M�czyzna sta� bez ruchu, po biodra w wodzie, skupiony, nie�wiadomy, co dryfuje w jego stron�. �owi� ryby na p�nocnym brzegu Chew Valley Lake, jeziora o powierzchni blisko 490 hektar�w, u podn�a Mendip Hills, na po�udnie od Bristolu. Z�owi� ju� trzy zupe�nie przyzwoite pstr�gi.

Uwa�nie wypatrywa� charakterystycznych zawirowa� na spokojnej wodzie, tam, gdzie zarzuci� w�dk�. Warunki by�y pomy�lne. W p�ne wrze�niowe popo�udnie niebo zasnu�y chmury, miliony muszek w widowiskowym przedwieczornym locie kr��y�y tu� nad nim; wznosi�y si� i opada�y nad lustro wody, mas� ciemniejsz� i bardziej g�st� ni� chmury, brz�cz�c jak poci�g w podziemnym tunelu. Dzienny wyl�g, przysmak g�odnych ryb.

�wiat�o z po�udniowego zachodu marszczy�o powierzchni� wok� rybaka, ale przed nim rozpo�ciera� si� pas wody, kt�r� w�dkarze nazywaj� szumowin�, w zanikaj�cym �wietle uk�adaj�cej si� w inne wzory. Z do�wiadczenia wiedzia�, �e tam bior� ryby.

By� tym tak poch�oni�ty, �e nawet z bliska nie zauwa�y� bladego przedmiotu. To co� sp�ywa�o bezw�adnie z pr�dem wzbudzonym przez wiatr, zanurzone wi�cej ni� do po�owy, ko�ysz�c si� lekko i nieregularnie, co dawa�o z�udzenie �ycia. W ko�cu dotkn�o go. Bia�a d�o� prze�lizgn�a mu si� po biodrze. Ca�e rami� odsun�o si� w bok i cia�o zaczepi�o si� o niego pach�. To by�a martwa kobieta, naga, twarz� do g�ry.

W�dkarz spojrza� w d�. Z g��bi jego gard�a wydoby� si� przenikliwy dzieci�cy krzyk.

Przez chwil� sta� jak skamienia�y. Potem z wysi�kiem zebra� my�li i spr�bowa� wypl�ta� si� ze strasznych obj��. �eby nie dotyka� trupa r�kami, u�y� w�dziska jako d�wigni, wetkn�� je topielicy pod pach� i odepchn�� j� od siebie, jednocze�nie odwracaj�c zw�oki. Odsun�� si�, �eby sp�yn�y z pr�dem. A potem chwyci� podbierak wbity w mu� i nie zatrzymuj�c si� nawet, by zwin�� �y�k�, rozchlapuj�c wod�, pop�dzi� do brzegu. Rozejrza� si�. Nikogo.

W�dkarz nie mia� poczucia obywatelskiego obowi�zku. Jedyne, co zrobi�, to pospiesznie zebra� sprz�t i najszybciej jak m�g� wr�ci� do samochodu.

Za�wita�a mu jednak pewna rozs�dna my�l. Zanim odjecha�, otworzy� torb� i wypu�ci� trzy pstr�gi z powrotem do wody.

W ten sam sobotni wiecz�r, nieco po wp� do jedenastej, posterunkowy Harry Sedgemoor z �on� Shirley w swoim domku z tarasem � w Bishop Sutton, na po�udniowym brzegu jeziora, ogl�dali na wideo horror. Posterunkowy Sedgemoor zako�czy� s�u�b� o sz�stej. Wyci�gn�� d�ugie cia�o na kanapie, bose nogi wystawa�y znad jej oparcia. Tej gor�cej nocy w�o�y� czarny podkoszulek i szorty. W lewej r�ce trzyma� puszk� malthouse bitter, praw� g�aska� Shirley po g�owie, rozprostowuj�c bezmy�lnie czarne loczki, kt�re po chwili wraca�y do poprzedniego splotu. Shirley, po prysznicu ubrana tylko w bia�� bawe�nian� koszul� nocn�, siedzia�a z zamkni�tymi oczami na pod�odze, opieraj�c si� o kanap�. Nie interesowa� jej film, ale nie mia�a nic przeciwko temu, �eby Harry go obejrza�, je�li potem mocno przytuli si� do niej w ��ku, co zwykle robi�. W g��bi duszy podejrzewa�a, �e boi si� bardziej ni� ona, ale takich rzeczy nie m�wi si� m�owi, szczeg�lnie je�li jest policjantem. Cierpliwie czeka�a wi�c na zako�czenie filmu. Niewiele ju� go zosta�o. Harry kilkakrotnie nacisn�� guzik szybkiego przewijania, �eby przeskoczy� nudne dialogi.

Skrzypce podk�adu muzycznego dosz�y do przeszywaj�cego crescendo, kiedy Sedgemoorowie us�yszeli trza�niecie furtki.

��Niemo�liwe, kt�ra to godzina? � powiedzia�a napastliwym tonem Shirley.

Jej m�� westchn��, przerzuci� nogi nad kanap�, wsta� i wyjrza� przez okno.

��Jaka� kobieta. � Niewiele widzia� w �wietle padaj�cym z ganka. Rozpozna� go�cia, kiedy otwiera� drzwi: pani Trenchard-Smith mieszka�a samotnie w jednym ze starszych dom�w na ko�cu wsi. Wyprostowana siedemdziesi�ciolatka chodzi�a zawsze w tyrolskim kapelusiku, kt�ry z latami wyp�owia� z jaskrawego br�zu do odcienia przypominaj�cego ciemny r� miejscowych ska�.

��Przykro mi, �e niepokoj� pana tak p�no � powiedzia�a, obrzucaj�c wzrokiem jego koszulk� i szorty. � S�dz� jednak, �e zgodzi si� pan z tym, i� to, co znalaz�am, jest wystarczaj�cym powodem, by usprawiedliwi� naj�cie. � Jej wytworny akcent dodawa� wagi s�owom. Mieszka�a we wsi od wojny, ale nie upodobni�a si� do miejscowych i wcale si� o to nie stara�a.

��A c� to takiego? � zapyta� pob�a�liwie.

��Zw�oki.

��Zw�oki? � Dotkn�� palcem podbr�dka, pr�buj�c zachowa� spok�j, ale puls mu przyspieszy�. Po p� roku s�u�by mia� by� wezwany do zw�ok.

Pani Trenchard-Smith pospieszy�a z wyja�nieniami.

��Spacerowa�am z kotami nad jeziorem. Ludzie my�l�, �e koty nie lubi� spacer�w, ale moje lubi�. Domagaj� si� ich. Nie dadz� mi zasn��, dop�ki ich nie wyprowadz�.

��Ma pani na my�li ludzkie zw�oki?

��Oczywi�cie. To kobieta. Bez ubrania. Biedactwo.

��Mo�e pani mi pokaza�? To� gdzie� blisko?

��W jeziorze, je�li jej ju� nie znios�o.

Sedgemoor powstrzyma� si� od uwagi, �e nawet gdyby znios�o, to i tak cia�o zosta�oby w jeziorze. Potrzebowa� wsp�pracy pani Trenchard-Smith. Zaprosi� j� na chwil� do domku, a sam pobieg� na g�r�, �eby zabra� sweter i nadajnik.

Tymczasem Shirley wsta�a i przywita�a si� z pani� Trenchard-Smith, kt�ra pozdrowi�a j� tonem niepozostawiaj�cym w�tpliwo�ci, �e jej zdaniem przyzwoita kobieta nie powinna pokazywa� si� w koszuli nocnej poza sypialni�.

��Jakie� to musia�o by� dla pani koszmarne prze�ycie � powiedzia�a Shirley, my�l�c o tym, co zdarzy�o si� na brzegu jeziora. � Mo�e napije si� pani czego�, �eby si� uspokoi�?

Pani Trenchard-Smith lakonicznie odm�wi�a i podzi�kowa�a.

��Ale mo�e si� pani zaopiekowa� moimi kotami, kiedy mnie nie b�dzie � rzek�a, jakby robi�a Shirley �ask�. � Lubi pani koty, prawda? � Nie daj�c jej szans na odpowied�, podesz�a do drzwi i zawo�a�a: � Chod�cie, chod�cie, chod�cie! � Dwa syjamskie koty wbieg�y z mroku prosto do domku i wskoczy�y na ciep�e miejsce po Harrym, jakby to mi�dzy sob� um�wi�y.

Kiedy Harry zszed�, Shirley spojrza�a krytycznie na jego str�j.

��My�la�am, �e idziesz na g�r�, �eby w�o�y� jakie� spodnie.

��Mo�e trzeba b�dzie wej�� do wody, �eby co� wy�owi�, prawda? � odpar�.

Wzdrygn�a si�.

Wzi�� latark� z p�ki przy drzwiach.

��Cze��, kochanie � powiedzia�, ca�kiem nie�le udaj�c opanowanie, i lekko j� poca�owa�, a �eby doda� jej otuchy, wyszepta�: � My�l�, �e to si� jej przywidzia�o.

O nie, nie tej starej sowie, pomy�la�a Shirley. Skoro m�wi, �e znalaz�a trupa, to znaczy, �e go znalaz�a.

Harry Sedgemoor by� tego mniej pewien. Wioz�c pani� Trenchard-Smith kilometr nad brzeg jeziora, my�la� ca�kiem powa�nie, �e pewnie zrobi�a to, by o�ywi� spokojn� rutyn� �ycia bezp�atn� rozrywk�. Wiadomo, samotne stare kobiety cz�sto zawracaj� g�ow� policji niewiarygodnymi historiami. Je�li to ten przypadek, b�dzie z�y. Mia� cholern� pewno��, �e Shirley nie b�dzie si� teraz chcia�a kocha�. Czy co� by�o w jeziorze, czy nie, wspomnienie trupa pobudzi�o jej wyobra�ni� tak bardzo, �e nic, co by powiedzia� albo zrobi�, jej nie uspokoi.

Zmusi� si�, �eby zachowa� si� jak policjant i zapyta� pani� Trenchard-Smith, gdzie ma zatrzyma� samoch�d.

��Gdzie pan chce � odpar�a ze z�owrog� nonszalancj�. � Nie mam zielonego poj�cia, gdzie jeste�my.

Zatrzyma� si� przy ko�cu drogi. Wysiedli i �wiec�c latark�, zacz�li i�� po murawie. Wod� otacza� niski p�otek, za nim na wietrze porusza�y si� k�py trzcin. W przerwach mi�dzy trzcinami rozpo�ciera�y si� p�askie odcinki brzegu.

��Jak pani dosta�a si� nad wod�? � zapyta�.

��Przez jedn� z furtek.

��To furtki dla w�dkarzy.

��Ja im nie przeszkadzam. � Roze�mia�a si�. � Nikomu nie powiem, �e z�ama� pan prawo.

Otworzy� furtk� i poszli w stron� brzegu.

��Czy to tutaj?

��A� dziw, jak to teraz inaczej wygl�da � powiedzia�a. Pow�ci�gaj�c irytacj�, zatoczy� szeroki �uk promieniem �wiat�a z latarki.

��Jako� musi si� pani orientowa�. Jak pani zauwa�y�a cia�o?

��Wtedy by�o troch� ja�niej.

Pi��dziesi�t metr�w dalej, przy brzegu, znajdowa�o si� miejsce, w kt�rym ros�y szczeg�lnie wysokie trzciny.

��To tam?

��Nie zawadzi sprawdzi� � powiedzia�a.

��Po to tu jeste�my, prosz� pani.

Zrobi� krok i poczu�, jak stopa zapada si� w mi�kkim mule.

��Lepiej niech pani zostanie tam, gdzie jest � rzuci� do kobiety. Przebrn�� na drug� stron�. Nie by�o tam nic poza rodzink� kaczek, kt�re podnios�y ha�a�liwy protest.

Wr�ci�.

��Niech pan popatrzy, w jakim stanie s� pana tenis�wki! � powiedzia�a pani Trenchard-Smith.

��Szukamy cia�a, prosz� pani � przypomnia� posterunkowy Sedgemoor. � Podchodz� w�a�ciwie do swoich obowi�zk�w.

��Je�li b�dzie pan brodzi� po wszystkich k�pach trzcin, sp�dzimy tu ca�� noc � odpar�a beztrosko.

Dwudziestominutowe poszukiwania da�y tylko tyle, �e pani Trenchard-Smith zrobi�a si� bardziej impertynencka, a posterunkowy Sedgemoor zacz�� traci� cierpliwo��. Szli wzd�u� brzegu. O�wietli� latark� zegarek, my�l�c z �alem o Shirley, samotnej w domku, z tymi antypatycznymi kotami, kiedy on musi nadskakiwa� roztrzepanej starej pannie. Jest prawie wp� do dwunastej. �wietny sobotni wiecz�r! Niecierpliwym gestem przejecha� promieniem latarki po powierzchni wody, jakby chcia� pokaza� bezsens ich wysi�k�w.

��Tam! � powiedzia�a nagle pani Trenchard-Smith.

��Gdzie?

��Prosz� mi da� latark�.

Patrzy�, jak trzyma latark� w wyci�gni�tej r�ce. Promie� o�wietli� co� bia�ego w wodzie.

Posterunkowy Sedgemoor zrobi� szybki, kr�tki wdech.

��Co� podobnego � powiedzia�. � Mia�a pani racj�.

Cia�o utkwi�o mi�dzy trzcinami, nieca�e cztery metry od miejsca, gdzie stali. Ros�y tu g�sto moczarki, jaskrawozielone w sztucznym �wietle. By�a to bez w�tpienia kobieta, twarz� do g�ry, z w�osami rozpostartymi na wodzie i jednym kosmykiem w poprzek gard�a. Blade cia�o by�o upstrzone nasionkami. Nie by�o wida� ran. Sedgemoorowi przypomnia� si� obraz, kt�ry widzia� kiedy� podczas szkolnej wycieczki do Londynu: martwa kobieta mi�dzy trzcinami, najwyra�niej topielica. Zrobi� na nim wra�enie, bo nauczyciel powiedzia�, �e modelka musia�a godzinami le�e� w k�pieli w studiu artysty. Pewnego dnia malarz zapomnia� nape�ni� lampy, kt�re podgrzewa�y wod�. W rezultacie dziewczyna nabawi�a si� choroby; wprawdzie nie zabi�a jej natychmiast, ale z pewno�ci� skr�ci�a jej �ycie.

T� histori� opowiedziano m�odzie�y jako przyk�ad obsesyjnej wierno�ci tematowi. Sedgemoor sta� przed obrazem, p�ki nauczyciel nie zawo�a� go po nazwisku, z nast�pnej sali; by� to jedyny obraz przedstawiaj�cy trupa, jaki widzia�, a �mier� fascynuje dzieci. Teraz, kiedy mia� do czynienia z autentycznym trupem topielicy, z ca�� jasno�ci� u�wiadomi� sobie, jak wyidealizowany by� prerafaelicki wizerunek. I nie chodzi�o tylko o to, �e dziewczyna na obrazie by�a ubrana. Jej r�ce i twarz uk�ada�y si� elegancko na wodzie. Twarz prawdziwej topielicy ci�ar g�owy �ci�gn�� pod wod�. Najbardziej wystawa� napuchni�ty brzuch. Sk�ra na piersiach by�a pomarszczona. R�ce zwisa�y za nisko, �eby w og�le mo�na je by�o zobaczy�.

��Wiatr si� wzmaga � powiedzia�a pani Trenchard-Smith.

��Tak � odpar� zdawkowo.

��Je�li pan czego� nie zrobi, znowu odp�ynie.

W kostnicy miasta Bristol na stalowym w�zku le�a�o cia�o. Wystaj�cy brzuch z profilu przypomina� g�rski krajobraz. Komu� obdarzonemu wyobra�ni� m�g� nasun�� te� my�l o dinozaurze czaj�cym si� w pierwotnym bagnie, gdyby nie br�zowy, filcowy kapelusz, z gatunku, jaki widuje si� w filmach z lat czterdziestych, spoczywaj�cy na wybrzuszeniu. Cia�o odziane by�o w dwurz�dowy, szary, kraciasty garnitur, mocno pomi�ty w miejscach napr�e�. Garnitur ten dobrze znano na posterunkach w Avon i Somerset jako ubi�r roboczy nadkomisarza Petera Diamonda. Okolona wianuszkiem srebrnych w�os�w �ysa g�owa spoczywa�a na z�o�onym, gumowym prze�cieradle, kt�re znalaz� na p�ce. R�wno oddycha�.

Peter Diamond mia� prawo tu nocowa�. Odk�d telefon przy ��ku w jego domu w Bear Fiat niedaleko Bath zadzwoni� wkr�tce po pierwszej w nocy, bez przerwy by� na s�u�bie. Zanim dotar� na miejsce zdarzenia w Chew Valley Lake i obejrza� cia�o, ch�opcy z wydzia�u kryminalnego uruchomili dochodzenie, ale by�y jeszcze decyzje, kt�re podj�� m�g� tylko kieruj�cy akcj�, sznurki, za kt�re poci�gn�� m�g� wy��cznie Diamond. Poci�gn�� za wi�cej sznurk�w ni� lalkarz w teatrze marionetek.

