Trafiony!�� zawo�a�.�� W sam �rodek! To jest ten nasz ptaszek!</p><p>��Markow popatrzy� na rozmyt� plamk� �wietln� na ekranie, potem zn�w na u�miechni�t� twarz Stonera. Teraz �miali si� ju� wszyscy, jakby byli �wiadkami jakich� narodzin. A Markow widzia� jedynie punkcik �wietlny i jakie� liczby.</p><p>��Na jakiej cz�stotliwo�ci pan pracuje?�� spyta� technika Stoner.</p><p>Gdy obaj zacz�li o czym� rozmawia�, rzucaj�c co chwila liczbami i niezrozumia�ymi dla� terminami, Markow uton�� w my�lach. Pr�bowa� zrozumie� znaczenie tego, co si� dokona�o. Przed ponad godzin� wys�ali w przestrze� z anten na zewn�trz budynku wi�zk� radarow�, kt�ra dotar�a do zbli�aj�cego si� statku, odbi�a si� ode� i powr�ci�a do tych samych anten. Ta ma�a plamka na ekranie radaru przedstawia�a w�a�nie statek przybysz�w z gwiazd.</p><p>P�niej, gdy ju� sko�czyli sobie wzajemnie gratulowa� i stwierdzili, �e o tej godzinie w nocy nie zdo�aj� nigdzie zdoby� szampana, grupka triumfator�w zacz�a topnie�. Tylko dw�ch technik�w pozosta�o na swych posterunkach. Reszta rozesz�a si� do dom�w.</p><p>Gdy szli ju� u�pion� ulic�, Markow zapyta� Stonera:</p><p>��O ile wi�cej wiemy dzi�, ni� wiedzieli�my wczoraj?</p><p>Amerykanin wzruszy� ramionami.</p><p>��Wiemy dok�adnie tyle samo�� rzek�.�� Z wyj�tkiem tego, �e sprawdzili�my, i� on naprawd� tam jest, gdzie by� powinien.</p><p>��Sk�d wi�c to podniecenie?</p><p>��Bo go namierzyli�my�� powiedzia� Stoner, gdy mijali rz�d pociemnia�ych przyczep kempingowych.�� Mamy teraz nowy spos�b na jego badanie, jakby par� oczu �ledz�cych go bez przerwy. I do tego precyzyjnie wykalibrowanych. Teraz mo�emy spr�bowa� namierzy� go z innych wielkich radar�w, na przyk�ad w Roi-Namur. R�wnie� w Goldstone i Haystack, w Stanach, nawet w Arecibo. B�d� go obserwowa�y na innych cz�stotliwo�ciach, na innych d�ugo�ciach fal.</p><p>��I co nam to powie?</p><p>Stoner machn�� w powietrzu r�k�.</p><p>��O jego� rozmiarach� mo�e te� o masie, je�li troch� pog��wkujemy.</p><p>A je�li zestawimy pomiary radarowe ze zdj�ciami teleskopowymi, kto wie, czy nie dowiemy si�, z czego on jest zbudowany i jaki jest jego kszta�t.</p><p>Markow pokiwa� g�ow�.</p><p>��A kiedy spr�bujemy wys�a� jaki� sensowny sygna�?</p><p>��Nie wiem. To jest pa�ska dzia�ka. Decyzja w tej sprawie nale�y do Maca. Ale w pewnym sensie ju� wys�ali�my mu przecie� sygna�.</p><p>��Wi�zk� radarow�?</p><p>��Tak. Je�li na pok�adzie tego statku s� jakie� inteligentne istoty, b�d� za�oga, b�d� dobry komputer, musz� te� by� czujniki, kt�re ju� im powiedzia�y, �e odbili�my od nich wi�zk� radarow�. �e zostali przez nas namierzeni.</p><p>Markow podni�s� wzrok ku gwiazdom.</p><p>��Je�li nie zechc� si� z nami skontaktowa栗 ci�gn�� Stoner�� zmieni� teraz kurs i oddal� si� od nas.</p><p>�A je�li maj� wrogie zamiary�� pomy�la� Markow�� podejm� jakie� jeszcze inne dzia�anie.�</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXIV</p></title><cite><p>SUPER TAJNE</p><p>Memorandum</p><empty-line/><p>ADRESAT: Prezydent</p><p>DATA: 18 kwietnia Nr K/Jupiter 84-011</p><p>NADAWCA: R. A. McDermott, dyrektor Projektu �Jupiter�</p><p>CC: S. Ellington, OSTP</p><p>W SPRAWIE: Pierwszy kontakt.</p><empty-line/><p>1. Potwierdzam pisemnie to, co ju� przekaza�em telefonicznie, to znaczy, �e uda�o nam si� nawi�za� kontakt radarowy z obiektem b�d�cym przedmiotem naszych bada�.</p><p>2. W odpowiedzi na sugestie nielicznych os�b z grona zaanga�owanych w projekt �Jupiter�, prosz� uprzejmie o zbadanie przez NASA lub jak�� inn�, nadaj�c� si� do tego agencj� federaln� kwestii wykonalno�ci i celowo�ci przeprowadzenia kosmicznego <emphasis>rendez-vous </emphasis>z obiektem, najlepiej w czasie lub oko�o czasu jego najwi�kszego zbli�enia do Ziemi.</p><p>3. W mojej opinii jednak �atwo�� kontaktowania si� za po�rednictwem fal elektromagnetycznych oraz trudno�ci zwi�zane z przeprowadzeniem za�ogowego <emphasis>rendez-vous </emphasis>zdecydowanie przemawiaj� za odrzuceniem tego ostatniego wariantu na rzecz pierwszego.</p><p>4. Misja za�ogowa by�aby nadzwyczaj kosztowna, zar�wno je�li chodzi o sprz�t, jak personel, zw�aszcza gdyby zako�czy�a si� fiaskiem.</p><p>SUPER TAJNE</p></cite><empty-line/><p>By�a noc. Prost� jak strza�a autostrad� 1-15 p�dzi� przez pustynne okolice stanu Nevada samoch�d osobowy marki Lincoln. Ze wszystkich stron majaczy�y na horyzoncie jedynie poszarpane szczyty g�rskie, bladawe i spokojne w krystalicznym, zimnym powietrzu ksi�ycowej nocy.</p><p>��To si� wszystko zawali�� m�wi� Charles Gordon.�� Nie mo�emy d�u�ej robi� ludzi w konia.</p><p>Willie Wilson siedzia� bezw�adnie z zamkni�tymi oczyma i opadni�tym podbr�dkiem na tylnym, pokrytym welurem siedzeniu luksusowego auta. Po prawej stronie mia� swego brata i menad�era, Bobby�ego. Natomiast Gordon siedzia� do nich obu przodem na rozk�adanym krzese�ku limuzyny.</p><p>��Daj mu spok�j, Charlie�� szepn�� Bobby.�� On jest wyko�czony.</p><p>Bobby by� od swego brata o trzy lata m�odszy, o kilkana�cie centymetr�w ni�szy i o dziesi�� kilo ci�szy. O ile kaznodzieja mia� jasne w�osy i wyraziste rysy twarzy, o tyle natura obdarzy�a Bobby�ego mi�� twarz�, piegami i rudymi w�osami. Obaj lubili �artowa�, �e s� bli�niakami.</p><p>��Wszyscy jeste�my zm�czeni�� rzek� Gordon.�� W��czymy si� po ca�ym kraju, urobieni po pachy. Ja po prostu nie chc� widzie�, jak wszystko przecieknie nam przez palce.</p><p>Gordon by� cienki jak patyk, o ostrych rysach twarzy i nerwowych r�kach, kt�re ani na moment nie spoczywa�y w jednym miejscu. Albo b�bni� palcami po ostrych jak brzytew kantach swych pr��kowanych spodni, albo bawi� si� guzikami swej marynarki, albo tar� sobie nos.</p><p>��W Las Vegas czekaj� t�umy, jakich miasto nigdy dot�d nie widzia�o�� powiedzia� Bobby �ciszonym g�osem, nie chc�c budzi� brata.�� Zapewnione migawki w dziennikach telewizyjnych trzech og�lnokrajowych sieci. Tygodnik �Time� ju� w�szy dooko�a. Czeg� wi�cej chcie�?</p><p>��Musimy da� ludziom co� wi�cej ni� rad�, �eby obserwowali niebo�� m�wi� Gordon.�� Willie powinien zrobi� jaki� nast�pny krok; powiedzie� im co�, czego jeszcze nie s�yszeli. Inaczej zniech�c� si� i odejd�.</p><p>��W Waszyngtonie i Anaheim bilety dobrze si� sprzedaj��� zauwa�y� Bobby.</p><p>��S�uchaj no�� rzek� niecierpliwie Gordon, wyci�gaj�c w jego stron� palec.�� Pierwsza, du�a, og�lnokrajowa kampania promocyjna, nad jak� pracowa�em, by�a dla Marka Spitza.</p><p>��Tego p�ywaka?</p><p>��Tak. Zrobili�my mu imi�, kt�re znali wszyscy. Ka�dy wiedzia�, kim by�, jak wygra� na olimpiadzie siedem z�otych medali. Wyst�pi� w ka�dym show telewizyjnym, kt�ry by� nadawany. By� na plakatach, na pude�kach z kaszk�, na kartonach mleka. Trudno wszystko wyliczy�. A po paru miesi�cach ju� nikt nie wiedzia�, kim on, u diab�a, jest.</p><p>Okr�g�a twarz Bobby�ego nachmurzy�a si�.</p><p>��Dlatego �e facet nie mia� nic do zaoferowania�� wyja�nia� Gordon.�� By� wspania�ym p�ywakiem, i co z tego? Nie umia� �piewa�, nie umia� gra� na scenie. Nie umia� nawet przeczyta� dowcipu z karty suflera. Jedyne, co potrafi�, to by�o zdj�� ubranie, skoczy� do cholernej wody i p�ywa�, jak delfin.</p><p>��Nie rozumiem, co�</p><p>Gordon pochyli� si� ku niemu tak bardzo na swym krzese�ku, �e ich nosy niemal si� zetkn�y.</p><p>��Chodzi o to�� rzek��� �e �atwo jest skierowa� na siebie ludzk� uwag�.</p><p>I to ju� zrobili�my. Willie si� postara�, �e ka�dy go zna i czeka na Wielkie Wydarzenie. �Obserwujcie niebo�, powiedzia� im. I ka�dy obserwuje, ale nikt nic nie widzi! Nic si� nie dzieje!</p><p>��Jeszcze si� b�dzie dzia�o.</p><p>��Tak my�lisz?</p><p>��Jak Willie tak powiedzia�, na pewno tak b�dzie.</p><p>Gordon skrzywi� si�.</p><p>��Daj spok�j, Bobby. Popatrz na mnie. Na �yda Charliego. Pami�tasz?</p><p>Willie mo�e sam wierzy� w te brednie, kt�re innym wciska, ale my, na Boga, nie mo�emy i�� za nim w coraz g��bsz� wod�. Kto� musi mu wla� rozumu do g�owy.</p><p>��To si� na pewno stanie�� upiera� si� Bobby.�� Je�li Willie tak m�wi, na pewno tak b�dzie.</p><p>��Kiedy?</p><p>��Kiedy si� stanie.</p><p>��No, to lepiej niech si� dzieje pr�dko, do stu tysi�cy diab��w. Bo jak szybko nie stanie si� co� spektakularnego, wszystkie te wielkie t�umy, wszyscy dziennikarze znikn�� o tak!�� Gordon strzeli� palcami.</p><p>��Na pewno si� stanie�� dobieg� ich g�os Williego. Obaj, jak na komend�, spojrzeli w jego stron�.</p><p>��Stanie siꠗ powt�rzy� Willie.�� Jestem tego tak pewny, jak tego, �e bije mi serce. Nie wiem tylko, co to b�dzie i kiedy nast�pi.</p><p>��Lepiej, �eby jak najszybciej�� mrukn�� Gordon.</p><p>��Nie martw si� o to tak bardzo, Charlie�� uspokaja� go Willie.�� To si� stanie do�� szybko. Gdy tylko Pan B�g zdecyduje, �eby si� sta�o, stanie si� niezw�ocznie.</p><p>��Pan B�g nie musi si� martwi� o sprzeda� bilet�w.</p><p>Willie za�mia� si� i zawo�a� do kierowcy:</p><p>��Hej, Nick. Sta� na chwil�. Musz� sobie ul�y�.</p><p>�Lincoln� p�ynnie zwolni� i zatrzyma� si� na poboczu pustej autostrady. Willie wygramoli� si� z limuzyny przez tylne drzwi, dr��c w ch�odzie pustyni. Najbli�szy �lad �ycia�� rachityczny krzak�� znajdowa� si� w odleg�o�ci kilkunastu krok�w od samochodu, ale ca�y p�askowy� by� zupe�nie pusty o tej porze nocy. Nic, tylko j�k wiatru, a na niebie sierp ksi�yca i feeria migoc�cych gwiazd.</p><p>Willie rozpi�� spodnie i odda� mocz na gleb� pustyni. Ciecz wsi�k�a natychmiast w porowaty piach, nie pozostawiwszy nawet kr�tkotrwa�ej ka�u�y.</p><p>Gdy kaznodzieja ju� si� zapi��, raz jeszcze podni�s� oczy na niebo.</p><p>��Jezu Chryste Wszechmog�cy�� wyszepta�, przewracaj�c oczyma, a potem ju� g�o�no zawo�a�:�� Jezu Chryste Wszechmog�cy! Patrzcie! Patrzcie!</p><p>Bobby wyskoczy� z wozu w mgnieniu oka, podczas gdy jego brat ta�czy� ju�, krzycza� i wskazywa� r�k� niebo. Gordon wygramoli� si� za Bobbym, a potem wyszed� z samochodu kierowca. Wszyscy spojrzeli w g�r�.</p><p>Mi�dzy gwiazdami ta�czy�y i mruga�y zielone i r�owe s�upy niesamowitego �wiat�a.</p><p>��Co� co to jest?�� spyta� kierowca pe�nym przera�enia g�osem.</p><p>��Przychodzi!�� zawo�a� Willie.�� Powiedzia�em wam, �e przyjdzie, i przysz�o.</p><p>Bobby sta� z szeroko otwartymi ustami, obserwuj�c wspania�y spektakl.</p><p>��To jest przecie� zorza polarna�� odezwa� si� Gordon.�� Czasem si�ga a� tak daleko na po�udnie. Zdaje si�, �e to efekt plam s�onecznych czy czego� innego.</p><p>��Nie, to jest jaki� znak�� upiera� si� Willie.�� To jest znak.</p><p>Gordon potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Szkoda, �e nie mo�esz sobie tego zam�wi� na zgromadzenie w Waszyngtonie.</p><p>Willie roze�mia� si�.</p><p>��Kto wie?�� rzek�.�� Nieodgadnione s� drogi Pana.</p><p>Bobby sta� jak w ziemi� wros�y obok samochodu. Usta mia� wci�� szeroko otwarte. By� przera�ony tym, co zobaczy�, oraz zdolno�ci� brata do przepowiadania tego, co ma nast�pi�.</p><empty-line/><p>Jo obudzi�a si� wcze�nie. Mocne, tropikalne s�o�ce zalewa�o jej pok�j blaskiem, mimo �e zas�oni�a okno kocem. Jasne promienie rze�bi�y kant okna sprawiaj�c, �e cienki koc jarzy� si�, jak stopiony metal.</p><p>Upar�a si�, �e b�dzie mieszka�a w hotelu, razem z innymi samotnymi kobietami. McDermott gdera� pocz�tkowo z tego powodu, ale poniewa� cz�� nocy sp�dza�a z nim, najwyra�niej pogodzi� si� z tym faktem. Szybko si� zorientowa�a, �e jemu zale�y nie tyle na wsp�yciu p�ciowym, ile na �wiadomo�ci, �e ona do niego nale�y.</p><p>Wsta�a, wzi�a tusz i szybko si� ubra�a, zastanawiaj�c si�, czy zje�� darmowe �niadanie w obskurnej rz�dowej messie, czy te� kupi� co� lepszego w jednej z trzech restauracji na wyspie. W ko�cu zdecydowa�a, �e tego dnia ob�dzie si� bez �niadania.</p><p>Postanowi�a natomiast, �e zrobi sobie herbat� w pracy. Uczesa�a w�osy, umalowa�a usta, skin�a do siebie g�ow� w przymglonym przez czas lustrze serwantki i podesz�a do okna, by zdj�� ze� niepotrzebny koc.</p><p>Wtedy zobaczy�a Stonera, jak idzie ulic�, kieruj�c si� ku messie. Twarz mia�, jak zwykle, zas�pion�. �Zawsze my�lami w swoim w�asnym �wiecie�� rzek�a do siebie.�� Nigdy nie ma czasu dla innych.�</p><p>Potrz�sn�a g�ow� i odesz�a od okna, po czym znalaz�a swoj� sakiewk� i wysz�a z hotelu, kieruj�c si� ku o�rodkowi komputerowemu.</p><p>G��wny budynek by� wzniesiony wok� pot�nego komputera IBM. W centralnym studniowatym holu, kt�rego wysoko�� si�ga�a drugiego pi�tra, sta�y du�e szafy z aparatur� o rozmiarach du�ych lod�wek. Dooko�a tej studni, czy, jak m�wili pracownicy �jamy�, rozlokowane by�y biura i pracownie. Na ka�dym pi�trze bieg�a dooko�a �jamy� wewn�trzna galeria.</p><p>Jo za�atwi�a sobie przydzia� osobnej pracowni na pierwszym pi�trze. By�a to niewielka klitka o nagich �cianach, pomalowanych na koszmarny zielony kolor, jak przysta�o na instytucj� wojskow�. Wychodzi�a na galeri� i na �jam�. Biurko by�o metalowe i mia�o czysto funkcjonalny charakter. By�o dobrze nadwer�one z�bem czasu i d�ugoletnim u�ywaniem. Na obrotowym fotelu nale�a�o umie� siedzie�, gdy� za du�y przechy� do ty�u powodowa� wywrotk�. Na szcz�cie marynarz, kt�ry dostarczy� umeblowanie dla jej pracowni, poinformowa� j� o tym zawczasu. Metalowe szafy na akta�� ca�e grzechota�y. Jednak�e stoj�cy na biurku monitor, pod��czony do g��wnego komputera, a tak�e nale��ca do� klawiatura i drukarka by�y nowiutkie i spisywa�y si� znakomicie. Jo nie by�o potrzeba nic wi�cej.</p><p>Jej elektryczny czajnik zaczyna� w�a�nie gwizda�, gdy w otwartych drzwiach jej pracowni stan�� Markow i zapuka� w drewnian� futryn�.</p><p>Odwr�ci�a si� z czajnikiem w r�ce.</p><p>��Och! Cze��!</p><p>Mrugn�� do niej.</p><p>��Moja instruktorka p�ywania�� rzek� �miej�c si�.�� A wi�c to tutaj ukrywa si� pani w ci�gu dnia?</p><p>��Wcale si� nie ukrywam. Pracuj�.�� Zaprosi�a go do �rodka gestem d�oni.�� Napije si� pan herbaty?</p><p>��Z przyjemno�ci��� odpar�, siadaj�c na jednym z metalowo-plastikowych krzese� pod �cian�.</p><p>Tymczasem Jo wyj�a z jednej z metalowych szuflad plastikowy kubeczek, w�o�y�a do� woreczek herbaty i zala�a wrz�tkiem. Nast�pnie postawi�a kubeczek na zalegaj�cych biurko komputerowych wydrukach i arkuszach papieru maszynowego.</p><p>��Niestety, nie mam cukru ani mleka�� usprawiedliwi�a si�.</p><p>��Dzi�kuj�, tak jest dobrze�� powiedzia� Markow.</p><p>Jo usiad�a na krze�le obok niego. Dzieli�a ich tak ma�a odleg�o��, �e czu� zapach jej sk�ry i wo� szamponu, w kt�rym umy�a w�osy.</p><p>Markow odchrz�kn��.</p><p>��Przyszed�em w sprawie urz�dowej�� zaanonsowa�.</p><p>��Nie na now� lekcj� p�ywania?�� przekomarza�a si� z nim.</p><p>��To mo�e p�niej�� odpar� �miej�c si�.</p><p>��W porz�dku.</p><p>Wydawa� si� by� bardzo podniecony, jak dorastaj�cy ch�opiec na swej pierwszej randce.</p><p>��Hmm. To znaczy� Radioastronomowie zamierzaj� wys�a� dzi� nowe sygna�y do tego statku, gdy tylko wzejdzie nad horyzont.</p><p>��Owszem, wiem o tym�� odpar�a Jo.</p><p>��B�dzie wys�anych kilka rodzaj�w sygna��w na r�nych cz�stotliwo�ciach.</p><p>��Wy�l� te� wi�zk� laserow�?</p><p>��Stoner za��da�, aby w��czy� do eksperymentu bardzo silny laser z jednego z obserwatori�w na Hawajach. B�dzie tu dostarczony za tydzie� lub dwa.</p><p>�A wi�c postawi� na swoim�� pomy�la�a Jo.�� Wiedzia�am, �e tak b�dzie.�</p><p>��Oni zdecydowali si� r�wnie��� ci�gn�� Markow�� �eby zgodnie z moj� sugesti� wys�a� do tego obcego statku pulsacje, kt�re od niego odebrali�my, gdy by� w pobli�u Jowisza; odrzuci� mu pi�k�, kt�r� on sam rzuci�.</p><p>��Wspania�y pomys�!�� wykrzykn�a Jo.</p><p>��Naprawd� pani tak uwa�a?�� Jego twarz rozpromieni�a si�.</p><p>��Naturalnie. To jest naprawd� cudowny pomys�.</p><p>Si�gn�� po stoj�cy na biurku kubeczek i pij�c pospiesznie herbat�, poparzy� sobie usta.</p><p>��No tak, ale obawiam siꠗ rzek� po chwili�� �e b�dziemy teraz potrzebowali sporo czasu, aby przetworzy� komputerowo sygna�y z tych ta�m, kt�re mamy, w sygna�y, kt�re mog� by� wyemitowane przez tutejsze radary.</p><p>��Ma pan na my�li te ta�my magnetofonowe z Nowej Anglii?�� spyta�a Jo.</p><p>��Czy doktor Thompson nie przywi�z� tu ze sob� komputerowego zapisu tych ta�m?</p><p>��Tak, w�a�nie te ta�my mia�em na my�li. Rozmawia�em ju� o nich z Thompsonem. Ma zar�wno ta�my, jak ich zapis numeryczny.</p><p>��No, to w takim razie nie ma problemu�� rzek�a odchylaj�c si� nieco do ty�u. Potrzebujemy jedynie troch� czasu, �eby przejrze� ten zapis i upewni� si�, czy jest zgodny z j�zykiem komputerowym, kt�rym si� tu pos�ugujemy. Wi�cej czasu zajmie nam wype�nienie formularzy, �eby te zapisy pobra� z archiwum, ni� samo przetwarzanie.</p><p>Markow wyda� z siebie westchnienie ulgi.</p><p>��Kiedy m�g�bym oczekiwa�?</p><p>��A na kiedy jest to panu potrzebne?�� przerwa�a mu.�� Bo to, nad czym teraz pracuj�, to sprawy raczej szablonowe. Mog�abym si� jeszcze dzi� zaj�� pana spraw� i mia�by pan wszystko gotowe na jutro.</p><p>��Cudownie!</p><p>U�miechn�a si� do niego.</p><p>��B�d� co b�d�, jeste�my partnerami w p�ywaniu�� rzek�a.�� Ma si� wzgl�dy dla znajomych.</p><p>Na jego twarzy wykwit� rumieniec.</p><p>��Jestem� pani winien przeprosiny za wczorajszy wiecz�r. Wie pani, my, Rosjanie, nie uchodzimy za najlepszych p�ywak�w.</p><p>��Nie musi mnie pan za nic przeprasza栗 rzek�a.</p><p>Serce Markowa bi�o tak mocno, �e by� pewien, i� ona r�wnie� je s�yszy.</p><p>��Jo, najmilsza damo�� odwa�y� si� nazwa� j� po imieniu�� dla pani stawi�bym czo�a nawet smokom.</p><p>��Na l�dzie?</p><p>��Och, tak� raczej na l�dzie.</p><p>��Jest pan bardzo mi�y, panie Markow�� powiedzia�a.</p><p>��Mam na imi� Kiry�.</p><p>��Dobrze wi�c, Kiry�. Je�li spotkam na swojej drodze jakiego� smoka, zaraz dam panu zna�.</p><p>Uj�� obie jej d�onie i po kolei uca�owa�.</p><p>��Szalej� za pani�, droga damo.</p><p>��Och, nie.�� Twarz Jo posmutnia�a.�� Nie powinien pan tak m�wi�.</p><p>Wzruszy� ramionami z rezygnacj�.</p><p>��Jest ju� grubo za p�no na takie rady. Kocham pani� bez reszty.</p><p>Weso�o�� zupe�nie znik�a z jej twarzy i teraz patrzy�a na niego z ca�� powag�.</p><p>��Gdyby�my si� spotkali przed rokiem� albo nawet przed sze�cioma miesi�cami�</p><p>��Wiem, wiem�� rzek�, zagl�daj�c jej g��boko w oczy.�� Profesor McDermott ro�ci sobie prawo do pani. Ale nie s�dz�, aby pani bra�a to powa�nie.</p><p>��Nie bior�.�� Jej g�os by� tak cichy, �e Markow ledwie us�ysza�, co powiedzia�a.</p><p>��W takim razie mog�aby pani wzi�� mnie powa�nie�� rzek� usi�uj�c j� rozweseli�.</p><p>Nie odpowiedzia�a. Sprawia�a wra�enie zupe�nie za�amanej.</p><p>Wzi�� j� delikatnie pod brod� i lekko uni�s� jej g�ow�, tak i� m�g� zn�w zajrze� w jej przecudne oczy.</p><p>��Jest jeszcze kto� inny, prawda?�� zapyta� smutno.</p><p>Jo milcza�a.</p><p>��Kto�, kto nie odwzajemnia pani mi�o�ci�� m�wi� Rosjanin.�� Albo� mo�e nawet nie wie, �e pani go kocha.</p><p>Z jakiej� trudnej do zg��bienia przyczyny Jo wiedzia�a, �e mo�e zaufa� temu mi�emu, ch�opi�co wygl�daj�cemu m�czy�nie. Wolno skin�a g�ow�.</p><p>Markow ci�ko westchn��.</p><p>��Kimkolwiek on jest, jest szcz�liwcem�� rzek� cicho.�� I frajerem.</p><empty-line/><p>Reynaud szed� z trudem wzd�u� pla�y i pozwala�, aby fale obmywa�y mu co chwila bose nogi. Nogawki jego czarnych spodni, podwini�te wysoko, ukazywa�y s�kate kolana, a mokra koszula �ci�le przylega�a do plec�w.</p><p>Promienie popo�udniowego s�o�ca o�lepia�y go. Nagle dostrzeg� przed sob� na wp� zanurzone w wodzie cia�o m�czyzny z roz�o�onymi bez�adnie r�kami. Sapi�c z przej�cia, podbieg� do niego. By� to Hans Schmidt.</p><p>��Helo!�� zawo�a� holenderski astronom, podnosz�c g�ow� i patrz�c badawczo na Reynauda.�� Dok�d pan tak biegnie?</p><p>Dominikanin ledwie zdo�a� zrobi� kilka ostatnich krok�w, jakie dzieli�y go od m�odzie�ca. By� zupe�nie wyczerpany nag�ym wysi�kiem.</p><p>��My�la�em, �e jest pan nieprzytomny albo nie�ywy�� wyszepta�, padaj�c obok niego na piasek.�� Kt� to widzia� le�e� w taki spos�b!</p><p>Schmidt wci�� le�a� wyci�gni�ty, z p�ow� g�ow� na piasku. Jego koszula by�a rozpi�ta i lekko si� wydyma�a pod wp�ywem morskiej bryzy, a spodnie i obute w sanda�y stopy spoczywa�y w wodzie.</p><p>��Nic mi nie jest�� rzek�, u�miechaj�c si� po szelmowsku.</p><p>��Wi�c dlaczego pan�?�� Reynaud zrobi� wymowny gest.</p><p>��A czemu by nie? C� innego pozosta�o mi do roboty?�� Schmidt uni�s� r�k� i zbli�y� do ust trzymany mi�dzy palcami br�zowy papieros.</p><p>��M�wi pan, �e nie ma pan tu nic do roboty? Przecie� jest pan astronomem?</p><p>Schmidt zaci�gn�� si� g��boko.</p><p>��Nie wys�ali mnie tu, �ebym pracowa��� rzek�.�� To jest zes�anie. Wi�zienie. Znalaz�em si� tutaj, bo za du�o wiedzia�em.</p><p>��Ale przecie� to�</p><p>M�ody cz�owiek pocz�stowa� Reynauda papierosem i ci�gn��:</p><p>��Ale, jak na wi�zienie, nie jest tu tak �le. Pi�kna okolica. A oni maj� tu niez�� �trawk�. Prosz� spr�bowa�. Marynarze sprzedaj� j� tanio. Sprowadzaj� ja z Filipin.</p><p>��Czy to jest marihuana?�� spyta� Reynaud, przygl�daj�c si� papierosowi.</p><p>Schmidt roze�mia� si� i uni�s� na �okciu.</p><p>��Zapomnia�em, �e wasze pokolenie mia�o problemy z alkoholem�� rzek�.�� Teraz si� boicie nawet spr�bowa� marihuany.</p><p>��No c󿅠� Reynaud odruchowo si�gn�� po papierosa. W�o�y� go do ust i g��boko si� zaci�gn��. Chwyci� go kaszel.</p><p>Schmidt opad� zn�w na piasek i a� zatrz�s� si� ze �miechu.</p><p>��Dawno� ostatni raz pali�em bardzo dawno temu�� rzek� chrypliwie dominikanin i otar� palcem �zy, kt�re nabieg�y mu do oczu.</p><p>Odda� papieros Schmidtowi, kt�ry zaraz zaci�gn�� si� kilka razy z ukontentowaniem.</p><p>��Prosz� nie patrzy� na mnie z takim zgorszeniem�� odezwa� si� po chwili m�ody astronom.�� Ja wiem, �e m�g�bym im sporo pom�c. Tym Amerykanom i Rosjanom. S� tak ruchliwi, tak przedsi�biorczy, Ale dlaczeg� bym mia� to robi�? Ja odkry�em te przekl�te sygna�y. Gdyby nie ja, oni wszyscy byliby teraz w domach ze swymi rodzinami i przyjaci�mi. I ja by�bym w domu z moj� Katrin�. Planowali�my ju�, kiedy si� pobierzemy. Spaliby�my ze sob�. Zamiast tego ja jestem tutaj, a j� r�nie prawdopodobnie kto inny.</p><p>Reynaud po�o�y� si� na plecach i wyci�gn�� przed siebie swe kr�tkie nogi�� Wiem, jak si� pan czuje. To diabelstwo wyrwa�o nas wszystkich z domowych pieleszy.</p><p>��Nic pan nie wie!�� obruszy� si� Schmidt.�� Co pan mo�e wiedzie� o sprawach ��kowych?</p><p>Z gorzkim u�miechem Reynaud si�gn�� zn�w po papierosa i ponownie si� zaci�gn��. Tym razem ju� nie zakaszla�.</p><p>��Ilekro� kt�ry� z tych Amerykan�w patrzy na mnie�� mrucza� Schmidt�� czuj� gniew i w�ciek�o��. Oni obwiniaj� mnie o to, �e znale�li si� na tej wyspie.</p><p>��Bzdura! Wi�kszo�� z nich cieszy si� z tego. Ten projekt bardzo ich ekscytuje.</p><p>��Ale nie mnie�� rzek� Schmidt.</p><p>��Ani mnie.�� Reynaud przes�oni� r�k� oczy i spojrza� w stron� laguny.</p><p>Nigdzie, a� po sam horyzont, nie by�o wida� ani �ladu jakiego� �agla, jakiego� �ycia. Tak jakby si� znajdowali na bezludnej wyspie.</p><p>��Nie nudzi si� pan?</p><p>��Nie ma tu nic do zrobienia dla emerytowanego kosmologa�� odpar� Reynaud, wzruszaj�c ramionami.</p><p>��Trzeba wymy�la� nowe teorie! Chyba po to s� kosmologowie.</p><p>��By� mo�e, ale ja za bardzo przylgn��em do dawnych pogl�d�w� Czuj� si� jak skamielina, czy jak mumia, kt�r� wydobyto na �wiat�o dzienne po tysi�cach lat spoczywania w grobowcu.</p><p>��Co pan takiego zrobi�, �e pana zes�ali? Zgwa�ci� pan jak�� zakonnic�?</p><p>Reynaud popatrzy� na anielsk� twarz m�odziana.</p><p>��Chyba nie.</p><p>Poci�gali na przemian z papierosa, a� pozosta� z niego tylko ma�y niedopa�ek, kt�ry Schmidt niedbale wrzuci� do wody.</p><p>��Tam, sk�d to sprowadzaj�, jest pe�no fajnych mniszek�� powiedzia� w zadumie.�� Wygl�da� teraz na odpr�onego i uspokojonego.</p><p>Natomiast Reynaudowi kr�ci�o si� w g�owie. Chwiej�c si� wsta�.</p><p>��P�jd� lepiej do siebie��� rzek�.</p><p>��Niech pan zostanie. Mo�e ten przekl�ty obiekt spadnie w t� lagun� i wszyscy wr�cimy do siebie.</p><p>��Jest jeszcze pi��dziesi�t milion�w kilometr�w st�d.</p><p>��A wi�c dobrze.�� Schmidt nagle zmieni� pozycj� i usiad� na piasku.�� Spr�buj� si� z nim spotka� w po�owie drogi.</p><p>��Co pan chce zrobi�?</p><p>Z u�miechem konspiratora m�odzieniec rzek�:</p><p>��Mam w pokoju� par� pigu�ek, kt�re mog� pana wynie�� prosto do gwiazd.�� Zrobi� szybki ruch r�k� ku g�rze.�� Kupi�em od cywila, kt�ry prowadzi poczt�.</p><p>��Nie, dzi�kuj�</p><p>Schmidt wsta� i chwyci� Reynauda za rami�.</p><p>��Chod� pan, poka�� panu�� kusi�.�� Nie ma si� czego ba�. To lepsze ni� alkohol. Niech pan idzie ze mn�.</p><p>Reynaud ju� nie oponowa�. Pozwoli� si� m�odzianowi ci�gn�� w stron� ���obka�.</p></section><section><empty-line/></section><section><title><p>ROZDZIA� XXV</p></title><epigraph><p>Skoro mo�liwe jest nawi�zanie ��czno�ci, wydaje nam si�, �e wiemy, o czym powinna by� pierwsza, nadana wiadomo��. Ot� o tym co obie komunikuj�ce si� cywilizacje dzieli�yby niew�tpliwie ze sob�. A jest tym nauka.</p><text-author>CARL SAGAN</text-author><text-author><emphasis>Szepty Ziemi: Mi�dzygwiezdny rekord Voyagera</emphasis></text-author><text-author>Random House</text-author><text-author>1978</text-author></epigraph><empty-line/><p>Stoner spacerowa� tam i z powrotem po nagrzanej s�o�cem, dusznej sali o�rodka kontroli, omijaj�c zatory z krzese� oraz zgromadzonych t�umnie m�czyzn i kobiety. Kilkunastu operator�w siedzia�o ze s�uchawkami na uszach i przy pulpitach przed szafami z aparatur� elektroniczn�, a ich wzrok by� utkwiony w zielonkawych ekranach radar�w.</p><p>W sali panowa� mrok. Jedyne �wiat�o pochodzi�o od ekran�w i jarz�cych si� lampek kontrolnych na pulpitach. W o�rodku zgromadzi�o si� tak wiele os�b, �e pracuj�ce na ca�y regulator klimatyzatory nie mog�y obni�y� temperatury sali.</p><p>Stoner rozgl�da� si� bez przerwy, niby wsadzony do klatki tygrys czy jaguar, zerkaj�c co chwila gniewnym wzrokiem na pochylonych nad pulpitami operator�w i pojawiaj�ce si� na monitorach liczby.</p><p>W pewnej chwili otwar�y si� drzwi na zewn�trz i jasny snop �wiat�a pad� na zgromadzonych. Wszyscy poruszyli si� i zacz�li ode� odsuwa�. �Nietoperze�� pomy�la� Stoner.�� Jeste�my wszyscy jak stado przekl�tych nietoperzy, kryj�cych si� przed �wiat�em dnia.�</p><p>Drzwi otworzy� Markow. Zamkn�� je natychmiast i na palcach pod��y� w stron� Stonera.</p><p>��Czy co� jest?</p><p>��Ni diab�a!�� odpar� Stoner.�� Czekamy ju� prawie sze�� cholernych godzin i �adnej reakcji.</p><p>Markow utkwi� wzrok w jednym z najbli�szych ekran�w.</p><p>��Nie wiem, czy si� z tego cieszy�, czy martwi栗 rzek�.</p><p>��Tylko martwi栗 rzek� gniewnie Stoner.</p><p>Rosjanin wzruszy� ramionami.</p><p>��Mam dla pana wiadomo�� z laboratorium fotograficznego�� rzek� do Stonera.�� Dostali najnowsze, wysokiej rozdzielczo�ci zdj�cia z Greenbelt.</p><p>Stoner przesta� si� interesowa� ekranami i popatrzy� na niego.</p><p>��Z Wielkiego Oka? Czy ju� je ogl�dali? Co na nich wida�?</p><p>��Powiedzieli, �e wysz�y s�abo�</p><p>�A czego si� spodziewa�e�?�� mrukn�� do siebie Stoner.�� Nic tu nie idzie dobrze. �adna przekl�ta rzecz!�</p><p>��Najlepiej, jak sam tam p�jd� i spojrz� na nie�� rzek� g�o�no.</p><p>��Powiedzieli mi, �e na zdj�ciach wychodzi wci�� tylko rozmazana plamka i nic wi�cej. Wygl�da prawie jak g�owa komety.</p><p>��Chryste Panie! Niech pan tego nie m�wi McDermottowi. Tego mu tylko potrzeba, �eby storpedowa� plany <emphasis>rendez-vous </emphasis>w kosmosie.</p><empty-line/><p>Doktor Marvin Chartris przechyli� si� do ty�u na swym obrotowym krze�le i zerkn�� na zewn�trz przez zakratowane okna swego biura na parterze budynku muzeum. Na �aciatej murawie przed gmachem baraszkowa�y dwa psy, kilkana�cioro dzieci sta�o dooko�a i przygl�da�o si� wdzi�cznej scenie.</p><p>�Ach, ta wiosna na Manhattanie��� pomy�la� Chartris.</p><p>W tej chwili na jego biurku zadzwoni� telefon.</p><p>Chartris zerkn�� do pokoju sekretarki przez otwarte drzwi swego gabinetu, ale jak zwykle, nie by�o jej nigdzie wida�. Przypomnia� sobie sw� odpowied� na pytanie jednego ze zwiedzaj�cych: �Ile os�b pracuje w muzeum?� Odpowiedzia� wtedy, �e jedna trzecia zatrudnionych. I by�a to prawda; jego sekretarka nale�a�a przewa�nie do pozosta�ych dw�ch trzecich personelu.</p><p>Nie czekaj�c, a� wr�ci, podni�s� s�uchawk�.</p><p>��S�ucham, planetarium�� rzek�.</p><p>Marv?�� rozleg� si� przerywany trzaskami g�os po drugiej stronie linii.�� M�wi Harry Hurtunian.</p><p>��Jak si� masz, Harry! Co s�ycha� w San Diego?</p><p>��Wszystko wspaniale. Przychodzi du�o ludzi. A u ciebie?</p><p>��Ledwo wychodz� na zero.</p><p>��Czy nie napadli ci� ostatnio? S�ysza�em, �e Nowy Jork jest bardziej niebezpieczny przy dobrej pogodzie.</p><p>��Kiedy my tu mamy dobr� pogod�?�� rzek� smutno Chartris.</p><p>Hartunian zachichota�.</p><p>��S�uchaj, Marv, czy nie masz jakich� informacji o wzmo�onej aktywno�ci s�o�ca? O flarach, protuberancjach? Chcia�em si� dowiedzie� w obserwatorium w Kitt Peak, co si� dzieje, ale nie powiedzieli mi ani s�owa.</p><p>��To ty te�?</p><p>��Co ja te�? O co ci chodzi?</p><p>Chartris zacz�� si� wierci� na swym krze�le, jak przedwcze�nie rozwini�ty ucze�, kt�rego ignoruje nauczyciel.</p><p>��Od ostatniego wtorku dostaj� takie telefony, jak tw�j, z ca�ego kraju�� rzek� wyja�niaj�co.�� Wszyscy widz� zorz� polarn�.</p><p>��Aha. Tu by�o wczoraj wieczorem wielkie widowisko.</p><p>��O ile mi wiadomo, s�o�ce nie przejawia teraz wzmo�onej aktywno�ci�� ci�gn�� Chartris.�� Pyta�em o to w Kitt Peak, w Instytucie Smithsona. Pyta�em nawet kilku koleg�w z NASA. Nie ma �adnych flar. Nawet plamy s�oneczne s� w tej chwili bardzo nieliczne.</p><p>��W takim razie, co, u diab�a, spowodowa�o wczorajsz� zorz�? Na naszej szeroko�ci nie widuje si� normalnie zorzy polarnej.</p><p>��Zabij mnie, je�li wiem�� wyzna� Chartris drapi�c si� po g�owie.�� Ale naprawd� nie jeste�cie tam w San Diego jedynymi, kt�rzy to ostatnio widzieli. W Denver, w Salt Lak� City, nawet w Las Vegas te� by�y w zesz�ym tygodniu takie przedstawienia.</p><p>��A w Nowym Jorku nie by�o?</p><p>��Chyba �artujesz. My si� tu cieszymy, gdy mo�emy czasem zobaczy� Ksi�yc w pe�ni.</p><p>Hartunian nie roze�mia� si�.</p><p>��Co to wszystko znaczy, Marv?�� spyta�.�� Masz jakie� wyja�nienie?</p><p>��Nie mam. Cokolwiek by to nie by�o, jest czym� bardzo niezwyk�ym�� Niezwyk�ym? To jest przera�aj�ce!</p><empty-line/><p>Sala konferencyjna w o�rodku komputerowym by�a za ma�a, aby pomie�ci� wszystkich zaanga�owanych w projekt �Jupiter�, i Ramsey McDermott bardzo si� z tego cieszy�. Chcia� konferowa� tylko z lud�mi znacz�cymi, nie z p�takami.</p><p>��Robole powinni si� zajmowa� prac��� mrucza� sobie pod nosem, przemierzaj�c kilka metr�w, jakie dzieli�y jego gabinet od sali konferencyjnej.</p><p>McDermott przeznaczy� na swe biuro najwi�ksze pomieszczenie, jakie znajdowa�o si� na parterze budynku komputera. Na ca�ej wyspie nie by�o bardziej imponuj�cego i wygodnego biura, z wyj�tkiem by� mo�e gabinetu kapitana Marynarki, dowodz�cego miejscowym personelem wojskowym. Biuro kapitana Youngblooda�� aczkolwiek wi�ksze od jego�� mie�ci�o si� jednak w starym budynku administracji z jego nieszczelnymi klimatyzatorami okiennymi i niedalekim pasem startowym lotniska. Pok�j komandora porucznika Tuttle�a s�siadowa� z biurem kapitana.</p><p>Natomiast McDermott korzysta� w swym biurze z centralnej klimatyzacji i mia� ma�o uci��liwe s�siedztwo centralnego komputera. Jednym s�owem, biuro McDermotta w pe�ni odpowiada�o jego stanowisku dyrektora projektu i jego pozycji cenionego naukowca, kt�ry kontaktuje si� bezpo�rednio z Bia�ym Domem i kt�ry�� o ile wszystko p�jdzie dobrze�� ma wszelkie szans� dosta� nagrod� Nobla.</p><p>McDermott zwyk� si� nieco sp�nia� na swe cotygodniowe narady z szefami r�nych grup, gdy� chcia� by� pewny, �e gdy si� zjawi, wszyscy b�d� ju� obecni: Zworkin i dwaj jego najbardziej zaufani doradcy, plus lingwista Markow, reprezentuj�cy NATO Cavendish, trzech zmieniaj�cych si� osobnik�w z Narod�w Zjednoczonych, trzech Chi�czyk�w, kt�rzy jeszcze nie wypowiedzieli s�owa na �adnej z poprzednich konferencji, reprezentant Watykanu�� Reynaud oraz Thompson, reprezentuj�cy grup� samego McDermotta ze Stan�w Zjednoczonych, wraz z dwoma swym wsp�pracownikami.</p><p>Jednym z nich by� Stoner.</p><p>Na widok tego ostatniego twarz McDermotta nachmurzy�a siꠗ ten cz�owiek przysparza� mu od pocz�tku samych k�opot�w. Bez przerwy nalega� na wys�anie misji za�ogowej i spotkanie w kosmosie ze zbli�aj�cym si� statkiem.</p><p>�Chce przej�� ode mnie kierownictwo projektu�� wmawia� sobie McDermott.�� Ale na darmo si� trudzi, bo tego celu nigdy nie osi�gnie. Mam jego dziewczyn� i jestem szefem ca�ego interesu� I mam zamiar pozosta� na g�rze. W obu aspektach.�</p><p>Za�mia� si� w duchu, wchodz�c do sali i szybko podszed� do poczesnego miejsca przy stole obrad. Nast�pnie wyj�� z r�nych kieszeni garnituru fajk�, zapalniczk�, tyto�, rozwiertak do fajki i par� wycior�w. Roz�o�y� je przed sob� na stole i dopiero wtedy usiad�, odpowiadaj�c lekkim skinieniem g�owy na pozdrowienia przyby�ych. By� jedynym uczestnikiem narady ubranym w garnitur czy cho�by marynark�. Wszyscy pozostali byli rozche�stani, jak �az�gi, kt�re w��cz� si� po pla�y. Nawet Rosjanie mieli na sobie koszule z kr�tkimi r�kawami.</p><p>�Dlatego teraz siedz� na tym miejscu�� pomy�la�, zlustrowawszy przyby�ych krytycznym spojrzeniem.�� Potrafi� zachowa� godno��.�</p><p>Powi�d� wzrokiem po sali.</p><p>��Gdzie jest doktor Reynaud?�� zapyta�.</p><p>Nikt nie wydawa� si� wiedzie�.</p><p>McDermott spiorunowa� wzrokiem swoj� sekretark�, cywiln� pracowniczk� Marynarki, kobiet� ju� po czterdziestce, siedz�c� przy rogu sto�u, po jego lewej stronie, z magnetofonem gotowym do u�ycia.</p><p>��Wiedzia�, �e si� mamy spotka栗 rzek�a usprawiedliwiaj�co.</p><p>��Prosz� zadzwoni� do jego mieszkania�� nakaza�.�� I znale�� go.�� Odwr�ci� od niej g�ow� i powi�d�szy zn�w wzrokiem po zebranych, rzek�:�� B�dziemy musieli zacz�� bez niego.</p><p>Sekretarka w��czy�a magnetofon i po�piesznie wysz�a z sali.</p><p>��A wi�c, jak stoimy z badaniami?�� spyta� basowo McDermott.</p><p>Pozostali uczestnicy narady spojrzeli po sobie, zastanawiaj�c si�, kto winien odezwa� si� pierwszy. Wreszcie Markow poci�gaj�c si� nerwowo za brod�, rzek�:</p><p>��Dzi� rano rozpocz�li�my nadawanie r�nego rodzaju sygna��w w stron� statku�</p><p>��Tak�� przej�� pa�eczk� Zworkin.�� Mam prze�rocze, kt�re pokazuje jakie to by�y sygna�y i na jakich cz�stotliwo�ciach zosta�y nadane.�� Nacisn�� guzik zainstalowany z boku sto�u, przy swym krze�le i na ekranie projekcyjnym w tyle sali pojawi�a si� lista pe�na liczb i symboli.</p><p>��Nie by�o jeszcze odpowiedzi�� rzek� McDermott.</p><p>��Jeszcze nie�� odpar� Zworkin.�� Ale up�yn�o dopiero kilka godzin.</p><p>��Nied�ugo b�dziemy tu mieli system laserowy z Maui�� odezwa� si� Jeff Thompson.</p><p>��Jaka to cz�stotliwo��?</p><p>��W zakresie podczerwieni� D�ugo�� fali: jeden i sze�� dziesi�tych mikrona.</p><p>��A wi�c to nie jest laser na dwutlenek w�gla.</p><p>��Nie. Neodymowy.</p><p>��A czy nie mogliby�my u�y� lasera, opr�cz tego, �e stosujemy go do porozumiewania si� z tym statkiem, r�wnie� jako radaru?�� spyta� Stoner.</p><p>��To by nam pozwoli�o uzyska� bardzo dok�adne dane na temat kszta�tu i rozmiar�w tego obiektu.</p><p>��Potrzebny by�by system do odbioru sygna��w laserowych�� odpar� Thompson.</p><p>��A to wymaga czasu i pieni�dzy�� doda� McDermott.</p><p>��Ale przecie� oni maj� na Maui system do odbioru takich sygna��w, prawda, Jeff?�� przypomnia� Thompsonowi Stoner.�� U�ywaj� tego lasera do �ledzenia satelit�w.</p><p>�Urodzony siewca zam�tu��� powtarza� sobie w duchu McDermott. G�o�no jednak powiedzia�:</p><p>��Otrzymujemy dobre dane na temat kszta�tu i rozmiar�w tego obiektu z odbi� radarowych, prawda?</p><p>Thompson zerkn�� na Zworkina, kt�ry siedzia� naprzeciw niego po drugiej stronie sto�u.</p><p>��Niech pan m�wi�� rzek� Rosjanin i zrobi� zach�caj�cy gest obiema r�kami.</p><p>P�owow�osy Thompson odsun�� nieco swe krzes�o od sto�u i nacisn� guzik projektora.</p><p>��Tak, jak powiedzia� Keith�� zacz���� u�ywamy cz�stotliwo�ci ��czno�ciowych r�wnie� w roli radaru: odbieramy potem odbite od statku echo. Wyniki, jakie dot�d otrzymali�my s�� do�� zagadkowe.</p><p>Na ekranie pojawi�o si� nowe prze�rocze. Przedstawia�o owalny, zbli�ony kszta�tem do jajka obiekt. W jego �rodku znajdowa� si� inny owal, ale bardzo wyd�u�ony, przypominaj�cy grube cygaro.</p><p>��Co to, u diab�a, jest?�� mrukn�� McDermott.</p><p>��Nasz go�� z kosmosu�� odpar� Thompson.�� Na niskich cz�stotliwo�ciach obiekt wygl�da jak rozmyte, do�� nieregularne jajko. Pewne dane przemawiaj� za tym, �e ten kszta�t pulsuje, ale mo�e to by� wina aparatury. W�a�nie to sprawdzamy. W ka�dym razie, te pulsacje, je�li istotnie wyst�puj�, nie maj� regularnego przebiegu. Wydaje mi si�, �e to raczej musz� by� jakie� szumy naszej aparatury.</p><p>��Ale obiekt jest rozmyty, a nie sta�y�� odezwa� si� Cavendish.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>��Co�, jak ob�ok plazmy�� rzek� McDermott.</p><p>��To jest ob�ok plazmy�� skorygowa� go Thompson.�� Zjonizowany gaz, kt�ry odbija fale radiowe o niskiej cz�stotliwo�ci.</p><p>��Jak du�y jest ten ob�ok?</p><p>��Och, oko�o stu, stu dwudziestu metr�w �rednicy. Mniej wi�cej tak d�ugi jak boisko rugby.</p><p>��A to cygaro w �rodku?</p><p>��Daje takie odbicie jak cia�o sta�e, ale na wy�szych cz�stotliwo�ciach.</p><p>Ma rozmiary mniej wi�cej dwadzie�cia na pi�� metr�w. Widmo odbicia, jak od metalu�� wed�ug wst�pnej analizy. Albo jak od ska�y o du�ej zawarto�ci metalu. Wygl�da na to, �e jest do�� g�adki.</p><p>��To mi wygl�da na kometꠗ powiedzia� zn�w McDermott.</p><p>��Nie ma ogona�� zauwa�y� Thompson.</p><p>��A jak wygl�daj� zdj�cia z Wielkiego Oka?</p><p>Thompson zwr�ci� si� ku Stonerowi.</p><p>��Czy mo�na zgasi� lampy na suficie?�� zawo�a� Stoner do�� g�o�no, aby m�g� go us�ysze� operator projektora w s�siednim pokoju.</p><p>�On zawsze musi si� czym� wyr�nia攠� mrucza� McDermott do siebie.</p><p>Tymczasem Stoner wy�wietli� prze�rocze przedstawiaj�ce s�abo widoczn�, rozmyt� plamk� �wietln� na czarnym tle. Wsta� z krzes�a i podszed� do si�gaj�cego sufitu ekranu.</p><p>��Niewiele wida� ze struktury�</p><p>��Wygl�da jak cholerna kometa�� powt�rzy� McDermott g�o�no swoje poprzednie orzeczenie.</p><p>Stoner zacisn�� z�by, po czym rzek�:</p><p>��Istnieje pewien stary, astronomiczny trick. Jeff, m�g�by� wy�wietli� moje nast�pne prze�rocze?</p><p>Na ekranie pojawi�o si� to samo prze�rocze, ale tym razem w negatywie. T�o by�o teraz szarawobia�e, za� obiekt�� rozmytym, ciemnoszarym punktem.</p><p>��Na tym negatywowym zdj�ciu wida� troch� szczeg��w struktury wewn�trznej�� rzek� Stoner.�� Zw�aszcza je�li si� popatrzy troch� z boku, mo�na wyra�nie dostrzec kszta�t cygara, kt�ry wyszed� z pomiar�w radarowych.</p><p>��Z czego sk�ada si� ob�ok wok� tego cygara?�� zapyta� Zworkin.</p><p>��Jak dot�d, analiza widmowa nie ujawni�a jego sk�adu�� m�wi� Stoner.</p><p>Ob�ok odbija �wiat�o s�oneczne tak, jakby by� niemal doskona�ym zwierciad�em.</p><p>��Rozmyte, pulsuj�ce zwierciad�o�� mrucza� pod nosem Cavendish.</p><p>Stoner wr�ci� na swoje miejsce i wy��czy� projektor. Ekran na �cianie �ciemnia�, a na suficie zapali�y si� zn�w �wietl�wki.</p><p>��To jest zagadka�� powiedzia� Zworkin.</p><p>��To jest po prostu kometa�� upiera� si� McDermott.</p><p>��Za ma�e, jak na komet�</p><p>��No to od�amek komety�� rzek� Wielki Mac.�� Siedzimy tu i my�limy, �e obserwujemy pozaziemski statek, a to jest zwyk�y okruch kometarny.</p><p>Markow potrz�sn�� przecz�co g�ow�.</p><p>��Nie mog� w to uwierzy栗 rzek�.</p><p>��No to prosz� mu si� przyjrze栗 zagrzmia� McDermott.�� To jest kula gazu, kt�ra otacza j�dro z metalicznej ska�y.</p><p>��To nie zachowuje si� jak kometa�� zauwa�y� Stoner.�� Nie ma ogon Jest zbyt ma�e. Nie ma widma kometarnego.</p><p>��Bo to jest anomalny fragment�� m�wi� McDermott.�� Pozosta�o�� po wi�kszej komecie. Pami�ta pan komet� Kohoutka w roku 1973? Mia�a by� �komet�, stulecia�, a na dobr� spraw� nie rozwin�a nawet porz�dnego ogona. To jest zwyk�y od�amek skalny w otoczce gaz�w. Gonimy za rajskim ptakiem, a to jest wrona.</p><p>��Nie zgadzam si� z tym�� rzek� Zworkin.�� A nawet je�li ma pan racj�, profesorze, musimy dok�adnie zbada� ten obiekt. Je�li nawet jest naturalny, mo�e nam wiele powiedzie� na temat powstania uk�adu s�onecznego.</p><p>��Troch� to za ma�o, �eby uzasadni� wydatkowanie tak ogromnych sum i anga�owanie tylu utalentowanych ludzi�� odpar� McDermott.</p><p>��To nie jest kometa!�� wybuchn�� Stoner.�� �adna kometa nie rozwin�a nigdy otoczki gaz�w, kt�re odbija�yby �wiat�o s�oneczne, jak doskona�e zwierciad�o! �adna kometa nie zmieni�a kursu tak gwa�townie podczas przelotu obok Jowisza.</p><p>McDermott wzruszy� ramionami.</p><p>��Zmiana kursu by�a pewnie spowodowana uj�ciem gazu z wn�trza tego fragmentu. Zgodnie z zasad� akcji-reakcji nada�o mu to dodatkow� pr�dko�� i skierowa�o go na kurs ku Ziemi. Dlaczego od razu wyci�ga� wniosek, �e by�a to celowa zmiana kursu?</p><p>Thompson pochyli� si� do Stonera i co� powiedzia�, a ten pokiwa� g�ow�.</p><p>��Ten obiekt nie leci wcale prosto ku Ziemi�� ci�gn�� McDermott.�� Minie nas w odleg�o�ci cztery razy wi�kszej ni� st�d do Ksi�yca, czy nie tak, Stoner?</p><p>��O ile zn�w nie zmieni kursu.</p><p>��I nie wyl�duje na murawie przed Bia�ym Domem�� rzek� szyderczo Wielki Mac.�� Mo�e si� za�o�ymy?</p><p>��A co by�o z tymi pulsacjami z Jowisza? Co je wywo�a�o?</p><p>��To by� zbieg okoliczno�ci.�� McDermott machn�� lekcewa��co r�k�.�� Sygna�y z Jowisza by�y zjawiskiem czysto naturalnym, a �e akurat w tym czasie Wielkie Oko sfotografowa�o w pobli�u planety fragment kometarny, od razu wszyscy my�l�, �e to statek pozaziemski.</p><p>Stoner opad� ci�ko na oparcie swego krzes�a i spiorunowa� wzrokiem Wielkiego Maca. A tymczasem McDermott rozejrza� si� spokojnie po sali, jak gdyby szukaj�c nast�pnego adwersarza, kt�ry o�mieli�by si� zakwestionowa� jego wnioski. Widz�c, �e wszyscy milcz�, rzek�:</p><p>��To, co powiedzia�em, nie oznacza oczywi�cie, �e zamierzam ju� teraz zawiadomi� Waszyngton, i� obiekt jest pochodzenia naturalnego. Na to jeszcze za wcze�nie. Mimo wszystko mo�emy si� myli�, a projekt �Jupiter� m�g�by w konsekwencji zosta� wstrzymany.</p><p>Markow zab�bni� palcami po stole.</p><p>��Je�li nawet jest minimalna szansa�� rzek��� �e ten obiekt to wytw�r innej cywilizacji, porzucenie projektu by�oby kryminalnym zaniedbaniem. Nawet je�li ta szansa jest niemal r�wna zeru, dlaczego rezygnowa�, je�li za kilka tygodni, najwy�ej miesi�cy, b�dziemy definitywnie wiedzieli, z czym mamy do czynienia. Dlaczeg� nie mieliby�my kontynuowa� bada� za pomoc� wszystkich dost�pnych �rodk�w w nadziei, �e to jednak jest inteligentna istota i �e odpowie na nasze sygna�y? Gdyby�my teraz zaniechali dalszych bada�, obiekt przelecia�by obok nas i straciliby�my szans� porozumienia si� z pozaziemsk� cywilizacj�. To by�oby zbrodnicze!</p><p>McDermott wzi�� do r�ki fajk� i zacz�� si� ni� bawi�.</p><p>��Chcia�bym kontynuowa� badania jeszcze przez par� tygodni�� rzek�.</p><p>��Je�li jest tam jaka� �ywa, inteligentna istota, zareaguje w jaki� spos�b na nasze sygna�y. Ale je�li jej nie ma, bezsensownie jest �ywienie �pobo�nych �ycze�.�� Przerwa� i spojrza� ostro na Stonera.�� Albo planowanie ryzykownych misji�� doko�czy�.</p><p>�A wi�c o to ci chodzi��� pomy�la� Stoner i poczu�, �e jego wn�trzno�ci zmieniaj� si� w kawa�ek lodu. Zaci�� usta niemal do b�lu. �Ten �ajdak chce storpedowa� misj� spotkania si� z tym statkiem w kosmosie!�</p><p>Stoner rozejrza� si� po sali. Na twarzach zebranych malowa�a si� albo niech�tna, albo niepewna aprobata. Wygl�da�o na to, �e McDermott osi�gn�� sw�j cel. �Dadz� mu zielone �wiat�o, �eby nie doprowadzi� do <emphasis>rendez-vous </emphasis>w kosmosie�� pomy�la� z przera�eniem.�� Zgodz� si� na dalsze prace, ale zaniechaj� przygotowa� do misji spotkania!�</p><p>B�d�c zbyt roztrz�siony, aby zaufa� samemu sobie i wyzwa� McDermotta do nowej dyskusji, Stoner siedzia� w milczeniu i czu� jak wzbiera w nim gniew. Tymczasem narada dobieg�a ko�ca.</p><p>Kieruj�c si� ku wyj�ciu, Cavendish zatrzyma� si� przy nim i poklepawszy go po ramieniu, mrukn��:</p><p>��Niedobrze, bracie.</p><p>��No to dlaczego pan nic nie powiedzia�?�� wybuchn�� Stoner, wstaj�c z krzes�a.</p><p>Cavendish potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Wasz McDermott jest zdecydowany zastopowa� misj� <emphasis>rendez-vous.</emphasis></p><p>��Du�o by pomog�o, gdyby pan zabra� g�os.</p><p>��W rzeczy samej��� Cavendish sprawia� przez moment wra�enie zmieszanego i zdezorientowanego.�� W istocie, ja� nie czuj� si� ostatnio zbyt dobrze. Pan wybaczy�</p><p>Stoner zauwa�y�, �e twarz Anglika mia�a odcie� woskowo��ty, a jego oczy by�y g��boko zapadni�te.</p><p>��Jest pan chory?�� spyta�.</p><p>��W�a�ciwie nie wiem, co mi jest�� odpar� Cavendish z bladym u�miechem.</p><p>��Powinien pan p�j�� do lekarza.</p><p>��Tak, niew�tpliwie�� rzek� wymijaj�co.</p><p>Oddali� si� i pozostawi� Stonera stoj�cego przy stole w sali konferencyjnej.</p><p>Stoner odprowadzi� go oczami i dostrzeg� Markowa, kt�ry z pos�pn� twarz� zbli�a� si� ku drzwiom wyj�ciowym. Ruszy� w jego stron�, omijaj�c porozstawiane krzes�a.</p><p>��Profesor McDermott myli siꠗ rzek� Rosjanin, gdy obaj stali ju� w kolejce do wyj�cia.�� Musimy by� przygotowani do wys�ania kosmonauty, aby zbada� ten statek. To nie jest �aden naturalny obiekt. Czuj� to przez sk�r�.</p><p>��Uczucia nie licz� si� w interesach�� zauwa�y� kwa�no Stoner.�� Tylko dowody.</p><p>��Ale dlaczego McDermott tak si� przy tym upiera?</p><p>��Bo wie, �e gdyby dosz�o do tej misji, ja b�d� naturalnym wyborem, jako ten, kto wzleci na spotkanie. A on nie mo�e znie��, �e jestem taki odwa�ny.</p><p>��To jeszcze nie jest pow�d.</p><p>��Dla niego jest�� rzek� Stoner.</p><p><emphasis>��</emphasis>Nie mo�emy pozwoli�, aby dopi�� swego. Musimy by� �miali. Rewolucyjni!</p><p>Stoner opar� si� o futryn� drzwi, poczuwszy nagle zm�czenie i wyczerpanie.</p><p>��Co pan chce przez to powiedzie�?�� spyta�.</p><p>��Musimy zorganizowa� nasz w�asny program spotkania w kosmosie Z pomini�ciem McDermotta.</p><p>Stoner roze�mia� si�.</p><p>��W jaki spos�b mogliby�my tego dokona�?</p><p>��Nie jestem jeszcze pewny�� wyzna� Markow.�� Ale s�dz�, �e mo�emy zacz�� agitowa� we dw�ch i stopniowo pozyskiwa� innych. Tak jakby�my tworzyli jaki� podziemny, rewolucyjny ruch.</p><p>Mimo �artobliwego tonu, twarz jego by�a powa�na.</p><p>��Musieliby�my mie� kogo� w o�rodku komputerowym, kto by nas na bie��co informowa� o torze tego statku�� pomy�la� g�o�no Stoner.</p><p>Markow u�miechn�� si�.</p><p>��Mam odpowiedni� osobꠗ rzek��� Amerykank�. Nazywa si� Jo Camerata.</p><p>��Jo?�� Stoner ostro spojrza� na Rosjanina.�� Nie, ona nie b�dzie ze mn� wsp�pracowa�a.</p><p>��Ale ze mn� b�dzie�� zapewni� go Markow.</p><p>Stoner poczu�, �e wzbiera w nim fala gniewu. Zdo�a� si� jednak opanowa�. Udaj�c, �e nic go to nie obchodzi, rzek�:</p><p>��W porz�dku, niech wi�c pan z ni� wsp�pracuje.</p><p>Twarz Stonera musia�a jednak co� Markowowi powiedzie�, gdy� zacz�� si� uwa�nie przygl�da� Amerykaninowi.</p><p>��A wi�c to pan nim jest?�� rzek� powoli.</p><p>��Kim�e mia�bym by�?�� spyta� Stoner oschle.</p><p>��Pan j� kocha.</p><p>��Nie.�� Stoner potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Wi�c dlaczego ma pan tak� min�, jakby kto� pana pchn�� no�em w brzuch?</p><p>��S�uchaj, Markow�</p><p>��Mam na imi� Kiry�.</p><p>��W porz�dku, Kiry�. Par� miesi�cy temu by�o co� mi�dzy nami, ale to ju� sko�czone. Umar�o.</p><p>��Ale wci�� macie moc zadawania sobie nawzajem cierpie�.</p><p>��Nawzajem? Czy ona cierpi?</p><p>Markow smutno skin�� g�ow�.</p><p>��Z mojego powodu?</p><p>��Najwyra�niej tak.</p><p>Stoner usi�owa� wyci�gn�� jakie� wnioski z tego, co us�ysza�, ale nie m�g� sobie nic skojarzy�.</p><p>��Nic z tego nie rozumiem�� mrukn�� wreszcie.</p><p>��Ani ja�� powiedzia� Markow wzdychaj�c.�� Bo ja, prosz� pana, kocham j� do szale�stwa, ale widz�, �e to mi nie wyjdzie na dobre. Przypuszczam, �e by� mo�e pan r�wnie� kochaj� do szale�stwa, ale nie ma pan odwagi, aby si� do tego przyzna�.</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia�. Czu� si� tak, jakby w jego m�zgu nast�pi�o kr�tkie spi�cie. Nic nie przychodzi�o mu do g�owy.</p><p>��No c�.�� Markow smutno si� u�miechn��.�� Poprosz� j�, aby do��czy�a do naszego rewolucyjnego podziemia. To przynajmniej da mi moralne prawo, aby z ni� czasem porozmawia�.</p><p>Oddali� si�, pozostawiwszy Stonera w drzwiach sali z jego w�tpliwo�ciami, nadziejami i obawami.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXVI</p></title><epigraph><p>Poszukiwanie inteligencji pozaziemskiej w ramach programu SETI to idea, kt�rej czas musia� nadej��. Przed dziesi�ciu laty jedynie garstka naukowc�w zajmowa�a si� tym zagadnieniem ale nie prowadzono �adnych poszukiwa�, a o SETI wiedzia� ma�o kto Jednak�e dzi� w program ten zaanga�owanych jest setki naukowc�w, a kilkana�cie obserwatori�w radioastronomicznych na ca�ym �wiecie prowadzi aktywne poszukiwania. Po�wi�ca si� tej sprawie coraz wi�cej uwagi�</p><p>Ziemia jest kolebk� ludzko�ci i cho� jeste�my jeszcze bardzo m�od�, rozwijaj�c� si� cywilizacj��� wci�� pozostaj�c� w swej kolebce�� dojrzeli�my na tyle, aby cho� zerkn�� poza t� kolebk� i naby� kosmicznej perspektywy. Jedynie poprzez uzyskanie prawdziwego obrazu samych siebie, tak jak odnosimy si� do innych planet, do gwiazd naszej galaktyki, do ca�ego wszech�wiata�� b�dziemy mogli osi�gn�� pe�n� dojrza�o��. SETI jest przeto pierwszym krokiem w kierunku wydoro�lenia ludzko�ci�</p><text-author><emphasis>Kosmiczne poszukiwania</emphasis></text-author><text-author>Wydawcy: Robert S. Dixon i John Kraus</text-author><text-author>Tom 1, nr 1</text-author><text-author>Stycze� 1979</text-author></epigraph><empty-line/><p>Jo schodzi�a po schodach w drodze ze swej pracowni na parter o�rodka komputerowego, gdy jej wzrok pad� na doktora Cavendisha stoj�cego nieruchomo na samym dole klatki schodowej.</p><p>Ze zdziwieniem stwierdzi�a, �e wygl�da on znacznie starzej ni� jeszcze przed paroma tygodniami, kiedy przybyli na wysp�. Jego cera by�a ��ta jak wosk, a ubranie wisia�o jak worek na jego wychudzonym ciele, Podkr��one, zapad�e oczy �wiadczy�y, �e musi cierpie� na bezsenno��.</p><p>��Czy czuje si� pan dobrze, doktorze?�� spyta�a podchodz�c do niego.</p><p>Zamruga� oczyma i spojrza� na ni� t�po.</p><p>��Ach, tak� panno��� Jego g�os �cich� i zamar�.</p><p>��Camerata. Jo Camerata. Pracuj� tutaj w sekcji komputer�w.</p><p>��Ach, tak, oczywi�cie�� rzek� zmieszany.�� Jaki� g�upiec ze mnie, �e pani nie pozna�em.</p><p>��Czy mog�abym panu w czym� pom�c? Potrz�sn�� lekko g�ow�.</p><p>��W�a�nie wyszed�em z cotygodniowej narady z profesorem McDermottem i zbieram si�y, zanim odwa�� si� znowu wyj�� na s�o�ce.</p><p>��Tu wewn�trz jest znacznie przyjemniej�� zgodzi�a si�.</p><p>��Nie znosz� upa�u. Wydaje mi si�, �e wp�ywa bardzo niekorzystnie na moje zdrowie.</p><p>��A czy pana biuro jest klimatyzowane?</p><p>��Och, tak. Dosta�em bardzo przytulny pokoik w o�rodku elektronicznym. W oknie jest nowiutki klimatyzator. Zamra�a mi herbat� na stole, gdy go w��cz� na ca�y regulator. Ale bardzo mnie m�czy droga do biura.</p><p>Musz� dwukrotnie w ci�gu dnia przemierza� p� mili w takim s�o�cu�</p><p>Twarz Jo o�ywi�a si�.</p><p>��A czy nie m�g�by pan popracowa� sobie w moim biurze przez nast�pn� godzin� lub co� w tym rodzaju?�� spyta�a.�� A� s�o�ce zejdzie ni�ej i popo�udniowa bryza z�agodzi upa�?</p><p>��W pani biurze? Och, nie m�g�bym. Wszystkie moje papiery i rzeczy�</p><p>Jo wzi�a go pod rami� i poprowadzi�a schodami w g�r�.</p><p>��Dane, z kt�rych pan korzysta, s� w pami�ci g��wnego komputera, nieprawda�? Mo�e pan korzysta� z mojego wyj�cia komputerowego i klawiatury, r�wnie dobrze, jak ze swojego.</p><p>��Nigdy o tym nie pomy�la�em.</p><p>U�miechn�a si� do niego.</p><p>��Pan jest przyzwyczajony do papierkowej roboty�� rzek�a�� a moje pokolenie u�ywa ju� tylko komputer�w. Wszystko, czego pan potrzebuje, mo�e pan uzyska� na ekranie monitora komputerowego.</p><p>��Tak, ale w ten spos�b wyw�aszcz� pani� z pani biura.</p><p>��Ja mog� pracowa� wsz�dzie�� zapewni�a go Jo, gdy ju� byli na g�rze.�� Prosz� si� tym nie martwi�. U mnie b�dzie panu znacznie wygodniej.</p><p>��To jest niezwykle mi�e z pani strony.</p><p>Gdy weszli do jej pracowni, Jo posadzi�a starego naukowca za swoim biurkiem i pokaza�a mu, jak przywo�a� na ekran wszystko, co mu jest potrzebne.</p><p>��To jest wspania�e�� powiedzia� zachwycony.</p><p>��Mam tu nawet czajnik i mog� zaparzy� panu ameryka�skiej herbaty o ile, oczywi�cie, nie ma pan nic przeciwko temu.</p><p>��Ma pani na my�li te woreczki?�� Jego u�miech nieco zblad�.</p><p>Skin�a g�ow�.</p><p>��Je�li b�dzie panu czego� potrzeba, b�d� w holu g��wnym na dole. My to nazywamy �jam��.</p><p>��A jest tu te� wahad�o?�� spyta� Cavendish z zagadkowym u�miechem.</p><p>��Wahad�o? Jak w zegarze?</p><p>��Jak w opowiadaniu �Jama i wahad�o� Edgara Allana Poe�a.</p><p>Jo potrz�sn�a g�ow�.</p><p>��Nie s�dz� och, zaraz. Czy Vincent Price nie nakr�ci� filmu o takim tytule?</p><p>�Ameryka�skie wykszta�cenie��� pomy�la� Cavendish ze smutkiem.</p><p>Wymienili jeszcze kilka zda�, po czym Jo zostawi�a go samego, a sama zesz�a na d�, czuj�c si�, jak dobra c�rka. Cavendish bawi� si� przez kilka minut komputerem z du�ym zadowoleniem, lecz zaraz dosta� tak silnego b�lu g�owy, �e omal nie zemdla� przy jej biurku.