Niskie, przedwieczorne niebo wisia�o nad czarnymi i szarymi g�rami niby kotara o barwie wyblak�ych oczu w�ciek�ego psa.

Mitch Rafelson, z bol�cymi kostkami i plecami piek�cymi od �le za�o�onej p�tli nylonowej liny, pod��a� za poruszaj�c� si� szybko kobiec� sylwetk� Tilde, id�c granic� mi�dzy bia�ym firnem a spad�ym na ziemi� py�em �wie�ego �niegu. Tkwi�ce mi�dzy oblodzonymi kamieniami blanki i iglice ciep�o lata wyrze�bi�o w mleczne, wygl�daj�ce na krzemienne no�e.

Na lewo od Mitcha nad bez�adem czarnych g�az�w wznosi�y si� g�ry, ograniczone za�amanym urwiskiem lodowej kaskady. Na prawo, w pe�nym �arze s�o�ca, l�d pi�� si� o�lepiaj�cym blaskiem a� do nienagannej paraboli cyrku skalnego.

Franco znajdowa� si� oko�o dwudziestu jard�w na po�udnie, ukryty za skrajem gogli Mitcha, kt�ry m�g� go s�ysze�, ale nie widzie�. Kilka kilometr�w za nim, teraz tak�e poza zasi�giem wzroku, zosta� okr�g�y jaskrawopomara�czowy ob�z z w��kna szklanego i aluminium, w kt�rym ostatnio zatrzymali si� na odpoczynek. Mitch nie wiedzia�, ile kilometr�w pokonali od ostatniej chaty, kt�rej nazw� zapomnia�; ale przywo�ywane obrazy silnego blasku s�o�ca i ciep�ej herbaty w izbie schroniska, Gaststube, dodawa�y mu troch� si�. Po tej pr�bie bo�ej zam�wi nast�pny kubek mocnej herbaty i usi�dzie w Gaststube, dzi�kuj�c Bogu, �e �yje i jest mu ciep�o.

Zbli�ali si� do skalnej �ciany i �nie�nego mostu przez szczelin� wymyt� wod� z topniej�cych lod�w. Te zamarzni�te teraz potoki p�yn� wiosn� i latem, �cieraj�c kraw�d� lodowca. Za mostem, w zag��bieniu w �cianie w kszta�cie litery U, wznosi�o si� co� na kszta�t wywr�conego do g�ry nogami zamku gnoma albo organ�w wyrze�bionych z lodu: zamarzni�ty wodospad rozdzielaj�cy si� na liczne grube kolumny. Od�amki pop�kanego lodu i p�aty �niegu zgromadzi�y si� wok� jego brudnobia�ej podstawy; g�rn� cz�� s�o�ce wypali�o w �mietanow� biel.

Franco wy�oni� si� jakby z mg�y i do��czy� do Tilde. Dot�d szli po wzgl�dnie r�wnym lodowcu. Teraz Tilde i Franco zamierzali chyba wspi�� si� po organach.

Mitch stan�� na chwil� i si�gn�� za siebie po czekan. Uni�s� gogle, ukucn�� i opad� ze st�kni�ciem na ty�ek, chc�c sprawdzi� raki.

Kulki lodu mi�dzy kolcami ust�powa�y pod naciskiem ostrza.

Tilde cofn�a si� kilka krok�w, aby z nim porozmawia�. Spojrza� na ni�, jego grube, ciemne brwi tworzy�y k�adk� nad zadartym nosem, okr�g�e zielone oczy mruga�y na mrozie.

��Oszcz�dz� nam godzinꠗ powiedzia�a Tilde, wskazuj�c organy.�� P�no ju�. Spowalniasz nasze tempo.�� Wyra�n� angielszczyzn� jej w�skie usta wymawia�y z kusz�cym akcentem austriackim. Mia�a szczup�e, lecz o �adnych proporcjach cia�o, prawie bia�e w�osy schowane pod granatow� czapk� z polartecu, elfi� twarz z jasnoszarymi oczyma. �adna, ale nie w gu�cie Mitcha, cho� byli kochankami do przybycia Franca.

��M�wi�em ci, �e ostatnio wspina�em si� osiem lat temu�� odpar� Mitch. Franco pojawi� si� w sam� por�. Opar� sw�j czekan blisko organ�w.

Tilde wszystko wa�y�a i mierzy�a, bra�a tylko to, co najlepsze, odrzucaj�c odrobin� gorsze, ale nigdy nie pali�a most�w, je�li dawne zwi�zki mog�y si� okaza� przydatne. Franco mia� kanciast� szcz�k�, bia�e z�by i kanciast� g�ow� z g�stymi, czarnymi w�osami podgolonymi z bok�w, orli nos, �r�dziemnomorsk� oliwkow� cer�, szerokie ramiona i r�ce z napr�onymi k��bami mi�ni. Smuk�e, bardzo silne d�onie. Dla Tilde nie by� do�� bystry, lecz og�lnie wcale nieg�upi. Mitch m�g� sobie wyobrazi�, jak pragnienie uwiedzenia Franca wywabi�o Tilde z jej g�stego austriackiego boru, widzia� jasne na ciemnym niby warstwy tortu. Czu� si� w ciekawy spos�b wykluczony z tego obrazu. Tilde kocha�a si� z mechaniczn� precyzj�, kt�ra jaki� czas zwodzi�a Mitcha, dop�ki nie poj��, �e wykonuje swe ruchy, jeden po drugim, jako rodzaj �wiczenia umys�owego. Tak samo jad�a. Nic mocno jej nie porusza�o, cho� czasami bywa�a naprawd� dowcipna i uroczo si� u�miecha�a, a wtedy w k�cikach w�skich, precyzyjnych ust pojawia�y si� zmarszczki.

��Musimy zej�� przed zachodem s�o�ca�� powiedzia�a.�� Nie wiem, jaka b�dzie pogoda. Do jaskini mamy dwie godziny. Niedaleko, ale ci�ka wspinaczka. Przy odrobinie szcz�cia b�dziesz m�g� przez godzin� ogl�da� to, co znale�li�my.

��Postaram siꠗ obieca� Mitch.�� Jak daleko jeste�my od szlaku turystycznego? Od godzin nie widzia�em czerwonych znak�w.

Tilde zdj�a gogle, aby je wytrze�, i rzuci�a mu przelotny u�miech bez ciep�a.

��Nie docieraj� tu tury�ci. Tak�e wi�kszo�� dobrych alpinist�w omija to miejsce. Ale znam drog�.

��Bogini �niegu�� powiedzia� Mitch.

��A jak my�lisz?�� Spyta�a, bior�c to za komplement.�� Wspina�am si� ju� jako ma�a dziewczynka.

��Nadal jeste� dziewczynk��� odpar� Mitch.�� Dwadzie�cia pi��, dwadzie�cia sze��?

Nigdy nie zdradzi�a Mitchowi swego wieku. Teraz szacowa� go jak klejnot, kt�rego kupno si� rozwa�a.

��Mam trzydzie�ci dwa lata. Franco czterdzie�ci, ale jest szybszy od ciebie.

��Do diab�a z Frankiem�� rzuci� Mitch bez gniewu.

Tilde w rozbawieniu zacisn�a usta.

��Wszyscy czujemy si� dzisiaj dziwnie.�� Odwr�ci�a si�.

��Nawet Franco. Ale kolejny Cz�owiek Lodu� Co mo�e temu dor�wna�?

Ta sama my�l zapiera�a Mitchowi dech, a teraz tego nie potrzebowa�. Zdusi� w sobie podniecenie, zmiesza� je z wyczerpaniem.

��Nie wiem�� odpowiedzia�.

Swe serduszka najemnik�w oddali mu w Salzburgu. Byli ambitni i nieg�upi; Tilde �ywi�a absolutn� pewno��, �e nie natrafili na kolejne cia�o alpinisty. Zna si� na rzeczy. Gdy mia�a czterna�cie lat, pomaga�a znosi� dwa cia�a wyplute przez j�zor lodowca.

Jedno mia�o ponad sto lat.

Mitch zastanawia� si�, co b�dzie, je�li naprawd� znale�li Cz�owieka Lodu. Tilde, by� pewien, na d�u�sz� met� nie poradzi sobie ze s�aw� i sukcesem. Franco dostatecznie panuje nad sob�, aby zdo�a� je znie��, lecz Tilde jest na sw�j spos�b krucha. Jak diament mo�e ci�� stal, ale uderz j� z niew�a�ciwej strony i rozpry�nie si� w kawa�ki.

Franco mo�e przetrzyma� s�aw�, ale czy przetrzyma�by Tilde? Mimo wszystko, Mitch lubi� Franca.

��Mamy jeszcze trzy kilometry�� powiedzia�a mu Tilde.

��Idziemy.

Ona i Franco pokazali mu razem, jak si� wpina� po zamarzni�tym wodospadzie.

��Sp�ywa tylko w po�owie lata�� wyja�ni� Franco.�� Ju� od miesi�ca jest lodem. Zrozum, jak zamarza. Jest mocny tu na dole.�� Uderzy� czekanem w bladoszary l�d pot�nej podstawy organ�w. Ten zad�wi�cza�, polecia�o kilka odprysk�w.�� Ale wy�ej jest cienka warstwa lodu, pe�na p�cherzyk�w, g�bczasta. Spadaj� du�e od�amki, je�li �le uderzysz. Mog� zrani�. Tilde mo�e tu wyci�� stopnie, nie ty. Wspinasz si� mi�dzy Tilde i mn�.

��Tilde p�jdzie pierwsza. Franco uznawa� szczerze, �e jest lepsz� alpinistk� od niego. Roz�o�y� liny i Mitch pokaza� im, �e pami�ta w�z�y i p�tle z czas�w chodzenia po G�rach Kaskadowych w stanie Waszyngton. Tilde bezg�o�nie wyrazi�a uznanie i oplot�a si� w stylu alpejskim wok� pasa i ramion.

��Mo�esz si� wspina� wi�kszo�� drogi. Pami�taj, wyciosam stopnie, je�li b�d� ci potrzebne�� powiedzia�a.�� Nie chc�, aby� zwala� l�d na Franca.

Ruszy�a pierwsza.

W po�owie filaru, wcisn�wszy w l�d kolce na czubkach rak�w, Mitch min�� pr�g. Wyczerpanie jakby �cieka�o stru�kami z jego n�g, a� przez chwil� czu� md�o�ci. Potem cia�o si� oczy�ci�o, jakby przemyte �wie�� wod�, i oddycha� ju� swobodnie. Szed� za Tilde, wbijaj�c raki w l�d i mocno si� w niego wtulaj�c, �apa� wszystkie dost�pne uchwyty. Oszcz�dnie korzysta� z czekana. Powietrze tu� przy lodzie by�o rzeczywi�cie cieplejsze.

Po mini�ciu punktu �rodkowego wspinaczka po kremowym lodzie zaj�a im pi�tna�cie minut. S�o�ce wysz�o zza niskich szarych chmur i pod ostrym k�tem o�wietli�o zamarzni�ty wodospad, przygwa�d�aj�c go do �ciany z przejrzystego z�ota.

Czeka�, a� Tilde powie im, �e jest bezpieczna na g�rze. Franco rzuca� lakoniczne odpowiedzi. Mitch zaklinowa� si� mi�dzy dwiema kolumnami. L�d by� tu rzeczywi�cie zaskakuj�cy. Mitch wy��obi� bok szczeliny, zrzucaj�c na Franca chmur� od�amk�w. W�och zakl��, ale Mitch ani razu nie odpad� i nie zawis�, ca�e szcz�cie.

Podci�gn�� si� i przelaz� przez nier�wn�, ob�� kraw�d� zamarzni�tego potoku. Jego r�kawice po�lizgn�y si� alarmuj�co na stru�kach lodu. Rozpaczliwie przebieraj�c butami, prawym natrafi� na skalny wyst�p, zaczepi� si� o niego, znalaz� oparcie na kolejnym, odczeka� chwil�, a� odzyska� dech, i niby mors opad� obok Tilde.

Ciemnoszare g�azy wyznacza�y z obu stron �o�ysko zamarzni�tego potoku. Mitch popatrzy� w g�r� w�skiej, skalnej doliny, w po�owie skrytej w cieniu; kiedy� sp�ywa� ni� ze wschodu ma�y lodowiec, ��obi�c w�w�z o charakterystycznym przekroju w kszta�cie litery U. Przez ostatnie kilka lat nie pada�o wiele �niegu i lody sp�yn�y, znik�y z w�wozu, le��cego teraz kilkadziesi�t jard�w od g��wnego masywu lodowca.

Mitch po�o�y� si� na brzuchu i pom�g� Francowi wej�� na wierzch. Tilde sta�a z boku, oparta o wylot w�wozu, jakby nie zna�a strachu�� zachowuj�ca bez trudu r�wnowag�, smuk�a, prze�liczna.

Skrzywi�a si�, patrz�c na Mitcha.

��Sp�niamy siꠗ oznajmi�a.�� Czego si� dowiesz w p� godziny?

Mitch wzruszy� ramionami.

��Musimy wyruszy� z powrotem najp�niej o zmierzchu�� powiedzia� Franco do Tilde, a potem u�miechn�� si� do Mitcha.�� Nie taki straszny ten lodowy diabe�, co?

��Niez�y�� rzuci� Mitch.

��Nauczy siꠗ powiedzia� Franco do Tilde, kt�ra unios�a brwi.

��Wspina�e� si� ju� po lodzie?

��Nie po takim�� odpar� Mitch.

Przeszli kilkadziesi�t jard�w po zamarzni�tym potoku.

��Jeszcze dwie wspinaczki�� zapowiedzia�a Tilde.�� Franco, prowadzisz.

Mitch podni�s� wzrok w krystalicznym powietrzu nad kraw�d� w�wozu, patrz�c na z�by pi�y wy�szych g�r. Nadal nie wiedzia�, gdzie jest. Franco i Tilde nie chcieli mu powiedzie�. Pokonali co najmniej dwadzie�cia kilometr�w od przystanku z herbat� w du�ej, kamiennej Gaststube.

Gdy si� obejrza�, jakie� cztery kilometry z ty�u i setki metr�w ni�ej zobaczy� pomara�czowy ob�z. By� tu� za siod�em, teraz w cieniu.

Pokrywa �niegu wygl�da�a na bardzo cienk�. G�ry prze�y�y dopiero co najcieplejsze lato w nowo�ytnej historii Alp, z nasilaj�cym si� topnieniem lodowc�w, kr�tkotrwa�ymi powodziami w dolinach wywo�anymi ulewnymi deszczami i zaledwie odrobin� �niegu z poprzednich lat. Globalne ocieplenie sta�o si� ju� oklepanym tematem w mediach, ale z miejsca, w kt�rym siedzia� Mitch, dla jego niewprawnego oka wygl�da�o na a� za bardzo rzeczywiste. Za kilka dziesi�cioleci Alpy mog� zosta� nagie.

Wzgl�dne ciep�o i sucho�� powietrza otworzy�y drog� do starej jaskini, pozwalaj�c Francowi i Tilde odkry� tajemnicz� tragedi�.

Kaye kuli�a si� na fotelu pasa�era piskliwego ma�ego fiata, kt�rym kierowa� Lado, pokonuj�c budz�ce l�k serpentyny i wira�e Gruzi�skiej Drogi Wojennej. Cho� spalona s�o�cem i wyczerpana, nie mog�a zasn��. Jej d�ugimi nogami szarpa� ka�dy zakr�t. A kwicz�ce jak �winia prawie �yse opony sprawia�y, �e przyciska�a d�onie do kr�tko �ci�tych br�zowych w�os�w i ziewa�a nerwowo.

Lado poczu�, �e milczenie trwa za d�ugo. Spojrza� na Kaye �agodnymi piwnymi oczyma na pi�knie pomarszczonej, opalonej twarzy, uni�s� papieros nad kierownic� i wysun�� podbr�dek.

��Nasze zbawienie w �ajnie, co?�� Spyta�.

Kaye u�miechn�a si� wbrew sobie.

��Nie roz�mieszaj mnie, proszꠗ powiedzia�a.

Lado zlekcewa�y� jej pro�b�.

��Dobrze dla nas. Gruzja ma co� do dania �wiatowi. Mamy welkie sceki.�� Elegancko toczy� r, a ��cieki� wymawia� sce-ki.

���cieki�� szepn�a.�� �cie-ki.

��Wymawiam to dobrze?�� Zapyta� Lado.

��Doskonale�� odpar�a Kaye.

Lado D�akeli by� dyrektorem naukowym Instytutu imienia Eliawy w Tbilisi, kt�ry w miejscowych �ciekach miejskich i szpitalnych oraz w odpadach rolniczych i w pr�bkach pochodz�cych z ca�ego �wiata szuka� bakteriofag�w�� wirus�w atakuj�cych tylko bakterie. Teraz Zach�d, ��cznie z Kaye, przychodzi� z wyci�gni�t� r�k�, aby dowiedzie� si� czego� od Gruzin�w o leczniczych w�a�ciwo�ciach fag�w.

Zakumplowa�a si� z kadr� Eliawy. Po tygodniu konferencji i zwiedzania laboratori�w kilkoro m�odszych naukowc�w zaprosi�o j�, aby wybra�a si� z nimi na faliste wzg�rza i jaskrawozielone pastwiska dla owiec u podn�a g�ry Kazbek.

Rzeczy tak szybko si� zmienia�y. Rankiem tego dnia Lado pokona� ca�� drog� z Tbilisi do obozu opodal starego i samotnego ko�cio�a prawos�awnego w Gergeti. W kopercie przywi�z� faks z kwatery g��wnej si� pokojowych ONZ w Tbilisi, stolicy Gruzji.

Lado wychyli� dzbanek kawy w obozie, a potem, zawsze d�entelmen, a ponadto jej sponsor, zaproponowa�, �e zabierze j� do Gordi, miasteczka le��cego siedemdziesi�t pi�� mil na po�udniowy zach�d od Kazbeku.

Kaye nie mia�a wyboru. Niespodziewanie, i w najgorszym z mo�liwych momencie, dopad�a j� przesz�o��.

Zesp� ONZ sprawdzi� rejestry danych w poszukiwaniu niegruzi�skiego specjalisty medycznego o jakim� do�wiadczeniu.

Wyskoczy�o tylko jedno nazwisko: Kaye Lang, 34 lata, wsp�w�a�cicielka�� z m�em, Saulem Madsenem�� sp�ki EcoBacter Research. We wczesnych latach osiemdziesi�tych studiowa�a medycyn� s�dow� na Uniwersytecie Stanu Nowy Jork z zamiarem prowadzenia pracy dochodzeniowej w policji. Po roku zmieni�a zdanie, przerzucaj�c si� na mikrobiologi� z naciskiem na in�ynieri� genetyczn�; mimo to by�a teraz w Gruzji jedynym cudzoziemcem maj�cym, cho� odrobin� poszukiwanego przez ONZ wykszta�cenia.

Lado wi�z� j� przez najpi�kniejsze krajobrazy, jakie widzia�a w �yciu. W cieniu �rodkowego Kaukazu mijali pola na tarasach g�rskich, ma�e kamienne domy wiejskie, kamienne stodo�y i ko�cio�y, miasteczka zbudowane z drewna i kamienia z budynkami o zapraszaj�cych i �licznie wyrze�bionych gankach, wychodz�cych na w�skie, ceglaste, wybrukowane kocimi �bami b�d� polne drogi, wioski porozrzucane z rzadka na szerokich, zmierzwionych kobiercach pastwisk dla owiec i k�z, po�r�d g�stych las�w.

Tutaj nawet pozornie puste przestrzenie by�y przez wieki zagarniane i toczono o nie wojny, jak w ka�dym miejscu, kt�re widzia�a w Zachodniej, a teraz i we Wschodniej Europie. Kaye niekiedy czu�a si� duszona gro�n� blisko�ci� innych ludzi, szczerbatymi u�miechami starych m�czyzn i kobiet, stoj�cych na poboczu dr�g i przygl�daj�cych si� pojazdom jad�cym z i do nowego nieznanego �wiata. Pomarszczone przyjazne twarze, powykr�cane d�onie machaj�ce do samochodziku.

Wszyscy m�odzi ludzie byli w miastach, zostawiaj�c starym wie�, z wyj�tkiem g�rskich o�rodk�w turystycznych. Gruzja zamierza�a zosta� mekk� turystyczn�. Jej gospodarka rozwija�a si� co roku w tempie dwucyfrowym; waluta, lari, umacnia�a si� tak�e; dawno ju� zast�pi�a ruble; wkr�tce mia�a wyprze� zachodnie dolary. K�adziono ruroci�gi od Morza Kaspijskiego do Czarnego; a wino, kt�rego nazwa pochodzi�a st�d, stawa�o si� g��wnym towarem eksportowym.

Za kilka nast�pnych lat Gruzja b�dzie eksportowa� nowe i zupe�nie inne wino: roztwory fag�w maj�ce wyleczy� �wiat przegrywaj�cy wojn� z chorobami bakteryjnymi.

Fiat �mign�� pasem wewn�trznym, gdy mijali �lepy zakr�t.

Kaye mocno prze�kn�a �lin�, ale nic nie powiedzia�a. Lado bardzo si� o ni� troszczy� w instytucie. Niekiedy w ubieg�ym tygodniu Kaye przy�apywa�a go, jak przygl�da si� jej wzrokiem pe�nym przygarbionej, starej jak �wiat podejrzliwo�ci, oczyma zw�onymi do szparek w�r�d zmarszczek, niby satyr wyrze�biony z drewna oliwki o br�zowych plamkach. Kobiety pracuj�ce w Eliawie m�wi�y, �e nie mo�na mu ufa�; zw�aszcza te m�odsze. Kaye traktowa� jednak zawsze z nienagann� uprzejmo�ci�, a nawet, jak teraz, z trosk�. Nie chcia�, aby si� smuci�a, cho� nie potrafi� wymy�li� �adnego powodu, dla kt�rego mia�aby si� weseli�.

Mimo swego pi�kna Gruzja mia�a wiele przywar: wojna domowa, zab�jstwa, a teraz masowe groby.

Wpadli w �cian� deszczu. Wycieraczki zamacha�y czarnymi ogonkami i oczy�ci�y przed Lado oko�o jednej trzeciej widoku.

��Chwa�a Josepowi Stalinowi, zostawi� nam �cieki�� rzuci� leniwie.�� Dobry syn Gruzji. Nasz najs�ynniejszy towar eksportowy, lepszy od wina.�� Lado u�miechn�� si� do niej fa�szywie. Wygl�da� na jednocze�nie zawstydzonego i zepchni�tego do obrony.

Kaye pozosta�o jedynie wyci�gn�� go z tej kaba�y.

��Zabi� miliony�� szepn�a.�� Zabi� doktora Eliaw�.

Lado wpatrywa� si� ponuro mi�dzy stru�ki, aby widzie�, co jest przed kr�tk� mask�. Zmieni� bieg na ni�szy i zwolni�, a potem omin�� r�w mog�cy pomie�ci� krow�. Kaye pisn�a i z�apa�a za bok fotela. Na tym odcinku nie by�o barierek, a obok szosy zia�a przepa�� z widniej�c� trzysta metr�w ni�ej rzek� sp�ywaj�c� z topniej�cego lodowca.

��To Beria og�osi� doktora Eliaw� wrogiem ludu�� stwierdzi� Lado rzeczowo, jakby opowiada� star� histori� rodzinn�.�� By� wtedy naczelnikiem gruzi�skiego KGB, miejscowym sukinsynem molestuj�cym dzieci, a nie w�ciek�ym wilkiem ca�ej Rosji.

��By� cz�owiekiem Stalina�� powiedzia�a Kaye, staraj�c si� odwr�ci� my�li od drogi. Nie mog�a zrozumie� dumy Gruzin�w ze Stalina.

��Wszyscy byli lud�mi Stalina albo zgin�li�� odpar� Lado. Wzruszy� ramionami.�� Rozszed� si� tu wielki smr�d, kiedy Chruszczow oznajmi�, �e Stalin by� z�y. Co wiedzieli�my? Przykr�ca� nam �ruby na tyle sposob�w i przez tyle lat, �e uznawali�my go za m�a.

Kaye uzna�a to za zabawne. Lado zaczerpn�� zach�t� z jej u�miechu.

��Niekt�rzy nadal pragn� powrotu dobrobytu z czas�w komunizmu. Albo b�dziemy mieli dobrobyt z g�wna.�� Skrzywi� nos.�� Wol� g�wno.

Nast�pn� godzin� zje�d�ali z mniej przera�aj�cych wzg�rz i p�askowy��w. Znaki drogowe z zawijasami pisma gruzi�skiego nosi�y zardzewia�e �lady po dziesi�tkach kul.

��P� godziny, najwy�ej�� zapowiedzia� Lado.

G�sty deszcz utrudnia� wykrycie granicy mi�dzy dniem a noc�.

Lado w��czy� przy�mione, s�abe �wiat�a drogowe fiata, gdy osi�gn�li skrzy�owanie i zjazd do miasteczka Gordi.

Dwa uzbrojone transportery sta�y po obu stronach szosy tu� przed skrzy�owaniem. Pi�ciu ubranych w p�aszcze przeciwdeszczowe i okr�g�e jak nocniki he�my rosyjskich �o�nierzy si� pokojowych machn�o leniwie, nakazuj�c, aby stan�li.

Lado zatrzyma� fiata, przechylonego lekko na pochy�o�ci. Kaye ujrza�a kolejny r�w zaledwie jardy przed nimi, na prawo od krocza skrzy�owania. B�d� musieli wjecha� na stok, aby go omin��.

Lado opu�ci� szyb�. Rosyjski �o�nierz, dziewi�tnasto- lub dwudziestoletni, o r�owych policzkach ministranta, zajrza� do �rodka. Z jego he�mu na r�kaw Lado �cieka� deszcz. Lado powiedzia� mu co� po rosyjsku.

��Amerykanka?�� Zapyta� Kaye m�ody Rosjanin. Pokaza�a mu paszport, za�wiadczenia z UE i WNP oraz faks prosz�cy j� o przyjazd do Gordi, a w�a�ciwie nakazuj�cy jej przybycie. �o�nierz wzi�� faks i skrzywi� si�, pr�buj�c go przeczyta�, cho� papier ca�kiem przem�k�. Odst�pi� i poszed� si� poradzi� oficera przykucni�tego w tylnym w�azie najbli�szego transportera.

��Nie chc� tu by栗 szepn�� Lado do Kaye.�� I my ich tu nie chcemy. Poprosili�my jednak o pomoc� Kogo mo�emy obwinia�?

Deszcz usta�. Kaye wpatrywa�a si� w zamglony mrok przed nimi. S�ysza�a �wierszcze i ptasie �piewy przebijaj�ce si� przez szum silnika.

��Prosto, lewo�� powiedzia� �o�nierz do Lado, dumny ze swej angielszczyzny. U�miechn�� si� do Kaye i odes�a� ich do nast�pnego �o�nierza stoj�cego jak s�up za rowem, w szarym mroku.

Lado nacisn�� peda� sprz�g�a i samochodzik szarpni�ciami objecha� r�w, min�� trzeciego przedstawiciela si� pokojowych i ruszy� boczn� drog�.

Lado ca�y czas mia� otwarte okno. Ch�odne i wilgotne powietrze wieczorne wpada�o do samochodu, je��c kr�tkie w�osy na karku Kaye. Pobocze g�sto porasta�y brzozy. Powietrze kr�tki czas pachnia�o paskudnie. Blisko byli ludzie. Potem Kaye pomy�la�a, �e mo�e to nie �cieki z miasteczka tak cuchn�. Marszczy�a nos, a �o��dek si� jej przewraca�. Ich cel le�a� jak�� mil� od miasteczka, a do Gordi mieli jeszcze co najmniej dwie mile szosy.

Lado dotar� do strumienia i powoli pokona� w br�d szybko p�yn�c�, p�ytk� wod�. Ko�a zanurzy�y si� po dekle, ale samoch�d wyjecha� bezpiecznie i przeby� nast�pne kilkaset metr�w. Gwiazdy zerka�y przez szybko ci�gn�ce chmury. G�ry bod�y niebo poszarpanymi, ciemnymi blankami. Las pojawi� si� i zosta� w tyle, a potem oboje zobaczyli Gordi, kamienne budynki, kilka nowszych pi�trowych dom�w, kwadratowych i drewnianych, o ma�ych okienkach, pojedyncz� betonow� kostk� ratusza bez ozd�b, ulice z porytym koleinami asfaltem i starym brukiem. �adnych �wiate� ulicznych. Czarne, nic niewidz�ce okna. Znowu nie by�o pr�du.

��Nie znam tego miasta�� szepn�� Lado. Wcisn�� hamulce, wytr�caj�c Kaye z zadumy. Samoch�d wl�k� si� ha�a�liwie ryneczkiem otoczonym pi�trowymi budynkami. Kaye zdo�a�a wypatrzy� wyblak�y szyld Inturistu nad gospod� nazwan� Tygrys Rustawelego.

Lado w��czy� lampk� na suficie i wyj�� przes�any faksem plan.

Odrzuci� go ze wstr�tem i ci�ko otworzy� drzwiczki fiata. Zawiasy zazgrzyta�y g�o�no. Wychyli� si� i rykn�� po gruzi�sku:

��Gdzie jest gr�b?

Ciemno�� milcza�a uparcie.

��Pi�knie�� powiedzia� Lado. Trzasn�� drzwiami dwukrotnie, zanim si� zamkn�y. Kaye mocno zacisn�a usta, kiedy samoch�d szarpn��, ruszaj�c. Z piskliwym zgrzytem w skrzyni bieg�w zje�d�ali uliczkami ze sklepami, ciemnymi i zamkni�tymi blach� falist�, a� poza dwiema porzuconymi szopami, kupami �wiru i porozrzucanymi belami siana opu�cili miasteczko.

Po kilku minutach zauwa�yli �wiat�a i blask latarek, pojedyncze ognisko obozowe, nast�pnie us�yszeli narastaj�cy warkot przeno�nego generatora i g�osy brzmi�ce gromko w pustce nocy.

Gr�b by� bli�ej, ni� pokazywa� plan, nieca�� mil� od miasteczka. Kaye zastanawia�a si�, czy mieszka�cy s�yszeli krzyki i czy w og�le by�y jakie� krzyki.

Zabawa si� sko�czy�a.

Koniec jaskini by� bardzo ciasny. Tilde le�a�a pod nisk� p�k� skaln�, z podci�gni�tymi kolanami, i patrzy�a na Mitcha kl�cz�cego przed jednym z tych, dla zobaczenia kt�rych zosta� tu przyprowadzony. Franco przykucn�� za Mitchem.

Usta Mitcha by�y do po�owy otwarte, jak u zdziwionego ch�opczyka. Od d�u�szej chwili nie m�g� wykrztusi� jednego s�owa. W g��bi jaskini panowa� ca�kowity spok�j i cisza. Porusza� si� jedynie promie� �wiat�a, gdy latarka przeskakiwa�a pomi�dzy dwoma kszta�tami.

��Niczego nie dotykali�my�� powiedzia� Franco.

Sczernia�e popio�y, stare kawa�ki drewna, trawy i trzciny wygl�daj�ce, jakby je rozdmuchano, ale nadal tworz�ce resztki ogniska. Sk�ra cia� trzyma�a si� znacznie lepiej. Mitch nie widzia� nigdy bardziej zaskakuj�cych okaz�w zmumifikowanych g��bokim zamro�eniem. Tkanki by�y twarde i sztywne, wilgo� wyssa�o z nich suche, bardzo ch�odne powietrze. Na g�owach, le��cych twarzami do siebie, sk�ra i mi�nie prawie si� nie zapad�y przed zamro�eniem. Rysy wygl�da�y niemal naturalnie, cho� oczy pod skurczonymi powiekami by�y cofni�te, ciemne, niewypowiedzianie senne. Ca�e by�y tak�e cia�a; jedynie na nogach jakby si� pokruszy�y i zapad�y w siebie, mo�e wskutek sporadycznych podmuch�w z szybu. Pomarszczone, czarne stopy przypomina�y suszone grzyby.

Mitch nie m�g� uwierzy� w to, co widzi. Mo�e nie by�o nic nadzwyczajnego w ich pozycji�� m�czyzna i kobieta le��cy na boku, twarzami do siebie w obj�ciach �mierci, zamarzni�ci ostatecznie jak wygas�e popio�y ich ostatniego ogniska. Nic zaskakuj�cego w d�oniach m�czyzny si�gaj�cych do twarzy kobiety, jej r�kach opuszczonych nisko i �ciskaj�cych brzuch. Nic niespodziewanego w zwierz�cej sk�rze pod nimi, ani w drugiej, zmi�tej za m�czyzn�, jakby odrzuconej na bok.

Na koniec, gdy ogie� wygas�, zamarzaj�cemu na �mier� m�czy�nie by�o za ciep�o i odrzuci� okrycie.

Mitch spojrza� na skurczone palce kobiety i prze�kn�� narastaj�c� gul� emocji, kt�re trudno by mu by�o okre�li� bli�ej czy wyja�ni�.

��Jak stare?�� Spyta�a Tilde, wytr�caj�c go ze skupienia. Jej g�os zabrzmia� ra�no, ostro i rzeczowo, jak chla�ni�cie brzytw�.

Mitch zerkn�� na ni�.

��Bardzo stare�� powiedzia� spokojnie.

Tak, ale czy jak Cz�owiek Lodu?

��Nie jak Cz�owiek Lodu�� odpar� Mitch. Glos prawie mu si� �ama�.

Cia�o kobiece zosta�o zranione. Mia�o otw�r w boku, na wysoko�ci biodra. Otacza�y go plamy krwi i pomy�la�, �e mog� by� i na skale za ni�. Mo�e od tego umar�a.

W jaskini nie by�o broni.

Przetar� oczy, aby odegna� postrz�piony ma�y, bia�y ksi�yc, kt�ry m�g� go zwodzi�, a potem spojrza� znowu na twarze, kr�tkie, szerokie nosy wznosz�ce si� pod ma�ym k�tem. �uchwa kobiety zwisa�a, usta m�czyzny by�y zamkni�te. Zmar�a, chwytaj�c powietrze. Mitch nie m�g� mie� pewno�ci, ale nie odrzuci� tego spostrze�enia. Pasowa�o.

Dopiero teraz ostro�nie przesun�� si� wok� postaci, pochyli� nisko, obni�aj�c si� powolutku, a� zgi�te kolana zatrzyma�y si� cal nad biodrami m�czyzny.

��Wygl�daj� na stare�� powiedzia� Franco po to tylko, aby zak��ci� cisz� jaskini. Oczy mu l�ni�y. Mitch zerkn�� na niego, potem spu�ci� wzrok na profil m�skiego cia�a.

Gruby wa� nadoczodo�owy, szeroki sp�aszczony nos, brak podbr�dka. Grube ramiona. Twarze g�adkie, prawie bezw�ose.

Ca�� jednak sk�r� poni�ej szyi pokrywa� jasnobr�zowy meszek, widoczny jedynie po przyjrzeniu si� mu z bliska. Wok� skroni kr�tko przyci�te w�osy wygl�da�y na wygolone we wzory, kt�re wykona� zr�czny fryzjer.

No to po kud�atych rekonstrukcjach muzealnych.

Mitch pochyli� si� bardziej, zimne powietrze wype�ni�o mu ci�ko nozdrza, opar� d�o� o powa�� jaskini. Co� jakby maska le�a�o mi�dzy cia�ami, w istocie dwie maski, jedna obok m�czyzny, wepchni�ta pod niego, druga pod kobiet�. Kraw�dzie masek wygl�da�y na oddarte. Ka�da mia�a otwory na oczy, nozdrza, wyobra�enie g�rnej wargi, wszystko lekko pokrywa�y drobne w�oski, a poni�ej widnia�a jeszcze bardziej ow�osiona fa�da, kt�r� mo�e kiedy� owijano wok� szyi i �uchwy. Mog�y zosta� zdj�te z twarzy, zerwane, chocia� na g�owach nie brakowa�o sk�ry.

Mask� bli�sz� kobiety jakby wi�za�y z jej czo�em i skroni� cienkie w��kna przypominaj�ce nici omu�ka.

Mitch poj��, �e skupia si� na drobnych zagadkach, aby odsuwa� jedn� wielk� i niemo�liw�.

��Jak s� stare?�� Zapyta�a znowu Tilde.�� Czy mo�esz ju� powiedzie�?

��Nie s�dz�, aby tacy ludzie �yli od dziesi�tk�w tysi�cy lat�� odpar� Mitch.

Tilde chyba pogubi�a si� w tak zamierzch�ych czasach.

��Czy s� Europejczykami, jak Cz�owiek Lodu?

��Nie wiem�� odpowiedzia� Mitch, kr�c�c g�ow�, i podni�s� r�k�. Nie chcia� rozmawia�; pragn�� si� zastanowi�. To wyj�tkowo niebezpieczne miejsce, zawodowo, umys�owo, pod ka�dym wzgl�dem. Niebezpieczne, wymarzone i niemo�liwe.

��Powiedz mi, Mitch�� poprosi�a Tilde z zaskakuj�c� s�odycz�.�� Powiedz mi, co widzisz.�� Wyci�gn�a r�k�, aby pog�adzi� go po kolanie. Franco przygl�da� si� tej pieszczocie z dojrza�� wyrozumia�o�ci�.

��To m�czyzna i kobieta�� zacz�� Mitch.�� Ka�de ma oko�o metra sze��dziesi�t wzrostu.

��Niscy ludzie�� powiedzia� Franco, ale Mitch nie przerywa�.

��Wydaj� si� nale�e� do rodzaju Homo, gatunek sapiens. R�ni� si� jednak od nas. Mo�e cierpieli na rodzaj kar�owato�ci, zniekszta�cenia rys�w��� Zamilk� i znowu popatrzy� na g�owy; nie dostrzeg� �adnych oznak kar�owato�ci, cho� zastanawia�y go maski.

Rysy klasyczne.

��Nie s� kar�ami�� powiedzia�.�� To neandertalczycy.

Tilde zakas�a�a. Suche powietrze drapa�o j� w gardle.

��Pardon?

��Jaskiniowcy?�� Spyta� Franco.

��Neandertalczycy�� powt�rzy� Mitch, w r�wnej mierze dla przekonania siebie, co i poprawienia Franco.

��Bzdura�� stwierdzi�a Tilde g�osem za�amuj�cym si� z gniewu.�� Nie jeste�my dzie�mi.

���adna bzdura. Znale�li�cie par� dobrze zachowanych neandertalczyk�w, samca i samic�. Pierwsze mumie neandertalskie� Gdziekolwiek. Kiedykolwiek.

Tilde i Franco przemy�liwali to kilka sekund. Na zewn�trz wiatr gwizda� przy wylocie jaskini.

��Jak stare?�� Zapyta� Franco.

��Wszyscy uwa�aj�, �e neandertalczycy wymarli w okresie od stu do czterdziestu tysi�cy lat temu�� odpar� Mitch.�� Mo�e wszyscy si� myl�. W�tpi�, aby przetrwali w tej jaskini, w tym stanie, przez czterdzie�ci tysi�cy lat.

��Mo�e byli ostatnimi.�� Franco prze�egna� si� z szacunkiem.

��Niewiarygodne�� powiedzia�a Tilde z rumie�cem na twarzy.�� Ile mog� by� warci?

Mitchowi zdr�twia�a noga i cofn�� si�, aby przykucn�� obok Franca. Przetar� oczy os�oni�tymi r�kawiczk� knykciami palc�w. Tak zimno. Ca�y dygota�. Ksi�yc �wiat�a zamaza� si� i przesun��.

��Nic nie s� warci�� odpar�.

��Nie �artuj�� powiedzia�a Tilde.�� S� rzadcy� Nie ma takich jak oni, prawda?

��Cho�by�my�� to znaczy cho�by�cie�� zdo�ali wyci�gn�� ich bezpiecznie z tej jaskini, nietkni�tych, i znie�� z g�ry, komu by�cie ich sprzedali?

��Ludzie zbieraj� takie rzeczy�� powiedzia� Franco.�� Ludzie z mn�stwem pieni�dzy. Rozmawiali�my ju� z niekt�rymi o Cz�owieku Lodu. Na pewno Cz�owiek i Kobieta Lodu�

��Mo�e powinienem wyrazi� si� wprost�� stwierdzi� Mitch.

��Je�li sprawa nie zostanie za�atwiona w spos�b naukowy, udam si� do w�adz w Szwajcarii, W�oszech, gdziekolwiek jeste�my. Powiem im.

Kolejne milczenie. Mitch s�ysza� niemal my�li Tilde, tykaj�ce jak ma�y austriacki zegar z kuku�k�.

Franco uderzy� w dno jaskini d�oni� w r�kawiczce i popatrzy� na Mitcha.

��Czemu nas dymasz?

��Bo ci ludzie nie nale�� do ciebie�� odpowiedzia� Mitch.

��Nie nale�� do nikogo.

��Nie �yj�!�� Krzykn�� Franco.�� Nie nale�� ju� chyba i do siebie?

Usta Tilde tworzy�y prost�, ponur� kresk�.

��Mitch ma racj�. Nie sprzedamy ich.

Troch� si� teraz boj�c, Mitch rzuca� po�piesznie nast�pne s�owa.

��Nie wiem, co innego zamierzacie z nimi zrobi�, ale nie s�dz�, aby chodzi�o o wykorzystywanie ich, sprzedawanie praw, wyr�b lalek Jaskiniowej Barbie czy co� takiego.�� Oddycha� g��boko.

��Nie, Mitch ma znowu racjꠗ przyzna�a Tilde powoli. Franco przygl�da� si� jej, mru��c pytaj�co oczy.�� To wielka sprawa.

��B�dziemy dobrymi obywatelami. S� przodkami wszystkich. Mama i Tata �wiata.

Mitch czu� narastaj�cy wyra�nie b�l g�owy. Wcze�niejszy d�ugi owal �wiat�a by� znajomym ostrze�eniem: nadje�d�a mia�d��cy �eb poci�g. Zej�cie z g�ry b�dzie trudne, a nawet niemo�liwe W czasie ataku migreny naprawd� roz�upuj�cej m�zg. Nie wzi�� �adnych lekarstw.

��Zamierzacie zabi� mnie tutaj?�� Spyta� Tilde.

Franco zerkn�� na niego, a potem przeni�s� wzrok na Tilde, oczekuj�c odpowiedzi.

Tilde u�miechn�a si� i potar�a podbr�dek.

��My�l�. Jacy byliby z nas dranie. Jakie opowie�ci i s�awa. Piraci czas�w prehistorycznych. Hej ho i butelka sznapsa.

��Musimy�� powiedzia� Mitch, bior�c te s�owa za odpowied� przecz�c��� pobra� z ka�dego cia�a pr�bki tkanek, czyni�c jak najmniejsze szkody. Potem�

Wzi�� latark� i po�wieci� za bliskie sobie, maj�ce zaspane oczy g�owy samca i samicy, daleko w g��b szczelin, zaczynaj�cych si� jakie� trzy jardy dalej w jaskini. Le�a�o tam co� ma�ego, owini�tego futrem.

��Co to?�� Spytali jednocze�nie on i Franco.

Mitch si� zastanowi�. M�g�by ukucn�� i naruszaj�c jedynie kurz, prze�lizgn�� si� obok kobiety. Z drugiej strony, najlepiej zostawi� wszystko nietkni�te, wycofa� si� teraz z jaskini i sprowadzi� prawdziwych specjalist�w. Pr�bki tkanek wystarcz� jako dow�d, pomy�la�. DNA neandertalczyk�w jest ju� dostatecznie znane z badania ich ko�ci. Znalezisko zostanie potwierdzone, a jaskinia zamkni�ta, dop�ty�

�cisn�� skronie i zamkn�� oczy.

Tilde poklepa�a go po ramieniu i delikatnie odsun�a.

��Jestem mniejsza�� powiedzia�a. Przeczo�ga�a si� obok kobiety w ty� jaskini.

Mitch patrzy�, nic nie m�wi�c. To w�a�nie odczuwa� jako prawdziwy grzech�� grzech pal�cej ciekawo�ci. Nigdy sobie tego nie wybaczy, ale, szuka� wym�wki, jak�e m�g�by j� powstrzyma�, nie uszkadzaj�c cia�a? Ponadto b�dzie ostro�na.

Tilde wcisn�a twarz w sp�g jaskini za pakunkiem. Dwoma palcami z�apa�a koniec futra i powoli go obr�ci�a. Gard�o Mitcha �ciska� l�k.

��Po�wie栗 za��da�a Tilde. Mitch po�wieci�.

Tak�e Franco wycelowa� sw� latark�.

��To lalka�� powiedzia�a Tilde.

Na wierzchu pakunku wida� by�o twarzyczk� przypominaj�c� ciemne, pomarszczone jab�ko, z par� zapadni�tych, czarnych oczek.

��Nie�� zaprzeczy� Mitch.�� To dziecko.

Tilde cofn�a si� kilka cali i cicho chrz�kn�a z zaskoczenia!

B�l g�owy spad� na Mitcha jak grzmot. Franco trzyma� rami� Mitcha obok wylotu jaskini. Tilde nadal by�a w �rodku. Migrena Mitcha osi�gn�a prawdziw� dziewi�tk� w skali Beauforta, ze zwidami i wszystkim innym. Z wysi�kiem powstrzymywa� si� przed zwini�ciem w k��bek i ryczeniem z b�lu. Dosta� ju� suche wymioty, przy jaskini, i teraz gwa�townie dygota�.

Mia� ca�kowit� pewno��, �e umrze tutaj, na progu najbardziej niesamowitego odkrycia antropologicznego wszystkich czas�w, zostawiaj�c je w r�kach Tilde i Franca, niewiele lepszych od z�odziei.

��Co tam robi?�� J�kn�� Mitch ze spuszczon� g�ow�. Nawet zmierzch wydawa� mu si� zbyt jasny. Szybko jednak robi�o si� ciemno.

��Nie twoja sprawa�� powiedzia� Franco i mocniej �cisn�� mu rami�.

Mitch odsun�� si� i pomaca� w kieszeni, szukaj�c fiolek z pr�bkami. Zdo�a� wzi�� dwie ma�e z g�rnej cz�ci ud m�czyzny i kobiety, zanim b�l osi�gn�� szczyt; teraz ledwo widzia�.

Zmusiwszy si� do podniesienia powiek, spojrza� na szafirowy b��kit nieba precyzyjnie rysuj�cy g�r�, l�d, �nieg, niby male�kimi b�yskawicami przes�aniane b�yskami w k�cikach oczu.

Tilde wy�oni�a si� z jaskini z aparatem fotograficznym w jednej r�ce, paczk� w drugiej.

��Mamy do��, aby wszystkiego dowie�栗 stwierdzi�a. Powiedzia�a co� do Franca po w�osku, szybko i cichym g�osem.

Mitch nie rozumia� ani si� tym nie przejmowa�. Chcia� tylko zej�� z g�ry, wle�� do ciep�ego ��ka i zasn��, czeka�, dop�ki nie wyga�nie nadzwyczajny b�l, a� za dobrze mu znany, cho� zawsze �wie�y i nowy.

Druga opcja to umieranie, maj�ce tak�e swe zalety.

Franco sprawnie go obwi�za�.

��Chod�, stary druhu�� powiedzia�, lekko szarpi�c lin�. Mitch rusza� chwiejnie, zaciskaj�c pi�ci na bokach, aby nie wali� nimi w g�ow�.�� Czekan�� rzuci�a Tilde i W�och wyci�gn�� zza pasa Mitcha toporek, majtaj�cy mu mi�dzy nogami; schowa� go do plecaka.�� �le wygl�dasz�� powiedzia� Franco.

Mitch zaciska� mocno oczy; zmrok wype�nia�y b�yskawice, a piorun to b�l, w milczeniu roz�upuj�cy mu g�ow� przy ka�dym kroku. Tilde sz�a pierwsza, a Franco tu� za nim.

��Inn� drog��� zdecydowa�a Tilde.�� Jest mocne oblodzenie, a most si� spieprzy�.

Mitch otworzy� oczy. Gra� to ostrze zardzewia�ego no�a, mroczne jak w�giel na tle przeczystej ultramaryny nieba, bledn�cej w rozgwie�d�on� czer�. Ka�dy kolejny oddech by� coraz mro�niejszy i trudniejszy do zaczerpni�cia. Poci� si� obficie.

Wl�k� si� automatycznie, pr�buj�c schodzi� skalistym stokiem upstrzonym skrawkami chrz�szcz�cego �niegu, po�lizgn�� si� i z�apa� lin�, �ci�gaj�c Franca kilka jard�w w d�. W�och nie zaprotestowa�, przewi�za� tylko lin� wok� Mitcha i pocieszy� go jak dziecko.

��Dobra, stary druhu. Tak lepiej. Tak lepiej. Uwa�aj.

��Nie wytrzymam d�u�ej, Franco�� szepn�� Mitch.�� Przesz�o dwa lata nie mia�em migreny. Nie zabra�em nawet pigu�ek.

��Niewa�ne. Patrz tylko pod nogi i r�b, co m�wi�.�� Franco krzykn�� co� do Tilde. Mitch poczu� j� bli�ej i zerkn��. Jej twarz okala�y chmury oraz zrodzone w nim samym �wiat�a i iskry.�� B�dzie pada� powiedzia� W�och.�� Musimy si� �pieszy�.�� Rozmawiali po w�osku i niemiecku, Mitch pomy�la�, �e o zostawieniu go tutaj na lodzie.�� Mog� i�栗 zapewni�.�� Mog� chodzi�.�� Ruszyli wi�c znowu stokiem lodowca, w�r�d odg�osu lodu opadaj�cego niby sp�ywaj�ca powoli stara rzeka, p�kaj�cego i hucz�cego, trzaskaj�cego i odpryskuj�cego, gdy zlatuje w d�. Gdzie� jakby klaska�y r�ce olbrzyma. Wiatr si� nasili� i Mitch odwr�ci� si� do niego plecami. Franco okr�ci� go w pierwotnym kierunku i �agodnie popycha�.

��Nie ma czasu na g�upot�, stary druhu. Chod�.

��Pr�buj�.

��Id� po prostu.�� Wiatr sta� si� pi�ci� wal�c� go w twarz. Wciska� si� w niego. Kryszta�ki lodu zwisa�y mu z policzk�w, spr�bowa� naci�gn�� kaptur, ale palce w r�kawiczkach mia� jak kie�basy.

��Nie mo�e powiedzia�a Tilde i Mitch zobaczy�, jak go obchodzi, otulona wiruj�cym �niegiem. �nieg zacz�� nagle lecie� poziomo i wszystkich szarpn�� wiatr. Latarka Franca ukaza�a miliony p�atk�w p�dz�cych r�wnolegle do pod�o�a. Zastanawiali si� nad wygrzebaniem jamy w �niegu, ale by� on zbyt twardy i potrwa�oby to za d�ugo.

��Idziemy! Prosto w d�!�� Krzykn�� Franco do Tilde, kt�ra ruszy�a w milczeniu.

Mitch nie wiedzia�, dok�d id�, ani zbytnio go to nie obchodzi�o. Franco kl�� stale po w�osku, ale zag�usza� go �nieg i Mitch, brn�cy naprz�d, wyci�gaj�cy i wciskaj�cy buty, zapieraj�cy si� rakami, pr�buj�cy utrzymywa� si� pionowo. Mitch jedynie po napi�ciu liny poznawa�, �e Franco tam jest.

��Bogowie si� gniewaj�!�� Zawo�a�a Tilde, na po�y triumfuj�co, na po�y �artobliwie, z wielkim podnieceniem i wielkim poruszeniem.

Franco musia� upa��, bo Mitch by� mocno wleczony w ty�. Jako� zdo�a� utrzyma� czekan i gdy si� przekr�ci�, opad� na brzuch i znalaz� ch�� na wbicie czekana w l�d i powstrzymanie tego schodzenia. Franco chyba zadynda� przez chwil�, kilka jard�w dalej w dole stoku. Mitch popatrzy� w tym kierunku. �wiat�a znik�y z jego oczu. Zamarza�, naprawd� zamarza�, co u�mierzy�o b�l migreny. Franco by� niewidoczny za prostymi, r�wnoleg�ymi strugami �niegu. Wiatr zagwizda�, potem wrzasn�� i Mitch zbli�y� bardziej twarz do lodu.

Czekan wy�lizgn�� si� z otworu i osun�� si� dwa, trzy jardy. Przy zmniejszonym b�lu zastanawia� si�, jak zdo�a wyj�� z tego �ywy.

Wbi� raki w l�d i podci�gn�� si� na stoku, ca�� si�� wlek�c Franca za sob�. Tilde pomog�a W�ochowi wsta�. Mia� zakrwawiony nos i wygl�da� na oszo�omionego. Musia� uderzy� g�ow� o l�d. Tilde spojrza�a na Mitcha. U�miechn�a si� i dotkn�a jego ramienia. Tak przyjacielsko. Nikt nic nie m�wi�. Podzielany b�l i wciskaj�ce si� z�e ciep�o zbli�a�o ich bardzo do siebie. Franco wyda� odg�os �kania, ssania, poliza� zakrwawion� warg�, �ci�gn�� mocniej ich liny.

Byli tacy ods�oni�ci. Ponad skoml�cym wiatrem spadaj�cy lodowiec wy�, warcza�, terkota� jak traktor na �wirowej drodze. Mitch czu� dr�enie lodu pod nim. Byli za blisko kaskady, a ta sp�ywa�a naprawd� szybko, robi�c mn�stwo ha�asu. Szarpn�� lin� ��cz�c� go z Tilde i cofn�li si� wolni, odci�ci. Poci�gn�� lin� za sob�. Franco wy�oni� si� z wiatru i �niegu, twarz pokrywa�a mu krew, oczy l�ni�y za goglami. Ukl�k� obok Mitcha i podpar� si� d�o�mi w r�kawiczkach, pochylony na bok. Mitch chwyci� Franca za rami�, lecz ten ani drgn��. Mitch wsta� zwr�cony w d� stoku. Wiatr powia� od przodu i od do�u, powali� go na twarz. Mitch spr�bowa� znowu, odchylaj�c si� niezdarnie do ty�u, i upad�. M�g� si� tylko czo�ga�. Ci�gn�� za sob� Franca, ale po kilku stopach sta�o si� to niemo�liwe. Zawr�ci� do Franca i spr�bowa� go pcha�. Nie zdo�a�, l�d by� szorstki, a nie �liski. Mitch nie wiedzia�, co robi�. Musieli wydosta� si� z wiatru, ale nie widzia� na tyle dobrze, gdzie s�, aby wybra� w�a�ciwy kierunek. Cieszy� si�, �e Tilde ich zostawi�a.

Mo�e si� uratuje, kto� b�dzie mia� z ni� dzieci, oczywi�cie nie oni; s� teraz w �lepej uliczce ewolucji. Ca�a odpowiedzialno�� opad�a. �a�owa�, �e Franco tak ucierpia�.

��Hej, stary druhu!�� Krzykn�� mu do ucha.�� Obud� si� i mi pom�, bo umrzemy.�� Franco nie odpowiada�.

Mo�e ju� nie �y�, ale Mitch nie s�dzi�, aby zwyk�y upadek m�g� kogokolwiek zabi�. Natrafi� na latark� przy nadgarstku Franca, zdj�� j�, zapali�, po�wieci� w oczy W�ocha, spr�bowa� je otworzy� palcami w r�kawiczce, mia� z tym k�opot, dojrza� wreszcie ma�e i nier�wne �renice. Oj. Run�� mocno na l�d, doznaj�c wstrz�su m�zgu i rozbijaj�c nos. To z niego wyp�ywa�a ci�gle nowa krew. Krew i �nieg tworzy�y czerwon� papk� na twarzy Franca. Mitch przesta� do niego m�wi�. Pomy�la� o odci�ciu liny, ale nie m�g� si� do tego zmusi�. Franco by� dla niego dobry. Rywale pojednani �mierci� na lodzie. Mitch w�tpi�, aby jakakolwiek kobieta naprawd� poczu�a romantyczny skurcz serca, gdy o tym us�yszy. Nie do�wiadczy�, aby kobiety zbytnio si� przejmowa�y takimi rzeczami. Umieraniem tak, ale nie m�sk� sztam�. Tak teraz pogmatwan� i szybko ogrzewaj�c�. Jego kurtka by�a bardzo ciep�a, jak i spodnie �niegowe. Na dobitk� musia� si� odla�. �mier� z godno�ci� najwyra�niej nie wchodzi�a w gr�. Franco j�kn��. Nie, to nie Franco. L�d pod nimi zadrga�, potem podskoczy�, upadli i osun�li si�. Mitch dostrzeg� �wiat�o latarki ukazuj�ce rosn�c� wielk� bry�� lodu. Albo spadali. Tak, rzeczywi�cie, i zamkn�� oczy, przewiduj�c najgorsze. Nie uderzy� jednak w nic g�ow�, cho� ca�e powietrze zosta�o wyparte mu z p�uc. Wyl�dowali w �niegu i wiatr usta�. Zlepiony �nieg opada� na nich, w nog� Mitcha wbi�o si� te� kilka ci�kich grudek lodu. By�o cicho i spokojnie. Mitch spr�bowa� unie�� nog�, ale mi�kkie ciep�o stawia�o op�r, a druga noga by�a sztywna. Ju� po wszystkim.

Natychmiast otworzy� szeroko oczy na zalewaj�cy niebo blask o�lepiaj�cego, b��kitnego s�o�ca.

Lado, kr�c�c g�ow� w ponurym zak�opotaniu, pozostawi� Beckowi trosk� o powr�t Kaye do Tbilisi. Nie m�g� na d�ugo opu�ci� Instytutu Eliawy.

ONZ zaj�o w Gordi ma�y pensjonat Tygrys Rustawelego, wynajmuj�c wszystkie pokoje. Rosjanie rozbili nast�pne namioty i spali mi�dzy miasteczkiem a grobami.

Obs�ugiwani przez zbola��, lecz u�miechni�t� w�a�cicielk�, kr�p�, czarnow�os� Lik�, cz�onkowie si� pokojowych ONZ zjedli p�n� kolacj� z�o�on� z chleba i flak�w, podan� z du�ymi kieliszkami w�dki. Wszyscy zaraz potem poszli spa�, opr�cz Kaye i Becka.

Beck przysun�� krzes�o do drewnianego sto�u i postawi� przed Kaye szklank� bia�ego wina. Nie tkn�a w�dki.

��Manawi. Najlepsze, jakie tutaj maj�� W ka�dym razie dla nas.�� Beck usiad� i czkn�� w ku�ak.�� Przepraszam. Co pani wie o historii gruzi�skiej?

��Niewiele�� odpowiedzia�a Kaye.�� Znam polityk� najnowsz�. Nauk�.

Beck kiwn�� g�ow� i za�o�y� r�ce.

��Nasze zmar�e matki�� zacz���� niew�tpliwie mog�y zosta� zamordowane podczas zamieszek�� wojny domowej. Nic mi jednak nie wiadomo o starciach w Gordi czy w pobli�u.�� Skrzywi� si� niepewnie.�� Mog� by� ofiarami lat trzydziestych, czterdziestych lub pi��dziesi�tych. Pani to jednak wyklucza. Trafna uwaga o korzeniach.�� Potar� nos i podrapa� si� po brodzie.�� Za du�o ponurej historii jak na tak pi�kny kraj.

Beck przypomina� Kaye Saula. Wi�kszo�� m�czyzn w wieku pu�kownika przypomina�a jej Saula, starszego o dwadzie�cia lat, tam na Long Island, dalszym, ni� wynika�o tylko z odleg�o�ci.

Saula b�yskotliwego, Saula s�abego, Saula, kt�rego umys� z ka�dym miesi�cem coraz bardziej zgrzyta�. Usiad�a prosto i wyci�gn�a r�ce, drapi�c pod�og� nogami krzes�a.

��Bardziej mnie interesuje jego przysz�o�栗 powiedzia�a.

��Po�owa firm farmaceutycznych i medycznych ze Stan�w Zjednoczonych pielgrzymuje tutaj. Do�wiadczenia Gruzji mog� uratowa� miliony.

��Po�yteczne wirusy.

��Tak jest�� potwierdzi�a.�� Fagi.

��Atakuj� tylko bakterie.

Przytakn�a.

��Czyta�em, �e wojska gruzi�skie nosi�y podczas zamieszek ma�e fiolki pe�ne fag�w�� powiedzia� Beck.�� Po�ykano je przed walk� albo rozpylano na rany czy oparzenia przed zabraniem do szpitala.

Kaye kiwn�a g�ow�.

��Terapi� fagow� stosuj� od lat dwudziestych, kiedy to Felix d'Herelle przyjecha� tu, aby pracowa� z Jerzym Eliaw�. D'Herelle by� nieporz�dny; miesza� wyniki, a nied�ugo potem pojawi�y si� sulfonamid i penicylina. Do niedawna bardzo zaniedbywali�my fagi. I w ko�cu zostali�my z gro�nymi bakteriami odpornymi na wszystkie znane antybiotyki. Ale nie na fagi.

Przez okno holu, nad dachami niskich dom�w po drugiej stronie ulicy, widzia�a g�ry l�ni�ce w blasku ksi�yca. Chcia�a p�j�� spa�, ale wiedzia�a, �e ca�e godziny b�dzie le�a�a bez snu w ma�ym, twardym ��ku.

��B�d� tu mieli lepsz� przysz�o�栗 stwierdzi� Beck. Uni�s� i wychyli� szklank�. Kaye wypi�a �yczek. S�odycz i kwa�no�� wina tworzy�y pi�kn� r�wnowag�, jak w cierpkich morelach.

��Doktor D�akeli powiedzia� mi, �e wspi�li�cie si� na Kazbek�� rzek� Beck.�� Wy�szy od Mont Blanc. Jestem z Kansas. Nie ma tam �adnych g�r. Ledwo troch� ska�.�� U�miechn�� si� ze spuszczon� g�ow�, jakby wola� unika� jej wzroku.�� Kocham g�ry. Przepraszam, �e odci�gam pani� od tematu� I od przyjemno�ci.

��Nie wspinam siꠗ wyja�ni�a.�� Wchodz� tylko.

��Spr�buj� zabra� st�d pani� za kilka dni�� powiedzia� Beck.

��W Genewie maj� spisy zaginionych os�b i mo�liwych masakr.

��Je�li na co� trafi� i b�dziemy mogli datowa� t� na lata trzydzieste, przeka�emy spraw� Gruzinom i Rosjanom.�� Beck chcia�, aby groby by�y stare, i nie bardzo mog�a go za to wini�.

��A je�li sprawa jest �wie�a?�� Spyta�a Kaye.

��Sprowadzimy z Wiednia pe�en zesp� dochodzeniowy.

Kaye rzuci�a mu ostre, zasadnicze spojrzenie.

��Jest �wie�a.

Beck dopi� wino, wsta� i zacisn�� d�onie na oparciu swego krzes�a.

��Zgadzam siꠗ westchn��.�� Dlaczego rzuci�a pani kryminologi�? Je�li nie w�ciubiam nosa�

��Za du�o dowiedzia�am si� o ludziach�� odpar�a Kaye. Okrutnych, zepsutych, brudnych, niesamowicie g�upich ludziach. Opowiedzia�a Beckowi o poruczniku z wydzia�u zab�jstw na Brooklynie, kt�ry uczy� jej grup�. By� pobo�nym chrze�cijaninem.

Pokazuj�c im zdj�cia szczeg�lnie przera�aj�cej sceny zbrodni, z dwoma martwymi m�czyznami, trzema kobietami i jednym dzieckiem, powiedzia� studentom: �Dusz tych ofiar nie ma ju� w cia�ach. Nie wsp�czujcie im. Wsp�czujcie tym, kt�rzy zostali. Porad�cie sobie z tym. We�cie si� do pracy. I pami�tajcie, �e pracujecie dla Boga�.

��Dzi�ki wierze nie zwariowa��� doda�a Kaye.

��A pani? Czemu zmieni�a pani kierunek?

��Nie wierzꠗ wyja�ni�a Kaye.

Beck kiwn�� g�ow�, rozlu�ni� r�ce na oparciu krzes�a.

��Nie ma pani zbroi. C�, niech si� pani stara. Na razie mamy tylko pani�.�� Powiedzia� jej dobranoc i poszed� do w�skich schod�w, maszeruj�c szybkim, lekkim krokiem.

Kaye kilka minut siedzia�a przy stole. Potem wysz�a g��wnymi drzwiami gospody. Stan�a na granitowym stopniu przy w�skiej, brukowanej ulicy i odetchn�a nocnym powietrzem, lekko przesyconym smrodem miejskich �ciek�w. Nad szczytami dom�w naprzeciw gospody dojrza�a o�nie�ony szczyt g�ry, tak wyra�ny, �e niemal�e mog�aby wyci�gn�� r�k� i go dotkn��.

Mitch zobaczy� niebieskie s�o�ce, obracaj�ce si� i ciemniej�ce, wi�c uzna�, �e nadesz�a noc, ale powietrze by�o zamglone na zielono i ani troch� mro�ne. Poczu� uk�ucie b�lu w g�rnej cz�ci uda, co� niejasno ci��y�o mu w �o��dku.

Nie by� w g�rach. Pr�bowa� mruganiem usun�� ma� z oczu i wyci�gn�� r�k�, aby potrze� twarz. Kto� go powstrzyma�, a mi�kki kobiecy g�os kaza� mu po niemiecku by� grzecznym ch�opcem.

Gdy nieznajoma wytar�a mu czo�o zimn�, mokr� szmatk�, powiedzia�a po angielsku, �e ma troch� pop�kan� sk�r�, odmro�ony nos i palce oraz z�aman� nog�. Kilka minut p�niej znowu zasn��.

Nie wiadomo, jak d�ugo potem obudzi� si� i zdo�a� usi��� w skrzypi�cym, mocnym ��ku szpitalnym. By� w sali z czterema innymi pacjentami, dwoma obok i dwoma naprzeciw, samymi m�czyznami, wszyscy poni�ej czterdziestki. Dwaj trzymali z�aman� nog� na wyci�gu jak w komedii filmowej. Dwaj pozostali z�amali r�k�. Noga Mitcha by�a w gipsie, ale nie na wyci�gu.

Wszyscy m�czy�ni mieli niebieskie oczy, byli �yla�ci i przystojni, z orlimi profilami, grubymi karkami i d�ugimi szcz�kami.

Przygl�dali mu si� uwa�nie.

Mitch widzia� teraz pok�j wyra�nie: pomalowane betonowe �ciany, pokryte bia�� emali� por�cze ��ek, przeno�na lampa na chromowej podstawie, kt�r� wzi�� za niebieskie s�o�ce, c�tkowane, br�zowe p�ytki posadzki, dusz�cy od�r pary i �rodk�w odka�aj�cych, przyt�aczaj�cy zapach mi�ty.

Po prawej stronie Mitcha m�ody m�czyzna, mocno oparzony odbijaj�cymi si� od �niegu promieniami s�onecznymi, z r�owymi jak u niemowl�cia policzkami pokrytymi �wie�� sk�r�, wychyli� si� m�wi�c:

��Czy jest pan tym ameryka�skim szcz�ciarzem?�� Zazgrzyta�y bloczki i ci�arki jego uniesionej nogi.

��Jestem Amerykaninem�� j�kn�� Mitch.�� Musz� by� szcz�ciarzem, bo nie umar�em.

M�czy�ni wymienili powa�ne spojrzenia. Mitch dostrzeg�, �e od jakiego� czasu musia� by� tematem rozm�w.

��Wszyscy si� zgadzamy, �e koledzy alpini�ci powinni pana powiadomi�.

Zanim Mitch zd��y� przyzna�, �e nie jest alpinist�, poparzony �niegiem m�ody m�czyzna powiedzia� mu, i� jego towarzysze nie �yj�.

��W�och, z kt�rym znaleziono pana na seraku, mia� z�amany kark. A kobieta by�a du�o ni�ej, zagrzebana w lodzie.

Potem jego oczy zaostrzy�y si� badawczo�� oczy niebieskie jak u dingo, jak niebo, kt�re Mitch po raz pierwszy zobaczy� nad grani��� i zapyta�:

��Jest o tym w gazetach, w telewizji. Sk�d wzi�a cia�ko dziecka?

Mitch zakas�a�. Dostrzeg� dzban wody na tacy przy ��ku i wypi� szklank�. Alpini�ci patrzyli na� jak atletyczne elfy przywi�zane do swych ��ek.

Mitch odwzajemni� ich spojrzenia. Nie powinien teraz os�dza� Tilde; na pewno.

Inspektor z Innsbrucku, kt�ry przyszed� w po�udnie zadawa� pytania, usiad� przy jego ��ku wraz z miejscowym policjantem. Policjant lepiej m�wi� po angielsku i t�umaczy�. Pytania s� rutynowe, oznajmi� inspektor, jak przy ka�dym wypadku. Mitch powiedzia� im, �e nie zna� owej kobiety, na co inspektor, po pe�nej uszanowania chwili milczenia, odpar�, �e byli widziani razem w Salzburgu.

��Pan, Franco Maricelli i Mathilda Berger.

��By�a dziewczyn� Franca�� wyja�ni�, czuj�c md�o�ci i pr�buj�c to ukrywa�. Inspektor westchn�� i w naganie wykrzywi� usta, jakby ca�a sprawa by�a b�aha i tylko odrobin� go zdenerwowa�a.

��Nios�a mumi� niemowl�cia. By� mo�e bardzo dawn� mumi�. Czy wie pan, sk�d j� wzi�a?

Mia� nadziej�, �e inspektor nie przeszuka� jego rzeczy, nie znalaz� fiolek i nie zbada� ich zawarto�ci. Mo�e zgubi� plecak na lodowcu.

��To zbyt dziwaczne, aby wyja�ni栗 powiedzia�.

Inspektor wzruszy� ramionami.

��Nie znam si� na cia�ach w lodzie. Mitchell, daj� panu ojcowsk� rad�. Czy jestem na to dostatecznie stary?

Mitch przyzna�, �e inspektor mo�e by� do�� stary. Alpini�ci nie pr�bowali nawet ukrywa� zainteresowania przes�uchaniem.

��Rozmawiali�my z pa�skimi by�ymi pracodawcami, Hayer Museum w Seattle.

Mitch zamruga� powoli.

��Powiedzieli nam, �e by� pan zamieszany w kradzie� zabytk�w nale��cych do rz�du federalnego, resztek szkieletu Indianina zwanego cz�owiekiem z Pasco, bardzo starych. Dziesi�� tysi�cy lat, znalezione nad rzek� Columbia. Odm�wi� pan przekazania tych szcz�tk�w Army Corpse of Engineers.

��Corps1�� poprawi� �agodnie Mitch.

��Zosta� pan za to aresztowany pod zarzutem naruszenia ustawy o zabytkach i zwolniony przez muzeum z powodu zbyt wielkiego rozg�osu.

��Indianie twierdzili, �e ko�ci nale�� do ich przodka�� powiedzia� Mitch, rumieni�c si� z gniewu na samo wspomnienie.

��Chcieli go ponownie pogrzeba�.

Inspektor czyta� dalej z notatek.

��Pozbawiono pana dost�pu do swoich zbior�w w muzeum, a z domu zabrano ko�ci. A tak�e wiele zdj��, i rozg�os si� zwi�kszy�.

��Prawnicze brednie! Korpus Saper�w nie mia� praw do tych ko�ci. By�y bezcenne naukowo�

��Mo�e jak zmumifikowane niemowl� z lodowca?�� Zapyta� inspektor.

Mitch zamkn�� oczy i odwr�ci� si�. Teraz widzia� wszystko bardzo jasno. G�upi jest niew�a�ciwym s�owem. To przeznaczenie, tylko i wy��cznie.

��Zamierzali�cie je wyrzuci�?�� Inspektor odchyli� si� w krze�le.

Mitch pokr�ci� g�ow�.

Lado, Tamara, Zamfira i siedmioro innych naukowc�w i student�w otoczy�o dwa drewniane sto�y w po�udniowym ko�cu g��wnego budynku laboratoryjnego. Wszyscy na cze�� Kaye wznie�li zlewki z koniakiem. Wok� migota�y �wiece, odbijaj�c si� z�otymi skrami od szklanych naczy� z bursztynow� zawarto�ci�. Uczta by�o dopiero w po�owie, a Lado jako tamada, czyli podczaszy tego wieczoru, wyg�osi� ju� �smy toast.

��Za kochan� Kaye�� powiedzia��� kt�ra docenia nasz� prac� I obiecuje uczyni� nas bogaczami!

Kr�liki, myszy i kurczaki patrzy�y zaspanymi oczami z otaczaj�cych st� klatek. D�ugie, czarne �awki zastawione naczyniami, stojakami, inkubatorami oraz po��czonymi z sekwencerami i analizatorami komputerami kry�y si� w mroku nieo�wietlonego ko�ca laboratorium.

��Za Kaye�� doda�a Tamara�� kt�ra w Sakartwelo, Gruzji, widzia�a wi�cej� Ni�by�my sobie �yczyli. Za dzieln� i rozumiej�c� kobiet�.

��Co z tob�, gospodyni?�� Zapyta� gniewnie Lado.�� Czemu przypominasz nam nieprzyjemne rzeczy?

��Co z tob�, �e w takiej chwili m�wisz o bogactwach, o money?.�� Odszczekn�a si� Tamara.

��Jestem tamad�!�� Rykn�� Lado, stoj�c przy d�bowym sk�adanym stole i kiwaj�c szklank� w stron� student�w i naukowc�w. W�r�d rodz�cych si� powoli u�miech�w nikt nie pisn�� s�owa sprzeciwu.

��Zgoda�� ust�pi�a Tamara.�� Co tylko chcesz.

��Nie maj� szacunku!�� Lado poskar�y� si� Kaye.�� Czy dostatek zniszczy� tradycj�?

Z zaw�onej perspektywy Kaye �awki wygl�da�y jak zat�oczone litery V. Sprz�t by� po��czony z generatorem warcz�cym cicho na dziedzi�cu poza budynkiem. Saul dostarczy� dwa sekwencery i komputer; generator by� od Aventis, wielkiej sp�ki mi�dzynarodowej.

Pr�d w Tbilisi odci�to p�nym popo�udniem. Po�egnaln� kolacj� przygotowano nad palnikami Bunsena i w piecyku gazowym.

��M�w dalej, podczaszy�� powiedzia�a Zamfira z wielk� rezygnacj�. Kiwn�a palcem w stron� Lado.

��Powiem.�� Lado odstawi� szk�o i wyg�adzi� marynark�.

Jego ciemna, pomarszczona twarz, czerwona jak burak od g�rskiej opalenizny, l�ni�a w �wietle �wiec niby stare drewno. Przypomina�a Kaye zabawk�-trolla, kt�r� mia�a w dzieci�stwie. Z ukrytego pod sto�em pude�ka wyj�� kryszta�owy kieliszek, kunsztownie ci�ty i szlifowany. Wzi�� pi�kny, okuty srebrem r�g kozioro�ca i podszed� do wielkiej amfory, osadzonej w drewnianej kracie w najbli�szym k�cie za sto�em. Amfor�, niedawno wykopan� z jego ma�ej winnicy opodal Tbilisi, wype�nia�a ogromna ilo�� wina. Z wylotu naczynia wyj�� czerpak i wla� wino do rogu, znowu i znowu, siedem razy, a� go nape�ni�. �agodnie zakr�ci�, aby nabra�o powietrza. Czerwony p�yn prysn�� mu na przegub d�oni.

Wreszcie winem z rogu wype�ni� po brzegi kieliszek i wr�czy� go Kaye.

��Gdyby� nie by�a kobiet��� powiedzia��� poprosi�bym ci� o wypicie ca�ego rogu, a potem wyg�oszenie toastu.

��Lado!�� Rykn�a Tamara, klepi�c go po ramieniu.

O ma�o nie upu�ci� rogu. Obr�ci� si� ku niej z pe�nym oburzenia zdziwieniem.

��Co?�� Spyta�.�� Czy kieliszek nie jest do�� pi�kny?

Zamfira wsta�a i pokiwa�a mu palcem. Lado u�miechn�� si� szerzej, z trolla zrobi� si� karminowym satyrem. Powoli obr�ci� si� do Kaye.

��C� poradz�, droga Kaye?�� Powiedzia� rozanielony Lado. Z kraw�dzi rogu znowu skapn�o wino.�� Twierdz�, �e musisz wypi� wszystko.

Kaye wypi�a ju� swoje i ba�a si� wstawa�. Czu�a milutkie ciep�o i bezpiecze�stwo, by�a w�r�d przyjaci�, otoczona star� ciemno�ci� pe�n� bursztynowych i z�otych gwiazd.

Niemal zapomnia�a o grobach, Saulu i k�opotach czekaj�cych w Nowym Jorku.

Wyci�gn�a r�ce, a Lado z zaskakuj�cym wdzi�kiem zbli�y� si� tanecznie, zadaj�c k�am niezgrabno�ci sprzed kilku chwil. Nie roni�c ani kropli, z�o�y� w jej d�onie r�g kozioro�ca.

��Teraz ty�� powiedzia�.

Kaye wiedzia�a, czego si� po niej oczekuje. Wsta�a dostojnie.

Lado wzni�s� tego wieczoru wiele toast�w pi�trz�cych si� poetycko, bez ko�ca i powt�rze�, przez d�ugie minuty. W�tpi�a, aby mog�a dor�wna� mu wymow�, ale si� postara, a ma wiele do powiedzenia o rzeczach k��bi�cych jej si� w g�owie przez dwa dni, jakie up�yn�y od powrotu spod Kazbeku.

��Nie ma kraju na Ziemi nad ojczyzn� wina�� zacz�a, podnosz�c r�g wysoko. Wszyscy si� u�miechn�li i wznie�li swe zlewki.�� �aden nie jest pi�kniejszy i nie koi bardziej udr�k duszy i cia�a. P�dzili�cie nektary z nowych gron, aby odgania� zgnilizny i choroby zsy�ane przez cia�o. Zachowali�cie tradycje i wiedz� siedemdziesi�ciu lat, przechowuj�c je dla dwudziestego pierwszego wieku. Jeste�cie magami i alchemikami epoki mikroskopu, a teraz do��czacie do badaczy z Zachodu, dziel�c si� z nimi ogromnym skarbem.

Tamara t�umaczy�a g�o�nym szeptem dla student�w i naukowc�w st�oczonych wok� sto�u.

��Zosta�am zaszczycona przyj�ciem mnie jako przyjaci�ki i kole�anki. Podzielili�cie si� ze mn� tym skarbem, a tak�e skarbem Sakartwelo�� g�rami, go�cinno�ci�, histori� i wcale nie ostatnim darem, winem.

Unios�a r�g jedn� r�k� i powiedzia�a:

��Gaumarjos Fag!�� Wym�wi�a to po gruzi�sku, fa-gaj.�� Gaumarjos Sakartvelos!

Teraz zacz�a pi�. Nie mog�a si� delektowa� ukrytym w ziemi, le�akuj�cym winem Lado tak, jak na to zas�ugiwa�o, oczy jej zm�tnia�y, ale nie przerywa�a, nie chc�c ani okazywa� s�abo�ci, ani ko�czy� tej chwili. Pi�a �yk po �yku. Ogie� rozchodzi� si� z �o��dka na r�ce i nogi, gro��c, �e runie upita. Nie zamyka�a jednak oczu i dotrwa�a do samego dna rogu, potem przewr�ci�a go do g�ry nogami, wyci�gn�a i podnios�a r�k�.

��Za kr�lestwo ma�ych i za wszystkie trudy, jakie czyni� dla nas! Wszystkie chwa�y, konieczno�ci, za kt�re musimy wybacza� B�l��� J�zyk jej sztywnia�, a s�owa utyka�y. Opar�a si� jedn� r�k� o sk�adany st�, a Tamara spokojnie i nieznacznym ruchem wyci�gn�a swoj�, aby go podeprze�.�� Wszystkie rzeczy, kt�re� Kt�re odziedziczyli�my. Za bakterie, godnych nas przeciwnik�w, ma�e matki �wiata!

Lado i Tamara wiwatowali. Zamfira pomog�a Kaye opa��, jakby z wielkiej wysoko�ci, na drewniane, sk�adane krzes�o.

��Wspaniale, Kaye�� szepn�a jej do ucha.�� Mo�esz wr�ci� do Tbilisi, kiedy zechcesz. Masz tu dom, bardziej bezpieczny ni� w�asny.

Kaye u�miechn�a si� i wytar�a oczy, gdy� od nag�ego wzruszenia i ulgi od napi�� ostatnich dni zap�aka�a.

Christopher Dicken przypadkowo dotar� na lotnisko JFK tego samego wieczoru co Kaye Lang i zobaczy� j�, jak przechodzi�a odpraw� celn�. Przek�ada�a sw�j baga� na w�zek i nie zauwa�y�a go.

Wygl�da�a na wyko�czon�, zmizernia��. Dicken lecia� trzydzie�ci sze�� godzin, wracaj�c z Turcji z dwiema zamkni�tymi metalowymi skrzynkami i workiem marynarskim. Na pewno nie chcia� w tych okoliczno�ciach wpa�� na Lang.

Nie wiedzia� na pewno, dlaczego pojecha� spotka� si� z ni� w Instytucie Eliawy. Mo�e dlatego, �e oddzielnie do�wiadczyli pod Gordi tej samej grozy. Mo�e dla sprawdzenia, czy wie, co si� dzia�o w Stanach Zjednoczonych i by�o powodem jego odwo�ania; a mo�e po prostu chcia� si� spotka� z �adn� i inteligentn� kobiet�, kt�rej zdj�cie widzia� na stronie internetowej EcoBacter.

Pokaza� celnikowi legitymacj� CDC i zezwolenie przywozowe NCID, wype�ni� wymagane pi�� formularzy i ukradkiem wyszed� bocznymi drzwiami do pustej sali przylot�w. Nadmiar kawy dawa� wszystkiemu gorzki posmak. Dicken nie zmru�y� oka przez ca�y lot i przed l�dowaniem wypi� pi�� jej kubeczk�w w ci�gu godziny. Potrzebowa� czasu na zorientowanie si� w sytuacji, namys� i przygotowanie si� do spotkania z Markiem Augustine�em, dyrektorem Centers for Disease Control and Prevention.

Augustine by� teraz na Manhattanie, mia� wyst�pienie na konferencji po�wi�conej nowym sposobom leczenia AIDS.

Dicken zani�s� skrzynki na zamkni�ty parking. W samolocie i na lotnisku zupe�nie straci� poczucie czasu; z pewnym zdumieniem stwierdzi�, �e nad Nowym Jorkiem zapada zmierzch.

Pokona� labirynt schod�w i wind, aby wyjecha� rz�dowym dodge'em z parkingu d�ugoterminowego i ujrze� bledn�ce, szare niebo nad zatok� Jamaica. Ruch na autostradzie im. Van Wycka by� du�y. Jedn� r�k� przytrzyma� le��ce na siedzeniu pasa�era zapiecz�towane skrzynki. Pierwsza zawiera�a suchy l�d chroni�cy kilka fiolek z krwi� i moczem pacjentki z Turcji oraz pr�bki tkanek jej poronionego p�odu. W drugiej by�y dwie zapiecz�towane torebki plastikowe ze zmumifikowan� tkank� nask�rka i mi�ni, uzyskane dzi�ki uprzejmo�ci oficera kieruj�cego rozbudowan� misj� si� pokojowych Stan�w Zjednoczonych w Gruzji, pu�kownika Nicholasa Becka.

Tkanka z grob�w pod Gordi to strza� w ciemno, ale w umy�le Dickena rodzi� si� wz�r�� bardzo ciekawy i niepokoj�cy wz�r. Sp�dzi� trzy lata na poszukiwaniu wirusowego odpowiednika chimery: choroby wenerycznej atakuj�cej jedynie kobiety w ci��y i zawsze powoduj�cej poronienie. To potencjalna bomba, do odnalezienia kt�rej Augustine wyznaczy� Dickena: co� tak strasznego, tak prowokuj�cego, �e zapewni przyznanie CDC wi�kszych funduszy.

Przez te lata Dicken wyje�d�a� nieustannie na Ukrain�, do Gruzji i Turcji z nadziej� zdobycia pr�bek i wykre�lenia mapy epidemiologicznej. Urz�dnicy s�u�by zdrowia w ka�dym z tych trzech pa�stw nieustannie rzucali mu k�ody pod nogi. Mieli swoje powody. Dicken dowiedzia� si�, o co najmniej trzech, a najwy�ej siedmiu masowych grobach, zawieraj�cych cia�a m�czyzn i kobiet zabitych rzekomo w celu zapobie�enia szerzeniu si� tej choroby. Pozyskiwanie pr�bek z miejscowych szpitali okaza�o si� wyj�tkowo trudne, cho� pa�stwa te zawar�y formalne umowy z CDC i �wiatow� Organizacj� Zdrowia. Pozwolono mu odwiedzi� jedynie gr�b w Gordi i to tylko dlatego, �e by� przedmiotem �ledztwa ONZ. Swe pr�bki ofiar pobra� godzin� po wyje�dzie Kaye Lang.

Dicken nigdy przedtem nie spotka� si� ze spiskiem maj�cym ukrywa� istnienie choroby.

Ca�a jego praca mog�a okaza� si� tak wa�na, jak potrzebowa� tego Augustine, lecz grozi�o jej odstawienie na boczny tor, je�li nie zmiecenie do kosza. Kiedy Dicken by� w Europie, na dzia�ce b�d�cej w�asno�ci� CDC trysn�a ropa. M�ody naukowiec z O�rodka Medycznego UCLA, szukaj�cy wsp�lnej cechy siedmiu poronionych p�od�w, odnalaz� nieznany wirus. Przes�a� pr�bki op�acanym przez CDC epidemiologom z San Francisco, kt�rzy skopiowali i odczytali sekwencj� materia�u genetycznego wirusa. Otrzymane wyniki natychmiast przekazali Markowi Augustine�owi.

Augustine wezwa� Dickena do powrotu.

Rozesz�y si� ju� pog�oski o odkryciu pierwszego zaka�nego ludzkiego retrowirusa endogennego, czyli HERV-u. Ukaza�o si� tak�e kilka rozproszonych wiadomo�ci o wirusie powoduj�cym poronienie. Jak dot�d nikt spoza CDC nie powi�za� jednego z drugim. W samolocie z Londynu Dicken sp�dzi� pracowite p� godziny na buszowaniu w Internecie, odwiedzaj�c g��wne strony profesjonalne i z doniesieniami, nie znajduj�c nigdzie szczeg�owego opisu odkrycia, ale wsz�dzie wyczuwaj�c zrozumia�� ciekawo��. Nic dziwnego. Kto� dostanie nagrod� Nobla�� i Dicken by� got�w postawi� pieni�dze, �e tym kim� b�dzie Kaye Lang.

Dickena, jako zawodowego �owc� wirus�w, od dawna fascynowa�y HERV-y, genetyczne skamienia�o�ci po dawnych chorobach. Lang po raz pierwszy zwr�ci�a jego uwag� dwa lata wcze�niej, gdy og�osi�a trzy artyku�y opisuj�ce odcinki ludzkiego genomu, w chromosomie 14 i 17, gdzie mo�na znale�� sk�adniki potencjalnie pe�nego i zaka�nego HERV-u. Najbardziej szczeg�owa praca ukaza�a si� w �Virology�: �Model ekspresji, sk�adania i przekazywania bocznego rozproszonych w chromosomach gen�w env, pol i gag: zdolne do �ycia cz�ci dawnych retrowirus�w u ludzi i ma�p�.

Charakter i mo�liwy zasi�g prze�omu to na razie pilnie strze�one sekrety, ale kilku wtajemniczonych z CDC wiedzia�o tyle: retrowirusy znalezione w p�odach s� identyczne genetycznie z HERV-em b�d�cym cz�ci� ludzkiego genomu od czasu rozej�cia si� ewolucyjnego ma�p starego i nowego �wiata. Ma je ka�dy cz�owiek na �wiecie, lecz nie s� ju� zwyk�ymi odpadkami genetycznymi b�d� zarzuconymi fragmentami. Co� pobudza rozproszone odcinki HERV do ekspresji, a potem do sk�adania kodowanych przez nie bia�ek i RNA w cz�stk� zdoln� do opuszczania cia�a i zaka�ania innych os�b.

Ka�dy z siedmiu poronionych p�od�w by� powa�nie zdeformowany.

Cz�stki te powodowa�y chorob�, przypuszczalnie t� w�a�nie, kt�r� Dicken �ledzi� od trzech lat. Choroba ta otrzyma�a ju� nazw�, u�ywan� na razie tylko wewn�trz CDC: grypa Heroda.

Dzi�ki mieszance b�yskotliwo�ci i szcz�cia, charakteryzuj�cej wi�kszo�� najwa�niejszych karier naukowych, Lang dok�adnie ustali�a lokalizacj� gen�w, kt�re najpewniej powodowa�y gryp� Heroda. Nie domy�la�a si� jednak na razie, czego dokona�a: dostrzeg� to w jej oczach w Tbilisi.