Nagie zw�oki w jeziorze by�y, rzecz jasna, spraw� podejrzan�, wymagaj�c� opinii anatomopatologa z ministerstwa spraw wewn�trznych. Diamond postanowi� zatrudni� najlepszego, nie �adnego z miejscowych lekarzy policyjnych, kt�ry mia� prawo po prostu stwierdzi�, �e nast�pi� zgon. Sam zadzwoni� do doktora Jacka Merlina, do jego domu w Reading, po�o�onego sto pi�tna�cie kilometr�w st�d, i przedstawi� mu fakty. Na li�cie ministerstwa spraw wewn�trznych dla Anglii i Walii znajdowa�o si� niespe�na trzydziestu anatomopatolog�w, a kilku z nich mieszka�o bli�ej Chew Valley Lake ni� Merlin. Diamond upatrzy� sobie jednak Merlina. Do�wiadczenie nauczy�o go, jak wy�uskiwa� najlepszych. W praktyce dw�ch czy trzech anatomopatolog�w bra�o na siebie ci�ar pracy w ca�ej po�udniowej Anglii, czasem przebywaj�c du�e odleg�o�ci, �eby znale�� si� na miejscu przest�pstwa. Doktor Merlin by� potwornie przepracowany nawet bez wezwa� do nag�ych wypadk�w, gdy� system zobowi�zywa� go do wykonywania wielu rutynowych sekcji w ci�gu roku, �eby zapewni� fundusze dla wydzia�u nauk kryminalistycznych. S�usznie zatem za��da�, by kieruj�cy dochodzeniem detektyw, kt�ry wezwa� go do zw�ok, uzasadni�, i� w�a�nie jego obecno�� jest tam niezb�dna.

Nie podda� si� porannemu urokowi Diamonda, mimo to zareagowa� bezzw�ocznie. Na miejscu zjawi� si� o wp� do czwartej nad ranem. Teraz, po dziesi�ciu godzinach, dokonywa� sekcji w pomieszczeniu obok.

Widok wolnych noszy okaza� si� zbyt kusz�cy dla Petera Diamonda. Teoretycznie by� tutaj jako �wiadek sekcji. Nacisk na naukowe i techniczne umiej�tno�ci we wsp�czesnej policji sprawia�, �e starsi rang� detektywi prowadz�cy �ledztwa w sprawach podejrzanych �mierci musieli obserwowa� patologa przy pracy. Diamond nie korzysta� z tego r�wnie ch�tnie jak niekt�rzy jego koledzy; zadowala� si� raportem. Nie po raz pierwszy, jad�c na autopsj�, wybiera� pas wolnego ruchu i skrupulatnie przestrzega� ograniczenia szybko�ci. Po przyje�dzie sp�dzi� jaki� czas, je�d��c po Backfields w poszukiwaniu miejsca parkingowego. Kiedy wreszcie zameldowa� si� w kostnicy i dowiedzia�, �e patolog zacz�� bez niego, a inspektor Wigfull, jego zaufany asystent, ju� jest na miejscu, u�miechn�� si�.

��No c�, dla Johna Wigfulla to g�upstwo. A dla mnie czas wolny. Dla �pi�cego teraz nadkomisarza pierwsze godziny by�y jak zawsze stresuj�ce. Trzeba przecie� u�adzi� sytuacj� tak chaotyczn� jak nag�a �mier�. Ale maszyneria wydzia�u zab�jstw ju� dzia�a�a, w ruch posz�y procedury z koronerem, policyjnymi specami od kryminalistyki, rejestrem os�b zaginionych, laboratorium kryminalistycznym i biurem prasowym. M�g� sobie pozwoli� na drzemk�, czekaj�c na wiadomo�ci od Jacka Merlina.

Drzwi od sali sekcyjnej otworzy�y si� nagle; to go obudzi�o. W powietrzu czu� by�o jaki� nieprzyjemny zapaszek: tania woda kwiatowa, rozpylona z flakonu przez gorliwego technika. Diamond zamruga�, przeci�gn�� si�, si�gn�� po filcowy kapelusz i uni�s� go w symbolicznym powitaniu.

��Powiniene� wej�� � powiedzia� doktor Merlin.

��Zaraz b�dzie lunch. � Diamond opar� si� na �okciu. To prawda, nie lubi� opuszcza� posi�k�w. Przesta� kupowa� gotowe garnitury, kiedy zacz�� gra� w rugby i przyty�. Rugby sko�czy�o si� osiem lat temu, gdy mia� trzydzie�ci trzy lata. Tycie nie. Nie przejmowa� si� tym. � Jakie s� twoje pierwsze uwagi, ze wszystkimi zwyczajowymi zastrze�eniami?

Merlin u�miechn�� si� z pob�a�aniem. Ten siwow�osy m�czyzna, m�wi�cy cicho, z akcentem z po�udniowo-zachodniej Anglii, przywo�uj�cym na my�l b��kitne niebo i g�st� �mietan�, promieniowa� takim optymizmem, �e a� szkoda, i� ludzie, kt�rymi si� zajmowa�, nie byli w stanie tego doceni�.

��Na twoim miejscu, nadkomisarzu, by�bym podekscytowany. Diamond wykona� kilka gest�w wskazuj�cych na ekscytacj�. Podni�s� si� do pozycji siedz�cej, przekr�ci� i usiad�, zwieszaj�c nogi ze sto�u na k�kach.

��To okazja, o jakiej marz� tacy, jak wy. Prawdziwy sprawdzian umiej�tno�ci detektywistycznych. Niezidentyfikowane zw�oki. �adnego ubrania, �eby odr�ni� denatk� od miliona innych kobiet. �adnych �lad�w. �adnego narz�dzia zbrodni.

��Co chcia�e� powiedzie� przez �tacy jak wy�?

��Doskonale wiesz, o co mi chodzi, Peter. Jeste� ostatnim okazem tego gatunku. Ostatni detektyw. Prawdziwy glina, a nie jakim� dupek po szkole policyjnej z dyplomem z informatyki.

Diamonda to nie rozbawi�o.

���adnego narz�dzia zbrodni, powiadasz. Uwa�asz, �e to zab�jstwo?

��Tego nie powiedzia�em. I nie powiedzia�bym, prawda? Jestem od ci�cia, nie od my�lenia.

��Potrzebna mi ka�da pomoc, jakiej m�g�by� mi udzieli� � odpar� Diamond, zbyt zm�czony, �eby sprzecza� si� o zawodowe rozgraniczenia. � Uton�a?

Merlin zagra� palcami na wargach, jakby chcia� zyska� na czasie.

��Dobre pytanie.

��No?

��Powiem tak: zw�oki wygl�daj� tak, jak powinny wygl�da� zw�oki po d�ugim przebywaniu w wodzie.

��Daj spok�j, Jack � pop�dzi� go Diamond. � Musisz wiedzie�, czy uton�a. Nawet ja znam objawy. Piana w ustach i nozdrzach. Rozd�te p�uca. B�oto i mu� w organach wewn�trznych.

��Dzi�kuj� � odpar� ironicznie Merlin.

��No, m�w.

���adnej piany. �adnego rozd�cia. �adnego mu�u. Czy to chcia�e� wiedzie�, nadkomisarzu?

Diamond, przyzwyczajony do zadawania pyta�, mia� sk�onno�� do ignorowania tych, kt�re by�y skierowane pod jego adresem. Patrzy� i nic nie m�wi�.

Kto� wyszed� z sali sekcyjnej, nios�c bia�� plastikow� torb�. Powiedzia� co� na powitanie, a Diamond rozpozna� w nim jednego z technik�w wydzia�u kryminalistyki. Torba, kt�ra mia�a teraz pojecha� do laboratorium kryminalistycznego ministerstwa spraw wewn�trznych, by�a nazywana potocznie workiem na flaki.

��Utoni�cie to jedna z najtrudniejszych diagnoz w patologii s�dowej � m�wi� dalej Merlin. � W tym wypadku rozk�ad sprawia, �e przypomina loteri�. Nie mog� wykluczy� utoni�cia tylko dlatego, �e nie ma �adnego z klasycznych objaw�w. Piana, rozd�cie p�uc i tak dalej mog� by� obecne, je�li cia�o zostanie wyci�gni�te z wody wkr�tce po utoni�ciu. A mo�e ich nie by�. Ale je�li ich nie ma, nie mo�emy wykluczy� utoni�cia. W wi�kszo�ci przypadk�w utoni��, kt�re widywa�em, brakowa�o tak zwanych klasycznych objaw�w. A po d�u�szym czasie przebywania w wodzie� � Wzruszy� ramionami. � Rozczarowany?

��Co jeszcze mog�o j� zabi�?

��Na tym etapie nie mo�na tego stwierdzi�. Przeprowadz� testy na narkotyki i alkohol.

��Nic znalaz�e� innych �lad�w?

��Inne �lady, jak to uj��e�, by�y wyra�nie nieobecne. Laboratorium w Chepstow mo�e da nam jakie� wskaz�wki. Dla mnie to te� jest wyzwanie. � Merlin nie posun�� si� do tego, �eby zatrze� r�ce, ale niebieskie oczy b�yszcza�y mu z niecierpliwo�ci. � Prawdziwa �amig��wka. Mog� natomiast stwierdzi�, co jej nie zabi�o. Z pewno�ci� nie zosta�a zastrzelona, zad�gana, zat�uczona ani uduszona.

��I nie po�ar� jej tygrys. Daj spok�j, Jack, czy mam co�, od czego m�g�bym zacz��?

Merlin odwr�ci� si� do szafki z napisem �trucizna�, otworzy� j� i wyj�� butelk� dobrej whisky. Nala� obfite porcje do dw�ch papierowych kubk�w i wr�czy� jeden nadkomisarzowi.

��Co�, od czego m�g�by� zacz��? Masz bia�� kobiet� tu� po trzydziestce, o naturalnych rudobr�zowych w�osach, si�gaj�cych ramion, metr siedemdziesi�t pi�� wzrostu, oko�o pi��dziesi�ciu kilogram�w wagi, o zielonych oczach, przek�utymi uszami, wyj�tkowo pi�knymi z�bami z dwiema drogimi plombami z bia�ej emalii, lakierowanymi paznokciami palc�w r�k i st�p, znakiem po szczepieniu ospy tu� poni�ej kolana, bez blizn po operacjach, ze �ladem po obr�czce �lubnej na odpowiednim palcu i, w�a�nie, z do�wiadczeniem seksualnym. Nie b�dziesz robi� notatek? To szczyt wiedzy po dwudziestu latach noszenia gumowego fartucha. Chc�, �eby� o tym wiedzia�.

��Nie by�a ci�arna?

��Nie. Obrzmienie brzucha wynika wy��cznie z dzia�ania gaz�w rozk�adowych.

��Mo�esz stwierdzi�, czy urodzi�a dziecko?

��Ma�o prawdopodobne, tyle tylko mog� ci powiedzie�.

��Jak d�ugo by�a w jeziorze?

��Jak� to mamy pogod�? By�em zbyt zaj�ty, �eby to zauwa�y�.

��Przez ostatnie dwa tygodnie by�o do�� ciep�o.

��Wi�c co najmniej przez tydzie�. � Merlin uni�s� r�ce w obronnym ge�cie. � I nawet nie pytaj, kt�rego dnia umar�a.

��W ci�gu ostatnich dw�ch tygodni?

��To prawdopodobne. S�dz�, �e przejrza�e� list� os�b zaginionych? Diamond skin�� g�ow�.

��Nikt nie pasuje. Merlin si� rozpromieni�.

��Nie spodoba�oby ci si�, gdyby posz�o zbyt �atwo, co? W takich wypadkach powinna si� sprawdzi� wasza technologia. Te wszystkie niesamowite komputery, o kt�rych ci�gle czytam w �Przegl�dzie Policyjnym�.

Diamond pu�ci� ten docinek p�azem. Doszed� do wniosku, �e tak b�dzie lepiej, bo wiedzia�, w jakich warunkach Merlin i jego koledzy musz� czasem pracowa�: w publicznych kostnicach, ciasnych, s�abo o�wietlonych, �le wietrzonych, z byle jakim systemem wodno-kanalizacyjnym. Kostnice nie zajmowa�y wysokiego miejsca na li�cie priorytet�w. By�y sprawy, kt�re nie podoba�y si� Diamondowi w policji: p�aca i warunki pracy, ale nigdy nie powiedzia�by o tym Merlinowi. Po prostu powt�rzy� kpi�cym tonem:

��Komputery? Merlin si� u�miechn��.

��Wiesz, o co mi chodzi. Wielkie Systemy �ledcze.

��Wielkie Systemy �ledcze, dupa blada. Zdrowy rozs�dek i przes�uchania, tak uzyskujemy wyniki.

��Nie licz�c tego, �e czasem kto� da cynk � powiedzia� Merlin i szybko doda�: � Co b�dzie z t� kobiet�? Opublikujesz portret rekonstrukcyjny? Na fotografii niezbyt przypomina�aby siebie, zanim wpad�a do wody.

��Pewnie tak. Najpierw chc� zebra� wszystkie dowody, kt�re s� pod r�k�-

��Jakie?

��Przede wszystkim poszukamy ubrania. � Na miejscu zdarzenia?

Diamond pokr�ci� g�ow�.

��Miejsce nie ma tu znaczenia. Cia�o tam dop�yn�o. Z tego, co m�wisz, wnioskuj�, �e najpierw musia�o opa�� na dno, a potem wyp�yn�o, tak jak to si� zwykle dzieje, chyba �e topielec jest obci��ony.

��Zgadza si�.

��A zatem wyp�yn�o i z wiatrem przedryfowa�o przez jezioro. B�dziemy musieli przeszuka� ca�� okolic�.

��Ile to kilometr�w?

��Mniej wi�cej osiemna�cie.

��Co oznacza wiele zawieszonych urlop�w.

��Dra�stwo. Ale mo�e b�dziemy mieli szcz�cie. Jezioro to ulubione miejsce w�dkowania i na piknik. Zwr�cimy si� do ludzi przez telewizj� i radio. Je�li uda nam si� znale�� miejsce, w kt�rym cia�o zosta�o wrzucone do wody, b�dziemy mieli od czego zacz��.

Merlin odchrz�kn��, co mia�o znaczy�, �e jest innego zdania.

��Bardzo wiele w tym za�o�e�.

��Dedukcji � odpar� Diamond, spogl�daj�c na niego z�ym wzrokiem. � Daj spok�j, co jeszcze mam za�o�y�? Ze ta m�oda kobieta postanowi�a samotnie pop�ywa�, kiedy nikogo nie by�o w pobli�u, ale najpierw zdj�a obr�czk� �lubn� i ca�e ubranie, a potem uton�a? Trzeba by� cholernie naiwnym, �eby z�o�y� to na karb przyczyn naturalnych. � Zmi�� kubek w d�oni i wrzuci� go do kosza.

Wydzia� do spraw zab�jstw pracowa� w przewo�nym pomieszczeniu roboczym od niedzieli rano. By�a to wielka przyczepa kempingowa zaparkowana na trawie jak najbli�ej trzcin, w kt�rych znaleziono cia�o. Za ka�dym razem, gdy Peter Diamond st�pa� po pod�odze, mia�o si� wra�enie, ze przyczepa jest wy�adowywana beczkami z piwem. Ten d�wi�k ni�s� si� do p�nego wieczora. Detektyw kierowa� wst�pn�, istotn� faz� �ledztwa.

W ci�g�ym u�ytku by�o pi�� telefon�w, a zesp� asystent�w przenosi� ka�d� informacj� najpierw na arkusz informacyjny, potem na karty. Po�rodku pomieszczenia sta�a standardowa z�owroga, czterokondygnacyjna karuzela, kt�ra mog�a pomie�ci� do dwudziestu tysi�cy kart. Diamond wola� kartotek�, cho� niekt�rzy z jego m�odszych pomocnik�w mruczeli co� o wy�szo�ci komputer�w. Je�li �ledztwo nie zako�czy si� szybko, b�dzie musia� zainstalowa� pogardzane monitory i niech B�g ma w swojej opiece malkontent�w, gdyby co� mia�o si� zepsu�.

Poszukiwanie ubrania denatki rozpocz�to na tych odcinkach brzegu, do kt�rych naj�atwiej by�o si� dosta� z trzech dr�g biegn�cych wzd�u� jeziora. Powsta�a dziwaczna kolekcja wyrzuconej odzie�y, �wiadcz�ca o r�norodno�ci dzia�a� cz�owieka na brzegach jeziora. Przedmioty by�y starannie znakowane, zamykane w plastikowych torbach, oznaczane na mapie i wpisywane na arkusze informacyjne, chocia� ma�o kto wierzy�, �e maj� zwi�zek ze spraw�.

Sprowadzono nurk�w, �eby przeszukali fragment jeziora, gdzie znaleziono dryfuj�ce zw�oki. Istnia�o prawdopodobie�stwo, �e wrzucono tam ubranie czy inne dowody. Nie mo�na by�o pomin�� tej czynno�ci, chocia� wi�kszo�� policjant�w, w tym Diamond, uwa�a�a, �e cia�o przyp�yn�o tutaj z innego miejsca przy brzegu albo nawet przydryfowa�o z drugiej strony jeziora.

We wsiach chodzono od drzwi do drzwi i wypytywano ludzi mieszkaj�cych w domach z widokiem na jezioro, szukano �wiadk�w jakich� dziwnych zdarze� nad wod�, do kt�rych dosz�o po zmroku w ci�gu ostatniego miesi�ca. Plik zezna� wkr�tce potwierdzi� to, co �ledczy ju� wiedzieli, �e pod wiecz�r okolica by�a ulubionym miejscem w�dkarzy, os�b obserwuj�cych ptaki, w�a�cicieli ps�w i flirtuj�cych parek. Nie zauwa�ono niczego, co przypomina�oby nagie cia�o ci�gni�te albo niesione w stron� wody.