</p><empty-line/><p>W Waszyngtonie by�a niemal p�noc, ale okna Zachodniego Skrzyd�a Bia�ego Domu by�y wci�� o�wietlone. Dyskretnie pod�wietlone pomniki przyw�dc�w narodu jarzy�y si� w ciemno�ci nocy, cho� ulice centrum by�y zupe�nie wyludnione. Ostrze�eni zawczasu tury�ci woleli pozosta� w swych hotelach do wschodu s�o�ca i nie nara�a� si� na napady nocnych rabusi�w.</p><p>Jednak�e smuk�y, nowoczesny gmach NASA by� niemal zupe�nie ciemny. Pali�y si� jedynie �wiat�a w kilku biurach. Jedno z nich nale�a�o do zast�pcy dyrektora kosmicznych lot�w za�ogowych, doktora Kennetna Burghara.</p><p>Jerry White bez pukania pchn�� lekko drzwi i u�miechn�� si� do swego szefa, ledwie widocznego zza stosu papier�w.</p><p>��Jezu Chryste, my�la�em, �e jestem jedynym nocnym Markiem�� rzek� weso�o.</p><p>��Ci�cia bud�etowe�� mrukn�� Burghar.�� OBM chce obci�� nast�pnych dwadzie�cia milion�w z naszego bud�etu.</p><p>U�miech White�a przygas�.</p><p>��Wybacz, �e podaj� ci lew� r�kꠗ rzek�.�� Potrzebuj� prawej, �eby podpisywa� czeki dla bezrobotnych astronaut�w.</p><p>��To nie jest wcale �mieszne, Jerry.</p><p>��Chcia�bym, na Boga, �eby tak by�o�� wyrzuci� z siebie White.</p><p>Burghar odsun�� nieco swe krzes�o od biurka, przechyli� si� do ty�u i przetar� oczy. By� bez krawata, a r�kawy jego koszuli by�y podwini�te. Brzeg jego sto�u ozdabia�y�� niby swoista, martwa natura�� nie dojedzony kawa�ek pizzy i na wp� pusty, papierowy kubeczek czarnej kawy.</p><p>��Co ty tu robisz tak p�no w nocy?�� spyta� White�a.</p><p>��To samo co ty�� odpar� zapytany i ci�ko usiad� na plastikowej kozetce pod �cian�.�� Pr�buj� odwala� robot� facet�w, kt�rzy ju� zostali wylani.</p><p>��Czasem zastanawiam si�, czy gra jest warta �wieczki. Skoro oni w Senacie i w Izbie maj� to wszystko w nosie, jaki jest sens, �eby�my si� zaharowywali na �mier�?</p><p>��Bo my si� lubimy po�wi�ca� dla sprawy.</p><p>��Ale nie dla byle czego.</p><p>��Mo�e masz racjꠗ odpar� White, wzruszaj�c ramionami�� Chyba nie przyszed�e� tutaj, aby dyskutowa� o polityce finansowej?</p><p>��Nie.�� White wyci�gn�� z kieszeni marynarki jednostronicowe memorandum i wr�czy� je szefowi.</p><p>��Co to jest?</p><p>��Z Biura do Spraw Nauki i Techniki. Sally Ellington i ci geniusze z Zachodniego Skrzyd�a musz� zn�w �pa� marihuan�.</p><p>Burghar przebieg� szybko wzrokiem memorandum.</p><p>��Misja za�ogowa na odleg�o�� cztery razy wi�ksz� ni� do Ksi�yca?�� Pyta� wytrzeszczaj�c oczy.�� Czy oni powariowali?</p><p>��Nic o tym nie wiem. Bia�y Dom nalega, aby szybko zbada� i zaopiniowa� t� spraw�.</p><p>��Dobrze, �e nie chc�, �eby od razu przygotowa� sprz�t�� rzek� gniewnie Burghar.�� To zaj�oby z dziesi�� lat.</p><p>��Ken, ja nawet nie mam ludzi, �eby to zbada� na papierze. Gdzie znale�� si�� robocz� do takiego�?</p><p>��Przede wszystkim nie si�� robocz�, ale personel. A ponadto trzeba mie� pozytywne nastawienie. Pami�tasz, czego si� uczy�e�, zanim tu przyszed�e�? A skoro memorandum przychodzi a� z Bia�ego Domu, znajdziesz odpowiednich pracownik�w.</p><p>��Ale co to ma by� za lot? Napisali tylko, �e jakie� <emphasis>rendez-vous </emphasis>z bli�ej nieokre�lonym obiektem.</p><p>Burghar wzruszy� ramionami.</p><p>��Chc� to utrzyma� w tajemnicy. Pewnie to jaka� operacja wojskowa.</p><p>��Za�o�� si�, �e ta nasza opinia trafi u nich do najg��bszej szuflady i pokryje si� kurzem. Tak jak inne. Po co sobie tym zawraca� g�ow�?</p><p>��C� mog� powiedzie�?</p><p>White nachyli� si� w stron� swego szefa i nieco zni�y� glos.</p><p>��Ken� jest pewna sprawa�� rzek�.�� Chodz� s�uchy o jakim� obcym statku, odkrytym daleko w przestrzeni. Czy to mog�oby�oby by� to?</p><p>Burghar przeczesa� palcami swe przerzedzaj�ce si� w�osy.</p><p>��Id� i zapytaj o to w OSTP. Oni mi nic nie powiedz�, ale ciebie lubi� bardziej, bo lepiej grasz w tenisa.</p><p>��Czemu nie? A Sally Ellington bez przerwy ci�gnie mnie do ��ka.�� White powiedzia� to w zamy�leniu, bez cienia u�miechu.�� Ale na powa�nie, Ken�� odezwa� si� po chwili milczenia.�� Jak ja im zaopiniuj� tak� cholern� spraw� bez ca�ego sztabu ludzi? I jaki jest tego sens? Przecie� nie mamy sprz�tu, �eby wys�a� ludzi na odleg�o�� cztery razy wi�ksz� ni� do Ksi�yca!</p><p>��Jasne, �e nie mamy. Dlatego zr�b jak�� g�upaw� analiz� i przeka� opini�, skoro tego chc�. Nie podniecaj si� tym za bardzo.</p><p>��Ale to nie jest chyba statek pozaziemski?</p><p>��No, co� takiego!�� j�kn�� Burghar.�� Uwa�aj, �eby� jutro nie zobaczy� lataj�cego talerza przed swoim domem.</p><p>��W porz�dku� W takim razie od�o�� na p�niej zapotrzebowanie Sally na dziecko.</p><p>��Dobrze, zr�b tak. I naucz si� m�wi� �personel� zamiast �si�a robocza�. M�g�by� mi oszcz�dzi� wyk�adu na ten temat.</p><empty-line/><p>Cavendish podzioba� troch� widelcem w swym obiadowym daniu, po czym da� za wygran�. Nawiedza�y go falami niezno�ne b�le g�owy i straci� ju� nadziej�, �e znajdzie na nie jakie� remedium. Po wyj�ciu z pracowni Jo powl�k� si� do przychodni lekarskiej, gdzie przez niemal dwie godziny by� poddawany wszechstronnym badaniom.</p><p>��Migreny s� cz�sto wynikiem emocjonalnego stresu.�� M�ody, ale powa�nie wygl�daj�cy medyk Marynarki zlustrowa� jego woskow� twarz okiem przedsi�biorcy pogrzebowego.�� By� mo�e za du�o pan pracuje.</p><p>Cavendish wzi�� wypisan� przeze� recept�, lecz gdy tylko wyszed�, zmi�� j� w kulk� i wrzuci� do pierwszego napotkanego kosza na �mieci.</p><p>Wiedzia�, �e nic mu nie pomo�e.</p><p>Sta� teraz na stopniach prowadz�cych do najlepszej na wyspie restauracji (naukowcy dawali jej tylko jedn� gwiazdk�, i to z minusem) i medytowa�, co dalej robi�. Wreszcie postanowi� przej�� si� po pla�y. B�le g�owy na chwil� go opu�ci�y, ale pami�� o nich wyzwoli�a jego dawny strach, kt�ry teraz przenika� ka�dy jego nerw.</p><p>Czerwone s�o�ce, niby kula roztopionego metalu, dotyka�o ju� horyzontu, a zachodnie niebo by�o morzem jarz�cej si� miedzi, ozdobionym tu i �wdzie z�otymi i purpurowymi �agwiami zorzy wieczornej.</p><p>Cavendish czu� w ko�ciach zm�czenie. Bola�o go ca�e cia�o, a oczy pali�y od niewyspania. Jednak�e co� zmusza�o go do spaceru po pla�y, kt�ra okala�a ca�� wysp�. Szed� wolno jak kto� szukaj�cy okre�lonego miejsca, cho� nie wiedz�cy, gdzie to miejsce mo�e si� znajdowa�. Tymczasem s�o�ce zasz�o i wysp� spowi�y cienie wieczoru.</p><p>Cavendish min�� nadbrze�e portowe�� niby stra�nik lub robot�� i skierowa� si� ku oceanicznemu wybrze�u wyspy, gdzie rafa by�a blisko pla�y. Pot�ne fale co chwila wali�y si� na piach.</p><p>Pod drzewami, kt�re ros�y wzd�u� pla�y, kto� na niego czeka�.</p><p>��Dobry wiecz�r�� powiedzia�a Maria Markowa.</p><p>��S�ucham�� odpar� Cavendish.</p><p>Obok Marii spoczywa�a na piasku jej walizka z aparatur� elektroniczn�, a czerwone �wiate�ko jarzy�o si� w ciemno�ci.</p><p>��Raport.</p><p>Bez chwili wahania Cavendish zacz��:</p><p>��W naradzie wzi�li udzia�: profesor McDermott, akademik Zworkin doktor Thompson�</p><p>W godzin� p�niej wci�� siedzieli oboje na pla�y. Maria by�a oparta o drzewo, a Cavendish siedzia� wyprostowany ze skrzy�owanymi nogami. By�o zbyt ciemno, aby ona mog�a dostrzec b�l w jego oczach.</p><p>���i on mi doradzi�, abym si� uda� do psychologa�� doko�czy� Anglik.</p><p>��Czy to wszystko?�� spyta�a Maria po chwili milczenia.</p><p>��Nie� jest jeszcze sprawa Schmidta.</p><p>��Schmidta? Tego Holendra?</p><p>��Tak. Chodz� po wyspie s�uchy, �e sta� si� narkomanem. Ale on by�, praktycznie bior�c, bezu�yteczny dla projektu.</p><p>��Powiedz mi o nim wszystko, co wiesz.</p><p>Cavendish spe�ni� jej �yczenie.</p><p>��Ten m�ody cz�owiek m�g�by jeszcze by� u�yteczny�� powiedzia�a Maria po wys�uchaniu jego opowie�ci.�� Zaprzyja�nij si� z nim. Zagraj na jego niech�ci do Amerykan�w. Postaraj si�, aby uwierzy�, �e Stoner chce zabra� mu chwa�� z odkrycia.</p><p>��Stoner?</p><p>��Tak, Stoner�� powt�rzy�a dobitnie.�� Jego trzeba powstrzyma�.</p><p>A Schmidt mo�e by� tym, kto to zrobi.</p><p>��Nie bardzo rozumiem��� Cavendish spojrza� na ni� w ciemno�ci.</p><p>��Nie potrzeba, �eby� rozumia�. Masz tylko s�ucha�.</p><p>��Tak jest�� rzek� pokornie Anglik.</p><p>Z trudem podni�s� si� z ziemi i gdy wyszed� spod drzew na �wiat�o ksi�yca, Maria po raz pierwszy zda�a sobie spraw�, �e udr�ka zrobi�a z twarzy starego naukowca �mierteln� mask�.</p><p>Zebra�o jej si� na p�acz, ale zaraz obrzuci�a sam� siebie wyzwiskami za okazanie s�abo�ci i odprawi�a Cavendisha niemal gniewnie. Obola�y i sztywny, oddali� si� wolno, nie powiedziawszy wi�cej s�owa.</p><p>Ona by�a jednak dalej pod wra�eniem tego, co zobaczy�a i r�ce jej si� trz�s�y, gdy wy��cza�a sw� maszyn� i zamyka�a walizk�. Aparat wyda� jej si� ci�szy ni� zazwyczaj, gdy brn�a z nim po pla�y do swego bungalowu.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXVII</p></title><p><emphasis>Camp David</emphasis></p><p>Ma�y, urz�dzony na ludowo, pok�j konferencyjny roi� si� od dziennikarzy. Cho� nie zezwolono na transmisj� telewizyjn�, aparaty fotoreporter�w trzaska�y bez przerwy, gdy ku podium zacz�� si� przedziera� rzecznik prasowy prezydenta.</p><p>��W porz�dku�� powiedzia�, dostosowuj�c stojak mikrofonu do swego wzrostu.�� Dzisiejsze o�wiadczenie brzmi nast�puj�co: �Rano prezydent przyj�� �niadaniem Miejskiego Ewangelist�, pastora Williego Wilsona, kt�ry, w ramach swej og�lnokrajowej krucjaty ewangelizacyjnej przem�wi wieczorem w najbli�szy wtorek podczas zgromadzenia wiernych na stadionie Roberta Kennedy�ego. Pastor Wilson zaprosi� prezydenta do udzia�u w zgromadzeniu. Prezydent zmuszony by� jednak podzi�kowa� za zaproszenie z uwagi na nawa� innych spraw�.</p><p>��Zupe�nie jak na spotkaniach przedwyborczych�� odezwa� si� jaki� dziennikarz p�g�osem, ale do�� g�o�no, aby ca�y pok�j zatrz�s� si� od �miechu.</p><p>Rzecznik zmarszczy� brwi, po czym powr�ci� do o�wiadczenia:</p><p>���Prezydent pogratulowa� pastorowi Wilsonowi jego znakomitej pracy duszpasterskiej w�r�d wiernych centrum. S�ynne ju� pos�anie pastora Wilsona �Obserwujcie niebo� nie by�o, powtarzam: nie by�o dyskutowane podczas spotkania�.</p><p>Rzecznik powi�d� wzrokiem po dziennikarzach i fotoreporterach.</p><p>��To wszystko?�� pad�o z sali pytanie�� Tak, to wszystko. To nie jest konferencja prasowa. Nie b�d� odpowiada� na �adne pytania. Kopie o�wiadczenia b�d� do odebrania za mniej wi�cej dziesi�� minut.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Stoner i Markow po�ywiali si� razem w messie, gdy do �rodka wszed� wolno Schmidt.</p><p>��Smutny przypadek�� mrukn�� Markow, zbieraj�c sobie �y�k� zup� z brody.</p><p>��Dlaczego?�� Stoner popatrzy� na� zdziwiony.</p><p>��Nie s�ysza� pan? On sp�dza czas szpikuj�c si� narkotykami, zamiast pracowa�.</p><p>Stoner przygl�da� si� przez chwil� m�odemu astronomowi, kt�ry stan�� w kolejce przy bufecie z gor�cymi daniami.</p><p>��Narkotykami?�� powt�rzy�.�� Ma pan na my�li marihuan�?</p><p>��Inne rzeczy te�. Zdaje si�, �e jest tu spory rynek �rodk�w uspokajaj�cych� amfetaminy.�� Markow potrz�sn�� g�ow� z dezaprobat�.</p><p>��A wi�c to dlatego tak wszystkich unika�, odk�d tu przyjecha��� rzek� Stoner zaciskaj�c usta.�� Mo�e powinni�my mu pom�c trafi� do ula.</p><p>��Do ula?</p><p>��Do krymina�u. To, co robi, koliduje z prawem.</p><p>��Naprawd�?�� Markow sprawia� wra�enie zdziwionego.�� My�la�em, �e kultura narkotyk�w jest nieodzown� cz�ci� dekadenckiego spo�ecze�stwa kapitalistycznego.</p><p>��Mo�e i tak�� odpar� Stoner, nie spuszczaj�c oczu ze Schmidta.�� Ale to nie znaczy, �e jest usankcjonowana przez prawo.</p><p>��Kapitalistyczna ob�uda.</p><p>Stoner zerkn�� na Rosjanina, kt�ry lekko si� u�miecha�.</p><p>Gdy przeni�s� zn�w wzrok na Schmidta, zauwa�y�, �e m�ody astronom stoi przy kasie z pe�n� tac� jad�a i rozmawia o czym� z kasjerk��� tubylk� z Wysp Marshalla. W pewnej chwili zaczerwieni� si� i zostawiwszy tac�, gdzie by�a, szybko wyszed� z messy.</p><p>��C� on robi?�� zdziwi� si� Stoner.</p><p>Markow wzruszy� ramionami.</p><p>��Pewnie wyda� wszystkie pieni�dze na narkotyki�� rzek�.�� I teraz nie ma z czego zap�aci� za kolacj�.</p><empty-line/><p>Edouard Reynaud siedzia� przy biurku w swej przyczepie kempingowej i usi�owa� zredagowa� pe�en godno�ci list do kardyna�a Benedetto na temat post�pu prac nad projektem �Jupiter�. Pisanie wyra�nie mu jednak nie sz�o.</p><p>Wypu�ci� pi�ro z palc�w i przetar� oczy. S�owa rozmywa�y mu si� przed oczyma, a w g�owie wci�� szumia�o od tego, czym naszpikowali si� wraz ze Schmidtem tego wieczoru. Ponadto czu� prawdziw� awersj� do pisania. �R�wnania s� tak eleganckie i proste�� my�la��� a s�owa tak �liskie i pe�ne zdradliwych pu�apek.�</p><p>Zerkn�wszy w okno, zda� sobie spraw�, �e na zewn�trz jest ju� zupe�nie ciemno. Jedynym o�wietleniem jego przyczepy by�a teraz ma�a lampa na biurku.</p><p>�Nie zd��� na kolacjꠗ przemkn�o mu przez my�l, ale zaraz si� uspokoi�.�� �ywno�� na tej n�dznej wyspie pomaga unikn�� grzechu ob�arstwa��� mrukn�� do siebie.</p><p>W tej samej chwili rozleg�o si� pukanie. Reynaud wsta� i podszed� do tandetnych metalowych drzwi przyczepy. Otworzywszy je, zobaczy� Schmidta. M�odzian sta� ze spuszczon� g�ow�, wyra�nie czym� zmartwiony.</p><p>��Nie mam ani centa�� rzek�.</p><p>Reynaud popatrzy� na� zdziwiony.</p><p>��Co takiego?</p><p>Schmidt wydawa� si� chwia�, chocia� jego stopy nie porusza�y si�.</p><p>��Jestem zupe�nie sp�ukany�� powiedzia�.�� Wyci�gn�li ode mnie wszystkie pieni�dze. Nie mia�em nawet na kolacj�.</p><p>Przypomniawszy sobie, �e moskity potrafi� zepsu� cz�owiekowi ca�� noc, Reynaud wyszed� na zewn�trz i zamkn�� za sob� drzwi.</p><p>��Czy to znaczy, �e wyda� pan wszystkie pieni�dze i teraz nie ma pan nawet na jedzenie?</p><p>��Oni mi wszystko zabrali�� upiera� si� m�odzieniec.�� Nie zostawili mi nic na �ycie.</p><p>��Niech pan idzie ze mn��� rzek� Reynaud, bior�c go pod rami�.�� Zjemy razem kolacj�. Na�pa� si� pan do��. Musi pan troch� oprzytomnie�, zanim zn�w pan sobie zaszkodzi.</p><p>Schmidt roze�mia� si�.</p><p>��Lepiej niech pan wst�pi do mnie�� rzek�.�� Mam troch� dobrej trawki.</p><p>��O, nie!�� Reynaud poci�gn�� go za r�kaw.�� Niech pan idzie co� zje��.</p><p>��My�la�em, �e jest pan moim przyjacielem.</p><p>Obj�wszy wzrokiem jego anielsk� twarz, w aureoli z�otych w�os�w, Reynaud pu�ci� jego rami� i rzek� �agodnie:</p><p>��Jestem pa�skim przyjacielem. Lepszym ni� ci, kt�rzy sprzedaj� panu narkotyki.</p><p>Schmidt cofn�� si� o krok i niemal potkn�� si� na piaszczystym gruncie.</p><p>��Niczym si� pan od nich nie r�ni!�� wybuchn��.�� Niech pan sobie idzie!</p><p>Niech pan idzie precz i zostawi mnie w spokoju! Ja wiem, kto jest moim przyjacielem.</p><p>Reynaud sta� obok swej przyczepy i patrzy�, jak Schmidt znika w mroku nocy. By�oby tak �atwo p�j�� z nim i pos�u�y� si� narkotykami, aby go uwie��. Jednak�e kosmolog opar� si� pokusie. Potrz�sn�wszy stanowczo g�ow�, ruszy� ku messie.</p><p>�Nie mog� mu pom�c�� mrukn�� do siebie.�� Mog� mu tylko zaszkodzi�.�</p><empty-line/><p>Jo Camerata siedzia�a w ponurym nastroju przy bufecie w klubie oficerskim, a przed ni� sta�a nie dopita szklanka drinku. By� wczesny wiecz�r, tote� klub niemal �wieci� pustkami. McDermott musia� si� pewnie zastanawia�, gdzie ona jest, ale Jo nie mog�a si� tym razem zmusi� do sp�dzenia wieczoru w jego towarzystwie.</p><p>Ze�lizn�a si� z wysokiego sto�ka i skierowa�a ku toalecie. Trzej siedz�cy na drugim ko�cu bufetu oficerowie Marynarki u�miechn�li si� do niej i pr�bowali j� przywo�a� do siebie. Odwzajemni�a im u�miech i kontynuowa�a marsz.</p><p>Gdy w �azience zerkn�a w lustro, u�miech znik� jednak z jej twarzy. �Musisz, dziewczyno, wi�cej sypia栗 powiedzia�a do siebie�� bo inaczej b�dziesz wygl�da�a na czterdziestolatk�, zanim sko�czysz dwadzie�cia pi�� lat.�</p><p>Gdy zn�w wr�ci�a na sal� i zlustrowa�a wzrokiem go�ci, ogarn�a j� nagle �miertelna nuda. �Wci�� ci sami ludzie, wci�� te same dowcipy��� pomy�la�a zrezygnowana. Ruszy�a w kierunku wyj�cia i po chwili sz�a ju� o�wietlon� ulic� ku hotelowi, gdzie by�y zakwaterowane samotne kobiety.</p><p>��Nie mia�aby pani nic przeciw temu, gdybym pani� odprowadzi�?</p><p>Obejrza�a si� i w md�ym �wietle latarni dostrzeg�a Jeffa Thompsona.</p><p>��O, helo, doktor Thompson!</p><p>��Tak wcze�nie do domu?�� spyta� podchodz�c do niej.</p><p>��Czuj� si� zm�czona�� rzek�a.</p><p>��Ja te�.</p><p>��Pracowa� pan do tej pory?</p><p>��Wpad�em do o�rodka ��czno�ci, �eby zobaczy�, czy nasz kosmiczny go�� nie zdecydowa� si� wreszcie odezwa�.</p><p>��No i co?</p><p>��Ani pi�nie.</p><p>��Mo�e pr�buje rozszyfrowa� nasze sygna�y? Podobnie jak my to robili�my z jego sygna�ami, gdy by� niedaleko Jowisza.</p><p>Thompson potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Chcia�bym, �eby to wszystko by�o ju� poza mn�. Ci�gnie mnie do domu.</p><p>��Nied�ugo przyje�d�a tu pana �ona, prawda?</p><p>��Dzieciaki nie bardzo maj� na to ochot�. Nie chcia�yby si� rozstawa� z przyjaci�mi. Ci�ko jest przesiedli� ca�� rodzin�.</p><p>Jo nic nie odpowiedzia�a. Szli przez chwil� w milczeniu pust� ulic�, jedno obok drugiego. Wreszcie odezwa� si� Thompson.</p><p>��Jak tam Wielki Mac?</p><p>Niemal si� roze�mia�a.</p><p>��On jest stary�� rzek�a.</p><p>Si�gn�� po jej r�k�.</p><p>��Jo, nigdy nie s�dzi�em, �e�</p><p>Nie pozwoli�a mu doko�czy�.</p><p>��Pan wie, doktorze Thompson, �e nale�y pan do ludzi, kt�rzy nienawidziliby si� nast�pnego dnia.</p><p>��S�dzi pani?</p><p>��Tak.�� Podesz�a do niego i szybko poca�owa�a go w policzek.�� Taki ju� pan jest. To wstyd, bo by�by pan znacznie lepszym partnerem dla mnie.</p><p>Odwr�ci�a si� i szybko pod��y�a w stron� swego hotelu, pozostawiwszy Thompsona stoj�cego z g�upkowatym u�miechem na �rodku ulicy, zastanawiaj�cego si�, czy powinien by� dumny ze swej samokontroli, czy te� wstydzi� si� swego tch�rzostwa.</p><p>Wsun�� r�ce g��boko w kieszenie spodni i ruszy� wolno ku ���obkowi�, zdecydowany zadzwoni� do �ony mimo p�nej pory i koszt�w telefonicznej rozmowy.</p><empty-line/><p>Gdy Markow ze Stonerem wychodzili z messy, zobaczyli Jo id�c� samotnie ulic�.</p><p>��O, nasza wsp�lniczka w konspiracji�� rzek� Markow i po�pieszy� za ni�.�� Jo! Panno Camerata!�� zawo�a�.</p><p>Odwr�ci�a si� i zobaczy�a ich obu, jak biegli susami w jej stron� niby dwaj ochoczy nastolatkowie.</p><p>��Cze��!�� powita�a ich obu naraz.</p><p>Stoner poczu� si� nagle niezgrabnie z Markowem obok siebie.</p><p>��Hello��� rzek� i zaraz s�owa uwi�z�y mu w gardle.</p><p>Rosjanin uj�� jej r�k� i uca�owa�.</p><p>��Dobry wiecz�r pani, moja urocza damo�� rzek�.�� Przy�miewa pani gwiazdy sw� pi�kno�ci�.</p><p>Jo zachichota�a, a Stoner lekko poczerwienia� na twarzy. Ujmuj�c j� pod rami� Markow m�wi�:</p><p>��Dzi� b�dziemy zabiegali, aby zrobi�a pani dla nas u�ytek ze swej wiedzy, odwagi i ze swych umiej�tno�ci.</p><p>��O czym pan m�wi?�� spyta�a z u�miechem.</p><p>��Jeste� nam potrzebna do jednej potajemnej roboty�� powiedzia� Stoner.</p><p>��Wci�� nie rozumiem, o co chodzi.�� Zamruga�a oczyma.</p><p>Ruszyli wolno ulic� i Stoner zacz�� j� wtajemnicza� w szczeg�y ich planu. Patrzy�a raz na jednego, raz na drugiego, i u�miecha�a si� z niedogrzaniem.</p><p>��W pami�ci komputera s� oczywi�cie wszystkie dane na temat toru tego statku�� rzek�a, gdy Stoner sko�czy� m�wi�.�� Mog�abym bez wi�kszego trudu zacz�� prac� nad programem <emphasis>rendez-vous. </emphasis>Ale s�dzi�am, �e McDermott od�o�y��</p><p>��Ten obiekt nie jest komet��� rzek� stanowczo Stoner.�� Nie jest niczym naturalnym. To statek pozaziemski.</p><p>��Profesor McDermott ma za w�skie horyzonty�� doda� Markow.�� Nie mo�emy dopu�ci�, aby zrujnowa� cel tego projektu.</p><p>��On si� boi tego obiektu�� powiedzia�a Jo.�� On chce, aby ten obiekt by� naturalny, bo przera�a go my�l, �e m�g�by to by� statek kosmit�w.</p><p>Stoner potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Widocznie ma za ma�� wyobra�niꠗ rzek�.</p><p>��S�uchajcie�� odezwa�a si� zn�w Jo.�� Ja wiem, co jemu chodzi po g�owie.</p><p>��Nie mam co tego w�tpliwo�ci.</p><p>Zanim zd��y�a co� odpowiedzie�, Markow stan�� mi�dzy nimi.</p><p>��Jo, najdro�sza damo�� powiedzia�.�� Potrzebna nam jest, jak powiedzia�em, pani odwaga i umiej�tno�ci. Naprawd� tego potrzebujemy. Dane na temat toru tego statku musz� zosta� przygotowane bez wiedzy profesora McDermotta.</p><p>��To jest bardzo wa�na sprawa�� doda� Stoner, rezygnuj�c z wywo�ywania sprzeczki.�� Wr�cz w�z�owa.</p><p>Jo nic nie odpowiedzia�a.</p><p>��Pomo�esz nam?�� spyta�.</p><p>��Aby� wzlecia� ku statkowi i spotka� si� z nim?</p><p>Skin�� g�ow�.</p><p>��Nie inaczej. Zdaje si�, �e ty te� chcesz zosta� astronautk�. Pom� nam skontaktowa� si� z tym statkiem, a rz�d zacznie werbowa� astronaut�w ca�ymi tysi�cami.</p><p>��Dobrze�� rzek�a.�� To b�dzie dla mnie szansa. O ile Mac wcze�niej nas nie nakryje.</p><p>Stoner podni�s� r�ce w ge�cie, kt�ry m�wi�: �Wszystko zale�y od ciebie.</p><p>��Tylko nie bardzo rozumiem, dlaczego od razu wysy�a� misj� za�ogow�, a nie jak�� automatyczn� sondꠗ m�wi�a�� tak� jak te, kt�re wys�a� my na Marsa i Wenus.</p><p>��Dlatego, �e zbudowanie takich sond zaj�oby ca�e lata�� po�pieszy odpowiedzi�.�� A poza tym one nie s� inteligentne. To tylko zaprogramowane maszyny, kt�re robi� jedynie to, co si� im ka�e, i absolutnie nic wi�cej. W jaki spos�b zaprojektujesz maszyn� do zbadania czego�, czego �wiat nigdy nie widzia�? Czego�, o czym nie wiemy niemal nic?</p><p>��Obiekt opu�ci�by uk�ad s�oneczny, zanim komisje sko�czy�yby dyskutowa� nad t� spraw��� doda� Markow.</p><p>��A my mamy przecie� za�ogowe promy orbitalne�� m�wi� po�piesznie Stoner.�� NASA ma takie wahad�owce. A Rosjanie maj� swoje <emphasis>Sojuzy. </emphasis>Je�li si� nie myl�, jest nawet niedaleko st�d wyrzutnia rakietowa. Na wyspie Johnstona.</p><p>��Mamy r�wnie� stacj� <emphasis>Salut�</emphasis>� zauwa�y� Markow.�� Kr��y bez przerwy po orbicie wok� Ziemi z dwoma kosmonautami na pok�adzie. Mo�na by ich wys�a�</p><p>��Nie�� przerwa� mu Stoner.�� Ja tam polec�.</p><p>��Rozumiem�� ci�gn�� Markow�� �e chcia�by pan by� jednym z tych, kt�rzy polec�, ale�</p><p>���adnych �ale�. Potrzebujemy kogo�, kto wie, czego tam szuka�. Nie mo�na tak zaprogramowa� kosmonauty, aby wykona� wszystko, co trzeba. Nie mo�e pan zmieni� rakietowego mola w astrofizyka nawet w ci�gu kilku miesi�cy. Ja jestem logicznym wyborem do tej misji. Je�li wy�lecie kogo� innego, b�dzie to r�wnie g�upie, jak wys�anie automatycznej sondy z jej ograniczonym oprogramowaniem.</p><p>Markow pog�adzi� w zamy�leniu brod�.</p><p>��Faktycznie, pa�ska argumentacja jest nie do zbicia�� rzek�.�� Jest pan doskonale wprowadzony we wszystko, co tu robimy, a do tego ma pan do�wiadczenie jako astronauta. Mogliby�my na przyk�ad wys�a� pana w naszej rakiecie w towarzystwie jednego z naszych kosmonaut�w.</p><p>Stoner pokiwa� g�ow� z uznaniem.</p><p>��To ca�kiem niez�y pomys��� rzek�.</p><p>��Ale gdyby� ty mia� lecie栗 wtr�ci�a nie�mia�o Jo�� oni na pr�dce przeprowadz� jak�� nie dopracowan� misj�, nieprawda�?</p><p>��Niestety�� odpar� Stoner.�� Gdyby Wielki Mac od razu opracowa� plan spotkania z tym statkiem, posz�oby nam to znacznie �atwiej.</p><p>Jo potrz�sn�a g�ow�.</p><p>��To mi wygl�da na strasznie ryzykowne przedsi�wzi�cie�� powiedzia�a.</p><p>Przechodzili akurat obok latarni ulicznej i w jej �wietle Stoner zda� sobie spraw�, �e z oczu Jo wyziera niepok�j i obawa. U�miechn�� si� do niej i rzek�:</p><p>��Nie martw si�. Jazda samochodem po Bostonie jest bardziej niebezpieczna.</p><p>Na jej twarzy pojawi� si� chwilowy u�miech, lecz zaraz powr�ci�a powaga.</p><p>��Nie wierzysz mi?�� spyta�.</p><p>Jo przez chwil� rozwa�a�a co� w milczeniu. Mijali akurat grup� przyczep kempingowych i zbli�ali si� do szarych, brzydkich budynk�w biurowych.</p><p>��Musz� to zrobi栗 rzek� Stoner.�� Musz�.</p><p>��Potrzebny nam jest jeszcze kto� do pomocy w naszej ma�ej rewolucji�� wtr�ci� si� Markow.</p><p>��Po co?�� zdziwi� si� Stoner.</p><p>��Potrzebujemy kogo� o dostatecznie du�ym autorytecie naukowym, aby jego opinia przezwyci�y�a obiekcje McDermotta, gdy ten odkryje nasz� zmow�.</p><p>��Mo�e wci�gn�� w to szefa waszej delegacji, Zworkina�� zasugerowa�a Jo.</p><p>��Odpada�� rzek� Markow.�� Jest za stary i za ostro�ny, aby walczy� z McDermottem. Mia�em na my�li kosmologa Reynauda.</p><p>��Tego mnicha?</p><p>��Tak. Jest w bezpo�rednim kontakcie z Watykanem, kt�ry mo�e by� dla nas bardzo u�yteczny politycznie.</p><p>��Watykan? A jaki� wp�yw na polityk� mo�e mie� Watykan?</p><p>��Kiedy� to samo pytanie zada� nasz nieod�a�owany J�zef Stalin�� odpar� Markow.�� I gdy znalaz� odpowied�, mia� ju� bardzo smutn� min�.</p><p>��Ten Reynaud przypomina mi ptysia.�� Stoner u�miechn�� si� lekcewa��co.�� Nie b�dzie mia� odwagi stan�� w szranki z Wielkim Makiem. A co powiecie o Cavendishu?</p><p>��Jest chory�� powiedzia�a Jo.</p><p>��Ale jest zwi�zany z NATO, i to na bardzo wysokim szczeblu. Przynajmniej tak mi m�wiono.</p><p>��Nie s�dz�, aby to by� odpowiedni dla nas cz�owiek�� rzek� Markow powoli.</p><p>��A ponadto jest przecie� chory�� powt�rzy�a Jo.�� Jest zupe�nie wyko�czony fizycznie.</p><p>��Mimo wszystko porozmawia�bym z nim�� upiera� si� Stoner.</p><p>Markow jednak nie dawa� za wygran�.</p><p>��Prosz�, nie zbli�aj si� zbytnio do niego, Keith�� rzek�.�� Wszyscy za dobrze wiedz�, �e stoisz w opozycji do McDermotta.</p><p>��A wi�c jak�?</p><p>��Ja z nim porozmawiam�� zaofiarowa�a si� Jo.�� Ale nie my�l�, aby co� z tego wysz�o.</p><p>��A ja spr�buj� si� zbli�y� do Reynauda�� rzek� Markow.</p><p>Byli teraz na wysoko�ci osiedla bungalow�w i daleko na ulicy Stoner zauwa�y� dwoje ludzi kieruj�cych si� w stron� pla�y.</p><p>��Och, u nas wci�� pali si� �wiat�o�� rzek� Markow.�� Moja po�owica pewnie nie mo�e si� mnie doczeka�.</p><p>Podeszli do jego bungalowu.</p><p>��Mo�e wpadniecie do mnie na kaw�?�� spyta�.</p><p>Jo zerkn�a na Stonera, ale poniewa� potrz�sn�� przecz�co g�ow�, ona tak�e podzi�kowa�a za zaproszenie.</p><p>��W takim razie, do jutra�� rzek� Markow i chwyciwszy wyci�gni�t� ku niemu prawic� Stonera w obie d�onie, serdecznie j� u�cisn��. Potem zajrzawszy Amerykaninowi g��boko w oczy, rzek�:�� S� przeciw nam zaanga�owane ogromne si�y.</p><p>��Wiem o tym�� powiedzia� Stoner.</p><p>��Wi�ksze, ni� pan przypuszcza�� m�wi� Rosjanin z zagadkowym u�miechem.</p><p>Stoner pokiwa� g�ow�.</p><p>��To nie ma znaczenia.</p><p>��Ma pan racj�. Wyzwiemy ich do walki. Razem. Wyst�pimy przeciw nim wszystkim.</p><p>��Trafi� pan w sedno.</p><p>��Keith� jestem dumny, �e mog� by� twoim przyjacielem.</p><p>��A ja jestem dumny, �e mog� by� twoim, Kiry�. Pokonamy tych �ajdak�w! Zobaczysz.</p><p>��Oczywi�cie.�� Markow zwr�ci� si� ku Jo, uj�� j� za r�k� i uca�owa�.�� Dla pani, droga damo, ka�dy m�czyzna stan��by ochoczo przed plutonem egzekucyjnym.</p><p>Roze�mia�a si� perli�cie.</p><p>��Pan jest bardzo mi�y�� rzek�a.�� Ale czy nie nazbyt dramatyczny?</p><p>��Och, wiem o tym. To nasza narodowa przywara. My, Rosjanie, jeste�my bardzo uczuciowi. Prze�ywamy wszystko g��boko.�� Przerwa� i lekko si� zaczerwieni�, jak gdyby z za�enowania.�� A wi�c, dobranoc. By� mo�e nasz przybysz z kosmosu jutro odpowie na nasze sygna�y i w og�le nie trzeba b�dzie wywo�ywa� rewolucji.</p><p>��Dobranoc�� po�egna� go Stoner.</p><p>Markow wst�pi� po schodkach na werand� swego domku i wszed� do �rodka, a Stoner poprowadzi� Jo w stron� jej hotelu.</p><p>��Przyjemny go�栗 rzek� Stoner.�� Lubi� go.</p><p>��Ja te�.</p><p>��Naprawd� uwa�asz, �e Reynaud b�dzie nam pomocny?</p><p>��W ka�dym razie bardziej ni� Cavendish�� odpar�a.�� On powinien le�e� w szpitalu.</p><p>��Ale porozmawiasz z nim na temat jego pomocy dla nas, prawda? To bardzo wa�ne.</p><p>��Bardziej ni� jego zdrowie?</p><p>Spojrza� na ni� nieco z boku.</p><p>��Oczywi�cie, �e wa�niejsze ni� jego zdrowie! Wa�niejsze ni� wszystko inne�</p><p>��Mo�e dla ciebie, Keith�� powiedzia�a Jo.�� To jest wa�ne dla ciebie. To jest twoje marzenie, twoja obsesja.</p><p>Przez chwil� milcza�, po czym rzek� cicho:</p><p>��Mylisz si�, Jo. To jest moje �ycie.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXVIII</p></title><epigraph><p><emphasis>Malcolm W. Browne</emphasis></p><p>Z PEWNYCH BADA� WYNIKA, �E �YCIE JEST MO�LIWE TYLKO NA ZIEMI</p><p>Stare jak �wiat twierdzenie naukowc�w, �e wszech�wiat roi si� od cywilizacji mniej lub bardziej podobnych do naszej, zosta�o ostatnio zakwestionowane przez niewielk�, lecz stale rosn�c� grup� astronom�w.</p><p>Mimo �e naukowcy wci�� uwa�aj�, i� istoty inteligentne musz� by� zjawiskiem powszechnym we wszech�wiecie, wype�nionym trylionami gwiazd, przedstawiciele tej grupy wzywaj� do rewizji tego pogl�du. Jest ca�kiem prawdopodobne, twierdz�, i� nasza cywilizacja jest jedyn� w swoim rodzaju�</p><p>Doktor Michael H. Hart z Uniwersytetu Tr�jcy �wi�tej w San Antonio, w Teksasie, przeprowadzi� analiz� hipotetycznych planet, szukaj�c cech, jakie musia�yby one mie�, aby sta� si� kolebk� cywilizacji podobnej do naszej. Badacz doszed� do wniosku, �e cywilizacje nie s� czym� powszechnym, ale stanowi� zjawisko niezwykle rzadkie we wszech�wiecie, a taka, jak nasza, mo�e by� jedyn��</p><text-author><emphasis>New York Times</emphasis></text-author><text-author>24 kwietnia 1979 roku</text-author></epigraph><empty-line/><p>Bar w klubie oficerskim by� spokojny, ch�odny i cienisty. Nie by�o jeszcze nawet sz�stej, ale powoli schodzili si� ludzie ko�cz�cy prac�. Prawdziwych t�um�w mo�na si� jednak by�o spodziewa� dopiero przed kolacj�. Stoner siedzia� w ponurym nastroju w lo�y, w k�cie sali, zwr�cony plecami do �ciany.</p><p>Jednym z wchodz�cych by� Markow. Pokr�ci� kilka razy g�ow� i zamruga� oczami, by je przystosowa� do przy�mionego �wiat�a sali po pobycie na o�lepiaj�cym s�o�cu ulicy. W ko�cu dostrzeg� Stonera i skierowa� si� ku niemu.</p><p>��Lepiej zam�w sobie najpierw drinka�� doradzi� mu Stoner.�� Obs�uga sto��w zaczyna si� dopiero o sz�stej.</p><p>Markow podszed� do baru, szybko zam�wi� w�dk� z tonikiem i po�pieszy� z powrotem do lo�y Stonera.</p><p>��Jak tam twoje spotkanie z McDermottem?�� spyta�, siadaj�c naprzeciw Amerykanina.</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia�, tylko wskaza� mu r�k� dwa pr�ne i jeden nie dopity kufel piwa na stole przed sob�.</p><p>��A� tak �le?�� spyta� Markow.</p><p>��Kiry�, jeste�my w r�kach fanatyk�w�� odpar� Stoner.�� Wielki Mac jest paranoikiem, a Tuttle to szaleniec religijny.</p><p>Markow poci�gn�� ze swej szklanki.</p><p>��Opowiedz mi, jak by�o�� poprosi� i Stoner zacz�� m�wi�.</p><empty-line/><p>Maria Markowa siedzia�a na mi�kkim, wy�cie�anym krze�le w pokoju go�cinnym swego bungalowu. Na jej kolanach le�a� list z Moskwy, dor�czony wprost z radzieckiego samolotu, przylatuj�cego co tydzie� na wysp�. W r�kach trzyma�a pod�u�ny, czarny przedmiot o kszta�cie i rozmiarach kieszonkowego kalkulatora.</p><p>List by� pisany r�cznie, po rosyjsku, r�wnym, �cis�ym pismem i podpisany: �Ca�uj� Ci�, kuzynka Anna�.</p><p>Kuzynka Anna nie istnia�a, za� kieszonkowy kalkulator by� komputerem do odczytywania zaszyfrowanych tekst�w. Maria w�a�nie z niego korzysta�a, aby si� dowiedzie�, jakie s� dla niej nowe rozkazy z Moskwy.</p><p>Zlecenie by�o brutalnie proste: �Nie dopu�ci�, aby Amerykanie przeprowadzili lot za�ogowy ku zbli�aj�cemu si� obiektowi. Skorzysta� z wszelkich mo�liwych �rodk�w�.</p><p>Maria wymaza�a z komputera tekst rozszyfrowanego przes�ania i ci�ko podnios�a si� z krzes�a. Spali�a list w kuchennym zlewie, po czym posz�a do sypialni i w�o�y�a komputer na swoje miejsce w walizce z aparatur� elektroniczn�.</p><p>�Skorzysta� ze wszystkich dost�pnych �rodk�w.�</p><p>Oznacza�o to skorzystanie z Cavendisha. By� on jedynym jej narz�dziem, jedyn� broni�. Usiad�a na ��ku obok walizki. Materac j�kn�� i ugi�� si� pod jej ci�arem.</p><p>Cavendish. Zamkn�a oczy i zn�w zobaczy�a wyraz udr�ki na wykrzywionej twarzy starca. A to by� jedynie efekt wykorzystania go do zdobycia informacji. Teraz musia�a wykorzysta� go do dzia�ania, a gdyby odm�wi� by�aby zmuszona go ukara�.</p><p>Maria wzdrygn�a si�.</p><p>Kiedy� uczono j�, �e psychologia zachowania si� rozpocz�a si� od prac Paw�owa nad psami. Zachodni psychologowie wyprowadzili z niej p�niej zasad� pozytywnego wzmocnienia: nagrodzi� podmiot, je�li wykonuje to, czego si� ode� wymaga, i wstrzyma� nagrod�, je�li odm�wi wykonania w�a�ciwej rzeczy. By�o to podej�cie typowe dla s�abeuszy, wymagaj�ce wielkiego wydatkowania czasu i anielskiej cierpliwo�ci w zamian za minimalny zysk.</p><p>Prze�o�eni Marii dawno ju� odkryli, �e znacznie lepiej i pewniej dzia�a odwrotna zasada: kara� podmiot za brak pos�usze�stwa, a powstrzymywa� si� od karania tylko wtedy, gdy jest pos�uszny w spos�b absolutny. W gruncie rzeczy by�a to zasada odkryta przez Paw�owa. Ale poprzez manipulowanie kar�, nie nagrod�, mo�na otrzyma� lepsze wyniki, a do tego szybciej. D�ugofalowy efekt takiego post�powania wp�ywa oczywi�cie niszcz�co na podmiot, ale temu nie spos�b zaradzi�.</p><p>Maria przebieg�a palcami po klawiszach i ga�kach swej walizki. Przed wielu laty do m�zgu Cavendisha wszczepiono mikroelektrody, kt�re wci�� dzia�a�y i by�y tak ma�e, �e przez ca�y ten czas uchodzi�y uwadze badaj�cych go lekarzy.</p><p>Zachodni psychologowie wszczepiliby je niew�tpliwie do tych p�at�w m�zgu Cavendisha, kt�re generuj� uczucie rozkoszy, aby m�c go nagradza� za dobre zachowanie impulsami elektronicznej nirwany. Jednak�e moskiewscy chirurdzy wiedzieli, co robi�. Maria mog�a wywo�a� u Cavendisha ca�� gam� chorobowych objaw�w�� od bezsenno�ci po rozdzieraj�cy b�l.</p><p>�Je�li odm�wi wsp�pracy ze mn��� my�la�a z narastaj�cym niepokojem�� b�d� musia�a uciec si� do tortur.�</p><empty-line/><p>Markow sko�czy� sw� drug� w�dk� z tonikiem i postawi� szklank� dok�adnie na tym samym wilgotnym �ladzie, kt�ry pozostawi�a, gdy j� podni�s�.</p><p>��Jako rewolucjonista�� rzek� do Stonera�� musz� przyzna�, �e uderzyli�my g�ow� w mur.</p><p>��Czy to jest twoja przemy�lana opinia?</p><p>��Tak.�� Markow westchn�� ci�ko.</p><p>Stoner wy�lizn�� si� z lo�y i lekko si� chwiej�c, podszed� do baru i zam�wi� nast�pne dwa piwa tudzie� dwie w�dki z tonikiem.</p><p>��Spodziewasz si� d�ugiego obl�enia�� rzek� Markow, gdy Stoner postawi� szklanki na ich stole.</p><p>��Prawdziwy rewolucjonista musi by� na to przygotowany�� odpar� powa�nie.�� I na kamienne mury te�.</p><p>��Mamy ich do�栗 powiedzia� Markow.</p><p>��W dobrej sprawie nie ma fiaska, tylko op�nienie.</p><p>Markow wzni�s� szklank�.</p><p>��Za rewolucj�!</p><p>���Osi�gniemy nieunikniony triumf�� zacytowa� Stoner Roosevelta�� a wi�c, Bo�e dopom�.�</p><p>��Masz ju� jakie� plany w zwi�zku z kolacj�?�� spyta� Markow, zmieniaj�c temat.</p><p>Stoner pokr�ci� przecz�co g�ow�.</p><p>��A czy przewidujesz zjedzenie jakiego� posi�ku dzi� wieczorem?</p><p>��Chyba tak. Ale nie ma po�piechu.</p><p>��Masz racj�.</p><p>��Uda�o ci si� zaagitowa� naszego dobrego braciszka, Reynauda?�� spyta� Stoner.</p><p>��Czy gdybym mia� jakie� pomy�lne wie�ci na ten temat, siedzia�bym tu i pi� w tak �a�obnym nastroju?</p><p>��Taak�� rzek� Stoner w zadumie.�� Ta zima nie jest pasmem naszych sukces�w.</p><p>Markow zn�w wzni�s� szklank�.</p><p>��Obawiam si�, �e nasza rewolucja nie idzie, jak nale�y.</p><p>��Ameryka�ska rewolucja te� nie mia�a na pocz�tku spektakularnych sukces�w, przyjacielu. Jeste�my teraz na etapie bitwy pod Valley Forge.</p><p>Twarz Markowa nieco si� o�ywi�a.</p><p>��Masz racj�. Wy te� byli�cie narodem rewolucjonist�w.</p><p>��Byli�my? My jeste�my narodem rewolucjonist�w�� rzek� Stoner.</p><p>��Wynale�li�my telefon, prawda? Czy to nie by�a rewolucja? A samolot? Komputer? Zegarek z myszk� Miki?�� to by�a prawdziwa rewolucja, przyjacielu.</p><p>��S�dzi�em, �e to my wynale�li�my telefon�� powiedzia� Markow, drapi�c si� po brodzie.�� Jestem pewny, �e czyta�em o tym w �Prawdzie�.</p><p>��W porz�dku. We� sobie telefon. Ale my wynale�li�my kolacje przy telewizorze.</p><p>��Prawdziwa rewolucja.</p><p>��I gum� do �ucia.</p><p>Wznie�li toast za gum� do �ucia.</p><empty-line/><p>Jo, siedz�c na krze�le z rolkami, odsun�a si� od pulpitu komputerowego i zerkn�a na du�y ekran wbudowany w �cian�. By�o kilka minut po sz�stej.</p><p>��Mam do��.�� Zwr�ci�a si� do siedz�cej obok niej programistki.�� Dziewi�� godzin har�wy, tylko z przerw� na kanapk�!</p><p>��I �adnych wynik�w poza obgryzionymi paznokciami�� zauwa�y�a programistka.</p><p>Jo u�miechn�a si� do niej. �Ale sprawa warta jest zachodu�� powiedzia�a do siebie.�� Te dodatkowe obliczenia przewidywanego toru lotu statku wymagaj� du�o pracy, ale s� konieczne dla misji spotkania� je�li do niej dojdzie.� Do programistki za� rzek�a:</p><p>��S�uchaj, je�li oni nie p�ac� ci za godziny nadliczbowe, nie powinna� zostawa� po pracy. Wystarczy, �e przepracowa�a� ca�y obiad.</p><p>��Robi� tylko to, co mi ka���� powiedzia�a wstaj�c z krzes�a i kieruj�c si� w stron� toalety.</p><p>W kilka minut p�niej Jo sz�a ju� zalan� s�o�cem ulic�. Postanowi�a wpa�� przed kolacj� do klubu oficerskiego.</p><p>Gdy tylko jej oczy przystosowa�y si� do p�mroku baru, dostrzeg�a Stonera i Markowa w lo�y, w k�cie sali. A w�a�ciwie najpierw ich us�ysza�a, a dopiero potem zobaczy�a.</p><p>��Za chwalebn� Rewolucj� Pa�dziernikow� i rewolucjonist�w na ca�ym �wiecie!�� krzycza� Markow.�� Pij� za was wszystkich, gdziekolwiek jeste�cie!</p><p>Gdy podesz�a do ich sto�u, Stoner podni�s� m�tny wzrok.</p><p>��Czy to jaka� uroczysto�� prywatna, czy te� mo�na si� przy��czy�?�� spyta�a.</p><p>��Prosz� siada� i przy��czy� si� do naszej stypy!�� zawo�a� natychmiast Markow.</p><p>��Stypy?�� usiad�a w lo�y obok Rosjanina.</p><p>Stoner wzni�s� sw� szklank� na cal nad blatem i pozdrowi� j�.</p><p>��Obchodzimy 4 Lipca. Na par� miesi�cy przed terminem.�� Jego s�owa zamazywa�y si�.�� Tak mi si� przynajmniej zdaje.</p><p>��Ale dlaczego nazwali�cie to styp�?</p><p>��Rosyjska melancholia.</p><p>��W takim razie jest chwalebna Rewolucja Pa�dziernikowa�� rzek� Markow, zignorowawszy jej s�owa.�� Ach, przyjaciele, to by� punkt zwrotny! Gdy nie�miertelny Lenin pojawi� si� na stacji w Piotrogrodzie, �wiat si� zmieni�.</p><p>Do ich sto�u podesz�a ponuro wygl�daj�ca kelnerka�� tubylka, przysadzista i kwadratowa jak worek cementu.</p><p>��Czy przynie�� co� wi�cej do picia?�� spyta�a.</p><p>Jo zam�wi�a pini� colad�, Markow przeszed� na w�dk� z lodem, a Stoner pozosta� przy piwie.</p><p>Gdy drinki by�y ju� na ich stole, Stoner rzek�:</p><p>��S�dz�, �e powinni�my wznie�� toast za ameryka�sk� piechot� morsk�: dzielnych ludzi, kt�rzy wydarli t� wysp� z r�k fanatycznych japo�skich obro�c�w w tysi�c dziewi��set czterdziestym kt�rym�.</p><p>Jo popatrzy�a po kolei na nich obu.</p><p>��Co si� tu dzieje?�� spyta�a.</p><p>��Chcesz naprawd� wiedzie�?</p><p>��Tak.</p><p>��No to nie pytaj.</p><p>Przez chwil� Jo wygl�da�a tak, jakby si� mia�a zamiar pogniewa�. Ale zaraz si� roze�mia�a, potrz�sn�a g�ow� i wzi�a do r�ki sw�j lodowaty puchar.</p><p>��W porz�dku�� rzek�a.�� Skoro tak to chcesz rozgrywa�. Ale przynajmniej mi powiedz, za co pijemy.</p><p>��Za rewolucj�!�� zawo�a� Markow.</p><p>��Za rewolucj� kopernika�sk��� rzek� Stoner.</p><p>��Za rewolucj� 1905 roku�� sprzeciwi� si� Markow.</p><p>��Jak�kolwiek.</p><p>Wypili.</p><p>��Przyda�aby si� tu orkiestra�� zauwa�y� Markow, stawiaj�c na stole sw� pust� szklank�.�� Zagra�aby uwertur� Czajkowskiego <emphasis>Rok 1812.</emphasis></p><p>��To nie do�� rewolucyjne�� sprzeciwi� si� Stoner.�� Mo�e lepiej <emphasis>Gwiazdy i pasy na zawsze.</emphasis></p><p>��To kontrrewolucja!</p><p>��Nieprawda!</p><p>��A co powiecie na <emphasis>Ja i Bobby McGee?�� </emphasis>zasugerowa�a Jo.</p><p>Popatrzyli na ni� obaj m�tnymi oczami.</p><p>��Janis Joplin�� pr�bowa�a im wyja�ni栗 by�a rewolucyjn� piosenkark� w roku� och� zapomnia�am.</p><p>Stoner pochyli� si� nad sto�em, a Markow i Jo przysun�li si� do niego.</p><p>��Musi by� jaki� spos�b�� rzek� po cichu�� �eby zmusi� Wielkiego Maca do akceptacji misji spotkania. Musimy ten spos�b znale��.</p><p>��Prawdziwi rewolucjoni�ci nie zniech�caj� si� upart� opozycj� element�w reakcyjnych�� powiedzia� Markow z nieskazitelnym angielskim akcentem. Potem czkn��.</p><p>��Musimy znale�� ten spos�b�� powtarza� Stoner.</p><p>��Albo go stworzy栗 rzek�a Jo.</p><p>Mo�e gdy o�wietl� ten statek wi�zk� z lasera�� pomy�la� g�o�no Markow�� jego pasa�er jako� zareaguje?</p><p>��Pasa�er?�� spyta�a Jo.�� A dlaczego nie pasa�erka?</p><p>��Zaraz, chwileczkꠗ wtr�ci� si� Stoner, spogl�daj�c na ni�.�� Dlaczego powiedzia�a� �stworzymy spos�b�?</p><p>��Co?</p><p>��Powiedzia�em, �e musimy znale�� spos�b, �eby Wielki Mac ruszy� sw�j gruby ty�ek, a ty powiedzia�a� �albo go stworzy�. Co chcia�a� przez to powiedzie�?</p><p>Jo mrugn�a do niego porozumiewawczo.</p><p>��O, nic. Tak� mi si� powiedzia�o.</p><p>Umys� Stonera wci�� jednak pracowa� mimo alkoholowego zamroczenia.</p><p>��Przypu��my, Kiry�� S�uchaj no, co m�wi�: przypu��my, �e zaczn� nadchodzi� nowe sygna�y od tego statku do kt�rego� z naszych radioteleskop�w. Co� jakby odpowied�. Nic definitywnego. Ot, par� trzaskowi charcze�.</p><p>Markow popatrzy� na niego zamglonym wzrokiem.</p><p>��Proponujesz, �eby�my spreparowali fa�szyw� odpowied�?</p><p>Stoner pomacha� r�k� w powietrzu.</p><p>��Czemu zaraz tak mocno�?�� mrukn��.�� Przypu��my, �e tylko troch� wzmocnimy, wzbogacimy przychodz�ce sygna�y. O ociupink�.</p><p>��To bardzo ryzykowne�� sprzeciwi� si� Markow.�� Nie naukowe.</p><p>��Aha! Chyba tak.</p><p>��Ale czy to by pomog�o?�� spyta� Rosjanin po chwili namys�u.�� Czy mogliby�my oszuka� Wielkiego Hamburgera?</p><p>��Gdyby�my mieli kogo� przy radioteleskopie, kto by wiedzia�, jak to zrobi�?�� rzek� Stoner.</p><p>��No i gdyby ten kto� umia� trzyma� j�zyk za z�bami�� doda� Markow i przy�o�y� sobie palec do ust.</p><p>Na twarzy Jo pojawi� si� lekki u�miech.</p><p>��A co powiecie o doktorze Thompsonie? S�dz�, �e potrafi�abym go przeci�gn�� na nasz� stron�.</p><empty-line/><p>Maria Markowa siedzia�a na ��ku i b�bni�a swymi kr�tkimi palcami po wieku walizki. �Kiry� pewnie nie wr�ci do p�nej nocy�� my�la�a.�� Dop�ki otworem stoi jaki� bar albo w pobli�u kr�ci si� jaka� �adna dziewczyna, Kiry� jest zaj�ty.�</p><p>Ale to dawa�o jej sposobno�� przeprowadzenia wywiadu z Cavendishem. Musia�a go wykorzysta�, aby nie dopu�ci�, by Amerykanie wys�ali Stonera na spotkanie z obcym statkiem.</p><p>�Ten Stoner��� pomy�la�a ze z�o�ci�.�� Na nim si� to wszystko opiera. Je�li usun� go z drogi, wykonam swe zadanie.�</p><p>Zacisn�a z�by, wyj�a kluczyk i ostro�nie otworzy�a wieko elektronicznej walizki. Aparatura by�a zasilana z w�asnej male�kiej baterii radioizotopowej i nie potrzebowa�a pr�du z sieci.</p><p>Maria nacisn�a guzik i zapali�a si� czerwona lampka, wskazuj�ca, �e aparat pracuje. Potem przekr�ci�a ga�k� nadajnika niemal do oporu, aby wys�a� ku Cavendishowi jeszcze silniejszy, bole�niejszy sygna�. Ale twarz, kt�r� oczyma wyobra�ni widzia�a w m�czarniach, nie by�a ju� twarz� Cavendisha; by�a twarz� jej m�a.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXIX</p></title><cite><p>8z56WP/JNL 1978.08.24 1531494/IDN</p><p>WASZYNGTON /DC/ STA� SI� MIEJSCEM, GDZIE FBI PRZEPROWADZI�A ZMASOWANY ATAK NA WYTW�RC�W I DYSTRYBUTOR�W FENCYKLIDYNY /PCP/. OD STYCZNIA 78 ROKU AGENCI FEDERALNEGO BIURA �LEDCZEGO WYKRYLI TAM 10 LABORATORI�W PRODUKUJ�CYCH PCP I SKONFISKOWALI WYPRODUKOWANY NARKOTYK. JEGO WARTO��, SZACOWANA WEG�UG CEN ULICZNYCH, WYNOSI 2 MILIONY DOLAR�W. DAVID CANADAY, AGENT DO SPECJALNYCH PORUCZE�, PODKRE�LA, �E W WASZYNGTONIE WYKRYTO WI�CEJ PCP NI� W JAKIMKOLWIEK INNYM MIE�CIE USA ORAZ �E HANDEL TYM NARKOTYKIEM KONCENTRUJE SI� NA WSCHODNIM WYBRZE�U (M).</p><empty-line/><p>9 z 56 LAT/JNL 1978.08.20 154492/IDN</p><p>TRZY ARTYKU�Y ZAMIESZCZONE W �LOS ANGELES TIMES� OMAWIAJ� EFEKTY WYWO�ANE PRZEZ SZTUCZNY NARKOTYK PCP, POPULARNIE ZWANY �ANIELSKIM PY�EM�. POZOSTAJ�CY POD JEGO WP�YWEM NARKOMANI, PERSONEL MEDYCZNY I POLICYJNY ORAZ PRACOWNICY LABORATORI�W MAJ� ZWIELOKROTNIONE SI�Y I STAJ� SI� NIEWRA�LIWI NA B�L. JEGO DZIA�ANIU CZ�STO TOWARZYSZY IRRACJONALNE ZACHOWANIE I GWA�TOWNO��, KT�RE UNIEMO�LIWIAJ� POLICJI STOSOWANIE TRADYCYJNYCH METOD PRZY ZATRZYMYWANIU PODEJRZANYCH. S�U�BA ZDROWIA JESZCZE NIE WYDA�A ZALECENIA, JAK POST�POWA� Z OSOBAMI ZNAJDUJ�CYMI SI� POD WP�YWEM PCP, GDY� NIEWIELE WIADOMO NA TEMAT JEGO DZIA�ANIA NA ORGANIZM LUDZKI. PRODUKCJA PCP NIE JEST KOSZTOWNA, A SK�ADNIKI U�YTE DO JEGO SYNTEZY S� POWSZECHNIE DOST�PNE�</p></cite><empty-line/><p>Reynaud siedzia� napi�ty jak struna na skraju ��ka Schmidta i patrzy� na m�odego astronoma.</p><p>Tu� od ponad godziny Schmidt siedzia� na pod�odze, w k�cie swego pokoju w ���obku�. R�ce zwisa�y mu bezw�adnie po bokach, a d�onie spoczywa�y nieruchomo na pod�odze. Oczy mia� bez przerwy utkwione w jeden punkt. Gdyby nie szybkie unoszenie si� i opadanie jego klatki piersiowej oraz �wiszcz�ce g�osy, jakie wydobywa�y si� z jego otwartych ust przy oddychaniu, wygl�da�by na nie�ywego.</p><p>Reynaud pr�bowa� sk�oni� go do rozmowy, oblewa� go zimn� wod�, a nawet uderzy� go w policzek. Wszystko bez skutku. Schmidt siedzia� bez ruchu na pod�odze i patrzy� przed siebie szklanymi oczyma.</p><p>Je�li wezw� pogotowie, zamkn� go w kryminale�� my�la� Reynaud w rozterce.�� B�g raczy wiedzie�, gdzie dosta� ten narkotyk? A co b�dzie, je�li w og�le z tego nie wyjdzie? Je�li umrze?�</p><p>Po raz chyba setny Reynaud wsta� i podszed� do drzwi. �By� mo�e jest gdzie� lekarz, kt�ry si� zgodzi udzieli� mu pomocy bez informowania o wszystkim w�adz��� my�la� zdesperowany.</p><p>Jednak�e nie m�g� si� zdoby� na naci�ni�cie klamki.</p><p>Gdy wr�ci� do Schmidta, pi�ci m�odego astronoma by�y ju� zaci�ni�te tak silnie, �e stawy jego palc�w niemal zbiela�y.</p><p>��Widz� go�� rzek� chrypliwie.</p><p>Ledwie zdo�a� wydoby� g�os z wysuszonej krtani.</p><p>�Dzi�ki Bogu�� pomy�la� Reynaud.�� Nareszcie przychodzi do siebie.�</p><p>��Zbli�a si�!�� skrzecza� Schmidt.�� O, Jezu! Idzie prosto na mnie!�� Zerwa� si� na r�wne nogi.</p><p>Reynaud zbli�y� si� do niego. Czu� si� ma�ym i bezsilnym obok m�odziana.</p><p>��Idzie wprost na mnie!�� krzycza� Schmidt.�� Jakie kolory!�� Przes�oni� sobie oczy r�k�.�� Boli mnie!</p><p>��Wszystko b�dzie dobrze�� pr�bowa� go uspokoi� Reynaud i wzi�� go lekko za r�k�.</p><p>Jednak�e Schmidt odrzuci� go za siebie jak worek. Reynaud uderzy� podudziami w ��ko i przewali� si� przez nie, by w ko�cu wyl�dowa� z g�uchym �omotem na pod�odze po drugiej jego stronie. �Nie mog� tego wytrzyma�!�� wy� Schmidt.</p><p>Podni�s� do g�ry ca�e ��ko i trzyma� je nad g�ow�. Reynaud pomy�la� �e zbli�a si� jego koniec. Nie m�g� si� ruszy�. Przez chwil�, d�ug� jak wieczno��, Schmidt sta� nad nim, jak kap�an Aztek�w, gotowy wydrze� mu z piersi serce.</p><p>Potem jednali zrobi� ca�ym cia�em zwrot i z dziko wykrzywion� twarz� cisn�� ��ko w k�t pokoju�� z tak� �atwo�ci� jak dziecko, kt�re rzuca patyk Metalowa rama uderzy�a z impetem o �cian� i odbiwszy si�, zdruzgota�a komod� i krzes�o.</p><p>Schmidt rzuci� si� ku drzwiom, otworzy� je na o�cie� i znik� w korytarzu. Reynaud pozosta� na pod�odze, ze strachu i szoku blady jak �ciana, z jedn� r�k� groteskowo wykrzywion� i przygniecion� ci�arem cia�a.</p><empty-line/><p>��To nie wypali�� m�wi� Markow.</p><p>��A w�a�nie, �e wypali�� upiera� si� Stoner.</p><p>Wci�� siedzieli w lo�y w klubie oficerskim, lecz teraz pili ju� kaw�. Stoner czu� w g�owie �omot, a Markow wygl�da� na wyczerpanego ze swymi m�tnymi oczyma i ponur� jak noc twarz�.</p><p>Jo zd��y�a p�j�� do sto��wki, zanim j� zamkni�to, i przynios�a im rozmi�k�e kanapki. Siedz�c obok Stonera, rzek�a:</p><p>��My�l�, �e to si� uda. Doktor Thompson nam pomo�e. Jestem tego pewna.</p><p>Markow potrz�sn�� g�ow�, ale tylko raz, gdy� nag�y b�l kaza� mu znieruchomie� i zamkn�� oczy.</p><p>��Martwisz si� pewnie tym, �e trzeba w to wci�gn�� za du�o ludzi�� powiedzia� Stoner.</p><p>��Tak�� odpar� Rosjanin, nie otwieraj�c oczu.�� Sfa�szowanie sygna�u od tego statku wymaga udzia�u nas trojga, Thompsona i co najmniej dw�ch lub trzech technik�w radarowych. Poza tym, czy uwa�asz, �e ludzie, tacy jak Zworkin albo Cavendish, dadz� si� tak �atwo nabra� na fa�szywe sygna�y?</p><p>��A od czego jeste� ty, stary druhu?�� spyta� go Stoner.</p><p>��Twoim zadaniem b�dzie spreparowanie takiego sygna�u, �eby oni �amali sobie nad nim g�owy tak d�ugo, a� wszystko b�dzie gotowe do misji spotkania.</p><p>Markow otworzy� oczy i smutno si� u�miechn��.</p><p>��Rozumiem�� powiedzia�.�� Wszystko zale�y ode mnie.</p><p>��W ka�dym razie du�o.</p><p>��Spr�buje pan?�� spyta�a Jo.</p><p>Markow �ci�gn�� usta i u�miechn�� si� do niej.</p><p>��Dla pani, o pi�kna, odwa�� si� na wszystko. A zreszt� to dla nas wyzwanie. Je�li jeste�my prawdziwymi rewolucjonistami, musimy czym� zaryzykowa�, nieprawda�?</p><p>Stoner, cho� go bola�a g�owa, zda� sobie spraw�, �e Markow obraca ca�� spraw� w �art. Rosjanin nie wydawa� si� wierzy� w pozytywny wynik ich desperackiej intrygi. Niemniej jednak Stoner wzni�s� jeszcze jeden toast�� Za nasz� rewolucj�!�� rzek�, podnosz�c sw� fili�ank�.</p><p>Markow stukn�� si� z nim swoj�, po czym do��czy�a do nich Jo.</p><p>��Za nas�� powiedzia�a z u�miechem.</p><empty-line/><p>Poprzez czerwon� mg�� udr�ki Cavendish zobaczy�, jak sanitariusze wnosz� do lecznicy Reynauda. Dwaj krzepcy marynarze nie mieli �adnych problem�w z noszami, na kt�rych spoczywa� malutki, t�u�ciutki ksi�dz w czarnym garniturze�� niby ma�y wieloryb, kt�ry osiad� na mieli�nie. Katusze, kt�re Cavendish prze�ywa� i kt�re m�ci�y mu wzrok, nie pozwoli�y mu si� zorientowa�, czy Reynaud jest przytomny, czy te� nie.</p><p>��Co� mu si� sta�o?�� G�os Anglika by� s�aby i zabrzmia� g�ucho.</p><p>��Niech si� pan o niego nie martwi. Prosz� le�e� spokojnie i odpoczywa�.</p><p>Piel�gniarka, kt�ra to powiedzia�a, by�a energiczn� kobiet� w wieku �rednim, i troskliwie si� nim opiekowa�a.</p><p>Stary profesor czu� si� zbyt s�aby, �eby m�c robi� co� innego. A jego bole, zamiast ust�powa�, wzmaga�y si�. Omy�k� by�o zg�osi� si� tutaj samemu, gdy zacz�y si� katusze. Teraz siedzia� tu, jak w pu�apce, a fale udr�ki co chwila przelewa�y si� przez jego um�czone cia�o pomimo �rodk�w przeciwb�lowych, kt�rymi go naszpikowano.</p><p>Wiedzia�, gdzie powinien by� i co powinien robi�. Okaza� niepos�usze�stwo i teraz ponosi� za to kar�. Mieli racj�, �e go ukarali, a on by� g�upcem, �e im si� sprzeciwi�. Ale nie m�g� ju� nic na to poradzi�. Za�ywna piel�gniarka wydawa�a si� stale unosi� nad jego w�skim, szpitalnym ��kiem, a on by� za s�aby, aby si� przedrze� ku wolno�ci.</p><p>�Gdyby tak odesz�a cho� na minut� czy dwie�� my�la� zdesperowany�� wtedy m�g�bym si� st�d wy�lizn��.�</p><p>Zas�ona jego ma�ej alkowy rozchyli�a si� i obok jego ��ka stan�� m�ody lekarz�� Jak si� czuje pacjent?�� spyta� piel�gniark�.</p><p>��Niespokojny.</p><p>Zwracaj�c si� do Cavendisha, medyk ozdobi� sw� twarz profesjonalnym u�miechem.</p><p>��Wci�� odczuwa pan jakie� dolegliwo�ci?</p><p>�Dolegliwo�ci?�� pomy�la� Cavendish.�� Dlaczego nie powie po prostu �b�l�?�</p><p>��Czuj� si� nieco lepiej�� sk�ama�, wiedz�c, �e lekarz oczekiwa� od niego takiej odpowiedzi.</p><p>��Doskonale. Prosz� spr�bowa� si� odpr�y�. Migreny nie trwaj� przez ca�e �ycie.</p><p>��Czy ten pan� kt�rego przed chwil� wniesiono��� Cavendish przerwa�, aby nabra� powietrza�� czy to jest doktor Reynaud?</p><p>Lekarz skin�� g�ow�.</p><p>��Tak. Upad� i z�ama� r�k�.</p><p>��Jaki dzi� du�y ruch�� zdziwi�a si� piel�gniarka.�� Bywaj� noce, �e si� siedzi i nudzi na �mier�. Ale dzi� b�dzie co robi�.</p><p>��I nawet nie jest dzie� wyp�aty�� doda� lekarz.</p><p>Cavendish opad� bezsilnie na poduszk� i zgrzyta� z�bami, aby nie wy� z b�lu. Lekarz wyszed�, lecz piel�gniarka nie odesz�a dalej, jak na skraj okalaj�cej jego ��ko zas�ony.</p><p>Nagle zza zas�ony dobieg� ich nieopisany �oskot i nieskoordynowane okrzyki kilku os�b naraz.</p><p>��Na lito�� bosk�! Trzymaj go!</p><p>��Pom� tu!</p><p>��Dy�urny! Piel�gniarka! Prosz� tutaj! Szybko!</p><p>Wszystko to odbywa�o si� przy akompaniamencie pisku czy skrzeczenia, jakiego Cavendish nigdy w �yciu nie s�ysza�, a jakie r�wnie dobrze mog�o�� wydobywa� z gard�a m�czyzny, jak i kobiety. Albo jakiej� bestii.</p><p>Piel�gniarka wybieg�a za zas�on� i ucho Cavendisha z�owi�o now� serie odg�os�w walki; co� jak m��cenie cepami czy rzucanie ci�kimi worami. W szparze mi�dzy po�ami zas�ony mign�y mu sylwetki dw�ch ros�ych sanitariuszy. Potem posta� lekarza, kt�ry go odwiedzi�.</p><p>��Trzymaj go! Nie puszczaj!</p><p>Cavendish, czuj�c, �e dr�� mu od wysi�ku wszystkie mi�nie, podni�s� si� wolno na swym ��ku do pozycji siedz�cej. Nie zdj�to mu ubrania, jedynie buty. Gdy stan�� na nogach, zrobi�o mu si� tak s�abo, �e omal nie zemdla�, a si�gni�cie po buty kosztowa�o go tyle wysi�ku, co kiedy� wej�cie na wysok� g�r�.</p><p>A tymczasem bijatyka na korytarzu trwa�a w najlepsze, nie trac�c na swej intensywno�ci.</p><p>Maj�c na nogach tylko skarpetki, Cavendish podszed� do zas�ony i odchyliwszy j�, wyjrza� na korytarz. Obok g��wnego wej�cia do szpitala kot�owa�y si� na pod�odze cia�a ludzkie. Dy�urni i piel�gniarki pospo�u pr�bowali okie�zna� jednego p�owow�osego m�czyzn�, kt�ry przeciwstawia� im si� z szale�cz� determinacj�.</p><p>Jeden z lekarzy, uzbrojony w strzykawk�, pr�bowa� przygnie�� kolanem pier� m�odziana, drugi�� ten, kt�ry rozmawia� z Cavendishem�� usi�owa� wbi� ig�� w jedn� z jego m��c�cych n�g.</p><p>Anglik, ku swemu zaskoczeniu, rozpozna� w siedz�cym na pod�odze szale�cu m�odego Holendra. �Dobry Bo�e!�� wyszepta�.�� To musi by� ten m�ody Schmidt!� Trudno by�o jednak orzec z ca�� pewno�ci�, kim jest m�odzian, gdy� jego twarz by�a tak zniekszta�cona sza�em, �e przypomina� jakie� dzikie zwierz�.