Co� jeszcze opr�cz tego poci�ga�o Dickena w pracy Kaye Lang. Z m�em pisa�a artyku�y o znaczeniu ewolucyjnym przemieszczaj�cych si� element�w genetycznych, tak zwanych gen�w skacz�cych: transpozon�w, retrotranspozon�w, a nawet HERV-�w. Elementy przemieszczalne mog� mie� wp�yw na to, kiedy, gdzie i jak cz�sto geny ulegaj� ekspresji, powoduj�c mutacje, kt�re ostatecznie zmieniaj� budow� fizyczn� organizmu.

Elementy przemieszczalne, czyli retrogeny, najprawdopodobniej by�y kiedy� prekursorami wirus�w; niekt�re zmutowa�y i nauczy�y si� opuszcza� kom�rk�, pokryte ochronnymi kapsydami, czyli p�aszczami bia�kowymi i otoczkami, genetycznymi odpowiednikami skafandr�w kosmicznych. Kilka wr�ci�o potem jako retrowirusy, jak synowie marnotrawni; niekt�re z nich, po tysi�cleciach, zakazi�y kom�rki rozrodcze�� jajowe i plemniki lub ich prekursor�w�� i w jaki� spos�b straci�y sw� moc. One w�a�nie sta�y si� HERV-ami.

Podczas swych podr�y Dicken s�ysza� z wiarygodnych �r�de� na Ukrainie o kobietach rodz�cych lekko i nie tak lekko odmienne dzieci, o dzieciach niepokalanie pocz�tych, o ca�ych wsiach unicestwionych i opustosza�ych� Wskutek plagi poronie�.

Wszystko okaza�o si� plotkami, ale dzia�aj�cymi na wyobra�ni� Dickena, a nawet fascynuj�cymi. W swych polowaniach polega� na wyostrzonym instynkcie. Opowie�ci te wsp�brzmia�y z my�l�, kt�ra tkwi�a w nim od ponad roku.

Mo�e dosz�o do spisku mutagen�w. Mo�e katastrofa w Czarnobylu b�d� jaka� inna, kt�ra spowodowa�a promieniowanie w epoce sowieckiej, wyzwoli�a retrowirusa endogennego wywo�uj�cego gryp� Heroda. Dotychczas jednak nie wspomnia� nikomu o tej teorii. W tunelu Midtown wielka ci�ar�wka pomalowana w weso�e, ta�cz�ce krowy zarzuci�a i prawie go uderzy�a. Wdepn�� w hamulce dodge�a. Pisk opon i omini�cie ci�ar�wki zaledwie o cale wywo�a�y u niego pot na brwiach i oswobodzi�y ca�y gniew i zdenerwowanie.

��Pieprz si�!�� Zawo�a� do niewidocznego kierowcy.�� Nast�pnym razem b�d� wi�z� wirus ebola!

Nie czu� ani odrobiny �yczliwo�ci. CDC zyska s�aw�, mo�e za par� tygodni. Do tego czasu, je�li wykresy s� dok�adne, w samych Stanach Zjednoczonych wyst�pi sporo ponad pi�� tysi�cy przypadk�w grypy Heroda.

A Christophera Dickena najwy�ej pochwal� za spe�nienie psiego obowi�zku.

Zielono-bia�y dom sta� na szczycie niskiego wzg�rza�� �redniej wielko�ci, lecz okaza�y, w stylu kolonialnym z lat czterdziestych XX wieku, otoczony starymi d�bami i topolami oraz rododendronami, kt�re zasadzi�a trzy lata temu.

Kaye zadzwoni�a z lotniska i odebra�a wiadomo�� od Saula. By� w podleg�ym laboratorium w Filadelfii i mia� wr�ci� wieczorem. By�a ju� si�dma i zmierzch nad Long Island cudownie zabarwia� niebo. K��biaste chmury odcina�y si� od nikn�cej z�owieszczej masy szaro�ci. Przez szpaki w d�bach by�o ha�a�liwie jak w przedszkolu.

Otworzy�a kluczem drzwi, wepchn�a baga�e do �rodka i wbi�a sw�j kod, aby wy��czy� alarm. W domu czu� by�o st�chlizn�. Stawia�a torby, gdy jeden z dw�ch jej kot�w, pomara�czowy pr�gowany imieniem Crickson, wbieg� z salonu do przedpokoju, stukaj�c lekko pazurkami po pod�odze z ciep�ego drewna tekowego. Kaye podnios�a go, podrapa�a pod brod�, a� zamrucza� i miaukn�� niby chore ciel�. Drugiego kota, Temina, nigdzie nie widzia�a. Pewnie polowa� na dworze.

Salon j� przygn�bi�. Wsz�dzie wala�y si� brudne ubrania. Tekturowe talerze do kuchenki mikrofalowej le�a�y porozrzucane na stoliku do kawy i orientalnym dywaniku przed kanap�. Ksi��ki, gazety i ��te kartki wyrwane ze starej ksi��ki telefonicznej zalega�y st�. Zapach st�chlizny pochodzi� z kuchni: zgni�e warzywa, zwietrza�e filtry do kawy, plastikowe opakowania �ywno�ci.

Saulowi dostanie si� za to. Jak zwykle po powrocie czeka j� sprz�tanie.

Otworzy�a drzwi wyj�ciowe i wszystkie okna. Usma�y�a sobie ma�y stek i przyrz�dzi�a zielon� sa�at� polan� sosem z butelki. Otwieraj�c butelk� pinot noir, spostrzeg�a kopert� le��c� obok ekspresu do kawy na bia�ych p�ytkach p�eczki. Zostawi�a wino, aby odetchn�o, i rozerwa�a kopert�. W �rodku by�a poczt�wka z kwiatami i wiadomo�ci� nabazgran� przez Saula.

Mark Augustine sta� przed oknem ma�ego pokoju hotelowego, trzymaj�c na lepszy sen bourbon z wod� i lodem i s�uchaj�c sprawozdania Dickena.

Augustine by� kr�py i mocno zbudowany, o mi�ych, br�zowych oczach, mocno osadzonej g�owie ze skupionymi na �rodku szpakowatymi w�osami, ma�ym, lecz stercz�cym nosie i wydatnych ustach. Cer� mia� trwale ogorza�� od lat sp�dzonych w Afryce R�wnikowej i w Atlancie, g�os �agodny i melodyjny. By� twardy i przedsi�biorczy, zr�cznie si� obraca� w �wiecie polityki, jak przystoi dyrektorowi, i wielu w CDC uwa�a�o, �e szykuje si� go na nast�pnego naczelnego lekarza kraju.

Gdy Dicken sko�czy�, Augustine odstawi� drinka.

��Bar-r-r-r-dzo ciekawe�� powiedzia� g�osem Artiego Johnsona.�� Wspania�a praca, Christopherze.

Christopher u�miechn�� si�, lecz czeka� na d�u�sz� ocen�.

��W wi�kszo�ci jest to zgodne z tym, co wiemy. Rozmawia�em z naczeln� lekarz�� ci�gn�� Augustine.�� Uwa�a, �e powinni�my powiadamia� o sprawie ma�ymi kroczkami i ju� nied�ugo. Zgadzam si� z ni�. Najpierw pozwolimy uczonym mie� sw� uciech�, niech dodadz� odrobin� romantyzmu. Rozumiesz, sami male�cy naje�d�cy z wn�trza naszych cia� to furda, nic ciekawego, a nie wiemy jeszcze, co potrafi�. Takie buty. Doel i Davison z Kalifornii mog� og�osi� zarys swego odkrycia i nas uprzedzi�. Zapracowali na to. Na pewno zas�uguj� na odrobin� chwa�y.�� Augustine podni�s� znowu szklaneczk� whisky i zakoleba� ni� z cichym stukotem kostek lodu.�� Czy doktor Mahy powiedzia�, kiedy zanalizuj� twoje pr�bki?

��Nie�� odpar� Dicken.

Augustine u�miechn�� si� wsp�czuj�co.

��Mo�e powiniene� pojecha� z nimi do Atlanty.

��Wola�bym, aby przylecieli tutaj i wzi�li si� do pracy�� powiedzia� Dicken.

��W czwartek jad� do Waszyngtonu�� zapowiedzia� Augustine.�� Mam pom�c naczelnej lekarz w Kongresie. NIH powinien tam by�. Nie zadzwonili�my jeszcze do sekretariatu HHS. Zabieram ci� z sob�. Powiem Francis i Jonowi, aby jutro rano zapowiedzieli sw� konferencj� prasow�. Odb�dzie si� za tydzie�.

Dicken podziwia� go z prywatnym, lekko ironicznym u�miechem. HHS�� Health and Human Services�� to Departament Zdrowia i Opieki Spo�ecznej, nadzoruj�cy prac� NIH, czyli National Institutes of Health, agencji rz�dowej zajmuj�cej si� badaniami biomedycznymi, oraz CDC�� Centers for Disease Control and Prevention, kolejnej agencji rz�dowej z siedzib� w Atlancie w stanie Georgia, kt�rej celem jest zapobieganie i zwalczanie chor�b.

��Dobrze naoliwiona maszyna�� powiedzia�.

Augustine uzna� to za komplement.

��Ci�gle tkwimy po uszy w szambie. Rozjuszyli�my Kongres naszym stanowiskiem w sprawie tytoniu i broni palnej. Ci dranie z Waszyngtonu uznali nas za wielki, gruby cel. Obci�li nam fundusze o jedn� trzeci�, aby pokry� koszty nowej obni�ki podatk�w. Teraz pojawia si� wielka afera i to niepochodz�ca z Afryki czy z d�ungli. Nie ma nic wsp�lnego z naszym ma�ym gwa�tem na Matce Naturze. To cholerstwo, i wysz�o ze �rodka naszych b�ogos�awionych cia�.�� U�miech Augustine�a nabra� wilczego charakteru.�� W�osy mi si� je��, Christopherze. To dar niebios! Musimy pokaza� go z wyczuciem chwili i dramatyzmu. Je�li nie zrobimy tego jak nale�y, naprawd� zawi�nie nad nami gro�ba, �e nikt w Waszyngtonie si� nie przejmie, dop�ki nie stracimy ca�ego pokolenia niemowl�t.

Dicken zastanawia� si�, jak mo�e wskoczy� do tego p�dz�cego poci�gu. Musi w jaki� spos�b zebra� owoce swej pracy polowej, tylu lat szukania chimer.

��Rozwa�a�em kwesti� mutacji�� powiedzia� z zaschni�tymi ustami. Przedstawi� zas�yszane na Ukrainie opowie�ci o zmutowanych niemowl�tach i zarys swej teorii o wywo�anym promieniowaniem uwolnieniu HERV.

Augustine zmru�y� oczy i pokr�ci� g�ow�.

��Wiemy o uszkodzeniach p�od�w w Czarnobylu. To nic nowego�� szepn��.�� Tu jednak nie by�o promieniowania. Nic si� nie klei, Christopherze.�� Otworzy� okno pokoju i szmer ruchu ulicznego dziesi�� pi�ter ni�ej zabrzmia� g�o�niej. Wiatr zako�ysa� bia�ymi zas�onami.

Dicken walczy�, pr�buj�c wzmacnia� swe argumenty i maj�c przy tym �wiadomo��, �e jego dowody s� �a�o�nie w�t�e.

��Istnieje silne prawdopodobie�stwo, �e herod powoduje nie tylko poronienia. Pojawia� si� przypuszczalnie w do�� izolowanych populacjach. Dzia�a co najmniej od lat sze��dziesi�tych. Odpowied� polityczna bywa�a cz�sto skrajna. Nikt nie star�by z ziemi ca�ej wsi ani nie zabija� dziesi�tkami matek, ojc�w i ich nienarodzonych dzieci, gdyby chodzi�o tylko o miejscowe plotki o poronieniach.

Augustine wzruszy� ramionami.

��Zbyt mgliste�� powiedzia�, patrz�c na ulic� w dole.

��Wystarczaj�ce, aby wszcz�� �ledztwo�� podsun�� decyzj� Dicken.

Augustine zmarszczy� brwi.

��M�wimy o pustych �onach, Christopherze�� stwierdzi� spokojnie.�� Musimy zagra� naprawd� przera�aj�c� kart�, a nie plotkami i science fiction.

Kaye us�ysza�a kroki na schodach, usiad�a w ��ku i zd��y�a odgarn�� w�osy z oczu, zanim zobaczy�a Saula. Wszed� do sypialni na paluszkach, po dywanowym bie�niku, nios�c paczuszk� owini�t� w czerwon� foli� i wst��k�, trzymaj�c bukiet r� i wstrzymuj�c oddech.

��Psiakrew�� powiedzia�, widz�c, �e si� obudzi�a. Szerokim gestem odsun�� r�e na bok i pochyli� si� nad ��kiem, aby poca�owa� �on�. Jego usta by�y otwarte i lekko wilgotne, ale nie agresywne. Oznacza�o to u niego, �e jej potrzeby s� wa�niejsze, ale i on jest zainteresowany i to bardzo.�� Witaj w domu. T�skni�em za tob�, M�dchen.

��Dzi�kuj�. Dobrze by� tutaj.

Saul usiad� na skraju ��ka, patrz�c na r�e.

��Mam dobry humor. Moja pani jest w domu.�� U�miechn�� si� szeroko i po�o�y� obok niej, podci�gaj�c nogi i opieraj�c na po�cieli stopy w skarpetkach. Kaye czu�a zapach r�, mocny i s�odki, niemal za silny jak na wczesny ranek. Poda� je wraz z upominkiem.�� Dla mojej b�yskotliwej przyjaci�ki.

Kaye usiad�a, a Saul przeni�s� jej poduszk� na zag��wek ��ka.

Widok m�a w dobrej formie podzia�a� na ni� jak zwykle: napawa� nadziej� i rado�ci� z bycia w domu i zbli�enia si� odrobin� do czego� wa�nego. Obj�a go niezdarnie, sk�adaj�c r�ce na karku.

��Och�� powiedzia� Saul.�� Teraz otw�rz pude�ko.

Unios�a brwi, zacisn�a usta i poci�gn�a wst��k�.

��Czym na to zas�u�y�am?�� Zapyta�a.

��Nigdy tak naprawd� nie rozumia�a�, jaka jeste� cenna i wspania�a�� odpar� Saul.�� Mo�e w�a�nie za to ci� kocham. Mo�e wr�ci�a� akurat na specjaln� okazj�. Albo� Mo�e czcimy co� innego.

��Co?

��Otw�rz.

Coraz bardziej u�wiadamia�a sobie, �e nie by�o jej ca�e tygodnie. Zerwa�a czerwon� foli� i powoli poca�owa�a jego d�o� z oczyma wpatrzonymi w twarz. Potem spu�ci�a wzrok, na pude�ko.

Wewn�trz by� du�y medal ze znanym popiersiem s�awnego wytw�rcy amunicji. Nagroda Nobla�� zrobiona z czekolady.

Kaye za�mia�a si� g�o�no.

��Gdzie� Gdzie to dosta�e�?

Stan po�yczy� mi sw�j i zrobi�em odcisk�� wyja�ni� Saul.

��I nie zamierzasz mi powiedzie�, co si� dzieje?�� Zapyta�a Kaye, muskaj�c palcem jego udo.

��Dopiero potem�� odpar� Saul. Od�o�y� r�e, zdj�� sweter, a ona rozpi�a mu koszul�.

Szpital da� Mitchowi izolatk�, okazuj�c szacunek dla jego �wie�ej s�awy. Ch�tnie rozsta� si� z alpinistami, ale tamtym nie chodzi�o wcale o to, co czuje czy my�li.

W ostatnich dw�ch dniach ogarn�a go ca�kowita t�pota uczuciowa. Pojawienie si� jego twarzy w wiadomo�ciach telewizyjnych, w BBC i Sky World, na stronach miejscowych gazet, dowiod�o tego, co ju� wiedzia�: to koniec. Ju� po nim.

Wed�ug prasy zuryskiej by� �Jedynym ocala�ym z g�rskiej wyprawy rabusi�w cia�a�. W monachijskiej �Kidnaperem staro�ytnego dziecka z lodu�. W Innsbrucku nazwano go po prostu �Naukowiec�� z�odziej�. Wszystkie gazety zamie�ci�y jego niedorzeczn� opowie�� o mumiach neandertalskich, uprzejmie dostarczon� przez policj� w Innsbrucku. Wszystkie wspomina�y o kradzie�y �Ko�ci Indian ameryka�skich� dokonanej przeze� w �P�nocno-zachodniej cz�ci Stan�w Zjednoczonych�.

Przedstawiany by� powszechnie jako ameryka�ski �wir, bez fartu, rozpaczliwie poszukuj�cy s�awy.

Dziecko Lodu przekazano do Uniwersytetu w Innsbrucku, gdzie bada� je zesp�, na kt�rego czele sta� Herr Doktor Professor Emiliano Luria. Sam Luria przyszed� pod wiecz�r, aby porozmawia� z Mitchem o znalezisku.

Dop�ki Mitch posiada� po��dane wiadomo�ci, bra� udzia� w grze�� by� nadal kim� w rodzaju naukowca, badacza, antropologa. Kim� lepszym od byle z�odzieja. Gdy przestanie by� przydatny, wpadnie w jeszcze g��bsz�, ciemniejsz� otch�a�.

Gapi� si� bezmy�lnie w �cian�, gdy starsza wolontariuszka wjecha�a z w�zkiem do pokoju, przywo��c obiad. By�a mi��, malutk� kobiet�, maj�c� jakie� pi�� st�p wzrostu, oko�o siedemdziesi�tki, o twarzy pomarszczonej niby suszone jab�ko, m�wi�a szybko po niemiecku z mi�kkim, wiede�skim akcentem. Mitch niewiele rozumia� z jej s��w.

Wolontariuszka rozwin�a serwetk� i zawi�za�a mu na szlafroku. Zacisn�a usta i pochyli�a si�, aby go obejrze�.

��Jedz�� poleci�a. Skrzywi�a si� i doda�a:�� Paskudny m�ody Amerykanin, nein?. Niewa�ne, kim jeste�. Jedz, bo zachorujesz.

Mitch wzi�� plastikowy widelec, zasalutowa� jej nim i zacz�� nabiera� z tacki kurczaka i puree ziemniaczane. Gdy staruszka wychodzi�a, w��czy�a telewizor na �cianie naprzeciw ��ka.

��Za spokojnie�� powiedzia�a i machn�a do niego r�k�, z oddali klepi�c karc�co po policzku. Potem wypchn�a w�zek za drzwi.

Telewizor by� nastawiony na Sky News. Najpierw lecia� materia� o ostatecznym i przez lata odwlekanym zniszczeniu du�ego satelity wojskowego. Widowiskowa transmisja z Sachalinu ukaza�a ko�cowe chwile jego spalania si� w atmosferze. Mitch wpatrywa� si� w obrazy wiruj�cej, sypi�cej iskrami kuli ognia. Przestarza�y, bezu�yteczny, spada w p�omieniach�

Chwyci� za pilota i mia� ju� wy��czy� telewizor, kiedy pojawi�o si� zdj�cie m�odej, �adnej kobiety o kr�tkich, br�zowych w�osach, d�ugiej grzywce i wielkich oczach, ilustruj�ce wiadomo�� o wa�nym odkryciu biologicznym dokonanym w Stanach Zjednoczonych.

��Ludzki prowirus, przez miliony lat ukrywaj�cy si� niby pasa�er na gap� w naszym DNA, powi�zano z nowym szczepem grypy atakuj�cym tylko kobiety�� zacz�� spiker.�� Biolog molekularny, doktor Kaye Lang z Long Island w stanie Nowy Jork, mia�a przewidzie� istnienie tego niewiarygodnego intruza z przesz�o�ci rodzaju ludzkiego. Michael Hertz jest teraz na Long Island.

Hertz z nale�yt� powag� i szacunkiem rozmawia� z m�oda kobiet� przed wielkim, �adnym domem pomalowanym na zielono i bia�o. Lang wydawa�a si� nie ufa� kamerze.

��Dowiadujemy si� z Centers for Disease Control and Prevention, a teraz tak�e z National Institutes of Health, �e ow� now� odmian� grypy rozpoznano na pewno w San Francisco i Chicago, a trwa jej rozpoznanie w Los Angeles. Czy pani zdaniem mo�e doj�� do epidemii �wiatowej, kt�rej obawiamy si� od roku 1918?

Lang patrzy�a nerwowo do kamery.

��Przede wszystkim, tak naprawd� to nie jest grypa. Wirus nie przypomina �adnego wirusa grypy, a w istocie �adnego wirusa wi�zanego z przezi�bieniem czy podobnymi chorobami� Nie przypomina ich. Po pierwsze, wydaje si� powodowa� objawy tylko u kobiet.

��Czy mog�aby nam pani opisa� ten nowy, czy raczej bardzo stary wirus?�� Poprosi� Hertz.

��Jest du�y, ma oko�o osiemdziesi�ciu kilopar zasad, to znaczy�

��Jakie dok�adniej objawy powoduje?

��To retrowirus, wirus namna�aj�cy si� przez transkrypcj� RNA swego materia�u genetycznego w DNA, a nast�pnie umieszcza go w DNA kom�rki gospodarza. Jak HIV. Wydaje si� ogranicza� tylko do ludzi�

Reporter uni�s� brwi.

��Czy jest r�wnie niebezpieczny jak wirus AIDS?

��Nie wiem nic o tym, aby by� niebezpieczny. Nasze DNA przenosi go od milion�w lat; przynajmniej pod tym wzgl�dem r�ni si� ca�kowicie od retrowirusa HIV.

��Sk�d ogl�daj�ce nas panie maj� wiedzie�, czy z�apa�y t� gryp�?

��Objawy opisa�o CDC, nie wiem nic ponad to, co og�osi�o. Lekka gor�czka, drapanie w gardle, kaszel.

��Mo�e si� to odnosi� do stu r�nych wirus�w.

��Racja�� powiedzia�a Lang i si� u�miechn�a. Mitch z ostrym dreszczem wpatrywa� si� w jej twarz, u�miech.�� Radz� �ledzi� wiadomo�ci.

��Sk�d wi�c takie znaczenie tego wirusa, skoro nie zabija, a objawy s� ma�o powa�ne?

��To pierwszy aktywny HERV�� ludzki retrowirus endogenny�� pierwszy, kt�ry opu�ci� chromosomy ludzkie i jest przekazywany poziomo.

��Co to znaczy �przekazywany poziomo�?

��Jest zara�liwy. Mo�e si� przenosi� od cz�owieka do cz�owieka. Przez miliony lat by� przekazywany pionowo�� przechodzi� z genami rodzic�w na dzieci.

��Czy w naszych kom�rkach istniej� inne stare wirusy?

��Wed�ug ostatnich szacunk�w nawet jedna trzecia naszego genomu mo�e si� sk�ada� z retrowirus�w endogennych. Czasami tworz� w kom�rkach cz�steczki, jakby pr�bowa�y si� wyrwa�, ale �adna z nich nie dzia�a�a�� a� dot�d.

��Czy mo�na bezpiecznie stwierdzi�, �e owe resztki wirus�w zosta�y dawno temu porozrywane lub potraci�y swe k�y?

��Sprawa jest bardziej z�o�ona, ale mo�na tak powiedzie�.

��Jak si� dosta�y do naszych gen�w?

��W jakim� momencie naszej przesz�o�ci retrowirus zarazi� kom�rki rozrodcze, takie jak jajowa czy plemnik. Nie wiemy, jakie objawy chorobowe m�g� wtedy powodowa�. Z czasem w jaki� spos�b prowirus, czyli ukryty w naszym DNA projekt wirusa, zosta� rozbity, zmutowa� albo po prostu zosta� wy��czony. Owe odcinki DNA retrowirusowego dzisiaj zapewne s� jedynie odpadkami. Trzy lata temu uzna�am jednak, �e fragmenty prowirusa w r�nych chromosomach cz�owieka mog� spowodowa� utworzenie wszystkich cz�ci czynnego retrowirusa. Wszystkie niezb�dne bia�ka i odcinki RNA p�ywaj�ce wewn�trz kom�rki mog� si� po��czy� w pe�n� i zara�liw� cz�steczk�.

��I tak si� w�a�nie sta�o. Nauka teoretyczna, wyprzedzaj�ca dzielnie rzeczywisto��

Mitch ledwo s�ysza� s�owa reportera, skupiaj�c si� na oczach Lang: wielkich, ci�gle czujnych, ale niczego nie przegapiaj�cych. Bardzo �mia�e. Oczy ocala�ego z katastrofy.

Wy��czy� telewizj� i opad� na ��ko, aby zasn��, zapomnie�. Noga bola�a go pod d�ugim gipsem.

Kaye Lang by�a blisko zdobycia br�zowego medalu, zwyci�aj�c jedn� rund� meczu naukowego. Mitchowi wr�czono za� prawdziwy z�oty medal� I z�apa� go niezgrabnie, upu�ci� na l�d, straci� na zawsze.

��Dziewice nie �api� naszej grypy�� powiedzia� Dicken, podnosz�c wzrok znad papier�w i wykres�w zalegaj�cych na jego biurku.�� To chcecie mi oznajmi�?�� Uni�s� czarne brwi, a� jego szerokie czo�o wygl�da�o jak tarka, pomarszczone w�tpliwo�ciami.

Jane Salter pochyli�a si�, aby raz jeszcze nerwowo poprawi� dokumenty, rozk�adaj�c je na biurku Dickena z troskliw� nieodwracalno�ci�. Szelest o�ywi� betonowe �ciany jego pokoju w piwnicach.

Wiele gabinet�w na dolnych pi�trach Budynku nr 1 w Centers for Disease Control and Prevention przebudowano z laboratori�w pracuj�cych nad zwierz�tami i pomieszcze� z klatkami. Wzd�u� �cian pozosta�y betonowe rynny. Dicken mia� czasami wra�enie, �e nadal czuje smr�d �rodk�w odka�aj�cych i ma�pich odchod�w.

��To najbardziej zaskakuj�cy wniosek, jaki mog� wyci�gn�� z danych�� potwierdzi�a Salter. By�a jednym z najlepszych statystyk�w, jakich mieli, specjalistk� od najr�niejszych komputer�w, kt�re wykonuj� wi�kszo�� prac zwi�zanych z poszukiwaniem, modelowaniem i przechowywaniem danych.�� Czasami �api� j� m�czy�ni, a przynajmniej testy to potwierdzaj�, ale nie maj� objaw�w. S� nosicielami zaka�aj�cymi kobiety, ale nie innych m�czyzn. I��� Zab�bni�a palcami na blacie biurka.�� Nie mo�emy znale�� tego, kto m�g� ich zakazi�.

��A zatem SHEVA jest specjalistk��� powiedzia� Dicken, kr�c�c g�ow�.�� Sk�d u licha to wiemy?

��Sp�jrz na przypis, Christopherze, i komentarz: �Kobiety w sta�ych zwi�zkach z partnerami albo maj�ce rozleg�e do�wiadczenie seksualne�.

��Ile przypadk�w znamy dotychczas�� pi�� tysi�cy?

��Sze�� tysi�cy dwie�cie kobiet i jedynie sze��dziesi�ciu czy siedemdziesi�ciu m�czyzn, wy��cznie partner�w zaka�onych kobiet. Jedynie ci�g�e i powtarzaj�ce si� ryzyko kontaktu przenosi retrowirusa.

��To nie takie g�upie�� powiedzia� Dicken.�� Czyli jednak przypomina HIV.

��Racja�� przyzna�a Salter, zaciskaj�c usta.�� B�g zes�a� go na kobiety. Zaka�enie zaczyna si� od b�ony �luzowej nosa i oskrzeli, przechodzi w �agodne zapalenia z�bodo��w, wnika do krwiobiegu, wywo�uje �agodne zapalenie jajnik�w� A potem mija. Lekki b�l, troch� kaszlu, b�lu brzucha. A je�li kobieta zajdzie w ci���, s� bardzo wielkie szanse na poronienie.

��Mark powinien by� w stanie to sprzeda栗 stwierdzi� Dicken.�� Pogorszmy jednak spraw�. Musimy postraszy� powa�niejsz� grup� g�osuj�cych ni� m�ode kobiety. Co z sektorem geriatrycznym?�� Patrzy� na ni� z nadziej�.

��Starsze kobiety si� nie zara�aj��� odpowiedzia�a.�� Nikt poni�ej czternastego i powy�ej sze��dziesi�tego roku �ycia. Popatrz na rozk�ad.�� Pochyli�a si� i wskaza�a wykres.�� �redni wiek to trzydzie�ci jeden lat.

��To zbyt szalone. Mark chce, abym do czwartej po po�udniu si� w tym rozezna� i wzmocni� stanowisko naczelnej lekarz.

��Kolejna narada?�� Spyta�a Salter.

��Z udzia�em szefa sztabu i doradcy naukowego prezydenta. To dobre, przera�aj�ce, ale znam Marka. Przejrzyj raz jeszcze pliki�� mo�e natrafimy na kilka tysi�cy zgon�w w wieku starszym w Zairze.

��Mam szachrowa� danymi?

Dicken u�miechn�� si� chytrze.

��No to poca�uj si� gdzie�, sir�� powiedzia�a Salter �agodnie, unosz�c wyzywaj�co g�ow�.�� Nie dostali�my wi�cej danych z Gruzji. Mo�e powiniene� zadzwoni� do Tbilisi�� poradzi�a.�� Albo do Stambu�u.

��Milcz� jak g�azy�� odpar� Dicken.�� Nigdy nie by�em w stanie mocniej nimi potrz�sn��, a teraz nie chc� przyzna�, �e maj� jakiekolwiek przypadki.�� Spojrza� na Salter.

Ta zmarszczy�a nosek.

��Prosz�, cho�by jedna starsza pasa�erka z Tbilisi mdlej�ca w samolocie�� podsun�� jej Dicken.

Salter wybuchn�a �miechem. Zdj�a okulary, wytar�a je i za�o�y�a ponownie.

��To nic �miesznego. Wykresy wygl�daj� powa�nie.

��Mark chce budowa� dramaturgi�. Wije si� jak marlin na �y�ce.

��Polityka to dla mnie czarna magia.

��Te� tak chcia�bym�� powiedzia� Dicken.�� Im jednak d�u�ej tu jestem, tym bardziej j� kapuj�.

Salter rozejrza�a si� po pokoiku, jakby zacie�nia� si� wok� niej.

��Ju� sko�czyli�my, Christopherze?

Dicken si� u�miechn��.

��Odzywa si� klaustrofobia?

��W tym pokoju�� odpar�a Salter.�� Czy tego nie s�yszysz?�� Pochyli�a si� nad biurkiem z nerwow� min�. Dicken nie zawsze wiedzia�, czy Jane Salter �artuje, czy jest powa�na.�� Wrzask�w ma�p?

��C󿠗 odpar� Dicken z kamienn� twarz�.�� Staram si� jak najd�u�ej utrzyma� w grze.

Kaye mia�a ju� powy�ej uszu czucia si� jak kr�lowa, bycia traktowan� w ostatnim tygodniu z szacunkiem i �yczliw� adoracj� przez koleg�w, kt�rzy z pewn� niech�ci� uznali, i� g��biej wejrza�a w prawd�. Nie dozna�a krytycyzmu i niesprawiedliwo�ci ze strony innych, jak�e cz�stych w biologii w ostatnich stu pi��dziesi�ciu latach�� na pewno nie takich, jakie spad�y na jej idola, Karola Darwina. Mniejszych nawet, ni� musia�a znosi� Lynn Margulis po og�oszeniu teorii o ewolucji endosymbiotycznej kom�rek eukariotycznych. Mimo to mia�a do��

Pow�tpiewaj�ce i pe�ne z�o�ci listy w czasopismach, autorstwa genetyk�w ze starej gwardii, przekonanych, i� goni za chimer�; komentarze na konferencjach ze strony okazuj�cych szczypt� wy�szo�ci u�miechni�tych m�czyzn i kobiet, przekonanych, �e byli bli�ej wielkiego odkrycia� Im jest si� wy�ej na drabinie sukcesu, tym bli�ej br�zowego medalu Wiedzy i Uznania.

Dla Kaye by�o to do przyj�cia. Taka ju� jest nauka, zbyt ludzka i lepsza od ludzi. Zdarzy�o si� jednak i osobiste spi�cie Saula z redaktorem �Celi�, nie daj�cym jej �adnych szans na publikowanie tam. Wybra�a wi�c �Virology�, dobre czasopismo, ale o szczebel ni�ej na drabinie. Nigdy nie si�ga�a tak daleko jak �Science� czy �Nature�. Wspi�a si� ca�kiem wysoko, a potem utkn�a.

Wygl�da�o na to, �e dziesi�tki laboratori�w i o�rodk�w badawczych pali si� teraz do pokazywania jej wynik�w swych prac, przeprowadzanych dla potwierdzenia wysuwanych przez ni� domys��w. Dla zachowania spokoju umys�u przyjmowa�a zaproszenia od tych wydzia��w, instytut�w czy laboratori�w, kt�re w ostatnich latach okazywa�y jej cho� odrobin� �yczliwo�ci�� zw�aszcza od Carl Rose Center for Domain Research w Cambridge w stanie Massachusetts.

Rose Center stoi w�r�d stu akr�w obsadzonych sosnami w latach pi��dziesi�tych XX wieku, wskutek czego klockowaty budynek laboratoryjny otacza teraz g�sty b�r. Klocek nie stoi p�asko na ziemi, lecz z jednej strony si� wznosi. Dwa pi�tra laboratori�w tkwi� pod ziemi�, dok�adnie pod wzniesionym klockiem i na wsch�d od niego. Ufundowany g��wnie z dotacji niezmiernie bogatej rodziny Van Buskirk z Bostonu, Rose Center od trzydziestu lat zajmuje si� biologi� molekularn�.

Trzech naukowc�w z Rose Center otrzyma�o granty na Human Genome Project�� Projekt Poznania Genomu Ludzkiego, czyli ogromne, szczodrze wspomagane finansowo wielostronne wysi�ki zmierzaj�ce do sekwencjonowania i zrozumienia ca�o�ci materia�u genetycznego cz�owieka. Granty te przyznano na badania intron�w, to znaczy fragment�w dawnych gen�w wyst�puj�cych w tak zwanych odcinkach �mieciowych ludzkich gen�w. Kierownikiem jednego z nich by�a Judith Kushner, promotor doktoratu Kaye w Stanford.

Judith Kushner mia�a prawie pi�� i p� stopy wzrostu, szpakowate, kr�cone krucze w�osy, okr�g��, sm�tn� twarz, zawsze jakby o krok od u�miechu, oraz ma�e, lekko wy�upiaste czarne oczy.

Cieszy�a si� mi�dzynarodow� opini� istnej czarodziejki, potrafi�cej planowa� eksperymenty i wyciska� z aparatury wszystko, do czego jest ona zdolna�� innymi s�owy, przeprowadza� powtarzalne eksperymenty, niezb�dne, aby nauka naprawd� dzia�a�a.

To, �e obecnie wi�kszo�� czasu sp�dza�a na pracy papierkowej i kierowaniu prac� naukowc�w po dyplomie i doktoracie, by�o normalnym losem wsp�czesnej nauki.

Fiona Bierce, ob��dnie chudy i m�ody rudzielec b�d�cy asystentk� i sekretark� Kushner, prowadzi�a Kaye labiryntem laboratori�w do g��wnej windy.

Gabinet Kushner mie�ci� si� na poziomie zerowym, pod parterem, ale nad piwnicami: pozbawiony okien, z betonowymi �cianami pomalowanymi na mi�y jasny be�. �ciany wype�nia�y pedantycznie uporz�dkowane teksty i oprawione czasopisma. W jednym k�cie szumia�y cicho cztery komputery, w tym superkomputer Sim Engine, ufundowany przez firm� Mind Design z Seattle.

��Kaye Lang, jestem taka dumna!�� Kushner wsta�a z krzes�a, rozpromieniona, i otwar�a ramiona, aby obj�� wchodz�c� Kaye. U�ciska�a j� lekko i z u�miechem zawodowej rado�ci obta�cowa�a po pokoju sw� by�� studentk�.�� No, m�w� Od kogo si� dowiedzia�a�? Od Lynn? Od samego staruszka?

��Lynn zadzwoni�a wczoraj�� zarumieni�a si� Kaye.

Kushner splot�a r�ce i wznios�a je ku sufitowi jak �wi�tuj�cy wygran� zdobywca nagrody.

��Cudownie!

��To naprawd� za du�o�� powiedzia�a Kaye i na zaproszenie Kushner usiad�a obok szerokiego, p�askiego monitora Sim Engine.

��Bierz to! Ciesz si�!�� Zach�ca�a Kushner �arliwie.�� Zas�u�y�a�, kochana. Trzy razy widzia�am ci� w telewizji. Jackie Oniama z Triple C Network pr�bowa�a m�wi� o nauce�� cudownie �miesznie! Czy naprawd� na �ywo wygl�da jak laleczka?

��Wszyscy s� bardzo mili, naprawd�. Wyka�czaj� mnie jednak usi�owania wyja�nienia czegokolwiek.

��Za du�o by trzeba t�umaczy�. Co u Saula?�� Spyta�a Kushner, z powodzeniem ukrywaj�c obaw�.

��W porz�dku. Ci�gle usi�ujemy ustali�, czy zawrzemy sp�k� z Gruzinami.

��Je�li teraz tego nie zrobi�, to znaczy, �e maj� przed sob� d�ug� drog� do zostania kapitalistami�� powiedzia�a Kushner i usiad�a obok Kaye.

Fiona Bierce by�a rada, �e mo�e si� przys�uchiwa�. Szczerzy�a z�by w u�miechu.

��A zatem��� Powiedzia�a Kushner, wpatruj�c si� mocno w Kaye�� znalaz�a� drog� na skr�ty?

Kaye wybuchn�a �miechem.

��Czuj� si� taka m�oda!

��A ja taka zazdrosna. �adna z moich zwariowanych teorii nie przyci�gn�a cho�by cz�stki takiego zainteresowania.

��Ale kup� forsy�� powiedzia�a Kaye.

��Wielk� kup�. Chcesz troch�?

Kaye si� u�miechn�a.

��Nie chcia�abym zepsu� naszych stosunk�w zawodowych.

��Ach, wielki nowy �wiat biologii got�wkowej, tak wa�nej, utajnianej i nabitej. Pami�taj, moja droga, kobiety maj� inaczej uprawia� nauk�. S�ucha� i harowa�, harowa� i s�ucha�, zupe�nie jak biedna Rosalind Franklin, nie jak bezczelni ch�optasie. I to wszystko dla zachowywania najwy�szej czysto�ci etycznej. No jak�� kiedy ty i Saul zamierzacie rzuci� akcje na rynek? Syn chcia�by mi za�o�y� konto emerytalne.

��Pewnie nigdy�� odpar�a Kaye.�� Saul nie zni�s�by sk�adania sprawozdania akcjonariuszom. Ponadto musimy najpierw odnie�� jakie� sukcesy, zarobi� troch� pieni�dzy, a do tego jeszcze d�uga droga.

��Do�� pogaduszek�� stwierdzi�a stanowczo Kushner.�� Mam ci co� ciekawego do pokazania. Fiono, czy mog�aby� pu�ci� ma�� symulacj�?

Kaye przesun�a w bok swe krzes�o. Bierce zasiad�a przed klawiatur� Sun Engine, jej palce �miga�y jak u pianistki.

��Judith �l�czy nad tym ju� trzy miesi�ce�� powiedzia�a.

��Opiera�a si� w du�ej mierze na pani artyku�ach, a reszta to dane z trzech r�nych projekt�w bada� genomu, kiedy si� wi�c roznios�o, byli�my ju� gotowi.

��Zabrali�my si� do twoich znacznik�w i znale�li�my rutynowe instrukcje budowy cz�steczek�� wyja�ni�a Kushner.�� Otoczki SHEVY i uniwersalnego systemu dostarczania jej ludziom. To symulacja zaka�ania oparta na wynikach bada� laboratoryjnych prowadzonych na czwartym pi�trze przez grup� Johna Dawsona. Zara�ane s� hepatocyty w g�stych kulturach tkanek. Oto, co wysz�o.

Kaye patrzy�a na uruchomion� przez Bierce symulacj� sekwencji sk�adania. Cz�steczki SHEVA wnikaj� do hepatocyt�w�� kultur kom�rek w�troby w naczyniach laboratoryjnych�� i jedne funkcje kom�rkowe wy��czaj�, inne przejmuj�, przepisuj� sw�j RNA w DNA, wbudowuj� go w DNA kom�rek i zaczynaj� si� replikowa�. L�ni�ce symulowanymi kolorami nagie cz�stki nowych wirus�w powstaj� w cytoplazmie�� wype�niaj�cej wn�trze kom�rek przep�ywaj�cej cieczy. Wirusy w�druj� do zewn�trznej b�ony kom�rek i wydostaj� si� na �wiat, a ka�d� cz�steczk� �ci�le otula zabrany po drodze skrawek sk�ry kom�rki.

��Os�abiaj� b�on�, ale do�� �agodnie i w spos�b kontrolowany. Wirusy obci��aj� kom�rki, ale ich nie zabijaj�. Wygl�da te� na to, �e prze�ywa mniej wi�cej jedna na dwadzie�cia cz�steczek wirusa�� wynik pi�� razy lepszy ni� w przypadku HIV.

Symulacja nagle skupi�a si� na moleku�ach tworzonych wraz z wirusami, otoczonych pakunkami zajmuj�cymi si� transportem wewn�trz kom�rki, zwanymi p�cherzykami. Wydostawa�y si� wraz z nowymi cz�steczkami zaka�nymi. Oznaczone by�y jasnopomara�czowymi napisami: PGA? i PGE?

��Zatrzymaj, Fiono.�� Kushner wskaza�a palcem pomara�czowe litery.�� SHEVA nie przenosi wszystkiego, co konieczne do wywo�ania grypy Heroda. W zara�onych przez SHEV� kom�rkach odnajdujemy du�e grudki bia�ek, niekodowane przez SHEV�, niepodobne do niczego, co dot�d widzia�am. A potem�� grudka si� rozpada i pojawiaj� si� wszystkie te mniejsze bia�ka, kt�rych nie powinno tam by�.

��Szukali�my bia�ek zmieniaj�cych nasze kultury kom�rek�� powiedzia�a Bierce.�� Jest ich naprawd� wiele. Dumali�my nad tym dwa tygodnie, a potem dla por�wnania cz�� zaka�onych kom�rek wys�ali�my do komercyjnej biblioteki tkanek. Wydzielili nowe bia�ka i znale�li�

��To moja bajka, Fiono�� wtr�ci�a si� Kushner, gro��c palcem.

��Przepraszam�� rzuci�a Fiona, u�miechaj�c si� nie�mia�o.�� To wielka uciecha, �e mogli�my dokona� tego tak szybko!

��Uznali�my w ko�cu, �e SHEVA w��cza gen w innym chromosomie. Ale jak? Szukali�my dalej� I uruchamiany przez SHEV� gen znale�li�my w chromosomie 21. Koduje wielobia�ko, kt�re nazwali�my LPC, od large protein complex, czyli wielki zesp� bia�ek. Wyj�tkowy czynnik transkrypcyjny, kt�ry kontroluje ekspresj� tego w�a�nie genu. W�szyli�my za tym czynnikiem i natrafili�my na niego w genomie SHEVY. Zamkni�ta skrzynia ze skarbami w chromosomie 21, a niezb�dny klucz do niej jest w wirusie. S� partnerami.

��Zadziwiaj�ce�� powiedzia�a Kaye.

Bierce uruchomi�a ponownie symulacj�, tym razem skupiaj�c si� na akcji w chromosomie 21�� tworzeniu nowego wielobia�ka.

��No, Kaye�� kochana Kaye, to wcale jeszcze nie koniec. Mamy tu zagadk�. Proteaza SHEVY rozcina w LPC trzy nowe cyklooksygenazy i lipooksygenazy, kt�re nast�pnie syntetyzuj� trzy r�ne i unikatowe prostaglandyny. Dwie z nich s� dla nas nowe, naprawd� bardzo zadziwiaj�ce. Wszystkie wygl�daj� na bardzo silne.�� Kushner wskaza�a pi�rem prostaglandyny wysy�ane przez kom�rk�.�� T�umaczy�oby to wie�ci o poronieniach.

Kaye zmarszczy�a w skupieniu brwi.

��Obliczyli�my, �e w pe�ni rozwini�te zaka�enie SHEVA mo�e da� do�� nowych prostaglandyn, aby w ci�gu tygodnia wywo�a� aborcj� p�odu u ka�dej ci�arnej kobiety.

��A gdyby jeszcze brakowa�o cud�w�� dopowiedzia�a Bierce, wskazuj�c szeregi glikoprotein�� zara�one kom�rki wytwarzaj� je jako produkty uboczne. Nie przebadali�my ich do ko�ca, ale bardzo przypominaj� FSH i LH�� hormon stymuluj�cy p�cherzyk jajnikowy i hormon luteinizuj�cy. Ponadto peptydy te okazuj� si� hormonami wyzwalaj�cymi.

��Starzy znajomi w�adcy losu kobiet�� stwierdzi�a Kushner.

��Dojrzewanie i uwalnianie kom�rki jajowej.

��Dlaczego?�� Zapyta�a Kaye.�� Skoro w�a�nie spowodowa�y aborcj� Dlaczego wymuszaj� owulacj�?

��Nie wiemy, co uruchamiaj� najpierw. Mo�e owulacj�, a potem aborcjꠗ odpar�a Kushner.�� Pami�taj, to kom�rka w�troby! Nie zacz�li�my jeszcze bada� zara�enia w kom�rkach rozrodczych.

��To nie ma sensu!

��St�d w�a�nie zagadka�� powiedzia�a Kushner.�� Czymkolwiek jest tw�j ma�y retrowirus endogenny, to na pewno nie czym� nieszkodliwym�� przynajmniej dla nas, kobiet. Jakby zosta� zaprojektowany tak, aby naje�d�a�, przejmowa� i za�atwia� do cna.

��I jeste�cie jedynymi, kt�rzy to uzyskali?�� Spyta�a Kaye.

��Zapewne�� odpar�a Kushner.

��Pos�ali�my dzisiaj wyniki do NIH i Genome Project�� powiedzia�a Bierce.

��I zawiadomi�y�my ciebie�� doda�a Kushner, k�ad�c d�o� na ramieniu Kaye.�� Nie chcia�y�my, aby� utkn�a.

��Nie rozumiem.�� Kaye zmarszczy�a brwi.

��Nie b�d� naiwna, kochana�� powiedzia�a Kushner z trosk� w oczach.�� Patrzymy by� mo�e na plag� biblijn�. Wirus zabijaj�cy niemowl�ta. Rzesze niemowl�t. Kto� m�g�by uzna� ci� za pos�a�ca. A wiesz, co spotyka pos�a�c�w przynosz�cych z�e wie�ci.

Doktor Michael Voight na d�ugich, paj�kowatych nogach kroczy� przed Dickenem korytarzem prowadz�cym do baru dla pracownik�w.

��Dziwne, �e pan pyta�� powiedzia�.�� Spotkali�my si� z wieloma anomaliami po�o�niczymi. Mieli�my ju� o nich narady. Ale nie o herodzie. Spotykamy si� z wszelkiego rodzaju zaka�eniami, z gryp� oczywi�cie te�, nie mamy jednak jeszcze zestaw�w test�w na SHEV�.�� Lekko si� odwr�ci�, aby zapyta�:�� Mo�e kawy?

Szpital miasteczka olimpijskiego w Atlancie mia� sze�� lat, zbudowano go z funduszy miejskich i federalnych dla odci��enia innych o�rodk�w medycznych �r�dmie�cia. Darowizny prywatne i specjalna rezerwa Komitetu Olimpijskiego uczyni�y z niego jeden z najlepiej wyposa�onych szpitali stanu, co przyci�gn�o wielu najlepszych i najbystrzejszych m�odych lekarzy, a tak�e kilku niezadowolonych starszych. �wiat publicznej s�u�by zdrowia zalaz� za sk�r� utalentowanym specjalistom, kt�rzy w ostatnim dziesi�cioleciu widzieli, jak ich dochody spadaj� na �eb, na szyj�, a ksi�gowi kontroluj� zakres opieki nad pacjentami. Miasteczko olimpijskie przynajmniej szanowa�o specjalist�w.

Voight wprowadzi� Dickena do baru i z wielkiego termosu z nierdzewnej stali nala� kubek kawy. Wyja�ni�, �e z tego pomieszczenia mog� korzysta� sta�y�ci i pracownicy.

��Jest zwykle puste o tej porze nocy. Dla nas to najlepsza pora�� ten czas wypychania �ycia i dostarczania na �wiat jego niefrasobliwych ofiar.

��Jakiego rodzaju anomalie?�� Naciska� Dicken.

Voight wzruszy� ramionami, wzi�� krzes�o od stolika z twardego laminatu i podwin�� d�ugie jak u Freda Astaire'a nogi. Jego zielony str�j lekarski zaszele�ci�; by� z grubego papieru, ca�kowicie jednorazowy. Dicken usiad� i uj�� sw�j kubek. Wiedzia�, �e kawa mo�e go pobudzi�, a przecie� potrzebowa� skupienia i energii.

��Zajmuj� si� najtrudniejszymi przypadkami, a wi�kszo�ci dziwacznych mi nie przydzielono. Ale w ostatnich dw�ch tygodniach� Uwierzy pan, �e siedem kobiet nie potrafi wyja�ni� swych ci��y?

��Zamieniam si� w s�uch�� powiedzia� Dicken.

Voight wyci�gn�� r�ce i odlicza� przypadki na palcach.

��Dwie regularnie bra�y pigu�ki antykoncepcyjne, kt�re jednak nie zadzia�a�y� To mo�e si� zdarza�. Jedna za� nie stosuje antykoncepcji, ale te� twierdzi, �e nie uprawia�a nigdy seksu. I wie pan co?

��Co?

��By�a virgo intacta. Przez miesi�c mia�a ci�kie krwotoki, przesz�y, potem poranne md�o�ci, ustanie miesi�czkowania, posz�a do lekarza i us�ysza�a, �e jest w ci��y, a tutaj dotar�a, gdy wszystko si� u niej pogorszy�o. Nie�mia�a dziewczyna, mieszkaj�ca ze starszym m�czyzn�, naprawd� szczeg�lny zwi�zek. Upiera si�, �e nie dochodzi�o do seksu.

��Powt�rne przyj�cie Pana?�� Spyta� Dicken.

��Prosz� nie blu�ni�. Nale�� do ko�cio�a odnowy ewangelickiej�� odpar� Voight, zaciskaj�c usta.

��Przepraszam�� rzuci� szybko Dicken.

Voight u�miechn�� si�, prawie wybaczaj�c.

��Potem przyszed� jej �staruszek� i opowiedzia� ca�� histori�.

Okazuje si�, �e bardzo o ni� dba, postanowi� zdradzi� nam prawd�, aby�my mogli j� leczy�. Wpuszcza�a go do ��ka i pozwala�a si� o siebie ociera� Ze wsp�czucia, no wie pan. Tak zasz�a w ci��� za pierwszym razem.

Dicken kiwn�� g�ow�. To nic szczeg�lnie szokuj�cego�� jedna z wielu twarzy �ycia i mi�o�ci.

��Mia�a poronienie�� ci�gn�� Voight.�� Po trzech miesi�cach wr�ci�a jednak, znowu w ci��y. W drugim miesi�cu. Przyjecha� z ni� starszy przyjaciel, m�wi�, �e nie ociera� si� o ni� ani nic takiego, a wie, �e nie mia�a innego m�czyzny. Wierzymy mu?

Dicken pochyli� g�ow� w bok, uni�s� brwi.

��Dziej� si� tutaj r�ne dziwne rzeczy�� powiedzia� �agodnie Voight.�� To znaczy wi�cej ni� zazwyczaj.

��Czy si� na co� skar�y�y?

��Na nic szczeg�lnego. Przezi�bienie, gor�czka, lekkie b�le.

��Mamy chyba jeszcze troch� pr�bek w laboratorium, je�li chce pan si� im przyjrze�. Czy by� pan w Northside?

��Jeszcze nie�� powiedzia� Dicken.

��Dlaczego nie �r�dmie�cie? Jest tam wi�cej materia��w dla pana.

Dicken pokr�ci� g�ow�.

��Ile m�odych kobiet ma niewyt�umaczaln� gor�czk�, zaka�enia niebakteryjne?

��Dziesi�tki. To nic nadzwyczajnego. Testy przechowujemy najwy�ej tydzie�; je�li nie wykazuj� bakterii, to je wyrzucamy.

��W porz�dku. Zobaczmy tkanki.

Dicken zabra� z sob� kaw�, id�c za Voightem do windy. Laboratorium wykonuj�ce biopsje i analizy by�o w podziemiu, zaledwie dwoje drzwi od kostnicy.

��Technicy ko�cz� prac� o dziewi�tej.�� Voight zapali� �wiat�o i szybko przejrza� karty w ma�ej stalowej szafce.

Dicken ogl�da� laboratorium: trzy d�ugie, bia�e �awy ze zlewami, dwa wyci�gi dymu, inkubatory, szafki z r�wno ustawionymi, pe�nymi odczynnik�w butelkami z br�zowego i przejrzystego szk�a, r�wnie uporz�dkowane stosy standardowych zestaw�w testowych w w�skich pude�kach z pomara�czowej i zielonej tektury, dwie lod�wki ze stali nierdzewnej i starsza bia�a zamra�arka; komputer po��czony z drukark� atramentow�, na kt�rej widnia�a kartka NIE DZIA�A; zajrza� do pokoju za podzielonymi poziomo drzwiami: sta�y w nim stalowe rega�y na rolkach, jak zwykle pomalowane na szaro i pokryte kitem.

��Nie wprowadzili jeszcze tego do komputera; zajmuje nam to zwykle trzy tygodnie. Prosz� spojrze�, jeden zosta�� Wed�ug procedury obecnie obowi�zuj�cej w szpitalu dajemy matkom wyb�r, mog� wzi�� p��d do przedsi�biorcy pogrzebowego i urz�dzi� mu pogrzeb. To lepsze rozwi�zanie. Zdarzaj� si� jednak biedaczki bez pieni�dzy, bez rodziny� Prosz�.�� Voight wzi�� kart�, poszed� na zaplecze, pokr�ci� ko�em, znalaz� na karcie numer p�ki.

Dicken czeka� przy drzwiach. Voight wy�oni� si� ze s�oikiem, podni�s� go pod silniejsze �wiat�o w pokoju laboratoryjnym.

��Z�y numer, ale jest tego samego rodzaju. Ma sze�� miesi�cy.

��Szukany przeze mnie mo�e by� jeszcze w zimnej solance.�� Wr�czy� Dickenowi s�oik i poszed� do pierwszej lod�wki.

Dicken popatrzy� na p��d: dwana�cie tygodni, wielko�� mniej wi�cej kciuka, skurczony, male�ki, blady kosmita, kt�remu nie powiod�o si� poszukiwanie �ycia na Ziemi. Natychmiast zauwa�y� anomalie. Ko�czyny to tylko guzki, a wok� nabrzmia�ego brzuszka by�y wypuk�o�ci, jakich nigdy przedtem nie widzia� nawet u ci�ko zniekszta�conych p�od�w.

Drobniutka twarzyczka wygl�da�a na niezwykle skurczon� i oboj�tn�.

��Jest co� nie tak z uk�adem kostnym�� stwierdzi� Dicken, gdy Voight zamkn�� lod�wk� i przyni�s� inny p��d w oszronionej szklanej zlewce owini�tej plastikow� foli�, �ci�ni�t� gumow� ta�m� i oznaczon� przyklejon� ta�m� karteczk�.

��Mn�stwo k�opot�w, bez najmniejszych w�tpliwo�ci�� powiedzia� Voight, zamieniaj�c s�oje i patrz�c na starszy okaz.�� B�g w ka�dej ci��y ustanawia ma�e posterunki kontrolne. Te dwa nie przesz�y na nich sprawdzianu.�� Znacz�co uni�s� wzrok w g�r�.�� Z powrotem do ��obka w Niebiosach.

Dicken nie wiedzia�, czy przez Voighta przemawia szczere przekonanie, czy bardziej typowy cynizm lekarza. Por�wna� zimn� zlewk� i s�oik o temperaturze pokojowej. Oba p�ody mia�y dwana�cie tygodni i by�y bardzo do siebie podobne.

��Czy mog� go zabra�?�� Zapyta�, podnosz�c zimn� zlewk�.

��Co, obrabowa� naszych student�w medycyny?�� Skrzywi� si� Voight.�� Prosz� wypisa� zapotrzebowanie, nazwa� je po�yczk� dla CDC, nie powinno by� problem�w.�� Spojrza� znowu na s�oik.�� Co� szczeg�lnego?

��Mo�e�� odpar� Dicken. Czu� lekki smutek i podniecenie.

Voight poda� mu lepiej zabezpieczony s�oik oraz ma�e kartonowe pude�ko, wat�, kawa�ek lodu i zamykan� torebk� plastikow�, pozwalaj�c� trzyma� okaz w ch�odzie. Obaj przenie�li szybko p��d par� drewnianych szpatu�ek i Dicken zaklei� pude�ko ta�m� do pakowania.

��Je�li b�dziecie mieli dalsze takie same, prosz� mnie natychmiast zawiadomi�, dobrze?�� Poprosi�.

��Jasne.

Potem Voight rzek� do niego w windzie:

��Wygl�da pan troch� zabawnie. Czy jest co�, o czym powinienem wiedzie� z g�ry, jakie� drobne wskaz�wki, kt�re pozwol� mi lepiej s�u�y� og�owi?

Dicken wiedzia�, �e musi zachowa� pokerow� twarz, u�miechn�� si� wi�c do Voighta i pokr�ci� g�ow�.

��Prosz� �ledzi� poronienia�� odpowiedzia�.�� Zw�aszcza tego rodzaju. Wszelkie powi�zania z gryp� Heroda b�d� mile widziane.

Rozczarowany Voight wykrzywi� usta.

��Na razie nic oficjalnego?

��Na razie�� potwierdzi� Dicken.�� Pracuj� nad naprawd� �lisk� spraw�.

Z�o�ona ze spaghetti i pizzy kolacja ze starymi kolegami Saula z MIT uda�a si� doskonale. Saul polecia� po po�udniu do Bostonu i spotkali si� w Pagliacci. Prowadzona wczesnym wieczorem w mrocznej, starej restauracji w�oskiej rozmowa si�ga�a od analizy matematycznej ludzkiego genomu po sposoby przewidywania skurczu i rozkurczu przep�ywu danych w Internecie.

Kaye zapcha�a si� paluszkami chlebowymi i zielon� papryk�, zanim jeszcze podano lasagne. Saul si�gn�� po kromk� chleba z mas�em.

Jedna ze s�aw MIT, doktor Drew Miller, pojawi� si� o dziewi�tej, jak zawsze nieprzewidywalny, s�uchaj�c i wypowiadaj�c zaledwie kilka uwag o najnowszym, prosto z pieca, wyczynie spo�eczno�ci bakteryjnej. Saul ch�on�� uwa�nie s�owa legendarnego badacza, specjalisty od sztucznej inteligencji i samoorganizuj�cych si� system�w. Miller przesiada� si� kilka razy i w ko�cu klepn�� po ramieniu starego koleg� z pokoju Saula, Derry'ego Jacobsa. Jacobs u�miechn�� si�, wsta�, aby znale�� inne miejsce, a Miller opad� obok Kaye. Wzi�� paluszek chlebowy z talerza Jacobsa, popatrzy� na ni� szeroko otwartymi jak u dziecka oczami, wyd�� usta i powiedzia�:

��Naprawd� wkurzy�a� starych gradualist�w.

��Ja?�� Spyta�a Kaye ze �miechem.�� Dlaczego?

��Dzieciaki Ernsta Mayra obleje zimny pot, je�li co� pojm�. Dawkins b�dzie nast�pny. M�wi� im od miesi�cy, �e potrzeba jedynie nast�pnego ogniwa �a�cucha, a dostaniemy p�tl� sprz�enia zwrotnego.

Gradualizm to pogl�d, �e ewolucja post�puje ma�ymi kroczkami, a mutacje kumuluj� si� przez dziesi�tki tysi�cy, a nawet miliony lat, i s� zwykle szkodliwe dla osobnika. Mutacje korzystne to te daj�ce przewag� i zwi�kszaj�ce szanse na wykorzystywanie zasob�w i rozmna�anie si�. Ernest Mayr by� b�yskotliwym rzecznikiem tego pogl�du. Richard Dawkins b�yskotliwie opowiada� si� za wsp�czesn� syntez� darwinizmu, a tak�e opisa� tak zwany gen samolubny.

Saul pochwyci� te s�owa i stan�� za Kaye, nachylaj�c si� nad sto�em, aby s�ucha�, co Miller ma do powiedzenia.

��Uwa�asz, �e SHEVA daje nam p�tl�?�� Zapyta�.

��Tak. Ci�g�y kr�g zwi�zk�w mi�dzy osobnikami w populacji, z wy��czeniem seksu. Nasz odpowiednik plazmid�w w bakterii, ale oczywi�cie bardziej przypominaj�cy fagi.

��Drew, SHEVA ma tylko osiemdziesi�t kbp i trzydzie�ci gen�w�� powiedzia� Saul.�� Nie przenosi wiele informacji.

Kaye pr�bowa�a ju� z Saulem zmierzy� si� z t� zagwozdk�, zanim og�osi�a sw�j artyku� w �Virology�. Z nikim nie rozmawiali o szczeg�ach swych teorii. Teraz niezbyt si� zdziwi�a, �e Miller zwr�ci� na to uwag�. Nie by� uwa�any za post�powca.

��Nie musz� przenosi� ca�ej informacji�� odpar� Miller.�� Wystarczy kod upowa�nienia. Klucz. Nie znamy jeszcze wszystkich mo�liwo�ci SHEVY.

Kaye zerkn�a na Saula, po czym rzek�a:

��Prosz� nam powiedzie�, co ma pan na my�li, doktorze Miller.

��Prosz�, m�w mi Drew. To naprawd� nie jest moja dziedzina bada�, Kaye.

��Taka ostro�no�� u ciebie to co� nowego, Drew�� stwierdzi� Saul.�� Wiemy te�, �e nie jeste� skromny.

Miller u�miechn�� si� od ucha do ucha.

��No, pewno co� ju� podejrzewacie. Niew�tpliwie twoja �ona.

��Czyta�em twoje prace o przemieszczaj�cych si� elementach.

Kaye poci�gn�a wod� z niemal pustej szklanki.

��Nigdy nie mamy pewno�ci, co komu mo�na m�wi栗 szepn�a.�� Mo�emy albo kogo� urazi�, albo si� z czym� wygada�.

��Nie martw si� o pierwsze�stwo my�lenia�� powiedzia� Miller.�� Zawsze jest kto� przed nami, ale zwykle nie ko�czy pracy. Tylko kto� pracuj�cy nieustannie dokonuje odkrycia. Dobrze pracujesz i piszesz dobre artyku�y, a to ju� jest wielki skok.

��Nie jeste�my pewni, �e chodzi o ten wielki skok�� odpar�a Kaye.�� Mo�e to tylko anomalia.

��Nie chc� nikogo zap�dza� do nagrody Nobla�� zapewni� Miller�� ale SHEVA naprawd� nie jest organizmem chorobotw�rczym. Tak d�ugie ukrywanie si� w ludzkim genomie, a potem uaktywnianie si� jedynie dla wywo�ania �agodnej grypy nie ma sensu ewolucyjnego. Nie s�dzisz, �e SHEVA to tak naprawd� rodzaj ruchomego elementu genetycznego? Inicjator?

Kaye przypomnia�a sobie rozmow� z Judith o objawach, jakie mo�e wywo�ywa� SHEVA.

Miller ch�tnie ci�gn�� dalej, nie zwa�aj�c na jej milczenie.

��Wszyscy uwa�aj�, �e wirusy, a zw�aszcza retrowirusy, mog� by� pos�a�cami ewolucji albo czynnikami j� uruchamiaj�cymi, b�d� te� jedynie przypadkowymi bod�cami. Nawet po odkryciu, �e niekt�re wirusy mog� przenosi� od �ywiciela do �ywiciela strz�py materia�u genetycznego. S�dz� tylko, �e powinna� zada� siebie par� pyta�, je�li dot�d tego nie zrobi�a�. Co uruchamia SHEV�? Powiedzmy, �e gradualizm umar�. Gdy tylko pojawia si� nisza�� nowy kontynent, meteor wyniszczaj�cy stare gatunki, nast�puje wybuch specjacji adaptacyjnej. Dzieje si� to szybko, w nieca�e dziesi�� tysi�cy lat; potem powraca stara, dobra r�wnowaga, naruszana co jaki� czas. Gdzie tkwi ta ca�a mo�liwa zmiana ewolucyjna?

��Doskona�e pytanie�� wtr�ci�a Kaye.

Oczy Millera zal�ni�y.

��My�la�a� o tym?

��Jak wszyscy�� odpar�a.�� My�la�am o wirusie i retrowirusie jako czynnikach nowo�ci genomu. Wychodzi jednak na to samo.

��Mo�e wi�c ka�dy gatunek ma panuj�cy nad nim komputer biologiczny, swego rodzaju procesor, kt�ry sumuje wszystkie mo�liwe korzystne mutacje. Podejmuje decyzje, co, gdzie i kiedy ulegnie zmianie� Zgaduje, je�li chcesz, w oparciu o stopie� skuteczno�ci wcze�niejszych decyzji ewolucyjnych.

��Co uruchamia zmian�?

��Wiemy, �e zwi�zane ze stresem hormony mog� wp�ywa� na ekspresj� gen�w. Owa biblioteka ewolucyjna mo�liwych nowych form�

Miller u�miechn�� si� szeroko.

��M�w dalej�� zach�ci�.

��Reaguje na hormony wywo�ywane stresem�� ci�gn�a Kaye.

��Je�li stres obejmuje dostateczn� liczb� organizm�w, wymieniaj� one sygna�y, kt�re osi�gaj� rodzaj kworum, a wtedy uruchamiaj� algorytm genetyczny, kt�ry por�wnuje �r�d�a stresu z list� adaptacji, przystosowa� ewolucyjnych.

��Ewoluuje ewolucja�� powiedzia� Saul.�� Gatunki maj�ce komputer adaptacyjny mog� si� zmienia� szybciej i bardziej skutecznie ni� zap�nione stare gatunki, kt�re nie kontroluj� i nie wybieraj� swych mutacji, polegaj�c tylko na przypadkowo�ci.

Miller przytakn��.

��Dobrze. Jest to znacznie bardziej skuteczne ni� pozwalanie jedynie na pojawianie si� dowolnej mutacji dawnego typu, kt�ra przypuszczalnie zniszczy osobnika albo zaszkodzi populacji. Za��my, �e �w adaptacyjny komputer genetyczny, �w procesor ewolucyjny, dopuszcza do dzia�ania jedynie niekt�re rodzaje mutacji. Osobniki przechowuj� wyniki pracy tego procesora�� kt�re, jak s�dz�, s���� Miller szuka� pomocy u Kaye, machaj�c r�k�.

��Mutacjami gramatycznymi�� podpowiedzia�a�� wypowiedziami fizjologicznymi, kt�re nie naruszaj� �adnej wa�nej zasady strukturalnej organizmu.

Miller u�miechn�� si� b�ogo, potem z�apa� si� za kolano i zacz�� powoli ko�ysa� w prz�d i w ty�. Jego wielka, kanciasta czaszka b�yska�a, chwytaj�c czerwonawe �wiat�o lampy na suficie.

��Gdzie by�aby przechowywana informacja ewolucyjna�� w genomie, holograficznie, w r�nych miejscach u r�nych osobnik�w, mo�e tylko w kom�rkach rozrodczych, albo� Gdzie� indziej?

��Etykietki s� przechowywane w le��cym od�ogiem odcinku genomu ka�dego osobnika�� powiedzia�a Kaye, a potem ugryz�a si� w j�zyk. Miller�� a w istocie i Saul�� uwa�ali pomys� za rodzaj jedzenia, kt�re nale�y starannie pogry�� i prze�u�, zanim staje si� po�ywne. Kaye wola�a mie� pewno��, zanim co� powie. Poszuka�a na podor�dziu przyk�adu.�� Jak odpowied� bakterii na udar cieplny albo przystosowanie si� muszek owocowych do zmiany klimatu w ci�gu jednego pokolenia.

��Ludzki materia� le��cy od�ogiem musi by� jednak ogromny. Nasza z�o�ono�� jest znacznie wi�ksza ani�eli muszek owocowych�� stwierdzi� Miller.�� Mo�e ju� to znale�li�my, ale nie wiemy, czym jest?

Kaye dotkn�a ramienia Saula, pilne ostrze�enie. Byli teraz znani z tego, �e zgodnie pod��aj� w jednym kierunku i nawet przy uczonym ze starej gwardii, takim jak Miller, gzie, kt�rego uk�szenie skutecznie pop�dzi�o do zwyci�stwa kilkana�cie koni, nie czu�a si� dobrze, zdradzaj�c swe najnowsze przemy�lenia. Mo�e si� roznie��: Kaye Lang powiedzia�a tak a tak�

��Nikt jeszcze nie znalaz��� odpar�a.

��O?�� Rzuci� Miller, wpatruj�c si� w ni� krytycznym okiem.

Kaye czu�a si� jak jele� z�apany w �wiat�a drogowe samochodu.

Miller wzruszy� ramionami.

��Mo�e nie. Moim zdaniem ulega ekspresji tylko w kom�rkach rozrodczych. Kom�rkach p�ciowych. Haploidalnych. Nie podlega ekspresji, nie zaczyna dzia�a�, je�li nie nast�pi potwierdzenie przez inne osobniki. Feromony. Mo�e kontakt wzrokowy.

��Uwa�amy inaczej�� powiedzia�a Kaye.�� Wed�ug nas odcinek od�ogowy przenosi jedynie instrukcje dotycz�ce ma�ych przekszta�ce� prowadz�cych do nowych gatunk�w. Reszta szczeg��w jest kodowana przez genom, zawieraj�cy standardowe instrukcje odnosz�ce si� do wszystkiego poni�ej tego poziomu� Przypuszczalnie dzia�a r�wnie dobrze u szympans�w, jak i u nas.

Miller si� skrzywi�. Przesta� si� koleba�.

��Przez minut� musi mi si� to pok��bi� w g�owie.�� Spogl�da� w ciemny sufit.�� To ma sens. Minimum to ochrona planu, o kt�rym wiadomo, �e dzia�a. A zatem te male�kie zmiany przenoszone w odcinku od�ogowym tworz� jednostki, dokonuj�ce, jak s�dzicie�� zapyta��� jednej zmiany naraz?

��Nie wiemy�� odpar� Saul. Z�o�y� serwetk� le��c� obok talerza i trzepn�� ni� o d�o�.�� I to wszystko, co mo�emy ci powiedzie�, Drew.

Miller u�miechn�� si� szeroko.

��Rozmawia� ze mn� Jay Niles. Uwa�a, �e r�wnowaga przerywana jest w modzie, a tak�e, �e to problem systemowy, sieciowy. Dzia�a tu selektywna inteligencja sieci neuronowej. Nigdy nie ufa�em zbytnio gadkom o sieciach neuronowych. Jedynie zaciemniaj� spraw�, pozwalaj� nie opisywa� tego, co masz opisa�.�� Zupe�nie nie owijaj�c w bawe�n�, doda�:�� Chyba zdo�a�bym pom�c, je�li zechcecie.

��Dzi�ki, Drew. Mo�e zadzwonimy do ciebie�� odpar�a Kaye�� ale na razie chcieliby�my mie� ca�� zabaw� dla siebie.

Miller wymownie wzruszy� ramionami, pukn�� si� palcem w czo�o i przeszed� w drugi koniec sto�u, gdzie wzi�� kolejny paluszek chlebowy i wszcz�� nast�pn� rozmow�.

Sam, ojciec Mitcha, znalaz� go w holu szpitalnym, z zapakowan� jedyn� torb� i nog� w ci�kim opatrunku gipsowym. Zabiegi chirurgiczne posz�y dobrze, bolce usuni�to przed dwoma dniami, noga goi�a si� jak nale�y. By� w�a�nie wypisywany.

Sam pom�g� Mitchowi wyj�� na parking, nios�c jego torb�.

Odsun�� do samego ko�ca fotel pasa�era w wynaj�tym oplu. Mitch niezdarnie wcisn�� nog�, czuj�c pewn� niewygod�, i Sam wyjecha� na ulic� w lekkim porannym ruchu. Jego ojcowskie oczy zerka�y nerwowo w ka�dy zak�tek.

��To nic w por�wnaniu z Wiedniem�� powiedzia� Mitch.

��No tak, nie wiem, jak traktuj� cudzoziemc�w. Pewnie nie tak �le jak w Meksyku�� odpar� Sam. Ojciec Mitcha mia� sztywne, br�zowe w�osy i mocno piegowat�, szerok� irlandzk� twarz, wygl�daj�c� na ch�tnie rozja�niaj�c� si� u�miechem. Sam u�miecha� si� jednak rzadko, a w jego szarych oczach kry� si� b�ysk stalowego ostrza, kt�rego Mitch nie zdo�a� nigdy zg��bi�.

Mitch wynaj�� na skraju Innsbrucku mieszkanie z jedn� sypialni�, ale nie by� w nim od wypadku. Sam zapali� papierosa i zaci�ga� si� nim po�piesznie, gdy betonow� klatk� schodow� wchodzili na pierwsze pi�tro.

��Bardzo �adnie zrobili ci nogꠗ powiedzia� Sam.

��Nie mia�em wielkiego wyboru�� odpar� Mitch. Sam pomaga� mu na zakr�tach i u�atwia� opieranie si� na kulach. Mitch znalaz� klucze i otworzy� drzwi. Ma�e, niskie mieszkanie o nagich betonowych �cianach nie by�o od tygodni ogrzewane. Zajrza� do �azienki i poj��, �e b�dzie musia� przykuca� nad muszl� pod k�tem i do�� wysoko; gips nie mie�ci� si� mi�dzy sedesem a �cian�.

��B�d� musia� nauczy� si� celowa栗 powiedzia� ojcu po wyj�ciu z toalety. Wywo�a�o to u�miech Sama.

��Nast�pnym razem wybieraj wi�ksz� �azienk�. Jest tu ciasno, ale czysto�� skomentowa�. W�o�y� r�ce do kieszeni.�� Twoja matka i ja mamy nadziej�, �e wr�cisz do domu. Chcieliby�my.

��Pewnie wr�c� na trochꠗ powiedzia� Mitch.�� Jestem troch� jak zbity pies, tato.

��Bzdura�� szepn�� Sam.�� Nic ci� nigdy nie zbi�o.

Mitch popatrzy� na ojca oboj�tnie, potem okr�ci� si� na kulach i spojrza� na z�ot� rybk�, kt�r� przed miesi�cami dosta� od Tilde. Przynios�a ma�� szklan� kul� i troch� jedzenia i postawi�a wszystko na p�ce w ma�ej kuchni. Dba� o rybk� nawet po zerwaniu zwi�zku.

Ryba zdech�a, teraz by�a tylko warstewk� ple�ni unosz�c� si� na wodzie wype�niaj�cej kul� do po�owy. Poziomy osadu z opadaj�cej wskutek parowania wody znaczy�y linie na szkle. Do�� makabryczne.

��Cholera�� rzuci� Mitch. Zupe�nie zapomnia� o rybce.

��Co to?�� Spyta� Sam, patrz�c na kul�.

��Reszta po zwi�zku, kt�ry omal mnie nie zabi��� odpar� Mitch.

��Ca�kiem dramatyczna.

��Ca�kiem rozczarowuj�ca�� poprawi� Sama Mitch.�� Mo�e powinien to by� rekin.�� Poda� ojcu carlsberga wyj�tego z ma�ej lod�wki przy zlewie kuchennym. Wzi�� te� piwo dla siebie i wypi� jak�� jedn� trzeci�, chodz�c po du�ym pokoju.

��Masz tu jakie� nieza�atwione sprawy?�� Spyta� Sam.

��Nie wiem�� odpar� Mitch, nios�c torb� do �miesznie ma�ej sypialni o nagich, betonowych �cianach i jednej lampie na suficie, wyposa�onej w �ebrowany klosz z przejrzystego szk�a. Rzuci� torb� na karimat�, wykr�ci� si� niezdarnie na kulach, wr�ci� do du�ego pokoju.�� Chc�, abym pom�g� im znale�� mumie.

��No to niech op�ac� ci przylot tutaj�� powiedzia� Sam.�� Wracamy.

Mitch pomy�la� o sprawdzeniu automatycznej sekretarki. Licznik przyj�tych wiadomo�ci zatrzyma� si� na maksymalnej liczbie trzydziestu.

��Pora wraca� do domu i odzyska� si�y�� nalega� Sam.

Brzmia�o to ca�kiem rozs�dnie. Wr�ci� do domu, gdy si� ma trzydzie�ci siedem lat, pozwala� mamie gotowa�, tacie naucza� go wi�zania muszek czy co tam zechce, odwiedza� ich przyjaci�, zosta� znowu ma�ym ch�opcem, bez ponoszenia odpowiedzialno�ci za nic nazbyt wa�nego.

Mitch poczu� ucisk w brzuchu. Wcisn�� guzik cofania ta�my automatycznej sekretarki. Gdy kr�ci�a si� na szpuli, zadzwoni� telefon. Mitch podni�s� s�uchawk�.

��Przepraszam�� powiedzia� po angielsku m�ski tenor.�� Czy to Mitch Rafelson?

��Jak najbardziej�� odpar� Mitch.

��Powiem co� panu, a potem si� po�egnamy. Mo�e poznaje pan m�j g�os, ale� Niewa�ne. Znale�li w jaskini pa�skie cia�a. Ludzie z Uniwersytetu w Innsbrucku. Bez pa�skiej pomocy, jak s�dz�. Nikogo jeszcze nie powiadomili, nie wiem dlaczego. Nie �artuj�, to �aden kawa�, Herr Rafelson.

Wyra�ny stuk i po��czenie zosta�o przerwane.

��Kto to by�?�� Zapyta� Sarn.

Mitch prychn�� i spr�bowa� rozlu�ni� zaci�ni�t� szcz�k�.

��Gnojki�� odpowiedzia�.�� Kpi� sobie ze mnie. Sta�em si� s�awny, tato. Jestem s�awnym, g�upkowatym �wirem.

��Bzdura�� powt�rzy� Sam. Jego rysy st�a�y w niezadowoleniu i gniewie. Mitch patrzy� na ojca z mieszanin� mi�o�ci i wstydu; to Sam najbardziej przej�ty, najbardziej opieku�czy.�� Wyjd�my z tej szczurzej nory�� rzuci� ojciec z odraz�.

Kaye zrobi�a Saulowi �niadanie tu� po wschodzie s�o�ca. Wygl�da� na przybitego, siedz�c przy stole kuchennym z s�katej sosny i powoli s�cz�c z kubka czarn� kaw�. Wypi� ju� trzy, niedobry znak. W dobrym nastroju�� �dobry Saul��� nigdy nie przekracza� jednego kubka dziennie. Je�li zacznie znowu pali�

Kaye wzi�a jajecznic� i tost i usiad�a przy m�u. Saul pochyla� si�, nie zwa�aj�c na ni�, i jad� powoli, starannie, mi�dzy ka�dym k�sem poci�gaj�c kaw�. Gdy sko�czy�, skrzywi� si� i odsun�� talerz.

��Niedobre jajka?�� Zapyta�a spokojnie Kaye.

Rzuci� jej d�ugie spojrzenie i pokr�ci� g�ow�. Porusza� si� wolniej, kolejny nie najlepszy znak.

��Zadzwoni�em wczoraj do Bristol-Myers Squibb�� powiedzia�.�� Nie dobili targu z Lado i Eliaw�, i najwyra�niej tego nie oczekuj�. W Gruzji dzieje si� co� zwi�zanego z polityk�.

��Mo�e to dobre wie�ci?

Saul znowu pokr�ci� g�ow� i przestawi� krzes�o w stron� drzwi na werand� i szarego poranka za nimi.

��Zadzwoni�em te� do znajomego w Merck. Powiedzia�, �e w Eliawie co� si� szykuje, ale nie wie co. Lado D�akeli przylecia� do Stan�w i spotka� si� z nimi.

Kaye urwa�a w po�owie westchnienia i powoli, nies�yszalnie wypu�ci�a powietrze. Znowu st�pa po cienkim lodzie� Cia�o wie, jej cia�o wiedzia�o. Saul znowu cierpi, bardziej, ni� okazuje. Przechodzi�a to co najmniej pi�� razy. W ka�dej chwili m�g� znale�� paczk� papieros�w, zaci�gn�� si� mocn�, gorzk� nikotyn�, aby u�adzi� jako� chemi� m�zgu, cho� nie znosi� palenia, nie znosi� tytoniu.

��No to� Zostali�my na lodzie�� powiedzia�a.

��Jeszcze nie wiem�� odpar� Saul. Mru�y� oczy w przelotnym promieniu s�onecznym.�� Nie wspomnia�a� mi o grobie.

Kaye zap�oni�a si� jak dziewcz�.

��Tak�� przyzna�a zesztywnia�ym j�zykiem�� nie wspomnia�am.

��Nie trafi�o to te� do gazet.

��Prawda.

Saul odsun�� krzes�o i chwyci� kraw�d� sto�u, wsta� do po�owy i wykona� seri� pochylonych pompek z oczyma wbitymi w blat.

Kiedy sko�czy�, po trzydziestu, usiad� znowu i wytar� twarz z�o�onym r�cznikiem papierowym, kt�rego u�ywa� zamiast serwetki.

��Chryste, przepraszam, Kaye�� powiedzia� ochryp�ym g�osem.�� Czy wiesz, jak si� przez to czuj�?

��Przez co?

��Przez to, �e moja �ona przesz�a takie rzeczy.

��Wiesz, �e na SUNY studiowa�am medycyn� s�dow�.

��Mimo to czuj� si� dziwnie�� powiedzia� Saul.

��Chcesz mnie chroni�.�� Kaye po�o�y�a swe d�onie na jego d�oniach, roztar�a mu palce. Saul powoli cofn�� r�k�.

��Jeste� przeciwko wszystkiemu.�� Saul zatoczy� nad sto�em szeroki, obejmuj�cy ca�y �wiat gest.�� Przeciwko okrucie�stwu i pora�ce. G�upocie.�� M�wi� coraz szybciej.�� To jest polityczne. Jeste�my podejrzani. Wi��� nas z Organizacj� Narod�w Zjednoczonych. Lado nie mo�e nas wybra�.

��Chyba nie taka jest polityka tam, w Gruzji�� odpar�a Kaye.

��Co, pojecha�a� z zespo�em ONZ i nie pomy�la�a�, �e mo�e to nam zaszkodzi�?

��Jasne, �e pomy�la�am!

��Racja.�� Saul przytakn��, teraz kiwa� krzes�em w prz�d i w ty�, jakby pozbywaj�c si� napi�cia w karku.�� Podzwoni� jeszcze. Spr�buj� si� dowiedzie�, gdzie Lado ma spotkania. Najwyra�niej nie zamierza z�o�y� nam wizyty.

��No to zwi��my si� z lud�mi z Evergreen�� powiedzia�a Kaye.�� Maj� du�e do�wiadczenie, a niekt�re z ich prac laboratoryjnych s��

��Za ma�o. B�dziemy rywalizowa� z Eliaw� i ich partnerem, ktokolwiek nim zostanie. Uzyskaj� patenty i pierwsi wyjd� z nimi na rynek. Zdob�d� kapita�.�� Saul potar� podbr�dek.�� Mamy dwa banki, kilku wsp�lnik�w i� Wielu ludzi oczekuj�cych, �e przypadnie to nam, Kaye.

Kaye wsta�a, r�ce jej dr�a�y.

��Przepraszam, ale tamten gr�b� To byli ludzie, Saulu. Kto� musia� pom�c ustali�, jak umarli.�� Wiedzia�a, �e zosta�a zepchni�ta do obrony, czu�a przez to zmieszanie.�� By�am tam. Okaza�am si� przydatna.

��Pojecha�aby�, gdyby ci nie kazali?�� Spyta� Saul.

��Nie kazali mi�� odpar�a.�� Nie musieli d�ugo namawia�.

��Pojecha�aby�, gdyby to nie by�o oficjalne?

��Jasne, �e nie.

Saul wyci�gn�� r�k� i znowu j� uj�a. Z�apa� jej palce w niemal bolesnym u�cisku, potem jego powieki sta�y si� ci�kie. Pu�ci� palce, wsta�, dola� sobie kawy.

��Kawa nie pomo�e, Saulu�� stwierdzi�a.�� Powiedz, co z tob�. Jak si� czujesz.

��Czuj� si� doskonale�� zapewni� obronnie.�� Lekarstwem, kt�rego najbardziej potrzebuj�, jest sukces.

��To nie ma nic wsp�lnego z interesami. Jest jak przyp�yw. Masz swoje przyp�ywy do pokonania. Saul, sam mi tak m�wi�e�.

Saul kiwa� potakuj�co g�ow�, ale nie patrzy� na ni�.

��Jedziesz dzi� do laboratorium?

��Tak.

��Zadzwoni� st�d, gdy si� czego� dowiem. Zwo�aj na wiecz�r m�skie zebranie z kierownikami zespo��w w laboratorium. Zam�w pizz�. Bary�k� piwa.�� M�nie stara� si� u�miecha�.�� Potrzebujemy wyj�� awaryjnych, i to szybko.

��Zobacz�, jak idzie nowa praca�� powiedzia�a Kaye. Oboje wiedzieli, �e obecne projekty, w tym tak�e zwi�zane z bakteriocyn�, przynios� dochody najwcze�niej za rok.�� Jak szybko zostaniemy�

��Zostaw to zmartwienie mnie�� odpar� Saul.

Wy�lizgn�� si� bokiem jak krab, kr�c�c barkami w jedynym wyrazie samoironii, na jaki by�o go sta�; obj�� j� jedn� r�k�, po�o�y� g�ow� na jej ramieniu. G�adzi�a go po w�osach.

��Nie znosz� tego�� powiedzia� Saul.�� Naprawd�, naprawd� nie znosz� by� taki.

��Jeste� bardzo silny, Saulu�� szepn�a mu do ucha.

��Ty jeste� moj� si���� odpar� i odsun�� si�, tr�c policzek jak ch�opczyk, kt�rego poca�owano.�� Kocham ci� nad �ycie, Kaye. Wiesz o tym. Nie martw si� o mnie.

Na chwil� w jego zmru�onych oczach pojawi�o si� zagubienie, zdziczenie, niemo�liwe do ukrycia. Potem to min�o, opu�ci� r�ce i wzruszy� ramionami.

��Poradz� sobie, Kaye. Zwyci�ymy. Musz� tylko zadzwoni� tu i tam.

��Panie Dicken, to nie jest dziecko. Nie mia�o nigdy mo�liwo�ci zostania dzieckiem.

Dicken podni�s� wzrok znad fotografii i analiz poronie� W Crown City. Sfatygowane stalowe biurko Toma Scarry�ego sta�o w g��bi zat�oczonej terminalami komputerowymi salki o jasnoniebieskich �cianach, przylegaj�cej do laboratorium patologii wirusowej w budynku nr 15. Blat biurka za�ciela�y dyskietki, zdj�cia, teczki z wydrukami. Scarry jako� zdo�a� posortowa� swe projekty: w CDC nale�a� do najlepszych analityk�w tkanek.

��No to czym jest?�� Spyta� Dicken.

��Na pocz�tku mog�o by� p�odem, ale niemal wszystkie narz�dy wewn�trzne s� mocno niedorozwini�te. Kr�gos�up si� nie zamkn���� jednym z wyt�umacze� mo�e by� jego rozszczep, ale w tym przypadku ca�e wi�zki nerw�w odchodz� do masy p�cherzykowej w czym�, co gdzie indziej by�oby jam� brzuszn�.

��P�cherzykowej?

��Jakby jajnika, ale zawieraj�cego jedynie z tuzin kom�rek jajowych.

Dicken �ci�gn�� brwi. Mi�y po�udniowy akcent Scarry/ego pasowa� do jego przyjacielskiej miny, ale u�miech by� smutny.

��Czyli� By�aby to dziewczynka?�� Spyta� Dicken.

��Christopherze, ten p��d poroniono, gdy� nigdy w �yciu nie widzia�em bardziej pochrzanionego materia�u kom�rkowego. Aborcja by�a prawdziwym aktem �aski. By�aby to mo�e dziewczynka, ale co� bardzo z�ego zasz�o w pierwszym tygodniu ci��y.

��Nie rozumiem�

��G�owa jest powa�nie zniekszta�cona. M�zg to ledwo supe�ek tkanki na ko�cu skr�conego rdzenia kr�gowego. Nie ma �uchwy. Oczodo�y s� zwr�cone na bok, jak u kotka. Czaszka przypomina bardziej lemura, ot co. Po pierwszych trzech tygodniach niemo�liwe by�yby jakiekolwiek dzia�anie m�zgu. Po pierwszym miesi�cu nie pojawi�by si� �aden metabolizm. Ta rzecz stanowi narz�d wymagaj�cy od�ywiania, ale nie ma nerek, w�troba jest malutka, o �o��dku i jelitach nie warto nawet wspomina� Rodzaj serca, ale znowu malutkiego. Ko�czyny to tylko drobne guzki. W sumie niewiele wi�cej ni� jajnik z dostaw� krwi. Sk�d u diab�a to pochodzi?