Dla Petera Diamonda ten proces zarzucania sieci, niezb�dny, chocia� ogromnie niewdzi�czny, by� wst�pem do tego, co uwa�a� za prawdziw� prac� detektywa: identyfikacji i przes�uchania podejrzanych. Cho� ostro�nie zdarzenie nazywano �wypadkiem�, Diamond prowadzi� �ledztwo w sprawie zab�jstwa. By� tego r�wnie pewien jak faktu, �e po nocy nast�puje dzie�. Odk�d trzy lata temu dosta� nominacj� do wydzia�u zab�jstw w Avon i Somerset, poprowadzi� pi�� �ledztw, trzy miejscowe, dwa na wielk� skal� i wszystkie, poza jednym, zako�czy�y si� skazaniem. W jednym wyst�piono o ekstradycj�, kt�ra jeszcze nie nast�pi�a. Mog�a si� przeci�gn�� o rok. Ale i tak wiedzia�, �e przyszpili� w�a�ciwego cz�owieka.

Imponuj�ce dokonania. A by�yby jeszcze bardziej imponuj�ce, gdyby jego s�u�by w Avon nie przerywa� regularnie ha�as wok� sprawy Missendale�a.

Cztery lata wcze�niej m�ody czarny cz�owiek, nazwiskiem Hedley Missendale, zosta� skazany za zab�jstwo podczas kradzie�y w towarzystwie budowlanym w Hammersmith, w zachodnim Londynie. Pewien klient, by�y sier�ant, pr�bowa� zatrzyma� z�odzieja, dosta� postrza� w g�ow� i zmar� niemal natychmiast. �ledztwo prowadzi� nadkomisarz Jacob Blaize z wydzia�u F sto�ecznej policji. Diamond, wtedy w randze detektywa nadinspektora, by� zast�pc� Blaize�a. Missendale, notoryczny z�odziej, zosta� szybko z�apany i w trakcie przes�uchania przyzna� si� Diamondowi. Ponad dwa lata p�niej, kiedy Diamond otrzyma� awans na nadkomisarza policji Avon i Somerset, kto� inny przyzna� si� do zbrodni, gdy� dozna� religijnego nawr�cenia. Wskaza� bro�, jakiej u�y� do zab�jstwa. Zarz�dzono drugie �ledztwo. Poprowadzili je inni funkcjonariusze i w ko�cu 1987 roku, po odsiedzeniu dwudziestu siedmiu miesi�cy z do�ywotniego wyroku, Hedley Missendale zosta� u�askawiony na wniosek ministra spraw wewn�trznych.

Prasa, oczywi�cie, dobra�a si� policji do sk�ry. Tabloidy otwarcie oskar�a�y Blaize�a i Diamonda o to, �e biciem wymusili zeznania na niewinnym czarnosk�rym m�odzie�cu. Oficjalne �ledztwo by�o nieuniknione. Jacob Blaize, przygnieciony stresem, przyj�� na siebie pe�n� odpowiedzialno�� za pomy�k� i poszed� na wcze�niejsz� emerytur�. Prasa skierowa�a atak na Diamonda. Chcieli jego g�owy na p�misku, ale dzielnie wytrzyma� ostre przes�uchanie podczas �ledztwa. Trzeba by�o jeszcze poczeka�, czy zdecydowane odrzucenie przez niego krytyki wp�yn�o na komisj� �ledcz�. M�wiono, �e nie ma si� jak broni�, bo podstawowy zarzut brzmia�, i� do fa�szywego zeznania dosz�o pod wp�ywem jego silnej osobowo�ci, a na przes�uchaniach broni� tylko swojej wersji.

Komisja mia�a og�osi� stanowisko dopiero osiem miesi�cy po przes�uchaniach. Tymczasem Peter Diamond nie okazywa� skruchy i by� skory do obrony swojego post�powania w tamtej sprawie wobec ka�dego, kto by�by na tyle nierozwa�ny, �eby go zaatakowa�. Nikt si� nie powa�y�; obrzucano go b�otem z bezpiecznej odleg�o�ci. M�g� na to odpowiedzie�, udowadniaj�c swoj� warto�� jako detektywa, i to w�a�nie, mi�dzy kolejnymi wyjazdami do Londynu, czyni�, osi�gaj�c niez�e sukcesy.

Nadal z trudem si� aklimatyzowa� w nowym miejscu. Chocia� ludzie z wydzia�u zab�jstw wspierali go zawodowo, nie zaakceptowali go na poziomie towarzyskim. Przyby� do nich jako cwany detektyw ze Scotland Yardu i co zrozumia�e, wzbudzi� pewien sceptycyzm w �rodowisku detektyw�w, kt�rzy przez ca�e �ycie s�u�yli w Zachodniej Anglii. A potem w najgorszym momencie wybuch�a sprawa Missendale�a.

Trzeba by�o pracowa� mimo wszystkich przeszk�d. Nauczy� si� dawa� sobie rad� z przygn�bieniem. W ka�dym wydziale zab�jstw nerwy cz�owieka kieruj�cego zespo�em s� poddawane najci�szej pr�bie podczas kilku pierwszych godzin prowadzenia sprawy. Jest to swego rodzaju zabawa w wojn�, kiedy jeszcze nic si� nie dzieje. Zastosowane zostaj� wszystkie kosztowne rezerwy. Potrzeba ludzi do innych zada� policyjnych. Jak d�ugo mo�na usprawiedliwi� zatrudnianie tak wielu, je�li wyniki nie s� oczywiste? Nieuchronnie detektywi wydzia�u kryminalnego byli uwa�ani za szef�w ciesz�cych si� innymi warunkami s�u�by ni� mundurowi. Pracowali wed�ug elastycznego harmonogramu godzin, byli bardziej mobilni, niezale�ni i mogli tylko strzeli� palcami, �eby wezwa� posi�ki, gdy kto� zagin�� albo znaleziono zw�oki. Pewna doza zawi�ci by�a zrozumia�a, wbudowana w system i funkcjonowa�a na wszystkich poziomach. Mo�e na szczycie wydawa�a si� bardziej subtelna. Ale istnia�a. I trzeba by�o z ni� �y�.

Diamond nauczy� si� pokonywa� przeciwno�ci tak, jakby nadal gra� w rugby. Dowi�d�, �e jest cz�owiekiem, kt�rego trudno powstrzyma�, krzepk�, szorstk� osobowo�ci� wal�c� prosto z mostu. Technologia komputerowa by�a �gad�etem�, akceptowanym z niech�ci� jako pomoc przy prawdziwej robocie detektywistycznej. Niekt�rzy karierowicze z jego otoczenia uwa�ali za cud czy te� nieporozumienie, �e cz�owiek tak prosty, do tego z �ledztwem w sprawie Missendale�a wisz�cym nad g�ow�, m�g� awansowa� do rangi nadkomisarza. Nie potrafili doceni�, �e jego obcesowo�� by�a cennym atutem na tle wielu lizus�w.

By�o za wcze�nie, �eby przewidywa�, czy uda mu si� zyska� szacunek w Avon i Somerset. Sceptycy twierdzili, �e jego dotychczasowe sukcesy zale�a�y w zbyt wielkim stopniu od p�atnych informator�w. Nie mogli go wini� za to, �e korzysta z us�ug kapusi�w, ale czekali niecierpliwie, �eby zobaczy�, jak sobie poradzi ze �ledztwem, kiedy nie b�dzie m�g� kupi� pomocy.

A taka w�a�nie mog�a by� sprawa z Chew Valley.

W nowoczesnej policji, co powie ka�dy detektyw, sprawa zab�jstwa rzadko bywa rozwi�zywana za pomoc� b�yskotliwej dedukcji, osza�amiaj�cej ni�sze umys�y. Je�li to�samo�� zab�jcy nie jest tak oczywista, �e sprawa zostaje zamkni�ta w ci�gu pierwszych godzin, proces �ledczy bywa mozolny, wymaga wielu godzin pracy funkcjonariuszy policji, technik�w kryminalistyki i urz�dnik�w policyjnych. Je�li ze skazaniem zwi�zana jest jaka� zas�uga, to rozp�ywa si� ona w�r�d licznych uczestnik�w i musi by� mierzona op�nieniami administracyjnymi, fa�szywymi za�o�eniami, a czasem fatalnymi pomy�kami. Wsp�czesne �ledztwo kryminalne nie jest sportem dla �owc�w chwa�y.

Po nieproduktywnym przes�uchaniu pani Pietri Diamond wr�ci� do ruchomego centrum decyzyjnego i zn�w zacz�� przemierza� pomieszczenie. Za��da�, �eby ponownie przejrzano list� os�b zaginionych z Avon i Somerset oraz przyleg�ych hrabstw, i wy�adowa� gniew na urz�dniczce policyjnej, bo stwierdzi�, �e lista nie by�a uzupe�niana, odk�d j� ostatnio przegl�da�. Atmosfera w przyczepie sta�a si� g�sta, kiedy doprowadzi� dziewczyn� do �ez, oskar�aj�c j� tak�e o inne braki na li�cie, kt�re w oczywisty spos�b nie wynika�y z jej winy.

Powr�t Wigfulla powinien by� roz�adowa� napi�cie. Inspektor Wigfull, promyczek wydzia�u, jak nie�yczliwie przezwa� go Diamond, zawsze mia� s�owo pociechy dla ka�dego, w��czaj�c w to urz�dnik�w cywilnych, kt�rych zna� z imienia. To na jego ramieniu mo�na by�o si� wyp�aka�. Cz�sto si� u�miecha�, a nawet kiedy si� nie u�miecha�, to tak si� wydawa�o, bo jego obfite w�sy mia�y sk�onno�� do podwijania si� na ko�cach. Tym razem widok wchodz�cego po schodkach Wigfulla, bawi�cego si� przy tym kluczykami do samochodu, wywo�a� tyrad� Diamonda.

��Nie spieszy�e� si�, do cholery.

��Przepraszam, nadkomisarzu. Pani Troop by�a troch� zdenerwowana. Potrzebowa�a pociechy.

��John, je�li masz ochot� wst�pi� do grup terapii ma��e�skiej i trzyma� za r�czki szlochaj�ce �ony, czemu tego nie zrobisz? Ja tu pracuj� nad spraw� zab�jstwa. Je�li ciebie to nie obchodzi, proponuj�, �eby� mi o tym powiedzia�, a ja znajd� sobie kogo�, na kim b�d� m�g� polega�.

��Zosta�a pobita przez m�a. Namawia�em j�, �eby tym razem z�o�y�a skarg�.

��Praca socjalna � powiedzia� Diamond z obrzydzeniem, jakby m�wi� o chorobie wywo�anej brakiem higieny. � P�ac� ci za to, �e jeste� detektywem. A ja tymczasem tkwi� tu jak ko�ek w p�ocie.

��Sprawa posun�a si� naprz�d?

Diamond machn�� r�k� i zrzuci� pude�ko ze spinaczami do papieru.

��Do cholery, jasne �e nie. Jak mog�a si� posun��, kiedy ty wys�uchujesz �zawych opowie�ci nad kaw� w Chewton Mendip? Trzy dni i tyle tego, �e opali�em sobie �ysin�. B�dziemy w powa�nych tarapatach, je�li nie damy nazwiska temu trupowi.

��Mo�e powinni�my jeszcze raz zerkn�� na list� os�b zaginionych? � zaproponowa� nieszcz�sny inspektor.

W ca�ym pomieszczeniu ciarki przesz�y wszystkim po grzbietach, jak si� okaza�o niepotrzebnie. Diamond uzna�, �e ci�nienie podnios�o mu si� niebezpiecznie, i powiedzia� �agodnym g�osem, wiedz�c, �e czasem to lepiej dzia�a ni� wrzask.

��W�a�nie to pr�buj� zrobi�.

��Tylko na tym terenie?

��I w Wiltshire. � Chwyci� plik kartek i machn�� nim. � Cholernie d�uga lista i ro�nie o ponad siedemdziesi�t pozycji tygodniowo.

Wigfull odchrz�kn�� i powiedzia�.

��GKP zapewne m�g�by nam pom�c.

Diamond musia� przez chwil� pomy�le�. Jego umys� nie by� nastawiony na skr�towce, a ludzie, kt�rzy lepiej go znali, taktownie woleli nie wspomina� o g��wnym komputerze policyjnym.

��Tak � rzek� z pogard� � daj�c nam dwadzie�cia tysi�cy nazwisk.

��Mo�na to ograniczy�, wprowadzaj�c odpowiednie dane � pr�bowa� wyja�ni� Wigfull. � W tym wypadku trzeba szuka� kobiety poni�ej trzydziestki o rudych w�osach.

W rzeczywisto�ci Diamond mia� ca�kiem niez�e rozeznanie w mo�liwo�ciach GKP; inaczej nie przetrwa�by w wydziale kryminalnym. Pot�pia� tylko rozpowszechnione mniemanie, �e jest to lekarstwo na wszystko.

��Na razie b�dziemy pracowa� z listami z hrabstwa � powiedzia�. � Chc� dodatkowych informacji przy wszystkich nazwiskach, kt�re podkre�li�em. Dzwo�cie do miejscowych komisariat�w. Wydob�d�cie opisy, prawdziwe opisy, a nie te pieprzone dane, jak je z uporem nazywacie.

Chc� wiedzie�, co to za ludzie. Do wp� do czwartej. Zwo�uj� konferencj�.

��Doskonale, nadkomisarzu.

��To si� zobaczy. Pewnie wyczu�e�, �e jestem troch� spi�ty, Wigfull. Gdzie� tam jest zab�jca, a my robimy za ma�e post�py, �eby go aresztowa�. Chryste, nie wiemy nawet, jak to zrobi�.

��Wygl�da na to, �e b�dziemy potrzebowali GKP � powiedzia� Wigfull.

Diamond mrukn�� co� i odwr�ci� si�, �eby sprawdzi� kolejne sygna�y, kt�re nap�yn�y po apelu w lokalnych mediach. Portrety rekonstrukcyjne pojawi�y si� w poniedzia�kowych wydaniach �BauYs Evening Chronicle� i �Bristol Evening Post�.

��Jeszcze dwie Candice Milner! � zawo�a� od razu do Wigfulla � To wiele m�wi o wsp�czesnych warto�ciach, kiedy ludzie nie potrafi� odr�ni� rzeczywistego �ycia od jakiego� cholernego serialu telewizyjnego. � Trzeba by�oby wstrz�su na skal� kosmiczn�, �eby wyci�gn�� go z do�ka.

Chc�c uciec od nieustannego dzwonienia telefon�w, postanowi� urz�dzi� narad� robocz� w minibusie, zaparkowanym obok wozu dowodzenia. O wp� do czwartej czterech starszych rang� funkcjonariuszy wydzia�u usiad�o z nim na tylnych siedzeniach wozu, w niewygodnej ciasnocie i po kolei sk�ada�o sprawozdania ze swoich dokona�.

Praca przy telefonie da�a Wigfullowi pewne wyniki: zgromadzi� dok�adniejsze dane na temat trzech zaginionych kobiet, kt�rych opis og�lnie zgadza� si� z wygl�dem kobiety znalezionej w jeziorze.

��Janet Hepple jest rozw�dk�, ma trzydzie�ci trzy lata i pracuje dorywczo jako modelka malarzy w Coventry. Rude w�osy, metr siedemdziesi�t pi��. Wysz�a z domu siedem tygodni temu, nie zap�aci�a czynszu i od tej poryjej nie widziano. Zupe�nie nie zgadza si� to z jej charakterem. Wszyscy m�wili, �e jest uczciwa i godna zaufania.

Na Diamondzie nie zrobi�o to wra�enia.

��Druga?

��Sally Shepton-Howe z Manchesteru, zaginiona od dwudziestego pierwszego maja, kiedy to pok��ci�a si� z m�em i uciek�a. Sprzedaje kosmetyki w domu towarowym w �r�dmie�ciu. W�osy opisano jako kasztanowe, oczy zielone, trzydzie�ci dwa lata, �adna. Kobieta odpowiadaj�ca temu opisowi by�a widziana tamtego wieczoru przy Knutsford Services w okolicach M6, jak pr�bowa�a znale�� okazj� na po�udnie.

��Sama si� prosi�a. Kto jeszcze?

��To co� dziwnego. Pisarka z Hounslow w zachodniej cz�ci Londynu. Pisze romanse. Jak nazywaj� si� ksi��ki, kt�re kobiety kupuj�?

��Wyciskacze �ez? � kto� podsun��.

��Nie, nazwa wydawnictwa.

��Mnie nie pytaj. Ja czytam tylko science fiction.

��W ka�dym razie ona to pisze. Nazywa si� Meg Zoomer.

��Zoomer. Czy to pseudonim literacki?

��Prawdziwe nazwisko, zdaje si� po trzecim m�u.

��Trzecim? � zdziwi� si� Diamond. � Ile lat ma ta kobieta?

��Trzydzie�ci cztery Chyba zachowuje si� jak kt�ra� z bohaterek jej ksi��ek. Szuka romansu. Nosi ciemnozielon� peleryn� i ma d�ugie w�osy. Kasztanoworude. Rozbija si� sportowym samochodem MG i do�wiadczenie wykorzystuje w ksi��kach.

��Kto� ci� nabiera � powiedzia� Keith Halliwell, inspektor nadzoruj�cy policjant�w pytaj�cych ludzi w domach.

��Lepiej, �eby tego nie robili � stwierdzi� ponuro Diamond. � To polowanie na morderc�, a nie wieczorna wyprawa do pubu. Co jeszcze? Kiedy ostatni raz widziano pani� Zoomer?

��Dziewi�tnastego maja na przyj�ciu w Richmond. Wysz�a nied�ugo po p�nocy z m�czyzn�, kt�ry wygl�da� na kawa� ch�opa. Wszyscy uwa�ali, �e przyszed� z kim� innym. Wysoki, ciemnow�osy, oko�o trzydziestki, pot�nie zbudowany, z lekkim akcentem francuskim.