</p><p>Cavendish, zapominaj�c nieomal o swym b�lu, przypatrywa� si� przez d�u�sz� chwil� walce, po czym wy�lizn�� si� na korytarz i z butami w r�ku ruszy� w stron� tylnego wej�cia szpitala�� niby m��, kt�ry skrada si� do domu, nie chc�c si� narazi� na reprymend� swej rozgniewanej �ony za to, �e tak p�no wraca.</p><empty-line/><p>Gdy wychodzili we tr�jk� z klubu oficerskiego, Jo trzyma�a Stonera pod rami�, a Markow przystan�� z drugiej strony, pod nagimi �ar�wkami, kt�re o�wietla�y god�o klubu. Wok� �wiat�a unosi�y si� roje owad�w, usi�uj�cych w bezmy�lny, instynktowny spos�b rozszyfrowa� jego natur�. Nagle �wiat�o zgas�o.</p><p>��Nie mia�em poj�cia, �e jest ju� tak p�no�� rzek� Stoner.�� O kt�rej zamykaj� t� spelunk�?</p><p>��O p�nocy�� odpar�a Jo.�� A jest dok�adnie p�noc.</p><p>Stoner nabra� g��boko w p�uca morskiego powietrza; by�o ch�odne i wydawa�o si� rozp�dza� mg�� w jego g�owie.</p><p>��No i c�, moi rewolucjoni�ci?�� spyta�.�� Co s�dzicie o naszych szansach?</p><p>��Powiedzie nam siꠗ po�pieszy�a z odpowiedzi� Jo.</p><p>Odpowied� Markowa przysz�a nieco p�niej.</p><p>��Potrzebuj� kilku dni, �eby spreparowa� dostatecznie myl�cy zestaw sygna��w�� rzek�.</p><p>��Ale jaka jest nasza szansa sukcesu?</p><p>Rosjanin poci�gn�� si� za brod�.</p><p>��Praktycznie r�wna zeru�� rzek�.�� Zaraz jednak na jego twarzy pojawi� si� ch�opi�cy u�miech.�� Ale r�nica mi�dzy zerem i praktycznie zerem decyduje o powodzeniu wszystkich rewolucji.</p><p>��My wszyscy jeste�my lekko stukni�ci�� zauwa�y� Stoner.</p><p>��Nie stukni�ci, ale pijani. To na pewno. Ale nie stukni�ci.</p><p>��Na pewno nam si� powiedzie�� powt�rzy�a Jo, �ciskaj�c mocniej rami� Stonera.�� Wielki Mac nie jest a� tak sprytny. Da si� nabra�. Prawdopodobnie dostanie ataku serca, ale da si� na to nabra栗 To jest efekt uboczny, o kt�rym nie my�la�em�� rzek� smutno Stoner.</p><p>��Porozmawiam o wszystkim z doktorem Thompsonem jutro z samego rana�� powiedzia�a Jo.</p><p>��Z Thompsonem�� powt�rzy� Stoner w zadumie.</p><p>��On jest kluczem do ca�ego planu�� m�wi�a kiwaj�c g�ow�.�� Musimy go zwerbowa�.</p><p>��On tego nie zrobi�� odrzek� Stoner.</p><p>��Przypuszczam, �e go do tego sk�oniꠗ upiera�a si�.</p><p>Patrzy� na ni� przez d�u�sz� chwil�, po czym zszed� po drewnianych schodkach klubu na koralowy beton chodnika.</p><p>��Daj temu spok�j�� rzeki.</p><p>��Co takiego?</p><p>Stoner zwr�ci� si� zn�w do nich obojga.</p><p>��Zapomnijcie o ca�ej sprawie. Ja si� na to nie pisz�.</p><p>Twarz Markowa wyd�u�y�a si�.</p><p>��Przecie� to by� tw�j pomys��� przypomnia� mu.</p><p>��Wiem o tym. Ale nie by� dobry. Zapomnijcie o nim.</p><p>Jo, staj�c zn�w u jego boku, rzek�a:</p><p>��Keith, je�li martwisz si� o mnie i o Jeffa�</p><p>��O nic si� nie martwiꠗ rzek� oschle.�� Ale nie b�d� fa�szowa� danych. Taki plan m�g� wymy�li� tylko kto� kompletnie zalany.</p><p>Odwr�ci� si� gwa�townie i poszed� w kierunku ���obka�. Jo pozosta�a u podn�a schodk�w i patrzy�a, jak znika� w mroku ulicy. Markow podszed� do niej.</p><p>��Nigdy nie wierzy�em, �e on na to p�jdzie�� rzek� mi�kko.�� To by�y tylko takie sobie wariackie rozmowy. �eby �atwiej pozby� si� frustracji z powodu sprzeciwu McDermotta.</p><p>��Nie, to nie by� najwa�niejszy pow�d�� powiedzia�a Jo.�� On nie zdradzi nam tego powodu. Nawet sam si� do niego nie przyzna.</p><p>Markow lekko dotkn�� r�k� jej ramienia.</p><p>��Drogie dziecko, wiem, jak si� pani teraz czuje.</p><p>��Jest pan jasnowidzem?</p><p>��Wiem, co to znaczy mie� z�amane serce.</p><p>Jo potrz�sn�a g�ow�.</p><p>��A ja my�la�am, �e moje jest odporne na wstrz�sy.</p><p>��Niczyje takie nie jest�� rzek� Markow.�� Najlepsze, co mo�na zrobi�, to zala� je jakim� szybko t�ej�cym cementem i pr�bowa� z tym �y�.</p><p>Jo u�miechn�a si� w zadumie.</p><p>Szybko t�ej�cym cementem?�� powt�rzy�a.�� A ja my�la�am, �e pan jest romantykiem.</p><p>Markow obj�� j� ramieniem i ruszyli razem ulic�.</p><p>��Odprowadz� pani� do hotelu�� rzek�.</p><p>Pozwoli�a mu si� prowadzi�. Szli oboje wyludnion� ulic�. Tylko raz obejrza�a si� za siebie i popatrzy�a w kierunku, gdzie znikn�� Stoner.</p><empty-line/><p>W mroku sypialni Markow�w czerwone �wiate�ko w walizce zerka�o na Mari�, niby diabelskie oko.</p><p>�On jest stary�� pomy�la�a nagle.�� Je�li przetrzymam go tak d�ugo na pe�nej mocy, zemdleje i umrze.� Ju� wyci�ga�a r�k�, by zmniejszy� nat�enie, gdy zza okna dobieg�y j� odg�osy jakiego� szurania. Wyjrza�a przez okno na ulic� i dostrzeg�a Cavendisha. Wygl�da� jak trup, przywr�cony do �ycia za pomoc� praktyk czarnoksi�skich, i akurat gramoli� si� po schodach na werand� jej bungalowu.</p><p>Maria rzuci�a okiem na zegarek. Jego fosforyzuj�ca tarcza by�a zamglona, a wskaz�wki niewyra�ne. Z niecierpliwym nikni�ciem si�gn�a ku walizce przez ��ko i zmniejszy�a moc do minimum. �Co� mi oczy szwankuj��� pomy�la�a z niepokojem, wstaj�c na r�wne nogi.�� B�d� musia�a zmieni� szk�a na mocniejsze.�</p><p>Wyg�adzi�a sp�dnic�, po czym przesz�a do pokoju go�cinnego i otworzy�a drzwi werandy. Sta� pos�uszny jak pies i czeka�, a� go wpuszcz�.</p><p>Maria nie zapala�a �wiat�a. Nie chcia�a widzie� twarzy Anglika. Tymczasem on podszed� do krzes�a i opad� na nie z westchnieniem ulgi.</p><p>��Twoje buty�� zdziwi�a si�, widz�c w s�abym �wietle ulicznej latarni niewyra�nie, jak przez mg��, buty w jego r�ku.�� Dlaczego je zdj��e�?</p><p>��By�em w lecznicy�� odpar�.</p><p>��Dlaczego tam?</p><p>Powoli opowiedzia� jej o wszystkim, co zasz�o, k�ad�c szczeg�lny nacisk na fakt, �e pr�bowa� uj�� zas�u�onej kary poprzez ukrycie si� w ameryka�skim szpitalu.</p><p>��Jak si� stamt�d wydosta�e�?�� spyta�a.</p><p>Opowiedzia� jej o wywo�anym przez Schmidta zamieszaniu.</p><p>��Wszyscy wiedz�, �e szpikuje si� narkotykami�� doda� osch�ym, maszynowo brzmi�cym tonem.�� Ale tym razem musia� przedawkowa� jaki� wyj�tkowo silny �rodek. Zachowywa� si� jak kompletny wariat.</p><p>�Wariat. Nic wi�cej nie potrzeba��� pomy�la�a Maria. Przypomnia�a obie, jak j� uczono, �e niekt�re narkotyki mog� zmieni� cz�owieka w bezmy�ln�, walcz�c� maszyn�. Tak jak zmieni�y tego Schmidta.</p><p>U�miechn�a si� w ciemno�ci. Ju� wiedzia�a, w jaki spos�b powstrzyma� Stonera od lotu ku obcemu statkowi. I to nawet bez zn�cania si� na Cavendishem. Nie wiedzie� czemu, poczu�a ulg� na t� my�l.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXX</p></title><epigraph><p>B�g podni�s� czo�o cz�owieka i kaza� mu kontemplowa� gwiazdy.</p><text-author>OWIDIUSZ</text-author></epigraph><empty-line/><p>Zgromadzenie rozpocz�o si� o �smej, ale pot�ne jupitery stadionu Roberta Kennedy�ego w Waszyngtonie wylewa�y ju� z siebie strumienie o�lepiaj�cego �wiat�a, gdy zacz�li si� schodzi� pierwsi niecierpliwi s�uchacze.</p><p>Willie Wilson nerwowo wytar� stru�k� potu, kt�ra sp�ywa�a mu na g�rn� warg�, i z zadowoleniem patrzy�, jak stadion wype�nia si� pod kopu�� jasnego jeszcze, wieczornego nieba.</p><p>��Powiedzia�em ci, �e sprzedamy wszystkie bilety�� rzek� z u�miechem jego brat Bobby.�� Ju� za p� godziny b�dziemy musieli zacz�� odsy�a� ludzi z kwitkiem.</p><p>Gdy zespo�y muzyczne i zaproszeni wokali�ci zacz�li przygotowywa� t�umy na spotkanie z kaznodziej�, by�o ju� zupe�nie ciemno, cho� z uwagi na jarz�ce si� jupitery nie spos�b by�o zobaczy� nieba.</p><p>Wyj�cie Williego na estrad� zosta�o starannie wyre�yserowane. Najpierw mia�y zgasn�� wszystkie �wiat�a z wyj�tkiem jednego, punktowego reflektora, kt�ry chwyci�by kaznodziej� u wej�cia stadionu w momencie, gdy schodzi�by on z rampy na muraw�. Nast�pnie ta sama plama �wietlna mia�a mu towarzyszy� w samotnej i podnios�ej w�dr�wce wzd�u� ca�ej bie�ni ku podium, gdzie czeka� na niego mikrofon.</p><p>Mimo �e Willie przemawia� ju� wiele razy i w wielu miejscach, zawsze na par� sekund przed wyst�pem czu�, �e wn�trzno�ci trzepocz� w nim, jak schwytany w r�ce ptak.</p><p>Z ty�u za sob� s�ysza�, jak Bobby przechwala si� przed Gordonem:</p><p>��A nie m�wi�em ci, �e b�dzie komplet?</p><p>��Tym razem, tak�� przyzna� niech�tnie Gordon.�� Ale co b�dzie z Anaheim? Z tego, co wiem, bilety nie sprzedaj� si� tam tak dobrze.</p><p>Willie wy��czy� ich g�osy ze swej �wiadomo�ci. To, o czym m�wili, nie by�o wa�ne. Nie by�o w tej chwili nic wa�niejszego, ni� przekona� zgromadzone t�umy, �e jego pos�anie jest warte uwagi.</p><p>Sta� napi�ty, jak struna, niby m�ody mustang, kt�rego zaraz wypuszcz� zagrody na ��k�, gdy jedna ze �wie�o nawr�conych wokalistek wznios�a g�os ku jego czci. Willie poczu�, �e ze wszystkich por�w wylewa mu zimny pot, gdy kobieta zawo�a�a do mikrofonu:</p><p>�OTO CZ�OWIEK, NA KT�REGO WSZYSCY CZEKAMY. Z POS�ANIEM, KT�RE WSZYSCY CHCEMY US�YSZEƅ MIEJSKI EWANGELISTA, WILLIE WILSON WE W�ASNEJ OSOBIE!</p><p>Rozleg�y si� fanfary po��czonych zespo��w, po czym �wiat�a zacz�y gasn�� i wreszcie zgas�y zupe�nie. T�um zarycza�, ale zaraz umilk�.</p><p>Willie przystan�� w samotnej plamie �wiat�a i rozejrza� si� dooko�a, lecz w o�lepiaj�cym blasku reflektora nic nie m�g� dostrzec.</p><p>Na stadionie panowa�a kompletna cisza, tak jakby wszyscy gdzie� znikli. Jakby zostali nagle uniesieni w mi�dzyplanetarn� pustk�.</p><p>Willie sta� speszony, zdziwiony, przera�ony, wci�� nie widz�c nic dooko�a. Jednak�e teraz s�ysza� ju� okrzyki, j�ki.</p><p>��Patrzcie!</p><p>��O, Bo�e! Co to mo�e by�?</p><p>��Patrzcie tam, na niebo! Patrzcie na niebo!!!</p><p>Willie zas�oni� oczy r�k�, lecz to nic nie pomog�o. Teraz stadion rozbrzmiewa� ju� zduszonymi okrzykami, piskami� czego? Strachu? Zgrozy? Przera�enia?</p><p>Zrobi� kilka szybkich krok�w do przodu, a plama �wietlna pozosta�a tym razem, gdzie by�a. Najwyra�niej r�wnie� operator reflektora zamar� w bezruchu.</p><p>Willie wzni�s� oczy do g�ry i zrozumia� wszystko. Na niebie migota�o przes�anie.</p><p>Na stadionie odzywa�o si� coraz wi�cej g�os�w. Ludzie przeklinali, z�orzeczyli, biegli, t�oczyli si� przy wyj�ciach, pulsowali zwierz�cym strachem bezmy�lnego t�umu.</p><p>Willie pobieg� w stron� podium. Nawet w ciemno�ciach jego krok by� pewny�� Potkn�� si� na pierwszym stopniu, zazgrzyta� z�bami i wbieg� na estrad�.</p><p>T�um by� ju� jednym bezmy�lnym organizmem zamkni�tym w klatce stadionu. Zewsz�d dochodzi�y wrzaski, skowyt i g�uche zwierz�ce ryki.</p><p>Jego r�ce chwyci�y zimny pr�t mikrofonu.</p><p>��S�UCHAJCIE MNIE!�� zawo�a�, a jego milionkro� wzmocniony g�os przetoczy� si� gromem po stadionie.�� S�UCHAJCIE MNIE! S�UCHAJCIE MEGO G�OSU! S�OWO BO�E JEST W�R�D NAS! PADNIJCIE NA KOLANA!</p><p>Nieopisany ha�as pod roz�wietlanym tylko b�yskami niebem, zacz�� przycicha�. Rozleg�o si� zbiorowe westchnienie. A Willie grzmia� dalej:</p><p>��UPADNIJCIE NA KOLANA! S�UCHAJCIE S�OWA PA�SKIEGO! TO JEST ZNAK, NA KT�RY WSZYSCY CZEKALI�MY. NIE B�JCIE SI�! NIE MA SI� CZEGO BA�!</p><p>Zawaha� si� przez chwil� i wzni�s� twarz ku �wiat�om na niebie. Pulsowa�y i migota�y, jakby by�y czym� �yj�cym. W tej samej chwili poruszy�a si� plama �wiat�a reflektora i szybko znalaz�a kaznodziej� na podium. Sta� teraz znowu w �wietlistym kr�gu. Ju� wiedzia�, co ma m�wi�.</p><p>��POWIEDZIA�EM WAM, ABY�CIE OBSERWOWALI NIEBO. SP�JRZCIE WI�C TERAZ DO G�RY. PODZIWIAJCIE DZIE�O PANA BOGA WSZECHMOG�CEGO.</p><p>NIE CZAS DZI� NA OBAW�. TO JEST CHWILA TRIUMFU! PADNIJCIE NA KOLANA I M�DLCIE SI�. DZI�KUJCIE BOGU, KT�RY PRZEMAWIA DO WAS G�OSEM OGNIA. ALE JEST TO G�OS MI�O�CI. G�OS �YCIA WIECZNEGO.</p><p>B�D�CIE �WIADKAMI JEGO PI�KNA. KR�LESTWO I MOC, I CHWA�A PANA NASZEGO JEZUSA CHRYSTUSA, BOGA OJCA I SYNA, I DUCHA �WI�TEGO, NIECH B�D� Z WAMI NA WIEKI WIEK�W�</p><p>Nazajutrz gazety donios�y, �e Willie przemawia� bez przerwy przez trzy godziny, nie zaj�kn�� si� ani razu i ani razu nie wykroczy� poza �wietlisty kr�g. Tylko jego g�os zapobieg� panice, kt�ra mog�a doprowadzi� do stratowania tysi�cy ludzi u wyj�� ze stadionu.</p><empty-line/><p>U wej�cia do swego hotelu Jo powiedzia�a Markowowi �Dobranoc� i wesz�a do holu, gdzie siedzia� stra�nik i drzema� z broni� na piersiach.</p><p>Potrz�sn�wszy gniewnie g�ow�, otworzy�a zn�w drzwi i wysz�a na zewn�trz. Markow zd��y� si� ju� sporo oddali�, wi�c nie by�o sensu go wo�a�. Jo prze�lizn�a si� mi�dzy betonowymi budynkami i skierowa�a si� ku pla�y.</p><p>Nie by�a zdziwiona, gdy spotka�a tam Stonera, przechadzaj�cego si� samotnie po srebrno-bia�ym piasku. Kiedy j� zobaczy�, te� nie wydawa� si� by� zdziwiony.</p><p>��Helo, Keith.</p><p>Niemal si� u�miechn��.</p><p>��No c�, kiedy� powiedzia�a�, �e jeste�my ulepieni z tej samej gliny. I pewnie tak jest.</p><p>Zr�wna�a si� z nim krokiem i szli obok siebie po ciep�ym piasku, pod wysokimi, majestatycznymi palmami, kt�re szumia�y cicho w nocnej bryzie. Jo przystan�a na moment, by zdj�� pantofle, lecz Stoner poszed� dalej, g��boko oddychaj�c ciep�ym powietrzem, pe�nym zapachu egzotycznych kwiat�w. A przybrze�ne fale snu�y sw� nie ko�cz�c� si� opowie��, pluszcz�c i szemrz�c w ciemno�ciach.</p><p>��Jaki jest prawdziwy pow�d, dla kt�rego wycofa�e� si� z naszej intrygi?�� spyta�a Jo, gdy zn�w szli jedno obok drugiego.</p><p>��Ju� ci powiedzia�em�� odpar��� �e nie b�d� wsp�lnikiem w fa�szowaniu danych. Wydawa�o mi si� to dobre, gdy by�em pijany, ale teraz ju� jestem trze�wy.</p><p>��I to jest pow�d?</p><p>��Tak.</p><p>��Jedyny?</p><p>Przystan�� i zwr�ci� si� w jej stron�:</p><p>��Co chcesz, abym powiedzia�? Czy to, �e nie chc� tego zrobi�, bo nie chc�, aby� ty si� pie�ci�a z Thompsonem?</p><p>��Tak, Keith, to jest dok�adnie to, co chcia�abym od ciebie us�ysze�.</p><p>��Czy to jest dla ciebie a� tak wa�ne?</p><p>��Kocham ci�, Keith.</p><p>Przez moment nie odpowiada�, potem rzek�:</p><p>��Czy McDermott wie o tym?</p><p>��Oczywi�cie, �e tak. Jak s�dzisz, dlaczego spowodowa�, �e jestem z nim. Aby mnie oderwa� od ciebie. �eby czu� si� jak <emphasis>macho.</emphasis></p><p>�A dlaczego ty na to posz�a�?</p><p>��Aby by� pewn�, �e pozwol� ci tu przyjecha� razem z ca�� grup�, a nie po�l� do wi�zienia.</p><p>��Nie pos�aliby mnie do wi�zienia�� rzek�, ale jego g�os ju� by� cichszy i mi�kszy.</p><p>��McDermott m�wi�, �e tam by� trafi��� I dlatego z nim sypiasz?</p><p>��Tak. I r�wnie� dlatego, �eby uzyska� od niego to, co chc�.</p><p>Stoner wzruszy� ramionami z rezygnacj�.</p><p>��Jezu Chryste, Jo, masz racj�, �e jeste�my z tej samej gliny�� zawo�a�.</p><p>��Zawsze o tym wiedzia�am. A teraz jedyn� rzecz�, jakiej pragniesz, jest wzlecie� zn�w w przestrze�, czy nie tak?</p><p>Nic nie odpowiedzia� i szli przez chwil� w milczeniu.</p><p>��Czy to wszystko, czego dokona�e��� m�wi�a Jo�� te g�ry, kt�re przenios�e�� czy to wszystko by�o jedynie po to, aby wzlecie� na spotkanie z tym statkiem?</p><p>��A wi�c jestem fanatykiem, kt�ry �lepo d��y do swego celu�� mrukn��.</p><p>��Jeste� istot� ludzk�, Keith. Czasami mnie przera�asz, ale jeste� cz�owiekiem. Gdyby� tylko zechcia� si� cz�ciej zachowywa� jak kto� taki�</p><p>��Ja ci� przera�am?</p><p>��To twoje �lepe d��enie do celu. To pragnienie, aby odlecie� daleko od wszystkiego, daleko od wszystkich� Opasa� j� ramionami.</p><p>��Nie chc� odlecie� od ciebie, Jo�� wyszepta�.�� Naprawd� nie chc�.</p><p>Pozwoli�a mu si� przycisn�� bli�ej i opar�a si� o jego silne, pewne cia�o. Poczu�a, �e ca�y jej gniew, wszystkie w�tpliwo�ci i obawy odlatuj� niby zwi�d�e li�cie, kt�re porywa oczyszczaj�cy potok.</p><p>Uni�s� jej brod� i poca�owa� lekko. Przywar�a do niego i zamkn�a oczy. Trwali przez chwil� zespoleni, po czym ich usta rozdzieli�y si�.</p><p>��Jeste� tak pi�kna, Jo�� powiedzia� cicho.�� Tak niemo�liwie pi�kna�</p><p>Gdy otworzy�a oczy i spojrza�a na niego, zobaczy�a te� niebo i zamar�a.</p><p>��Keith� co to jest?</p><p>Podni�s� wzrok w g�r� i poczu�a, �e na moment jego cia�o spr�y�o si�. Wypu�ci� j� z obj�� i obr�ci� si� dooko�a z g�ow� przechylon� do ty�u. Patrzy� i patrzy� z otwartymi ustami i wyci�gni�tymi r�kami, by zr�wnowa�y� ci�ar cia�a. Potem j�� si� zn�w obraca� i ch�on�� widok nieba roz�wietlonego migotliwymi b�yskami.</p><p>��Co to jest, Keith?�� spyta�a ponownie Jo, wpatrzona w jarz�ce si� draperie �wietlne, kt�re p�yn�y po niebie od horyzontu do horyzontu.</p><p>Roze�mia� si�.</p><p>��Jak to, co to jest? Popatrz! To jest nasza rewolucja! To jest najwi�kszy kosmiczny �art, jaki mo�e by�. Nasz przybysz zakpi� sobie z nich wszystkich. Przypatrz si�. Przypatrz si� dobrze!</p><p>Ca�e niebo ja�nia�o ju� teraz p�on�cymi welonami wszystkich niemal barw. Czerwone, zielone, blado��te, przepyszne draperie �wiat�a przesuwa�y si� magicznie po niebie, przy�miewaj�c blask gwiazd i rozrzucaj�c migotliwe refleksy po spokojnych wodach laguny.</p><p>To, co si� rozgrywa�o na niebie, by�o tak niesamowite, tak pe�ne grozy, a zarazem tak niewys�owienie pi�kne, i� Jo poczu�a, �e co� jej zapiera dech w piersiach.</p><p>��Zorza polarna!�� wykrzykn�� Stoner, �miej�c si� i obracaj�c dooko�a na piasku, niby ma�y ch�opiec.�� Albo mo�e Zorza Po�udnia? Co to zreszt� ma za znaczenie? Je�li wida� j� tutaj, tak blisko r�wnika, musi j� by� wida� na ca�ym �wiecie. Na ca�ej Ziemi. Sp�jrz na ni�. Czy� nie jest pi�kna?</p><p>Jo podbieg�a do niego.</p><p>��Zorza polarna?�� spyta�a.�� Ale dlaczego�?</p><p>��To znak od naszego go�cia�� odpar�, obejmuj�c j� ramieniem.�� Najpierw wstrz�sn�� magnetosfer� Jowisza, a teraz robi to samo z ziemskim polem magnetycznym. To jest jego odpowied�. Jego sygna� do nas!</p><p>Cudownie!</p><empty-line/><p>Glob ziemski wiruje. Linia oddzielaj�ca dzie� od nocy mknie nieustanne przez morza i kontynenty.</p><p>W miar�, jak ciemno�ci nocy spowija�y coraz to nowe l�dy, coraz to nowi mieszka�cy Ziemi podnosili ku g�rze wzrok. Wzd�u� szerokich alei Pekinu miliony obywateli w przera�eniu obserwowa�o ta�cz�ce po niebie ogniste smoki. Jak jeden m�� ruszyli w stron� Miasta Zakazanego i zgromadziwszy si� na placu Niebia�skiego Spokoju, zacz�li si� domaga� od swoich przyw�dc�w odpowiedzi, wyja�nienia czy nawet jakiego� zakl�cia kt�re oddali�oby smoki i uspokoi�o ich �ci�ni�te ze strachu serca.</p><p>W Teheranie muezini po�piesznie wspi�li si� na balkony swych minaret�w, aby og�asza� chwa�� Allacha�� Wszechwiedz�cego, Bezgranicznie Mi�osiernego. M�czy�ni padali na twarze w modlitwie i rzucali trwo�liwe spojrzenia na p�on�ce niebo. Kobiety skupi�y si� razem i szlocha�y. Wiedzia�y, �e zbli�a si� koniec �wiata.</p><p>W Warszawie i Kapsztadzie, w Dublinie i w Dakarze, w Buenos Aires i w Nowej Szkocji niebo by�o morzem ognia, a ludzie albo patrzyli os�upiali, albo p�akali, albo modlili si� do swych bog�w czy prosili naukowc�w o s�owa pociechy i nadziei. O co�, co by oddali�o od nich parali�uj�cy cz�onki strach.</p><p>A �wiat�a ta�czy�y i migota�y na ca�ym nocnym niebie Ziemi.</p></section></section><section><title><p>KSI�GA TRZECIA</p></title><section><title><p>ROZDZIA� XXXI</p></title><epigraph><poem><stanza><v>O Panie!</v><v>Umi�owa�em pi�kno domu Twego</v><v>I miejsce przebywania chwa�y Twojej.</v></stanza></poem><text-author>Psalm 26</text-author></epigraph><empty-line/><p>Od swojego przybycia na Kwajalein Stoner pracowa� przy biurku w du�ej sali, na najwy�szym pi�trze jednego z najstarszych budynk�w wyspy.</p><p>Dzieli�o ze sob� t� przestrze�, pieszczotliwie zwan� �bagnem�, siedemdziesi�t os�b, kobiet i m�czyzn, kt�rych praca nie zosta�a uznana za do�� wa�n�<emphasis>, </emphasis>by zapewni� im. przydzia� osobnych pokoj�w. Ich biurka by�y zestawione razem, jak w staromodnej redakcji jakiego� wielkomiejskiego dziennika. I ha�as, jaki tam panowa�, r�wnie� nie ust�powa� typowemu dla redakcji gazet harmidrowi. Bez wzgl�du na to, jak bardzo komu� zale�a�o na spokoju s�siada, dzwoni�y telefony, stuka�y drukarki komputer�w, g�osy odbija�y si� echem od niskiego, falistego sufitu i nagich, betonowych �cian. A gdy dogrza�o s�o�ce, dach budynku zaczyna� dzia�a�, jak pot�ny piec, tak i� nawet gdyby by�y w �bagnie� zainstalowane wszystkie klimatyzatory wyspy, nie zdo�a�yby go uczyni� zno�nym miejscem do pracy.</p><p>Stoner siedzia� przy swym biurku i na ekranie, s�u��cym normalnie jako ekran komputerowy, �ledzi� telewizyjne wyst�pienie prezydenta Stan�w Zjednoczonych. Na zewn�trz szala�a tropikalna burza i du�e krople deszczu b�bni�y o dach, lecz �adna z pracuj�cych w �bagnie� os�b nie zwraca�a na to najmniejszej uwagi.</p><p>W grobowej ciszy wszystkie oczy utkwione by�y w posta� prezydenta, kt�ry powoli i ostro�nie poinformowa� telewidz�w o zbli�aniu si� kosmicznego go�cia, po czym j�� ich przekonywa�, �e nie zagra�a to w niczym bezpiecze�stwu Ziemian. �Nie ma �adnego zagro�enia�� prezydent powt�rzy� te s�owa kilka razy.�� To jest szansa, wspania�a szansa, nieoczekiwany dow�d na to, �e nie jeste�my sami w kosmosie. Nie wi��e si� z �adnym zagro�eniem naszego bezpiecze�stwa.� Niemniej jednak prezydent sprawia� ka�enie przera�onego. I bardzo, ale to bardzo znu�onego.</p><p>Stoner s�ucha�, patrzy�, czeka�. Czu�, �e ka�dy nerw jego cia�a drga, za� mi�nie wprost bol� od napi�cia, gdy stara� si� dos�ownie �wyci�gn�� z telewizyjnego obrazu prezydenta s�owa, kt�re chcia� us�ysze�.</p><p>I wreszcie si� doczeka�.</p><p>��Dzi� rano�� powiedzia� prezydent�� wyda�em dyrektyw� w sprawie mieszanej, ameryka�sko-radzieckiej misji kosmicznej, kt�rej celem jest lot ku pozaziemskiemu statkowi i zbadanie go na miejscu. Wzlecimy na spotkanie z naszym go�ciem.</p><p>Stonerowi zabrak�o tchu, a kolana si� pod nim ugi�y. �A wi�c jednak b�dzie lot�� m�wi� do siebie, wci�� zbyt spi�ty, aby si� �mia� czy cokolwiek powiedzie�.�� B�dzie lot! I ja polec�!�</p><p>Teraz ju� ledwie s�ysza�, jak prezydent m�wi�:</p><p>��Dlatego postanowi�em do�o�y� osobi�cie wszelkich stara� w celu nawi�zania mi�dzynarodowej wsp�pracy, niezb�dnej dla przeprowadzenia pomy�lnego spotkania z obcym statkiem i uzyskania t� drog� maksimum korzy�ci. Poniewa� b�dzie to wymaga�o zar�wno ode mnie osobi�cie, jak i od moich najbli�szych wsp�pracownik�w wielkiego zaanga�owania, zdecydowa�em si�, acz niech�tnie, nie ubiega� si� o ponowny wyb�r na stanowisko prezydenta.</p><p>Kto� zaskamla� w upale sali, lecz Stoner niemal nie zwr�ci� na to uwagi.</p><p>��Nie przyjm� zatem ponownej nominacji mej partii na kandydata na prezydenta, ani te� nie wezm� w tym roku udzia�u w kampanii na rzecz kogokolwiek. Ca�a moja energia musi by栗 i b�dzie�� po�wi�cona przewodzeniu mi�dzynarodowym wysi�kom w celu zgromadzenia mo�liwie wielu informacji podczas kontaktu z przybyszem z kosmosu.</p><p>Z sali podnios�o si� kilka nieskoordynowanych, weso�ych okrzyk�w.</p><p>��Mo�e zaczn� nas wreszcie przyzwoicie karmi栗 za�artowa� jeden z m�czyzn.</p><p>��I naprawi� mi okno�� powiedzia�a jaka� kobieta, nawi�zuj�c do p�kni�cia w �cianie, biegn�cego od parapetu jej okna ku pod�odze.</p><p>Napi�cie zel�a�o natychmiast. Nawet Stoner u�miechn�� si� pod nosem za swym biurkiem, po czym wznowi� przerwan� pracꠗ badanie widma �wiat�a dochodz�cego od statku z gwiazd.</p><p>Deszcz przesta� pada� tak nagle, jak zacz��. Zza chmur wyjrza�o s�o�ce i temperatura w �bagnie� szybko pocz�a osi�ga� sw�j niezno�ny poziom. Ludzie j�li si� kr�ci� mi�dzy biurkami, znajduj�c powody, by p�j�� do o�rodka komputerowego, instalacji radioteleskopowych czy gdziekolwiek indziej, gdzie by�oby ch�odniej i nie tak wilgotno.</p><p>��Pracowa�em przez ca�y obiad�� rzek� jeden z technik�w, przechodz�c obok biurka Stonera.�� Chyba sobie zas�u�y�em, �eby wyj�� troch� wcze�niej.</p><p>Stoner spojrza� na niego leniwie. Technik oddali� si� ku schodom, a za nim pod��y�o dwu jego koleg�w. Wypowiedzia� swe usprawiedliwienie w pobli�u Stonera, jakby go teraz uwa�a� za kogo�, kto podejmuje decyzje.</p><p>Gdy ich kroki ucich�y na metalowych stopniach schod�w, do sali wesz�a Jo Camerata. Przez chwil� rozgl�da�a si� po sali, po czym podesz�a do biurka Stonera i przysiad�a na jego skraju, zak�adaj�c nog� na nog�. W�osy mia�a zaczesane do ty�u i spi�te nad karkiem szpilk�.</p><p>��Jak mo�esz pracowa� w takim upale?�� spyta�a�� Tu nie da si� wytrzyma�.</p><p>��Wcale tego nie zauwa�y�em�� odpar� Stoner.</p><p>��Nie zauwa�y�e�? Jeste� spocony jak suse�. Masz mokr� koszul�.</p><p>Nachyli� g�ow� i poprawi� koszul�, kt�ra przylgn�a mu do piersi.</p><p>��To dzi�ki mym �wiczeniom zen. Panowanie umys�u nad materi�.</p><p>Jo poklepa�a si� lekko po bluzce na piersiach.</p><p>��No c�, ta materia idzie teraz na pla��, aby sobie pop�ywa� przed kolacj�.</p><p>U�miechn�� si� do niej.</p><p>��Mam co� pilnego do zrobienia, Jo�� rzek�.</p><p>��Poczekam. Da�by� spok�j z t� prac�! Mo�esz przecie� przyj�� tu wcze�niej jutro rano, tak jak ja. Jestem w pracy ju� o si�dmej.</p><p>Stoner zerkn�� na ni� ze sceptycyzmem.</p><p>��No dobrze.�� Na ustach Jo wykwit� u�miech.�� Powiedzmy przed �sm�. Teraz wierzysz?</p><p>��Czasami.</p><p>Pochyli�a si� ku niemu.</p><p>��Nie dasz si� skusi�? Znam pi�kn� ustronn� pla��. Nigdy nie ma na niej �ywego ducha.</p><p>��Jo, zosta�o nam ju� tylko par� tygodni, �eby wszystko przygotowa�.</p><p>��Pracujesz za du�o. I w nieodpowiednim czasie.</p><p>Jej d�ugie, nagie nogi by�y tak blisko niego i wygl�da�y tak kusz�co, �e przez moment mia� ochot� je pog�adzi�. Jednak�e opanowa� si� i przechyliwszy do ty�u na swym krze�le, rzek�:</p><p>��S�uchaj, Jo, mam dzi� naprawd� strasznie du�o pracy. Czy nie mogliby�my si� spotka� przed kolacj�? O si�dmej?</p><p>��B�d� musia�a p�j�� sama na pla��?�� Jej twarz posmutnia�a.</p><p>���ycie jest ci�kie�� rzek� Stoner.</p><p>��To nie �ycie. To ty jeste� trudnym cz�owiekiem, Keith�� powiedzia�a ze�lizguj�c si� z biurka i staj�c na pod�odze.</p><p>Podni�s� wzrok znad papier�w i przez chwil� si� jej przygl�da�.</p><p>��S�owo daj�, Jo, ja nie staram si� by� trudnym.</p><p>��Och, wiem. Chcia�abym tylko, aby� umie�ci� swe w�asne potrzeby nieco wy�ej na swej li�cie spraw wa�nych.</p><p>Nie odpowiedzia�. Jo rozejrza�a si� dooko�a i stwierdzi�a, �e �bagno� wyludni�o si� niemal zupe�nie. Pochyli�a si� szybko nad Stonerem i poca�owa�a go w usta. Zanim zdo�a� zareagowa�, ona �miej�c si� pod��a�a ju� w stron� schod�w.</p><p>Odwzajemni� jej u�miech, a potem pochyli� si� zn�w nad biurkiem. Gdy powr�ci� do przerwanej analizy widma statku z gwiazd, jego twarz przybra�a znowu pos�pny wyraz.</p><empty-line/><p>Na zewn�trz, mimo i� z nieba la� si� �ar, by�o jednak nieco przyjemniej z uwagi na �agodz�c� upa� bryz� od morza. Jo odetchn�a g��boko, lecz zamiast uda� si� na pla��, po d��y�a w stron� o�rodka komputerowego.</p><p>W po�owie drogi spotka�a Markowa, kt�ry szed� w przeciwnym ni� ona kierunku.</p><p>��No, jak tam z�amane serduszko?�� powita� j� weso�o�� Wci�� boli?</p><p>��Oj, boli, boli�� odpar�a i wbrew samej sobie u�miechn�a si�.�� A pa�skie?</p><p>��Ta sama sprawa.</p><p>Sta�a w upalnym s�o�cu i przez chwil� patrzy�a na przysadzisty, pozbawiony okien budynek komputera, po czym zwr�ci�a si� ku Rosjaninowi. U�miecha� si� do niej nie�mia�o, jak ch�opiec, kt�ry nie traci nadziei.</p><p>�Nie ma powodu, abym ja r�wnie� dosta�a �wira na punkcie pracy, tylko dlatego, �e Keith go ma�� pomy�la�a Jo.�� Mam swoje w�asne �ycie.</p><p>��Umie pan p�ywa� �odzi� polinezyjsk�?�� spyta�a Markowa.</p><p>Zamruga� oczyma.</p><p>��Przepraszam, nie bardzo wiem, co to jest takiego.</p><p>��To cz�no wyd�ubane z pnia drzewa�� wyja�ni�a.�� Ma z jednej strony p�ywak stabilizacyjny. Jest ich pe�no na pla�y, tam gdzie ko�czy si� pas startowy lotniska. Mo�emy przep�yn�� lagun� i znale�� sobie ma�� prywatn� wysp�, ca�� dla siebie.</p><p>Twarz Markowa o�ywi�a si�.</p><p>��I nie b�dzie rekin�w?</p><p>��Ani jednego.</p><p>��No to prosz� mnie szybko prowadzi� do tych �odzi�� rzek�, podaj�c jej rami�.�� B�d� nap�dza� pani cz�no lepiej ni� delfin!</p><empty-line/><p>W �bagnie� siedzia� tylko Stoner, gdy pojawi� si� tam Jeff Thompson z komandorem porucznikiem Tuttle�em. Ten ostatni rozejrza� si� dooko�a i na jego t�ponosej, opalonej twarzy pojawi� si� wyraz dezaprobaty pomieszanej z niedowierzaniem.</p><p>��Dlaczego tu nie jest w��czona klimatyzacja?�� spyta�.</p><p>��Jest w��czona�� poinformowa� go Stoner.</p><p>Tuttle ubrany by� po wojskowemu, lecz jego koszula z kr�tkim r�kawami by�a ca�a pociemnia�a od potu.</p><p>��Musimy znale�� panu lepsze miejsce do pracy�� rzek� komandor.�� Jak pan mo�e wytrzyma� w takiej zupie?</p><p>��Lubi� si� po�wi�ca�.</p><p>Thompson u�miechn�� si� i wyci�gn�� z szort�w doln� cz�� swojej koszuli.</p><p>��Teraz ju� pan wie, dlaczego on mo�e wypi� tyle piwa bez tycia�� rzek� do Tuttle�a.</p><p>Stoner zgasi� ekran komputera i przechyli� si� do ty�u w swym trzeszcz�cym fotelu.</p><p>��Co pana tu sprowadza?�� spyta�, zwracaj�c si� do Tuttle�a.</p><p>��Ogl�da�e� prezydenta wyg�aszaj�cego or�dzie?�� wtr�ci� si� Thompson.</p><p>��Sta�em przez ca�y czas na baczno�� przed ekranem.</p><p>Tuttle przyci�gn�� sobie od s�siedniego biurka fotel na rolkach i usiad�.</p><p>�Ale� on jest malutki�� pomy�la� Stoner.�� Zawsze uwa�a�em Thompsona za mikrusa, ale ten Tuttle wygl�da przy nim jak dzieciaczek.�</p><p>��Tu� przed transmisj� or�dzia profesor McDermott otrzyma� z Waszyngtonu polecenie�� powiedzia� Tuttle.</p><p>��W sprawie misji spotkania?�� rzek� Stoner.</p><p>��Tak. Nasi ludzie w Waszyngtonie rozmawiaj� w tej chwili z radzieck� ambasad�. S�dz�, �e przed ko�cem dnia profesor Zworkin otrzyma ju� instrukcje z Moskwy.</p><p>��A wi�c misja dojdzie do skutku.</p><p>Thompson powa�nie skin�� g�ow�.</p><p>��Wzlecisz na spotkanie z naszym go�ciem�� rzek�.�� Wygl�da na to, �e w radzieckim statku.</p><p>��Wielki Mac pewnie si� nie posiada z rado�ci�� mrukn�� Stoner.</p><p>��Profesor McDermott��� Tuttle zrobi� pauz� i zerkn�� na Thompsona, po czym ci�gn��:�� Profesor McDermott znajduje si�, rzec mo�na, w stanie szoku. Nie s�dz�, �eby�my mogli obecnie na nim polega�, je�li chodzi o wa�ne decyzje.</p><p>��Czy jest chory?</p><p>��Potrzebuje odpoczynku�� rzek� Thompson.</p><p>��Doktor Thompson przejmie jego obowi�zki administracyjne�� m�wi� Tuttle.�� W najbli�szym czasie on i profesor Zworkin b�d� sobie r�wni stanowiskami, je�li chodzi o projekt Jupiter�.</p><p>��Rozumiem. Moje gratulacje, Jeff!</p><p>��A pan�� ci�gn�� Tuttle�� obejmie planowanie misji spotkania.</p><p>Stoner skin�� g�ow�.</p><p>��B�dziemy musieli pana przenie�� do lepszego biura�</p><p>��A co z biurem Wielkiego Maca?�� spyta� Stoner sonduj�co.</p><p>Tuttle otworzy� usta.</p><p>��On si� zgrywa�� powiedzia� szybko Thompson.�� Mo�e wzi�� biuro s�siaduj�ce z moim. Znajdziemy inne miejsca dla ludzi, kt�rzy je zajmuj�.</p><p>��W porz�dku�� rzek� Tuttle.</p><p>��Chc�, aby pracowa� ze mn� profesor Markow�� odezwa� si� Stoner.</p><p>��Markow?</p><p>��On jest lingwist��� wyja�ni� Thompson.</p><p>No w�a�nie�� rzek� Stoner.�� Ma bardziej otwarty umys� ni� ktokolwiek inny je�li chodzi o proces my�lenia kosmit�w. A ponadto mo�e mi pom�c kontaktach z Rosjanami, z kt�rymi przyjdzie mi wsp�pracowa�.</p><p>��Proces my�lenia kosmit�w?�� powt�rzy� Tuttle.</p><p>��J�zyk, psychologia, mo�e pan to nazwa�, jak panu wygodnie. Ale fakt faktem, �e wzlecimy na spotkanie z czym� lub kim�, dla kogo nasze ziemskie j�zyki, rasy i kultury s� czym� zupe�nie obcym.</p><p>��My�li pan, �e wewn�trz tej rzeczy s� ludzie?�� Oczy Tuttle�a rozszerzy�y si�.</p><p>��W�tpiꠗ wyzna� Stoner.�� Je�li ten statek przyby� tutaj z innej gwiazdy, z innego uk�adu planetarnego, musia�by by� przeogromny, �eby pomie�ci� za�og�. Nawet jedna osoba potrzebowa�aby olbrzymi� ilo�� zapas�w �ywno�ci i paliwa oraz wielu urz�dze� do podtrzymywania �ycia�</p><p>��W jaki spos�b mogliby utrzyma� za�og� przy �yciu przez tysi�ce lat?�� zapyta� Thompson.</p><p>��Przez zamro�enie�� odpar� Stoner.�� Odmroziliby j� i przywr�cili do �ycia automatycznie, gdy statek zbli�a�by si� do celu?</p><p>��Do celu?�� Tuttle popatrzy� na� t�po.�� S�dzi pan, �e oni przybywaj� tu celowo?</p><p>Stoner pokr�ci� przecz�co g�ow�.</p><p>��Nie s�dzꠗ rzek�.�� Nie rozumiem, jak mogliby z takiej odleg�o�ci wybra� sobie akurat nasz� planet�, a nie jak�kolwiek inn�. Czy my mogliby�my wybra� w�a�nie ich planet�?</p><p>��Ale oni ju� tu s�. Znale�li nas.�� Trudno temu zaprzeczy�.</p><p>��Mogli szuka� gwiazdy podobnej do swojej w�asnej�� w��czy� si� Thompson.�� �adnej, stabilnej, ��tej gwiazdy typu G.</p><p>��O ile sami pochodz� z uk�adu typu G.</p><p>��To jest bardzo prawdopodobne.</p><p>��By� mo�e�� powiedzia� Stoner.�� Sp�jrz jednak, jak zachowywa� si� ten statek, gdy wszed� w obr�b naszego uk�adu. Najpierw zbli�y� si� do, najwi�kszej planety uk�adu, a ponadto wytwarzaj�cej wok� siebie najsilniejsze w ca�ym uk�adzie pole magnetyczne.</p><p>��Do diab�a! Masz racj�!</p><p>��Pokr�cili si� tam przez chwil�, a potem skierowali ku najwi�kszej z bliskich S�o�cu planet, r�wnie� o silniejszym od innych polu magnetycznym.</p><p>��Czyli Ziemi�� wyszepta� Tuttle.</p><p>��Wiemy ju� wi�c, czego szukali�� rzek� Thompson.�� Musz� pochodzi� z globu, kt�ry wytwarza sporych rozmiar�w magnetosfer�, i s�dz�, �e tylko na planetach chronionych przez silne pole magnetyczne mo�e istnie� �ycie.</p><p>��Ca�kiem mo�liwe�� powiedzia� Stoner.�� W ka�dym razie brzmi logicznie.</p><p>��Ale czy jest to statek za�ogowy, czy automatyczny?�� dopytywa� si� Tuttle.�� Jest kto� na pok�adzie, czy nie ma nikogo?</p><p>��Przypuszczam, �e nie ma nikogo�� odezwa� si� zn�w Stoner.�� Po c� wysy�a� za�og� w misj� bez powrotu, a do tego w nieznane. Nie ulega w�tpliwo�ci, �e oni tu w�sz�, szukaj� �lad�w �ycia.</p><p>��Mogli odebra� jakie� ziemskie sygna�y z odleg�o�ci kilkudziesi�ciu lat �wietlnych�� zauwa�y� Thompson.�� Radiofonia istnieje przecie� na Ziemi ju� ponad siedemdziesi�t pi�� lat.</p><p>Stoner roze�mia� si�.</p><p>��Jako� nie mog� sobie wyobrazi� mi�dzygwiezdnej misji, wys�anej tylko dlatego, �e gdzie� odebrano �Kocham Lucy�.</p><p>��Nigdy nic nie wiadomo�� rzek� weso�o Thompson.�� Mo�e istnieje jaka� mi�dzygwiezdna Komisja Radiofonii i Telewizji, kt�ra chce, �eby�my przestali za�mieca� eter.</p><p>��O, to jest ca�kiem rozs�dne�� zgodzi� si� Stoner.</p><p>��O ile jednak na pok�adzie tego statku s� ludzie�� mrukn�� Thompson�� pomy�lcie, jak� technik� musz� dysponowa�, aby utrzyma� za�og� przy �yciu i w dobrej formie podczas lotu mi�dzygwiezdnego.</p><p>��To niemo�liwe�� szepn�� Tuttle.�� To musi by� statek bezza�ogowy.</p><empty-line/><p>��Czy to bardzo boli?�� spyta� Cavendish.</p><p>Oczy Hansa Schmidta wygl�da�y jednak na bardziej senne ni� zbola�e. Przekr�ci� lekko g�ow� na poduszce i zerkn�� w okno szpitala.</p><p>��Czy s�yszy mnie pan? Przeszkadzam panu? P�jd� sobie, skoro taka jest pana wola�� m�wi� Cavendish.</p><p>��Nie, wszystko jest w porz�dku�� odpar� Schmidt.�� Ja� po prostu nie wiem, co powiedzie�.</p><p>Schmidt nie m�g� by� �wiadomy katusz, kt�re prze�ywa� Cavendish i kt�re zmieni�y jego twarz w ko�cist� mask�. Dla m�odego astronoma Anglik by� jedynie starym cz�owiekiem o zaczerwienionych od bezsenno�ci oczach i nerwowym tiku policzka.</p><p>��By� pan ostatnio niedysponowany�� odezwa� si� po chwili Cavendish chrypliwym, zdradzaj�cym napi�cie g�osem.</p><p>��To tylko moja wina�� odpar� m�odzieniec.</p><p>��Chyba nie tylko�� zauwa�y� Anglik.�� Kto� przecie� sprzeda� panu narkotyki. Zaryzykuj� stwierdzenie, �e by� to Amerykanin.</p><p>��Kilku Amerykan�w.</p><p>��No prosz�.</p><p>Schmidt przymkn�� oczy.</p><p>��Pan jest jedyn� osob�, kt�ra mnie tu odwiedza�� rzek� sennie.�� Opr�cz doktora Reynauda. Jest w tej chwili na korytarzu. Pewnie pan wie, �e z�ama� r�k�.</p><p>��To tylko niegro�ne p�kni�cie ko�ci�� powiedzia� Cavendish.�� Reynaud wyt�umaczy� wszystkim, �e sta�o si� to po upadku z pana ��ka.</p><p>Schmidt wolno potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Zdemolowa�em ca�y pok�j�� rzek�.�� Oni mi o tym powiedzieli, bo sam niczego nie pami�tam.</p><p>��To nie by�a pa�ska wina�� upiera� si� Cavendish.�� Nie powinien si� pan oskar�a�.</p><p>��Wi�c czyja?</p><p>Cavendish otworzy� usta, aby zacz�� m�wi�, lecz nie zdo�a� wydoby� z siebie d�wi�ku. Wsta� z drewnianego krzese�ka, na kt�rym przysiad�, i obola�y przeszed� na sztywnych nogach kilka krok�w dziel�cych go od okna. Pot zalewa� mu czo�o.</p><p>�To oni ka�� ci to robi栗 przebieg�o mu nagle przez my�l.�� Zmuszaj� ci�, aby� to zrobi�. Ale mo�esz im si� sprzeciwi�. Nie musisz im si� podporz�dkowywa�.�</p><p>Ka�dy oddech by� dla� teraz m�k� i sprawia� nieopisany b�l.</p><p>��Nie mogꠗ mrukn��.</p><p>��Co pan powiedzia�?�� spyta� Schmidt ze swego ��ka.</p><p>Cavendish zwr�ci� g�ow� w stron� m�odego astronoma. Czu�, �e nogi mu dr��, a �o��dek skr�ca si� z b�lu.</p><p>��To� nie by�a pa�ska wina�� powt�rzy� i b�l nieco zel�a�.�� To Amerykanie� oni pana zmusili do przyjazdu tutaj, wyrwali pana z domowych pieleszy, przerwali pana badania�</p><p>��Od dziewczyny te� mnie oderwali.</p><p>��Ano w�a�nie.�� Cavendish zorientowa� si�, �e gdy m�wi do Schmidta, jego udr�ka staje si� nieco mniejsza.�� Nie mo�e pan wi�c obwinia� si� o to, co zasz�o. To przekl�ci Amerykanie nadawali temu od pocz�tku bieg.</p><p>Schmidt skin�� potakuj�co g�ow�.</p><p>��M�g�bym teraz by� w domu�� rzek�.�� By�bym szcz�liwy. Do przybycia tutaj, nigdy nie pr�bowa�em niczego silniejszego ni� marihuana.</p><p>Wci�� na drewnianych nogach, niby marionetka poci�gana jak�� niewidzialn� nici�, Cavendish zbli�y� si� do krzes�a obok ��ka Schmidta, lecz zamiast na nim usi���, po�o�y� jedynie swe ko�ciste r�ce na jego oparciu.</p><p>Ogarn�a go nowa fala b�lu, a kolana si� pod nim ugi�y.</p><p>��Stoner!�� wykrztusi� z trudem.</p><p>��Co takiego?</p><p>Cavendish, kieruj�c swe nadbieg�e krwi� oczy w stron� m�odego astronoma, rzek�:</p><p>��To Stoner stoi za tym wszystkim.</p><p>��Stoner? Ten Amerykanin?</p><p>��Tak.�� Cavendish odetchn�� g��boko, po czym ci�gn��:�� Gdyby on wszyscy byliby�my teraz w domach. McDermott chcia� sko�czy� projekt wys�a� nas do domu, ale Stoner nalega�, aby ci�gn�� spraw� dalej.</p><p>��Chce, aby ca�a zas�uga przypad�a jemu, czy nie tak?�� powiedzia� Schmidt i pogardliwie wyd�� wargi.</p><p>��Tak.�� D�wi�k, kt�ry wydoby� si� z ust Cavendisha, przypomina� skomlenie.</p><p>Schmidt wreszcie si� zorientowa�, �e stary badacz musi cierpie� b�l.</p><p>��Co panu jest?�� spyta�.�� Jest pan chory?</p><p>��To b�l g�owy�� rzek� Anglik przez zaci�ni�te z�by.�� Miewam b�le g�owy.</p><p>��Czy mam wezwa� lekarza?</p><p>��Och nie, zaraz mi przejdzie.�� Cavendish zag��bi� r�ce w kieszeniach spodni i wyj�� niewielk�, plastikow� fiolk�.�� Dosta�em �rodek przeciwb�lowy. Ca�kiem niez�y. Schmidt uni�s� si� na ��ku na �okciu.</p><p>��A mnie nie pozwalaj� za�ywa� nic przeciwb�lowego�� rzek�.�� Nic silniejszego od aspiryny.</p><p>Cavendish, trzymaj�c fiolk� przed oczyma m�odzie�ca, powt�rzy�:�� Te pigu�ki s� ca�kiem dobre. Nie wywo�uj� nawyku. Nie maj� narkotycznego dzia�ania.</p><p>��Naprawd�?</p><p>��Tak�� sk�ama� starzec.</p><p>��Noc� mam wi�ksze b�le�� m�wi� Holender.�� Prawie nie do zniesienia.</p><p>��Mo�e wi�c b�dzie dobrze, je�li zostawi� panu tych kilka tabletek?</p><p>Cavendish wyprostowa� si� i widz�c, �e Schmidt kiwa potakuj�co g�ow�, odkorkowa� fiolk�, po czym wysypa� mu na trz�s�c� si� d�o� cztery tabletki.</p><p>��Jest pan pewien, �e nie zabraknie ich dla pana?�� spyta� Schmidt.</p><p>��Ja� mog� zdoby� ich wi�cej.</p><p>Holender popatrzy� na owalne, ��te pastylki, jakby si� jeszcze waha�. Cavendish poczu�, �e pal� go stopy.</p><p>��Niech pan we�mie jedn��� zaskrzecza�.�� B�l minie, jak r�k� odj��.</p><p>Schmidt przesta� si� waha�. Chwyci� stoj�c� obok ��ka szklank� z wod�, za� drug� r�k� w�o�y� sobie do ust jedn� tabletk�. Po�kn�� j� i popi� wod�.</p><p>Po chwili ze szklistymi oczami opad� na poduszk�, Cavendish, trz�s�c si� ca�y, jakby przepuszczono przez jego cia�o pr�d elektryczny, podszed� do ��ka m�odzie�ca i wyszepta� mu do ucha:</p><p>��To wszystko przez Stonera. Je�li pan wstanie z ��ka i dopadnie go b�dzie pan m�g� wr�ci� szcz�liwy do domu. Stoner chce panu zrobi i krzywd�. Chce pana zabi�. Musi go pan powstrzyma�, zanim to zrobi.</p><p>W miar�, jak to m�wi�, jego oczy otwiera�y si� coraz szerzej. Wygl�da�o tak, jakby kto� m�wi� jego ustami, u�ywaj�c ich jako tuby. Jakby stary Anglik by� maszyn� zupe�nie wy��czon� spod w�asnej kontroli.</p><p>Przera�ony tym, co zrobi�, Cavendish odskoczy� od ��ka Holendra. Rzut oka przez okna upewni� go, �e ma si� pod wiecz�r. Wybieg� jak z procy z pokoju Schmidta i j�� si� oddala� od szpitala tak szybko, jak m�g�. Nie zauwa�y� oczywi�cie, �e na spokojnej lagunie wywr�ci�a si� w�a�nie ��d�, w kt�rej p�yn�o dwoje ludzi.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXII</p></title><epigraph><p>BLISKIE SPOTKANIA</p><p>Konferencja �UFO �79�, zapowiadana jako �Wydarzenie 1979. dla mi�o�nik�w UFO�, zaoferowa�a audytorium, dobrze obeznanemu z problemami ufologii, jedynie te same, stare frazesy, Walter H. Andrus, dyrektor sekcji mi�dzynarodowej radia �Mutual UFO Network�, powiedzia� /nam/, �e jeste�my obserwowani przez cztery rodzaje kosmit�w: kar�owate humanoidy, cz�ekokszta�tne istoty o zbli�onym do naszego wzro�cie, stworzenia przypominaj�ce zwierz�ta oraz roboty�</p><empty-line/><p>Alan Holt, nadzoruj�cy szkolenie astrofizyk�w w NASA, opisa� oddzia�ywanie mi�dzy polami: magnetycznym i elektrycznym, jak r�wnie� teori� zakrzywienia czasoprzestrzeni i jej zwi�zek z nap�dem grawitacyjnym�</p><p>Reasumuj�c konferencj� �UFO �79�, mo�na powiedzie�, �e wszystkie wyg�oszone referaty by�y krzykiem skierowanym do spo�eczno�ci naukowej o uznanie niezidentyfikowanych obiekt�w lataj�cych /UFO/ za fakt. Jednak�e pomimo wysi�k�w ludzi takich, jak Holt, racjonalne badania naukowe zmuszaj� do ch�odnego spojrzenia na propagand� zwolennik�w UFO, wierz�cych, i� kosmici sk�adaj� nam wizyty.</p><text-author>HARRY LEBELSON</text-author><text-author>Magazyn �Omni�</text-author><text-author>Kwiecie� 1980</text-author></epigraph><empty-line/><p>Markow i Jo ju� obeschli po pierwszej wywrotce swej �odzi. Rosjanin wios�owa� teraz z pasj�, m��c�c wod� nier�wnymi, gwa�townymi uderzeniami wios�a, podczas gdy Jo siedzia�a na dziobie i z trudem powstrzymywa�a si� od �miechu.</p><p>��Niech Pan uwa�a�� m�wi�a�� bo wp�ywamy do nast�pnego kana�u mi�dzy wysepkami�</p><p>Zanim sko�czy�a m�wi�, chwyci� ich silny pr�d i ��d� zacz�a si� coraz silniej przechyla�. Markow przygl�da� si� bezradnie, jak utrzymuj�cy cz�no w r�wnowadze p�ywak unosi si� coraz wy�ej nad wod� wraz z wysi�gnikiem, by w ko�cu przelecie� nad ich g�owami. Zn�w oboje znale�li si� w ciep�ej wodzie.</p><p>On stan�� w si�gaj�cej mu do bioder wodzie i pocz�� si� maca� po kieszeniach. Wiedzia�, �e je�li co� zgubi�, ju� tego nie odzyska. Potem przypomnia� sobie o zegarku. Ocieka� wod�, a cyferblat wida� by�o jak przez mg��. Niemniej jednak wskaz�wka sekundowa wydawa�a si� wci�� porusza�.</p><p>��Prosz� mi pom�c tutaj�� zawo�a�a Jo.</p><p>Z g��bokim westchnieniem Markow uczepi� si� wysi�gnika i zacz�� odwraca� ��d� na w�a�ciw� stron�. Gdy mu si� to uda�o, cz�no by�o wci�� pe�ne wody. Jo, �miej�c si�, pocz�a mu dawa� znaki, aby przechyli� je na tyle, by wyla�a si� wi�ksza cz�� wody.</p><p>��By�em pewny, �e taka ��d� nie mo�e si� wywr�ci栗 mrucza� pod nosem, zaczerwieniony od wysi�ku. Chyba po to jest ten p�ywak z boku.</p><p>Jo tylko si� roze�mia�a. Pom�g� jej dosta� si� zn�w do �rodka lodzi, nie omieszkawszy przy tej okazji zbada� konsystencji jej kszta�tnych po�ladk�w. J�drne, a jednak mi�kkie��� oszacowa� z uznaniem.</p><p>Jo, wci�� �miej�c si�, da�a mu znak r�k�.</p><p>��Prosz� ju� wchodzi� do �rodka!�� ponagli�a go.</p><p>Markow oceni� wzrokiem odleg�o�� dziel�c� ich od najbli�szej, pustej pla�y.</p><p>��Dzi�kuj�, wol� si� przej�栗 powiedzia�.�� Tak b�dzie bezpieczniej.</p><p>��B�dzie pan szed�?</p><p>��Raczej brodzi�. Przyholuj� pani� do jakiej� bezpiecznej zatoczki.</p><p>��S�dzi�am, �e boi si� pan rekin�w.</p><p>Spojrza� w g��b wody czystej jak kryszta�.</p><p>��Gdy zobacz� jakiego�, na pewno nie prze�cignie mnie do pla�y.�� Stan� za �odzi� i zacz�� j� pcha� ku brzegowi jak jak�� wyj�tkowo du�� zabawk�. Trzymaj�c si� burty lodzi, Jo u�miechn�a si� do Markowa serdecznie.</p><p>��M�j bohater�� powiedzia�a.�� Zupe�nie jak Humphrey Bogart w<emphasis> Afryka�skiej kr�lowej.</emphasis></p><p>��Jak kto?�� spyta� Markow, brn�c w wodzie po uda.</p><p>Popatrzy�a na� szeroko otwartymi oczyma.</p><p>��Nigdy nie s�ysza� pan o Humphreyu Bogarcie?</p><p>��Czy nie by� on przypadkiem wiceprezydentem Stan�w Zjednoczonych? Gdy ju� wpycha� ��d� na pla��, niebo szybko pociemnia�o i lun�� kolejny deszczyk. Jo wyskoczy�a z �odzi i pomog�a mu j� wci�gn�� dalej na pla��. Potem oboje pobiegli ku drzewom i w�r�d wybuch�w �miechu rzucili si� na piach pod ich koronami.</p><p>��Nie sadz�, abym by� stworzony do �ycia na �onie natury�� zauwa�y� Markow.</p><p>��Dlaczego pan tak m�wi?�� spyta�a Jo.</p><p>��Jestem cywilizowanym cz�owiekiem. A to znaczy, �e moje miejsce jest w wielkim mie�cie, nie na tym odludziu.</p><p>��W Moskwie?</p><p>Skin�� g�ow�.</p><p>��Tak, Moskwa by�aby teraz dla mnie odpowiednia. Ale oczywi�cie tylko wtedy, gdyby pani zechcia�a mi towarzyszy�, moja droga.</p><p>��Jak tam jest?�� spyta�a.�� Nigdy tam nie by�am.</p><p>��To jest wielkie miasto�� rzek� wzruszaj�c ramionami.�� Nie tak pi�kne jak Pary�, nie tak du�e jak Londyn i nie tak zat�oczone jak Tokio. S�o�ce �wieci tam przez ca�e dwie minuty w roku i wtedy wszyscy wybiegaj� na dw�r, aby obserwowa� to zjawisko. Zaraz potem niebo zn�w si� chmurzy i przez reszt� roku pada �nieg.</p><p>��Ale pan je kocha, prawda?�� spyta�a z u�miechem.</p><p>��S�dz�, �e tak�� odpar�, zapatrzony w szkwa�, kt�ry ch�osta� deszczem wody laguny.�� Tam si� urodzi�em i przypuszczam, �e tam umr�. M�j ojciec zgin�� pi��dziesi�t kilometr�w na zach�d od Moskwy, pomagaj�c w odpieraniu faszystowskich agresor�w w 1941 roku. A jego ojciec zgin�� w wojnie domowej, kt�ra wybuch�a po rewolucji.</p><p>Jo nachyli�a si� ku niemu i wyci�gn�wszy r�k�, lekko dotkn�a palcami jego policzka.</p><p>��Ale pan b�dzie �y� d�ugo i spokojnie, nieprawda�?</p><p>Zarumieni� si� pod wp�ywem jej blisko�ci.</p><p>��Mam oczywi�cie taki zamiar�� rzek� pr�buj�c si� opanowa�.</p><p>Poczekali, a� ulewa przesz�a nad wysp� i oddali�a si� w kierunku zachodnim. Zza chmur wyjrza�o zn�w s�o�ce i szybko zrobi�o si� jasno i gor�co. W ci�gu paru minut pla�a by�a zn�w sucha.</p><p>Markow zerkn�� na niebo.</p><p>��Nasza odzie� wyschnie szybciej, je�li j� roz�o�ymy na piasku�� zauwa�y�.</p><p>��W takim razie mogliby�my si� zn�w wyk�pa� na golasa�� powiedzia�a weso�o.</p><p>��By�em ju� chyba dostatecznie d�ugo w wodzie jak na jedno popo�udnie�� odpar�.</p><p>Jo przez d�u�sz� chwil� wa�y�a co� w my�lach.</p><p>��Mo�e lepiej b�dzie, je�li wysuszymy odzie� na sobie�� rzek�a wreszcie.</p><p>��Wola damy jest dla mnie rozkazem�� rzek� skin�wszy g�ow�.</p><p>U�miechn�a si� do niego przyja�nie.</p><p>��Mam nadziej�, �e wr�cimy na Kwaj, zanim si� �ciemni�� rzek�a.</p><empty-line/><p>W Waszyngtonie by�a p�noc.</p><p>Willie Wilson, mimo �e nerwy mia� napi�te, u�miechn�� si� �agodnie i przechyli� na oparcie sofy. Apartament hotelowy, kt�ry zajmowa�, znajdowa� si� na najwy�szym pi�trze i by� wykwintnie umeblowany�� najlepszy, jakim dysponowa�a dyrekcja. Jego cena w pe�ni odpowiada�a komfortowi, jaki zapewnia�.</p><p>��Czy pan nie jest przypadkiem z towarzystwa ubezpieczeniowego?�� spyta� Willie, rozpo�cieraj�c ramiona i k�ad�c je na oparciu sofy.</p><p>Siedz�cy naprzeciw niego na krze�le m�ody m�czyzna u�miechn�� si�.</p><p>��Nie, prosz� pana�� rzek�.�� Jestem z Departamentu Sprawiedliwo�ci.</p><p>��Sprawiedliwo�ci?�� Willie zerkn�� na swego brata, kt�ry z wyrazem przestrachu na piegowatej twarzy sta� niespokojnie przy pustym, nie u�ywanym barku.</p><p>��Tak, prosz� pana�� potwierdzi� m�ody cz�owiek.</p><p>By� elegancko ubrany, a jego szary garnitur i spokojny, kasztanowy krawat �wiadczy�y o konserwatywnych pogl�dach na mod�.</p><p>�Wygl�da na adwokata��� pomy�la� Willie.</p><p>��Czym mog� panu s�u�y�?�� spyta� uprzejmie.</p><p>��Chcieliby�my zapobiec tragedii�� odpar� m�odzieniec.</p><p>��My, to znaczy kto?</p><p>��Departament, Minister Sprawiedliwo�ci, Bia�y Dom. Willie lekko za�wista�.</p><p>��Ho, ho� same grube ryby�� rzek�.</p><p>M�ody cz�owiek skin�� g�ow�.</p><p>��Do jakiej tragedii nie chcieliby panowie dopu�ci�?�� indagowa� Willie.</p><p>��Do paniki, kt�r� pan sieje.</p><p>��Paniki? Nie mam z tym nic wsp�lnego. Jestem zwyk�ym duszpasterzem, kt�ry szerzy S�owo Bo�e.</p><p>��Pan sieje przestrach w�r�d ludzi. To, co si� wydarzy�o na stadionie Roberta Kennedy�ego, mog�o si� z �atwo�ci� przekszta�ci� w niewyobra�aln� tragedi�. Niemal cudem uda�o si� jej unikn��.</p><p>��Dzi�ki jego szybkiemu refleksowi�� rzek� oschle Bobby, pokazuj�c palcem brata.</p><p>��To Pan B�g dzia�a�, nie ja�� sprostowa� Willie, nie przestaj�c si� �agodnie u�miecha�.</p><p>��Pastorze Wilson, powtarzam raz jeszcze, �e sieje pan przestrach. Mo�na by�o jeszcze przymkn�� oczy, kiedy wzywa� pan ludzi, by obserwowali niebo. Ale teraz, z tymi �wiat�ami na niebie co noc�</p><p>��To jest przes�anie, na kt�re czekali�my�� rzek� Willie.</p><p>��Ludzie s� przera�eni. My�l�, �e zbli�a si� koniec �wiata.</p><p>��Nigdy tego nie zapowiada�em.</p><p>��Ale ludzie w�a�nie tak sobie interpretuj� pana s�owa�� powiedzia� m�ody cz�owiek z naciskiem.�� W ca�ym kraju.</p><p>��Jestem tylko zwyk�ym duszpasterzem�</p><p>��Sta� si� pan wa�n� osobisto�ci� w kraju, pastorze Wilson. Musi si� pan teraz wykaza� poczuciem odpowiedzialno�ci.</p><p>��Co Pan chce przez to powiedzie�?�� wtr�ci� si� Bobby.</p><p>��Musi pan spraw� wyciszy�.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Musicie przesta� ludzi straszy�. Powiedzie� im wyra�nie, �e te �wiat�a na niebie nie maj� nic wsp�lnego z Bogiem ani z ko�cem �wiata.</p><p>��Tego nie mog� zrobi栗 rzek� stanowczo Willie.</p><p>��B�dzie pan musia�.</p><p>��A je�li nie, to co?�� spyta� Bobby.</p><p>M�ody cz�owiek obr�ci� si� lekko ku niemu na krze�le, kieruj�c twarz w jego stron�.</p><p>��Je�li nie, to rz�d Stan�w Zjednoczonych da panu odczu� sw� ci�k� r�k�.</p><p>Willie ani przez chwil� nie przesta� si� u�miecha�.</p><p>��Pan wie, �e odby�em spotkanie z prezydentem.</p><p>��Owszem, wiem. To on mnie tu przys�a�, pastorze. Prosi� mnie, bym panu przypomnia�o ogromnej odpowiedzialno�ci, jaka na panu ci��y.</p><p>��Prezydent tak powiedzia�?</p><p>��Tak jest, prosz� pana. M�g� tu przys�a� kogo� z Urz�du Skarbowego albo z Federalnej Komisji Radia i Telewizji.</p><p>U�miech Williego sta� si� nieco sztuczny i jakby wymuszony.</p><p>��Innymi s�owy�� mrukn�� Bobby�� albo zagramy, jak rz�d chce, albo zostaniemy odci�ci od telewizji i zawrzemy znajomo�� z setk� kontroler�w podatkowych.</p><p>��Co to znaczy �zagramy jak rz�d chce�?</p><p>��Gdzie planuje pan nast�pne zgromadzenie wiernych, pastorze?</p><p>��W Anaheim.</p><p>M�ody cz�owiek pokiwa� g�ow�.</p><p>��Tak, ju� porozumieli�my si� z zarz�dem tamtejszego stadionu.</p><p>��Kto panu da� prawo�?</p><p>��To bardzo proste, pastorze. Panika na kt�rym� z pana zgromadze� mo�e doprowadzi� do �mierci setek ludzi. A mo�e nawet tysi�cy. N z nas nie chce, aby si� to sta�o. Jasne?</p><p>Willie wolno skin�� g�ow�.</p><p>M�ody cz�owiek odetchn�� g��boko, po czym ci�gn��:</p><p>��Dlatego musi pan teraz powiedzie� wiernym, �e te �wiat�a na niebie s� zjawiskiem czysto naturalnym, �e s� wywo�ywane przez statek kosmiczny, kt�ry zbli�a si� do Ziemi, i nie maj� �adnego nadprzyrodzonego znaczenia. Musi je pan przesta� ��czy� z g�osem Boga.</p><p>��Ale� to zupe�nie niemo�liwie!�� zawo�a� Willie.</p><p>��To jest mo�liwe. I b�dzie pan musia� to powiedzie�.</p><p>Willie zerkn�� na brata, potem zn�w przeni�s� wzrok na wys�annika ministerstwa.</p><p>��Pan przeszkadza w pracy dla Pana Boga�� rzek�.</p><p>��Pan pracuje dla Boga, pastorze�� m�wi� wys�annik�� ja pracuj� dla Ministerstwa Sprawiedliwo�ci.�� Zawaha� si� chwil�, po czym doda�:�� A my wszyscy pracujemy dla Urz�du Skarbowego.</p><empty-line/><p>Gdy Stoner sko�czy� prac� i wyszed� z biura, by�o ju� po zachodzie s�o�ca. Przystan�� na moment przed wej�ciem do budynku i poprzez korony palm, kt�rymi wysadzona by�a ulica, zerkn�� na p�on�ce niebo. Potem skierowa� si� w stron� poczty.</p><p>W godzin� p�niej, wyk�pany i od�wie�ony, w czystych spodniach, koszuli i swetrze, uda� si� wprost ze ���obka� do hotelu, gdzie zamieszkiwa�a Jo, ale jej tam nie zasta�. Wzruszy� ramionami i zajrza� do budynku g��wnego komputera, a potem wst�pi� do klubu oficerskiego. Nie by�o jej wszak�e ani w tym pierwszym, ani w tym drugim.</p><p>�Dok�d ona posz�a?��� z�yma� si�. Na zegarze we wn�ce baru by�o ju� dobrze po si�dmej. �Powiedzia�a, �e idzie sobie pop�ywa栗 pomy�la�.�� Ale je�li co� jej si� przydarzy�o, wszyscy musieliby ju� o tym wiedzie�.� Min�� grupk� sta�ych bywalc�w baru, rzadko odchodz�cych od bufetu, i usiad� w tej samej lo�y, gdzie niedawno dyskutowali z Markowem. �Czy�by zapomnia�a, �e um�wi�a si� tu ze mn� na si�dm��� zapytywa� sam siebie w rozterce.�� A mo�e postanowi�a celowo nie przyj��?� Poczu�, wzbiera w nim gniew. �Pewnie jest teraz z McDermottem��� wywnioskowa�, sfrustrowany.</p><empty-line/><p>Bez wzgl�du na to, dok�d Cavendish chcia� i�� i jak� obiera� drog�, nogi zmusza�y go do powrotu do szpitala.</p><p>Zmierzcha�o ju�, a on by� zm�czony. Usiad� przeto po drugiej stronie dziel�cego go od szpitala kortu tenisowego i opar� si� o pie� majestatycznej palmy. Wida� by�o st�d dobrze o�wietlone okna szpitalnych sal.</p><p>�Nie mam ju� w�asnej woli�� przemkn�o mu przez my�l.�� Steruj� mn� ka�� mi chodzi� i m�wi�, jak jakiej� diabelskiej marionetce.�</p><p>Siedzia� z obwis�ymi ramionami i zwieszon� g�ow�, ciesz�c si� w duchu, �e jego b�le nieco si� zmniejszy�y. Nie m�g� jednak w �aden spos�b pozby� si� ich zupe�nie. �Jedynie podporz�dkowanie si� ich rozkazom mo�e z�agodzi� moje katusze�� my�la� zdesperowany.