��Crown City Hospital�� powiedzia� Dicken.�� Ale tego nie rozpowiadaj.

��Mam buzi� na k��dk�. Ile tego mieli?

��Kilka�� odpar� Dicken.

��Zaczn� szuka� du�ego �r�d�a teratogen�w. Zapomnij o talidomidzie. Przyczyn� jest istny koszmar.

��No.�� Dicken przycisn�� palcem ko�� nosow�.�� Ostatnie pytanie.

��Prosz�. Potem wyrwiemy si� st�d i wr�c� do normalnego �ycia.

��Powiedzia�e�, �e to jajnik. Czy jajnik dzia�aj�cy?

��Kom�rki jajowe by�y dojrza�e, je�li o to pytasz. Jeden p�cherzyk wygl�da na p�kni�ty. Mam to gdzie���� Zerwa� koszulki z kartek i wskaza�, niecierpliwy i troch� zagniewany, bardziej na Natur� ni� na mnie, pomy�la� Dicken.�� O, tutaj.

��Mamy wi�c p��d, kt�ry owulowa�, zanim zosta� poroniony?�� Zapyta� Dicken z niedowierzaniem.

��W�tpi�, aby do tego dosz�o.

��Brakuje nam �o�yska�� zauwa�y� Dicken.

��Je�li je dostaniesz, nie przyno� mi�� poprosi� Scarry.�� I tak ju� jestem wystraszony. Och� Jeszcze jedno. Doktor Branch podrzuci�a rano swoj� pr�bk� tkanki.�� Scarry pchn�� na biurku pojedyncz� kartk�, wydostawszy j� delikatnie spo�r�d reszty.

Dicken podni�s� j�.

��Chryste.

��My�lisz, �e dokona�a tego SHEVA?�� Spyta� Scarry, poklepuj�c analiz�.

W tkance p�odu Branch znalaz�a wysoki poziom cz�steczek SHEVY�� du�o ponad milion na gram. Cz�steczki zala�y p��d, czy jak tam mo�na nazwa� to dziwactwo; nie by�o ich zupe�nie jedynie w masie p�cherzykowej, w jajniku. Na dole strony do��czy�a kr�tk� notatk�.

Jasno��ty samoch�d stra�y po�arnej i czerwony pogotowia sta�y na �wirowym podje�dzie. B�yska�y obracaj�ce si� czerwone i niebieskie lampy, roz�wietlaj�c popo�udniowe cienie starego domu.

Kaye min�a w�z stra�y i z rozszerzonymi oczyma, wilgotnymi d�o�mi i sercem w gardle zaparkowa�a przy karetce. Bo�e, Saul, nie teraz�� powtarza�a stale.

Chmury nadci�ga�y od wschodu, przes�aniaj�c popo�udniowe s�o�ce, wznosz�c si� szar� �cian� za jaskrawymi �wiat�ami ostrzegawczymi. Otworzy�a drzwiczki samochodu, wysiad�a i popatrzy�a na dw�ch stra�ak�w, kt�rzy oboj�tnie odwzajemnili jej wzrok.

Lekka, ciep�a bryza �agodnie muska�a jej w�osy. Powietrze pachnia�o blisk� wilgoci�; wieczorem mog�a rozp�ta� si� burza.

Podszed� m�ody ratownik medyczny. Jego twarz wyra�a�a profesjonaln� trosk�, trzyma� podk�adk� do kartek.

��Pani Madsen?

��Lang�� poprawi�a.�� Kaye Lang. �ona Saula.�� Zdo�a�a wzi�� si� w gar�� i po raz pierwszy dostrzeg�a samoch�d policyjny, stoj�cy po drugiej stronie wozu stra�y po�arnej.

��Pani Lang, zadzwoni�a do nas panna Caddy Wilson�

Caddy pchn�a drzwi frontowe i stan�a na ganku, za ni� wyszed� policjant. Drzwi stukn�y za nimi, znajomy, mi�y odg�os sta� si� nagle z�owieszczy.

��Caddy!�� Kaye pomacha�a r�k�.

Caddy zbieg�a po schodkach, zaciskaj�c przed sob� cienk� bawe�nian� sp�dniczk�, powiewa�y kosmyki jej bardzo jasnych w�os�w. By�a pod pi��dziesi�tk�, szczup�a, mia�a silne, �ylaste r�ce i m�skie d�onie, �adn�, oddan� twarz, du�e br�zowe oczy patrz�ce na Kaye jednocze�nie z trosk� i odrobin� przera�enia, jak u konia gotowego ponie��.

��Kaye! Po po�udniu przysz�am do domu, jak zwykle�

Ratownik przerwa� jej:

��Pani Lang, m�a nie ma w domu. Nie znale�li�my go.

Caddy patrzy�a na niego z uraz�, jakby chcia� ukra�� jej opowie��.

��Dom wygl�da� niewiarygodnie, Kaye. Krew�

��Pani Lang, mo�e powinna pani najpierw porozmawia� z policj��

��Prosz�!�� Caddy wrzasn�a na ratownika.�� Nie widzi pan, �e jest przestraszona?

Kaye wzi�a r�k� Caddy i ucisza�a j� jak dziecko. Caddy wytar�a przegubem oczy i pokiwa�a g�ow�, dwukrotnie prze�ykaj�c �lin�. Do��czy� do nich policjant, wysoki i brzuchaty, o bardzo czarnej sk�rze, w�osach g�adko zaczesanych nad wysokim czo�em i twarzy patrycjusza; mia� m�dre, zm�czone oczy o z�otej tward�wce. Pomy�la�a, �e jest naprawd� wstrz��ni�ty, znacznie bardziej przej�ty ni� inni na podw�rku.

��Pani��� Zacz�� policjant.

��Lang�� podsun�� nazwisko ratownik.

��Pani Lang, pani dom jest jakby w stanie�

Kaye wesz�a po schodkach ganku. Zostawia�a im rutyn� i procedury. Musia�a zobaczy�, co Saul zrobi�, zanim pomy�li, gdzie mo�e by�, co m�g� czyni� po� Mo�e czyni� nawet teraz.

Policjant poszed� za ni�.

��Czy m�owi zdarza�y si� ju� samookaleczenia, pani Lang?

��Nie�� odpar�a Kaye przez zaci�ni�te z�by.�� Ogryza� paznokcie.

Dom by�y cichy, rozbrzmiewa�y tylko kroki innego policjanta, schodz�cego po schodach. Kto� otworzy� okna salonu. Bia�e zas�ony le�a�y na prze�adowanej kanapie. Drugi policjant, po pi��dziesi�tce, szczup�y i blady, przygarbiony, z twarz� wiecznie wykrzywion� zmartwieniem, przypomina� bardziej przedsi�biorc� pogrzebowego ani�eli koronera prowadz�cego dochodzenie. Zacz�� co� m�wi�, dalekimi i p�ynnymi s�owami, ale Kaye min�a go, wspinaj�c si� schodami. Brzuchacz szed� za ni�.

Saul bardzo szala� w sypialni. Szuflady by�y powyci�gane, a ubrania porozrzucane wsz�dzie. Bez wi�kszego zastanowienia wiedzia�a, �e szuka� odpowiedniej bielizny, odpowiednich skarpetek, nadaj�cych si� na jak�� specjaln� okazj�.

Popielniczk� na parapecie wype�nia�y niedopa�ki. Camele, bez filtra. Mocne. Kaye nie znosi�a smrodu tytoniu.

�azienka by�a lekko spryskana krwi�. Wann� wype�nia�a do po�owy r�owa woda, czerwone �lady st�p wiod�y od ��tej maty �azienkowej przez czarno-bia�� szachownic� kafelk�w do pod�ogi ze starego drewna tekowego i stamt�d do sypialni, gdzie urywa�y si� resztki krwi.

��Teatralne�� szepn�a, patrz�c na lustro, na cienk� mgie�k� krwi na szkle i zlewie.�� Bo�e. Nie teraz, Saulu.

��Czy domy�la si� pani, dok�d m�g� si� uda�?�� Zapyta� brzuchaty policjant.�� Czy zrobi� to sobie sam, czy te� to sprawka kogo� innego?

Niew�tpliwie nie widzia�a niczego straszniejszego. Musia� ukrywa� najgorszy ze swoich nastroj�w, albo za�amanie pog��bia�o si� w przera�aj�cym tempie, blokuj�c ka�d� odrobin� rozumu i odpowiedzialno�ci. Nadej�cie silnej depresji opisa� kiedy� jako d�ugie, ciemne koce cienia zaci�gane przez diab�y o poci�g�ych twarzach i w pomi�tych ubraniach.

��On, tylko on�� powiedzia�a i zakas�a�a w ku�ak. Zadziwiaj�ce, ale nie czu�a md�o�ci. Zobaczy�a ��ko, porz�dnie zas�ane, z bia�� kap� podci�gni�t� i r�wno z�o�on� pod poduszkami, Saul pr�bowa� znale�� �ad i sens w pociemnia�ym �wiecie. Stan�a przy k�ku rozbryzganych kropelek krwi na drewnie obok nocnego stolika.�� Tylko on.

��Pan Madsen czuje si� czasami bardzo �le�� powiedzia�a Caddy z drzwi sypialni; d�o� z d�ugimi palcami le�a�a p�aska i bia�a na o�cie�nicy z ciemnego klonu.

��Czy pani m�� miewa� pr�by samob�jcze?�� Spyta� ratownik.

��Tak�� odpar�a.�� Nigdy tak paskudne.

��Wydaje si�, �e podci�� sobie �y�y w wannie�� powiedzia� sm�tny i szczup�y policjant. Kiwa� z rozwag� g�ow�. Kaye postanowi�a nazywa� go panem Zgonem, a drugiego panem Bykiem.

Panowie Byk i Zgon mogli tyle powiedzie� o domu, co i ona, a mo�e wi�cej.

��Wyszed� z wanny�� doda� pan Byk�� i�

��Obwi�za� sobie nadgarstki, jak Rzymianin pr�buj�cy przed�u�y� pobyt na tym padole�� ci�gn�� pan Zgon. U�miechn�� si� przepraszaj�co do Kaye.�� Bardzo mi przykro.

��A potem musia� si� ubra� i wyj�� z domu.

W�a�nie tak, pomy�la�a Kaye. Maj� �wi�t� racj�.

Usiad�a na ��ku, �a�uj�c, �e nie jest z tych, co mdlej�, odcinaj� si� od wszystkiego, pozwalaj�c dzia�a� innym.

��Pani Lang, mo�e zdo�amy odnale�� pani m�a�

��Nie zabi� siꠗ powiedzia�a. Szerokim gestem wskaza�a krew, korytarz i �azienk�. Szuka�a drobnej szczypty nadziei, my�la�a przez chwil�, �e j� znalaz�a.�� Zrobi� �le, ale� Jak pan powiedzia�, sam to przerwa�.

��Pani Lang��� Zacz�� pan Byk.

��Trzeba go znale�� i zabra� do szpitala�� ci�gn�a, a nag�a mo�liwo��, �e uda si� uratowa� Saula, za�ama�a jej g�os. Zacz�a cicho �ka�.

��Nie ma �odzi�� powiedzia�a Caddy.

Kaye wsta�a szybko i podesz�a do okna. Ukl�k�a na niskim parapecie i wyjrza�a na ma�� przysta�, wychodz�c� ze skalistej �ciany brzegu na szarozielone wody zatoki. Brakowa�o cumuj�cej tam �agl�wki.

Kaye wzdrygn�a si�, jakby zmarz�a. Mog�a powoli zacz�� si� godzi� z tym, co b�dzie. Dzielno�� i zaprzeczanie nie by�y ju� w stanie przeciwstawia� si� krwi i rzeczom nie na miejscu, Saul odszed� pokr�cony, opanowany przez Smutne/Z�e, wypalony Saul.

��Nie widz� jej�� powiedzia�a Kaye ostro, wpatruj�c si� w lekko sfalowane wody.�� Ma czerwony �agiel. Nie ma go tutaj.

Poprosili o opis �agl�wki, zdj�cia, dostarczy�a jedno i drugie. Pan Byk zszed� na d�, przez drzwi frontowe do samochodu.

Kaye towarzyszy�a mu przez cz�� drogi, po czym skr�ci�a do salonu. Nie chcia�a zostawa� w sypialni. Pan Zgon i ratownik zadawali nast�pne pytania, ale udzieli�a bardzo niewielu odpowiedzi.

Fotograf policyjny i pomocnik koronera ze swym sprz�tem weszli po schodach na g�r�.

Caddy przygl�da�a si� temu wszystkiemu najpierw czujna jak �uraw, potem zafascynowana niby kotek. Wreszcie obj�a Kaye, co� jej m�wi�a, otrzyma�a automatyczn� odpowied�, �e wszystko b�dzie dobrze. Caddy chcia�a odej��, ale nie mog�a si� do tego zmusi�.

W tej chwili do pokoju wszed� pomara�czowy kot Crickson. Kaye podnios�a go i g�aska�a, zastanowi�a si� nagle, czy co� widzia�, potem przesta�a nad tym my�le� i postawi�a go �agodnie na pod�og�.

Minuty zdawa�y si� wlec jak godziny. �wiat�o przygas�o za oknami salonu, rozbija�y si� o nie krople deszczu. Wreszcie wr�ci� pan Byk, a wyszed� z kolei pan Zgon.

Caddy patrzy�a, czuj�c wyrzuty za swe przera�enie i zafascynowanie.

��Nie mo�emy posprz�ta� za pani��� powiedzia� jej pan Byk. Wr�czy� wizyt�wk�.�� To ma�a sp�ka. Zajmuje si� sprz�taniem takich rzeczy. Nie jest tania, ale bardzo sprawna. M�� i �ona. Chrze�cijanie. Mili ludzie.

Kaye kiwn�a g�ow� i wzi�a wizyt�wk�. Mia�a teraz do�� tego domu; chcia�aby zamkn�� drzwi i wyj�� z niego.

Caddy zosta�a jako ostatnia.

��Gdzie chcesz nocowa�, Kaye?�� Spyta�a.

��Nie wiem�� odpar�a.

��Mo�esz pojecha� do nas, moja droga.

��Dzi�kuj� ci�� powiedzia�a Kaye.�� Mam le�ank� w laboratorium. Chyba tam si� prze�pi�. Czy mo�esz zaj�� si� kotami? Nie mog� My�le� o nich teraz.

��Oczywi�cie. Z�api� je. Czy mam tu wr�ci�?�� Zapyta�a Caddy.�� Posprz�ta� No wiesz? Po tamtych?

��Zadzwoniꠗ odpar�a Kaye, znowu bliska za�amania. Caddy obj�a j� silnie, a� zabola�o, a potem posz�a po koty. Dziesi�� minut p�niej odjecha�a i Kaye zosta�a sama w domu.

�adnej kartki, wiadomo�ci, niczego.

Zadzwoni� telefon. Jaki� czas nie podnosi�a s�uchawki, ale telefon nie milkn��, a automatyczna sekretarka by�a wy��czona, mo�e przez Saula. Mo�e to Saul, pomy�la�a nagle, przekl�a siebie za przelotn�, ostatni� nadziej� i natychmiast chwyci�a za s�uchawk�.

��Czy mam przyjemno�� z Kaye?

��Tak.�� Ochryple. Odchrz�kn�a.

��Pani Lang, tu Randy Foster z AKS Industries. Musz� porozmawia� z Saulem. O umowie. Czy jest w domu?

��Nie, panie Foster.

Pauza. Niezr�czna. Co powiedzie�? Co teraz m�wi�? I kim jest Randy Foster, o jak� umow� chodzi?

��Przepraszam. Prosz� mu powiedzie�, �e nasi prawnicy w�a�nie sko�czyli i tekst jest gotowy. Umowy zostan� przys�ane jutro. Wyznaczyli�my zebranie na czwart�. Czekam na pani�, pani Lang.

Wymamrota�a co� i od�o�y�a s�uchawk�. Przez chwil� my�la�a, �e teraz si� za�amie, naprawd� za�amie. Zamiast tego powoli, z ogromn� uwag�, wesz�a po schodach i do wielkiej walizki zapakowa�a ubrania, kt�re powinny wystarczy� na ca�y tydzie�.

Potem wysz�a z domu i pojecha�a do EcoBacter. Budynek by� prawie pusty w porze kolacji, a nie chcia�a nic je��. Swoim kluczem otworzy�a ma�y gabinet na uboczu, gdzie Saul wstawi� le�ank� z kocami, potem zawaha�a si� chwil� przed pchni�ciem drzwi. Wreszcie zrobi�a to powoli.

Ma�y pok�j bez okien by� ciemny, pusty i ch�odny. Pachnia� porz�dkiem. Wszystko jak nale�y.

Kaye rozebra�a si�, wesz�a pod be�owy we�niany koc i sztywne bia�e prze�cierad�o.

Rankiem, wczesnym, przed �witem, obudzi�a si� spocona, dr��ca, nie chora, ale przera�ona widmem swej nowej roli, roli wdowy.

Reporterzy znale�li wreszcie Mitcha na Heathrow. Jego ojciec, Sam, siedzia� naprzeciw syna przy stoliku w ogr�dku po�o�onym wok� otwartego baru z owocami morza, a pi�tka dziennikarzy, dwie kobiety i trzej m�czy�ni, st�oczy�a si� tu� za nisk� zapor� z plastikowych ro�lin, otaczaj�c� miejsce dla jedz�cych, i zasypa�a Mitcha pytaniami. Zaciekawieni i zdenerwowani podr�ni patrzyli na nich od innych stolik�w albo pchali obok w�zki z baga�ami.

��Czy to pan jako pierwszy stwierdzi�, �e s� prehistoryczni?�� zapyta�a starsza kobieta, trzymaj�ca w jednej r�ce kamer�. �wiadomie odsuwa�a czarne kosmyki pokrytych henn� w�os�w, zerka�a na lewo i prawo, wreszcie skupi�a wzrok na Mitchu w oczekiwaniu na odpowied�.

Mitch si�gn�� po sa�atk� z krewetkami.

��Czy s�dzi pan, �e maj� jaki� zwi�zek z cz�owiekiem z Pasco w USA?�� Spyta� jeden z m�czyzn, licz�c wyra�nie, �e go sprowokuje.

Mitch nie potrafi� odr�ni� od siebie tr�jki m�czyzn. Wszyscy byli po trzydziestce, ubrani w pomi�te czarne garnitury, trzymali notatniki do stenografowania i magnetofony cyfrowe.

��By� pa�skim ostatnim niepowodzeniem, prawda?

��Czy deportowano pana z Austrii?�� Rzuci� inny m�czyzna.

��Ile zap�acili panu zmarli wspinacze, aby nie wyda� pan ich tajemnicy? Ile chcieli dosta� za mumie?

Mitch odchyli� si� i przeci�gn�� ostentacyjnie, a potem si� u�miechn��. Farbowana kobieta wiernie to zarejestrowa�a. Sam pokr�ci� g�ow� i skuli� si�, jakby nadci�gn�a burzowa chmura.

��Zapytajcie mnie o dziecko�� powiedzia� Mitch.

��Jakie dziecko?

��Zapytajcie mnie o niemowl�. Zwyk�e niemowl�.

��Ile miejsc pan spl�drowa�?�� Zapyta�a z uciech� farbowana.

��W jaskini, obok rodzic�w znale�li�my niemowlꠗ powiedzia� Mitch i wsta�, z nieprzyjemnym zgrzytem odsuwaj�c �eliwne krzes�o.�� Idziemy, tato.

���wietnie�� odpar� Sam.

��Jakiej jaskini? Jaskini jaskiniowca?�� Spyta� m�czyzna w �rodku.

��Jaskiniowc�w�� poprawi�a go m�odsza kobieta.

��Czy s�dzi pan, �e je porwali?�� Zapyta�a farbowana, przesuwaj�c j�zykiem po ustach.

��Porwali niemowl�, zabili, zabrali do zjedzenia gdzie� w Alpy�

��Z�apa�a ich burza, umarli!�� Zapala� si� m�czyzna z lewej strony.

��Co by to by�a za historia!�� Rzuci� trzeci m�czyzna od lewej.

��Pytajcie uczonych�� powiedzia� Mitch i na kulach przepcha� si� do lady, aby zap�aci�.

��Dawkuj� informacje, jakby chodzi�o o �wi�te rozgrzeszenie!�� Krzykn�a za nimi m�odsza kobieta.

Dicken siedzia� obok Marka Augustine�a w gabinecie naczelnej lekarz kraju, doktor Maxine Kirby. Kirby by�a �redniego wzrostu, kr�pa, o pi�knych migda�owych oczach otoczonych czekoladow� sk�r� maj�c� tylko kilka zmarszczek, cho� dochodzi�a do sze��dziesi�tki; zmarszczki te pog��bi�y si� jednak w ci�gu ostatniej godziny.

By�a jedenasta wiecz�r, dwukrotnie ju� om�wili szczeg�y. Laptop po raz trzeci wy�wietla� automatyczny pokaz wykres�w i opis�w, ale tylko Dicken si� temu przygl�da�.

Frank Shawbeck, zast�pca dyrektora National Institutes of Health, otworzy� ci�kie, szare drzwi i wr�ci� do pokoju po wizycie w toalecie na korytarzu. Wszyscy wiedzieli, �e Kirby nie lubi, jak inni korzystaj� z jej prywatnej �azienki.

Naczelna lekarz wpatrywa�a si� w sufit, a Augustine rzuci� Dickenowi szybkie, skryte spojrzenie pe�ne niezadowolenia. Ba� si�, �e prezentacja nie by�a przekonuj�ca.

Kirby unios�a r�k�.

��Prosz�, wy��cz to, Christopherze. M�zg mi si� lasuje.�� Dicken wcisn�� w laptopie klawisz escape i wy��czy� projektor. Shawbeck zapali� �wiat�a w gabinecie i wsadzi� r�ce do kieszeni. Przyj�� postaw� lojalnego wsparcia, staj�c przy naro�niku szerokiego biurka Kirby z drewna klonowego.

��Te statystyki miejscowe�� powiedzia�a Kirby�� wszystkie z s�siednich szpitali, to silny punkt, dzieje si� to w jednym miejscu� A jeszcze ci�gle otrzymujemy sprawozdania z innych miast i stan�w.

��Bez przerwy�� potwierdzi� Augustine.�� Staramy si� zachowywa� spok�j, ale�

��Pojawiaj� si� podejrzenia.�� Kirby uj�a sw�j palec wskazuj�cy, wpatruj�c si� w spi�owany, pomalowany paznokie�. Paznokie� by� niebieskozielony. Naczelna lekarz mia�a sze��dziesi�t jeden lat, ale na paznokcie k�ad�a m�odzie�owy lakier.�� W ka�dej chwili mog� trafi� do wiadomo�ci. SHEVA to wi�cej ni� ciekawostka.

��Jest to�sama z gryp� Heroda. Herod wywo�uje mutacje i poronienia. Nawiasem m�wi�c, ta nazwa�

��Jest by� mo�e strza�em w dziesi�tkꠗ uzupe�ni� Shawbeck.

��Kto j� uku�?

��Ja�� powiedzia� Augustine.

Shawbeck gra� rol� psa �a�cuchowego. Dicken widywa� go ju� jako przeciwnika Augustine'a i nigdy nie wiedzia�, na ile by� szczery.

��No, Franku, Marku, to ma by� moj� amunicj�?�� Zapyta�a Kirby. Zanim zdo�ali odpowiedzie�, zrobi�a zadowolon�, m�dr� min�, wyd�a usta i powiedzia�a:�� Jest cholernie gro�na.

��W�a�nie�� przytakn�� Augustine.

��Ale to nie ma sensu�� ci�gn�a Kirby.�� Co� wyskakuje z naszych gen�w i wywo�uje u dzieci potworno�� Maj� tylko jeden, ogromny jajnik? Mark, co to u licha jest?

��Nie znamy etiologii, pani doktor�� odpar� Augustine.�� Mamy op�nienia, jedynie minimalny zesp� mo�e pracowa� przy ka�dym pojedynczym projekcie takim jak ten.

��Prosimy o wi�cej pieni�dzy, Mark. Wiesz o tym. Nie sprzyja nam jednak nastr�j w Kongresie. Nie chc� by� przy�apana na fa�szywym alarmie.

��Biologicznie sprawa jest z najwy�szej p�ki. Biologicznie to tykaj�ca bomba�� powiedzia� Augustine.�� Je�li wkr�tce tego nie og�osimy�

��Do cholery, Mark�� rzuci� Shawbeck�� nie mamy bezpo�redniego powi�zania! �api�cy t� gryp� maj� pe�no SHEVY we wszystkich tkankach, i to przez tygodnie! A je�li wirusy s� stare, s�abe i zupe�nie bez werwy? Pojawiaj� siꠗ machn�� r�k��� bo jest mniej ozonu i wszyscy jeste�my bardziej napromieniowani ultrafioletem, albo z innego powodu, tak jak na spierzchni�tych wargach wyst�puje opryszczka? Mo�e s� nieszkodliwe, mo�e nie maj� nic wsp�lnego z poronieniami?

��Nie uwa�am tego za przypadkow� zbie�no�栗 powiedzia�a Kirby.�� Liczby s� zbyt podobne. Chc� wiedzie�, dlaczego organizm nie zjada tych wirus�w, nie pozbywa si� ich?

��Poniewa� s� uwalniane miesi�cami w spos�b ci�g�y�� wyja�ni� Dicken.�� Cokolwiek organizm z nimi robi, do ekspresji dochodzi stale w r�nych tkankach.

��Jakich?

��Nie mamy jeszcze pewno�ci�� odpar� Augustine.�� My�limy o szpiku kostnym i limfie.

��Nie ma �adnych oznak wiremii�� powiedzia� Dicken.�� Brakuje obrzmienia �ledziony i w�z��w ch�onnych. Wirusy wyst�puj� wsz�dzie, ale bez wywo�ywania skrajnych reakcji.�� Nerwowo potar� podbr�dek.�� Chcia�bym poruszy� co� innego.

Naczelna lekarz popatrzy�a na niego, a Shawbeck i Augustine, widz�c jej skupienie, nic nie m�wili.

Dicken przysun�� si� bli�ej o kilka cali.

��Kobiety �api� SHEVE od sta�ych partner�w. Samotne�� bez trwa�ych zwi�zk�w�� jej nie dostaj�.

��To g�upie�� powiedzia� Shawbeck, krzywi�c si� z odraz�.�� Sk�d u diab�a choroba mo�e wiedzie�, czy kobieta jest zaobr�czkowana, czy nie?�� Teraz to Kirby zmarszczy�a brwi. Shawbeck przeprosi�.�� Wiesz przecie�, o co mi chodzi�� stwierdzi� obronnie.

��Wynika to ze statystyk�� wskaza� Dicken.�� Sprawdzili�my je bardzo starannie. M�czy�ni zaka�aj� swe partnerki po do�� d�ugim kontakcie. Homoseksuali�ci nie czyni� tego swoim partnerom. Przy braku stosunk�w heteroseksualnych nie dochodzi do zaka�enia. Choroba jest przekazywana drog� p�ciow�, ale selektywnie.

��Chryste�� powiedzia� Shawbeck; Dicken nie potrafi� stwierdzi�, czy w jego g�osie brzmi w�tpliwo��, czy przera�enie.

��Przyjmijmy to na razie�� stwierdzi�a naczelna lekarz.�� Dlaczego SHEVA pojawi�a si� teraz?

��Niew�tpliwie SHEVA i ludzie s� z sob� od dawna zwi�zani�� odpar� Dicken.�� Mo�e by� ludzkim odpowiednikiem fagu lizogennego. W bakteriach fagi lizogenne ulegaj� ekspresji, kiedy bakteria jest stymulowana zagro�eniem jej �ycia�� mo�na to nazwa� stresem. Mo�e SHEVA reaguje na czynniki powoduj�ce stres u ludzi. Przeludnienie. Warunki bytowe. Napromieniowanie.

Augustine rzuci� mu ostrzegawcze spojrzenie.

��Jeste�my cholernie bardziej z�o�eni od bakterii�� stwierdzi�.

��My�lisz, �e SHEVA pojawi�a si� teraz wskutek przeludnienia?�� Spyta�a Kirby.

��Mo�liwe, ale nie w tym rzecz�� odpar� Dicken.�� Fagi lizogenne mog� czasami pe�ni� funkcje symbiotyczne. Pomagaj� bakteriom przystosowywa� si� do nowych warunk�w, a nawet do nowych �r�de� po�ywienia czy otoczenia, wymieniaj�c z nimi geny.

��A je�li SHEVA pe�ni u nas jak�� po�yteczn� rol�?

��Nie pozwalaj�c na rozrost populacji?�� Pow�tpiewa� Shawbeck.�� Stres od przeludnienia wywo�uje ekspresj� male�kich specjalist�w od aborcji? O rany.

��Mo�e, nie wiem�� odpar� Dicken, nerwowo wycieraj�c d�onie o spodnie. Kirby dostrzeg�a to, popatrzy�a na niego zimno, troch� onie�mielaj�co.

��A kto wie?�� Spyta�a.

��Kaye Lang�� odpar�.

Augustine zrobi� ma�y ruch r�k�, niewidoczny dla minister. Dicken st�pa� po bardzo cienkim lodzie. Nie omawiali tego przedtem.

��Chyba natkn�a si� na SHEV� przed kimkolwiek innym�� powiedzia�a Kirby. Otworzy�a szerzej oczy, pochyli�a si� nad biurkiem i spojrza�a na niego wyzywaj�co.�� Sk�d jednak, Christopherze, wiedzia�e�� W sierpniu, w Gruzji? Odezwa� si� tw�j instynkt �owiecki?

��Czyta�em jej artyku�y�� odpar� Dicken.�� Pisze bardzo fascynuj�ce rzeczy.

��Ciekawe. Po co Mark wys�a� ci� do Gruzji i Turcji?�� Zapyta�a Kirby.

��Rzadko wysy�am Christophera gdziekolwiek�� odpowiedzia� Augustine.�� Ma w�ch wilka, kiedy szuka godnego nas �upu.

Kirby wpatrywa�a si� w Dickena.

��Nie b�d� taki skromny, Christopherze. Mark kaza� ci w�szy� za gro�n� chorob�. Podziwiam to�� przypomina medycyn� profilaktyczn� zastosowan� w polityce. A w Gruzji z pani� Kaye Lang spotka�e� si� przypadkiem?

��W Tbilisi jest biuro CDC�� wtr�ci� Augustine, staraj�c si� pom�c.

��Kt�rego pan Dicken nie odwiedzi�, cho�by w celach towarzyskich�� powiedzia�a naczelna lekarz, �ci�gaj�c brwi.

��Szuka�em jej. Podziwiam jej prac�.

��I nic jej nie powiedzia�e�.

��Nic wa�nego.

Kirby odchyli�a si� do ty�u w fotelu i spojrza�a na Augustine'a.

��Czy mo�emy j� �ci�gn��?�� Spyta�a.

��Ma jakie� k�opoty�� odpar� Augustine.

��Jakiego rodzaju?�� Pyta�a dalej.

��Zagin�� jej m��, mo�e pope�ni� samob�jstwo�� wyja�ni� Augustine.

��By�o to ponad miesi�c temu�� powiedzia� Dicken.

��Chyba ma i inne k�opoty. Zanim znikn��, m��, aby mie� na sp�at� kapita�u wysokiego ryzyka sprzeda� ich sp�k� bez jej wiedzy, o czym najwidoczniej nie mia�a poj�cia.

Dicken nie s�ysza� o tym. Najwyra�niej Augustine sam zasi�gn�� j�zyka o Kaye Lang.

��Jezu�� powiedzia� Shawbeck.�� Czyli jest wrakiem cz�owieka i zostawiamy j� w spokoju, dop�ki nie dojdzie do siebie?

��Skoro jest potrzebna, to nie�� stwierdzi�a Kirby.�� Panowie, nie podoba mi si� to. Nazwijcie to kobiec� intuicj�, skutkiem dzia�ania jajnik�w i tak dalej. Chc� wszystkich specjalist�w, Mark, jakich mo�emy zdoby�.

��Zadzwoni� do niej.�� Augustine podda� si� wyj�tkowo szybko jak na niego. Czu� pismo nosem, dostrzega�, sk�d wieje wiatr. Dicken trafi� dobrze.

��Dzwo� powiedzia�a Kirby, okr�caj�c si� w fotelu, aby spojrze� prosto na Dickena.�� Christopher, na mi�o�� bosk�, ci�gle my�l�, �e co� ukrywasz. Co takiego?

Dicken u�miechn�� si� i pokr�ci� g�ow�.

��Nic wa�nego.

��Tak?�� Kirby unios�a brwi.�� Najlepszy specjalista od wirus�w w NCID? Mark powiedzia�, �e wierzy w tw�j nos.

��Czasami Mark jest niestety zbyt szczery�� stwierdzi� Augustine.

��No�� przyzna�a Kirby.�� Christopher te� powinien by� szczery. Co powiedzia� ci tw�j nos?

Dicken by� troch� zaniepokojony pytaniem naczelnej lekarz, nie chcia� odkrywa� swoich kart, dop�ki by�y jeszcze s�abe.

��SHEVA jest bardzo, bardzo stara�� ust�pi�.

��I?

��Nie mam pewno�ci, czy to choroba.

Shawbeck prychn�� szybko, z pow�tpiewaniem.

��M�w dalej�� zach�ca�a Kirby.

��To dawny sk�adnik biologii cz�owieka. Jest w naszym DNA tak d�ugo, jak istnieje cz�owiek. Mo�e robi to, co powinna.

��Zabija� dzieci?�� Rzuci� zgry�liwie Shawbeck.

��Regulowa� jakie� szersze funkcje na poziomie gatunku.

��Pozosta�my na twardym gruncie�� wtr�ci� szybko Augustine.�� SHEVA to herod. Powoduje powa�ne uszkodzenia dzieci i poronienia.

��Powi�zanie jest wed�ug mnie silne�� powiedzia�a Kirby.

��Pewnie mog� to sprzeda� prezydentowi i Kongresowi.

��Zgadzam siꠗ przysta� Shawbeck.�� Cho� z g��bokimi obawami. Zastanawiam si�, czy ca�a ta tajemnica nie zepchnie nas czasem z drogi i nie sprawi, �e ugryziemy si� w ty�ek.

Dicken poczu� odrobin� ulgi. O ma�o nie przegra� w przedbiegach, ale zdo�a� zachowa� na p�niej asa; �lady SHEVY w zw�okach z Gruzji. Otrzyma� w�a�nie wyniki od Marii Konig z Uniwersytetu Stanu Waszyngton.

Siedz�c w fotelu z ciemnobr�zowej sk�ry w gabinecie z kosztown� ok�adzin�, Kaye zastanawia�a si�, dlaczego wysoko op�acani prawnicy ze Wschodniego Wybrze�a wybrali tak eleganckie i ponure otoczenie. Palcami przyciska�a na por�czy mosi�ne g��wki gwo�dzi tapicerskich.

Prawnik reprezentuj�cy AKS Industries, Daniel Munsey, sta� przy biurku J. Roberta Orbisona, od trzydziestu lat prawnika rodziny Lang.

Ojciec i matka Kaye zmarli przed pi�ciu laty i ta nie p�aci�a odt�d Orbisonowi za gotowo��. Po znikni�ciu Saula oraz osza�amiaj�cych wie�ciach z AKS i od radcy prawnego EcoBacter, wch�anianego teraz przez AKS, w szoku zwr�ci�a si� do Orbisona. Przekona�a si�, �e jest przyzwoity i opieku�czy, powiedzia� te�, �e nie we�mie od niej wi�cej, ni� przez trzydzie�ci lat bra� od pana i pani Lang.

Orbison by� chudy jak szczapa, mia� haczykowaty nos, �ys� czaszk�, plamy od staro�ci na ca�ej g�owie i policzkach, w�sy przykrywaj�ce pieprzyki, dr��ce, wilgotne usta, wodniste, niebieskie oczy, ale nosi� pi�kny, modny garnitur w pr��ki z szerokimi klapami i krawat niemal ca�kowicie wype�niaj�cy wyci�cie kamizelki.

Munsey mia� troch� ponad trzydzie�ci lat, by� przystojny w mroczny spos�b, m�wi� �agodnie. Nosi� g�adki tabaczkowy garnitur z we�ny i zna� si� na biotechnologii prawie tak jak ona; pod pewnymi wzgl�dami lepiej.

��AKS mo�e nie by� odpowiedzialne za niepowodzenia pana Madsena�� powiedzia� Orbison mocnym, �agodnym g�osem�� ale w tych okoliczno�ciach s�dzimy, �e pa�ska sp�ka powinna mie� wzgl�d na pani� Lang.

��Wzgl�d pieni�ny?�� Munsey uni�s� r�ce w zdumieniu.

��Saul Madsen nie zdo�a� nam�wi� swoich inwestor�w do dalszego finansowania sp�ki. Najwyra�niej skupi� si� na umowie z grup� badawcz� z Gruzji.�� Pokr�ci� ze smutkiem g�ow�.�� Moi klienci wykupili inwestor�w. Ich cena jest bardziej ni� przyzwoita, zwa�ywszy na to, co sta�o si� p�niej.

��Kaye w�o�y�a mn�stwo pracy w przedsi�biorstwo. Rekompensata za w�asno�� intelektualn��

��Wnios�a wielki wk�ad w nauk�, ale nie w �aden produkt, z kt�rym potencjalny nabywca m�g�by wej�� na rynek.

��Na pewno nale�y si� jej jednak rekompensata za wk�ad w renom� nazwy EcoBacter.

��Pani Lang nie by�a prawnym wsp�w�a�cicielem. Saul Madsen wyra�nie uwa�a� �on� jedynie za pracownika na szczeblu kierowniczym.

��To godny po�a�owania b��d, �e pani Lang o to nie zadba�a�� przyzna� Orbison.�� Ufa�a m�owi.

��Uwa�amy, �e ma prawo do tego, co pozostanie ze wsp�lnego maj�tku. EcoBacter po prostu nie wchodzi ju� w jego sk�ad.

Kaye odwr�ci�a wzrok.

Orbison spu�ci� oczy na pokryty szk�em blat biurka.

��Pani Lang jest s�awnym biologiem, panie Munsey.

��Panie Orbison, pani Lang, AKS Industries kupuje i sprzedaje przynosz�ce zyski firmy. Po �mierci Saula Madsena EcoBacter przesta� przynosi� zyski. Nie ma cennych patent�w ani powi�za� z innymi sp�kami czy instytucjami, kt�re mo�na by renegocjowa� poza nasz� kontrol�. Jedyny produkt, kt�ry mo�e trafi� na rynek, lek na choler�, jest w istocie w�asno�ci� tak zwanego pracownika. Pan Madsen by� zdumiewaj�co szczodry w umowach.

��B�dziemy szcz�liwi, je�li maj�tek trwa�y pokryje dziesi�� procent naszych koszt�w. Pani Lang, nie mo�emy nawet wyp�aci� pensji za ten miesi�c. Nie ma niczego do kupienia.

��S�dzimy, �e w ci�gu pi�ciu miesi�cy, wykorzystuj�c sw� s�aw�, pani Lang zdo�a zebra� grup� solidnych sponsor�w i wznowi� prac� EcoBacter. Lojalno�� pracownik�w jest bardzo wysoka. Wielu podpisa�o zobowi�zania dalszej pracy dla Kaye i pomocy w odbudowie sp�ki.

Munsey ponownie podni�s� r�ce: akurat.

��Moi klienci post�puj� zgodnie ze swym wyczuciem. By� mo�e pan Madsen powinien by� sprzeda� sw� sp�k� firmie innego rodzaju. Przy ca�ym szacunku dla pani Lang, a nikt nie ceni jej bardziej ni� ja, nie prowadzi�a ona �adnej pracy, kt�ra przynosi�aby natychmiastowe korzy�ci handlowe. Biotechnologia to dziedzina bardzo konkurencyjna, jak pani wie, pani Lang.

��Przysz�o�� jest taka, jak� zdo�amy j� stworzy�, panie Munsey�� odpar�a Kaye.

Munsey ze smutkiem pokr�ci� g�ow�.

��Ma pani moje poparcie, pani Lang, ale jestem tylko ma�ym �uczkiem. Pozostali w firmie��� Urwa�.

��Dzi�kuj�, panie Munsey�� powiedzia� Orbison i zrobi� z d�oni daszek, pod kt�rym schowa� sw�j d�ugi nos.

Munsey wygl�da� na zamurowanego t� odpraw�.

��Bardzo mi przykro, pani Lang. Mamy nadal k�opoty z zamkni�ciem gwarancji i zako�czeniem negocjacji z towarzystwem ubezpieczeniowym, wynikaj�ce ze sposobu znikni�cia pana Madsena.

��Nie wr�ci, je�li o to si� pan martwi�� powiedzia�a Kaye �ami�cym si� g�osem.�� Znale�li go, panie Munsey. Nie wr�ci, nie po�mieje si� z nas i nie powie mi, jak mam sobie radzi� w �yciu.

Munsey patrzy� na ni� uwa�nie.

Nie mog�a przesta�. Tryska�a s�owami.

��Znale�li go na ska�ach w Long Island Sound. By� w strasznym stanie. Zdo�a�am go rozpozna� jedynie po obr�czce.

��Ogromnie mi przykro, nie wiedzia�em�� powiedzia� Munsey.

��Ostateczna identyfikacja nast�pi�a dzi� rano�� powiadomi� go spokojnie Orbison.

��Tak bardzo mi przykro, pani Lang.

Munsey wycofa� si� i zamkn�� za sob� drzwi.

Orbison patrzy� na ni� w milczeniu.

Kaye wytar�a oczy wierzchem d�oni.

��Nie mia�am poj�cia, ile dla mnie znaczy, jak bardzo stali�my si� jednym m�zgiem, pracuj�c razem. My�la�am, �e mam sw�j umys� i swoje �ycie� A teraz jest zupe�nie inaczej. Czuj� si� mniej ni� po�ow� cz�owieka. Saul nie �yje.

Orbison kiwa� g�ow�.

��Po po�udniu wracam do EcoBacter i odprawi� ma�� �a�ob� ze wszystkimi lud�mi. Powiem im, �e mog� szuka� pracy i �e b�d� tu, aby ich wspiera�.

��Jeste� m�dra i m�oda. Uda ci si�, Kaye.

��Wiem, �e si� uda!�� Powiedzia�a z zapa�em. Uderzy�a pi�ci� w kolano.�� Do licha z nim� Dra�. Gnojek! Nie mia� prawa, do diab�a!

���adnego prawa, do diab�a�� przytakn�� Orbison.�� To pod�a i tania sztuczka zwala� wszystko na kogo� takiego jak ty.�� Jego oczy l�ni�y ogniem gniewu i wsp�czucia, kt�ry m�g� si� przenie�� na sal� s�dow�; p�on�� emocjami jak zardzewia�a lampa biwakowa firmy Coleman.

��Jasne.�� Rozgl�da�a si� dziko po pokoju.�� O Bo�e, b�dzie tak ci�ko. A wiesz, co jest w tym najgorsze?

��Co, moja droga?�� Spyta� Orbison.

��Cz�stka mnie jest zadowolona�� odpar�a Kaye i zacz�a �ka�.

��No, no�� powiedzia� Orbison, znowu stary i zm�czony.

��Mumie neandertalskie�� powiedzia� Augustine. Przeszed� szybko ma�y gabinet Dickena i rzuci� na jego biurko zwini�t� gazet�. Czas biegnie. Nie tylko �Time�, ale i �Newsweek�.

Dicken odsun�� plik kopii wynik�w sekcji zw�ok niemowl�t i p�od�w, przeprowadzonych w ostatnich dw�ch miesi�cach w Northside Hospital w Atlancie, i wzi�� gazet�. To �Atlanta Journal-Constitution�, a nag��wek brzmia�: �Para z lodu potwierdzona jako prehistoryczna�.

Przeczyta� artyku� bez wi�kszego zainteresowania, tylko z grzeczno�ci, i spojrza� na Augustine'a.

��W Waszyngtonie robi si� gor�co�� powiedzia� dyrektor.�� Poprosili mnie o zorganizowanie zespo�u specjalnego.

��Pokierujesz nim?

Augustine przytakn��.

��To dobra wiadomo�栗 powiedzia� Dicken ostro�nie, czuj�c nadci�gaj�c� burz�.

Augustine popatrzy� na� surowo.

��Wykorzystali�my zebrane przez ciebie statystyki, nap�dzi�y prezydentowi stracha jak diabli. Naczelna lekarz pokaza�a mu jeden z poronionych p�od�w. Oczywi�cie na zdj�ciu. M�wi, �e nigdy nie widzia�a go r�wnie przej�tego spraw� s�u�by zdrowia. Chce, aby�my og�osili wszystko z pe�nymi szczeg�ami. �Umieraj� dzieci� powiedzia�. �Je�li mo�na co� poradzi�, porad�cie, i to zaraz�.

Dicken czeka� cierpliwie.

��Doktor Kirby uwa�a, �e mo�e to by� operacja na ca�ego.

��Mo�e przynie�� dodatkowe fundusze, a jeszcze wi�ksze sumy na wsp�prac� mi�dzynarodow�.

Dicken przygotowywa� si� do okazania wsp�czucia.

��Nie chc� mnie rozprasza�, dlatego nie ja mam wyst�pi� w jej imieniu.�� Oczy Augustine'a sta�y si� �widruj�ce, twarde.

��Shawbeck?

��Dosta�, co chcia�. Prezydent wtr�ci� jednak swoje trzy grosze. Jutro b�dzie konferencja prasowa o grypie Heroda. �Wojna na wszystkich frontach z mi�dzynarodowym zab�jc��. Lepsza ni� choroba Heinego-Medina, a politycznie to strza� w dziesi�tk�, inaczej ni� AIDS.

��Ca�owanie i uszcz�liwianie dzieci?

Augustine nie uzna� tego za zabawne.

��Cynizm do ciebie nie pasuje, Christopherze. Jeste� idealist�, pami�tasz?

��Wszystko przez na�adowan� atmosferꠗ powiedzia� Dicken.

��No. Mam najp�niej jutro w po�udnie przedstawi� do zatwierdzenia przez Kirby sk�ad zespo�u i jako pierwszego wybieram oczywi�cie ciebie. Pogadam wieczorem z lud�mi z NIH i z kilkoma �owcami g��w naukowc�w z Nowego Jorku. Dyrektor ka�dej agencji b�dzie chcia� wzi�� w tym udzia�. Moja praca to po cz�ci rzucanie im och�ap�w, kt�rymi b�d� si� mogli zajmowa�, zanim spr�buj� si� zmierzy� z ca�ym problemem. Czy mo�esz z�apa� Kaye Lang i powiedzie� jej, �e b�dzie na li�cie?

��Tak�� odpar� Dicken. Serce bi�o mu mocno. Ledwo m�g� oddycha�.�� Sam chcia�bym wskaza� par� os�b.

��Mam nadziej�, �e nie ca�� armi�.

��No sk�d�e.

��Potrzebuj� zespo�u�� powiedzia� Augustine�� a nie warcholskiej bandy wasali. �adnych primadonn.

Dicken si� u�miechn��.

��A kilka diw?

��Je�li b�d� �piewa�y w ch�rze. Pora na hymn narodowy. Potrzebuj� dyskretnego sprawdzenia, czy nie b�dzie czego� �mierdz�cego. Martha i Karen z kadr zajm� si� tym dla nas. �adnych wywrotowc�w i zapale�c�w. �adnych kot�w chodz�cych swoimi drogami.

��Jasne�� powiedzia� Dicken.�� Ale to wy��cza mnie.

��Ma�y geniusz.�� Augustine po�lini� palec i odhaczy� nim co� w powietrzu.�� Dopuszczam tylko jednego. Sprawa rz�dowa. B�d� O sz�stej w moim biurze. Przynie� kilka papierowych kubk�w pepsi kube�ek lodu z laboratorium, czystego lodu, dobrze?

Gdy Kaye parkowa�a sw�j samoch�d, przed g��wnym wej�ciem do EcoBacter sta�y trzy wozy do przeprowadzek. Min�a dw�ch m�czyzn, wioz�cych obok recepcji lod�wk� laboratoryjn� z nierdzewnej stali. Inny ocenia� wag� licznika mikrop�ytek, a za nim czwarty ni�s� komputer osobisty. EcoBacter by� �miertelnie podgryzany przez mr�wki.

To w�a�ciwie bez znaczenia. I tak nie zosta�a mu ju� ani jedna kropla krwi.

Posz�a do swego gabinetu, jeszcze nietkni�tego, i zamkn�a za sob� drzwi na cztery spusty. Siedz�c na niebieskim fotelu biurowym�� wartym z dwie�cie dolc�w, bardzo wygodnym�� w��czy�a komputer na biurku i zalogowa�a si� na stronie po�rednictwa pracy Mi�dzynarodowego Stowarzyszenia Firm Biotechnologicznych.

Przedstawiciel w Bostonie powiedzia� jej prawd�. Co najmniej czterna�cie uniwersytet�w i siedem sp�ek by�o ni� zainteresowanych. Przejrza�a oferty. Sta�y etat, zorganizowanie od pocz�tku i kierowanie ma�ym laboratorium bada� wirusowych w New Hampshire� Profesor nauk biologicznych na prywatnej uczelni w Kalifornii, szko�a chrze�cija�ska, Po�udniowych Baptyst�w�

U�miechn�a si�. Z UCLA School of Medicine by�a oferta pracy z uznanym profesorem genetyki�� brak nazwiska�� w zespole badawczym zajmuj�cym si� chorobami dziedzicznymi i ich zwi�zkami z aktywacj� prowirus�w. Zaznaczy�a j�.

Po pi�tnastu minutach odchyli�a si� do ty�u i dramatycznie potar�a czo�o. Nigdy nie lubi�a szuka� pracy. Nie mog�a jednak pozwoli�, aby przemin�o jej pi�� minut; nie zdoby�a jeszcze �adnej nagrody, mo�e czeka� na ni� ca�e lata. Teraz by�a w�a�ciwa pora, aby zaj�a si� swoim �yciem i wysz�a z cienia.

Zaznaczy�a trzy z dwudziestu jeden ofert jako warte przyjrzenia si� im bli�ej i ju� mia�a dosy�, spoci�a si� pod pachami.

Maj�c z�e przeczucie, sprawdzi�a e-maile. W�r�d nich znalaz�a lakoniczny list od Christophera Dickena z NCID. Nazwisko zabrzmia�o jej znajomo; potem sobie przypomnia�a i zacz�a kl�� monitor, widniej�c� na nim wiadomo��, �ycie, jakie ma teraz, paskudn� ca�o��.

Debra Kim zapuka�a w przejrzyste szk�o drzwi gabinetu. Kaye zakl�a znowu, bardzo g�o�no, i Kim zajrza�a z uniesionymi brwiami.

��Wrzeszczysz na mnie?�� Spyta�a niewinnie.

��Mam do��czy� do zespo�u specjalnego w CDC�� odpar�a Kaye i waln�a d�oni� w biurko.

��Praca rz�dowa. Wielki projekt zdrowotny. Swoboda prowadzenia bada� wedle w�asnych plan�w.

��Saul nienawidzi� pracy w laboratorium rz�dowym.

��Saul by� cholernym indywidualist��� powiedzia�a Kim i usiad�a na skraju biurka Kaye.�� Czyszcz� teraz m�j sprz�t. Domy�lam si�, �e nie zosta�o mi tutaj nic do roboty. Zabra�am swoje zdj�cia, dyskietki i� Chryste, Kaye.

Kaye wsta�a i obj�a Kim, gdy ta wybuch�a p�aczem.

��Nie wiem, co mam zrobi� z myszami. Myszami wartymi dziesi�� tysi�cy dolar�w!

��Znajdziemy laboratorium, w kt�rym przetrzymaj� je dla ciebie.

��Jak je przewieziemy? S� pe�ne Vibrio! Musz� z�o�y� je tutaj w ofierze, zanim zabior� sprz�t do sterylizacji i piec do spalania.

��Co m�wi� ludzie z AKS?

��Zamierzaj� je zostawi� w odizolowanej przechowalni. Nic nie zrobi�.

��To niewiarygodne.

��M�wi�, �e to moje patenty i moje zmartwienie.

Kaye siad�a, potem przerzuca�a kartotek� ko�ow�, licz�c na natchnienie, ale nadaremnie. Kim nie w�tpi�a, �e znajdzie prac� za miesi�c czy dwa, a nawet b�dzie mog�a prowadzi� dalej prace z u�yciem myszy SCID. B�d� to jednak nowe myszy i straci pewnie z p� roku, a mo�e nawet ca�y.

��Nie wiem, co ci powiedzie栗 przyzna�a Kaye �ami�cym si� g�osem. Podda�a si�, bezradnie podnosz�c r�ce.

Kim podzi�kowa�a Kaye�� cho� ta nie bardzo wiedzia�a za co. Znowu si� u�ciska�y i Kim wysz�a.

Dla Debry Kim i innych by�ych pracownik�w EcoBacter Kaye nie mog�a zrobi� nic, a w najlepszym razie mog�a niewiele. Wiedzia�a, �e jest winna tej katastrofie w r�wnej mierze co Saul, odpowiada�a za ni� w�asn� ignorancj�. Nienawidzi�a zwi�kszania funduszy, nienawidzi�a ksi�gowo�ci, nienawidzi�a szukania pracy. Czy na tym �wiecie by�o co� praktycznego, co lubi�a robi�?

Przeczyta�a ponownie wiadomo�� od Dickena. Musia�a w jaki� spos�b znale�� si� znowu na fali, do��czy� do wy�cigu. Kr�tkotrwa�a praca rz�dowa mog�a by� w�a�nie tym. Nie domy�la�a si�, do czego potrzebowa� jej Christopher Dicken; ledwo przypomina�a sobie niskiego, tyj�cego m�czyzn� spotkanego w Gruzji.

Z telefonu kom�rkowego�� linie w laboratorium odci�to�� Kaye zadzwoni�a pod numer Dickena w Atlancie.

��Mamy wyniki bada� z czterdziestu dw�ch szpitali w ca�ym kraju�� powiedzia� Augustine prezydentowi Stan�w Zjednoczonych.

Wszystkie przypadki mutacji i wynikaj�cych z nich poronie� p�od�w z badanego przez nas rodzaju wykazuj� pozytywny zwi�zek z obecno�ci� grypy Heroda.

Prezydent siedzia� u czo�a wielkiego sto�u z polerowanego drewna klonowego, stoj�cego w Situation Room Bia�ego Domu. By� wysoki i za�ywny, z k�dzierzaw� grzyw� siwych w�os�w l�ni�c� niby latarnia morska. Podczas kampanii wyborczej przezwano go pieszczotliwie �Wacik�, a ta nazwa patyczka higienicznego, u�ywana pogardliwe przez m�ode kobiety w odniesieniu do starszych m�czyzn, zacz�a wyra�a� dum� i sympati�. Obok niego siedzieli wiceprezydent; spiker, czyli przewodnicz�cy Izby Reprezentant�w, demokrata; przyw�dca wi�kszo�ci w Senacie, republikanin; doktor Kirby; Shawbeck; sekretarz stanu resortu zdrowia i opieki spo�ecznej; Augustine; trzej asystenci prezydenta, w tym szef jego sztabu; urz�dnik ��cznikowy Bia�ego Domu do spraw s�u�by zdrowia; liczni inni, kt�rych Dicken nie rozpoznawa�. To bardzo wielki st�, a na narad� przeznaczono trzy godziny.

Dicken musia� przed wej�ciem zostawi� kom�rk�, pager i palmtop w punkcie kontrolnym, podobnie jak wszyscy inni. Zaledwie dwa tygodnie wcze�niej wybuch �kom�rki� turysty spowodowa� znaczne uszkodzenia Bia�ego Domu.

Troch� rozczarowa�o go wyposa�enie Situation Room�� nie by�o w nim �adnych najnowocze�niejszych ekran�w �ciennych, konsoli komputer�w, tablic jak z film�w science fiction. Zwyk�a du�a sala z wielkim sto�em i mn�stwem telefon�w. Za to prezydent s�ucha� uwa�nie.

��SHEVA to pierwszy potwierdzony przypadek przekazywania retrowirus�w endogennych pomi�dzy lud�mi�� ci�gn�� Augustine.

��Gryp� Heroda powoduje SHEVA, bez najmniejszych w�tpliwo�ci. Przez ca�e moje �ycie lekarza i naukowca nigdy si� nie spotka�em z czym� r�wnie wirulentnym. Je�li kobieta w pocz�tkach ci��y zetknie si� z herodem, jej p��d�� dziecko�� zostanie poroniony. Nasze statystyki wykazuj�, �e temu wirusowi mo�na przypisa� ju� ponad dziesi�� tysi�cy poronie�. Zgodnie z naszymi obecnymi danymi, jedynym �r�d�em grypy Heroda s� m�czy�ni.

��Co za straszna nazwa�� wtr�ci� prezydent.

��Trafna, panie prezydencie�� powiedzia�a doktor Kirby.

��Straszna i trafna�� ust�pi� prezydent.

��Nie wiemy, co powoduje ekspresj� u osobnik�w m�skich�� kontynuowa� Augustine�� cho� podejrzewamy rodzaj feromonu uruchamiaj�cego ca�y proces, mo�e wydzielanego przez ich partnerki. Nie mamy poj�cia, jak to powstrzyma�.�� Rozda� kartki papieru.�� Nasi statystycy m�wi�, �e mo�na przewidywa� w przysz�ym roku ponad dwa miliony przypadk�w grypy Heroda. Dwa miliony mo�liwych poronie�.

Prezydent rozwa�a� to starannie; wi�kszo�ci dowiedzia� si� podczas poprzednich spotka� od Franka Shawbecka i sekretarz stanu resortu zdrowia i opieki spo�ecznej. Powtarzanie, pomy�la� Dicken, jest konieczne, aby politycy mogli cho� troch� poj��, w jak naprawd� ciemnym lesie przebywaj� naukowcy.

��Ci�gle nie rozumiem, jak co� tkwi�cego w nas samych mo�e powodowa� a� tak wielkie szkody�� powiedzia� wiceprezydent.

��Tkwi�cy w nas diabe��� doda� spiker Izby Reprezentant�w.

��Podobne aberracje genetyczne mog� wywo�ywa� raka�� odpar� Augustine. Dicken czu�, �e troch� przesadzi�, a Shawbeck chyba te� tak uwa�a�. Nadesz�a odpowiednia chwila na wyra�enie wsparcia przez niego czo�owego pretendenta do stanowiska naczelnego lekarza, nast�pcy Kirby.

��Mamy do czynienia z nowym problemem medycyny, nie budzi to �adnych w�tpliwo�ci�� powiedzia� Shawbeck.�� Przydarzy� si� nam jednak HIV. Wobec do�wiadcze� z nim jestem przekonany, �e w ci�gu sze�ciu, o�miu miesi�cy dokonamy prze�omowych odkry�. W ca�ym kraju, �wiecie, mamy powa�ne o�rodki badawcze, gotowe zmierzy� si� z tym problemem. Opracowali�my program narodowy wykorzystuj�cy mo�liwo�ci NIH, CDC i National Center for Infectious and Allergic Diseases. Dzielimy tort, aby m�c szybciej go zje��. Nigdy, jako nar�d, nie byli�my bardziej gotowi do poradzenia sobie z problemem tej wielko�ci. Zaraz po uruchomieniu programu do pracy przyst�pi ponad pi�� tysi�cy badaczy z dwudziestu o�miu o�rodk�w. Wezwiemy na pomoc przedsi�biorstwa prywatne i naukowc�w z zagranicy. Przygotowywany jest ju� program mi�dzynarodowy. Wszystko zaczyna si� tutaj. Panie i panowie, potrzebujemy jedynie szybkiej i skoordynowanej odpowiedzi od waszych instytucji.

��Nie przewiduj�, aby ktokolwiek z obu stron Izby sprzeciwi� si� przyznaniu nadzwyczajnych funduszy�� stwierdzi� spiker.

��Ani Senatu�� doda� przyw�dca wi�kszo�ci.�� Podziwiam prac� wykonan� dotychczas, ale panowie, nie jestem tak entuzjastycznie jak chcia�bym przekonany o naszych mo�liwo�ciach naukowych. Panowie doktorzy Augustine, Shawbeck, min�o ponad dwadzie�cia lat, zanim w og�le zacz�li�my radzi� sobie z AIDS, pomimo wpakowania w badania dziesi�tk�w miliard�w dolar�w. Pi�� lat temu na AIDS zmar�a moja c�rka.�� Rozejrza� si� po stole.�� Skoro ta grypa Heroda jest dla nas taka nowa, sk�d mo�na oczekiwa� cud�w w okresie sze�ciu miesi�cy?

��Nie cud�w�� odpar� Shawbeck.�� Pocz�tk�w rozumienia.

��A zatem kiedy b�dziemy mieli kuracj�? Nie pytam o lekarstwo, panowie. Ale kuracj�? A co najmniej szczepionk�?

Shawbeck przyzna�, �e nie wie.

��Mo�emy jedynie jak najszybciej wyzwoli� pot�g� nauki�� stwierdzi� wiceprezydent i rozejrza� si� po stole troch� niepewnie, zastanawiaj�c si�, czym to si� mo�e sko�czy�.

��Powiem raz jeszcze, mam w�tpliwo�ci�� powiedzia� przyw�dca wi�kszo�ci.�� Zastanawiam si�, czy to nie znak. Mo�e nadesz�a pora posprz�ta� dom i wejrze� g��boko w nasze serca, pogodzi� si� z naszym Stw�rc�. Wyra�nie wida�, �e uwolnili�my jakie� pot�ne moce.

Prezydent dotkn�� palcem nosa, min� mia� powa�n�. Shawbeck i Augustine domy�lali si� do��, aby zachowywa� milczenie.

��Panie senatorze�� powiedzia� prezydent�� modl� si�, aby si� pan myli�.

Niepotrafi�cy d�ugo usiedzie� na jednym miejscu Mitch sp�dzi� dzie� z rodzicami na ich ma�ej farmie w Oregonie, a potem pojecha� Amtrakiem do Seattle. Wynaj�� mieszkanie na Capitol Hill, si�gn�wszy do dawnego funduszu emerytalnego, i za dwa tysi�ce dolar�w po�yczone od przyjaciela z Kirkland kupi� starego buicka skylarka.

Na szcz�cie tak daleko od Innsbrucku mumie neandertalskie nie wzbudzi�y wi�kszego zainteresowania prasy. Udzieli� jednego wywiadu: redaktorowi naukowemu �Seattle Timesa�, kt�ry potem okaza� si� dwulicowy i nazwa� go dwukrotnym gwa�cicielem zasad trze�wego, praworz�dnego �wiata archeologii.

Tydzie� po jego powrocie do Seattle Zwi�zek Pi�ciu Plemion W hrabstwie Kumash z wyszukan� ceremoni� pogrzeba� cz�owieka z Pasco na brzegach rzeki Columbia we wschodniej cz�ci stanu Waszyngton. Korpus Wojsk In�ynieryjnych dla zapobie�enia erozji zala� betonem miejsce poch�wku. Naukowcy protestowali, ale nie poprosili Mitcha o wsparcie.

Bardziej ni� czegokolwiek potrzebowa� czasu dla siebie i do namys�u. Mia� oszcz�dno�ci pozwalaj�ce prze�y� sze�� miesi�cy, ale w�tpi�, aby by� to czas cho� w przybli�eniu wystarczaj�cy na odzyskanie dobrego imienia i zdobycie znowu jakiej� pozycji.

Siedzia� z wyci�gni�t� nog� w gipsie przy wielkim oknie w wykuszu mieszkania, patrz�c z g�ry na pieszych na Broadwayu. Nie m�g� przesta� my�le� o zmumifikowanym dziecku, jaskini, wyrazie twarzy Franca.

Szklane prob�wki z tkankami mumii w�o�y� do tekturowego pude�ka ze starymi zdj�ciami, a te z kolei schowa� za szaf�. Zanim zrobi cokolwiek z tymi tkankami, musi przemy�le�, co w�a�ciwie odkry�.

P�yn�cy z zadufania gniew nic nie da.

Dostrzega� zwi�zek. Rana samicy pasuje do obra�e� dziecka. Urodzi�a to dziecko, a mo�e je poroni�a. Samiec zosta� z nimi, zabra� noworodka i owin�� go w futra, cho� dziecko pewnie przysz�o na �wiat martwe. Czy napad� na samic�? Mitch nie s�dzi�, aby tak by�o. Kochali si�. By� jej oddany. Uciekali przed czym�. A sk�d to wszystko wiedzia�?

Nie chodzi�o tu wcale o zdolno�ci nadprzyrodzone czy rozmowy z duchami. Znaczna cz�� pracy Mitcha polega�a na badaniu w�tpliwo�ci dotycz�cych stanowisk archeologicznych. Czasami odpowiedzi pojawia�y si� podczas nocnych rozwa�a�, albo gdy siedzia� na ska�ach, wpatruj�c si� w chmury lub rozgwie�d�one nocne niebo. W rzadkich przypadkach w snach. Interpretacja jest jednocze�nie nauk� i sztuk�.

Dzie� po dniu Mitch rysowa� wykresy, pisa� notatki, uwagi w kalendarzyku oprawionym w winyl. Na �cianie ma�ej sypialni powiesi� arkusz mocnego papieru i narysowa� z pami�ci plan jaskini. Umie�ci� na nim papierowe sylwetki mumii. Siadywa�, wpatruj�c si� w papier i sylwetki. Mocno gryz� paznokcie.

Pewnego popo�udnia wypi� sze�ciopak piwa Coors�� jednego z jego ulubionych nawil�aczy po zako�czeniu d�ugiego dnia wykopalisk, ale tym razem bez kopania, bez celu, jedynie dla spr�bowania czego� nowego. Sta� si� �pi�cy, wsta� o trzeciej w nocy i poszed� na spacer obok restauracji sieci Jack-in-the-Box, knajpy meksyka�skiej, ksi�garni, stoiska sprzedawcy gazet, kawiarni Starbucks.

Wr�ci� do mieszkania i przypomnia� sobie o sprawdzeniu poczty. W skrzynce by�a tekturowa paczka. Wchodz�c schodami, potrz�sa� ni� �agodnie.

Z ksi�garni w Nowym Jorku zam�wi� stary numer �National Geographic� z artyku�em o �tzim, Cz�owieku Lodu. Czasopismo przyby�o owini�te gazetami.

Oddani. Mitch wiedzia�, �e byli sobie oddani. Ze sposobu, w jaki le�eli obok siebie. Pozycji ramion samca. Pozosta� z samic�, kiedy uciekali. Co u diab�a�� m�w, jak nale�y. M�czyzna pozosta� z kobiet�. Neandertalczycy to nie podludzie; obecnie uznaje si� powszechnie, �e u�ywali mowy i mieli z�o�one stosunki spo�eczne. Plemiona. Byli koczownikami, handlarzami, wytw�rcami narz�dzi, �owcami i zbieraczami.

Mitch pr�bowa� sobie wyobrazi�, co mog�o ich sk�oni� do ukrycia si� w g�rach, w jaskini za warstwami lodu, przed dziesi�cioma czy jedenastoma tysi�cami lat. Mo�e byli ostatnimi ze swego rodu.

Po narodzeniu si� dziecka, b�d�cego pod wieloma wzgl�dami nie do odr�nienia od wsp�czesnego niemowl�cia.

Zerwa� gazety owijaj�ce czasopismo, otworzy� je, przeszed� do rozk�ad�wki pokazuj�cej Alpy, zielone doliny, lodowce, miejsce, w kt�rym �tzi zosta� niezdarnie wyciosany i wyd�ubany z lodu.

Cz�owiek Lodu jest teraz wystawiany we W�oszech. Po mi�dzynarodowym sporze o miejsce znalezienia maj�cych pi�� tysi�cy lat zw�ok i licznych badaniach przeprowadzonych w Innsbrucku ostatecznie przypad� W�ochom.

Austria ma pe�ne prawa do neandertalczyk�w. Zbada ich uniwersytet w Innsbrucku; mo�e w tym samym zak�adzie, gdzie badano �tziego; potem b�d� przechowywani w wielkim ch�odzie, przy kontrolowanej wilgotno�ci, widoczni przez okienko, le��cy obok siebie, tak jak zmarli.

Mitch zamkn�� czasopismo i �cisn�� nos dwoma palcami, wspomniawszy okropne poczucie zapl�tania po odkryciu cz�owieka z Pasco. Wpad�em w z�o��. O ma�o nie trafi�em do wi�zienia. Pojecha�em do Europy spr�bowa� czego� nowego. Znalaz�em co� nowego. Wpad�em i wszystko popsu�em. Straci�em ca�� wiarygodno��. Cho� wierz� w te niewiarygodne rzeczy, co mog� zrobi�? Jestem grabie�c� grob�w. Jestem przest�pc�, rabusiem, i to dwukrotnym.

Leniwie wyg�adzi� pomi�te strony, pochodz�ce z �New York Timesa�. Jego uwag� zwr�ci� artyku� w prawym dolnym naro�niku oderwanego kawa�ka gazety. Nag��wek g�osi�: �Stare zbrodnie, nowy �wit w Gruzji�. Zabobony i �mier� w cieniu Kaukazu. Ci�arne kobiety sp�dzone z trzech miasteczek, wraz z m�ami lub partnerami, zabrane przez �o�nierzy i policj�, aby wykopa�y w�asne groby opodal miejscowo�ci Gordi. Siedem calowych kolumn tekstu obok reklamy handlu akcjami gie�dowymi przez Internet.

Sko�czywszy czyta� artyku�, Mitch trz�s� si� z gniewu i podniecenia.

Kobietom strzelano w brzuch. Wszystkim m�czyznom w pachwiny, zostali te� zat�uczeni. Skandal wstrz�sn�� rz�dem gruzi�skim, kt�ry twierdzi�, �e do mord�w dosz�o w czasach Gamsachurdii, usuni�tego z urz�du na pocz�tku lat osiemdziesi�tych, ale niekt�rzy z rzekomych winnych nadal zajmowali wysokie stanowiska.

Przyczyna zamordowania m�czyzn i kobiet nie by�a wcale jasna. Cz�� mieszka�c�w Gruzji oskar�a�a zmar�e o obcowanie z diab�em, przekonywa�a o konieczno�ci ich zabicia; rodzi�y dzieci diab�a, a u innych kobiet wywo�ywa�y poronienia.

Rozwa�ano, czy kobiety te nie cierpia�y na wczesn� posta� grypy Heroda.

Mitch poku�tyka� do kuchni, uderzaj�c go�� pi�t� nogi w gipsie o nog� krzes�a. Odskoczy�, zakl��, potem si� schyli� i spod ma�ej kupki gazet w k�cie, obok szarego, zielonego i niebieskiego kub�a na �mieci, wyci�gn�� pocz�tkow� cz�� �Seattle Timesa� sprzed dw�ch dni. Nag��wek: o�wiadczenie prezydenta, minister zdrowia i sekretarza Health and Human Services o wyst�powaniu grypy Heroda. Notatka w ramce�� autorstwa tego samego redaktora naukowego, kt�ry tak surowo os�dzi� Mitcha�� wyja�nia�a zwi�zek mi�dzy gryp� Heroda a SHEV�. Choroba. Poronienia.

Mitch usiad� na podniszczonym fotelu obok okna wychodz�cego na Broadway i spojrza� na swe dr��ce r�ce.

��Wiem co�, czego nie wie nikt inny�� powiedzia�, zaciskaj�c r�ce na por�czach fotela.�� Nie mam jednak zielonego poj�cia, sk�d to wiem ani co u licha z tym zrobi�!

Nie by�o nigdy bardziej niew�a�ciwego cz�owieka do snucia r�wnie niewiarygodnych domys��w, do wykonania r�wnie wielkiego i pozbawionego podstaw skoku my�lowego, ani�eli Mitch Rafelson. Dla wszystkich b�dzie lepiej, je�li zacznie szuka� twarzy na Marsie.

Teraz mo�e tylko albo si� podda� i sprowadzi� kilkadziesi�t skrzynek coorsa, rozpocz�� powolny i nudny upadek, albo zbi� podest, z kt�rego m�g�by wyst�pi�, zbudowa� go z solidnie przebadanych naukowych desek.

��Ty dupku�� powiedzia�, stoj�c przy oknie ze strz�pem opakowania z gazety w jednej r�ce, nag��wkiem na pierwszej stronie w drugiej.�� Ty przekl�ty� Niedojrza�y� Dupku!

Niskie, ospa�e chmury, nik�e �wiat�o s�oneczne wnikaj�ce przez okna gabinetu dyrektora. Mark Augustine odsun�� si� od bazgraniny przecinaj�cych si� linii i nazwisk na bia�ej tablicy, z�apa� si� za �okie�, potar� nos. Na dnie skomplikowanego schematu, pod Shawbeckiem, dyrektorem NIH i nieog�oszonym jeszcze nast�pc� Augustine'a w CDC znajdowa� si� Zesp� Specjalny do Bada� Ludzkiego Prowirusa, w skr�cie THUPR, od angielskiej nazwy Taskforce for Human Provirus Research. Skr�t ten brzmia�, jakby kto� sepleni�cy m�wi� �super�. Augustine nie znosi� tej nazwy i zawsze m�wi� Zesp� Specjalny; wy��cznie Zesp� Specjalny.

Machn�� r�k� w d�, w stron� klatek schodowych dyrekcji.

��Ju� pora, Frank. Wyje�d�am st�d w przysz�ym tygodniu, lec� do Bethesdy, na samo dno tej pl�taniny na tablicy. Trzydzie�ci trzy szczeble w d�. Tak w�a�nie si� dzieje. Szczyty biurokracji.

Frank Shawbeck odchyli� si� w fotelu.

��Mog�o by� gorzej. Rozpl�tywanie tego zaj�o nam prawie miesi�c.

��M�g� wyj�� mniejszy koszmar. Nadal jest koszmarnie.

��Znasz przynajmniej swego szefa. Odpowiadam zar�wno przed ministerstwem zdrowia, jak i prezydentem�� powiedzia� Shawbeck. Wie�ci nadp�yn�y dwa dni wcze�niej. Shawbeck pozostanie w NIH, ale awansuje na dyrektora.�� W samym �rodku starego cyklonu. Szczerze, jestem rad, �e Maxine nie zechcia�a ust�pi�. Ma w gar�ci wi�ksze atuty ode mnie.

��Nie oszukuj siꠗ stwierdzi� Augustine.�� Jest lepszym politykiem od nas obu. Przyjmie cios, kiedy spadnie.

��Je�li spadnie�� poprawi� Shawbeck, ale z ponur� min�.

��Kiedy, Frank�� powt�rzy� Augustine. Shawbeck dostrzeg� charakterystyczny dla niego u�miech-grymas.�� WHO chce, aby�my koordynowali wszystkie poszukiwania zagraniczne�� chc� te� przyjecha� do USA i przeprowadzi� w�asne badania. Wsp�lnota Pa�stw Niepodleg�ych tonie� Rosja zbyt d�ugo tyranizowa�a republiki. Niemo�liwa jest tam �adna koordynacja, a Dicken nie zdo�a� w�ciubi� nosa do Gruzji i Azerbejd�anu. Nie pozwol� nam prowadzi� tam dochodzenia, dop�ki nie ustabilizuje si� sytuacja polityczna, cokolwiek ma to oznacza�.

��Bardzo tam �le?�� Zapyta� Shawbeck.

���le, tyle tylko wiemy. Nie prosz� o pomoc. Mieli heroda przed dziesi�ciu albo dwudziestu laty, mo�e dawniej� I radzili sobie z nim po swojemu, na poziomie lokalnym.

��Masakrami.

Augustine przytakn��.

��Nie chcieli, aby to wysz�o na jaw, a na pewno nie chc�, aby�my stwierdzili, �e SHEVA pochodzi stamt�d. Duma ze �wie�o odzyskanej niepodleg�o�ci. Powinni�my jak najd�u�ej ich nie denerwowa�, cho�by po to, aby zachowywa� mo�liwo�� oddzia�ywania.

��Jezu. A co z Turcj�?

��Przyj�a nasz� pomoc, wpu�ci�a inspektor�w, ale nie pozwoli�a im dzia�a� przy granicach z Irakiem i Gruzj�.

��Gdzie teraz jest Dicken?

��W Genewie.

��Informuje WHO na bie��co?

��Powiadamia ich o ka�dym kroku�� odpar� Augustine.�� Sporz�dza kopie raport�w dla WHO i UNICEF. Senat znowu szumi.

��Grozi odroczeniem wp�at na ONZ, dop�ki nie b�dziemy mieli jasno�ci, kto p�aci za co w skali �wiata. Nie chce, aby�my to my otrzymali rachunek za kuracj�, kt�r� opracujemy�� bo na pewno nie wierzy, �e dokona tego kto� inny ni� my.

Shawbeck podni�s� r�k�.

��Pewnie to b�dziemy my. Mam na jutro um�wione spotkania z czterema dyrektorami naczelnymi firm�� z Merck, Schering Plough, Lilly, Bristol-Myers. Za tydzie� z Americol i Euricol. Chc� rozmawia� o podzieleniu si� z nimi zadaniami i dotacjami. A na dobitk� dzi� po po�udniu przychodzi doktor Galio�� domaga si� dost�pu do wszystkich naszych bada�.

��To nie ma nic wsp�lnego z HIV�� powiedzia� Augustine.

��Twierdzi, �e mo�e chodzi� o podobne dzia�anie receptora.

��To tylko domys�, ale jest s�awny i ma mocne plecy w Waszyngtonie. I niew�tpliwie mo�e nam pom�c z Francuzami, skoro znowu wsp�pracujemy.

��Jak mamy to za�atwi�, Frank? Cholera, moi ludzie znale�li SHEV� u ka�dej ma�py cz�ekokszta�tnej, od koczkodan�w po goryle g�rskie.

��Za wcze�nie na pesymizm�� powiedzia� Shawbeck.�� Min�y dopiero trzy miesi�ce.

��Frank, mamy czterdzie�ci tysi�cy potwierdzonych przypadk�w heroda jedynie na Wschodnim Wybrze�u! A na horyzoncie pusto!�� Augustine waln�� pi�ci� w tablic�.

Shawbeck pokr�ci� g�ow� i uni�s� obie r�ce, uciszaj�c go cicho jak niemowl�.

Augustine zni�y� g�os i opu�ci� ramiona. Potem wzi�� szmatk� i starannie wytar� kant d�oni, kt�ry pobrudzi� tuszem z tablicy.

��Po jasnej stronie mamy to, �e wie�� si� roznios�a�� powiedzia�.�� Liczba wej�� na nasz� witryn� o herodzie przekroczy�a ju� dwa miliony. Czy s�ucha�e� wczoraj wieczorem Audrey Kordy w Larry King Live?

��Nie�� odpar� Shawbeck.

��W�a�ciwie nazwa�a m�czyzn wcielonymi diab�ami. Powiedzia�a, �e kobiety poradz� sobie bez nas, �e nale�y nas ob�o�y� kwarantann�� Pif-paf!�� Strzeli� palcami.�� Nie b�dzie seksu, nie b�dzie SHEVY.

Oczy Shawbecka zal�ni�y jak mokre kamyki.

��Mo�e ma racj�, Mark. Czy widzia�e� list� skrajnych �rodk�w przygotowan� przez naczeln� lekarz?

Augustine przesun�� d�oni� po ��tych jak piasek w�osach.

��Mam cholern� nadziej�, �e nigdy nie dojdzie do jej przecieku.

Kawa�ki stru�ek pasty do z�b�w na dnie zlewu wygl�da�y jak ma�e niebieskie kijanki. Kaye sko�czy�a p�uka� usta, wyplu�a wod� �ukiem, kt�ry zmy� kijanki, i wytar�a twarz r�cznikiem. Stan�a w drzwiach �azienki, patrz�c przez d�ugi korytarz na pi�trze na zamkni�te drzwi sypialni gospodarzy.

To jej ostatnia noc w tym domu; przespa�a j� w sypialni dla go�ci. Kolejny w�z do przeprowadzek�� ma�y�� przyjecha� o jedenastej rano, aby za�adowa� nieliczne rzeczy, kt�re chcia�a zabra� z sob�. Caddy zaopiekuje si� Cricksonem i Teminem.

Dom wystawiono na sprzeda�. Wobec zwy�ki na rynku dostanie �adn� sumk�. Przynajmniej tego nie zabior� wierzyciele. Saul zapisa� dom na jej nazwisko.

Wybra�a ubranie na dzisiaj�� zwyk�e bia�e majtki i biustonosz, bluzk� i pasuj�cy do niej kremowy sweter, jasnoniebieskie spodnie�� i wzi�a z szafy par� ciuch�w, kt�rych jeszcze nie spakowa�a. Mia�a ju� dosy� rozdzielania rzeczy, przeznaczania tego i owego dla siostry Saula, opisywania, kt�re torby maj� trafi� do biednych, a kt�re na �mietnik.

Prawie tydzie� zaj�o Kaye usuwanie �lad�w ich wsp�lnego �ycia, kt�rych nie chcia�a zabra� z sob�, a kt�re wed�ug po�redniczki handlu nieruchomo�ciami mog�y nadawa� �koloryt� temu miejscu w oczach potencjalnych nabywc�w. Wyja�ni�a spokojnie szkodliwy efekt �wszystkich tych ksi��ek, czasopism naukowych� S� zbyt abstrakcyjne. Zbyt ch�odne. Niew�a�ciwy koloryt�.

Kaye wyobrazi�a sobie nad�tych bufon�w z wy�szej p�ki, naje�d�aj�cych dom wybrzydzaj�cymi, bezmy�lnymi parami, starannie ubranych w tweedy i drogie mokasyny albo lu�ne jedwabne spodnie do kolan, maskuj�cych oznaki prawdziwej indywidualno�ci czy intelektu, ale uznaj�cych za zbyt pospolite porady dotycz�ce mody w dodatkach niedzielnych do gazet. C�, jej zdaniem dom mia� pe�no takiego rodzaju uroku. Wraz z Saulem kupowa�a meble, zas�ony i dywany, kt�re nie zak��ca�y zbytnio tego w�a�nie wdzi�ku. Ich osobiste �ycie mia�o jednak zosta� wymazane, zanim dom trafi na rynek.

Ich osobiste �ycie. Saul nie chcia�, aby trwa�o d�u�ej. Kaye usuwa�a �lady �ycia sp�dzonego razem; AKS rozwi�za�o i rozdzieli�o ich �ycie zawodowe.

Po�redniczka lito�ciwie nie wspomnia�a o krwawym post�pku Saula.

Jak d�ugo potrwa poczucie winy? Przesta�a schodzi� po schodach i ugryz�a opuszk� kciuka. Oboj�tnie, ile razy pr�bowa�a szarpn�� lejcami swego umys�u i wr�ci� na drog�, jaka jej pozosta�a, zbacza�a zawsze w labirynt skojarze�, na emocjonalne �cie�ki wiod�ce g��biej w las nieszcz�cia. Oferta z Zespo�u Specjalnego Heroda by�a powrotem na prost� drog�, jej w�asn� now� drog�, ch�odn� i r�wn�. Osobliwo�ci �wiata przyrody pomog� jej uleczy� osobliwo�ci w�asnego �ycia, niesamowite, ale te� mo�liwe do przyj�cia, do uwierzenia; potrafi�a sobie wyobrazi� swe �ycie biegn�ce tak w�a�nie.

Zabrzmia� melodyjnie dzwonek u drzwi. Eleanor Rigby, wyb�r Saula. Kaye zesz�a i otworzy�a. Na ganku sta�a z napi�t� twarz� Judith Kushner.

��Przyjecha�am, jak tylko dostrzeg�am wz�r�� powiedzia�a. Mia�a na sobie czarn� we�nian� sp�dnic�, czarne buty i bia�� bluzk�. Klamry p�aszcza przeciwdeszczowego marki London Fog ci�gn�y si� po ziemi.

��Cze��, Judith�� odpar�a Kaye, nieco skonsternowana. Kushner z�apa�a drzwi, spojrza�a, jakby pytaj�c o pozwolenie, i wesz�a do domu. Zerwa�a p�aszcz i rzuci�a go na milcz�cego lokaja z drewna klonowego.

��Zadzwoni�am do o�miu os�b, kt�re znam, a Marge Cross skontaktowa�a si� ju� ze wszystkimi. Pojecha�a osobi�cie tam, gdzie mieszkaj�, m�wi�c, �e udaje si� na spotkanie w sprawie interes�w�� do licha, pi�cioro mieszka wok� Nowego Jorku, wym�wka jest wi�c dobra.

��Marge Cross� z Americol?�� Spyta�a Kaye.

��I z Euricol. Nie my�l, �e nie poci�gn�a za sznurki za granic�. Chryste, Kaye, ta baba prze jak czo�g�� ma teraz z sob� Lind� i Herba! A to dopiero pocz�tek.

��Judith, prosz� ci�, zwolnij.

��Fion� troch� zamurowa�o, kiedy odprawi�am Cross, s�owo honoru! Nienawidz� tego korporacyjnego bagna. Nienawidz� jak diabli. Nazwij mnie socjalistk�, dzieckiem lat sze��dziesi�tych�

��Proszꠗ powiedzia�a Kaye, wysuwaj�c r�ce, aby powstrzyma� lawin�.�� To potrwa w niesko�czono��, je�li b�dziesz w takiej z�o�ci.

Kushner urwa�a i popatrzy�a.

��Bystra jeste�, male�ka. Zdo�a�a� to przewidzie�.

Kaye chwil� lub dwie mruga�a oczyma.

��Marge Cross, Americol, chce kawa�ka SHEVY?

��B�dzie mog�a nie tylko wype�ni� swoje szpitale, ale te� dostarcza� im bezpo�rednio ka�de lekarstwo, kt�re opracowuje �jej� zesp�. Programy leczenia na wy��czno�� dla zwi�zanych z Americolem plac�wek publicznej s�u�by zdrowia. Ponadto zapowiada zesp� specjalist�w z najwy�szej p�ki, a notowania jej sp�ek niebotycznie wzrosn�.

��Chce mnie?

��Zadzwoni�a do mnie Debra Kim. Powiedzia�a, �e Marge Cross zamierza da� jej laboratorium, wyposa�y� je w jej myszy SCID, wykupi� prawa patentowe na leczenie cholery�� za bardzo przyzwoit� sum�, tak i� stanie si� bogata. I wszystko to, zanim pojawi si� kuracja. Debra chcia�a wiedzie�, co powinna ci przekaza�.

��Debra?�� Wszystko to dla Kaye toczy�o si� zbyt szybko.

��Marge jest magistrem psychologii. Wiem to. W latach siedemdziesi�tych by�am z ni� na akademii medycznej. Jednocze�nie studiowa�a zarz�dzanie. Mn�stwo energii, brzydka jak diabe�, �adnych k�opot�w z facetami, ma wi�cej czasu, kt�ry ty i ja marnujemy na randki� Rzuci�a w diab�y nosze w 1987 i teraz popatrz na ni�.

��Czego chce ode mnie?

Kushner wzruszy�a ramionami.

��Jeste� pionierem, s�aw�� Szlag, Saul troch� zrobi� z ciebie m�czennic�, zw�aszcza dla kobiet� Kobiet, kt�re przyjd�, szukaj�c leczenia. Masz wspania�e referencje, wspania�e publikacje, wiarygodno�� wprost ciebie przepe�nia. My�la�am, Kaye, �e zastrzel� pos�a�ca. Teraz s�dz�, �e dadz� ci z�oty medal.

��Bo�e.�� Kaye wesz�a do salonu z pustymi �cianami i usiad�a na �wie�o oczyszczonej kanapie. Pok�j pachnia� myd�em, troch� olejkiem do k�pieli, jak w szpitalu.

Kushner pow�cha�a i zmarszczy�a nos.

��Pachnie, jakby mieszka�y tu roboty.

��Ta z handlu nieruchomo�ciami powiedzia�a, �e powinno pachnie� czysto�ci��� powiedzia�a Kaye, zyskuj�c do�� czasu, aby wzi�� si� w gar��.�� A kiedy posprz�tali na g�rze� Po Saulu� Zosta� zapach. Pine-Sol. Lizol. Takie tam.

��Jezu�� rzuci�a cicho Kushner.

��Odprawi�a� Marge Cross?�� Zapyta�a Kaye.

��Mam do�� pracy, aby uszcz�liwia�a mnie do ko�ca �ycia, male�ka. Nie potrzebuj� maszynki do robienia forsy. Widzia�a� j� w telewizji?

Kaye przytakn�a.

��Nie wierz w jej wizerunek.

Podjazd zachrz�ci� pod samochodem. Kaye wyjrza�a przez boczne okno wykuszu i zobaczy�a wielkiego chryslera koloru my�liwskiej zieleni. Wysiad� z niego m�ody m�czyzna w szarym garniturze i otworzy� prawe tylne drzwiczki. Pojawi�a si� Debra Kim, rozejrza�a wok�, os�oni�a twarz przed zimn� bryz� znad wody.