��Prosto z kt�rej� z jej ksi��ek � zauwa�y� Halliwell. � Czym je�dzi�, porsche czy teren�wk�?

��Zamknij si�, dobrze? � parskn�� Diamond. Uwa�a� Halliwella za utrapienie i dlatego wyznaczy� go do chodzenia po domach. � Kto by� informatorem?

��Kobieta, kt�ra mieszka po s�siedzku. Codziennie zabiera�a mleko, a� przesta�o si� mie�ci� w lod�wce.

��Czy kto� pokaza� jej ju� rysunek?

��Tak. A Scotland Yard pr�buje znale�� jej kart� dentystyczn�.

��Modelka, sprzedawczyni i pisarka � podsumowa� Diamond i poci�gn�� nosem. � To wszystko?

��To wszystkie zaginione rude, kt�re mniej wi�cej pasuj� do naszego opisu.

��My�la�em, �e przyjdziesz z czym� wi�cej.

��Z ca�ym szacunkiem, komisarzu, g��wny komputer policyjny da�by nam wi�cej.

Po chwili nieprzyjemnej ciszy Diamond powiedzia� potulnie:

��W porz�dku. Zajm� si� tym.

Wigfull uni�s� brwi w kierunku Halliwella, na kt�rego teraz przysz�a pora.

��Poniewa� mamy zamiar szerzej zarzuci� sie� � kontynuowa� Diamond do�� �agodnym tonem � mo�e powinni�my poszerzy� nasz� baz� danych.

Ten �argon w ustach Ostatniego Detektywa zaskoczy� wszystkich.

��W jaki spos�b, komisarzu? � zapyta� niewinnym tonem Wigfull.

��Brunetki. Ludzie maj� rozmaite zdanie na temat rudych w�os�w. Nasza kobieta nie jest, jak to si� m�wi, ry�a. Ma w�osy rudawobr�zowe.

��Bardziej rude ni� br�zowe.

��Kto� mo�e je nazwa� br�zowymi. Sprawd�cie w centralnym komputerze tak�e brunetki.

To uciszy�o i uspokoi�o Wigfulla. Konferencja trwa�a jeszcze dwadzie�cia przygn�biaj�cych minut, potwierdzaj�c niepowodzenia w zdobywaniu informacji po domach, w poszukiwaniach i w apelach og�aszanych w mediach, kt�re nie przynios�y niczego, co mia�oby znaczenie. W ko�cu, kiedy ju� wygramolili si� z minibusa i rozprostowywali cz�onki, inspektor Croxley cichy, ambitny cz�owiek, anio� wznosz�cy si� we w�asnej �wiat�o�ci, kt�ry koordynowa� poszukiwania wok� jeziora, podszed� do Diamonda i powiedzia�.

��Nie podnios�em tej kwestii, komisarzu, ale si� nad tym g�owi�. Zak�adamy, �e to morderstwo, bo znaleziono j� nag�, ale nie ma �adnych �lad�w przemocy.

��Na razie. Nie sp�yn�� jeszcze raport patologa.

��Je�li oka�e si�, �e to pisarka, zastanawiam si�, czy we�mie pan pod uwag� mo�liwo�� pope�nienia samob�jstwa?

��Jak to?

��Samob�jstwo. Widzia�em kiedy� w telewizji program o s�ynnej pisarce. To by� film dokumentalny, a nie fabularny. Co prawda zwariowa�a, ale zabi�a si�, wchodz�c do rzeki. To by�o w latach czterdziestych, podczas wojny. Uton�a. Wiemy, �e ta Zoomer roi co� sobie na sw�j temat, ubiera si� dziwnie. Za��my, �e wpad�a w depresj� i postanowi�a ze sob� sko�czy�. Mo�e te� zrobi�aby taki dramatyczny gest?

��Czy ta kobieta z telewizji rozebra�a si�, zanim si� utopi�a?

��Nonie.

��Przedobrzy�a, tak?

��S�ucham, prosz�?

��Dramatyczny gest. Specjalna poza?

��Co� w tym stylu. To tylko pomys�.

��Powiem jedno, na temat pa�skiej teorii, inspektorze. S�ysza�em o sprawach, kiedy ludzie zostawiali ubranie na brzegu. Nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Ten pose� Partii Pracy�

��Stonehouse.

��W�a�nie. R�nica polega na tym, �e on symulowa� samob�jstwo. Ludzie mieli znale�� ubranie i uzna�, �e si� utopi�. Ale tutaj, inspektorze, nie mamy ubrania bez trupa. Jest trup bez ubrania. Je�li znajdzie mi pan stos kobiecych ubra�, a w nim d�ug�, zielon� peleryn�, mo�e kupi� pa�sk� teori�. � Diamond poszed� w stron� pomieszczenia operacyjnego.

W lecie, kiedy nie by� przeci��ony sprawami, kupowa� kanapki na lunch i siada� mi�dzy turystami na kt�rej� z drewnianych �awek na podw�rzu opactwa, brukowanym dziedzi�cu przed zachodnim frontonem budynku. Tam sp�dza� przyjemne dwadzie�cia minut, czytaj�c Fabiana z Yardu, kt�rego kupi� za dziesi�� pens�w w sklepiku w Oxfam.

Fabian z Yardu. Uroczy tytu�. Nic dziwnego, �e tak wielu s�ynnych detektyw�w od Freda Cherilla po Jacka Slippera u�ywa�o etykietki, ��z Yardu� w swoich wspomnieniach. �Diamond z Avon i Somerset� nie brzmi ju� tak dobrze. Ale i tak nie zamierza� niczego publikowa�.

Podczas tych letnich przerw na lunch od czasu do czasu podnosi� wzrok znad ksi��ki. Wie�e po obu stronach zachodniego okna by�y ozdobione XVI-wiecznymi rze�bami przedstawiaj�cymi anio�y na dw�ch drabinach. Wed�ug Diamonda te rze�by by�y raczej dziwne ni� ozdobne. Zwietrza�e postacie przycupn�y w matematycznie precyzyjnych odst�pach na szczeblach dw�ch drabin si�gaj�cych nieba. Wielu s�dzi�o, �e mia�o to przedstawia� drabin� Jakubowa. Oficjalna wersja g�osi�a jednak, �e by�a to drabina Olivera Kinga, od nazwiska biskupa, kt�ry przebudowa� ko�ci�, rozpoczynaj�c prace w 1499 roku, i zawzi�cie utrzymywa�, i� to jemu �ni�a si� drabina. A kt� powa�y si� w�tpi� w uczciwo�� biskupa? Zamar�e w swoich pozach na wieczno��, niezmienne, nie licz�c erozji wywo�anej wiatrem, deszczem i zanieczyszczeniami, nieszcz�sne anio�y zdawa�y si� raczej symbolami zawiedzionych nadziei ni� obietnicy niebia�skiej szcz�liwo�ci. Peter Diamond zna� to uczucie. Pewnego razu podczas przerwy na lunch, patrz�c na fronton opactwa, dozna� osobistego objawienia i wyobrazi� sobie starszych funkcjonariuszy wydzia�u kryminalnego Avon i Somerset tkwi�cych na szczeblach drabiny. Ten obraz cz�sto wraca� do niego, kiedy widzia� ich razem.

Rano w �rod� zatelefonowa� patolog, doktor Merlin. Z nieznanych przyczyn Diamond rozpocz�� dzie� w �agodnym nastroju. Przeszed� przez sal� i podzi�kowa� dziewczynie, kt�ra wr�czy�a mu s�uchawk�.

��Mamy tu wspania�y poranek, Jack. Co s�ycha� w Reading?

��S�uchaj, zadr�cza�em ca�e laboratorium z twojego powodu � oznajmi� Merlin, mocno zirytowany radosnym powitaniem. � Nieoficjalnie podali mi pierwsze wyniki.

��I?

��Nie znaleziono niczego, co jasno okre�la�oby przyczyn� �mierci.

��I ty to nazywasz wynikami?

��To potwierdza moje wst�pne przypuszczenia.

��Nigdy w ciebie nie w�tpi�em.

Brak w�tpliwo�ci Diamonda nie usatysfakcjonowa� patologa.

��Nadal jest ca�kiem prawdopodobne, �e uton�a. Diamond westchn��.

��Ju� to przerabiali�my. Czy nie zbli�yli�my si� do okre�lenia przyczyny �mierci? Ujmijmy to tak, Jack � doda� szybko, nie chc�c us�ysze� trzasku odk�adanej s�uchawki. � Czy jest co�, co mo�na wykluczy�? Substancje toksyczne?

��Za wcze�nie, �eby to stwierdzi�. Nic oczywistego, ale musisz pami�ta�, �e je�li kto� utonie, szczeg�lnie w s�odkiej wodzie, potwornie zwi�ksza si� ci�nienie krwi � do stu procent w ci�gu paru minut � w zwi�zku z osmotyczn� absorpcj� wody przez membrany p�ucne. W rezultacie rozwadnia to wszelkie st�enie narkotyk�w albo alkoholu w krwi do stu procent. Wszelkie po�miertne analizy na pr�bkach tkanek mog� da� tylko p�prawdy, je�li chodzi o to, co by�o tu� przed �mierci�.

��Za��my, �e nie uton�a. Przypu��my, �e cia�o wrzucono do jeziora po �mierci. Czy jest co�, co wskazywa�oby na przyczyn� �mierci?

��Zasadniczo by�a to zdrowa, m�oda kobieta. Mo�emy wykluczy� chorob� wie�cow�, migotanie zastawek, �pi�czk� cukrzycow� czy epilepsj�.

��Wyczuwam, �e co� jednak wiesz � powiedzia� Diamond. � Trzymasz mnie w niepewno�ci, draniu.

��Dlatego ci to m�wi�, nadkomisarzu, bo bez tego moje wnioski w najlepszym wypadku s� nieobowi�zuj�ce. Podczas sekcji znalaz�em w ga�kach ocznych pewn� liczb� krwotok�w wielko�ci g��wki od szpilki. By�o ich te� troch� na g�owie, a w mniejszym nat�eniu w m�zgu i p�ucach. Obecno�� plamistych wylew�w mo�e podlega� rozmaitym interpretacjom, w zale�no�ci od innych objaw�w.

��W porz�dku, zrozumia�em. Nie mo�esz by� pewien na sto procent. Na co by� postawi� fors�?

Po drugiej stronie linii nutka w g�osie Merlina ujawni�a, �e nie bardzo podoba mu si�, �e jego opinie przyr�wnywane s� do hazardu.

��Przy nieobecno�ci uszkodze� zewn�trznych narzuca si� droga rozumowania�

��Och, cz�owieku, daj spok�j!

����e przyczyn� �mierci by�a asfiksja.

��Asfiksja?

��Zatem doceniasz problem. Utoni�cie jest form� asfiksji. Diamond j�kn��.

��Ale przecie� w�a�nie wykluczy�em utoni�cie.

��Ja nie. Istnieje fenomen zwany suchym utoni�ciem. Diamond przez chwil� zastanawia� si�, o co chodzi.

��Suche utoni�cie?

��Zdarza si� to raz na ka�de pi�� przypadk�w. Gard�o ofiary kurczy si� po pierwszym hau�cie wody i do p�uc dociera jej bardzo niewiele. Ton�, w�a�ciwie nie wci�gaj�c ani nie pij�c wody. Suche utoni�cie, rozumiesz.

��A co z tymi krwotokami, kt�re znalaz�e�?

��Zdarzaj� si� przy ka�dym rodzaju asfiksji.

��Czy to znaczy w ko�cu, �e uton�a? To mi niewiele pomo�e. W og�le mi to nie pomo�e. � Diamond zn�w wchodzi� na du�e obroty. � To nie by� wypadek przy p�ywaniu, Jack. W tych jeziorach nie wolno p�ywa�. Poza tym by�a naga. Brakowa�o obr�czki �lubnej.

��Czy mo�esz mnie wys�ucha�? � powiedzia� Merlin.

��M�w.

���eby odpowiedzie� na twoje pytanie, czy mo�na wykluczy� utoni�cie jako jedn� z mo�liwo�ci i czy mo�na wyeliminowa� narkotyki i alkohol, najbardziej prawdopodobn� odpowiedzi� jest, �e zanim znalaz�a si� w wodzie, zosta�a uduszona jakim� mi�kkim przedmiotem, powiedzmy poduszk� albo ja�kiem.

��No to doszli�my do sedna � powiedzia� Diamond do audytorium w przyczepie.

��Ja nie m�wi�, �e tak by�o. Pr�buj� rozwa�y� prawdopodobie�stwa. �mier� z uduszenia najcz�ciej trudno wykry� � powiedzia� cierpko patolog.

��To samo m�wi�e� o utoni�ciu. Czasem zastanawiam si�, Jack, czy nie powiedzia�by� tego o no�u w plecach. � Diamond od�o�y� z trzaskiem s�uchawk� i si� rozejrza�. � Gdzie, do diab�a, jest Wigfull?

��Na zewn�trz � odpar� sier�ant. � Przyjechali dziennikarze. Diamond zakl�� i wyszed� z przyczepy.

���a�uj�, �e nie jeste�my u siebie, na komendzie � powiedzia�a jedna z urz�dniczek policyjnych, nie kieruj�c s��w do nikogo konkretnego.

��Dlaczego? � zapyta� sier�ant.

��Bo si� go boj�. Nie podoba mi si�, �e jestem tak blisko niego. Nie mo�na si� przed nim schowa� w tej ciasnej przyczepie. I niszczy r�ne rzeczy. Widzia� pan? Niszczy przedmioty. Papierowe kubki, o��wki, wszystko, co mu wpadnie w r�ce. To mi dzia�a na nerwy.

Sier�ant si� u�miechn��.

��W ten spos�b doszed� do tego, kim jest teraz: niszcz�c r�ne rzeczy. Na zewn�trz na znak Diamonda John Wigfull zako�czy� wywiad i obaj poszli wzd�u� brzegu jeziora, obok rybak�w rozstawionych w r�wnych odst�pach. Wigfull czeka�, kiedy Diamond przedstawi mu streszczenie rozmowy z Merlinem, a potem odpar� ze zwyk�ym optymizmem:

��To wielki krok naprz�d.

��.Mo�e b�dzie wielki, kiedy wreszcie stwierdzimy, kim ona jest � powiedzia� Diamond. Co� go sk�oni�o, �eby zwierzy� si� zast�pcy. � Nie mog� nawet wsp�czu� tej kobiecie, nic o niej nie wiedz�c. Nie znam jej nazwiska, �rodowiska. Powinienem przejmowa� si� tym, co przydarzy�o si� ofierze, a nie mog�. Jest po prostu zimnym trupem. A to za ma�o.

��Co� ju� wiemy � zauwa�y� Wigfull. � By�a zam�na. Dba�a o wygl�d. Nie by�a wyrzutkiem spo�ecznym.

��Ci�gle to sobie powtarzam. Do tej pory kto� powinien zauwa�y�, �e zagin�a. To ponad dwa tygodnie. Musz� by� jacy� ludzie, kt�rych zna�a, przyjaciele, rodzina, koledzy z pracy. Gdzie oni s�?

��Zajmuj� si� tymi zaginionymi kobietami, o kt�rych wczoraj m�wili�my. Mam ju� d�ug� list� brunetek, kt�re warto by�oby sprawdzi�.

Diamond ze z�o�ci� kopn�� szyszk�.

Wr�cili t� sam� drog�. Zanim doszli do obozowiska niebieskich i czarnych samochod�w stoj�cych za kordonem z ta�my, podjecha� policjant na motocyklu i zatrzyma� si� przed pomieszczeniem operacyjnym. Wszed�, najwyra�niej powiedziano mu, gdzie ma dostarczy� przesy�k�, wyszed�, podszed� do Diamonda i wr�czy� mu br�zow� kopert� przys�an� z komendy policji w Bristolu.

��Na pewno moja promocja � powiedzia� ironicznie Diamond, otwieraj�c j�. W �rodku by� faks z rysunkiem. � Nie, to z Yardu. Karta dentystyczna pani Zoomer. Przykro mi to powiedzie�, panie Wigfull, ale na pierwszy rzut oka twoja ekscentryczna autorka ma dwa nadprogramowe z�by m�dro�ci. O dwa wi�cej ni� nasza pani z jeziora.

Tego samego popo�udnia podj�to decyzj� o zwini�ciu obozu. Chodzenie po domach i przeszukiwanie jeziora zosta�y uko�czone. Funkcjonariusze wydzia�u kryminalistyki dawno odjechali. Rozum podpowiada�, �e czas przenie�� si� do Bristolu.

Miliony muszek pokrywa�y wieczorn� mgie�k� wod�, kiedy ostatni w�z policyjny ruszy� z miejsca zdarzenia i pojecha� przez Bishop Sutton w stron� A37. Diamond, siedz�c z ty�u, rzuci� uwag�:

��Wiesz, co najbardziej mnie przygn�bia w zwi�zku z tym miejscem? Wigfull pokr�ci� g�ow�.

��Ci cholerni w�dkarze. Przynosili nam wstyd.

Tu� przed Whitchurch przez radio podano wiadomo��. M�wi� sier�ant dy�urny z komisariatu przy Manvers Street w Bath.

��Nie wiem, czy to ma znaczenie dla pa�skiego �ledztwa, ale przyszed� jaki� cz�owiek i zg�osi� zagini�cie �ony. Ona si� nazywa Geraldine Snoo.

��Snoozer?