�� Przekl�ci cwaniacy! Gdyby w�o�yli tyle wysi�ku w napraw� swej cholernej gospodarki, ile wk�adaj� w kontrolowanie ludzkich umys��w, nie by�oby im potrzebne ich przekl�te KGB!�</p><p>B�l by� teraz ca�kiem zno�ny, tak i� Cavendish pomy�la�, �e m�g�by co� zje��. Albo wreszcie si� wyspa�! Opar� g�ow� o palm� i zamkn�� oczy. �C� to by�by za luksus���� marzy�o mu si�.</p><p>Zupe�nie nie zauwa�y�, �e w pewnej chwili okno pokoju, gdzie le�a� Schmidt, otworzy�o si� i m�ody astronom wychyli� si� na zewn�trz, by zaraz opa�� na piaszczysty grunt o dwa pi�tra ni�ej. By� kompletnie ubrany, a jego oczy p�on�y dzikim blaskiem. W kieszonce koszuli mia� ju� tylko dwie z czterech ofiarowanych mu przez Cavendisha tabletek.</p><empty-line/><p>Markow czu� si� jak marynarz, kt�ry powraca do domu po rozbiciu si� swego statku. Mia� wszystkie mi�nie obola�e od wysi�ku, lepi� si� od soli i piasku, a jego twarz, zw�aszcza wysokie czo�o, by�y bole�nie spalone przez s�o�ce.</p><p>Wios�owa� w �odzi przez ca�e godziny, by dosta� si� zn�w na wysp�, a Jo siedzia�a przez ca�y czas naprzeciw niego i u�miecha�a si�. Gdyby nie blask zorzy na niebie i �wiat�a budynk�w na Kwajalein, na pewno straci�by orientacj� i da�by si� pr�dom unie�� wraz z �odzi� na otwarte morze, gdzie nieuniknienie czeka�a ich �mier�.</p><p>Cz�apa� teraz po stopniach prowadz�cych na werand� swego bungalowu, zastanawiaj�c si�, co robi Maria. Dochodzi�a dopiero dziewi�ta wiecz�r, a jednak czu� si� troch� tak, jakby wraca� przed �witem. �Pewnie zdziwi si� widz�c mnie o tak wczesnej porze��� my�la� nieco rozbawiony. Przeszed� na palcach przez werand� i otworzy� drzwi.</p><p>Marii nie by�o w salonie. Wzruszy� ramionami i ten ruch cia�a pod ko�a uzmys�owi� mu, �e r�wnie� jego ramiona i plecy s� spalone przez s�o�ce.</p><p>Szcz�liwy, �e zaraz b�dzie si� m�g� rzuci� na ��ko i wreszcie odpocz��, otworzy� drzwi sypialni.</p><p>Maria siedzia�a na swym ��ku i gdy go zobaczy�a, w jej oczach odmalowa�o si� przera�enie. Patrzy�a na� z szeroko otwartymi ustami, nie mog�c wykrztusi� ani s�owa. Obok ��ka le�a�a na pod�odze otwarta walizka z dziwn� aparatur� elektroniczn�. Na niewielkim jarz�cym si� ekranie promie� �wietlny kre�li� bez przerwy zygzakowat� lini�, niby na ekranie EKG.</p><p>Markowa zaskoczy�a nie tyle zagadkowa walizka, ile wyraz twarzy �ony. Malowa�o si� na niej poczucie winy przemieszane z gniewem i strachem. Przez szeroko otwarte oczy Marii m�g� Markow niemal zajrze� do wn�trza jej duszy. Wygl�da�a tak, jak musia� wygl�da� Lucyfer, gdy zda� sobie spraw�, �e B�g zaraz str�ci go w czelu�cie piek�a.</p><p>��Co ty robisz?�� rykn�� Markow.�� Co to jest?</p><p>Zapomniawszy w jednej chwili o b�lu, j�� si� zbli�a� do �ony. Podnios�a si� szybko z ��ka i pocz�a cofa� si� przed nim z wyrazem wstydu i zmieszania na twarzy.</p><p>Odwr�ci� si� od niej i skierowa� wzrok na walizk�. Chwyci� j� obiema r�kami i podni�s� do g�ry.</p><p>��Nie r�b tego!�� krzykn�a Maria, podbiegaj�c do niego.</p><p>Markow z ca�� si�� cisn�� walizk� o �cian�; w zetkni�ciu z twardym betonem rozpad�a si� na dwie cz�ci.</p><p>��Nie wiesz, co zrobi�e�!�� skrzecza�a Maria, rzucaj�c si� na� z pazurami.</p><p>Odepchn�� j� i przewr�ci�a si� na ��ko, a on tymczasem podszed� do rozbitej walizki. Jedno czerwone �wiate�ko wci�� si� pali�o. Ca�y kipi�c z gniewu, zmia�d�y� szcz�tki pot�nym uderzeniem, obutej w sanda� stopy. Trzasn�o p�kaj�ce szk�o i plastik, a Markow w napadzie furii j�� teraz tratowa� aparat, a� pozosta�a z niego tylko niemo�liwa do rozpoznania kupka sprasowanego plastiku z wystaj�cymi tu i �wdzie p�ytkami obwod�w drukowanych.</p><p>Oczy Marii niemal wychodzi�y z orbit.</p><p>��Zniszczy�e��� wa�n� cz�� pa�stwowej w�asno�ci!�� zawo�a�a.</p><p>��Zamilcz!�� warkn��.�� I ciesz si�, �e z tob� nie zrobi�em tego samego Nie wiem, do czego s�u�y�a ta aparatura, ale na pewno nie do dobrych cel�w. Na tyle si� w tym orientuj�.</p><p>Ze wzrokiem, utkwionym w rozbitej walizce, Maria wybuchn�a p�aczem.</p><p>��Oni nas zabij�, Kiry�!�� m�wi�a przez �zy.�� Zabij� nas oboje.</p><p>��Niech wi�c to zrobi�!�� rzek� gniewnie.�� Mo�e b�dzie nam lepiej na tamtym �wiecie.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXIII</p></title><epigraph><p>Odrzucam jako bezwarto�ciowe wszelkie pr�by teoretycznego wyliczenia cz�sto�ci wyst�powania inteligentnych istot we wszech�wiecie. Nasza nieznajomo�� proces�w chemicznych, dzi�ki kt�rym powsta�o na Ziemi �ycie, czyni takie rachunki bezsensownymi. Zale�nie od przebiegu r�nych reakcji chemicznych, �ycie albo mo�e by� cz�stym zjawiskiem we wszech�wiecie, albo mo�e wyst�powa� rzadko, albo te� w og�le nie istnieje poza nasz� planeta. Niemniej jednak s� uzasadnione powody naukowe, by prowadzi� poszukiwania inteligencji pozaziemskiej z pewn� nadziej� na sukces� Mamy najwi�ksz� szans� zaobserwowa� te istoty, kt�re b�d� w dobrych, b�d� w z�ych celach wykorzysta�y do maksimum mo�liwo�ci, jakie stwarzaj� prawa fizyki.</p><p>A teraz najwa�niejsze moje stwierdzenie: istnieje niewiele barier, kt�rych stechnicyzowane spo�ecze�stwo nie mog�oby przekroczy�, maj�c na to dostatecznie du�o czasu. Rozwa�my najpierw spraw� kolonizacji�</p><text-author>FREEMAN DYSON</text-author><text-author><emphasis>Zak��caj�c wszech�wiat</emphasis></text-author><text-author>Harper and Row, 1979</text-author></epigraph><empty-line/><p>Stoner siedzia� samotnie w swej lo�y w k�cie baru, opar�szy stopy przeciwleg�e siedzenie. Na stole przed nim sta�a w plastikowym pojemniku z lodem na wp� opr�niona butelka szampana.</p><p>�Niez�y wiecz�r�� my�la� u�miechaj�c si� kwa�no.�� Zdecydowanie nie masz bracie szcz�cia.�</p><p>Klub powoli wype�nia� si� lud�mi, kt�rzy chcieli si� rozerwa� po kolacji. Z g�o�nik�w p�yn�a og�uszaj�ca muzyka disco, tak i� chc�c si� wzajemnie s�ysze�, trzeba by�o do siebie wo�a�. Co jaki� czas kto� chcia� si� przysi��� do Stonera, lecz on szybko i zdecydowanie odsy�a� wszystkich gdzie indziej.</p><p>�Mo�e powinienem p�j�� do przyczepy McDermotta i zobaczy�, czy ona tam jest��� przemkn�o mu przez my�l. Zaraz jednak przysz�a refleksja, �e nawet je�li Jo jest w przyczepie, b�dzie m�g� niewiele zdzia�a�. Nie b�dzie przecie� wyci�ga� jej stamt�d za w�osy.</p><p>Wyj�� butelk� i nala� sobie pe�n� szklank� szampana. Trunek nie by� najlepszego gatunku. �Kalifornijski sikacz�� pr�bowa� si� domy�li�, obracaj�c butelk�, by zobaczy� etykiet�.�� O, Bo�e, nawet nie to�� westchn��.�� Ze stanu Nowy Jork!� Zniech�cony, wetkn�� butelk� z powrotem do pojemnika tak gwa�townie, �e a� opryska�a go lodowata woda. Zamruga� oczyma i opu�ci� stopy na pod�og�.</p><p>�Do diab�a! Dzi� nawet nie mog� si� upi�, gdy chc�!�</p><p>Wtem drzwi wej�ciowe otwar�y si� z takim �oskotem, �e wszyscy podskoczyli na swych siedzeniach. Stoner spojrza� w tamt� stron� i zobaczy� Schmidta. Holender sta� w drzwiach, zgarbiony i z opuszczon� g�ow�, jakby zamierza� staranowa� ni� kt�r�� ze �cian.</p><p>Na moment usta�y w sali wszystkie rozmowy i tylko g�o�niki wylewa�y z siebie rycz�ce d�wi�ki. Schmidt sta� nieruchomo, z otwartymi ustami, a jego g�o�ny oddech wydawa� si� harmonizowa� z rytmem dudni�cej muzyki.</p><p>Stoner powr�ci� do swego szampana, inni go�cie podj�li przerwane rozmowy i klub szybko wype�ni� si� gwarem. Ludzie �miali si�, chodzili, pili. Tymczasem Schmidt, utkwiwszy wzrok w Stonerze, ruszy� w stron� jego lo�y, przepychaj�c si� przez zgromadzony przy barze t�umek.</p><p>��To twoja wina�� rzek�, staj�c obok niego.</p><p>Stoner spojrza� na�, zdziwiony.</p><p>��Siedzisz tutaj i pijesz szampana�� m�wi� Schmidt, lekko tylko zamazuj�c s�owa�� a my przez ciebie jeste�my zapuszkowani na tej przekl�tej wyspie.</p><p>��O czym pan m�wi?�� spyta� Stoner.</p><p>��Sied� sobie i pij�� ci�gn�� m�ody astronom, podnosz�c g�os.�� Czekaj na nagrod� Nobla, podczas gdy reszta nas gnije.</p><p>��Niech pan siada i przestanie si� wyg�upia栗 powiedzia� Stoner.</p><p>��To ci poka��, kto si� tu wyg�upia!�� rykn�� Schmidt.</p><p>Chwyci� Stonera za koszul� i wyci�gn�� go z lo�y z tak� �atwo�ci�, jak dziecko, kt�re podnosi zabawk�. Stoner poczu�, jak jego gole� trze bole�nie o kant sto�u, a potem straci� zupe�nie r�wnowag� i ci�ko upad� na pod�og�.</p><p>Teraz w klubie zapanowa�a grobowa cisza. Usta�a nawet muzyka.</p><p>��Szampan!�� rykn�� Schmidt, zmiataj�c ze sto�u butelk� wraz z pojemnikiem.</p><p>��Co panu jest, do jasnej cholery?�� spyta� Stoner, podnosz�c si� z pod�ogi.</p><p>Nikt w klubie nie zrobi� najmniejszego ruchu. Wszyscy stali os�upiali, jakby wro�li w ziemi�, ze wzrokiem utkwionym w nich obu.</p><p>Schmidt skierowa� na niego w�ciek�e spojrzenie.</p><p>��To twoja wina!�� rykn�� ponownie i rzuci� si� na niego, chwytaj�c go obiema r�kami za gard�o. Jego r�ce zacisn�y si� niby stalowe kleszcze na tchawicy Stonera, kt�ry nie mog�c z�apa� powietrza, zacz�� si� dusi�. Ostatnim wysi�kiem woli zdo�a� jednak z��czy� palce obu r�k i ca�� si�� rozepchn�� �okciami na boki r�ce Schmidta, rozrywaj�c jego chwyt. �apczywie nabra� w p�uca powietrza.</p><p>��Jest pan szale�cem!�� wyszepta� chrypliwie.</p><p>Jednak�e Schmidt ani my�la� dawa� za wygran�.</p><p>��Chcesz mi wszystko ukra��!�� wo�a�, przewracaj�c oczami.</p><p>K�tem oka Stoner zauwa�y�, �e drzwi klubu otworzy�y si� i stan�a w nich Jo. Jej w�osy by�y jeszcze na wp� mokre i b�yszcza�y w �wietle lamp. Widz�c ich obu gotowych rzuci� si� na siebie, otworzy�a w przestrachu usta.</p><p>Schmidt zamachn�� si� na Stonera, kt�ry b�d�c wci�� pod wra�eniem wygl�du Jo, nie zd��y� si� uchyli� i ci�ka pi�� Holendra wyl�dowa�a na go policzku. Si�a ciosu obr�ci�a go dooko�a. Stoner run�� twarz� w d� na st� w swej lo�y i zanim si� zdo�a� odwr�ci�, Schmidt ju� na nim siedzia�, przyciska� go do sto�u kolanami i m��ci� z ca�ej si�y po g�owie i plecach.</p><p>��Twoja wina! Twoja wina!�� krzycza� za ka�dym uderzeniem.</p><p>Stoner poczu�, �e robi mu si� ciemno w oczach. Wiedzia�, �e oszala�y Holender nie przestanie go t�uc, a� zat�ucze na �mier� na oczach stoj�cych ko�em biernych widz�w. Gdy odzyskaj� zdolno�� reagowania, b�dzie ju� za p�no, aby mu pom�c. Zwierz�cym instynktem wbi� czub swego pantofla mi�dzy �cian�, a oparcie siedzenia i znalaz�szy w ten spos�b punkt oparcia, zepchn�� si� ze sto�u wraz z siedz�cym na jego plecach Schmidtem. Upadli ci�ko na pod�og� i Stoner wyzwoli� si� z szale�czego chwytu Holendra.</p><p>Przez chwil� czo�gali si� obaj po pod�odze z dala jeden od drugiego. Stoner podni�s� g�ow� i spojrza� w twarz m�odego astronoma. �On zupe�nie oszala���� pomy�la�, przera�ony. Zmierzwione w�osy zakrywa�y wi�ksz� cz�� twarzy Schmidta, a jego oczy wychodzi�y z orbit. Otwartymi ustami chwyta� �apczywie powietrze i warcza� na Stonera. Stoner czu� w ustach smak krwi, a wszystkie mi�nie bola�y go od desperackich zapas�w na stole.</p><p>�On mnie zabije�� pomy�la�.�� Zabije mnie, je�li mu na to pozwol�.�</p><p>W tej samej chwili Schmidt zerwa� si� na r�wne nogi i Stoner zrobi� to samo, cofaj�c si� o krok do ty�u. Poczu�, �e jego stopa dotkn�a le��cej na pod�odze butelki po szampanie. Pod�oga wok� tego miejsca by�a ca�a mokra �Skoncentruj siꠗ us�ysza� w my�lach natarczywy szept swego instruktora.�� Skoordynuj swoj� pr�dko�� i si��!�</p><p>Schmidt warcz�c ruszy� do przodu. Stoner ust�pi� w bok i kopn�� go w rzepk�. M�ody astronom run�� jak d�ugi na �liskiej od szampana i lodu pod�odze, lecz natychmiast si� podni�s�, tak jakby nie by� wra�liwy na b�l. Z rozci�tego podczas walki policzka ciek�a mu krew i sp�ywa�a po szyi za ko�nierzyk koszuli. Oczy mia� tak rozszerzone, �e a� �wieci�y bia�kami. �ci�gni�te wargi nie okrywa�y ju� jego z�b�w. Przypomina� dzikie zwierz�.</p><p>Spr�y� si� i zn�w skoczy� ku Stonerowi, kt�ry, podobnie jak za pierwszym razem, pr�bowa� uskoczy� w bok. Unik niezupe�nie si� jedna� uda�, gdy� jedna z wyci�gni�tych r�k Schmidta chwyci�a go za szyj� i obaj uderzyli o �cian�. Stoner odepchn�� go od siebie i spr�bowa� si� podnie��. Tymczasem Schmidt chwyci� butelk� po szampanie i podni�s� j� do g�ry jak maczug�.</p><p>Stoner, cofaj�c si� na nogach, wci�� jeszcze zgi�tych w kolanach, i z r�kami wyci�gni�tymi przed siebie dla obrony, zn�w us�ysza� g�os swego korea�skiego instruktora: �Walka obronna to nie zabawa. Tu nie starasz si� zdoby� punkt�w, starasz si� ocali� w�asne �ycie!�</p><p>Schmidt ruszy� do przodu, wymachuj�c butelk�. Z krtani wydobywa� mu si� chrypliwy ryk. Stoner obserwowa� stopy zbli�aj�cego si� napastnika usi�uj�c si� skoncentrowa� na tym, co powinien zrobi�, wyr�wnuj�c oddech, opieraj�c si� pewniej na nogach.</p><p>Nikt nie ruszy nawet palcem, �eby mi pom�c�� pomy�la� z ch�odnym spokojem.�� Jedni b�d� uwa�ali, �e to osobiste porachunki, inni si� b�d� bali, �e sami ucierpi�, je�li si� wmieszaj�.�</p><p>Schmidt zamachn�� si� butelk� nad g�ow�, lecz Stoner schyli� si� i z ca�� si��, na jak� go by�o sta�, ulokowa� cios na przeponie Holendra. Potem chwyci� go i odwr�ci� twarz� do �ciany. Schmidt odwr�ci� si� i zn�w zamachn�� dziko r�k�, ale Stoner zablokowa� j� przedramieniem i kopn�� go p�ask� stop� tak silnie, �e Holender przelecia� przez przegrod� mi�dzy dwiema lo�ami. Rozleg� si� trzask i �oskot drewna �amanego cia�em m�odego astronoma.</p><p>Stoner sta� nad rozci�gni�tym na pod�odze Holendrem i g��boko oddycha�. Zobaczy�, �e Jo wci�� stoi w drzwiach baru, ale teraz ju� w towarzystwie Reynauda. Kosmolog by� ubrany nieco groteskowo; w szar�, szpitaln� pi�am� Marynarki i mia� jedn� r�k� na temblaku. Go�cie klubowi przysuwali si� ostro�nie ku niemu, niezbyt pewni, sk�d przybywa.</p><p>Tymczasem Schmidt, wci�� trzymaj�c w r�ce butelk�, z twarz� wykrzywion� przera�aj�cym u�miechem, j�� si� powoli podnosi� z pod�ogi. Wszyscy zamarli w bezruchu.</p><p>��Jezu Chryste!�� szepn�� Stoner.�� Przecie� on jest jak Frankenstein! Nic go nie powstrzyma.</p><p>Schmidt zachichota� niby wyrostek wyrywaj�cy musze skrzyd�a, i ponownie zaatakowa� Stonera.</p><p>Stoner opanowa� strach i zapomnia� o b�lu, a nast�pnie zrobi� to, co powinno by� zrobione: blokada, kopni�cie i cios w bok g�owy. Schmidt upad� na kolana. Stoner chwyci� go za przegub d�oni, rozci�gn�� jego r�k� do pe�nej d�ugo�ci i kopn�� go w �ebra. Butelka wypad�a z r�k Holendra, a jego �ebra wyda�y wyra�ny trzask. Teraz Stoner ulokowa� na szyi napastnika pot�ny prosty�� niby pchni�cie no�em�� i Schmidt run�� na pod�og� twarz� do do�u.</p><p>Gapie podeszli bli�ej.</p><p>��Nie zbli�ajcie si� do niego�� ostrzeg� ich Stoner�� to wariat.</p><p>Jakby na potwierdzenie tych s��w, Schmidt zn�w zacz�� si� podnosi� i wnet stan�� na nogi. T�um wyda� zbiorowy okrzyk przestrachu i cofn�� si�. �Przecie� na pewno po�ama�em mu �ebra�� mrukn�� do siebie Stoner�� Co jeszcze mo�na zrobi�, �eby go powstrzyma�?�</p><p>Z twarz� podobn� do po�miertnej maski kogo�, kto umar� w m�czarniach, Schmidt zaatakowa� znowu, ale Stoner wymierzy� mu p�askie kopni�cie w brzuch, a potem mia�d��cy cios w rami�. Rozleg� si� trzask �amanego obojczyka Holendra.</p><p>�Trzeba go po�ama栗 pomy�la� Stoner.�� Szuka� ko�ci. Por�ba� go jak pieprzone drzewo.�</p><p>Wydawa�o si� to trwa� ca�� wieczno��. Stoner pracowa� automatycznie z wy��czonym umys�em, nie czuj�c �adnych skrupu��w, a� Schmidt leg� bezw�adnie na pod�odze, nie daj�c wyra�nych oznak �ycia.</p><p>Przez pier�cie� gapi�w zacz�� si� teraz przedziera� ku nim Reynaud, toruj�c sobie drog� zdrow� r�k�. Za nim post�powa�a Jo.</p><p>��Pan go zabi�!�� krzykn�� kosmolog i kl�kn�� przy rozci�gni�tym na pod�odze Holendrze.</p><p>��Nie s�dzꠗ odpar� Stoner, z trudem �api�c powietrze.�� Mam nadziej�, �e nie� on� postrada� zmys�y�</p><p>Jo nie spuszcza�a z niego oczu.</p><p>��Nie jeste� ranny?�� spyta�a.</p><p>��Czuj� si� dobrze�� rzek�.�� Wezwij karetk� do tego dzieciaka. Musia�em go par� razy uderzy� do�� mocno.</p><p>��Ale ty przecie��</p><p>Adrenalina w ciele Stonera zu�ywa�a si� i b�l wszystkich jego mi�ni wzmaga� si� z ka�d� chwil�.</p><p>��Zaprowad� mnie tylko do mego pokoju�� wymamrota� i skierowa� si� ku drzwiom.�� Chcia�bym si� po�o�y�.</p><p>Przy drzwiach sta�o ju� czterech umundurowanych policjant�w. Zd��yli go pochwyci�, zanim osun�� si� na ziemi�.</p><empty-line/><p>Cavendish budzi� si� powoli; mruga� oczyma i pr�bowa� oczy�ci� m�zg z sennej mgie�ki. Zadr�a� z zimna. Przez d�u�sz� chwil� nie m�g� sobie przypomnie�, dlaczego siedzi tutaj, na skraju szpitalnego kortu tenisowego, z bole�nie podkurczonymi nogami, oparty o pie� palmy.</p><p>Stopniowo wraca�a mu jednak pami��. Przypomnia� sobie Schmidta i z�o�liwe, nieprawdziwe s�owa, kt�re wyszepta� mu do ucha. Poczu� wstyd i odraz� do samego siebie. �Kontroluj� mnie, zaw�adn�li moj� dusz���� pomy�la� kiwaj�c g�ow�.</p><p>Powi�d� wzrokiem po korcie, ale wsz�dzie panowa�y ciemno�ci i nie by�o wida� �ywej duszy. U�ywaj�c palmy jako podp�rki, wsta� powoli z ziemi.</p><p>�cierp�e nogi k�u�y go teraz tysi�cem szpileczek, lecz niezno�ny b�l g�owy zupe�nie min��. Machinalnie j�� obmacywa� twarz, czo�o i g�ow�, jakby nie b�d�c pewnym, czy b�l nie czai si� gdzie� ukryty, by powr�ci� i zaatakowa� go ze zdwojon� si��.</p><p>��Nie ma�� wyszepta� trz�s�cym si� z przej�cia g�osem.�� Nic mnie nie boli� Zupe�nie jakby kto� przekr�ci� jaki� wy��cznik, a oni go przekr�caj�, je�li czego� ode mnie chc�.</p><p>Odj�� od g�owy trz�s�ce si� r�ce. Chocia� by� wci�� podekscytowany swym odkryciem, czu� teraz jaki� wewn�trzny spok�j. Jego umys� zn�w nale�a� tylko do niego, przynajmniej w tej chwili.</p><p>Wraz z przyp�ywem �wiadomo�ci, jaki towarzyszy oddaleniu natarczywych, niepokoj�cych my�li, pocz�a si� w Cavendishu krystalizowa� decyzja.</p><p>Przypomnia� sobie wyczytan� gdzie� maksym�, �e osob�, kt�ra czyni niewol� mo�liw�, jest sam niewolnik. �To prawda��� rzek� do siebie. Ale teraz wiedzia� ju� z niesamowit� jasno�ci� i wyrazisto�ci�, co powinien zrobi�, aby po�o�y� kres swej niewoli.</p><p>��Wiem, czego ode mnie chcecie�� mrukn�� przez zaci�ni�te z�by.�� Ale nigdy mnie ju� nie zmusicie, abym to zrobi�. Jestem cz�owiekiem, nie jednym z waszych tresowanych ps�w.</p><p>Z mocnym postanowieniem odwr�ci� si� od szpitala i ruszy� przed siebie. Omin�� palmy i budynki. Po chwili znalaz� si� na g��wnej ulicy wyspy. Przeszed� na drug� stron� i min�wszy grupk� domk�w, us�ysza� miarowy szum fal. Potrzebowa� jedynie kilku minut, by przemierzy� ca�� szeroko�� wyspy i znale�� si� na pla�y wychodz�cej na bezkresny ocean.</p><p>Fale uderza�y tu o brzeg z wielokrotnie wi�ksz� si�� ni� od strony laguny. Przed Cavendishem rozci�ga�a si� tafla wody roz�wietlanej migotliwymi b�yskami. To zorza mruga�a swym �wiat�em zza chmur, jakby �miej�c si� ze starego uczonego.</p><p>��Wiem, czym jeste�cie i co wami powoduje�� rzek� Cavendish do ta�cz�cych na niebie �wiate�.�� Tyle musi mi wystarczy�. Nie b�d� ju� m�g� pozna� was osobi�cie, przybysze z gwiazd, ale m�wi si�: trudno. �y�em dostatecznie d�ugo na tym �wiecie.</p><p>Ocean podp�yn�� a� do jego st�p, jakby �y� i oddycha�. Cavendish u�miechn�� si� do migoc�cych fal.</p><p>��Sofokles s�ysza� wasz szum na d�ugo przede mn��� rzek� w zadumie.</p><p>��I to przywiod�o mu na my�l �m�tne przyp�ywy i odp�ywy ludzkiej n�dzy��� doko�czy� cytatem.</p><p>To miejsce by�o znane z pr�d�w morskich, tak silnych, �e mog�y porwa� cz�owieka i unie�� go daleko od l�du. A tam czyha�y na nieszcz�nika najwi�ksze i naj�ar�oczniejsze drapie�niki, jakie zrodzi�a Ziemia.</p><p>Cavendish tylko przez chwil� sta� na skraju wody. �adna my�l o przesz�o�ci nie zak��ca�a spokoju jego ducha. My�la� tylko o przysz�o�ci, o nowym rozdziale ponurej egzystencji w b�lu i niewoli, o podporz�dkowaniu nie znanym i nie poznawalnym panom.</p><p>U�miechn�� si� chytrze.</p><p>��Ale dop�ki nie brak mi si�, mog� z tym wszystkim sko�czy栗 mrukn��, i tak, jak sta�, wszed� do morza.</p><p>Ogarn�o go ciep�o nagrzanych w�d, niby ciep�o p�ynu w �onie matki, kt�re napawa p��d spokojem i poczuciem bezpiecze�stwa. Cavendish brn�� coraz g��biej. Wiedzia�, �e za chwil� jego b�l sko�czy si� na zawsze. Czu�, jak woda si�ga mu do bioder, do piersi, do szyi. Teraz nie my�la� juz o niczym. Ani o rekinach, ani o feerii �wiate� na niebie. Po chwili pr�d oderwa� go od dna i poni�s� na pe�ne morze.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXIV</p></title><p><emphasis>Jednostka ratownicza 504</emphasis></p><p>Minio d�wi�koch�onnego he�mu pilot ledwie wytrzymywa� terkot i �oskot silnika helikoptera. Pod nim rozci�ga� si� szary bezkresny ocean. Siedz�cy obok cz�onek za�ogi przeszukiwa� przez lornetk� powierzchni� morza.</p><p>��Jak mo�na bez barwnika znacz�cego znale�� faceta w tej pieprzonej wodzie?!�� kl�� pilot, przekrzykuj�c ha�as silnika.</p><p>Drugi z ratownik�w po�o�y� lornetk� na kolanach i przetar� zaczerwienione oczy.</p><p>��Taki jest rozkaz<emphasis>�� </emphasis>odkrzykn��.</p><p>��Pieprzy� ich wszystkich! Przekl�ty sukinsyn poszed� sobie pop�ywa� w �rodku nocy! Musia�o go wci�gn��. Ju� si� nim po�ywi�y pieprzone rekiny.</p><p>��Wiem o tym�� wo�a� ratownik.�� I ty wiesz o tym. Nawet komendant o tym wie, ale przepisy m�wi�, �eby�my prowadzili poszukiwania, i kropka.</p><p>��Pieprzone przepisy! Strata pieprzonego czasu!</p><p>Gdy jednak przyszed� czas z�o�enia raportu z ich misji, wulgarny j�zyk pilota ust�pi� miejsca g�adkiej, profesjonalnej mowie.</p><p>��Jednostka 504 do o�rodka kontroli na Kwajalein. Pozycja sze��-dziewi��-alfa. Bez wynik�w.</p><p>Wy��czy� radio i podj�� przerwan� my�l.</p><p>��Nast�pne pieprzone trzy godziny w tym pudle. Pieprzony, g�upi Anglik.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Stoner siedzia� sztywno na drewnianym krze�le w niewielkim biurze, Tuttle�a. Bola�y go niezno�nie wszystkie mi�nie, a w g�owie mu szumia�o od kilkugodzinnego przes�uchiwania. Miary jego cierpie� dope�nia�o niezno�ne grzechotanie klimatyzatora w oknie biura komandora porucznika.</p><p>Naprzeciwko Stonera siedzia�o dw�ch oficer�w z Oddzia�u Bezpiecze�stwa bazy�� m�ody Murzyn w stopniu podporucznika i szpakowaty rudow�osy m�czyzna, kt�ry mia� zdecydowanie za du�o lat, aby by� tylko pe�nym porucznikiem. Tuttle siedzia� w obrotowym fotelu za swym metalowym biurkiem.</p><p>��Ale dlaczego on pana zaatakowa�?�� pyta� po raz setny m�odszy oficer Stoner zacz�� kr�ci� g�ow�, ale niezno�ny b�l w skroniach spowodowa�, �e tylko si� skrzywi�.</p><p>��Ju� panu powiedzia�em, �e nie wiem�� odpar�.</p><p>��On co� m�wi� na temat pa�skiej winy�� wtr�ci� si� starszy oficer.�� O jak� win� mog�o mu chodzi�?</p><p>�W ko�o Macieju, wci�� to samo��� pomy�la� Stoner i odpowiedzia� podobnie, jak na kilkana�cie takich samych pyta�, skierowanych do� wcze�niej.</p><p>��Nie wiem, nie wiem i jeszcze raz nie wiem.</p><p>Niemniej jednak pami�� odtwarza�a mu w wyobra�ni szale�czy wygl�d twarzy Schmidta, uzmys�awia�a mu jego niezwyk�� si�� i bezsensowno�� jego ataku. I Stoner by� coraz bardziej przekonany, �e to nie m�g� by� �aden �lepy przypadek; Schmidt musia� go szuka�, aby go zabi�.</p><p>��Sk�d m�g� zdoby� ten narkotyk?�� zapyta� porucznik, za� jego czarny kolega szybko doda�, nie czekaj�c na odpowied� Stonera:</p><p>��Dostali�my informacj�, co to by�o: PCP. �Anielski py��. Wystarczy�oby dla ca�ego pu�ku; wszyscy po jego za�yciu chodziliby na rz�sach.</p><p>��Gdzie on m�g� to dosta�?�� odezwa� si� Tuttle i na jego okr�g�ej twarzy odmalowa�a si� troska.</p><p>��Panowie chyba �artuj��� za�mia� si� Stoner.�� Przecie� ta wyspa to raj dla handlarzy narkotyk�w. Przejd�cie si� kt�rego� wieczoru ulic�. Tu nawet w powietrzu jest tyle marihuany, �e wystarczy�oby dla was na wycieczk� do domu.</p><p>���Anielski py�� jest znacznie silniejszy od marihuany�� powiedzia� starszy oficer z powag� w g�osie.</p><p>��Przecie� ludzie �paj� tu, ile wlezie�� rzek� Stoner.�� Chyba musicie by tego �wiadomi.</p><p>��Ale nie �anielskiego py�u��� rzek� stanowczo Murzyn.</p><p>Stoner wzruszy� ramionami i umilk�. Taki pow�d m�g� mie� Schmidt, aby pana zaatakowa�? Nic nie przychodzi mi na my�l�� odpar� Stoner znu�ony.</p><p>��Nigdy przedtem nie sprzeczali�cie si�?</p><p>��Prawie nie rozmawiali�my przedtem ze sob�.</p><p>Zarzucali go coraz nowymi pytaniami na ten sam temat, a on zas�ania� si� niewiedz�. W g��bi duszy nie w�tpi� ju� jednak, �e Schmidt mia� jaki� pow�d, aby go zg�adzi�. �e jego atak nie by� wynikiem naszpikowania anielskim py�em�, lecz istnia�o co� g��bszego, powa�niejszego. �Szuka� tylko mnie. Chcia� mnie usun�� z drogi�� my�la� Stoner.�� Ale dlaczego? Czy dlatego, �e kto� mu powiedzia�, i� jest to najprostsza droga do zako�czenia projektu i powrotu wszystkich do domu?�</p><p>Tuttle przywo�a� swego pomocnika i kaza� mu przynie�� kanapki. Zacz�li si� po�ywia�, nie przestaj�c wa�kowa� sprawy Schmidta. Wreszcie Stoner wsta� i rzek�:</p><p>��S�uchajcie, panowie, na ka�de z tych pyta� odpowiedzia�em ju� kilkadziesi�t razy. Powiedzia�em wam wszystko, co wiedzia�em, czyli niewiele. Przyznaj� to uczciwie. Ale mam piln� prac� do wykonania i nie widz� powodu, dla kt�rego mia�bym tu d�u�ej siedzie�.</p><p>��Chyba pan wie, �e to jest powa�na sprawa.�� Tuttle spojrza� na� badawczo.</p><p>��Wiem�� odpar� Stoner.�� Ale ja jestem tym, kt�rego zaatakowano. Radz� wam jedno: dowiedzcie si�, sk�d Schmidt zdoby� narkotyk, a wtedy mo�e posuniecie spraw� naprz�d. Ja powiedzia�em wam wszystko, co wiedzia�em.</p><p>Wsta� z krzes�a i ruszy� ku drzwiom. Poniewa� nikt nie usi�owa� go zatrzyma�, opu�ci� budynek i wyszed� na zalan� s�o�cem ulic�. Potem skierowa� si� z przyzwyczajenia w stron� budynku, gdzie na poddaszu mie�ci�o si� jego �bagno�. Dopiero po przej�ciu kilkunastu krok�w przypomnia� sobie, �e jego biuro zosta�o przeniesione do budynku komputera. Zawr�ci� wi�c i powl�k� si� do swego nowego gabinetu.</p><empty-line/><p>Ustawia� w�a�nie na p�kach rega�u kartonowe pud�a, pe�ne zdj��, gdy w futryn� otwartych drzwi jego pokoju zapuka� Markow. U�miecha� si�, ale r�ce mia� schowane za plecami.</p><p>��Widz�, �e awansujecie, towarzyszu Stoner�� rzek� podchodz�c do niego.�� Moje gratulacje.</p><p>��Dzi�ki�� odpar� Stoner i otar� pot z czo�a.�� Faktycznie, tu mam wi�kszy komfort ni� tam, w �bagnie�.</p><p>��Czy s�dzisz, �e to biuro jest nagrod� za twoje zdolno�ci intelektualne�� spyta� Markow�� czy te� za twoj� zr�czno�� w walce?</p><p>Stoner poczu�, �e go zmrozi�o w okolicy �o��dka.</p><p>��To nie jest nic �miesznego, Kiry��� rzek� powa�nie.�� Mog�em przecie� zabi� tego dzieciaka.</p><p>��Tak, wiem.�� Twarz Markowa r�wnie� przybra�a powa�ny wyraz.�� Ale ciesz� si�, �e nie ty jeste� teraz w szpitalu, lecz on.</p><p>��Jak on si� czuje? Czy s�ysza�e��?</p><p>��Nic mu nie b�dzie. Jest m�ody i zdrowy. Jego ko�ci szybko si� pozrastaj�.</p><p>Stoner ci�ko opad� na sw�j fotel za biurkiem.</p><p>��Obudzili mnie dzi� o �smej rano i zaprowadzili do biura Tuttle�a�� rzek�.�� Przez ca�y dzie� odpowiada�em na ich przekl�te pytania.</p><p>Markow nic nie powiedzia�, tylko pokiwa� wsp�czuj�co g�ow�. R�ce mia� wci�� ukryte za plecami.</p><p>��Co tam z ty�u ukrywasz?�� spyta� wreszcie Stoner.</p><p>��Och.�� Na twarzy Markowa odmalowa�o si� za�enowanie.�� Nic takiego. Ma�y prezencik. B�dzie pasowa� do twego nowego biura.</p><p>��Prezencik?</p><p>��W�a�ciwie symbol. Odzwierciedlenie problemu, kt�ry nas po��czy� i doprowadzi� do naszej przyja�ni. Symbol, kt�ry wiernie przedstawia to, gdzie jeste�my i przed czym stoimy.</p><p>��O czym ty, u licha, m�wisz?�� spyta� Stoner, coraz bardziej zaintrygowany tajemniczo�ci� Rosjanina.</p><p>Markow nie zako�czy� wszak�e jeszcze swego wst�pu.</p><p>��Zamierza�em ci przynie�� szampan i kawior dla uczczenia nowego biura. Ale jaki� by�by z nich po�ytek? Zwyk�a strawa dla brzucha. Przynosz� ci prezent trwa�y, kt�ry zawsze b�dzie cieszy� tw�j intelekt. A ta na marginesie, nie sta� mnie by�o na szampan i kawior.</p><p>Stoner usiad� prosto w swym fotelu i po�o�y� obie r�ce na wypolerowanym blacie biurka.</p><p>��W porz�dku, mam nadziej�, �e nie zemdlej�, jak zobacz� to cudo�� rzek� weso�o.</p><p>Z dworskim uk�onem Markow wydoby� zza plec�w du�y, w�ochaty orzech kokosowy.</p><p>Stoner otworzy� ze zdziwienia szeroko oczy, po czym wybuchn�� serdecznym �miechem.</p><p>��O, nie, nie, nie�� zaprotestowa� Markow i jego twarz sta�a si� niemal powa�na.�� To jest naprawd� symbol. Symbolizuje t� wysp�, nieprawda�? A je�li go zechcesz zje��, przekonasz si�, �e to trudny orzech do zgryzienia. Zupe�nie jak nasz kosmiczny problem.</p><p>Stoner podni�s� do g�ry obie r�ce w ge�cie poddania si�.</p><p>��Masz racj�, przyjacielu�� rzek� weso�o.�� Bozia nie posk�pi�a ci fantazji.</p><p>��Poczekaj, ja jeszcze nie sko�czy�em z symbolami. Ten orzech to symbol globtrotera, podr�nika po �wiecie. Dowiedzia�em si�, �e mo�e przep�yn�� z jednego brzegu Pacyfiku na drugi i wykie�kowa� tysi�ce mil od macierzystego drzewa.</p><p>��Jak nasz kosmiczny go��, prawda?�� U�miech zblad� na ustach Stonera, gdy zda� sobie spraw� z wymowy swych s��w.</p><p>��Dok�adnie tak.</p><p>��Jeste� prawdziwym my�licielem, Kiry��� rzek� Stoner z uznaniem.�� Wzi�� orzech z r�k Rosjanina i postawi� go na nagim blacie swego biurka, obok telefonu.�� B�d� go tu trzyma�, �eby mi przypomina�, z czym si� musimy liczy�.</p><p>��Doskonale. Ale ja jeszcze nie sko�czy�em. W tym orzechu jest mleko, podstawa �ycia.�� Ale najpierw trzeba go roz�upa�.</p><p>��To nie�atwe.</p><p>��Je�li si� nie ma odpowiednich narz�dzi� i nie wie, jak to zrobi�.</p><p>Markow skin�� g�ow�.</p><p>��Dzi�ki, Kiry��� rzek� Stoner.�� Bardzo mnie rozweseli�e�. Do�� ponuro zacz�� si� ten dzie�.</p><p>��Tak. Chyba wiesz, �e jeszcze nie znale�li Cavendisha.</p><p>��Cavendisha?�� Stoner drgn�� z wra�enia.</p><p>Markow zamruga� oczami.</p><p>��Nie s�ysza�e�?</p><p>��Co mia�em s�ysze�?</p><p>��Doktor Cavendish znikn��. Istnieje podejrzenie, �e uton��. Nie ma go nigdzie na wyspie. Marynarka prowadzi ju� poszukiwania na morzu�</p><p>Stoner opad� ci�ko na oparcie swego fotela. W tej samej chwili, jakby na potwierdzenie s��w Markowa, dobieg� ich narastaj�cy warkot helikoptera. Budynek a� zacz�� wibrowa� od grzmotu silnika.</p><p>��Cavendish�� powt�rzy� Stoner w zamy�leniu.�� M�j Bo�e�</p><p>Markow poci�gn�� si� za br�dk�.</p><p>��Czujesz si� dobrze?�� spyta� z niepokojem na widok poblad�ej twarzy Amerykanina.</p><p>Stoner uni�s� g�ow� i rzek�:</p><p>��Cavendish by� agentem� szpiegiem.</p><p>��Niemo�liwe!�� Markow spojrza� na�, os�upia�y.</p><p>��Sam mi o tym powiedzia�. By� nawet podw�jnym agentem. Pracowa� dla KGB, ale w rzeczywisto�ci by� agentem wywiadu brytyjskiego.</p><p>Z twarzy Markowa nie schodzi� wyraz kompletnego zaskoczenia.</p><p>��Sam mi to wyzna��� powt�rzy� Stoner.�� Obie strony korzysta�y z jego us�ug.</p><p>��A teraz znikn���� wyszepta� Markow.�� Na pewno nie �yje.</p><p>Stoner spl�t� r�ce na piersiach.</p><p>��Wczoraj Schmidt pr�bowa� mnie zabi�, a tej samej nocy znika Cavendish�� rzek� w zadumie, po czym podni�s� wzrok na Markowa.�� Nie s�dzisz, Kiry�, �e mo�e istnie� jaki� zwi�zek mi�dzy tymi wydarzeniami?</p><p>Rosjanin wytrzyma� jego wzrok, lecz nic nie powiedzia�.</p><p>��Mo�e waszym ludziom zale�y, abym nie wzlecia� na spotkanie z tym statkiem?�� pyta� Stoner.</p><p>��Ja��� zacz�� Markow i przerwa�.�� S�dz�, �e mo�e im na tym zale�e�.�� doko�czy� ledwie s�yszalnym g�osem.</p><p>��Jezu Chryste!</p><p>Markow zrobi� ruch, jakby si� chcia� otrz�sn�� z jakiego� koszmaru.</p><p>��Pozw�l, �e si� tym zajm� bli�ej�� rzek�.�� Mo�e si� czego� dowiem.�� podni�s� si� z krzes�a.</p><p>Stoner wyci�gn�� r�k� w ge�cie zalecaj�cym ostro�no��.</p><p>��Mo�e lepiej trzymaj si� od tego z daleka, Kiry��� powiedzia�.�� Mo�esz wpa�� w du�e tarapaty, je�li si� w to wpl�czesz.</p><p>��Ja ju� si� czuj� w to wpl�tany�� odpar� Markow, a w jego g�osie zabrzmia�o stalowe postanowienie.�� Oni chcieli zg�adzi� mego przyjaciela.</p><p>��I ju� zabili Cavendisha.</p><p>��Ca�kiem mo�liwe.</p><p>Stoner wsta� i okr��y� biurko.</p><p>��Daj temu spok�j, Kiry��� rzek�, podchodz�c do Markowa.�� Nie nara�aj si� na k�opoty.</p><p>Markow roze�mia� si�.</p><p>��My wszyscy jeste�my w k�opotach�� rzek�.�� Wszyscy, co do jednego.</p><empty-line/><p>Markow par� wielkimi krokami naprz�d kipi�c z gniewu i nie widz�c nic przed sob�. Z popo�udniowego nieba la� si� �ar. Min�� czasze radioteleskop�w, potem przysadzisty biurowiec, ���obek� dla oficer�w kawaler�w, hotel dla kobiet i park przyczep kempingowych. Tam skr�ci� ku osiedlu domk�w i skierowa� si� ku swemu bungalowowi.</p><p>��Mario!�� rykn�� i z �omotem zatrzasn�� za sob� drzwi.</p><p>Wyjrza�a z kuchni, trzymaj�c w r�ce garnek pe�ny jakiej� skwiercz�cej potrawy.</p><p>��Co tu robisz o tej porze?�� zawo�a�a.</p><p>��Zostaw to i chod� tutaj�� rzek� i wskaza� jej r�k� sof�.</p><p>Rzuci�a mu z�e spojrzenie, ale znikn�a w kuchni i za chwil� powr�ci�a ju� bez garnka, lecz za to z r�cznikiem w r�ku.</p><p>��Gotowa�am dla ciebie kolacjꠗ powiedzia�a wycieraj�c r�ce.</p><p>��Siadaj!</p><p>��Nie powiedzia�am nikomu o twoim wczorajszym napadzie w�ciek�o�ci�</p><p>��Doktor Cavendish nie �yje�� przerwa� jej Markow, czuj�c, �e ca�y dr�y z gniewu.�� Najprawdopobniej uton��.</p><p>Maria usiad�a ci�ko na sofie.</p><p>��Uton��?�� wybe�kota�a.</p><p>��A m�ody Schmidt dosta� wczoraj wieczorem napadu sza�u i pr�bowa� zabi� Stonera. Nie widzisz jakiego� zwi�zku mi�dzy tymi wydarzeniami?</p><p>Nie odpowiedzia�a nic i uciek�a ode� wzrokiem. Markow, staj�c nad ni�, rzek�:</p><p>��Ta� maszyna, kt�rej u�ywa�a� wczoraj wieczorem. Prawda, �e mia�a jaki� zwi�zek z Cavendishem? Albo ze Schmidtem?</p><p>��Kir, um�wili�my si� dawno temu, �e nie b�dziemy nigdy dyskutowali na temat pewnych aspekt�w mojej pracy.</p><p>Kusi�o go, by jej wymierzy� policzek, ale si� opanowa�.</p><p>��Ta umowa ju� wygas�a. Powinienem by� j� anulowa� ju� wtedy, kiedy zniszczy�a� �ycie tej studentce. A teraz zamordowa�a� Cavendisha! Przyznaj si�!</p><p>��Nie zamordowa�am!</p><p>��Nie k�am, Mario! On by� informatorem KGB, a teraz nie �yje. Zabi�a� go za pomoc� tej piekielnej maszyny!</p><p>Z uporem pokr�ci�a g�ow�.</p><p>��Ten aparat s�u�y� do cel�w ��czno�ci�� t�umaczy�a.�� By� rodzajem nadajnika�</p><p>��Bzdura! Porozumiewasz si� z Moskw� za pomoc� tych g�upawych list�w, kt�re wysy�asz co tydzie� samolotem dostawczym. Tyle wiem. A ta maszyna by�a po to, by zabi� Cavendisha!</p><p>��Nie mia�e� prawa�</p><p>��Pami�tam wygl�d twojej twarzy, jak ci� z�apa�em tutaj na gor�cym uczynku. Nie przekazywa�a� niczego z wyj�tkiem b�lu i �mierci! Nie pr�buj temu zaprzeczy�!</p><p>��Kiry�, ja��� Maria zaczesa�a nerwowo r�k� swe kr�tko obci�te w�osy.</p><p>Sprawia�a teraz wra�enie wstrz��ni�tej, a jej oczy by�y pe�ne �ez.�� C mog�am zrobi�?�� powiedzia�a.�� Musia�am wykonywa� rozkazy. C� innego mog�am zrobi�?</p><p>��Morderstwa, tortury. Macza�a� w tym palce przez ca�y czas, nieprawda�? Przez te wszystkie lata, gdy byli�my razem.</p><p>Teraz ju� nie pr�bowa�a powstrzyma� si� od p�aczu.</p><p>��Nie. Do niedawna nigdy tego nie robi�am. I nie chcia�am tego robi栗 m�wi�a, a �zy ciek�y jej po policzkach.�� Ale musia�am. To by� jedyny spos�b na przetrwanie.</p><p>��Przez te wszystkie lata przymyka�em na to oczy. Wiedzia�em, �e to, czym ludzie szepcz�, to prawda, ale wmawia�em sobie, �e ty trzymasz si� z dala od tego. �e nie by�aby� zdolna do takich rzeczy. �e pracujesz tylko w oddziale kryptograficznym i nie masz nic wsp�lnego z aresztowaniami, przes�uchaniami.</p><p>��Nie mam!�� m�wi�a, poci�gaj�c nosem�� Nie mia�am do dnia� kiedy� to �co�� da�o o sobie zna�.</p><p>��Nigdy nikogo nie aresztowa�a�? Nie bra�a� udzia�u w przes�uchaniach? Mordach?</p><p>��Nie! Nie bezpo�rednio.</p><p>Za�o�y� r�ce na piersiach i zacz�� spacerowa� po pokoju.</p><p>���Nie bezpo�rednio��� powt�rzy� z sarkazmem.�� To nie jest usprawiedliwienie. Twoje r�ce s� czyste� prawie czyste. Jakie to wstr�tne! Obrzydliwe! I pomy�le�, �e �y�em z tob� tyle lat i przymyka�em oczy na to wszystko!</p><p>��A ja przymyka�am oczy na twoje randki. Gdyby� nie�</p><p>Odwr�ci� si� i stan�� naprzeciw niej.</p><p>��Randki?�� powt�rzy�.�� Ja si� kocha�em, kobieto! Szuka�em pi�kna, czu�o�ci, rado�ci! Nie cz�stowa�em �adnego nieszcz�nika wstrz�sami elektrycznymi w podziemiach jakiego� wi�ziennego szpitala.</p><p>��Nigdy nie robi�am��� Jej g�os przeszed� w szloch.</p><p>��Wszystko mi�dzy nami sko�czone�� rzek� Markow stanowczo.�� S�yszysz, co m�wi�? <emphasis>Finis. </emphasis>Nie b�d� �y� z oprawczyni� i morderczyni�.</p><p>��Co chcesz przez to powiedzie�?</p><p>��Albo ty rozstaniesz si� z KGB, albo ja rozstan� si� z tob�. Wybieraj.</p><p>Jej oczy rozszerzy�y si�.</p><p>��Nie mog� teraz odej��. Nie pozwol� mi na to.</p><p>��Przejd� na emerytur�, z�� dymisj�, zmie� prac�. Inaczej nie b�d� z tob� dzieli� dachu nad g�ow�. Nigdy! Nie m�g�bym!</p><p>��Ale, Kir, je�li spr�bujesz odej�� ode mnie, b�d� przes�uchania, dochodzenie�</p><p>��Wtedy ty im powiesz, �e to ty odesz�a� ode mnie z powodu moich randek. Oni temu uwierz�.</p><p>��Nie chc� od ciebie odchodzi栗 powiedzia�a.�� I nie chc�, �eby� ty odszed� ode mnie.</p><p>��W takim razie musisz si� rozsta� ze swoj� prac�.</p><p>��Nie mog�</p><p>Podszed� do sofy i usiad� obok niej. Przesta�a ju� p�aka�, ale na jej policzkach pozosta�y mokre �lady �ez.</p><p>��Czy to prawda, �e nie chcia�a� zrobi� tego, co zrobi�a�?�� spyta�, patrz�c jej w oczy.�� �e oni ci� do tego zmusili?</p><p>��Kazali mi, a ja spe�nia�am ich rozkazy�� powiedzia�a.�� Nie mia�am wyboru.</p><p>��Co ci kazali zrobi�? Zabi� Stonera?</p><p>Spojrza�a na�, zaskoczona.</p><p>��Nie� oni nie chc�, �eby Stoner wzlecia� na spotkanie z tym statkiem.</p><p>Chc� go powstrzyma� w ka�dy mo�liwy spos�b.</p><p>��Ale przecie� nasz rz�d nawi�za� z Amerykanami wsp�prac� w tej dziedzinie�� zdziwi� si� Markow.�� Zworkin, akademik Bu�aczow, sam sekretarz generalny�</p><p>Maria potrz�sn�a z uporem g�ow�.</p><p>��Robi� tylko to, co mi ka�� moi bezpo�redni zwierzchnicy�� rzek�a.�� A oni chc� powstrzyma� Stonera.</p><p>��Mario�� rzek� Markow, wzdychaj�c z rezygnacj��� jak mog� �y� z osob�� kt�ra spe�nia takie rozkazy? To jest niemo�liwe!</p><p>��Tyle w tym mojej, co twojej winy�� odpar�a.�� Ja nigdy nie chcia�am si� w to anga�owa�.</p><p>Potrz�sn�� g�ow� w rozterce.</p><p>��C� wi�c robi�, Mario? Co robi�?</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXV</p></title><cite><p><emphasis>Waszyngton</emphasis></p><p>Dzi� po po�udniu, po posiedzeniu gabinetu rozmawia�em na osobno�ci z naszym niewydarzonym prezydentem. Musz� przyzna�, �e teraz sprawia wra�enie silniejszego i jest bardziej pewny siebie po zrzuceniu z ramion ci�aru nowej kampanii wyborczej.</p><p>Partia jest oczywi�cie wzburzona. Kierownictwo nie mo�e si� pogodzi� z faktem, �e on po prostu skapitulowa� na rzecz opozycji. Pr�bowa�em im wykaza�, �e on doprowadzi� do tak p�ynnej sytuacji, i� nikt teraz nie jest w uprzywilejowanej pozycji. Wszystko zale�y wi�c od tego, co zrobimy od chwili obecnej do wybor�w. Tylko to si� b�dzie liczy�o.</p><p>Je�li naszym naukowcom uda si� nawi�za� kontakt z tym pozaziemskim statkiem, bez wzgl�du na to, czym on jest, i wszystko zako�czy si� dla �wiata pomy�lnie, w�wczas prezydent b�dzie niby �wi�ty i jego chwa�a opromieni ka�dego, kto stanie w szranki wyborcze z ramienia naszej partii.</p><p>Gdyby si� tak sta�o, mog� dosta� nominacj� prezydenck� partii, i z �atwo�ci� wygra� w listopadowych wyborach. Je�li jednak przybysz z kosmosu spowoduje jakie� k�opoty, wy�cig do fotela prezydenckiego b�dzie dla nas przegrany.</p><text-author>Fragment prywatnego dziennika czcigodnego</text-author><text-author>WALDENA C. VINCENNESA,</text-author><text-author>Sekretarza Stanu</text-author></cite><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Jo wpatrywa�a si� w ekran komputera na swym biurku, lecz rz�dy liczb i liter nic jej nie m�wi�y�� Nie by�a w stanie si� skoncentrowa�. Wsta�a zza biurka i wysz�a na galeri�, na zewn�trz swego pokoju. O dwa pi�tra ni�ej, na dnie �jamy� szumia�y podzespo�y g��wnego komputera, a jego lampki kontrolne mruga�y zbyt szybko i wed�ug zbyt zawi�ego szablonu, by mo�na by�o rozszyfrowa� ich informacj�.</p><p>Zniech�cona, powr�ci�a do pokoju, zarzuci�a na rami� sw� star� ju� sk�rkow� torebk� i ruszy�a w stron� schod�w. Zanim wysz�a z budynku wst�pi�a jeszcze do toalety, gdzie przeczesa�a grzebieniem swe g�ste w�osy i umalowa�a usta. Potem skierowa�a swe kroki prosto do nowego biura Stonera.</p><p>Drzwi by�y otwarte, a on akurat, odbieraj�c telefon, by� zwr�cony ty�em do niej. Postanowi�a poczeka� w drzwiach, a� sko�czy.</p><p>��Oczywi�cie�� m�wi� Stoner.�� Mog� w ka�dej chwili podda� si� wszelkim badaniom, jakie s� potrzebne. W naszym miejscowym szpitalu. Je�eli NASA zale�y, aby testy przeprowadzili jej ludzie, niech ich tu przy�le samolotem. Dobrze? W porz�dku. Jeszcze raz dzi�kuj�. Do widzenia.</p><p>Obr�ci� si� wraz z fotelem, by odwiesi� s�uchawk�, i zobaczy� Jo. Po twarzy przemkn�� mu cie� niepewno�ci.</p><p>��Jak si� masz. Jo?�� pozdrowi� j�.</p><p>��Cze��!�� post�pi�a kilka krok�w w g��b biura.</p><p>By�o ono jeszcze sk�po umeblowane i wygl�da�o na nowe. G�os odbija� si� lekkim echem od �wie�o malowanych �cian. Polowa p�ek rega�u by�a pusta, na pozosta�ych le�a�y stosy zdj�� i kilka grubych notatnik�w z lu�nymi kartkami. Obok stalowej szafki z kilkoma du�ymi szufladami na akta sta�y na wy�o�onej dywanem pod�odze trzy nie otwarte jeszcze pud�a tekturowe. Biurko by�o r�wnie� stalowe, lecz jego blat by� wy�o�ony plastikiem przypominaj�cym fornir orzechowy. Je�li nie liczy� telefonu i ca�kiem nie pasuj�cego do otoczenia orzecha kokosowego, by�o ono zupe�nie nagie.</p><p>��Prosz�, usi�d��� rzek� Stoner, nie podnosz�c si� z fotela.</p><p>Jo usiad�a na stoj�cym najbli�ej niej krze�le. By�o wykonane z plastiku i chromowanej stali. Zimne i niewygodne.</p><p>��Jeste� zdrowy?�� spyta�a.</p><p>Skin�� wolno g�ow�.</p><p>��Pot�uczony i obola�y, ale poza tym w porz�dku�� rzek�.�� P� godziny temu wst�pi�em do szpitala. Schmidt przychodzi do zdrowia. P�uca ma na szcz�cie nie przebite. Tylko par� p�kni�tych �eber i z�amany obojczyk. B�dzie zdr�w.</p><p>��Strasznie mi przykro z tego powodu�� powiedzia�a, splataj�c palce r�k na kolanach.</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia�.</p><p>��Mia�am na my�li to moje sp�nienie�� m�wi�a.�� Gdybym� przysz�a na kolacj� punktualnie� nie siedzia�by� tak d�ugo w klubie i Schmidt nie znalaz�by ci�</p><p>Jego twarz przybra�a ponury, niemal gniewny wyraz.</p><p>��Znale�liby mnie�� rzek� po chwili.�� Bez wzgl�du na to, gdzie bym nie by�. To jest ma�a wyspa, a on szuka� tylko mnie.</p><p>��Ale dlaczego? Jaki by� pow�d?</p><p>��Gdzie by�a�?�� spyta� Stoner, zamiast odpowiedzie� na jej pytanie.</p><p>Serce Jo przy�pieszy�o biegu. �Zale�y mu na mnie�� pomy�la�a.�� Obchodz� go.�</p><p>��Utkn�am w �rodku laguny�� powiedzia�a i jej usta zacz�y sk�ada� si� do u�miechu.�� Zrobili�my sobie z Markowem wycieczk� �odzi�.</p><p>��Z Kiry�em?</p><p>��Tak. Po�yczyli�my ��d� z bocznym p�ywakiem, ale �adne z nas nie potrafi�o zapobiec wywrotkom. Szkoda, �e nas wtedy nie widzia�e�! Byli�my przemokni�ci do suchej nitki.</p><p>��Kiry� jest w tobie zakochany�� powiedzia� Stoner, ale bez wrogo�ci.</p><p>��Tak jak Cyrano by� zakochany w Roksanie�� odpar�a.�� Jestem z nim w stu procentach bezpieczna.</p><p>��O ile oboje nie zostaniecie kiedy� po�arci przez rekiny.</p><p>��Wr�cili�my bez k�opot�w.�� Poczu�a, �e jej u�miech ust�puje miejsca przepraszaj�cej minie.�� Ale by�o ju� p�no, gdy wesz�am do klubu�</p><p>��To nie by�a twoja wina�� rzek� szybko Stoner.�� Musisz si� przesta� oskar�a�. Kto� naszpikowa� Schmidta �anielskim py�em� i nas�a� go na mnie.</p><p>��Kt� to m�g� by�?</p><p>Wzruszy� ramionami.</p><p>��Nie wiem. Mo�e Rosjanie.</p><p>��Rosjanie? A czy nasi ludzie z Marynarki�?</p><p>��Nie powiedzia�em im ani s�owa o tej sprawie. I nie chc�, �eby� ty to robi�a.�� Stoner nachyli� si� nad biurkiem i spojrza� jej w oczy.�� Pos�uchaj�� rzek��� je�li oni zaczn� drze� ze sob� koty, b�dziemy musieli po�egna� si� z misj� spotkania.</p><p>��Ale skoro kto� pr�bowa� ciebie zg�adzi�?�� G�os Jo za�ama� si�.</p><p>��Przypuszczam, �e oni tylko chcieli mnie unieruchomi� na jaki� czas�� powiedzia� uspokajaj�co.�� Tak �ebym nie zd��y� przygotowa� si� do wyjazdu do Rosji i lotu w przestrze�. Komu� zale�y, aby na spotkanie nie wzlecia� Amerykanin.</p><p>��Na pewno Rosjanom�� mrukn�a.</p><p>��Nie radzieckim naukowcom�� rzek� z naciskiem.�� Prawdopodobnie nawet radziecki rz�d nie ma z tym nic wsp�lnego. To chyba dzie�o jakiej� kom�rki w �onie rz�du. Twardog�owych. Najpewniej KGB.</p><p>W oczach Jo odmalowa� si� niepok�j.</p><p>��W takim razie grozi ci niebezpiecze�stwo�� rzek�a, kiwaj�c g�ow�.</p><p>��By� mo�e. Kiry� to w�a�nie dla mnie sprawdza.</p><p>��Musisz powiadomi� o tym Marynarkꠗ nalega�a.�� Tuttle�a i innych. Powinni wiedzie�, co si� kroi, �eby ci� m�c ochroni�.</p><p>��Nie�� rzek� stanowczo.�� Oni spieprz� misj� spotkania, jak zaczn� w�szy� wok� tego.</p><p>��Lepsze to, ni� gdyby� mia� zgin��.</p><p>��Jo, powiedzia�em ci ju� raz, �e ta misja to moje �ycie. Rozumiem to ca�kiem dos�ownie. Pozw�l, �e za�atwi� t� spraw�, tak jak uwa�am za stosowne.</p><p>��I zostaniesz zabity.</p><p>��Zaryzykujꠗ rzek�.�� Mo�e nie b�dzie tak �le,�� Keith��� Chcia�a wyla� z siebie nowe w�tpliwo�ci, lecz rozmy�li�a si�.</p><p>�C� mog� wi�cej powiedzie栗 spyta�a w duchu sam� siebie.�� Rozdziela nas to biurko. Jego praca, jego obsesja wi�cej dla niego znacz� ni� �ycie. Wi�cej ni� ja.�</p><p>��Zdaje mi siꠗ ci�gn�� Stoner �agodniejszym tonem�� �e to by�a sprawka Cavendisha. Nie s�dz�, �eby jego znikni�cie tej samej nocy mog�o by� dzie�em przypadku.</p><p>Pokiwa�a w zadumie g�ow�.</p><p>��Kursuje ju� sporo plotek na ten temat�� zauwa�y�a.</p><p>��Wcale si� nie dziwiꠗ odpar� z bladym u�miechem.</p><p>Czy on naprawd� pracowa� dla Rosjan?</p><p>Gdy jeszcze byli�my w Nowej Anglii, powiedzia� mi, �e jest podw�jnym tera Ale przypuszczam, �e ostatnio nie bardzo ju� wiedzia�, dla kogo pracuje.</p><p>��By� bardzo chory� Mo�liwe. Albo udawa� chorob�.</p><p>��Czy my�lisz, �e inni naukowcy, tu obecni, te� mog� pracowa� dla wywiad�w swych kraj�w?�� spyta�a Jo.</p><p>Stoner podni�s� brwi.</p><p>��Nie wiem. Nigdy si� nad tym nie zastanawia�em. Ale niekt�rzy mogliby to robi�.</p><p>��Profesor McDermott na pewno by to zrobi��� powiedzia�a z przekonaniem.</p><p>Stoner wybuchn�� lekcewa��cym �miechem.</p><p>��Wielki Mac? �adny by�by z niego szpieg z t� jego nie zamykaj�c� si� g�b�.</p><p>��Jest sprytniejszy, ni� ci si� wydaje.</p><p>Pos�a� jej d�ugie, badawcze spojrzenie.</p><p>��Taak. Wcale o tym nie w�tpiꠗ wycedzi� przez z�by.</p><p>��Nie czuje si� ostatnio dobrze�� zauwa�y�a Jo.�� Odk�d pojawi�a si� zorza, straci� ochot� do �ycia.</p><p>��S�ysza�em�� odpar� Stoner.�� Nie widzia�em si� z nim od ponad tygodnia.</p><p>��Ani ja�� powiedzia�a z naciskiem.</p><p>Przez d�u�sz� chwil� oboje milczeli. Jo spodziewa�a si�, �e on co� powie, �e wstanie zza biurka i wyci�gnie do niej r�ce. �e zrobi jaki� gest �wiadcz�cy, i� mu na niej zale�y. On wszak�e siedzia� nieruchomy, jak g�az, sprawiaj�c wra�enie nieprzekonanego, wci�� z czego� niezadowolonego.</p><p>��S�ysza�am�� przerwa�a w ko�cu milczenie�� �e powierzono ci rekrutacj� ludzi, kt�rzy pojad� z tob� do Rosji.</p><p>��Owszem, tak.</p><p>��Ja te� chc� jecha�. Sprawdzi�am, jakie s� wymagania w stosunku do werbowanych. M�g�by� mnie zabra� w charakterze specjalisty od analizy komputerowej. To miejsce jest wci�� nie obsadzone.</p><p>Zab�bni� palcami po blacie biurka.</p><p>��Jo� je�li ten wyjazd jest niebezpieczny dla mnie, b�dzie r�wnie niebezpieczny dla wszystkich Amerykan�w, kt�rzy ze mn� pojad�.</p><p>Mi�nie jej policzk�w lekko drgn�y.</p><p>��Uwa�asz, �e jeste� tym jedynym, kto mo�e by� bohaterem?</p><p>��Nie jestem bohaterem, Jo�� rzek� rozchmurzaj�c si�.�� Jestem szale�cem. Wiem o tym.</p><p>Mimo woli u�miechn�a si� do niego.</p><p>��Keith, powiedzia�am ci ju� dawno temu, �e jeste�my do siebie podobni. A wi�c ja chc� tam jecha� r�wnie mocno, jak ty.</p><p>��Naprawd�?</p><p>��Tak jak powiedzia�e�. To b�dzie �adny dodatek do mojego �yciorysu.</p><p>��Mhm�� westchn��.�� Dobrze, niech b�dzie, jak chcesz. Id� teraz do szpitala i zr�b sobie wszystkie badania.</p><p>Podnios�a si� z krzes�a.</p><p>��Dzi�ki, Keith.</p><p>��Ale chyba wiesz, �e jeste� szalona.</p><p>��Wiem�� odpar�a.�� Zupe�nie jak ty.</p><p>Podni�s� si� z fotela, lecz nie wyszed� zza biurka. Sta� i patrzy�, jak skierowa�a si� ku drzwiom i wysz�a z jego biura.</p><empty-line/><p>��Jezu Chryste, patrz tam! Jakie cholerne t�umy!</p><p>Reporter telewizji spojrza� z ukosa na pilota helikoptera.</p><p>��Wyra�aj si� przyzwoicie�� rzek� do zamocowanego tu� przy wargach mikrofonu, nie pr�buj�c nawet przekrzycze� rycz�cej turbiny �mig�owca.</p><p>��Przecie� dopiero za dwana�cie minut b�dziemy na antenie�� odkrzykn�� pilot, nie odrywaj�c oka od sznur�w samochod�w ci�gn�cych w kierunku stadionu w Anaheim. Jak okiem si�gn��, p�yn�y w ��wim tempie autostradami prowadz�cymi do Los Angeles a� po Disneyland rzeki samochod�w, niemal stykaj�cych si� zderzakami.</p><p>��Gdzie oni wszyscy kupi� benzyn�?�� zastanawia� si� pilot.</p><p>Reporter podni�s� na czo�o swe ciemne okulary i potar� nos d�oni�.</p><p>��Tak czy inaczej, staraj si� wyra�a� przyzwoicie, okay?�� rzek�.�� Teraz tylko brakuje, aby jakie� niew�a�ciwe s�owo trafi�o na anten�, a oni wszyscy b�d� si� domaga� naszych g��w.�� Wskaza� r�k� samochody nisko pod nimi.</p><p>Pilot potrz�sn�� g�ow�, dobrze zabezpieczon� przez he�m.</p><p>��Nigdy w �yciu nie widzia�em takich t�um�w�� powiedzia�.�� Jak oni wszyscy si� tam zmieszcz�?</p><p>W s�uchawkach reportera zabrzmia�o to jak szept. Przekr�ci� si� na swym siedzeniu i sykn�wszy z b�lu, spowodowanego wer�ni�ciem si� pasa bezpiecze�stwa w jego mi�siste rami�, powi�d� wzrokiem po wieczornym niebie, szukaj�c helikoptera z kamer� telewizyjn�. Maszyna lecia�a wolno nad Pomara�czow� Autostrad� i filmowa�a gigantyczny korek drogowy dla dziennika telewizyjnego o jedenastej wiecz�r.</p><p>Reporter si�gn�� ku swemu nadajnikowi radiowemu i wybra� ga�k� kana�, na kt�rym porozumiewa� si� z kamerzyst�.</p><p>��Harry, tu Jack. S�yszysz mnie?</p><p>��Aha, Jack.</p><p>��Aparatura w porz�dku?</p><p>��Wszystko w porz�dku. �adnych problem�w.</p><p>��Doskonale. S�uchaj: w po�owie kazania Wilsona maj� wygasi� na stadionie wszystkie �wiat�a, �eby by�o dobrze wida� zorz�. To uj�cie jest mi bardzo potrzebne� Stadion o�wietlony tylko blaskiem zorzy�</p><p>��Nie ma sprawy, zrobi si�.</p><p>��Na pewno?</p><p>��Jasne. Mam kamer�, kt�ra �apie wszystko nawet przy minimalnym o�wietleniu. Wyjdzie fantastycznie.</p><p>��No to fajnie�� ucieszy� si� reporter.</p><empty-line/><p>Stadion dos�ownie pulsowa� obecno�ci� nieprzebranych t�um�w. By� ty jaka� przeogromna, nadprzyrodzona bestia�� oddychaj�ca i mrucz�ca w gasn�cym �wietle dnia. Wszystkie miejsca we wszystkich sektorach by�y zaj�te. Masy ludzi wype�nia�y te� wszystkie przej�cia, uniemo�liwiaj�c poruszanie si� sprzedawcom s�odyczy i orzeszk�w ziemnych. Nie mog�c dotrze� do klient�w, stali rami� przy ramieniu na pomostach na szczycie stadionu i na murawie, na dole, wok� podium dla kaznodziei.</p><p>W jednym ko�cu gigantycznej niecki sta�a olbrzymia tablica �wietlna, u�ywana do wy�wietlania wynik�w rozgrywek baseballa, a na niej napis: �DOM ANIO��W�. Wierzcho�ek litery �A� otacza�a �wietlista aureola, jarz�ca si� coraz mocniej na tle ciemniej�cego nieba.</p><p>Na zewn�trz stadionu te� roi�o si� od ludzi. W otwartych baga�nikach samochod�w migota�y ekrany przeno�nych telewizor�w. Rodziny piek�y kie�baski na w�glu drzewnym.</p><p>W miar�, jak zapada� zmrok, ros�a aktywno�� organizator�w i ich sympatyk�w. Co chwila wchodzi� na drewnian� platform� w �rodku stadionu jaki� zesp� muzyczny, ewangelista czy nawet polityk pilnie �ledz�cy swych rywali, i pobudzony przez nich t�um rycza�, �mia� si� i �piewa� tysi�cem swych garde�.</p><p>W pewnej chwili do mikrofonu podszed� by�y astronauta, kt�ry zaanga�owa� si� g��boko w badanie zjawisk paranormalnych,�� Ten ambasador z gwiazd stwarza nam szans� wst�pienia do galaktycznego bractwa�� zawo�a� podekscytowany.</p><p>T�um wyda� z siebie westchnienie zgrozy.</p><p>Zaraz za nim na podium wszed� jeden z ewangelist�w�� z twarz� czerwon� od �wiat�a reflektora�� i j�� wzywa� zgromadzonych do pokuty.</p><p>��To pos�anie od Pana jest ostrze�eniem�� m�wi��� �e musimy zacz�� prostowa� nasze drogi, pokutowa� za nasze grzechy i odda� nasze ochocze serca naszemu Bogu i Zbawcy, Jezusowi Chrystusowi.</p><p>Ludzie ca�ymi tysi�cami padli na kolana, chwal�c Boga i b�agaj�c o przebaczenie.</p><p>��Niech ci, kt�rzy z nas szydz�, wyst�pi� i przyznaj� si�, �e s� w b��dzie!�� wo�a� znany ufolog.�� Nie jeste�my we wszech�wiecie sami i nigdy nie byli�my!</p><p>T�um g�o�no wyrazi� sw� aprobat�.</p><p>Wreszcie, po kilku hymnach, po wyklaskanej melodii gospel, po og�uszaj�cym �omocie grupy rockowej, gdy na zewn�trz jasno o�wietlonego stadionu zapanowa�y ciemno�ci, megafony zapowiedzia�y uroczy�cie�� Panie i panowie, cz�owiek, kt�rego g�os jest g�osem wo�aj�cego na pustyni, zwiastun nadchodz�cych Wielkich Dni, Miejski Ewangelista Willie Wilson we w�asnej osobie!</p><p>T�um, niby ogromne zwierz� o stu tysi�cach garde�, zerwa� si� na nogi i zarycza� z przej�cia. Willie Wilson, szczup�y i gibki, ubrany w b��kitny garnitur z denimu, sadzi� d�ugimi susami ku podium, toruj�c sobie drog� w�r�d stoj�cych na murawie wielbicieli i sprzedawc�w. Dopad� stopni i podbieg� do mikrofonu.