Zacz�y pada� rzadkie p�atki �niegu.

M�ody m�czyzna ubrany na szaro otworzy� lewe �rodkowe drzwiczki i wygrzeba�a si� Marge Cross, ca�e jej sze�� st�p wzrostu, w granatowym we�nianym p�aszczu, z siwiej�cymi czarnymi w�osami spi�tymi w skromny kok. Powiedzia�a co� kierowcy, ten kiwn�� g�ow�, wr�ci� do samochodu, opar� si� o niego, gdy Cross i Debra Kim ruszy�y do ganku.

��Zamurowa�o mnie�� powiedzia�a Kushner.�� Dzia�a z wi�ksz� pr�dko�ci� ni� �wiat�o.

��Nie wiedzia�a�, �e przyjedzie?

��Nie tak szybko. Czy mam wybiec tylnymi drzwiami?

Kaye pokr�ci�a g�ow� i po raz pierwszy od wielu dni nie mog�a powstrzyma� �miechu.

��Nie. Chcia�abym zobaczy�, jak obie k��cicie si� o moj� dusz�.

��Kocham ci�, Kaye, ale nie nadaj� si� do k��tni z Marge.

Kaye podesz�a szybko do drzwi frontowych i otworzy�a je, zanim Cross si�gn�a do dzwonka. Ta wpad�a z szerokim, przyjacielskim u�miechem; jej kanciasta twarz i zielone oczka wyra�a�y matczyn� trosk�.

Kim u�miecha�a si� nerwowo.

��Cze��, Kaye�� powiedzia�a, rumieni�c si� przy tym.

��Kaye Lang? Nie zosta�y�my sobie przedstawione�� zapyta�a Cross.

O Bo�e, pomy�la�a Kaye, ona naprawd� ma g�osik jak Julia Child!

��Dzie� dobry, Christopherze! Jak na kontynencie?�� Marian Freedman przytrzyma�a otwarte tylne drzwi u szczytu betonowych schod�w. Bardzo zimny wiatr gna� alejk�. Dicken podci�gn�� zrobiony na drutach szalik i wchodz�c po stopniach, przeciera� zaspane oko.

��Nie przestawi�em si� jeszcze z czasu niemieckiego. Masz pozdrowienia od Bena Tice'a.

Freedman zasalutowa�a energicznie.

��Europa na tropie!�� Zawo�a�a dramatycznym tonem.�� Co u Bena?

��Jest wyko�czony. W zesz�ym tygodniu uzyskali bia�ka p�aszcza wirusa. By�o to trudniejsze, ni� s�dzili. SHEVA nie krystalizuje.

��Powinien by� zwr�ci� si� do mnie�� powiedzia�a Marian.

Dicken zdj�� szalik i p�aszcz.

��Dostan� gor�c� kaw�?

��W holu.�� Poprowadzi�a go betonowym korytarzem pomalowanym na dziwaczny odcie� pomara�czy i wskaza�a drzwi z lewej strony.

��Jak budynek?

��Wci�ga. S�ysza�e�, �e inspektorzy znale�li tryt w instalacji wodoci�gowej? W zesz�ym roku by� tu zak�ad przetwarzaj�cy odpadki medyczne, ale w jaki� spos�b tryt dosta� si� do rur. Nie mamy czasu na skargi i szukanie czego� innego. Co za rynek! Tak wi�c� Dziesi�� tysi�czk�w kosztowa�o nas wstawienie czujnik�w i wyposa�enia. A jeszcze musimy codziennie sprowadza� do budynku inspektora promieniowania z NRC z jego w�sz�cym psem.

Dicken stan�� przed tablic� informacyjn� na �cianie holu, podzielon� na dwie cz�ci: jedna by�a du��, bia�� tablic� do pisania, a na lewo od niej wisia�a p�yta z korka, ca�a pokryta karteczkami. �Potrzebny wsp�lokator: ta�sze mieszkanie!� �Czy kto� mo�e w przysz�� �rod� zabra� z lotniska im. Dullesa mojego psa po kwarantannie? Ca�y dzie� jestem zaj�ty�, �Czy kto� zna dzienn� opiekunk� do dzieci w Arlington?� �Potrzebuj� podwiezienia w poniedzia�ek do Bethesdy. Najlepiej przez kogo� z metabolizmu lub wydalania: i tak musimy pogada�.

Oczy zachodzi�y mu mg��. By� zm�czony, ale widok dowod�w, �e wszystko tu zaczyna �y�, �e ludzie przybywaj�, sprowadzaj� rodziny, zmieniaj� mieszkania, �ci�gaj� z ca�ego �wiata, bardzo go podbudowa�.

Freedman poda�a mu kaw� w paruj�cym kubeczku.

���wie�a. Mamy dobr� kaw�.

��Moczop�dna�� powiedzia�.�� Powinna pom�c zmy� ten tryt.

Freedman spos�pnia�a.

��Czy wywo�ali�cie ekspresj�?�� Spyta� Dicken.

��Nie�� odpar�a Freedman.�� Rozproszony ma�pi ERV nie przypomina jednak genomu SHEVY, to przera�aj�ce. Dowodzimy w�a�nie tego, co zak�adali�my wcze�niej: towar jest stary. Do genomu ma�piego dosta� si� wcze�niej ni� do naszego, pochodzi od koczkodan�w.

Dicken szybko wypi� kaw� i wytar� usta.

��Czyli to nie choroba�� stwierdzi�.

��Oj, tego bym nie powiedzia�a.�� Freedman wzi�a jego kubeczek i wyrzuci�a.�� Podlega ekspresji, rozprzestrzenia si�, zara�a. To choroba, oboj�tnie sk�d pochodzi.

��Ben Tice zbada� dwie�cie odrzuconych p�od�w. Ka�dy z nich zawiera wielk� mas� p�cherzykow�, podobn� do jajnika, ale maj�c� zaledwie oko�o dwudziestu jajeczek. Ka�dy ma�

��Wiem, Christopherze. Trzy lub mniej rozp�cznia�ych p�cherzyk�w jajnikowych. Wczoraj wieczorem przys�a� mi raport.

��Marian, �o�yska s� male�kie, owodnia to zaledwie cienki woreczek, a po poronieniu, kt�re odbywa si� niewiarygodnie g�adko�� wiele kobiet nie czuje wcale b�lu�� nie dochodzi nawet do utraty �luz�wki macicy. Jakby ci��a trwa�a nadal.

Freedman bardzo si� o�ywi�a.

��Prosz�, Christopherze�

Weszli dwaj dalsi badacze, obaj m�odzi i czarnosk�rzy, rozpoznali Dickena, cho� go wcze�niej nie spotkali, kiwn�li g�owami na przywitanie i poszli w stron� lod�wki. Freedman �ciszy�a g�os.

��Christopherze, nie zamierzam stawa� mi�dzy tob� i Markiem Augustine�em, gdy posypi� si� iskry. Tak, wykaza�e�, �e ofiary gruzi�skie mia�y w tkankach SHEV�. Ich dzieci nie by�y jednak tymi zniekszta�conymi workami na jajeczka. P�ody by�y normalnie rozwini�te.

��Chcia�bym dosta� do zbadania kt�ry� z nich.

��No to zdob�d� go sobie gdzie� indziej. Christopherze, nie jeste�my laboratorium kryminalistycznym. Dosta�am tutaj stu dwudziestu trzech ludzi, trzydzie�ci koczkodan�w plus dwana�cie szympans�w i skupiamy si� na bardzo szczeg�owym zadaniu. Badamy ekspresj� wirusa endogennego w tkankach ma�p. Wy��cznie.�� Ostatnie s�owa wypowiedzia�a cichym szeptem obok drzwi. Potem g�o�niej doda�a:�� Zajrzyj wi�c i zobacz, co robimy.

Poprowadzi�a Dickena ma�ym labiryntem boks�w, z kt�rych ka�dy mia� sw�j ma�y p�aski monitor. Min�li kilka kobiet w bia�ych fartuchach laboratoryjnych i technika w zielonym kombinezonie. Powietrze pachnia�o �rodkiem antyseptycznym, dop�ki Marian nie otworzy�a stalowych drzwi wiod�cych do g��wnego laboratorium zwierz�cego. Tam Dicken wyczu� znajomy zapach ma�piego �arcia, ostry smr�d moczu i odchod�w, a tak�e wo� myd�a i �rodka odka�aj�cego.

Freedman zabra�a go do wielkiego, betonowego pomieszczenia z trzema szympansicami; ka�da zajmowa�a osobn�, zamkni�t� klatk� z plastiku i stali. Ka�da klatka mia�a powietrze dostarczane oddzielnym systemem wentylacyjnym. Pracownik do najbli�szej klatki wsadzi� zacisk pr�towy, a szympansica usilnie pr�bowa�a odepchn�� obejmuj�c� j� stal. Zacisk powoli si� zacie�nia�, gdy m�czyzna przesuwa� z�batk�, gwi�d��c niemelodyjnie i czekaj�c, a� ma�pa wreszcie si� podda. Zacisk trzyma� j� mocno; nie mog�a ju� gry��, tylko jedna �apa wysuwa�a si� przez pr�ty, daleko od zajmuj�cej si� zwierz�ciem laborantki.

Marian patrzy�a z kamienn� twarz�, jak unieruchomiona szympansica jest wyci�gana z klatki. Zacisk zako�ysa� si� na gumowych k�kach, a laborantka pobra�a krew i wymaz z pochwy.

Ma�pa skrzecza�a i krzywi�a si� w prote�cie. Technik i laborantka nie zwracali uwagi na jej krzyki.

Marian podesz�a do zacisku i dotkn�a wyci�gni�tej �apki szympansicy.

��No, Kiki. No, malutka. Przepraszamy, mile�ka.

Palce ma�py wiele razy pog�adzi�y wn�trze d�oni Marian.

Szympansica krzywi�a si� i piszcza�a, ale ju� nie wrzeszcza�a. Kiedy wr�ci�a do swojej klatki, Marian obr�ci�a si� do robotnika i laborantki.

��Wywal� ka�dego sukinsyna, kt�ry traktuje te zwierz�ta jak maszyny�� warkn�a niskim, twardym g�osem.�� Rozumiecie? Ona potrzebuje towarzystwa. Zosta�a zgwa�cona i chce kogo� dotyka�, aby si� uspokoi�. Jeste�cie jej najbli�si po przyjacio�ach i rodzinie. Rozumiecie mnie?

Speszeni pracownik i laborantka przeprosili.

Marian min�a Dickena i skin�a g�ow�, aby poszed� za ni�.

��Na pewno b�dzie dobrze�� powiedzia� Dicken, zdeprymowany t� scen�.�� Ufam ci ca�kowicie, Marian.

Marian westchn�a.

��No to wracajmy do mojego pokoju i porozmawiajmy jeszcze.

Korytarz by�y pusty, drzwi na obu jego ko�cach zamkni�te. Dicken robi� przy m�wieniu szerokie gesty.

��Przeci�gn��em Bena ma moj� stron�. Uwa�a to za wa�ne wydarzenie, a nie tylko chorob�.

��Wyst�pi wi�c przeciwko Augustine�owi? Christopherze, daj� nam fundusze wy��cznie na poszukiwania terapii! Je�li to nie choroba, to po co terapia? Ludzie s� przestraszeni, chorzy i my�l�, �e trac� dzieci.

��Odrzucone p�ody nie s� dzie�mi, Marian.

��A czym, u diab�a? Musz� wiedzie�, na czym stoj�, Christopherze. Gdy dostaniemy pe�n� podstaw� teoretyczn��

��Zasi�gam j�zyka�� powiedzia� Dicken.�� Powiedz mi, co my�lisz.

Marian stan�a za swoim biurkiem, po�o�y�a d�onie na blacie z laminatu, popuka�a w niego kr�tkimi paznokciami. Wygl�da�a na rozdra�nion�.

��Jestem genetykiem i biologiem molekularnym. Guzik wiem o wszystkim innym. Co wiecz�r pi�� godzin zajmuje mi samo przeczytanie jednej setnej tego, co si� dzieje w mojej dziedzinie.

��Masz dost�p do sieci MedWeb? Bionet? Virion?

��Niewiele mog� poza odbieraniem poczty.

��Virion to ma�a, nieformalna, amatorska strona internetowa z Palo Alto. Mog� si� zapisywa� tylko osoby prywatne. Prowadzi j� Kiril Maddox.

��Wiem. Randkowa�am z Kirilem w Stanford.

Troch� da�o to Dickenowi do my�lenia.

��Nie wiedzia�em o tym.

��Nie m�w nikomu, prosz�! Ju� wtedy by� b�yskotliwym i obrazoburczym gnojkiem.

��S�owo harcerza. Powinna� jednak tam zajrze�. Maj� trzydzie�ci anonimowych wpis�w. Kiril zapewnia mnie, �e wszystkie od pracuj�cych badaczy. Robi si� szum, ale bynajmniej nie o chorobie czy terapii.

��Jasne, a kiedy rzecz si� rozniesie, do��cz� do ciebie i wparujemy do gabinetu Augustine�a.

��Obiecujesz?

��W �yciu! Nie jestem b�yskotliwym naukowcem z mi�dzynarodow� s�aw�, o kt�r� musi dba�. Jestem kim� w rodzaju dziewczyny przy ta�mie z zaniedbanymi w�osami i zapaskudzonym �yciem seksualnym, kt�ra lubi swoj� prac� i nie chce jej straci�.

Dicken rozciera� kark.

��Co� si� kroi. Co� naprawd� wielkiego. Potrzebuj� listy dobrych ludzi, kt�rzy popr� mnie, gdy powiem Augustine�owi.

��Spr�buj i wypal mu w oczy. Wywali ci� z CDC na zbity pysk.

��Nie s�dz�. Mam nadziej�.�� Potem, puszczaj�c oko, Dicken zapyta�:�� Sk�d wiesz? Z Augustine�em te� si� umawia�a� na randki?

��Studiowa� medycynꠗ powiedzia�a Freedman.�� Wystrzega�am si� student�w medycyny. Bar Jessies Cougar by� troch� poni�ej poziomu ulicy, mia� ma�y neon, odlewany szyld udaj�cy drewno i por�cz z wypolerowanego mosi�dzu. W d�ugiej, w�skiej salce kr�py barman w podrabianym smokingu i czarnych spodniach podawa� piwo i wino do drewnianych stolik�w, a siedem lub osiem nagich kobiet, jedna po drugiej, dokonywa�o przewa�nie wyzbytych zapa�u pr�b ta�czenia na ma�ej scenie.

Ma�y r�czny napis na estradzie dla muzyk�w obok pustej klatki g�osi�, �e puma jest w tym tygodniu chora, wi�c Jessie nie wyst�puje. Zdj�cia leniwego kota i t�ustawej blondyny wisia�y na �cianie za ma�ym kontuarem.

Sala by�a ciasna, mia�a ledwo dziesi�� st�p szeroko�ci, i tak zadymiona, �e Dicken poczu� si� �le, gdy tylko usiad�. Popatrzy� na gapi�w i ujrza� starszych facet�w w garniturach, stoj�cych w dwu i trzyosobowych grupkach, oraz m�odych w d�insach, samotnych, samych bia�ych, trzymaj�cych szklaneczki z piwem.

Facet pod pi��dziesi�tk� podszed� do opuszczaj�cej w�a�nie scen� tancerki, co� jej szepn�� i ta kiwn�a g�ow�. Ze swymi kolegami uda� si� do salki z ty�u na jaki� prywatny wyst�p.

Dicken mia� dla siebie zaledwie kilka godzin w miesi�cu. Tego akurat wieczoru by� wolny, nie um�wi� si� z nikim, czeka� go tylko pokoik w Holiday Inn, poszed� wi�c do dzielnicy klub�w, mijaj�c liczne samochody policyjne i kilku gliniarzy na rowerach i pieszo. Kilka minut sp�dzi� w wielkiej ksi�garni, uzna� perspektyw� sp�dzenia wolnego wieczoru na lekturze za odstr�czaj�c� i nogi ponios�y go automatycznie tam, gdzie tak naprawd� chcia� i�� od samego pocz�tku, aby popatrze� na kobiety nie w celach zawodowych.

Tancerki mia�y od dwudziestu do trzydziestu lat, by�y do�� �adne i bezwstydnie go�e, z piersiami rzadko kiedy naturalnymi, na ile m�g� to oceni�, w�osami �onowymi wygolonymi u wszystkich w ma�y wykrzyknik. Gdy wszed�, �adna nawet okiem na niego nie rzuci�a. Za kilka minut b�dzie mia� op�acone u�miechy i spojrzenia, ale na razie by� nikim.

Zam�wi� budweisera�� do wyboru by� coors, bud i bud lite�� i opar� si� o �cian�. Na scenie by�a teraz m�oda i szczup�a dziewczyna z mocno stercz�cymi cyckami, niepasuj�cymi do w�skiej klatki piersiowej. Przygl�da� si� jej niezbyt zainteresowany, a kiedy sko�czy�a swe dziesi�� minut obrot�w i kilku martwych spojrze� na sal�, na�o�y�a kr�tki, obcis�y szlafroczek ze sztucznego jedwabiu i zesz�a z estrady do go�ci.

Dicken nie pozna� nigdy zasad panuj�cych w takich klubach. S�ysza� o prywatnych salkach, ale nie wiedzia�, co jest tam dozwolone. U�wiadomi� sobie, �e mniej my�li o kobietach, dymie i piwie ni� o wyje�dzie rano do Howard University Medical Center, o spotkaniu p�nym popo�udniem z Augustine'em i nowymi cz�onkami zespo�u� Kolejny mocno zape�niony dzie�.

Spojrza� na nast�pn� wyst�puj�c� na scenie, ni�sz� i troch� bardziej pulchn�, z ma�ymi piersiami i bardzo w�sk� tali�, i pomy�la� o Kaye Lang.

Doko�czy� piwo, po�o�y� kilka �wier�dolar�wek na porysowanym stoliku i odsun�� krzes�o. P�go�a rudow�osa kobieta podstawi�a po�czoch�, domagaj�c si� pieni�dzy; szlafroczek ods�oni� uniesion� nog�. Jak g�upiec wsun�� dwudziestk� za podwi�zk� i popatrzy� na ni� z czym�, co mia�o by� nonszalanckim poleceniem, ale pewnie okaza�o si� jedynie troch� sztywnym, niepewnym spojrzeniem.

���adny pocz�tek, s�odziutki�� powiedzia�a cienkim, lecz pewnym g�osem. Rozejrza�a si� szybko. By� najwi�ksz� z p�ywaj�cych teraz w stawie ryb bez towarzystwa.�� Przepracowa�e� si�, co?

��W�a�nie�� przytakn��.

��Co� mi si� zdaje, �e potrzebujesz ma�ego prywatnego ta�ca�� doda�a.

��Przyda�by siꠗ odpar� z wyschni�tym j�zykiem.

��Mamy takie miejsce�� powiedzia�a.�� Ale znasz zasady, s�odziutki? Dotyka� mog� tylko ja. Kierownictwo nie pozwala ci rusza� si� z krzes�a. B�dzie weso�o.

Brzmia�o okropnie. Mimo to poszed� z ni� do pokoiku na ty�ach budynku, jednego z o�miu czy dziesi�ciu na pi�trze; ka�dy by� wielko�ci sypialni i pozbawiony mebli z wyj�tkiem ma�ej sceny i sk�adanego krzes�a b�d� dw�ch. Usiad� na jednym z nich, a kobieta pozwoli�a si� zsun�� szlafroczkowi. Mia�a na sobie tylko majteczki.

��Mam na imi� Danielle�� oznajmi�a. Po�o�y�a palec na ustach, gdy chcia� co� powiedzie�.�� Nic nie m�w. Lubi� tajemnice.

Potem z ma�ej czarnej torebki na ramieniu wyj�a plastikowy woreczek i otworzy�a go wprawnym, zr�cznym ruchem. Naci�gn�a na twarz mask� chirurgiczn�.

��Przepraszam�� powiedzia�a jeszcze cie�szym g�osem.

��Wiesz, jak to jest. Dziewczyny m�wi�, �e ta nowa grypa przedostaje si� przez wszystko�� pigu�k�, gumk�, co tylko chcesz. Nie musisz nawet, no wiesz, by� niegrzeczny, abym wpad�a w k�opoty. Podobno przenosz� j� wszyscy faceci. Mam ju� park� dzieciak�w. Nie chcia�abym zwalnia� si� z pracy, aby zrobi� ma�ego dziwol�ga.

Dicken by� tak zm�czony, �e ledwo m�g� si� rusza�. Wesz�a na scen� i przybra�a odpowiedni� postaw�.

��Wolisz wolniej czy szybciej?

Wsta�, niechc�cy z g�o�nym trzaskiem przewracaj�c krzes�o.

Skrzywi�a si�, zmru�y�a oczy i �ci�gn�a brwi nad maseczk�, kt�ra mia�a barw� lekarskiej zieleni.

��Przepraszam�� powiedzia� i wr�czy� jej nast�pn� dwudziestk�. Potem uciek� z pokoju, przedar� si� przez dym, zahaczaj�c o kilkoro n�g blisko sceny, wspi�� po schodach; chwil� przytrzymuj�c si� mosi�nej por�czy, g��boko odetchn��.

Gwa�townie wytar� r�k� o spodnie, jakby to on m�g� si� zarazi�.

Mitch siedzia� na �awce, wyci�gaj�c r�ce do rozmytego blasku s�onecznego. Mia� na sobie we�nian� koszul� marki Pendleton, sprane d�insy, sfatygowane buty turystyczne; nie za�o�y� p�aszcza.

Go�e drzewa wznosi�y szare ramiona nad zdeptanym �niegiem. Wychodzone przez student�w �cie�ki bieg�y poza chodnikami, tworz�c szlaki przecinaj�ce si� na za�nie�onych trawnikach.

Z wisz�cych nad g�owami poszarpanych, szarych mas chmur spada�y powoli p�atki �niegu.

Podszed� Wendell Packer, u�miechaj�c si� niepewnie i machaj�c r�k�. By� w wieku Mitcha, pod czterdziestk�, wysoki i szczup�y, z przerzedzonymi w�osami i regularnymi rysami, tylko troch� popsutymi bulwiastym nosem. Nosi� gruby sweter, granatow� kamizelk� i ma��, sk�rzan� torb� na rami�.

��Zawsze chcia�em nakr�ci� film o tym dziedzi�cu�� powiedzia� Packer. Nerwowo zaciska� d�onie.

��Jakiego rodzaju?�� Zapyta� Mitch. Ju� bola�o go serce. Musia� si� zmusi� do zadzwonienia i przyj�cia na uczelni�. Pr�bowa� nauczy� si� ignorowa� zmieszanie dawnych koleg�w i przyjaci� naukowych.

��Tylko jedn� scen�. �nieg pokrywaj�cy ziemi� w styczniu; kwitn�ce �liwy w kwietniu. Idzie �adna dziewczyna, w�a�nie tutaj. Obraz powoli ciemnieje: otaczaj� j� opadaj�ce p�atki �niegu, przechodz� w p�atki kwiat�w.�� Packer wskaza� �cie�k�, kt�r� studenci brn�li na zaj�cia. Zmi�t� brej� z �awki i usiad� obok Mitcha.�� Mog�e� przyj�� do mojego pokoju, Mitch. Nie jeste� pariasem. Nikt nie zamierza wykopa� ci� z terenu uczelni.

Mitch wzruszy� ramionami.

��Dziczej�, Wendell. Niewiele sypiam. Mam stos podr�cznik�w w mieszkaniu� Ca�y dzie� czytam o biologii. Nie wiem, na czym powinienem si� skupi� najbardziej.

��No tak, po�egnaj si� z �lan vital. Jeste�my teraz in�ynierami.

��Chc� postawi� ci obiad i zada� kilka pyta�. A tak�e wiedzie�, czy mog� wys�ucha� kilku wyk�ad�w na twoim wydziale. Teksty nie przemawiaj� do mnie.

��Mog� popyta� profesor�w. Jakich dok�adnie wyk�ad�w?

��Embriologia. Rozw�j kr�gowc�w. Troch� po�o�nictwa, ale to ju� poza twoim wydzia�em.

��Dlaczego?

Mitch patrzy� przez dziedziniec na otaczaj�ce go �ciany budynk�w z ceg�y barwy ochry.

��Musz� si� wiele nauczy�, zanim otworz� g�b� albo zrobi� inny g�upi ruch.

��Na przyk�ad jaki?

��Gdybym ci powiedzia�, upewni�by� si�, �e zwariowa�em.

��Mitch, od lat rzadko sp�dza�em lepiej czas ni� wtedy, gdy chodzili�my z dzieciakami do Gingko Trees. Uwielbia�y �azi�, szuka� skamielin. Godzinami wpatrywa�em si� w ziemi�, a� od s�o�ca spiek� mi si� kark. Zrozumia�em, �e to dlatego nosisz chust� z ty�u kapelusza.

Mitch si� u�miechn��.

��Nadal jestem przyjacielem, Mitch.

��To naprawd� wiele dla mnie znaczy, Wendell.

��Zimno tutaj�� powiedzia� Packer.�� Gdzie zabierasz mnie na obiad?

��Lubisz kuchni� azjatyck�?

Cross i Dicken siedzieli naprzeciw siebie przy szerokim stole w ma�ej salce konferencyjnej zarz�du w Budynku im. Natchera, za� Kaye zasiada�a obok Cross. Dicken bawi� si� pi�rem, patrz�c na st� jak zdenerwowany ch�opczyk.

��Kiedy Mark zrobi kr�lewskie wej�cie?�� Zapyta�a Cross.

Dicken z u�miechem podni�s� wzrok.

��Daj� mu pi�� minut. Mo�e mniej. Nie za bardzo mu si� to podoba.

Cross d�uba�a w z�bie d�ugim, spi�owanym paznokciem.

��Jedyn� rzecz�, kt�rej nie masz wiele, jest czas, co?�� Spyta� Dicken.

Cross u�miechn�a si� uprzejmie.

��Wydaje si�, �e nie min�o go wiele od Gruzji�� powiedzia�a Kaye tylko dla podtrzymania rozmowy.

��Bardzo niewiele�� potwierdzi� Dicken.

��Spotkali�cie si� w Gruzji?�� Zapyta�a Cross.

��Tylko przelotnie�� odpar� Dicken. Zanim rozmowa zd��y�a si� rozwin��, wszed� Augustine, ubrany w drogi szary garnitur, troch� pomarszczony na plecach i przy kolanach. Uczestniczy� ju� dzisiaj w niejednej konferencji, domy�li�a si� Kaye.

Augustine poda� r�k� Cross i usiad�. Lekko zaciska� przed sob� d�onie.

��No, Marge, umowa zawarta? Zdoby�a� Kaye i musimy si� ni� dzieli�?

��Nic nie jest przes�dzone�� powiedzia�a uprzejmie Cross.

��Chcia�am najpierw porozmawia� z tob�.

Augustine nie by� przekonany.

��Co b�dziemy z tego mieli?

��Zapewne nic, Mark, czego by�cie i tak nie dostali�� odpar�a Cross.�� Mo�emy teraz z grubsza nakre�li� obraz, a p�niej dorysowa� szczeg�y.

Augustine lekko si� zarumieni�, na chwil� zacisn�� szcz�ki.

��Uwielbiam si� targowa�. Czego w�a�ciwie potrzebujemy od Americolu?

��Dzi� wieczorem b�d� na kolacji z trzema republika�skimi senatorami�� odpowiedzia�a Cross.�� Typki z Pasa Biblijnego.

��Niewiele si� interesuj� tym, co robi�, dop�ki dbam o ich drobnych donator�w. Wyja�ni� im, dlaczego uwa�am, �e Zesp� Specjalny i ca�a nauka powinni dosta� jeszcze wi�cej pieni�dzy i dlaczego nale�y po��czy� intranetem Americol, Euricol oraz wybranych naukowc�w z Zespo�u Specjalnego i CDC Potem powiem im troch� o �yciu. To znaczy o herodzie.

��Pewnie krzykn� �Dzie�o Boga!��� Stwierdzi� Augustine.

��Raczej nie s�dzꠗ odpar�a Cross.�� Mog� by� m�drzejsi, ni� my�lisz.

��T�umaczy�em to ju� wszystkim senatorom i wi�kszo�ci cz�onk�w Kongresu�� powiedzia� Augustine.

��No to utworzymy zgrany tandem, jak w sporcie. Sprawi�, �e poczuj� si� w��czeni do kr�gu wtajemniczonych, w czym, jak wiem, Mark, nie jeste� dobry. A wsp�lna praca� Da w ci�gu roku terapi�, a mo�e nawet lekarstwo. Gwarantuj� ci to.

��Jak mo�esz co� takiego gwarantowa�?�� Zapyta� Augustine.

��Jak m�wi�am Kaye, gdy tu lecia�y�my, ju� przed laty powa�nie zainteresowa�am si� jej artyku�ami. Paru moim kluczowym ludziom w San Diego poleci�am sprawdzenie mo�liwo�ci. Kiedy dotar�y wie�ci o uaktywnieniu si� SHEVY, a potem heroda, by�am ju� gotowa. Przekaza�am je dobrym ludziom z naszego programu Stra�nik. Przypomina to, co ty robisz, Christopherze, ale na poziomie przedsi�biorstwa. Znamy ju� budow� p�aszcza bia�kowego SHEVY, wiemy, jak SHEVA wkrada si� do kom�rek cia�a ludzkiego, z jakimi receptorami si� ��czy. CDC i Zesp� Specjalny b�d� potem mogli podzieli� si� zas�ugami po po�owie, a ja si� zajm� zapewnieniem wszystkim terapii. Oczywi�cie b�dziemy to robi� tanio, albo za darmo, mo�e nawet bez �adnych zysk�w.

Augustine popatrzy� na ni�, naprawd� zaskoczony. Cross zachichota�a. Pochyli�a si� nad sto�em, jakby mia�a uderzy� go pi�ci�, i powiedzia�a:

��Trafiony, zatopiony, Mark.

��Nie wierzꠗ odpar� Augustine.

��Pan Dicken powiedzia�, �e chce �ci�le wsp�pracowa� z Kaye.

��Bardzo �adnie�� przyzna�a Cross.

Augustine za�o�y� r�ce.

��Przecie� ten intranet to naprawd� co�. Bezpo�rednia, szybka, doskona�a ��czno��. Wykryjemy ka�dy cholerny HERV w genomie, aby si� upewni�, �e SHEVA nie ma gdzie� kopii, �e nas nie zaskoczy. Kaye mo�e poprowadzi� ten projekt. Zastosowania farmaceutyczne mog� by� cudowne, przecudowne.�� G�os jej si� �ama� z podekscytowania.

Kaye z�apa�a si� na tym, �e i w niej buzuje entuzjazm. Zupe�nie inny ni� u Cross.

��Mark, co twoi ludzie m�wi� ci o tych HERV-ch?�� Spyta�a Cross.

��Wiele�� odpar� Augustine.�� Skupili�my si� oczywi�cie na herodzie.

��Czy wiesz, �e najwi�kszy gen uruchamiany przez SHEV�, wielobia�ko w chromosomie 21, ma r�n� ekspresj� u ma�p i u ludzi? �e to jeden z zaledwie trzech gen�w w ca�ej kaskadzie SHEVY, kt�ry wykazuj� tak� r�nic�?

Augustine pokr�ci� g�ow�.

��Jeste�my blisko poznania tego�� powiedzia� Dicken i troch� zak�opotany rozejrza� si� wok�. Cross nie zwr�ci�a na niego uwagi.

��Szukamy go w katalogu archeologicznym chor�b ludzkich, cofaj�c si� miliony lat�� ci�gn�a Cross.�� Widzia� to ju� co najmniej jeden z dawnych cholernych wizjoner�w i zamierzamy pobi� CDC w ostatecznym opisie� Pozostawimy w polu badania rz�dowe, Marku, je�li nie b�dziemy wsp�pracowa�. Kaye mo�e pomaga�, aby kana�y ��czno�ci pozostawa�y otwarte. Razem mo�emy oczywi�cie dzia�a� o niebo szybciej.

��Pragniesz zbawi� �wiat, Marge?�� Zapyta� �agodnie Augustine.

��Nie, Marku. Nie s�dz�, aby herod by� czym� wi�cej ni� dokuczliwym k�opotem. Godzi jednak w nasze �ycie. Przeszkadza robi� dzieci. Wszyscy ogl�daj�cy telewizj� albo czytaj�cy gazety s� przestraszeni. Kaye jest s�awna, jest kobiet�, �adnie wypada na ekranie. Oboje potrzebujemy kogo� takiego jak ona. Czy to nie dlatego obecny tu pan Dicken i naczelna lekarz uwa�aj�, �e mo�e by� u�yteczna? Obok jej niew�tpliwej wiedzy?

Nast�pne pytanie Augustine skierowa� do Kaye.

��Przypuszczam, �e nie zwr�ci�a si� pani sama do pani Cross, po zgodzie na prac� dla nas.

��Nie�� potwierdzi�a Kaye.

��Czego si� pani spodziewa po tym uk�adzie?

��Marge ma chyba racjꠗ odpar�a Kaye, czuj�c niemal ch�odne przekonanie.�� Powinni�my wsp�pracowa�, stwierdzi�, czym to jest i co mo�emy z tym zrobi�.�� Lwica korporacyjna Kaye Lang, zimna i zdystansowana, pozbawiona w�tpliwo�ci. Saulu, by�by� ze mnie dumny.

��To program mi�dzynarodowy, Marge�� powiedzia� Augustine.�� Zawi�zujemy koalicj� dwudziestu r�nych pa�stw. G��wnym graczem jest tutaj WHO. Nie ma �adnych primadonn.

��Ustanowili�my ju� elitarny zesp� kierownictwa, kt�ry si� tym zajmie. Na czele naszego programu szczepionki stanie Robert Jackson. B�dziemy dzia�a� w pe�nym �wietle. Post�pujemy tak na scenie �wiatowej ju� od dwudziestu pi�ciu lat. Wiemy, Marku, na czym polega gra w pi�k�.

Augustine popatrzy� na Cross, potem na Kaye. Wyci�gn�� r�ce, jakby chcia� u�cisn�� Cross.

��Kochana�� powiedzia� i wsta�, aby pos�a� jej ca�usa.

Cross zagdaka�a jak stara kura.

Wendell Packer zaprosi� Mitcha na rozmow� do swojego gabinetu w Budynku im. Magnusona. Ten pok�j w skrzydle E by� ma�y, zapchany, bez okien, mia� p�ki z ksi��kami i dwa komputery, w tym jeden po��czony ze sprz�tem w laboratorium Packera. Na jego monitorze wida� by�o d�ugie szeregi sekwencjonowanych bia�ek, czerwone i niebieskie wst�gi oraz zielone kolumny w �adnym nieporz�dku, przypominaj�ce wypaczon� klatk� schodow�.

��Zrobi�em to sam�� powiedzia� Packer, podaj�c Mitchowi d�ugi, z�o�ony wydruk.�� Nie z braku zaufania do moich student�w, ale nie chc� rujnowa� ich karier. Wol� te�, aby nie zjechano mojego wydzia�u.

Mitch wzi�� wydruki i je przegl�da�.

��Pewnie na pierwszy rzut oka nie ma to wi�kszego sensu�� ci�gn�� Packer.�� Tkanki s� o wiele za stare, aby da� pe�ne sekwencje, poszuka�em wi�c ma�ych gen�w wyst�puj�cych tylko w SHEVIE, a potem produkt�w powstaj�cych, gdy SHEVA dostanie si� do kom�rki.

��Znalaz�e� je?�� Zapyta� Mitch ze �ci�ni�tym gard�em.

Packer przytakn��.

��Twoje pr�bki tkanek maj� SHEV�. I nie s� to zanieczyszczenia od ciebie czy ludzi, z kt�rymi wtedy by�e�. Wirus jest jednak naprawd� mocno roz�o�ony. U�y�em przys�anych nam z Bethesdy pr�bek przeciwcia� ��cz�cych si� z bia�kami zwi�zanymi z SHEV�. To hormon stymuluj�cy p�cherzyki jajnikowe, wyst�puj�cy wy��cznie w zaka�eniu SHEV�. Potem opar�em si� na pewnej teorii informatycznej, aby zaprojektowa� i uzyska� lepsze pr�bki na wypadek, gdyby SHEVA lekko zmutowa�a albo r�ni�a si� z innych powod�w. Zaj�o mi to kilka dni, ale otrzyma�em osiemdziesi�t procent zgodno�ci. Aby si� podw�jnie upewni�, do wykrywania DNA prowirusa heroda u�y�em metody hybrydyzacji southwestern. W naszych okazach s� niew�tpliwie kawa�ki zaktywizowanej SHEVY. Tkanka samca jest jej pe�na.

��Jeste� pewny, �e to SHEVA? �adnych w�tpliwo�ci, cho�by� mia� stan�� przed s�dem?

��Zwa�ywszy na �r�d�o, przed s�dem by to nie przesz�o. Ale czy to SHEVA?�� U�miechn�� si� Packer.�� Tak. Od siedmiu lat pracuj� na tym wydziale. Mamy najlepszy sprz�t, jaki mo�na dosta� za pieni�dze, i najlepszych ludzi, jakich mo�na skusi� tym sprz�tem, dzi�ki trzem bardzo bogatym m�odziakom z Microsoftu. Ale� Mitch, usi�d�, prosz�.

��Mitch uni�s� wzrok znad wydruk�w.

��Dlaczego?

��No usi�d�.

��Mitch usiad�.

��Mam co� jeszcze. Karel Petrovich z antropologii poprosi� Mari� Konig, siedz�c� troch� dalej na tym samym korytarzu, najlepsz� w naszym laboratorium, aby popracowa�a nad bardzo star� pr�bk� tkanki. Zgadnij, sk�d dosta� t� tkank�.

��Innsbruck?

Packer wyci�gn�� nast�pn� kartk�.

��Poprosili Karela, aby si� zwr�ci� w�a�nie do nas. Mamy reputacj�, co na to poradz�? Chcieli, aby�my poszukali okre�lonych znacznik�w i kombinacji alleli, kt�re s� najcz�ciej u�ywane dla ustalania rodzicielstwa. Dostali�my jedn� ma�� pr�bk� tkanki, oko�o grama. Oczekiwali bardzo precyzyjnej pracy, i to szybko. Mitch, musisz przysi�c, �e zachowasz to w ca�kowitej dyskrecji.

��Przysi�gam�� powiedzia� Mitch.

��Z samej ciekawo�ci zapyta�em jednego analityka o wyniki. Pomin� nudne szczeg�y. Tkanka pochodzi od noworodka. Ma co najmniej dziesi�� tysi�cy lat. Szukali�my znacznik�w i je znale�li�my. Por�wna�em te� kilka alleli z twoimi pr�bkami tkanki.

��Pasuj�?�� Spyta� Mitch �ami�cym si� g�osem.

��Tak� I nie. Nie s�dz�, aby Innsbruck zgodzi� si� ze mn� albo z twoimi domys�ami.

��Nie domy�lam si�. Wiem.

��No tak, jestem ciekaw, ale w sali s�dowej uwolni�bym twego samca od odpowiedzialno�ci. Nie jest ojcem tego prehistorycznego dziecka. Z samic� jest jednak inaczej. Allele pasuj�.

��Jest matk� dziecka?

��Ponad wszelk� w�tpliwo��.

��Ale on nie jest ojcem?

��W�a�nie powiedzia�em, �e wybroni�bym go z tego przed s�dem. Dzia�a tu jaka� dziwaczna genetyka. Naprawd� niesamowite sprawy, jakich nigdy dot�d nie widzia�em.

��Ale dziecko jest nasze.

��Mitch, nie zrozum mnie �le. Nie zamierzam ci� popiera� ani pomaga� ci w pisaniu artyku��w. Musz� dba� o wydzia� i swoj� karier�. Spo�r�d wszystkich ludzi ty najbardziej powiniene� to rozumie�.

��Wiem, wiem�� powiedzia� Mitch.�� Nie mog� jednak robi� tego sam.

��Dam ci kilka wskaz�wek. Wiesz, �e Homo sapiens sapiens jest zdumiewaj�co jednolity, m�wi�c genetycznie.

��Wiem.

��No, nie s�dz�, aby Homo sapiens neandertalensis by� r�wnie jednolity. To prawdziwy cud, Mitch, �e mog� ci to powiedzie�, mam nadziej�, �e zrozumiesz. Trzy lata temu potrzebowa�bym o�miu miesi�cy na przeprowadzenie analiz.

Mitch zmarszczy� brwi.

��Nie nad��am.

��Genotyp niemowl�cia przypomina bardzo tw�j i m�j. Jest bliski wsp�czesnemu. DNA mitochondrialne w tkance, kt�r� mi da�e�, pasuje do pr�bek, jakie uzyskali�my ze starej ko�ci neandertalczyka. Powiedzia�bym jednak, gdyby� nie popatrzy� na mnie zbyt krytycznie, �e samiec i samica, kt�rzy dostarczyli twoje pr�bki, s� rodzicami dziecka.

Mitch poczu� oszo�omienie. Pochyli� si� w krze�le i wsadzi� g�ow� mi�dzy kolana.

��Chryste�� rzuci� st�umionym g�osem.

��Bardzo p�na kandydatka na Ewꠗ powiedzia� Packer. Wyci�gn�� r�k�.�� Popatrz na mnie. Jak dr��.

��Co mo�esz zrobi�, Wendell?�� Spyta� Mitch, podnosz�c g�ow�, aby na niego spojrze�.�� Natrafi�em na najwi�ksz� bomb� w historii nowo�ytnej nauki. Innsbruck ju� wznosi mury, a ja czuj� smr�d. Zaprzecz� wszystkiemu. To �atwe wyj�cie. Co mam robi�? Gdzie mam si� uda�?

Packer przetar� oczy i wydmucha� nos w chusteczk�.

��Poszukaj ludzi mniej konserwatywnych�� odpar�.�� Spoza �wiata uczelni. Znam ludzi w CDC Do�� cz�sto rozmawiam ze znajom� z laboratorium w Atlancie, w�a�ciwie znajom� mojej dawnej dziewczyny. Pozostajemy w dobrych stosunkach. Przeprowadza analizy tkanek zw�ok dla �owcy wirus�w z CDC nazwiskiem Dicken, cz�onka Zespo�u Specjalnego do spraw Heroda. Co nie dziwi, w tkankach zw�ok szuka SHEVY.

��Zw�ok z Gruzji?

��No� Tak, rzeczywi�cie�� przyzna� Packer.�� Dowod�w wyst�powania grypy Heroda szuka jednak tak�e w zapiskach historycznych. Sprzed dziesi�cioleci, a nawet wiek�w.�� Packer poklepa� znacz�co r�k� Mitcha.�� Mo�e zechce pos�ucha�, co wiesz?

Cztery kobiety siedzia�y w jasno o�wietlonym pokoju. By�y w nim dwie kanapy, dwa krzes�a, telewizor i odtwarzacz wideo, ksi��ki i czasopisma. Kaye zastanawia�a si�, jak projektanci szpitali potrafi� zawsze stworzy� wra�enie sterylno�ci: popielate drewno, �ciany w kolorze zimnej, z�amanej bieli, higieniczne pastelowe obrazki z pla�ami, lasami i kwiatami. Wyblak�y, koj�cy �wiat.

Chwilk� przygl�da�a si� kobietom przez szyb� w bocznych drzwiach, w oczekiwaniu, a� do��czy do niej Dicken i dyrektorka projektu klinicznego.

Dwie czarnosk�re. Jedna, pod czterdziestk� i kr�pa, siedzia�a wyprostowana w krze�le, ogl�daj�c co� nieuwa�nie w telewizji; z jej kolan zwiesza� si� egzemplarz �Elle�. Druga, zaraz po dwudziestce, a mo�e jeszcze m�odsza, bardzo szczup�a, z ma�ymi spiczastymi piersiami i kr�tkimi w�osami splecionymi w mn�stwo warkoczyk�w, podpiera�a d�oni� policzek, trzymaj�c �okie� na por�czy kanapy i nie patrz�c na nic konkretnego. Dwie bia�e kobiety, obie po trzydziestce�� jedna by�a farbowan� blondynk�, wygl�daj�c� na mizern� i ot�pia��, a druga schludnie ubrana, z twarz� bez wyrazu�� czyta�y wystrz�pione egzemplarze �People� i �Time�.

Korytarzem z szar� wyk�adzin� pod�ogow� nadeszli Dicken i doktor Denise Lipton. Lipton by�a tu� po czterdziestce, niska, �adna, cho� o ostrych rysach, z oczyma, kt�re pewnie potrafi�y miota� iskry, gdy si� rozgniewa. Dicken przedstawi� je sobie.

��Gotowa jest pani na spotkanie z naszymi wolontariuszkami?�� Zapyta�a Lipton.

��Bardziej ju� nie mogꠗ odpar�a Kaye.

Lipton u�miechn�a si� bezbarwnie.

��Nie s� zbyt szcz�liwe. W ostatnich kilku dniach przesz�y do�� bada�, aby� No, nie czynimy ich zbyt szcz�liwymi.

Kobiety w pokoju podnios�y wzrok, gdy us�ysza�y g�osy. Lipton wyg�adzi�a fartuch laboratoryjny i pchn�a drzwi.

��Dobry wiecz�r paniom�� powiedzia�a.

Mitch wiedzia�, �e �pi, a raczej drzemie. Zdarza�o si� z rzadka, �e jego umys� przetrawia� tak fakty dotycz�ce jego �ycia, plan�w, przypuszcze�, oddzielnie od woli i uparcie, niezale�nie i zawsze na kraw�dzi snu.

Wiele razy �ni� o stanowisku, na kt�rym w�a�nie kopa�, ale w zupe�nie innych czasach. Tego ranka, z odr�twia�ym cia�em, �wiadomym umys�em widza panoramicznego teatru, widzia� m�odego m�czyzn� i m�od� kobiet� owini�tych lekkimi futrami, z postrz�pionymi sanda�ami z trzcin i sk�ry, obwi�zanymi na kostkach rzemykami. Kobieta by�a w ci��y. Najpierw ogl�da� ich z profilu, potem z r�nych innych k�t�w, jakby kr�conych przez kr���c� kamer�.

Stopniowo jazda kamery ustawa�a, a� m�czyzna i kobieta szli po �wie�ym �niegu i oczyszczonym przez wiatr lodzie, w jasnym blasku dnia, najjaskrawszym, jaki widzia� we �nie. L�d l�ni�, a oni d�o�mi os�aniali sobie oczy.

Najpierw patrzy� na nich jak na ludzi takich jak on. Wkr�tce jednak poj��, �e nie s� tacy sami. Pierwszych podejrze� nie wzbudzi�y wcale rysy twarzy, lecz z�o�ony wz�r brody i ow�osienia na licach m�czyzny oraz g�sta, mi�kka grzywa otaczaj�ca oblicze kobiety, ods�aniaj�ca policzki, cofni�ty podbr�dek i czo�o, biegn�ca od skroni do skroni poprzez brwi. Pod krzaczastymi brwiami wida� by�o �agodne i ciemnobr�zowe oczy, niemal czarne, a cera mia�a g��boko oliwkowy odcie�. Palce by�y szare i r�owe, mocno stwardnia�e. I on, i ona mieli szerokie, mi�siste nosy.

To nie m�j lud, pomy�la� Mitch. Ale znam ich.

M�czyzna i kobieta si� u�miechali. Kobieta pochyli�a si�, aby zagarn�� �nieg. Skrycie go nabra�a, a potem, gdy m�czyzna nie patrzy�, ulepi�a szybko tward� �nie�k� i rzuci�a ni� w jego g�ow�. Trafi�a z trzaskiem, a� si� zatoczy�, rykn��, g�os mia� wyra�ny i d�wi�czny, brzmia� prawie jak ujadanie. Kobieta skuli�a si�, potem pobieg�a, a m�czyzna ruszy� w pogo�. Obali� j� pomimo powtarzanych prosz�cych chrz�kni��, potem si� cofn��, wzni�s� r�ce ku niebu i zasypa� j� ci�kimi s�owami. Pomimo powa�nego brzmienia jego g�osu, g��bokiego i hucz�cego, kobieta nie wygl�da�a na poruszon�. Macha�a r�koma w jego stron� i wydyma�a usta, wydaj�c g�o�ne cmokania.

W leniwie tocz�cej si� akcji snu widzia�, jak w�r�d padaj�cego �niegu z deszczem szli jednym �ladem b�otnist� �cie�k�. Przez nisk� pow�ok� chmur dostrzega� pasma lasu i ��ki w dolinie pod nimi, z jeziorem, na kt�rym unosi�y si� szerokie, p�askie tratwy z k��d, pokryte trzcinowymi chatami.

Dobrze sobie radz�, powiedzia� mu g�os w g�owie. Patrzysz na nich teraz, nie znasz ich, ale dobrze sobie radz�.

Mitch us�ysza� ptaka i poj��, �e to nie ptak, ale kom�rka. Kilka chwil zaj�o mu otrz��ni�cie si� ze snu. Chmury i dno doliny prysn�y niby ba�ki z myd�a. J�kn��, gdy si� poruszy�. Cia�o mu zdr�twia�o. Spa� na boku z r�k� pod�o�on� pod g�ow� i mi�nie zesztywnia�y.

Telefon dzwoni� uparcie. Mitch odebra� po sz�stym dzwonku.

��Mam nadziej�, �e rozmawiam z Mitchellem Rafelsonem, antropologiem�� powiedzia� m�ski g�os z brytyjskim akcentem.

��W ka�dym razie z jednym z nich�� odpar� Mitch.�� Kto m�wi?

��Merton, Oliver. Jestem redaktorem dzia�u naukowego �Economista�. Pisz� artyku� o neandertalczykach z Innsbrucku. Ci�ko by�o znale�� pa�ski numer telefonu, panie Rafelson.

��Jest zastrze�ony. Mam dosy� znoszenia ci�g�w.

��Wyobra�am sobie. Prosz� pos�ucha�, jestem chyba w stanie wykaza�, �e Innsbruck spieprzy� ca�� spraw�, ale potrzebuj� pewnych szczeg��w. Ma pan okazj� przedstawi� je �yczliwym uszom. B�d� pojutrze w stanie Waszyngton�� jestem um�wiony na spotkanie z Eileen Ripper.

��Dobra�� powiedzia� Mitch. Rozwa�a� zako�czenie na tym rozmowy i pr�b� powrotu do tamtego zdumiewaj�cego snu.

��Ripper pracuje przy wykopaliskach w kanionie� Columbia Gorge? Czy wie pan, gdzie jest Iron Cave?

Mitch wyprostowa� si� w ��ku.

��Kopa�em w pobli�u.

��No tak, nie przeciek�o to jeszcze do prasy, ale trafi do niej w przysz�ym tygodniu. Znalaz�a trzy szkielety, bardzo stare, daleko mniej zdumiewaj�ce ni� pa�skie mumie, ale do�� ciekawe. B�d� pisa� g��wnie o jej taktyce. W czasach wsp�czucia dla tubylc�w zawi�za�a ca�kiem sprytne konsorcjum w obronie nauki. Pani Ripper zwr�ci�a si� o poparcie do Zwi�zku Pi�ciu Plemion. Zna go pan oczywi�cie.

��Znam.

��Utworzy�a zesp� prawnik�w dzia�aj�cych spo�ecznie, ma te� w sieci kilku kongresmen�w i senator�w. Post�puje zupe�nie inaczej, ni� pan z cz�owiekiem z Pasco.

��Rad to s�yszꠗ powiedzia� Mitch z j�kiem. Wyciera� z oka resztk� snu.�� To dzie� jazdy st�d.

��A� tak daleko? Jestem teraz w Manchesterze. W Anglii. Dopiero co si� spakowa�em i wyjecha�em z Leeds. Samolot wylatuje za godzin�. Uwielbiam rozmawia�.

��Jestem zapewne ostatni� osob�, kt�rej Eileen tam potrzebuje.

��To w�a�nie ona da�a mi numer pa�skiego telefonu. Nie jest pan takim wyrzutkiem, panie Rafelson, za jakiego si� uwa�a. Chce, aby spojrza� pan na wykopaliska. Wydaje mi si� typem opieku�czej mamusi.

��To tr�ba powietrzna�� powiedzia� Mitch.

��Naprawd� jestem bardzo podekscytowany. Widzia�em wykopaliska w Etiopii, Afryce Po�udniowej, Tanzanii. Dwukrotnie odwiedzi�em Innsbruck, aby zobaczy�, na co mi pozwol�, a by�o tego niewiele. Teraz�

��Panie Merton, nie chcia�bym pana rozczarowa�

��No tak, a co z niemowl�ciem, panie Rafelson? Czy mo�e mi pan powiedzie� co� wi�cej o tym zdumiewaj�cym dziecku, kt�re kobieta mia�a w plecaku?

��Mia�em wtedy o�lepiaj�c� migren�.�� Mitch zamierza� od�o�y� telefon, bez wzgl�du na Eileen Ripper. Za cz�sto go to spotyka�o. Odsun�� kom�rk� od ucha. G�os Mertona brz�cza� i chrypia�.

��Czy wie pan, co si� wyprawia w Innsbrucku? Czy wie pan, �e w laboratoriach dochodzi�o tam do walk na pi�ci?

Mitch przysun�� telefon do ucha.

��Nie.

��Czy wie pan, �e przes�ali pr�bki tkanek do innych laboratori�w w innych pa�stwach, staraj�c si� uzyska� jakiego� rodzaju consensus?

��Nie-ee�� odpar� Mitch powoli.

��Bardzo chcia�bym si� z panem um�wi�. My�l�, �e s� spore szanse na to, i� wyjdzie pan z tego pachn�c jak �wie�a jab�o�, czy co tam kwitnie w stanie Waszyngton. Mo�e poprosz� Eileen, aby zadzwoni�a do pana, zaprosi�a do siebie, powiem jej, �e jest pan zainteresowany� Czy mo�emy si� spotka�?

��Nie wystarczy spotkanie na lotnisku Sea Tac? To tam pan przylatuje, prawda?

Merton lekko cmokn��.

��Panie Rafelson, nie pojmuj�, �e odrzuca pan okazj� do pow�chania odrobiny brudu i pogadania pod namiotem. Pogadania o najwi�kszej historii archeologicznej naszych czas�w.

Mitch znalaz� zegarek i popatrzy� na dat�.

��No dobrze�� powiedzia�.�� Je�li Eileen mnie zaprosi.

Po od�o�eniu telefonu poszed� do �azienki, umy� z�by, spojrza� w lustro.

Kilka dni sp�dzi�, snuj�c si� po mieszkaniu i nie mog�c si� zdecydowa�, co ma robi�. Dosta� adres e-mailowy i numer telefonu Christophera Dickena, ale jeszcze nie zdoby� si� na tyle odwagi, aby do niego zadzwoni�. Pieni�dze ko�czy�y si� szybciej, ni� oczekiwa�. Odk�ada� zwr�cenie si� do rodzic�w z pro�b� o po�yczk�.

Gdy szykowa� �niadanie, telefon znowu zadzwoni�. By� od Eileen Ripper.

Sko�czywszy z ni� rozmawia�, Mitch siedzia� chwil� na podniszczonym krze�le w salonie, potem wsta� i wyjrza� przez okno na Broadway. Zaczyna�o si� rozja�nia�. Otworzy� okno i wychyli� si�. Ludzie chodzili ulic�, samochody stan�y przed czerwonymi �wiat�ami na Denny.

Zadzwoni� do domu. Odebra�a matka.

��Ju� si� tak zdarza�o�� powiedzia� Dicken. Rozerwa� na p� torebeczk� z cukrem i wysypa� go na spienion� powierzchni� latte. Wielka, nowoczesna kawiarnia w Budynku im. Natchera by�a prawie pusta o tej porze poranka, a lepiej w niej karmili ni� w bufecie w budynku nr 10. Siedzieli blisko wysokich, pochy�ych okien, daleko od kilku pozosta�ych pracownik�w.�� A dok�adniej zdarzy�o si� w Gruzji, w Gordi albo w pobli�u.

Usta Kaye zrobi�y si� okr�g�e jak u ryby.

��M�j Bo�e. Masakra��� Na dworze s�o�ce przebija�o si� przez niskie poranne chmury, zsy�aj�c pasma cienia i blasku na teren instytutu i kawiarni�.

��Tkanki wszystkich wykazuj� obecno�� SHEVY. Dosta�em pr�bki tylko od trzech czy czterech os�b, ale jest u wszystkich.

��I nie powiedzia�e� Augustine�owi?

��Opiera�em si� na dowodach klinicznych, �wie�ych raportach ze szpitali� U licha, co za r�nica, je�li SHEVA oka�e si� starsza o kilka lat, najwy�ej dziesi��? Dwa dni temu dosta�em jednak pliki ze szpitala w Tbilisi. M�odemu sta�y�cie stamt�d zapewni�em pewne kontakty w Atlancie. Powiedzia� mi o ludziach z g�r. Ocaleli z innej masakry, tym razem sprzed prawie sze��dziesi�ciu lat. Z czas�w wojny.

��Niemcy nigdy nie weszli do Gruzji�� powiedzia�a Kaye.

Dicken przytakn��.

��Wojska Stalina. Wymordowa�y mieszka�c�w wi�kszo�ci osamotnionych wiosek w pobli�u g�ry Kazbek. Dwa lata temu znaleziono kilkoro ocala�ych. Mo�e ob�owili si� na czystkach, mo�e� Mo�e nie wiedzieli nic o Gordi i innych miasteczkach.

��Ilu ocala�o?

��Lekarz Leonid Sugaszwili bada� to na w�asn� r�k�. Sta�ysta przys�a� mi w�a�nie jego raport�� raport, kt�rego nigdy nie opublikowano. Do�� jednak staranny. Mi�dzy rokiem 1943 a 1991, wedle jego szacunk�w, w Gruzji, Armenii, Abchazji i Czeczenii zabito oko�o trzynastu tysi�cy m�czyzn, kobiet, a nawet dzieci. Zabito ich, gdy� kto� uzna�, �e przenosz� chorob� powoduj�c� poronienia ci�arnych kobiet. Ocala�ych z pierwszych czystek �cigano i p�niej� Gdy� kobiety rodzi�y zmutowane dzieci. Dzieci z plamami na twarzach, dziwacznymi oczami, dzieci potrafi�ce m�wi� od chwili narodzin. W niekt�rych wsiach zabija�a miejscowa policja. Przes�dy umieraj� z trudem. M�czyzn i kobiety�� ojc�w i matki�� oskar�ano o zadawanie si� z diab�em. Nie by�o ich tak wielu przez cztery dziesi�ciolecia. Ale� Sugaszwili s�dzi, �e przypadki podobnego rodzaju zdarza�y si� od setek lat. Dziesi�tki tysi�cy zab�jstw. Wina, wstyd, niewiedza, milczenie.

��Uwa�asz, �e mutacje dzieci wywo�a�a SHEVA?

��Raport lekarza podaje, �e zabite kobiety przysi�ga�y, i� zaprzesta�y stosunk�w seksualnych ze swymi m�ami, ch�opakami. Nie chcia�y nosi� potomstwa diab�a. S�ysza�y o zmutowanych dzieciach w innych wsiach i po przej�ciu gor�czki, po poronieniu, stara�y si� zapobiega� zaj�ciu w ci���. Niemal wszystkie kobiety stawa�y si� brzemienne trzydzie�ci dni po poronieniu, oboj�tnie, jak post�powa�y. Zupe�nie jak zg�aszaj� to teraz niekt�re nasze szpitale.

Kaye kr�ci�a g�ow�.

��To ca�kowicie nieprawdopodobne!

Dicken wzruszy� ramionami.

��Nie staje si� bardziej prawdopodobne ani �atwiejsze. Ju� od jakiego� czasu nie jestem wcale przekonany, �e SHEVA jest chorob� jednego ze znanych nam rodzaj�w.

Kaye zacisn�a usta. Odstawi�a kubeczek z kaw� i za�o�y�a r�ce, przypominaj�c sobie rozmow� z Drewem Millerem we w�oskiej restauracji w Bostonie, Saula m�wi�cego, �e pora, aby zaj�li si� problemem ewolucji.

��Mo�e to znak�� powiedzia�a.

��Jakiego typu znak?

��Klucz do szyfru udost�pniaj�cego genetyczny ug�r, instrukcje nowego fenotypu.

��Chyba nie rozumiem.�� Dicken zmarszczy� brwi.

��Co� powstaj�cego przez tysi�ce, dziesi�tki tysi�cy lat. Domys�y, hipotezy dotycz�ce tej czy tamtej cechy, usprawnianie do�� sztywnego planu.

��W jakim celu?�� Spyta� Dicken.

��Ewolucji�� odpar�a Kaye.

Dicken odchyli� si� w krze�le i po�o�y� d�onie na udach.

��Daj spok�j.

��Powiedzia�e�, �e to nie choroba�� przypomnia�a mu Kaye.

��Powiedzia�em, �e nie jest �adn� ze znanych nam chor�b. Nadal jednak jest to retrowirus.

��Czyta�e� przecie� moje prace?

��Tak.

��Poda�am kilka wskaz�wek.

Dicken zastanawia� si� chwil�.

��Katalizator.

��Robisz to, mamy to, cierpimy�� stwierdzi�a Kaye.

Policzki Dickena pokra�nia�y.

Staram si� nie obraca� tego w spraw� m�sko-damsk�. I tak za wiele ju� dzieje si� w ten spos�b.

��Przepraszam�� powiedzia�a Kaye.�� Mo�e chc� tylko omija� sedno sprawy.

Dicken wygl�da�, jakby podj�� decyzj�.

��Wyrywam si� przed szereg, pokazuj�c to tobie.�� Si�gn�� do akt�wki i wyj�� wydruk e-maila z Atlanty. Na dnie wiadomo�ci widnia�y cztery ma�e zdj�cia.�� Zgin�a w wypadku samochodowym pod Atlant�. Sekcj� przeprowadzono w Northside Hospital i jeden z naszych patolog�w stwierdzi�, �e by�a w pierwszym trymestrze. Zbada� p��d, wyra�nie herodowy. Potem obejrza� macic� kobiety. Znalaz� drug� ci���, bardzo wczesn�, u podstawy �o�yska, chronion� cienk� b�on� tkanki warstwowej. �o�ysko zacz�o si� ju� oddziela�, ale drugie jajeczko by�o bezpieczne. Przetrwa�oby poronienie. Miesi�c p�niej�

��Wnuk�� powiedzia�a Kaye.�� Zrodzony przez�

��Po�redni� c�rk�. W istocie jedynie wyspecjalizowany jajnik. Stworzy�a drugie jajeczko. Zagnie�dzi�o si� w �cianie macicy matki.

��A je�li jej jajeczka, jajeczka c�rki, s� odmienne?

Dickenowi zasch�o w gardle i zakas�a�.

��Przepraszam.�� Wsta�, aby nala� sobie kubeczek wody, wr�ci� mi�dzy stolikami i usiad� obok Kaye.

M�wi� dalej, powoli.

��SHEVA powoduje uwolnienie kompleksu wielobia�ek. Rozpadaj� si� w cytozolu poza j�drem kom�rki. Hormon luteinizuj�cy, folikulotropowy, prostaglandyny.

��Wiem. Powiedzia�a mi Judith Kushner�� rzek�a Kaye g�osem ledwo g�o�niejszym od pisku.�� Niekt�re z tych hormon�w s� odpowiedzialne za wywo�ywanie poronienia. Inne zmienia�yby zasadniczo kom�rk� jajow�.

��Wywo�ywa�oby jej mutacj�?�� Spyta� Dicken, czepiaj�c si� nadal strz�p�w starego paradygmatu.

��Nie jestem pewna, �e to w�a�ciwe s�owo�� odpar�a Kaye.

��Przywodzi na my�l co� szkodliwego i przypadkowego. Nie. Mo�e rozmawiamy o innym rodzaju rozmna�ania.

Dicken dopi� sw� wod�.

��Dla mnie nie jest to ca�kowita nowo�栗 rozwa�a�a Kaye spokojnie. Zacisn�a palce w pi�ci, potem lekko, nerwowo zab�bni�a knykciami po stole.�� Zamierzasz twierdzi�, �e SHEVA jest cz�ci� ewolucji cz�owieka? �e jeste�my �wiadkami powstawania nowego typu cz�owieka?

Dicken wpatrywa� si� w twarz Kaye, w rysuj�c� si� na niej mieszanin� zdumienia i podniecenia, szczeg�lnego l�ku wywo�anego nadci�ganiem intelektualnego odpowiednika rozw�cieczonego tygrysa.

��Nie o�mieli�bym si� wyrazi� tego tak otwarcie. Mo�e po prostu jestem tch�rzem. Mo�e rzeczywi�cie jest to co� w tym rodzaju. Ceni� sobie twoje zdanie. B�g wie, �e potrzebuj� tu sojusznika.

Serce Kaye t�uk�o si� w piersi. Podnios�a kubeczek i rozla�a przy tym zimn� kaw�.

��Bo�e, Christopherze.�� Wybuchn�a cichym, bezradnym �miechem.�� A je�li to prawda? A je�li wszyscy jeste�my brzemienni? Ca�a rasa ludzka?

Szeroka, wolna p�yn�ca Columbia l�ni�a niby p�yta polerowanego jadeitu okolona czarnymi bazaltowymi �cianami.

Mitch zjecha� z szosy stanowej nr 14, p� mili t�uk� si� w�r�d krzew�w i zaro�li zakurzon� �wirow� drog�, potem skr�ci� na widok pochylonego, zardzewia�ego s�upka z tabliczk� IRON CAVE.

Kilka jard�w od kraw�dzi w�wozu b�yszcza�y w s�o�cu dwie stare przyczepy kempingowe marki Airstream. Otacza�y je drewniane �awki i stoliki zawalone workami z grubego p��tna i narz�dziami do kopania. Mitch zaparkowa� przy drodze.

Ch�odna bryza szarpn�a jego filcowym stetsonem. Z�apa� kapelusz jedn� r�k�, wysiad� z samochodu, poszed� do kraw�dzi i popatrzy� na obozowisko Eileen Ripper, le��ce pi��dziesi�t st�p ni�ej.

Przez drzwi najbli�szej przyczepy wysz�a niska, m�oda blondynka w wystrz�pionych, wyblak�ych d�insach i kurtce z br�zowej sk�ry. W wilgotnym powietrzu znad rzeki Mitch od razu wychwyci� zapach perfum dziewczyny: Opium, Trouble albo co� w tym rodzaju. Zdumiewaj�co przypomina�a Tilde.

Kobieta stan�a pod wystaj�cym daszkiem, potem zrobi�a kilka krok�w i os�oni�a oczy przed s�o�cem.

��Mitch Rafelson?�� Spyta�a.

��Nikt inny�� odpowiedzia�.�� Eileen jest na dole?

��No. Wszystko si� wali, no wie pan.

��Odk�d?

��Od trzech dni. Eileen naprawd� ostro walczy�a o swoje. Na d�u�sz� met� to niewielka r�nica.

Mitch u�miechn�� si� wsp�czuj�co.

��Bywa�� rzuci�.

��Kobieta z Pi�ciu Plemion zwin�a si� dwa dni temu. To dlatego Eileen uzna�a, �e mo�e pan tu przyjecha�. Nikt si� nie w�cieknie na pana widok.

��Mi�o jest by� kim� znanym.�� Mitch uchyli� kapelusza.

Kobieta si� u�miechn�a.

��Eileen czuje si� jak zbity pies. Przyda si� jej troch� otuchy. Sama uwa�am pana za bohatera. Mo�e z wyj�tkiem tych mumii.

��Gdzie j� znajd�?

��Tu� pod jaskini�.

Kaye chwyci�a ma�� torb� z tylnego siedzenia taks�wki i przesun�a kart� kredytow� przez czytnik od strony kierowcy. Zadar�a g�ow�, aby spojrze� na najnowszy wysoko�ciowy apartamentowiec w Baltimore, Uptown Helix, trzydzie�ci pi�ter wznosz�cych si� na dw�ch szerokich czworok�tach sklep�w i kin, a wszystko w cieniu Bromo-Seltzer Tower.

Resztki spad�ego wczesnym rankiem �nie�ku ci�gn�y si� topniej�cymi smugami wzd�u� chodnika. Kaye mia�a wra�enie, �e zima nigdy si� nie sko�czy.

Cross powiedzia�a jej, �e mieszkanie na dwudziestym pi�trze b�dzie ca�kowicie umeblowane, a jej rzeczy zostan� wniesione i roz�o�one, lod�wka i spi�arnia b�d� pe�ne jedzenia, otrzyma otwarty rachunek w kilku restauracjach na dole, �e w domu stoj�cym zaledwie trzy przecznice od g��wnej siedziby sp�ki Americol dostanie wszystko, czego pragnie i potrzebuje.

Kaye przedstawi�a si� stra�nikowi w portierni dla mieszka�c�w. U�miechn�� si� s�u�alczo, jak do bogacza, i da� jej kopert� z kluczem.

��To nie moja w�asno��, wie pan�� powiedzia�a.

��Co to mnie obchodzi, szanowna pani�� odpar� z t� sam� promienn� uni�ono�ci�.

Z atrium centrum handlowego na pi�tra mieszkalne wjecha�a eleganck� wind� ze stali i szk�a, zaciskaj�c palce na por�czy. W kabinie by�a sama. Jestem chroniona, otoczona opiek�, wype�niaj� mi czas bieganiem ze spotkania na spotkanie, nie daj� chwili na my�lenie. Ju� sama nie wiem, kim jestem.

W�tpi�a, aby jakikolwiek naukowiec czu� si� dot�d r�wnie poganiany co ona. Rozmowa w NIH z Christopherem Dickenem pchn�a j� na boczn� �cie�k�, niewiele zwi�zan� z rozwojem terapii lecz�cych SHEVE. Sto r�nych wniosk�w wynikaj�cych z bada�, kt�re prowadzi�a od dyplomu, wyp�yn�o nagle na powierzchni� jej umys�u, tasowa�o si� niby p�ywacy w balecie wodnym, ustawia�o w czaruj�ce wzory. Wzory niemaj�ce zupe�nie nic wsp�lnego z chorob� i �mierci�, a wszystko z cyklami ludzkiego �ycia�� a w�a�ciwie, ka�dego rodzaju �ycia.

Za nieca�e dwa tygodnie naukowcy Cross przedstawi� pierwsz� kandydatk� na szczepionk�, pierwsz� z dwunastu�� wedle najnowszego rachunku�� opracowywanych w kraju, w Americolu i innych firmach. Kaye nie doceni�a szybko�ci, z jak� b�dzie pracowa� Americol�� a za to przeceni�a zakres danych, jakie zostan� jej udost�pnione. Ci�gle jestem tylko figurantk�, pomy�la�a.

Na razie musia�a si� zorientowa�, co si� teraz dzieje�� czym SHEVA jest obecnie. Co w ko�cu spotka pani� Hamilton i inne kobiety z kliniki NIH.

Wysz�a z windy na dwudziestym pi�trze, znalaz�a sw�j numer, 20l1, w�o�y�a do zamka elektroniczny klucz i otworzy�a ci�kie drzwi. Przywita� j� nap�yw czystego, ch�odnego powietrza, nios�c zapach nowego dywanu i mebli, czego� r�anego i s�odkiego. Gra�a cicho muzyka: Debussy, nie mog�a sobie przypomnie� tytu�u utworu, ale bardzo si� jej podoba�.

Bukiet z kilku tuzin�w ��tych r� wylewa� si� z kryszta�owego wazonu, stoj�cego w przedpokoju na niskiej eta�erce.

Mieszkanie by�o jasne i mi�e, z eleganckimi akcentami z drewna, pi�knie umeblowane w dwie kanapy i krzes�o obite zamszow�, z�ot� tkanin� odcienia zachodu s�o�ca. I Debussy. Rzuci�a torb� na kanap� i przesz�a do kuchni. Lod�wka, kuchenka, zmywarka z nierdzewnej stali, blat z szarego granitu obramowanego r�owawym marmurem, kosztowne szynowe o�wietlenie przypominaj�ce klejnoty, rzucaj�ce na pok�j blaski niby drobne diamenty�

��Cholera, Marge�� powiedzia�a Kaye pod nosem. Zanios�a torb� do sypialni, rozpi�a na ��ku jej zamek, wyci�gn�a sp�dnice, bluzki, jedn� sukni�, aby rozwiesi� je w szafie, otwar�a jej drzwiczki i zagapi�a si� na garderob�. Gdyby nie spotka�a ju� dw�ch przystojnych i m�odych towarzyszy Cross, nabra�aby na ten widok pewno�ci, �e zamiary Marge wobec niej nie ograniczaj� si� do pracy. Szybko przerzuca�a sukienki, kostiumy, jedwabne i lniane bluzki, zerkn�a na d� na stojaki na buty, podtrzymuj�ce co najmniej osiem par na ka�d� okazjꠗ by�y nawet pionierki turystyczne�� i mia�a ju� dosy�.

Siad�a na skraju ��ka i wyda�a g��bokie, dr��ce westchnienie. Wspina�a si� ponad sw�j poziom tak spo�ecznie, jak i naukowo. Odwr�ci�a si� i spojrza�a na reprodukcje grafik Whistlera nad klonow� toaletk�, na zawieszone na �cianie ponad ��kiem orientalne zwoje, pi�knie oprawione w heban z mosi�nymi zaciskami.

��Ksi�niczka ze szklanej wie�y w wielkim mie�cie.�� Czu�a, jak jej twarz wykrzywia gniew.

W torebce zadzwoni�a kom�rka. Kaye podskoczy�a, przesz�a do salonu, otworzy�a torebk�, odebra�a.

��Kaye, tu Judith.

��Mia�a� racjꠗ powiedzia�a Kaye szybko.

��S�ucham?

��Mia�a� racj�.

��Zawsze mam racj�, moja droga. Wiesz o tym.�� Judith zaczeka�a, a� jej s�owa zrobi� odpowiednie wra�enie, a Kaye wiedzia�a, �e ma co� wa�nego do powiedzenia.�� Pyta�a� o aktywno�� transpozon�w w moich hepatocytach zara�onych SHEV�.

Kaye czu�a, �e sztywnieje. By� to strza� nie do ko�ca w ciemno, oddany przez ni� dwa dni po rozmowie z Dickenem. �l�cza�a nad tekstami i od�wie�y�a znajomo�� kilkunastu artyku��w w sze�ciu r�nych czasopismach. Przerzuci�a swe notatniki, w kt�rych zapisywa�a najbardziej szalone, przelotne i skrajne pomys�y.

Wraz z Saulem zalicza�a si� do biolog�w podejrzewaj�cych, �e transpozony�� w�druj�ce po genomie odcinki DNA�� s� czym� znacznie wi�cej ni� tylko genami samolubnymi. Bite dwana�cie stron w notatniku po�wi�ci�a mo�liwo�ci, �e s� bardzo wa�nymi regulatorami fenotypu, nie samolubnymi, lecz bezinteresownymi; w niekt�rych okoliczno�ciach mog� kierowa� sposobem, w jaki bia�ka staj� si� �yw� tkank�. Zmieniaj� spos�b, w jaki bia�ka tworz� �yw� ro�lin� lub zwierz�. Retrotranspozony bardzo przypominaj� retrowirusy, a zatem maj� zwi�zek genetyczny z SHEV�.

Wszystkie te cz�steczki razem mog� by� s�u�ebnicami ewolucji.

��Kaye?

��Chwileczkꠗ powiedzia�a Kaye.�� Daj mi z�apa� oddech.

��No, powinna�, kochana, moja droga by�a studentko Kaye Lang. Aktywno�� transpozonu w naszych hepatocytach zara�onych SHEV� jest troch� podwy�szona. Tasuj� si� bez �adnego widocznego skutku. To ciekawe. Nie ograniczyli�my si� jednak do hepatocyt�w. Dla Zespo�u Specjalnego prowadzimy badania nad embrionalnymi kom�rkami macierzystymi.

Embrionalne kom�rki macierzyste mog� zosta� dowolnym rodzajem tkanki, zupe�nie jak wczesne kom�rki rozwijaj�cych si� p�od�w.

��Mo�na by rzec, �e zach�camy je do zachowywania si� tak jak zap�odniona ludzka kom�rka jajowa�� powiedzia�a Kushner.

��Nie mog� si� rozwija� w p�ody, ale prosz� ci�, nic nie m�w FDA. W kom�rkach macierzystych aktywno�� transpozon�w jest nadzwyczajna. Transpozony skacz� po SHEVIE jak pch�y na gor�cej blasze. Dzia�aj� w co najmniej dwudziestu chromosomach. Gdyby k��bi�y si� na chybi� trafi�, kom�rka umar�aby. Kom�rka prze�ywa. Jest zdrowa jak przedtem.

��Czy aktywno�� jest regulowana?

��Uruchamia j� co� w SHEVIE. Moim zdaniem co� w wielkim zespole bia�kowym. Kom�rka reaguje, jakby podlega�a niezwyk�emu stresowi.

��Co to wed�ug ciebie znaczy?

��SHEVA ma swoje plany wobec nas. Chce zmieni� nasz genom, by� mo�e radykalnie.

��Dlaczego?�� Kaye u�miechn�a si� wyczekuj�co. By�a pewna, �e Judith dostrze�e nieunikniony zwi�zek.

��Ten rodzaj aktywno�ci nie mo�e by� dobroczynny, Kaye.

U�miech Kaye zgas�.

��Przecie� kom�rka prze�ywa.

��Tak�� potwierdzi�a Kushner.�� Ale nie dziecko, z tego, co wiemy. Zbyt wiele zmian nast�puje jednocze�nie. Latami czekali�my, a� przyroda zareaguje na nasze igranie ze �rodowiskiem, ka�e nam sko�czy� z przeludnieniem i zu�ywaniem surowc�w, ka�e nam si� zamkn��, przesta� �mieci� woko�o i po prostu umrze�. Apoptoza na poziomie gatunku. Uwa�am, �e to mo�e by� ostatnie ostrze�enie�� prawdziwy zab�jca gatunk�w.

��M�wi�a� to Augustine�owi?

��Nie wprost, ale si� domy�li.

Kaye chwil� patrzy�a oszo�omiona na kom�rk�, potem podzi�kowa�a Judith i powiedzia� jej, �e zadzwoni p�niej. Przesz�y j� ciarki.

A zatem to nie ewolucja. Mo�e Matka Natura uzna�a ludzko�� za z�o�liwy guz, za raka.

Przez straszliw� chwil� przydawa�o to wi�cej sensu jej rozmowie z Dickenem. Co jednak z nowymi dzie�mi, urodzonymi z kom�rek jajowych wydalonych przez c�rki po�rednie? Czy b�d� uszkodzone genetycznie, na poz�r normalne, ale szybko zaczn� umiera�? Albo po prostu zostan� odrzucone w pierwszym trymestrze, jak c�rki po�rednie?

Przez szerokie szklane drzwi, g�ruj�ce nad Baltimore, Kaye patrzy�a na odblaski porannego s�o�ca na mokrych dachach, asfalcie ulic. Wyobra�a�a sobie ka�d� ci��� prowadz�c� do kolejnej, r�wnie daremnej, do �on wypchanych w niesko�czono�� straszliwie zdeformowanymi p�odami w pierwszym trymestrze.

Zamykanie rozmna�ania si� ludzi.

Je�li Judith Kushner ma racj�, dla ca�ej ludzkiej rasy w�a�nie bije dzwon.

Marge Cross stan�a na podium na lewo od widowni, gdy Kaye zaj�a miejsce w szeregu sze�ciorga innych naukowc�w, gotowych po o�wiadczeniu stawia� czo�a pytaniom.

Czterystu pi��dziesi�ciu reporter�w wype�nia�o sal� po brzegi. Laura Nilson, dyrektor wydzia�u public relations Americolu na wschodni� cz�� USA, m�oda, czarnosk�ra i bardzo skupiona, �cisn�a r�bek �akietu swego dopasowanego kostiumu z oliwkowej we�ny, a potem przesz�a do pyta�.

Pierwszy w kolejce by� reporter dzia�u zdrowia i nauki CNN.

��Chcia�bym zada� pytanie doktorowi Jacksonowi.

Robert Jackson, w Americol kierownik projektu szczepionki przeciw SHEVIE, podni�s� r�k�.

��Doktorze Jackson, skoro ten wirus mia� na ewolucj� tyle milion�w lat, jak to mo�liwe, �e Americol jest w stanie zapowiedzie� pr�bn� szczepionk� po nieca�ych trzech miesi�cach bada�? Czy jeste�cie sprytniejsi od Matki Natury?

Sala zaszumia�a chwil� �miechem zmieszanym z szeptanymi komentarzami. Poruszenie by�o namacalne. Wi�kszo�� obecnych m�odych kobiet nosi�a maseczki z gazy, cho� udowodniono, �e ochrona taka jest nieskuteczna. Inne ssa�y specjalne pastylki z mi�t� i czosnkiem, maj�ce zapobiec przyczepianiu si� SHEVY. Ten szczeg�lny zapach Kaye wyczuwa�a nawet na podium.

Jackson podszed� do mikrofonu. Pi��dziesi�cioletni, wygl�da� na dobrze si� trzymaj�cego muzyka rockowego, niedbale przystojnego, w s�abo uprasowanym garniturze i z niesfornymi br�zowymi w�osami siwiej�cymi na skroniach.

��Zacz�li�my prac� lata przed gryp� Heroda�� odpowiedzia�.

��Zawsze zajmowali�my si� sekwencjami HERV, gdy� jak pan wie, skrywa si� w nich wielka pomys�owo��.�� Przerwa� specjalnie, obdarzy� widowni� lekkim u�mieszkiem, pokaza� sw� si��, wyra�aj�c podziw dla wroga.�� Tak naprawd� od dwudziestu lat uczymy si�, jak wi�kszo�� chor�b wykonuje sw� paskudn� prac�, jak zbudowane s� czynniki je przenosz�ce, co jest ich s�ab� stron�. Tworz�c puste cz�steczki SHEVY, zwi�kszaj�c do stu procent nieskuteczno�� retrowirusa, otrzymali�my nieszkodliwy antygen. Tak naprawd�, cz�steczki nie s� wcale puste. Pakujemy w nie rybozym, kwas rybonukleinowy maj�cy dzia�anie enzymatyczne. Rybozym wi��e si� z kilkoma fragmentami RNA SHEVY, kt�re jeszcze si� nie po��czy�y w zainfekowanej kom�rce, i je rozszczepia. SHEVA staje si� systemem dostarczania moleku�y, kt�ra blokuje jej aktywno�� chorobotw�rcz�.

��Panie doktorze��� Spr�bowa� si� wtr�ci� reporter z CNN.

��Nie udzieli�em jeszcze odpowiedzi na pana pytanie�� przerwa� mu Jackson.�� Jest takie dobre!�� Widownia zachichota�a.�� Nasz dotychczasowy problem polega na tym, �e ludzie nie reaguj� mocno na antygen SHEVY. Do prze�omu dosz�o dopiero, kiedy nauczyli�my si�, jak wzmaga� odpowied� immunologiczn� poprzez do��czanie glikoprotein zwi�zanych z innymi patogenami, na kt�re organizm automatycznie odpowiada siln� obron�.

Reporter z CNN pr�bowa� zada� inne pytanie, ale Nilson ju� przesz�a do nast�pnej pozycji na d�ugiej li�cie. By� ni� ��cz�cy si� przez Internet korespondent serwisu Sci-Trax.

��Tak�e do doktora Jacksona. Czy wie pan, dlaczego jeste�my tacy wra�liwi na SHEV�?

��Nie wszyscy jeste�my wra�liwi. M�czy�ni, wykazuj�cy siln� odpowied� immunologiczn� na SHEV�, sami jej nie wytwarzaj�. Wyja�nia to przebieg grypy Heroda u m�czyzn�� szybki, trwaj�cy czterdzie�ci osiem godzin, je�li w og�le wyst�puje. Jednak�e niemal wszystkie kobiety s� bezbronne wobec zaka�enia.

��Tak, ale dlaczego s� tak bezbronne?

��S�dzimy, �e strategia SHEVY jest niewiarygodnie dalekosi�na, rz�du tysi�cy lat. Mo�e to by� pierwszy znany nam wirus, kt�ry do rozprzestrzeniania si� wykorzystuje wzrost populacji, a nie osobnik�w. Wywo�anie silnej odpowiedzi immunologicznej prowadzi�oby do niekorzystnego dla niego skutku, dlatego wy�ania si� jedynie u takich populacji, kt�re �yj� w stresie, albo wskutek jakiego� innego czynnika zapocz�tkowuj�cego, kt�rego jeszcze nie rozumiemy.

Nast�pny by� korespondent naukowy �New York Times�.

��Doktorze Pong i doktor Subramanian, specjalizuj� si� pa�stwo w badaniu grypy Heroda w Azji Po�udniowo-Wschodniej, gdzie dotychczas zg�oszono setki tysi�cy przypadk�w. W Indonezji dosz�o nawet do zamieszek. W zesz�ym tygodniu rozesz�y si� pog�oski, �e to inny prowirus�

��Ca�kowicie fa�szywe�� powiedzia�a Subramanian, u�miechaj�c si� uprzejmie.�� SHEVA jest zdumiewaj�co jednolita. Czy mog� wprowadzi� male�k� poprawk�? �Prowirus� to DNA wirusowe wstawione do ludzkiego materia�u genetycznego. Po ekspresji jest po prostu wirusem albo retrowirusem, cho� w tym przypadku wielce interesuj�cym.

Kaye zastanawia�a si�, jak Subramanian mo�e si� skupia� wy��cznie na nauce, skoro jej uszy wychwyci�y szczeg�lne i budz�ce strach s�owo �zamieszki�.

��Tak, ale moje nast�pne pytanie brzmi, dlaczego u cz�owieka osobnicy m�scy wykazuj� siln� odpowied� immunologiczn� na wirusy od innych m�czyzn, ale nie na w�asne, skoro glikoproteiny w p�aszczu, antygeny, wed�ug waszych o�wiadcze� prasowych s� takie proste i niezmienne?

��Bardzo dobre pytanie�� odpar� doktor Pong.�� Czy mamy czas na seminarium trwaj�ce ca�y dzie�?

Lekki �miech. Pong m�wi� dalej.

��Uwa�amy, �e odpowied� m�ska zaczyna si� po inwazji kom�rki i co najmniej jeden gen w SHEVIE wyst�puje w subtelnych odmianach lub mutacjach, kt�re na powierzchni niekt�rych kom�rek wywo�uj� produkcj� antygen�w jeszcze przed w pe�ni rozwini�t� odpowiedzi� immunologiczn�, w ten spos�b aklimatyzuj�c organizm do�

Kaye s�ucha�a tylko jednym uchem. My�la�a stale o pani Hamilton i innych kobietach z kliniki NIH. Zamykanie rozmna�ania si� ludzi. Ka�da pora�ka wywo�a skrajne reakcje; ci���ce na naukowcach brzemi� staje si� ogromne.

��Oliver Merton, z �Economista�. Pytanie do pani doktor Lang.�� Kaye podnios�a wzrok i zobaczy�a m�odego, rudow�osego m�czyzn� w tweedowym p�aszczu, trzymaj�cego mikrofon bezprzewodowy.�� Teraz, kiedy wszystkie geny koduj�ce SHEV�, w r�nych chromosomach, opatentowa� pan Richard Bragg��� Merton zajrza� do notatek.�� Z Berkeley w Kalifornii� Numer patentu 8564094, wydany przez Urz�d Patentowy i Znak�w Towarowych Stan�w Zjednoczonych 27 lutego, zaledwie wczoraj, jak pani sp�ka zamierza pracowa� nad szczepionk� bez uzyskania licencji i wniesienia op�at?

Nilson nachyli�a si� nad swoim mikrofonem na podium.

��Panie Merton, nie ma takiego patentu.

��Zaiste jest�� powiedzia� Merton, marszcz�c nos w zdenerwowaniu�� i mam nadziej�, �e pani doktor Lang wyja�ni powi�zania swego zmar�ego m�a z Richardem Braggiem i to, jak si� maj� do jej obecnej pracy dla Americolu i CDC?

Kaye sta�a oniemia�a.

Merton u�miecha� si� z dum� na widok jej zmieszania.

��Ta podr� by�a bardzo kr�tka�� powiedzia� Dicken, k�ad�c na biurko Augustine'a wydrukowany raport i dyskietk�.�� Przedstawiciele WHO w Afryce powiedzieli, �e pracuj� po swojemu i dzi�kuj�. Stwierdzili, �e wsp�praca przy poprzednich badaniach nie b�dzie tu mia�a zastosowania. W Afryce maj� jedynie sto pi��dziesi�t potwierdzonych przypadk�w, tak m�wi�, i nie widz� �adnych podstaw do paniki. Przynajmniej byli na tyle uprzejmi, �e dali mi par� pr�bek tkanek. Wys�a�em je z Kapsztadu.

��Dosz�y�� potwierdzi� Augustine.�� Dziwne. Je�li wierzy� ich liczbom, Afryka ucierpia�a znacznie mniej ni� Azja, Europa czy Ameryka P�nocna.�� Wygl�da� na zaniepokojonego; nie z�ego, ale zasmuconego. Dicken nigdy dot�d nie widzia� Augustine�a r�wnie przybitego.�� Co z tym zrobimy, Christopherze?