��Snoo. Geraldine Snoo.

Siedz�cy obok Wigfull ju� otworzy� usta, �eby co� powiedzie�, ale Diamond uni�s� r�k�, �eby go powstrzyma�. Sier�ant m�wi� dalej.

��Ma trzydzie�ci trzy lata, a m�� twierdzi, �e ma br�zowe w�osy.

��Kiedy widzia� j� po raz ostatni?

��Nieca�e trzy tygodnie temu.

Diamond uni�s� wzrok z wyrazem prawie nabo�nej wdzi�czno�ci.

��Jest tam jeszcze?

��Tak.

��Zatrzymaj go. Na lito�� bosk�, nic pozw�l mu odej��. Jak si� nazywa?

��Jackman, profesor.

��Profesor? Poczekaj. Nazywa si� Jackman i jest jej m�em? Ale powiedzia�e�, �e ta kobieta nazywa si� Snoo.

��Pod takim nazwiskiem wyst�puje, komisarzu. To aktorka. Nie, to za ma�o powiedziane. Gwiazda. Ogl�da� pan Milner�w w telewizji? Geraldine Snoo gra�a rol� Candice.

Diamond tak mocno chwyci� klamk� pod oknem, �e wyrwa� j� z drzwi.

Je�li ju� gwiazda opery mydlanej mia�a gdzie� mieszka�, to mog�o to by� z powodzeniem Bath, l�ni�ce czysto�ci� miasto na po�udniowym zachodzie kraju. Wst�gi dom�w z tarasami w stylu z pocz�tku wieku ci�gn�y si� eleganck� fal� wzd�u� siedmiu zielonych pag�rk�w, odci�gaj�c wzrok od szkaradniej szych widok�w. Czyszczenie kamiennych fasad jest drugim z kolei, po turystyce, lokalnym przemys�em; w ksi��ce telefonicznej mo�na znale�� pi��dziesi�t cztery firmy. Strumienie wody wyrzucanej pod wysokim ci�nieniem zamieni�y stare, poczernia�e budynki w l�ni�ce t�o do przedstawie� telewizyjnych, w kt�rych Brytyjczycy pono� celuj�. Licz�ce dwa tysi�ce lat Bath postanowi�o zignorowa� w swojej historii wszystko poza okresem rzymskim i czasami panowania Jerzego V. Niekt�rzy m�wi�, �e to po prostu rodzaj skansenu. Je�li chce si� zobaczy� normalne miasto, trzeba pojecha� dwadzie�cia kilometr�w na zach�d, do Bristolu. Gdy si� tego spr�buje, jak Peter Diamond czyni� prawie co rano, pozna si� przekle�stwo prawdziwego miasta � ruch uliczny. Mimo gwiazdy mydlanych oper i czy�cicieli kamieni by� zadowolony, �e wybra� Bath na miejsce zamieszkania.

Jego dom na Wellsway znajdowa� si� zaledwie dwadzie�cia minut piechot� st�d, na po�udnie od tor�w. Nie by�a to elegancka dzielnica miasta, ale na wi�cej detektyw nie m�g� sobie pozwoli�.

Prawie frun�� przez parking, a potem po schodach do komisariatu przy Manvers Street. Zd��y� ju� odp�dzi� lekkie zawstydzenie z powodu swoich uwag na temat ludzi, kt�rzy dzwonili, �eby powiedzie�, �e zmar�a kobieta to gwiazda telewizyjna. Nie by� zwolennikiem rozpami�tywania pomy�ek z przesz�o�ci. Stawka by�a niesko�czenie wy�sza ni� jego dobre samopoczucie. W wielkim �ledztwie liczy�o si� to, �eby cz�owiek, kt�ry je prowadzi, potrafi� chwyta� szans�, kiedy si� pojawia. Diamond by� pewien, �e nadesz�a w�a�nie ta chwila. Znowu mu si� szcz�ci�o, odk�d odjecha� znad tego upiornego jeziora.

Przywita� go dobrze mu znany sier�ant dy�urny.

��Jeszcze tu jest?

Sier�ant skin�� g�ow� i w milczeniu wskaza� na drzwi. Diamond prawie nie zni�a� g�osu.

��Jak si� zachowuje?

��Bardzo si� martwi o �on�.

��Powinien, po trzech tygodniach.

��M�wi, �e d�ugo nie by�o go w domu. My�la�, �e pojecha�a do przyjaci�.

��I dopiero teraz zacz�� jej szuka�? Co o nim s�dzisz? Sier�ant wyd�� wargi, jakby pytanie przerasta�o jego wiedz�.

��Na m�j rozum nie wygl�da na profesora, komisarzu.

��Nie wszyscy s� podobni do Einsteina. Czy m�wi prawd� o �onie? To chcia�em wiedzie�.

��My�l�, �e tak, bo po co by tu przychodzi�?

Diamond odpowiedzia� spojrzeniem, kt�re m�wi�o, �e potrafi�by znale�� kilkana�cie powod�w.

��Wie o zw�okach z Chew Valley Lake? Sier�ant pokiwa� g�ow�.

��Przyjaciele mu powiedzieli.

��I to jest zamordowana �ona, zdaniem przyjaci�? Widzia� rysunek, kt�ry opublikowali�my?

��Nie m�wi� o nim.

��Dobrze. Nie st�j tu jak choinka na Bo�e Narodzenie. Mamy mn�stwo roboty. Proponuj�, �eby tu za�o�y� punkt dowodzenia. Mieli�my jecha� do Bristolu, ale to zmienia wszystko. Zorganizuj to, dobrze? Potrzebny mi kto�, �eby zebra� zeznania.

Pewny siebie, jak to bywa z lud�mi, kt�rzy maj� zrobi� co�, co lubi� najbardziej, gwa�townie otworzy� drzwi i wszed� do pokoju, gdzie czeka� profesor, kt�remu zgin�a �ona.

��Nazywam si� Diamond � oznajmi�. � Nadkomisarz Diamond.

Natychmiast zrozumia�, co sier�ant mia� na my�li. M�czyzna stoj�cy przy oknie nie wygl�da� na profesora tylko na sportowca. Jakby w�a�nie wzi�� prysznic i przebra� si� po pi�ciu setach na Wimbledonie. Przyczynia�y si� do tego wra�enia nieco wywatowane ramiona czarnej, lnianej marynarki, ale i tak nie pasowa� do wzoru nauczyciela akademickiego. Musia� mie� niewiele ponad trzydziestk�. Nie nosi� krawata, z lekka rozchylona b��kitna, bawe�niana koszula ukazywa�a podw�jny z�oty �a�cuszek na szyi. G�ste czarne w�osy by�y elegancko przystrzy�one, mia� te� w�siki w meksyka�skim stylu. M�odzi m�czy�ni kierowali rynkami finansowymi. Czy�by teraz przej�li uniwersytety?

��Gregory Jackman � przedstawi� si� z akcentem prosto z Yorkshire. � Ma pan jakie� wie�ci o mojej �onie?

Diamond jak zwykle uchyli� si� od odpowiedzi.

��Pan jest profesorem, jak rozumiem, z uniwersytetu w Bath? Jackman skin�� g�ow�.

��Jaki przedmiot pan wyk�ada?

��Angielski. Niech pan pos�ucha, przyszed�em tu w sprawie mojej �ony.

Wesz�a policjantka z bloczkiem do stenografowania.

��Pozwoli pan, �e b�dzie robi�a notatki? � zapyta� Diamond.

��Tak. Czemu nie?

��Zatem prosz� usi���. Wy��cznie ze wzgl�d�w protokolarnych musz� pana poinformowa�, �e nie musi pan m�wi� niczego, czego pan nie chce, a to, co pan powie, mo�e pos�u�y� jako dow�d w sprawie. Prosz� teraz opowiedzie� mi o �onie.

��M�wi�em im o tym w dy�urce, p� godziny temu. Spisali szczeg�y

��odpowiedzia� Jackman, nie podchodz�c do krzes�a.

��Prosz� o cierpliwo��, profesorze � Diamond wyra�a� si� z wyszukan� uprzejmo�ci�. � To ja dowodz� i wola�bym us�ysze� to od pana, ni� przeczyta� w ksi��ce raport�w. Najpierw jej nazwisko.

Jackman z rezygnacj� usadowi� si� w krze�le.

��Geraldine Jackman, znana powszechnie jako Geny Snoo. To jej pseudonim artystyczny. Za tydzie�, dwa b�dzie mia�a trzydzie�ci cztery lata, je�li� Bo�e, to wszystko jest zbyt przera�aj�ce, �eby o tym my�le�.

��Czy zechcia�by pan j� opisa�?

��Czy musz�? Na pewno widzia� j� pan w telewizji w Milnerach. Prawda? Zatrudniono j� te� przy paru reklamach, kiedy odesz�a z BBC.

Nast�pi�a przerwa. Diamond tak uwa�nie przygl�da� si� przes�uchiwanemu m�czy�nie, �e musia� przewin�� w pami�ci to, co zosta�o powiedziane, �eby zrozumie� jego s�owa.

��A tak! Rzadko ogl�dam telewizj�. Za��my, �e nigdy jej nie widzia�em. Jakiego koloru ma w�osy?

��Rudawobr�zowe. Kasztanoworude, je�li pan woli.

��Sier�antowi powiedzia� pan, �e br�zowe.

��No to br�zowe. � Jackman odpowiada� g�o�no tonem, kt�ry wskazywa�, jak mocno prze�ywa spraw�. � Co pan pr�buje zrobi�? Z�apa� mnie na k�amstwie? Nie przywleczono mnie tu na przes�uchanie, sam pan wie. Jestem tu, poniewa� moja �ona zagin�a. Powiedziano mi, �e by� mo�e nie �yje.

��Kto panu to powiedzia�?

��Kilka os�b, kt�re bardzo dobrze znaj� Gerry, widzia�o rysunek, jaki pokazywali�cie w telewizji. Ci ludzie m�wili, �e to jej dok�adna podobizna i �e kontaktowali si� z wami.

��Nie ze mn� osobi�cie. Mieli�my mn�stwo odpowiedzi na nasz apel

��wyja�ni� g�adko Diamond. � Potrzeba czasu, �eby wszystko sprawdzi�. Ale teraz, skoro pan ju� przyszed��

��Prosz� pos�ucha�, chc� wiedzie�, jak jest � przerwa� mu Jackman. Na jego twarzy wyra�nie wida� by�o zaniepokojenie, ale tak musia�o by� na tym etapie gry, bez wzgl�du na to, czy by� winny, czy nie. � Znale�li�cie jak�� kobiet�. Gdzie ona teraz jest?

��W kostnicy miasta Bristol. Nie przeskakujmy od razu do wniosk�w. Mo�e si� okaza�, �e nie musi pan tam chodzi�, je�li wygl�d pa�skiej �ony nie zgadza si� w szczeg�ach z wygl�dem zw�ok. W bardzo intymnych szczeg�ach. � Przeszed� do pyta�. � Kiedy widzia� j� pan po raz ostatni?

��W poniedzia�ek, trzy tygodnie temu.

��Jedenastego wrze�nia?

��Hm, tak. Wcze�nie wyjecha�em do Londynu. Le�a�a jeszcze w ��ku. Powiedzia�em jej, kiedy mo�e si� mnie spodziewa�, a potem wyszed�em, �eby z�apa� poci�g o �smej dziewi�tna�cie z Bath.

��Mia� pan jakie� sprawy w Londynie?

��Jestem odpowiedzialny za zorganizowanie wystawy, dotycz�cej Jane Austen, w Bath. Otwarcie nast�pi w tym tygodniu. Musia�em z kim� si� zobaczy� w sprawie r�kopis�w.

Diamond nigdy nie czyta� �adnej ksi��ki Jane Austen. Trudno by�o mu si� identyfikowa� z detektywami z telewizyjnych krymina��w, kt�rzy cytowali Szekspira i pisywali poezje w wolnym czasie. Wola� biografie, szczeg�lnie te, kt�re w tytule mia�y s�owa: �z Yardu�.

��I ta wystawa sprawi�a, �e nie m�g� pan wr�ci� przez trzy tygodnie?

��Nie, nie, wr�ci�em w �rod�.

Diamond wyprostowa� si� na krze�le i odp�dzi� wszystkie my�li o Jane Austen.

��Wr�ci� pan do domu?

��Tak.

��A zatem wiedzia� pan, �e �ona zagin�a, ju� w �rod� trzynastego wrze�nia?

��Nie wiedzia�em, �e zagin�a. � Profesor podkre�li� negatywn� odpowied� ruchem r�ki, jakby co� odgarnia�. � Nie by�o jej w domu, ale to nie pow�d do wszczynania alarmu. Cz�sto zostaje u przyjaci�.

��I nie m�wi panu o tym?

��Nie jestem str�em Gerry.

Co� w tej odpowiedzi zazgrzyta�o; tak odpowiedzia� Kain pytany o Abla.

��Ale jest pan jej m�em. Prawdopodobnie chce pan wiedzie�, gdzie bywa.

��Nie nalegam na to. � Nast�pi�a chwila ciszy. Jackman zbiera� my�li, �eby odpowiednio rzecz wyja�ni�. � �yjemy niezale�nie od siebie. Jeste�my dwojgiem ludzi, kt�rzy potrzebuj� w�asnej przestrzeni. Na takiej zasadzie si� pobrali�my. Kiedy wi�c Gerry nie ma przez dzie� czy dwa, nie zawiadamiam od razu policji.

��Nie m�wimy o dniu czy dw�ch, prosz� pana.

��My�la�em, �e tak.

��Potrzeba by�o panu trzech tygodni, �eby nas powiadomi� � zwr�ci� mu uwag� Diamond. Sprytne wykr�ty nie robi�y na nim wra�enia. Ten cz�owiek umia� pos�ugiwa� si� s�owami, czego mo�na si� by�o spodziewa� po profesorze angielskiego, ale nie by� w stanie prze�lizgn�� si� nad faktem, �e dziwnie p�no zg�osi� znikni�cie �ony.

��Nie przez ca�y czas by�em w domu � odpar� Jackman. � Mia�em nawa� pracy z przygotowaniem si� do nowego semestru. Londyn, Oksford, Reading. Bior� udzia� w zbyt wielu komitetach. Na par� dni wyjecha�em do Pary�a. Wi�ksz� cz�� lata po�wi�ci�em na zorganizowanie tej wystawy i bardzo zaniedba�em prace na wydziale anglistyki.

��I my�la� pan, �e co wtedy robi�a pa�ska �ona?

��Odwiedza�a przyjaci�. Zna mn�stwo ludzi w Londynie i Bristolu.

��Nie pracuje?

��Jest w stanie spoczynku, jak oni to nazywaj�.

��Oni?

��Bezrobotni aktorzy.

��Aha. � Diamond dobrze zna� to wyra�enie. Je�li wydawa�o si�, �e nie wie, o co chodzi, to tylko dlatego, �e tak pracowa� jego umys�. My�la� o s�owach, kt�re tak cz�sto widywa� na nagrobkach: �Niech spoczywa w pokoju�.

Jackman chyba co� wyczu�, bo pospieszy� z dok�adnymi wyja�nieniami.

��Gerry nie wyst�powa�a od p�tora roku. Po odej�ciu z BBC bra�a udzia� w kilku reklamach, ale praca w telewizji ju� si� jej sko�czy�a.

��Dlaczego? Przecie� wszyscy my�l� o niej jako o Candice Milner? Jackman pokiwa� g�ow�.

��Z pewno�ci� tak jest. Ale ona nie ma studi�w aktorskich. Kiedy zaproponowali jej t� rol�, chodzi�a jeszcze do szko�y. � Dosta� szans�, �eby pogada� o czym� mniej wa�nym i chwyci� si� jej kurczowo. � Jej odkrycie by�o jak z marzenia nastolatki. Re�yser wy�uska� j� z t�umu na Wimbledonie. Przyszed� tam, �eby obejrze� mecz, i stwierdzi�, �e zamiast na gr� patrzy na Gerry. Wygl�da�a dok�adnie tak, jak m�oda dziewczyna, kt�r� wyobrazi� sobie w scenariuszu. Niepospolicie pi�kna. Zna pan t� oklepan� scen� z hollywoodzkich musicali, kiedy posta� w typie Freda Astaire�a m�wi: �Nie obchodzi mnie, kim pani jest, musi pani u mnie wyst�pi�. To naprawd� zdarzy�o si� Gerry, kiedy mia�a osiemna�cie lat. Przykroili rol� do jej osobowo�ci, gra�a wi�c siebie i sta�a si� popularna. A druga strona medalu to fakt, �e trudno jej by�o zagra� inn� rol�.

��Czy to j� martwi�o?

��Z pocz�tku nie. Wyst�powanie dwa razy w tygodniu w operze mydlanej wymaga wiele wysi�ku, rozumie pan: m�yn z uczeniem si� kwestii, pr�bami i nagraniami. Do tego otwieranie uroczysto�ci ko�cielnych w niedziele i umykanie przed reporterami z kronik towarzyskich. Ale by�o jej przykro, kiedy wykre�lono j� ze scenariusza.

��Kiedy to si� wydarzy�o?

��Nied�ugo min� dwa lata.

��Ile czasu gra�a t� rol�?

��Zacz�a, kiedy mia�a osiemna�cie lat, musia�a mie� jakie� trzydzie�ci jeden, kiedy to si� sko�czy�o. Biedna Gerry. To przysz�o do�� niespodziewanie. Dotar�o to do niej, kiedy przys�ano jej scenariusz, w kt�rym Candice wchodzi do samolotu. Potem jest wypadek nad Alpami, nikt nie uchodzi z �yciem. Doskonale pami�tam, jaka by�a z�a. Walczy�a jak tygrysica, �eby zachowa� rol�. W ko�cu re�yser powiedzia�, �e d�u�ej nie mog� ukrywa�, i� jest naturszczykiem.