</p><p>�Nie dam rady��� szepn�� do siebie. Natychmiast jednak zmobilizowa�a go pot�ga otaczaj�cego t�umu, jego �arliwe oczekiwanie, kt�rym by�a na�adowana atmosfera stadionu. Potrz�sn�� stanowczo g�ow�. �Nie mog� ich rozczarowa栗 pomy�la�.�� Nie mog� dopu�ci�, aby rz�d przeszkadza� w g�oszeniu S�owa Bo�ego.�</p><p>Wzni�s� ramiona w g�r� i wolno obr�ci� si� w �wietlistym kr�gu punktowego reflektora, delektuj�c si� aplauzem, od kt�rego trz�s�a si� ziemia.</p><p>Wysoko nad stadionem, niezauwa�alne w powodzi �wiat�a, kr��y�y bezustannie dwa helikoptery telewizji. Jeden filmowa� dramatyczny moment pojawienia si� kaznodziei, za� na pok�adzie drugiego reporter komentowa� wszystko na �ywo przez radio.</p><p>��Dzi�kuj� wam wszystkim i niech B�g b�ogos�awi was wszystkich i ka�dego z osobna�� zawo�a� Willie do mikrofonu, wyjmuj�c go z uchwytu, by m�c zrobi� pe�ny obr�t w �rodku plamy �wiat�a i by� widzianym przez wszystkich zgromadzonych.</p><p>Ludzie z wolna uciszyli si� i zn�w zaj�li miejsca, lecz ci wok� podium pozostali w pozycji stoj�cej.</p><p>��Moje pos�anie jest proste�� zacz�� Wilson.�� B�g was kocha. Kocha ka�dego i ka�d� z was. I zna was wszystkich osobi�cie, indywidualnie. Wie, co jest w waszych sercach i umys�ach. I kocha was. Ka�dego z was. Mimo waszych wad, mimo waszych b��d�w Pan B�g, Jezus Chrystus kocha was.�� Willie zacz�� wskazywa� palcem r�ne miejsca stadionu.�� Kocha ciebie, i ciebie, i ich, i was wszystkich.</p><p>Rozleg�y si� pomruki i westchnienia, a kilka os�b zawo�a�o �Amen�.</p><p>��A poniewa� B�g was kocha�� ci�gn�� Willie�� po�o�y� na niebie znak, aby wam przypomina�, kim on jest i kim my jeste�my� znak, kt�ry jest jednocze�nie ostrze�eniem i zwiastunem� znak, kt�ry jest nieomylny.</p><p>Zrobi� dramatyczn� pauz� i nagle przysz�o mu do g�owy, �e w ci�gu dwudziestu czterech godzin b�dzie mia� na karku Urz�d Skarbowy.</p><p>��Popatrzcie na niebo!�� zawo�a�, chc�c odp�dzi� z�� my�l.�� Ogl�dajcie chwa�� Pana!</p><p>Jak za dotkni�ciem czarodziejskiej r�d�ki, wszystkie �wiat�a stadionu zgas�y i t�um popatrzy� w g�r�. Zapanowa�a cisza. Minuta wlok�a si� z minut� w pe�nym grozy spokoju, gdy t�um pr�bowa� przystosowa� wzrok do ciemno�ci. Wreszcie zobaczyli migaj�ce �wiat�a zorzy polarnej.</p><p>Zacz�li j�cze�, wzdycha�, �ka�. Nawet sam Willie, obserwuj�c zjawisko z podium, poczu�, �e w�osy je�� mu si� na g�owie.</p><p>�Nie przeci�gaj tego zbyt d�ugo�� ostrzeg� go jaki� wewn�trzny g�os.�� Chwy� ich w chwili najwi�kszego uniesienia��</p><p>W tym nienaturalnym spokoju Willie us�ysza� dziwne gwi�d��ce dudnienie�� odg�os turbiny helikoptera. Zwracaj�c si� w kierunku d�wi�ku, dostrzeg� migaj�ce �wiat�a �mig�owca, kt�ry na ma�ej wysoko�ci okr��a� stadion.</p><p>��To oni!�� rozleg� si� czyj� krzyk.</p><p>��Ju� tu s�!</p><p>��Przylecieli! Przylecieli!</p><p>T�um zafalowa� i ogarni�ty panik�, zacz�� si� ratowa� ucieczk�. Zanim Willie si� zorientowa�, co si� dzieje, ludzka fala przelewa�a si� ju� przez �awki, depcz�c wszystko, co sta�o jej na drodze. Ludzie piszczeli, krzyczeli, p�dzili przed siebie.</p><p>��St�jcie!�� pr�bowa� ich uspokoi�.�� Nie ma si� czego ba�!</p><p>Ale ogromne zwierz�, kt�re wype�nia�o stadion, nie potrafi�o ju� ze strachu my�le�. Ludzie zaj�li si� depta� wzajemnie u wyj��, inni skakali w d� z obrze�y stadionu, by pr�dzej wydosta� si� na zewn�trz. Fala oszala�ego t�umu uderzy�a w stoj�c� po�rodku murawy drewnian� platform�, obali�a j�, zgruchota�a i zdepta�a, co pozosta�o.</p><p>Pod szcz�tkami podium, w�r�d po�amanych desek le�a� bezw�adnie Willie Wilson, nie czuj�c ju�, jak przebiegaj� po nim setki st�p, nie widz�c b�yskaj�cej na niebie zorzy.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXVI</p></title><cite><p><strong>WILSON I 126 INNYCH OS�B STRACI�O �YCIE W WYNIKU PANIKI</strong></p><p>/Anaheim/ Pastor Willie Wilson znalaz� si� w�r�d 127 os�b, kt�re zgin�y wczoraj w wyniku paniki na przepe�nionym stadionie Anaheim. Ponad 3000 os�b odnios�o rany.</p><p>Miejski Ewangelista, pastor Wilson, by� g��wnym m�wc� podczas licznego zgromadzenia wiernych. Policja poinformowa�a, �e stadion by� wype�niony ponad dopuszczalne prawem granice dla tego rodzaju zgromadze�, jako �e nie tylko wielu czo�owych fundamentalist�w, ale tak�e liczni ufolodzy, badacze zjawisk okultystycznych i wyznawcy bardziej tradycyjnych kult�w, przybyli, by pos�ucha� pastora Wilsona.</p><p>Wed�ug �r�de� policyjnych, panik� wywo�a�o najprawdopodobniej pojawienie si� nisko nad stadionem helikoptera, kt�ry zosta� przez niekt�rych wzi�ty za l�duj�cy pojazd UFO. Wielki t�um, zdj�ty panik�, rzuci� si� do ucieczki i tysi�ce os�b zosta�o podeptanych przy wyj�ciach.</p><p>Pastor Wilson, kt�ry wielokrotnie kojarzy� zorz�, wywo�an� przez zbli�aj�cy si� do Ziemi statek kosmiczny, z pos�aniem od Boga, urodzi� si�</p></cite><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Markow siedzia� w ponurym nastroju na ciemniej�cej werandzie swego bungalowu, nie zwracaj�c uwagi na brz�cz�cego za uchem komara.</p><p>��Dalej, naprz�d, napij si� mojej krwi�� mrukn��.�� Nie b�dziesz moim jedynym krwiopijc�.</p><p>Drzwi do pokoju lekko skrzypn�y i ukaza�a si� w nich Maria. Wysz�a na werand� i usiad�a na drugim ko�cu wiklinowej kozetki, tak daleko od niego, jak to by�o mo�liwe.</p><p>��No i co?�� spyta�.</p><p>��Przez chwil� nie odpowiada�a, potem rzek�a twardym g�osem: Mia�am raport do Moskwy. Napisa�am im, �e Cavendish pope�ni� samob�jstwo, a ja zaraz potem zniszczy�am aparat, aby unikn�� niebezpiecze�stwa odkrycia go przez Amerykan�w.</p><p>��Powiedzia�a� im, �e pragniesz si� wycofa� ze s�u�by?</p><p>��Sk�d�e znowu!</p><p>��Poprosi�a� o przeniesienie do innego wydzia�u, gdzie praca nie wymaga udzia�u w takich ohydnych praktykach?</p><p>��Kir, powiedzia�am ci ju� tysi�c razy, �e nasz wywiad normalnie nie ma nic wsp�lnego z tajnymi agentami i przes�uchaniami. To tylko ten� obcy statek spowodowa� tak� sytuacj�.</p><p>��Chc�, aby� si� rozsta�a z KGB, Mario�� rzek� Markow.�� Aby� by�a �on� profesora uniwersytetu i nikim wi�cej.</p><p>Zwr�ci�a si� ku niemu. W nik�ym �wietle, jakie s�czy�o si� przez okno, dostrzeg� maluj�cy si� na jej twarzy up�r.</p><p>��Podoba�oby ci si� co� takiego, prawda?�� spyta�a z sarkazmem.�� �ebym siedzia�a w domu i pobiera�a emerytur�, a ty �eby� sp�dza� ka�d� noc z inn� studentk�. Wspania�e �ycie! Ale tylko dla ciebie.</p><p>��Czy s�dzisz, �e zn�canie si� nad lud�mi i zabijanie ich to taki dobry spos�b na �ycie?</p><p>��Nigdy nie robi�am czego� takiego!</p><p>Klepn�� si� d�o�mi w uda i wsta�.</p><p>��K�amiesz, Mario�� rzek�.�� K�amiesz nawet przed sam� sob�, nie tylko przede mn�. Je�li dobrze ci jest z tym, co robisz, niech tak b�dzie. Ale mnie nie jest z tym dobrze. Nie mog� z tym �y�.</p><p>��Przecie� �yjesz z tym ju� dwadzie�cia lat�� zauwa�y�a.</p><p>Popatrzy� na ni� powa�nie.</p><p>��Tak, przymyka�em na to oczy przez dwadzie�cia lat�� rzek�.�� Teraz je otworzy�em.</p><p>��Czego chcesz ode mnie?�� Jej g�os nagle si� zmieni�. Nie by�o w nich ju� s�ycha� uporu i determinacji. Brzmia� s�abo i niemal prosz�co.</p><p>��Ju� ci powiedzia�em, czego.</p><p>��Nie mog� si� z tego wycofa栗 odpar�a.�� Nigdy mi na to nie pozwol�. Czy nie zdajesz sobie sprawy, co si� teraz dzieje? Gdy sekretarz generalny jest umieraj�cy, a prezydium wstrz�saj� coraz to nowe czystki.</p><p>��Jedynym innym wyj�ciem jest m�j rozw�d z tob�.</p><p>��Rozw�d? Po tylu latach?</p><p>��Nie mog� d�u�ej znosi� tego, co robisz�� rzek�.�� Wiem, �e pr�bujesz nie dopu�ci�, by Stoner wzlecia� na spotkanie z tym statkiem. On jest moim przyjacielem, Mario. Je�li mu zrobisz krzywd�, wejdziesz w konflikt ze mn�.</p><p>Westchn�a ci�ko.</p><p>��Wiesz co, Kir, zdaje mi si�, �e sko�czysz jako nauczyciel w jakim� syberyjskim �agrze.</p><p>Skin�� w ciemno�ci g�ow�. Potem zerkn�� na migoc�ce niebo za oknem i rzek� tak cicho, �e ledwie sam us�ysza�, co m�wi:</p><p>��Jest jeszcze inna mo�liwo��.</p><p>��Jaka?</p><p>��Poprosz� Amerykan�w o azyl.</p><p>Us�ysza�, jak gwa�townie sapn�a.</p><p>��Zosta�by� na Zachodzie? Opu�ci�by� Rosj� na zawsze? Odwr�ci�by� si� ty�em do w�asnego narodu, w�asnego kraju?</p><p>��Nie chcia�bym, aby do tego dosz�o, ale�</p><p>��Oni ci� zabij�, Kiryle.�� G�os Marii zabrzmia� metalicznie, jak szcz�k zamka pistoletu automatycznego.�� Sama bym ci� zabi�a, zanimby� uskuteczni� sw�j zamiar.</p><empty-line/><p>Gdy Stoner podni�s� g�ow� znad swych wydruk�w i zdj��, zobaczy�, �e za oknem jest ju� ciemno. Nie by�y to jednak ciemno�ci zupe�ne, gdy� niebo rozb�yskiwa�o co chwila zimnym �wiat�em zorzy.</p><p>Zerkn�� na zegarek, po czym odruchowo si�gn�� po s�uchawk� telefonu. Zlokalizowanie Jo za pomoc� miejscowej centrali telefonicznej zaj�o mu kilka minut, ale w ko�cu us�ysza� w s�uchawce jej g�os.</p><p>��Halo.</p><p>��Tu Keith Stoner.</p><p>��Och, jak si� masz, Keith.</p><p>Nagle poczu� si� niezgrabnie, jak ucze� wywo�any do tablicy.</p><p>��Hmm� Czy jad�a� ju� kolacj�?</p><p>��Tak, godzin� temu.</p><p>��Och.</p><p>��Jeste� wci�� w biurze?</p><p>��Tak. Mam sporo pracy�</p><p>��I nic nie jad�e� od obiadu?</p><p>��Nic.</p><p>��W takim razie id� zaraz do restauracji Pete�a. Tylko on ma tu otwarte po dziewi�tej. Spotkamy si� tam.</p><p>��Ale ty ju� jad�a��</p><p>Waha�a si� tylko przez sekund�.</p><p>��Zjemy wsp�lnie deser. Co ty na to?</p><p>��Oczywi�cie. Do zobaczenia u Pete�a.</p><empty-line/><p>W godzin� p�niej, gdy wychodzili ju� z obskurnej restauracyjki, Jo powiedzia�a:</p><p>��Nast�pnym razem przypomnij mi, �ebym zam�wi�a galaretk�.</p><p>��Ciastko nie by�o dobre?</p><p>��Pewnie zostawili je tu Japo�czycy po drugiej wojnie �wiatowej. By�o zupe�nie zje�cza�e.</p><p>Roze�mia� si�.</p><p>Niemal automatycznie przeszli na drug� stron� ulicy i dr�k� mi�dzy budynkami skierowali si� ku pla�y. Szli obok siebie, nie dotykaj�c si� wzajemnie, lecz Stoner czu� wyra�nie ciep�o jej cia�a. Jo mia�a na sobie lekk� kwiecist� sukienk� bez r�kaw�w, pe�n� ciep�ej i wonnej bryzy morskiej.</p><p>��Keith� m�g�by� mi odpowiedzie� na jedno pytanie?</p><p>��Je�li b�d� w stanie, czemu nie�� odpar�.</p><p>��Dlaczego ta misja spotkania jest dla ciebie tak wa�na? To znaczy: dlaczego to ty musisz polecie�?</p><p>Skarci� j� surowym spojrzeniem.</p><p>��O Bo�e, powinna� to zrozumie�, Jo. Ty czu�aby� si� tak samo, prawda?</p><p>��Czuj� si� tak samo�� rzek�a powa�nie.�� Ale nie wiem, dlaczego. Co w nas siedzi? Dlaczego ty musisz lecie�? Dlaczego ja chc� lecie�? Zastanawia� si�, co jej powiedzie�, a tymczasem zostawili za sob� budynki i znale�li si� pod drzewami rosn�cymi wzd�u� pla�y. Piasek by� bia�y i ciep�y, a z dala dochodzi� ich plusk fal.</p><p>��To moja droga �ycia�� rzek� w ko�cu.�� Tak� drog� obra�em. Po to pracuj�.</p><p>��Nie�� powiedzia�a.�� To jest co� innego. Nie praca� ale poci�g do przygody. Rado�� wzlecenia w przestrze� i pozostawienia wszystkiego za sob�.</p><p>��Nie mam nic, co by mnie tu zatrzymywa�o�� odpar�.�� Z wyj�tkiem ciebie�� doda�, zanim zd��y�a co� odpowiedzie�.</p><p>Jo po�o�y�a mu r�k� na ramieniu.</p><p>��Ale nawet� nie, Keith, to nieprawda. Ty chcesz wzlecie� w przestrze� i spotka� si� z przybyszem z gwiazd bez wzgl�du na wszystko.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>��Dlaczego? Dlaczego to musisz by� w�a�nie ty, a nie kto inny?</p><p>��Bo ja chc� wiedzie栗 rzek� ze spokojnym okrucie�stwem.�� Tego chce ka�dy naukowiec: wiedzie�, odkry�, by� tym, kt�ry pierwszy zdobywa now� cz�stk� wiedzy, wydziera nieznanemu kawa�ek jego terytorium.</p><p>��Ale przecie� m�g�by� si� tego wszystkiego dowiedzie� r�wnie� wtedy, gdyby kto� inny polecia� z t� misj��� zauwa�y�a.</p><p>��To nie by�oby to samo! Chc� tego dotkn�� w�asnymi r�kami, zobaczy� to na w�asne oczy. Jak cz�owiek jaskiniowy, Jo. Jak niewierny Tomasz z Biblii. Musz� to sam zobaczy�. To jest to, co mnie pcha naprz�d.</p><p>Popatrzy�a mu w oczy, w kt�rych odbija�y si� ta�cz�ce po niebie �wiat�a zorzy.</p><p>Popatrz na ludzi, kt�rych znasz�� rzek� Stoner.�� Ile z nich zdaje sobie spraw�, �e atomy ich cia� powsta�y we wn�trzu odleg�ych, dzi� ju� nie istniej�cych gwiazd? Jeste�my py�em gwiezdnym. Ka�dy z nas. Ka�dy atom naszych cia�, Jo, zosta� zsyntetyzowany przed miliardami lat we wn�trzu gwiazd. Jeste�my cz�stk� wszech�wiata, moja droga. Od tego nie uciekniemy.</p><p>Za�mia�a si� cicho.</p><p>��Gdzie�, wewn�trz ciebie, ukrywa si� poeta.</p><p>��By� mo�e�� rzeki.�� Ale to wszystko ma te� stron� praktyczn�. Tutaj jestem tylko zwyk�ym astrofizykiem. Przetrenowanym specjalist� w dziedzinie, gdzie jest pe�no m�czyzn i kobiet lepiej przygotowanych, m�odszych i bystrzejszych ode mnie. W najlepszym wypadku jestem tylko miernym badaczem materii.</p><p>��Teraz jeste� skromny.</p><p>��Znam moje ograniczenia. Nigdy nie zbli�� si� do nagrody Nobla ani cz�onkostwa w jakiej� akademii. B�d� wyk�ada� w kt�rej� podrz�dnej uczelni jako kto� zupe�nie nie znany.</p><p>��O ile nie�</p><p>��O ile nie rozpocznie si� nowa era lot�w w kosmos.�� Wskaza� palcem niebo.�� Ja jestem dobry tam. Mog� przewodzi� zespo�owi in�ynier�w i naukowc�w. Mam t� prac� w ma�ym palcu i nie boj� si� �ycia ani w skafandrze ci�nieniowym, ani w stanie niewa�ko�ci.</p><p>��Nie s�dz�, abym i ja si� ba�a.</p><p>��Wiem o tym, Jo�� powiedzia� z u�miechem.�� To jest nasze �rodowisko. Nasza nisza ekologiczna. T�dy biegnie moja droga i przypuszczalnie twoja te�. Tu mo�emy wnie�� najwi�cej do skarbnicy ludzkiej wiedzy.</p><p>��I tu jest ten przybysz z kosmosu.</p><p>��Tak. Zupe�nie jakby go B�g zes�a�. Nie mo�emy pozwoli�, aby przelecia� obok bez nawi�zania z nim kontaktu.</p><p>��A mo�e nie z nim, lecz z ni�?�� za�artowa�a Jo.</p><p>��To mo�e by� co��� odpar�.�� Ani on, ani ona.</p><p>Roze�mia�a si� i nagle zrzuci�a z siebie sanda�y.</p><p>��Dalej, naprz�d, panie Stoner! Zdejmij te buty! Z�am si� i zabaw chocia� raz w �yciu.</p><p>Popatrzy� na ni� z ukosa.�� Ja si� bawi�</p><p>��R�banie desek go�ymi r�kami nazywasz zabaw�?�� Zostawi�a go stoj�cego, a sama pu�ciwszy si� biegiem wzd�u� pla�y, rozbryzgiwa�a na wszystkie strony podp�ywaj�ce wy�ej fale.</p><p>Stoner obserwowa� j� przez chwil�, po czym schyli� si� i zdj�� buty, nast�pnie skarpetki, o ma�o nie przewr�ciwszy si� na piasek, gdy ska� na jednej nodze, by zako�czy� t� czynno��. Potem pu�ci� si� za ni� w pogo� pod jarz�cym si� niebem.</p><p>Bieg� po przybrze�nej p�yci�nie, rozbryzgiwa� wod� i �mia� si�, a� dogoni� Jo. Chwyciwszy j� za przegub d�oni, narzuci� jej przez chwil� w�asne tempo, i biegli razem, a� ona krzykn�a, zdyszana, i oboje �miej�c si� padli na mi�kki piasek.</p><p>��Keith, to nie by�a czysta gra�� przekomarza�a si� z nim.�� Twoje nogi s� znacznie d�u�sze.</p><p>��O rany! Dzi�ki tobie, Jo, czuj� si� zn�w jak dzieciak. Zapomnia�em o wszystkim i chc� si� tylko bawi�!</p><p>Podni�s� si� na �okciu i uni�s� jej g�ow�. Jo zarzuci�a mu r�ce na szyj� i poczu�a na swej nagiej sk�rze pieszczot� jego ciep�ych i silnych d�oni.</p><p>S�ysza�a, jak hen w oddali fale rozbijaj� si� o raf�, lecz wkr�tce ten d�wi�k uton�� w �omocie jej w�asnego serca. Ochoczo zdj�li oboje ubrania i ona przycisn�a si� do niego nagim cia�em, pragn�c go, pragn�c, by ca�y znalaz� si� w niej. Wpi�a palce w jego w�osy i st�umi�a okrzyk rozkoszy, przyciskaj�c swe usta do jego ust.</p><p>Potem le�eli obok siebie wy�adowani, wpatruj�c si� w migoc�ce draperie pastelowych �wiate� na niebie, a przybrze�ne fale �agodnie obmywa�y im stopy.</p><p>Jo zwr�ci�a ku niemu g�ow� i zda�a sobie spraw�, �e jego my�li s� oddalone od niej o miliony kilometr�w. Wpatrzony by� w niebo rozja�nione b�yskami zorzy.</p><p>�Tylko na tak kr�tko zapomnia� o wszystkim�� pomy�la�a.�� Tylko na tak kr�tko.�</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXVII</p></title><p><emphasis>Kreml</emphasis></p><p>��Dlaczego sekretarz generalny jest nieobecny?�� spyta� minister przemys�u.</p><p>��Jest niedysponowany�� odpar� Borodi�ski, siedz�cy na honorowym miejscu przy d�ugim stole.�� Prosi� mnie, bym poprowadzi� to spotkanie zamiast niego.</p><p>Obecni w sali dygnitarze popatrzyli po sobie niespokojnie. Spo�r�d szesnastu miejsc przy stole pi�� by�o niezaj�tych. Nikt nie mia� w�tpliwo�ci, �e ci, kt�rzy na nich zasiadali, nigdy wi�cej nie zobacz� Kremla od wewn�trz.</p><p>Borodi�ski przedstawi� siedz�cego daleko w tyle akademika Bu�aczowa i otworzy� dyskusj� na temat zbli�aj�cego si� do Ziemi statku kosmicznego.</p><p>��A wi�c pozostajemy przy projekcie wys�ania kosmonaut�w na powitanie tego statku?�� spyta� minister spraw zagranicznych.</p><p>��Taki jest plan sekretarza generalnego�� odpar� Borodi�ski.</p><p>��Ale czy na pok�adzie naszego <emphasis>Sojuza </emphasis>ma naprawd� polecie� Amerykanin?�� zaniepokoi� si� minister spraw wewn�trznych.</p><p>Siedzia� niedaleko Borodi�skiego, ale krzes�a po obu jego stronach by�y puste.</p><p>��Tak�� rzek� Borodi�ski.</p><p>��Ale przecie� b�dzie on wtedy m�g� wypatrzy� nasze wyrzutnie, nasze rakiety no�ne. Wszystko!</p><p>��On nie jest szpiegiem�� odezwa� si� Bu�aczow, a jego g�os zabrzmia� nieproporcjonalnie mocno w stosunku do jego niewielkiej postaci.�� To naukowiec, nie chuligan.</p><p>W sali konferencyjnej zapad�a grobowa cisza, lecz Borodi�ski z trudem powstrzymywa� si� od �miechu. �Akademik jest zbyt �wie�ym go�ciem na tych naradach, aby przejawia� odpowiedni respekt wobec naszego szefa bezpiecze�stwa�� pomy�la�, ale zaraz ogarn�y go g��bsze refleksje.�� Albo mo�e jest tak stary, �e niewiele sobie robi z ryzyka, na jakie si� wystawia. Ten przybysz z gwiazd musi by� dla niego wa�niejszy.�</p><p>Minister bezpieki spiorunowa� Bu�aczowa wzrokiem, po czy usiad� wygodniej na krze�le i powoli w�o�y� do ust d�ugiego papierosa z filtrem.</p><p>��Wzlecimy na spotkanie z tym statkiem�� powiedzia� Borodi�ski stanowczo.�� A na pok�adzie naszego <emphasis>Sojuza </emphasis>poleci Amerykanin. Przedsi�we�miemy oczywi�cie wszelkie �rodki ostro�no�ci, tak by nie dowiedzia� si� wi�cej, ni� sobie tego �yczymy.</p><p>Genera� Raszmenko za�mia� si� w duchu z nich wszystkich.</p><p>��Nie martwcie siꠗ rzek�.�� Nasze pociski mog� zmieni� tego przybysza w par� i py�, a wraz z nim Amerykanina. Wystarczy �e odb�d� jedn� rozmow� telefoniczn�.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Minister bezpiecze�stwa wewn�trznego podni�s� do g�ry kryszta�owy kielich i przyjrza� si� pod �wiat�o �yrandola jego rubinowej zawarto�ci. Potem wolno i ostro�nie dokona� degustacji wina.</p><p>��Wspania�e�� powiedzia�, oblizawszy wargi i postawi� kielich na adamaszkowym obrusie.�� Naprawd� doskona�e!</p><p>Siedz�cy po drugiej stronie gospodarz domu u�miechn�� si� z ukontentowaniem.</p><p>��To dar od naszych towarzyszy z W�gier�� wyja�ni�.�� Tam nazywaj� to wino �bycz� krwi��.</p><p>Minister bezpieki potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Dramatyczni ludzie, ci W�grzy�� rzek�.</p><p>��Ale robi� dobre wino�� powiedzia� gospodarz i da� znak s�u��cemu, kt�ry sta� za ministrem.</p><p>Kamerdyner niezw�ocznie j�� nak�ada� na porcelanowy talerz ministra porcje duszonego kr�lika, kt�rego z�apano tu� przed przyj�ciem. Minister by� ma�ym, �ysym cz�owieczkiem o filigranowych, delikatnych d�oniach zegarmistrza. Jednak�e jego twarz by�a du�a, o grubych wargach, kartoflowatym nosie i w�skich, g��boko osadzonych oczach, kt�re cz�sto patrzy�y w niemo�liwy do rozszyfrowania spos�b.</p><p>Jego gospodarz, dyrektor jednego z najwi�kszych wydzia��w Ministerstwa Bezpiecze�stwa Wewn�trznego, by� dla odmiany m�czyzn� smuk�ym i przystojnym. Jego srebrne w�osy harmonizowa�y z arystokratyczn�, niemal ascetyczn� twarz�. Wyra�a� si� w spos�b bardzo kulturalny i mia� maniery prawdziwego d�entelmena.</p><p>Gdy przysz�a pora na deser, minister by� ju� odpr�ony, niemal weso�y�� Ach, Wasylu Iljiczu, doprawdy trudno uwierzy�, �e ten wspania�y dom znajduje si� tu w Moskwie, dzisiaj, teraz. Zawsze czuj� si� tu, jak przeniesiony w inne czasy, gdy �ycie by�o �atwiejsze, wytworniejsze.</p><p>��Przed rewolucj�, towarzyszu ministrze?�� spyta� �agodnie aparatczyk z lekkim u�miechem na wargach.</p><p>Spojrzenie ministra w jednej chwili sta�o si� lodowate.</p><p>��Lub mo�e si�gacie my�l� w przysz�o�栗 ci�gn�� biurokrata�� gdy na �wieci zapanuje prawdziwy komunizm, a wszyscy ludzie b�d� mogli �y� w pokoju i luksusie.</p><p>��To ju� lepiej�� rzek� kwa�no minister.�� Wasze poczucie humoru mo�e was kt�rego� dnia narazi� na k�opoty, Wasylu.</p><p>U�miech aparatczyka sta� si� szerszy.</p><p>��Zawsze my�la�em, �e to moje poczucie luksusu spowoduje kiedy� m�j upadek�� rzek�.</p><p>Teraz roze�mia� si� minister.</p><p>��Daj spok�j, stary druhu! �ycie jest dostatecznie smutne bez naszego ponuractwa.</p><p>���wi�ta prawda. Przejd�my do biblioteki. Mam koniak, kt�ry si� wam spodoba.</p><p>W godzin� p�niej minister siedzia� rozlu�niony w sk�rzanym fotelu, trzymaj�c w jednej r�ce kieliszek koniaku, a w drugiej cygaro. Min� mia� jednak nachmurzon�.</p><p>���eby si� tak do mnie odezwa栗 mrucza� pod nosem.�� Ta akademicka miernota, ten� ten� belfer!</p><p>��M�wicie o akademiku Bu�aczowie?�� spyta� gospodarz.</p><p>��Tak�� odpar� minister.�� Inni te� to s�yszeli.</p><p>��Ale sekretarz generalny nie wzi�� udzia�u w konferencji.</p><p>��On jest trzy �wierci od �mierci. Jego miejsce zaj�� Borodi�ski.</p><p>��Hmm. Borodi�ski.</p><p>��Wiem, o czym my�licie, Wasylu�� rzek� minister. Jego gospodarz nagle spowa�nia�.</p><p>��Wy, towarzyszu, jeste�cie dla Borodi�skiego panem �ycia i �mierci. Chyba zdajecie sobie z tego spraw�?</p><p>��Nie wyrazi�bym tego w ten spos�b.</p><p>��Ale to prawda. Borodi�ski chce, aby�cie przeszli na jego stron�. Je�li si� zgodzicie, b�dzie bezpieczny. Je�li przy��czycie si� do innych�</p><p>��Nie ma tak wielu innych, �eby si� do nich przy��czy栗 rzek� z naciskiem minister.�� Borodi�ski jest bardzo twardy.</p><p>��Co teraz zrobicie?</p><p>Minister pyka� przez chwil� dymem z palonego cygara, po czym rzek�:</p><p>��C� mog� zrobi� innego, jak p�j�� razem z nim? Nie mam zamiaru patrze�, jak walka si� zaostrza. Jeste�my bezpieczni. Borodi�ski nie b�dzie nam przeszkadza�.</p><p>��Jeste�cie tego pewni?</p><p>Cho� temat nie nale�a� do zabawnych, minister u�miechn�� si�.</p><p>��Nie martw si�, przyjacielu�� rzek�.�� Borodi�ski jest na tyle cwany, aby unika� walki ze mn�, je�li nie b�d� mu si� sprzeciwia�. Zatrzymam ministerstwo, a ty zatrzymasz sw�j pi�kny dom, s�u�b�, piwnice z winem.</p><p>��I was�� doda� aparatczyk ledwie s�yszalnym szeptem.</p><p>��Owszem, mnie r�wnie�.</p><p>Gospodarz u�miechn�� si� zadowolony i poci�gn�� nieco koniaku.</p><p>��Ale ten przybysz z kosmosu�� m�wi� minister�� to inna sprawa. Nie dopuszcz�, �eby Amerykanie w�szyli dooko�a Tiuratamu, w ka�dym razie nie bez dania im lekcji.</p><p>��Ale przecie� oni widzieli Tiuratam ju� dawno temu, podczas wsp�lnej misji <emphasis>Sojuz-Apollo.</emphasis></p><p>��To by�o dawniej. Dzi� sprawy maj� si� inaczej. Nie pozwol�, aby Bu�aczow czy nawet Borodi�ski chodzili mi po g�owie w sprawach bezpiecze�stwa wewn�trznego.</p><p>��Ale c� mo�ecie zrobi�? Amerykanie s� ju� w drodze do nas.</p><p>��Wiem, �e s�, Nie mog� ich powstrzyma� przed wyl�dowaniem w Tiuratamie, ale mog� im przeszkodzi� w realizacji ich celu. Nigdy nie nawi��� kontaktu z tym statkiem. Ju� ja si� o to postaram. I Borodi�ski b�dzie wiedzia�, �e to ja za tym sta�em. Ale b�dzie wobec mnie zupe�nie bezsilny. Stary biurokrata wyda� z siebie ciche przeci�gle westchnienie.</p><p>��Gracie o bardzo wysok� stawk�, towarzyszu ministrze�� rzek�.</p><p>��Borodi�ski musi zrozumie�, �e ja mu si� nie sprzeciwiam, ale on tak�e nie mo�e si� mnie sprzeciwia�. Ta sprawa z pozaziemskim statkiem i tym Amerykaninem to dobra okazja, by da� mu tak� lekcj�. Praktycznie bezbolesn�, ale ca�kiem oczywist�.</p><p>��Rozumiem, ale jak to zrobicie? Na czym� ta lekcja b�dzie polega�a?</p><p>Minister poci�gn�� d�ugi �yk koniaku, postawi� kieliszek na stoliku i rzek� chrypliwie:</p><p>��Jak to zrobi�? Ameryka�ski astronauta zginie. Czy mo�e by� co� prostszego?</p><empty-line/><p>Stoner sp�dzi� swoje ostatnie popo�udnie na Kwajalein w miejscowej sali konferencyjnej z Thompsonem, Tuttle�em, Rosjanami i szefami innych grup, omawiaj�c stan przygotowa� do misji kosmicznej. Potem wr�ci� szybko do swego biura i stoj�c samotnie przy biurku, lustrowa� wzrokiem pok�j�� r�wnie bezosobowy jak budka telefoniczna. J�� wyci�ga�, jedna po drugiej, metalowe szuflady podr�cznego archiwum. Nie by�o w nich nic, czego by potrzebowa�, nic, co chcia�by ze sob� zabra�, nic, co by�oby <emphasis>jego.</emphasis></p><p>W ko�cu jego wzrok spocz�� na absurdalnym prezencie Markowa. Orzech kokosowy le�a� wci�� na biurku, obok telefonu. Twarz Stonera rozja�ni� u�miech.</p><p>��Ty�� rzek� do brunatnej, w�ochatej kuli�� pojedziesz ze mn� w dalek� podr�.</p><p>��Wiem o tym.</p><p>Odwr�ci� si� gwa�townie i zobaczy� stoj�c� w drzwiach Jo. Jego u�miech przeszed� w grymas za�enowania.</p><p>��Och� Zebra�o mi si� na rozmow� z orzechem. Pewnie to oznaka nerwowo�ci.</p><p>��Nie wygl�dasz na nerwowego�� powiedzia�a Jo i post�pi�a w g��b pokoju.</p><p>Mia�a na sobie uci�te nad kolanami d�insy i na wp� rozpi�t� bluzk�. Jej sk�ra by�a koloru brunatnooliwkowego, a na ustach igra� zagadkowy u�miech.</p><p>���elazna samokontrola�� mrukn�� Stoner.</p><p>��Jeste� ju� spakowany?�� spyta�a.</p><p>��Prawie. A ty? Nie wejdziesz chyba do samolotu w tym stroju?</p><p>��Oczywi�cie, �e nie�� uspokoi�a go.�� Pomy�la�am sobie, �e dobrze b�dzie przej�� si� przed kolacj� po pla�y. I tak zostanie du�o czasu, �eby si� przebra� i zd��y� na samolot.</p><p>Skin�� g�ow�.</p><p>��Na pewno nie b�d� t�skni� za tutejszym jad�em.</p><p>��Chod�, przejdziemy si� razem�� powiedzia�a i uj�a go pod rami�.�� Po�egnajmy si� z nasz� wysp�.</p><empty-line/><p>Szli boso, rami� przy ramieniu po wilgotnym, lecz ciep�ym piasku, a fale pluska�y u ich st�p. Ich cienie wyd�u�a�y si� coraz bardziej w p�mroku gasn�cego dnia, a ich twarze opromienia�a karminowa �una wieczornego nieba.</p><p>Na horyzoncie, za ci�giem ma�ych wysepek, wyznaczaj�cych granice laguny, zachodzi�o s�o�ce, zmieniaj�c niebo i wod� w jezioro p�ynnego z�ota. Co chwila na tle pierzastych ob�ok�w przelatywa�y z krzykiem ptaki.</p><p>��Nasz ostatni zach�d s�o�ca na Kwajalein�� powiedzia�a Jo, �ciskaj�c obiema d�o�mi rami� Stonera.</p><p>��Mieli�my jako� niewiele okazji, �eby tu podziwia� zachody, nieprawda�?�� odpar� w zadumie.</p><p>��Nie mieli�my te� szansy zrobienia wielu innych rzeczy�� zauwa�y�a.�� Stracili�my cz�stk� �ycia.</p><p>��Tak, to prawda.</p><p>��Gdy to si� sko�czy, Keith, gdy nasze �ycie ustabilizuje si� na tyle�</p><p>��S�dzisz, �e to nast�pi?</p><p>��Musi nast�pi栗 powiedzia�a.�� A ty tak nie uwa�asz?</p><p>��Nie wiem. Ta wizyta kosmiczna zmienia wszystko tak bardzo� Kt� mo�e przewidzie�, co si� nied�ugo stanie?</p><p>Zwr�ci�a si� ku niemu i obj�wszy go ramionami, opar�a policzek na jego ramieniu.</p><p>��Keith, nie le� na to spotkanie�� powiedzia�a z obaw� w oczach.�� Przera�a mnie ta misja rakietowa.</p><p>Odetchn�� woni� jej w�os�w.</p><p>��Boisz si�? Ty? S�dzi�em, �e chcesz zosta� astronautk�.</p><p>��Nie ba�abym si�, gdybym sama mia�a lecie�. Ale obawiam si� bardzo o ciebie.</p><p>Roze�mia� si�, lecz czu�a, �e jest ca�y spi�ty.</p><p>��Reynaud twierdzi, �e Rosjanie chc� mnie zg�adzi�<emphasis>.</emphasis></p><p>��No widzisz?�� Jo odsun�a si� lekko od niego i spojrza�a mu w oczy.�� Nie jestem jedyn�.</p><p>��Rozmawia�em o tym z Kiry�em. To bzdury.</p><p>��Naprawd� tak powiedzia�?</p><p>��Co� w tym rodzaju.</p><p>��Co to znaczy �co� w tym rodzaju�? Czy �mia� si� z tego, czy te� wzi�� to na serio?</p><p>Stoner machn�� lekcewa��co r�k�.</p><p>��Co� mi�dzy jednym i drugim.</p><p>��Keith, naprawd� grozi ci niebezpiecze�stwo z ich strony. Czuj� to przez sk�r�.</p><p>��B�d� tam go�ciem radzieckiego rz�du�� rzek�.�� Wszyscy b�dziemy tak traktowani. Nie o�miel� si� zrobi� nam nic z�ego.</p><p>��Ale ty jeste� uparty�� powiedzia�a potrz�saj�c g�ow�.�� I g�upi.</p><p>��Kiry� b�dzie mnie ochrania�.</p><p>Wznios�a r�ce ku niebu.</p><p>��Te� mi ochroniarz! On nawet nie potrafi porz�dnie wios�owa�!</p><p>Stoner wybuchn�� �miechem.</p><p>��Prosz� ci�, nie le� na t� misj�, Keith!�� m�wi�a Jo.�� Niech Rosjanie wy�l� swoich kosmonaut�w na spotkanie z tym przybyszem. Zosta� na Ziemi razem z nami wszystkimi.</p><p>��Wykluczone.</p><p>��Keith, boj� si� o ciebie! Boj� si� bardzo!</p><p>��Wiem o tym�� rzek��� ale to nie ma znaczenia.�� Przypu��my, �e jestem sukinsynem bez serca, w porz�dku? Ale ta misja jest dla mnie wa�niejsza i� wszystko inne. To jest moje �ycie. Czy tego nie rozumiesz? To jest dla mnie wa�niejsze ni� moje dzieci, ni� ty, ni� wszystko na �wiecie. Musz� tam polecie�. Przejd� przez ogie�, aby si� to sta�o.</p><p>Jo nic nie odpowiedzia�a. Opu�ci�a g�ow� i utkwi�a wzrok w piasku u ich st�p.</p><p>��Czy co� jest ze mn� nie tak, skoro tak my�l�?�� zapyta�.�� Uwa�asz mnie za jakiego� potwora?</p><p>��Tak�� odpar�a cicho.�� Wiesz dobrze, �e nara�asz si� na niebezpiecze�stwo, ale st�umi�e� w sobie wszystkie ludzkie uczucia, przesta�e� odczuwa� ludzkie potrzeby. Jedyn� rzecz�, jakiej pragniesz, jest ten lot, cho� wiesz, �e chc� ci� przez to zabi�.</p><p>��No c󿠗 rzek�, wzruszaj�c ramionami�� widocznie jestem potworem. Ale nic na to nie poradz�.</p><p>��Nie potworem, ale maszyn�, Keith�� powiedzia�a.�� Automatycznym, samoprogramuj�cym si� robotem. Zda�am sobie z tego spraw�, gdy t�uk�e� Schmidta. Nieludzka, niezmordowana, bezuczuciowa maszyna. Nic i nikt nie mo�e ci stan�� na drodze. Mac, Schmidt, ca�a przekl�ta Marynarka� nawet w�asne dzieci. Nikt z nas ci� nie powstrzyma.</p><p>��A wi�c tak o mnie my�lisz�?�� G�os Stonera przeszed� w zduszony szept. Poczu�, �e jego wn�trze wype�nia lodowata pustka.</p><p>��Taki jeste�, Keith�� rzek�a Jo, staraj�c si�, by jej g�os brzmia� spokojnie i nie dr�a�.</p><p>Przez chwil� nic nie m�wi�, potem rzek�:</p><p>��Lepiej ju� wracajmy. Musz� jeszcze spakowa� niekt�re rzeczy.</p><p>��Dobrze. Ja te� nie sko�czy�am si� pakowa�.</p><p>Szli w milczeniu, a� Stoner doprowadzi� j� do hotelowego wej�cia i odszed�. Patrzy�a za nim, sztywna z dumy czy mo�e z b�lu. Zda�a sobie teraz spraw�, �e on jednak ma uczucia i jest podatny na zranienie.</p><p>�Ale nie zale�y mu na mnie�� pomy�la�a.�� Nie ma sposobu, abym mog�a w nim wzbudzi� trosk� o mnie.�</p><p>Wesz�a szybko do holu, pobieg�a na g�r� do swego pokoju i szczelnie zamkn�a za sob� drzwi.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXVIII</p></title><epigraph><p>Nie ulega raczej w�tpliwo�ci, �e pr�dzej czy p�niej wejdziemy w kontakt z istotami inteligentniejszymi od nas. Mo�e to by� kontakt jednostronny, a wi�c mo�e polega� na obejrzeniu przez nas ruin albo wytwor�w jakiej� cywilizacji kosmicznej, mo�e by� dwustronny�� za po�rednictwem fal radiowych czy �wiat�a laserowego. A mo�e to by� r�wnie� spotkanie twarz� w twarz. Kiedy� to nast�pi i mo�e by� najbardziej niszcz�cym wydarzeniem w historii ludzko�ci. Stwierdzenie, �e �B�g stworzy� cz�owieka na obraz i podobie�stwo swoje�, tyka, niby bomba zegarowa, u podstaw wierze� religijnych�</p><text-author>ARTHUR C. CLARKE</text-author><text-author><emphasis>G�osy z nieba</emphasis></text-author><text-author>Harper and Row, 1965</text-author></epigraph><empty-line/><p>Odrzutowiec transportowy typu Iljuszyn by� ha�a�liwy i niewygodny, mimo �e na jego pok�adzie znajdowa�o si� jedynie dwadzie�cia os�b.</p><p>Stoner siedzia� w przodzie kabiny, obserwuj�c przez okno bezkresn� stepow� r�wnin�. Jak okiem si�gn��, by�o wida� tylko zielonkawe morze traw�� bez jakiegokolwiek drzewa, miasta czy nawet wsi. �Tak pewnie wygl�da�y ameryka�skie prerie�� pomy�la��� przed przybyciem tam pierwszych osadnik�w i obsianiem tych po�aci ziemi pszenic� i kukurydz�.�</p><p>Samolot szybowa� do�� spokojnie na du�ej wysoko�ci. �Gdyby� jeszcze siedzenia nie by�y tak blisko siebie��� westchn�� w duchu. Jedynym niespokojnym odcinkiem ich podr�y by� przelot nad Dachem �wiata. W pewnej chwili znale�li si� tak blisko Mount Everestu, �e by�o wida� jego wynios�y o�nie�ony wierzcho�ek. Potem przelecieli nad skalistym Tybetem i dzikimi g�rami A�taju. Stoner przypuszcza� w�wczas, �e daleko na horyzoncie musi le�e� Afganistan, gdzie mud�ahedini wci�� walcz� o niepodleg�o��, tak jak kiedy� ich przodkowie stawiali czo�a armiom Aleksandra Wielkiego.</p><p>Po drugiej stronie przej�cia pochrapywa� nier�wno akademik Zworkin. Inni pasa�erowie wype�niali nier�wnomiernie d�ugi tunel kabiny. Stoner wiedzia�, �e Jo usiad�a z ty�u maszyny, daleko od niego.</p><p>Tego �o��dek skr�ca� si� z g�odu, gdy� nie wydawano na pok�adzie samolotu �adnych posi�k�w. Nakarmiono ich pierwszy raz po wielu godzinach lotu, kiedy wyl�dowali we W�adywostoku; po raz drugi podczas uzupe�niania paliwa na lotnisku pod Taszkientem. Ani za pierwszym, ani drugim razem nie pozwolono im opu�ci� maszyny.</p><p>Przelecieli nad dzikimi wzg�rzami Kazachstanu, gdzie ubrani w futra i sto�kowe czapki pasterze cwa�uj� na grzbietach niewielkich miejscowych konik�w za stadami swych k�z i owiec. A teraz unosili si� ju� nad stepem i z daleka by�o wida� miasto Bajkonur, a za nim poligon rakietowy w Tiuratamie.</p><p>Stoner poczu�, �e kto� opiera si� o niego, i przekr�ci� si� na swym siedzeniu. By� to Markow; na jego brodatej twarzy malowa� si� lekki u�mieszek.</p><p>��Przybyli�my do kraju w ten sam spos�b, co nasz czcigodny Lenin w 1917�� powiedzia� g�o�no, aby przekrzycze� huk silnik�w maszyny.</p><p>��To Lenin ju� lata�?</p><p>��Nie.�� Markow nachyli� si� do ucha Stonera.�� Niemcy wys�ali go do Rosji w zaplombowanym wagonie. �adnych przystank�w, nikomu nie by�o wolno wysiada� ani wsiada�, a� dojechali do Piotrogrodu. My przybywamy z drugiej strony, ale w zaplombowanym samolocie.</p><p>Stoner pukn�� palcem w szyb� okna.</p><p>��Wielka jest ta wasza Matka Rosja�� rzek�.</p><p>��Och, to jeszcze nie Rosja�� sprostowa� go Markow.�� To Kazachstan, jedna z republik Zwi�zku Radzieckiego. Tutejsi ludzie to Azjaci� Mongo�owie. Rosja le�y o tysi�c kilometr�w st�d, na p�noc i na zach�d.</p><p>��Ale to jest cz�� waszego kraju.</p><p>��Tak jak Porto Rico jest cz�ci� Stan�w Zjednoczonych.</p><p>Stoner zn�w zerkn�� przez okno.</p><p>��Ca�kiem niez�y szmat ziemi�� rzek�.�� I wygl�da na nie tkni�ty ludzk� stop�� dziewiczy.</p><p>��Faktycznie, cz�� Zwi�zku Radzieckiego to wci�� dziewicze ziemie�� powiedzia� Markow.�� Chruszczow marzy�, aby je zagospodarowa�. Aby zbiera� z nich bogate plony.</p><p>��No i co si� sta�o?</p><p>��Wyp�dzili go z Kremla, gdy si� nieco zagapi��� odpar� Markow z sardonicznym u�miechem.</p><p>��Och.</p><p>��Zezwolili mu jednak na spokojne przej�cie na emerytur�. Zmar� �mierci� naturaln�; rzecz do�� niezwyk�a u radzieckiego przyw�dcy; oznaka, �e si� cywilizujemy.</p><p>���miejesz si� z tego czy p�aczesz, Kiry�?�� spyta� Stoner.</p><p>Markow wzruszy� ramionami.</p><p>��Robi� obie te rzeczy, przyjacielu�� rzek�.�� Troch� jednego, troch� drugiego. Czuj� si� jak skazany na do�ywocie wi�zie�, kt�ry powraca za kratki po kr�tkiej ucieczce. Trudno to nazwa� rado�ci�. Ale zawsze jest to powr�t do domu.</p><p>��Powinienem by� ci� nam�wi�, aby� zosta� na Kwajalein�� powiedzia� Stoner, zni�aj�c g�os, cho� huk silnik�w samolotu uniemo�liwia� pods�uchanie ich rozmowy.</p><p>��O, nie�� odpar� Markow.�� Moje miejsce jest tutaj. Tu powinienem by�.</p><p>Stoner przyjrza� si� badawczo jego twarzy.</p><p>��Naprawd� w to wierzysz?</p><p>Markow przymkn�� swe jasnoniebieskie oczy i skin�� ci�ko g�ow�.</p><p>��Rozmawia�em o tym do�� d�ugo z Mari�. Spr�bujemy wyprostowa� r�ne sprawy mi�dzy nami. Ona wyst�pi o przeniesienie do� l�ejszej pracy.�� Na jego usta powr�ci� zn�w ch�opi�cy u�miech.�� Je�li uda mi si� uczyni� j� bardziej ludzk�, �atwiejsz� w po�yciu, by� mo�e jest te� nadzieja dla reszty Rosjan.</p><p>Stoner wyczu�, �e w ma��e�stwie Markowa zdarzy�o si� wiele rzeczy, o kt�rych Rosjanin wola� nie m�wi�.</p><p>��Tymczasem�� m�wi� Markow�� my wszyscy b�dziemy ci� tu ochrania�. Jeste� cz�ci� nas, a my jeste�my cz�ci� ciebie. Nie b�j si�, zadbamy o to, aby� wzlecia� na spotkanie z tym statkiem.</p><p>��To wszystko, o co proszꠗ odpar� Stoner.</p><p>Twarz Markowa przybra�a powa�ny wyraz.</p><p>��Wiem, �e chodz� s�uchy o rosyjskim spisku na twoje �ycie.</p><p>��Kiry�, nigdy nie podejrzewa�em, aby� ty lub kt�ry� z nas�</p><p>��Nie martw si�.�� Markow podni�s� palec do ust, w ge�cie zalecaj�cym ostro�no��.�� Natychmiast po wyl�dowaniu w Tiuratamie skontaktuj� si� akademikiem Bu�aczowem. Ten projekt zostanie zrealizowany bez przeszk�d. Obiecuj� ci to.</p><p>��W porz�dku�� rzek� Stoner.�� Bardzo dobrze.</p><p>��Nie jeste�my pionkami w jakiej� mi�dzynarodowej grze o w�adzꠗ mrukn�� Markow z pos�pn� min�.�� Rz�d potraktuje nas, wszystkich bez wyj�tku, z pewnym szacunkiem.</p><p>��Czy naprawd� s�dzisz, Kiry�, �e mo�esz na tyle zmieni� ustr�j, aby to by�o wykonalne?</p><p>Markow lekko potrz�sn�� g�ow�.</p><p>��Konieczna jest w tym samym stopniu zmiana ustroju�� rzek��� co spowodowanie, by biurokraci powr�cili do swych zasad. Aby si� kierowali uczciwo�ci� i rzetelno�ci�. Rosjanie to dobrzy, pracowici ludzie. Wiele wycierpieli, wiele wytrzymali. Musimy powr�ci� do prawdziwych zasad marksizmu-leninizmu. Musimy wej�� na drog�, kt�ra nieuchronnie prowadzi do sprawiedliwego i szcz�liwego spo�ecze�stwa.</p><p>��To gigantyczne zadanie�� rzek� Stoner.</p><p>��Tak, ale mam kogo� do pomocy�� odpar� Markow.�� Pomo�e mi ten przybysz z gwiazd.</p><p>��W jaki spos�b?</p><p>��Popatrz, co on ju� osi�gn���� odpar� Markow, ci�gn�c si� w zamy�leniu za br�dk�.�� Nie tylko dla mnie, ale i dla ciebie. Ameryka i Rosja nawi�za�y wsp�prac� na niewielk�, co prawda, skal�, ale nawi�za�y. A niemal we wszystkich innych dziedzinach trwa nadal ostra konfrontacja.</p><p>��Skoro tak grzecznie wsp�pracuj�, dlaczego nie pozwolili nam wysi��� z samolotu?�� spyta� Stoner.�� Czy bali si�, �e im co� ukradniemy, je�li postawimy stop� na ich ziemi?</p><p>��A czy zdajesz sobie spraw�, jak� to ci�k� pr�b� dla naszej narodowej paranoi by�a zgoda na przybycie Amerykan�w do naszej najwa�niejszej bazy rakietowej? No i tych dw�ch chi�skich naukowc�w?</p><p>��No tak, ale�</p><p>��Nasz gwiezdny przybysz zmusi� ju� rz�dy wszystkich pa�stw do zmiany sposobu my�lenia.</p><p>��O centymetr�� zauwa�y� Stoner.</p><p>��Mo�e tylko o milimetr�� rzek� Markow.�� Ale to ju� jest zmiana. Ju� nigdy nie b�d� mogli m�wi� o naszej planecie jako o ca�ym wszech�wiecie S� zmuszeni wsp�pracowa�, �eby si� dowiedzie�, kim jest ten przybysz Nigdy ju� nie b�dziemy mogli my�le� o innych ludziach, o innych narodach jako o zupe�nie nam obcych. Nasz przybysz z gwiazd zmusza nas do akceptacji tej prostej prawdy, �e wszyscy ludzie s� bra�mi.</p><p>��Jezu Chryste!�� mrukn�� Stoner.�� Szkoda, �e u was nie ma Hyde Parku. By�by� niepokonany. Co za filozoficzna dusza!</p><p>��Mo�e tak�� rzek� Markow.�� Ale wspomnisz moje s�owa. Ten przybysz zbli�y nas wszystkich ku sobie.</p><p>��Miejmy nadziej�, �e si� nie mylisz, Kiry�.</p><p>��A czy nie dzi�ki niemu my dwaj zostali�my przyjaci�mi?</p><p>Stoner skin�� g�ow�.</p><p>��To jest dobra przyja��, Keith.�� Oczy Rosjanina sta�y si� wilgotne.�� Jestem dumny, �e mog� by� twoim przyjacielem, Keith. Jeste� dobrym cz�owiekiem. Je�li b�dzie trzeba, oddam za ciebie �ycie.</p><p>Przez chwil� Stoner nie wiedzia�, co powiedzie�.</p><p>��Ej, Kiry��� rzek� wreszcie.�� Czuj� to samo w stosunku do ciebie. Ale przecie� to jeszcze nie koniec naszej przyja�ni. To dopiero pocz�tek.</p><p>��Mam nadziej�.�� Markow westchn��.�� Ale od chwili, gdy wyl�dujemy, ani moje, ani twoje �ycie nie b�dzie wy��cznie pod nasz� kontrol�. Wydarzenia pochwyc� nas i unios� na swych barkach. I ca�kiem mo�liwe, �e ja ju� nigdy nie b�d� mia� szansy wyjecha� z Rosji, aby odwiedzi� ciebie czy kt�rego� innego cudzoziemca.</p><p>Stonera zaskoczy�o to stwierdzenie Rosjanina.</p><p>��A ja mo�e nigdy nie wr�c� z misji spotkania�� pomy�la� g�o�no.</p><p>��Ach, nawet nie pomy�la�em o tej mo�liwo�ci�� rzek� Markow smutniej�c.</p><p>Stoner odetchn�� g��boko.</p><p>��Ale jedno mog� ci przyrzec�� ci�gn�� Markow, nie czekaj�c na odpowied�.</p><p>��C� takiego?</p><p>���e polecisz na spotkanie z tym statkiem. Nikt ci w tym nie przeszkodzi. Trzymaj mnie za s�owo.</p><p>Stoner skin�� g�ow� i u�miechn�� si�. Pomy�la� sobie w g��bi duszy, �e Rosjanin jest wprawdzie o�ywiony najlepszym zamiarami, ale nie jest w stanie dotrzyma� obietnicy.</p><p>Markow odwzajemni� mu u�miech, a jego oczy zn�w zasz�y mgie�k�. Bez s�owa wsta� i skierowa� si� ku swemu fotelowi.</p><p>Stoner zwr�ci� si� zn�w w stron� okna i nawet nie wiedzia�, kiedy zapad� w sen. Obudzi� go nag�y przechy� samolotu i ha�as wysuwanego podwozia. Maszyna zatrz�s�a si� i po�o�y�a na skrzyd�o, jakby mia�a zaraz run�� na trawiasty teren daleko pod spodem.</p><p>W kabinie nast�pi�o poruszenie. Stoner, zapinaj�c pas bezpiecze�stwa, zauwa�y�, �e Zworkin�� ju� ca�kiem obudzony�� z przera�eniem w oczach przywiera do por�czy fotela.</p><p>Potem samolot wyr�wna� lot i trz�s�c si� oraz podskakuj�c, opada� w p�mroku wieczornym ku p�ycie lotniska. Stoner zerkn�� zn�w w okno i zamar� z wra�enia.</p><p>Tiuratam.</p><p>Na tle jasnego jeszcze nieba baza wygl�da�a jak nowojorski Manhattan, z tym, �e zamiast drapaczy chmur, wznosi�y si� tu wysokie a�urowe wie�e. Rusztowania ze stalowych rur i belek do utrzymania rakiet w pozycji pionowej do chwili ich odpalenia. Ci�gn�y si� ca�ymi kilometrami. Jedna obok drugiej. Ca�e miasto wyrzutni rakietowych. Obok nich Cape Canaveral wygl�da�by jak licha, podmiejska zabudowa. Skromny w swej skali i chwilowy w czasie trwania. To miasto by�o zbudowane, aby trwa�. Jak huty Pittsburgha czy podchicagowskiego Gary, jak hektary innych instalacji przemys�owych, Tiuratam by� pot�nym dzia�aj�cym kompleksem wielkich budynk�w i wielkich maszyn, obs�ugiwanym przez pracowitych ludzi.</p><p>Ich zadaniem by�o wysy�anie w przestrze� rakiet. Ich przemys� stanowi�a astronautyka. Kosmodrom by� portem, niby Bassra, wyj�ta z <emphasis>�Bajek z tysi�ca i jednej nocy�, </emphasis>niby nowoczesna Marsylia, Nowy Jork czy Szanghaj. Z tego portu wyp�ywa�y statki na d�ugich, rycz�cych j�zykach ognia, udaj�c si� na kosmiczny zwiad, przywo��c ze sob� coraz to nowe skarby wiedzy.</p><p>Stoner wiedzia�, �e kt�rego� dnia zaczn� przywozi� surowce i energi� a wysoko na orbicie powstan� fabryki.</p><p>Teraz jednak statki sondowa�y nie oznakowane kosmiczne morza; szuka�y wiedzy i wytycza�y szlaki satelitom, przekazuj�cym na Ziemi� informacje.</p><p>Samolot by� ju� nisko nad lotniskiem. Wok� jednej z wyrzutni Stoner zobaczy� kr�g reflektor�w; o�wietla�y srebrzyst� rakiet�, stoj�c� na pomo�cie w stalowym u�cisku wie�y startowej.</p><p>�To na pewno wyrzutnia <emphasis>Sojuza�� </emphasis>pomy�la�.�� Tym ptakiem polec�.�</p><p>Nie zauwa�y�, �e daleko, na drugim ko�cu rozleg�ego kompleksu wie� i rakiet, sta�y obok siebie dwa olbrzymie pociski rakietowe. By�y pomalowane na wojskowy, szarozielony kolor, a ka�dy z nich t�po zako�czony g�owic� megatonowej �mierci.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XXXIX</p></title><cite><p><emphasis>Religia</emphasis></p><p>USPOKAJANIE OBAW PRZED KO�CEM �WIATA</p><p>Rudolfo kardyna� Benedetto podni�s� oczy na jarz�ce si� niebo i na jego twarzy zago�ci� u�miech. Jego br�zowe oczy by�y jasne i czujne minio morderczego tempa pracy, jakie sobie narzuci�.</p><p>��Teraz ju� wiemy, �e nie jeste�my jedynymi stworzeniami Boga�� rzek� z mi�kkim akcentem, typowym dla swej rodzinnej Lombardii,�� Teraz, je�li taka b�dzie wola Pana, nawi��emy kontakt z przybyszem z gwiazd.</p><p>Watyka�ski sekretarz stanu, kardyna� Benedetto, dzielnie stawia� czo�a bardziej konserwatywnym cz�onkom rzymskiej Kurii od owego pami�tnego, kwietniowego dnia, kiedy to �wiat oszo�omi�a wiadomo�� o zbli�aniu si� do Ziemi gwiezdnego statku. Papieski sekretarz broni� tezy papie�a, �e statek �nie stanowi duchowego zagro�enia� dla dusz katolik�w /patrz artyku�: �Papie� zabiera g�os�, str. 22/.</p><p>Do Rzymu dochodzi�y s�uchy, �e miliony katolik�w na ca�ym �wiecie ogarnia panika na my�l, i� kosmiczna wizyta mo�e oznacza� przyj�cie antychrysta. Wed�ug niekt�rych doniesie�, znajdowa�o to wyraz w nocnych nabo�e�stwach o bardzo zr�nicowanej formie�� od mszy katolickich po okrutny, poga�ski rytua�. Z kraj�w Trzeciego �wiata dochodzi�y wie�ci o przypadkach sk�adania ofiar z ludzi, a nawet w ameryka�skich miastach frekwencja na nabo�e�stwach wzros�a wielokrotnie od dnia og�oszenia komunikatu o przybyszu z gwiazd�</p><text-author><emphasis>Newstime magazine</emphasis></text-author></cite><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Stoner siedzia� zgarbiony nad kartk� papieru i zastanawia� si�, co by tu jeszcze napisa�. Nie odk�adaj�c d�ugopisu, zacz�� przebiega� oczyma tekst:</p><empty-line/><cite><p><emphasis>Pan Douglas Stoner</emphasis></p><p><emphasis>28 Rainbow Way</emphasis></p><p><emphasis>Palo Alto, Kalifornia 94302</emphasis></p><p><emphasis>Drogi Synu!</emphasis></p><p><emphasis>Jak si� miewasz? Gdyby� si� interesowa� pras�, przypuszczam, �e wiedzia�by� ju� o moim przybyciu do Rosji. Je�li wszystko p�jdzie dobrze, nied�ugo wzlec� rakiet� na spotkanie z przybyszem z gwiazd. Rosjanie zapewnili nam tu mi�y pobyt. Jeste�my zakwaterowani w barakach�� czym� w rodzaju bursy czy internatu. Ka�dy z nas ma jednak osobny pokoik. Nie sp�dzam w nim zbyt wiele czasu.</emphasis></p><p><emphasis>Przez ostatnie tygodnie odbywa�em bardzo intensywny trening z udzia�em kosmonaut�w i personelu wyrzutni. Szkoda, �e nie widzia�e�, jak pr�bowali mnie wsadzi� w jeden ze swoich skafandr�w kosmicznych! Jestem wy�szy i szczuplejszy ni� wi�kszo�� rosyjskich kosmonaut�w i musieli na pr�dce uszy� dla mnie nowe kosmiczne ubranie. Ich medycy te� mi si� dali troch� we znaki. Badali mnie tak szczeg�owo, jakbym to ja by� tym przybyszem z gwiazd.</emphasis></p><p><emphasis>Wszyscy s� tu dla nas bardzo mili, cho� nie wolno nam samowolnie opuszcza� barak�w i kilku innych budynk�w, gdzie pracujemy. Rosjanie nie chc�, �eby�my si� w��czyli po kosmodromie. Przypuszczam, �e my r�wnie� post�powaliby�my podobnie z cudzoziemcami odwiedzaj�cymi nasz o�rodek lot�w kosmicznych na Florydzie.</emphasis></p><p><emphasis>Jest tu ze mn� dwunastu naukowc�w z zagranicy, a ponadto�</emphasis></p></cite><empty-line/><p>Stoner od�o�y� d�ugopis. �Co to ma za znaczenie, kto tu ze mn� jest�� pomy�la�.�� Douglas nie b�dzie tym zainteresowany.�</p><p>Odsun�� si� wraz z krzes�em od sto�u i spl�t� r�ce z ty�u za g�ow�.</p><p>�Czym on by�by w og�le zainteresowany?��� pyta� sam siebie. Zda� sobie spraw�, �e wie bardzo niewiele o w�asnym synu. Ch�opiec by� dla� prawie jak kto� obcy. A swoj� m�odsz� od Douglasa c�rk� zna� jeszcze mniej.</p><p>Z pomrukiem niezadowolenia z samego siebie, wsta� zza drewnianego biurka i skierowa� si� ku drzwiom. Szed� wolno w�skim korytarzem. Cho� nie by�o jeszcze p�no, wszystkie inne drzwi by�y pozamykane. Kolacja sko�czy�a si� przed godzin�.</p><p>�Za to jutro b�dzie wielki dzie� pocieszy� si� w duchu.�� Dzie� startu w kosmos.�</p><p>Wszystko by�o tu jako� nienaturalnie spokojne. Jego wcze�niejsze wzloty na orbit� by�y �ywsze, weselsze. Odbywa�y si� bez przerwy jakie� konferencje prasowe, spotkania, zebrania, cz�sto do p�nej nocy fotoreporterzy mierzyli w niego co chwila swymi aparatami.</p><p>Tu nie by�o ani reporter�w, ani fotograf�w.</p><p>Zszed� na d� i uda� si� do sali, gdzie jadali posi�ki. Pod kinkietem siedzia� na sk�rzanym fotelu jeden z chi�skich fizyk�w i czyta� ksi��k� po rosyjsku. Stoner pokiwa� mu przyja�nie r�k�, a on u�miechn�� si� do�. Jego t�umacza nie by�o, a wi�c nie mogli sobie porozmawia�.</p><p>Stoner zlustrowa� wzrokiem okr�g�y st� w �rodku sali, przebieg� oczyma po niemal pustych p�kach bibliotecznych rega�u, po czym ruszy� na poszukiwania do kuchni.</p><p>Przy otwartej lod�wce sta� Markow i czego� w niej szuka�.</p><p>��Wzi��e� dzi� dwie repety deseru�� rzek� weso�o Stoner, podchodz�c do niego.</p><p>Markow wyprostowa� si�.</p><p>��Ach tak? Szpiegowa�e� mnie. C�, nic na to nie poradz�. Kiedy jestem zdenerwowany, jem. Rozumiesz, musz� sobie podwy�sza� poziom cukru we krwi.</p><p>��Ale trzeba przyzna�<emphasis>, </emphasis>�e ta <emphasis>bak�awa </emphasis>by�a diabelnie smaczna�� rzek� Stoner.�� Przynajmniej jedzenie jest tu pierwszej klasy.</p><p>��Chcesz troch�? To znaczy, je�li jeszcze co� z niej zosta�o.</p><p>�Nie, dzi�kuj�.�� Stoner potrz�sn�� g�ow�.�� Gdy jestem zdenerwowany, nie mog� je��.</p><p>Markow popatrzy� na niego.</p><p>��Ty zdenerwowany? Wygl�dasz na tak spokojnego, odpr�onego.</p><p>��To tylko pozory. W �rodku wszystko mi skacze.</p><p>Markow zamkn�� lod�wk� z grymasem rozczarowania.</p><p>��Nic nie ma�� rzek�.�� To dziwne, bo m�g�bym przysi�c, �e zosta�o troch� bak�awy.</p><p>��To tak, jak z truskawkami kapitana Queega�� zauwa�y� Stoner.</p><p>��Kogo?</p><p>��Niewa�ne.</p><p>Wr�cili do jadalni. Chi�skiego fizyka ju� nie by�o, ale jego miejsce w fotelu zaj�� jeden z Rosjan. Sal� wype�nia�y p�yn�ce z radia d�wi�ki muzyki klasycznej.</p><p>��Czy to Czajkowski?�� spyta� Stoner.</p><p>Markow obrzuci� go spojrzeniem muzykologa.</p><p>��To jest Beethoven�� rzek� z naciskiem.�� <emphasis>Sonata patetyczna.</emphasis></p><p>Stoner nie da� si� jednak tak �atwo przekona�.</p><p>��Czajkowski te� napisa� <emphasis>Patetyczn�, </emphasis>nieprawda�?</p><p>��Tak, ale <emphasis>Symfoni� patetyczn�. </emphasis>�eby to dobrze zagra�, trzeba co najmniej stu muzyk�w i godzin� czasu. Dla cywilizowanego cz�owieka, Keith�</p><p>��S�dzi�em, �e rosyjska stacja nadaje tylko rosyjsk� muzykꠗ przerwa� mu Stoner.</p><p>Markow otworzy� usta, �eby co� powiedzie�, gdy poczu�, �e kto� szczypie go w nog�. Roze�mia� si�.</p><p>��Chod�my�� rzek� Stoner.�� Zobaczmy, czy nie ma gdzie� kawy.</p><p>��Czy ty si� nawet dzi� nie powstrzymasz od u�ywek?�� Markow spojrza� na� z wyrzutem.�� Po badaniach lekarskich�</p><p>Stoner po�o�y� palec na ustach.</p><p>��B�d� cicho�� rzek� mi�ym, weso�ym tonem.�� Ten muskularny facet w k�cie to jeden z waszych medyk�w. Dok�adnie o dwunastej wbije mi ig�� d�u�sz� ni� ruroci�g alaska�ski. Ale do tego czasu mog� je�� i pi�, co zechc�.</p><p>��Mam w pokoju troch� w�dki�� rzek� Markow.</p><p>��To by�oby za mocne. Po kawie nie b�d� mia� jutro kaca, po w�dce m�g�bym mie�.</p><p>Przeszli zn�w do kuchni i Stoner zacz�� parzy� kaw�. Przez na wp� otwarte drzwi s�czy�y si� do �rodka d�wi�ki beethovenowskiej sonaty.</p><p>Markow usiad� przy kuchennym stole i podpar� r�k� brod�.</p><p>��Przyszed� mi na my�l angielski filozof Haldane�� powiedzia� w zadumie.</p><p>��M�wisz o tym biologu J. B. S. Haldane?</p><p>��Je�li chodzi o �cis�o��, on by� chyba genetykiem. A do tego sk�ania� si� mocno na lewo.</p><p>��No i co?</p><p>��Raz powiedzia�: �Wszech�wiat jest nie tylko dziwniejszy, ni� nam si� wydaje; jest dziwniejszy, ni� mogliby�my sobie wyobrazi�.</p><p>Stoner zmarszczy� brwi i odwr�ci� si�, by zerkn�� na mrucz�cy czajnik, po czym zn�w spojrza� na Markowa.</p><p>��Nie rozumiesz, co to znaczy?�� spyta� Markow.�� Jutro zaryzykujesz �yciem i polecisz na spotkanie z tym gwiezdnym statkiem. Ale przypu��my, �e gdy do niego dotrzesz�</p><p>��Je�li do niego dotrzemy�� sprostowa� Stoner i a� sam si� zdziwi�, s�ysz�c w�asne s�owa.</p><p>��Je�li i kiedy do niego dotrzesz�� powt�rzy� Markow�� przypu��my, �e staniesz oko w oko z czym�, co przerasta ludzk� zdolno�� pojmowania. Z czym� takim, �e nie b�dzie do� pasowa� ani orze�, ani reszka.</p><p>Stoner zdj�� czajnik z kuchenki, podszed� z nim do sto�u i nala� kawy do dwu wyj�tkowo misternych, porcelanowych fili�anek�� najwyra�niej jedynych tego rodzaju naczy�, jakimi dysponowa�a kuchnia. Z radia rozbrzmiewa�a ju� druga, powolna cz�� <emphasis>Sonaty patetycznej.</emphasis></p><p>��S�yszysz t� muzyk�?�� spyta� Stoner, czyni�c gest w kierunku sali.</p><p>��Oczywi�cie.</p><p>��To dzie�o cz�owieka. Ludzkiego umys�u. Dzi�ki innym umys�om zosta�o zagrane, nagrane na ta�m� i wyemitowane przez radio, tak i� mo�emy je teraz s�ysze�. S�yszymy my�li niemieckiego muzyka, kt�ry nie �yje ju� od ponad stu pi��dziesi�ciu lat.</p><p>��Ale co to ma wsp�lnego ze statkiem z gwiazd?�� spyta� Markow.</p><p>��Jaka� pozaziemska my�l zbudowa�a ten statek�</p><p>��Umys�, kt�rego by� mo�e nigdy nie b�dziemy mogli zrozumie慠� zauwa�y� Rosjanin.</p><p>��Ale ten statek zachowuje si� zgodnie z prawami fizyki, kt�re rozumiemy. Porusza si� w przestrzeni, jak statki i sondy, kt�re my zbudowali�my.</p><p>��I zapala wok� Ziemi zorz� polarn�.</p><p>��U�ywaj�c jakiego� sposobu, jakiej� techniki elektromagnetycznej kt�rej jeszcze nie rozumiemy. Ale kiedy� j� opanujemy. W ka�dym razie, jeste�my zdolni zrozumie�.</p><p>��Czasami mam co do tego w�tpliwo�ci.</p><p>Stoner postawi� czajniczek na stole.</p><p>��Czy nie widzisz tego, Kiry�? Jeste�my zdolni. Jeste�my. Jak s�dzisz, dlaczego ja tam chc� lecie�? Czy aby natkn�� si� na co�, czego nie mo�na poj��? Albo po to, by czci� jakich� przekl�tych kosmit�w? Do diabla, nie! Chc� zobaczy�, dowiedzie� si�, zrozumie�.</p><p>��A je�li si� to oka�e niemo�liwe? Je�li b�dzie przerasta�o ludzkie poj�cie?</p><p>Stoner potrz�sn�� z uporem g�ow�.</p><p>��Nie ma we wszech�wiecie niczego, czego nie mogliby�my zrozumie栗 rzek�.�� Je�li tylko b�dziemy mieli do�� czasu, aby to zbada�.</p><p>��To jest twoje przekonanie.</p><p>��To jest moja religia. Taka sama, jak maksyma, kt�ra prowadzi�a Einsteina: �Wieczn� tajemnic� wszech�wiata jest jego poznawalno��.