��Ze szczepionk�?�� Spyta� Christopher.

��Z tob�, ze mn�, z Zespo�em Specjalnym. Do ko�ca maja w samej Ameryce P�nocnej b�dziemy mieli ponad milion zaka�onych kobiet. Doradca do spraw bezpiecze�stwa narodowego zwo�a� socjolog�w, aby powiedzieli mu, jak zareaguje opinia publiczna. Z ka�dym tygodniem wzrasta jej nacisk. Dopiero co wr�ci�em ze spotkania z naczeln� lekarz i wiceprezydentem. Tylko wice, Christopherze. Prezydent sk�ada odpowiedzialno�� na Zesp� Specjalny. Ma�y skandal z Kaye Lang by� kompletnym zaskoczeniem. Jedyn� rado�� odczu�em na widok Marge Cross sapi�cej w sali niby wykolejony poci�g towarowy. Zjecha�a nas prasa�� �Niekompetentne sknocenie w erze cud�w�. To przewa�aj�cy ton.

��Nic dziwnego�� powiedzia� Dicken i usiad� na fotelu z drugiej strony biurka.

��Christopherze, znasz Lang lepiej ni� ja. Jak mog�a do tego dopu�ci�?

��Mam wra�enie, �e NIH zaj�� si� uchyleniem patentu. Jakie� szczeg�y techniczne, niemo�no�� wykorzystywania zasob�w naturalnych.

��Tak� Ale na razie przez tego sukinsyna Bragga wychodzimy na durni. Czy Lang by�a a� tak g�upia, aby podpisywa� ka�dy papier, kt�ry podsuwa� jej m��?

��A podpisywa�a?

��Podpisywa�a�� potwierdzi� Augustine.�� Jasne jak s�o�ce. Przekazuj�c w r�ce Saula Madsena i jego wsp�lnik�w kontrol� nad ka�dym odkryciem opartym na pierwotnym ludzkim retrowirusie endogennym.

��Wsp�lnik�w niewymienionych?

��Niewymienionych.

��Tak wi�c w�a�ciwie nie jest winna?�� Zapyta� Dicken.

��Nie lubi� pracowa� z g�upkami. Wyrolowa�a mnie z Americolem, a teraz robi po�miewisko z Zespo�u Specjalnego. C� dziwnego, �e prezydent nie spotka� si� ze mn�?

��Na razie.�� Dicken obgryza� paznokie�, ale przesta� po spojrzeniu Augustine�a.

��Cross m�wi, �eby nie przejmowa� si� procesami i czeka�, a� Bragg nas pozwie. Racja. Tymczasem jednak zrywam nasze zwi�zki z Lang.

��Nadal mo�e by� przydatna.

��No to korzystajmy z niej po cichu.

��Czy mam trzyma� si� od niej z dala?

��Nie�� powiedzia� Augustine.�� Mi�dzy wami wszystko ma zosta� cacy. Niech si� czuje potrzebna i w��czona w prac�. Nie chc�, aby posz�a do prasy�� najwy�ej ze skarg� na z�e traktowanie jej przez Cross. A teraz� Nast�pna nieprzyjemno��.

Augustine si�gn�� do szuflady biurka i wyj�� b�yszcz�ce, czarno-bia�e zdj�cie.

��Nie znosz� tego, Christopherze, ale rozumiem, dlaczego to robi�.

��Co?�� Dicken czu� si� jak ch�opczyk czekaj�cy na bur�.

��Shawbeck poprosi� FBI, aby mia�a na oku naszych g��wnych ludzi.

Dicken si� pochyli�. Dawno ju� rozwin�� w sobie instynkt urz�dnika pa�stwowego nakazuj�cy trzymanie nerw�w na wodzy.

��Dlaczego, Mark?

��Bo dowiedzia� si� o og�oszeniu zagro�enia narodowego i wprowadzeniu stanu wojennego. Jeszcze nie podj�to �adnej decyzji� Mo�e nast�pi to za kilka miesi�cy� W tych jednak okoliczno�ciach wszyscy musimy by� czy�ci jak �za. Christopherze, jeste�my anio�ami leczenia. Ludzie nam ufaj�. Niedopuszczalna jest najmniejsza skaza.

Augustine poda� mu zdj�cie. Widnia� na nim on sam przed Jessies Cougar w Waszyngtonie w Dystrykcie Kolumbii.

��Mieliby�my du�e k�opoty, gdyby ci� rozpoznano.

Dicken zarumieni� si� tyle� ze wstydu, co z gniewu.

��Poszed�em tam raz, wiele miesi�cy temu. By�em pi�tna�cie minut i wyszed�em.

��Uda�e� si� z dziewczyn� do pokoju na zapleczu�� powiedzia� Augustine.

��Nosi�a mask� chirurgiczn� i traktowa�a mnie jak tr�dowatego!�� Wybuchn�� Dicken, okazuj�c wi�cej przej�cia, ni� pragn��by. Jego instynkt bardzo os�ab�.�� Nie chcia�em jej wcale dotyka�!

��Christopherze, jak wszyscy inni nienawidz� tego g�wna�� powiedzia� Augustine lodowato�� ale to dopiero pocz�tek. Wszystkich nas czeka bardzo szczeg�owe sprawdzenie.

��Jestem wi�c na okresie pr�bnym i pod kuratel�, Mark? FBI wpisze mnie na czarn� list�?

Augustine uwa�a�, �e nie musi odpowiada�.

Dicken wsta� i rzuci� zdj�cie na biurko.

��Co nast�pne? Czy mam ci podawa� nazwiska wszystkich kobiet, z kt�rymi si� umawiam, i opowiada�, co robili�my?

��Tak�� odpar� Augustine �agodnie.

Dicken urwa� tyrad� w po�owie i poczu�, jak gniew wyp�ywa ze� niby ciche bekni�cie. Skutki by�y tak rozleg�e i przera�aj�ce, �e niespodziewanie czu� jedynie zimny strach.

��Szczepionka do test�w klinicznych b�dzie gotowa najwcze�niej za cztery miesi�ce, nawet przy zastosowaniu nadzwyczajnych �rodk�w. Shawbeck i wiceprezydent dzi� wieczorem om�wi� w Bia�ym Domu now� polityk�. Zalecamy kwarantann�. Za�o�� si�, �e dla narzucenia jej konieczne b�dzie wprowadzenie swego rodzaju prawa wojennego.

Dicken znowu usiad�.

��Niewiarygodne.

��Nie m�w, �e o tym nie my�leli�cie�� powiedzia� Augustine.

Twarz mia� szar� ze znu�enia.

��Nie dysponuj� tak� wyobra�ni��� stwierdzi� Dicken z gorycz�.

Augustine obr�ci� si�, aby wyjrze� przez okno.

��Nadchodzi wiosna. Kochliwo�� m�odzie�y i takie tam. To naprawd� w�a�ciwa pora na og�oszenie rozdzielenia p�ci. Wszystkich kobiet zdolnych do rodzenia dzieci i wszystkich m�czyzn. Office of Management and Budget ma obliczy� z grubsza, jak bardzo obni�y to doch�d narodowy.

D�u�sz� chwil� siedzieli w milczeniu.

��Dlaczego poszed�e� na no�e z Kaye Lang?�� Zapyta� Dicken.

��Bo wiem, co z ni� zrobi栗 odpar� Augustine.�� Ta inna sprawa� Nie powo�uj si� na mnie, Christopherze. Dostrzegam konieczno��, ale nie wiem, jak u diab�a to prze�yjemy, politycznie.�� Wyj�� z teczki kolejn� fotografi� i podni�s�, pokazuj�c Dickenowi. Widnieli na niej m�czyzna i kobieta stoj�cy na schodkach przed kamienic�, o�wietleni jedyn� latarni� nad wej�ciem. Ca�owali si�. Dicken nie widzia� twarzy m�czyzny, ale nosi� si� on jak Augustine i mia� jego postur�.

��Aby� nie czu� si� tak podle. To �ona nowego kongresmena�� powiedzia� Augustine.�� Ju� po nas. Najwy�sza pora, aby�my wszyscy doro�li.

Adwokat nazywa� si� Charles Wothering. M�wi� czystym akcentem bosto�skim, ubrany by� nieporz�dnie, ale z klas�, nosi� zrobion� na drutach we�nian� czapk� i d�ugi, purpurowy szalik. Kaye zaproponowa�a mu kaw� i ch�tnie j� przyj��.

��Bardzo �adnie�� oceni� rozgl�daj�c si� po mieszkaniu.�� Ma pani dobry gust.

��Marge urz�dzi�a wszystko za mnie�� powiedzia�a Kaye.

Wothering si� u�miechn��.

��Marge zupe�nie nie ma gustu w urz�dzaniu mieszka�. Pieni�dze potrafi� jednak zdzia�a� cuda, przyzna pani?

��Nie mam skarg�� odpar�a Kaye z u�miechem.�� Dlaczego przys�a�a pana tutaj? Aby� Zmieni� nasz� umow�?

��Sk�d�e�� odpar� Wothering.�� Pani rodzice nie �yj�, tak?

��Tak�� potwierdzi�a Kaye.

Jestem przeci�tnym prawnikiem, pani Lang�� czy mog� m�wi� pani Kaye?

Kaye przytakn�a.

��Przeci�tnie znam si� na prawie, ale Marge ceni moj� znajomo�� charakter�w. Mo�e mi pani wierzy� albo nie, ale Marge nie jest w tym dobra. Mn�stwo brawury, lecz szereg nieudanych ma��e�stw, kt�re pomaga�em rozwi�zywa� i odk�ada� w odleg�� przesz�o��, tak i� wi�cej o nich nie s�ycha�. Jej zdaniem potrzebuje pani mojej pomocy.

��W czym?�� Zapyta�a Kaye.

Wothering usiad� na kanapie i z cukierniczki na tacy nabra� trzy �y�eczki cukru. Ostro�nie miesza� kaw� w fili�ance.

��Czy kocha�a pani Saula Madsena?

��Tak�� odpar�a Kaye.

��A co czuje pani teraz?

Kaye zastanawia�a si�, ale wytrzyma�a badawcze spojrzenie Wotheringa.

��Poj�am, ile rzeczy Saul ukrywa� przede mn�, aby�my mogli snu� marzenia.

��Jaki by� intelektualny wk�ad Saula do pani pracy?

��To zale�y do jakiej.

��Do pracy nad wirusem endogennym.

��Niewielki. Nie by�a to jego specjalno��.

��A co by�o jego specjalno�ci�?

��Por�wnywa� siebie do dro�d�y.

��S�ucham?

��Zapocz�tkowywa� fermentacj�. Ja wnosi�am cukier.

Wothering si� za�mia�.

��To znaczy pobudza� pani� intelektualnie?

��Rzuca� mi wyzwania.

��Jak nauczyciel, rodzic czy� Partner?

��Partner�� odpar�a Kaye.�� Nie rozumiem, do czego pan zmierza.

��Zwi�za�a si� pani z Marge, bo nie czu�a si� na si�ach sama mierzy� si� z Augustine�em i jego lud�mi. Czy mam racj�?

Kaye popatrzy�a na niego.

Wothering uni�s� krzaczast� brew.

��Niezupe�nie�� odpar�a Kaye.

Nie mru�y�a oczu i ju� j� piek�y. Wothering mruga�, ile chcia�, a teraz odstawi� fili�ank�.

��M�wi�c kr�tko, Marge przys�a�a mnie, abym w jakikolwiek mo�liwy spos�b oderwa� pani� od Saula Madsena. Potrzebuj� pani zgody na dok�adne sprawdzenie EcoBacter, AKS i zwi�zk�w pani z Zespo�em Specjalnym.

��Czy to konieczne? Jestem pewna, panie Wothering, �e limit mrocznych tajemnic w moim �yciu ju� si� wyczerpa�.

��Ostro�no�ci nigdy za wiele, pani Kaye. Rozumie pani, �e sprawy nabieraj� wielkiej wagi. Wszelkiego rodzaju k�opotliwe sytuacje mog� naprawd� mocno wp�yn�� na porz�dek publiczny.

��Wiem�� przyzna�a Kaye.�� Powiedzia�am, �e jest mi przykro.

Wothering wyci�gn�� r�k� i z pocieszaj�c� min� pomacha� lekko palcami w powietrzu. W innej epoce mo�e po ojcowsku poklepa�by j� po kolanie.

��Posprz�tamy ten ba�agan.�� Spojrzenie Wotheringa stwardnia�o.�� Nie chc�, aby rosn�ce poczucie osobistej odpowiedzialno�ci zast�pi�a pani automatycznym poleganiem na us�ugach dobrego prawnika�� powiedzia�.�� Jest ju� pani doros�a, Kaye. Chc� przede wszystkim rozpl�ta� sznurki, a potem� Odetn� je. Nic nikomu nie b�dzie pani winna.

Kaye zagryz�a warg�.

��Chcia�abym wyja�ni� jedno, panie Wothering. M�j m�� by� chory. Chory umys�owo. Co Saul zrobi�, albo czego nie zrobi�, nie mo�e by� zarzutem wobec niego�� ani wobec mnie. Stara� si� zachowywa� r�wnowag�, wie�� swe �ycie i pracowa�.

��Rozumiem, pani Lang.

��Saul bardzo mi pomaga�, na sw�j spos�b, ale odrzucam wszelkie wnioski, �e nie jestem samodzielna.

��Nie wyci�gam takich wniosk�w.

��To dobrze�� powiedzia�a Kaye, czuj�c, �e st�pa po polu minowym zdenerwowania, gotowa w ka�dej chwili wybuchn�� gniewem.�� Chc� teraz wiedzie�, czy Marge Cross nadal uwa�a moje us�ugi za przydatne?

Wothering u�miechn�� si� i pokiwa� g�ow� w spos�b umiej�tnie wyra�aj�cy �wiadomo�� jej zdenerwowania i konieczno�� kontynuacji swojej misji.

��Marge nigdy nie daje wi�cej, ni� bierze, na pewno szybko si� pani o tym przekona. Kaye, czy mo�e mi pani obja�ni� ow� szczepionk�?

��To po��czenie p�aszcza antygenu ze spreparowanym rybozymem�� kwasem rybonukleinowym o w�a�ciwo�ciach podobnych do enzymu. Przy��cza si� do cz�ci kodu SHEVY i go przecina. �amie jej kark. Wirus nie mo�e si� replikowa�.

Wothering w zdumieniu kr�ci� g�ow�.

��Technicznie jest to cudowne�� stwierdzi�.�� Dla wi�kszo�ci z nas niepoj�te. Prosz� mi powiedzie�, dlaczego pani zdaniem Marge zdo�a nam�wi� kobiety na ca�ym �wiecie do rozwa�enia przyj�cia tej szczepionki?

��Pewnie zadzia�a reklam� i promocj�. Powiedzia�a, �e praktycznie j� rozda.

��Komu zaufaj� pacjenci, Kaye? Jest pani wybitn� kobiet�, kt�r� m�� oszukiwa�, trzyma� w niewiedzy. Kobiety potrafi� przez sk�r� wyczuwa� tak� niesprawiedliwo��. Prosz� mi wierzy�, Marge gotowa jest na bardzo wiele, aby zatrzyma� pani� w swym zespole. Pani pozycja staje si� coraz silniejsza.

Mitch podni�s� si� w ��ku, spocony i krzycz�cy. S�owa pada�y z gard�owym hukiem, cho� ju� wiedzia�, �e si� obudzi�. Usiad� z boku z nogami nadal zapl�tanymi w po�ciel i dr�a�.�� Wariactwo�� powiedzia�.�� Zwariowa�em. Zwariowa�em na punkcie tego.

Znowu �ni� o neandertalczykach. Tym razem patrzy� na nich przewa�nie z punktu widzenia samca, czu� si� wolny, jakby unosi� si� w p�ynnym oceanie, kt�ry od razu zala� go bardzo przejrzystymi i nieprzyjemnymi wodami uczu�, a potem wzbi� si� wysoko, aby ogl�da� spl�tany tok wydarze�. T�umy zbiera�y si� na skraju wioski�� tym razem nie na jeziorze, ale na polanie otoczonej g�st�, pradawn� puszcz�. Zaostrzonymi, utwardzonymi w ogniu kijami wygra�a�y samicy, kt�rej imi� niemal pami�ta�� Nali-a albo Ma-li.

��Jean Auel, oto jestem�� mrukn��, wygrzebuj�c nogi z po�cieli.�� Mowgli z Kamiennego Plemienia ratuje sw� kobiet�. Jezu.

Poszed� do kuchni nala� sobie szklank� wody. Walczy� z jakim� wirusem�� na pewno przezi�bienia, a nie SHEVY, zwa�ywszy na stan jego zwi�zk�w z kobietami. W ustach go drapa�o i piek�o, a z nosa kapa�o. Przezi�bi� si� pewnie podczas odbytej w zesz�ym tygodniu wycieczki do Iron Cave. Mo�e zarazi� si� od Mertona. Odwi�z� brytyjskiego dziennikarza na lotnisko, sk�d odlatywa� on do Marylandu.

Woda smakowa�a okropnie, ale oczy�ci�a mu usta. Wyjrza� na Broadway i poczt�, teraz niemal puste. Marcowa burza �nie�na miota�a ulicami drobne, krystaliczne p�atki. Pomara�czowy blask sodowych latarni ulicznych przekszta�ca� nagromadzony �nieg w porozrzucane stosy z�ota.

��Wykopano nas z jeziora, ze wsi�� szepn��.�� Musimy poradzi� sobie sami. Paru zapale�c�w gotowych jest p�j�� za nami, mo�e spr�buj� nas zabi�. B�dziemy�

Zadr�a�. Emocje by�y tak mocne i tak rzeczywiste, �e z trudem si� z nich otrz�sn��. Strach, w�ciek�o��, co� jeszcze� Bezradna mi�o��. Pomaca� twarz. Zerwali ze swoich obliczy rodzaj sk�ry, maseczki. Oznak� swej zbrodni.

��Droga Shirley MacLaine�� powiedzia�, przyciskaj�c czo�o do zimnej szyby okna.�� Re�yseruj� jaskiniowc�w, kt�rzy nie �yj� w jaskiniach. Czy dostan� jakie� rady?

Zerkn�� na zegar na kamerze wideo le��cej niepewnie na ma�ym telewizorze. By�a pi�ta rano. W Atlancie mieli �sm�. Spr�bowa� ponownie po��czy� si� z tamtym numerem, a potem zalogowa� si� na naprawionym laptopie i wys�a� wiadomo�� e-mailem.

W �azience gapi� si� na siebie w lustrze. Rozczochrane w�osy, spocona, przet�uszczona twarz, dwudniowy zarost, porwana koszulka i gacie.

��Istny Jeremiasz�� powiedzia�.

Potem kolejne wielkie sprz�tanie zacz�� od przedmuchania nosa i umycia z�b�w.

Christopher Dicken do swego domku na obrze�ach Atlanty wr�ci� o trzeciej nad ranem. Do drugiej pracowa� u siebie w CDC, przygotowuj�c dla Augustine�a dane o rozprzestrzenianiu si� SHEVY w Afryce. Przez godzin� le�a�, nie mog�c zasn�� i zastanawiaj�c si�, jaki b�dzie �wiat za nast�pne sze�� miesi�cy. Kiedy wreszcie zapad� w sen, mia� wra�enie, �e zaraz potem obudzi�o go brz�czenie telefonu kom�rkowego. Usiad� w podw�jnym ��ku, nale��cym kiedy� do jego rodzic�w, zastanawiaj�c si� chwil�, gdzie jest, szybko uzna�, �e to nie Hilton w Kapsztadzie, i zapali� �wiat�o. Ranek przes�cza� si� ju� przez zas�ony w oknach. Po czwartym dzwonku Dicken zdo�a� wygrzeba� kom�rk� z kieszeni wisz�cego w szafie p�aszcza i odebra� po��czenie.

��Czy pan doktor Chris Dicken?

��Christopher. No.�� Zerkn�� na zegarek. Pi�tna�cie po �smej. Przespa� zaledwie dwie godziny i na pewno czu� si� gorzej, ni� gdyby wcale nie spa�.

��Nazywam si� Mitch Rafelson.

Tym razem Dicken przypomnia� sobie to nazwisko i wiedzia�, sk�d je zna.

��Naprawd�?�� Zapyta�.�� Gdzie pan jest, panie Rafelson?

��W Seattle.

��Czyli u pana jest nawet wcze�niej ni� tu. Musz� jeszcze pospa�.

��Prosz� o chwilꠗ powiedzia� Mitch.�� Przepraszam, je�li pana obudzi�em. Czy dosta� pan moj� wiadomo��?

��Dosta�em�� odpar� Dicken.

Musimy porozmawia�.

��Zaraz, je�li jest pan Mitchem Rafelsonem, tym Mitchem Rafelsonem, to powinienem z panem rozmawia� Niemal tak pilnie jak��� Pr�bowa� znale�� dowcipne por�wnanie, ale umys� mu nie pracowa�.�� Nie musz� z panem rozmawia�.

��Rozumiem� Ale i tak prosz� pos�ucha�. Szuka pan SHEVY po ca�ym �wiecie, prawda?

��No�� powiedzia� Dicken. Ziewn��.�� Bardzo ma�o spa�em, my�l�c o niej.

��Ja te��� odpar� Mitch.�� Pa�skie zw�oki na Kaukazie wykaza�y obecno�� SHEVY. Moje mumie� W Alpach� Mumie w Innsbrucku wykaza�y obecno�� SHEVY.

Dicken mocniej przycisn�� kom�rk� do ucha.

��Sk�d pan o tym wie?

��Mam raporty laboratoryjne z Uniwersytetu Stanu Waszyngton. Co wiem, musz� przekaza� panu i ka�demu innemu z otwartym umys�em.

���aden umys� nie jest na to do�� otwarty�� powiedzia� Dicken.�� Kto da� panu m�j numer?

��Doktor Wendell Packer.

��Czy znam Packera?

��Pracowa� pan z jego znajom�. Renee Sondak.

Dicken podrapa� paznokciem przedni z�b. Bardzo powa�nie rozwa�a� zako�czenie po��czenia. Jego kom�rka by�a szyfrowana cyfrowo, ale gdyby kto� si� upar�, to odkodowa�by rozmow�. Na my�l o tym zap�on�� nagle gniewem. Rzeczy wymyka�y si� spod kontroli. Wszyscy tracili perspektyw� i wcale nie by�oby lepiej, gdyby si� zabawia� na prawo i lewo.

��Jestem zupe�nie sam.�� Mitch przerwa� cisz�.�� Kto� musi mi powiedzie�, �e nie zwariowa�em do ko�ca.

��No�� powiedzia� Dicken.�� Wiem co� o tym.�� Potem, wykrzywiaj�c twarz i tupi�c nog�, wiedz�c, �e napyta sobie wi�kszej biedy ni� podczas wszystkich poprzednich walk z wiatrakami, doda�:�� Powiedz mi co� wi�cej, Mitch.

Tytu� konferencji mi�dzynarodowej, wypisany czarnymi plastikowymi literami na tablicy w centrum kongresowym, wywo�a� u Dickena przelotny dreszczyk�� przelotny i konieczny. Przez ostatnie kilka miesi�cy nic prawie nie dawa�o mu starego, dobrze znanego kopa zadowolenia z pracy, ale bez trudu poczu� go na widok nazwy konferencji.

Kaye w�a�nie ko�czy�a my� twarz, gwi�d��c przez kapi�c� wod�, kiedy zadzwoni� telefon w pokoju. Szybko si� wytar�a i podnios�a s�uchawk�.

��Kaye? Tu Mitch.

��Pami�tam ciꠗ powiedzia�a lekko; mia�a nadziej�, �e nie nazbyt lekko.

��Jutro lec� na p�noc. Mo�e znajdziesz dzi� rano chwil� czasu i si� spotkamy.

By�a tak zaj�ta na konferencji, odbywaj�c rozmowy i uczestnicz�c w dyskusjach panelowych, �e ledwo mia�a czas cho�by na my�lenie o wieczorze w zoo. Co wiecz�r pada�a na ��ko kompletnie wyko�czona. Judith Kushner mia�a racj�; Marge Cross wysysa�a z niej ka�d� sekund� �ycia.

��By�oby pi�knie�� stwierdzi�a ostro�nie. Nie wspomnia� o Christopherze.�� Gdzie?

��Jestem w Holiday Inn. W Serrano jest mi�a kawiarenka. Wyjd� i spotkamy si� tam.

��Mam godzin�, zanim b�d� musia�a wyj�栗 powiedzia�a Kaye.�� Za dziesi�� minut na dole?

��Przybiegnꠗ odpar� Mitch.�� Spotkamy si� w holu.

W�o�y�a przygotowane na ten dzie� rzeczy�� elegancki niebieski kostium lniany z zawsze gustownej kolekcji Marge Cross�� i rozwa�a�a, czy par� tabletek tylenolu nie zablokowa� lekkiego b�lu g�owy od zatok, kiedy przez podw�jne szyby okna us�ysza�a st�umione krzyki. Najpierw nie zwraca�a na nie uwagi i si�gn�a do ��ka, aby przewr�ci� kartk� w programie konferencji. Gdy nios�a program do sto�u i grzeba�a w torebce w poszukiwaniu identyfikatora, sprzykrzy�o si� jej w�asne niemelodyjne gwizdanie. Wr�ci�a do ��ka, aby wzi�� pilota do telewizora, i nacisn�a guzik w��czaj�cy aparat.

Ma�y telewizor hotelowy wype�ni�o niezb�dne t�o. Reklamy tampon�w, �rodk�w na porost w�os�w. Umys� zajmowa�y jej inne rzeczy; zamkni�cie konferencji, wyj�cie na podium z Marge Cross I Markiem Augustine�em.

Mitch.

Gdy szuka�a pary dobrych nylon�w, us�ysza�a kobiecy g�os:

���Pierwsze urodzone w terminie niemowl�. Oto bli�sze szczeg�y dla naszych s�uchaczy: dzi� rano niezidentyfikowana kobieta w Mexico City urodzi�a pierwsze uznane naukowo dziecko Heroda drugiego stadium. Przekaz na �ywo z�

Kaye wzdrygn�a si� na odg�os zgrzytu metalu, brz�ku t�uczonego szk�a. Odsun�a cieniutkie zas�ony i wyjrza�a na p�noc. Biegn�c� przez Serrano i o�rodek kongresowy ulic� West Harbor Drive wype�nia�a g�sta ci�ba ludzi, zwarty potok t�umu zalewaj�cy chodniki, trawniki i place, poch�aniaj�cy samochody, furgonetki hotelowe, autokary. Jego odg�os brzmia� niesamowicie, nawet przez podw�jne szklane tafle: niski, rozrywaj�cy ryk, jak podczas trz�sienia ziemi. Nad t�umem kiwa�y si� bia�e tabliczki, powiewa�y pomarszczone zielone wst��ki: transparenty i plansze. Pod tym k�tem, z wysoko�ci dziesi�tego pi�tra, nie by�a w stanie odczyta� napis�w.

���Podobno urodzone martwo�� ci�gn�a spikerka.�� Pr�bujemy otrzyma� �wie�sze wie�ci z�

Telefon zadzwoni� ponownie. Zdj�a s�uchawk� z wide�ek i naci�gn�a sznur, aby doj�� do okna. Nie mog�a oderwa� oczu od �ywej rzeki w dole. Widzia�a samochody ko�ysane, przewracane na dachy przez napieraj�cy t�um, us�ysza�a znowu brz�ki rozbijanych szyb.

��Pani Lang, tu Stan Thorne, szef ochrony Marge Cross. Czekamy na pani� na dwudziestym pi�trze, w apartamencie na dachu.

Przelewaj�ca si� w dole masa rycza�a jednym zwierz�cym g�osem.

��Prosz� wzi�� wind� ekspresow��� ci�gn�� Thorne.�� Je�li jest zablokowana, prosz� wej�� schodami. Musi pani wyj�� natychmiast.

��Zaraz tam b�dꠗ powiedzia�a.

��Na�o�y�a buty.

��Dzi� rano, w Mexico City�

Jeszcze zanim Kaye dotar�a do windy, jej �o��dek ju� obci��y� wielki kamie�.

Z lotniska w Baltimore Kaye wywi�z� szybko nierzucaj�cy si� w oczy br�zowy pontiac bez rz�dowych tablic rejestracyjnych.

By�a po trzech godzinach sp�dzonych w studiach telewizyjnych i sze�ciu w samolocie, mia�a teraz wra�enie, �e jej sk�r� pokrywa werniks.

Dwaj agenci Secret Service milczeli uprzejmie. Jeden siedzia� z przodu, drugi z ty�u. Kaye te� z ty�u. Mi�dzy ni� a agentem zaj�a miejsce Farrah Tighe, �wie�o przydzielona asystentka. Tighe by�a kilka lat m�odsza od Kaye, mia�a zaczesane do ty�u jasne w�osy, mi��, szerok� twarz, l�ni�ce niebieskie oczy i roz�o�yste biodra, przeszkadzaj�ce innym w ciasnym samochodzie.

��Mamy cztery godziny przed pani spotkaniem z Markiem Augustine�em�� powiedzia�a Tighe.

Kaye przytakn�a. Jej my�li by�y daleko od samochodu.

��Prosi�a pani o spotkanie z dwiema matkami b�d�cymi pod obserwacj� w NIH. Nie jestem pewna, czy uda si� to za�atwi� na dzisiaj.

��Za�atw to�� poleci�a Kaye z naciskiem, a potem doda�a:�� Prosz�.

Tighe patrzy�a na ni� z powag�.

��Najpierw zawie� mnie do kliniki.

��Mamy dwa wywiady telewizyjne�

��Prze�� je�� powiedzia�a Kaye.�� Chc� porozmawia� z pani� Hamilton.

Augustine okr��y� teren NIH od Old Georgetown Road do Lincoln Street i wjecha� na tymczasowy parking dla pracownik�w opodal centrali Zespo�u Specjalnego. Zesp� zaledwie dwa tygodnie wcze�niej na pro�b� naczelnej lekarz otrzyma� nowy budynek. Protestanci najwyra�niej nie wiedzieli o tej zmianie; maszerowali w stron� dawnej siedziby i budynku nr 10.

Przeszed� szybko w grzej�cym s�o�cu do wej�cia na parterze.

Stra� NIH i ostatnio wynaj�ci prywatni ochroniarze stali przed budynkiem, rozmawiaj�c �ciszonymi g�osami. Przygl�dali si� odleg�ym o kilkaset jard�w grupkom protestant�w.

��Prosz� si� nie martwi�, panie Augustine�� powiedzia� szef ochrony budynku, gdy otwiera� kart� g��wne wej�cie.�� Po po�udniu przyb�dzie Gwardia Narodowa.

��O, doskonale.�� Augustine spu�ci� g�ow� i nacisn�� guzik przywo�uj�cy wind�. W nowym biurze trzej asystenci i jego osobista sekretarka, pani Florence Leighton, dostojna i bardzo sprawna, pr�bowali przywr�ci� po��czenia z reszt� terenu.

��Co si� sta�o, sabota�?�� Troch� zaczepnie zapyta� Augustine.

��Nie�� odpar�a pani Leighton, podaj�c mu plik wydruk�w.

��G�upota. Serwer nie chce nas rozpoznawa�.

Augustine zatrzasn�� drzwi swego gabinetu, wysun�� fotel na k�kach, rzuci� akt�wk� na biurko. Us�ysza� popiskiwanie telefonu. Si�gn�� do przycisku.

��Czy mog� prosi�, Florence, aby pi�� minut nikt mi nie przeszkadza�, bo musz� uporz�dkowa� my�li?�� B�aga�.

Mark, to Kennealy od wiceprezydenta�� powiedzia�a pani Leighton.

��Podw�jny cymes. Daj go.

Tom Kennealy, dyrektor ��czno�ci technicznej wiceprezydenta�� kolejne nowe stanowisko, ustanowione przed tygodniem�� odezwa� si� pierwszy, pytaj�c Augustine�a, czy wie o skali protest�w.

��Widz� je teraz przez okno�� odrzek�.

��Wedle ostatniej rachuby obejmuj� czterysta siedemdziesi�t szpitali�� powiedzia� Kennealy.

��Niech B�g b�ogos�awi Internet�� rzuci� Augustine.

��Cztery demonstracje wymkn�y si� spod kontroli�� nie licz�c zamieszek w San Diego. Wiceprezydent bardzo si� martwi, Mark.

��Powiedz mu, �e ja jeszcze bardziej. To najgorsza wie��, jak� mog� sobie wyobrazi栗 zmar�e donoszone dziecko Heroda.

��Co z opryszczk�?

��Chrzani� j�. Dziecko �apie opryszczk� dopiero po porodzie.

��W Mexico City musieli to zaniedba�.

��S�yszeli�my inaczej. Czy mo�emy o tym zapewnia�? �e niemowl� by�o chore?

��Na pewno by�o chore, Tom. To na herodzie powinni�my si� skupi�.

��No dobrze. Rozmawia�em z wiceprezydentem. Jest tu teraz, Mark.

Telefon przej�� wiceprezydent. Augustine opanowa� g�os i przywita� go spokojnie. Wiceprezydent powiedzia�, �e NIH b�dzie strze�one przez wojsko, otrzyma najwy�szy stopie� ochrony, podobnie jak CDC i pi�� o�rodk�w badawczych Zespo�u Specjalnego w kraju. Augustine m�g� sobie teraz wyobrazi� skutki�� drut kolczasty, psy policyjne, granaty og�uszaj�ce i gaz �zawi�cy. Pi�kne warunki do prowadzenia delikatnych bada�.

��Panie wiceprezydencie, nie wypierajcie ich z terenu�� powiedzia�.�� Prosz�. Niech zostan� i protestuj�.

��Prezydent wyda� rozkaz godzin� temu. Dlaczego mamy go zmienia�?

��Gdy� wydaje si�, �e to dla nich wentyl bezpiecze�stwa. Jest inaczej ni� w San Diego. Chc� si� tu spotka� z przyw�dcami.

��Mark, nie jeste� wyszkolonym negocjatorem�� przekonywa� wiceprezydent.

��Nie, ale b�d� o wiele lepszy od kordonu wojska w pe�nym rynsztunku bojowym.

��Le�y to w kompetencjach dyrektora NIH.

��Kto negocjuje, panie prezydencie?

��Z przyw�dcami protestuj�cych spotkaj� si� dyrektor i sekretarz generalny. Nie mo�emy podejmowa� odmiennych dzia�a� ani m�wi� r�nymi g�osami, Marku, nie my�l wi�c nawet o prowadzeniu jakichkolwiek rozm�w.

��A je�li b�dzie kolejne martwe dziecko, panie prezydencie?

��Pojawienie si� tego zaskoczy�o nas ca�kowicie�� wiemy jedynie, �e przysz�o na �wiat sze�� dni temu. Pr�bowali�my wys�a� na pomoc nasz zesp�, ale szpital odm�wi�.

��Przys�ali ci cia�o. Wydaje si� to �wiadczy� o duchu wsp�pracy.

��Z tego, co m�wi� mi Tom, wynika, �e nikt nie zdo�a�by go uratowa�.

��Nie, ale mogliby�my wiedzie� o nim zawczasu i skoordynowa� wiadomo�ci w mediach.

��Tu pe�na zgoda, Mark.

��Panie wiceprezydencie, z ca�ym szacunkiem, ale mi�dzynarodowa biurokracja nas niszczy. To dlatego owe protesty s� takie gro�ne. Jeste�my obwiniani, oboj�tnie czy ponosimy win�, czy nie�� i powiem szczerze, wszystko si� teraz we mnie przewraca. Nie mog� odpowiada� za rzeczy, do kt�rych si� nie przyczyni�em!

��Prosimy ci� teraz, Mark, aby� si� przyczynia�.�� G�os wiceprezydenta by� wywa�ony.

��Przepraszam. Wiem, panie wiceprezydencie. Nasze powi�zania z Americolem rodz� mn�stwo problem�w. Zapowied� szczepionki� Przedwczesna, moim zdaniem�

��Tom podziela ten pogl�d, tak samo ja.

Co z prezydentem?�� Pomy�la�.

��Doceniam to, ale wie�� ju� posz�a. Wed�ug moich ludzi jest oko�o pi��dziesi�ciu procent szans na niepowodzenie bada� przedklinicznych. Rybozym jest koszmarnie wszechstronny. Wykazuje podobie�stwo do chyba trzynastu lub czternastu r�nych odmian RNA matrycowego. Mo�emy wi�c zatrzyma� SHEV�, ale dostaniemy te� rozpad os�onki mielinowej� Stwardnienie rozsiane, na mi�o�� bosk�!

��Pani Cross twierdzi, �e j� usprawniaj� i jest teraz bardziej wybi�rcza. Osobi�cie zapewnia�a mnie, �e nigdy nie by�o zagro�enia stwardnieniem. G�osi�a tak tylko plotka.

��Na testowanie jakiej wersji pozwoli im FDA, panie prezydencie? Trzeba zacz�� od pocz�tku ca�� prac� papierkow��

��FDA przychyla si� do tej.

��Chcia�bym utworzy� oddzielny zesp� oceniaj�cy. NIH ma ludzi, my mo�liwo�ci.

��Nie ma czasu, Mark.

Augustine zamkn�� oczy i potar� czo�o. Czu�, jak twarz pokra�nia�a mu niby burak.

��Mam nadziej�, �e postawili�my na dobrego konia�� powiedzia� spokojnie. Serce t�uk�o mu si� w piersi.

��Prezydent og�osi wieczorem przyspieszenie prac�� zapowiedzia� wiceprezydent.�� Je�li powiod� si� badania przedkliniczne, w ci�gu miesi�ca nast�pi� pr�by na ludziach.

��Nie zaleca�bym ich.

��Zdaniem Roberta Jacksona mo�na je przeprowadza�. Decyzja zapad�a. Ju� za p�no.

��Czy prezydent rozmawia� o tym z Frankiem? Albo z naczeln� lekarz?

��S� w sta�ym kontakcie.

��Prosz� nam�wi� pana prezydenta, aby zadzwoni� i do mnie.�� Augustine nie znosi� by� zmuszany do proszenia, ale m�drzejszemu prezydentowi przypominanie by�oby niepotrzebne.

��Spr�buj�, Mark. A wracaj�c do twojej odpowiedzi� Masz si� zgadza� z tym, co powiedzia� NIH, bez �adnych podzia��w, sprzeciw�w, rozumiesz?

��Nie jestem draniem, panie wiceprezydencie�� odpar� Augustine.

��Wkr�tce z tob� porozmawiam, Mark�� powiedzia� wiceprezydent.

W telefonie rozleg� si� g�os Kennealye�go. Brzmia�a w nim uraza.

��Mark, oddzia�y w�a�nie �aduj� si� na ci�ar�wki. Chwileczk�.�� Zakry� d�oni� s�uchawk�.�� Wiceprezydent ju� wyszed�. Jezu, co� mu zrobi�, Mark, zmiesza�e� go z b�otem?

��Poprosi�em go, aby zadzwoni� do mnie prezydent�� odpar� Augustine.

��A to ci dopiero nowina�� powiedzia� Kennealy ch�odno.

��Czy kto� �askawie mnie powiadomi, gdy urodzi si� kolejne dziecko poza krajem?�� Spyta� Augustine.�� Albo w nim? Czy Departament Stanu b�dzie si� codziennie kontaktowa� z moim urz�dem? Mam nadziej�, Tom, �e nie bij� tu tylko piany!

��Mark, nigdy wi�cej nie rozmawiaj tak z wiceprezydentem�� powiedzia� Kennealy i odwiesi� s�uchawk�.

Augustine wcisn�� guzik ��czno�ci wewn�trznej.

��Florence, musz� napisa� list przewodni i notatk� s�u�bow�. Czy Dicken jest w mie�cie? Gdzie jest Lang?

��Doktor Dicken jest w Atlancie, a Kaye Lang na miejscu. Chyba w klinice. Mo�esz si� z ni� spotka� za dziesi�� minut.

Augustine wysun�� szuflad� biurka i wyj�� blok papieru. Nakre�li� na nim trzydzie�ci jeden poziom�w dowodzenia, trzydzie�ci mi�dzy nim a prezydentem�� troch� za du�o, jak dla niego. Zamaszy�cie przekre�li� pi��, potem sze��, nast�pnie inne, a� zosta�o z dziesi�� nazwisk i urz�d�w; podar� przy tym kartk�. Je�li nast�pi najgorsze, pomy�la�, to przy bardziej starannym planowaniu zdo�a mo�e pomin�� dziesi�� z tych poziom�w, najwy�ej dwadzie�cia.

Najpierw jednak musi nadstawi� karku i rozes�a� im sw�j raport opatrzony pismem przewodnim. Upewni� si�, �e trafi na wszystkie biurka, zanim rozejdzie si� smr�d.

To nadstawianie karku nie b�dzie jednak zbyt wielkie. Mia� silne przeczucie, �e zanim jaki� s�ugus Bia�ego Domu�� mo�e Kennealy, podlizuj�cy si�, aby awansowa栗 szepnie do ucha prezydenta, i� Augustine nie gra zespo�owo, wybuchnie nast�pna bomba.

Bardzo wielka bomba.

Zatracanie si� w pracy by�o jedyn� czynno�ci�, jak� Kaye uwa�a�a teraz za w�a�ciw�. Zamieszanie wyklucza�o wszelkie inne mo�liwo�ci. Opuszczaj�c klinik�, szybko mijaj�c rozstawione na chodniku stoliczki wietnamskich i korea�skich handlarzy sprzedaj�cych przybory toaletowe i r�ne drobiazgi, przejrza�a list� wyznaczonych na ten dzie� zada�, odhaczaj�c spotkania i rozmowy�� najpierw z Augustine�em, potem dziesi�� minut w budynku nr 15 z Robertem Jacksonem, aby zapyta� o miejsca wi�zania rybozymu, weryfikacja tego w budynkach nr 5 i 6 u dw�ch badaczy z NIH, kt�rzy pomagaj� jej w poszukiwaniach HERV-�w przypominaj�cych SHEV�; nast�pnie p� tuzina innych naukowc�w z listy zapasowej, kt�rych poprosi o wyra�enie zdania�

By�a w po�owie drogi mi�dzy klinik� a central� Zespo�u Badawczego, gdy zadzwoni�a jej kom�rka. Wyj�a j� z torebki.

��Kaye, tu Christopher.

��Nie mam czasu i czuj� si� paskudnie, Christopherze�� rzuci�a.�� Powiedz mi co�, od czego poczuj� si� lepiej.

��Je�li ci� to pocieszy, te� czuj� si� paskudnie. Upi�em si� wieczorem i mam przed sob� demonstrant�w.

��Tu te� ich mamy.

��Pos�uchaj jednak, Kaye. Mamy teraz na patologii dziecko C. Urodzi�o si� co najmniej miesi�c za wcze�nie.

��Urodzi�o? Ma chyba p�e�?

��On. Wewn�trz i na zewn�trz jest poprzebijany wrzodami opryszczki. Nie by� chroniony przed ni� w macicy. SHEVA tworzy jako� odpowiedni dla wirusa opryszczki otw�r w barierze �o�yska.

��Zawi�zuj� wi�c sojusz�� aby razem powodowa� �mier� i zniszczenie. Cudownie.

��Nie�� powiedzia� Dicken.�� Nie chc� m�wi� o tym przez telefon. Jutro przyjad� do NIH.

��Daj mi jaki� punkt zaczepienia, Christopherze. Nie chcia�abym mie� kolejnej takiej nocy jak dwie poprzednie.

��Dziecko C by� mo�e nie umar�oby, gdyby nie zarazi�o si� opryszczk� od matki. Kaye, jedno z drugim mo�e nie mie� nic wsp�lnego.

Kaye zamkn�a oczy i stan�a nieruchomo na chodniku. Rozgl�da�a si� za Farrah Tighe; rozkojarzona musia�a wyj�� bez niej, wbrew instrukcjom. Tighe na pewno szuka jej teraz gor�czkowo.

��Je�li nawet, to kto nas teraz wys�ucha?

���adna z o�miu kobiet w klinice nie ma opryszczki ani HIV.

��Zadzwoni�em do Lipton i sprawdzi�em. S� doskona�ymi przypadkami badawczymi.

��Urodz� nie wcze�niej ni� za dziesi�� miesi�cy�� powiedzia�a Kaye.�� Je�li przestrzega� zasady jednego miesi�ca naddatku.

��Wiem. Ale na pewno znajdziemy inne. Musimy znowu porozmawia栗 powa�nie.

��Ca�y dzie� mam zebrania, jutro b�d� w laboratoriach Americolu w Baltimore.

��No to dzi� wieczorem. A mo�e prawda niewiele teraz znaczy?

��Nie pouczaj mnie o prawdzie, do licha�� powiedzia�a Kaye.

Zobaczy�a ci�ar�wki Gwardii Narodowej jad�ce Center Drive. Manifestanci na razie skupiali si� w cz�ci p�nocnej; ze swego miejsca mog�a dostrzec ich tablice i transparenty widoczne za niskim, poro�ni�tym traw� pag�rkiem. Przegapi�a kilka s��w Dickena. Fascynowa�y j� ruchy odleg�ego t�umu.

���Chc� da� uczciw� szans� twojemu zdaniu�� powiedzia� Dicken.�� Wielki kompleks bia�kowy nie mo�e by� korzystny dla pojedynczego wirusa, dlaczego wi�c z niego korzysta?

��Bo SHEVA jest pos�a�cem�� odpar�a Kaye cichym g�osem, jakby po�rednim mi�dzy sennym a roztargnionym.�� To radio Darwina.

��Co?

��Christopherze, widzia�e� �o�ysko i b�ony p�odowe p�od�w Heroda pierwszego stadium. Wyspecjalizowane worki owodniowe� Bardzo rozwini�te. Wcale nie chore.

��Jak powiedzia�em, chc� jeszcze nad tym popracowa�. Przekonaj mnie, Kaye. Bo�e, a je�li to dziecko C jest tylko szcz�liwym trafem, przypadkow� mutacj�?!

W p�nocnej cz�ci zespo�u rozleg�y si� trzy st�umione trzaski, ciche, brzmi�ce niewinnie. Us�ysza�a j�k zaskoczenia t�umu, a potem odleg�e, wysokie okrzyki.

��Nie mog� rozmawia�, Christopherze.�� Z trzaskiem tworzywa sztucznego zamkn�a telefon i pobieg�a. T�um by� jakie� �wier� mili od niej, ludzie cofali si� i rozpraszali na drogach, parkingach, mi�dzy ceglanymi budynkami. Nie us�ysza�a nowych trzask�w.

Kilka krok�w zrobi�a wolniej, rozwa�aj�c niebezpiecze�stwo, potem znowu pobieg�a. Musia�a wiedzie�. W jej �yciu by�o zbyt wiele niepewno�ci. Zbyt wiele oci�gania si� i bezczynno�ci, z Saulem, ze wszystkim i z ka�dym.

Pi��dziesi�t st�p przed sob� ujrza�a pot�nego m�czyzn� w br�zowym garniturze, wybiegaj�cego z drzwi s�u�bowych budynku, machaj�cego nogami i r�koma. P�aszcz powiewa� mu nad obszern�, bia�� koszul� i wygl�da� �miesznie, ale facet by� szybki jak b�yskawica i kierowa� si� prosto ku niej.

Zaniepokoi�a si� przez chwil� i skr�ci�a, aby go omin��.

��Cholera, pani doktor!�� Zawo�a�.�� Prosz� si� zatrzyma�. Stop!

Zadyszana, zwolni�a niech�tnie. M�czyzna w br�zowym garniturze zbli�y� si� do niej i pokaza� oznak�. By� z Secret Service, nazywa� si� Benson, tyle tylko zdo�a�a dostrzec, zanim zamkn�� legitymacj� i schowa� j� do kieszeni.

��Co u licha pani wyprawia? Gdzie jest Tighe?�� Zapyta� j�, zarumieniony z wysi�ku; pot sp�ywa� mu po policzkach z dziobami po ospie.

��Potrzebuj� pomocy�� powiedzia�a.�� Zosta�a w�

��To strza�y. Zostanie pani tutaj, cho�bym musia� zatrzyma� pani� si��. Do diab�a, Tighe mia�a nie opuszcza� pani ani na chwil�!

Tighe akurat dobiega�a do nich. By�a czerwona z gniewu. Wymieni�a z Bensonem szybkie, ostre szepty, potem stan�a obok Kaye. Benson ruszy� szybkim truchtem w stron� porozrywanych grupek manifestant�w. Kaye posz�a za nim, ale wolniej.

��Niech pani tu zostanie, pani Lang�� powiedzia�a Tighe.

��Kogo� zastrzelono!

��Benson si� tym zajmie!�� Nalega�a Tighe, staj�c mi�dzy ni� a t�umem.

Kaye zerkn�a jej przez rami�. M�czy�ni i kobiety przyciskali d�onie do twarzy, p�acz�c. Zobaczy�a upuszczone tablice, porzucone transparenty. T�um k��bi� si�, ogarni�ty chaosem.

�o�nierze Gwardii Narodowej w strojach maskuj�cych, z wycelowanymi karabinami automatycznymi, zaj�li pozycje mi�dzy ceglanymi budynkami stoj�cymi przy najbli�szej drodze.

Funkcjonariusz stra�y kampusu przejecha� trawnikiem mi�dzy dwoma wysokimi d�bami. Widzia�a innych m�czyzn w garniturach, niekt�rzy rozmawiali przez telefony kom�rkowe albo kr�tkofal�wki.

Potem dostrzeg�a w �rodku trawnika samotnego m�czyzn� z wyprostowanymi po bokach r�koma. Wygl�da�, jakby chcia� polecie�. Za nim na trawie le�a�a nieruchomo kobieta. Benson i stra�nik kampusu dotarli do nich jednocze�nie. Benson kopn�� w trawie ciemny przedmiot: pistolet. Stra�nik wyj�� sw� bro� i mocno odepchn�� stoj�cego m�czyzn�.

Ukl�k� obok kobiety, sprawdzi� puls na szyi, spojrza� w g�r�, na boki, jego twarz powiedzia�a wszystko. Potem popatrzy� na Kaye, m�wi�c bezg�o�nie �wracaj�.

��To nie by�o moje dziecko!�� Krzycza� m�czyzna. Szczup�y, bia�y, kr�tkie i rozczochrane jasne w�osy, pod trzydziestk�, mia� czarn� koszulk� i czarne d�insy zwisaj�ce nisko na biodrach. Rzuca� g�ow� w ty� i w prz�d, jakby si� odgania� od much.�� Zmusi�a mnie do przyj�cia tutaj. Kurcz�, zmusi�a mnie! To nie by�o moje dziecko!

Udaj�cy lot m�czyzna cofn�� si� przed stra�nikiem, ruchy mia� szarpane jak u marionetki.

��Nie znios� wi�cej tego g�wna. Do�� g�wna!

Kaye patrzy�a na rann� kobiet�. Nawet z odleg�o�ci dwudziestu jard�w dostrzeg�a krew plami�c� na brzuchu jej bluzk�, nic niewidz�ce oczy spogl�daj�ce w niebo pustym wzrokiem bez nadziei.

Nie zwraca�a uwagi na Tighe, Bensona, udaj�cego lot m�czyzn�, oddzia�y, stra�nik�w, t�um.

Widzia�a jedynie kobiet�.

Opieraj�c si� na kulach, Cross wesz�a do jadalni kierownictwa Americolu. M�ody piel�gniarz podsun�� krzes�o; usiad�a z westchnieniem ulgi.

W sali nie by�o nikogo opr�cz niej, Kaye, Laury Nilson i Roberta Jacksona.

��Marge, jak to si� sta�o?�� Zapyta� Jackson.

��Nikt do mnie nie strzela��� zaszczebiota�a wesolutko.�� Przewr�ci�am si� w wannie. Zawsze by�am swoim najwi�kszym wrogiem. Niezgrabna ze mnie krowa. Lauro, co mamy?

Nilson, kt�rej Kaye nie widzia�a od zako�czonej katastrof� konferencji prasowej na temat szczepionki, mia�a na sobie elegancki, cho� zbyt powa�ny, trzycz�ciowy niebieski kostium.

��Zaskoczeniem tygodnia jest RU-486�� odpowiedzia�a.

��Kobiety go u�ywaj�, wiele z nich. Francuzi przedstawili rozwi�zanie. Zwr�cili�my si� do nich, ale powiedzieli, �e kieruj� sw� propozycj� bezpo�rednio do WHO i Zespo�u Specjalnego, ich cele s� humanitarne i nie interesuj� ich �adne powi�zania biznesowe.

Marge zam�wi�a u kelnera wino i zanim po�o�y�a serwetk� na kolanach, wytar�a ni� czo�o.

��Jakie to szlachetne�� powiedzia�a w zadumie.�� Zaspokoj� wszystkie potrzeby �wiata i to bez ponoszenia �adnych wydatk�w na prace badawczo-rozwojowe. Jak to dzia�a, Robercie?

Jackson wzi�� palmbooka i rysikiem przesuwa� notatki.

��Zesp� Specjalny ma niepotwierdzone doniesienia, �e RU-486 wydala zagnie�d�on� kom�rk� jajow� drugiego stadium. Na razie nie ma ani s�owa o pierwszym stadium. Wszystko to pog�oski. Plotki z ulicy.

���rodki wczesnoporonne nigdy mi si� nie podoba�y�� stwierdzi�a Cross. Potem zwr�ci�a si� do kelnera:�� Dla mnie sa�atka Cobba z sosem winegret i dzbanek kawy.

Kaye wybra�a kanapk� klubow�, cho� ani troch� nie by�a g�odna. Poczu�a narastaj�ce dudnienie w g�owie�� nieprzyjemn� oznak� �wiadomo�ci, �e jest w wielkim niebezpiecze�stwie. Jeszcze si� nie otrz�sn�a po strzelaninie w NIH sprzed dw�ch dni.

��Lauro, wygl�dasz na niezadowolon��� powiedzia�a Cross, zerkaj�c na Kaye. Skargi Lang zamierza�a zostawi� na koniec.

��Jedno trz�sienie ziemi po drugim�� odpar�a Nilson.�� Przynajmniej nie do�wiadczy�am tego co Kaye.

��Straszne�� przyzna�a Cross.

��Zam�wili�my w�asne sonda�e. Profile psychologiczne, kulturowe, pe�en przekr�j. Wydaj� co do grosza wszystkie pieni�dze, kt�re mi dajesz, Marge.

��Ubezpieczenie�� powiedzia�a Cross.

��Przera�aj�ce�� wpad� jej w s�owo Jackson.

��Sze��dziesi�t procent przebadanych �onatych lub b�d�cych w trwa�ym zwi�zku m�czyzn nie wierzy wiadomo�ciom�� t�umaczy�a si� Nilson.�� Uwa�aj�, �e kobiety musia�y uprawia� seks, aby za drugim razem zaj�� w ci���. Napotykamy tutaj na mur oporu, wyparcia, nawet u kobiet. Czterdzie�ci procent zam�nych lub b�d�cych w trwa�ym zwi�zku kobiet twierdzi, �e usun�yby ka�dy p��d Heroda.

��Tylko tak m�wi� ankieterom�� mrukn�a Cross.

��Na pewno dzieje si� tak w wielu przypadkach. RU-486 to wypr�bowany i sprawdzony �rodek. Sta� si� trzyman� w domu ostatni� desk� ratunku dla zdesperowanych.

��Nie jest zabezpieczeniem�� rzuci� niezadowolony Jackson.

��W�r�d tych, kt�re nie u�ywa�y pigu�ki wczesnoporonnej, a� po�owa wierzy, �e rz�d pr�buje narzuci� narodowi, mo�e �wiatu, hurtow� aborcjꠗ powiedzia�a Nilson.�� Ktokolwiek wymy�li� nazw� �Herod�, naprawd� du�o schrzani�.

��Augustine j� wybra��� wyja�ni�a Cross.

��Marge, nadci�ga wielka katastrofa spo�eczna: niewiedza zmieszana z seksem i martwymi niemowl�tami. Skoro wielka liczba kobiet z SHEV� powstrzymuje si� od seksu ze swymi partnerami i mimo to zachodzi w ci���, to zdaniem naszych socjolog�w dojdzie do nasilenia przemocy domowej, jak te� wielkiego wzrostu liczby przerwanych ci��, w tym tak�e zwyk�ych.

��S� inne mo�liwo�ci�� powiedzia�a Kaye.�� Widzia�am ich skutki.

��M�w�� zach�ci�a Cross.

��Wypadki na Kaukazie w latach dziewi��dziesi�tych. Masakry.

��Z nimi te� si� zapozna�am�� powiedzia�a rzeczowo Nilson, przerzucaj�c swe notatki.�� Nawet teraz nie wiemy zbyt wiele. U miejscowej ludno�ci wyst�powa�a SHEVA�

��Sprawa jest znacznie bardziej z�o�ona�� przerwa�a jej Kaye za�amuj�cym si� g�osem�� ni� ktokolwiek z nas mo�e sobie wyobrazi�. Nie mamy do czynienia z charakterystyk� choroby. Chodzi o przekazywanie poziome instrukcji genetycznych prowadz�cych do fazy przej�ciowej.

��Znowu? Nie rozumiem�� powiedzia�a Nilson.

��SHEVA nie jest czynnikiem chorobotw�rczym.

��Bzdura�� rzuci� zdumiony Jackson.

Marge kiwn�a mu ostrzegawczo r�k�.

��Ci�gle odgradzamy si� murami od tego tematu. D�u�ej ju� nie wytrzymam, Marge. Zesp� Specjalny od samego pocz�tku odrzuca� t� mo�liwo��.

��Nie wiem, co jest odrzucane�� powiedzia�a Cross.�� Kaye, zreferuj pokr�tce.

��Widzimy wirusa, cho�by pochodz�cego z naszego w�asnego genomu, i przyjmujemy, �e wywo�uje chorob�. Patrzymy na wszystko pod tym k�tem.

��Kaye, nie spotka�em si� nigdy z wirusem, kt�ry nie wywo�ywa�by k�opot�w�� powiedzia� Jackson, patrz�c spod ci�kich powiek. Je�li pr�bowa� j� ostrzec, �e st�pa po cienkim lodzie, to tym razem nadaremnie.

��Mamy przed oczyma prawd�, ale nie pasuje ona do naszych prymitywnych pogl�d�w na sposoby, w jakie dzia�a przyroda.

��Prymitywnych?�� Spyta� Jackson.�� Powiedz to o ospie wietrznej.

��Gdyby spotka�o nas to za trzydzie�ci lat�� ci�gn�a uparcie Kaye�� mo�e byliby�my przygotowani, ale teraz post�pujemy jak nierozumne dzieci. Dzieci, kt�re nigdy nie pozna�y prawdy o �yciu.

��Co przegapili�my?�� Pyta�a cierpliwie Cross.

Jackson b�bni� palcami po stole.

��Ju� to omawiali�my.

��Co?�� Powt�rzy�a Cross.

��Nigdy na powa�nie�� odpar�a Kaye Jacksonowi.

��Co, je�li �aska?

��Kaye chce nam powiedzie�, �e SHEVA jest cz�ci� przetasowania biologicznego. Transpozony skacz� sobie i wp�ywaj� na fenotyp. Wrze teraz u sta�yst�w, kt�rzy czytali artyku�y Kaye.

��Co to znaczy?

��Pozwol� sobie na przewidywania�� skrzywi� si� Jackson.�� Je�li dopu�cimy na narodzin nowych dzieci, wszystkie b�d� wielkog�owymi nadlud�mi. Cudownymi istotami o w�osach blond, wysy�aj�cych promienie oczach i zdolno�ciach telepatycznych. Zabij� nas wszystkich i przejm� Ziemi�.

Oszo�omiona, bliska �ez Kaye patrzy�a na Jacksona. U�miecha� si� troch� przepraszaj�co, promieniej�c jednocze�nie, bo uci�� w zarodku wszelk� dyskusj�.

��To strata czasu�� powiedzia�.�� A nie mamy go wiele.

Nilson patrzy�a na Kaye z niepewnym wsp�czuciem. Marge podnios�a g�ow� i wpatrywa�a si� w sufit.

��Czy kto� b�dzie �askaw powiedzie� mi, w co wdepn�am?

��W �wie�e g�wno�� szepn�� Jackson pod nosem, poprawiaj�c serwetk�.

Kelner przyni�s� im jedzenie.

Nilson po�o�y�a d�o� na r�ce Kaye.

��Wybacz nam, Kaye. Robert potrafi by� bardzo przekonuj�cy.

��Powstrzymuje mnie w�asna niepewno��, a nie obronne grubia�stwo Roberta�� powiedzia�a Kaye.�� Marge, wpojono mi zasady wsp�czesnej biologii. Zajmuj� si� �cis�ym odczytywaniem danych. Oto mocne podwaliny wsp�czesnej biologii, wzniesione starannie ceg�a po cegle��� Wyci�gni�t� r�k� pokaza�a mur.�� I oto nadci�ga sztormowa fala zwana genetyk�. Rysujemy plan hali fabrycznej �ywej kom�rki. Odkrywamy, �e przyroda jest nie tylko zaskakuj�ca, ale i osza�amiaj�co nieortodoksyjna. Ma w nosie, co my�limy, jakie s� nasze paradygmaty.

��Wszystko bardzo �adnie�� stwierdzi� Jackson�� ale nauka to organizacja naszej pracy i zapobieganie marnowaniu czasu.

��To dyskusja, Robercie�� powiedzia�a Cross.

��Nie mog� przeprasza� za co�, co w g��bi duszy uwa�am za prawdꠗ upiera�a si� Kaye.�� Wol� straci� wszystko ni� sk�ama�.

��Godne podziwu�� powiedzia� Jackson.�� �A jednak si� kr�ci�, czy� nie tak, Kaye?

��Robercie, nie b�d� dupkiem�� rzuci�a Nilson.

��Jestem przeg�osowany, moje panie.�� Jackson w z�o�ci odsun�� krzes�o. Po�o�y� serwetk� na talerzu, ale nie odchodzi�. Za�o�y� jedynie r�ce i podni�s� g�ow�, jakby zach�caj�c�� lub wyzywaj�c�� Kaye, by m�wi�a dalej.

��Zachowujemy si� jak dzieci, kt�re nie wiedz� nawet, sk�d bior� si� dzieci�� ci�gn�a.�� Jeste�my �wiadkami odmiennego rodzaju ci��y. Nie jest nowy, zdarza� si� ju� po wielekro�. To ewolucja, ale kierowana, kr�tkoterminowa, natychmiastowa, nieci�g�a, i nie mam poj�cia, jakie dzieci si� narodz�. Nie b�d� jednak potworami i nie zjedz� swoich rodzic�w.

Jackson podni�s� r�k� jak ucze� w klasie.

��Je�li pracuje nad nami r�ka jakiego� szybko dzia�aj�cego, mistrzowskiego rzemie�lnika, je�li nasz� ewolucj� kieruje teraz B�g, to moim zdaniem pora wynaj�� jakiego� kosmicznego prawnika. To najbardziej podstawowy b��d w sztuce. Dziecko C by�o jedn� wielk� fuszerk�.

��Mia�o opryszczkꠗ powiedzia�a Kaye.

��Opryszczka tak nie dzia�a�� odpar� Jackson.�� Wiesz o tym r�wnie dobrze jak ja.

��SHEVA wywo�uje u p�od�w szczeg�ln� wra�liwo�� na zaka�enia wirusowe. To b��d, b��d naturalny.

��Nie mamy na to �adnych dowod�w. Dowody, pani Lang!

��CDC��� Zacz�a Kaye.

��Dziecko C by�o potworkiem Heroda drugiego stadium, z dodatkiem opryszczki jako przystawk��� powiedzia� Jackson.

��Naprawd�, drogie panie, mam dosy�. Wszyscy jeste�my zm�czeni. Sam jestem wyko�czony.�� Wsta�, sk�oni� si� szybko i wyszed� z jadalni.

Marge grzeba�a widelcem w sa�atce.

��Wygl�da mi to na problem poj�ciowy. Zwo�am zebranie.

��Wys�uchamy twoich dowod�w, szczeg�owo. Poprosz� te� Roberta o sprowadzenie swoich ekspert�w.

��Nie s�dz�, abym znalaz�a wielu takich, kt�rzy otwarcie mnie wespr��� powiedzia�a Kaye.�� Na pewno nie teraz. Sytuacja jest bardzo napi�ta.

��Sprawa jest bardzo wa�na ze wzgl�du na odbi�r spo�eczny�� doda�a Nilson z naciskiem.

��Dlaczego?�� Spyta�a Cross.

��Je�li jaka� grupa, sekta czy organizacja uzna, �e Kaye ma racj�, b�dziemy si� musieli z tym zmierzy�.

Kaye poczu�a si� nagle ca�kowicie odkryta, ods�oni�ta ze wszystkich stron.

Cross nabi�a na widelec pasek sera i ogl�da�a go.

��Je�li herod nie jest chorob�, nie wiem, co z tym poczniemy.

��Utkniemy mi�dzy zjawiskiem naturalnym a pozbawionymi wiedzy i przera�onymi lud�mi. Polityka stanie si� w�wczas straszna, a interesy b�d� koszmarem.

Kaye zasch�o w ustach. Nie mia�a �adnej odpowiedzi. By�o tak rzeczywi�cie.

��Skoro nie ma �adnych ekspert�w, kt�rzy by ci� wsparli�� powiedzia�a Cross po namy�le, wk�adaj�c ser do ust�� jak przedstawisz sw� tez�?

��Przed�o�� dowody, podam teoriꠗ odpar�a Kaye.

��Sama?�� Zapyta�a Cross.

��Pewnie zdo�am kilku znale��.

��Ilu?

��Czterech lub pi�ciu.

Cross jad�a przez chwil�.

��Jackson to dupek, ale jest bystry, jest uznanym specjalist�, setki pewnie podziel� jego punkt widzenia.

��Tysi�ce�� poprawi�a Kaye, staraj�c si�, aby g�os jej nie dr�a�.�� Wszyscy opr�cz mnie i kilku �wir�w.

Cross pogrozi�a Kaye palcem.

��Nie jeste� �wirem, moja droga. Lauro, jedna z naszych sp�ek kilka lat temu opracowa�a pigu�k� �dzie� po�.

��W latach dziewi��dziesi�tych.

��Dlaczego to zostawili�my?

��Przez polityk� i odpowiedzialno��.

��Mieli�my ju� nazw� Jak brzmia�a?

��Jaki� dowcipni� nazwa� j� RU-Pentium�� odpar�a Nilson.

��Przypominam sobie, �e na testach wypada�a dobrze�� powiedzia�a Marge.�� Pewnie ci�gle mamy wzory chemiczne i pr�bki.

��Poszperam po po�udniu�� obieca�a Nilson.�� Mo�emy wr�ci� do pigu�ki i zacz�� jej produkcj� za kilka miesi�cy.

Kaye zaciska�a fa�d� obrusa le��c� na jej kolanach. Kiedy� opowiada�a si� z pasj� za prawem kobiet do wyboru. Teraz nie mog�a sobie poradzi� ze sprzecznymi odczuciami.

��W pracy Roberta brakuje refleksji�� powiedzia�a Cross�� ale jest wi�cej ni� pi��dziesi�t procent szans, �e testy szczepionki zako�cz� si� fiaskiem. I moje panie, stwierdzenie to musi zosta� w tym pomieszczeniu.

��Modele komputerowe ci�gle przewiduj� stwardnienie rozsiane jako uboczny skutek dzia�ania rybozymu�� stwierdzi�a Kaye.

��Czy jako alternatyw� Americol zaleca aborcj�?

��Nie jako jedyne wyj�cie�� odpar�a Cross.�� Zasad� ewolucji jest dob�r naturalny. Teraz za� stoimy na �rodku pola minowego i chc� wiedzie� o wszystkim, co mo�e pom�c nam z niego si� wydosta�.

Mitch z r�koma w kieszeniach sta� w portierni apartamentowca. Rano bardzo starannie si� ogoli�, wpatruj�c w d�ugie lustro wsp�lnej �azienki w YMCA, a w zesz�ym tygodniu by� u fryzjera, gdzie przystrzy�ono mu i uczesano w�osy�� a raczej pr�bowano uczesa�.

W�o�y� nowe d�insy. Przekopa� walizk� i wyci�gn�� czarn� marynark�. Od ponad roku nie ubiera� si� dla kogo�, ale teraz by� tutaj, my�l�c tylko o Kaye Lang.

Portier pozostawa� niewzruszony na jego starania. Pochyla� si� nad lad� i przygl�da� Mitchowi k�tem oka. Zadzwoni� telefon, a on podni�s� s�uchawk�.

��Prosz� na g�rꠗ powiedzia�, wskazuj�c r�k� wind�.�� Dwudzieste pi�tro. 2Ol1. Prosz� si� zg�osi� u stra�nika. Taki napuszony byczek.

Mitch podzi�kowa� i wszed� do windy. Podczas zamykania drzwi chwil� zastanawia� si� w panice, co u diab�a robi. Ostatni� rzecz�, jakiej potrzebowa� w tym ba�aganie, by�o zaanga�owanie si� uczuciowo. Gdy chodzi�o o kobiety, Mitch stawa� si� skryty jak tajny agent, niech�tnie ujawniaj�cy zar�wno dalekosi�ne cele, jak i najbli�sze plany. Ta skryto�� przysparza�a mu wiele zgryzot.

Zamkn�� oczy, odetchn�� g��boko i postanowi� z rezygnacj� przyj�� najbli�sze kilka godzin, niech si� dzieje co chce.

Na dwudziestym pi�trze wysiad� z windy i zobaczy� Kaye, rozmawiaj�c� z m�czyzn� w szarym ubraniu, o kr�tkich, czarnych w�osach, grubo ciosanej twarzy i orlim nosie. Dostrzeg� Mitcha, zanim ten go zauwa�y�.

Kaye u�miechn�a si�.

��Wejd�. Teren jest czysty. To Karl Benson.

��Mi�o mi pana pozna栗 powiedzia� Mitch.

��Benson kiwn�� g�ow�, za�o�y� r�ce i wycofa� si�, pozwalaj�c Mitchowi przej��, ale w�sz�c przy tym jak pies go�czy szukaj�cy tropu.

��Marge Cross co tydzie� dostaje oko�o trzydziestu pogr�ek�� wyja�ni�a Kaye, wprowadzaj�c Mitcha do mieszkania.�� Mnie po incydencie w NIH trzykrotnie gro�ono �mierci�.

��Gra si� zaostrza�� powiedzia� Mitch.

��By�am bardzo zaj�ta po zamieszaniu z RU-86.

Mitch uni�s� g�ste brwi.

��Pigu�k� wczesnoporonn�?

��Christopher nic ci nie m�wi�?

��Chris nie odebra� �adnego mojego telefonu�� odpar� Mitch.

��O?�� Dicken nie m�wi� jej ca�ej prawdy. Kaye uzna�a to za ciekawe.�� Mo�e dlatego, �e nazywasz go Chrisem.

��Do niego tak si� nie zwracam�� u�miechn�� si� Mitch i zaraz spochmurnia�.�� Jak powiedzia�em, jestem ignorantem.

��RU-486 przerywa wt�rn� ci��� SHEVY, je�li jest za�yte we wczesnym stadium.�� Czeka�a na jego reakcj�.�� Nie pochwalasz tego?

��W tych okoliczno�ciach jest chyba z�em.�� Mitch zerka� na proste, eleganckie meble i grafiki.

Kaye zamkn�a drzwi.

��W og�le aborcja� Czy ta akurat?

��Ta.�� Mitch wyczuwa� jej napi�cie, a przez chwil� mia� wra�enie, �e Kaye robi mu szybki egzamin.

��Americol zamierza rzuci� na rynek w�asn� pigu�k� wczesnoporonn�. Je�li to choroba, jeste�my bliscy jej powstrzymania�� powiedzia�a Kaye.

Mitch podszed� do wielkiej szyby okna, wsun�� r�ce do kieszeni, obejrza� si� przez rami� na Kaye.

��Pomagasz im w tym?

��Nie�� odpar�a.�� Mam nadziej� przekona� pewne grube ryby, aby zmieni�y nasze priorytety. Nie s�dz�, aby mi si� uda�o, ale musz� spr�bowa�. Ciesz� si� jednak, �e tu jeste�. Mo�e to znak, �e karty zaczn� mi i�� lepiej. Co ci� sprowadza do Baltimore?

Mitch wyci�gn�� r�ce z kieszeni.

��Nie jestem zbyt pomy�lnym omenem. Ledwo starczy�o mi na podr�. Dosta�em troch� pieni�dzy od ojca. Od dawna jestem na zasi�ku rodzicielskim.

��Jedziesz gdzie� jeszcze?�� Zapyta�a Kaye.

��Przyjecha�em tylko do Baltimore�� odpar� Mitch.

��Och.�� Kaye stan�a d�u�szy krok za nim. Widzia� jej odbicie w szybie, jasnobr�zowy kostium, ale nie twarz.

��No, to nie do ko�ca prawda. Jad� do Nowego Jorku, na SUNY Przyjaciel z Oregonu za�atwi� mi rozmow� kwalifikacyjn�. Chcia�bym uczy�, latem prowadzi� badania w terenie. Mo�e zaczn� od nowa na drugim wybrze�u.

��Studiowa�am na SUNY. Obawiam si�, �e teraz nikogo tam nie znam. Nikogo wp�ywowego. Usi�d�, prosz�.�� Wskaza�a kanap� i fotel.�� Wody? Soku?

��Poprosz� wody.

Gdy posz�a do kuchni, Mitch pow�cha� kwiaty na eta�erce, r�e, lilie i �yszczec; potem okr��y� kanap� i usiad� na jej brzegu. Sprawia� wra�enie, �e brak mu miejsca na d�ugie nogi. Z�o�y� r�ce na kolanach.

��Nie mog� po prostu nawrzeszcze� i zrezygnowa栗 powiedzia�a Kaye.�� Winna to jestem ludziom, z kt�rymi pracuj�.

��Rozumiem. Co ze szczepionk�?

��Przeprowadzili�my wi�kszo�� bada� przedklinicznych. Dokonali�my kilku przyspieszonych pr�b klinicznych w Wielkiej Brytanii i Japonii, ale niezbyt mi si� podobaj�. Jackson�� kieruje projektem szczepionki�� chce mnie wywali� ze swego dzia�u.

��Dlaczego?

��Bo trzy dni temu zabra�am g�os w jadalni. Marge Cross nie mo�e wykorzysta� naszej teorii. Nie pasuje do paradygmatu. Nie da si� obroni�.

��Efekt quorum�� stwierdzi� Mitch.

Kaye przynios�a mu szklank� wody.

��Co to takiego?

��Przypadkowe odkrycie przy czytaniu. Gdy bakterie osi�gaj� dostateczn� liczebno��, zmieniaj� swe zachowanie, dzia�aj� w spos�b skoordynowany. Mo�e tak samo jest z nami. Po prostu jest za ma�o naukowc�w, aby uzyska� efekt quorum.

��Mo�e�� powiedzia�a Kaye. Raz jeszcze stan�a jaki� krok za nim.�� Przewa�nie pracuj� w laboratoriach Americolu zajmuj�cych si� HERV-ami i genomem. Badam, gdzie mo�e dochodzi� do ekspresji innych ni� SHEVA wirus�w endogennych i w jakich warunkach. Jestem troch� zdziwiona, �e Christopher�

Mitch spojrza� na ni� i przerwa�.

��Przyjecha�em do Baltimore, aby spotka� si� z tob�.

��Och�� rzuci�a cicho Kaye.

��Nie mog� przesta� my�le� o tamtym wieczorze w zoo.

��Teraz wydaje si� nierealny�� powiedzia�a.

��Nie dla mnie�� odpar� Mitch.

��Marge chyba wykre�li�a mnie z harmonogramu konferencji prasowych.�� Kaye uparcie pr�bowa�a zmieni� temat rozmowy, albo sprawdza�a, czy on pozwoli na tak� zmian�.�� Przesta�am by� rzeczniczk�. Minie troch� czasu, zanim odzyskam jej zaufanie. Szczerze m�wi�c, ciesz� si�, �e zesz�am ludziom z oczu. Grozi�o, �e b�dzie jak�

��W San Diego�� przerwa� jej.�� Do�� mocno zareagowa�em na twoj� obecno��.

��To mi�e�� stwierdzi�a Kaye i odwr�ci�a si� do po�owy, jakby chcia�a uciec. Nie uciek�a, ale obesz�a st� i stan�a przy nim z drugiej strony, zaledwie o krok od Mitcha.

��Feromony�� powiedzia� i tak�e podni�s� sw� wysok� posta�.

��Zapach ludzi jest dla mnie wa�ny. Nie u�ywasz perfum.

��Nigdy nie u�ywa�am.

��Nie musia�a�.

��Poczekaj�� rzuci�a Kaye i cofn�a si� jeszcze jeden krok.

Unios�a r�ce i patrzy�a na niego uwa�nie, zaciskaj�c usta.�� �atwo mnie teraz wytr�ci� z uwagi. Musz� by� skupiona.

��Musisz si� odpr�y栗 powiedzia� Mitch.

��Bycie przy tobie nie jest odpr�aj�ce.

��Nie masz pewno�ci, je�li chodzi o niekt�re rzeczy.

Na pewno nie mam pewno�ci, je�li chodzi o ciebie.

Wyci�gn�� r�k�.

��Chcesz najpierw pozna� zapach mojej d�oni?

Za�mia�a si�.

Mitch pow�cha� d�o�.

��Myd�o firmy Dial. Drzwiczki taks�wki. Od lat nie wykopa�em do�u. Odciski zaczynaj� mi�kn��. Nie mam pracy, tkwi� w d�ugach, mam opini� szalonego i naruszaj�cego etyk� sukinsyna.

��Przesta� by� dla siebie taki surowy. Czyta�am twoje prace i stare artyku�y prasowe. Niczego nie tuszujesz i nie k�amiesz. Interesuje ci� prawda.

��Pochlebiasz mi�� powiedzia� Mitch.

��A ty m�cisz mi w g�owie. Nie wiem, co o tobie my�le�. Ma�o przypominasz mojego m�a.

��To dobrze?�� Zapyta�.

��Kaye spojrza�a na� krytycznie.

��Na razie tak.

��Zwyczaj ka�e, aby rzeczy toczy�y si� powoli. Chcia�bym zaprosi� ci� na kolacj�.

��Ka�dy p�aci za siebie?

��Na m�j koszt�� odpar� Mitch ostro.

��Karl musia�by p�j�� z nami. Musia�by sprawdzi� restauracj�. Zwykle jadam tutaj albo w bufecie Americolu.

��Czy Karl pods�uchuje?

��Nie�� odpar�a.

��Portier powiedzia�, �e z niego napuszony byczek�� rzek� Mitch.

��Mimo to jestem pilnowana. Nie lubi� tego, ale tak ju� jest, Zosta�my tutaj i zjedzmy. P�niej mo�emy wyj�� do ogrodu na dachu, je�li przestanie pada�. Mam par� naprawd� dobrych mro�onych da�. Kupi�am je w sklepie w centrum handlowym na parterze razem z sa�atk� w woreczku. Jestem dobr� kuchark�, gdy mam czas, ale niemal zawsze mi go brakuje.�� Znowu wysz�a do kuchni.

Mitch poszed� za ni�, ogl�daj�c obrazy na �cianach, te ma�e w tanich ramach, b�d�ce prawdopodobnie jej wk�adem w urz�dzanie mieszkania. Niedu�e grafiki Maxfielda Parrisha, Edmunda Dulaca, Arthura Rackhama; zdj�cia rodzinne. Nie widzia� �adnych fotografii jej zmar�ego m�a. Mo�e mia�a je w sypialni.

��Chcia�bym kiedy� ugotowa� co� dla ciebie�� powiedzia�.

��Ca�kiem nie�le radz� sobie w warunkach polowych. Wina? Do kolacji?

��Przyda mi si� teraz�� odpar�.�� Jestem bardzo zdenerwowany.

��Ja te�.�� Kaye wyci�gn�a r�ce, aby mu pokaza�. Dr�a�y.

��Czy dzia�asz tak na wszystkie kobiety?

��Nigdy.

��Bzdura. �adnie pachniesz�� powiedzia�a.

Dzieli� ich nieca�y krok. Mitch pokona� t� odleg�o��, dotkn�� jej podbr�dka, podni�s� go. Poca�owa� j� lekko. Kaye cofn�a si� kilka cali, potem chwyci�a jego brod� mi�dzy kciuk i palec wskazuj�cy, �ci�gn�a w d�, poca�owa�a z wi�ksz� moc�.

��Chyba mo�na sobie z tob� po�artowa栗 powiedzia�a. Z Saulem nigdy nie mia�a pewno�ci, jak zareaguje. Nauczy�a si� narzuca� granice swemu post�powaniu.

��Prosz� bardzo.

��Jeste� mocny�� uzna�a. Dotyka�a spowodowane s�o�cem zmarszczki na jego twarzy, przedwczesne kurze �apki. Mia� m�od� twarz i bystre oczy, ale m�dr� sk�r�, kt�ra wiele do�wiadczy�a.

��Jestem szalony, ale mocno.

���wiat si� toczy, nasze instynkty pozostaj� niezmienne�� powiedzia�a Kaye; jej wzrok straci� ostro��.�� Nie panujemy nad nimi.�� Pewnej jej cz�stce, kt�ra od bardzo dawna si� nie odzywa�a, podoba�a si� jego twarz.

Mitch dotkn�� jej czo�em.

��S�yszysz to? G��boko w sobie?

��Chyba tak�� odpar�a. Postanowi�a zarzuci� w�dk�.�� Jak pachn�?

Mitch pochyli� si� nad jej w�osami. Kaye wstrzyma�a oddech, gdy nosem dotkn�� ucha.

��Czysto i od�ywczo, jak pla�a w deszczu�� powiedzia�.

��A ty jak lew�� stwierdzi�a. Mitch musn�� nosem jej usta, przy�o�y� ucho do skroni, jakby nas�uchiwa�.�� Co s�yszysz?�� Zapyta�a.

��Jeste� g�odna�� odpar� Mitch i rozja�ni� si� ogarniaj�cym wszystko, tysi�cwatowym ch�opi�cym u�miechem.

By�o to w tak oczywisty spos�b nieoczekiwane, �e Kaye w zadziwieniu dotkn�a palcem jego ust, zanim z powrotem przywo�a� na twarz opieku�czy, ujmuj�cy, ale ostatecznie maskuj�cy, niedba�y u�miech. Odsun�a si� od niego.

��Racja. Jedzenie. Najpierw poprosz� o wino.�� Otworzy�a lod�wk�. Wr�czy�a mu butelk� semillon blanc.

Mitch wyj�� z kieszeni spodni szwajcarski scyzoryk, wysun�� korkoci�g, zr�cznie wydoby� korek.

��Na wykopaliskach pili�my piwo, a wino po ich zako�czeniu�� powiedzia�, nape�niaj�c jej kieliszek.

��Jakie piwo?

��Coors. Budweiser. Ka�de niezbyt ci�kie.

��Wszyscy znani mi m�czy�ni wol� piwo typu ale albo z minibrowaru.

��Nigdy w �yciu�� powiedzia�.

��Gdzie si� zatrzyma�e�?�� Zapyta�a.

��W YMCA.

��Nigdy nie zna�am nikogo, kto mieszka�by w YMCA.

��Nie jest tam tak �le.

Spr�bowa�a wina, zwil�y�a wargi, przysun�a si� bli�ej, wspi�a na palce, poca�owa�a go. Smakowa� wino z jej j�zyka, jeszcze troch� sch�odzone.

��Zosta� tutaj�� powiedzia�a.

��Co pomy�li napuszony byczek?

Kaye pokr�ci�a g�ow�, poca�owa�a ponownie, a on otoczy� j� ramionami, nadal trzymaj�c kieliszek i butelk�. Odrobina wina splami�a jej sukienk�. Obr�ci� j� i odstawi� kieliszek, a potem butelk�.

��Nie wiem, kiedy przesta栗 powiedzia�a Kaye.

��Ani ja�� odpar�.�� Wiem jednak, jak nale�y uwa�a�.

��Takie czasy�� stwierdzi�a Kaye z �alem i wyci�gn�a mu koszul� ze spodni. Nie by�a najpi�kniejsz� kobiet�, jak� Mitch widzia� nago, ani najbardziej �ywio�ow� w ��ku. Taka by�a Tilde, kt�ra cho� si� dystansowa�a, dzia�a�a ogromnie podniecaj�co. U Kaye najbardziej go uderzy�o, �e podoba�o mu si� w niej absolutnie wszystko, od ma�ych i troch� obwis�ych piersi, w�skiej klatki piersiowej, szerokich bioder, bujnego puszku �onowego, d�ugich n�g�� lepszych ni� u Tilde, pomy�la��� po powa�ny i baczny wzrok, gdy si� z ni� kocha�. Jej zapach wype�nia� mu nos, wype�nia� m�zg, a� Mitch poczu�, �e unosi si� na ciep�ym i podtrzymuj�cym oceanie niezb�dnej rozkoszy. Przez prezerwatyw� czu� bardzo niewiele, ale odwzajemnia�y to wszystkie pozosta�e zmys�y, za� dotyk jej piersi, twardych jak pestki wi�ni sutk�w, wyni�s� go ponad i poza fal�. Nadal porusza� si� w niej, instynktownie wzmacniaj�c ostatki swego przyp�ywu, a� spojrza�a z wielkim zdumieniem, wierzgn�a pod nim, zacisn�a powieki i zawo�a�a:�� O Bo�e, r�nij, r�nij!

Do tej pory przewa�nie milcza�a, wi�c popatrzy� na ni� zdziwiony. Odwr�ci�a twarz i przytuli�a go mocno do siebie, poci�gn�a w d�, owin�a nogami, otar�a si� mocno. Chcia� si� wycofa�, zanim prezerwatywa popu�ci, ale Kaye porusza�a si� nadal, a on zn�w poczu�, �e twardnieje, korzysta� z tego, a� wyda�a urwany krzyk, tym razem z otwartymi oczami; twarz mia�a wykrzywion�, jakby w wielkiej potrzebie czy cierpieniu. Potem oblicze si� wyg�adzi�o, cia�o odpr�y�o i zamkn�a oczy. Mitch wycofa� si� i sprawdzi�: prezerwatywa trzyma�a mocno. Zdj�� j� i zr�cznie zwi�za�, wyrzuci� obok ��ka, aby p�niej pozby� si� jej ca�kowicie.

��Nie mog� m�wi栗 szepn�a Kaye.

Le�a� obok niej, wch�aniaj�c ich zmieszane zapachy. Nie pragn�� niczego wi�cej. Po raz pierwszy od lat by� szcz�liwy.

Dicken otworzy� drzwiczki i wysiad� z dodge'a. Doktor Denise Lipton wr�czy�a mu plakietk�. Os�oni� oczy przed silnym s�o�cem i spojrza� na ma�� tablic� na go�ym, betonowym murze kliniki: Virginia Chatham Women's health and family center. Jaka� twarz zerkn�a na nich przez szklan� szyb� z drobn� siatk� drucian�, osadzon� w ci�kich, pomalowanych na niebiesko metalowych drzwiach. W��czy� si� domofon, Lipton poda�a swoje nazwisko i powiedzia�a, z kim jest um�wiona. Drzwi si� otworzy�y.

Doktor Henrietta Paskow sta�a na szeroko rozstawionych grubych nogach. Zas�aniaj�ca �ydki szara sp�dnica i bia�a bluzka podkre�la�y siln�, t�g� pospolito��, przez kt�r� wygl�da�a na starsz�, ni� by�a w istocie.

��Dzi�kuj�, �e przyjecha�a�, Denise. Byli�my bardzo zaj�ci.

��to-bia�ym korytarzem, mijaj�c osiem poczekalni, poszli za ni� do ma�ego gabinetu w g��bi. Za prostym, drewnianym biurkiem wisia�y oprawione w br�z portrety licznej, wielodzietnej rodziny.

Lipton usiad�a na sk�adanym metalowym krze�le. Dicken wola� sta�. Paskow pchn�a w ich stron� dwa pude�ka z teczkami.

��Mamy trzydzie�ci po dziecku C�� powiedzia�a.�� Trzyna�cie D i C, siedemna�cie �dzie� po�. Pigu�ki dzia�aj� pi�� tygodni po odrzuceniu p�odu pierwszego stadium.

Dicken przegl�da� opisy przypadk�w. By�y rzeczowe, zwi�z�e, z notatkami lekarza i piel�gniarki.

��Nie by�o powa�nych komplikacji�� ci�gn�a Pask�w.�� Tkanka blaszkowa chroni przed p�ukaniem s�on� wod�. Pod koniec pi�tego tygodnia tkanka jednak si� rozpuszcza i ci��a staje si� wra�liwa.

��Ile jest dot�d zam�wie�?�� Zapyta�a Lipton.

��Mieli�my sze��set wizyt. Niemal wszystkie kobiety mia�y po dwadzie�cia, trzydzie�ci kilka lat i mieszka�y z m�czyzn�, m�em lub kim� takim. Po�ow� odes�ali�my do innych klinik. To znacz�cy wzrost.