Jackman m�wi� z uczuciem, ale by�a w tym nutka oddalenia, jakby w jego s�owach smutek by� wi�kszy ni� naprawd�. Nie umkn�o to uwagi Petera Diamonda, kt�ry mia� s�uch wyczulony na fa�sz. Sprawa mog�a okaza� si� mniej skomplikowana, ni� s�dzi� z pocz�tku. Spodziewa� si�, �e wkr�tce j� rozwi��e.

Nie chc�c ju� d�u�ej wys�uchiwa� historii rodzinnych, Diamond wyj�� z kieszeni rysunek przedstawiaj�cy denatk� i pokaza� go.

��To jest portret, kt�ry pokazywali�my w telewizji. Co pan o tym s�dzi? Jackman rzuci� okiem na rysunek, g��boko zaczerpn�� tchu, jakby chcia� st�umi� uczucia, i powiedzia�:

��Cholernie mi przypomina Gerry.

Po kilku minutach siedzieli ju� z ty�u radiowozu i jechali do miejskiej kostnicy.

��Musz� doda� � powiedzia� Diamond � �e zw�oki, kt�re zobaczymy, le�a�y w wodzie przez dwa tygodnie. Rysunek sporz�dzony przez portrecist� policyjnego zosta� upi�kszony �eby mo�na go by�o pokaza� w telewizji.

��Dzi�kuj� za ostrze�enie.

��Gdyby mo�na by�o zidentyfikowa� j� na podstawie jakiego� znaku czy blizny�

��Nie wiem o �adnej � powiedzia� szybko Jackman i doda�, jakby po namy�le. � Co b�dzie, je�li si� oka�e, �e to kto� inny?

Diamond dobrze uda� opanowanie.

��Skoro zg�osi� pan zagini�cie �ony, i tak odb�dzie si� �ledztwo, kt�re zaczniemy od nowa. Zajmie si� nim kto� inny.

��Mo�liwe, �e si� pomyli�em.

Diamond nie ufa� sobie na tyle, �eby na to odpowiedzie�.

Dojechali nied�ugo po dziewi�tej wiecz�r, przygotowania zaj�y troch� czasu. Obs�uga kostnicy pracowa�a w innych godzinach ni� policja. Dopiero po d�u�szym oczekiwaniu przyjecha� na rowerze kto� z personelu i otworzy� drzwi.

Diamond nie odezwa� si� ani s�owem. Za bardzo by� poch�oni�ty obserwowaniem Jackmana.

Wyprowadzono zw�oki i odkryto twarz.

Nast�pnego dnia okaza�o si�, �e przeszukanie domu profesora Jackmana nie odby�o si� �zaraz rano�. Zaraz rano, po rozpocz�ciu dnia Petera Diamonda o wp� do si�dmej, rozleg� si� dzwonek telefonu stoj�cego przy jego ��ku. By�a to wiadomo�� od samego zast�pcy szefa policji, przekazana przez inspektora dy�urnego z komendy g��wnej. Diamondowi kazano si� zg�osi� do komendy o wp� do dziewi�tej.

Domy�la� si�, �e nie chodzi o pochwa�� od szefa. Wyczuwa� k�opoty.

Rzuci� si� z powrotem na poduszk� i j�kn��. Cokolwiek by�o powodem tego nag�ego wezwania, nie mog�o si� zdarzy� w bardziej nieodpowiedniej porze. Komplikacje! B�dzie musia� odwo�a� ustalenia z wczorajszego wieczoru. Furgonetki detektyw�w, mundurowych i technik�w kryminalistyki mia�y zjecha� do domu Jackmana o wp� do dziewi�tej, dok�adnie w tym samym czasie, kiedy mia� spotkanie w Bristolu.

Zn�w usiad�, zdj�� telefon ze stolika nocnego i postawi� go na ko�drze mi�dzy nogami. Jego �ona, Stephanie, wysz�a z sypialni, kt�ra zamieni�a si� w komisariat, bez s�owa w�o�y�a podomk� i zesz�a na d�, �eby postawi� czajnik na gazie. Diamond podni�s� s�uchawk� i wykona� pierwszy z kilku telefon�w, przesuwaj�c przeszukanie na jedenast�. Nie chcia�, �eby ktokolwiek wchodzi� do domu bez niego. Teoretycznie m�g� przekaza� nadz�r Johnowi Wigfullowi. To jednak Diamond wola� pomin��. Poprosi� tylko Wigfulla, �eby odwiedzi� profesora Jackmana w hotelu i powiedzia� mu o zmianie plan�w.

Po drodze do Bristolu pr�bowa� zg��bi�, co mog� my�le� w komendzie g��wnej. Doszed� do nieprzyjemnego wniosku, �e poprzedniego wieczoru Jackman musia� wydzwania� na wszystkie strony z pokoju hotelowego. Kiedy pojawiaj� si� k�opoty, ludzie o wysokim statusie, tacy jak Jackman, nie chowaj� si� do mysiej nory jak ma�e z�odziejaszki, lecz wprawiaj� w ruch siatk� kole�e�skiej pomocy.

Tego ranka pan Tott, zast�pca komendanta, siedzia� za biurkiem w bia�ej koszuli z r�owymi szelkami. Widok ten by� tak niezwyk�y, �e ka�dy funkcjonariusz ni�szej rangi zawaha�by si� w drzwiach. Ale Diamonda przywita� po kole�e�sku, zwracaj�c si� do niego po imieniu. Ruchem r�ki wskaza� mu czarn�, sk�rzan� kanap� pod oknem. Zast�pca komendanta, jakby chcia� ca�kowicie rozwia� wszelkie obawy, �e b�dzie jaka� reprymenda, wsta�, podszed� do drzwi i poprosi�, �eby przyniesiono kaw� i herbatniki. Potem przysiad� na por�czy kanapy z za�o�onymi r�kami. Z przedzia�kiem na czubku g�owy, w�osami g�adko przylegaj�cymi do g�owy i w�sem jak u oficera gwardii wygl�da�, jakby pozowa� do edwardia�skiej fotografii.

Ca�a ta wymuszona kordialno�� wywar�a przygn�biaj�ce wra�enie na Diamonda. Ostatnim razem, kiedy potraktowano go z takimi wzgl�dami, dowiedzia� si� od lekarza, �e jego �ona poroni�a.

��Przepraszam, �e pokrzy�owali�my ci plany � powiedzia� Tott, pr�buj�c nada� s�owom szczere brzmienie � ale musieli�my spotka� si� z tob� jak najszybciej. Przy okazji, jak posuwa si� �ledztwo w sprawie zab�jstwa?

To �przy okazji� by�o jeszcze jednym wstrz�sem, bo znaczy�o, �e dyskutowana b�dzie zupe�nie inna sprawa ni� przypadek Jackmana. Diamond powiedzia� kilka zda� bez przekonania, szybko my�l�c o tym, co si� dzieje.

��Wieczorem zidentyfikowali�my t� kobiet�. Mo�e pan ju� s�ysza�.

��Aktorka telewizyjna, czy tak?

��Tak. Zona profesora angielskiego z Claverton. Tott u�miecha� si� przyjacielsko.

��Tak mi m�wiono. Lepiej wyszlifuj Szekspira, Peter. � Przerwa� i opu�ci� ramiona. � No dobrze, przejd�my do rzeczy. Na biurku le�y egzemplarz raportu ze �ledztwa w sprawie Missendale�a.

Diamond w�a�ciwie odczyta� sygna�y.

��Rozumiem. � By� w stanie wydoby� z siebie tylko tak�, nijak� odpowied�. Za d�ugo t�umi� przykre my�li. Min�o ponad osiem miesi�cy, odk�d stan�� przed komisj� �ledcz�, i ponad dwa lata, odk�d Hedley Missendale zosta� wypuszczony na wniosek ministra spraw wewn�trznych z zaleceniem u�askawienia. Fa�szywe zeznania, nies�uszne uwi�zienie. Niekt�re gazety rozkr�ci�y kampani� nienawi�ci przeciwko ��ajdakom z policji�, oskar�aj�c ich o rasizm i brutalno��. Kampania skupi�a si� na nadkomisarzu Blaizie i na Diamondzie. Jacob Blaize zosta� zaszczuty, musia� przej�� na emerytur� w zwi�zku z nadwer�onym zdrowiem, co prasa z�o�liwie i bezpodstawnie opisa�a jako potwierdzenie publikowanych oszczerstw.

��My�l�, �e powiniene� na to jak najszybciej rzuci� okiem � powiedzia� Tott. � Ul�y ci, kiedy si� dowiesz, �e nie osta� si� �aden z powa�niejszych zarzut�w.

Diamond popatrzy� w stron� biurka.

��M�g�bym�?

��Nie kr�puj si�. Po to tu jeste�.

Wsta� niemrawo, przeszed� przez pok�j i wzi�� raport.

��Najwa�niejsze jest oczywi�cie pod koniec � oznajmi� Tott. � To, co znajdziesz w akapitach od strony osiemdziesi�tej si�dmej, dotyczy ciebie osobi�cie. Nie �piesz si�.

Diamond przekartkowa� raport i znalaz� podsumowanie. Jego nazwisko rzuca�o si� w oczy. Szybko przeczyta� stron�, by wy�owi� sedno sprawy. �Nie znaleziono dowod�w rasistowskiego podej�cia ze strony nadinspektora Diamonda� Ten funkcjonariusz podczas intensywnego przes�uchania w pe�ni oczy�ci� si� z zarzut�w� Je�li chodzi o zeznanie Missendale�a, ca�kowicie zgadza�o si� ono z zebranymi dowodami� nadinspektor Diamond, podobnie jak uczyni� to s�d, mia� prawo wyci�gn�� racjonalne wnioski, �e zeznanie Missendale�a ma podstawy faktyczne�.

Odwr�ci� stron�, by� dziwnie spokojny, ale nie czu� si� zrehabilitowany po miesi�cach obelg ze strony medi�w. A potem skoncentrowa� si� na jednym zdaniu.

��Bo�e Wszechmog�cy! Tott wr�ci� na krzes�o.

��Co� nie tak?

���Nale�y stwierdzi�, �e fizyczna obecno�� i si�a osobowo�ci nadinspektora Diamonda nie mog�a nie zastraszy� Missendale�a� � przeczyta� Diamond. � To nie w porz�dkuj� po prostu tak wygl�dam. Nic na to nie poradz�, �e jestem tak dobrze zbudowany.

��Tak, to nie w porz�dku � zgodzi� si� Tott. Z jego tonu wynika�o, �e nie przywi�zuje do tego wagi.

Ale Diamond nie mia� zamiaru odpu�ci�.

��Nie zastraszano nikogo, �eby wydoby� zeznania. S�dzia podczas procesu ustali�, �e nie by�o nacisk�w.

Diamond zacz�� czyta� dalej.

��Po prostu w to nie wierz�! �Z zaniepokojeniem nale�y stwierdzi�, �e pr�bki w�os�w z we�nianej czapki, zerwanej napastnikowi podczas walki, nie zosta�y por�wnane z w�osami pana Missendale�.

��O co chodzi? � zapyta� Tott.

��Wys�ali�my czapk� do laboratorium.

��Ale nie sprawdzili�cie tego, o ile dobrze zrozumia�em. Nie wzi�li�cie pr�bek w�os�w od Missendale�a.

��Ten cz�owiek si� przyzna�.

��Ale rozs�dek nakazywa�, �eby pobra� pr�bki. Diamond patrzy� na niego ze zdumieniem.

��W�a�ciwie po co?

��Dla por�wnania.

��To by�o w 1985 roku. Zanim pojawi�y si� badania genetyczne. Nawet gdyby�my to zrobili, laboratorium kryminalistyczne nie by�oby w stanie nam powiedzie�, czy w�osy na czapce nale�a�y do Missendale�a, czy do Sammy�ego Davisa juniora. Z raportu wynika, �e gdyby por�wnano pr�bki, wysz�oby na jaw, �e Missendale jest niewinny, a to po prostu nieprawda.

��W raporcie nie ma o tym ani s�owa.

���Z zaniepokojeniem nale�y stwierdzi攅? To sugeruje, �e kto� jest winny.

��Rzecz w tym, �e nale�a�o to zrobi� rutynowo. Nikt ci� nie oskar�a, �e ukrywa�e� dowody � odpowiedzia� stanowczo Tott.

��Oskar�aj� Jacoba Blaize�a i mnie, �e go wrobili�my.

��Cz�owieku, nie dramatyzuj! Gdyby tak by�o, wylecia�by� z pracy. Twoja uczciwo�� nie zosta�a podwa�ona.

Diamond wiedzia�, �e teraz powinien si� zamkn��. Ale czu� si� skrzywdzony.

��Podczas �ledztwa powiedzia�em im, co musia�o si� zdarzy�, ale oni, jak wida�, zbagatelizowali to. Missendale zosta� wrobiony, ale nie przeze mnie. To by� ma�y z�odziejaszek z kryminaln� kartotek�. Mia� niski iloraz inteligencji. W tle stali wi�ksi macherzy, za sprytni, �eby da� si� z�apa�. Je�li spojrze� wstecz, jest oczywiste, �e Missendale by� dla nich koz�em ofiarnym. Chcieli, �eby ten drugi facet, ten, kt�ry naprawd� zastrzeli� sier�anta, dalej dla nich pracowa�, wi�c powiedzieli Missendale�owi, �e je�li nie z�o�y fa�szywych zezna�, to go sprz�tn�. W pudle by�by bezpieczniejszy. Na wolno�ci czeka� go gr�b.

Tott pokiwa� g�ow�.

��Wierz� ci. W dzisiejszych czasach zorganizowana przest�pczo�� cz�sto kryje si� za prowadzonymi przez nas sprawami. Ale takie teoretyzowanie nie wchodzi w zakres �ledztwa. Patrzono na konkretne okoliczno�ci, w kt�rych naruszona zosta�a praworz�dno��.

��Nie satysfakcjonuje mnie to.

��Dziwne by�oby, gdyby znalaz� si� kto� usatysfakcjonowany zawarto�ci� raportu, licz�cego ponad sto stron. Powiniene� chyba uzna�, �e dzi�ki temu ca�a ta paskudna sprawa zosta�a zako�czona. Medi�w nie zainteresuj� fragmenty, kt�re tak ci� dr�cz�.

��Ale nie s�dz�, �eby to za�atwia�o spraw� do ko�ca.

��Zdaje si�, �e s�ysz� brz�k fili�anek � stwierdzi� pan Tott. Diamond poczeka�, a� nalej� mu kawy ze szklanego dzbanka z chromowanymi okuciami. Kiedy zn�w zostali sami, powiedzia�:

��Chcia�bym zapyta�, jaki skutek wywrze to na moj� prac� w Avon i Somerset.

���adnego � odpar� Tott. � To, co zdarzy�o si� cztery lata temu w Londynie, jest ju� histori�.

��Od tamtego czasu obrzucono mnie tonami b�ota.

��Ale nic nie przylgn�o.

��Nie zaprzeczy pan jednak, �e podci�to mi skrzyd�a?

Tott zamiesza� kaw� i nic nie odpowiedzia�. By�o oczywiste, �e Komisarz m�wi o zast�pieniu Billy�ego Murraya Johnem Wigfullem, zaufanym cz�owiekiem komendy g��wnej.

��Nie narzekam � przyzna� Diamond. � Z waszego punktu widzenia to by� racjonalny �rodek zabezpieczaj�cy, skoro wybuch�a sprawa Missendale�a. Ale mia�em prawo oczekiwa�, �e ten raport oczy�ci mnie, i s�dz�, �e oczy�ci�, cho� niezupe�nie.

��Je�li raport sprawi, �e b�dziesz dok�adniej stosowa� procedury, to cho� troch� spe�ni swoj� funkcj�. Musisz przyzna�, �e potrafisz by� bardzo odporny na techniki. Przyznaj�, �e rozw�j nauki w ci�gu ostatnich kilku lat budzi trwog�, ale wypada�oby chocia� spr�bowa� wykorzystywa� go w naszej pracy.

��Do pewnego stopnia. Wrodzona inteligencja mo�e da� doskona�e osi�gni�cia. Zdanie si� tylko na maszyny jest niebezpieczne.

��Daj spok�j. Niczego takiego nie ��dam. To kwestia zachowania proporcji.

Diamond zamkn�� raport i po�o�y� go na biurku Totta.

��Co si� stanie, kiedy nast�pnym razem jaki� z�odziejaszek zakwestionuje moje przes�uchanie?

��Do wszelkich skarg podejd� merytorycznie � powiedzia� Tott tonem wskazuj�cym, �e jego cierpliwo�� jest na wyczerpaniu. � I przyjm� wszelkie uwagi, �e mog� by� uprzedzony. Nie widz�, �eby przywar�o do ciebie to b�oto, i mam nadziej�, �e nie zobacz� wi�cej ani jednej plamki. Czy chcia�by� mi jeszcze co� powiedzie�?

��O czym?

��O twoim bie��cym �ledztwie.

��Nie. Nic wi�cej. � Pod wp�ywem chwili powiedzia� i tak wi�cej ni� nale�a�o.

��Doceniam to � odpar� Tott. � Przeniesienie Wigfulla do twojej grupy nast�pi�o na moje ��danie. Wigfull nie jest, podkre�lam to, nie jest informatorem. Mam na oku wszystkich moich funkcjonariuszy i nie potrzebuj� pomocy takich jak John Wigfull. Czy to jasne?