</p><p>Markow u�miechn�� si� do niego.</p><p>��Amerykanie s� z natury optymistami�� rzek�.</p><p>��Nie z natury, lecz ze wzgl�du na historyczn� rzeczywisto�栗 skorygowa� go Stoner.�� Bo optymi�ci zawsze wygrywaj�.</p><p>��Dobrze, m�j optymistyczny przyjacielu. Miejmy nadziej�, �e si� nie mylisz i �e nasz pozaziemski go�� oka�e si� pomocny i przyjazny. Nie chcia�bym by� zmuszony do schylania si� przed kim�, kto nie ma nawet cech ludzkich.</p><p>Przeszli zn�w do jadalni, zabrawszy ze sob� fili�anki z kaw�. Siedz�cy w k�cie sali rosyjski felczer przywo�a� ich gestem d�oni i rzek� co� do Markowa.</p><p>��On chce ci przypomnie�, �e o jedenastej dostaniesz zastrzyk�� wyja�ni� Markow.</p><p>Stoner u�miechn�� si� do sanitariusza.</p><p>��Powiedz mu, �e jestem wdzi�czny za jego sadystyczn� trosk� o moj� osob� i �e ch�tnie wbi�bym t� jego ig�� w jego t�usty ty�ek.</p><p>Felczer u�miechn�� si� i skin�� g�ow�, gdy Markow przet�umaczy� mu s�owa Stonera.</p><p>Beethovenowska sonata dobieg�a ko�ca i teraz z niewielkiego, pod�u�nego radia na p�ce bibliotecznej pop�yn�a muzyka kameralna; �agodne, d�wi�ki smyczk�w�� abstrakcyjne i sp�jne jak dow�d matematyczny.</p><p>��Czy to nie Bach?�� spyta� Stoner, sadowi�c si� na jednym z foteli stoj�cych wok� jedynej w �wietlicy sofy.</p><p>Markow westchn��.</p><p>��Vivaldi�� rzek�.</p><p>Drzwi otworzy�y si� z impetem i do sali wesz�a Jo, rozcieraj�c niecierpliwie sk�r� na swych ramionach.</p><p>��Komary�� wyja�ni�a.�� Wielkie jak odrzutowce.</p><p>��Jedna z atrakcji tej okolicy�� zauwa�y� Markow.</p><p>Jo mia�a na sobie d�insy i cienki sweterek.</p><p>��Nasi gospodarze zainstalowali reflektory wok� wszystkich budynk�w�� skar�y�a si�, przeczesuj�c palcami w�osy.�� W og�le nie wida� nieba, a nie wolno wyj�� poza o�wietlon� powierzchni�.</p><p>��Pomy�lmy o pozytywach takiego stanu rzeczy�� zasugerowa� Markow.</p><p>��Reflektory przyci�gaj� komary.</p><p>Mimo woli wybuchn�a �miechem i podesz�a do sofy.</p><p>��Nie s�dz�, abym tej nocy zasn�a. Jestem pok�uta jak sito.</p><p>��Napijesz si� kawy?�� spyta� Stoner.</p><p>��To by jeszcze pogorszy�o spraw�.</p><p>��Mo�e w takim razie szklank� gor�cej herbaty?�� zaproponowa� Markow.�� Albo kieliszeczek w�dki?</p><p>���adnego alkoholu. Musz� mie� jutro jasny umys�, cho� oni nie pozwol� mi nawet dotkn�� tego ich sprz�tu.</p><p>��Mo�e powinni�my poprosi� tego medyka, �eby zrobi� pani zastrzyk przeznaczony dla Keitha. Zapad�aby pani wtedy w d�ugi spokojny sen i obudzi�a si� jutro z umys�em tak jasnym jak poranne niebo.</p><p>��Oni przynajmniej tak twierdz��� rzek� Stoner.</p><p>��O nie, dzi�kuj�.�� Jo zerkn�a w stron� felczera.�� Czy on m�wi po angielsku?�� spyta�a.</p><p>��Nie, tylko po rosyjsku�� uspokoi� j� Markow.</p><p>��Sk�d on jest?</p><p>Markow zwr�ci� si� do felczera, kt�ry zaraz u�miechn�� si� szeroko ukazuj�c rz�d srebrnych koron na z�bach, po czym, wyra�nie wzruszony, wypowiedzia� kilka zda� po rosyjsku.</p><p>��On pochodzi ze wsi niedaleko Leningradu�� przet�umaczy� Markow�� Z najpi�kniejszej wsi w ca�ej Rosji. Chcia�by bardzo pokaza� pani, jak tam jest pi�knie, zw�aszcza wiosn�.</p><p>Jo odwzajemni�a u�miech i zn�w zada�a pytanie, kt�re Markow przet�umaczy�:</p><p>��Jest wi�c Rosjaninem? Nie Ukrai�cem, Gruzinem ani Kazachem?</p><p>Markow zerkn�� na korpulentnego felczera i zatrzymawszy wzrok przez chwil� na jego rudych w�osach i jasnej cerze, rzek�:</p><p>��Jestem pewny, �e to Rosjanin. Mog� zagwarantowa�. Ale sk�d to pani zainteresowanie nasz� narodowo�ciow� mozaik�?</p><p>��Rozmawia�am tu z r�nymi lud�mi�� odpar�a.�� Ze stra�nikami, urz�dnikami, zwyk�ymi robotnikami.</p><p>��Ale nie z astronomami ani lingwistami�� mrukn�� Markow.</p><p>Zignorowa�a jego uwag� i ci�gn�a:</p><p>��Wielu tutejszych Rosjan nie wydaje si� by� w dobrych stosunkach z Kazachami i cz�onkami innych nierosyjskich narodowo�ci.</p><p>��Naprawd�?�� zdziwi� si� Stoner.</p><p>��Inwazja islamu�� rzek� Markow znudzonym tonem.�� Od czasu zmian w Iranie i wojny w Afganistanie g��wnym tematem tutejszych rozm�w jest mo�liwo�� narodowego powstania. Ale chyba zdajecie sobie spraw�, �e to jest niemo�liwe.</p><p>��Powstanie pewnie jest niemo�liwe, ale co z sabota�em�� spyta�a Jo.�� Przypu��my, �e ludzie, kt�rzy pos�u�yli si� Schmidtem, pos�u�� si� jakim� kazachskim technikiem, aby jutro co� zepsu� w rakiecie no�nej.</p><p>Markow potrz�sn�� g�ow� i wzni�s� r�ce do g�ry.</p><p>��Wykluczone!�� wykrzykn��.�� Nasi ludzie ze s�u�by bezpiecze�stwa do�o�yli stara�, aby tylko Rosjanie byli dopuszczeni do obs�ugi rakiety. Mog� to wam zagwarantowa�.</p><p>��Ale czy w r�kach Rosjan jestem zupe�nie bezpieczny?�� spyta� Stoner.</p><p>Przez moment Markow nie odpowiada�, potem pog�aska� sw� br�dk� i rzek� powa�nie:</p><p>��Tak, jeste� bezpieczny. Jestem tego pewny.</p><p>Obaj m�czy�ni przez d�ug� chwil� patrzyli sobie w oczy bez s��w.</p><p>��My�l�, �e napi�abym si� herbaty�� przerwa�a milczenie Jo.</p><p>��W takim razie, ja si� tym zajmꠗ rzek� Markow i ruszy� w stron� kuchni.�� Zrobi� pani szklank� herbaty, kt�ra ukoi pani nerwy i wzmocni pani ducha. Nie tak, jak ta ohydna lura, kt�r� nazywaj� kaw�. Fu! Jak mo�na pija� regularnie co� takiego?</p><p>Stoner roze�mia� si�, a Markow znikn�� za drzwiami kuchni. �Pewnie celowo zostawi� nas tu we dwoje��� pomy�la�. Jo siedzia�a na sofie, obok zas�oni�tego okna, a rosyjski felczer wci�� s�ucha� radia, siedz�c w fotelu w k�cie sali. Stoner skierowa� si� ku Jo i usiad� obok niej.</p><p>��Moja ostatnia noc na Ziemi�� rzek�.�� Na tydzie� lub co� w tym rodzaju�� doda� szybko.</p><p>��Nie jeste� zdenerwowany?</p><p>��Diabelnie.</p><p>��Nie wygl�dasz, �eby� by�. Wygl�dasz na uosobienie spokoju.</p><p>��To tylko na zewn�trz. Wewn�trz mnie wszystko si� skr�ca. Gdyby� mi teraz zrobi�a zdj�cie rentgenowskie, wysz�oby zamazane.</p><p>Jo roze�mia�a si� perli�cie.</p><p>��Zawsze si� denerwuj� przed lotem�� m�wi� Stoner.�� Zw�aszcza w ostatnich minutach przed startem. Serce wali mi wtedy jak szalone.</p><p>��To ca�kiem zrozumia�e�� powiedzia�a i posmutnia�a.�� M�g�by� si� jeszcze z tego wycofa�. Rosjanie maj� w rezerwie kosmonaut�w, kt�rzy�</p><p>��Wiem o tym�� przerwa� jej.</p><p>��Nie boisz si�, �e oni b�d� ci� pr�bowali� powstrzyma�?</p><p>��Kiry� czuwa nad wszystkim, jak �wi�ty Bernard.</p><p>��To nie wystarczy�</p><p>��I ty te� czuwasz�� doda�.�� Widzia�em, jak wypatrywa�a� wszystko i sprawdza�a� wszystkich dooko�a. Przecie� przez to pok�u�y ci� komary.</p><p>Na Jej twarzy pojawi� si� wyraz zaskoczenia.</p><p>��Ja� nawet nas dwoje nie zapewni ci skutecznej ochrony.</p><p>Wyci�gn�� r�k� i lekko �cisn�� sk�r� na jej karku.</p><p>��Dzi�kuj� ci za to, Jo�� rzek�.�� Rozumiem co robisz, i doceniam to. Naprawd� doceniam.</p><p>��Ech tam.</p><p>��Naprawd�, Jo. Mam nadziej�, �e rozumiesz, dlaczego si� tak upieram przy tym locie.</p><p>Skin�a g�ow�.</p><p>��Tak, Keith, rozumiem to. I to mnie przera�a<emphasis>. </emphasis>Na twoim miejscu robi�abym to samo. Ale nie mog� si� pogodzi� z faktem, �e ty to robisz. �e ryzykujesz �yciem.</p><p>��Takie jest �ycie�� rzek� �agodnie.</p><p>��I nie ma szansy, aby co� zmieni栗 doda�a.�� Wiem o tym.</p><p>Do jadalni wszed� Markow nios�cy w ka�dej r�ce szklank� paruj�cej herbaty. Szklanki by�y osadzone w srebrzystych koszyczkach. Na widok Stonera i Jo, siedz�cych obok siebie, podni�s� brwi.</p><p>��Zawiedzeni kochankowie�� westchn��.�� Och, jak wam zazdroszcz�!</p><p>Stoner zdj�� r�k� z jej szyi i Jo si�gn�a po szklank�.</p><p>��Dzi�kuj� ci, Kiry��� rzek�a.</p><p>��Dla ciebie, o pi�kna, podbi�bym Chiny, tak aby� mia�a zapewnion� najlepsz� herbat�, kiedy tylko by� zechcia�a.</p><p>Za�mia�a si� z jego komplementu.</p><p>Podczas gdy Stoner popija� sw� stygn�c� kaw�, felczer zerkn�� na zegarek, wsta� ci�ko z fotela i wy��czy� swe radyjko. We troje popatrzyli, jak potoczy� si� ku swemu ma�emu pokoikowi s�u�bowemu znajduj�cemu si� za �cian� po drugiej stronie sali. Przez okno widzieli, jak otwiera wisz�c� na �cianie apteczk�.</p><p>��Nadszed� tw�j czas�� rzek� Markow uroczy�cie.</p><p>Stoner zerkn�� na Jo, ale ona wci�� patrzy�a na felczera, kt�ry wyjmowa� teraz z apteczki czarne plastikowe pude�ko.</p><p>��Nie s�dz�, aby kto� m�g� doda� trucizny do tego �rodka nasennego�� powiedzia� Stroner.</p><p>Jo patrzy�a na� z niepokojem.</p><p>Pilnowa�am apteczki przez ca�y dzie� rzek�a.�� By�a przez ca�y czas zamkni�ta.</p><p>Markow zmarszczy� brwi, lecz nic nie powiedzia�.</p><p>Felczer podszed� do nich i we czw�rk� udali si� do pokoju Stonera.</p><p>Podczas gdy medyk sk�ada� starannie strzykawk� i zacz�� j� wypr�bowywa�, Stoner usiad� na swym trzeszcz�cym krze�le i podwin�� r�kaw koszuli. Jo i Markow kr�cili si� obok niego.</p><p>Nag�e jego wzrok pad� na le��cy na biurku nie doko�czony list do syna. Chwyci� d�ugopis i po�piesznie dopisa�:</p><empty-line/><cite><p><emphasis>Ju� musz� i��. Prawdopodobnie zobaczysz start rakiety w telewizji. Mam nadziej�, �e si� nied�ugo zobaczymy. Prosz�, napisz i popro� Elly, �eby te� napisa�a.</emphasis></p><p><emphasis>Ca�uj� was oboje mocno.</emphasis></p></cite><empty-line/><p>Podpisa� si�, z�o�y� list wp� i wsun�� go do zaadresowanej uprzednio koperty.</p><p>��Czy m�g�by� mi to nada�, Kiry�?�� spyta�, podaj�c list Markowowi.</p><p>Markow skin�� g�ow�.</p><p>Do Stonera podszed� felczer i umoczon� w spirytusie watk� zdezynfekowa� jego rami� tu� nad �okciem. Markow odwr�ci� g�ow�, a Stoner zaraz poszed� za jego przyk�adem. Uczu� jedynie lekkie uk�ucie i ju� felczer naciera� ponownie watk� jego r�k�.</p><p>��Ju� po wszystkim�� powiedzia�a Jo.</p><p>��Jezu, jak ja nienawidz� zastrzyk�w�� mrukn�� Stoner.</p><p>Felczer u�miechn�� si� do nich, a najszerzej do Jo, po czym pokiwa� im przyja�nie r�k� i wyszed�. Stoner wsta� i zrobi� lekki przysiad dla wypr�bowania mi�ni n�g.</p><p>��Nic, nie ma �adnego efektu.</p><p>Wie martw si�, zaraz ci� we�mie�� zapewni� go Markow.�� Lepiej si� po�� od razu do ��ka.</p><p>��Aha. Chyba to zrobi�.</p><p>Mark�w pog�aska� sw� br�dk�.</p><p>��Keith� jutro b�dziesz od rana otoczony lekarzami, technikami i innymi�</p><p>Stoner pokiwa� g�ow�. Markow chwyci� go za ramiona, a potem obj�� Obaj poklepali si� serdecznie po plecach.</p><p>��Dobranoc�� rzek� Markow i odsun�� si�.�� Wszystkiego najlepszego przyjacielu.</p><p>��Dobranoc, Kiry�.</p><p>Markow po�piesznie opu�ci� pok�j. Stoner odwr�ci� si� i zobaczy�, �e Jo wci�� stoi mi�dzy nim a ��kiem. Wyci�gn�� r�k�, aby zamkn�� drzwi, ale nie trafi� na klamk� i zatoczy� si�.</p><p>��Ua!�� mrukn��, czuj�c, �e pod�oga ko�ysze si� pod jego stopami.</p><p>��Tutaj. Pozw�l, �e ci pomogꠗ us�ysza� g�os Jo.</p><p>��Dam sobie rad� sam.</p><p>Chwyci� za klamk�, ale zamiast zamkn�� drzwi, otworzy� je na o�cie� i przywar� do nich kurczowo. Dopiero po chwili uda�o mu si� je zamkn��. Zwr�ci� twarz w stron� Jo.</p><p>��To ten zastrzyk, kt�ry dosta�e��� powiedzia�a.�� Jej g�os dobiega� do� jakby z oddali.</p><p>��Mikstura dla dzieci.�� Spr�bowa� strzeli� palcami, ale mu nie wysz�o.</p><p>Poczu�, �e Jo podtrzymuje go, prostuje i prowadzi w stron� ��ka. Wydawa�o mu si�, �e wykonanie tych paru krok�w trwa niesko�czenie d�ugo.</p><p>��Moja ostatnia noc na Ziemi�� mrukn��.�� Chc� j� sp�dzi� z tob�.</p><p>��Oczywi�cie�� powiedzia�a.</p><p>Lekki jak pi�rko spada� gdzie� w d�. Ze�lizgiwa� si� wolno, bez wysi�ku ku ��ku, kt�re rozci�ga�o si� zapraszaj�co gdzie� daleko pod nim�� Moja ostatnia noc na Ziemi�� powt�rzy� i zwali� si� na ��ko. Materac j�kn�� i ugi�� si� pod jego ci�arem.</p><p>��Wiem o tym.</p><p>Sta�a przy nim, a on j� przyciska�. By�a ciep�a, a wo� wiosennych kwiat�w uderza�a mu do g�owy.</p><p>��Jeste�my gwiezdnym py�em�� rzek� do niej.</p><p>��Powiedzia�e� mi to ostatniej nocy na Kwajalein.�� Jej g�os by� w jego uchu odleg�ym brz�czeniem.</p><p>��Tak, pami�tam, milion lat temu.</p><p>��Zamknij oczy, Keith. Zaraz za�niesz.</p><p>Usiad�a przy nim na ��ku.</p><p>��Chc� si� z tob� kocha�, Jo. Chc�, �eby� ty si� kocha�a ze mn�.</p><p>Jej cichy �miech by� jak szum wiatru. Stoner nie s�ysza� d�wi�cz�cej w nim nuty smutku.</p><p>��Keith, za minut� b�dziesz nieprzytomny.</p><p>��Nie ma mowy. Zaraz b�dꅠ� Jego s�owa ucich�y, a powieki opad�y w d�.</p><p>Jo siedzia�a przy nim jeszcze przez chwil�, a� wyraz jego twarzy powiedzia� jej, �e Stoner zapad� w g��boki, spokojny sen. Wtedy poca�owa�a go lekko, a on si� u�miechn��.</p><p>��Powiedz, �e mnie kochasz, Keith�� wyszepta�a do jego �pi�cego cia�a.</p><p>��Powiedz mi cho� raz, �e mnie kochasz.</p><p>Ale on by� ju� daleko, pogr��ony w zdrowym �nie, u�miechni�ty.</p><p>Jo wsta�a, wyg�adzi�a str�j i skierowa�a si� ku drzwiom, ale chwytaj�c za klamk�, obejrza�a si� i jeszcze raz obj�a go spojrzeniem; spa� spokojnie w ��ku. Dopiero wtedy otworzy�a drzwi i wysz�a z pokoju.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XL</p></title><p><emphasis>Wichita, Teksas</emphasis></p><p>��Harry, chod� no tu! Walter Cronkite jest na ekranie!</p><p>��Cronkite? My�la�am, �e on ju� nie wyst�puje.</p><p>��Z tej okazji wyst�pi�. Pospiesz si�!</p><p>��Poczekaj no. Poczekaj minutk�. Nastaw g�o�niej.</p><p>��G�uchniesz czy co? Przecie� jest g�o�no.</p><p>��Je�li si� zamkniesz cho� na chwil�, mo�e wreszcie us�ysz� g�os z telewizora.</p><p>��Nie krzycz na mnie, Harry! Pierwszy raz w tym roku Walter jest na antenie, a ty si� musisz k��ci�.</p><p>��Nastaw troch� g�o�niej, prosz�, i usi�d�.</p><p>���<emphasis>a teraz ��czymy si� z Rogerem Muddem w Moskwie.</emphasis></p><p>��<emphasis>Tu Roger Mudd. Jest tu godzina trzecia nad ranem, Walterze, i miasto jest jeszcze pogr��one we �nie. Ale okna biur na Kremlu, sk�d prowadzony jest podgl�d startu rakiety, s� jasno o�wietlone�</emphasis></p><p>��Czy ju� si� zacz�o, Harry?</p><p>��Nie widzisz? Przecie� jest napisane: �Bezpo�rednia transmisja satelitarna�.</p><p><emphasis>� a na rosyjskim kosmodromie w Tiuratamie odbywaj� si� w �wietle reflektor�w ostatnie przygotowania do odpalenia rakiety no�nej.</emphasis></p><p>��<emphasis>Czy </emphasis>to jest naprawd� rosyjska rakieta?</p><p>��O rany! Wygl�da zupe�nie jak jedna z naszych.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Maria Markowa, le��c obok pogr��onego we �nie m�a, obserwowa�a, jak za oknem robi si� coraz ja�niej. Dnia�o.</p><p>Kiry�, mimo brody i siwiej�cych w�os�w, wygl�da� we �nie jak dziecko. Jego twarz by�a wolna od zmarszczek; mo�na by�o dostrzec na niej jedynie delikatne fa�dy, kt�re pojawia�y si� w momencie �miechu. Spa� twardo z na wp� otwartymi ustami, oddychaj�c g��boko i miarowo.</p><p>Mari� natomiast oczy piek�y od bezsenno�ci. Ca�� noc przele�a�a nie zmru�ywszy oka, st�a�a od napi�cia, zamartwiaj�c si� o przysz�o��. Wiedzia�a, �e los Amerykanina jest przes�dzony. By� niczym innym, jak tylko pionkiem w tocz�cej si� na Kremlu walce o w�adz�.</p><p>Skoro jednak tak by�o, ona i Kiry� liczyli si� jeszcze mniej. Mogli oboje zosta� zmieceni jednym ruchem niedba�ej r�ki.</p><p>�Musz� go ochrania栗 m�wi�a do siebie.�� Musz� ochrania� nas oboje.�</p><p>Powoli, ostro�nie unios�a ko�dr� na tyle, by wy�lizn�� si� z ��ka. Pod�oga by�a zimna, lecz ledwie to sobie u�wiadamia�a. Podesz�a do okna i poczu�a na swej twarzy ciep�e promienie letniego s�o�ca.</p><p>��Mario!�� dobieg� j� od strony ��ka zaspany g�os m�a.</p><p>Nie odpowiedzia�a.</p><p>��Co robisz?</p><p>Odwr�ci�a si� i zobaczy�a, �e on siedzi na ��ku. Jego wyblak�a, zielona koszula nocna by�a �miesznie podwini�ta na piersi, lecz Maria nie mia�a w tej chwili nastroju do �miechu.</p><p>��Obserwuj� wsch�d s�o�ca�� powiedzia�a.�� Jest ca�kiem �adny.</p><p>Markow si�gn�� po le��c� na nocnym stoliku paczk� papieros�w.</p><p>��Co ci jest?�� spyta�, zapalaj�c papierosa.�� Dlaczego wsta�a� o tej skandalicznej godzinie?</p><p>Wzruszy�a ramionami. Nie by�o sensu rozmawia� na ten temat; tylko by si� zdenerwowa�, wszed� na swoj� wynios�� trybun� i wyg�osi� jak�� durn� maksym�.</p><p>Markow wsta� z ��ka i stan�� przy oknie, obok niej.</p><p>��Nie spa�a� ca�� noc, prawda? Masz czerwone oczy.</p><p>��Zaraz odpal� rakietꠗ powiedzia�a.</p><p>��Tak.�� Markow poci�gn�� kilka razy papierosa i spojrza� przez okno. Od tej strony budynku nie by�o wida� wyrzutni.�� Troch� dziwne, jak si� pomy�li, �e Stoner b�dzie bezpieczniejszy w przestrzeni, ni� jest na Ziemi�� m�wi�.</p><p>Maria milcza�a.</p><p>�Przynajmniej w przestrzeni nie ma morderc�w�� prowokowa� j� do rozmowy, jednak ona wci�� milcza�a.</p><p>Zniecierpliwiony, utkwi� w niej badawcze spojrzenie.</p><p>��Mario, on b�dzie bezpieczny w tej rakiecie, prawda?�� spyta�.</p><p>��Tak, oczywi�cie�� rzek�a automatycznie.</p><p>Chwyci� j� za ramiona i przybli�ywszy twarz do jej twarzy, wyszepta�:</p><p>��Mario, on jest moim przyjacielem. Nie chc�, aby sta�o mu si� co� z�ego.</p><p>��Nie zamierzam mu zrobi� �adnej krzywdy�� powiedzia�a.</p><p>��Ale mo�esz mu pom�c, je�li inni zechc� mu wyrz�dzi� krzywd�.</p><p>��Nie mog�.</p><p>��Czy jemu grozi niebezpiecze�stwo, Mario?</p><p>Odsun�a si� od niego, ale on chwyci� j� ponownie za ramiona, tym razem mocniej.</p><p>��Mario, je�li masz ochot� nadal �y� ze mn�, musisz by� wzgl�dem mnie uczciwa. Pytam: czy on jest w niebezpiecze�stwie?</p><p>��To nie le�y w naszej mocy, Kiry��� rzek�a, usi�uj�c uciec od niego wzrokiem.�� Nie mo�emy w tej sprawie nic zrobi�.</p><p>��W jakiej sprawie?�� Jego g�os zabrzmia� dziko, niemal szale�czo.</p><p>��Nie wiem�� rzek�a prosz�co.�� Podejmowane s� decyzje, Kiry�. Nie powinni�my nawet o tym my�le�. To nas nie dotyczy!</p><p>��Dotyczy nas! I to bardzo.�� Jego g�os by� tak ostry, �e niemal j� siek�.</p><p>��Je�li pozwolisz im zabi� Stonera, pozwolisz r�wnie�, aby nas zabili,�� Kir, nie mog�</p><p>��Co oni chc� zrobi�?�� pyta�.</p><p>��Nie wiem.</p><p>��Ale zamierzaj� co� zrobi�?</p><p>��Na najwy�szym poziomie w�adzy s�� frakcje.</p><p>��Musisz si� natychmiast dowiedzie�, co oni planuj� zrobi�, zanim mu pozwolimy wsi��� do tej rakiety.</p><p>��To nie ma nic wsp�lnego z rakiet��� powiedzia�a.�� Tyle wiem. Nie chc�, �eby start zako�czy� si� fiaskiem na oczach milion�w telewidz�w na ca�ym �wiecie.</p><p>��Wi�c o co chodzi?</p><p>��Sk�d mia�abym wiedzie�, Kir? Gdybym podj�a pr�b� wysondowania ich, mog�oby to oznacza� Nie, nie mog�, Kir. Nie mog�!</p><p>Otoczy� j� ramionami i trzyma� blisko siebie, lecz zamiast rykn�� na ni�, rzek� �agodnie, z przej�ciem:</p><p>��Musisz, Mario. To jedyna nadzieja dla nas wszystkich. Musisz si� dowiedzie�, co oni zamierzaj� mu zrobi�. I to szybko!</p><empty-line/><p>Ich g�osy obudzi�y Jo. Przez cienk� �cian�, oddzielaj�c� ich pokoje, nie mog�a wprawdzie zrozumie� ani s�owa, ale z rytmu ich g�os�w wywnioskowa�a, �e rozmawiaj� po rosyjsku i w du�ym podnieceniu.</p><p>Wzi�a prysznic i szybko si� ubra�a. Dopiero gdy stan�a przed zamglonym lustrem nad umywalk� i podnios�a do ust kredk�, zda�a sobie spraw�, �e trz�s� si� jej r�ce. Szybko zesz�a na d�.</p><p>W jadalni nie by�o jeszcze nikogo pr�cz obs�ugi. Kucharka i jej pomocnica�� obie Rosjanki o jasnej cerze, �ony miejscowych technik�w�� nakry�y ju� sto�y do �niadania, a sala by�a pe�na aromatu gor�cej kaszy, boczku, jajek i nale�nik�w.</p><p>Po chwili do jadalni wszed� Markow. Wygl�da� na napi�tego jak ci�ciwa �uku. Za nim, z markotn� min�, drepta�a jego po�owica. Jo zda�a sobie spraw�, �e to ich g�osy obudzi�y j�. Po kilku minutach pojawili si� w sali dwaj chi�scy naukowcy, potem Zworkin z dwoma asystentami. �aden z nich nie wydawa� si� by� w nastroju do rozmowy. Atmosfera sali by�a na�adowana oczekiwaniem i niepokojem, tak i� niemal by�o s�ycha� trzaskanie iskier wysokiego napi�cia.</p><p>Jo nie mog�a si� zmusi� do jedzenia. Popija�a kaw�, gdy na zewn�trz budynku rozleg� si� pisk hamulc�w i po chwili do jadalni wsypa�o si� p� tuzina technik�w w bia�ych kombinezonach. Zamienili kilka s��w ze Zworkinem, po czym poszli na g�r�.</p><p>Jo pod��y�a za nimi. Gdy sz�a po schodach, zauwa�y�a, �e za ni� idzie Markow.</p><p>��R�ce mi si� trz�s��� rzek�a do niego.</p><p>��Ach tak�� odpar� i zamilk�.</p><p>Stoner, r�wnie� ubrany w kombinezon, by� ju� w korytarzu. Technicy otoczyli go, niby oddzia� ochroniarzy, jak eskorta ubranych na bia�o kap�an�w.</p><p>��P�jd� z nim�� powiedzia� Markow i oddali� si� od Jo.</p><p>��Kiry�!�� ucieszy� si� Stoner na jego widok.�� Jak si� masz? M�g�by� powiedzie� tym facetom, �e jestem gotowy? Po co tu stoimy? Ruszajmy w drog�!</p><p>Markow przet�umaczy� jego s�owa i technicy roze�miali si�, a potem porozumieli si� skinieniem g�owy i ruszyli w kierunku schod�w. Jo zr�wna�a si� z nimi, gdy zobaczy�a<emphasis>, </emphasis>�e Zworkin i inni zgromadzili si� u podstawy schod�w i wyci�gaj� g�owy ku g�rze.</p><p>�Delegacja powitalna��� pomy�la�a.</p><p>Stoner, przechodz�c obok niej, przystan��.</p><p>��Do widzenia, moje dziecko�� rzek�.�� Dzi�kuj� za wszystko.</p><p>Zastyg�a w bezruchu, przyci�ni�ta do �ciany przez technik�w.</p><p>��Wszystkiego najlepszego, Keith�� wyszepta�a.</p><p>Przechyli� si� ku niej i lekko j� uca�owa�.</p><p>��Nied�ugo wr�cꠗ szepn�� jej do ucha.</p><p>Potem si� oddali�, stukaj�c o pod�og� swymi podkutymi butami. Tu� przed nim pod��a� Markow, a technicy zamykali poch�d.</p><p>Jo zosta�a nagle sama w korytarzu na g�rze.</p><p>�Przynajmniej jest ju� w drodze�� pomy�la�a.�� Oni nie b�d� teraz robili �adnych kawa��w. Gdyby si� na niego targn�li, zabiliby tak�e kosmonaut�, kt�ry poleci razem z nim.�</p><empty-line/><p>W Waszyngtonie dochodzi�a p�noc, lecz Owalny Pok�j w Bia�ym Domu by� jasno o�wietlony i pe�en prezydenckich doradc�w.</p><p>��Ile pozosta�o do startu?�� spyta� rzecznik prasowy.</p><p>��Nieca�e dwie godziny�� odpowiedzia�a doradczyni naukowa.</p><p>Siedzia�a sztywno wyprostowana na jednym <emphasis>z </emphasis>krzese� o wysokich twardych oparciach.</p><p>��Kiedy zaczynamy si� modli�?�� spyta� senator Jay.</p><p>Dopija� ju� trzeciej szklanki whisky.</p><p>��Ja zacz��em godzin� temu�� rzek� prezydent zza swego biurka.</p><p>Ich oczy by�y utkwione w ekranie telewizora wbudowanego w �cian� pokoju. Przekazywa� obraz bezpo�rednio z kosmodromu w Tiuratamie bez wstawek i komentarzy jakiejkolwiek stacji telewizyjnej. Jednak�e prezydent m�g� w ka�dej chwili za naci�ni�ciem guzika na biurku prze��czy� aparat na odbi�r dowolnej stacji lub po��czy� si� z biurem komentatora NASA, kt�ry prowadzi� podgl�d startu z pomieszcze� w podziemiach Zachodniego Skrzyd�a Bia�ego Domu. Nadawano akurat telewizyjny komentarz sieci CBS do naj�wie�szego wydania dziennika. Tekst komentarza by� wy�wietlany na mniejszym ekranie, pod telewizorem. Prezydent wy��czy� d�wi�k.</p><p>Opalony, przystojny Walden C. Vincennes, maj�cy na g�owie lwi� grzyw� szpakowatych w�os�w, zdo�a� w jaki� spos�b zaw�adn�� fotelem na biegunach, u�ywanym kiedy� przez Johna Kennedy�ego. Usiad� po prawej stronie biurka prezydenta.</p><p>��Je�li wszystko p�jdzie dobrze, panie prezydencie�� powiedzia� swym d�wi�cznym barytonem ponad szmerem wype�niaj�cych pok�j rozm�w�� pa�skie akcje wzlec� w g�r� jak rakieta.</p><p>��By� mo�e�� odpar� prezydent.�� Zobaczymy.</p><p>Rzecznik prasowy skupi� na nich ca�� sw� uwag�, cho� siedzia� w drugim ko�cu pokoju, wci�ni�ty na sofie mi�dzy senatora Jaya i genera�a Hofstadera.</p><p>Vincennes u�miechn�� si� jak gwiazdor filmowy.</p><p>��Wie pan, panie prezydencie, je�li to wszystko zako�czy si� pomy�lnie, ludzie mog� za��da�, aby pan zrewidowa� sw� decyzj� niekandydowania w wyborach.</p><p>��W�tpi�, czy tak b�dzie�� odpar� prezydent, potrz�saj�c g�ow�.</p><p>��Na konwencji mo�e by� remis.</p><p>��Nie ma mowy.</p><p>��S�ysza�em, �e�</p><p>Prezydent z tak� intensywno�ci� wpatrywa� si� w ekran, �e wydawa�o si� i� nie zwr�ci g�owy w stron� sekretarza stanu. Oderwa� jednak Oczy od telewizora i spojrza� na Vincennesa.</p><p>��S�uchaj, Walden, je�li nawi��emy kontakt z tym statkiem, je�li nie b�dzie on mia� wrogich zamiar�w i je�li zyskamy wiele na tym kontakcie, czy nie uwa�asz, �e b�d� mia� pe�ne r�ce roboty do listopada? Jak m�g�bym jednocze�nie zajmowa� si� tymi sprawami i prowadzi� kampani� wyborcz�?</p><p>Vincennes zamy�li� si� i jego u�miech nieco przyblad�, lecz rzecznik prasowy odni�s� wra�enie, �e jego oczy nabra�y jeszcze wi�kszego blasku ni� w�wczas, gdy si� u�miecha�.</p><p>��My�l�, �e ma pan racjꠗ rzek� Vincennes.</p><p>��Ale je�li sprawa przybierze z�y obr�t�� ci�gn�� prezydent�� je�li ten m�ody cz�owiek zginie albo przybysz zwr�ci si� przeciw nam czy oka�e si� jakim� potworem� wtedy b�d� sko�czony.</p><p>��To prawda. Jestem jednak pewny, �e wszystko zako�czy si� dobrze Rzecznik prasowy u�miechn�� si� gorzko do siebie. �Vincennes zarzuca w�dk�, �eby z�owi� poparcie szefa dla siebie jako kandydata partii! Nie mam wi�c szans. On naprawd� chce startowa� w tym wy�cigu!� Po chwili zastanowienia twarz jego zn�w si� o�ywi�a. �Musz� z nim o tym porozmawia栗 pomy�la�.�� Przecie� b�dzie potrzebowa� do�wiadczonego personelu.�</p><empty-line/><p>W Kalifornii by�a godzina dziewi�ta wieczorem i z program�w wszystkich stacji zdj�to wszelkie wyst�py, aby zrobi� miejsce dla bezpo�redniej transmisji z kosmodromu w Tiuratamie.</p><p>Douglas i Elly Stonerowie siedzieli w pokoju go�cinnym domu dziadk�w i wpatrywali si� w ekran telewizora. Po ich obu stronach usiedli na d�ugiej sofie ich dziadkowie i nie odrywali wzroku od Waltera Cronkite�a.</p><p>��To b�dzie najtrudniejsza i najbardziej z�o�ona kosmiczna misja za�ogowa, jak� kiedykolwiek zrealizowano�� t�umaczy� komentator.�� Zesp� z�o�ony z astronauty i kosmonauty oddali si� od Ziemi na odleg�o�� cztery razy wi�ksz�, ni� mia�a dot�d szans� oddali� si� istota ludzka.</p><p>Cronkite siedzia� przy pulpicie dowodzenia lotem. Za jego plecami, na czterobarwnej mapie by�o pokazane po�o�enie Ziemi, Ksi�yca i zbli�aj�cego si� statku z gwiazd.</p><p>��Ekipa rosyjskich kosmonaut�w na pok�adzie stacji orbitalnej <emphasis>Salut-6 </emphasis>przy��czy�a do niej ju� trzy nowe segmenty, wys�ane z Tiuratamu w osobnych rakietach w ci�gu ostatnich dw�ch tygodni.</p><p>Mapa znik�a i na ekranie, za g�ow� Cronkite�a, za kt�rego g�ow� pojawi�y si� wys�ane na orbit� segmenty�� srebrzyste cylindry z rozk�ada� mi niby skrzyd�a panelami baterii s�onecznych. Na ka�dym segmencie widnia�y du�e Litery �CCCP�.</p><p>��Te cylindry�� m�wi� Cronkite�� zawieraj� uk�ad, regeneruj�cy powietrze na pok�adzie, oraz �ywno�� i wod� na dwutygodniowy lot w kosmos. Zosta�y te� wyposa�one w aparatur�, za kt�rej pomoc� ameryka�ski astronauta i rosyjski kosmonauta b�d� prowadzili badania obcego statku, i je�li wszystko dobrze p�jdzie, przeprowadz� kosmiczne <emphasis>rendez-vous </emphasis>z przybyszem z gwiazd.</p><p>Douglas zacz�� si� niespokojnie wierci� na sofie. Za�yczy� sobie piwa Jego siostra spojrza�a na� gniewnie, po czym zn�w utkwi�a wzrok w ekranie.</p><p>��Pilotem <emphasis>Sojuza </emphasis>b�dzie major Niko�aj Fiodorenko, weteran trzech wcze�niejszych radzieckich misji kosmicznych. W charakterze astronauty-naukowca zasi�dzie w kabinie statku doktor Keith Stoner z Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej Stan�w Zjednoczonych, NASA Doktor Stoner jest�</p><p>Z powodu, kt�rego Douglas nie potrafi� dociec, po jego twarzy pop�yn�y �zy. Siedzia� bez ruchu na sofie i patrzy� w rozmyty obraz na ekranie. Cieszy� si� w duchu, �e w panuj�cym w pokoju mroku siostra i dziadkowie nie mog� widzie� jego za�zawionych oczu.</p><empty-line/><p>Markow nie mia� dzieci, a jedyna siostra, o kilka lat starsza od niego, wysz�a za m�� i przenios�a si� do przemys�owego miasta na Kaukazie, gdy jeszcze by� studentem. Dlatego odprowadzanie Stonera w jasny letni ranek przyprawi�o go o silny wstrz�s uczuciowy.</p><p>Jako t�umacz Amerykanina, Markow towarzyszy� mu bez przerwy od momentu opuszczenia przez niego hotelu do jego pojawienia si� w budynku kontroli lot�w, gdzie Stoner poddany zosta� ostatniej serii bada� lekarskich; mierzono mu ci�nienie krwi i wykonano EKG. Potem�� Amerykanin uda� si� na g�r�, aby ubra� si� do lotu.</p><p>��Czuj� si� jak nowo�eniec, kt�ry wk�ada smoking�� rzek� Stoner, gdy dw�jka technik�w w bieli pomaga�a mu wej�� do obszernego, niezgrabnego skafandra kosmicznego.</p><p>Markow usiad� na �awce i opar� si� plecami o metalow� szafk�.</p><p>��Raczej jak rycerz wk�adaj�cy zbrojꠗ zauwa�y�.</p><p>Nast�pnie przeszli do zaparkowanego przed budynkiem mikrobusu Jechali nim ku wyrzutni. Ledwie si� mieszcz�c w ciasnej kabinie, wjechali na szczyt wie�y startowej. Stoner wydawa� si� teraz Markowowi, jakby by� po�kni�ty przez jakiego� p�katego, bia�ego potwora bez g�owy. Markow czu� si� bardzo zdenerwowany, co� �ciska�o go w �o��dku, tak jakby zapomnia� o czym� bardzo wa�nym, jakby si� mia�o zda rzy� co� bardzo z�ego.</p><p>Ale zdawa� sobie spraw�, �e technicy, kt�rzy sposobi� Stonera do lotu to dobrzy, pracowici ludzie. Po�wi�cili si� bez reszty sprawie lot�w kosmicznych i nie sabotowaliby celowo swej pracy. Nie byliby zdolni tego uczyni� Jednak�e nie czu� si� zupe�nie pewny. �Wystarczy jedno zgni�e jab�ko w koszu��� szepta�a mu kobra zwini�ta w k��bek w jego m�zgu.</p><p>Drzwi windy wychodzi�y na ma�y balkonik, na kt�rym by�o pe�no technik�w w nieodzownych bia�ych kombinezonach. Od balkoniku odchodzi�a nied�uga rura o g�adkich, pomalowanych na szaro �cianach, ko�cz�c si� na w�azie statku <emphasis>Sojuz.</emphasis></p><p>Stoner zwr�ci� si� ku swemu przyjacielowi.</p><p>��Dalej ju� nie mo�esz i�� ze mn�, Kiry��� rzek�.�� To jest przej�cie tylko dla cz�onk�w za�ogi.</p><p>W po�owie przej�cia Markow zobaczy� radzieckiego kosmonaut�, majora Fiodorenk�. Sta� z he�mem pod pach� w zapi�tym ju� kombinezonie i czeka�.</p><p>��B�dzie dobrze�� powiedzia� Stoner.�� Fiodorenko m�wi ca�kiem nie�le po angielsku. Nie zgin�.</p><p>Markow zmusi� si� do u�miechu.</p><p>���ycz� szcz�cia, Keith. <emphasis>Vaya con Dios.</emphasis></p><p>��<emphasis>Et cum spiritu tuo, </emphasis>stary druhu�� odpar� z u�miechem Stoner.�� Do zobaczenia, gdy wr�c�.</p><p>Markow sta� i patrzy�, czuj�c pustk� wewn�trzn� i smutek, a tymczasem Stoner pocz�apa� ku czekaj�cemu na� kosmonaucie.</p><p>��Jak si� masz, Niko�aju?�� us�ysza� ostatnie s�owa przyjaciela.�� Zapowiada si� dobry dzie� na lot.</p><p>��O, tak�� powiedzia� Fiodorenko g��bokim basem, kt�ry zadudni� w tunelu przej�cia.�� Bardzo dobry dzie�.</p><p>Jak dwaj rycerze ruszaj�cy na spotkanie z przygod���� pomy�la� Markow na widok ich obu. Nagle zrozumia�, �e jest mu tak smutno dlatego, i� nie mo�e lecie� z nimi.</p><p>Zjecha� wind� w d� i zosta� odwieziony mikrobusem z powrotem i o�rodka kontroli lot�w. Przed budynkiem czeka�a na niego Maria.</p><p>Mia�a teraz na sobie szarobr�zowy mundur.</p><p>���ycz� im wszystkiego dobrego�� powiedzia�a.</p><p>Mark�w skin�� g�ow� i obj�� j� ramieniem. A� si� zdziwi�, �e tym razem nie oponowa�a.</p><p>��Przysz�o�� �wiata jest w ich r�kach, Maruszka�� rzek� do niej.�� Przysz�o�� nasza, Rosji, Ameryki�� wszystkich.</p><p>Popatrzy�a na niego.</p><p>��Nic im si� nie stanie�� zapewni�a go.�� Start odb�dzie si� bez zak��ce�. Chod�, przyjrzyjmy mu si� z wn�trza o�rodka.</p><empty-line/><p>S�o�ce sta�o ju� nad odleg�ymi wzg�rzami i znad Rzymu ust�powa�y poranne mg�y, gdy papie� podni�s� si� z kl�czek i wolno podszed� do wyj�cia ze swej prywatnej kaplicy.</p><p>Wiedzia�, �e na zewn�trz jest ju� kardyna� Benedetto, kardyna� von Friederich i wiele innych os�b; ludzi telewizji, niepoprawnych <emphasis>paparazzi. </emphasis>Nale�a�o mo�liwie upro�ci� wyst�pienie, sprowadzi� je do kilku dobitnych zda�, kt�re by�yby zrozumia�e dla wszystkich. Mia� przecie� m�wi� nie tylko do kamerzyst�w i reporter�w, ale r�wnie� do setek milion�w wiernych. I co dziwniejsze, tak�e do miliard�w niewierz�cych. Papiestwo by�o ci�kim jarzmem, globalnym w swym zasi�gu. A teraz zanosi�o si�, i� zasi�g ten stanie si� gwiezdny.</p><p>�Powiem im tak�� my�la� papie�, kiwaj�c w zadumie g�ow��� B�g w swym mi�osierdziu i m�dro�ci uzna� za stosowne objawi� nam co� wi�cej na temat swego stworzenia. Jeste�my prawdziwymi szcz�liwcami, �e przysz�o nam �y� w dzisiejszych czasach. Ten gwiezdny statek potwierdza Chrystusow� prawd�, �e wszyscy ludzie s� bra�mi.�</p><p>Przez moment zastanowi� si�, co by by�o, gdyby przybysz okaza� si� demoniczny, diabelski.</p><p>�Nie, to niemo�liwe�� zdecydowa�.�� Nie wierz�, �e tak mog�oby si� sta�. B�g nie zes�a�by na nas takiego z�a.�</p><p>Wyci�gn�� r�k� i �mia�o otworzy� na zewn�trz drzwi kaplicy.</p><p>Zala� go blask reflektor�w, a t�um reporter�w j�� napiera� na ogrodzenie wytyczone przez welurowe sznury.</p><p>Przez otwarte drzwi struga �wiat�a wpad�a r�wnie� do kaplicy, gdzie nad g��wnym o�tarzem �redniowieczny fresk potopu przedstawia� grzeszn� ludzko��, odbieraj�c� karanie rozgniewanego Boga.</p><empty-line/><p>Na drugiej p�kuli, w Kwajalein, by� wczesny wiecz�r. Reynaud siedzia� przy ��ku Schmidta i �ledzi� na ekranie szpitalnego telewizora ostatnie przygotowania do lotu Stonera w przestrze�.</p><p>Cronkite pokazywa� migawki z Cape Canaveral. Prom kosmiczny NASA sta� na wyrzutni ca�y bia�y w blasku reflektor�w, z dziobem dumnie wzniesionym ku niebu Florydy.</p><p>��W O�rodku Lot�w Kosmicznych im. Kennedyego ameryka�scy specjali�ci przygotowuj� si� do wys�ania kosmicznego tankowca�� m�wi� Cronkite�� kt�ry zaopatrzy w paliwo rosyjskiego <emphasis>Sojuza </emphasis>daleko w przestrzeni w fazie jego zbli�ania si� do obcego statku.</p><p>��Tankowiec jest pojazdem skonstruowanym w Rosji. Przywieziono go do USA sze�� dni temu drog� lotnicz� w ramach wsp�pracy ameryka�sko-rosyjskiej w misji kosmicznego <emphasis>rendez-vous.</emphasis></p><p>Schmidt usiad� na ��ku i przez zadrutowane usta wybe�kota� z trudem:</p><p>��S�dzi pan, �e im si� powiedzie?</p><p>��My�l�, �e tak�� odpar� Reynaud.�� Stonera nic nie powstrzyma.</p><empty-line/><p>Sekretarz generalny r�wnie� siedzia� w ��ku, podparty poduszkami, i na ekranie prywatnego telewizora ogl�da� bezpo�redni� transmisj� z Tiuratamu. Obok du�ego, przykrytego kilkoma kocami ��ka przysiad� na krze�le Borodi�ski.</p><p>��Wszystko idzie dobrze, towarzyszu sekretarzu�� rzek�, nie odrywaj�c oczu od odbiornika.�� Musicie by� teraz bardzo dumni. Ca�y �wiat obserwuje dzi�, jak Rosja prowadzi w badaniach tego pozaziemskiego problemu.</p><p>Ale sekretarz ju� nic nie s�ysza�. Podbr�dek opad� mu na pier�. Jego ostatni oddech by� d�ugim s�abym westchnieniem ulgi.</p><empty-line/><p>Stoner le�a� na plecach w ciasnej sferycznej kapsule statku <emphasis>Sojuz. </emphasis>Na g�owie mia� he�m z przykr�conym ju� wizjerem, a jego r�ce, odziane w r�kawice, spoczywa�y na jego kolanach. Poci� si�. Nogi dynda�y mu nad g�ow�. Jak ��w na plecach�� my�la�.�� Bezu�yteczny i nara�ony na niebezpiecze�stwo.�</p><p>Obr�ci� si�, by spojrze� na siedz�cego po jego lewej stronie Fiodorenk�, lecz uniemo�liwi� mu to he�m. M�g� wszak�e s�ysze� w s�uchawkach, jak jego s�siad gwarzy weso�o z in�ynierami o�rodka kontroli. Stoner m�g� si� tylko domy�la�, o czym rozmawiaj�.</p><p>��Zasilanie pok�adowe w��czone.�� Na tablicy rozdzielczej nad jego g�ow� zamruga� rz�d zielonych lampek.</p><p>��Uk�ady regeneracji biologicznej w��czone.</p><p>��Komputer steruj�cy w��czony.</p><p>��Ci�nienie powietrza normalne.</p><p>Mimo r�kawic palce kosmonauty przebiega�y po przyciskach pulpitu kontrolnego jak palce pianisty po klawiaturze fortepianu. Jeden po drugim zapala�y si� rz�dy lampek.</p><p>��<emphasis>Sztoner�� </emphasis>zadudni� g�os Fiodorenki.</p><p>��S�ucham.</p><p>��Mo�esz podj�� liczenie przy T minus jedna minuta, na m�j znak� Uwaga� znak.</p><p>�T minus jedna minuta��� Stoner us�ysza� w s�uchawkach te s�owa wypowiedziane po rosyjsku. By� wdzi�czny Fiodorence, �e po�wi�ci� chwil� czasu, aby mu powiedzie�, ile zosta�o do startu. Teraz jego wewn�trzny, ukryty w m�zgu zegar<emphasis>, </emphasis>mia� odliczy� ostatnich sze��dziesi�t sekund w zgodzie z g�osem licz�cego po rosyjsku kontrolera lotu.</p><p>Wzrok Stonera pad� na pulpit kontrolny. Ka�dy prze��cznik i ka�da lampka by�y zaopatrzone�� obok napisu rosyjskiego�� w napis po angielsku. W ci�gu paru tygodni musia� wch�on�� zas�b informacji wystarczaj�cy na rok uczenia si�. Wiedzia� jednak, �e w razie potrzeby m�g�by ju� samodzielnie sterowa� <emphasis>Sojuzem. </emphasis>�Oni mog� oczywi�cie sterowa� nim zdalnie, z Ziemi�� my�la��� ale je�li b�dzie trzeba, mog� zawsze przej�� na sterowanie r�czne i polata� sobie tym ptaszkiem.�</p><p>Jego r�ce w r�kawicach by�y mokre od potu. Mia� nadziej�, �e nie b�dzie jednak musia� przejmowa� kontroli nad statkiem.</p><p>T minus trzydzie�ci sekund.</p><empty-line/><p>Jo sta�a na dachu ich baraku. Wpatrywa�a si� w ja�niej�ce niebo i odleg�� o kilka kilometr�w rakiet� no�n�.</p><p>�Nie pozw�l, aby sta�o si� co� z�ego�� szepta�a w modlitwie.�� Nie pozw�l, aby sta�o si� co� z�ego.�</p><p>Megafony zagrzmia�y jakim� komunikatem po rosyjsku, po czym rozleg�o si� jego angielskie t�umaczenie:</p><p>��DEPESZA OD PREZYDENTA ZWI�ZKU RADZIECKIEGO. �YCZ� SZCZʌCIA OBU DZIELNYM PILOTOM, KT�RZY WZLATUJ� NA SPOTKANIE Z OBCYM STATKIEM. SZCZERY PODZIW I NAJLEPSZE �YCZENIA LUDZI RADZIECKICH B�D� WAM TOWARZYSZY�Y W TEJ SZCZYTNEJ MISJI.</p><p>Zanim ucich�o echo, megafon zn�w zahucza�:</p><p>��T MINUS PI�TNA�CIE SEKUND.</p><empty-line/><p>�T minus pi�tna�cie sekund��� odliczy� Stoner w duchu. Czu�, jak serce bije mu coraz szybciej, gdy liczy� dalej: �pi��, cztery, trzy��</p><p>Rakieta no�na pod nimi zadr�a�a. To zacz�y dzia�a� pompy paliwowe.</p><p>���jeden, zero�</p><p>Us�ysza� po rosyjsku s�owo: �Zap�on!� i poczu�, �e ca�a kapsu�a zatrz�s�a si�. St�umiony pomruk gdzie� na dole, pod nimi, przeszed� w rozdzieraj�cy uszy ryk, gdy milion zakl�tych w silniku rakiety demon�w zawy�o na najwy�sz� nut�, a jaka� niewidzialna, niemi�osierna r�ka j�a przyciska� jego pier� do siedzenia i trz��� nim gwa�townie, jakby chcia�a rozerwa� wszystkie jego stawy.</p><p>Stoner poczu�, �e brakuje mu tchu. Oczy zacz�y mu wychodzi� z orbit. Ha�as by� przemo�ny, niby twarda �ciana, kt�ra prasowa�a jego b�benki. Nie m�g� nawet poruszy� opartymi na por�czach r�kami. Jego kr�gos�up by� mia�d�ony. Ale przede wszystkim ha�as, straszliwy ha�as i wibracja wstrz�saj�ca nim, jak dzieci�c� grzechotk��</p><empty-line/><p>Setki milion�w ludzi na ca�ym �wiecie �ledzi�o, jak po�yskuj�ca rakieta j�a si� wznosi� do g�ry, wsparta na j�zyku ognia, prosto i r�wno, jak wiedziona po napi�tym, niewidzialnym drucie. Wlatywa�a najpierw wolno i majestatycznie, potem zacz�a przy�piesza� i mkn�a coraz szybciej w g��b b��kitu ustrojonego bia�ymi ob�okami. Z jej dysz bucha� p�omie�, a ona wznosi�a si� coraz wy�ej i wy�ej, a� wtopi�a si� zupe�nie w poranne niebo.</p><p>W Moskwie dziennikarze zebrani w centrum prasowym urz�dzili owacj�, gdy <emphasis>Sojuz </emphasis>mkn�� w g�r�.</p><p>W Nowym Jorku Walter Cronkite wsta� zza swego biurka, zaskakuj�c kamerzyst�w, kt�rzy gwa�townie podnie�li kamery, by nie straci� go z pola widzenia. Milionom widz�w wyda�o si�, �e s�yszeli, jak Cronkite mrukn��:</p><p>��Le�, dziecko! Le�!</p><empty-line/><p>Jo �ledzi�a lot rakiety nie odrywaj�c oczu od buchaj�cych z jej dysz p�omieni, ja�niejszych ni� wszystko, co dot�d widzia�a. Przez pierwsze sekundy statek wznosi� si� w g�r� w pe�nej grozy ciszy. Dopiero potem uderzy� w uszy Jo niesamowity ryk. Fala za fal� przetacza�y si� nad miejscem, gdzie sta�a, grzmoty i �omot, tak i� budynek trz�s� si� ca�y i wibrowa�. Zdawa�o jej si�, �e czuje ciep�o silnik�w rakiety, cho� wiedzia�a, �e jest to tylko z�udzenie.</p><p>��Do widzenia, Keith�� powiedzia�a cicho.</p><p>Jaki� g�os g��boko w jej wn�trzu szepta� jej, �e nigdy go ju� nie zobaczy.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XLI</p></title><epigraph><p>Ludzie nie b�d� wiecznie przykuci do Ziemi� Ziemia jest kolebk� umys�u, ale nie mo�na �y� wiecznie w kolebce.</p><text-author>KONSTANTY CIO�KOWSKI</text-author><text-author>(1857�1935)</text-author></epigraph><empty-line/><p>Parali�uj�cy umys� ryk stawa� si� coraz s�abszy i wreszcie usta� zupe�nie. Nacisk niewidzialnej r�ki r�wnie� ust�pi� i Stoner poczu�, �e jego r�ce unosz� si� swobodnie nad oparciem fotela. G�ow� mia� ju� lekk�. Przez moment jego wn�trzno�ci m�wi�y mu, �e spada. Zamkn�� oczy tak mocno, �e pociek�y mu po policzkach �zy, a potem zn�w je otworzy�. Teraz ju� nie le�a� na plecach, lecz siedzia� wyprostowany w kapsule <emphasis>Sojuza. </emphasis>Nic si� nie zmieni�o poza jego perspektyw�.</p><p>��<emphasis>Sztoner�� </emphasis>odezwa� si� w s�uchawkach d�wi�czny g�os Fiodorenki.�� Jeste� okay?</p><p>Skin�� g�ow�.</p><p>��Tak jest, Niko�aju. Czuj� si� doskonale. A ty?</p><p>��Ja te�.</p><p>Obrazy, jakie do� dociera�y przez okienko he�mu, by�y jednak rozmyte.</p><p>��Czy mog� otworzy� wizjer?</p><p>Fiodorenko nie odpowiedzia�, gdy� akurat porozumiewa� si� przez radio z Ziemi�, wi�c Stoner odczeka�, a� sko�czy, i zapyta� o to samo ponownie.</p><p>��Tak, tak�� odpar� Rosjanin.�� Ci�nienie w kabinie jest normalne. Kontrola naziemna potwierdzi�a, �e wszystkie systemy statku dzia�aj�, jak le�y.</p><p>Stoner odsun�� szybk� he�mu, zdj�� r�kawice i wytar� oczy. R�kawice zaraz odp�yn�y w stron� pulpitu kontrolnego, wi�c je chwyci� i u�miechn�� si� do siebie.</p><p>��Jeste�my w stanie niewa�ko�ci�� rzek� Fiodorenko.�� Pami�tasz? Nie Wolno kruszy�, jak si� je.</p><p>Stoner za�mia� si� i g��boko odetchn��. Po raz pierwszy od ponad dwu lat znajdowa� si� w stanie niewa�ko�ci. Przyjemno�� z tym zwi�zana wprawia�a go w stan euforii.</p><p>��Start by� dobry, co?�� spyta� Rosjanin.</p><p>��Idealny�� odpar� Stoner.</p><p>��Teraz nawi��emy ��czno�� radiow� ze stacj� <emphasis>Salut. </emphasis>Potem wyjdziemy na zewn�trz, �eby przycumowa� do segment�w z zapasami i aparatur�.</p><p>Stoner wyj�� z uchwytu nad pulpitem karton, na kt�rym po rosyjsku i po angielsku by�o wypisane po kolei wszystko, co maj� zrobi� ka�dego dnia. By�a te� podana godzina, kiedy nale�y rozpocz�� dane zadanie tudzie� ile maj� czasu na jego wykonanie.</p><p>��Czy to b�dzie twoje pierwsze wyj�cie w przestrze�?</p><p>��<emphasis>Da.</emphasis></p><p>��B�d� pilnowa� kramu.</p><p>Fiodorenko zerkn�� na� zza okienka swego he�mu.�� Jakiego kramu?�� spyta� zdziwiony.</p><p>��To takie ameryka�skie wyra�enie�� pr�bowa� mu wyja�ni� Stoner.</p><p>Fiodorenko s�ucha� i jego twarz nachmurza�a si� coraz bardziej.</p><p>��Przecie� tu nie ma z�odziei�� rzek� w ko�cu.</p><p>��Wiesz, Niko�aju, jak to jest w kapitalistycznym spo�ecze�stwie�� rzek� Stoner, troch� zniecierpliwiony.�� Tyle z�odziei, �e spodziewamy si� ich wsz�dzie spotka�.</p><p>Nie zrobi�o to na kosmonaucie �adnego wra�enia.�� Ale nie na orbicie�� obstawa� przy swoim.�� Na pok�adzie <emphasis>Saluta </emphasis>nie ma z�odziei. Tylko dobrzy radzieccy obywatele. Oficerowie Armii Czerwonej. Stoner u�miechn�� si� blado i da� za wygran�.</p><empty-line/><p>Borodi�ski rozmawia� przez wideotelefon, kt�ry sekretarz generalny kaza� zainstalowa� w swej kwaterze. Jego rozm�wca, kt�rego kanciasta twarz i wojskowy ko�nierzyk wype�nia�y niemal ca�y ekran aparatu, nosi� insygnia genera�a majora.</p><p>��Czy ta linia jest odpowiednio zabezpieczona przed pods�uchem?�� spyta� Borodi�ski niemal szeptem.</p><p>��Oczywi�cie, towarzyszu.</p><p>��Mam tak wa�n� wiadomo��, �e nikt poza wami nie mo�e jej zna� dop�ki nie zadzwoni� znowu.</p><p>��Nie od dzisiaj strzeg� tajemnic pa�stwowych, towarzyszu�� rzek� genera� z lekkim u�mieszkiem w k�cikach ust.</p><p>��Nasz wielki przyjaciel nie �yje.</p><p>��Niemo�liwe!</p><p>��Zmar� kilka minut temu. Lekarze ju� stwierdzili zgon. Nie ma �adnej nadziei na reanimacj�.</p><p>Twarz genera�a wyd�u�y�a si�. Wydawa� si� by� naprawd� zmartwiony.</p><p>��To by� dobry cz�owiek�� rzek�, kiwaj�c g�ow�.�� Wspania�y cz�owiek i silny towarzysz.</p><p>��Czy wiecie, dlaczego ta wiadomo�� musi by� utrzymywana w tajemnicy przez nast�pnych kilka godzin?</p><p>��Oczywi�cie, towarzyszu. Macie do odbycia wiele rozm�w� Musicie sprawdzi� r�ne rzeczy�</p><p>��Zadzwoni�em najpierw do was�� rzek� Borodi�ski�� �eby wam uprzytomni�, �e linia polityczna sekretarza generalnego nadal obowi�zuje i nadal b�dzie realizowana w praktyce dok�adnie tak, jak on sobie tego �yczy�.</p><p>��Tak jest, towarzyszu. Czy prezydium�?</p><p>��To nie jest w tej chwili wasza sprawa. Najwi�ksze znaczenie ma teraz sprawa pocisk�w. Czy s� gotowe do odpalenia w razie potrzeby?</p><p>��Rakiety strategiczne s� zawsze gotowe do odpalenia.</p><p>��Mia�em na my�li te dwa pociski, kt�re utrzymujemy w gotowo�ci w zwi�zku z obcym statkiem�� wyja�ni� cierpliwie Borodi�ski.</p><p>�Ciekawe, czy celowo udaje g�upiego?��� pomy�la��� Ach one! Tak, towarzyszu, s� gotowe do odpalenia niemal, natychmiast. Radar dalekiego zasi�gu bez przerwy dostarcza danych na temat pozycji tego statku. G�owice s� uzbrojone i gotowe do u�ycia.</p><p>Borodi�ski skin�� g�ow�.</p><p>��Bardzo dobrze�� rzek�.�� Utrzymujcie pociski w gotowo�ci. I sami czuwajcie. Zadzwoni� do was osobi�cie, je�li b�dziemy chcieli ich u�y�.</p><p>��Rozumiem, towarzyszu. One b�d� gotowe i ja te�.</p><p>Borodi�ski wy��czy� aparat i twarz genera�a znikn�a z ekranu. Odwr�ci� si� i zerkn�� w drugi koniec sypialni, gdzie na ��ku spoczywa�o starannie u�o�one cia�o sekretarza generalnego. Zmar�y mia� zamkni�te oczy i splecione na piersiach d�onie.</p><p>��Tyle pracy�� westchn�� ci�ko Borodi�ski.</p><p>Wiedzia�, �e dopiero teraz zaczyna si� prawdziwa praca. I prawdziwe niebezpiecze�stwo. Przekazanie mu steru w�adzy by�o tylko po�ow� dzie�a. Teraz nale�a�o ten ster utrzyma� w swych r�kach.</p><p>Borodi�ski potrz�sn�� g�ow�. Przez moment niemal zazdro�ci� sekretarzowi generalnemu jego spokojnego snu.</p><empty-line/><p>Stoner przekr�ci� si� na swym fotelu i zobaczy�, jak Fiodorenko otwiera klap� w�azu segmentu orbitalnego i wpe�za z powrotem do modu�u dowodzenia po sko�czeniu pracy na zewn�trz ich statku. Kosmonauta wgramoli� si� na sw�j fotel i westchn�� z ulg�.</p><p>��Zdaje si�, �e zaj�o mi to wi�cej czasu, ni� przewidywa� harmonogram.</p><p>��Rosjanin oddycha� ci�ko, a jego zapi�ty na suwak kombinezon by� ciemny od potu.</p><p>Stoner zerkn�� na list� prac, unosz�c� si� obok jego kolana.</p><p>��O osiemna�cie minut d�u�ej�� rzek� spogl�daj�c na zegarek.�� Ca�kiem nie�le. Nadrobimy to na czym innym. Jest w harmonogramie sporo luzu.</p><p>Fiodorenko pog�aska� si� r�k� po czole.</p><p>��Tam jest zupe�nie inaczej�� powiedzia� robi�c gest w stron� klapy wyj�cia.�� Ci�ka praca.</p><p>��Wiem, wiem.</p><p>Przez iluminator, znajduj�cy si� tu� nad swym siedzeniem, Stoner m�g� dostrzec zarysy stacji <emphasis>Salut. </emphasis>Dwaj kosmonauci, rezyduj�cy w niej od miesi�ca, przej�li teraz od Fiodorenki pod��czanie segment�w zaopatrzeniowych do ich <emphasis>Sojuza</emphasis>.</p><p>�Zaraz b�dzie moja kolej��� pomy�la� Stoner. Praca w stanie niewa�ko�ci mog�a wydawa� si� �atwa, ale wiedzia�, jak szybko mo�na si� w�wczas zm�czy�, wyczerpa�, gdy� ka�demu ruchowi musi towarzyszy� �wiadomy, skierowany w przeciwnym kierunku kontrwysi�ek. W przestrzeni nie by�o przecie� tarcia, kt�re w ziemskich warunkach wyhamowuje w spos�b naturalny wszystkie ruchy. Nie by�o te� pod�wiadomych wizualnych kluczy do obliczania odleg�o�ci i znajdowania kierunku. Nie by�o rozr�nienia mi�dzy �g�r�� a �do�em�.</p><p>Stoner s�ysza�, �e przed laty genera� Leonow�� pierwszy cz�owiek, kt�ry wyszed� w przestrze� ze statku kosmicznego, da� swym kosmonautom nast�puj�c� rad�: �Gdy pracujesz w przestrzeni, pomy�l dziesi�� razy, zanim ruszysz palcem, i dwadzie�cia razy, zanim poruszysz r�k��.</p><p>Niemniej jednak Stoner by� ochoczy, jak szczeni�. Z niecierpliwo�ci� czeka� na swoj� kolejk� i obserwowa� dw�ch kosmonaut�w <emphasis>Saluta </emphasis>przy pracy na zewn�trz ich statku. Tymczasem Fiodorenko pop�yn�� zn�w do orbitalnego segmentu ich statku, by wycisn�� sobie z tubki gor�cej herbaty, i gdzie by�o wi�cej miejsca, aby wyci�gn�� zm�czone nogi. Stoner pozosta� w ciasnym module dowodzenia, otoczony przez instrumenty <emphasis>Sojuza, z </emphasis>oczami utkwionymi w pracuj�cych na zewn�trz ludzi.</p><p>W ko�cu zegar na pulpicie kontrolnym wskaza� mu, �e nadszed� jego czas, by ubra� si� do wyj�cia. Naziemny o�rodek kontroli potwierdzi� godzin�.</p><p>Podczas gdy Stoner wygramoli� si� z fotela i podp�yn�� do s�siedniego segmentu orbitalnego, Fiodorenko zaj�� swe miejsce pilota w module dowodzenia.</p><p>Segment orbitalny by� owalnym, p�katym cylindrem, s�u��cym za pok�adowy warsztat, sypialni� i �luz� powietrzn�, niezb�dn� do wychodzenia na zewn�trz. Stoner powoli wci�gn�� na siebie skafander, sprawdzaj�c dok�adnie ka�dy suwak i uszczelk�, zmuszaj�c si� do cierpliwo�ci i pedanterii. Segment by� graciarni� ��ek, szafek, gablotek i dwu klap ci�nieniowych, z kt�rych jedna by�a w�azem do modu�u dowodzenia, druga za� otwiera�a si� na kosmiczn� pr�ni�.</p><p>W segmencie pojawi� si� Fiodorenko i pom�g� mu w�o�y� na plecy zbiorniki z tlenem i aparat odrzutowy do manewrowania w przestrzeni. Wreszcie w�o�y� Stoner na g�ow� he�m i przymocowa� go do wyposa�onego w uszczelk�, okr�g�ego ko�nierza skafandra. Fiodorenko przy��czy� do he�mu rurki tlenowe od zbiornik�w. We dw�ch wypr�bowali dzia�anie radia i grzejnika skafandra oraz sprawdzili ci�nienie tlenu. Stoner zgi�� dla pr�by r�ce i nogi, aby si� przekona�, czy wszystkie kolanka skafandra dzia�aj�, jak nale�y, po czym skin�� Fiodorence g�ow� i zasun�� szybk� he�mu. Kosmonauta wpe�z� znowu do modu�u dowodzenia, szczelnie zamykaj�c za sob� klap� w�azu.</p><p>Teraz Stoner by� sam w metalowej puszce segmentu orbitalnego. Wyci�gn�� r�k� i otworzy� szklane zabezpieczenie, po czym nacisn�� guzik w��czaj�cy pompy powietrzne. Us�ysza� przez he�m, jak maszyneria budzi si� do �ycia i zaczyna przepompowywa� powietrze z segmentu do zbiornik�w rezerwowych.</p><p>Lampki kontrolne ci�nienia powietrza stopniowo zmienia�y kolor z zielonego poprzez ��ty do czerwonego, sygnalizuj�cego, �e w �rodku panuje ju� pr�nia. Stoner otworzy� klap� na zewn�trz i wyp�yn�� z segmentu w kosmiczn� pustk�.</p><p>Z wra�enia niemal straci� dech w piersiach.</p><p>Podczas sp�dzonych na Ziemi dwu ostatnich lat, cz�sto wspomina�, jak pi�knie jest na orbicie, ale pami�� mog�a mu jedynie dostarczy� abstrakcyjnych obraz�w, nie �ywych wra�e�. Teraz widzia� wszystko zn�w na w�asne oczy, czu� wszystko w swym wn�trzu i z wra�enia zabrak�o mu tchu.</p><p>Przed jego oczami�� ogromny i przyt�aczaj�co pi�kny�� wisia� glob ziemski ze swymi b��kitnymi oceanami i bia�ymi pasami ob�ok�w. Stoner odwr�ci� si� powoli i zatopi� wzrok w otch�ani kosmosu�� niesko�czenie czarnej, lecz usianej tak� mas� gwiazd, �e wygl�da�a jak czarny welwet, posypany diamentowym py�em.</p><p>�O Panie, umi�owa�em pi�kno domu Twego i miejsce przybytku chwa�y Twojej.�</p><p>S�owa same cisn�y mu si� na usta, gdy wolno i bez wysi�ku obraca� si� w przestrzeni, omiataj�c spojrzeniem niebo kosmosu. Wreszcie dostrzeg� du�e, p�kate segmenty zaopatrzeniowe, wisz�ce zaledwie o kilkana�cie metr�w od ich <emphasis>Sojuza. </emphasis>Za nimi unosi�a si� spokojnie stacja <emphasis>Salut </emphasis>z panelami baterii s�onecznych, przypominaj�cymi wygi�te skrzyd�a mewy�� nieruchoma i ci�ka na tle przesuwaj�cej si� majestatycznie, niby kurtyna teatralna, powierzchni Ziemi.</p><p>��Do roboty!�� rzek� do siebie Stoner.</p><p>Za pomoc� aparatu odrzutowego na plecach, zbli�y� si� ku czekaj�cym na przy��czenie segmentom zaopatrzeniowym. Zosta�y ju� po��czone w jeden szereg przez Fiodorenk� i przymocowane stalow� lin� do <emphasis>Sojuza </emphasis>przez dw�ch kosmonaut�w z <emphasis>Saluta. </emphasis>Zadaniem Stonera by�o jedynie sprawdzenie wszystkich po��cze� i fina�owa inspekcja. Uczynni Rosjanie pozostawili dla niego naj�atwiejsze prace.</p><p>Porusza� si� jak lunatyk, p�yn�c powoli w przestrzeni, a ka�dy jego ruch by� d�ugim, celowym i niewa�kim sp�ywem. Nie walczy� z niewa�ko�ci�, lecz cieszy� si� ni�. Bardziej ni� jazd� na nartach. Jak p�ywaniem w morzu czy surfingiem na grzbietach fal przyp�ywu. �P�y� z pr�dem�� poucza� sam siebie.�� Ciesz si� tym, p�ki mo�esz.�</p><p>Sprawdzaj�c po��czenia<emphasis>, </emphasis>gaw�dzi� sobie z Fiodorenk� przez zainstalowany w skafandrze radiotelefon. Nie znalaz� �adnych usterek. Kosmonauci pokazali wysok� klas�. <emphasis>Sojuz, </emphasis>po��czony z segmentami zaopatrzeniowymi i now� aparatur�, by� gotowy do lotu ku przybyszowi z gwiazd.</p><p>Trzeba by�o wraca� do �rodka, lecz Stoner poczu�, �e nie ma wcale na to ochoty. �al mu by�o zamieni� swobod� przestrzeni na metalowe pud�o statku.</p><p>��<emphasis>Sztoner�� </emphasis>us�ysza� w s�uchawkach g�os Fiodorenki.</p><p>��S�ucham.</p><p>��Jak wszystko sprawdzi�e�, wracaj do �luzy.</p><p>Popatrzy� jeszcze raz na Ziemiꠗ wielk� i ja�niej�c�, tak pi�kn�, �e mog�a przyprawi� o b�l serca, po czym obr�ci� si�, by zerkn�� na wygwie�d�on�, kosmiczn� czer�<emphasis>. </emphasis>Pami�ta�, co s�ysza� Odys, gdy syreny wabi�y go ku sobie swym zwodniczym �piewem.</p><p>��<emphasis>Sztoner! </emphasis>S�yszysz mnie?</p><p>Z wysi�kiem przeni�s� wzrok na ich ma�y, niezgrabny statek.</p><p>��Tak, s�ysz�. Ju� wracam.</p><p>Ale nawet gdy ju� wpe�z� do �rodka i obr�ci� si�, by zamkn�� �luz�, nie m�g� oderwa� oczu od gwiazd, a� przes�oni�a je czarna powierzchnia klapy.</p><empty-line/><p>Jo siedzia�a przy klawiaturze komputera i �ledzi�a pojawiaj�ce si� zielonkawym ekranie liczby i symbole.