Dicken odk�ada� teczki na biurko ok�adkami w d�.

Paskow przygl�da�a mu si� bacznie.

��Nie podoba si� to panu, doktorze Dicken?

��Nie chodzi o to, czy mi si� podoba, czy nie podoba�� odpar�.�� Doktor Lipton i ja prowadzimy badania terenowe, sprawdzaj�c, czy liczby odpowiadaj� rzeczywisto�ci.

��Herod zdziesi�tkuje ca�e pokolenie�� powiedzia�a Paskow.

��U jednej trzeciej przychodz�cych do nas kobiet testy nie wykaza�y wcale SHEVY Nie mia�y poronie�. Chc� jedynie usun�� ci���, odczeka� kilka lat i zobaczy�, co b�dzie. Jeste�my prowincjonalnym urz�dem zajmuj�cym si� kontrol� urodze�. Nasze sale s� pe�ne. Na g�rze k�adziemy kobiety po trzy, cztery w sali. Przychodzi coraz wi�cej m�czyzn z �onami i dziewczynami.

��Mo�e to jedyna dobra strona tego wszystkiego. M�czy�ni czuj� si� winni.

��Nie ma powod�w, aby przerywa� ka�d� ci��ꠗ stwierdzi�a Lipton.�� Testy na SHEV� s� bardzo dok�adne.

��T�umaczymy to im. Nie s�uchaj��� powiedzia�a Paskow.

��S� przestraszeni i nie wierz�, �e wiemy, co si� stanie. Tymczasem w ka�dy wtorek i czwartek mamy na zewn�trz od dziesi�ciu do pi�tnastu pikiet Operacji Ratunek, wrzeszcz�cych, �e herod to �wiecki mit humanistyczny, �e to �adna choroba. �liczne dzieci�tka s� niepotrzebnie zabijane. Twierdz�, �e dzia�a �wiatowy spisek.

��Piszcz� i s� przera�eni. To tysi�clecie jest jeszcze bardzo m�ode.

Paskow skopiowa�a kluczowe dane statystyczne. Wr�czy�a papiery Lipton.

��Dzi�kuj�, �e po�wi�ci�a nam pani czas�� powiedzia� Dicken.

��Panie Dicken!�� Zawo�a�a za nimi Paskow.�� Szczepionka oszcz�dzi�aby wszystkim mn�stwa rozpaczy.

Lipton do��czy�a do Dickena przy samochodzie. Czarna trzydziestoletnia kobieta min�a ich i stan�a przed niebieskimi drzwiami. Otula�a si� d�ugim, we�nianym p�aszczem, cho� dzie� by� ciep�y. By�a w co najmniej sz�stym miesi�cu ci��y.

��Mam do��, jak na jeden dzie� powiedzia�a poblad�a Lipton.�� Wracam na kampus.

��Musz� wzi�� pr�bki�� odpar� Dicken.

Lipton po�o�y�a r�k� na drzwiach.

��Trzeba powiedzie� kobietom w naszej klinice. �adna z nich nie ma choroby wenerycznej, ale wszystkie przesz�y osp� wietrzn�, a jedna choruje na ��taczk� typu B.

��Nie wiemy, czy ospa wietrzna powoduje k�opoty�� powiedzia� Dicken.

��To wirus opryszczki. Twoje wyniki laboratoryjne, Christopherze, s� przera�aj�ce.

��S� niepe�ne. Do diab�a, niemal ka�dy przeszed� osp� wietrzn� czy mononukleoz� lub mia� na wardze wrz�d opryszczki. Jak dot�d pewno�� mamy jedynie w odniesieniu do opryszczki narz�d�w p�ciowych, ��taczki i by� mo�e AIDS.

��Mimo to musz� im powiedzie栗 stwierdzi�a i zamkn�a mu drzwiczki ze zdecydowanym trzaskiem.�� To kwestia etyki, Christopherze.

��No�� potwierdzi� Dicken. Zwolni� hamulec r�czny i uruchomi� silnik. Lipton posz�a do swego samochodu. Po kilku sekundach Dicken wykrzywi� twarz, znowu wy��czy� silnik i siedzia� z r�k� wystawion� przez okno, pr�buj�c rozwa�y�, jak najlepiej mo�e sp�dzi� nast�pne trzy tygodnie.

Wyniki bada� w laboratoriach wcale nie by�y dobre. Analizy pr�bek tkanek p�od�w i �o�ysk przys�anych z Francji i Japonii wykazywa�y wra�liwo�� na wszelkiego rodzaju zaka�enia wirusem opryszczki. Spo�r�d poznanych dot�d stu dziesi�ciu ci�� drugiego stadium ani jedna nie dotrwa�a do narodzin.

Pora si� zastanowi�. Polityka zdrowotna jest w stanie krytycznym. Trzeba podj�� decyzje i wyda� zalecenia, a politycy musz� reagowa� na te zalecenia w sposoby daj�ce si� wyja�ni� wyra�nie podzielonemu elektoratowi.

By� mo�e nie zdo�a uratowa� prawdy. Zreszt� prawda wydawa�a si� teraz niezmiernie odleg�a. Czy mo�na skutecznie odsuwa� na bok co� tak niezmiernie wa�nego jak wielka zmiana ewolucyjna?

Na siedzenie obok kierowcy wysypa� stos poczty ze swego biura w Atlancie. Nie zd��y� jej przeczyta� w samolocie. Wyci�gn�� jedn� kopert� i zakl�� pod nosem. Czemu nie zauwa�y� jej od razu? Znaczek pocztowy i r�czne pismo m�wi�y wyra�nie: dr Leonid Sugaszwili z Tbilisi w Gruzji.

Rozerwa� kopert�. Na kolano wypad�o mu czarno-bia�e, niedu�e zdj�cie na b�yszcz�cym papierze. Wzi�� je i obejrza�: postacie stoj�ce przed rozpadaj�cym si� starym, drewnianym domem, dwie kobiety w sukienkach, m�czyzna w kombinezonie. Wygl�dali na szczup�ych, mo�e nawet chudych, ale nie m�g� mie� pewno�ci. Twarze by�y niewyra�ne.

Dicken wyj�� towarzysz�cy zdj�ciu z�o�ony list.

Kiedy Kaye bra�a prysznic, Mitch zadzwoni� do swego mieszkania w Seattle. Wystuka� kod i ods�ucha� poczt� g�osow�. Dwa razy nagra� si� ojciec, raz jaki� m�czyzna, kt�ry si� nie przedstawi�, a potem Oliver Merton z Londynu. Mitch zapisywa� numer, gdy Kaye wysz�a z �azienki, lu�no owini�ta r�cznikiem.

��Lubisz mnie kusi栗 powiedzia�. Osusza�a kr�tkie w�osy drugim r�cznikiem, patrz�c na niego denerwuj�co szacuj�cymi, wytrwa�ymi oczyma.

��Kto dzwoni�?

��Ods�uchiwa�em moj� poczt� g�osow�.

��Dawne dziewczyny?

��M�j ojciec, kto� nieznajomy�� m�czyzna�� i Oliver Merton.

Kaye unios�a brwi.

��Bardziej by mnie ucieszy�a dawna dziewczyna.

Augustine biega� �wawo w parku przy Kapitolu, po zakurzonej �cie�ce do joggingu, pod drzewami wi�ni, kt�re zrzuca�y resztki kwiat�w. Agent w granatowym garniturze pod��a� za nim r�wnymi susami, co chwile si� odwracaj�c, aby sprawdzi�, co si� dzieje za ich plecami.

Dicken sta� z r�koma w kieszeniach kurtki, czekaj�c, a� Augustine si� zbli�y. Godzin� wcze�niej przyjecha� z Bethesdy, przedzieraj�c si� przez ruch w porze szczytu. Ta bzdurna konspiracja z�o�ci�a go coraz bardziej, by� bliski furii. Augustine zatrzyma� si� przy nim i truchta� w miejscu, rozci�gaj�c ramiona.

��Dzie� dobry, Christopherze�� powiedzia�.�� Powiniene� cz�ciej biega�.

��Lubi� ty栗 odpar� Dicken, czerwieni�c si� przy tym.

��Nikt nie lubi ty�.

��No to w takim razie nie jestem oty�y�� stwierdzi� Dicken.

��Kim jeste�my dzisiaj, Mark, tajniakami? Szpiclami?�� Zastanawia� si�, dlaczego dot�d jemu nie przydzielono agenta. Uzna�, �e nie sta� si� jeszcze postaci� powszechnie znan�.

��Cholernymi specjalistami od oceny szk�d�� odpar� Augustine.�� Niejaki Mitchell Rafelson sp�dzi� noc z drog� pani� Kaye Lang w jej �licznym mieszkanku w Baltimore.

Serce Dickena zamar�o.

��Spacerowa�e� sobie z nimi po zoo w San Diego. Da�e� mu identyfikator, aby wszed� na zamkni�te przyj�cie Americolu. By�o bardzo mi�o. Czy przedstawi�e� ich sobie, Christopherze?

��Mo�na tak powiedzie栗 odpar� Dicken, zdumiony tym, jak paskudnie si� czuje.

��To nie by�o m�dre. Czy znasz jego przesz�o��?�� Zapyta� znacz�co Augustine.�� Porywacza cia� z Alp? To szajbus, Christopherze.

��My�la�em, �e mo�e mie� co� ciekawego do powiedzenia.

��Jako wsparcie czyjego zdania w tym bajzlu?

��Zdania daj�cego si� obroni栗 powiedzia� Dicken niech�tnie, odwracaj�c wzrok. Poranek by� ch�odny, przyjemny, na �cie�ce biega�o ca�kiem sporo ludzi, �wicz�cych troch� na �wie�ym powietrzu, zanim si� zaszyj� w gabinetach rz�dowych.

��Ca�a sprawa �mierdzi. Wygl�da, jakby kto� chcia� skierowa� ca�y projekt na zupe�nie inne tory, a to mnie martwi.

��Mamy swoje zdanie, Mark. Ca�kiem uzasadnione zdanie.

��Marge Cross powiedzia�a, �e chodzi o ewolucj��� zauwa�y� Augustine.

��Kaye szykuje wyja�nienie, kt�re obejmuje ewolucjꠗ potwierdzi� Dicken.�� Wszystko przewidzia�a w swoich artyku�ach, Mark, a Mitch Rafelson tak�e prowadzi badania zmierzaj�ce w tym kierunku.

��Marge uwa�a, �e po opublikowaniu tej teorii nast�pi� powa�ne skutki uboczne.�� Augustine przesta� wywija� r�koma jak wiatrak i wykonywa� �wiczenia karku, chwytaj�c ramiona przeciwn� d�oni� i mocno ci�gn�c, a przy tym wzdychaj�c, gdy odchyla� si� w ty� najdalej, jak tylko m�g�.�� Na razie nie ma powodu, aby posuwa� si� tak daleko. Przerw� to tu i teraz. Dzi� rano dostali�my wst�pn� wiadomo�� z Paul-Ehrlich-Institut w Genewie, �e znale�li zmutowane formy SHEVY. Kilka. Choroby mutuj�, Christopherze. B�dziemy musieli przerwa� pr�by szczepionki i zacz�� wszystko od pocz�tku. Nasze nadzieje naprawd� wygl�daj� teraz bardzo marnie. Moje stanowisko mo�e nie przetrwa� tego wstrz�su.

Dicken patrzy�, jak Augustine robi podskoki w miejscu, wal�c stopami w ziemi�. Po chwili przesta�, aby z�apa� dech.

��Jutro na tych b�oniach mo�e demonstrowa� dwadzie�cia lub trzydzie�ci tysi�cy ludzi. Kto� dopu�ci� do przecieku raportu Zespo�u Specjalnego z wynikami dotycz�cymi RU-486.

Dicken mia� wra�enie, �e co� si� w nim skr�ca, poczu� drobne p�kni�cie, rozczarowanie Kaye i jednocze�nie ca�� prac�, jak� wykonywa�. Zmarnowa� ten czas. Nie dostrzega� sensu w istnieniu pos�a�ca, kt�ry mutuje, zmienia swe przes�anie. �aden system biologiczny nigdy nie da� pos�a�cowi podobnej w�adzy.

Myli� si�. Kaye Lang si� myli�a.

Agent wskaza� na zegarek, ale Augustine wykrzywi� twarz i pokr�ci� g�ow� z trosk�.

��Powiedz mi o tym wszystko, Christopherze�� poleci��� a potem zdecyduj�, czy mam pozwoli�, aby� zachowa� sw� cholern� prac�.

Kaye sz�a zdecydowanym krokiem ze swego budynku do siedziby Americolu, patrz�c na gmach Bromo-Seltzer Tower�� nazwany tak, gdy� kiedy� na jego wierzcho�ku znajdowa�a si� olbrzymia niebieska butla tego lekarstwa �agodz�cego dzia�anie kwas�w �o��dkowych.

Kaye nie mog�a si� otrz�sn�� z my�li o Mitchu, ale, dziwna sprawa, wcale nie by�y dla niej zawad�. Rozumowa�a w spos�b �cis�y, znacznie wyra�niej dostrzega�a, czego powinna szuka�. Gra s�o�ca i cieni bawi�a j�, gdy sz�a alejk� biegn�c� mi�dzy budynkami. Dzie� by� tak pi�kny, �e mog�a niemal zapomnie� o obecno�ci Bensona. Jak zawsze towarzyszy� jej na pi�tro laboratori�w, potem stawa� przy windach i schodach, sk�d nikt nie m�g� umkn�� jego bacznej uwadze.

Wesz�a do swego laboratorium, torebk� i p�aszcz powiesi�a na suszarce do szklanego sprz�tu badawczego. Pi�ciu z sze�ciu jej asystent�w sprawdza�o w s�siednim pokoju wyniki przeprowadzonych poprzedniego wieczoru analiz metod� elektroforezy. Rada by�a z odrobiny prywatno�ci.

Zasiad�a za ma�ym biurkiem i po��czy�a si� komputerem z wewn�trzn� sieci� Americolu. Ju� po kilku sekundach znalaz�a si� na nale��cej do Americolu stronie Human Genome Project. Baza danych by�a pi�knie zaprojektowana i �atwa do przegl�dania, z zaznaczonymi g��wnymi genami oraz wyr�nionymi i wyja�nionymi ich funkcjami.

Kaye wpisa�a has�o osobiste. Pierwotnie pracowa�a nad �ledzeniem siedmiu potencjalnych kandydatur na geny dokonuj�ce ekspresji oraz sk�adaj�ce pe�n� i zara�liw� cz�steczk� HERV. Te z nich, kt�re uwa�a�a za najbardziej prawdopodobnych kandydat�w, okaza�y siꠗ kwestia szcz�cia, mog�aby pomy�le栗 zwi�zane z SHEV�. Podczas miesi�cy pracy dla Americolu zacz�a bardziej szczeg�owo bada� sze�� nast�pnych kandydatur i zamierza�a przej�� do listy tysi�cy gen�w, kt�re mog� si� z nimi wi�za�.

Kaye uwa�ano za specjalistk�, ale w istocie w ca�ym ogromnym �wiecie ludzkiego DNA�� u�ywaj�c geograficznego por�wnania�� zna�a kilka zrujnowanych i na poz�r porzuconych cha�up stoj�cych w paru niewielkich, niemal zapomnianych miasteczkach. Geny HERV uchodz� za skamienia�o�ci, fragmenty rozproszone w odcinkach DNA o d�ugo�ci wynosz�cej poni�ej miliona par zasad. Na tak niewielkich odleg�o�ciach geny mog� jednak do�� �atwo dokonywa� rekombinacji�� przeskakiwa� z miejsca na miejsce. DNA jest w nieustannym ruchu�� geny zmieniaj� po�o�enie, tworz�c male�kie w�ze�ki lub przetoki, replikuj�, szeregi k��bi�cych si� i skr�caj�cych �a�cuch�w ci�gle zwijaj� si� na nowo, a wszystko z powod�w, kt�rych nikt jeszcze nie zg��bi� do ko�ca. A mimo to SHEVA jest od milion�w lat zdumiewaj�co stabilna. Szukane przez Kaye zmiany musz� by� jednocze�nie drobne i ogromnie wa�ne.

Je�li ma racj�, obali wielki paradygmat naukowy, nadwer�y wiele autorytet�w, wywo�a walk�, mo�e nawet wojn� naukow� dwudziestego pierwszego wieku, a nie chce pa�� jej wczesn� ofiar�, co nast�pi, je�li wkroczy na pole bitwy bez odpowiedniego zabezpieczenia. Spekulacje dotycz�ce przyczyn to za ma�o. Nadzwyczajne stwierdzenia wymagaj� nadzwyczajnych dowod�w.

Cierpliwie, maj�c nadziej� na co najmniej godzin� samotnej pracy w laboratorium, po raz kolejny por�wnywa�a znalezione w SHEVIE sekwencje z sze�cioma pozosta�ymi kandydaturami.

Tym razem przygl�da�a si� bli�ej czynnikom transkrypcyjnym, kt�re wywo�uj� ekspresj� wielkiego zespo�u bia�kowego. Kilkakrotnie sprawdza�a sekwencje, zanim dostrzeg�a czynniki, o kt�rych od wczoraj wiedzia�a, �e istniej�. Kilka z nich, a ka�dy by� odrobin� odmienny, wyst�powa�o u czterech kandydat�w.

Wstrzyma�a oddech. Przez chwil� mia�a wra�enie, �e stoi na kraw�dzi wysokiego urwiska. Czynniki transkrypcyjne musz� odpowiada� poszczeg�lnym odmianom wielkiego zespo�u bia�kowego. Oznacza to, �e koduje on wi�cej ni� jeden tylko gen.

W radiu Darwina gra wi�cej ni� jedna tylko rozg�o�nia.

W poprzednim tygodniu Kaye poprosi�a o najdok�adniejsze z dost�pnych sekwencje przesz�o stu gen�w znajduj�cych si� na kilku chromosomach. Kierownik grupy genomu powiedzia� jej, �e b�d� gotowe tego ranka. I sprawi� si� dobrze. Nawet na oko dostrzega�a interesuj�ce podobie�stwa. Kiedy jednak chodzi o takie mn�stwo danych, oko nie jest wystarczaj�co dobre. Korzystaj�c z wewn�trznego oprogramowania o nazwie METABLAST poszukiwa�a sekwencji zgodnych w przybli�eniu ze znanym genem LPC w chromosomie 21. Poprosi�a o zezwolenie na korzystanie przez ponad trzy minuty z wi�kszo�ci mocy obliczeniowej komputer�w budynku i je otrzyma�a.

Po zako�czeniu poszukiwa� Kaye uzyska�a zgodno�ci, na jakie liczy�a�� a tak�e setki innych, wszystkie pogrzebane w tak zwanym DNA �mieciowym; ka�da by�a odrobin� odmienna, przekazuj�ca r�ne zestawy instrukcji, zupe�nie inne zespo�y strategii.

Geny wielkiego zespo�u bia�kowego wyst�powa�y w dwudziestu dw�ch autosomach ludzkich, czyli wszystkich chromosomach opr�cz p�ciowych.

��Kopie zapasowe�� szepn�a Kaye, jakby kto� m�g� j� pods�uchiwa栗 alternatywne�� a potem przeszed� j� dreszcz. Odsun�a si� od biurka i zacz�a chodzi� po laboratorium.�� O Bo�e. O czym u licha tu my�l�?

SHEVA w swej obecnej postaci nie dzia�a w�a�ciwie. Nowe dzieci umieraj�. Eksperyment�� stworzenie nowego podgatunku�� udaremnili wrogowie zewn�trzni, inne wirusy, nie te oswojone, przed stuleciami sk�onione do wsp�pracy, wchodz�ce w sk�ad oprzyrz�dowania cz�owieka.

Znalaz�a kolejne ogniwo w �a�cuchu dowod�w. Je�li chcemy, aby wiadomo�� dosz�a, korzystamy z wielu pos�a�c�w. Pos�a�cy mog� te� przenosi� r�ne wiadomo�ci. Z�o�ony mechanizm, kt�ry okre�la kszta�t gatunku, na pewno nie ogranicza si� do jednego tylko male�kiego pos�a�ca i jednego niezmiennego przekazu. Musi automatycznie wprowadza� subtelne odmiany projekt�w, w nadziei, �e niekt�re zostan� omini�te przez wszelkie mo�liwe pociski, przez k�opoty, jakich nie mo�na do ko�ca przewidzie�.

To, czego szuka�a, mog�o t�umaczy� olbrzymie ilo�ci HERV-�w i innych element�w ruchomych�� wszystko zosta�o zaprojektowane w celu skutecznego i zako�czonego powodzeniem przej�cia do nowego fenotypu, nowej odmiany cz�owieka. Nie wiemy zupe�nie, jak to dzia�a�� my�la�a. Jest takie skomplikowane� Mo�e nie wystarczy� �ycia na zrozumienie!

Dreszcz wywo�a�a w niej �wiadomo��, �e w obecnej atmosferze wyniki te mog� zosta� zinterpretowane opacznie.

Odsun�a krzes�o od komputera. Z ca�ej energii odczuwanej rano, z ca�ego optymizmu, blasku zrodzonego noc� z Mitchem, nic ju� nie pozosta�o.

Us�ysza�a g�osy na korytarzu. Godzina szybko up�yn�a. Wsta�a i zwin�a wydruki z po�o�eniem kandydat�w. Powinna je zanie�� Jacksonowi; to jej pierwszy obowi�zek. Potem om�wi je z Dickenem. Musz� zaplanowa� odpowied�.

Zdj�a p�aszcz z suszarki i na�o�y�a. Mia�a ju� wychodzi�, kiedy z korytarza wy�oni� si� Jackson. Kaye patrzy�a na niego lekko wstrz��ni�ta; nigdy dot�d nie pojawi� si� w jej laboratorium.

Wygl�da� na zm�czonego i mocno zmartwionego. On tak�e mia� plik papier�w.

��Uzna�em, �e powinna� dowiedzie� si� pierwsza�� powiedzia�, machaj�c papierami przed jej nosem.

��Dowiedzie� si� o czym?�� Spyta�a Kaye.

��Jak bardzo mo�esz si� myli�. SHEVA mutuje.

Dicken stal na stopniach Kapitolu. Mimo ciep�ego wieczoru odczuwa� lekki ch��d, s�uchaj�c, niby szumu morza, rozbijaj�cych si� jak fale ech g�os�w. Nigdy nie czu� si� r�wnie samotny, r�wnie odleg�y jak teraz, gdy patrzy� na co najmniej pi��dziesi�t tysi�cy istot ludzkich, si�gaj�cych od Kapitolu do pomnika Waszyngtona i dalej. P�ynna masa odbija�a si� od barykad ustawionych u podn�a schod�w, op�ywa�a namioty i podesty dla m�wc�w, s�ucha�a uwa�nie dziesi�tk�w r�nych przem�wie�, miesza�a si� powoli niby zupa w ogromnej wazie. Dicken wychwytywa� urywki niesionych wiatrem zda�, niepe�nych, lecz wymownych: strz�p�w ostrych okrzyk�w t�umu.

Sp�dzi� �ycie na �ledzeniu i pr�bach zrozumienia chor�b nawiedzaj�cych tych ludzi, post�powa�, jakby sam by� w pewnym sensie niezniszczalny. Dzi�ki swym umiej�tno�ciom i odrobinie szcz�cia z�apa� jedynie gor�czk� denga, atak by� paskudny, ale ostatecznie niegro�ny. Uwa�a� si� zawsze za samotnika, mo�e troch� lepszego od innych, ale bardzo sympatycznego. Z�udzenie wykszta�conego i osamotnionego intelektualnie g�upka.

Teraz wiedzia� lepiej. To masy maj� zawsze ostatnie s�owo. Skoro masy nie potrafi� zrozumie�, to na nic dzia�ania jego, Augustine'a, Zespo�u Specjalnego. A masy najwyra�niej niczego nie pojmowa�y. G�osy dobiegaj�ce ku niemu m�wi�y o w�ciek�o�ci na rz�d, kt�ry zamierza dokona� rzezi dzieci; g�osy gniewnie oskar�a�y o �ludob�jstwo dzie� po�.

Wcze�niej my�la� o zadzwonieniu do Kaye Lang, zapanowaniu znowu nad sob�, odzyskaniu poczucia r�wnowagi wewn�trznej, ale tego nie uczyni�. Ju� min�o, sko�czy�o si� naprawd�.

Zszed� po stopniach, mijaj�c zespo�y reporterskie, kamery, grupki urz�dnik�w, m�czyzn w granatowych i br�zowych ubraniach, z ciemnymi okularami i mikrofonami w uszach. Oddzia�y policji i Gwardii Narodowej mia�y odgradza� ludzi od Kapitolu, ale nie przeszkadza�y poszczeg�lnym osobom w do��czaniu do t�umu.

Widzia� ju� kilku senator�w schodz�cych w zwartej grupce i mieszaj�cych si� z mas�. Musieli wyczu�, �e nie mog� si� oddziela�, wywy�sza�, nie teraz. ��czyli si� ze swoim ludem. Uzna� ich za jednocze�nie oportunistycznych i odwa�nych.

Przelaz� przez barykad� i wcisn�� si� w t�um. Pora z�apa� t� gor�czk� i zrozumie� jej objawy. Zajrza� g��boko we w�asne wn�trze i nie spodoba�o mu si� to, co tam zobaczy�. Lepiej ju� by� w oddziale frontowym, poczu� si� cz�ci� masy, wch�ania� jej s�owa i zapachy, wr�ci� zara�onym, aby z kolei jego analizowano, poznawano, aby sta� si� znowu u�yteczny.

By�oby to swego rodzaju rozmow�. I zako�czeniem b�lu oddzielenia. A je�li masa go zabije, by� mo�e zas�u�y� na to sw� wcze�niejsz� g�upot� i swymi pora�kami.

M�odsze kobiety w t�umie nosi�y kolorowe maski. Wszyscy m�czy�ni bia�e lub czarne. Wielu tak�e r�kawiczki. Ca�kiem sporo w�o�y�o obcis�e, czarne pulowery z przemys�owymi maskami przeciwdymnymi, tak zwane stroje �filtrowe�, kt�re wed�ug zapewnie� wielu przedsi�biorczych handlarzy mia�y chroni� przed rozsy�aniem �diabelskiego wirusa�.

Ludzie z t�umu na ko�cu zaj�tego terenu �mieli si�, prawie nie s�uchaj�c m�wcy pod najbli�szym namiotem�� przyw�dcy ruchu walki o prawa cz�owieka w Filadelfii, o g��bokim i s�odkim niby karmel g�osie. M�wi� o przyw�dztwie i odpowiedzialno�ci, o tym, co rz�d powinien czyni�, aby opanowa� t� plag�, a tak�e o mo�liwo�ci, jedynie mo�liwo�ci, �e powsta�a ona w tajemnych wn�trzno�ciach samego rz�du.

��Niekt�rzy krzycz�, �e zrodzi�a si� w Afryce, ale to my jeste�my chorzy, a nie Afryka. Inni krzycz�, �e uderza w nas choroba diab�a, �e zosta�a przepowiedziana, aby zniszczy�

Dicken szed�, a� dobieg� go bardziej �arliwy g�os kaznodziei telewizyjnego, kt�ry okaza� si� jasno o�wietlonym, wielkim, spoconym m�czyzn� o kanciastej g�owie, ubranym w obcis�y czarny garnitur. Gestykulowa� i ta�czy� na pode�cie, nak�aniaj�c ludzi do mod��w o wskaz�wki, do zajrzenia g��biej we w�asne wn�trze.

Dicken pomy�la� o swej babci, kt�ra lubi�a takich. Ruszy� dalej.

�ciemnia�o si�, a w t�umie wyczuwa� narastaj�ce napi�cie. Gdzie� poza zasi�giem g�osu co� si� sta�o, co� powiedziano. Ciemno�� wywo�a�a zmian� nastroju. Wok� zapalono �wiat�a, zalewaj�ce t�um ostrym jaskrawopomara�czowym blaskiem. Podni�s� wzrok i ujrza� helikoptery wisz�ce na pe�nej szacunku wysoko�ci i brz�cz�ce niby owady. Zastanawia� si� chwil�, czy nie puszcz� na nich gaz�w �zawi�cych, nie zaczn� strzela�, ale poruszenie nie pochodzi�o od �o�nierzy, policji ani helikopter�w.

Impuls dociera� fal�.

Do�wiadczy� g�odu wyczekiwania, czu� nadci�gaj�cy przyp�yw, mia� nadziej�, �e przyczyna niepokoju t�umu co� mu zdradzi. Tak naprawd� nie by�a to jednak �adna wiadomo��. Popychano go jedynie, najpierw w jedn� stron�, potem w drug�, posuwa� si� tak z g�stym t�umem raz dziesi�� st�p na p�noc, raz na po�udnie, jakby uczestniczy� w dziwacznym ta�cu.

Instynkt samozachowawczy Dickena powiedzia� mu, �e pora sko�czy� z gniewem osobistym, z tymi psychologicznymi pierdo�ami, i wydosta� si� z t�umu. Od pobliskiego m�wcy dobieg�o go ostrze�enie. Od swego s�siada, nios�cego ubranie filtrowe, us�ysza� st�umiony przez maseczk� g�os, m�wi�cy w�a�nie: �Teraz to ju� wi�cej ni� jedna choroba. Jest o tym w wiadomo�ciach. Nast�pi�a nowa plaga�.

Kobieta w �rednim wieku, ubrana w sukienk� z wydrukowanymi kwiatami, trzyma�a ma�y, przeno�ny telewizorek. Podnios�a go dla stoj�cych wok�, ukazuj�c g��wk� m�wi�c� brz�kliwym g�osem. Dicken nie by� w stanie s�ysze� s��w.

Przepycha� si� na skraj, powoli i �agodnie, jakby brodzi� w nitroglicerynie. Koszul� i lekkie spodnie mia� mokre od potu. Kilka innych rozproszonych os�b, podobnie jak on urodzonych obserwator�w, wyczu�o zmian�; ich oczy rozb�ys�y. T�um dusi� si� w�asnym zam�tem. Wiecz�r nadszed� g��boki i wilgotny, nie by�o wida� gwiazd, za� w pomara�czowym �wietle wzd�u� parku oraz wok� namiot�w i podest�w wszystko wygl�da�o smutniej.

Dicken znowu znalaz� si� niedaleko schod�w Kapitolu, w�r�d dwudziestu czy trzydziestu os�b na barykadzie, na kt�rej sta� przed godzin�. Policja konna, m�czy�ni i kobiety na pi�knych, gniadych wierzchowcach, teraz kasztanowych w nierzeczywistym �wietle, porusza�a si� na obrze�u w prz�d i w ty�, by�y ich dziesi�tki, wi�cej, ni� widzia� kiedykolwiek. Oddzia�y Gwardii Narodowej cofn�y si�, tworz�c szereg, ale niezbyt zwarty. Nie by�y jeszcze gotowe. Nie spodziewali si� k�opot�w; nie nosili ani he�m�w, ani tarcz.

Natychmiast otoczy�y go g�osy, szepcz�ce, st�umione�

��Nie mo�na�

��Dzieci maj��

��Moje wnuki b�d��

��Ostatnie pokolenie�

��Ksi��ka�

��Zatrzyma�

Potem upiorna cisza. Pi�� os�b dzieli�o Dickena od skraju. Nie pozwala�y mu przesun�� si� dalej. Twarze t�pe i pe�ne urazy, jak u owiec, oczy puste, machaj�ce r�ce. Nic nie wiedzieli. Byli przestraszeni.

Nie znosi� ich, chcia� rozkwasi� im nosy. Nie chcia� przebywa� w�r�d owiec.

��Przepraszam.�� �adnej odpowiedzi. Narodzi� si� umys� t�uszczy; Dicken czu� teraz, jak wyra�nie pulsuje. T�um czeka�, skupiony, nieobecny.

Na wschodzie zab�ys�y �wiat�a i Dicken zobaczy�, jak pomnik Waszyngtona pobiela�, sta� si� ja�niejszy, jakby zalany blaskiem reflektor�w. Z ciemnego, parnego nieba dobiega� niewyra�ny pomruk. Krople deszczu spada�y na t�um. Twarze patrzy�y w g�r�.

By� w stanie wyczu� zapach zapa�u t�uszczy. Co� si� zmieni�o. Ludzie mieli tylko jedn� trosk�: co� si� zmieni�o.

Lun�� deszcz. Ludzie wznosili r�ce nad g�owy. Pojawia�y si� u�miechy. Twarze przyjmowa�y ulew�, ludzie kr�cili si� w k�ko, jak tylko mogli. Inni pokazywali wiruj�cych i ci zatrzymywali si�, zawstydzeni.

T�um zadrga� i nagle go wyrzuci�. Znalaz� si� na barykadzie tu� przed policjantem.

��Jezu�� powiedzia� policjant, cofaj�c si� trzy kroki, a t�uszcza zala�a barykady. Je�d�cy pr�bowali j� cofn��, napieraj�c ko�mi. Jaka� kobieta wrzasn�a. Ci�ba ruszy�a, wch�on�a policjant�w konnych i pieszych, zanim zd��yli podnie�� pa�ki czy wydoby� pistolety. Wepchni�ty na stopnie ko� si� zachwia�, upad� na t�um, zwalaj�c je�d�ca, kt�rego buty wzbi�y si� wysoko.

Dicken krzykn�� �pracownik!� i pobieg� w g�r� schod�w Kapitolu mi�dzy stra�nikami, kt�rzy nie zwracali na niego uwagi. Kr�ci� g�ow� ze �miechem, ciesz�c si� wolno�ci�, czekaj�c, a� zaczn� si� prawdziwe zamieszki. T�uszcza by�a jednak tu� za nim i ledwo zd��y} znowu pobiec, wyprzedzaj�c ludzi, rzadkie strza�y z broni palnej, mokr�, rozlewaj�c� si� i �mierdz�c� mas�.

Mitch zobaczy� nag��wki porannego wydania �Daily News�, roz�o�onego na stojaku na Penn Station:

Dicken spotka� si� z Kaye o dziesi�tej w kawiarni Americolu. Konferencj� wyznaczono na sz�st�, rozszerzono j� te� o wielu dodatkowych uczestnik�w: mi�dzy innymi o wiceprezydenta i doradc� prezydenta do spraw nauki.

Wygl�da� okropnie. Nie spa� ca�� noc.

��Teraz ja z kolei rozklei�em si� zupe�nie�� powiedzia�.�� Ju� po debacie. Jeste�my sko�czeni, ju� po nas. Mo�emy sobie krzycze�, ale nikt nie zechce nas wys�ucha�.

��Co z nauk�?�� Zapyta�a �a�o�nie Kaye.�� Mocno si� stara�e�, aby�my wzi�li si� w gar�� po tej katastrofie z opryszczka.

��SHEVA mutuje.�� Dicken rytmicznie klepa� r�k� w stolik.

��Ju� ci to t�umaczy�am.

��Wykaza�a� tylko, �e SHEVA zmutowa�a dawno temu. To jedynie ludzki retrowirus, dawny, o bardzo powolnym, cho� wielce zmy�lnym sposobie na reprodukcj�.

��Christopherze�

��Chcesz, aby ci� wys�uchali�� powiedzia� Dicken. Dopi� kaw� i wsta� od stolika.�� Nie wyja�niaj mi. Wyja�nij to im.

Kaye patrzy�a na� ze z�o�ci� i zdumieniem.

��Co sprawi�o, �e po tak d�ugim czasie zmieni�e� zdanie?

��Na pocz�tku szuka�em wirusa. Twoje artyku�y, twoje prace wskazywa�y, �e mo�e chodzi� o co� innego. Wszyscy mogli�my si� pomyli�. Nasza praca to szukanie dowod�w, a kiedy s� one nie do podwa�enia, trzeba odrzuci� nawet te przekonania, do kt�rych bardzo si� przywi�zali�my.

Kaye stan�a przy nim i d�gn�a go palcem.

��Powiedz, �e chodzi ci wy��cznie o nauk�.

��A sk�d�e, Kaye. By�em na stopniach Kapitolu. Mog�em by� jednym z tych zastrzelonych b�d� zat�uczonych na �mier� biedak�w.

��Nie o tym m�wi�. Zaprzecz, �e nie odpowiada�e� na telefony Mitcha po naszym spotkaniu w San Diego.

��Nie zaprzecz�.

��Dlaczego?

Dicken popatrzy� na ni�.

��Po ostatnim wieczorze, Kaye, wszystkie sprawy osobiste sta�y si� b�ahe.

��Czy�by?

Dicken za�o�y� r�ce.

��Nigdy nie zdo�am zaprowadzi� kogo� takiego jak Mitch do kogo� takiego jak Augustine z nadziej�, �e wesprze nasz� spraw�.

��Mitch ma pewne ciekawe informacje, ale dowodz� one jedynie, �e SHEVA jest z nami od bardzo dawna.

��Wierzy� w nas oboje.

��Chyba bardziej w ciebie�� powiedzia� Dicken, odwracaj�c wzrok.

��Czy to wp�yn�o na twoje rozumowanie?

Dicken wybuchn��.

��A na twoje? Nie mog� si� nawet odla�, aby kto� nie zameldowa� komu� innemu, ile czasu sp�dzi�em w kiblu. Ale ty, ty zaprosi�a� Mitcha do swojego mieszkania!

Kaye napiera�a na Dickena.

��Czy Augustine powiedzia� ci, �e spa�am z Mitchem?

Dicken nie lubi� by� przypierany do muru. �agodnie odsun�� Kaye i cofn�� si� o krok.

��Nienawidz� tego tak samo jak wszyscy inni, ale musi tak by�!

��Czyim zdaniem musi? Augustine�a?

��Augustine te� jest w�ciek�y. Mamy kryzys. Do cholery, Kaye, teraz powinno to by� ju� jasne dla ka�dego.

��Nigdy nie mia�am si� za �wi�t�, Christopherze! Ufa�am ci, �e skoro mnie w to wci�gn��e�, to ju� nie porzucisz.

Dicken spu�ci� g�ow� i odwr�ci� wzrok w jedn� stron�, potem w drug�, rozdzierany mi�dzy lito�ci� nad sob� a gniewem.

��My�la�em, �e b�dziesz partnerk�.

��Jakiego rodzaju partnerk�, Christopherze?

��No� Wspieraj�c�. R�wn� intelektualnie.

��Dziewczyn�?

Twarz Dickena przybra�a na chwil� min� ch�opczyka przekazuj�cego z�� wiadomo��. Patrzy� na Kaye z t�sknot� i smutkiem. Ledwo m�g� sta� prosto, tak by� zm�czony.

Kaye cofn�a si�, rozmy�laj�c. Nie robi�a niczego, co m�g�by uzna� za uwodzenie; nigdy nie uwa�a�a siebie za osza�amiaj�c� pi�kno��, kt�rej urokowi m�czy�ni nie s� w stanie si� oprze�. Nie mia�a mo�liwo�ci przewidzenia g��bi uczu� tego m�czyzny.

��Nigdy nie m�wi�e�, �e czujesz co� wi�cej ni� ciekawo�栗 powiedzia�a.

��Nigdy nie dzia�am pochopnie i nigdy nie m�wi�, co czujꠗ odpar� Dicken.�� Nie wini� ci�, �e niczego nie podejrzewa�a�.

��Ale moje zbli�enie si� z Mitchem ciebie rani.

��Nie zaprzecz�, �e rani. Nie wp�ywa to jednak na moje rozumowanie w sprawach naukowych.

Kaye okr��y�a stolik, kr�c�c g�ow�.

��Co jest jeszcze do uratowania?

��Mo�esz przedstawi� sw�j dow�d. Nie wierz� po prostu, aby okaza� si� niepodwa�alny.�� Obr�ci� si� i wyszed� z kawiarni.

Kaye odnios�a tac� i naczynia do ta�moci�gu jad�cego do kuchni. Zerkn�a na zegarek. Mocno potrzebowa�a bycia z kim�, twarz� w twarz; chcia�a porozmawia� z Luell� Hamilton. Mog�a si� wymkn�� do NIH i wr�ci� przed spotkaniem.

Przy biurku ochrony pi�tra zadzwoni�a po samoch�d s�u�bowy.

Mitch wysiad� pod strzelisty, bia�y namiot, kt�ry okrywa� zabytkowy dworzec kolejowy miasteczka Beresford. Os�oni� oczy w porannym s�o�cu i popatrzy� na ton�c� w ��tych �onkilach �ardynier�, stoj�c� obok jaskrawoczerwonego kosza na �mieci. Tylko on opu�ci� tu poci�g.

Powietrze pachnia�o gor�cym smarem, chodnikiem i �wie�o �ci�t� traw�. Rozejrza� si�, czy kto� go przywita; oczekiwa� Mertona. Miasteczko widoczne za torami, nad kt�rymi wiod�a k�adka, sk�ada�o si� g��wnie z szeregu sklep�w i parkingu dworcowego.

Na ten parking wjecha� czarny lexus i Mitch zobaczy� wysiadaj�cego rudow�osego m�czyzn�, kt�ry popatrzy� na stacj� przez ogrodzenie z g�stej siatki i pomacha� r�k�.

��Pozwol� jej odej�栗 powiedzia�a siedz�ca za swym biurkiem doktor Lipton.�� Wszystkim pozwol�. Ordynator oddzia�u bada� klinicznych stwierdzi�, �e mamy do�� informacji, aby m�c wydawa� zalecenia dla naszych pacjent�w i zako�czy� eksperymenty.

Kaye patrzy�a na ni� w oszo�omieniu.

��Tak po prostu� Wypu�cisz ich z kliniki do domu?

��Lipton przytakn�a, lekko zaciskaj�c szcz�ki.

��To nie by� m�j pomys�, Kaye. Musz� si� jednak zgodzi�. Wykraczamy poza granice etyki.

��A je�li w domu b�d� potrzebowa�y opieki?

Lipton spu�ci�a wzrok na biurko.

��M�wimy im, �e dzieci najprawdopodobniej urodz� si� z powa�nymi wadami, �e nie prze�yj�. Zapewniamy im opiek� w najbli�szych szpitalach. Pokryjemy wszystkie wydatki, cho�by nawet dosz�o do powik�a�. Zw�aszcza je�li dojdzie do powik�a�. Wszystkie s� w okresie wra�liwo�ci na lekarstwa.

��Czy wezm� RU-486?

��Maj� wolny wyb�r.

��Denise, nie jestem z policji.

��Wiem o tym. Sze�� kobiet poprosi�o o pigu�ki. Chcia�y dokona� aborcji. W tej sytuacji nie mo�emy kontynuowa� eksperyment�w.

��Czy im powiedzia�a��?

��Kaye, nasze wytyczne s� krystalicznie czyste. Je�li uznamy, �e dzieci mog� zagrozi� zdrowiu matki, dajemy im mo�liwo�� usuni�cia ci��y. Jestem za zapewnieniem im prawa wyboru.

��To oczywiste, Denise, ale��� Kaye rozgl�da�a si�, patrz�c na znajomy gabinet, wykresy, zdj�cia p�od�w w r�nych stadiach rozwoju.�� Nie mog� uwierzy�.

��Augustine poprosi� nas o wstrzymanie podawania im RU-486, dop�ki nie zostanie ustalona jasna polityka. Jednak to ordynator oddzia�u bada� klinicznych dyktuje tu warunki.

��W porz�dku�� powiedzia�a Kaye.�� Kto nie poprosi� o lekarstwo?

��Luella Hamilton�� odpar�a Lipton.�� Wzi�a je ze sob�, obieca�a regularnie chodzi� do pediatry na badania, ale nie za�y�a go pod naszym nadzorem.

��Czyli to ju� koniec?

��Wycofali�my si� na z g�ry upatrzone pozycje�� odpar�a Lipton �agodnie.�� Nie mieli�my wyboru. Moralnie, politycznie dostaniemy w sk�r�, cokolwiek by�my zrobili. Wybrali�my etyk� i pomoc dla naszych pacjentek. Gdyby�my jednak zaczekali do dzisiaj� Otrzymali�my nowe polecenia od ministra zdrowia i opieki spo�ecznej. �adnych zalece� aborcji i brak zezwolenia na RU-486. W ostatniej chwili wygrzebali�my si� z bagna.

��Nie mam ani adresu, ani numeru telefonu pani Hamilton�� powiedzia�a Kaye.

��I nie dostaniesz ich ode mnie. Ma prawo do prywatno�ci.�� Lipton popatrzy�a na ni�.�� Nie wy�amuj si� z systemu, Kaye.

��My�l�, �e teraz to system wypluje mnie lada chwila�� odpar�a Kaye.�� Dzi�ki, Denise.

W poci�gu do Albany Mitch opad� na swoje miejsce, otoczony st�ch�ymi zapachami pasa�er�w, sp�owia�ego na s�o�cu materia�u, �rodk�w czyszcz�cych, tworzyw sztucznych. Mia� wra�enie, �e w�a�nie uciek� z Krainy Czar�w. Entuzjazm Daneya wobec wprowadzenia do rodziny �nowej osoby� budzi� w nim zar�wno fascynacj�, jak i obaw�. Rasa ludzka tak rozwin�a si� intelektualnie, tak zapanowa�a nad swoj� biologi�, �e owa niespodziewana i dawna forma rozmna�ania si�, tworzenia nowych odmian gatunku, zostanie zd�awiona w zarodku albo potraktowana jako nowy pionek w grze.

Patrzy� przez okno na miasteczka, m�ode lasy, wi�ksze miasta z szarymi budynkami nudnych, brudnych i przynosz�cych zyski magazyn�w i fabryk.

Kaye wzi�a zam�wione w bibliotece wydruki z Medline, dwadzie�cia egzemplarzy ka�dego z o�miu r�nych artyku��w, wszystkie r�wno u�o�one. Pokr�ci�a g�ow� i wsiadaj�c do windy, przejrza�a jeden z plik�w.

Pi�� minut trwa�o przej�cie przez kolejne posterunki ochrony na dziesi�tym pi�trze. Stra�nicy machali r�d�kami czytnik�w, skanowali zdj�cie na jej identyfikatorze, przesuwali czujnikami po r�kach i torebce. W ko�cu dow�dca grupy Secret Service chroni�cej wiceprezydenta po��czy� si� z kim� w jadalni dyrekcji, pytaj�c o Kaye. Wyszed� Dicken, potwierdzi�, �e j� zna, i wesz�a do �rodka pi�tna�cie minut po rozpocz�ciu spotkania.

��Sp�ni�a� siꠗ szepn�� Dicken.

��Utkn�am w korku. Czy wiesz, �e zako�czyli badania specjalne?

Dicken przytakn��.

��Teraz ta�cuj� wok� siebie, starannie unikaj�c podejmowania jakichkolwiek zobowi�za�. Nikt nie chce, aby spad�a na niego cho�by cz�stka winy.

Kaye zobaczy�a wiceprezydenta siedz�cego prawie na przodzie; obok siebie mia� doradc� do spraw nauki. W sali by�o co najmniej czterech agent�w Secret Service, cieszy�a si� wi�c, �e Benson zosta� na zewn�trz.

Napoje bezalkoholowe, owoce, herbatniki, ser i warzywa zajmowa�y st� na ty�ach, ale nikt nie jad�. Wiceprezydent trzyma� puszk� pepsi.

Gdy Dicken prowadzi� Kaye do fotela z lewej strony sali, Frank Shawbeck ko�czy� omawianie wynik�w bada� prowadzonych przez NIH.

��Zaj�o mu to zaledwie pi�� minut�� szepn�� Dicken do Kaye.

Shawbeck zebra� papiery na m�wnicy, cofn�� si�, a jego miejsce zaj�� Mark Augustine. Pochyli� si� nad katedr�.

��Doktor Lang ju� jest�� oznajmi� rzeczowo.�� Przejd�my do kwestii spo�ecznych. W USA dosz�o do dwunastu przypadk�w powa�nych zamieszek. Wi�kszo�� przypuszczalnie sprowokowa�y wie�ci, �e zamierzamy bezp�atnie rozprowadza� RU-486. Decyzje takie jeszcze nie zapad�y, cho� s� oczywi�cie dyskutowane.

���adne z tych lekarstw nie jest nielegalne�� powiedzia�a zdenerwowana Cross. Siedzia�a po prawej r�ce wiceprezydenta.�� Panie prezydencie, zaprosi�am na to spotkanie przyw�dc� wi�kszo�ci w senacie, ale odm�wi�. Nie mog� by� odpowiedzialna za�

��Prosz� ci�, Marge�� przerwa� jej Augustine.�� Swoje �ale b�dziemy mogli wylewa� za kilka minut�

��Przepraszam.�� Cross za�o�y�a r�ce. Wiceprezydent zerkn�� przez rami� na obecnych. Jego wzrok pad� na Kaye, przez chwil� jakby si� zachmurzy�, potem znowu spogl�da� przed siebie.

��Niepokoje spo�eczne nie ograniczaj� si� tylko do Stan�w�� ci�gn�� Augustine.�� Oczekujemy bardzo gro�nej katastrofy. M�wi�c szczerze, ludzie nie rozumiej�, co si� dzieje. W swym post�powaniu kieruj� si� najni�szymi instynktami albo ulegaj� namowom demagog�w. Pat Robertson, niech go szlag, ju� zapowiada, �e B�g spu�ci na Waszyngton najgor�tsze ognie piek�a, je�li Zesp� Specjalny uzyska zezwolenie na dalsze badania z u�yciem RU-486. Nie on jeden. Jest naprawd� bardzo prawdopodobne, �e t�umy b�d� si� miota�, dop�ki nie znajd� czego�, czegokolwiek, bardziej namacalnego od prawdy, potem za� p�jd� jak barany za tym has�em, a zapewne b�dzie ono religijne, natomiast nauka zostanie wyrzucona przez okno.

��Amen�� powiedzia�a Cross. Przez grupk� zebranych przeszed� nerwowy �mieszek. Wiceprezydent nawet si� nie u�miechn��.

��Zebranie to wyznaczono trzy dni temu�� m�wi� dalej Augustine.�� Wczorajsze i dzisiejsze wydarzenia sprawiaj�, �e jeszcze pilniejsze staje si� zachowanie zimnej krwi i ch�odnej g�owy.

Kaye pomy�la�a, �e wyczuwa, do czego to zmierza. Spojrza�a na Roberta Jacksona, dostrzeg�a go siedz�cego obok Cross. Przekr�ci� g�ow�, a wzrokiem na mgnienie oka strzeli� w lewo, patrz�c prosto na ni�. Poczu�a, jak si� rumieni.

��To o mnie�� szepn�a do Dickena.

��Nie b�d� zarozumia�a�� ostrzeg� Dicken.�� Dzisiaj wszyscy b�dziemy musieli posypa� sobie g�ow� popio�em.

��Ju� zawiesili�my badania nad RU-486 i nad tak zwanym, bardzo beztrosko i w bardzo z�ym gu�cie, RU-Pentium�� powiedzia� Augustine.�� Panie doktorze Jackson.

Jackson wsta�.

��Pr�by przedkliniczne wykaza�y brak skuteczno�ci wszystkich naszych szczepionek i inhibitor�w rybozymu na rozpoznane ostatnio szczepy SHEVY, wst�pnie okre�lone jako SHEVA-X. Mamy powody s�dzi�, �e wszystkie nowe przypadki heroda w ci�gu ostatnich trzech miesi�cy nale�y przypisa� zaka�eniom poziomym SHEV�-X, mog�c� wyst�powa� w co najmniej dziewi�ciu r�nych odmianach, z kt�rych ka�da ma odmienny p�aszcz glikoproteinowy. Nie mo�emy atakowa� RNA matrycowego LPC w cytoplazmie, gdy� rybozymy, kt�rymi teraz dysponujemy, nie rozpoznaj� formy zmutowanej. M�wi�c kr�tko, szczepionka utkn�a w martwym punkcie. Przypuszczalnie nie ruszymy z miejsca przez nast�pne sze�� miesi�cy.

Usiad�.

Augustine symetrycznie styka� palce obu d�oni, tworz�c gi�tki wielok�t. W sali zapad�a d�uga cisza, wszyscy przetrawiali wiadomo�ci i p�yn�ce z nich wnioski.

��Pan doktor Phillips.

Gary Phillips, doradca prezydenta do spraw nauki, wsta� i podszed� do m�wnicy.

��Pan prezydent poprosi� mnie, abym przekaza� wyrazy wdzi�czno�ci. Mia� nadziej� na znacznie powa�niejsze osi�gni�cia, ale w �adnym innym kraju nie dokonano wi�cej ni� zrobili NIH i Zesp� Specjalny CDC Musimy uzna�, �e mamy przed sob� wyj�tkowo sprytnego i wszechstronnego przeciwnika, trzeba wi�c m�wi� jednym g�osem, zdecydowanie, aby zapobiec popadni�ciu narodu w anarchi�. To dlatego wys�ucha�em pana doktora Roberta Jacksona i Marka Augustine�a. Nasze obecne po�o�enie jest bardzo niepewne, spo�ecznie niepewne, a s�ysz�, �e mi�dzy niekt�rymi cz�onkami Zespo�u Specjalnego, a zw�aszcza w jej cz�ci zwi�zanej z Americolem, panuje niezgoda mog�ca potencjalnie doprowadzi� do p�kni�cia.

��To nie roz�am�� powiedzia� jadowicie Jackson.�� Schizma.

��Pani doktor Lang, powiedziano mi, �e nie podziela pani niekt�rych pogl�d�w wyra�anych przez doktora Jacksona i Marka Augustine�a. Czy zechce pani przedstawi� teraz wprost sw�j punkt widzenia, aby�my mogli go podda� ocenie?

Kaye kilka sekund siedzia�a zszokowana; potem wsta�a i jako� zdo�a�a powiedzie�:

��Nie s�dz�, sir, abym mia�a teraz szans� na uczciwe wys�uchanie. W tej sali jestem najwyra�niej jedyn� osob�, kt�ra nie zgadza si� z oficjalnym stanowiskiem, jakie jest niew�tpliwie przygotowywane.

��Potrzebujemy solidarno�ci, ale musimy by� sprawiedliwi�� powiedzia� doradca naukowy.�� Czyta�em pani artyku�y o HERV. Pani prace s� nowatorskie i b�yskotliwe. Najpewniej zostanie pani mianowana do Nagrody Nobla. Pani zastrze�enia musz� by� wys�uchane i jeste�my na to gotowi. �a�uj�, �e nikogo nie sta� na luksus posiadania dostatecznej ilo�ci czasu. Tak by�oby lepiej.

Skin�� r�k�, aby wyst�pi�a. Kaye podesz�a do m�wnicy. Phillips usun�� si� na bok.

��Swoje pogl�dy przedstawia�am podczas licznych rozm�w z panem doktorem Dickenem, a tak�e w jednej z pani� Cross i doktorem Jacksonem�� zacz�a Kaye.�� Dzi� rano zebra�am popieraj�ce je artyku�y, niekt�re z nich s� moje, dowody zaczerpni�to z bada� w ramach Human Genome Project, z dziedziny biologii ewolucyjnej, a nawet paleontologii.�� Otworzy�a akt�wk� i poda�a Nilson stos wydruk�w, a ta u�o�y�a je z lewej strony.

��Nie znalaz�am jeszcze kluczowego elementu, kt�ry po��czy�by wszystkie moje teorie w jedn��� ci�gn�a Kaye, po czym wypi�a odrobin� wody ze szklanki podanej przez Augustine'a.�� Dane naukowe wynikaj�ce z bada� mumii w Innsbrucku nie zosta�y jeszcze og�oszone publicznie.

Jackson przewr�ci� oczyma.

��Mam wst�pne podsumowanie danych zebranych przez doktora Dickena w Turcji i Gruzji�

M�wi�a dwadzie�cia minut, skupiaj�c si� na szczeg�ach oraz w�asnej pracy nad elementami mobilnymi i HERV-DL 3. Na grz�ski grunt wkroczy�a, opisuj�c swe poszukiwania r�nych odmian LPC, zako�czone powodzeniem tego samego dnia, w kt�rym us�ysza�a od Jacksona o rozpoznaniu mutacji SHEVY.�� Uwa�am, �e SHEVA-X to kopia zapasowa lub odpowied� na nieudane pocz�tkowe pr�by przekazywania poziomego, maj�cego przynie�� narodziny �ywych dzieci. Wywo�ywane przez SHEV�-X ci��e drugiego stadium b�d� odporne na oddzia�ywanie wirusa opryszczki. Dadz� zdrowe i zdolne do �ycia dzieci. Nie mam na to dowod�w wprost; nic nie wiem o narodzinach takiego dziecka. W�tpi� jednak, aby�my musieli d�ugo na nie czeka�. Powinni�my by� przygotowani.

Kaye by�a zdumiona, �e m�wi tak sp�jnie, cho� u�wiadamia�a sobie bole�nie, �e nie zdo�a powstrzyma� lawiny. Augustine patrzy� na ni� uwa�nie, pewnie z podziwem; u�miechn�� si� do niej ukradkiem.

��Dzi�kuj� pani, doktor Lang�� powiedzia� Phillips.�� Jakie� pytania?

Frank Shawbeck podni�s� r�k�.

��Czy doktor Dicken podziela pani wnioski?

Dicken wyst�pi� naprz�d.

��Jaki� czas podziela�em. Najnowsze dowody przekona�y mnie, �e si� myli�em.

��Jakie dowody?�� Zawo�a� Jackson. Augustine ostrzegawczo pokiwa� palcem, ale dopu�ci� to pytanie.

��Uwa�am, �e SHEVA mutuje tak, jak organizm chorobotw�rczy�� odpar� Dicken.�� Nic mnie nie przekona, �e nie dzia�a jak ludzki patogen.

��Pani doktor Lang, czy to prawda, �e uwa�ane wcze�niej za niezaka�ne formy HERV powi�zano z niekt�rymi rodzajami guz�w?�� Zapyta� Shawbeck.

��Tak, sir. Jednak�e w wielu innych tkankach, w tym tak�e w �o�ysku, powoduj� ekspresje form niezaka�nych. Dopiero teraz mamy sposobno�� zrozumie�, ile r�l mog� pe�ni� owe retrowirusy endogenne.

��Pani doktor Lang, czy rozumiemy powody, dla kt�rych s� w naszym genomie, w naszych tkankach?�� Spyta� Augustine.

��Na razie nie znamy �adnej teorii, kt�ra wyja�nia�aby ich obecno��.

��Innej ni� czyni�cej z nich organizmy chorobotw�rcze?

��Liczne substancje w naszych cia�ach s� jednocze�nie korzystne i niezb�dne, a mimo to niekiedy wywo�uj� choroby�� odpar�a Kaye.�� Onkogeny to niezb�dne geny, kt�re mog� by� r�wnie� pobudzane do wywo�ywania nowotworu.

Jackson podni�s� r�k�.

��Chcia�bym odeprze� ten argument, patrz�c na niego z perspektywy ewolucyjnej�� powiedzia�.�� Cho� nie jestem biologiem ewolucyjnym, a nawet nie udawa�em go nigdy w telewizji�

Chichoty wszystkich opr�cz Shawbecka i wiceprezydenta, kt�rzy zachowali kamienne twarze.

���To jestem przekonany, �e znam dostatecznie paradygmat wpojony mi w szkole i na uniwersytecie. Wed�ug tego paradygmatu ewolucja post�puje poprzez przypadkowe mutacje zachodz�ce w genomie. Mutacje te zmieniaj� rodzaj bia�ek lub innych cz�steczek kodowanych przez nasze DNA i s� zazwyczaj szkodliwe, gdy� powoduj� chorob� lub �mier� organizmu. W d�ugim jednak czasie i przy zmienionych warunkach, mutacje mog� tworzy� tak�e i takie nowe formy, kt�re przynosz� korzy�ci. Chyba si� na razie nie myl�, pani doktor?

��Taki jest paradygmat�� potwierdzi�a Kaye.

��Pani jednak m�wi�a raczej o dotychczas nierozpoznanym mechanizmie, poprzez kt�ry genom przejmuje kontrol� nad w�asn� ewolucj�, w jaki� spos�b wyczuwa, �e nadesz�a pora zmiany. Zgadza si�?

��Na razie tak�� powiedzia�a Kaye.�� Uwa�am, �e nasz genom jest du�o m�drzejszy ani�eli my. Dziesi�tki tysi�cy lat zaj�o nam osi�gni�cie punktu, w kt�rym mamy nadziej� na zrozumienie, jak dzia�a. Gatunki ziemskie ewoluuj�, rywalizuj�c i wsp�pracuj�c, od miliard�w lat. Nauczy�y si� prze�ywa� w warunkach, kt�rych nie jeste�my w stanie sobie wyobrazi�. Nawet najbardziej konserwatywni biolodzy znaj� r�ne rodzaje bakterii, kt�re potrafi� wsp�pracowa� i uczy� si� nawzajem�� obecnie jednak wielu z nich rozumie, �e r�ne rodzaje organizm�w wielokom�rkowych, ro�lin i zwierz�t, do kt�rych i my si� zaliczamy, post�puj� w zasadzie tak samo, odgrywaj�c swe role w ekosystemie. Gatunki ziemskie nauczy�y si� przewidywa� zmiany klimatyczne i zawczasu na nie reagowa�, zdobywa� przewag� ju� na starcie, a w naszym przypadku, moim zdaniem, genom cz�owieka reaguje teraz na zmiany spo�eczne i wywo�ywany nimi stres.

Jackson udawa�, �e przetrawia w umy�le te idee, zanim zapyta�:

��Gdyby by�a pani promotorem i kt�ry� ze student�w zechcia� napisa� prac� doktorsk� o tej mo�liwo�ci, czy zach�ca�aby go pani?

��Nie�� odpar�a Kaye szczerze.

��Dlaczego?�� Naciska� Jackson.

��Pogl�d ten nie zyska� szerokiego poparcia. Ewolucja sta�a si� bardzo zaskorupia�� dziedzin� biologii i jedynie kilku �mia�k�w podwa�a paradygmat Wsp�czesnej Syntezy Darwinowskiej. �aden doktorant nie powinien zajmowa� si� tym samotnie.

��Karol Darwin si� myli�, a racj� ma pani?

Kaye zwr�ci�a si� do Augustine�a.

��Czy doktor Jackson prowadzi tu przes�uchanie?

Augustine wyst�pi� naprz�d.

��Doktor Lang, ma pani dzi� sposobno�� udzielenia odpowiedzi swym oponentom.

Kaye obr�ci�a si�, lekko zmru�onymi oczyma popatrzy�a na Jacksona i obecnych.

��Nie podwa�am dokona� Karola Darwina, niezmiernie go szanuj�. Darwin pierwszy przestrzega�by, aby�my nie zmieniali naszych idei w niepodwa�alne dogmaty, dop�ki nie poznamy wszystkich rz�dz�cych nimi zasad. Sama nie odrzucam zbyt wielu zasad wsp�czesnej syntezy; niew�tpliwie wszystko, co wymy�la genom, musi przechodzi� test prze�ycia. Mutacja jest �r�d�em nowo�ci nieprzewidywalnych i niekiedy po�ytecznych. Nie wystarcza jednak do wyja�nienia wszystkiego, co dostrzegamy w przyrodzie. Wsp�czesn� syntez� opracowano w okresie, gdy dopiero zacz�li�my poznawa� natur� DNA i k�a�� podwaliny dzisiejszej genetyki. Darwin by�by zafascynowany nasz� dzisiejsz� wiedz� o plazmidach i wymianie swobodnego DNA, o mechanizmie naprawiaj�cym b��dy w genomie, o edycji, transpozycji i ukrytych wirusach, o markerach genetycznych i budowie genu, o wszystkich zjawiskach genetycznych, z kt�rych wiele nie pasuje g�adko do najbardziej sztywnej interpretacji wsp�czesnej syntezy.

��Czy jakikolwiek szanowany naukowiec popiera pogl�d, �e genom jest samo�wiadomym �umys�em�, potrafi�cym ocenia� �rodowisko i okre�la� przebieg w�asnej ewolucji?

Kaye zaczerpn�a g��boko powietrza.

��Potrzebowa�abym kilku godzin na poprawianie pana i wyja�nianie, jak naprawd� wygl�da pogl�d, kt�ry pan stre�ci�, ale z grubsza odpowied� brzmi �tak�. Niestety, nie m�wi� o nikim z tu obecnych.

��Czy ich pogl�dy nie budz� kontrowersji?

��Oczywi�cie, �e budz��� powiedzia�a Kaye.�� W tej dziedzinie nie ma rzeczy niekontrowersyjnych. I wol� unika� s�owa �umys��, gdy� ma konotacje osobowe i religijne, kt�re tylko zaciemniaj� spraw�. U�ywam okre�lenia �sie�; postrzegaj�ca i przystosowuj�ca si� sie� wsp�pracuj�cych i rywalizuj�cych osobnik�w.

��Czy uwa�a pani, �e �w umys�, albo sie�, mo�e by� w jakiej� mierze odpowiednikiem Boga?�� Ku jej zdziwieniu, Jackson zada� to pytanie bez tonu pychy czy wzgardy.

��Nie�� odpar�a Kaye.�� Nasze w�asne m�zgi dzia�aj� jako postrzegaj�ce i przystosowuj�ce si� sieci, a nie uwa�am, �e jeste�my bogami.

��Ale nasze m�zgi tworz� umys�y, przyzna pani?

��S�dz�, �e pasuje tu s�owo �tak�.

Jackson wzni�s� r�ce ze zdumieniem i spyta�:

��Mamy wi�c pe�en kr�g. Jaki� rodzaj Umys�u�� mo�e przez du�e U�� steruje ewolucj�?

��Jeszcze raz powt�rz�, �e musimy tu unika� przesady i nadu�ywania s��w�� powiedzia�a Kaye powoli, a potem u�wiadomi�a sobie, �e powinna by�a pomin�� to pytanie milczeniem.

��Czy swoje teorie przedstawi�a pani w szerszej postaci w artykule poddanym recenzji i opublikowanym w powa�nym czasopi�mie naukowym?

��Nie�� odpar�a Kaye.�� Niekt�re ich aspekty opisa�am w artyku�ach o HERV-DL 3, kt�re by�y recenzowane.

��Inne czasopisma odrzuci�y wiele pani artyku��w?

��Zgadza siꠗ powiedzia�a Kaye.

��Na przyk�ad �Celi�.

��Tak.

��Czy �Virology� to najbardziej szanowane czasopismo w swej dziedzinie?

��To powa�ne czasopismo�� odpar�a Kaye.�� Publikowa�o bardzo wa�ne artyku�y.

Jackson porzuci� ten w�tek.

��Nie zd��y�em przeczyta� ca�o�ci wr�czonych przez pani� materia��w. Przepraszam.�� Wsta�.�� Czy jest pani przekonana, �e kt�rykolwiek z autor�w artyku��w zawartych w tych materia�ach popar�by w pe�ni pani pogl�d na temat sposob�w dzia�ania ewolucji?

��Na pewno nie�� odpowiedzia�a Kaye.�� Dziedzina ta dopiero zaczyna si� rozwija�.

��Jeszcze si� nawet nie rozwija, doktor Lang, tkwi ci�gle w niemowl�ctwie, przyzna pani chyba?

��Tak, jest w niemowl�ctwie�� przyzna�a �mia�o Kaye.�� Ale niemowl�tami s� tak�e wszyscy, kt�rzy odrzucaj� przekonuj�ce dowody.�� Nie mog�a si� powstrzyma� przed zerkni�ciem na Dickena. Odwzajemni� jej spojrzenie z min� ponurego zdecydowania.

Augustine ponownie wyst�pi� i wyci�gn�� r�k�.

��Mogliby�my tak jeszcze ca�e dni. Na pewno konferencja taka by�aby ciekawa. Musimy jednak oceni�, czy takie pogl�dy, jakie prezentuje pani doktor Lang, mog� by� szkodliwe dla zada� Zespo�u Specjalnego. Nasz� misj� jest ochrona zdrowia narodu, a nie dyskutowanie nad oderwanymi problemami nauki zamkni�tej w wie�y z ko�ci s�oniowej.

��To troch� niesprawiedliwe, Mark�� wtr�ci�a si� Marge Cross, wstaj�c.�� Kaye, czy czujesz si� jak postawiona przed s�dem kapturowym?

Kaye pozwoli�a sobie na lekkie prychni�cie, na wp� chichot, na wp� westchnienie, spu�ci�a g�ow� i ni� pokiwa�a.

��Szkoda, �e nie mamy czasu�� powiedzia�a Marge.�� Naprawd� szkoda. Twoje pogl�dy s� fascynuj�ce i podzielam wiele z nich, moja droga, ale ugrz�li�my po uszy w interesach i polityce, musimy ci�gn�� to, co wszyscy jeste�my w stanie znie�� i co zrozumiej� ludzie. W tym pomieszczeniu nie dostrzegam wsparcia, wiem te�, �e brakuje nam czasu i ochoty, aby wszcz�� ca�kowicie otwart� dyskusj�. Niestety, panie doktorze Augustine, nauk� zajmuj� si� teraz komitety.

Augustine wyra�nie nie by� zadowolony z tego stwierdzenia.

Kaye spojrza�a na wiceprezydenta. Ten patrzy� na teczk� trzyman� na kolanach, kt�rej nie otworzy�; wygl�da� na zagubionego w tym g�szczu fachowych spor�w. Czeka� na zako�czenie dyskusji.

��Rozumiem, Marge�� powiedzia�a Kaye. Nie mog�a powstrzyma� dr�enia g�osu.�� Dzi�kuj� ci za tak jasne postawienie sprawy.

��Jako jedyne mo�liwe wyj�cie widz� opuszczenie Zespo�u Specjalnego. Przypuszczalnie pomniejszy to moj� warto�� dla Americolu, dlatego zapowiadam ci, �e opuszcz� tak�e jego.

Mitch patrzy� przez okno taks�wki na student�w maszeruj�cych wysadzan� drzewami alej�. Po drodze z dom�w i gmach�w publicznych wylewali si� ludzie. Tym razem nie mieli �adnych tablic, transparent�w, ale wszyscy wznosili wysoko lew� r�k� z wyprostowanymi palcami, wn�trzem d�oni do przodu.

Kierowca, imigrant z Somalii, pochyli� g�ow� i wyjrza� przez prawe okienko.

��Co to znaczy, r�ka w g�rze?

��Nie wiem�� odpar� Mitch.

Marsz zatrzyma� ich na skrzy�owaniu. Kampus uniwersytecki by� zaledwie kilka przecznic dalej, ale Mitch w�tpi�, aby dotarli tam dzisiaj.

��Straszne�� powiedzia� taks�wkarz, zerkaj�c przez rami� na Mitcha.�� Chc�, aby co� zrobili, tak?

Mitch przytakn��.

��Chyba tak.

Kierowca pokr�ci� g�ow�.

��Nie mog� jecha� dalej. Trzeba by d�ugo czeka�. Przepraszam, odwioz� pana na dworzec, gdzie b�dzie pan bezpieczny.

��Nie�� powiedzia� Mitch.�� Wysi�d� tutaj.

Zap�aci� kierowcy i wyszed� na chodnik. Taks�wka zawr�ci�a i odjecha�a, zanim zd��y�y j� zablokowa� inne samochody.

Mitch zacisn�� szcz�ki. Sk�r� i nosem czu� napi�cie, elektryczno�� gromadz�c� si� w t�umie, d�ugim potoku m�czyzn i kobiet, na pocz�tku g��wnie m�odych, ale teraz coraz starszych, wy�aniaj�cych si� z budynk�w; wszyscy maszerowali ze wzniesion� lew� r�k�.

Nie pi�ci�, r�k�. Mitch uzna� to za znacz�ce.

Samoch�d policyjny zatrzyma� si� zaledwie kilka jard�w od niego. Dwaj funkcjonariusze stan�li przy otwartych drzwiczkach, patrz�c tylko.

W dniu, w kt�rym po raz pierwszy si� kochali, Kaye �artowa�a o za�o�eniu masek. Tak ma�o razy si� kochali. Co� �cisn�o mu gard�o. Zastanawia� si�, ile maszeruj�cych kobiet jest w ci��y, u ilu testy na obecno�� SHEVY da�y wynik pozytywny, jak to wp�yn�o na ich zwi�zki.

��Wie pan, co si� dzieje?�� Zawo�a� policjant do Mitcha.

��Nie.

��S�dzi pan, �e zrobi si� gor�co?

��Mam nadziej�, �e nie�� odpar� Mitch.

��Nic nam nie powiedziano�� poskar�y� si� policjant, potem wsiad� do radiowozu. Samoch�d ruszy� na wstecznym, ale zatrzyma�y go inne i nie m�g� posuwa� si� dalej. Mitch pomy�la�, �e m�drze zrobili, nie w��czaj�c syreny.

Marsz r�ni� si� od tego w San Diego. Ludzie byli tutaj zm�czeni, po ci�kich przej�ciach, prawie bez resztek nadziei. Mitch chcia�by m�c im powiedzie�, �e ca�y ich l�k jest niepotrzebny, �e to nie choroba, zaraza, ale straci� ju� pewno��, w co wierzy�. Wszystkie przekonania i ca�a wiara wyparowa�y w obliczu tej pot�nej fali emocji i strachu.

Nie chcia� pracy na SUNY. Pragn�� by� przy Kaye; pragn�� j� chroni�, pomaga� jej wyj�� z tego ca�o zawodowo i osobi�cie, pragn�� r�wnie�, aby to ona pomaga�a jemu.

To nie by� dobry czas na samotno��. Ca�y �wiat cierpia�.

Kaye otworzy�a drzwi mieszkania i wesz�a powoli. Dwukrotnym kopni�ciem zamkn�a ci�kie drzwi, potem jeszcze pchn�a r�k�, aby zatrzasn�� si� zamek. Torebk� i walizk� po�o�y�a na krze�le i przez chwil� sta�a, jakby odzyskuj�c si�y. Nie spa�a od dwudziestu o�miu godzin.

Na dworze by� p�ny ranek.

Zamruga�o do niej �wiate�ko automatycznej sekretarki. Ods�ucha�a trzy wiadomo�ci. Pierwsza by�a od Judith Kushner, prosz�cej o oddzwonienie. Druga od Mitcha, kt�ry zostawi� numer telefoniczny w Albany. Trzecia r�wnie� od Mitcha. �Zdo�a�em wr�ci� do Baltimore, ale nie by�o to �atwe. Nie wpu�cili mnie do budynku, cho� mia�em klucz, kt�ry mi da�a�. Pr�bowa�em w Americolu, ale w centrali m�wi�, �e nie ��cz� rozm�w z zewn�trz, �e jeste� niedost�pna, i tym podobne. Bardzo si� martwi�, Kaye. Tutaj robi si� piek�o. Zadzwoni� za par� godzin i zobacz�, czy jeste� w domu�.

Kaye otar�a oczy i zakl�a pod nosem. Ledwo widzia�a. Czu�a si�, jakby wdepn�a w kisiel, a nikt nie pozwala� jej oczy�ci� but�w.

Americol od dziewi�ciu godzin otacza�y cztery tysi�ce manifestant�w, odcinaj�c ca�y ruch wok� budynku. Wkroczy�a policja i uda�o si� jej zmusi� t�um do ruchu, rozbi� go na mniejsze i �atwiejsze do opanowania grupy. Wywo�a�o to zamieszki, zacz�o si� podpalanie, przewracanie samochod�w.

��Gdzie mam zadzwoni�, Mitch?�� Szepn�a, bior�c s�uchawk� z �adowarki. Przegl�da�a ksi��k� telefoniczn�, szukaj�c numeru YMCA, kiedy telefon zadzwoni� jej w d�oni.

Przy�o�y�a s�uchawk� do ucha.

��Halo?

��Tu znowu Mroczny Intruz. Co u ciebie?

��Mitch, o Bo�e, u mnie dobrze, ale jestem skonana.

��Przeszed�em ca�e �r�dmie�cie. Spalili cz�ciowo centrum konferencyjne.

��Wiem. Gdzie jeste�?

��Ju� blisko. Widz� tw�j blok i Pepto-Bismol Tower.

��Bromo-Seltzer�� roze�mia�a si� Kaye.�� Wie�a niebieska, a nie r�owa.�� G��boko odetchn�a.�� Nie chc� ci� tutaj. To znaczy, nie chc� d�u�ej by� z tob� tutaj. Mitch, gadam bez sensu. Bardzo ci� potrzebuj�. Przyjd� prosz�. Musz� si� spakowa� i wyj��. Goryl jest tu nadal, ale zosta� w holu. Zadzwoni� do niego i powiem �eby ci� wpu�ci�.

��Nawet nie spr�bowa�em otrzyma� pracy na SUNY�� powiedzia� Mitch.

��Zerwa�am z Americolem i Zespo�em Specjalnym. Jeste�my kwita.

��Oboje wyl�dowali�my na bruku?

��Bez roboty, korzeni i �adnych �r�de� utrzymania. Opr�cz sporego konta w banku.

��I gdzie my si� teraz podziejemy?�� Zapyta� Mitch.

Kaye si�gn�a do torebki i wyj�a dwa pude�eczka z testami na SHEV�. Wzi�a je z magazynu na si�dmym pi�trze Americolu.

��Mo�e pojedziemy do Seattle? Masz tam mieszkanie, zdaje si�?

��Tak.

��Doskonale. Pragn� ci�, Mitch. �yjmy d�ugo i szcz�liwie w twej kawalerce w Seattle.

��Zwariowa�a�. Ju� id�.

Roz��czy�a si� i roze�mia�a z ulg�, potem zacz�a �ka�. Pog�adzi�a telefonem policzek, poj�a, jakie to g�upie i od�o�y�a kom�rk�.

��Naprawd� jestem jak na g�odzie�� powiedzia�a do siebie, id�c do kuchni. Kopni�ciem zrzuci�a buty, zdj�a ze �ciany nale��c� do matki grafik� Parrisha, po�o�y�a j� na stole w jadalni, potem wszystkie inne zwi�zane z ni�, jej rodzin�, przesz�o�ci�.

W kuchni z kurka lod�wki nala�a szklank� zimnej wody.

��Pieprzy� luksus, pieprzy� bezpiecze�stwo. Pieprzy� dobre wychowanie.�� Wymieni�a list� z dziesi�ciu innych rzeczy do pieprzenia, a na samym jej ko�cu umie�ci�a:�� beznadziejnie g�upi� mnie.

Potem przypomnia�a sobie, �e powinna uprzedzi� Bensona o przyj�ciu Mitcha.

Dicken szed� do swego starego pokoju w podziemiu budynku nr 1 przy Clifton Road 1600. Po drodze torowa� sobie przej�cie winylow� torb� zawieraj�c� nowe materia�y�� specjaln� przepustk� federaln�, �wie�o wydrukowane instrukcje dotycz�ce nowych procedur bezpiecze�stwa, tematy rozm�w wyznaczonych na ten tydzie�.

Nie m�g� uwierzy�, �e do tego dosz�o. Oddzia�y Gwardii Narodowej patrolowa�y okolice i tereny CDC, cho� bowiem nie dosz�o tam jeszcze do �adnych akt�w przemocy, to co najmniej dziesi�� razy dziennie dzwoniono z gro�bami do g��wnej centrali.

Otworzy� drzwi swego gabinetu i chwil� sta� w tym pokoiku, rozkoszuj�c si� ch�odem i cisz�. Wola�by by� w Lagos lub Tegucigalpie. Bardziej na swoim miejscu czu� si� w ci�kich warunkach odleg�ych teren�w; nawet Gruzja by�a dla� troch� zbyt cywilizowana, a zatem jak na jego gust troch� zbyt niebezpieczna.

Zdecydowanie wola� wirusy od niepanuj�cych nad sob� ludzi.

Rzuci� torb� na biurko. Przez chwil� nie pami�ta�, po co tu przyszed�. Mia� co� zabra� dla Augustine'a. Potem sobie przypomnia�: pochodz�ce z Northside Hospital protoko�y z sekcji p�od�w pierwszego stadium. Augustine pracowa� nad projektem tak �ci�le tajnym, �e Dicken nic o nim nie wiedzia�, ale w zwi�zku z nim kopiowane by�y wszystkie znajduj�ce si� w budynku materia�y dotycz�ce HERV i SHEVY.

Odnalaz� protoko�y, potem sta� pogr��ony w my�lach, przypominaj�c sobie rozmow� z Jane Salter sprzed kilku miesi�cy o wrzaskach ma�p w tych starych podziemnych pomieszczeniach.

Tupa� nog� w rytm starej i makabrycznej piosenki dzieci�cej, mrucz�c: �Robaki wchodz�, robaki wychodz�, ma�py zakrzycz� i ma�py zawyj���.

Ju� nie mia� w�tpliwo�ci. Christopher Dicken gra� zespo�owo, maj�c nadziej� jedynie na to, �e wyjdzie z tego posiadaj�c umys� i uczucia w najwy�ej kilku sp�jnych kawa�kach.

Wzi�� winylow� torb� i teczki i opu�ci� pok�j.

Kaye zarzuci�a na rami� torb� z ubraniami. Mitch wzi�� dwie walizki i sta� w drzwiach, przytrzymywanych w otwartej pozycji gumowym klockiem. Do samochodu w gara�u apartamentowca za�adowali ju� trzy pud�a.

��Powiedzieli, �e mam by� w kontakcie.�� Kaye pokaza�a Mitchowi czarny telefon kom�rkowy.�� Marge p�aci za ni�. A Augustine powiedzia�, �e nie mog� udziela� �adnych wywiad�w. To prze�yj�. Co z tob�?

��Mam zamkni�te usta.

��Poca�unkami?�� Kaye tr�ci�a go biodrem.

Benson zjecha� z nimi do gara�u. Z min� wyra�aj�c� wyra�ne niezadowolenie przygl�da� si�, jak �aduj� samoch�d Mitcha.

��Nie podoba ci si� moje rozumienie wolno�ci?�� Zapyta�a zaczepnie agenta Kaye, zatrzaskuj�c baga�nik. J�kn�y tylne resory samochodu.

��Zabiera pani z sob� wszystko, pani doktor�� odpar� Benson z wielk� powag�.

��Nie podoba mu si� towarzystwo, jakie wybra�a��� powiedzia� Mitch.

��Pewnie�� stwierdzi�a Kaye, staj�c obok Bensona i odrzucaj�c w�osy do ty�u.�� Ma przecie� dobry gust.

Benson si� u�miechn��.

��G�upio pani robi, wyje�d�aj�c bez ochrony.

��Mo�e�� odpar�a Kaye.�� Dzi�kuj� za twoj� czujno��. Przeka� wyrazy mojej wdzi�czno�ci.

��Tak jest, pani doktor�� powiedzia� Benson.�� Powodzenia.

Kaye obj�a go. Benson si� zarumieni�.

��Jedziemy�� rzuci�a Kaye.

Przesun�a palcem po ramie drzwiczek buicka, szaroniebieskim lakierze zmatowia�ym od zu�ycia. Zapyta�a Mitcha, ile lat ma samoch�d.

��Nie wiem�� odpar�.�� Z dziesi��, pi�tna�cie.

��Znajd� salon�� poleci�a Kaye.�� Kupi� ci nowiutkiego land rovera.�� Wystarcza mi ten, ca�kowicie.�� Mitch uni�s� brew.�� Wol� nie rzuca� si� w oczy.

��Uwielbiam, gdy to robisz�� powiedzia�a Kaye, podnosz�c wysoko sw� znacznie skromniejsz� brew. Mitch si� za�mia�.

��No to zapomnij�� powiedzia�a.�� Zosta� przy buicku. B�dziemy obozowa� pod gwiazdami.

Nale��cy do lotnictwa wojskowego odrzutowiec pasa�erski Falcon lecia� g�adko na wsch�d. Augustine popija� col� i cz�sto wygl�da� przez okno, wyra�nie zdenerwowany lotem. Dicken nie zna� dot�d tej strony jego charakteru; nigdy przedtem nie lecieli razem.

��Mo�emy przedstawi� silne poszlaki wskazuj�ce, �e je�li nawet p�ody SHEVY drugiego stadium prze�yj� por�d, b�d� przenosi� wielk� r�norodno�� zaka�nych HERV-�w�� powiedzia� Augustine.

��Czyje to dowody?�� Zapyta�a Jane Salter. By�a nieco zarumieniona od ciep�a w samolocie oczekuj�cym na start; w najlepszym razie tylko troch� przejmowa�a si� wojskowym otoczeniem.

��Badaczom z Zespo�u Specjalnego kaza�em zebra� wyniki biopsji z ostatnich dw�ch tygodni, powoduj�c si� wy��cznie przeczuciem. Znamy HERV-y ulegaj�ce ekspresji w najrozmaitszych warunkach, ale te cz�steczki nigdy dot�d nie by�y zaka�ne.

��Nadal nie wiemy, jakim cholernym celom s�u�� cz�steczki niezaka�ne, je�li w og�lne maj� jakie��� powiedzia�a Salter. Inni cz�onkowie kierownictwa, m�odsi i mniej do�wiadczeni, siedzieli spokojnie w swoich fotelach, poprzestaj�c na s�uchaniu.

���adnym dobrym�� odpar� Augustine, klepi�c por�cz fotela. Ci�ko prze�kn�� �lin� i znowu wyjrza� przez okno.�� HERV ci�gle wytwarza� cz�steczki wirusowe niemaj�ce charakteru zaka�nego� Dop�ki SHEVA nie zacz�a kodowa� pe�nego zestawu narz�dzi, wszystkiego, co konieczne dla z�o�enie wirusa i jego ucieczki z kom�rki. Mam sze�� opinii ekspert�w, w tym Jacksona, twierdz�cych, �e SHEVA umie �uczy� inne HERV-y, jak maj� by� znowu zaka�ne. Najbardziej czynne staj� si� u osobnik�w, u kt�rych kom�rki szybko si� dziel�, a zatem w p�odach SHEVY. By� mo�e b�dziemy si� musieli zmierzy� z chorobami, jakich nie widzieli�my od milion�w lat.

��Chorobami, kt�re by� mo�e przestan� by� dla ludzi gro�ne�� powiedzia� Dicken.

��Czy mo�emy na to liczy�?�� Zapyta� Augustine. Dicken wzruszy� ramionami.

��Co wi�c chcesz zaleca�?�� Spyta�a Salter.

��W Waszyngtonie ju� zarz�dzono godzin� policyjn�, a w ka�dej chwili mog� tam wprowadzi� stan wojenny, wystarczy, �e kto� zbije szyb� w oknie albo przewr�ci samoch�d. Sko�cz� si� demonstracje, pod�egaj�ce komentarze� Politycy nie znosz�, jak si� ich linczuje. To nie potrwa d�ugo. Prosty lud jest jak stado kr�w, a jak rozp�ta si� burza, to zdenerwuj� si� nawet kowboje.

��Niezbyt fortunne por�wnanie, doktorze Augustine�� rzuci�a surowo Salter.

��No dobrze, wybior� inne�� odpar� Augustine.�� Na wysoko�ci dwudziestu tysi�cy st�p nie jestem w najlepszej formie.

��Uwa�asz, �e zostanie wprowadzony stan wojenny�� zapyta� Dicken�� a wtedy b�dziemy mogli internowa� wszystkie kobiety w ci��y i zabiera� im dzieci� Na badania?

��To straszne�� przyzna� Augustine.�� Wi�kszo�� p�od�w prawdopodobnie umrze, a mo�e i wszystkie. Je�li jednak jakie� prze�yj�, pewnie zdo�am przekona�, kogo trzeba, �e konieczne jest ich internowanie.

��M�wimy o gaszeniu ognia benzyn��� zauwa�y� Dicken.

Augustine zgodzi� si� po namy�le.

���ami� sobie g�ow�, pr�buj�c znale�� inne wyj�cie. Przedstawi� alternatywne rozwi�zania.

��Mo�e nie powinni�my teraz m�ci� wody�� powiedzia�a Salter.

��Nie mam zamiaru teraz nic m�wi� ani robi�. Praca trwa.

��Lepiej, aby�my si� znale�li na twardym gruncie�� powiedzia� Dicken.

���wi�ta racja�� przyzna� Augustine z grymasem.�� Terra firma, i im szybciej, tym lepiej.

��Ka�dy przeciw czemu� wyst�puje�� zauwa�y� Mitch, wyje�d�aj�c z miasta drog� stanow� 26, aby omin�� g��wne autostrady. Blokowa�o je zbyt wielu demonstrant�w�� w samochodach, na motocyklach, a nawet rowerach, przy czym wszyscy twierdzili, �e korzystaj� z prawa do niepos�usze�stwa obywatelskiego. I tak musieli w �r�dmie�ciu odczeka� dwadzie�cia minut, dop�ki policja nie usun�a ton �mieci porzuconych przez protestuj�cych pracownik�w zak�ad�w oczyszczania miasta.

��Zawiedli�my ich�� powiedzia�a Kaye.

��Ty nie zawiod�a��� odpar� Mitch, pr�buj�c znale�� uliczk�, w kt�r� m�g�by skr�ci�.

��Spieprzy�am wszystko i nie zdo�a�am przekona� do moich racji�� mrucza�a pod nosem zdenerwowana Kaye.

��Co� si� sta�o?�� Zapyta� Mitch.

��Nie ze mn��� odpar�a szybko.�� Z ca�� t� cholern� planet�.