��Jasne.

��I przyj�te?

��Tak jest.

��Opowiem ci o Wigfullu. � Tott spojrza� na fili�ank� i powoli przejecha� palcem po jej kraw�dzi. � Wiedzia�em, �e raport niebawem sp�ynie, ale nie wiedzia�em, co zawiera. Musia�em stawi� czo�o najgorszemu z mo�liwych scenariuszy, �e zostaniesz bezzw�ocznie usuni�ty z wydzia�u zab�jstw. Potrzebowa�em cz�owieka zdolnego do przej�cia sprawy i nie wchodz�c w personalia, w twoim zespole nie by�o nikogo, komu m�g�bym zaufa�. Wybra�em Wigfulla. Oczywi�cie nie powiedziano mu o przyczynach, ale jako dobry detektyw sam m�g� si� tego domy�le�. Podoba mi si� to, �e macie r�ne temperamenty. Poza tym jeste� wielkim m�czyzn�, co niesprawiedliwie podkre�lono w raporcie. B�d� wielki w najlepszym tego s�owa znaczeniu, tak wielki, �eby wyci�gn�� z Wigfulla to, co najlepsze.

Moja �ona, Geraldine, pr�bowa�a mnie zabi� pi�tego sierpnia.

�eby zabi� m�a, trzeba go bardzo nie lubi�, �eby nie powiedzie� � nienawidzi�. Wszyscy znali Gerry jako osob� ciep�� i wylewn�. By�a te� nadzwyczaj �adna. Osi�gn�a ten etap �ycia, kiedy �pi�kna� zaczyna ust�powa� s�owom takim jak �elegancka� i �zadbana�. S�ynne, p�omieniste w�osy nosi�a �ci�gni�te i zwi�zane nad d�ug�, bia�� szyj�. Fakt, �e lubi�a czarne sp�dnice i bluzki niczemu nie przeszkadza�; ubrana by�a odpowiednio.

Musz� jednak powiedzie�, �e w domu to by�a zupe�nie inna kobieta. Przez ostatnie p� roku coraz trudniej przychodzi�o z ni� �y�. Miewa�a nieprzewidywalne nastroje. Zdarza�y si� jej napady z�o�ci, irracjonalne wybuchy, kiedy oskar�a�a mnie o b�ahostki, kt�re w czym� jej tam wadzi�y. Pami�tam, jak zarzuci�a mi, �e majstrowa�em przy jej samochodzie, bo nie chcia� zapali�, albo �e schowa�em jej gazet� czy opr�ni�em zbiornik z gor�c� wod�, kiedy sama zostawi�a niezakr�cony kurek � g�upie, domowe sprawy wyolbrzymia�a do rozmiar�w wielkich katastrof, twierdz�c, �e to jawne dowody mojej z�o�liwo�ci. Ale bywa�o, �e nagle przeskakiwa�a do nastroju rado�ci i rozbawienia r�wnie trudnego do wytrzymania, po kt�rym cz�sto nast�powa�a czarna, milcz�ca depresja. Martwi�o mnie to wszystko, rzecz jasna, ale nie dochodzi�o do czyn�w gwa�townych, a przynajmniej tak mi si� zdawa�o.

Kiedy patrz� wstecz, widz�, �e pierwsze informacje, i� Gerry co� planuje, uzyska�em po�rednio od lekarza. Pod koniec lipca wybra�em si� na coroczne badania. Nalegali na to moi uniwersyteccy pracodawcy. Piel�gniarka zwa�y�a mnie, zmierzy�a mi ci�nienie krwi, sprawdzi�a odruchy i wszystkie funkcje, kt�re mia�a spisane na li�cie, a potem zosta�em wprowadzony do gabinetu, �eby poczeka� na werdykt. Mojego sta�ego internisty nie by�o i pierwszy raz w �yciu spotka�em si� z tym niem�odym lekarzem. Doktor Bookbinder, cz�owiek starej szko�y, by� dziobaty, siwy, z muszk� i spinkami do mankiet�w. Jeden z tych, kt�rzy z daleka omijaj� komputer. Chocia� na �cianie wisia� plakat ostrzegaj�cy przed skutkami palenia, a okno by�o otwarte, w gabinecie cuchn�o cygarami.

��Jak pan si� czuje?

��Jestem zdrowy jak byk � odpar�em. I chocia� sam o tym m�wi�, wiem, �e tak wygl�dam: jasne spojrzenie, krzepa, weso�y nastr�j.

��Ile pan ma lat? Trzydzie�ci sze��, trzydzie�ci siedem. Jest pan nieprzyzwoicie m�ody jak na profesora. Jakim przedmiotem pan si� zajmuje? Mam nadziej�, �e nic z nauk medycznych?

��Wyk�adam angielski.

��Doskonale. � Oczy doktora Bookbindera b�yszcza�y, kiedy patrzy� na mnie spoza okular�w. � Prosz� wi�c mi nie m�wi�, co mam robi�. Nie wiedzia�em, �e w Claverton zajmuj� si� naszym ojczystym j�zykiem.

��Dopiero organizuj� wydzia�. Katedr� stworzono kilka lat temu.

��Katedr� angielskiego? Wspaniale, ale niech pana nie kusi, �eby za d�ugo siedzie� na tym sto�ku. Siedz�cy tryb �ycia mo�e doprowadzi� do obstrukcji albo hemoroid�w.

��Nie siedz� przez ca�y czas. Czasem wstaj� i przeci�gam si�.

��Doskonale. Czy to stresuj�ce?

��Wstawanie?

��Nie, bieganie � powiedzia� doktor Bookbinder. � Po wydziale.

��Ale� nie. Nie mam jeszcze wielu student�w. Lekarz przejrza� formularz wype�niony przez piel�gniark� i wepchn�� go do p�katej teczki, zawieraj�cej ca�e moje �ycie z punktu widzenia medycyny.

��Nie czyta�em czego� r�wnie nudnego od czas�w ksi��ki o hobbitach. A mo�e kosmitach? U�ywaj�c termin�w z zakresu ubezpiecze�, panie profesorze, opisa�bym pana jako czerstwego osi�ka, dop�ki si� pan nie wypali. Jest pan m�em tej czaruj�cej m�odej kobiety, kt�ra grywa�a Candice Milner w telewizji, prawda? Jest moj� pacjentk�.

Skin��em g�ow�.

��By�a tutaj w poniedzia�ek. To jedna z zalet tego zawodu, widujemy panie cz�ciej ni� ich m��w. Bez obrazy.

��Staram si� unika� lekarzy, chyba �e to nieuchronne � odpar�em, zdejmuj�c nog� z nogi, got�w do wyj�cia. � A skoro nie jestem tutaj po to, �eby wy�udzi� od pana tydzie� zwolnienia chorobowego, nie powinienem zajmowa� panu wi�cej czasu.

Doktor Bookbinder wskaza� gestem r�ki, �ebym usiad�.

��Kiedy pani Jackman ustala wizyt�, w recepcji dostaj� bzika.

��Pot�ga telewizji.

��Chce pan wiedzie�, dlaczego do mnie przychodzi? Niedyskrecja unosi�a si� w powietrzu. Nie obchodzi�o mnie to.

��Szanujemy z �on� nasz� prywatno�� � powiedzia�em ostro�nie.

��Sypiacie razem?

Szeroko otworzy�em oczy. Podci�gn��em si� na krze�le i usiad�em wyprostowany.

��Czy to ma jakie� znaczenie?

��Inaczej bym o to nie pyta�, prawda? � odpar� doktor Bookbinder.

��Je�li chodzi panu o to, czy w tym samym pokoju, odpowied� brzmi: tak � stwierdzi�em po chwili wahania.

��W takim razie nie brakuje mi profesjonalizmu. Musia� pan to zauwa�y�.

��Co zauwa�y�, panie doktorze?

��Bezsenno�� pa�skiej �ony.

��Bezsenno�� mojej� �ony?

��Dlatego pyta�em pana o stres. Przysz�o mi na my�l, �e mimo woli mo�e si� pan z ni� dzieli� swoimi problemami zawodowymi, ale pan mi powiedzia�, �e nie ma pan problem�w.

W porz�dku, nie obchodzi mnie ta ca�a nowomodna psychiatria, w og�le nie obchodzi mnie psychiatria.

��Rzadko rozmawiam z Geraldine o swojej pracy.

��Musimy wi�c poszuka� gdzie indziej prawdopodobnej przyczyny niepokoj�w. Czyjej obecny styl �ycia mo�e by� ich podstaw�? Rzadko zdarza si� jej teraz wyst�powa� w �wietle reflektor�w.

��To fakt. Czasem gra w reklamach, ale praca w telewizji si� sko�czy�a.

��Dlaczego? Wszyscy nadal o niej my�l� jak o Candice.

��Co� w tym zapewne jest.

��Nie zauwa�y� pan, �e nie mo�e zasn��?

��Szczerze m�wi�c, nie. Mamy oddzielne ��ka i kiedy tylko dotykam g�ow� poduszki, natychmiast odp�ywam.

��Nie pyta pan rano, czy dobrze spa�a?

��Nie. Kiedy wstaj�, zawsze mam wra�enie, �e dobrze spa�a. � Przerwa�em. � Musz� jednak przyzna�, �e czuj� si� skr�powany t� rozmow�, panie doktorze. Je�li Geraldine ma k�opoty ze snem, powinna mi o tym wspomnie�. Tymczasem nie zrobi�a tego. Przysz�a do pana w zaufaniu.

��Uczyni�em ca�kiem zasadne za�o�enie, �e wie pan o tej sprawie � powiedzia� lekarz. Po czym doda� co�, co bardzo mi si� nie spodoba�o: � Jest pan zaniepokojony, o ile rozumiem?

Opanowa�em si� z trudem.

��Oczywi�cie, �e jestem zaniepokojony, skoro mi pan to powiedzia�. Zrobi� wszystko, co w mojej mocy, �eby pom�c, cho�by to by�o przygotowywanie fili�anki czekolady w nocy.

Lekarz parskn�� �miechem.

��Nie musi pan wstawa� i dotrzymywa� jej towarzystwa. W ten spos�b nie opanuje si� bezsenno�ci.

��Co pan proponuje? Odpowiedzia� natychmiast.

��Prosz� si� nie martwi�. Teraz b�dzie spa�a. Da�em jej phenobarbiton.

Zmarszczy�em brwi.

��Jest a� tak �le?

��Pr�bowali�my ju� �agodniejszych �rodk�w. Powiedzia�a, �e nie daj� rezultatu.

��Zatem to trwa od jakiego� czasu? Nie wiedzia�em.

��To ostra, nieust�pliwa bezsenno��, profesorze. Musimy jako� przerwa� cykl, a w takich wypadkach dobre, staromodne barbiturany zrobi� swoje, podczas gdy nowsze �rodki nie. Kiedy ju� przywr�cimy nawyk snu, naturalny wzorzec powinien ustabilizowa� si� w ci�gu kilku tygodni.

��Chce pan powiedzie�, �e niczego nie mog� zrobi�?

��Pozostaje problem fundamentalny. Mo�liwe, �e ma to jakie� pod�o�e fizyczne, ale po�r�d wszystkich powod�w utraty snu najpospolitszy jest niepok�j. Widz�, �e pan wsp�czuje, i ju� to samo pomaga. Je�li b�dzie pan m�g� ustali� �r�d�o jej obaw i zrobi� z tym co� konstruktywnego, na d�u�sz� met� uczyni pan wi�cej dobra ni� phenobarbiton. Prosz� pana jednak o dyskrecj�.

��A to dobre!

��Profesorze, jestem pewien, �e jako cz�owiek inteligentny zrozumie pan, i� zaufanie pacjentki do lekarza jest niezwykle istotne.

��Jasne � powiedzia�em i tym razem nie powstrzymywa�em si�. � I jako cz�owiek inteligentny powinienem doradzi� �onie, �eby zmieni�a lekarza. Do widzenia.

Wsta�em i wyszed�em.

Zanim zapali�em silnik, siedzia�em przez jaki� czas, pr�buj�c zrozumie�, dlaczego Geraldine cierpi na bezsenno�� i jak to mo�liwe, �e tego nie zauwa�y�em. Nie przysz�o mi na my�l, �e phenobarbiton jest przeznaczony dla mnie.

Tego samego ranka na uniwersytecie w Bath z�apa�em si� na tym, �e patrz�, jak pani Hunter, osobista sekretarka dziekana wydzia�u literatury, uk�ada na talerzu sze�� czekoladowych herbatnik�w. W pokoju obok komitet kierowniczy uniwersytetu odbywa� narad�. Wezwano mnie w kwestii sz�stego punktu porz�dku obrad. Mia�em wej�� razem z kaw�. Po dwudziestu minutach zacz��em si� niepokoi�. Nadal nie mog�em doj�� do siebie po nieprzyjemnej wizycie u doktora Bookbindera. Pami�tam, �e pocz�stowa�em si� herbatnikiem i za�artowa�em, usi�uj�c poprawi� sobie nastr�j.

��Dziwna nazwa: komitet kierowniczy. Co oni tam robi�? Kieruj� w k�ko rowerami?

Hilary Hunter lubi chichota�. Chyba spodoba�a si� jej my�l, �e pi�ciu profesor�w z powag� peda�uje w k�ko po gabinecie dziekana przez ca�e rano, ale jako lojalna sekretarka nic mog�a wy�miewa� szefa, wi�c odwr�ci�a si� i nacisn�a prze��cznik na czajniku. Woda zd��y�a si� zagotowa� ju� dwa razy.

Min�a kolejna minuta.

Zadzwoni� brz�czyk na jej biurku. Nala�a kaw� i podnios�a tac�. Otworzy�em przed ni� drzwi.

��Niech pani uwa�a na lidera wy�cigu w ��tej koszulce � mrukn��em.

Dla pani Hunter by�o to jak szturchni�cie w �ebra. Parskn�a, wchodz�c w drzwi.

��Potrzebna pani chusteczka? � zapyta� dziekan. Pokr�ci�a g�ow�.

��Prosz� zatem postawi� tac�, sami si� obs�u�ymy. Jackman, prosz� do nas. � Dziekan wskaza� gestem wielk�, obit� perkalem kanap�. Wygoda jest dla niego wa�na. Lubi kraciaste we�niane koszule i r�cznie tkane krawaty. Jego cyklist�wka i torba do golfa wisia�y na drzwiach. W tym roku to on przewodniczy� komitetowi. Inni zostali �ci�gni�ci z r�nych wydzia��w. Trzech z nich zna�em z widzenia, a z czwartym, profesorem Oliverem, z wydzia�u sztuki, chadza�em do baru.

��Jak si� ma nasze piskl�, wydzia� anglistyki? � zapyta� powa�nym tonem dziekan.

��Jest w niezgorszym nastroju � odpar�em.

��Ha� tak. Gotowe do pierwszego lotu?

��A jaka jest propozycja? Wycieczka do Stan�w? Dziekan si� roze�mia�.

��Optymista z ciebie. Czy� nie jest optymist�? Profesorze Oliver, niech pan mu wyja�ni.

��Ja? � Tom Oliver wyrzuci� z siebie fontann� okruszk�w herbatnika. Musia� mie� co� do prze�uwania. Spotkania komitetu, na kt�rych nie wolno by�o pali�, by�y prawdziw� m�czarni� dla na�ogowego palacza fajki. Wypi� �yk kawy i prze�kn�� g�o�no. � Greg, zapewne wiesz, �e staramy si� podnie�� wizerunek uniwersytetu w okolicy.

��W mie�cie � powiedzia� dziekan.

��Przepraszam. W mie�cie. Jaki� rok, dwa lata temu troch� nas krytykowano, �e zbudowali�my tutaj, w Claverton, przys�owiow� wie�� z ko�ci s�oniowej i �e zapominamy o mieszczuchach.

��Nie, nie m�w tak � �achn�� si� dziekan.

��O mieszczuchach � powt�rzy� Oliver. � O dobrych obywatelach. Zarzut by�, oczywi�cie, nieprawdziwy. Przy naszych zasobach naukowych i technologicznych zawsze wspierali�my lokalny przemys�, organizuj�c kursy z praktykami. Prowadzimy ogromn� liczb� szkole� zewn�trznych. Towarzystwo Koncertowe organizuje wyst�py muzyczne. Na Bo�e Narodzenie pozwalamy setkom ludzi wybieraj�cych si� na zakupy korzysta� z naszego parkingu. Studenci przeprowadzaj� zbi�rki pieni�dzy na cele spo�eczne i tak dalej.

��Wy�cigi lektyk � doda� profesor religioznawstwa por�wnawczego, lekki jak pi�rko, kt�ry co roku zgadza� si�, �eby obnoszono go po wydzia�ach.

��To te�. Zmierzam do tego, �e trzy lata temu, zanim do nas do��czy�e�, Greg, urz�dzili�my wystaw� w Victoria Gallery.

��Tej nad bibliotek� publiczn� � wtr�ci� dziekan. � �wietna wystawa, jak na pierwszy raz.

Ostro�nie, jak spod przy�bicy, spojrza� mi w oczy.

��Zorganizowanie jej spad�o na mnie � kontynuowa� Oliver. � Moje zadanie polega�o na urz�dzeniu wystawy pod tytu�em �Sztuka w Bath�, przedstawiaj�cej malarzy, mieszkaj�cych tutaj w kt�rym� momencie swojego �ycia. Barwny t�umek, musz� przyzna�. Gainsborough, Thomas Lawrence, Whistler, lord Leighton i kilku pomniejszych.