</p><p>Rosyjscy informatycy tolerowali j� w o�rodku kontroli lot�w. Oddali do jej dyspozycji osobny pulpit z ekranem, podobnym do setek innych pulpit�w, ustawionych na d�ugich rz�dach sto��w w rojnej sali o�rodka, tak i� mog�a obserwowa� przebieg misji r�wnoleg�e z innymi specjalistami. W przodzie sali, przy �cianie, znajdowa�y si� wielkie ekrany i elektroniczna mapa, ukazuj�ca po�o�enie r�nych statk�w�� <emphasis>Sojuza, </emphasis>stacji orbitalnej <emphasis>Salut </emphasis>i statku przybysza z gwiazd�� w stosunku do Ziemi i ksi�yca.</p><p>O ile jednak personel o�rodka tolerowa� obecno�� Amerykanki w swoim przybytku, o tyle miejscowa s�u�ba bezpiecze�stwa mia�a j� bez przerwy na oku. Przyprowadzano j� i odprowadzano z o�rodka pod eskort� umundurowanych i uzbrojonych funkcjonariuszy.</p><p>Z ty�u za Jo siedzia� Markow; pali� nerwowo papierosa i szczypa� swoj� br�dk�. Cz�sto na siedzeniu obok niego zasiada�a r�wnie� jego �ona, ubrana w co� w rodzaju munduru. Jo nie bardzo si� orientowa�a w ubiorach pracuj�cych w o�rodku Rosjan, a wi�c nie mog�a wiedzie�, czym si� Maria w�a�ciwie zajmuje. Niewiele j� to zreszt� obchodzi�o.</p><p>Klawisze na jej pulpicie s�u�y�y jedynie do odczytywania danych. Jo by�a wi�c jedynie obserwatork� i Rosjanie dali jej wyra�nie do zrozumienia, �e nie bierze udzia�u w kierowaniu misj�. Nacisk, z jakim miejscowy przedstawiciel w�adzy wym�wi� s�owo �obserwator�, a tak�e jego wyraz twarzy w tym momencie, wyra�nie �wiadczy�, �e mia� ochot� u�y� innego, bardziej mu pasuj�cego s�owa, a mianowicie: �szpieg�.</p><p>Mog�a zatem �ledzi� przebieg misji, ale nie by�a w stanie pom�c �adnemu z jej uczestnik�w.</p><p>Obejrza�a si� i powiod�a wzrokiem po wielkiej sali o�rodka. Nie by�a ju� tak spi�ta, jak w pierwszych godzinach po starcie rakiety. Inni pracownicy r�wnie� sprawiali wra�enie zrelaksowanych, by nie powiedzie�: sennych. Nawet Markow wygl�da� na bardziej odpr�onego w swym fotelu tu� za ni�. <emphasis>Sojuz </emphasis>przeci�� orbit� Ksi�yca ju� niemal czterdzie�ci osiem godzin temu, A wi�c Stoner i Fiodorenko byli w tej chwili dalej od Ziemi ni� jakikolwiek inny mieszkaniec planety.</p><p>Jo widzia�a na elektronicznej mapie, �e w tym samym co oni kierunku pod��a r�wnie� bezza�ogowy statek z paliwem, wys�any ze Stan�w Jednoczonych. Jego tor nie pokrywa� si� dok�adnie z torem <emphasis>Sojuza, </emphasis>lecz oba tory mia�y si� przeci�� na par� godzin przed zbli�eniem si� Stonera i Fiodorenki do obcego statku.</p><p>�Wtedy b�d� mieli co robi栗 pomy�la�a.�� I my te�.�</p><p>Nale�a�o si� spodziewa�, �e nast�pi to za mniej wi�cej dwadzie�cia godzin. Najpierw o�rodek mia� nadzorowa� po��czenie si� <emphasis>Sojuza </emphasis>z tankowcem, a potem <emphasis>rendez-vons </emphasis>ze statkiem z gwiazd. Jo wyobra�a�a sobie, jak gwarno i rojno b�dzie wtedy w sali.</p><p>Teraz jednak panowa� tu jeszcze spok�j. Po�owa pulpit�w nie by�a wykorzystywana, a obecni w sali informatycy nie wykazywali �adnego podniecenia, tak, jakby w kosmosie nic si� zupe�nie nie dzia�o. Dotyczy�o to nawet tych, kt�rzy o czym� rozmawiali przez zainstalowane przy ustach mikrofony lub wystukiwali co� na swych klawiaturach.</p><p>�Wszystko idzie dobrze�� pomy�la�a Jo.�� Stoner jest bezpieczny. I ju� jest za p�no, aby dokona� jakiego� sabota�u misji. Wszystkie rakiety no�ne zadzia�a�y doskonale, wszystkie statki by�y na w�a�ciwym kursie. Keith jest bezpieczny, cho� o prawie p�tora miliona kilometr�w od Ziemi.�</p><empty-line/><p>Stoner drapa� si� sennie po szczeciniastej brodzie. Zaczyna�a go ju� sw�dzi� i marzy� o k�pieli. Fiodorenko wygl�da� na r�wnie jak on znu�onego. Siedzia� spokojnie w fotelu po lewej r�ce Stonera i sprawdza� co� na planie misji. Modu� dowodzenia pachnia� ca�y potem i par� ich cia�.</p><p>��Odczepienie segmentu zaopatrzeniowego nie jest �adnym problemem�� m�wi� Fiodorenko.�� Ma�e �adunki wybuchowe rozerw� liny i odepchn� segmenty od statku.</p><p>��M�wisz mi to ju� czwarty raz w ci�gu ostatniej godziny�� odpar� Stoner.�� Czy co� ci� martwi w zwi�zku z tym?</p><p>��Nie, nic.</p><p>��Co� ci dokucza, Niko�aju. Czuj� to przez sk�r�.</p><p>Nie ogolona twarz Rosjanina nachmurzy�a si�.</p><p>��Nic mi nie dokucza, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Ja tylko widz� problem.</p><p>��Tankowiec?</p><p>��<emphasis>Da. </emphasis>Zgodnie z planem musimy go przy��czy� do naszego <emphasis>Sojuza, </emphasis>zanim przeprowadzimy <emphasis>rendez-vous </emphasis>z tym przybyszem.</p><p>��Wiem. I co z tego?</p><p>��Ostatni namiar radaru wskazuje, �e tankowiec nie jest dok�adnie tam, gdzie powinien by�. Tor jego lotu nie pokrywa si� z planowanym.</p><p>��Zawsze mo�emy do niego podlecie�, nieprawda�? Fiodorenko smutno skin�� g�ow�.</p><p>��Ale wtedy zu�yjemy wi�cej paliwa manewrowego, ni� zaplanowano.</p><p>Zostanie mniej na manewry wok� statku przybysza.</p><p>Stoner my�la� przez chwil� intensywnie.</p><p>��Mogliby�my zrezygnowa� z tankowca i oszcz�dzi� paliwo manewrowe na <emphasis>rendez-vous </emphasis>z przybyszem�� rzek�.</p><p>��Wtedy nie wystarczy nam paliwa rakietowego na powr�t na Ziemi�.</p><p>��Oni mog� wys�a� nam drugi tankowiec.</p><p>��Za jak d�ugo?�� za�mia� si� gorzko Fiodorenko.�� Za dwa dni? Za dwa tygodnie?</p><p>��Maj� rezerwowy tankowiec na Cape Canaveral. Trzymaj� go na wypadek, gdyby z tym si� co� sta�o.</p><p>��Ale wtedy, gdy go wy�l�, my b�dziemy ju� na tym samym torze co przybysz. B�dziemy si� oddalali od uk�adu s�onecznego. Drugi tankowiec ju� nas nie dogoni.</p><p>��Cholera!</p><p>��Musimy si� po��czy� z tym tankowcem�� rzek� stanowczo Fiodorenko.�� Nawet je�li to oznacza, �e nie b�dzie <emphasis>rendez-vous </emphasis>z przybyszem.</p><p>��Na Boga! Niko�aju! Przecie� przylecieli�my tutaj, �eby nawi�za� z nim kontakt!</p><p>��To prawda�� przyzna� Rosjanin ze spokojem.�� Ale ja nie chc�, �eby przez to spotkanie nigdy wi�cej nie wr�ci� na Ziemi�. A ty?</p><p>Stoner nic nie odpowiedzia�.</p><empty-line/><p>��Nie martw siꠗ rzek� Markow.�� Oni z �atwo�ci� podlec� do tankowca.</p><p>Maj� na to mas� paliwa. Tak przynajmniej m�wi� kontrolerzy lotu.</p><p>Siedzia� teraz obok Jo przy stole jadalni ich baraku. Maria siedzia�a z ej jego strony, pa�aszuj�c ch�odnik. Naprzeciw nich usadowi� si� jele� z chi�skich fizyk�w i dzioba� widelcem w swym kolacyjnym daniu.</p><p>��Ale wtedy nie zostanie im paliwa na spotkanie z przybyszem�� powiedzia�a Jo. Jej talerz ch�odniku sta� przed ni� nietkni�ty.</p><p>Markow wzruszy� ramionami.</p><p>��Wtedy zbli�� si� do niego na minimaln� odleg�o��, zrobi� mu par� tysi�cy zdj�� i powr�c� z nimi do domu�� rzek� weso�o. Je�li to jest optymalne rozwi�zanie<emphasis>, </emphasis>na pewno je wybior�.</p><p>Jednak�e Jo czu�a, �e ogarniaj� strach.</p><p>��Keith nigdy na tym nie poprzestanie�� szepn�a.�� On chce wej�� na pok�ad statku z gwiazd.</p><p>��Fiodorenko jest do�wiadczonym kosmonaut��� upiera� si� Markow.�� Nie zgodzi si� na co�, co mog�oby ich kosztowa� �ycie.</p><p>��Ale Keith jest�</p><p>��C� on mo�e zrobi�?�� Markow machn�� lekcewa��co r�k�.�� Sterroryzowa� Fiodorenk� i skierowa� <emphasis>Sojuza </emphasis>ku statkowi przybysza? Przecie� to nonsens.</p><p>��Nie jestem tego taka pewna�� powiedzia�a Jo.</p><p>��Poza tym�� m�wi� Markow�� Fiodorenko jest doskona�ym pilotem. Dum� naszej ekipy kosmonaut�w. Za�o�� si�, �e b�dzie w stanie po��czy� <emphasis>Sojuza z </emphasis>tankowcem i jeszcze zostanie mu pe�no paliwa na spotkanie z przybyszem z gwiazd.</p><p>��Miejmy nadziej�, �e si� nie mylisz�� rzek�a Jo, nie wierz�c ani jednemu swemu s�owu.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XLII</p></title><p><emphasis>Cocoa Beach, Floryda</emphasis></p><p>��Ale dlaczego w�a�nie ty musisz lecie�?�� spyta�a.</p><p>Westchn��, zrezygnowany.</p><p>��M�wi� ci po raz dwudziesty, Marge: dosta�em taki rozkaz.</p><p>��Ale ty nie jeste� astronauta. Nie mog� ci rozkaza�, aby� wzlecia� w przestrze�!.</p><p>��Diab�a tam, nie mog�.</p><p>��Jeste� lekarzem, nie astronaut�.</p><p>��Jestem pu�kownikiem naszej kochanej armii, a wi�c gdy dostaje rozkaz z Bia�ego Domu, salutuj� grzecznie i m�wi�: tak jest, panie prezydencie.</p><p>��Ty zdaje si� chcesz lecie�.</p><p>��Boj� si� na �mier�. Ale musz� s�ucha� rozkaz�w. C� mog� zrobi�?</p><p>��Jeste� za stary, �eby lecie� w kosmos.</p><p>��Ale nie w promie orbitalnym. B�d� tylko zwyk�ym pasa�erem. Jak w samolocie� S�uchaj, Marge, to potrwa tylko par� tygodni.</p><p>Musimy podda� kwarantannie tych facet�w, kt�rzy wejd� w kontakt z pozaziemsk� istot��</p><p>��Nabawisz si� jakiej� kosmicznej choroby! Na pewno.</p><p>��Nie b�d� niem�dra. Du�o zamieszania o nic. Kosmiczne zarazki zara�aj� kosmit�w. Nie mog� zarazi� nas. Diabli mnie bior�, jak pomy�l�, �e z powodu jakiego� widzimisi� Bia�ego Domu musimy organizowa� dwutygodniow� kwarantann�. I do tego na orbicie!</p><p>��Boj� si�, Sam.</p><p>��Nie ma czego. Daj� s�owo.</p><p>��Kosmiczne zarazki�</p><p>��Nawet nie b�d� si� styka� z go��mi, kt�rzy spotkaj� si� z t� istot�. B�d� zamkni�ci w specjalnym pomieszczeniu i odizolowani od otoczenia. Wszystkie badania b�d� przeprowadzane zdalnie i ka�dy, kto wejdzie do tego ich pomieszczenia, b�dzie musia� mie� na sobie skafander kosmiczny.</p><p>��Ale dlaczego ty, Sam? Dlaczego wybrali w�a�nie ciebie?</p><p>��Nie martw si�, kochanie. Gdy wr�c�, b�d� wa�niakiem. B�d� mnie pokazywa� w telewizji i w og�le. Przejd� na emerytur� z fasonem, Marge. Z du�ym fasonem.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Markow siedzia� przy oknie swej sypialni i nie wyjmuj�c z ust papierosa, patrzy�, jak d�ugi, letni zmierzch stopniowo przechodzi w ciemno��.</p><p>By�o pochmurno i zanosi�o si� na deszcz, ale nie by�o to istotne, gdy� nawet w pogodn� noc �wiat�o otaczaj�cych ich barak reflektor�w uniemo�liwia�o obserwacj� gwiazd. A statki, o kt�rych bez przerwy my�la�, by�y tak daleko, �e i tak nie da�oby si� ich dostrzec z Ziemi.</p><p>W szyb� uderzy�y pierwsze krople i pociek�y niby �zy, po odbiciu zadumanej twarzy Markowa. Wzi�� nowego papierosa i zapali� go, nie wyjmuj�c z ust niedopa�ka. Przez moment koniuszek jarzy� si� jasnoczerwono, przypominaj�c Markowowi diabelsk� machin�, kt�r� Maria pos�ugiwa�a si� na Kwajalein.</p><p>�Gdzie ona teraz jest?�� pomy�la� o �onie.�� Wysz�a zaraz po kolacji i tak d�ugo gdzie� siedzi.� Niespokojnie spojrza� na zegarek. Do <emphasis>rendez-vous z </emphasis>tankowcem pozosta�o jeszcze sze�� godzin.</p><p>Wiedzia�, �e Jo mia�a racj� i �e Stoner nie zadowoli si� niczym innym, jak tylko fizycznym kontaktem ze statkiem przybysza. I nie zrezygnuje<emphasis> z </emphasis>niego bez walki.</p><p>Westchn�� i zaci�gn�� si� g��boko papierosem. Deszcz pada� wielkimi, ci�kim kroplami. Markow zobaczy� w swym odbiciu, �e szarpie nerwowo brod�. Niezadowolony z siebie, wsta� z krzes�a i wsun�wszy praw� r�k� do kieszeni spodni, zacz�� si� przechadza� po pokoju.</p><p>W pewnej chwili us�ysza� w korytarzu ci�kie st�panie Marii i podszed� do drzwi. Otworzy� je i spostrzeg�, �e �ona jest zupe�nie mokra, a do tego ub�ocona. Ociekaj�ce wod� kosmyki w�os�w zas�ania�y jej twarz, a mundur wisia� na niej jak mokry worek.</p><p>��Potem zobaczy� jej oczy.</p><p>��Maruszka! Co si� sta�o!? Wygl�dasz jak duch! Wesz�a do pokoju, zamkn�a szczelnie drzwi i opar�a si� o nie� Mam�� wyszepta�a chrypliwie, z trudem �api�c powietrze� O co chodzi?�� spyta� Markow, �ciszaj�c bezwiednie g�os� Fiodorenko i Stoner�� szepta�a.�� Obaj przepadli.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Jeszcze nie zgin�li�� powiedzia�a, wznosz�c r�ce, aby go uciszy�.�� Ale za sze�� godzin b�dzie po nich.</p><p>Markow poczu� si�, jakby tygrys wydziera� mu w�trob�.</p><p>��Co masz na my�li?�� spyta� chrypliwie.�� O czym m�wisz?</p><p>��Tankowiec�� powiedzia�a, rozgl�daj�c si� po pokoju, jak gdyby obawia�a si� ukrytych mikrofon�w.�� Ten, wys�any z Ameryki. Jest w nim urz�dzenie, kt�re spowoduje eksplozj�</p><p>��Amerykanie to zrobili?</p><p>��Nie.�� Potrz�sn�a niecierpliwie g�ow�.�� Nasi ludzie, frakcja w partii� grube ryby�</p><p>��Zabij� nie tylko Stonera, ale i naszego kosmonaut�?</p><p>Maria zblad�a. Wygl�da�a na bardzo przestraszon�.</p><p>��Nic nie rozumiesz, Kir. To jest walka o w�adz�. Na Kremlu toczy si� walka o kontrol� nad pa�stwem. My jeste�my dla nich tylko pionkami.</p><p>Nawet czym� mniej wa�nym.</p><p>��Kiedy tankowiec ma wybuchn��?�� spyta� stanowczym g�osem.</p><p>��Gdy oni si� z nim po��cz�. Zegar zosta� nastawiony przez jednego z naszych technik�w, zanim za�adowano tankowiec na ameryka�ski prom orbitalny.</p><p>Markow usiad� ci�ko na ��ku.</p><p>��Mario� �eby ich zabija�, zabija� ich obu, z powodu jakiej� gry politycznej�? To jest potworne�</p><p>��Nie wiedzia�am, �e postanowili r�wnie� zabi� Fiodorenkꠗ m�wi�a. Nigdy nie przypuszcza�am, �e s� zdolni do czego� takiego.</p><p>Ukry� twarz w d�oniach. Papieros wysun�� mu si� spomi�dzy palc�w upad�szy na drewnian� pod�og�, �arzy� si� w ciemno�ci.</p><p>Maria podesz�a do niego i ukl�k�a przy jego stopach.</p><p>��Przepraszam, Kir. Ryzykowa�am g�ow�, �eby si� tego dowiedzie� dla ciebie. A teraz jest mi tak przykro.</p><p>��To nie twoja wina, Maruszka.�� Jego g�os by� st�umiony, �ama� si�.</p><p>��Nic ju� nie mo�emy zrobi栗 rzek�a.�� Nic.</p><p>Markow nagle si� wyprostowa� na ��ku i spojrza� jej w oczy.</p><p>��Owszem, mo�emy co� zrobi栗 rzek� stanowczo.</p><p>��Kir�</p><p>��Mo�emy ich ostrzec, Mario.</p><p>��Ale wtedy ci tutaj zorientuj� si�, �e to ja� Kir. Zabij� nas oboje! Ju� si� nie ba�a. Absolutna pewno��, i� stanie si�, jak powiedzia�a, sprawi�a, �e jej g�os zabrzmia� matowo i pos�pnie.</p><p>��W takim razie umrzemy razem�� rzek�.�� Lepsze to, ni� gdyby oni obaj mieli zgin�� w przestrzeni.</p><empty-line/><p>��Dlaczego jeste� taki smutny?�� spyta� Fiodorenko.</p><p>Stoner przesta� si� wpatrywa� w ekran komputera i skierowa� sw� uwag� na siedz�cego obok kosmonaut�.</p><p>��Ty te� nie wygl�dasz na weso�ego, Niko�aju.</p><p>��Jak tu by� weso�ym? Przelecie� taki szmat drogi i nie spotka� si� z tym kosmit��? Nie ma powod�w do weso�o�ci.</p><p>��Sprawdzi�em dane komputerowe z ostatnimi namiarami pozycji tankowca�� rzek� Stoner.�� B�dziemy mogli spotka� si� z tym statkiem, je�li tylko zdo�asz zacumowa� <emphasis>Sojuza </emphasis>do tankowca przy pierwszym jego przej�ciu obok nas.</p><p>Fiodorenko zamkn�� na chwil� oczy, jakby co� oblicza� w pami�ci.</p><p>��To nie b�dzie �atwe, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��Chcesz, �ebym ja spr�bowa�?</p><p>Rosjanin roze�mia� si�.</p><p>��Ty? Ty nie jeste� pilotem. Jeste� pasa�erem.</p><p>��W takim razie wszystko zale�y od ciebie�� rzek� Stoner bezbarwnym g�osem.</p><p>U�miech zgas� na ustach Rosjanina.</p><p>��Rozumiem�� rzek� Fiodorenko.�� Zastawiasz na mnie pu�apk�, co?</p><p>��Nie, tylko chc�, �eby� zrozumia�, jakie to wa�ne. Musisz si� pod��czy� do tankowca za pierwszym podej�ciem. Inaczej przybysz z gwiazd ucieknie nam.</p><p>Fiodorenko potrz�sn�� w rozterce g�ow�.</p><p>��Okay, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Przekona�e� mnie. Pod��cz� si� do tankowca za pierwszym podej�ciem. Tylko obserwuj!</p><p>Twarz Stonera rozja�ni� u�miech.</p><p>��Widzisz? Nie jestem wcale smutny�� rzek�.</p><empty-line/><p>Markow p�dzi� na o�lep przez deszcz, a d�ugie nogi nios�y go instynktownie w stron� o�rodka kontroli lot�w. �Zworkin��� my�la� z nadziej�. Nie by�o akademika w pokoju, gdy Markow zastuka� do jego drzwi. Musi wi�c by� w o�rodku kontroli. Musi.</p><p>Maria drepta�a gdzie� z ty�u za nim, nie mog�c dotrzyma� mu kroku na �wirowanej dr�ce, kt�ra wiod�a do wielkiego, pozbawionego okien o�rodka kontroli. Deszcz siek� mu twarz, a on zas�ania� r�k� oczy przed jego zimnymi razami.</p><p>�Zworkin jest jedynym cz�owiekiem, kt�ry mo�e ich teraz uratowa栗 my�la� gor�czkowo.�� Je�li spr�buj� pisn�� cho� s�owo s�u�bie bezpiecze�stwa, jestem zgubiony. Tak, tylko Zworkin i akademik Bu�aczow.�</p><empty-line/><p>Stoner nie rozumia� ani s�owa z rosyjskiej paplaniny, kt�ra dochodzi�a do niego z pok�adowego g�o�nika, lecz wyraz twarzy Fiodorenki m�wi� mu, �e sta�o si� co� z�ego.</p><p>Wygl�da�o, jakby kosmonauta sprzeciwia� si� jakiemu� poleceniu o�rodka kontroli, po to tylko, �eby zaraz us�ysze� z g�o�nika potok nowych, nagl�cych s��w.</p><p>Stoner odwr�ci� od niego wzrok i zerkn�� na ekran radaru�� niewielk�, Jarz�c� si� pomara�czowo tarcz� mi�dzy ich fotelami. Wida� by�o na niej wyra�nie du�y obiekt niedaleko ich statku i dok�adnie na linii ich lotu. Przekr�ci� si� na swym siedzeniu i spojrza� na zewn�trz przez pok�adowy iluminator. Tak, nie by�o �adnych w�tpliwo�ci. Na tle wygwie�d�onej czerni wida� by�o wyra�nie srebrzysty, metalowy p�ksi�yc.</p><p>Tankowiec. Ju� w zasi�gu wzroku.</p><p>Maluj�ca si� na twarzy Fiodorenki determinacja i jego gro�ne spojrzenie nie pozwoli�y jednak Stonerowi na u�miech. �Wygl�da, jakby si� mia� zaraz rzuci� z go�ymi r�kami na ca�� chi�sk� armiꔠ� pomy�la��� Co si� sta�o, Niko�aju?</p><p>Fiodorenko spojrza� na niego z rezygnacj�.</p><p>��Tankowiec. Nie mo�emy si� do niego zbli�a�<emphasis>. </emphasis>Odkryli usterk�.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Bardzo dziwne, ale oni tak m�wi�. Jest jaki� defekt w uk�adzie samoniszcz�cym tankowca. Boj� si�, �e mo�e eksplodowa�.</p><p>Kosmonauta wyci�gn�� r�k� ku d�wigni manewrowej <emphasis>Sojuza.</emphasis></p><p>��St�j�� zawo�a� Stoner.�� Je�li si� nie po��czymy z tankowcem, nie wype�nimy misji.</p><p>��A je�li si� po��czymy, b�dzie wielkie bum!�� Fiodorenko zrobi� znacz�cy gest r�kami.</p><p>Stoner opad� bezw�adnie na fotel.</p><p>��Nie wierz� w to! C� mog�oby si�</p><p>Kabin� <emphasis>Sojuza </emphasis>rozja�ni� nag�y b�ysk. Rzucili si� obaj do iluminator�w. W kompletnej ciszy tankowiec rozpad� si� na kawa�ki. Po pierwszych trzech mniejszych b�yskach, �wiat�o uderzy�o w iluminatory z tak� si��, �e niemal stracili wzrok. W miejscu, gdzie przed chwil� by� tankowiec, unosi�a si� teraz ogromna kula ognia.</p><p>Stoner zacisn�� powieki. Fiodorenko mrucza� co� pod nosem, zbyt cicho, aby mo�na by�o go us�ysze�.</p><p>Kula zacz�a<emphasis> z </emphasis>wolna ciemnie�, lecz Stoner wci�� widzia� jasno��. Piek�y go oczy. Nie odczuli �adnej fali uderzeniowej, Nie us�yszeli �adnego huku, nie dolecia�y do nich �adne szcz�tki. Tak jakby �ledzili na dwu okr�g�ych ekranach niemy film. Stoner nie m�g� uwierzy�, �e to by�a rzeczywisto��<emphasis>.</emphasis></p><p>��Ju� go nie ma�� rzek� ponuro Fiodorenko.</p><p>Stoner przetar� oczy, potem zn�w zerkn�� przez iluminator. Wida� by�o ju� tylko feeri� gwiazd.</p><p>��Tak�� potwierdzi�, kiwaj�c g�ow�.�� Ciekawe, co teraz b�dzie z nami.</p><empty-line/><p>��My ju� jeste�my umarli, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Bez paliwa, kt�re by�o w tankowcu, nie damy rady wr�ci� na Ziemi�.</p><p>Min�a d�u�sza chwila, zanim Stoner zda� sobie spraw� z tego faktu. Zaraz b�ysn�a mu jednak my�l.</p><p>��Ale nie zabraknie nam teraz paliwa manewrowego�� zauwa�y�.�� Po��czymy si� ze statkiem przybysza, czy nie tak?</p><p>Fiodorenko patrzy� przed siebie w zadumie.</p><p>��Da�� rzek� wreszcie.�� Teraz mamy du�o manewrowego paliwa.</p><p>��No to do roboty!�� ponagli� go Stoner.�� Chyba po to tu przylecieli�my.</p><p>��Wiedzia�em, �e to powiesz, <emphasis>Sztoner�� </emphasis>rzek� Fiodorenko i jego brodat� twarz rozja�ni� smutny u�miech.</p><p>��C� innego mo�emy zrobi�?�� pyta� Stoner dziwnie podekscytowany.</p><p>��Le�my na nasz� kosmiczn� randk�!</p></section><section><title><p>ROZDZIA� XLIII</p></title><p><emphasis>O�rodek lot�w kosmicznych, Houston, Teksas</emphasis></p><p>��Ej�e, ch�opcze! Teraz nie czas, �eby i�� do domu.</p><p>Hank Garvey przysiad� ci�ko na biurku m�odego informatyka i spojrza� mu powa�nie w oczy.</p><p>��Mamy sytuacj� awaryjn��� doda� g�osem tak morderczo spokojnym i gard�owym, jak pomruk lwa.</p><p>��Nast�pna zmiana�</p><p>��Kraj wymaga, aby� to by� ty�� zagrzmia� Garvey.�� Jeste� najlepszym specem od komputer�w w tym O�rodku. Wiem o tym, bo mi m�wi�e� chyba tysi�c razy. Teraz musisz to udowodni�.</p><p>��Ale moja gospodyni�</p><p>Garvey po�o�y� na jego ramieniu pi�� o rozmiarach pi�ki futbolowej.</p><p>��Nasz cz�owiek, Stoner, i ten ruski pilot s� w k�opotach. Ko�o nich eksplodowa� tankowiec.</p><p>��O Jezu!</p><p>��Nic im si� nie sta�o. Statek jest nietkni�ty. Ale nie maj� jak wr�ci� do domu, o ile jaki� cholernie cwany go�� nie zaprogramuje szybko nowego planu lotu. Diabelnie szybko!</p><p>��Cholera!�� zakl�� informatyk.�� Dlaczego pan tego od razu nie powiedzia�? W porz�dku. Zdejmij pan teraz sw�j t�usty zadek z mojego biurka, a poka�� panu moj� klas�.</p><p>Garvey u�miechn�� si� jak Kubu� Puchatek.</p><p>��Jestem z ciebie dumny, ch�opcze.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>W o�rodku ��czno�ci na Kwajalein panowa� nieopisany zgie�k. Nawet technicy przy swych pulpitach nawo�ywali si� wzajemnie w�r�d powszechnego zamieszania.</p><p>Jeff Thompson, stoj�c obok krzes�a Ramseya McDermotta, krzycza� do ucha starego profesora:</p><p>��Nie mo�emy pozwoli�, �eby lecieli dalej! Im dalej polec� w kierunku przybysza, tym trudniej b�dzie ich �ci�gn�� na Ziemi�!</p><p>McDermott mia� zapad�e policzki. Odk�d zakpi�a sobie ze� zorza polarna, uby�o mu pi�� kilogram�w, a postarza� si� co najmniej o dziesi�� lat. R�ce mu si� trz�s�y, oczy straci�y dawny blask.</p><p>Edouard Reynaud po�o�y� Thompsonowi na ramieniu sw� r�k�, kt�ra ju� si� zros�a po z�amaniu.</p><p>��Musicie im nakaza� powr�t!�� rzek�<emphasis>.�� </emphasis>Musicie co� zrobi�, �eby zawr�cili.</p><p>��W jaki spos�b?�� zaskrzecza� McDermott.</p><p>��Mog� troch� przyhamowa� i wej�� na orbit� wok� Ksi�yca�� m�wi� Reynaud.�� Ju� to prowizorycznie przeliczy�em. Powinno na to wystarczy� paliwa.</p><p>Twarz Thompsona o�ywi�a si�.</p><p>��Racja!�� wykrzykn��.�� Je�li to zrobi�, b�dzie tam mo�na wys�a� jaki� statek i sprowadzi� ich na Ziemi�.</p><p>Jednak McDermott pokr�ci� przecz�co g�ow�.</p><p>��Stoner nikogo nie us�ucha�</p><p>��CISZA!�� rozleg�o si� nagle z g�o�nik�w.</p><p>Wszystko w sali zamar�o. Ludzie zastygli w bezruchu tam, gdzie stali. S�ycha� by�o jedynie szum szaf elektronicznych i buczenie klimatyzator�w.</p><p>Na jednym z biurek sta� komandor porucznik Tuttle z mikrofonem w d�oni. Powi�d� wzrokiem po sali i zadowolony, �e uwaga wszystkich skupi�a si� na jego osobie, od�o�y� mikrofon.</p><p>��To jest projekt Marynarki Wojennej�� rzek� tak g�o�no, �e by�o go s�ycha� w najdalszym zak�tku sali.�� A ja jestem oficerem Marynarki odpowiedzialnym za ca�o��.</p><p>Thompson przygl�da� si� ma�emu komandorowi. Odk�d go zna�, nigdy nie widzia� na nim tak dobrze uprasowanego munduru.</p><p>�Celem tego projektu jest <emphasis>rendez-vous </emphasis>z przybyszem z gwiazd�� ci�gn��.�� Stoner i rosyjski kosmonauta s� w drodze, aby osi�gn�� ten cel. Dlatego Prosz� wr�ci� do swych prac i przesta� biadoli�.</p><p>��Ale oni nie b�d� mogli powr�ci� na Ziemiꠗ zawo�a� Reynaud, a jego pucu�owata twarz poczerwienia�a czy to z gniewu, czy z za�enowania, a najpewniej z obu tych powod�w naraz<emphasis>.</emphasis></p><p>��Ten problem b�dziemy musieli rozwi�za栗 rzek� Tuttle gniewnie.�� Stoner jest �wiadomy niebezpiecze�stwa. Jest jedynym w�r�d nas, kt�ry si� nie boi. Skoro jest on gotowy zaryzykowa� �yciem, aby spotka� si� z tym kosmit�, powinni�my przynajmniej zadba�, by wszystko, czego si� dowie zosta�o tu odebrane i nagrane. Tak aby ca�a ludzko�� mog�a to p�niej bada�. A wi�c teraz do pracy!</p><p>W sali nast�pi�o poruszenie. Mrucz�c i szepcz�c co� do siebie, ludzie zacz�li powraca� do swych zaj��.</p><p>Tylko Reynaud sta�, jak wros�y w ziemi� i patrzy�, jak Tuttle schodzi z biurka, z kt�rego przemawia�. Po raz pierwszy od wielu lat kosmolog nie posiada� si� z gniewu. Wiedzia� te� jednak, �e m�ody komandor ma racj�.</p><empty-line/><p>��Jest!�� zawo�a� Stoner.�� Widz� go!</p><p>Fiodorenko oderwa� wzrok od ekranu radarowego i przechyli� si� ku niemu, by spojrze� na zewn�trz przez jego iluminator.</p><p>��Jarzy siꠗ wyszepta�.</p><p>Przy zastosowaniu fal o wi�kszej d�ugo�ci, radarowy obraz obiektu by� rozmyty, niemal mglisty. Gdy jednak Stoner zmieni� fale na kr�tsze, obraz si� poprawi� i by�o wida� mniejszy, lecz ostrzejszy punkt �wietlny.</p><p>Teraz zobaczyli wreszcie tajemniczy statek go�ym okiem.</p><p>Wysy�a� dziwne z�ociste �wiat�o, tak jakby migotliwa aura otacza�a cia�o sta�e. Statek k�pa� si� w otoczce �wietlnej. Z daleka trudno by�o rozpozna� jakie� szczeg�y, ale wydawa� si� by� kszta�tu cygara, o g�adkiej powierzchni i zaokr�glonych kantach.</p><p>�Nic dziwnego, �e na ziemskich radarach wygl�da� jak kometa��� pomy�la� Stoner.</p><p>��Co to za �wiat�o?�� spyta� Fiodorenko.</p><p>��Jaki� rodzaj ekranu�� zasugerowa� Stoner.�� By� mo�e ekran energetyczny, co� jak pole magnetyczne. Dla ochrony przed promieniowaniem. A mo�e r�wnie� tarcza przeciw mikrometeorytom.</p><p>Ich odleg�o�� od przybysza stale mala�a. Stoner wyp�yn�� ze swego fotela i wpe�z� do orbitalnego segmentu <emphasis>Sojuza. </emphasis>Wyj�� z zapi�� na stojaku kr�tki gruby teleskop i wymierzy� go ku statkowi przez najbli�szy iluminator.</p><p>��Je�li w ten spos�b przeby� ca�� drog� z jakiego� uk�adu gwiezdnego, musia� lecie� co najmniej setki tysi�cy lat�� zawo�a� do Fiodorenki przez otwarty w�az mi�dzy obiema sekcjami statku.�� Ale jego powierzchnia wygl�da na g�adk� i czyst�. �adnych rys od meteoryt�w. �adnych dziur ani jam.</p><p>��Jakiego jest koloru?�� spyta� g�o�no Fiodorenko.</p><p>��Trudno powiedzie栗 odpar� Stoner, wpatruj�c si� w statek raz jednym, raz drugim okiem.�� To �wiat�o wok� niego powoduje, �e wszystko wydaje si� z�ociste.</p><p>��Czy nasze kamery filmuj�?</p><p>Stoner zerkn�� na tablic� rozdzielcz�. �wiate�ka kontrolne kamer by�y wszystkie zapalone, podobnie jak lampki przeka�nik�w wideo.</p><p>��Tak, wszystko w porz�dku�� zawo�a�.</p><p>Stoner nie odrywa� oka od teleskopu przez prawie godzin�, a Fiodorenko prowadzi� w tym czasie o�ywion� rozmow� z Ziemi�. Powierzchnia gwiezdnego statku by�a pozbawiona wszelkich znamion i tak g�adka, jak kad�ub ponadd�wi�kowego samolotu. Nigdzie �adnego nitu, szwu czy nawet jakiej� ozdobnej linii.</p><p>W pewnej chwili Stoner zda� sobie spraw�, �e s� wci�� w tej samej odleg�o�ci od przybysza, w jakiej byli przed godzin�. Pozostawiwszy teleskop zawieszony w przestrzeni kabiny, wpe�z� z powrotem do modu�u dowodzenia przez otwarty w�az.</p><p>��Nie m�g�by� si� bardziej zbli�y� do tego statku?�� spyta� Fiodorenk�.</p><p>��Na pewno nas nie ugryzie.</p><p>��<emphasis>Niet�� </emphasis>rzek� Rosjanin stanowczo.</p><p>��Daj spok�j! Przecie��</p><p>��Taki mam rozkaz z Ziemi. Oni tam pracuj� nad nowym kursem dla nas.</p><p>Z�by nas �ci�gn�� z powrotem.</p><p>��Wspaniale! Ale na razie jeste�my tutaj!</p><p>��Powiedzieli, �eby nie traci� paliwa manewrowego�� rzek� Fiodorenko.</p><p>�Mamy robi� zdj�cia, nagrywa� na ta�my, omawia� przez radio.</p><p>��Ale przecie� mo�emy si� te� po��czy� z tym statkiem!�� zawo�a� Stoner.�� Na Boga, przecie� jest tylko o rzut kamieniem od nas!</p><p>��Troch� za d�ugi rzut. Ale mo�e jeste� mistrzem olimpijskim.</p><p>��No, dalej�e Niko�aju! Zbli� si� do niego!</p><p>��Nie mog� marnowa� paliwa manewrowego�� odpar� kosmonauta.�� Taki jest rozkaz. Od tego zale�y nasze �ycie.</p><p>Stoner wczo�ga� si� z powrotem do segmentu orbitalnego <emphasis>Sojuza </emphasis>i j�� znowu obserwowa� szybuj�cy nie opodal statek. Fiodorenko musia� si� jednak troch� do� zbli�y�, mimo swych twardych zasad, gdy� przez iluminator wida� ju� teraz by�o ca�kiem wyra�nie z�ociste cygaro, bez potrzeby u�ywania teleskopu. Statek wisia� na tle gwiazd, kusz�c i frustruj�c Stonera zarazem sw� blisko�ci�. Jego z�ocisty ekran energetyczny emanowa� delikatne, wolno pulsuj�ce �wiat�o. By�o to jak g��boki oddech przedwiecznego Boga.</p><p>Wszystko wskazywa�o, �e poruszaj� si� teraz r�wnolegle do przybysza i z t� sam� co on pr�dko�ci�. Dziel�ca ich odleg�o�� nie wynosi�a wi�cej ni� sto metr�w�� tak niewiele, �e chcia�oby si� go dotkn��, a jednocze�nie tak wiele, �e by�o to niemo�liwe. Stoner wiedzia�, �e bezruch obu statk�w na tle gwiazd jest czysto pozorny, gdy� w rzeczywisto�ci oddalaj� si� one stale od Ziemi. Z ka�d� sekund� zwi�ksza�o si� ryzyko, �e nigdy tam nie powr�c�. Przybysz wylatywa� z uk�adu s�onecznego, kieruj�c si� gdzie� w g��b mi�dzygwiezdnej pr�ni, i Stoner zdawa� sobie spraw�, �e o ile nie oderw� si� od niego i nie obior� nowego kursu, nied�ugo wyjd� na zawsze z pola przyci�gania Ziemi.</p><p>Utkwi� wzrok w z�ocistym statku i oczyma wyobra�ni zobaczy�, jak miliony kilometr�w od nich m�czy�ni i kobiety gor�czkowo pracuj�, by sprowadzi� ich bezpiecznie na Ziemi�.</p><p>��Niech to wszystko cholera we�mie�� zakl�� w gniewie. Wyci�gn�� r�k� i chwyci� unosz�cy si� przy przeciwleg�ej �cianie segmentu sw�j kosmiczny skafander.</p><p>��Co robisz, <emphasis>Sztoner?�� </emphasis>zawo�a� Fiodorenko z modu�u dowodzenia.</p><p>��Wychodz� na zewn�trz�� odpar�, wci�gaj�c skafander, co w stanie niewa�ko�ci nie by�o rzecz� �atw�.�� Zbli�� si� do tego statku za pomoc� aparatu odrzutowego.</p><p>��Nie masz w swoim aparacie do�� paliwa manewrowego�� ostrzega� go Fiodorenko.�� Przybysz jest wci�� za daleko.</p><p>��No to zbli� si� troch�. Tak �ebym m�g� do niego dotrze�.</p><p>��<emphasis>Niet.</emphasis></p><p>��Musisz to zrobi�, Niko�aju.</p><p>Fiodorenko pojawi� si� w otworze w�azu z powa�nym, niemal uroczystym wyrazem twarzy.</p><p>��Ja chc� uratowa� nasze �ycie, nie chc� zabi� nas w g�upi spos�b�� rzek�.</p><p>Mocowanie si� ze skafandrem sprawi�o, �e Stoner wisia� teraz bezw�adnie po�rodku segmentu orbitalnego. Opar� si� r�k� o sufit i wolno zacz�� opada� do normalnej, stoj�cej pozycji.</p><p>��Usi�d�, <emphasis>Sztoner�� </emphasis>powiedzia� Fiodorenko�� i uspok�j si�.</p><p>��S�uchaj, mog� wzi�� oba aparaty, tw�j i m�j. Jednego u�yj�, �eby dotrze� do przybysza, drugiego, �eby tu wr�ci�.</p><p>��G�upota.</p><p>��Ale poskutkuje�� rzek�.�� W obu aparatach jest do�� paliwa manewrowego na wycieczk� tam i z powrotem, prawda?</p><p>Fiodorenko odwr�ci� si� od niego.</p><p>��Prawda?�� Stoner chwyci� go za rami�.</p><p>��Tak, ale ja si� nie zgadzam�� odpar� kosmonauta.</p><p>Stoner powr�ci� do mocowania si� ze skafandrem.</p><p>��Ja jestem tu dow�dc�, Stoner.�� Fiodorenko spojrza� na� znacz�co.</p><p>��A ja jestem trzeciego stopnia karatek� z czarnym pasem�� powiedzia� Stoner, wytrzymuj�c spojrzenie Niko�aja.�� Pomo�esz mi, czy mam z tob� walczy�?</p><p>��Zginiesz, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��Zostaw to mnie, Niko�aju. Czy my�lisz, �e teraz, kiedy jestem tylko o krok od celu, m�g�bym si� wycofa�? Ten pieprzony kosmita przeby� odleg�o�� lat �wietlnych, �eby si� tu dosta�! My�l�, �e b�dzie mnie sta�, aby przeby� te ostatnie sto metr�w, kt�re nas dziel�, i wyj�� mu na spotkanie.</p><p>Fiodorenko nic nie odpowiedzia�. Przygl�da� si� tylko z niedowierza�em, jak Stoner wk�ada buty i zapina suwaki skafandra.</p><p>��No wi�c jak? Pomo�esz mi, czy b�dziesz tak sta� z ponur� min�?�� prorokowa� go Stoner.</p><p>Rzuciwszy mu z�e spojrzenie, Fiodorenko wyj�� z szafki sw�j aparat manewrowy i zacz�� dostosowywa� jego uprz�� do wzrostu Amerykanina�� Ja te� przez ciebie zginꠗ rzek�.</p><p>Niemniej jednak pom�g� Stonerowi w�o�y� na plecy aparat.</p><empty-line/><p>Ekrany telewizyjne w o�rodku kontroli lot�w w Tiuratamie pokazywa�y statek przybysza z gwiazd, jako ma�y, �wietlisty punkt na tle wygwie�d�onej czerni. Przez ostatnich kilkana�cie minut radio pok�adowe <emphasis>Sojuza </emphasis>milcza�o.</p><p>Jo siedzia�a przy swym komputerowym pulpicie, z trudem panuj�c nad nerwami, a jej l�ni�ce w�osy spi�te by�y klamr� s�uchawek.</p><p>��Dalej�e, Houston!�� m�wi�a do mikrofonu przy ustach.�� S�ysz� was bardzo dobrze.</p><p>Za ni�, r�wnie� spi�ty, siedzia� Markow, a obok niego, niby opieku�cza kwoka, czuwa� Zworkin. O par� krok�w od nich stali umundurowani funkcjonariusze s�u�by bezpiecze�stwa z przewieszonymi przez rami� pistoletami maszynowymi. Po ca�ej sali kr�cili si� dobrze zbudowani cywile w ciemnych garniturach, mierz�c wszystkich obecnych podejrzliwym wzrokiem.</p><p>Jo patrzy�a, jak ekran komputera wype�nia si� nadawanymi z Teksasu danymi: liczbami i symbolami odzwierciedlaj�cymi post�py misji ratunkowej. Zerkn�a na mniejsze ekrany, umieszczone po obu stronach du�ego obrazu statku z gwiazd. Transmitowano na nich przebieg po�piesznych przygotowa� do odpalenia z wyrzutni w Tiuratamie nowej, pot�nej rakiety no�nej. Mia�a wynie�� w przestrze� nowy tankowiec i wprowadzi� go na tor wymagaj�cy wprawdzie du�ych przy�piesze�, ale jedyny, po kt�rym mo�na by�o dotrze� na czas do oddalaj�cego si� od Ziemi <emphasis>Sojuza. </emphasis>Parametry tego toru opracowali Amerykanie, pos�uguj�c si� swymi szybszymi i pojemniejszymi komputerami. Jo po�redniczy�a w kontaktach pomi�dzy o�rodkiem kosmicznym w Houston, w Teksasie, i kosmodromem w Tiuratamie.</p><p>O�rodek dowodzenia lotem pulsowa� dobrze zorganizowan� prac�. Ludzie i maszyny dawali z siebie wszystko, na co ich by�o sta�. Markow wodzi� co chwila wzrokiem po sali, przygl�daj�c si� funkcjonariuszom bezpieki. Ich oczy porusza�y si� bez przerwy, a d�onie czujnie spoczywa�y na kolbach pistolet�w.</p><p>�Tak jakby strzelanie mog�o co� pom�c��� my�la� Markow z ironi�.</p><p>Zworkin rozmawia� przez ca�� godzin� telefonicznie z Bu�aczowem w Moskwie. Dzia�y si� tam prze�omowe wydarzenia. Mari� wezwano na przes�uchanie w biurze jej prze�o�onych. Markow wiedzia�, �e�� zale�nie od rozwoju wypadk�w�� mog�a teraz albo zosta� Bohaterem Zwi�zku Radzieckiego za udaremnienie sabota�u, albo by� wys�an� razem z nim na reszt� �ycia do �agru. Wszystko zale�a�o od tego, kto zwyci�y na Kremlu.</p><p>��Bardzo dobrze, Houston�� powiedzia�a Jo do mikrofonu.�� Dane dochodz�. Dzi�kuj�.</p><p>Zdj�a z g�owy s�uchawki i po�o�y�a je na pulpicie, po czym przechyli�a si� do ty�u.</p><p>��Zastosowali najwi�ksze komputery NASA do wyliczenia awaryjnego toru�� powiedzia�a.</p><p>��Czy to wystarczy?�� spyta� Markow.�� Czy nowy tankowiec b�dzie m�g� ich dogoni�?</p><p>Jo popatrzy�a na niego oczami, w kt�rych niepok�j konkurowa� ze zm�czeniem.�� Je�li im si� to nie uda, nie uda si� nikomu na Ziemi.</p><empty-line/><p>��Co b�dzie, jak o�rodek dowodzenia przy�le nam nowe rozkazy, nowy tor lotu, kt�ry pozwoli nam wr�ci� z powrotem?�� mrukn�� Fiodorenko, sprawdzaj�c skafander Stonera.�� A ty b�dziesz wtedy tam.�� Wskaza� palcem przestrze� na zewn�trz.</p><p>��Przecie� b�d� z tob� w kontakcie radiowym�� odpar� Stoner.</p><p>��<emphasis>Da. </emphasis>Ale jak ja powiem �wracaj�, ty powiesz �jeszcze nie, jeszcze jedno zdj�cie�?</p><p>Stoner roze�mia� si�, a tymczasem Fiodorenko�� zadowolony z zapi�cia skafandra�� poda� mu he�m. Stoner w�o�y� bani� na g�ow�, przymocowa� j�, po czym zasun�� i uszczelni� wizjer.</p><p>��Jak mi powiesz, �e maj� ju� dla nas tor, kt�ry pozwoli nam wr�ci� do domu, natychmiast tu powr�cꠗ rzek� Stoner g�osem st�umionym przez he�m.</p><p>Fiodorenko nie wygl�da� jednak na przekonanego. Pokiwa� g�ow� i przecisn�wszy si� z powrotem do modu�u dowodzenia przez w�az, zamkn�� za sob� szczelnie klap�.</p><p>Stoner by� teraz sam.</p><p>��Sprawdzenie radia�� rozleg�o si� w s�uchawkach jego skafandra.</p><p>��Odbi�r g�o�ny i czysty.</p><p>��Bardzo dobrze.</p><p>Stoner poszybowa� do tablicy rozdzielczej, gdzie by� w��cznik pomp pr�niowych. �Miko�aj da� mi sw�j aparat manewrowy�� pomy�la�.�� Je�li jego ratunek b�dzie wymaga� wyj�cia na zewn�trz statku, nie b�dzie m�g� tego zrobi�. Oddal mi swoj� szans� �ycia.�</p><p>��<emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��S�ucham.</p><p>��Szcz�liwej drogi, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��Dzi�kuj�, Niko�aju. Naprawd� doceniam� co dla mnie zrobi�e�.</p><p>��Pozdr�w ode mnie przybysza.</p><p>��Dobrze�� przyrzek� Stoner z u�miechem.</p><p>Wypompowa� powietrze z segmentu orbitalnego i otworzy� klap� na zewn�trz. Potem popychaj�c przed sob� w�asny aparat manewrowy, wyszed� w kosmiczn� pustk�. Oddali� si� od <emphasis>Sojuza </emphasis>i zrobi� p� obrotu, by dokona� przegl�du sytuacji.</p><p>Ziemia by�a ju� bardzo daleko. Stanowi�a niewielki, bia�oniebieski sierp na tle usianej gwiazdami czerni. Stoner wyci�gn�� r�k� i planeta, gdzie si� urodzi�, schowa�a si� ca�a za jego kciukiem.</p><p>Wida� by�o tak�e Ksi�yc�� mniejszy od Ziemi sierp. Promienie s�o�ca pada�y na jego lewe rami�, ale nie mia� ochoty patrze� w t� stron�. Jedynie k�tem oka zerkn�� na jarz�cy si� dysk �wiat�a zodiakalnego: �wiat�a s�onecznego, rozproszonego na pyle kosmicznym�� pozosta�o�ciach po narodzinach planet.</p><p>W��czy� aparat manewrowy i poczu�, �e rozmieszczone na wysoko�ci pasa dyszki popychaj� go do przodu w kierunku statku przybysza, kt�ry spokojnie unosi� si� nie opodal wewn�trz swej z�ocistej i pulsuj�cej aury energii. Ci�gn�c za sob� na lince bezpiecze�stwa zapasowy aparat, Stoner wolno p�yn�� w stron� statku.</p><p>��Niko�aju, czy uwa�asz, �e ten ekran mo�e uszkodzi� r�wnie� wolno poruszaj�ce si� obiekty, takie na przyk�ad, jak astronauta?</p><p>��Niewykluczone�� rozleg� si� w s�uchawkach g�os Fiodorenki.�� M�w, co widzisz i robisz� Wszystko jest przekazywane automatycznie do Tiuratamu.</p><p>��Dobrze.</p><p>Opisuj�c wszystko w szczeg�ach, Stoner przyci�gn�� ku sobie zapasowy aparat i trzymaj�c go na uwi�zi za link�, silnie popchn�� przed sob� w stron� statku przybysza.</p><p>��Linka nie przewodzi pr�du�� m�wi� do mikrofonu.�� Je�li ekran powoduje wy�adowanie elektryczne, �adunek nie b�dzie m�g� przebiec po lince i porazi� mnie. W ka�dym razie mam tak� nadziej�.</p><p>Z zapartym tchem �ledzi�, jak aparat wchodzi w otoczk� i kontynuuje lot wewn�trz niej. Nie by�o �adnego widocznego efektu.�� Widzia�e�, Niko�aju?</p><p>��Nic si� nie sta�o.</p><p>���wietnie!�� Stoner obliza� wargi.�� Teraz kolej na mnie.</p><p>��Kamery pracuj�. Trwa transmisja telewizyjna.</p><p>Stoner nacisn�� w��cznik aparatu manewrowego i poczu�, �e dysze na plecach popchn�y go lekko do przodu, niby nauczyciel, kt�ry popycha do tablicy niech�tnego ucznia. Pop�yn�� wolno ku z�ocistemu, pulsuj�cemu �wiat�u.</p><p>��Jestem ju� przy ekranie�</p><p>Przez chwil� �wiat�o wydawa�o si� otacza� go ze wszystkich stron, potem rozleg� si� w jego s�uchawkach lekki trzask i Stoner znalaz� si� wewn�trz otoczki. Zrobi� p� obrotu, by zerkn�� na <emphasis>Sojuza.</emphasis></p><p><emphasis>��</emphasis>Jestem po drugiej stronie ekranu! S�yszysz mnie?</p><p>��<emphasis>Da.</emphasis></p><p>��Czuj� si�, jakbym by� wewn�trz lekko poz�acanej kopu�y obserwacyjnej. Mog� widzie� na wskro� niej. Prawie nie zaciemnia mi pola widzenia.</p><p>��Ja te� ci� widz�.�� G�os Fiodorenki by� r�wnie silny, jak poprzednio, cho� teraz towarzyszy�o mu lekkie brz�czenie.</p><p>Stoner czu�, �e serce wali mu jak m�ot.</p><p>��W porz�dku�� rzek�.�� Teraz wchodz� do� na pok�ad.</p><p>��Uwa�aj, Stoner!</p><p>Dryfuj�cy na lince zapasowy aparat uderzy� w zakrzywion� powierzchni� statku i odbi� si� od niej, nie odni�s�szy �adnej szkody.</p><p>��Statek jest cylindryczny�� relacjonowa� Stoner�� ze szpiczastymi ko�cami. Podobny do grubego cygara. Koloru jasnobr�zowego. Wygl�da na metalowy. �adnych wypust�w, �adnych anten. W ka�dym razie z tej strony. Bardzo g�adko wypolerowany. D�ugo�� od dwudziestu do dwudziestu pi�ciu metr�w, �rednica: pi�� lub sze��.</p><p>By� coraz bli�ej. Statek r�s� mu w oczach, wype�niaj�c du�� cz�� pola jego widzenia. Stoner poczu�, �e ma zupe�nie suche wargi. Wn�trzno�ci pali�y go.</p><p>��Kolor jasnobr�zowy� zdaje si�, �e ju� m�wi�em. Wygl�da na metalowy, zdecydowanie z jakiego� metalu. Dobra robota. �adnych nit�w, ani spaw�w. Tak jakby by� zrobiony z jednego bloku, albo odlany w jakiej� formie albo w czym� innym. �adnych oznacze�. Nie widz� �adnych jam czy zadra�nie�. �adnych. Wygl�da, jakby przed chwil� wyszed� z fabryki. Ten ekran musia� spali� wszystkie meteoryty i inne �miecie, jakie napotka� na drodze�</p><p>Gdy by� ju� o krok od cielska statku, Stoner instynktownie wyci�gn�� do przodu r�k�. Dotkn�� kad�uba, odbi� si� lekko ode�, po czym drug� r�k� w��czy� dysze aparatu, kt�re zn�w przycisn�y go lekko do statku.</p><p>��Tak, to musi by� metal. Czuj� to palcami.</p><p>Opar� buty o kad�ub statku. Przylgn�y do�.</p><p>��Do licha! Chyba jest namagnesowany. Moje buty do niego przylgn�y.�� Stoner oderwa� jeden but. Wymaga�o to niewielkiej si�y.</p><p>��Buty nie s� magnetyczne�� rzek� oboj�tnie Fiodorenko.</p><p>��Co� je musi trzyma栗 odpar� Stoner.</p><p>Sta� wyprostowany na kad�ubie statku�� jedyny zwiedzaj�cy na tym dwudziestopi�ciometrowym globie. Post�pi� kilka krok�w, odnosz�c wra�enie, �e st�pa po �wie�o malowanej powierzchni, kt�ra jeszcze nie wysch�a zupe�nie.</p><p>��Id� w stron� dzioba�� powiedzia�.�� Tak mi si� przynajmniej zdaje, bo oba ko�ce wygl�daj� tak samo.</p><p>Stoner stawia� ostro�nie stop� za stop�.</p><p>W pewnej chwili zamar� z wra�enia.</p><p>Wzd�u� kad�uba zapali�a si� bowiem linia �wietlna, a w jego s�uchawkach rozleg�o si� niskie buczenie. Nie tak dono�ne, by spowodowa� b�l, lecz do�� g�o�ne, aby zwr�ci� na siebie uwag�.</p><p>Linia migota�a wszystkimi kolorami widma. Zupe�nie jakby Stoner obserwowa� t�cz� zanurzon� w szemrz�cym strumieniu wody.</p><p>��Jest kolorowa!�� zawo�a� i zacz�� opisywa� lini�.�� A teraz pociemnia�a�</p><p>Mo�e przesz�a w ultrafiolet albo w podczerwie� i sta�a si� niewidzialna dla ludzkiego oka?</p><p>Gwizd w jego s�uchawkach r�wnie� zmienia� stale sw�j ton, b�d�c raz wysokim, raz niskim. Stoner zda� sobie spraw�, �e s�yszy go tylko w tych kilkusekundowych okresach, gdy linii w og�le nie wida�.</p><p>��Linia emituje ca�e widmo fal elektromagnetycznych!�� zawo�a�.�� �wiat�o widzialne, fale radiowe� pewnie wysy�a te� promienie Roentgena i promienie gamma. S�yszysz mnie, Miko�aju?</p><p>��S�yszꠗ dobieg� go g�os Fiodorenki w�r�d szum�w t�a.�� Detektory wysokoenergetycznego promieniowania nic nie wykazuj�. Nie masz si� czego obawia�.</p><p>Stoner obserwowa�, zafascynowany czy wr�cz zahipnotyzowany, migaj�ce �wiat�o.</p><p>��Ono m�wi: �Witamy na pok�adzie�. We wszystkich kolorach t�czy�� czarowa� Rosjanina.</p><p>Fiodorenko by� jednak niewzruszony.</p><p>��Prze��cz radio na kana� drugi. Mo�e nie b�dzie tego buczenia.</p><p>Spr�bowali wszystkie kana�y jego radiotelefonu, ale gwizd s�ycha� by�o na ka�dej cz�stotliwo�ci. Zmienia� tylko wysoko�� zgodnie z kontrapunktowym rytmem zmian barwy linii.</p><p>��Zatrzymaj wszystko!�� wykrzykn�� nagle Stoner.�� Co� si� tu dzieje!</p><p>Na dziobie statku migotliwa linia �wietlna rozdzieli�a si� nagle na dwie r�wnolegle linie, potem zrobi�a p�tl� i utworzy�a �wietlisty kr�g. Metal kad�uba w obr�bie kr�gu wydawa� si� ja�nie�.</p><p>��Co� tu jest na dziobie.�� Stoner opisa� kr�g.�� Mo�e to klapa w�azu?</p><p>��B�d� ostro�ny, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��Id� tam.</p><p>Ca�y dr��c, z suchym gard�em, zbyt podekscytowany, by si� ba�, ruszy� Stoner wolno w stron� �wietlistego kr�gu.</p><p>Gdy zbli�y� si� do jego skraju, gwizd w jego s�uchawkach przeszed� w niesamowity pisk, a potem zapanowa�a cisza. Znik�a r�wnie� linia �wietlna. Jarzy� si� jedynie kr�g, jakby by� podgrzewany od wewn�trz.</p><p>��Jarzy siꠗ relacjonowa� Stoner.�� Czy mo�e by� radioaktywny? Jakie� j�drowe �r�d�o ciep�a? Ugotuj� si� tutaj!</p><p>��Pok�adowe czujniki nie rejestruj� �adnego promieniowania�� uspokoi� go Fiodorenko.</p><p>��Mo�e ekran je blokuje.</p><p>Fiodorenko nic nie odpowiedzia�.</p><p>Kr�g zacz�� teraz ciemnie� i Stoner zauwa�y�, �e metal w jego obr�bie przybiera kolor mleczny, a potem staje si� p�prze�roczysty. Utkwi� w nim wzrok.</p><p>��Zdaje si�, �e co� widz� w �rodku��� Ukl�k� obok kr�gu i przy�o�y� wizjer swego he�mu do jego zamglonej powierzchni.</p><p>��Wygl�dasz teraz jak jaki� pielgrzym podczas modlitwy�� zawo�a� Fiodorenko.</p><p>Stoner zignorowa� jego uwag�.</p><p>��Widz� coraz wyra�niej. Kr�g staje si� prze�roczysty. Widz� wn�trze� troch� za ciemno, ale�</p><p>Patrzy� przez szklist� powierzchni�, pr�buj�c wszystkimi si�ami zobaczy�, co jest w �rodku. Wtem jakby go kto� uderzy� obuchem.</p><p>��O Bo�e w niebiesiech�� wyszepta�.�� To jest sarkofag.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� LXIV</p></title><p><emphasis>Manhattan, Nowy Jork</emphasis></p><p>G��boko w d�wi�koch�onnych czelu�ciach budynku, nale��cego do ameryka�skiej sieci telewizyjnej ABC, nadzoruj�cy program kontroler Krajowej Komisji Radia i Telewizji potrz�sn�� z niedowierzaniem g�ow�.</p><p>��Sarkofag? C� to, u diab�a, ma znaczy�?</p><p>Wiceprezes sieci, m�ody Murzyn o niezwykle bystrym spojrzeniu, ubrany w kaszmirow� marynark� koloru kasztanowego, spojrza� na� gniewnie.</p><p>��Cokolwiek by to nie by�o, musi i�� na antenꠗ rzek�.�� I to zaraz.</p><p>Na ekranach kontrolnych odbiornik�w wida� by�o Hugha Downsa kt�ry komentowa� otrzymywane z Tiuratamu obrazy. Za jego plecami pokazany by� du�y, nieruchomy obraz statku z gwiazd, uzyskany z pok�adu <emphasis>Sojuza.</emphasis></p><p>��Na anten�? Na �ywo?�� Kontroler zblad�.</p><p>��Musi i��.</p><p>��Wykluczone! To zbyt ryzykowne. Przypu��my, �e on znajdzie co� przera�aj�cego? Panika, kt�ra�</p><p>Wiceprezes sieci wysun�� wskazuj�cy palec w stron� ekranu odbiornika.</p><p>��Jedna po�owa mieszka�c�w kraju trz�sie si� ze strachu z powodu tej istoty, a druga wcale nie wierzy, �e to �co�� istnieje! Musimy to da� na �ywo, m�j panie, tak �eby sami zobaczyli. Inaczej nikt w to nie uwierzy.</p><p>��Nie jestem pewny�</p><p>��Ale ja jestem.�� Podni�s� s�uchawk� telefonu i wyda� stosowne dyspozycje.</p><p>Kontroler komisji popatrzy� na� bezradnie.</p><p>��Je�li wy to zrobicie, inne sieci te� zaczn� nadawa� wszystko na �ywo.</p><p>��I bardzo dobrze. Dop�ki Rosjanie przesy�aj� nam wszystko na �ywo, powinni�my to dawa� na anten� na �ywo. Ten ca�y komentarz nie jest wart funta k�ak�w.�� Wskaza� r�k� ekran.</p><p>��Ale ja nie jestem upowa�niony, aby zezwala� na transmisj� na �ywo. Nie powinien mnie pan w to miesza�</p><p>��Niech pan s�ucha�� przerwa� mu wiceprezes.�� Jak pan s�dzi, dlaczego szefostwo posadzi�o mnie na tym gor�cym sto�ku? Mo�e w ramach walki z segregacj� rasow�? Nie, m�j panie. Ja dostaj� pieni�dze za podejmowanie decyzji! Je�li wszystko gra jestem geniuszem. Wspinam si� po drabinie coraz wy�ej.</p><p>��A je�li nie zagra? Je�li wybuchnie panika albo Waszyngton �le zareaguje?</p><p>��Wtedy wracam do Filadelfii ze �wiadectwem zgonu w r�ce.</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>��Widz� teraz na wskro� przez metal�� powiedzia� Stoner do mikrofonu w he�mie skafandra.�� Metal stal si� prze�roczysty.</p><p>��Czy on nie �yje?�� spyta� Fiodorenko.</p><p>��Mo�liwe. Albo jest zamro�ony. Rozumiesz, zakonserwowany w niskiej temperaturze. Krionicznie.</p><p>Serce Stonera bilo jak oszala�e i czu�, �e jest mokry od potu. Nie m�g� jednak dostrzec szczeg��w postaci kosmicznego go�cia. Widzia� jedynie d�ugie cia�o, u�o�one na ��ku lub czym� w rodzaju mar. Ale m�g� rozr�ni� niekt�re cz�ci cia�a: g�ow�, ramiona, dwie r�ce. Nie widzia� jednak zupe�nie dolnych partii.</p><p>��M�w co�!�� niecierpliwi� si� Fiodorenko.�� Co widzisz? Twoje s�owa lec� prosto do Tiuratamu.</p><p>��Dobrze, dobrze�</p><p>Stoner zn�w przywar� wizjerem do prze�roczystej klapy, aby zobaczy� co� wi�cej. Ale klapy ju� nie by�o. Jego he�m opad� o kilkana�cie centymetr�w poni�ej obrze�a metalu, kt�ry otacza� kolisty w�az.</p><p>��Och, nie�</p><p>Cofn�� g�ow�, po czym powi�d� r�k� po obrze�u w�azu. By� otwarty. Tak jakby metal, kt�ry go przed chwil� zamyka�, nagle si� rozpu�ci�.</p><p>��Niko�aju!�� zawo�a�, z trudem powstrzymuj�c si�, by jego g�os nie brzmia� zbyt wysoko.�� Klapa najpierw zrobi�a si� prze�roczysta, a teraz si� rozpu�ci�a.</p><p>��Rozpu�ci�a?</p><p>��Nie ma jej. Znik�a. Tam, gdzie przed chwil� by� metal, jest teraz dziura.</p><p>W g�osie Fiodorenki zabrzmia�o niedowierzanie.</p><p>��Naprawd� jest otwarta?</p><p>��Tak. Wchodz� do �rodka.</p><p>��Poczekaj! Zawiadomi� najpierw kontrol� na Ziemi.</p><p>Stoner pokr�ci� przecz�co g�ow� w swym he�mie. Wiedzia�, �e fale radiowe, aby dotrze� od nich do Ziemi, b�d� potrzebowa�y sze�ciu sekund. Plus tyle samo z powrotem. A ponadto sporo czasu up�ynie, zanim na Ziemi zapadnie jaka� decyzja.</p><p>��Nie czekam�� rzek�.�� Wchodz� do �rodka.</p><p>��St�j, <emphasis>Sztoner!</emphasis></p><p>Ale on opar� ju� obie r�ce na obrze�u w�azu i zacz�� opuszcza� si� do wn�trza statku.�� Jestem ju� po pas w �rodku. �adnych problem�w.</p><p>��<emphasis>Sztoner, </emphasis>to mo�e by� niebezpieczne!</p><p>��Nie s�dz�.</p><p>Usiad� na pod�odze kabiny statku. Poczu�, �e jego buty lekko do niej przylgn�y, podobnie jak przylega�y do kad�uba. Zrobi� powoli pe�ny obr�t, wodz�c wzrokiem po wn�trzu statku.</p><p>��Jestem w �rodku�� powiedzia� bezwiednie szeptem.�� S�yszysz mnie?</p><p>��<emphasis>Da. </emphasis>S�ysz�.�� G�os Fiodorenki w s�uchawkach by� teraz s�abszy, przerywany trzaskami, ale do�� wyra�ny, by Stoner m�g� wszystko zrozumie�.</p><p>��Kabina jest znacznie mniejsza ni� kad�ub. To jest pewnie tylko jedno pomieszczenie. Ca�a maszyneria musi by� ukryta za �cian� dzia�ow�.�� Jego cia�em wstrz�sn�� dreszcz.�� Jest tu zimno. Zimniej ni� na zewn�trz. Nie bardzo to rozumiem.</p><p>��Co widzisz?</p><p>Stoner zwr�ci� si� w stron� istoty le��cej na marach. Post�pi� krok naprz�d, po czym si� zatrzyma�.</p><p>Zakrzywione �ciany kabiny j�y si� jarzy�. Nie tak, jak jarzy si� roztopiony metal, lecz jak ja�nieje niebo w ksi�ycow� noc. W miar�, jak Stoner patrzy� os�upia�y, kad�ub statku zrobi� si� bia�y, potem zacz�� prze�wieca� i w ko�cu sta� si� prze�roczysty jak szk�o.</p><p>��<emphasis>Sztoner! </emphasis>Dlaczego milczysz?�� krzycza� Fiodorenko przez radio.�� Czy s�yszysz mnie?</p><p>��Nie tylko s�ysz�, ale i widz�, Niko�aju�� odpar� ze zgroz�.�� Ca�y przekl�ty kad�ub statku jest teraz prze�roczysty. Tak jak przedtem tamta klapa. Widz� wszystko na wskro�.</p><p>Przez chwil� radio milcza�o. Potem Fiodorenko mrukn��:</p><p>��Z tej strony nie ma �adnej zmiany. Ciemny metal. Nieprze�roczysty.</p><p>��Okno, ale tylko w jedn� stronꠗ pomy�la� g�o�no Stoner.�� O rany, Corning zrobi�by wszystko, �eby to mie�!</p><p>��Kto?</p><p>Stoner za�mia� si�. Sta� obok mar i poprzez stumetrow� pr�ni� spogl�da� na <emphasis>Sojuza. </emphasis>Statek wydawa� mu si� brzydki i p�katy�� prymitywny wytw�r prymitywnego �wiata.</p><p>��Oni opanowali do perfekcji metaloznawstwo i fizyk� cia�a sta�ego.</p><p>Przynajmniej na to wygl�da.</p><p>��Opisuj, <emphasis>Sztoner!�� </emphasis>domaga� si� Fiodorenko.�� �wiat czeka.</p><p>Stoner prze�kn�� �lin� i zerkn�� na swe r�ce. Dr�a�y.</p><p>��Czemu nic nie m�wisz?</p><p>��Pomieszczenie, w kt�rym jestem, ma oko�o czterech metr�w d�ugo�ci i prawie pi�� metr�w szeroko�ci, ale tylko trzy wysoko�ci. Pod�oga jest twarda i nieprze�roczysta. Podobnie jak �ciana dzia�owa pomieszczenia.</p><p>Ale dzi�b i �ciany boczne s� idealnie prze�roczyste. Tak jakby nie by�o w og�le kad�uba. Widz� wszystko na wskro�.</p><p>Podszed� do skraju pod�ogi i trwo�liwie wyci�gn�� r�k�. Jego palce w r�kawicy dotkn�y niewidzialnego kad�uba. Dozna� uczucia, �e dotyka czego� g�bczastego, ust�puj�cego pod naciskiem r�ki.</p><p>��Kad�ub jest na swoim miejscu�� rzek�.�� Nie rozp�yn�� si� zupe�nie tak, jak klapa w�azu. I jest tu diabelnie zimno, tak jakby ca�a energia ucieka�a przez kad�ub, ale nie mog�a dostawa� si� do �rodka. Ten pojazd musia� zosta� zaprojektowany przez maxwellowskiego demona.</p><empty-line/><p>Stoner odwr�ci� si� i rzuci� d�ugie spojrzenie istocie le��cej nieruchomo na podwy�szeniu. Nagle przypomnia� sobie o latarce, kt�r� mia� zatkni�t� za pas, i wyj�wszy j�, nacisn�� guzik w��cznika. Potem pochyli� si� nad cia�em przybysza z gwiazd. By�o bardzo d�ugie, lecz cienkie i wychudzone, zupe�nie jak wysuszone.</p><p>��Jego wzrost przekracza dwa metry. Co� ko�o tego. Nie ma na sobie �adnego ubrania. Bardzo szczup�y. Zna� mu przez sk�r� wiele �eber. Cia�o pokryte jakim� pomara�czowo-br�zowym meszkiem. To nie s� w�a�ciwie w�osy. Co� jak w�oski na welwecie.</p><p>��Czy to wygl�da jak cz�owiek?�� spyta� Fiodorenko.</p><p>��Co� w tym rodzaju. Dwoje ramion, g�owa. Korpus znacznie d�u�szy ni� u cz�owieka. Nogi zaczynaj� si� u niego tam, gdzie u nas s� kolana.</p><p>I jest ich cztery, cztery nogi. Ma�e, s�kate z okr�g�ymi poduszeczkami na ko�cach. Podobnymi do kopyt.</p><p>��Poczekaj��� rzek� Fiodorenko.�� Tiuratam podaje, �e twoich s��w s�uchaj� ludzie w ca�ym Zwi�zku Radzieckim, Europie, Ameryce, Azji i wielu innych miejscach.</p><p>��Jestem na �ywo, Niko�aju? W Rosji?</p><p>Rosjanin zawaha� si�, a potem rzek�:</p><p>��W Rosji transmisja jest op�niona o pi�tna�cie minut� �eby cenzorzy byli pewni, �e nic nieszkodliwego nie idzie na anten�.</p><p>��A w USA?�� My�l�, �e na �ywo.</p><p>��W takim razie musz� uwa�a� na j�zyk.</p><p>Fiodorenko nic nie powiedzia�.</p><p>Stoner skierowa� zn�w uwag� na przybysza.</p><p>��Jego r�ce s� d�u�sze od naszych. Ka�da z r�k zako�czona dwoma palcami, a na ko�cach palc�w przyssawki, jak u o�miornicy.</p><p>��Jak g�owa? Twarz?</p><p>��Ma chyba dwoje oczu, ale s� zamkni�te. Nie widz� �adnego nosa, ale s� usta, przynajmniej wargi. Szerokie i cienkie.</p><p>Stoner nie m�g� si� zdoby� na to, by dotkn�� istoty, cho� by� bardzo ciekaw, co si� kryje za zaci�ni�tymi wargami, za przymkni�tymi oczami.</p><p>��Takie same w�oski pokrywaj� ca�� twarz, nawet powieki. G�ow� ma owaln�, kopulast�, bardzo g�adk�. Nie wiem, czym oddycha�.</p><p>��Teraz oddycha?