Deszcz i mg�a pod��a�y za nimi od Clarksburga. Opony starego niebieskiego buicka piszcza�y stale na mokrych szosach, wspinaj�cych si� i wij�cych poprzez wapienne w�wozy oraz niskie, okr�g�e i zielone wzg�rza. Wycieraczki macha�y czarnymi ogonkami, przypominaj�c Kaye j�cz�cego fiacika Lado, jad�cego gruzi�sk� Drog� Wojenn�.

��Ci�gle ci si� �ni�?�� Spyta�a prowadz�cego samoch�d Mitcha.

��Jestem zbyt zm�czony, aby �ni栗 odpar�. U�miechn�� si� do niej, potem skupi� uwag� na drodze.

��Ciekawi mnie, co si� z nimi sta�o�� powiedzia�a Kaye lekkim tonem.

Mitch si� skrzywi�.

��Stracili dziecko i umarli.

Kaye dostrzeg�a, �e trafi�a w czu�y punkt, i wycofa�a si�.

��Przepraszam.

��M�wi�em ci, jestem troch� stukni�ty. Polegam na nosie i przejmuj� si� tym, co spotka�o trzy mumie przed pi�tnastoma tysi�cami lat.

��Daleko ci do stukni�tego�� powiedzia� Kaye. Potrz�sn�a w�osami, potem wrzasn�a.

��Rany!�� Wzdrygn�� si� Mitch.

��Przejedziemy ca�� Ameryk�!�� Wo�a�a Kaye.�� Przez jej �rodeczek, i b�dziemy si� kocha� podczas ka�dego postoju, dowiemy si� tak�e, co wkurza ten wielki nar�d!

Mitch wali� pi�ci� w kierownic� i �mia� si�.

��Ale �le si� do tego zabrali�my�� doda�a Kaye, nagle si� kryguj�c.�� Nie mamy wielkiego pudla.

��Jak to?

��Podr�e z Charleyem�� wyja�ni�a Kaye.�� John Steinbeck mia� ci�ar�wk�, nazwa� j� Rosynant, z wielk� przyczep� kempingow�. Opisa� podr�owanie ni� z wielkim pudlem. To cudowna ksi��ka.

��Czy Charley mia� luz?

��Jak cholera�� odpar�a Kaye.

��No to b�d� pudlem.

Kaye zwichrzy�a mu w�osy, udaj�c, �e jest maszynk� do strzy�enia.

��Za�o�� si�, �e Steinbeckowi zaj�o to wi�cej ni� tydzie� powiedzia� Mitch.

��Nie musimy si� �pieszy栗 odpar�a Kaye.�� Chcia�abym, aby ta podr� nigdy si� nie sko�czy�a. Przywracasz mi �ycie, Mitch. Na zach�d od Athens w stanie Ohio zatrzymali si� na obiad w ma�ej knajpce urz�dzonej w jaskrawoczerwonym wagonie mieszkalnym. Wagon sta� na betonowych podk�adach i szynach przy szosie biegn�cej r�wnolegle do autostrady stanowej, po�r�d niskich wzg�rz poro�ni�tych klonami i dereniami. Jedzenie podane w ciemnym wn�trzu, o�wietlonym �ar�weczkami w latarniach kolejowych, by�o niez�e i nic wi�cej; czekolada do picia i cheeseburger dla Mitcha oraz hamburger i mro�ona herbata bez cukru dla Kaye. Radio w kuchni z ty�u wagonu gra�o Gartha Brooksa i Selaya Sammiego. Z kucharza widzieli jedynie wysok� bia�� czap� podryguj�c� w takt muzyki.

Gdy opuszczali knajpk�, Kaye zauwa�y�a troje n�dznie ubranych nastolatk�w w�druj�cych poboczem: dwie dziewczyny w czarnych sp�dnicach i podartych szarych legginsach oraz ch�opca w d�insach i poplamionej wiatr�wce. Niby odepchni�ty i wyrzucony szczeniak, ch�opak szed� kilka krok�w za dziewcz�tami. Kaye wsiad�a do buicka.

��Co oni tutaj robi�?

��Mo�e mieszkaj��� odpar� Mitch.

��Jedyny dom jest na wzg�rzu za knajp��� powiedzia�a Kaye z westchnieniem.

��Zaczynasz si� robi� mamu�k��� ostrzeg� Mitch.

Zawr�ci� samochodem na pokrytym �wirem parkingu i mia� w�a�nie wyjecha� na szos�, kiedy ch�opak pomacha� z wielkim zapa�em. Mitch stan�� i opu�ci� szyb�. Lekka m�awka wype�nia�a powietrze srebrn� mgie�k� pachn�c� drzewami i spalinami buicka.

��Przepraszam, sir. Jedzie pan na zach�d?�� Spyta� ch�opiec.

Jego upiornie niebieskie oczy p�ywa�y w w�skiej, bladej twarzy. Wygl�da� na zmartwionego i skonanego, a pod ubraniem mia� chyba jedynie sk�r� i niezbyt grube ko�ci.

Dwie dziewczyny zawr�ci�y. Ni�sza i ciemniejsza z nich zakry�a twarz r�koma, zerkaj�c przez palce jak wstydliwe dziecko.

D�onie ch�opca by�y brudne, paznokcie czarne. Dostrzeg� spojrzenie Mitcha i na wp� �wiadomie wytar� r�ce o spodnie.

��No�� odpar� Mitch.

��Naprawd�, naprawd� mi przykro, �e przeszkadzam. Nie prosiliby�my, sir, ale trudno tutaj o samoch�d, a zaczyna pada�. Skoro jedzie pan na zach�d, czy m�g�by nas pan troch� podwie��?

Desperacja ch�opca i absurdalna uprzejmo��, niepasuj�ca do jego wieku, uj�y Mitcha. Przyjrza� si� uwa�nie wyrostkowi, wahaj�c si� mi�dzy wsp�czuciem a podejrzliwo�ci�.

��Powiedz im, �eby wsiadali�� poleci�a Kaye.

Ch�opiec patrzy� na nich zaskoczony.

��Tak od razu?

��Jedziemy na zach�d.�� Mitch wskaza� na autostrad� za d�ugim ogrodzeniem z �a�cuch�w.

��Nastolatek otworzy� tylne drzwiczki, a dziewcz�ta podbieg�y.

Kaye odwr�ci�a si� i po�o�y�a r�k� na oparciu fotela, kiedy wskakiwa�y do �rodka.

��Dok�d zmierzacie?�� Zapyta�a.

��Do Cincinnati�� odpar� ch�opiec.�� Albo jak najdalej za nim�� doda� z nadziej�.�� Tysi�ckrotne dzi�ki.

��Zapnijcie pasy�� nakaza� Mitch.�� Z ty�u s� dla trzech os�b.

Dziewczyna ukrywaj�ca twarz wygl�da�a najwy�ej na siedemna�cie lat, mia�a czarne, grube w�osy, sk�r� barwy kawy, d�ugie i gruz�owate palce o kr�tkich, opi�owanych paznokciach, pomalowanych na fioletowo. Jej kole�anka, bia�a i jasnow�osa, wydawa�a si� starsza, o szerokiej, beztroskiej twarzy, bliskiej teraz bezmy�lno�ci. M�odzieniec nie mia� wi�cej ni� dziewi�tna�cie lat. Mitch bezwiednie marszczy� nos; dawno si� chyba nie myli.

��Sk�d jeste�cie?�� Zapyta�a Kaye.

��Z Richmond�� odpar� ch�opak.�� Jedziemy autostopem, �pimy po lasach lub na trawie. Delia i Jayce maj� ci�ko. To jest Delia.�� Wskaza� dziewczyn� zas�aniaj�c� twarz.

��Jestem Jayce�� przedstawi�a si� oboj�tnie blondynka.

��Ja mam na imi� Morgan�� doda� nastolatek.

��Wygl�dacie na zbyt m�odych, aby podr�owa� sami�� powiedzia� Mitch. Rozp�dza� samoch�d na autostradzie.

��Delia nie mog�a d�u�ej zosta� tam, gdzie by�a�� t�umaczy� Morgan.�� Chcia�a wyjecha� do Los Angeles albo Seattle. Postanowili�my pojecha� z ni�.

Jayce przytakn�a.

��Te� mi plan�� stwierdzi� Mitch.

��Macie krewnych na zachodzie?�� Zapyta�a Kaye.

��Mam wujka w Cincinnati�� odpar� Jayce.�� Mo�e pozwoli nam troch� u siebie zosta�.

Delia odchyla�a si� na kanapie, nadal skrywaj�c twarz. Morgan poliza� wargi i wykr�ci� szyj�, aby spojrze� na podsufitk� samochodu, jakby chcia� z niej co� odczyta�.

��Delia by�a w ci��y, ale dziecko urodzi�o si� martwe�� wyja�nia�.�� Ma od tego k�opoty ze sk�r�.

��Przykro mi�� powiedzia�a Kaye. Wyci�gn�a r�k�.�� Mam na imi� Kaye. Nie musisz si� ukrywa�, Delio.

��Delia kr�ci�a g�ow�, nie odrywaj�c r�k.

��To brzydkie�� odrzek�a.

��Nie przejmuj� si� tym�� powiedzia� Morgan. W samochodzie siedzia� najdalej na lewo, jak tylko m�g�, zostawiaj�c stop� odst�pu mi�dzy sob� a Jayce.�� Dziewczyny s� bardziej wra�liwe. Ch�opak kaza� si� jej wynosi�. Co za g�upek. Jaka szkoda, hej.

��To zbyt brzydkie�� powt�rzy�a cicho Delia.

��Przesta�, �abko�� powiedzia�a Kaye.�� Czy lekarz mo�e co� na to poradzi�?

��Z�apa�am to, zanim przysz�o dziecko�� odpar�a Delia.

��B�dzie dobrze�� pociesza�a j� Kaye. Wychyli�a si�, aby pog�adzi� rami� dziewczyny. Mitch dostrzega� to w lusterku wstecznym, zafascynowany t� stron� Kaye. Delia stopniowo opuszcza�a r�ce; jej palce si� rozlu�ni�y. Twarz nastolatki pokrywa�y plamy i c�tki, jakby spryska�a j� czerwonawo-br�zowa farba.

��Czy to sprawka twojego ch�opaka?�� Zapyta�a Kaye.

��Nie�� odrzek�a Delia.�� Samo przysz�o i wszyscy mieli mnie dosy�.

��Mia�a maskꠗ powiedzia�a Jayce.�� Zakrywa�a jej twarz przez kilka tygodni, a potem odpad�a, zostawiaj�c te �lady.

Mitcha przeszed� dreszcz. Kaye odwr�ci�a si� i na chwil� opu�ci�a g�ow�, bior�c si� w gar��.

��Delia i Jayce nie chc�, abym ich dotyka��� powiedzia� Morgan�� chocia� jeste�my przyjaci�mi, to przez zaraz�. Wie pani. Heroda.

��Nie chc� zaj�� w ci��ꠗ wyzna�a Jayce.�� Jeste�my bardzo g�odni.

Zatrzymamy si� i kupimy co� do jedzenia�� obieca�a Kaye.�� Czy chcieliby�cie si� wyk�pa�, umy�?

��O tak�� odpar�a Delia.�� To by�oby wspania�e.

��Wygl�daj� pa�stwo na przyzwoitych ludzi, naprawd� mi�ych�� powiedzia� Morgan, patrz�c znowu na podsufitk�, tym razem czerpi�c z niej odwag�.�� Musz� to jednak pa�stwu powiedzie�, dziewczyny s� moimi kole�ankami. Nie chc� niczego, je�li za to on ma zobaczy� je bez ubrania. Nie zgodz� si� na to.

��Nie martw siꠗ odrzek�a Kaye.�� Gdybym by�a twoj� mam�, by�abym z ciebie dumna, Morganie.

��Dzi�kujꠗ rzuci� Morgan i wyjrza� przez okno. Zaciska� mi�nie w�skiej szcz�ki.�� Takie s� moje odczucia. Doj�� ju� przecierpia�y. Jej ch�opak te� dosta� mask� i naprawd� si� w�ciek�. Jayce m�wi, �e zrzuca� win� na Deli�.

��Zrzuca��� potwierdzi�a Jayce.

��By� bia�y�� ci�gn�� Morgan�� a Delia jest cz�ciowo czarna.

��Ca�a jestem czarna�� poprawi�a go Delia.

��Troch� mieszkali na farmie, zanim kaza� jej si� wynie�栗 powiedzia�a Jayce.�� Bi� j� po poronieniu. Potem znowu zasz�a w ci���. M�wi�, �e choruje przez ni�, bo ma mask�, a to nie jest jego dziecko.�� Wyrzuci�a to z siebie niewyra�nie i szybko.

��Moje drugie dziecko urodzi�o si� martwe�� wyzna�a Delia beznami�tnie.�� Mia�o tylko po�ow� twarzy. Jayce i Morgan nigdy mi go nie pokazali.

��Pogrzebali�my je�� wyja�ni� Morgan.

��O Bo�e�� rzuci�a Kaye.�� Tak mi przykro.

��By�o ci�ko�� ci�gn�� Morgan.�� Ale hej, �yjemy dalej.�� Zacisn�� z�by i ponownie rytmicznie napina� szcz�k�.

��Jayce nie powinna by�a mi m�wi�, jak wygl�da�o�� powiedzia�a Delia.

��Jakby to by�o dziecko Boga�� odpar�a Jayce g�uchym g�osem�� powinien by� lepiej o nie zadba�.

Mitch otar� palcem oko i zamruga�, aby wyra�nie widzie� drog�.

��Czy by�a� u lekarza?�� Spyta�a Kaye.

��Jestem zdrowa�� odrzek�a Delia.�� Chc� si� tylko pozby� tych znak�w.

��Pozw�l mi lepiej si� im przyjrze�, �abko�� poprosi�a Kaye.

��Jest pani lekarzem?�� Zapyta�a Delia.

��Jestem biologiem, ale nie lekarzem�� wyja�ni�a Kaye.

��Naukowcem?�� Spyta� Morgan z nag�ym zainteresowaniem.

��Taa�� przyzna�a Kaye.

Delia zastanawia�a si� kilka chwil, a potem si� pochyli�a, odwracaj�c wzrok. Kaye dotkn�a jej podbr�dka, aby ustawi� g�ow�. S�o�ce przes�oni�a wielka ci�ar�wka, warcz�ca z lewej strony; jej szerokie opony pokaza�y si� przez przedni� szyb�. Rozwodnione �wiat�o rzuca�o na rysy dziewczyny migocz�c� chmur� cienia.

Jej twarz pokrywa� wz�r z pozbawionych melaniny c�tek w kszta�cie kropli, g��wnie na policzkach; od k�cik�w oczu i ust ci�gn�y si� symetryczne paski. Gdy si� odwraca�a od Kaye, plamki si� przesun�y i pociemnia�y.

��S� jak piegi�� powiedzia�a Delia z nadziej�.�� Czasami dostaj� piegi.

Mitch i Morgan stali na szerokim, pomalowanym na bia�o ganku przed gabinetem lekarskim Jamesa Jacobsa.

Morgan by� pobudzony. Zapali� ostatniego papierosa z paczki i zaci�ga� si� nim chciwie ze zw�onymi w szparki oczami, potem podszed� do starego klonu o szorstkiej korze i opar� si� o pie�.

Kaye nalega�a po postoju na obiad, aby w ksi��ce telefonicznej poszuka� lekarza rodzinnego, kt�ry przebada�by Deli�. Ta niech�tnie si� zgodzi�a.

��Nie pope�nili�my �adnego przest�pstwa�� powiedzia� Morgan.

��Nie mamy pieni�dzy, hej, mia�a dziecko i to wszystko.�� Machni�ciem wskaza� drog�.

��Gdzie to by�o?�� Zapyta� Mitch.

��W Wirginii Zachodniej. W lesie niedaleko farmy. �adnie tam. Dobre miejsce na gr�b. Wie pan, jestem taki zm�czony. Mam ju� do�� traktowania mnie jak zapchlonego kundla.

��Przez dziewczyny?

��Wie pan, co my�l� ludzie�� powiedzia� Morgan.�� M�czy�ni zaka�aj�. Licz� na mnie, zawsze jestem przy nich, m�wi� mi, �e mam mendy, tak o, hej. Nie, dzi�ki, nigdy.

��Takie czasy�� odpar� Mitch.

��To chore. Czemu �yjemy teraz, a nie w innych czasach, nie takich chorych?

Przed Budynkiem im. Natchera Dicken spotka� si� z dyrektorem National Institute of Child Health and Human Development, pani� doktor Tani� Bao, i dalej poszli razem. Niska, starannie ubrana, ze skupion� i niezdradzaj�c� wieku prawie p�ask� twarz�, male�kim nosem, ustami skrzywionymi w delikatnym u�miechu, lekko zgarbionymi ramionami, Bao wygl�da�a na niemaj�c� jeszcze czterdziestu lat, ale w istocie liczy�a ich sze��dziesi�t trzy. Nosi�a jasnoniebieski kostium ze spodniami i mokasyny z fr�dzelkami. Sz�a szybkimi, drobnymi krokami, uwa�aj�c na nier�wnym gruncie. Niedoko�czon� budowl� zespo�u NIH odgrodzono ze wzgl�d�w bezpiecze�stwa, ale ju� usuni�to wi�kszo�� pomost�w ��cz�cych Budynek im. Natchera z Klinik� im. Magnusona.

��NIH by� kiedy� obszarem otwartym�� powiedzia�a Bao.�� Teraz Gwardia Narodowa czuwa nad ka�dym naszym ruchem. Nie mog� nawet kupowa� wnuczce zabawek u handlarza. Ch�tnie ich widywa�am na alejkach lub korytarzach. Teraz zostali przegnani wraz z robotnikami budowlanymi.

Dicken wzruszeniem ramionami wskaza�, �e nie ma �adnego wp�ywu na takie rzeczy. Przesta� mie� tak� w�adz�.

��Przyjecha�em s�ucha栗 oznajmi�.�� Mog� przekaza� twoj� uwag� doktorowi Augustine�owi, ale nie mog� zagwarantowa�, �e co� zrobi.

��Co si� sta�o, Christopherze?�� Zapyta�a Bao p�aczliwie.

��Dlaczego nie reaguj� na tak� oczywisto��? Dlaczego Augustine jest taki uparty?

��W zarz�dzaniu masz znacznie wi�ksze do�wiadczenie ode mnie�� odpar� Dicken.�� Wiem tylko tyle, ile zobacz� i us�ysz� w wiadomo�ciach. Dostrzegam niewiarygodne naciski ze wszystkich stron. Zespo�y szczepionki niczego nie dokona�y. Mark mimo to zrobi wszystko, co mo�liwe, aby chroni� zdrowie publiczne. Chce skupi� nasze wysi�ki na walce z tym, co uwa�a za chorob� zaka�n�. Obecnie jedyn� dost�pn� mo�liwo�ci� jest aborcja.

��Co uwa�a��� Powt�rzy�a Bao, nie wierz�c w�asnym uszom.�� A co ty uwa�asz, doktorze Dicken?

Pogoda przechodzi�a w ciep�e i wilgotne lato, kt�re Dickenowi wydawa�o si� znajome, a nawet koj�ce; sprawia�a, �e ukryta w nim g��boko smutna cz�stka �ja� wierzy�a, i� jest w Afryce, co by�oby znacznie lepsze ani�eli obecne �ycie. Prowizoryczn� ramp� asfaltow� weszli na nast�pny poziom ko�czonego chodnika, przekroczyli ��t� ta�m� budowla�c�w i znale�li si� przed g��wnym wej�ciem do budynku nr 10.

Przed dwoma miesi�cami �ycie Christophera Dickena zacz�o si� rozszczepia�. U�wiadomienie sobie, �e skrywane cz�stki osobowo�ci mog� wp�ywa� na pogl�dy naukowe�� �e mieszanka zawiedzionego zadurzenia si� i nacisk�w w pracy mo�e sk�oni� go do decyzji, kt�re na pewno oka�� si� b��dne�� dr�czy�o go niby chmara gryz�cych muszek. Na zewn�trz jakim� cudem utrzymywa� pozory spokoju, skupienia si� na grze, dru�ynie, Zespole Specjalnym. Wiedzia�, �e na d�u�sz� met� jest to niemo�liwe.

��Uwa�am, �e trzeba pracowa栗 powiedzia� Dicken zak�opotany, �e przez zamy�lenie zwleka� tak d�ugo z odpowiedzi�.

Samo odci�cie si� od Kaye Lang i nieudzielenie jej wsparcia, gdy wpad�a w zasadzk� Jacksona, by�o b��dem niemo�liwym do poj�cia i do wybaczenia. Z ka�dym dniem �a�owa� go coraz bardziej, ale by�o ju� za p�no na jego naprawienie. Pozostawa�o mu tylko wznoszenie mur�w w umy�le i pilne zatapianie si� w przydzielanej mu pracy.

Wjechali wind� na si�dme pi�tro, skr�cili w lewo i w po�owie d�ugiego, pomalowanego na be�owo i r�owo korytarza odnale�li salk� konferencyjn� dyrekcji.

Bao usiad�a.

��Christopherze, znasz Anit�, Prestona.

Przywitali si� niezbyt serdecznie.

��Niestety, nie mam dobrych wiadomo�ci�� powiedzia� Dicken, siadaj�c naprzeciw Prestona Meekera.

Meeker, podobnie jak jego koledzy w tym odosobnionym pokoiku, by� uosobieniem pediatry�� w tym przypadku specjalisty od wzrostu i rozwoju neonatalnego.

��Czy Augustine nadal jest za tym?�� Spyta�, od pocz�tku wojowniczy.�� Nadal forsuje RU-486?

��Na jego obronꠗ zacz�� Dicken i odczeka� chwil�, aby zebra� my�li i uczyni� bardziej przekonuj�cym wpajane od dawna k�amstwo�� nie mamy wyboru. Retrowirusowcy w CDC zgadzaj� si�, �e teoria o ekspresji i sk�adaniu ma sens.

��Dzieci by�yby nosicielami nieznanej zarazy?�� Meeker wyd�� usta i prychn�� drwi�co.

��Takie przekonanie mo�na �atwo uzasadni�. Na dobitk� prawdopodobie�stwo, �e wi�kszo�� nowych dzieci urodzi si� jako potworki�

��Tego nie wiemy�� powiedzia�a House. Pe�ni�a teraz obowi�zki wicedyrektora National Institutes of Child Health and Human Development; poprzedni wicedyrektor z�o�y� rezygnacj� dwa tygodnie temu. Post�pi�o tak bardzo wielu pracownik�w NlH zwi�zanych z Zespo�em Specjalnym do spraw SHEVY.

Skurcz serca u�wiadomi� Dickenowi, �e Kaye Lang raz jeszcze okaza�a si� pionierk�, odchodz�c jako pierwsza.

��To niepodwa�alne�� odpar�, tym razem bez trudu, gdy� by�a to prawda: �adna z zara�onych SHEV� matek nie urodzi�a jeszcze normalnego dziecka.�� Z dwustu wi�kszo�� by�a powa�nie zdeformowana. Wszystkie urodzi�y si� martwe.

Ale nie wszystkie by�y zdeformowane, przypomnia� sobie.

��By� mo�e prezydent zgodzi si� na podawanie RU-486 w ca�ym kraju�� powiedzia�a Bao.�� W�tpi�, aby CDC mog�o w�wczas dzia�a� otwarcie w Atlancie. W Bethesdzie mieszka wielu inteligent�w, ale to jednak religijny Pas Biblijny. Mia�am ju� pikiety przed domem, Christopherze. Jest stale pilnowany przez stra�e.

��Rozumiem�� stwierdzi� Christopher.

��By� mo�e, ale czy Mark rozumie? Nie odpowiada na moje telefony i e-maile.

��Niewybaczalne odcinanie siꠗ uzna� Meeker.

��Do ilu przejaw�w niepos�usze�stwa obywatelskiego dojdzie?�� Zapyta�a House, ��cz�c r�ce na stole i je zacieraj�c. Rozgl�da�a si� po zebranych.

Bao wsta�a i podnios�a marker do tablicy. Szybko, niemal dziko kre�li�a jaskrawoczerwone s�owa, m�wi�c:

��Dwa miliony poronie� od heroda pierwszego stadium tylko w ostatnim miesi�cu. Szpitale s� przepe�nione.

��Je�d�� do tych szpitali�� powiedzia� Dicken.�� Moim obowi�zkiem jest by� na pierwszej linii.

��Tu i w ca�ym kraju mamy tak�e pacjentki przychodz�ce do lekarzy�� ci�gn�a Bao, zaciskaj�c w zdenerwowaniu usta.�� W samym tym budynku jest trzysta matek SHEVY. Niekt�re widuj� codziennie. Christopherze, nie �yjemy w wie�y z ko�ci s�oniowej.

��Przepraszam�� powiedzia� Dicken.

Bao pokiwa�a g�ow�.

��Siedemset tysi�cy zg�oszonych przypadk�w ci��y z herodem drugiego stadium. Tutaj statystyka si� wali�� nie wiemy, co si� dzieje.�� Spojrza�a na Dickena.�� Co si� sta�o z pozosta�ymi?

��Nikt ich nie zg�asza. Czy Mark to wie?

��Ja wiem�� odpar� Dicken.�� Mark te�. To poufna informacja. Nie chcemy rozg�asza�, ile wiemy, dop�ki prezydent nie podejmie decyzji politycznej, wybieraj�c kt�r�� z propozycji Zespo�u Specjalnego.

��Mo�na si� domy�li栗 stwierdzi�a House sardonicznie.�� Wykszta�cone, zamo�ne kobiety kupuj� RU-486 na czarnym rynku albo w inny spos�b za�atwiaj� sobie przerwanie ci��y na r�nych jej etapach. Dosz�o do masowych bunt�w w spo�eczno�ci lekarskiej, w klinikach dla kobiet. Z powodu nowego prawa reguluj�cego przeprowadzanie aborcji przesta�y one przekazywa� dane do Zespo�u Specjalnego. Moim zdaniem Mark chce usankcjonowa� to, co ju� si� dzieje w ca�ym kraju.

Dicken odczeka� chwil�, aby zebra� my�li, podtrzyma� udawan� smutn� min�.

��Mark nie ma w�adzy ani nad Kongresem, ani nad Senatem. M�wi, ale go nie s�uchaj�. Wszyscy wiemy, �e ro�nie liczba przypadk�w przemocy w rodzinie. Kobiety s� wyrzucane ze swych dom�w. Rozwody. Morderstwa.�� Dicken pozwala�, aby fakty te zaci��y�y na nich, tak jak od kilku miesi�cy przyt�acza�y jego my�li i dusz�.�� Przemoc wobec ci�arnych kobiet jest nadal cz�sta. Niekt�re kobiety uciekaj� si� nawet do kwinakryny, je�li mog� j� dosta�, same si� sterylizuj�.

Bao ze smutkiem kr�ci�a g�ow�.

��Wiele kobiet wie�� ci�gn�� Dicken�� �e najprostszym wyj�ciem jest przerwanie ci��y drugiego stadium, zanim si� rozwinie i pojawi� si� inne skutki uboczne.

��Mark Augustine i Zesp� Specjalny niech�tnie opisuj� te skutki uboczne�� powiedzia�a Bao.�� Masz zapewne na my�li czepki twarzowe i melanizm u obojga rodzic�w.

��Chodzi mi te� o gwi�d��ce podniebienie i deformacj� narz�du przylemieszowego�� wyja�ni� Dicken.

��Sk�d to u ojc�w?�� Zapyta�a Bao.

��Nie mam poj�cia�� odpar� Dicken.�� Gdyby NIH, wskutek przesadnej troski o prawa pacjenta, nie utraci� os�b badanych przez siebie klinicznie, wiedzieliby�my by� mo�e znacznie wi�cej, a przynajmniej wszystko odbywa�oby si� w jako tako kontrolowanych warunkach.

Bao przypomnia�a Dickenowi, �e nikt z zebranych w pokoju nie mia� nic wsp�lnego z zamkni�ciem prowadzonego w�a�nie w tym budynku programu bada� klinicznych Zespo�u Specjalnego.

��Rozumiem�� powiedzia� Dicken, przeklinaj�c siebie za w�ciek�o��, kt�r� ledwo by� w stanie ukrywa�.�� Nie zg�aszam sprzeciwu. Wszystkie ci��e drugiego stadium zostan� przerwane, z wyj�tkiem tych biednych kobiet, kt�re nie dostan� si� do klinik ani nie kupi� pigu�ek� Oraz�

��Oraz?�� Spyta� Meeker.

��Po�wi�caj�cych si�.

��Po�wi�caj�cych si� czemu?

��Naturze. Uwa�aj�cych, �e nale�y da� szans� tym dzieciom, oboj�tnie, jak wielkie jest niebezpiecze�stwo, �e urodz� si� martwe lub zdeformowane.

��Augustine nie uwa�a, zdaje si�, �e owym dzieciom nale�y dawa� szansꠗ powiedzia�a Bao.�� Dlaczego?

��Herod to choroba. A tak w�a�nie walczy si� z chorob�.

Du�o d�u�ej tak si� nie da. Albo zrezygnujesz, albo wyko�czysz si�, pr�buj�c wyja�nia� rzeczy, kt�rych nie rozumiesz i w kt�re nie wierzysz.

��Powt�rz�, Christopherze, nie �yjemy w wie�y z ko�ci s�oniowej.�� Bao pokr�ci�a g�ow�.�� Odwiedzamy oddzia�y po�o�nicze i chirurgiczne tej kliniki, chodzimy do innych klinik i szpitali. Widzimy cierpi�ce kobiety i cierpi�cych m�czyzn. Potrzebujemy jakiego� racjonalnego wyt�umaczenia, kt�re uwzgl�dni wszystkie te pogl�dy, wszystkie naciski.

Dicken zmarszczy� brwi w skupieniu.

��Mark liczy si� jedynie z rzeczywisto�ci� medyczn�. Brakuje te� consensusu politycznego�� doda� spokojnie.�� Czasy s� niebezpieczne.

��Ujmuj�c to �agodnie�� powiedzia� Meeker.�� Christopherze, moim zdaniem Bia�y Dom jest sparali�owany. W obecnej sytuacji b�dziesz przekl�ty, je�li co� zrobisz, a ju� na pewno, je�li nie zrobisz niczego.

��Nawet gubernator Marylandu do��czy� do tak zwanego buntu Zdrowych Stan�w�� doda�a House.�� Nigdy tu jeszcze nie widzia�am podobnego zapa�u w sprawach religijnych.

��To bardziej ruch oddolny ni� chrze�cija�ski�� powiedzia�a Bao.�� Spo�eczno�� chi�ska pokaza�a swe rogi, i nie bez powodu. Narasta bigoteria. Christopherze, rozpadamy si� na przestraszone i niezadowolone grupy.

Dicken wpatrywa� si� w st�, potem w liczby na bia�ej tablicy; powieki dr�a�y mu z przem�czenia.

��Boli to nas wszystkich�� odpowiedzia�.�� Boli Marka i boli mnie.

��W�tpi�, aby bola�o to Marka tak samo, jak boli matki�� stwierdzi�a Bao spokojnie.

��Jestem nieuczony i wielu rzeczy nie rozumiem�� powiedzia� Sam. Opiera� si� o drewniany p�ot otaczaj�cy cztery akry farmy, pi�trowy drewniany dom, star�, rozpadaj�c� si� stodo�� i murowan� szop�. Mitch woln� r�k� w�o�y� do kieszeni, a puszk� piwa Michelob postawi� na szarym od porost�w s�upku ogrodzenia. Czarno-bia�a krowa o kanciastym zadzie, pas�ca si� na dwunastu akrach s�siada, patrzy�a na nich z niemal ca�kowitym brakiem zaciekawienia.

��T� kobiet� znasz dopiero, no ile, dwa tygodnie?

��Troch� ponad miesi�c.

��Szalone tempo!

Mitch zgodzi� si� potulnie.

��Po co si� tak �pieszy�? Czemu, u diabla, kto� chce zaj�� w ci��� akurat teraz? Twoja matka mia�a na co� ochot� ostatnio z dziesi�� lat temu, ale po herodzie uparcie nie pozwala, abym jej dotyka�.

��Kaye jest inna�� powiedzia� Mitch, jakby si� do czego� przyznawa�. Doszli do tego tematu po om�wieniu owego popo�udnia wielu innych. Najtrudniejszym by�o wyznanie Mitcha, �e tymczasowo przesta� si� rozgl�da� za prac�, �e b�d� �yli g��wnie za pieni�dze Kaye. Jego ojciec uzna� to za niepoj�te.

��A gdzie tu szacunek dla siebie?�� Spyta�, a zaraz potem zostawili ten temat i powr�cili do wydarze� w Austrii.

Mitch opowiedzia� Samowi o spotkaniu z Brockiem w posiad�o�ci Daneya, co do�� mocno zaciekawi�o tamtego.

��Zada bobu nauce�� zauwa�y� szyderczo. Dotarli wreszcie do tematu Kaye, rozmawiaj�cej nadal w wielkiej kuchni z Abby, matk� Mitcha. Zaskoczenie Sama przesz�o w zdenerwowanie, potem w jawn� z�o��. Przyznaj�, �e by� mo�e moja g�upota jest bezdenna�� powiedzia� Sam�� ale czy robienie teraz takich rzeczy, i to rozmy�lnie, nie jest cholernie niebezpieczne?

��Mo�e by栗 przyzna� Mitch.

��Czemu wi�c, u diab�a, si� zgodzi�e�?

��Nie�atwo to wyt�umaczy栗 odpar� Mitch.�� Po pierwsze, uwa�am, �e ona mo�e mie� racj�. To znaczy uwa�am, �e ma racj�.

��B�dziemy mieli zdrowe dziecko.

��Przecie� testy wypad�y pozytywnie u ciebie, a przede wszystkim u niej�� powiedzia� Sam, patrz�c na niego i mocno zaciskaj�c r�ce na dr�gu p�otu.

��Wypad�y.

��I popraw mnie, je�li si� myl�, ale jeszcze nigdy kobieta, u kt�rej testy wypad�y pozytywnie, nie urodzi�a zdrowego dziecka.

��Nigdy�� potwierdzi� Mitch.

��Szanse s� wi�c marne.

��To ona odkry�a ten wirus. Wie o nim wi�cej ni� ktokolwiek inny na Ziemi i jest przekonana�

���e wszyscy inni si� myl�?�� Spyta� Sam.

���e w ci�gu kilku lat zmienimy nasze pogl�dy.

��No to jest szalona, a mo�e tylko fanatyczna?

Mitch si� skrzywi�.

��Uwa�aj, tato.

��Sam wzni�s� r�ce w powietrze.

��Mitch, na mi�o�� bosk�, polecia�em do Austrii, po raz pierwszy by�em w Europie, i to, cholera, bez twojej matki, aby zabra� syna ze szpitala, po tym jak� No, przeszli�my przez to wszyscy. Po co jednak nara�a� si� na tak� rozpacz, polega� na tego rodzaju szansie, pytam si�, w imi� Boga?

��Po �mierci pierwszego m�a troch� szale�czo my�li o przysz�o�ci, patrzy na �wiat z optymizmem�� powiedzia� Mitch.�� Nie mog� zapewni�, �e j� rozumiem, tato, ale j� kocham. Ufam jej. Co� we mnie m�wi, �e ma racj�, inaczej nie by�bym z ni�.

��To znaczy wsp�pracowa�.�� Sam popatrzy� na krow� i wytar� o nogawki r�ce pobrudzone od porost�w.�� A je�li oboje si� mylicie?�� Spyta�.

��Znamy konsekwencje. B�dziemy z nimi �yli�� odpar� Mitch. Ale si� nie mylimy. Nie tym razem, tato.

Kaye prowadzi�a przez Portland, a Mitch spa�. Przejechali mostem do stanu Waszyngton, trafili na przelotny deszcz, a potem znowu mocno za�wieci�o s�o�ce. Kaye zjecha�a w bok i zjedli obiad w ma�ej restauracji meksyka�skiej obok miasteczka, kt�rego nazwa nic jej nie m�wi�a. Drogi by�y pustawe, jak to w niedziel�.

Uci�li sobie kilka minut drzemki na parkingu. Kaye po�o�y�a g�ow� na ramieniu Mitcha. Pogoda by�a �adna, s�o�ce grza�o jej twarz i w�osy. S�yszeli �piew kilku ptak�w. Chmury ci�gn�y z po�udnia w r�wnych szeregach, by wkr�tce zasnu� niebo, ale powietrze pozostawa�o ciep�e.

Po drzemce Kaye prowadzi�a do Tacomy, potem kierownic� przej�� Mitch i tak dojechali do Seattle. Na przedmie�ciu, mijaj�c g�ruj�ce nad autostrad� centrum kongresowe, poczu� niech�� na my�l o zabraniu jej prosto do swego mieszkania.

��Mo�e chcia�aby� troch� pozwiedza�, zanim pojedziemy do domu�� powiedzia�.

Kaye u�miechn�a si�.

��Co, masz ba�agan w mieszkaniu?

��Jest porz�dek�� odpar� Mitch.�� Mo�e nie do ko�ca��� Pokr�ci� g�ow�.

��Nie martw si�. Nie mam nastroju do zrz�dzenia. Lubi� jednak zwiedza�.

��Poka�� ci miejsce, do kt�rego uwielbia�em przychodzi�, gdy nie kopa�em�

*** Park Gasworks rozci�ga� si� na po�udniowym, trawiastym kra�cu przyl�dka wychodz�cym w jezioro Union. Pozosta�o�ci po dawnej gazowni i inne budynki fabryczne posprz�tano, pomalowano na jaskrawe kolory i przekszta�cono w park publiczny. Pionowe zbiorniki na gaz, niszczej�ce pomosty mi�dzy nimi i ruroci�gi nie zosta�y pomalowane, odgrodzono je i pozwolono, aby rdzewia�y.

Gdy wyszli z parkingu, Mitch wzi�� Kaye za r�k� i pokierowa�. Pomy�la�a, �e park jest raczej brzydki, a trawa troch� wylenia�a, ale ze wzgl�du na Mitcha nic nie m�wi�a.

Usiedli na murawie obok ogrodzenia z �a�cuch�w i patrzyli na samoloty pasa�erskie schodz�ce do l�dowania nad jeziorem Union. Par� samotnych os�b�� m�czyzn i kobiet, a tak�e matek z dzie�mi�� sz�o w stron� placu zabaw obok budynk�w fabrycznych. Mitch powiedzia�, �e jak na s�oneczn� niedziel� ludzi jest niewielu.

��Ludzie nie lubi� si� gromadzi栗 stwierdzi�a Kaye, ale gdy to m�wi�a, na parking zaje�d�a�y wynaj�te autobusy, zajmuj�c miejsca wyznaczone linami.

��Na co� si� zanosi�� powiedzia� Mitch, wyci�gaj�c szyj�.

��Co� dla mnie zaplanowa�e�?�� Spyta�a beztrosko.

��Nic a nic�� u�miechn�� si� Mitch.�� Cho� mo�e po ostatniej nocy o czym� zapomnia�em.

��M�wisz tak po ka�dej�� odpar�a Kaye. Ziewn�a, zas�aniaj�c d�oni� usta, i leniwie �ledzi�a wzrokiem �agl�wk� przecinaj�c� jezioro, a potem deskarza w piance.

��Osiem autobus�w. Ciekawe.

Okres Kaye sp�nia� si� trzy dni, a miesi�czkowa�a regularnie, odk�d odstawi�a pigu�ki po �mierci Saula. Coraz bardziej si� martwi�a. Potem pomy�la�a o tym, co by� mo�e zapocz�tkowali, i zacisn�a z�by. Tak szybko. Staro�wiecki romans. Staczanie si� po stoku, nabieranie pr�dko�ci.

Nic jeszcze nie powiedzia�a Mitchowi, chcia�a si� upewni�, �e to nie jest fa�szywy alarm.

Gdy Kaye zbyt mocno pogr��a�a si� w my�lach, to jakby si� oddziela�a od cia�a. Kiedy zdo�a�a odci�� si� od narastaj�cej troski i po prostu przeanalizowa�a odbierane wra�enia, naturalny stan tkanek, kom�rek i emocji, poczu�a si� dobrze; to kontekst, skutki, wiedza zak��ca�y jej poczucie, �e jest zdrowa i zakochana.

Rzecz w tym, �e wiedzia�a za du�o, a jednocze�nie zawsze nie do��.

Normalka.

��Dziesi�� autobus�w, rany, jedena�cie�� liczy� Mitch.�� Cholerny t�um.�� Podrapa� si� po szyi.�� Nie wiem, czy mi si� to podoba.

��To tw�j park. Nie chc� jeszcze odchodzi栗 powiedzia�a Kaye.�� Jest �adnie.�� S�o�ce rzuca�o wok� jasne plamki. Zardzewia�e, matowopomara�czowe zbiorniki l�ni�y.

Dziesi�tki m�czyzn i kobiet przystrojonych w barwy ziemi sz�y grupkami od autobus�w w stron� wzg�rza. Nie wygl�da�o, aby si� �pieszyli. Cztery kobiety nios�y drewniany pier�cie� maj�cy z jard szeroko�ci, a kilku m�czyzn pomaga�o pcha� na w�zku d�ugi s�up.

Kaye zmarszczy�a brwi, potem zachichota�a.

��Co� robi� z joni i linga.

Mitch przygl�da� si� uwa�nie procesji.

��Mo�e to zabawa w toczenie gigantycznej fajerki. Albo jaka� inna gra.

��Tak s�dzisz?�� Spyta�a Kaye tym znanym mu i wyzbytym krytyki tonem, w kt�rym natychmiast wykry� nieznosz�c� sprzeciwu niezgod�.

��Nie�� odpar�, wal�c si� d�oni� w czo�o.�� Jak mog�em nie dostrzec tego od razu. To joni i linga.

��A jeste� antropologiem�� powiedzia�a Kaye, lekko przeci�gaj�c sylaby. Podnios�a si� na kolana i os�oni�a r�k� oczy.�� Chod�my zobaczy�.

��A je�li b�d� niezadowoleni?

��W�tpi�, aby impreza by�a zamkni�ta�� odpowiedzia�a.

Mitch pojecha� autostrad� na po�udnie w stron� Capitol Hill, potem skr�ci� na wsch�d do Denny. Buick z warkotem wspina� si� na wzniesienie.

���a�uj�, �e to widzieli�my�� powiedzia�a Kaye.

Mitch kl�� pod nosem.

���a�uj�, �e si� zatrzymali�my.

��Czy wszyscy oszaleli? Tego ju� za wiele. Nie mam poj�cia, jakie jest nasze miejsce w tym wszystkim.

��Wracaj� stare zwyczaje.

��Jak w Gruzji.�� Kaye przyciska�a knykcie palc�w do warg i z�b�w.

��W�ciekam si�, �e kobiety wini� m�czyzn�� powiedzia� Mitch.�� Chce mi si� od tego rzyga�.

��Ja nikogo nie winiꠗ odpar�a Kaye.�� Musisz jednak przyzna�, �e to naturalna reakcja.

Mitch zachmurzy� si�, niemal zgromi� j� wzrokiem, po raz pierwszy, odk�d si� poznali. Ukradkiem wstrzyma�a oddech, pe�na jednocze�nie poczucia winy i rozpaczy, a potem wyjrza�a przez okno na ci�gn�cy si� d�ugo i prosto Broadway: ceglane budynki, pieszych, m�odych m�czyzn w zielonych maseczkach, chodz�cych z innymi m�czyznami, i kobiety chodz�ce z kobietami.

��Zapomnijmy o tym�� powiedzia� Mitch.�� Odpocznijmy troch�. Mieszkanie na pierwszym pi�trze, schludne, przytulne i troch� zakurzone po d�ugiej nieobecno�ci Mitcha, mia�o okna wychodz�ce na Broadway. Wida� by�o przez nie ceglany fronton poczty, ksi�garenk� i tajsk� restauracj�. Wnosz�c torby, Mitch przeprosi� za nieistniej�cy�� a przynajmniej niewidoczny dla Kaye�� ba�agan.

��Kawalerska nora�� powiedzia� Mitch.�� Nie wiem, czemu j� wynajmuj�.

��Jest �adnie�� stwierdzi�a Kaye, przesuwaj�c palcami po ciemnym drewnie parapetu okiennego, bia�ej emalii na �cianie. Du�y pok�j ogrzewa�o s�o�ce, by�o troch� duszno, cho� nie przyt�aczaj�co. Kaye z pewnym trudem otworzy�a okno. Mitch stan�� obok i powoli je zamkn��.

��Spaliny z ulicy�� powiedzia�.�� Okno sypialni wychodzi na ty� budynku. Jest tam dobry ci�g.

Kaye my�la�a, �e ujrzenie mieszkania Mitcha b�dzie prze�yciem romantycznym, mi�ym, dzi�ki kt�remu wiele si� dowie o swoim partnerze, ale by�o posprz�tane i tak sk�po umeblowane, �e si� rozczarowa�a. Obejrza�a ksi��ki w wysokim do sufitu zamykanym regale obok wn�ki kuchennej: podr�czniki z antropologii i archeologii, kilka postrz�pionych pozycji o biologii, pudlo z czasopismami naukowymi i kserokopiami. �adnych powie�ci.

��Restauracja tajska jest dobra�� powiedzia� Mitch, otaczaj�c j� ramieniem, gdy sta�a przed rega�em.

��Nie jestem g�odna. To tu prowadzi�e� badania?

��A jak�e. Mia�em ol�nienie. Jeste� moim natchnieniem.

��Dzi�kujꠗ powiedzia�a.

��Chcesz si� zdrzemn��? Mam piwo w lod�wce�

��Budweisera?

Mitch si� u�miechn��.

��Wezm� jedno�� powiedzia�a. Pu�ci� j� i grzeba� w lod�wce.

��Kurcz�. Musieli wy��czy� pr�d. Wszystko w zamra�alniku si� roztopi�o��� Z kuchni dolecia� ch�odny, kwa�ny zapach.�� Ale piwo jest ci�gle dobre.�� Przyni�s� jej butelk� i zr�cznie j� otworzy�. Wzi�a piwo i poci�gn�a �yczek. Ledwo czu�a smak. �adnej ulgi.

��Musz� do �azienki�� powiedzia�a. Czu�a si� odr�twia�a, oderwana od wszystkiego, co wa�ne. Zabra�a z sob� torebk� i wyj�a z niej test ci��owy. Badanie by�o �atwe i proste: dwie kropelki moczu na pasek, kolor niebieski oznacza ci���, r�owy jej brak. Wyniki po dziesi�ciu minutach.

Nagle Kaye nie mog�a si� ich doczeka�.

�azienka by�a nieskazitelnie czysta.

��Co mog� dla niego zrobi�?�� Pyta�a siebie Kaye.�� Ma tu swoje �ycie.�� Odepchn�a jednak t� my�l i opu�ci�a desk� klozetow�, aby na niej usi���.

W du�ym pokoju Mitch w��czy� telewizor. Przez drzwi ze starych sosnowych desek Kaye us�ysza�a st�umione g�osy, kilka wyrwanych s��w. �Ranny w wybuchu zosta� tak�e sekretarz��.

��Kaye!�� Zawo�a� Mitch.

Zakry�a pasek testu chusteczk� higieniczn� i otworzy�a drzwi.

��Prezydent�� powiedzia� Mitch z napi�t� twarz�. Wygra�a� pi�ci� w powietrzu.�� �a�uj�, �e w��czy�em to cholerstwo!

Kaye stan�a w du�ym pokoju przed ma�ym telewizorem, patrz�c na g�ow� i ramiona spikerki, jej poruszaj�ce si� usta, sp�ywaj�cy z jednego oka tusz. �Na razie doliczono si� siedmiu zabitych, w tym gubernator�w Florydy, Mississippi i Alabamy, prezydenta, agenta Secret Service i dw�ch dotychczas niezidentyfikowanych. W�r�d ocala�ych s� gubernatorzy Nowego Meksyku i Arizony, dyrektor Zespo�u Specjalnego do spraw Heroda Mark Augustine i Frank Shawbeck z National Institutes of Health. Wiceprezydenta nie by�o w�wczas w Bia�ym Domu��.

Mitch sta� obok niej ze zwieszonymi ramionami.

��Gdzie by� Christopher?�� Spyta�a cicho Kaye.

�Nie wyja�niono jeszcze, jak pomimo tak �cis�ych �rodk�w bezpiecze�stwa przemycono bomb�. Frank Sesno jest teraz przed Bia�ym Domem�.

Kaye wysmykn�a si� spod ramienia Mitcha.

��Przepraszam�� powiedzia�a, klepi�c go nerwowo po plecach.�� �azienka.

��Dobrze si� czujesz?

��Doskonale.�� Zamkn�a drzwi na zamek, wzi�a g��boki oddech i podnios�a chusteczk� higieniczn�. Dziesi�� minut ju� up�yn�o.

��Na pewno dobrze si� czujesz?�� Zawo�a� Mitch przez drzwi.

Kaye unios�a pasek pod �wiat�o, spojrza�a na dwa okienka testowe. Pierwszy test da� kolor niebieski. Drugi test da� kolor niebieski. Jeszcze raz przeczyta�a instrukcj�, zrobi�a por�wnanie z wydrukowanymi w niej wzorami barw i opar�a si� �okciem o drzwi. Kr�ci�o jej si� w g�owie.

��Sta�o siꠗ powiedzia�a cicho. Wyprostowa�a si� i pomy�la�a: �Co za straszny czas. Niech zaczeka. Niech zaczeka, je�li tylko ono mo�e zaczeka�.

��Kaye!�� Mitch by� bliski paniki. Potrzebowa� jej, potrzebowa� pociechy. Kaye pochyli�a si� nad umywalk�; ledwo by�a w stanie sta� prosto, tak mocno odczuwa�a mieszank� przera�enia, ulgi i obawy, wywo�an� tym, co zrobili, co robi �wiat.

Otworzy�a drzwi i zobaczy�a �zy w oczach Mitcha.

��A nawet na niego nie g�osowa�em!�� Powiedzia� dr��cymi ustami.

Kaye obj�a go mocno. �mier� prezydenta by�a znacz�ca, nieoboj�tna, mia�a swoj� wag�, cho� w tej chwili Kaye nie do ko�ca j� sobie u�wiadamia�a. Jej uczucia dotyczy�y czego� innego, Mitcha, jego matki i ojca, jej w�asnych nieobecnych rodzic�w; przejmowa�a si� nawet odrobin� sob�, ale co ciekawe, nie czu�a prawdziwego zwi�zku z �yciem wewn�trz niej.

Jeszcze nie czu�a.

To tak naprawd� nie jest dziecko.

Jeszcze nie.

Nie pokochaj go. Nie kochaj. Kochaj to, co robi, co przynosi.

Wbrew swej woli, gdy �ciska�a Mitcha i poklepywa�a go po plecach, nagle zemdla�a. Mitch zani�s� j� do sypialni, przyni�s� mokr� szmatk�.

Unosi�a si� chwil� w zamkni�tej ciemno�ci, potem u�wiadomi�a sobie sucho�� ust. Odchrz�kn�a, otworzy�a oczy.

Popatrzy�a na m�a, pr�bowa�a uca�owa� jego d�o�, gdy przesuwa� szmatk� po jej policzkach i brodzie.

��Co za g�upiec�� powiedzia�a.

��Ze mnie?

��Ze mnie. My�la�am, �e b�d� silna.

��Jeste� silna.

��Kocham ciꠗ powiedzia�a. Tylko tyle zdo�a�a z siebie wykrzesa�.

Kaye uporz�dkowa�a swoje papiery na biurku Mitcha i wzi�a maszynopis Biblioteki Kr�lowej. Trzy tygodnie temu postanowi�a napisa� ksi��k� o SHEVIE, o wsp�czesnej biologii, o wszystkim, co jej zdaniem rasa ludzka powinna wiedzie� w nadchodz�cych latach. Tytu� nawi�zywa� do jej metafory dotycz�cej genomu, wszystkich jego roj�cych si� ruchomych element�w i szukaj�cych w�asnych korzy�ci graczy, cz�ci� swych si� s�u��cych kr�lowej genomu w egoistycznej nadziei, �e zostan� w��czeni do Biblioteki Kr�lowej, czyli DNA; czasami za� przyjmuj�cych w pozosta�ej cz�ci inne oblicze, graj�cych inn� rol�, bardziej samolubn� ni� u�yteczn�, paso�ytnicz� b�d� drapie�n�, powoduj�cych k�opoty, a nawet katastrofy� Metafora polityczna, kt�ra wydawa�a si� jej wyj�tkowo trafna.

W poprzednich dw�ch tygodniach napisa�a na laptopie i wydrukowa�a na przeno�nej drukarce ponad sto sze��dziesi�t stron, cz�ciowo dla zebrania my�li przed konferencj�.

I aby zabi� czas. Czasami, gdy Mitch by� nieobecny, godziny strasznie si� wlok�y.

Waln�a kartkami o drewniany blat, rada z mocnego huku, jaki wyda�y, a potem po�o�y�a je przed zdj�ciem Christophera Dickena w srebrnej ramce, stoj�cym obok fotografii Sama i Abby. Ostatnie w jej pude�ku z rzeczami osobistymi by�o b�yszcz�ce, czarnobia�e zdj�cie Saula, wykonane na Long Island przez zawodowego fotografa. Saul wygl�da� na uzdolnionego, u�miechni�tego, pewnego siebie, m�drego. Odbitki wraz z prospektami EcoBacter ponad pi�� lat temu rozsy�ali do firm udzielaj�cych kredyt�w wysokiego ryzyka. Wieki temu.

Kaye bardzo ma�o czasu po�wi�ca�a powrotom do przesz�o�ci czy gromadzeniu pami�tek. Teraz tego �a�owa�a. Chcia�a, aby jej dziecko zyska�o poczucie tego, co by�o kiedy�. Patrz�c na siebie w lustrze, widzia�a si� w pe�ni rozkwitu zdrowia i �ywotno�ci, z cer� pi�kn� jak brzoskwinia. Ci��a bardzo jej s�u�y�a.

I jakby nie mia�a do�� pisania, notowania, trzy dni temu zacz�a prowadzi� pami�tnik, pierwszy w ca�ym jej dotychczasowym �yciu.

Nap�dzaj�c w�zek jedn� r�k�, Dicken jecha� d�ugim korytarzem na dziesi�tym pi�trze Magnuson Clinical Center. Skr�ci� z wielk�, mia� nadziej�, gracj��� ci�gle jedn� r�k��� i niewyra�nie zobaczy� dwoje id�cych mu naprzeciw ludzi. Szary garnitur, d�ugi, powolny krok i wzrost powiedzia�y mu, �e jedn� z tych os�b jest Augustine. Nie ma poj�cia, kim mo�e by� druga.

Ze st�umionym j�kiem opu�ci� praw� r�k� i ruszy� w stron� zauwa�onej pary. Gdy si� zbli�y�, zobaczy�, �e twarz Augustine'a goi si� nie�le, chocia� na zawsze ju� zachowa troch� surowy wygl�d. Miejsca niezakryte banda�ami po nieustannych zabiegach chirurgii plastycznej, owijaj�cymi poziomo twarz na wysoko�ci nosa, oraz plastrami na obu policzkach i skroniach, ci�gle szpeci�y rany od od�amk�w. Augustine zachowa� dwoje oczu. Dicken straci� jedno, a drugie zamgli� �ar wybuchu.

��Nadal paskudnie wygl�dasz, Mark�� powiedzia�, hamuj�c jedn� r�k� i lekko pow��cz�c nog� w kapciu.

��Nawzajem, Christopherze. Chc� ci przedstawi� pani� doktor Kelly Newcomb.

Ostro�nie u�cisn�li sobie r�ce. Dicken chwil� przygl�da� si� Newcomb, a potem powiedzia�:

��Jest pani nowym komiwoja�erem Marka.

��Tak�� potwierdzi�a Newcomb.

��Gratuluj� otrzymanego stanowiska.�� Te s�owa Dicken wypowiedzia� do Augustine�a.

��Nie ma czego�� odpar� Augustine.�� Zapowiada si� koszmarnie.

��Zbierzesz wszystkie dzieci pod jeden parasol�� stwierdzi� Dicken.�� Co z Frankiem?

��W nast�pnym tygodniu wyjdzie z Walter Reed.

Znowu milczenie. Dicken nie potrafi� wymy�li�, co ma powiedzie�. Newcomb niewygodnie wykr�ca�a r�ce, potem poprawi�a okulary, popycha�a je wy�ej na nosie. Dicken nie wytrzyma� ciszy i gdy Augustine mia� si� ju� odezwa�, wpad� mu w s�owo:

��Zatrzymaj� mnie jeszcze kilka tygodni. Kolejna operacja r�ki. Chcia�bym na chwil� wyrwa� si� st�d, zobaczy�, co si� dzieje na �wiecie.

��Chod�my do twego pokoju i pogadajmy�� zaproponowa� Augustine.

��Zapraszam�� powiedzia� Dicken.

Ju� w pokoju Augustine poprosi� Newcomb o zamkni�cie drzwi.

��Chc�, aby Kelly kilka dni rozmawia�a z tob�. Trzeba przyspieszy�. Przechodzimy w now� faz�. Prezydent umie�ci� nas w swoim nieograniczonym bud�ecie.

��Wspaniale�� rzuci� szybko Dicken. Prze�kn�� �lin� i usi�owa� znale�� now�, aby zwil�y� j�zyk. Lekarstwa u�mierzaj�ce b�l i antybiotyki miesza�y piekielnie w jego wewn�trznej chemii.

��Nie zamierzamy robi� niczego radykalnego�� ci�gn�� Augustine.�� Wszyscy si� zgadzaj�, �e nasza sytuacja jest niewiarygodnie delikatna.

��Sytuacja przez du�e S�� powiedzia� Dicken.

��Teraz na pewno�� stwierdzi� Augustine spokojnie.�� Nie prosi�em si� o to, Christopherze.

��Wiem�� odpar� Dicken.

��Aby jednak �adne dziecko SHEVY nie urodzi�o si� �ywe, musimy dzia�a� szybko. Mam raporty z siedmiu laboratori�w, kt�re dowodz�, �e SHEVA potrafi mobilizowa� w genomie dawne retrowirusy.

��Robi, co tylko zechce z HERV-ami i retrotranspozonami�� powiedzia� Dicken. Pr�bowa� czyta� teksty na specjalnym ekranie w pokoju.�� Nie jestem pewny, czy to naprawd� wirusy. Mog� by�

��Oboj�tnie, jak je nazwiesz, maj� niezb�dne geny wirusowe�� przerwa� mu Augustine.�� Nie stykali�my si� z nimi od milion�w lat, a wi�c zapewne b�d� patogeniczne. Martwi� mnie teraz wszelkie ruchy, kt�re mog� zach�ca� kobiety do donoszenia tych dzieci. Nie ma k�opot�w w Europie Wschodniej i Azji. Japonia ju� uruchomi�a program prewencji. Tu jednak jeste�my coraz bardziej przeklinani.

By�o to mocne niedopowiedzenie.

��Nie przekraczaj znowu tej granicy, Marku�� doradzi� Dicken.

Augustine nie by� w nastroju do przyjmowania dobrych rad.

��Christopherze, mo�emy straci� wi�cej ani�eli tylko pokolenie dzieci. Kelly zgadza si� ze mn�.

��Brzmi to rozs�dnie�� potwierdzi�a Newcomb.

Dicken zakas�a�, opanowa� skurcze, ale rumieni� si� ze zdenerwowania.

��Do czego zmierzamy� Do o�rodk�w internowania? ��obk�w koncentracyjnych?

��Szacujemy, �e do ko�ca roku w Ameryce P�nocnej urodzi si� najwy�ej tysi�c lub dwa �ywych dzieci SHEVY By� mo�e �adne, zero, Christopherze. Prezydent podpisa� ju� nadzwyczajny rozkaz oddaj�cy je pod nasz� piecz�, je�li kt�re� urodzi si� �ywe. Pracujemy teraz nad szczeg�ami. B�g jeden wie, co zamierza zrobi� Unia Europejska. Azja post�puje bardzo praktycznie. Aborcja i kwarantanna. Szkoda, �e nie jeste�my tacy odwa�ni.

��Dla mnie, Marku, nie wygl�da to na powa�ne zagro�enie zdrowotne�� powiedzia� Dicken. Za gard�o znowu z�apa� go skurcz. Zakas�a�. Uszkodzonym wzrokiem nie by� w stanie odczyta� pod banda�ami miny Augustine�a.

��S� przechowalnikami, Christopherze�� odpar� Augustine.

��Je�li te dzieci pojawi� si� w�r�d ludzi, b�d� przeka�nikami. AIDS zacz�o si� od paru os�b.

��Przyznajemy, �e to �mierdzi�� powiedzia�a Newcomb, patrz�c na Augustine�a.�� Czuj� to w ko�ciach. Dokonali�my jednak analizy komputerowej niekt�rych z tych aktywowanych HERV-�w. Przy ekspresji czynnych gen�w env i pol mo�emy dosta� co� znacznie gorszego od HIV. Komputery zapowiadaj� chorob�, jakiej jeszcze nie by�o w ca�ych dziejach. Mo�e wyt�pi� ras� ludzk�, doktorze Dicken. Mo�emy zosta� zmieceni jak kurz.

Dicken d�wign�� si� z w�zka i usiad� na skraju ��ka.

��Kto si� z tym nie zgadza?�� Zapyta�.

��Doktor Mahy z CDC�� odpar� Augustine.�� Bishop i Thorne. I oczywi�cie James Mondavi. Zgadzaj� si� jednak ludzie z Princeton, a ciesz� si� zaufaniem prezydenta. Chc� pracowa� nad tym z nami.

��Co twierdz� oponenci?�� Dicken zada� to pytanie Newcomb.

��Mahy uwa�a, �e wszystkie uwolnione cz�steczki b�d� w pe�ni przystosowanymi retrowirusami, ale niechorobotw�rczymi, i w najgorszym razie wywo�aj� kilka przypadk�w rzadkich rodzaj�w raka�� odpar� Augustine.�� Tak�e Mondavi nie dopuszcza patogenezy.

��Ale to z innego powodu tu jeste�my, Christopherze.

��Z jakiego?

��Potrzebujemy ciebie osobi�cie. Kaye Lang zasz�a w ci���. Znasz ojca. To SHEVA pierwszego stadium. Teraz w ka�dej chwili mo�e poroni�.

��Dicken si� odwr�ci�.

��Sponsoruje konferencj� w stanie Waszyngton. Pr�bowali�my sk�oni� Urz�d Dzia�a� Dora�nych, aby zakaza� jej organizacji�

��Konferencj� naukow�?

��Kolejne kosza�ki-opa�ki o ewolucji. I na pewno zach�ta dla nowych matek. By�aby to katastrofa propagandowa, wielki cios w morale. Nie kontrolujemy prasy, Christopherze. Jak s�dzisz, czy b�dzie w tej sprawie ekstremistk�?

��Nie�� odpar� Dicken.�� S�dz�, �e b�dzie bardzo rozs�dna.

��To by� mo�e jeszcze gorzej�� powiedzia� Augustine.�� Ale jest co�, czego mo�emy u�y� przeciwko niej, je�li zacznie si� powo�ywa� na Nauk� przez du�e N. Reputacja Mitcha Rafelsona jest mocno zszargana.

��Jest przyzwoitym facetem�� stwierdzi� Dicken.

��Jest kul� u nogi, Christopherze�� poprawi� go Augustine.�� Na szcz�cie u jej nogi, a nie naszej.

Kaye zabra�a z sypialni do kuchni sw�j ��ty notatnik. Mitch od dziewi�tej rano by� na Uniwersytecie Stanu Waszyngton. Gdy odwiedzi� Hayer Museum, od razu uzyska� odpowied� odmown�; woleli unika� kontrowersji, nie zwa�aj�c na popieranie go przez Brocka czy jakiegokolwiek innego naukowca. Sam Brock, jak wskazali rozs�dnie, jest tak�e kontrowersyjny, wed�ug anonimowych �r�de� �pozwolono mu odej��, a nawet �zosta� wyrzucony� z bada� nad neandertalczykami na Uniwersytecie w Innsbrucku.

Kaye nigdy nie lubi�a �wiata akademickiego. Notebook i szklank� soku pomara�czowego postawi�a na ma�ej tacce przy podniszczonym krze�le Mitcha, potem usiad�a z cichym j�kiem. Tego ranka nikt jej nie odwiedza�, nie mia�a poj�cia, co ma teraz poruszy� w ksi��ce, zacz�a wi�c pisa� kr�tki og�lny esej, kt�ry m�g� si� jej przyda� na konferencji za dwa tygodnie�

Jednak�e i esej nagle utkn��. Natchnienie nie mia�o po prostu szans wobec tych szczeg�lnych, mieszanych uczu� p�yn�cych z jej brzucha.

To ma ju� prawie dziewi��dziesi�t dni. Poprzedniego wieczoru napisa�a w swoim dzienniku: �Jest ju� mniej wi�cej wielko�ci myszy�. I nic wi�cej.

Pilotem Mitcha w��czy�a stary telewizor. Gubernator Harris zwo�a� jeszcze jedn� konferencj� prasow�. Wyst�powa� codziennie, opowiadaj�c o prawie stanu wyj�tkowego, o tym, jak stan Waszyngton wsp�pracuje z Waszyngtonem w Dystrykcie Kolumbia, jakim �rodkom jest przeciwny�� by� bardzo dobry w sprzeciwach, odwo�uj�c si� do twardych indywidualist�w mieszkaj�cych na wsch�d od G�r Kaskadowych�� i bardzo starannie t�umacz�c, �e jego zdaniem wsp�praca jest korzystna i niezb�dna. Raz jeszcze snu� ponur� litani� danych statystycznych.

��Na p�nocnym zachodzie, od Oregonu do Idaho, organy porz�dku publicznego powiadomi�y mnie o co najmniej trzydziestu przypadkach z�o�enia ludzi w ofierze. Je�li dodamy do tego szacunkowe dwadzie�cia dwa tysi�ce akt�w przemocy wobec kobiet w ca�ym kraju, w�wczas oka�e si�, �e prawo o stanie wyj�tkowym wprowadzono du�o za p�no. Jeste�my spo�eczno�ci�, stanem, rejonem, narodem, kt�ry przez rozpacz przesta� nad sob� panowa� i wpad� w panik� wywo�an� niepoj�tym post�powaniem Boga.

Kaye �agodnie potar�a brzuch. Zadanie Harrisa by�o niewykonalne. Dumni obywatele USA, pomy�la�a, przyjmuj� postaw� bardzo chi�sk�. Wobec tak wyra�nie wycofanej �aski Niebios ich poparcie dla jakichkolwiek w�adz zmniejszy�o si� drastycznie.

Dyskusja przy okr�g�ym stole z dwoma naukowcami i przedstawicielem w�adz stanowych rozpocz�a si� tu� po konferencji gubernatora. Rozmowa zesz�a na dzieci SHEVY, b�d�ce rzekomo nosicielami choroby; pada�y same bzdury i jako� nie mia�a ochoty ani potrzeby ich s�ucha�. Wy��czy�a telewizor.

Zadzwoni�a kom�rka. Kaye z�apa�a j� szybko.

��Halo?

��Och, najpi�kniejsza� Jest tu Wendell Packer, Maria Konig, Oliver Merton i profesor Brock, wszyscy siedzimy w tym samym pokoju.

Twarz Kaye rozja�ni�a si� i rozpogodzi�a na d�wi�k g�osu Mitcha.

��Chcieliby si� z tob� spotka�.

��Tylko pod warunkiem, �e zapragn� zosta� akuszerami�� powiedzia�a Kaye.

��Jezu, czujesz co�?

��Kwasot� w �o��dku�� odpar�a Kaye.�� Jestem nieszcz�liwa i bez natchnienia. Ale nie, nie s�dz�, aby nast�pi�o to dzisiaj.

��No, jest co�, co powinno by� dla ciebie natchnieniem�� powiedzia� Mitch.�� Zamierzaj� og�osi� swoj� analiz� pr�bek tkanek z Innsbrucku. I chc� wyst�pi� na konferencji. Packer i Konig m�wi�, �e nas popr�.

Kaye zamkn�a oczy, rozkoszuj�c si� chwil�.

��A ich wydzia�y?

��Nie p�jd� na to. Polityka po prostu zbyt mocno naciska na dziekan�w. Maria i Wendell zamierzaj� jednak pracowa� nad swymi kolegami. Mamy nadziej� na zjedzenie razem obiadu. Zechcesz si� przy��czy�?

�o��dek Kaye przesta� si� przewraca�. Pomy�la�a, �e za godzink� lub dwie mo�e rzeczywi�cie by� g�odna. Od lat �ledzi�a prac� Marii Konig, niezmiernie j� podziwia�a. W tym m�skim zespole by� mo�e najwi�ksz� jednak zalet� Konig by�a jej p�e�.

��Gdzie idziecie?

��Pi�� minut drogi od Marine Pacific Hospital�� odpar� Mitch.

��Nic wi�cej nie wiem.

��Mo�ecie zam�wi� dla mnie talerz owsianki�� powiedzia�a Kaye.�� Czy mam przyjecha� autobusem?

��Bro� Bo�e. B�d� za pi�� minut.�� Mitch cmokn�� przez telefon i doda�:�� Oliver Merton chcia�by co� powiedzie�.

��Jeszcze si� nie spotkali�my, nie podali�my sobie r�ki�� powiedzia� zadyszany Merton, jakby przed chwil� spiera� si� o co� g�o�no albo wbieg� po schodach.�� Chryste, pani Lang, jestem zdenerwowany sam� rozmow� z pani�.

��Nie�le mi pan przy�o�y� w Baltimore�� przypomnia�a Kaye.

��Tak, ale wtedy to by�o co innego�� odpar� Merton bez �adnego �ladu skruchy.�� Nie potrafi� wyrazi�, jak bardzo podziwiam to, co planuje pani z Mitchem. Dostaj� wypiek�w w oczekiwaniu na cuda.

��Po prostu post�pujemy zgodnie z natur��� stwierdzi�a.

��Prosz� odkre�li� przesz�o�� grub� kresk��� powiedzia� Merton.�� Pani Lang, jestem przyjacielem.

��Jeszcze si� o tym przekonamy�� odpar�a.

Merton zachichota� i odda� kom�rk� Mitchowi.

��Maria Konig poleca dobr� restauracj� wietnamsk� podaj�c� zup� ph. Na ni� miewa�a zachcianki, gdy by�a w ci��y. Co powiesz?

��Po owsiance�� odpar�a Kaye.�� Czy b�dzie tam Merton?

��Nie, je�li sobie tego nie �yczysz.

��Powiedz mu, �e b�d� mordowa� go wzrokiem. Niech pocierpi.

��Powiem�� obieca� Mitch.�� Ale od atak�w rozkwita.

Kaye siedzia�a w starym buicku, chroni�c si� przed deszczem. Mitch szed� wzd�u� rz�du samochod�w na ma�ym placu przy ulicy Roosevelta, szukaj�c opisanego przez ni� auta�� ma�ego, z ko�ca lat dziewi��dziesi�tych, japo�skiego b�d� volvo, niebieskiego albo zielonego�� i patrzy� na ni�, widoczn� znad opuszczonej dla nabrania powietrza szyby.

�ci�gn�� mokry filcowy stetson i u�miechn�� si�.

��Co powiesz na to cacko?�� Wskaza� czarnego capricea.

��Nie�� odpar�a Kaye z przekonaniem. Mitch uwielbia� wielkie, stare samochody ameryka�skie. Czu� si� wygodnie w ich wielkich wn�trzach, a baga�niki umo�liwia�y przewo�enie narz�dzi i od�amk�w ska�. Najch�tniej kupi�by p�ci�ar�wk�, dyskutowali o tym od kilku dni. Kaye nie by�a przeciwna nap�dowi na cztery ko�a, ale nie znale�li niczego, na co jej zdaniem by�o ich sta�.

Chcia�a zostawi� w banku du�� rezerw� na czarn� godzin�. Ustanowi�a limit dwunastu tysi�cy dolar�w.

��Jestem utrzymankiem�� powiedzia�, trzymaj�c ponuro kapelusz i wskazuj�c g�ow� na capricea.

Kaye �wiadomie to zignorowa�a. Ca�y ranek by�a w z�ym humorze�� przy �niadaniu dwa razy warkn�a na Mitcha, kt�ry przyj�� te reprymendy z wkurzaj�c� pokor�. Potrzebowa�a prawdziwej k��tni, od kt�rej zawrza�aby w niej krew, zagotowa�yby si� my�li�� kt�ra da�oby kopa jej cia�u. Mia�a ju� do�� trwaj�cego od trzech dni i dr�cz�cego jej wn�trzno�ci odczucia. Mia�a powy�ej uszu czekania, pr�b po�apania si� w tym, co nosi w sobie.

Nade wszystko za� Kaye pragn�a skoczy� do oczu Mitcha za to, �e pozwoli�, aby zasz�a w ci��� i zapocz�tkowa�a ten okropny, wlok�cy si� w niesko�czono�� proces.

Mitch ruszy� wzd�u� drugiego szeregu, patrz�c na nalepki. Po drewnianych stopniach z ma�ej przyczepy mieszkalnej s�u��cej za biuro zesz�a kobieta z parasolk� i zacz�a z nim rozmawia�.

Kaye patrzy�a na nich podejrzliwie. Nienawidzi�a siebie, nienawidzi�a swych ob��ka�czych i chaotycznych uczu�. W jej my�lach nie by�o ani krzty sensu.

Mitch wskaza� u�ywanego lexusa.

��O wiele za drogi�� mrukn�a Kaye pod nosem, obgryzaj�c sk�rk� przy paznokciu. Potem��� O cholera.�� Pomy�la�a, �e zsika�a si� w majtki. Stru�ka lecia�a ci�gle, ale nie z p�cherza. Si�gn�a r�k� mi�dzy nogi.

��Mitch!�� Rykn�a. Wr�ci� biegiem, otworzy� drzwiczki od strony kierowcy, wskoczy� do �rodka, uruchomi� silnik, gdy pierwszy szturchaniec t�pego b�lu zgi�� j� wp�. W skurczu niemal przytrzasn�a sobie d�o�. Jedn� r�k� odchyli� j� do ty�u.�� O Bo�e!�� Krzykn�a.

��Jedziemy�� powiedzia�. Ruszy� ulic� Roosevelta, skr�ci� na zach�d w 45, omijaj�c samochody na estakadzie, i ostro zjecha� na lewo na autostrad�.

B�l sta� si� teraz mniejszy. Brzuch wydawa� si� wype�nia� lodowat� wod�, a uda jej dygota�y.

��Co czujesz?�� Zapyta� Mitch.

��Strach�� odpowiedzia�a.�� Takie to dziwne.

Mitch p�dzi� osiemdziesi�t mil na godzin�.

Kaye czu�a jakby lekki ruch kiszek. Takie to ostre, takie naturalne, niemo�liwe do opisania. Pr�bowa�a zaciska� nogi. Nie by�a pewna, co czuje, co dok�adnie si� dzieje. B�l prawie min��.

Kiedy zajechali przed wej�cie dla nag�ych wypadk�w szpitala Marine Pacific, by�a ju� ca�kowicie przekonana, �e wszystko ma za sob�.

��Twoja twarz wygl�da naprawd� dobrze�� powiedzia� Shawbeck. Do gabinetu Augustine'a wszed� o kulach. Asystent pom�g� mu opu�ci� si� na krzes�o. Augustine sko�czy� jedzenie kanapki z wo�owin� z puszki. Otar� usta i na�o�y� wieczko pude�ka z pianki, zamkn�� je na wcisk.

��W porz�dku�� powiedzia� Shawbeck, gdy ju� usiad�.�� Cotygodniowe spotkanie ocala�ych po dwudziestym lipca, przewodniczy mu der F�hrer.

Augustine uni�s� brwi.

��To wcale nie by�o �mieszne.

��Kiedy do��czy do nas Christopher? Powinni�my przygotowa� butelk� brandy, a ostatni ocala�y wzniesie toast za tych, kt�rzy odeszli.

��Christopher czuje coraz wi�ksze zniech�cenie�� odpar� Augustine.

��A ty nie?�� Spyta� Shawbeck.�� Kiedy spotka�e� si� z prezydentem?

��Trzy dni temu.

��Rozmawiali�cie o tajnym bud�ecie?

��O rezerwach finansowych dla Urz�d�w Dzia�a� Dora�nych�� poprawi� go Augustine.

��Nawet s�owem mi o nich nie wspomnia��� powiedzia� Shawbeck.

��To teraz moja dzia�ka. Chc� powiesi� mi na szyi star� desk� klozetow� i zrobi� ze mnie koz�a ofiarnego.

��Bo zestawi�e� razem racjonalne powody. Tak wi�c� Owe nowe dzieci maj� si� nie tylko rodzi� martwe, ale te�, je�li jakim� cudem urodz� si� �ywe, b�dziemy odbiera� je rodzicom i umieszcza� w specjalnie finansowanych szpitalach. Na tej drodze posun�li�my si� do�� daleko.

��Opinia publiczna jest chyba po naszej stronie�� stwierdzi� Augustine.�� I opinia prezydenta, opisuj�cego to jako ogromne zagro�enie zdrowia narodu.

��Za nic w �wiecie, Mark, nie chcia�bym by� na twoim miejscu. Zapowiada si� samob�jstwo polityczne. Prezydent musia� by� w szoku, skoro to popar�.

��M�wi�c prawd�, Frank, to po tylu latach tkwienia w ciemnym k�cie Bia�ego Domu czuje si�, jakby go kto� na ko� wsadzi�. Zamierza wyprowadzi� nas ze starych kolein, naprawi� dawne b��dy i uczyni� z nas m�czennik�w.

��A ty zamierzasz jeszcze wbi� ostrogi w bok jego konia?

Augustine odchyli� g�ow� do ty�u. Przytakn��.

��Uwi�zi� chore niemowl�ta?

��Znasz nauk�.

Shawbeck u�miechn�� si� pod w�sem.

��Znalaz�e� pi�ciu wirusolog�w potwierdzaj�cych mo�liwo��, �e owe dzieci�� i ich matki�� b�d� stanowi� l�gowisko pradawnych wirus�w. C�, trzydziestu siedmiu innych stwierdzi�o oficjalnie, �e to nieprawda.

��Nie tak wybitnych i o wiele mniej wp�ywowych.

��Thorne, Mahy, Mondavi i Bishop, Mark.

��Mam swoje wyczucie, Frank. Pami�taj, �e to tak�e moja dziedzina.

Shawbeck przysun�� bli�ej krzes�o.

��Kim teraz jeste�my, drobnymi tyranami?

Twarz Augustine'a poblad�a.

��Dzi�ki, Frank.

��Opinia publiczna zaczyna wyst�powa� przeciwko matkom i nienarodzonym dzieciom. A je�li niemowl�ta b�d� s�odziutkie? Ile czasu potrwa, Marku, zanim sytuacja si� odwr�ci? Co wtedy zrobisz?

Augustine nie odpowiedzia�.

��Wiem, dlaczego prezydent nie chce si� ze mn� spotka栗 ci�gn�� Shawbeck.�� M�wisz mu, co chce us�ysze�. Boi si�, a pa�stwo wymyka mu si� z r�k, wybiera wi�c jakie� rozwi�zanie, a ty je popierasz. To nie nauka, ale polityka.

��Prezydent zgadza si� ze mn�.

��Oboj�tnie, jak to nazwiesz�� dwudziesty lipca, podpalenie Reichstagu�� to bombardowanie nie daje ci carte blanche�� powiedzia� Shawbeck.

��Chcemy prze�y栗 odpar� Augustine.�� To nie ja rozda�em te karty.

��Nie. Ale na pewno nie pozwalasz, aby by�y rozdawane uczciwie.

Augustine patrzy� prosto przed siebie.

��Nazywaj� to �grzechem pierworodnym�, wiedzia�e� o tym?

��Nie s�ysza�em�� odpar� Augustine.

��W��cz Christian Broadcasting Network. W ca�ej Ameryce wprowadzaj� roz�am w�r�d wyborc�w. Pat Robertson powiedzia� swoim widzom, �e te potwory s� zes�anym przez Boga ostatecznym sprawdzianem przed nastaniem nowego Kr�lestwa Niebieskiego. M�wi, �e nasze DNA pr�buje si� wyzby� wszystkich nagromadzonych przez ludzi grzech�w, aby� Jak to brzmi, Ted?

��Oczy�ci� nasze zapisy w ksi�dze, zanim B�g wezwie ludzi na S�d Ostateczny�� podpowiedzia� asystent.

��No w�a�nie.

��Jeszcze nie kontrolujemy eteru, Frank�� oznajmi� Augustine.�� Nie mog� by� odpowiedzialny�

��P�l tuzina innych ewangelist�w telewizyjnych uwa�a te nienarodzone dzieci za diabelski pomiot�� ci�gn�� Shawbeck, podgrzewaj�c atmosfer�.�� Urodz� si� z pi�tnem szatana, jednookie i z zaj�cz� warg�. Niekt�rzy twierdz� nawet, �e b�d� mia�y kopyta.

Augustine ze smutkiem kr�ci� g�ow�.

��To teraz twoje grupy wsparcia�� powiedzia� Shawbeck i machn�� r�k� na asystenta, aby podszed�. Z trudem wsta�, wsun�� kule pod pachy.�� Jutro rano z�o�� rezygnacj�. Z Zespo�u Specjalnego i z NIH. Jestem wypalony. Nie znios� wi�cej ignorancji�� ani mojej, ani wszystkich innych. Uzna�em, �e powiniene� pierwszy si� o tym dowiedzie�. Mo�e zdo�asz skonsolidowa� ca�� w�adz�.

Gdy Shawbeck wyszed�, Augustine stan�� za biurkiem, ci�ko oddychaj�c. Knykcie mia� zbiela�e, d�onie dr��ce. Powoli zapanowa� nad emocjami, zmusi� si� do g��bszego i r�wniejszego oddychania.

��Teraz mo�emy jedynie czeka� na bieg wypadk�w�� powiedzia� do pustego pokoju.

Wynie�li na �nieg ostatnie kartony ze starego mieszkania Mitcha. Kaye nalega�a na d�wiganie kilku mniejszych, ale Mitch i Wendell uporali si� ze wszystkimi ci�kimi rzeczami wczesnym rankiem, pakuj�c je na wielk� wynaj�t� ci�ar�wk� firmy U-Haul, pomalowan� na pomara�czowo i bia�o.

Kaye wdrapa�a si� do ci�ar�wki i usiad�a obok Mitcha. Prowadzi� Wendell.

���egnajcie, kawalerskie czasy�� powiedzia�a Kaye.

Mitch si� u�miechn��.

��Niedaleko domu jest szk�ka le�na�� powiedzia� Wendell.

��Po drodze mo�emy kupi� choink�. Powinno by� niezmiernie przytulnie.

��To twoje spotkania na najbli�sze dwa dni.�� Florence Leighton poda�a Augustine�owi ma�� kartk� papieru, kt�r� m�g� trzyma� w kieszonce koszuli i w ka�dej chwili sprawdza� grafik, je�li tylko zechce. Lista si� wyd�u�y�a; tego popo�udnia mia� rozmow� z gubernatorem Nebraski i je�li czas pozwoli, mia� przyj�� grup� komentator�w ekonomicznych.

A t�skni� za kolacj� o si�dmej z pi�kn� kobiet�, kt�ra ma w nosie jego wybitn� pozycj� w mediach i renom� niezmordowanego pracoholika. Mark Augustine zgarbi� ramiona i przesun�� palcem po kartce, zanim j� z�o�y�, co by�o jego znakiem dla pani Leighton, �e grafik zosta� ostatecznie zatwierdzony.

��I jeszcze co� dziwnego�� doda�a Leighton.�� Nie by� um�wiony, ale m�wi, �e pan na pewno zechce si� z nim spotka�.�� Po�o�y�a na biurko wizyt�wk� i popatrzy�a spode �ba.�� Ciota.

Augustine spojrza� na nazwisko i poczu� budz�c� si� ciekawo��.

��Znasz go?�� Zapyta�a Leighton.

��To reporter�� odpar� Augustine.�� Dziennikarz naukowy w�ciubiaj�cy nos w wiele najgor�tszych prac badawczych.

��Jest z przodu czy z ty�u?

Augustine si� u�miechn��.

��No dobrze. Niech wy�o�y karty. Powiedz mu, �e ma pi�� minut.

��Przynie�� mu kaw�?

��B�dzie wola� herbat�.

Augustine uporz�dkowa� biurko i schowa� do szuflady dwie ksi��ki. Nie chcia� nikomu pokazywa�, co w�a�nie czyta. Jedna to gruba monografia, Elementy mobilne jako �r�d�a nowo�ci w genomie traw. Druga to powie�� Robina Cooka, kt�ra si� w�a�nie ukaza�a, o wybuchu gro�nej i niewyt�umaczalnej choroby wywo�anej nowym rodzajem organizmu, by� mo�e przyby�ym z kosmosu. Augustine lubi� ksi��ki o takiej tematyce, chocia� stroni� od nich w ostatnim roku. Czytanie takiej teraz by�o oznak�, �e znowu nabiera pewno�ci siebie.

Wsta� z u�miechem, gdy wszed� Oliver Merton.

��Ciesz� si�, �e widz� pana znowu, panie Merton.

��Panie doktorze, dzi�kuj� za przyj�cie mnie�� odpar� Merton.

��Nie�le mnie przetrz�sn�li. Zabrali mi nawet laptop.

Augustine zrobi� przepraszaj�c� min�.

��Mamy bardzo ma�o czasu. Ma pan na pewno co� interesuj�cego do powiedzenia.

��Racja.�� Merton zerkn��, gdy pani Leighton wesz�a z tac� i dwiema fili�ankami.

��Herbaty, panie Merton?�� Spyta�a.

Merton u�miechn�� si� skromnie.

��Raczej kawy. Ostatnie tygodnie sp�dzi�em w Seattle i odwyk�em od herbaty.

Pani Leighton pokaza�a Augustine�owi j�zyk i wr�ci�a po kaw�.

��Jest harda�� zauwa�y� Merton.

��Przepracowali�my razem do�� ci�kie czasy�� powiedzia� Augustine.�� I ca�kiem mroczne.

��Oczywi�cie�� przyzna� Merton.�� Najpierw gratulacje z okazji uzyskania odroczenia konferencji o SHEVIE na Uniwersytecie Stanu Waszyngton.

Augustine popatrzy� ze zdziwieniem.

��Zapowiedzi wycofania grant�w z NIH, je�li konferencja si� odb�dzie, tylko tyle zdo�a�em wydoby� z kilku �r�de� na uniwersytecie.

��To dla mnie nowo�栗 stwierdzi� Augustine.

��W takim razie urz�dzimy j� w ma�ym motelu poza kampusem uniwersyteckim. A jedzenie mo�e dostarczy s�awna francuska restauracja ze sprzyjaj�cym nam szefem kuchni. To mo�e os�odzi nam nieco nasz� gorycz. A je�eli oka�emy si� sko�czonymi i niezale�nymi draniami, to b�dziemy si� cieszy� sami.

��Nie brzmi pan obiektywnie, ale �ycz� wam szcz�cia�� powiedzia� Augustine.

Mina Mertona sta�a si� teraz wyzywaj�ca.

��Akurat dzi� rano us�ysza�em od Friedricha Brocka, �e na Uniwersytecie w Innsbrucku nast�pi�o ca�kowite przemeblowanie sztabu kieruj�cego badaniami mumii neandertalczyk�w. Wewn�trzna inspekcja naukowa stwierdzi�a, �e ignorowano kluczowe fakty i dochodzi�o do powa�nych b��d�w naukowych. Herr Professor Brock zosta� wezwany do Innsbrucku. Jest teraz w drodze.

��Nie mam poj�cia, dlaczego mia�oby to mnie interesowa栗 powiedzia� Augustine.�� Zosta�o nam oko�o dw�ch minut.

Pani Leighton wr�ci�a z fili�ank� kawy. Merton wypi� spory �yk.

��Dzi�kuj� pani. Zamierzaj� uzna� trzy mumie za rodzin�, spokrewnion� genetycznie. A to oznacza, �e uzyskali pierwszy mocny dow�d na specjacj� u ludzi. W tych okazach znaleziono SHEV�.

��Bardzo dobrze�� odpar� Augustine.

Merton z�o�y� razem d�onie. Florence przygl�da�a mu si� z odrobin� ciekawo�ci.

��Dotarli�my na sam� kraw�d� d�ugiego i stromego stoku wiod�cego do prawdy, panie doktorze�� powiedzia� Merton.�� By�em ciekaw, jak pan przyjmie te wiadomo�ci.

Augustine wci�gn�� powietrze nosem.

��Cokolwiek nast�pi�o dziesi�tki tysi�cy lat temu, nie wp�ywa na nasz os�d wydarze� zachodz�cych teraz. Ani jeden p��d Heroda nie zosta� donoszony. Nie dalej jak wczoraj naukowcy pracuj�cy w National Institute of Allergy and Infectious Diseases powiadomili nas, �e owe p�ody drugiego stadium s� nie tylko ronione w zastraszaj�cym odsetku w pierwszym trymestrze ci��y, ale okazuj� si� dodatkowo wyj�tkowo podatne na dos�ownie wszystkie wirusy opryszczki, ��cznie z Epsteina-Barr. Na mononukleoz�. Dziewi��dziesi�t pi�� procent ludzi na Ziemi ma Epsteina-Barr, panie Merton.