</p><p>��Nie. Jest martwy. Czuj� to. Nie ma tu powietrza, �adnej mieszaniny gaz�w. W tej kabinie od tysi�cy lat panuje pr�nia. I mr�z. Zamarza mi wizjer.</p><p>��W��cz ogrzewacz skafandra.</p><p>��Dobrze. W�a�nie to robi�.�� Miniaturowy wiatraczek w ko�nierzu he�mu zaszumia� nieco g�o�niej.</p><p>Gdy igie�ki szronu znik�y z jego wizjera, Stoner zauwa�y�, �e na marach, obok cia�a kosmity, le�� jakie� zapiski. I przedmioty: metalowy kubek, na wp� prze�roczysta kula o rozmiarach pi�ki dzieci�cej, pr�t z materia�u przypominaj�cego drewno. Usi�owa� podnie�� pr�t, lecz nie zdo�a� go oderwa� od powierzchni mar. Opisuj�c wygl�d poszczeg�lnych przedmiot�w, r�wnie� pr�bowa� je bra� do r�ki, ale wszystkie by�y jak przymarzni�te.</p><p>��To jest sarkofag, Niko�aju. Grobowiec. Wiem, �e tak jest. Ten facet umar� milion lat temu i wys�ano jego cia�o w przestrze�, jak egipskiego faraona. Sam siebie wys�a� w sarkofagu.</p><p>��Dlaczego?</p><p>��To ambasador�� odpowied� za�wita�a w pod�wiadomo�ci Stonera, gdy sk�ada� usta, by co� powiedzie�.�� Oczywi�cie. Przylecia� jako ambasador.</p><p>Czy� jest lepszy spos�b nawi�zania kontaktu z nie znanymi, inteligentnymi istotami w promieniu tysi�cy lat �wietlnych?</p><p>��Ambasador?</p><p>��Nie inaczej.�� Stoner by� pewien, �e ma racj�.�� On nam m�wi: �Chc�, �eby�cie wiedzieli, �e istniej�, �e istnieje moja cywilizacja. Nie jeste�cie sami we wszech�wiecie. We�cie moje cia�o i zbadajcie je. Zbadajcie te� przedmioty, kt�re przywioz�em ze sob�. Zbadajcie m�j statek. Uczcie si� ode mnie. Czy jest lepszy spos�b na podzielenie si� z kim� wiedz�? Na pokazanie, �e w�asne zamiary s� pokojowe i przyjazne?�</p><p>Fiodorenko w milczeniu rozmy�la� nad jego s�owami. Stoner powr�ci� do przerwanej relacji.</p><p>��Ma szcz�k�, kt�ra wygl�da na zaczepion� w ten sam spos�b na zawiasach, jak nasze szcz�ki. Nie ma uszu, ale po obu stronach g�owy ma dwie owalne wypustki. Wygl�daj� niemal jak wyrostki kostne. Ale nie� jak rogi. S� p�askie. Mo�e to jakie� organy czucia.</p><p>��Co z organami p�ciowymi?�� spyta� Fiodorenko, po czym doda�:�� Biologowie chc� wiedzie�.</p><p>��Zaraz si� dowiedz��� za�mia� si� Stoner.�� W normalnym miejscu nic nie wida�, ale jest jaka� wypustka w po�owie tu�owia. I meszek te� jest w tym miejscu nieco innego koloru, wpada w ��tawy.</p><p>�Do licha!�� pomy�la� Stoner.�� Wygl�da jakby umar� podczas erekcji.�</p><p>��Poczekaj�� przerwa� mu Fiodorenko.�� Mam jakie� wiadomo�ci z o�rodka kontroli.</p><p>Stoner obszed� dooko�a podwy�szenie, na kt�rym sta�y mary, podskakuj�c w stanie niewa�ko�ci przy odrywaniu but�w od g�bczastej pod�ogi. Po drugiej stronie mar le�a�y inne przedmioty. Proste ostrze. Kwadrat pokryty punktami, kt�re by�y po��czone cienkimi liniami. �Mo�e jaka� mapa nieba�� pomy�la� Stoner.�� Ta arka to wspania�y skarbiec. On musia� tu przywie�� ca�� swoj� cywilizacj�.�</p><p>Medytacj� Amerykanina przerwa� g�os Fiodorenki.</p><p>��Prze��cz si� na kana� drugi, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>Stoner przesun�� prze��cznik radia na przegubie r�ki i rozleg�o si� wyja�nienie Rosjanina.</p><p>��Ten kana� jest do prywatnych rozm�w, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Nie b�dzie transmitowane na Ziemi�.</p><p>��W porz�dku.</p><p>��O�rodek dowodzenia na Ziemi pracuje nad nowym kursem dla nas.</p><p>�eby nas �ci�gn�� z powrotem. Wysy�aj� nowy tankowiec.</p><p>��Wiedzia�em, �e co� wykombinuj��� rzek� Stoner.</p><p>��Musimy odpali� rakiety hamuj�ce. Ju� nied�ugo. �eby zmieni� kurs na nowy.</p><p>W oczach Stonera pojawi�y si� iskry niepokoju.</p><p>��Kiedy?</p><p>��Komputery jeszcze nad tym pracuj�. Ale musisz by� gotowy wr�ci� na <emphasis>Sojuza, </emphasis>kiedy ci powiem.</p><p>��Jasne�� odpar� Stoner.</p><p>��Sfotografuj teraz wszystko. Zosta�o niewiele czasu.</p><p>��Aha, w porz�dku. Wracam na kana� pierwszy. Chc�, �eby wszyscy s�yszeli, co teraz powiem.</p><p>��W Tiuratamie oceniaj�, �e s�ucha ci� miliard ludzi�� mrukn�� ostrzegawczo Fiodorenko.</p><p>�Doskonale�� pomy�la� Stoner.�� Teraz si� dowiedz�.� Wyjmuj�c z przymocowanego do pasa futera�u aparat do robienia tr�jwymiarowych zdj��, Stoner zacz��:</p><p>��S�dz�, �e teraz jest oczywiste, i� ten w�drowiec przyby� tu w pokojowych zamiarach. Oddaje nam swoje cia�o i drogie sobie przedmioty, aby�my je zbadali. M�wi nam, �e nie mamy si� czego obawia�, �e w�r�d gwiazd rozsiane s� inne cywilizacje. Nie jeste�my sami. Wszech�wiat jest pe�en istot �ywych. Cywilizowanych i inteligentnych.</p><p>Wiedzia�, �e zaczyna traci� w�tek i gl�dzi�, ale pstrykaj�c zdj�cia, ci�gn��:</p><p>��Nie mamy si� czego obawia�! To nie jest koniec �wiata. To dopiero jego pocz�tek. Czy zdajecie sobie spraw�, co to oznacza? To, �e cywilizowane, inteligentne istoty nie unicestwiaj� si� wojnami czy zatruciem �rodowiska. Ani przeludnieniem. W ka�dym razie nie jest to powszechne i nieuniknione. Przed nami jest przysz�o��, jasna i fascynuj�ca, jak same gwiazdy, je�li tylko wyjdziemy jej naprzeciw razem, ca�y rodzaj ludzki jak jeden cz�owiek, jak jedna rodzina, jak jedna spo�eczno�� w wielkiej mi�dzygwiezdnej spo�eczno�ci inteligentnych istot.</p><empty-line/><p>Plac �wi�tego Piotra w Rzymie by� zat�oczony dziesi�tkami tysi�cy wiernych, kt�rzy stali zdj�ci trwog�, nie odwracaj�c oczu od wielkich, zainstalowanych tam przez rz�d, ekran�w telewizyjnych. W ko�cu pojawi� si� papie�, nie jak zwyk�e na balkonie swego apartamentu, lecz na szczycie schod�w prowadz�cych do bazyliki. By� w otoczeniu ubranych na czerwono kardyna��w i wielobarwnych gwardzist�w szwajcarskich.</p><p>Ogromny t�um ruszy� w jego stron�, wznosz�c gromkie okrzyki. Papie� u�miechn�� si� i pob�ogos�awi� zebranych.</p><p>W Waszyngtonie prezydent Stan�w Zjednoczonych �ledzi� <emphasis>rendez-vous </emphasis>z gwiezdnym statkiem w zaciszu swych apartament�w, wraz z �on� i dzie�mi. Na dole, w zachodnim skrzydle Bia�ego Domu, r�wnie� personel wpatrywa� si� w ekrany telewizor�w i przynajmniej na kilka godzin przestano my�le� o zbli�aj�cych si� konferencjach partyjnych.</p><p>W Moskwie Georgij Borodi�ski zatelefonowa� do dow�dcy si� strategicznych Armii Czerwonej i osobi�cie poleci� mu rozbrojenie dwu pocisk�w balistycznych z g�owicami j�drowymi, gotowych do zaatakowania statku z gwiazd.</p><p>Kilka ulic od Kremla minister bezpiecze�stwa wewn�trznego wyj�� z szuflady biurka ma�y pistolet, skrzywi� si� w sardonicznym u�miechu i strzeli� sobie w skro�.</p><empty-line/><p>W o�rodku kontroli lot�w w Tiuratamie twarz siedz�cej przy pulpicie komputera Jo rozja�ni�a si� na widok ostatnich danych na ekranie. Zwr�ci�a si� do Markowa, kt�ry sta� obok niej.</p><p>��To si� powiedzie!�� zawo�a�a rado�nie.�� Sprowadzimy ich na Ziemi�.</p><p>W ci�gu najbli�szej godziny b�d� musieli zej�� z toru, po kt�rym si� poruszaj�. Je�li to zrobi�, b�d� dryfowali w przestrzeni, a� dotrze do nich drugi tankowiec.</p><p>Markow podskoczy� w g�r� z przej�cia, po czym podni�s� j� z krzes�a i uca�owa�. Spowodowany tym ha�as zaalarmowa� stoj�cego w ich pobli�u stra�nika, kt�ry natychmiast podni�s� na nich luf� swego pistoletu maszynowego.</p><p>��Kocham ci� jak siostr�!�� wykrzykn�� Markow, gdy kolega gorliwego funkcjonariusza z nachmurzon� min� nachyla� zn�w ku ziemi jego pistolet.</p><p>Nie zwracaj�c uwagi na to, co si� dzieje za ich plecami, Markow doda� szeptem:</p><p>��Wiesz, nigdy nie by�em przekonany, �e kazirodztwo jest naprawd� tak� z�� rzecz�.</p><empty-line/><p>Stoner ju� chrypia�, ale wci�� m�wi�, opisuj�c w najdrobniejszych szczeg�ach ka�dy z przedmiot�w le��cych po obu stronach mar. Jednocze�nie robi� zdj�cia. Tymczasem zacz�y nadchodzi� z Tiuratamu i Kwajalein depesze z pytaniami.</p><p>��Nie, nie widz� �adnych innych form �ycia�� odpowiedzia�.�� �adnych nasion, ro�lin ani zwierz�t. Mo�e s� za �cian� dzia�ow�.</p><p>��Pr�bowa�em si� dosta� do innych pomieszcze�, ale nie majak. �ciana dzia�owa jest g�adka, jednolita. Ani �ladu drzwi. Up�ynie sporo czasu, zanim si� dowiemy, na jakiej zasadzie skonstruowano tu wej�cia i wyj�cia.</p><p>��S�dz�, �e najwi�kszym moim odkryciem, je�li chodzi o przedmioty obok cia�a, jest mapa nieba. Nie mog� rozr�ni� �adnych gwiazdozbior�w, ale s� na niej jakie� napisy� W ka�dym razie tak to wygl�da: masa k�eczek i zakr�tas�w.</p><p>Jego relacj� przerwa� ostry g�os w s�uchawkach.</p><p>��<emphasis>Sztoner! </emphasis>Dosta�em parametry nowego toru. Wysy�aj� nam nowy tankowiec. �eby si� z nim spotka�, musimy odpali� rakiety hamuj�ce za jedena�cie minut.</p><p>��Za jedena�cie minut?!�� Dech zamar� Stonerowi w piersiach, a jego g�os za�ama� si�.</p><p>��Dok�adnie dziesi�� minut i czterdzie�ci osiem sekund.</p><p>Stoner rzuci� po�pieszne spojrzenie na le��c� na marach posta�. �On po�wi�ci� tysi�ce lat, aby tu dotrze�, a ja musz� st�d wyj�� za jedena�cie pieprzonych minut��� pomy�la� zrozpaczony.</p><p>��Nie zd��ꠗ zaprotestowa�.�� Potrzebujemy wi�cej czasu. Nie mo�emy�</p><p>��Nie ma wi�cej czasu�� powiedzia� Fiodorenko.�� Wracaj zaraz do <emphasis>Sojuza. </emphasis>Nie ma innej rady.</p><p>��Niko�aju! Nie mog�! Jeszcze nie mog�!</p><p>��Szykuj si�, <emphasis>Sztoner!</emphasis> Spojrza� poprzez prze�roczysty kad�ub sarkofagu na odleg�e gwiazdy. Potem przeni�s� wzrok na male�k� ju� Ziemi� i w ko�cu odwa�y� si� zerkn�� na p�kat� sylwetk� <emphasis>Sojuza.</emphasis></p><p>��Niko�aju! Prosz�</p><p>��Musimy wraca�, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Inaczej tu umrzemy.</p><p>Jego wargi by�y suche i pop�kane. Czu� blisko siebie oddech �mierci i jeszcze raz odwr�ci� si�, by spojrze� na przybysza z gwiazd. �Z tak daleka przyby�e�, by odda� nam swe cia�o, swoj� wiedz�, wszystko, co posiadasz i co reprezentujesz. Mo�emy si� tyle od ciebie dowiedzie慔</p><p>��<emphasis>Sztoner!</emphasis></p><p>��Nic z tego, Niko�aju�� odpar� spokojnie.�� Nie wracam do ciebie.</p><p>��<emphasis>Sztoner!!!</emphasis></p><p>��Zostaj� tutaj, razem z nim. Mo�e za par� milion�w lat znajdzie nas jaka� inna cywilizacja.</p><p>Stoner wy��czy� sw�j radiotelefon.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� LXV</p></title><p><emphasis>Kwajalein</emphasis></p><p>By�o po�udnie. Wyludniona ulica pra�y�a si� w s�onecznym skwarze. W klimatyzowanych biurach, bungalowach, przyczepach kempingowych ludzie nie odrywali wzroku od odbiornik�w telewizyjnych. Na wszystkich ekranach by�o wida� ten sam obraz: unosz�cy si� w przestrzeni statek z gwiazd. G�os, kt�ry mu towarzyszy�, by� g�osem Stonera.</p><p>��Nic z tego, Niko�aju. Nie wracam do ciebie.</p><p>W rojnym o�rodku ��czno�ci zapanowa�a grobowa cisza. M�czy�ni i kobiety zamarli przy pulpitach, wpatrzeni w swe ekrany. Zareagowa� jedynie Reynaud.</p><p>��Nie! On nie mo�e tego zrobi�! Nie mo�e! To nie jest konieczne!</p><p>��Z zaczerwienion� z emocji twarz�, kosmolog pobieg� do Tuttle�a.</p><p>��Prosz� mi pozwoli� z nim pom�wi�!�� wykrzykn��.�� Gdzie jest jakie� ��cze? Na lito�� bosk�, pozw�lcie mi z nim pom�wi�!</p><p>Wszyscy oderwali wzrok od ekran�w ��czno�ci i spojrzeli na skrzecz�cego cz�owieczka. Tuttle�� jakby obawiaj�c si�, czy nie ma do czynienia z szale�cem�� wyci�gn�� przed siebie obie r�ce.</p><p>��Chce pan rozmawia� ze Stonerem?</p><p>��Tak! I to ju�! Zanim b�dzie za p�no! Mog� go uratowa�! Wiem to na pewno!</p><empty-line/><subtitle>* * *</subtitle><empty-line/><p>Stoner czu� jaki� przedziwny spok�j. Wszystkie w�z�owe decyzje mia� ju� za sob�. Nie by�o ju� potrzeby o nic walczy�. Nie by�o trzeba si� martwi�. Zda� sobie spraw�, �e ca�e jego �ycie zmierza�o w�a�nie do takiego fina�u. Zako�czy je samotnie, nie dotykany przez nikogo, z dala od wszystkich, zagubiony na gwiezdnych bezdro�ach z tym przedstawicielem innej cywilizacji.</p><p>�Drugi samotnik�� pomy�la�, wpatruj�c si� w dziwn�, nieruchom� posta� kosmity.�� Czy tak wygl�da�e� za �ycia? Czy dlatego wybra�e� ten spos�b sp�dzenia wieczno�ci?�</p><p>W Nowym Jorku inspektor Komisji Radia i Telewizji krzycza�<emphasis>: </emphasis>�Zdj�� go z anteny!��� podczas gdy wiceprezes sieci ABC, chwyciwszy go za rami�, pr�bowa� odci�gn�� od g��wnego pulpitu kontrolnego. W Moskwie radziecki cenzor, posinia�y z w�ciek�o�ci, uderzy� ca�� pi�ci� w guzik przerywaj�cy transmisj� z <emphasis>Sojuza </emphasis>na �wiat. Cho� ekrany telewizor�w na ca�ym globie wci�� pokazywa�y statek z gwiazd tak, jak go filmowa�y kamery <emphasis>Sojuza, </emphasis>obraz by� ju� niemy. Z przestrzeni nie dochodzi�y �adne g�osy.</p><empty-line/><p>Stoner zwin�� si� w k��bek, na tyle, na ile pozwala� mu skafander, i powr�ciwszy w ten spos�b niejako do pozycji przedurodzeniowej, zawis� niewa�ko nad pod�og� kabiny kosmity. Przez prze�roczyste �ciany statku wci�� m�g� widzie� odleg�e sierpy Ziemi i Ksi�yca oraz unosz�cego si� nadal w odleg�o�ci stu metr�w <emphasis>Sojuza. </emphasis>P�kata konstrukcja wydawa�a si� gromi� go oczyma swych iluminator�w.</p><p>Stoner zn�w w��czy� radiotelefon.</p><p>��Musisz wr�ci栗 wola� Fiodorenko, nie panuj�c nad sob�.�� Taki jest rozkaz! Zosta�o tylko siedem minut�</p><p>��Miko�aju, w�a�nie zda�em sobie z czego� sprawꠗ odezwa� si� Stoner i kosmonauta natychmiast umilk�.�� Ten statek, czy ten grobowiec, zosta� zbudowany, by szuka� gwiazd typu G. Mog� si� o to za�o�y�. Nasz przyjaciel przyby� z planety okr��aj�cej gwiazd� podobn� do naszego S�o�ca.</p><p>��Nie ma czasu na filozofi�, <emphasis>Sztoner�� </emphasis>warkn�� Fiodorenko.</p><p>��Gdy natkn�� si� na tak� gwiazdꠗ ci�gn�� Stoner, nie zwracaj�c na� uwagi�� szuka� planet o silnym polu magnetycznym. Tak by�o na pewno.</p><p>Dlatego najpierw skierowa� si� ku Jowiszowi, kt�ry ma najsilniejsz� magnetosfer� w ca�ym naszym uk�adzie. Potem ruszy� w stron� Ziemi, bo ma ona silniejsze pole magnetyczne ni� inne planety wewn�trzne.</p><p>��Sze�� minut trzydzie�ci sekund�� chrypia� Fiodorenko.</p><p>��Silne pola magnetyczne interesowa�y go z dw�ch powod�w�� m�wi� Stoner.�� Po pierwsze: statek pobiera wtedy energi�, aby na�adowa� swe baterie� lub jaki� inny zbiornik energii. Po drugie�� i to jest wa�niejsze�� istnieje du�e prawdopodobie�stwo, �e tylko na planetach o silnym polu magnetycznym mog�o rozwin�� si� �ycie. �ycie potrzebuje silnego pola magnetycznego, kt�re mog�yby spe�nia� rol� parasola chroni�cego powierzchni� planety przed promieniowaniem kosmicznym.</p><p>��<emphasis>Sztoner! </emphasis>Sko�cz z tymi bzdurami. Wracaj z powrotem!</p><p>��Czy dosta�e� to wszystko, Niko�aju? Zosta�o przes�ane na Ziemi�? To wa�na sprawa.</p><p>��Dosta�em. A teraz wracaj.</p><empty-line/><p>W studiu sieci telewizyjnej CBS Walter Cronkite przechodzi� samego siebie. Stoj�c na tle nieruchomego obrazu statku z gwiazd, wype�nia� w spos�b zaiste magiczny luk� w przekazie d�wi�kowym coraz to nowymi przypuszczeniami, dykteryjkami, opiniami i faktami, podczas gdy jego najwytrwalsi wsp�pracownicy gor�czkowo konferowali z Waszyngtonem, aby si� dowiedzie�, czy istnieje szansa wznowienia transmisji na �ywo z pok�adu <emphasis>Sojuza.</emphasis></p><p>W Bia�ym Domu prezydent USA przyby� do sekcji ��czno�ci, gdzie dociera�a specjalnym ��czem bezpo�rednia transmisja z Moskwy. Wtem jeden z doradc�w oznajmi� mu z przej�ciem, �e telefonuje Walter Cronkite. Prezydent niezw�ocznie podszed� do aparatu i na jego twarzy pojawi� si� wyraz rozczarowania, gdy si� zorientowa�, �e rozmawia jedynie z producentem programu Cronkite�a, be�kocz�cym co� bez zwi�zku.</p><p>Dopiero po chwili odezwa� si� w s�uchawce g�os Cronkite�a. Rozmawiali bardzo szybko i prezydent zgodzi� si�, by jego technicy przekazywali do studia CBS prowadzone w przestrzeni rozmowy. Cronkite waha� si� przez moment, po czym poprosi� o wy�wiadczenie tej samej przys�ugi r�wnie� innym krajowym sieciom telewizyjnym. Prezydent u�miechn�� si� i przysta� na jego pro�b�.</p><p>��Barbara b�dzie ci� uwielbia�, Walterze�� powiedzia�.</p><p>Wyda�o si� prezydentowi, �e Cronkite g�o�no prze�kn�� �lin�.</p><p>��Dzi�kuj�, panie prezydencie�� rzek� s�ynny komentator.�� A teraz, pan wybaczy, ale musz� wraca� przed kamery.</p><p>��Oczywi�cie, Walterze�� powiedzia� prezydent.�� Niech B�g ma ci� w swojej opiece.</p><empty-line/><p>Jo siedzia�a odr�twia�a przy swym komputerowym pulpicie. Mo�na by�o odnie�� wra�enie, �e w wielkiej sali o�rodka kontroli lot�w wszystko stan�o z j�kiem, tak jakby pracuj�ce tam osoby zbiorowo przesta�y oddycha�.</p><p>Zerkn�a na wykrzywion� b�lem twarz Markowa.</p><p>��On tam zginie�� powiedzia�a.</p><p>��Musisz go powstrzyma�, Jo�� rzek� smutno.�� Musisz!</p><p>��Jak mog�abym�?</p><p>��Nikt inny tego nie dokona�� m�wi� Markow, pochylaj�c si� nad ni�.</p><p>Chwyci� j� za ramiona i m�wi� z przej�ciem:�� On ci� kocha. Jeste� jego jedyn� ��czniczk� ze �wiatem. Porozmawiaj z nim, prosz�! Szybko!</p><p>��Ale ten pulpit nie pozwala mi na �aden przekaz w tamt� stronꠗ odpar�a, patrz�c przed siebie w zamy�leniu.</p><p>Markow zwr�ci� si� w stron� Zworkina, przest�puj�cego nerwowo z nogi na nog�.</p><p>��Prosz� co� zrobi�! Prosz�! Ona musi si� z nim po��czy�!</p><p>Zworkin obliza� wargi i zerkn�� niepewnie na stoj�cych dooko�a nich stra�nik�w.</p><p>��Spr�buj�</p><empty-line/><p>��B�dziecie wszyscy musieli nawi�za� teraz wsp�pracꠗ m�wi� Stoner.</p><p>��Wszystkie narody �wiata. �wiat nie mo�e by� d�u�ej taki sam dla �adnego ani �adnej z was. Istniej� opr�cz nas w przestrzeni inne istoty inteligentne r�wnie ciekawe �wiata i odwa�ne. Istniej� inne cywilizacje.</p><p>��Ju� tylko pi�� minut, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>��Pi�� minut czy pi�� godzin� Jaka to r�nica, Niko�aju? Jaka r�nica�?</p><p>��Poczekaj� mam znowu przekaz<emphasis> z </emphasis>Ziemi. Na kanale drugim.</p><p>��Nie b�d� z nimi rozmawia��� rzek� Stoner.</p><p>��Osobiste przes�anie od kobiety. Jo Camerata. Jest bardzo roztrz�siona, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>Medytowa� przez chwil�, co robi�, po czym nacisn�� klawisz kana�u drugiego.</p><p>��Keith, s�yszysz mnie?�� Jej g�os trz�s� si� z przej�cia.</p><p>��Tak Jo. S�ysz� ci�.</p><p>W eterze zapanowa�a cisza i Stoner zda� sobie spraw�, �e fale radiowe potrzebuj� ju� dwana�cie sekund, �eby przebiec tam i z powrotem. �Jestem tak daleko, �e nie spos�b prowadzi� normalnych rozm�w.�</p><p>��Prosz�, nie r�b tego! Nie b�d� g�upcem, Keith! Prosz�, wracaj!</p><p>��Nie mog�, Jo. Nie teraz. Je�li tu zostan�, b�d� m�g� przes�a� ci wi�cej danych na temat tej arki, tego w�drowca. Ten statek to skarbnica wiedzy. Nie mog� go opu�ci� po kilku n�dznych minutach i pozwoli�, aby odlecia� od nas na zawsze.</p><p>Utkwi� wzrok w odleg�ym b��kitno-bia�ym sierpie Ziemi, a tymczasem jego s�owa bieg�y ku niej, za� jej odpowied� ku niemu.�� Ale w ten spos�b zginiesz!</p><p>��B�d� mia� jeszcze godzin� czasu, zanim Fiodorenko oddali si� na tyle, �e moje sygna�y przestan� do niego dochodzi�. B�d� m�g� ci opisa� w szczeg�ach t� komor�.</p><p>Zn�w odczeka� dwana�cie sekund, podczas kt�rych uk�ada� odpowied�.</p><p>��A potem umrzesz!�� za�ka�a.�� Umrzesz tam!</p><p>��To nie jest takie straszne. Moje �ycie nie mia�o dla nikogo wi�kszego znaczenia.</p><p>W t� stron� by�o znacznie lepiej. Mia� czas, aby si� namy�li�, przygotowa� na us�yszenie jej g�osu, zapanowa� nad swymi emocjami i uodporni� na jej naleganie.</p><p>��Twoje �ycie jest bardzo wa�ne, diabelski idioto. Nie mo�esz go odda�, ot tak.</p><p>��Ciesz� si�, �e mog� tu umrze�, Jo�� rzek�.�� To nie jest wcale z�a droga.</p><p>Zauwa�y�, �e na brzegach jego wizjera zaczyna si� formowa� szron, pomimo w��czonego grzejnika. Robi�o si� coraz zimniej.</p><p>��Nie r�b tego, Keith! Zaklinam ci�!�� Jej g�os za�ama� si�.�� Wracaj! Wracaj do mnie! Zosta�o ci tak du�o do prze�ycia�</p><p>��Nie wr�c�, Jo. To jest punkt kulminacyjny mego �yda. Do niego zmierza�em ca�y czas. Nie mam ochoty na powt�rk�.</p><p>��I m�g�by� odda� �ycie w taki spos�b! Mamy jeszcze taki szmat �ycia przed sob�!</p><p>��Ty masz na pewno, Jo. Jeste� m�oda. �wiat stoi przed tob� otworem.</p><p>Nast�pi�a cisza, po czym odezwa�a si� Jo:</p><p>��Ale przecie� ty sam powiedzia�e�, �e �wiat nie mo�e ju� by� ten sam po tym, jak spotkali�my tego w�drowca.�� Jej g�os brzmia� coraz wy�ej.�� Nie jeste�my tacy sami. Ani ja, ani ty. To ju� jest nowy �wiat, Keith. Jeste� nam potrzebny tutaj. Pragn�, �eby� by� ze mn�.</p><p>��Trzy minuty, <emphasis>Sztoner.</emphasis></p><p>Zanim m�g� co� odpowiedzie�, czy to jej czy jemu, w jego s�uchawkach zabrzmia� nowy g�os:</p><p>��Prze��czy� si� na kana� trzeci. Przekaz o pierwszorz�dnym znaczeniu z Kwajalein.</p><p>Niemal zadowolony, �e przesta� s�ysze� g�os Jo, Stoner nacisn�� klawisz kana�u trzeciego, jak gdyby przecina� p�powin�.</p><p>��Czy to pan, doktorze Stoner?�� G�os brzmia� znajomo, a jego posiadaczowi wyra�nie brakowa�o tchu w piersiach.�� Tu doktor Reynaud z Kwajalein.</p><p>Przez chwil� Stonerowi zakr�ci�o si� w g�owie. Mia� ochot� si� roze�mia�. �Reynaud, nasz pucu�owaty mnich�� pomy�la�.�� Czy�by chcia� ratowa� moj� dusz�?�</p><p>��Prosz� mnie pos�ucha栗 wo�a� Reynaud.�� Przeanalizowali�my wykres toru statku z gwiazd, dostarczony przez komputer. Statek nie przepadnie bezpowrotnie w przestrzeni, gdy go pan opu�ci. Czy pan to rozumie? Nie b�dzie dla nas bezpowrotnie stracony!</p><p>��Chce pan powiedzie�, �e b�dziemy go mogli �ledzi� za pomoc� radaru?�� spyta� Stoner.�� Co to da?</p><p>��To jest bardzo wa�ne! W�z�owe!�� G�os Reynauda brzmia� z przej�cia, jak pisk.�� B�dziemy mogli zn�w wys�a� statek i dotrze� do niego. B�dziemy go mogli �ci�gn�� i wprowadzi� na blisk� Ziemi orbit�!</p><p>Stoner potrz�sn�� g�ow� w he�mie.</p><p>��Trzeba by lat, aby zbudowa� rakiet�, kt�ra by to umo�liwi�a. Dotarcie tylko do miejsca, gdzie jestem, wymaga�o sze�ciu miesi�cy planowania. I spieprzyli�my spraw� mimo to.</p><p>��Mamy lata, aby to osi�gn�栗 upiera� si� Reynaud.�� Statek przybysza b�dzie stopniowo zwalnia� biegu w miar� oddalania si� od S�o�ca. Up�ynie pi�� lat, zanim dotrze do Plutona�</p><p>��Pi�� lat�� powt�rzy� Stoner.</p><p>��B�dziemy go mogli przechwyci�!�� gor�czkowa� si� Reynaud.�� Nie ma potrzeby, aby pan tam zostawa�.</p><p>Przerwa� im nerwowy g�os Fiodorenki.</p><p>��Zosta�o ci dwie minuty, <emphasis>Sztoner. </emphasis>Musz� teraz w��czy� automatyczny selektor.</p><p>��Aha.</p><p>��Przynie� z powrotem aparat�� poleci� Fiodorenko.�� Musz� zabra� zdj�cia na Ziemi�. S� zbyt cenne, �eby je zmarnowa�.</p><p>��B�dziemy mogli przechwyci� ten statek ponownie�� powt�rzy� Reynaud.</p><p>Na ich kanale rozleg� si� nagle g�os Jo.�� Wracaj do mnie, Keith! Prosz�, wracaj! Potem us�ysza� Markowa:</p><p>��Keith, drogi przyjacielu, nie b�d� tak uparty. Nie�ywi bohaterowie nie s� nic warci. Z tego, co m�wi doktor Reynaud, wynika, �e za par� lat b�dziesz m�g� zn�w polecie� na spotkanie z tym w�drowcem.</p><p>Dr��c z zimna, Stoner zda� sobie spraw�, �e wci�� trzyma w d�oni aparat fotograficzny.</p><p>��Fotografie, <emphasis>Sztoner! </emphasis>Szybko!</p><p>Wyci�gn�� r�k� i odepchn�� si� od �cianki dzia�owej w kierunku, gdzie przedtem by�a klapa w�azu. Kad�ub by� jednak ca�y prze�roczysty i Stoner nie wiedzia�, gdzie jest wyj�cie.</p><p>Ale je wyczu�. Przypi�wszy aparat do pasa, uchwyci� si� r�kami obrze�a w�azu i j�� si� wydostawa� na zewn�trz statku.</p><p>Markow wci�� m�wi�:</p><p>��Zbudujemy nowe rakiety i przeszkolimy za�ogi, a ty b�dziesz naturalnym szefem tego programu. Musisz tu wr�ci�, aby to poprowadzi�. Wszyscy ci� potrzebujemy.</p><p>��Prosz�, Keith�� nalega�a Jo.</p><p>By� ju� w po�owie drogi na zewn�trz, gdy jeszcze raz spojrza� na w�drowca, spoczywaj�cego spokojnie od tysi�cy lat. Pami�� zacz�a mu odtwarza� k��tliwe g�osy i kamiennookie twarze wszystkich biurokrat�w, kt�rych kiedykolwiek zna�: McDermotta i Tuttle�a, osi�ka Dooleya, agent�w i policjant�w, polityk�w, kt�rzy nie rozumieli, obawiali si�, oponowali, kt�rzy nie zaakceptowaliby prawdy o rzeczywisto�ci, nawet gdyby kto� wt�oczy� im j� sil�.</p><p>Zobaczy� Cavendisha, skr�conego i zniszczonego przez nich. I Schmidta, rozbitego na pulp� jego w�asnymi r�kami.</p><p>��<emphasis>Sztoner, </emphasis>za minut� b�d� odpalone rakiety hamuj�ce. Wszystko jest automatyczne. Nie mog� zosta�.</p><p>��W porz�dku, Niko�aju�� odpar� spokojnie, opuszczaj�c si� ponownie do wn�trza statku. Jego buty dotkn�y pod�ogi komory u st�p w�drowca.</p><p>��Wracaj na Ziemi�, Niko�aju. Ja tu zostaj�.</p><p>��Keith!�� dobieg� go zduszony krzyk Jo.</p><p>��Nie pope�niaj samob�jstwa�� prosi� Markow.</p><p>��To nie jest samob�jstwo�� powiedzia� Stoner.�� Warn si� zdaje, �e ja si� chc� zabi�, ale tak nie jest. Ja tylko dostarczam wam motywacji, podw�jnego pretekstu, aby mo�liwie szybko przechwyci� ponownie ten skarbiec. Poniewa� nie tylko b�dzie tu nasz go��, ale b�d� te� ja. Zamarzni�ty, by� mo�e martwy. Ale tylko� by� mo�e. B�d� zakonserwowany, zawieszony w komorze. B�d� czeka�, a� kto� mnie przywr�ci do �ycia.</p><p>��Co takiego?</p><p>��Tu panuje pr�nia. Nie ma powietrza. Temperatura jest niewiele wy�sza od zera bezwzgl�dnego. Dzi�ki niej cia�o w�drowca jest nietkni�te od mileni�w, zachowane w doskona�ym stanie. Powinna i mnie zakonserwowa� cho� przez par� lat.</p><p>Odetchn�� g��boko, �wiadomy, �e odpowied� nadejdzie dopiero za kilkana�cie sekund, po czym ci�gn��:</p><p>��Jest tu dostatecznie zimno, abym zamarz� na ko�� w przeci�gu paru minut, gdy tylko wy��cz� m�j podgrzewacz. B�d� podr�owa� przez par� lat razem z tym w�drowcem. Je�li b�dzie wam naprawd� zale�a�o, postaracie si� zorganizowa� now� wypraw�, by zabra� mnie st�d, zanim statek opu�ci uk�ad s�oneczny.</p><p>��Keith, nie mo�esz��� G�os Jo przeszed� w szloch.</p><p>��Nie umr�, Jo�� powiedzia� mi�kko.�� B�d� czeka� na ciebie, zamro�ony, zawieszony mi�dzy �yciem, a �mierci�. B�d� czeka�, a� si� tu zjawisz i przywr�cisz mnie do �ycia. Jak w opowie�ci o �pi�cej kr�lewnie. Tylko nasze role b�d� odwr�cone.</p><p>G�os Markowa by� przepe�niony smutkiem.</p><p>��Keith, ona ze wzruszenia nie mo�e m�wi� Chce, ale nie mo�e.</p><p>��Kiry�, Jo, s�uchajcie. Postarajcie si�, aby oni nawi�zali wsp�prac�. Zainicjujcie nowe przedsi�wzi�cie kosmiczne, sprawcie, by politycy zrobili to, co nale�y w tym celu zrobi�. Wci�gnijcie w to ca�y r�d ludzki. Mamy szans� wzlecie� ku gwiazdom, ka�dy z nas. Opu�ci� kokon, w kt�rym mieszkamy. Niech to zrozumiej�, niech skieruj� wzrok ku gwiazdom.</p><p>Pauza wydawa�a si� wyd�u�a� po ka�dej ich wymianie zda�.</p><p>��Jak mamy to zrobi�?�� pyta� Markow.�� Jeste�my zwyk�ymi zjadaczami chleba. Potrzebujemy ciebie, Keith. Musisz wr�ci�, aby nam przewodzi�!</p><p>��Nie, Kiry��� rzek� stanowczo.�� To ty ich poprowadzisz. Teraz wszystko zale�y od ciebie. Ciebie i Jo.</p><p>Poczeka� na odpowied�.</p><p>��Dziesi�� sekund do odpalenia rakiet hamuj�cych�� oznajmi� Fiodorenko ponurym g�osem.</p><p>��Nie mog� tego zrobi栗 odpowiedzia� w ko�cu Markow.�� Musisz wr�ci� z powrotem! Musisz!</p><p>��Za p�no, Kiry�. To ju� jest w twoich r�kach. Ty musisz ich zmieni�.</p><p>Ich wszystkich. Zmieni� ten �wiat dla mnie, Kiry�.</p><p>���egnaj, <emphasis>Sztoner�� </emphasis>przerwa� im g�os Fiodorenki.�� Jeste� bardzo odwa�nym i bardzo niem�drym cz�owiekiem. Bywaj!</p><p>��Do widzenia, Niko�aju. Nie tra� formy.</p><p>��Keith�� odezwa� si� zn�w Markow prosz�cym tonem.</p><p>Stoner wy��czy� radio i j�� obserwowa� <emphasis>Sojuza. </emphasis>Jego rakiety hamuj�ce buchn�y p�omieniami w absolutnej ciszy. Statek poruszy� si� i zacz�� coraz szybciej oddala�, a� znikn�� na tle gwiazd.</p><p>Stoner wykona� obr�t i spojrza� zn�w na le��cy na marach kszta�t. W gardle mia� zupe�nie sucho, a poruszanie powiekami sprawia�o mu b�l. Machinalnie si�gn�� ku nim palcami, lecz uderzy�y jedynie w szyb� wizjera. Wzruszy� ramionami i powr�ci� do opisywania wszystkiego, co widzia�.</p><p>Nagle b�ysn�a mu my�l, �e przybysz z gwiazd mo�e by� nie martwy, lecz zamro�ony. A je�li tak, to jego te� mo�na b�dzie kiedy� przywr�ci� do �ycia.</p><p>Stoner zdawa� sobie spraw�, �e wsp�czesna medycyna nie jest w stanie o�ywi� zamro�onego cia�a bez naruszenia jego kom�rek i zabicia zamro�onej osoby. By�o to wi�c zadanie dla przysz�ych lekarzy. U�miechn�� si� smutno. �Mo�e tak si� teraz zawstydz� sw� bezradno�ci�, �e szybko dokonaj� post�pu w swych badaniach��� pomy�la�.</p><empty-line/><p>Jo siedzia�a, zesztywnia�a, przed swym pulpitem komputerowym. Wzruszenie ju� jej przesz�o, a �zy przesta�y p�yn��. Pozosta�y po nich tylko dwa mokre �lady na jej policzkach. Inni specjali�ci ca�ymi rz�dami zerkali ukradkowo w jej stron� zza swych pulpit�w, nie zaprzestaj�c pracy nad sprowadzeniem Fiodorenki na Ziemi�. Nowy tor lotu przewidywa� jego l�dowanie w miejscu po�o�onym o sze��set kilometr�w na wsch�d od Karagandy.</p><p>Obok Jo siedzia� Markow. Twarz mia� poblad��, a oczy utkwione gdzie� w przestrzeni. G�os Stonera by� ju� s�abszy, bardziej chrypliwy, przerywany coraz cz�stszymi trzaskami. Opisywa� wygl�d wn�trza statku r�wnie oboj�tnie, jak przewodnik po muzeum archeologicznym opisuje jaki� eksponat.</p><p>Z wolna Markow otrz�sn�� si� z odr�twienia. Si�gn�� do kieszeni po papierosy i mrukn��:</p><p>��Taka by�a jego decyzja. Nie mamy ju� nic do zrobienia.</p><p>Jo zerkn�a na Rosjanina i zobaczy�a �zy w jego oczach.</p><p>��On nie umar��� powiedzia�a �agodnie.�� Nie umrze� o ile go nie zawiedziemy. Mo�emy tam zn�w polecie�, sprowadzi� go tu i przywr�ci� do �yda Markow, spojrzawszy na uzbrojonych stra�nik�w stoj�cych nie opodal, rzek�:</p><p>��A wi�c czeka nas wielka praca.</p><p>��Tak�� zgodzi�a si� Jo.�� Ale mo�emy dopi�� celu. Mo�emy zmieni� �wiat Markow smutno skin�� g�ow�.</p><p>��Nigdy nie przypuszcza�em, �e kiedy� zostan� bojownikiem o idea�y� ewangelist�.</p><p>��A czy chcesz nim by�?</p><p>��Dla ciebie, Jo. I dla niego.</p><p>��Dla siebie�� sprostowa�a go.�� Dla nas, dla Rosji i ca�ego �wiata.</p><p>Jego twarz rozja�ni� u�miech.</p><p>��Ty jeste� r�wnie niedobra jak on.</p><p>��Jeszcze gorsza. Bo jestem tu, na Ziemi, i b�d� mog�a kontrolowa� twoje post�py.</p><p>Markow wsta� i wyprostowa� si� do swej pe�nej wysoko�ci.</p><p>��Tak, to b�dzie interesuj�ca walka�� rzek�.�� Nie by�em nigdy na Kremlu.</p><p>Jo u�miechn�a si� do niego.</p><p>��Wygramy t� walk�, Kiry��� rzek�a.�� Teraz ju� wiem, �e tak b�dzie.</p><p>Skin�� g�ow� i w�o�y� papierosa do ust.</p><p>Jo powr�ci�a do swego pulpitu. Stoner opisywa� cierpliwie wszystko, co m�g� dostrzec w statku-grobowcu.</p><p>��Nie widz� nigdzie niczego, co mog�oby by� uk�adem okresowym pierwiastk�w, niczego, co m�g�bym rozpozna�. Je�li jest tu kamie� z Rosetty, b�dzie nim zestaw informacji naukowych, opracowanych przez inn� cywilizacj� w podobny spos�b, jak zrobili�my to my, wysy�aj�c�</p><p>Pod wp�ywem jakiego� impulsu Jo powiedzia�a:</p><p>��Musz� z nim zamieni� jeszcze par� s��w. Po raz ostatni. Zanim� zanim b�dzie za p�no.</p><p>Markow skin�� zach�caj�co g�ow�.</p><p>��Nie chc�, �eby kto� inny s�ucha�, co powiem�� rzek�a.</p><p>��S�dzisz, �e nasi cenzorzy pozwol� ci na prywatn� rozmowꠗ spyta� z u�miechem, potem poci�gn�� si� za br�dk� i doda�:�� No c�, skoro mamy zmieni� ten system, powinni�my zacz�� tu i teraz.</p><empty-line/><p>Stoner s�ysza� w s�uchawkach swego he�mu g�osy z ca�ego �wiata. Unosi� si� w komorze statku-grobowca, kompletnie wyczerpany, czuj�c, jak wieczne zimno przestrzeni bierze go w swe posiadanie i zamienia w o��w. Ws�uchiwa� si� w g�osy ludzi, kt�rzy chcieli z nim rozmawia�.</p><p>Prezydent Stan�w Zjednoczonych przes�a� mu podzi�kowanie i s�owa modlitwy za niego tudzie� zapewnienie, �e Ameryka do�o�y wszelkich stara�, aby sprowadzi� go na Ziemi�.</p><p>Przewodnicz�cy Radzieckiej Akademii Nauk, przemawiaj�c w imieniu narod�w ZSRR, pochwali� Stonera za jego po�wi�cenie dla nauki oraz za jego odwag�. Obieca�, �e Zwi�zek Radziecki b�dzie uczestniczy� w ka�dym programie maj�cym na celu ponowne dotarcie do statku z gwiazd.</p><p>Jego �wi�tobliwo��, papie�, zabra� osobi�cie g�os, obiecuj�c, �e nie ustanie w pracy nad uratowaniem jego cia�a i b�dzie codziennie zanosi� modlitwy o zbawienie jego duszy.</p><p>Sekretarz generalny Narod�w Zjednoczonych, wiceprzewodnicz�cy Zgromadzenia Ludowego Chi�skiej Republiki Ludowej, Jeff Thompson z Kwajalein, politycy z Wielkiej Brytanii i Japonii, naukowcy z innych kraj�w, ludzie, o kt�rych Stoner nigdy nie s�ysza��� g�osy ca�ej Ziemi przyzywa�y go jeden po drugim, staj�c si� stopniowo coraz cichsze i odleglejsze, zlewaj�c si� coraz bardziej z radiowym szumem kosmosu.</p><p>A potem odezwa� si� g�os, kt�ry Stoner rozpozna�.</p><p>��Keith, Keith, tu m�wi Kiry�. S�yszysz mnie?</p><p>��Tak, Kiry�. S�abo, ale s�ysz�.</p><p>��Jo chce z tob� m�wi� prywatnie, na kanale czwartym. Nikt nie b�dzie pods�uchiwa�, przyrzekam ci to.</p><p>W jego s�uchawki uderzy�y nagle trzaski spowodowane jakim� kosmicznym wy�adowaniem. Stoner odczeka�, a� ucich�y i rzek�:</p><p>��Przechodz� na kana� czwarty.</p><p>Przez d�u�sz� chwil� nie s�ysza� nic pr�cz szumu i trzask�w t�a. Wreszcie us�ysza� jej g�os:</p><p>��Keith� och Bo�e, Keith, c� mog� ci powiedzie�?</p><p>�Powiedz, �e mnie kochasz��� pomy�la�, lecz powiedzia� co innego.</p><p>��Jestem tutaj, Jo. S�ysz� ci�.</p><p>Oczekiwanie na jej odpowied� wyda�o mu si� wieczno�ci�.</p><p>��Dlaczego, Keith? Dlaczego to zrobi�e�? Dlaczego nie chcia�e� wr�ci� do mnie?</p><p>U�miechn�� si� smutno.</p><p>��Jestem szanta�yst�, Jo. Mam tu zak�adnika, kt�rego b�d� trzyma� dop�ty, dop�ki si� tu nie zjawi�. Chc� ich zawstydzi�, �eby szybciej przylecieli na ratunek.</p><p>Znowu cisza, przerywana jedynie cichym szeptem gwiazd.</p><p>��A co ze mn�, Keith? Nie zale�y ci na mnie?</p><p>����egnaj, Roksano�� j�� ko�lawi� cytowa栗 bo dzisiaj umr� I moje serce, tak pe�ne mi�o�ci, o kt�rej ci nie m�wi�em, wykrzyknie���� Przerwa�, bo nie pami�ta� dalszego ci�gu tekstu.</p><p>Zacz�� zgina� i wyprostowywa� palce w oczekiwaniu na jej odpowied�. Nie m�g� si� ju� prawie porusza�. Jego krew zmienia�a si� w l�d.</p><p>��M�wisz to serio?�� spyta�a trz�s�cym si� g�osem.�� Kochasz mnie, Keith?</p><p>Teraz m�g� ju� jej to powiedzie�.</p><p>��Oczywi�cie, �e ci� kocham, Jo. Kocham ci� od dawna.</p><p>Czeka� na odpowied�, a puls w jego skroniach odmierza� sekundy, coraz d�u�sze i bole�niejsze.</p><p>��Ja te� ci� kocham, Keith.�� Jej g�os by� s�aby, ledwie dos�yszalny na tle pomruku kosmosu.�� Kocham ci�.</p><p>Nie mia� ju� nic wi�cej do powiedzenia. Jego wargi dr�twia�y coraz bardziej.</p><p>��Przylecimy po ciebie, Keith! Na pewno!</p><p>��Wiem, �e przylecisz, Jo. Nie pozw�l im, aby ci� zatrzymali, moje dziecko. Nie pozw�l, �eby zapomnieli. B�d� tu czeka� na ciebie.</p><p>Jeszcze raz odetchn�� g��boko i wy��czy� podgrzewacz skafandra.</p></section><section><title><p>ROZDZIA� LXVI</p></title><epigraph><p>Praktyczne i filozoficzne znaczenie ewentualnego nawi�zania ��czno�ci mi�dzygwiezdnej by�oby przeogromne. Dlatego uwa�amy, �e rozwa�ny nas�uch radiowy kosmosu jest wart wysi�ku. Trudno oceni� prawdopodobie�stwo sukcesu takiego przedsi�wzi�cia, lecz je�li nigdy nie podejmiemy takich poszukiwa�, szansa powodzenia b�dzie r�wna zeru.</p><text-author>GIUSEPPE COCCONI i PHILIP MORRISON</text-author><text-author>1959</text-author></epigraph><empty-line/><p>Jo sta�a samotnie na dachu baraku w p�mroku ko�cz�cego si� dnia. Posz�a tam, aby si� wyp�aka�.</p><p>Reflektory nie by�y jeszcze zapalone, a nad horyzontem jasno �wieci�a Gwiazda Wieczorna. Przez chwil� Jo fantazjowa�a, �e to statek gwiezdnego w�drowca z Keithem na pok�adzie.</p><p>Po stokach wzg�rz zst�powa� w d� suchy i ciep�y wietrzyk, a gdzie�, z g�stniej�cych ciemno�ci dochodzi� s�aby, blaszany d�wi�k radia. Z szokiem nag�ego odkrycia zda�a sobie spraw�, �e g�osy w radiu brzmi� po angielsku. �Transmisja z Ameryki�� pomy�la�a i zdziwi�a si�.�� Zezwalaj� tu na transmisj� bezpo�rednio z Ameryki!�</p><p>By�a to oczywi�cie transmisja wiadomo�ci dziennika. Reakcje r�nych �rodk�w przekazu i ludzi na wydarzenia tego d�ugiego dnia, teraz, gdy Stoner by� ju� na sta�e poza zasi�giem ziemskich stacji.</p><p>Wbrew samej sobie Jo zacz�a si� przys�uchiwa� audycji. Komentator czyta� informacj� na temat pewnej organizacji ufologicznej z Missouri, utrzymuj�cej, �e statek przybysza z gwiazd nie by� wys�any przez te same istoty, kt�re wysy�aj� lataj�ce talerze.</p><p>��Wed�ug ufolog�w z Missouri�� m�wi� komentator z nut� weso�o�ci w g�osie�� znale�li�my niew�a�ciwych kosmit�w.</p><p>Jo, zamiast, jak planowa�a, zap�aka�, roze�mia�a si�. �Ilu� g�upc�w jest na �wiecie!�� pomy�la�a ubawiona.�� Trudno ich zliczy�.� Wznios�a twarz ku niebu, ku gwiazdom, kt�re zacz�y si� pojawia� na ciemniej�cym niebie.</p><p>��Dzi�kuj� ci, Keith�� szepn�a do nocy.�� B�d� musieli wys�a� ekip� astronaut�w, �eby ci� znale�� i sprowadzi� na Ziemi� razem z twoim przyjacielem. Up�ynie kilka lat, zanim wszystko przygotuj�, ale gdy wylec� na poszukiwania, ja b�d� z nimi.</p><p>Odwr�ci�a si� i zacz�a schodzi� w d�. Oczy mia�a ju� suche, a umys� jasny. Postanowi�a mo�liwie szybko jecha� do o�rodka lot�w kosmicznych w Houston i rozpocz�� szkolenie.</p></section></section></body><binary id="cover" content-type="image/jpeg">/9j/2wBDAAUDBAQEAwUEBAQFBQUGBwwIBwcHBw8LCwkMEQ8SEhEPERETFhwXExQaFRERGCEYGh0dHx8fExciJCIeJBweHx7/2wBDAQUFBQcGBw4ICA4eFBEUHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh7/wAARCAEcAMgDASIAAhEBAxEB/8QAHAAAAQUBAQEAAAAAAAAAAAAAAgABAwQFBgcI/8QASxAAAQMDAgMDCQQGBwcDBQAAAQIDBAAFERIhBhMxIkFRBxQjMkJhcYGhFVKRsRYzYnLB0SRDgpKi8PEINFNjk8LhFyVEJlRVc3X/xAAaAQACAwEBAAAAAAAAAAAAAAAAAQIDBAUG/8QANBEAAgIBAwIEAwcEAgMAAAAAAAECEQMEEiETMQVBUWEicdEUMoGRocHwM0Kx4QYjorLx/9oADAMBAAIRAxEAPwDxhKtjiqyid8GpgoBJwKrqJGdqz1QA5ps0vGjhMOy5bUVkJ5jqwhOo43JwKi2SItVNmtOfZLlDLXMiuOJdSS2poawcKKD094x86qeZTP8A7N3+53f5xSAg1Us1owLBcZvMUyyQlvAXr2056E+A9/Sgcst0beWyq3TNaPWHL6YGTToVlQKp81Z+x7t/+Okq7uy0o7+HSpV2G9IHatU4b6f1Kuv4UDM/VThVXvsS78vV9lzPjy+zn40/2DdwCXID7fTTrbI1EkDbb9ofjSCyhrpa60IFiuEya/ES0W3mGlOqSvYkAZwPeR08adHD98cZDyLXJU2rdKgnqNsH/En8aO4Gfrptdag4ZvpYDxt7gQSN8+KtI+tST+E7tHuD0RpnnlvBCkKThScdevuP4UETGUukldbrfBt5FwYiyGeVzAkKV10KPd799sintvBt0lPxW3U8nnP8pZ1JOj67n9nrUQMFR3p1Hat+Lww4bpNt8uSGVx2uagpTq5qdQGRuPGjn8HXViWpphKZDQ9V5Khoc2z2TncY3oA5dVOiugHCV5P8AVx09TpVIQFADvIztvt8alsvCUqbcHoMp9qM+2Qnl6k6lZ8ASMn9nqe6lQzn0UxJrc4lskezJaT5+HXHEoXp0dykBXcTuCcYOKw8ik+AHb2pU3SlSsZZSrsGqjmQTvVtggo3qNxAz6tXESAH51PAkqhz48xCQVsOBxIPQkHNR6flSCSegJ+VFDN1jiy6RlLW1/WuKVhSioDKSD16DCjj31Z/Tm78jlaGfHXvq1ZJznPfqOfHPuGObLbnTQr8KYtOdzah8qQkdVFvd9UHr3HjtFzKfSY0q9EnfGCCR2txvn30jxJxI/cdTMdtp3r+r06/aPfjBO/06VRsl+n2uIuM1G1IWvUpJWrSv4p6ZHcRgitEcY3MSARb2dvX2Ktff39cE/h8KYUJHE3EqWHJBjsqcce5hJawSchWSM7+qDnu3oXbnfoyF28wytxLWjmNJ1hTey8E437jnu3ozxhduY4vzNOHVpWsaT6wOrbfsjPcKBfFvEBdS63DZacRoSlSGyMJQQoDGcdR4UAOL7xU6kDzIgLCkf7urt/xyB0PUd1M1fuJHHm4JaaBkLTgPset0x9BUB4gv6lhRhJOhOhHo19lPY9/igVFOuN1fnw5bUB5PmqtaUrRkFRWVHpjbfAHcKjZIJq9cTNXAzm4ziZR5RStMY47HQfhsfGrEa+cXx3+exDWy5nGpMT3JTjp0wE/jULvE3EDxANsbUEK2HJWMEE+/3/WmHE/EgWv+jowVqWpIaURukDHXp2Un4ii4gJy4cSpU2lUZapLsV1qL6EZCcnUMfEK/Cp2r1xstbi0MKLictkiIMgYOR08FH8aoP36/Pzo0pUZKXWAsJKWVe3nJxn9omr9u4v4gZfKn4Tb7K2ilQDRSdWNIPXpgmi4kaHFw48Rh0NSknXrH9F785PdvvvipbnI4vhx2i9I2Lfnf6hPYUPvZHrjR16/Ws48QcRM3HzuEyGNC9TKSnPLwVkH3kazuaG43e+TrcuI9GCeZstSE4ynUV4/vKJ+Bx76ANWTbOIjb3p/nHnZ8zYQfQeu2729O4xt1NQRjxwI+WPO+W0jQPU7DenHf1Rj8qrR7zxEynS0trHLbGNCP6r1PwH41Yd4tvy7d5tymg705vo/VxjGPht8PfvScqCjKcv19ZlupkSCp0nQ8lxONWDnBxjxP41XcvVyVKekiUsOPK1uEHqR0/CoJQmSpLkmQC466oqWorTkk9/WoPNn/ANn/AKif51CyRLMmSZznNlvLec0hOpR7gMCqw3o/NngPY/6if50CNqO4BtjKs0qPZKc0qkRJ0gBO1CvtUSBtTFNX0BHo3x3VIw89HzyXnGyepQrFP3YqeHGMx3ltlCD+2oJqLdInGG+SS7sjEydq2lv/APUNMuXNzvLf/wCoa1n+HZzD6GHHIqHV+qlTuM/Ssy5QpMKVyJDSkL8D+dQU4y+6y7LpM2FXkg15dvMicekY/wB8eP8AbNRc+Tn/AHh8/wBs1sM8PTHYBmB2PyB7fN2Hu6UK7HLbt7k4OxXWUEBXLd1EZOPCl1IPzJvRahf2vtf4evyMkvScbuq/vGhK3sZU8v8AvGti0WR66qKIz0YLHsuLwfyqvJtz7Fw8wkqaZWPacVhP5U98bavkh9lzdOM9r2vhPyspILh9Z8p/t1CVq+8r8a0LtbXLc/yHHWXVDry1Z0/GqGmnxJXEqyY5YpuGRU0RnVq6n8aAgau+pkU8Vtt2Qltx0NA+0QSB+FNiirItGADqOaE7Z6k10l24dEJbLcu4x2lOepso5+lVLtZZVpeS1J0nWMoUk5ChVMM0JVT7mvP4fqcClvhW2r7cX2uvUwsZ7ifnUiRgdD+NbNusbsqM7OePm8Jr13lDv8AO81L9hCTEXItkkSA0MuNrToWkfDejqRXmKHh+olFSUe6tdra9l3ZhfKiQB4CtOz2tqfLTFckllThwkhGd/wAdqmvVmFouaIS31Oj2lFHT670nmipbfMUNDmli61fDdXa7/nZjlBp9PdWtf4ES3OJaRN5q8ZUnRjT7uvX3U3D9uN0niPqKUAalqG+1Q60VDqtUh/Ycv2hab+9uqtPn59jJ0Gj0YRqVUtyjuw5jsVz1mlEVBzOxpVVkZJoyyhKMqfdC1auzSpmxjtUqe4jRebAIoFZztQtqpDIVWkQY2qW3/wC/R/8A9qfzFQKOKktjzMeUh59pbqUnOlK9O/dvioSXBbha3q3R3PE6reOI2HpbrqT3AIzntH37fhWX5QvtBd2bemIQltSPQlPen30Ny4gt9wktSJFoytHT03vz4VS4kvUi6PNmQkNtt+ohP1rDhwzi4X5HpPFNfp80c+1/ekmqT/W/0N20rZHATyXUnRzMqKeoFZN31tOui2/7q5Ea5gH3ev50cXiGM3al2/7Ny0s5V6Xr9KrfbMVq2yYMS3hkSPWWV5PXPhThjnGcpNcNtkM+q02TT48aklKMEm6d2r4XFUxuGXlNy5TjStDqIbiknwxiuhdMXi61oSAlFyjI/vn+R+lcxZrgzAS7qhNyFuJKNS1EYSeo2qONLehTBJhktKCspHX5HxqeXHLJK48NdjPotfj02GOPI90ZXujzx6NcVaD4nBF2fHeFkK/CsnTgVdu0oy5zspY0lxWojuFU9Wa0Y7UI2cnUzjPNOUezb/yArTpFC3jWn94UTlSMKaaUhSmw9g5KVZ/hUmVRpvl0dnxsuKJkJcxhTmUdkJXp0nPWqvHrU/nxHpTza45b9DpTpIGBsfGqE7iBc8NmTAiOKb9QlKtvrVS63WXc1tqlKBDadKEpGABXPw6eeNxXpZ6fxPxXTahZtrve41Srt6+v6nRzCHPJwy2zv2sufHVQeTrHnEnmfq9AC/hmsG23KTCZcbR2mnfXaX6p+VSG5OeauR4zLcRpwek5ee18SSam9PLbKHqynH4vhjqMOo88aqvVpcV7FSS7i4F6P2AHNSP2fCuvvKEXtiHdhjQ1jn+/x/lXFfDr76nNzmN2xy1g/wBHWoKV8aeowudOPDRm8O8Rx4VkhmVxkrr3TtfR+xBNUuTNekOrypxZUdq2LeBbocdapaYrshzmEFCu00OnQd5rBBIWlQ3x3HerlwusufyxKDBDYIRoQEkeAyO73UsmFyioLsUaPVQxSlmbufl833d2mbXH8Zp1Ea7xXNbTyNKj7/8AO3yrlEpG2oZrWcv1ydtwgr83LA9jlJxWalJz2qjp8cowUX5Fni2pw6nUPLjtbu/Hn5134YKWyrGDSq4ygDT2aVaaOWVmxuRSBOrHfToWMmgKu1mtVFYaUir/AA/Ht78l9dx85LLLCnNLGNasdwztWYkmtbh0AXNDZ/r0La/vJIpJAbUG38O3PWiCi4thoBxwrUgnT7qCOzw1c1mDEYuiJCs8lxbiCM9dx8qo8KS0xZU3Wcc2E6gfHTtQcHOoY4nt6nMBAfAWfcdj+dWUV8mslnhg3IWzzS6audyuZz0YznGcaenfUc39FoUt6Iu13B5TSynX50kZx7tNUuHVcziBUlz1UJdc+hx9SKC6qQOJnVO+oZJK/hneojo04COGbi+IUe2z4zziSUumSFBOAT0079Ka4SOG4c96J9jTHC0spJE3BODjONNFEZSqQpyFNhK5Z1aUMKSrTkA9opHjVJYzx1vvm4/99CAIfo5cnfNo8Sbb5BB5S3Hg4hSvunYYqW4fYFpU3Bl2Ncp5LaVOuedFGVEZOAE1nXttDPErzbY0gPJ2/CrPlAT/APUjozp9Gj8qYxjN4Wf7P2HLif8AMRM1Y+RGD8KEWuFay5PuhMuJzAmMhk6fOe/+ykDr391BxLIg3Kez9m9kBpKFdnGpX+dql4r2s9nbz+rQpKv3uzkUCLP2/wAPuM8o8Hw2UffaeWHPxJI+lWlN2O227zoW9u6NvLCm1rcUjSkj1SB3g5B+ArOvDSU8IWhxIwVlf8TRNdvgpLeN0LW7+BTn86ANJL9l+y13z7BY0oX5v5sX3NGc51detHDlWa4RHpg4fhsJgjmONJccw6NKsA5OcZwK55mXjheRE+9LQ4P7qs/kKOyTEM267Mq2L8UJT8QtP86gxqJsRHrVfQ/GYsECCQjIdQ47lByPE4xjP4VT+3bbBHItditzwTsXZiFOOOnxxkAfAUXCmlu2S1E9p4lCf7Laj/GqvCa22pL7zoBShhSj+IpMaRctz9rvb7botMOJLZ7bjTeoNPJ79icgjrsdxUltutvn3hFtn8PWqO2VFKnGUKBSR4kk1lRPs+DJ56ZxWQlQCeXjqkjx99Be2xzGpiekpHMPx6H6g1AdGvEv8eU9Ij/o7Z2mktqWVJZVqAHvzXLHdRIrTihMeySXljC5Cg0k/sjtK/7azsUNWNWGk0qFJpUUFFRAyCKYDJo0DY02N6vIj+r/ADqzbH+RPYeO+lxJ+tVgKJIwQfCkBevjSod6lx29tDqwP3SdvoaklQ1xIECaCQqQFqH9lWP4Vtv2B698q5xrjbAh1lGrmyktrCwnCsg79RV2fZfPrZCt7d0tTbkBKkuKXKSEnV2tj375qaI2YVhQUxpspXqoQhv5qWP5GnuraHOInm1e1JwfgTVu6xE2eyJiqmxJLj8hKz5svV2Ug4yfiauy+G/tG4rlMX6zJQ+rUlK3yFb9BjTUQsg1x4ch9uFZ5jZUQgOre1J06t9tI8KpkD9Oh/8A0f8AvqxwvBJuT016dFaj29WVlxSsL69BjfpVudYI8ye7Mb4msrIccLg1PKBTk537NFB2MPiUj9KpJSQfTJ6fKrPlDIPEasjctI/KrKrVa7UTIm3eJci3+rYh6u2rr2lEDAz8c1YnW2HfVNXJ3iS2RXFspStt/XqQodeiSPrRQtxi8VQWLfKiebI0JcjIWf3u+puKx/7NZ1geu2pSv3sJya173Es97daKeI4UXzNHJ9KhY5n7Q26VVnqs55FmkT2320oTomtZ0tK79j1B2z8KGh2VrwtKuCrQEkEpWUn5lVTWNSHLZFjrGQ95y3j+wCPyqI8OWdv0j/F9vUyO5lp1S/7pSB9aqrusdN7gOR0ragw1ISnbK1AHJUfeaVAYqRlRHjtWlfogt98lREnsNkAfAgGtZuz8Ntvh48UsKSFainzRe/uqWa1w5eZBuLt/MNbwBU0qKpRTjbqDjuoUR7iG0thuPbWe90SF/wCHT/CqnBxbTc1tvEaFNHr8RtTXWdGi3aKbXIL7cNpLaHCgp14JOcHuyfpVpLHDM3Ej7VVbVK3XHXH5qUn9lQ7vAEbVEdkEOa5LlGO4xG5RCtXoU74BPh7qhkDVw9DV9x5xP+FJ/hU86RaoMVyNa3X5TzuAuStGhCU94QOu/fnwpWpy0vWnzK5TX4q23StJbY5gUCB7xjp9aTGQ3Lex21PTIcV/ix/CssprUv70BTcSJb3nn22EKy4tvRkqVnGMms0JpUMGlRYpUto7KyBgU2CTtToG1IbGtO0gIAg70eM9aHOe+iBHeaNorHBIPWnzvmm78Uu/FLaMKrdsfES4MSlJDgaWFFB6H3VUxRUUI7NqJwYhSrm1f5WRk+YridonuSTqwRnvxXHjBUfDNDSoasEh1jvFRLGN6kVkbUCs5xUdowCd80xUc5pKODTEFRwKTQx1qz7hQlSTtikrI7Jpj0wRT2iGztg04PSm0nGaJltxZ7KFH4Ck42MJI3yaIjJGKYpWCUrSUn3jFMonFJRAkwKbGBTJVtTq3PWjYMJLmO6iU4VdU1EPjTjJGyqewLDSKVOlVKjYFkDeAnpQnr0okDs03fWhkBh16UYAPdQ75o6jYD+FEQmkNxS09qgBk5xRAb0WghOaSRmgBYxT9acUxqLQAnpmgJ3olZoDQMZQoQdJpyTmmGx3pDHQlbrgQhJUpRwAK7nhXhCy7P8AEl10eEZn/uV/KuPtbSnJnY7gankIcbzqJ61l1EZ5Y7YScfkasDxY/iyQ3fjwe1WJHk4h+iZt0ZWfaeSVfUk1uG7cLWwcyBDirJ7mWwMfMivnLmKHtEVbgTZ+4YmPIx+0a4ubwJTXGV37s6mHxTCpfFipex7HfnLJxFgTYDQHcsIGofPrXPL8lCrlqVaXghJ6F1WAPl1rkIfFE6I4DKQlzSdsDB/lXpXCPlGTIcajupbJxsCdKh/CqNRi8Q0WO9O7Op1PD9ZHZCKT9+H/AD8Tjrp5JOK4Iy20xLb++y7/AAO9chc7Pc7a9y5kCSwf20Yr6kZv0WVCQpt8Og96fVrMuT8WYwuNLYS82ruV0rJpf+QaxusuNP5cfUwz8FTTcHR8vqFJJxXXeUqyRrNeEqhEebvJ1JT9094rkyc16/BmWbGprzODmwvFNwfdCSaVMmlVxTtI0jbOKbvp0+qaEbmrCIXfRZ2oRSGc9aVjJKPOKjzk7UefGixEiVZpwADUYO9Pk5pgEcUJpat6FWai2NDKNR5NF176FQ8KjYwVGmOaRpUmxmrwo40i6hLyglK0lOTW5c7LIKedDK/3f5Vxm4Oa0rdfrnB2bkKcT91w5FZsmOe7fFnS0mo06x9HPF/Nd0DIRIYWUPNKSoddaalhvu6SUJJQOqQcVrjith9vTcYCXUn7vWoWZFtlSdMVXmqD7KxUepP++FEsmmxL+lkv2fD/AF4MyVJYexqQpCvfSiNJdkp5a0lWa3FcNxn9zco/9j/WpBw2u0OtTCpTidfUoP191ReqxL4U+fTka8Pzxqc0q9bX1O3s8eW4jS2hxbSemMDetmTblyAhLaCjxV0NYUbiqNFYQ0lfqjc7VTuPlKjMJKI6FvuDocDFcHp6ifCiekyeJYFLduqjF8qsPzOXDZL2ToK9HzwK4YnNXr7d5d4uLk6WvU4v8EjwHurPr0ekxPFhjGX4nkdbqFqc8si8xxkdKVGkgdaVaTKR42NBUiN0negPWgiIU469KYUh1pgSJ60Z+NRii+dFiHyEmnGSaiKjmpEKGd6LCgyMbUKjgbmnWodc0CjmotjQJz1oc70RJxtQjtHAFAxiaY4pKpbUgoWlXca2LJw1fL1vbra+6j/ilGEfjXSeTnhgSSLxPti5kdB7DOvTqx3nPUV6LdrxMnMCM2wIURgfqGx6uK4+u8SliuOGO6S9+Dt+G+EvV8zdLv8Ah/g8yj+T2X/8u6xI6vuIy5+W31rTtvk7uKVK8zUmeo93K04+pr0vhKPaVR/PXUJuCj/VjoP/AD8a692+BptCI0MNpQMKAPq/SvPS8c1sfvpX6f8A062Xw7Q4uMab97+h4s3At1v4tZg8RcNvta/Uw4NH/n5Guq4xurF24fkRI8flxW0HO3XHT4Yrob3bhdJYmXN4N+HJyn8T/wCK5K+zrXAv8aK2Q5AWgc7O/Tr8c01qFrJxpO4/t6GdYXp4tuuf39TgrJZXOJIaoMRbMd4DIKskkd++ae5eS7iuG3zG2GJaf+Q5lX4HFdJcuPOHYFycTY+G4oebyjnj0Q9/xro+IL5LTwau6IHJfVHSQAfV1f611Mus1eOcdipSfmc/HpsGSEnfK80eG3C1zra7yrjFdjr+6rY1UTsa1Loorb1LcKirByT1NZqRmvRQba5OTJJdgsb0qf2qVSshZE2MJO1R43ok+qaEHepCHxSxTE79aYn30hoPOwp1HYUGrYUOc0ASZzRasVCk4pyc0DDKlGlq8aZJ8abrQAXdtTZwaFOVHApyNJ3NRAZR3xWjYrau4SghQIaHrKrPYZcflIZbBK1nAFeg2iEmDFQ2nc47XxrLqc3Sjx3Op4ZoPtU+furv9C/bQ5FCUMrKEJGAEmta2z5ER5K0q175UFb5rPbAI1Ab0MyR5u0VkbnYVxJ3llwe/jixwx89vodUxxHDU4otMpEnOFYHUVorvclbYS2EsjGx615tBnFgFbbYWvxNWXJV4nEJSnQkDbG1Ys3hrctzfBxHkg+Ix5OoulzSFBUmcVgd2f4Vyt1vEN6eVJbUplI7xjJpjCisoDtxmEFByR1zWFcbtZ35WhtC0tJOMp7636bTJLi37mDV6iltdJ+hUs1uN24mbZDRLbj+T+7uT9K77jW7Q3uFnI0OQwrC0tKSD00/6VWg8ScL8OI5tjAkvOD+sbP5np8q84uMpT77khSNK3FFSgPE1p6L1WSMpJpR7e5ylmWCEoRduXf2I5z6F4CT/KqySatPJZ83S3yE6kpJ1gb1WBFdeJzWw1HwpUKffSqwiRpxpNAkCpdPvoFDHfTsiDQjGelOaFQxvSAR2Ap0nrQubJTSB3VRYws7fOn/AM6U0GfzrX4cU0lmfzWGnfQHGvu+FQnPai3Dj6k0royzkdKRqHUrKR0qY7nFSKhy4UJ6UKNzk70LgNTQkhx9KTQ2Hc2OGEJjTG5DzmgL/wAKfd766j7UbcEtwNrW1GxqWnG4Pfj/AM1yThVUK+nU71lyYYZHbXJ0dL4hn0q2wlx6HaRrzb1N6vOcfsqyKzbpfGH3eq9H4fnXKyCoDFVe0Dmq4aOCdmvL47qckNjqjrIvEjMTVhgLKvE9KnHGTnIcAaccc9jtaG/wG5/GuO9b2akR2fa01atPjTujnz1maapvj8i9NmSp5zJdQ2hHsI2HyFQecR0fq28/veNU1q1HVRAYGat2oy7g1vuKVn6CpUulacPYI8R1FVxRjpToSZeS8wIy20donv76qYFC3RYPjTXAg0jxpUSR96lQMjRsCDUSupqRPQ5qJW52puQkN76W1L9mrECI5NlIisJ1OuHCRScqGo2VHR201GThRrSk22Q1LVHWWwpGr2vCug4V4ElX+DFlouttiofWtOl57CkFIzkiq56jHjVyZbDTzm6Xc48gnTgdK1rA1eXRKRaY7zw5R53LRnCffXbL8lC0gn9IbTkBP/yPFOa7f/ZgtDrT/EScJdBilgLH3qyvW4skX03bNS0mXA98+D5+UhYWFEYHd76et7iW1y2r1JiqaUOS4UaCMaVZ6VjS2nI7mhwVqjk3pMyzx7LIVkqoU5zRYIpsGpKRXRYblPo/bFSmakj9Xg1Cw1zSGm/1h/b8Tj+NWrza5FtuC4UlkIdRjOlYUD8CKg5rsTUJVdcFVcjUrOn61EV46VPKgSo2z7fKV91exqqAR1ppilGhFxQ91P2irJVRaegUNxUiGVvAqQjOKd0RSsjQM99Gcd5zS5Zb9YafjRBAOkdc0WFDFKsZAAFLSR1OaPlLLWoAkZoTq6HuosKQkjBNStpyTnrSQ0onYikkHXjoaNwUyTR/ipUTCHHnUtNpypR2pU7j6hTIRsd6iUN9qmA2OaiWO4VFsSCDRL3LXoR/nqcVYjQZLj4AQsZBKXUoUQpI6kDGSK6ng2yQ5U12RHkScNN76kgdUjx94NYUq4ToEl2KJSy2wVMo1+ynvx4Vm6rk2orsbejGEVKb7+nP7lDzRJfzzkFvtZP5fjWlw1bJ4vDRyWluf8Rv5dnuziu64BtEG/QmGWWGC046jzxDmrXqT93HiK9/Z8n3DMqFHZbtQZS2khpaHl+iz93fasstW29qRdDFjwtSm78+P5/GfJ6X4r0uVHfUrml3DHMOn/T4V9DcO8Bp4dsEKTB4jcs5fCOa3ns6lfxrC8pHANp4ZNvXHZ/omSy4XEais9dXjXlUq8OejSmTNeiBxaAOaFq/soPq7eOaolLrOo9jT/TxrI3y/Y9e8pEG1cAxYL5jRbz5w4suS5J1dvwx4V5Jf+I4d2uMRuZww03G1a0pYToLvvHurm03J9x1xFwedfQUqShD5UrR4EDxqaUlcuJAU9c2nVoTpUpxJTyU9yRVi0qg/p5ceX+wjrsk8f18+fP/AEW5/wCjl3ZlSI//ALctlOI7WP1nxNcs7t0Ttt+NdRYYTDN9afkJauNujfrG+Zoymt2b+js6Vz7Xw2ywz3tmZ/56kbVfDL0Y7VbX4fuVTwSzu21F/wCfyv8AQ4KC1JeLjiGVu5QfWTnFaEFmzrmth6Q7G9GMrXv2+/5VpX2ysR32ptskRGWnArLXM9T8cGr0a2Im8KNDlWxp5060b+l7PzqueoVfP8yeLSzU2kuV69mY6rU02XHTcfOm3EK7fw6ZJrPfTCilCg4ZSlIBAG4Tv7QropFthW1u4s87njDSOYs8pTK/x6d1YMeHb5EKS4zOSiQ2ElphW6niSMgEbbbmnDLvZDUwUUklT+dkd5kNTpQkRmltrWhPgnuHTFOj+icqW1EkFbB7epWUE+/pivSuA+D+Cp3Drb/E17et83mKyypvGOlcZ5RGrVb77KgcO3N6dbeyrJ71fD3U4ZFJ7F5FEvhvJLlv2L1vvtmnKlGbZoCSUrU2oMnAOnbG9d35FeBrTxPZ1yHYzGllenU5gHcd1ePeY+d3IRYRebQvOEvFKCMDxr1ryNKmxLdNtzcxxssOjUlCsg5H1rPk24fuP/yJOeSceeC5xNZ+FeBLw2OIrQJKHmiWQ2cj1vCsPiGycNcQ2afe7DCMBiO6kBXQHPXV4VH5RoQkXFh29zX2G2f+Juog+Ga7zgf9HU+S66W9qUw8qUF8tZHrEJzvWCedwknH+e3bzN2FKeP/ALP579/I8DvEDzW4FqM61Ib9lTSioY95PfVH+t9J/oKtLc5Usj9nHYWaln2/zbAErmrO/ZTkY8c13IypKLOTLG2t0V2LFvkMsOtuJkSGAPaQgE0qitENCrgttUgMke0tBIpVCUuTRj+7/v8A2ZYyKYbmjSMEg0ON8it67HN8juOIHvsjhG2xodygvFwZPLRpdTlOTv34O1cKck5Jz/OuuuzkSZwU0svxm5MdSU8r21Dx/KuZZlONMuNoDfbTp9QdD76yaeLSfHNnQ1so7o1K1SPUvIIsILmtbSMSkrKluAYTgjv+VfSNhvNuD/mbd1huvn1EIeSVH5V8X22Ew8whxc1TOtClYCc6ceO/5Zrp/JGqPE8pFidM1RXz/H3YxWXLham5p/p6FK5VH0J5d0oPDcWY4vCI8lJUn72dq+aHL5a7bqYgwG0PAr/pHL7Y69nc9AO+vpryt8udwm4021zVhxJQPDFfIqhm8Oh0Z9Ir2+X453NQ06jkv2LJTnHHEZx5yfHQ3pa5gOVvLX23PiVGqC1nKU6U7DGmtyzwUy3jGdjjlq16PTpb09O1rPXFYzjOH1jUnAVjVW+HBnfKJLa7KakpETKnVHABGc11lhtV0lSZXnbHNbk9G2/v9U93SuVSHozza9IQrVkFKSCrHfW7Y7zd46mpyXn3eW7qQkDKjjuqjUp7eDboZR3/AB9iTi3hq+QZH2hc2HmmV+2tOAa5uI1GW6oSZHIT3KAzmvR+MvKhL4shxYlyiDkpHqYxvWBwzYLVe7fcpTrrzb7P6plCc1VjzSjH4vIsy4oTyfBXPdW6/Yox4VtkRvM2bsXi5IT6DkadaenaVv3d3wqSTa2rWW5rbUJfKcGQmTqUPjWHDflwC49ExkY1HGcdoV0HLvNztzM02tjkrcy4/lKVvaffnp47U825cozwcXwase8wi8VSLy86OzljT2P72e7xFV2Lba7/ACFx4s55sqPo1uLAZH7y9iK5643mW7LAZS5Ft77mvzcA6f5mtRd3RJbXFt7rUbUfQIMU6h8VaiBVKxss6l/xnYu8L3Ry1JtUriHhaQjqhReHNR8wK7DyT2Nrh1y4uyLhDuCWyleIqtStq8mkpjwbq1H0rivFagp9wLUpWT4YrXgcYLtEJ5FrCWVkhtxagRrwrrWWSp0v/Uvm98fj4Nry/wAxV1v8RZgvRCAdDTycKV4nHfVCx8ZQ7NwxFs9vtTLpQ8vzpb6MKII+O9c3xtxdO4iu0aY7IddEdQDXNGSkZ6VSvT8V+fLkvMKBCQhtKF7BWOpGK0LEsmOMpGd/BLZEd+FAbiLkvuOplBZIZJAQoHpvmqMeWGZRdZSlICMaFZINDKtVwD7bKwvU4gOJCiMEHpg01xt8m2uNpdfZUpYGzatVbYpKkZ3OW7jguQ5/KdQGGG21pVq1Yz/nfelVZcXDTbra9azlxRx6uO6lUtqH1snqUmyNRzSUAM4p8b0sHPStz7GLyLDjLfmDLqnNThcKCj3U71rnBlDrkb0a/V6d/fRsRXCwHkJK8qKAnHfWjfbld+ctm4RW42G+2zydPZ7tutUbn5Gjan3J7GqUm3+Zm1pltDsfrCnr9MZrpuAZsF3yh2EeYssu+cJbcb5fqfU/jiuCtzEqS+pMVouKOE9AcZ+NSomXG238TElxudH9QqxqTgbddqonhU7pk4ZNqSo+s/KnIjweBbg+4vSWcacd+c18lMPAreeV6LdTnpPb/Z6Hc12LPGnEl4iPJu19eb5o9GC422jUn73urmTNZ9ELmIkoZVzHG/1vvznY+IrPpsTxpplk3Zntqb58jlQ1SS7vjR6nhjBqzeraYkX1zyA2lztp09o0HnDMHnPwP3G+Z62n4Db616PFtrl78j71+eAelpc0OL93+tW6jK8bi64LdNjWSM1dOuDzFMOQLf5+6twM8zlNuknRk+sBVux35+1IlRocWK+24rKS+2VaR4g1TJluBxhttxxpv0vL9bTnr8D03rO0++rlHeqZlcnGVovwYd0u0kMW+HIlPEqIQy2VHUTnO1dBF4Q45iurfYtchK3BpcGpOpST1GM13Hkqv9hb4UFt5rKX1IU3Ihr5bRkqUr1+YsgHbAwSMaehzXTyXLaFTZH/AKf+hd1Y9LG0ez7WrH8qv2WUdSjwq6R59kiuW6QxLiSpP69pxvSFN7EdffVJue+3Abi6EaUL1B3HpDvnGqvVPKnxJaZVkehc5jUplpEe3sLS6mK4leVOcwbAlHZ0pJz39BXlzEl1+I3blDLaHFLQkIyolWP5VVkx7ZbUTjkb7nol2s4Z8mvDl2atLLbrpXmQhzTzO/Y1X5DcK2h8T48UuuIX5u3la9X/AA999/dWpxfwXxqz5O4bamphhQRzPNz7CT/KuK8mdpg3q8SYlwnMxAY6i2t1eO1WLV6WWKHc2aHWdeSco89vTsdHcOHw5cFXO6urWpCEqZZJ9b9j59aK98QQLrANsFiYjPtrTqePte759K5u+RIYuUqPbHHjynE/1vZ+pznfaq1y58ENO8l3Ln9Y4j10/MnpWaOmUqtm2Wrljvavn7mnxnNg3F1tmLa2uaxlKVxjsojGRpHX41Qt0FlzzxaIGpLCAtaCSAnPvJ3qKB5xbQ1Pd1IEkKDa0LAIPeaB116ejzG3x3HHlKKnClRKnE479q0xx7cahExzz9SfUkTSHyifETKiJUgNgJbYd3ORtkk7fCo+IIrqY7LjVuLKFEkrDgUvY9+OlSQuU05FiSm22y24CtRHcO7pvW3xdKty4olWhaUoKcaW0EJJ79++hboTRTNRk/iOPac/5i0I0/60qeInmLUns6ik6dXjSrWUkGMHNJPXejxtQEHO1bHEoXY02b1OZtqbey4G2Eu83KRhef3utUZkl6U+p995x1xXrKWrUTULg0++iDRIJAJA6/PpvUOnGPYslOUu5uW+ZEFidZER0HR+v19nmDcdE9fnWOS6Tzi9n2fp7+6hStxIKULUlJGFAHrUkiKtHrus+qFdlerr3bd9RjDa69QcrI2kKeXobQpxR6JSMk1bjwnZj/mkX9av+p+B2GSd6lfhIgtMym5zLycBS0JWULBzjGR+dHarrHgSkPItzatPfzV5PzzSluf3UNKPmRebKhXEMykNuNA6SshWkflnFev+RJDd14W4m4aiKS7HzqbPf7q8vHEQeDrc1DjjXaW2jXqwruyTvj3V3H+z3xREtPGTwmraix5iMA92e6sOqxynidrlG/SZVGfwv+eS/M874ngyLPd3G5DKkKPq/CsKvXP9o+EW+Jw8MBCt0Y8K8m6HP51o0s+rhUmU6yCx5Wl27/nyX2G4BEIuq0I1K5xB8MY260Sbal6CmUiWA2pZToKt0kdO7vFGHbe8+4OU23zGex7KWnNs593WqSi624qMX1JbQvXpT6qiOlN2/Mrr2J2I8ctFL+EraUolQXkqz7IH8aFp4JeSpnmOYA7C/Z+G/wAKhktp5jjkd3no0p1KUNJGfAZ+VVd8gijZZE+rOJb05P8AJpJc+xLs1/QDl0yU49XHTPj3V8yQZ8izzEyovKU6tCkekbCsBQwTg99dWm4IT5Pm/Ob8Wpq3+X5py8qDP3uv0rn7pAYhqOHmXcFOxVgkDcEfGqcTk7U0XPGoNODopPTpuQpXKS4V8wOctOonPXpW1fb4zPtNuRqLkpvVzOxgd9ZsgWzngkH0i/UY9hPuzVOQGud6EH/JOPhtVnS3u/Qrctqa9S7LnuyLJDiGOtKY2r0vcok5qCM+WGwUOLQ4fV01E0Uqa5CnFp+e34U1WRxlblwSuyVvuuPPqW4+s51lXf7/ABpPNutABxDiM7gKGNvGrD0TlRGZLbyHCvqE+wfA1cuD0y5xjMuM0LcGzYWPW8cYGBS21RPZzZQdgSY8hLLyNKlaD17lDINKrpUHbTzclcnXha1n2RjGKVFD6fuZffilga6SutJHjW1mZdg3+VyW+XzOZ7f3fdjvz1qZi4uNWqRb2hy+f+uOv9bjcZHQYPf76iPpA1q8MfWrfDTbL13QzIYQ81y1nQokA4ScdCDVUu1k0ikylgoUDqK/Zx0+dJpGHU5CevRXT51ceP2dcw9FGhTTvZ78b015ucm5ytcgNJKEdnlI0e17qV8lvS4bsiubrPnGhmKhjRlLmlRIK8nOM91V0qOnFSvuBy2NOqbQXCtWpe+VfHegIFSiipihrUy6l1vTrQoKGoZBx7u+pLfJcj3Bp1GxCqgTSPWntt2NSppntvl5tj0zhS0Xtx3JDSde3rE14WsdvYbYr3wtiX5AkKkqW6Up7OpROK8JJ1r7QHSub4bxCUPRnR8Qj8UZeqJILQlOlo+H3PDpnpj41XaCCopcPeB3fX6Ubaep1K9U99PaseesAgHtCtzVWYVzRNc7bKtZa5/LKX0a21Nq1JI6daK2vMG3S4fODTrne56q9Ps7DOSenQVHdAQ6721nC1JGT0Ga7zyZ8P2qdaVyZ0YSTn1Vnbu8MH61my5nCG6XJbs+KjmItkdPCcq6GHnB/WZxoT0+eTWG+vmBGSs6UhPaOcivRvKzBjWeJFt9tb82jecPFSEH1sdM15xjenpMnVx7u1kc0dkqNKJLitNNIciLe0E5CnSEkE7pwO+iJCTltSENrOhekHs579/Cs6O4tMhCgdwoV00551zh8urUCqdKCnjpHVPTG21Wz+EILeULhEtEdzDU9cxPKxqQzp7Xhuay89mtRUNj7FMrSebzdOc91ZuBpq6ENqoolPcTIedQw6ynlkO4yVIBIx4Hu+VWVSVLtDUINAhtwrKsePdVFABzmum4ckEQQjlMkZPVFU5pbFZt0Oneom43RhtaY6Vcxlt7UhQAVvyyfaGO+lWpxVOebCIbYbQy7uoJRjvFKownOSux6nTdDI4XZ//Z</binary>
</FictionBook>