��Nic nie zdo�a pana przekona�, doktorze?�� Spyta� Merton.

��W moim jedynym dobrym uchu ci�gle szumi od bomby, kt�ra zabi�a naszego prezydenta. Zataczam si� po ka�dym ciosie. Wstrz�sn�� mn� mog� tylko fakty, bie��ce, istotne fakty.�� Augustine obszed� biurko i usiad� na jego naro�niku.�� �ycz� wszystkiego najlepszego ludziom z Innsbrucku, cokolwiek badaj�. Biologia kryje do�� tajemnic, aby wystarczy�o nam ich do ko�ca �wiata. Kiedy znowu znajdzie si� pan w Waszyngtonie, panie Merton, prosz� wpa��. Florence na pewno zapami�ta�� �adnej herbaty, tylko kawa.

��Dziecko chyba ma si� doskonale�� powiedzia�a doktor Galbreath.�� Rozw�j w drugim trymestrze nast�puje jak nale�y. Przeprowadzili�my analizy i wysz�o wszystko, czego nale�a�o si� spodziewa� po p�odzie SHEVY drugiego stadium.

Stwierdzenia te wyda�y si� Kaye zbyt ch�odne.

��Ch�opczyk czy dziewczynka?�� Zapyta�a.

��Pi��dziesi�t dwa XX�� odpar�a Galbreath. Otworzy�a tekturow� teczk� i poda�a Kaye kopie wynik�w bada� pr�bki.�� Chromosomalnie nienormalna kobieta.

Kaye patrzy�a na kartk�, serce si� jej t�uk�o. Nic nie m�wi�a Mitchowi, ale mia�a nadziej� na dziewczynk�, co przynajmniej zmniejszy�oby dystans, liczb� r�nic, ju� samo to by j� zadowoli�o.

��Czy chodzi o duplikacj�, czy o nowe chromosomy?�� Spyta�a.

��Gdyby�my byli w stanie to rozstrzygn��, zdobyliby�my s�awꠗ odpar�a Galbreath. Potem doda�a �agodniej:�� Nie wiemy. Pobie�ny ogl�d powiedzia� nam, �e mog� nie by� duplikatami.

��Nie ma dodatkowego chromosomu 21?�� Zapyta�a spokojnie Kaye, patrz�c na kartk� z rz�dami liczb i kr�tkimi obja�nieniami.

��Nie s�dz�, aby p��d mia� zesp� Downa. Wiesz jednak, jak teraz na to patrz�.

��Ze wzgl�du na dodatkowe chromosomy?

Galbreath przytakn�a.

��Nie mamy jak si� dowiedzie�, ile chromosom�w mieli neandertalczycy�� stwierdzi�a Kaye.

��Je�li byli jak my, to czterdzie�ci sze��.

��Ale nie byli. To nadal tajemnica.�� S�owa Kaye brzmia�y niepewnie nawet w jej w�asnych uszach. Wsta�a, trzymaj�c r�k� na brzuchu.�� Na ile si� orientujesz, jest zdrowa.

Galbreath przytakn�a.

��Ale co ja naprawd� wiem? Prawie nic. U ciebie testy na opryszczk� pospolit� typu pierwszego da�y wynik pozytywny, ale negatywny na mononukleozꠗ to znaczy na obecno�� wirusa Epsteina-Barr. Nie mia�a� nigdy ospy wietrznej. Na mi�o�� bosk�, Kaye, trzymaj si� z da�a od wszystkich z osp� wietrzn�.

��B�d� uwa�a�a�� obieca�a Kaye.

��Nie wiem, co jeszcze mog� ci powiedzie�.

���ycz mi szcz�cia.

���ycz� ci wszelkiego szcz�cia na Ziemi i w niebiosach. Cho� nie czuj� si� przez to lepiej jako lekarka.

��To przecie� nasza decyzja, Felicity.

��Oczywi�cie.�� Galbreath przerzuca�a papiery, a� dosz�a do ko�ca teczki.�� Gdyby to by�a moja decyzja, nigdy by� nie zobaczy�a tego, co chc� ci pokaza�. Przegrali�my odwo�anie. Musimy rejestrowa� wszystkie nasze pacjentki z SHEV�. Je�li si� nie zgodzisz, b�dziemy musieli dokona� rejestracji za ciebie.

��No to dokonaj�� rzuci�a Kaye oboj�tnie. Bawi�a si� fa�d� lu�nych spodni.

��Wiem, �e si� przeprowadzi�a��� powiedzia�a Galbreath.

��Je�li dokonam rejestracji nieprawid�owo, Marine Pacific wpadnie w k�opoty, mog� mnie wezwa� przed komisj� kontroln� i odebra� uprawnienia.�� Patrzy�a na Kaye ze smutkiem, ale stanowczo. Jest mi potrzebny tw�j nowy adres.

Kaye wpatrywa�a si� chwil� w formularz, potem pokr�ci�a g�ow�.

��B�agam ci�, Kaye. Chc� a� do ko�ca pozosta� twoj� lekark�.

��Do ko�ca?

��Do porodu.

Kaye ponownie pokr�ci�a g�ow�; wzrok mia�a uparty i dziki, jak u osaczonego kr�lika.

Galbreath nie odrywa�a oczu od skraju sto�u do bada�. Zal�ni�y w nich �zy.

��Nie mam wyboru. Nikt z nas nie ma najmniejszego wyboru.

��Nie chc�, aby kto� przyby� zabra� moje dziecko�� powiedzia�a Kaye ze �ci�ni�tym gard�em i ch�odnymi d�o�mi.

��Je�li nie b�dziesz wsp�pracowa�, nie b�d� mog�a pozosta� twoj� lekark��� wyja�ni�a Galbreath. Odwr�ci�a si� gwa�townie i wysz�a z pokoju. Po kilku minutach zajrza�a do niego piel�gniarka, zobaczy�a Kaye stoj�c� w oszo�omieniu i zapyta�a, czy nie potrzebuje pomocy.

��Nie mam lekarza�� odpar�a Kaye.

Piel�gniarka odsun�a si�, gdy wr�ci�a Galbreath.

��Prosz�, podaj mi sw�j nowy adres. Wiem, �e Marine Pacific opiera si� wszystkim pr�bom miejscowego Zespo�u Specjalnego zmierzaj�cym do kontaktowania si� z jego pacjentkami. W twojej kartotece umieszcz� dodatkowe zastrze�enia. Jeste�my po twojej stronie, Kaye, wierz mi.

Kaye rozpaczliwie pragn�a porozmawia� z Mitchem, ale by� na terenie uniwersytetu, pr�buj�c ostatecznie za�atwi� zakwaterowanie dla uczestnik�w konferencji. Nie chcia�a mu w tym przeszkadza�.

Galbreath poda�a jej pi�ro. Kaye powoli wype�ni�a formularz, po czym Galbreath go zabra�a.

��I tak w jaki� spos�b by si� tego dowiedzieli�� powiedzia�a niech�tnie.

Kaye wynios�a ze szpitala wyniki bada� i skierowa�a si� do br�zowej toyoty camry, kt�r� kupili przed dwoma miesi�cami.

Dziesi�� minut siedzia�a ot�pia�a w samochodzie, �ciskaj�c kierownic� palcami, z kt�rych odp�yn�a krew, a potem przekr�ci�a kluczyk w stacyjce.

Opuszcza�a szyb�, aby wpu�ci� powietrze, kiedy us�ysza�a wo�aj�c� j� Galbreath. Przemkn�o jej przez my�l, aby po prostu wyjecha� z parkingu i znikn��, ale zaci�gn�a hamulec r�czny i odwr�ci�a g�ow� w lewo. Galbreath bieg�a parkingiem. Po�o�y�a r�k� na drzwiczkach i spojrza�a na Kaye.

��Poda�a� fa�szywy adres?�� Spyta�a zadyszana, z czerwon� twarz�.

Kaye po prostu patrzy�a przed siebie.

Galbreath zamkn�a oczy, �api�c oddech.

��Nie ma niczego z�ego w twoim dziecku�� powiedzia�a.�� Niczego takiego nie dostrzegam. Niczego nie rozumiem. Dlaczego nie odrzucasz jej jako obcej tkanki�� jest zupe�nie inna ni� ty! R�wnie dobrze mog�aby� nosi� gorylic�. Mimo to tolerujesz j�, karmisz. Jak wszystkie matki. Dlaczego Zesp� Specjalny nie bada w�a�nie tego?

��To zagadka�� przyzna�a Kaye.

��Prosz�, wybacz mi, Kaye.

��Przebaczam�� powiedzia�a Kaye bez wi�kszego przekonania.

��Nie, naprawd�. Nie dbam, czy zabior� mi uprawnienia�� mog� si� w tym wszystkim myli�! Chc� by� twoj� lekark�.

Kaye skry�a twarz w d�oniach, wyczerpana napi�ciem. Czu�a si�, jakby mia�a w szyi stalowe spr�yny. Podnios�a g�ow� i po�o�y�a d�o� na r�ce Galbreath.

��Je�li to mo�liwe, bardzo bym chcia�a�� powiedzia�a.

��Gdziekolwiek pojedziesz, cokolwiek zrobisz, obiecaj mi, �e wezwiesz mnie do porodu�� poprosi�a Galbreath.�� Chc� dowiedzie� si� wszystkiego, co tylko mo�liwe, o ci��ach SHEVY, aby by� przygotowana, i chc� odebra� twoj� c�reczk�. Kaye zaparkowa�a na ulicy przed starym, klockowatym hotelem University Plaza, naprzeciw Uniwersytetu Stanu Waszyngton. M�a odnalaz�a na parterze, czekaj�cego na umow� przygotowywan� przez dyrektora hotelu, kt�ry wycofa� si� do swego kantorka.

Opowiedzia�a mu, co zasz�o w Marine Pacific. Mitch waln�� w�ciekle pi�ci� w drzwi sali konferencyjnej.

��Nie mog� nigdzie zostawia� ci� samej�� nawet na minutk�!

��Wiesz, �e to niewykonalne�� odpar�a Kaye. Po�o�y�a mu d�o� na ramieniu.�� S�dz�, �e sprawi�am si� ca�kiem nie�le.

��Nie mog� uwierzy�, �e Galbreath zrobi�aby to tobie.

��Wiem, �e nie zrobi�aby.

Mitch chodzi� w k�ko, kopa� w metalowe sk�adane krzes�o, bezradnie wymachiwa� r�koma.

��Chce nam pom�c�� powiedzia�a Kaye.

��Jak mo�emy jej teraz ufa�?

��Nie wolno wpada� w paranoj�.

Mitch zatrzyma� si� gwa�townie.

��Wielki, stary poci�g stacza si� torami. Ma nas w �wietle swych reflektor�w. Wiem to, Kaye. Chodzi nie tylko o rz�d. Podejrzana jest ka�da ci�arna kobieta na ca�ej Ziemi. Augustine�� ten sko�czony gnojek�� dba, aby�cie wszystkie sta�y si� pariasami! Powinienem go zabi�!

Kaye chwyci�a go za r�ce i delikatnie przyci�gn�a, a potem obj�a. By� dostatecznie z�y, aby spr�bowa� si� wyswobodzi� i dalej chodzi� po pomieszczeniu. Przytrzyma�a go mocniej.

��Prosz� ci�, Mitch, ju� wystarczy.

��A teraz jeste� tutaj, bezbronna wobec ka�dego, kto mo�e wej��!�� Jego ramiona dr�a�y.

��Odmawiam trzymania mnie pod szklanym kloszem�� powiedzia�a Kaye stanowczo.

Podda� si� i opu�ci� r�ce.

��Co mo�emy zrobi�? Kiedy przy�l� policyjne suki ze zbirami, aby nas zgarn��?

��Nie wiem�� odpar�a Kaye.�� Trzeba czemu� ufa�. Wierz� w ten kraj, Mitch. Ludzie tego nie znios�.

Mitch usiad� na sk�adanym krze�le w ko�cu przej�cia. Pomieszczenie by�o jasno o�wietlone, z pi��dziesi�cioma krzes�ami ustawionymi w pi�� rz�d�w, pokrytym p��tnem sto�em i k�cikiem kawowym z ty�u.

��Wendell i Maria m�wi�, �e naciski s� wprost niewiarygodne. Sk�adaj� protesty, ale nikt z wydzia�u na nic nie pozwala. Fundusze s� obcinane, pokoje przyznawane innym, laboratoria n�kane przez inspektor�w. Trac� ca�� wiar�, Kaye. Widzia�em to, spotka�o mnie, gdy�

��Wiem.

��A teraz Departament Stanu nie pozwala Brockowi na przyjazd z Innsbrucku.

��Kiedy o tym us�ysza�e�?

Merton dzi� po po�udniu zadzwoni� z Bethesdy. Augustine usilnie pr�buje zapobiec konferencji. Zostaniemy tylko ty i ja� A ty musisz si� ukrywa�!

Kaye usiad�a przy nim. Nie dotar�o do niej ani jedno s�owo od dawnych koleg�w ze Wschodniego Wybrze�a. Nic od Judith. Przekornie chcia�aby porozmawia� z Marge Cross. Pragn�a uzyska� wszelkie wsparcie, jakie zosta�o jej na �wiecie.

Okropnie t�skni�a za matk� i ojcem.

Pochyli�a si� i po�o�y�a g�ow� na ramieniu Mitcha. Delikatnie pog�adzi� jej w�osy swymi wielkimi d�o�mi.

Nie poruszyli cho�by s�owem tematu g��wnych wie�ci porannych. Wa�ne wydarzenia tak szybko nast�powa�y po sobie.

��Wiem co�, czego ty nie wiesz�� powiedzia�a Kaye.

��Co takiego?

��B�dziemy mieli c�rk�.

Mitch na chwil� przesta� oddycha� i �ci�gn�� twarz.

��Wielki Bo�e.

��Musia�o by� jedno albo drugie�� powiedzia�a Kaye, rozbawiona jego reakcj�.

��Jest jak chcia�a�.

��Czy tak powiedzia�am?

��W Wigili�. Powiedzia�a�, �e chcia�aby� kupowa� jej lalki.

��Wola�by� inaczej?

��Jasne, �e nie. Po prostu ka�dy nasz nast�pny krok jest dla mnie ma�ym szokiem, nic wi�cej.

��Doktor Galbreath m�wi, �e jest zdrowa. Nie ma w niej nic nieprawid�owego. Ma dodatkowe chromosomy� Ale to ju� wiedzieli�my.

Mitch po�o�y� r�k� na jej brzuchu.

��Wyczuwam jej ruchy.�� Kl�kn�� na pod�odze przed Kaye, aby przy�o�y� ucho.�� B�dzie taka pi�kna!

Dyrektor hotelu wszed� do sali konferencyjnej z plikiem papier�w i popatrzy� na nich ze zdziwieniem. Po pi��dziesi�tce, z g�ow� pokryt� k�dzierzawymi, br�zowymi w�osami i pulchn�, niewyr�niaj�c� si� niczym twarz�, m�g�by by� typowym, niezbyt lubianym wujkiem. Mitch wsta� i otrzepa� spodnie.

��Moja �ona�� wyt�umaczy� si� za�enowany.

��Oczywi�cie�� powiedzia� dyrektor. Zw�zi� bladoniebieskie oczy i odci�gn�� Mitcha na bok.�� Jest w ci��y, prawda? Nie powiedzia� mi pan o tym. Nie wspomnia� zupe�nie w tym��� Przerzuca� papiery, patrz�c na Mitcha oskar�ycielskim wzrokiem.�� Ani s�owem. Musimy by� teraz ogromnie ostro�ni, je�li chodzi o zgromadzenia publiczne i wystawianie si� na pokaz.

Mark Augustine niemal butnie rozkoszowa� si� swym triumfem. Roz�o�y� zdj�cia przed Dickenem i w�o�y� do odtwarzacza ta�m� wideo. Dicken wzi�� pierwsz� fotografi�, przysun�� do oka, zmru�y� je. Zwyk�e kolorowe zdj�cie medyczne, dziwnie pomara�czowe i oliwkowe cia�o i jaskrawor�owe okaleczenia, nieostre rysy twarzy. M�czyzna, mo�e czterdziestoletni, �ywy, ale daleko mu by�o do dobrego samopoczucia. Dicken si�gn�� po nast�pn� fotografi�, zbli�enie prawej r�ki tego m�czyzny, pokrytej r�owymi plamami, wzd�u� niej le�a�a plastikowa linijka, wskazuj�ca rozmiary. Najwi�ksza plama mia�a �rednic� siedmiu centymetr�w, a w �rodku paskudn� ran�, pokryt� grubo ��tym p�ynem. Dicken doliczy� si� siedmiu plam jedynie na prawej r�ce.

��Pokaza�em je dzi� rano kierownictwu�� powiedzia� Augustine, bior�c pilota i uruchamiaj�c ta�m�. Dicken przeszed� do kilku nast�pnych zdj��. Cia�o m�czyzny pokrywa�y jeszcze wi�ksze r�owe okaleczenia, niekt�re tworzy�y ogromne p�cherze, dumne, pewne siebie i na pewno niezmiernie bolesne.�� Pr�bki s� teraz analizowane, ale zesp� terenowy zrobi� szybkie badanie serologiczne na SHEV�, jedynie dla potwierdzenia. �ona tego m�czyzny jest w drugim trymestrze ci��y SHEVY drugiego stadium i nadal wykazuje SHEV� typu 3-s. M�czyzna jest teraz wolny od SHEVY, mo�emy wi�c wykluczy�, �e to ona wywo�a�a okaleczenia, czego i tak nie nale�a�o si� spodziewa�.

��Sk�d oni s�?�� Zapyta� Dicken.

��Z San Diego w Kalifornii. Para nielegalnych imigrant�w. Ludzie z naszego Korpusu Pe�nomocnego przeprowadzili dochodzenie i przys�ali ten materia�. Ma jakie� trzy dni. Miejscowa prasa jest na razie trzymana z dala.

U�miech Augustine�a nap�ywa� i odp�ywa� niby male�kie b�yskawice. Mark w��czy� ekran na przedzie biurka, przewijaj�c szybko sceny ze szpitala, oddzia�u, widok tymczasowej izolatki�� plastikowych zas�on pokrywaj�cych �ciany i drzwi, oddzielnego obiegu powietrza. Uni�s� palec z pilota i wr�ci� do trybu odtwarzania.

Doktor Ed Sanger, cz�onek Korpusu Pe�nomocnego Zespo�u Specjalnego w szpitalu Mercy, po pi��dziesi�tce, o prostych, p�owych w�osach, przedstawi� si� i nie�mia�o opowiada� o diagnozie. Dicken s�ucha� z narastaj�cym l�kiem. Jak�e si� myli�em. Augustine ma racj�. Wszystkie jego domys�y si� zi�ci�y.

Augustine zatrzyma� ta�m�.

To wirus maj�cy pojedyncz� ni� RNA, wielki i prymitywny, zapewne licz�cy oko�o 160000 nukleotyd�w. Niczego takiego jeszcze nie widzieli�my. Pracujemy nad dopasowaniem jego genomu do wybranych rejon�w koduj�cych znane nam HERV-y. Jest niewiarygodnie szybki, niedostosowany i �mierciono�ny.

��Facet wydaje si� by� w z�ym stanie�� powiedzia� Dicken.

��Zmar� w nocy.�� Augustine wy��czy� ta�m�.�� Kobieta chyba nie wykazuje objaw�w, ale w ci��y mia�a zwyk�e k�opoty.�� Za�o�y� ramiona i przysiad� na skraju biurka.�� Przekaz poziomy nieznanego retrowirusa, niemal na pewno wzbudzonego i wyposa�onego przez SHEV�. Kobieta zarazi�a m�czyzn�. To w�a�nie to, Christopherze. W�a�nie to, czego potrzebujemy. Czy jeste� got�w pom�c nam w upublicznieniu tego?

��Jakim upublicznieniu?

��Wprowadzimy kwarantann�, internowanie, albo jedno i drugie kobiet w ci��y drugiego stadium. Musimy mie� powa�ne podstawy dla tego rodzaju pogwa�cenia praw obywatelskich. Prezydent jest got�w z tym wyst�pi�, ale jego zesp� m�wi, �e potrzebujemy znanych osobisto�ci, aby przekona� ludzi.

��Nie jestem osobisto�ci�. We�cie Billa Cosby'ego.

��Cosby wymiga� si� od tego. Ale ty� Jeste� praktycznie ksi��kowym przyk�adem dzielnego pracownika s�u�by zdrowia, wylizuj�cego si� z ran odniesionych z r�k fanatyk�w pragn�cych nas powstrzyma�.�� U�miech Augustine'a znowu zab�ysn��.

Dicken spu�ci� wzrok na kolana.

��Jeste� tego pewien?

��Tak pewien, jak to tylko mo�liwe, gdy ma si� za sob� nauk�. Mo�e to zaj�� trzy, cztery miesi�ce. Zwa�ywszy na konsekwencje, nie mo�emy sobie pozwoli� na zwlekanie.

Dicken spojrza� na Augustine'a, potem przeni�s� wzrok na strz�py chmur i drzew widoczne na tle nieba w oknie gabinetu. Augustine powiesi� w nim ma�y kwadratowy witra�, stylizowan� lili� w czerwieni i zieleni.

��Wszystkie matki b�d� musia�y mie� wywieszki na swoich domach�� powiedzia� Dicken.�� Mo�e K albo S. Ka�da ci�arna b�dzie musia�a dowie��, �e nie nosi dziecka SHEVY. Mo�e to kosztowa� miliardy dolar�w.

��Nikt si� nie przejmuje pieni�dzmi�� odpar� Augustine.

��Stoimy w obliczu najwi�kszego zagro�enia zdrowotnego w ca�ych dziejach ludzko�ci. To biologiczny odpowiednik puszki Pandory, Christopherze. Grozi nam ka�da choroba retrowirusowa, kt�r� pokonali�my, ale ca�kowicie jej nie wyt�pili�my. Setki, mo�e tysi�ce chor�b, przeciw kt�rym nie mamy obecnie obrony. Nie ma mowy, �eby na t� jedn� zabrak�o nam funduszy.

��K�opot tylko w tym, �e nie wierzꠗ powiedzia� cicho Dicken.

Augustine spojrza� na�, przy jego ustach pojawi�y si� g��bokie zmarszczki, brwi �ci�gn�y si� ku sobie.

��Ca�e doros�e �ycie polowa�em na wirusy�� m�wi� dalej Dicken.�� Widzia�em, do czego s� zdolne. Znam si� na retrowirusach, na HERV-ach. Znam si� na SHEVIE. HERV-y przypuszczalnie dlatego nie zosta�y nigdy usuni�te z naszego genomu, �e zapewnia�y ochron� przed innymi, nowszymi retrowirusami. Tworz� nasz� biblioteczk� �rodk�w obrony. I� Nasz genom u�ywa ich do wprowadzania nowo�ci.

��Tego nie wiemy�� stwierdzi� Augustine. Jego g�os chrypia� z napi�cia.

��Chcia�bym zaczeka� na nauk�, zanim we�miemy pod stra� wszystkie matki w Ameryce�� powiedzia� Dicken.

Twarz Augustine�a pociemnia�a z oburzenia, potem gniewu, uwydatniaj�c pasma blizn od od�amk�w.

��Niebezpiecze�stwo jest zbyt wielkie�� odpowiedzia�.�� My�la�em, �e ch�tnie przyjmiesz szans� powrotu na scen�.

��Nie�� odpar� Dicken.�� Nie mog�.

��Nadal roisz o nowych gatunkach?�� Spyta� Augustine zgry�liwie.

��Poszed�em znacznie dalej�� odpowiedzia� Dicken. Zaskoczy� go zgrzyt zm�czenia we w�asnym g�osie. Brzmia� jak staruszek.

Augustine obszed� biurko i otworzy� g�rn� szuflad�. Wyj�� z niej kopert�. Wszystko w jego postawie, lekka, �wiadoma godno�� w chodzie, narzucona twardo�� rys�w, budzi�o u Dickena swoisty l�k. Takiego Marka Augustine�a jeszcze nie widzia�: cz�owieka gotowego z lito�ci dobi� rannego.

��Przysz�o, gdy by�e� w szpitalu. Trafi�o do twojej skrzynki na poczt�. By�o zaadresowane do ciebie na adres urz�dowy, pozwoli�em wi�c sobie na otwarcie przesy�ki.

Wr�czy� Dickenowi cienki plik kartek.

��To z Gruzji. Leonid Sugaszwili mia�, zdaje si�, przys�a� ci zdj�cia okaz�w tak zwanego przez niego Homo superior?

��Jeszcze go nie sprawdzi�em�� powiedzia� Dicken�� dlatego nic ci nie wspomnia�em.

��M�drze. Aresztowano go w Tbilisi za oszustwa. Za naci�ganie rodzin os�b zaginionych podczas niepokoj�w spo�ecznych. Pogr��onym w �a�obie krewnym obiecywa�, �e poka�e im miejsce poch�wku drogich zmar�ych. Wygl�da na to, �e chcia� oszuka� i CDC.

��To mnie nie zaskakuje, Marku, i nie zmieniam zdania. Jestem po prostu wypalony. Do�� k�opot�w mam z leczeniem swego cia�a. Nie jestem w�a�ciwym cz�owiekiem do tego zadania.

��W porz�dku�� powiedzia� Augustine.�� Udziel� ci d�ugoterminowego urlopu zdrowotnego. Potrzebujemy twego gabinetu w CDC �ci�gamy w przysz�ym tygodniu sze��dziesi�ciu wyszkolonych epidemiolog�w, aby zacz�li drug� faz�. Wobec brak�w lokalowych zapewne na pocz�tek umie�cimy trzech z nich w twoim gabinecie.

Patrzyli na siebie w milczeniu.

��Dzi�kuj�, �e zatrzymywa�e� mnie tak d�ugo�� powiedzia� Dicken bez �ladu ironii.

��Nie ma sprawy�� odpar� r�wnie oboj�tnie Augustine.

Mitch postawi� ostatnie pud�a obok drzwi frontowych. Wendell Packer przyjecha� rano furgonetk�. Obejrza� dom i wykrzywi� usta w niezadowoleniu. Sp�dzili w nim tylko dwa miesi�ce. Jedno Bo�e Narodzenie.

Kaye przynios�a z sypialni telefon z dyndaj�cym przewodem.

��Wy��czony�� powiedzia�a.�� Nie zwlekaj�, kiedy rozbierasz dom. Jak d�ugo w nim przebywali�my?

Mitch usiad� w zniszczonym fotelu, kt�ry mia� jeszcze od czas�w studenckich.

��Poradzimy sobie�� stwierdzi�. Czu� si� jako� dziwnie; mia� wra�enie, �e jego d�onie sta�y si� wi�ksze.�� Bo�e, jak�e jestem zm�czony.

Kaye przysiad�a na por�czy fotela i zacz�a masowa� mu ramiona. Pochyli� g�ow� w jej r�kach, nieogolonym podbr�dkiem potar� o brzoskwiniowy sweterek.

��Do licha�� powiedzia�a Kaye.�� Zapomnia�am na�adowa� baterie w kom�rce.�� Poca�owa�a go w czubek g�owy i wr�ci�a do sypialni. Mitch zauwa�y�, �e idzie do�� prosto, cho� jest ju� w si�dmym miesi�cu. Brzuch mia�a wydatny, ale niezbyt wielki. �a�owa�, �e ma�o zna si� na ci��ach. Ta by�a jego pierwszym do�wiadczeniem�

��Pad�y obie baterie!�� Zawo�a�a Kaye z sypialni.�� �adowanie zajmie z godzink�.

Mitch patrzy� na r�ne rzeczy w pokoju, mrugaj�c oczyma. Potem wyci�gn�� r�ce. Wygl�da�y na spuchni�te, przypomina�y przedramiona marynarza Popeye z kresk�wki. Czu� tak�e, �e uros�y mu nogi, cho� nie patrzy� na nie. To niezwykle dra�ni�ce. Mia� ochot� p�j�� spa�, ale by�a dopiero czwarta po po�udniu. Dopiero co zjedli na obiad zup� z puszki. Na dworze nadal by�o jasno.

Mia� nadziej� na kochanie si� z Kaye po raz ostatni w tym domu. Ta w�a�nie wr�ci�a i przynios�a sto�ek pod nogi.

��Usi�d� tutaj�� powiedzia� Mitch, podnosz�c si� z fotela.

��B�dzie ci wygodniej.

��Wszystko w porz�dku. Chc� siedzie� wyprostowana.

Mitch przerwa� w po�owie wstawanie, zakr�ci�o mu si� w g�owie.

��Co� si� sta�o?

Ujrza� pierwszy klin �wiat�a. Zamkn�� oczy i opad� na fotel.

��Nadci�ga�� powiedzia�.

��Co?

Wskaza� na skronie i rzuci� cicho:

��Bach!�� Miewa� ju� poczucie zniekszta�cenia cia�a przed atakami migreny i podczas nich, kiedy by� ch�opcem. Pami�ta�, �e tego nie znosi�, a teraz niemal wychodzi� z siebie ze z�o�ci i poczucia beznadziei.

��Mam w torebce troch� Naproze�� powiedzia�a Kaye. Mitch s�ysza�, jak chodzi po pokoju. Przy zamkni�tych oczach widzia� widmowe b�yskawice, a nogi wydawa�y mu si� wielkie jak u s�onia. B�l by� jak salwa strza��w armatnich rozbrzmiewaj�ca w szerokiej dolinie.

Kaye wcisn�a mu w d�o� dwie tabletki i pe�n� wody szklaneczk�. Po�kn�� tabletki, popi� je wod�, nie do ko�ca przekonany, �e mu pomog�. Mo�e gdyby otrzyma� jakie� przyzwoite ostrze�enie, wzi��by je zawczasu.

��Id� do ��ka�� powiedzia�a Kaye.

��Co?�� Spyta�.

����ko.

��Chc� p�j��.

��S�usznie. Spa�.

By�a to jedyna droga ucieczki, na jak� m�g� liczy�. Chocia� b�dzie mia� koszmarne i nieprzyjemne sny. Je tak�e pami�ta�: sny o mia�d�eniu przez spadaj�ce g�ry.

Po�o�y� si� w ch�odzie pustego ��ka, na prze�cieradle pozostawionym po ich ostatniej nocy, pod ko�dr�. Nasun�� j� na g�ow�, zostawiaj�c ma�� szpark�, przez kt�r� m�g� oddycha�.

Ledwo us�ysza� Kaye m�wi�c�, �e go kocha.

Mitch sta� na wierzcho�ku niskiego kredowego pag�rka, u podn�a kt�rego zbudowano Kasyno i O�rodek Wypoczynkowy �Dziki Orze��. Odchyli� kapelusz do ty�u i mru�y� oczy w jaskrawym s�o�cu. O dziewi�tej rano powietrze by�o nieruchome i ju� ciep�e. W normalnych czasach kasyno, jarmarczna buda w kolorach czerwieni, z�ota i bieli, widoczna na tle wyblak�ych odcieni barwy ziemi po�udniowo-wschodniej cz�ci stanu Waszyngton, zatrudnia�o czterysta os�b, w tym trzysta z Pi�ciu Plemion.

Za brak wsp�pracy z Markiem Augustine�em rezerwat obj�to kwarantann�. Trzy samochody patrolowe urz�du szeryfa hrabstwa Kumash parkowa�y na drodze dojazdowej z autostrady. Stanowi�y wsparcie dla szeryf�w federalnych, b�d�cych si�� zbrojn� doradcy do spraw zagro�enia zdrowotnego z ramienia Kryzysowego Zespo�u Specjalnego, kt�ry zajmowa� si� ca�ym rezerwatem Pi�ciu Plemion.

Od przesz�o trzech tygodni w kasynie nie by�o wcale ruchu. Parking sta� niemal pusty, wygaszono �wiat�a na tablicach.

Mitch pogrzeba� butem w mocno ubitym pyle. Zostawi� niewielk�, wyposa�on� w klimatyzacj� przyczep� kempingow� i wspi�� si� na wzg�rze, aby poby� samemu i troch� pomy�le�, dlatego na widok Jacka wspinaj�cego si� powoli t� sam� �cie�k� poczu� lekk� niech��. Nie ruszy� si� jednak z miejsca.

Ani Mitch, ani Jack nie wiedzieli, czy jest im przeznaczone polubi� si� nawzajem. Przy ka�dym ich spotkaniu Jack zadawa� r�ne pytania, jakby rzuca� wyzwanie, a Mitch udziela� r�nych odpowiedzi, kt�re nigdy do ko�ca nie zadowala�y Indianina.

Mitch ukucn�� i wzi�� okr�g�y kamie� pokryty zasch�ym b�otem. Jack pokona� ostatnie kilka jard�w i wszed� na wierzcho�ek wzg�rza.

��Cze�栗 powiedzia�.

Mitch kiwn�� g�ow�.

��Widz�, �e te� to masz.�� Jack podrapa� si� palcem w policzek. Sk�ra na jego twarzy wygl�da�a jak maska Lone Rangera czy Zorro, odchodz�ca na kraw�dziach, lecz grubiej�ca wok� oczu. Obaj zdawali si� patrze� przez grub� warstw� gliny.�� Nie zejdzie bez okaleczenia sk�ry.

��Nie nale�y jej odrywa栗 powiedzia� Mitch.

��Kiedy zacz�a ci si� robi�?

��Trzy noce temu.

Jack przykucn�� obok Mitcha.

��Czasami si� w�ciekam. My�l�, �e Sue mog�aby lepiej to zaplanowa�.

Mitch si� u�miechn��.

��Co, zaj�cie w ci���?

��No�� potwierdzi� Jack.�� Kasyno jest puste. Tracimy pieni�dze. Pozwoli�em odej�� wielu naszym ludziom, a inni z zewn�trz nie mog� przyje�d�a� tu do pracy. Nie najlepiej jest te� ze mn�.

��Znowu dotkn�� maski, potem spojrza� na sw�j palec.�� Jeden z naszych m�odych ojc�w pr�bowa� zetrze� j� piaskiem. Jest teraz w lecznicy. Powiedzia�em mu, �e g�upio zrobi�.

��Nic teraz nie jest �atwe�� powiedzia� Mitch.

��M�g�by� czasami przychodzi� na zebrania rady nadzorczej.

��Jestem wdzi�czny, Jack, �e mog� tu by�. Nie chc� dra�ni� ludzi.

��Sue uwa�a, �e mo�e nie b�d� �li, je�li si� z tob� spotkaj�.

��Ca�kiem mi�y z ciebie facet.

��Tak w�a�nie powiedzia�a przesz�o rok temu.

��M�wi, �e skoro ja si� nie gniewam, to i inni nie b�d�. Mo�e to i racja. Cho� jest tu stara kobieta z plemienia Cayuse, Becky. Wygnali j� z Colville i przyjecha�a do nas. Jest mi�� babci�, ale uwa�a, �e jej obowi�zkiem jest sprzeciwia� si� wszystkiemu, za czym b�d� plemiona. Mog�aby, no wiesz, gapi� si� na ciebie, troch� ci� szturcha�.�� Jack zrobi� zrz�dliw� min� i d�gn�� powietrze sztywno wyprostowanym palcem.

Rzadko bywa� tak gadatliwy, a nigdy nie m�wi� o sprawach poruszanych na radzie.

Mitch roze�mia� si�.

��Wed�ug ciebie zanosi si� na k�opoty?

Jack wzruszy� ramionami.

��Chcemy wkr�tce zwo�a� zebranie ojc�w. Tylko ojc�w. Nie takie jak te kursy szko�y rodzenia wraz z kobietami. S� kr�puj�ce dla m�czyzn. Przyjdziesz wieczorem?

Mitch kiwn�� g�ow�.

��Pierwszy raz mam t� sk�r�. B�dzie ci�ko. Niekt�rzy nowi ojcowie ogl�daj� telewizj� i pytaj�, kiedy b�d� mogli wr�ci� do pracy, a potem obwiniaj� kobiety.

Mitch wiedzia�, �e opr�cz niego i Kaye w rezerwacie s� jeszcze trzy inne pary spodziewaj�ce si� dzieci SHEVY. Spo�r�d trzech tysi�cy siedemdziesi�ciu dw�ch mieszkaj�cych w rezerwacie os�b nale��cych do Pi�ciu Plemion narodzi�o si� sze�cioro takich dzieci. Wszystkie przysz�y na �wiat martwe.

Kaye wsp�pracowa�a z pediatri� lecznicy, m�odym bia�ym lekarzem nazwiskiem Chambers. Pomaga�a prowadzi� szko�� rodzenia. M�czy�ni byli troch� oporni i mog�o im by� znacznie trudniej zaakceptowa� zastan� sytuacj�.

��Sue ma wyznaczony termin mniej wi�cej jednocze�nie z Kaye�� powiedzia� Jack. U�o�y� nogi w pozycji lotosu i usiad� prosto na ziemi, na co Mitchowi trudno si� by�o zdoby�.�� Pr�bowa�em zrozumie� co� o genach, DNA, czym jest wirus. To nie m�j j�zyk.

��Mo�e by� trudny�� przyzna� Mitch. Nie wiedzia�, czy powinien wyci�gn�� r�k� i po�o�y� j� na ramieniu Jacka. Tak ma�o si� zna� na dzisiejszych ludziach, kt�rych przodk�w bada�.�� Mo�emy jako pierwsi mie� zdrowe dzieci. By� pierwszymi, kt�rzy zobacz�, jak wygl�daj�.

��Pewnie tak. By�oby to wielce��� Jack urwa� i zacisn�� usta, jakby si� namy�la�.�� Chcia�em powiedzie� zaszczytne. Ale to zaszczyty nie dla nas.

��Mo�e i nie�� przyzna� Mitch.

��Dla mnie wszystko �yje wiecznie. Ca�a Ziemia roi si� od �ywych istot, jedne s� odziane w cia�o, drugie nie. Jeste�my tutaj dla wielu, kt�rzy byli wcze�niej. Nie tracimy zwi�zku z cia�em, gdy je zrzucamy. Rozk�adamy si� po �mierci, ale chcemy powraca� do naszych ko�ci, rozgl�da� si� wok�. Patrze�, co robi� m�odzi.

Mitch wyczu�, �e zaczyna si� na nowo stara dyskusja.

��Nie patrzysz w ten sam spos�b�� zauwa�y� Jack.

��Nie jestem pewny, jak teraz patrzꠗ odpowiedzia� Mitch.

��Poczucie rozrywania naszych cia� przez natur� jest orze�wiaj�ce. Kobiety czuj� to bardziej bezpo�rednio, ale po raz pierwszy do�wiadcz� tego m�czy�ni.

��Owo DNA musi by� duchem w nas, s�owami przekazywanymi przez naszych przodk�w, s�owami Stw�rcy. Tak to widz�.

��R�wnie dobry opis jak ka�dy inny�� uzna� Mitch.�� Nie wiem tylko, kim mo�e by� ten Stw�rca, ani nawet czy w og�le istnieje.

Jack westchn��.

��Badasz martwe rzeczy.

Mitch zarumieni� si� lekko, jak zawsze, gdy rozmawia� z Jackiem na te tematy.

��Pr�buj� zrozumie�, czym by�y, kiedy jeszcze �y�y.

��Duchy mog� ci powiedzie栗 rzek� Jack.

��Czy m�wi�y tobie?

��Czasami�� odpar� Jack.�� Raz czy dwa.

��Co ci powiedzia�y?

���e czego� chc�. Nie s� szcz�liwe. Pewien starzec, ju� nie �yje, s�ysza� ducha cz�owieka z Pasco, kiedy wykopa�e� go na brzegu rzeki. Starzec m�wi�, �e duch by� bardzo nieszcz�liwy.�� Jack wzi�� kamyk i rzuci� nim w d� pag�rka.�� Potem powiedzia�, �e nie m�wi� jak nasze duchy. Mo�e by� inny. Starzec zdradzi� to tylko mnie, nikomu innemu. S�dzi�, �e ten duch m�g� nie by� z naszego plemienia.

��Ojej�� rzuci� Mitch.

Jack potar� nos i skubn�� brew.

��Bez przerwy sw�dzi mnie sk�ra. A ciebie?

��Czasami.�� Za ka�dym razem, gdy rozmawia� z Jackiem o ko�ciach, mia� poczucie, �e st�pa wzd�u� kraw�dzi przepa�ci.

��Mo�e to poczucie winy.�� Nikt nie jest wyj�tkowy. Wszyscy jeste�my lud�mi. M�odzi ucz� si� od starych, martwych b�d� �ywych.

��Szanuj� ciebie, Jacku, i to co m�wisz, ale mo�emy nigdy nie doj�� do porozumienia.

��Sue ka�e mi rozwa�a� wiele rzeczy�� powiedzia� Jack ze �ladem pokory i popatrzy� na Mitcha g��boko osadzonymi czarnymi oczami.�� Jej zdaniem powinienem z tob� rozmawia�, bo s�uchasz, a potem m�wisz, co my�lisz, i to jest uczciwe. Inni ojcowie troch� tego teraz potrzebuj�.

��Porozmawiam z nimi, je�li ma to pom�c. Wiele ci zawdzi�czamy, Jack.

��Nie, niczego nie zawdzi�czacie. Pewnie i tak wpadliby�my w tarapaty. Je�li nie w te nowe, to z powodu automat�w hazardowych. Chcieliby�my obrzuci� w��czniami biuro do spraw Indian i ca�y rz�d.

��Kosztuje was to mn�stwo pieni�dzy�� powiedzia� Mitch.

��Wciskamy si� chy�kiem w rynek nowych automat�w do gier na karty kredytowe�� wyja�ni� Jack.�� Nasi ch�opcy je�d�� z nimi na pakach p�ci�ar�wek za wzg�rza, gdzie nie widz� tego tropiciele. Mo�e uda si� z nich korzysta� przez sze�� miesi�cy, albo i d�u�ej, zanim zostan� skonfiskowane przez pa�stwo.

��To automaty wrzutowe?

Jack pokr�ci� g�ow�.

��Naszym zdaniem nie. Zarobimy troch� pieni�dzy, zanim zostan� zabrane.

��Zemsta na bia�ym cz�owieku?

��Obdzieramy ich ze sk�ry�� powiedzia� Jack z ca�� powag�.

��Uwielbiaj� to.

��Je�li dzieci b�d� zdrowe, mo�e znios� kwarantann�. Za kilka miesi�cy b�dziecie mogli znowu otworzy� kasyno.

��Na nic nie licz�. Ponadto nie chc� wychodzi� na scen� i gra� szefa, dop�ki tak wygl�dam.�� Jack po�o�y� r�k� na ramieniu Mitcha.�� Przyjd� pogada栗 poprosi�, wstaj�c.�� M�czy�ni chc� pos�ucha�.

��Postaram si�.

��Powiem im, aby wybaczyli ci tamt� spraw�. Duch i tak nie by� z �adnego z naszych plemion.�� Jack zacz�� schodzi� w d� wzg�rza.

Mitch pracowa� przy starym niebieskim buicku, stoj�cym na wysch�ej trawie podw�rka przed przyczep� kempingow�, kiedy na po�udniu zbiera�y si� przedwieczorne chmury burzowe.

W powietrzu mo�na by�o wyczu� napi�cie i podniecenie. Kaye ledwo siedzia�a. Odepchn�a si� od biurka przy oknie i przerwa�a udawan� prac� nad ksi��k�. Przewa�nie przygl�da�a si�, jak Mitch grzebie w przewodach elektrycznych.

Po�o�y�a r�ce na biodrach, aby si� wyprostowa�. Dzie� nie by� zbyt gor�cy i woleli zosta� w przyczepie zamiast pojecha� do klimatyzowanego domu kultury. Kaye lubi�a patrze�, jak Mitch gra w koszyk�wk�; czasami chodzi�a pop�ywa� w ma�ym basenie. Nie �y�o jej si� �le, ale mia�a poczucie winy.

Wie�ci ze �wiata zewn�trznego rzadko bywa�y dobre. W rezerwacie przebywali ju� trzy tygodnie i Kaye obawia�a si�, �e w ka�dej chwili mog� przyjecha� szeryfowie federalni, aby zgarn�� matki SHEVY. Zrobili tak w Montgomery w stanie Alabama, wdzieraj�c si� do prywatnej kliniki po�o�niczej i o ma�o nie wywo�uj�c rozruch�w.

��Rozzuchwalaj� siꠗ powiedzia� Mitch, gdy ogl�dali w telewizji wiadomo�ci. Prezydent p�niej przeprosi� i zapewni� nar�d, �e prawa obywatelskie b�d� przestrzegane, na ile to tylko mo�liwe, zwa�ywszy na zagro�enie dotycz�ce wszystkich. Dwa dni p�niej klinik� w Montgomery zamkni�to wskutek ��da� pikietuj�cych j� obywateli, a matki i ojc�w zmuszono do przeniesienia si� gdzie� indziej. Nowi rodzice wygl�dali dziwnie w swych maskach; s�dz�c po tym, co wraz z Mitchem s�ysza�a w wiadomo�ciach, w bardzo wielu miejscach byli �le widziani.

Nigdy nie byli lubiani w Gruzji.

Kaye nie dowiedzia�a si� niczego nowego o kolejnych zaka�eniach retrowirusowych matek SHEVY. Milcza�y tak�e jej kontakty. Sprawa by�a �liska, to na pewno; nikt nie wyra�a� ch�tnie swego zdania.

Udawa�a wi�c, �e pracuje nad ksi��k�, codziennie tworz�c jeden dobry akapit, najwy�ej dwa, pisa�a czasami na laptopie, czasami r�cznie w notatniku. Mitch czyta�, co powsta�o, i nanosi� uwagi na marginesie, ale wygl�da� na zaprz�tni�tego czym� innym, jakby oszo�omionego perspektyw� zostania ojcem� Wiedzia�a jednak, �e nie tym si� trapi.

Nie chodzi o to, �e zostanie ojcem. Co innego go martwi. Ja. Moje samopoczucie.

Nie wiedzia�a, jak uspokoi� my�li. Czu�a si� dobrze, a nawet wspaniale, pomimo niewyg�d swego stanu. Patrzy�a na siebie w pokrytym plamami lustrze w �azience i czu�a, �e jej twarz wype�nia si� ca�kiem nie�le; nie zmizernia�a, jak si� kiedy� obawia�a, ale wygl�da�a zdrowo. Mia�a �adn� sk�rꠗ pomijaj�c oczywi�cie mask�.

Z ka�dym dniem maska ciemnia�a i nabiera�a grubo�ci. Stanowi�a dziwaczny czepek, b�d�cy oznak� tego rodzaju rodzicielstwa.

Kaye �wiczy�a na cienkim dywaniku w ma�ym pokoju. W ko�cu sta�o si� zbyt parno, aby robi� cokolwiek. Mitch wszed� napi� si� wody i zobaczy� j� na pod�odze. Podnios�a na niego wzrok.

��Zagramy w karty w �wietlicy?�� Zapyta�.

��Chc� by� sama�� zadeklamowa�a, na�laduj�c Garbo.�� To znaczy sama z tob�.

��Jak plecy?

��Masa� wieczorem, kiedy si� och�odzi�� zam�wi�a Kaye.

��Czy� tu nie jest spokojnie?�� Zapyta� Mitch, staj�c w drzwiach i machaj�c dla och�ody sw� koszulk�.

��Zastanawia�am si� nad imionami.

��O?�� Mitch wygl�da� na zaskoczonego.

��Co?

��Rozbawi�a� mnie troch�. Chc� j� zobaczy�, zanim wybierzemy imi�.

��Czemu?�� Kaye by�a troch� ura�ona.�� M�wisz do niej, �piewasz jej co wiecz�r. M�wisz nawet, �e czujesz jej zapach w moim oddechu.

��No�� potwierdzi� Mitch, ale twarz mia� nadal napi�t�.�� Chc� tylko zobaczy�, jak b�dzie wygl�da�a.

Kaye nagle uda�a, �e za�apa�a.

��Nie chodzi mi o termin naukowy. M�wi� o naszej nazwie, o imieniu naszej c�rki.

Mitch patrzy� na ni� z rozpacz�.

��Nie pro� mnie o wyja�nienia.�� Wygl�da� na zamy�lonego.

��Termin naukowy ustali�em wczoraj z Brockiem przez telefon. Cho� uwa�a, �e to przedwczesne, gdy� �adne�

Mitch zorientowa� si�, zakas�a�, zamkn�� siatkowe drzwi i poszed� do kuchni.

Kaye poczu�a, jak �ciska si� jej serce.

Mitch wr�ci� z kilkoma kostkami lodu w mokrym r�czniku, ukl�k� przy niej i otar� pot na czole. Kaye nie patrzy�a mu w oczy.

��G�upi�� szepn��.

��Oboje jeste�my doro�li�� powiedzia�a Kaye na g�os.�� Chc� nada� jej imi�. Chc� robi� na drutach buciki, kupowa� �pioszki, zabawki do zawieszania w ��eczku, i zachowywa� si�, jakby�my byli zwyk�ymi rodzicami, a zw�aszcza przesta� my�le� o wszystkich tych bredniach.

��Wiem�� odpar� Mitch, wygl�daj�cy wielce �a�o�nie, niemal za�amany.

Kaye podnios�a si� na kolana i lekko po�o�y�a d�onie na jego ramionach. Przesuwa�a nimi w prz�d i w ty�, jakby �ciera�a kurz.

��Pos�uchaj mnie. Czuj� si� dobrze. Ona czuje si� dobrze. Je�li mi nie wierzysz�

��Wierz� ci�� zapewni� Mitch.

Kaye opar�a si� o niego czo�em.

��Ju� dobrze, Kemosabe�� powiedzia�a. Indianie w westernach tak nazywali wiernego przyjaciela.

Mitch dotkn�� ciemnej, twardej sk�ry jej policzka.

��Wygl�dasz bardzo tajemniczo. Jak bandyta.

��Mo�e potrzebujemy nowej nazwy naukowej i dla nas samych.

��Czy nie czujesz tego w �rodku� Gdzie� g��boko, pod sk�r�?

��Czuj� co� w ko�ciach�� odpowiedzia�.�� A moje gard�o� J�zyk jest jakby inny. Po co dosta�em t� mask�, jak i wszyscy inni?

��Masz wirusa. Czemu nie mia�by zmienia� i ciebie? A je�li chodzi o mask� Mo�e jeste�my przygotowywani do rozpoznania przez ni�. Jeste�my zwierz�tami spo�ecznymi. Tatusiowie dla niemowl�t s� r�wnie wa�ni co mamusie.

��B�dziemy wygl�da� jak ona?

��Mo�e troszeczk�.�� Kaye wr�ci�a do krzes�a przy biurku i usiad�a.�� Jak� nazw� naukow� zaproponowa� Brock?

��Nie przewiduje radykalnej zmiany�� odpar� Mitch.�� Najwy�ej podgatunek, mo�e jedynie odr�bn� odmian�. St�d� Homo sapiens novus.

Kaye cicho powt�rzy�a t� nazw� i lekko si� u�miechn�a.

��Brzmi jak warsztat naprawiaj�cy przednie szyby samochod�w.

���acina jest dobra�� powiedzia� Mitch.

��Musz� si� jeszcze zastanowi�.

Mitch by� tam znowu. Na pocz�tku widzia� niewyra�nie, potem w ca�ej okrutnej okaza�o�ci. Wszystkie jego wspomnienia o byciu Mitchem zosta�y starannie od�o�one na bok, zupe�nie jak w snach. Ostatni� rzecz�, jak� uczyni� jako Mitch, by�o poczucie twarzy, �ci�gni�cie grubej maski, maski skrywaj�cej now� i obrzmia�� sk�r�.

Potem znowu by� na lodzie i skale. Jego kobieta wrzeszcza�a i p�aka�a, niemal zwija�a si� z b�lu. Oddali� si� biegiem, potem zawr�ci� i pom�g� jej wsta�, ca�y czas lamentuj�c, piek�o go gard�o, r�ce i nogi mia� posiniaczone od bicia, szydzono z niego tam na jeziorze, w wiosce, i nienawidzi� ich, wy�miewaj�cych si� i wygwizduj�cych, gdy machali kijami i tak brzydko m�wili.

M�ody �owca, kt�ry pchn�� kijem w brzuch jego kobiet�, ju� nie �yje. Powali� go na ziemi�, gdzie wi� si� i j�cza�, potem stan�� mu na karku, ale za p�no, pola�a si� krew, a jego kobieta zosta�a ranna. Szamani wr�cili do t�umu i pr�bowali wypycha� innych gard�owymi s�owami, wzburzonymi, ciemnymi i �piewnymi, nieprzypominaj�cymi zupe�nie p�ynnych jak woda ptasich treli, kt�re potrafi� teraz z siebie wydawa�.

Zabra� sw� kobiet� do chaty i pr�bowa� pociesza�, ale zbyt mocno j� bola�o.

Pada� �nieg. S�ysza� wrzaski, �a�obne krzyki, i wiedzia�, �e nadszed� czas. Rodzina zmar�ego �owcy ruszy na nich. B�dzie musia�a poprosi� o pozwolenie starego Bykocz�eka. Stary Bykocz�ek nigdy nie lubi� zamaskowanych rodzic�w ani ich p�askolicych dzieci.

To koniec, zrz�dzi� cz�sto stary Bykocz�ek, p�askolicy przejmowali ca�� zwierzyn�, co roku wypieraj�c lud coraz dalej w g�ry, a teraz zdradza�y ich w�asne kobiety, cz�sto rodz�c p�askolice dzieci.

Wyni�s� sw� kobiet� z chaty i przeszed� mostem z bali na brzeg, nas�uchuj�c wezwa� do zemsty. Goni�cymi dowodzi� Bykocz�ek. Zacz�� si� po�cig.

Wykorzystywa� kiedy� t� jaskini� do przechowywania jedzenia. Trudno by�o o zwierzyn�, a grota by�a ch�odna, dlatego sk�ada� do niej dla swej kobiety kr�lika i �wistaka, �o��dzie, dzikie trawy i myszy, gdy sam wyrusza� na �owy. Inaczej mog�aby nie dosta� do�� do jedzenia z zapas�w wioski. Inne kobiety z g�odnymi dzie�mi nie chcia�y si� ni� opiekowa�, kiedy ur�s� jej brzuch.

Nocami przynosi� skrycie z jaskini do wioski drobn� zwierzyn� i karmi� sw� kobiet�. Kocha� j� tak mocno, �e mia� wielk� ochot� wy� albo rzuca� si� na ziemi� i j�cze�, nie m�g� uwierzy�, �e jest ci�ko ranna, pomimo krwi, kt�r� nasi�k�y jej futra.

Znowu ni�s� sw� kobiet�, a ona patrzy�a na niego, b�agaj�c wysokim, �piewnym g�osem, jak rzeka, kt�ra op�ywa ska�y, a nie rozbija si� o nie; on te� mia� nowy g�os. Oboje brzmieli teraz jak dzieci, a nie jak doro�li.

Ukry� si� kiedy� blisko obozu �owieckiego p�askolicych i patrzy�, jak �piewaj� i ta�cz� wieczorem wok� wielkiego ogniska.

Ich g�osy by�y wysokie i p�ynne, dzieci�ce. Mo�e z �on� stan� si� p�askolicymi, p�jd� zamieszka� z nimi, gdy urodzi si� dziecko.

Ni�s� j� w mi�kkim, pylistym �niegu na nogach sztywnych jak k�ody. Jaki� czas by�a cicho, spa�a. Gdy si� obudzi�a, zawo�a�a i pr�bowa�a skuli� si� w jego ramionach. W p�mroku, gdy z�ocista po�wiata zalewa�a le��ce wysoko pokryte �niegiem ska�y, spojrza� na ni� i zobaczy�, �e starannie wygolone miejsca na skroniach i policzkach, kt�rych nie zakrywa maska, a tak�e ca�e jej ow�osienie wygl�daj� matowo i szaro, martwo. Pachnia�a jak zwierz� bliskie �mierci.

W g�r� skalnych taras�w �liskich od �wie�ego �niegu. Wzd�u� o�nie�onej grani, a potem w d�, ze�lizguj�c si�, potykaj�c, zawsze z kobiet� w ramionach. Na dole znowu wsta�, obr�ci� si�, aby si� rozejrze� po p�askich �cianach g�r, nagle zacz�� si� zastanawia�, dlaczego wydaj� si� takie znajome, jak co�, co �wiczy� po wielekro� z nauczycielami �ow�w w porze polowa� na kozioro�ce.

By�y to dobre czasy. My�la� o nich, nios�c kobiet� na ostatnim odcinku.

Od dzieci�stwa u�ywa� do polowa� na kr�liki atlatlu, ma�ego miotacza w��czni, ale nigdy nie pozwalano mu chodzi� z du�ym atlatlem na �osie i �ubry, dop�ki do wioski nie przybyli w�drowni nauczyciele �ow�w. By�o to w roku, gdy bola�y go jaja i we �nie tryska� nasieniem.

Potem wyruszy� z ojcem, kt�ry jest teraz z ludem sn�w, i spotkali nauczycieli �ow�w. Byli to samotni, brzydcy m�czy�ni, zaniedbani, pokryci bliznami, z ko�tunami we w�osach. Nie mieli wioski, nie mieli zasad reguluj�cych wygl�d, ale chodzili z miejsca na miejsce i organizowali ludzi, kiedy kozioro�ce, jelenie, �osie czy �ubry gotowe by�y podzieli� si� swymi cia�ami. Niekt�rzy mieli im za z�e, �e pewnego roku poszli do wiosek p�askolicych i uczyli ich, jak polowa�. Rzeczywi�cie, niekt�rzy nauczyciele �ow�w mogli by� p�askolicymi, kt�rzy skrywali swe rysy pod zmierzwionymi brodami i w�osami. Kt� o�mieli�by si� sprawdzi�? Nikt, nawet Bykocz�ek. Gdy przychodzili, wszyscy byli dobrze najedzeni, a kobiety oskrobywa�y sk�ry, �mia�y si�, jad�y podra�niaj�ce zio�a i ca�y dzie� pi�y wod�, a potem wszystkie sika�y do sk�rzanych kub��w, w kt�rych moczy�y prze�ute sk�ry. Polowanie na grub� zwierzyn� bez obecno�ci nauczycieli �ow�w by�o zakazane.

Dotar� do wylotu jaskini. Jego kobieta poj�kiwa�a cicho, rytmicznie, gdy j� wni�s�, z�o�y� i wepchn�� do �rodka. Obejrza� si� za siebie. �nieg pokrywa� pozostawione przez nich kropelki krwi.

Wiedzia�, �e koniec z nimi. Przykucn��, ledwo wciskaj�c szerokie ramiona, i owin�� j� �agodnie sk�r�, kt�rej u�ywa� do przykrywania mi�sa, gdy zamarza�o w jaskini. Wci�gn�� j�, a potem wepchn�� w g��b groty i wyszed� poszuka� mchu i patyk�w pod nawisem, gdzie mog�y by� suche. Mia� nadziej�, �e nie umrze, zanim on wr�ci.

O Bo�e, daj mi si� obudzi�. Nie chc� na to patrze�.

Znalaz� do�� patyk�w, aby wystarczy�o na ma�e ognisko, i zani�s� je do jaskini, gdzie u�o�y� stosik i zacz�� wierci� kijkiem, upewniwszy si� najpierw, �e kobieta tego nie widzi. Niecenie ognia by�o m�skim zaj�ciem. Nadal spa�a. Potem zbyt os�ab�, aby dalej wierci� kijkiem, a ci�gle nie ukazywa� si� dym, wyj�� wi�c krzemie� i od�upa� jego cz��. D�ugo, dop�ki jego palce nie zdr�twia�y i nie pokry�y si� skaleczeniami, uderza� o siebie kawa�kami krzemienia nad mchem, w mchu, a� nagle Ptak S�o�ca otworzy� oko i rozpostar� male�kie, pomara�czowe skrzyde�ka. Dorzuci� patyk�w.

Jego kobieta znowu j�kn�a. Przekr�ci�a si� na plecy i swym wodnistym, skrzekliwym g�osem kaza�a mu odej��. To zaj�cie kobiece. Nie pos�ucha�, na co czasami pozwala�a, i pom�g� jej urodzi� dziecko.

By�o to dla niej bardzo bolesne i g�o�no krzycza�a. Zastanawia� si�, ile �ycia mog�o w niej jeszcze zosta�, skoro straci�a tyle krwi, ale dziecko wysz�o szybko.

Nie. Prosz�, daj mi si� obudzi�.

Wzi�� dziecko i pokaza� je kobiecie, ale jej oczy by�y p�askie, a w�osy sztywne i suche. Dziecko nie rusza�o si� i nie p�aka�o, chocia� d�ugo je masowa�.

Od�o�y� dziecko i waln�� pi�ci� w skaln� �cian�. Wrzeszcza� ochryple i skuli� si� obok swej kobiety, kt�ra by�a teraz cicho, stara� si� j� ogrzewa�, gdy dym wype�nia� g�r� jaskini; �ar zacz�� szarze�, a Ptak S�o�ca zwin�� skrzyde�ka i zasn��.

Dziecko by�oby jego c�rk�, najwspanialszym podarunkiem od Matki Sn�w. Nie wygl�da�o na mocno odmienne od innych dzieci w wiosce, cho� mia�o ma�y nosek i wystaj�c� br�dk�. Pewnie wyros�oby na p�askolicego. Pr�bowa� wpycha� usch�� traw� w dziur� na potylicy g��wki dziecka. Pomy�la�, �e kij m�g� w tym miejscu przebi� dziewczynk�. Zdj�� sk�r� ze swej szyi, najcie�sz� i najbardziej mi�kk�, owin�� w ni� dziecko i wepchn�� je w najdalszy k�t jaskini.

Przypomnia� sobie j�ki niemego m�czyzny, gdy stan�� na jego karku, ale niewiele to pomog�o.

Wszystko przepad�o. Jaskinie by�y w�a�ciwymi miejscami na poch�wki od Czas�w Snu, nim jeszcze przenie�li si� do drewnianych wiosek i zacz�li �y� jak p�askolicy, cho� wszyscy m�wili, �e to Lud wynalaz� drewniane wioski. To stary spos�b umierania i chowania zmar�ych w g��bi jaski�, by�o wi�c dobrze. Ludzie sn�w znajd� dziecko i zabior� je do siebie, do domu, w kt�rym zamieszka tylko chwilowo, i mo�e znowu szybko narodzi si� ponownie.

Jego kobieta stawa�a si� zimna jak ska�a. U�o�y� jej r�ce i nogi, wyg�adzi� zmierzwione futra i sk�ry, odsun�� lu�n� mask� trzymaj�c� si� nadal jej brwi, zajrza� w puste i �lepe oczy. Nie mia� si� na op�akiwanie.

Po chwili poczu� si� do�� ciep�o, aby nie potrzebowa� sk�r.

�ci�gn�� je wi�c. Mo�e jej te� by�o ciep�o. Zdj�� sk�ry ze swej kobiety, aby le�a�a niemal naga, �atwiejsza do rozpoznania przez ludzi sn�w.

Mia� nadziej�, �e ludzie sn�w z jej rodziny porozumiej� si� z lud�mi sn�w z jego w�asnej. Chcia� by� z ni� tak�e w miejscu sn�w. Mo�e on i jego kobieta odnajd� tam dziecko. Wierzy�, �e ludzie sn�w s� w stanie robi� wiele dobrych rzeczy.

Mo�e to, mo�e tamto, mo�e tyle innych rzeczy, lepszych rzeczy. Zrobi�o mu si� cieplej.

Przez kr�tk� chwil� nikogo nie nienawidzi�. Wpatrywa� si� w mrok skrywaj�cy twarz jego kobiety i szepta� krzemienne s�owa, s�owa przeciwko ciemno�ci, jakby m�g� wykrzesa� nast�pnego Ptaka S�o�ca. Jak to dobrze, �e nie musia� si� rusza�. By�o ciep�o.

Potem do jaskini wkroczy� jego ojciec i zawo�a� go prawdziwym imieniem.

Skurcze nast�powa�y u Kaye regularnie. Mitch zadzwoni�, aby si� upewni�, �e lecznica jest przygotowana, a doktor Chambers, pediatra, przyjedzie ze swego ceglanego domu w p�nocnej cz�ci rezerwatu. Gdy Kaye chowa�a do torby ostatnie przyrz�dy toaletowe i uk�ada�a nowe ciuchy, twierdz�c, �e ch�tnie je za�o�y po wszystkim, Mitch zadzwoni� jeszcze do doktor Galbreath, ale odezwa�a si� automatyczna sekretarka.

��Musi by� w drodze�� powiedzia� Mitch, odk�adaj�c kom�rk�.

Je�li funkcjonariusze nie przepuszcz� Galbreath przez posterunek kontrolny przy zje�dzie z g��wnej szosy�� rzeczywisto�� tej gro�by wywo�ywa�a w�ciek�o�� Mitcha�� Jack mia� wys�a� dw�ch ludzi, kt�rzy b�d� czeka� na ni� pi�� mil dalej na po�udnie i przeszmugluj� j� �o�yskiem wysch�ego potoku, biegn�cym mi�dzy niskimi wzg�rzami.

Mitch wyci�gn�� pude�ko i wyj�� z niego ma�y cyfrowy aparat fotograficzny, kt�rym kiedy� dokumentowa� przebieg wykopalisk.

Sprawdzi�, czy bateria jest na�adowana.

Kaye sta�a w pokoju, podtrzymuj�c brzuch i oddychaj�c urywanie. U�miechn�a si�, gdy do niej do��czy�.

��Strasznie si� bojꠗ powiedzia�a.

��Dlaczego?

��Bo�e, pytasz dlaczego?

��Wszystko b�dzie dobrze�� odpar� Mitch, ale by� blady jak p��tno.

��To dlatego masz lodowate r�ce�� powiedzia�a Kaye.�� Jest za wcze�nie. Mo�e to fa�szywy alarm.�� Potem �miesznie chrz�kn�a i si�gn�a mi�dzy nogi.�� Chyba w�a�nie odesz�y wody. P�jd� po r�czniki.

��Do diab�a z cholernymi r�cznikami!�� Krzykn�� Mitch.

Pom�g� jej doj�� do toyoty. Kaye przypi�a si� pasami. Wszystko inaczej ni� we �nie, pomy�la� Mitch. S�owa te sta�y si� dla� rodzajem modlitwy, powtarza� je ci�gle.

���adnych wie�ci o Augustinie�� powiedzia�a Kaye, gdy Mitch skr�ci� na drog� z p�yt i rozpocz�� dwumilow� jazd� do lecznicy.

��A czemu mia�yby by�?

��Mo�e spr�buje nas powstrzyma�.

Mitch dziwnie na ni� popatrzy�.

��To r�wnie zwariowane jak moje sny.

��Jest jak z�y duch, Mitch. Boj� si� go.

��Te� go nie lubi�, ale nie jest potworem.

��Uwa�a nas za chorych�� powiedzia�a Kaye. Po policzkach sp�ywa�y jej �zy. Mitch si� skrzywi�.

��Znowu?�� Zapyta�.

Kiwn�a g�ow�.

��W porz�dku. Co dwadzie�cia minut.�� Ujrzeli p�ci�ar�wk� Jacka wyje�d�aj�c� z East Ridge Road i zatrzymali si�, aby porozmawia� przez otwarte okna. Sue by�a z Jackiem. Pojechali za nimi.

��Chcia�am, aby Sue pomaga�a ci w przekazywaniu mi instrukcji�� powiedzia�a Kaye.�� Chcia�am, aby by�a z nami. Je�li ze mn� p�jdzie dobrze, b�dzie jej du�o �atwiej.

��Dla mnie jest dobrze�� odpar� Mitch.�� Nie jestem specjalist�.

Kaye u�miechn�a si� i znowu skrzywi�a.

Wesele zajmowa�o znaczn� cz�� p�akrowego podw�rka z ty�u. Dzie� by� ciep�y i mglisty, przeja�nienia z blaskiem s�o�ca przeplata�y si� z zachmurzeniami. Mark Augustine czterdzie�ci minut sta� obok panny m�odej, u�miechaj�c si�, �ciskaj�c r�ce, uprzejmie obejmuj�c sk�adaj�cych �yczenia, stoj�cych w d�ugiej kolejce go�ci. Senatorzy i kongresmani podchodzili bez kolejki i uprzejmie rozmawiali. M�czy�ni i kobiety w jednakowej, czarno-bia�ej liberii roznosili tace z szampanem i kanapkami po przystrzy�onych jak na polu golfowym trawnikach. Augustine patrzy� na sw� oblubienic� z przylepionym u�miechem; wiedzia�, co czuje w �rodku�� mi�o��, ulg� i spe�nienie, wszystko lekko wych�odzone. Twarz, jak� ukazywa� go�ciom i nielicznym reporterom, kt�rzy wygrali szcz�liwe losy w loterii urz�dzonej dla dziennikarzy, by�a spokojna, serdecznie kochaj�ca, pe�na oddania.

Co� zajmowa�o mu my�li przez ca�y dzie�, zawsze, nawet podczas uroczysto�ci �lubnej. Sknoci� proste s�owa przysi�gi ma��e�skiej, wywo�uj�c lekki �miech w przednich rz�dach kaplicy.

Dzieci rodzi�y si� �ywe. W obj�tych kwarantann� szpitalach, w wyznaczonych klinikach Zespo�u Specjalnego, a nawet w domach prywatnych przychodzi�y na �wiat nowe dzieci.

Przelotnie przysz�a mu do g�owy mo�liwo��, �e si� myli�; lekko go niepokoi�a, dop�ki nie us�ysza�, �e urodzi�o si� �ywe dziecko Kaye Lang, odebrane przez lekarza pracuj�cego wed�ug wskaz�wek post�powania w wyj�tkowych przypadkach, wydanych przez Centers for Disease Control, ten sam zesp� bada� epidemiologicznych, kt�ry ustanowiono na jego polecenie. Specjalne procedury, specjalne �rodki ostro�no�ci; noworodki by�y odmienne.

Jak dot�d w klinikach samotne matki lub rodzice, kt�rych nie wy�ledzi� Zesp� Specjalny, zostawili dwadzie�cioro czworo niemowl�t SHEVY.

Anonimowe, �ywe podrzutki, teraz pod jego opiek�.

Kolejka sk�adaj�cych �yczenia dobieg�a ko�ca. Z bol�cymi stopami w ciasnych lakierkach u�cisn�� pann� m�od�, szepn�� jej co� do ucha, a potem skin�� na Florence Leighton, aby do��czy�a do niego w g��wnym budynku.

��Co przys�a�y nam Allergy and Infectious Diseases?�� Zapyta�. Pani Leighton otworzy�a akt�wk�, kt�r� nosi�a ca�y dzie�, i wr�czy�a mu �wie�y faks.

��Czeka�am na okazjꠗ powiedzia�a.�� Wcze�niej zadzwoni� prezydent, z�o�y� najlepsze �yczenia, zaprasza ci� wieczorem do Bia�ego Domu, najszybciej, jak tylko zdo�asz.

Augustine przeczyta� faks.

��Kaye Lang urodzi�a�� powiadomi� j� z podniesionymi brwiami.

��Tak s�ysza�am�� odpar�a pani Leighton. Jej mina by�a profesjonalna, wyczekuj�ca; niczego nie zdradza�a.

��Powinni�my wys�a� jej gratulacje�� powiedzia� Augustine.

Dopilnuj� tego.

Augustine pokr�ci� g�ow�.

��Nie, nie musisz. Nadal mamy obowi�zki do spe�nienia.

��Tak jest, dyrektorze.

��Powiedz prezydentowi, �e b�d� o �smej.

��Co z Alyson?�� Spyta�a pani Leighton.

��Czy� nie wysz�a za mnie?�� Odpar� Augustine.�� Wiedzia�a, w co si� pakuje.

Mitch trzyma� Kaye pod r�k�, gdy ta chodzi�a od �ciany do �ciany pokoju.

��Jak zamierzasz na ni� wo�a�?�� Zapyta�a Felicity. Siedzia�a na jedynym krze�le z b��kitnego winylu, ko�ysz�c �agodnie w ramionach �pi�ce dziecko.

Kaye spojrza�a wyczekuj�co na Mitcha. Wyb�r imienia dziecka czyni� j� bezbronn� i onie�mielon�, jakby to prawo nie by�o przynale�ne nawet matkom.

��Wykona�a� wi�kszo�� roboty�� powiedzia� Mitch z u�miechem.�� Masz pierwsze�stwo.

��Musimy by� zgodni�� zauwa�y�a Kaye.

��Spr�buj.

��Jest nowym rodzajem gwiazdy�� powiedzia�a Kaye. Nogi mia�a nadal jak z waty. Brzuch wydawa� si� jej oklap�y i rozci�gni�ty, b�l mi�dzy nogami sprawia� czasami, �e czu�a si� nie najlepiej, ale szybko dochodzi�a do siebie. Usiad�a na skraju ��ka.

��Babcia mia�a na imi� Stella. Oznacza to gwiazd�. Pomy�la�am, �e nazwiemy j� Stella Nova.

Mitch wzi�� niemowl� od Felicity.

��Stella Nova�� powt�rzy�.

��Brzmi �mia�o�� powiedzia�a Felicity.�� Podoba mi si�.

��To jej imiꠗ o�wiadczy� Mitch, podnosz�c dziecko do twarzy. Pow�cha� czubek g��wki, wilgotne, mocne ciep�o w�os�w. Pachnia�o matk� i czym� jeszcze. Wyczuwa� kaskady uczu� padaj�ce wewn�trz niby staczaj�ce si� g�azy, tworz�ce mocn� podwalin�.

��Przyci�ga tw� uwag� nawet, gdy �pi�� zauwa�y�a Kaye. Na wp� �wiadomie si�gn�a do swej twarzy i zdj�a dyndaj�cy kawa�ek maski, ods�aniaj�c �wie�� sk�r�, r�ow� i mi�kk�, z ja�niej�cymi plamkami melanofor�w.

Felicity podesz�a i pochyli�a si�, aby dok�adniej obejrze� Kaye.

��Nie wierz�, �e to widzꠗ powiedzia�a.�� Powinnam si� czu� zaszczycona.

Stella otworzy�a oczka i zadr�a�a, jakby przestraszona. Zwr�ci�a na ojca d�ugie i zdumione spojrzenie, po czym zacz�a p�aka�.

Jej p�acz by� g�o�ny i niepokoj�cy. Mitch szybko przekaza� Stell� Kaye, kt�ra odchyli�a szlafrok. Niemowl� przyssa�o si� i przesta�o p�aka�. Kaye znowu napawa�a si� cudem sp�ywaj�cego z niej mleka, zmys�owym urokiem dziecka przy piersi. Oczy niemowl�cia przygl�da�y si� matce, a potem Stella odwr�ci�a g��wk�, ci�gn�c za sob� sutek, i rozejrza�a si� po pokoju, patrz�c na Felicity i Mitcha. Na widok p�owych, nakrapianych z�otem oczek Mitch rozp�ywa� si� w �rodku.

��Jak�e rozwini�ta�� stwierdzi�a Felicity.�� Oczaruje ka�dego.

��A czego si� spodziewa�a�?�� Spyta�a Kaye cicho. Jej g�os lekko �wiergota�. Troch� wstrz��ni�ty Mitch rozpozna� u matki niekt�re z d�wi�k�w wydawanych przez c�rk�.

Stella Nova cichutko szczebiota�a przy ssaniu jak �liczny ptaszek. �piewa�a przy karmieniu, okazuj�c swe zadowolenie, rado��.

J�zyk Mitcha wysun�� si� z ust w wyrazie niegasn�cej sympatii.

��Jak to robi?�� Zapyta�.

��Nie wiem�� odpar�a Kaye. I by�o jasne, �e w tej chwili zupe�nie si� tym nie przejmowa�a.

��Nazwijmy to przyj�ciem Nowego Wspania�ego Gatunku�� powiedzia� Wendell Packer, gdy wszed� przez drzwi z siatki i wr�czy� Kaye bukiet r�. Za nim pojawi� si� Oliver Merton z pude�kiem czekoladek Godiva i szerokim u�miechem. Rozejrza� si� z ciekawo�ci� po wn�trzu przyczepy mieszkalnej.

��Gdzie male�kie cudo?

���pi�� powiedzia�a Kaye, odwzajemniaj�c jego u�cisk.�� Kto tam jeszcze jest?�� Zawo�a�a zachwycona.

��Przeszmuglowali�my Wendella, Olivera i Mariꠗ odpar�a Eileen Ripper.�� A oto mamy�

Wyci�gn�a r�ce w stron� zakurzonej starej furgonetki, stoj�cej na �wirowym podje�dzie pod samotnym d�bem. Christopher Dicken z pewnym trudem gramoli� si� z miejsca pasa�era na pierwszej kanapie. Mia� sztywne nogi. Wzi�� od Marii Konig par� kul i obr�ci� si� w stron� przyczepy. Zdrowym okiem spojrza� na Kaye, kt�ra przez chwil� pomy�la�a, �e zaraz si� rozp�acze. Gdy jednak uni�s� kul� i pomacha� jej, u�miechn�a si�.

��Troch� mnie wytrz�s�o!�� Zawo�a� Dicken.

Kaye pobieg�a, mijaj�c Mitcha, i mocno u�cisn�a Christophera. Eileen i Mitch stali obok siebie.

��Starzy przyjaciele?�� Spyta�a Eileen.

��Przypuszczalnie bratnie dusze�� odpar� Mitch. Jego te� cieszy� widok Christophera, ale nie m�g� si� powstrzyma� przed lekkim uk�uciem m�skiej zazdro�ci.

Mitch przebudzi� si� z g��bokiego snu, w kt�rym nic mu si� nie �ni�o, i usiad� w ��ku, nas�uchuj�c.

��Co to?�� Szepn��.

Kaye le�a�a obok, nieruchomo, lekko pochrapuj�c. Spojrza� przez ��ko na p�eczk� Stelli zawieszon� na �cianie, na stoj�cy na niej zegar na baterie ze wskaz�wkami l�ni�cymi w mroku na zielono. By�o pi�tna�cie po drugiej w nocy.

Bez namys�u przesun�� si� na koniec ��ka i wsta�, ubrany tylko w bokserki, przecieraj�c oczy. Skl��by ka�dego, kt�ry by si� odezwa�, ale w domu panowa�a cisza. Potem serce zacz�o mu bi� szybko i poczu� niepok�j przep�ywaj�cy przez jego nogi i r�ce. Obejrza� si� przez rami� na Kaye, pomy�la� o obudzeniu jej, ale si� na to nie zdecydowa�.

Wiedzia�, �e powinien sprawdzi� dom, upewni� si�, �e nikt nie chodzi na dworze, przygotowa� jak�� zasadzk�. Wiedzia�, zbytnio o tym nie my�l�c, i zacz�� od z�apania stalowego pr�ta, kt�ry le�a� pod ��kiem na tak� w�a�nie okoliczno��. Nigdy nie mia� broni palnej, nie zna� si� na niej, i wchodz�c do saloniku zastanawia� si�, czy nie by�o to nierozs�dne.

Zadygota� na ch�odzie. Pogoda si� zepsu�a; w oknie nad kanap� nie widzia� �adnych gwiazd; wszystko przes�oni�y chmury. Potkn�� si� o kube� na pieluszki stoj�cy w �azience. Potem poczu� nagle, �e jest wzywany z wn�trza domu.

Wr�ci� do sypialni. Tkwi�ce do po�owy w cieniu rzucanym przez szafk� przy ��ku noside�ko dziecka ukazywa�o jako� w ciemno�ci swe zarysy.

Jego oczy bardziej przywyk�y do mroku, ale to nie oczyma dostrzega� noside�ko. Poci�gn�� nosem; ciek�o mu z niego. Poci�gn�� znowu i pochyli� si� nad noside�kiem; potem si� wyprostowa� i g�o�no kichn��.

��Co jest?�� Kaye usiad�a w ��ku.�� Mitch?

��Nie wiem�� odpowiedzia�.

��Wo�a�e� mnie?

��Nie.

��A Stella?

��Jest cicho. Chyba �pi.

��Zapal �wiat�o.

Uzna� to za rozs�dne. Zapali� lamp� na suficie. Stella spojrza�a na niego z noside�ka. P�owe oczy mia�a szeroko otwarte, r�czki zaci�ni�te w pi�stki. Buzia by�a rozchylona, nadaj�c dziecku wygl�d niemowl�cej, nad�sanej Marilyn Monroe, ale dziewczynka le�a�a cicho.

Kaye posz�a na czworakach na koniec ��ka i spojrza�a na c�reczk�.

Stella cicho zakwili�a. Oczkami �ledzi�a ich uwa�nie, skupiaj�c wzrok i zaraz trac�c ostro�� widzenia, niekiedy robi�c jak zwykle zeza. Mimo to by�o jasne, �e ich widzi i �e nie jest zadowolona.

��Jest samotna�� powiedzia�a Kaye.�� Nakarmi�am j� godzin� temu.

��Jak to, ma zdolno�ci paranormalne?�� Zapyta� Mitch, prostuj�c si�.�� Przywo�a�a nas my�lami?�� Znowu poci�gn�� nosem, i jeszcze raz. Okno sypialni by�o zamkni�te.�� O co tu chodzi?

Kaye przykucn�a przed noside�kiem i wyj�a Stell�. Musn�a j� nosem, a potem popatrzy�a na Mitcha z ustami wykrzywionymi w niemal dzikim warkni�ciu. Ona te� poci�gn�a nosem.

Stella znowu zagrucha�a.

��Chyba ma kolkꠗ powiedzia�a Kaye.�� Pow�chaj j�.

Mitch wzi�� Stell� od Kaye. Niemowl� wykr�ci�o si� i spojrza�o na niego, marszcz�c brwi. M�g�by przysi�c, �e jego c�rka sta�a si� bystrzejsza i �e kto� wo�a jego imi�, w tym pokoju lub na dworze. Teraz by� naprawd� wystraszony.

��Mo�e naprawd� przyby�a ze Star Treku�� uzna�. Pow�cha� j� ponownie i wykrzywi� usta.

��W�a�nie�� rzuci�a sceptycznie Kaye.�� Nie ma zdolno�ci parapsychologicznych.�� Wzi�a dziecko machaj�ce pi�stkami, bardzo rade z zamieszania, i zanios�a je do kuchni.�� Ludzie podobno tego nie maj�, ale kilka lat temu naukowcy stwierdzili, �e jest inaczej.

��Czego nie maj�?�� Zapyta� Mitch.

��Dzia�aj�cych narz�d�w przylemieszowych. U podstawy jamy nosowej. Przetwarzaj� pewne moleku�y� Womeroferyny. Co� w rodzaju feromon�w. Moim zdaniem nasze sta�y si� znacznie lepsze.

��Posadzi�a niemowl� na biodrze.�� Unosisz g�rn� warg�

��Ty te��� broni� si� Mitch.

��To reakcja narz�du przylemieszowego. Nasz kot czyni� tak, gdy wyczuwa� naprawd� ciekawy zapach: zdech�ej myszy albo pachy mojej matki.�� Kaye podnios�a dziecko, kt�re cicho zakwili�o, i pow�cha�a jego g��wk�, szyj�, brzuszek. Zbli�y�a ponownie nos do uszu c�reczki.�� Pow�chaj tutaj�� powiedzia�a.

Mitch pow�cha�, cofn�� si�, zdusi� kichni�cie. Ostro�nie pomaca� Stell� za uszami. Ta zesztywnia�a i sta�a si� niezadowolona, robi�c mink�, jakby za chwil� mia�a si� rozp�aka�.

��Nie�� powiedzia�a ca�kiem wyra�nie.�� Nie.

Kaye rozpi�a stanik i da�a Stelli ssa�, zanim ta naprawd� si� zaniepokoi�a.

Mitch cofn�� palec. Jego czubek by� lekko t�usty, jakby dotkn�� miejsca za uchem nastolatki, a nie niemowl�cia. Substancja nie pochodzi�a jednak od przet�uszczaj�cej si� sk�ry. Przypomina�a wosk, przy dotykaniu by�a troch� grudkowata i pachnia�a jak pi�mo.

��Feromony�� powt�rzy�.�� Tak chyba powiedzia�a�?

��Womeroferyny. Niemowl�cy odpowiednik zalotnego spojrzenia. Musimy si� wiele nauczy栗 odpar�a Kaye sennie, nios�c Stell� do sypialni i k�ad�c si� z ni�.�� Pierwszy si� obudzi�e��� mrukn�a.�� Zawsze mia�e� dobrego nosa. Dobranoc.

Mitch dotkn�� si� za uszami i pow�cha� palec. Nagle kichn�� ponownie i stan�� w nogach ��ka, ca�kowicie przebudzony, czuj�c mrowienie nosa i podniebienia.

Kaye wysz�a z budki telefonicznej. Zatrzymali si� na parkingu przed centrum handlowym w Bend, aby zaopatrzy� si� tam w �ywno��. Kaye zrobi�a zakupy, a potem zadzwoni�a do Marii Konig. Mitch zosta� ze Stell� w samochodzie.

��Arizona nadal nie ustanowi�a Urz�du Dzia�a� Dora�nych�� powiedzia�a Kaye.

��Co z Idaho?

��Ma go ju� od dw�ch dni. Kanada te�.

Stella �wiergota�a w swoim foteliku. Mitch przewin�� j� kilka minut wcze�niej, a zwykle wtedy popisywa�a si� chwil�. Niemal przywyk� do jej melodyjnych odg�os�w. Potrafi�a ju� wydawa� dwa r�ne tony jednocze�nie, rozszczepia� jeden z nich, podwy�sza� i obni�a�; brzmia�a wtedy zadziwiaj�co podobnie do dw�ch graj�cych theremin�w. Kaye zajrza�a przez okno. Dziecko wydawa�o si� tkwi� w innym �wiecie, poch�oni�te odkrywaniem, jakie d�wi�ki potrafi wydawa�.

��Gapili si� na mnie w sklepie�� powiedzia�a Kaye.�� Czu�am si� jak tr�dowata. Gorzej, jak czarnuch.�� Wyplu�a to s�owo przez zaci�ni�te z�by. Po�o�y�a torb� na siedzeniu pasa�era i pogrzeba�a w niej sztywn� r�k�.�� Wyj�am troch� pieni�dzy w bankomacie, kupi�am jedzenie, a potem to.�� Wyci�gn�a buteleczki kosmetyk�w do charakteryzacji, pude�ka podk�adu i pudru.�� Na nasze c�tki. Nie wiem, co zrobimy z jej �piewem.

Mitch usiad� za kierownic�.

��Jed�my�� powiedzia�a Kaye�� zanim kto� wezwie policj�.

��Nie jest a� tak �le�� odpar� Mitch, uruchamiaj�c silnik.

��Nie jest?�� Zawo�a�a Kaye.�� Jeste�my napi�tnowani! Je�li nas znajd�, to na lito�� bosk�, zabior� Stell� do obozu! B�g jeden wie, co Augustine szykuje dla nas, dla wszystkich rodzic�w. Oprzytomnij, Mitch!

Mitch w milczeniu wyjecha� z parkingu.

��Przepraszam�� powiedzia�a Kaye �ami�cym si� g�osem.�� Przepraszam, Mitch, ale tak bardzo si� boj�. Musimy si� zastanowi�, musimy co� zaplanowa�.

Chmury ci�gn�y za nimi pod szarym niebem i w nieustannym kapu�niaczku. Granic� Kalifornii min�li noc�, zjechali na pust� drog� poln� i spali w samochodzie przy d�wi�kach bij�cych w dach kropli deszczu.

Rankiem Kaye zrobi�a makija� Mitchowi, kt�ry niezgrabnie na�o�y� na jej twarz podk�ad. Poprawi�a charakteryzacj�, przegl�daj�c si� w lusterku wstecznym.

��Dzisiaj wynajmiemy pok�j w motelu�� powiedzia� Mitch.

��Po co ryzykowa�?

��Wygl�damy, zdaje si�, ca�kiem nie�le.�� U�miechn�� si� uspokajaj�co.�� Stella potrzebuje k�pieli, my te�. Nie jeste�my zwierz�tami i nie chc� post�powa� jak one.

Kaye zastanawia�a si�, ko�ysz�c Stell�.

��No dobrze�� zgodzi�a si� w ko�cu.

��Pojedziemy do Arizony, a stamt�d, je�li b�dzie trzeba, do Meksyku i jeszcze dalej na po�udnie. Znajdziemy gdzie� miejsce, w kt�rym b�dziemy mogli zamieszka�, dop�ki sprawa nie przycichnie.

��Kiedy to b�dzie?�� Spyta�a Kaye cicho.

Mitch nie wiedzia�, dlatego nic nie m�wi�. Pojecha� pust� drog� poln�, wracaj�c na autostrad�. Chmury ju� si� przerzedza�y, a jaskrawe poranne �wiat�o pada�o na lasy i pastwiska po obu stronach szosy.

��S�o�ce!�� Powiedzia�a Stella i t�sknie pomacha�a r�czkami.