��Profesor Oliver wystawi� jedno ze swoich p��cien � powiedzia� dziekan. � O ile pami�tam, by�a to abstrakcja, utrzymana g��wnie w r�u.

��Musia�em wype�ni� luk� � zauwa�y� nie�mia�o Oliver. � Wola�bym zorganizowa� kompletn� wystaw� sztuki wsp�czesnej, ale Towarzystwo Artyst�w z Bath miesi�c wcze�niej mia�o w tej galerii swoj� doroczn� wystaw� i powiedziano mi stanowczo, �e moja musi mie� inny charakter, bardziej tradycyjny.

Wyczuwaj�c chyba, �e trzeba mocniej podkre�li� pozytywne aspekty wystawy �Sztuka w Bath�, dziekan zn�w w��czy� si� do rozmowy.

��Reakcja na nasz� pro�b� o wypo�yczenie obraz�w by�a fantastyczna. Zar�wno prywatnych kolekcjoner�w, jak i bardziej znanych �r�de�. Po cz�ci jest to pow�d organizowania takich wystaw, spos�b na przypomnienie mieszka�com, �e istniejemy. By�o o tym w gazetach, w lokalnej telewizji i w radiu. Na koniec okaza�o si�, �e profesor Oliver to posta� medialna.

Tom Oliver podni�s� oczy w g�r� na to wspomnienie. Kiedy ju� wszystkiego wys�ucha�em, usiad�em prosto ze skrzy�owanymi na piersi r�kami.

��Do rzeczy, panowie. Co mi dok�adacie? Dziekan si� nachmurzy�.

��Jackman, nikt panu niczego nie dok�ada. Mam prawo s�dzi�, �e profesor angielskiego b�dzie u�ywa� bardziej stosownych s��w.

��Dowalacie?

��Wygl�da, jakby�my mieli sprzeczne cele � powiedzia� dziekan. � Jackman, wiem, �e nie liczy si� pan ze s�owami, ale nie ma powodu do obstrukcji, zanim zdo�ali�my powiedzie�, o co chodzi. Uwa�am, �e jest wspania�a okazja, by wydzia� anglistyki wyrobi� sobie mark�. Jako najnowszy musi sporo pracowa�, �eby dor�wna� tym, kt�re by�y tu od pocz�tku. I nie powiedzia�bym, �e jeste�cie przeci��eni, skoro robili�cie dopiero drugi nab�r student�w. Nie b�dziecie nadawa� stopni naukowych jeszcze przez rok.

��Niez�a wym�wka. Chce pan, �ebym to ja w tym roku bi� w b�ben. Czy dostan� woln� r�k�?

��W pewnych granicach. Wzruszy�em ramionami.

��Nie dostan� wolnej r�ki.

��Otrzymali�my propozycj�, raczej trudn� do odrzucenia, kt�ra wysz�a od samej rady miasta. Oczywi�cie nasz komitet bardzo j� popiera.

��Co to takiego?

���Jane Austen w Bath�.

Zapad�a cisza.

��Jane Austen, ta pisarka � doda� sarkastycznie dziekan, nie bawi�c si� w uprzejmo�ci. � Na wypadek gdyby pan tego nie wiedzia�, mieszka�a tu przez kilka lat.

��Cz�owiek codziennie dowiaduje si� czego� nowego � powiedzia�em. � To ju� dogadane? Tylko Jane?

��I Bath. Tematyka wystawy to uczczenie lat, kt�re Jane Austen sp�dzi�a w Bath.

��Uczczenie?

��W�a�nie.

G��boko nabra�em tchu i powoli wypu�ci�em powietrze.

��Szkoda, �e jej nie ma z nami, �eby mog�a doceni� ironi� sytuacji. Dziekan si� naje�y�.

��Lepiej, �eby pan wyja�ni�, o co panu chodzi.

��Lata, kt�re Jane Austen sp�dzi�a w Bath, nie s� powodem do organizowania uroczysto�ci ku jej czci. To miasto strasznie j� wkurza�o.

��Panie profesorze!

��W porz�dku, to by� najmniej szcz�liwy okres w jej �yciu.

��Do�� og�lnikowe stwierdzenie, prawda?

Profesor religioznawstwa por�wnawczego si�gn�� po ostatni herbatnik czekoladowy.

��Czym�e jest szcz�cie? Do czego sprowadza�o si� szcz�cie dla Jane Austen? M�wimy o abstrakcjach.

��O ile pami�tam � powiedzia�em � kiedy wielebny George Austen powiadomi� rodzin�, �e maj� si� tu przeprowadzi� ze Steventon, gdzie Jane urodzi�a si� i wychowa�a, zemdla�a. Straci�a przytomno��. W Bath sp�dzili pi�� lat. W jej ocenie Bath by�o o wiele gorszym miejscem ni� Steventon. Prze�y�a w tym czasie seri� nieszcz��: zerwane zar�czyny, �mier� przyjaci�. Tu zmar� jej ojciec. Musieli si� przeprowadzi� do skromniejszego mieszkania, a kiedy wreszcie st�d wyje�d�ali, pisa�a o tym, jak o szcz�liwej ucieczce. Szcz�cie sprowadza�o si� do ucieczki z Bath.

Po kolejnej, nieprzyjemnej pauzie dziekan powiedzia� z uporem.

��Fakt pozostaje faktem, �e tutaj mieszka�a. I jest jedn� z najwi�kszych pisarek na �wiecie.

���adna z jej wielkich powie�ci nie zosta�a napisana w Bath. Dziekan spojrza� w�ciekle zza okular�w.

��Panie profesorze, niech pan mnie poprawi, je�li si� myl�. O ile pami�tam, Bath cz�sto wyst�puje w jej powie�ciach.

Popatrzy�em na innych cz�onk�w komitetu.

��Nie da si� tego unikn��, prawda?

��Tu nie chodzi o unikanie czegokolwiek. To jest okazja, Jackman. Jak do tej pory ka�dy, kto o tym us�ysza�, bardzo si� ekscytowa� perspektyw� tego wydarzenia. Bibliotekarz miejski i jego zesp� obiecali wszelk� pomoc.

Straci�em nadziej�.

��Ludzie ju� o tym wiedz�?

��Jedna czy dwie wa�ne osoby.

���a�uj�, �e nie powiedzieli�cie mi wcze�niej.

��Greg � mrukn�� Oliver � sami dowiedzieli�my si� o tym dzisiaj rano.

Westchn��em ci�ko, wsta�em i podszed�em do okna.

��A ja pewnie mam znale�� odpowiedni� liczb� eksponat�w, �eby zape�ni� Victoria Gallery?

��Sale zgromadze� � odpar� triumfalnie dziekan. � Zaproponowano nam sale zgromadze�.

��Bo�e� one s� jeszcze wi�ksze.

��Nie mo�e by� bardziej odpowiedniego miejsca. Docenia pan znaczenie tego? Jane Austen musia�a tam nie raz ta�czy�.

��Panie dziekanie � przerwa� Tom Oliver � podczas ostatniej wojny sale zosta�y wypatroszone przez bomby.

��I doskonale odrestaurowane.

��Zgadza si� � powiedzia�em, odwracaj�c si� do nich. � To cholernie wielka sala balowa. Jak mam j� wype�ni�? O ile pami�tam, jest jeden portret Jane, wielko�ci kartki pocztowej, sporz�dzony przez jej siostr�, i znajduje si� w National Portrait Gallery. Poza tym nie istnieje �adna jej podobizna. Je�li mi to wypo�ycz�, co jest wr�cz nieprawdopodobne, nie da si� tym wype�ni� sali balowej d�ugo�ci trzydziestu metr�w.

Dziekan zacz�� przek�ada� papiery.

��Jestem pewien, �e je�li pan wykorzysta okazj� tak, jak trzy lata temu zrobi� to profesor Oliver, b�dziemy mieli wspania�� wystaw�.

��Wykorzysta okazj� jak si� to ma do abstrakcji? � zwr�ci�em si� do profesora religioznawstwa por�wnawczego.

Tom Oliver po�pieszy� mi z pomoc�.

��M�g�by� jako� wykorzysta� jej powie�ci.

��Otworzy� na odpowiednich stronach i wystawi� w szklanych gablotach? � zapyta�em. � Niezbyt pasjonuj�ce, prawda? Nie przyci�gnie t�um�w, skoro t� sam� ksi��k� mo�na kupi� w ka�dym sklepie w okolicy.

��W mie�cie � mrukn�� Oliver.

��Mo�e pan sfotografowa� domy, w kt�rych mieszka�a � powiedzia� dziekan.

��I powi�kszy� je do naturalnych rozmiar�w? � Na tym etapie nie by�em w nastroju, �eby powa�nie przyjmowa� jakiekolwiek sugestie. � Prawda. Gdybym naklei� je na karton i postawi� w pionie, jak dekoracj� teatraln�, mo�e zape�ni�bym przestrze� w tych cholernych salach zgromadze�. M�g�bym przebra� moich student�w w stroje z epoki, kaza� im chodzi� w�r�d scenografii i m�wi�: �S�owo daj�, d�entelmeni z komitetu kierowniczego zas�uguj� na uznanie, gdy� szcz�liwsze po��czenie miasta i profesorskiej togi nigdy si� jeszcze nie zdarzy�o�.

��Daj spok�j, Greg � powiedzia� Oliver, zanim dziekan zd��y� wybuchn��. � Kiedy si� nad tym zastanowisz, wpadniesz na jakie� kapitalne pomys�y.

��To fasada, prawda? Jane Austen to nazwisko, kt�re ma przyci�gn�� turyst�w. Nikt nie wzi�� pod uwag� tego, co sama Jane naprawd� my�la�a o tym mie�cie. Zdaje si�, �e jest ju� za p�no, �eby wytkn�� t� male�k� obiekcj� natury etycznej geniuszowi, kt�ry to zaproponowa�.

��Ale� to jest przeciwie�stwo tego, co chcemy osi�gn�� � powiedzia� dziekan. � Chcemy uczyni� gest wobec miasta, a nie upokorzy� ich akademickimi dywagacjami. Poza tym rzeczywi�cie jest ju� za p�no. Znacznie za p�no.

��Ile mam czasu? � zapyta�em z rezygnacj�.

��Zasadniczo to jest wystawa letnia � powiedzia� Oliver.

���otwarcie dziewi�tego wrze�nia. Potrwa trzy tygodnie � doda� dziekan, jakby ko�czy� zdanie.

��No, to mam co robi� w wakacje.

��Chcia�bym prosi� o raport z post�p�w za tydzie� o tej samej porze, je�li nie jest to zbyt wiele.

Przypadkiem, szcz�liwym lub nie, mam ostry s�uch. Kiedy wychodzi�em z gabinetu, us�ysza�em, jak dziekan m�wi.

��C� za niesforny typ. Nie przypominam go sobie z tej strony, kiedy stara� si� o etat profesorski.

��Nie by�o tu pana, dziekanie � powiedzia� Oliver. � To si� sta�o podczas pa�skiego urlopu naukowego.

��Aha.

��Studenci bardzo go ceni�.

��Wierz�.

��Nie zawiedzie nas.

��Lepiej, �eby nie zawi�d�.

Mn�stwo ludzi przechodzi po mo�cie Pulteney, nawet nic zdaj�c sobie sprawy, �e przekraczaj� rzek� Avon. Powodem jest fakt, �e po obu stronach mostu stoj� budynki, jak na Ponte Vecchio we Florencji. Nie zobaczy si� rzeki, je�li si� nie wejdzie do kt�rego� ze sklep�w, �eby spojrze� przez okno. S�ysza�em, �e Robert Adam, projektuj�c ten obiekt, my�la� o Ponte Vecchio, ale wszelkie podobie�stwa s� tu powierzchowne. Most Adama jest urocz� i oryginaln� palladia�sk� budowl� opart� na trzech prz�s�ach z weneckim oknem po�rodku i sklepionych rogatkach po obu stronach.

W rogatce po zachodniej stronie, naprzeciwko biblioteki, mie�ci si� kawiarnia, kt�ra nosi nazw� David�s. Poszed�em tam po spotkaniu z komitetem kierowniczym. Moja obecno�� tutaj nie mia�a nic wsp�lnego z nowym zadaniem; przyszed�em do kawiarni, �eby odreagowa�. Pomy�la�em, �e po seansach z doktorem Bookbinderem i komitetem mam prawo do odpoczynku. Nie trawi�em pokoju profesorskiego. Moja natura buntuje si� przeciwko pozom i pretensjonalno�ci wi�kszo�ci prowincjonalnych nauczycieli akademickich. Jako profesor nowo powsta�ego wydzia�u czu�em si� zobowi�zany, �eby siedzie� i wys�uchiwa� cytowanych bez zrozumienia pogl�d�w z �Guardiana� i �Independent� albo opowie�ci o niedoci�gni�ciach selekcjoner�w krykieta, o zwi�zkach zawodowych czy o fotokopiarce. Nie dzi�.

David�s to dla mnie bezpieczna przysta�. Nieca�e trzy lata temu, w dniu, w kt�rym przyjecha�em do Bath na rozmow� w sprawie obj�cia katedry anglistyki, wygl�da�o to na szcz�liwy omen, �e natkn��em si� na ten klejnocik, nie szerszy ni� przedzia� kolejowy, pe�en zapachu cappuccino, z w�skimi �awkami stykaj�cymi si� oparciami, lnianymi obrusami i wyciszon� klientel�, �l�cz�c� nad gazetami dostarczanymi przez w�a�ciciela. Na jednej �cianie wisi oprawione w ramki zdj�cie rze�by Dawida d�uta Micha�a Anio�a. Pod drug� wsp�czesny David roznosi herbat� i kaw� z cz�ci pomieszczenia zaplanowanego, �eby wykorzysta� ograniczon� przestrze� do maksimum. David jest szczup�y i gibki, co jest wymogiem niezb�dnym; potrzeba tutaj niemal zdolno�ci linoskoczka, �eby dosta� si� za lad�.

Z najlepszych miejsc ma si� widok na rzek�. Szeroka po�a� wody pod mostem jest zdominowana przez jaz, bia��, podkowiast�, trzypoziomow� struktur�. Ale jej eleganckie kontury kryj� w sobie �mierteln� pu�apk�. Tysi�ce litr�w gromadzi si� i spada na ograniczon� przestrze�, tworz�c wir, w kt�rym rok po roku �le ko�cz� lekkomy�lni p�ywacy i kajakarze.

Zaj��em miejsce przy oknie i pochyli�em si� w wypraktykowany spos�b, �eby nie tr�ca� osoby siedz�cej przy najbli�szym stole. Zam�wi�em kaw� i my�la�em o rozmowie u lekarza. Do diab�a z Bookbinderem. P�niej opowiem Geraldine ze szczeg�ami, czego si� dowiedzia�em. Uczciwo�� ma��e�ska by�a wa�niejsza ni� etyka lekarska, kt�r� doktor i tak zd��y� ju� zszarga�.

Zerkn��em na pierwsz� stron� �Timesa�, odsun��em gazet� i wyj��em z kieszeni tanie wydanie Opactwa Northanger, kt�re zdj��em z p�ki w gabinecie, zanim wyszed�em na Bathwick Hill. Szuka�em zdania, kt�re Jane Austen w�o�y�a w usta Isabelli Thorpe. Znalaz�em je: Mia�am ju� tak dosy� Bath; tw�j brat i ja doszli�my rano do wniosku, �e chocia� jest tu bardzo mi�o, je�li sp�dzi si� kilka tygodni, to nie zamieszkaliby�my tu za miliony. To by�o jak balsam. Te s�owa podnios�y mnie na duchu, brzmia�y mniej wi�cej tak, jak je zapami�ta�em. Oczywi�cie b��dem jest przypisywanie pogl�d�w postaci fikcyjnych autorowi. Zreszt� ksi��ka zawiera tak�e komplementy na temat miasta. Jednak w nastroju, w jakim si� znajdowa�em, mi�o by�o wyobrazi� sobie radnych, jak zwiedzaj� wystaw� i odkrywaj� wdzi�czne obrazki z georgia�skiego Bath, uchwycone w uszczypliwych cytatach z powie�ci Jane.

Popija�em kaw� i m�wi�em sobie, �e musz� wyrzuci� z g�owy buntownicze my�li. Zrzucili mi na barki t� wystaw�. Teraz to by�o moje dziecko, wi�c lepiej, �ebym je pokocha�. Uczczenie Jane Austen w Bath. W zasadzie by�em bardziej ni� ch�tny, �eby uczci� jej sze�� uko�czonych powie�ci. Gdyby inaczej, musia�bym zmieni� zaw�d. Uczczenie ich autorki stanowi�o dla mnie wi�kszy problem. Nigdy nic mia�em ochoty do��czy� do legionu jej wielbicieli, nazywaj�cych siebie janeitami. Nie dlatego, �ebym mia� jakie� obiekcje co do charakteru Jane. Przeciwnie, zdarzaj�ce si� od czasu do czasu w jej listach drobnomieszcza�skic uwagi czyni�y z niej osob� bardziej �yw�, dost�pniejsz� ni� szlachetna Jane z powie�ci. M�j problem by� natury zasadniczej. Nie lubi� tych, kt�rzy czcz� pisarzy i drobiazgowo studiuj� ich �ycie. Ka�de dzie�o literackie �yje w�asnym �yciem, kompletnym i niezale�nym od autora. Wi�c jestem przeciwny nurtowi wsp�czesnej krytyki, kt�ry grzebie prac� tw�rcz� w danych biograficznych.

Co�, co zobaczy�em za oknem, odsun�o te my�li. Na dole trzech ma�ych ch�opc�w zaw�drowa�o na koniec jazu i stan�o tam, gdzie zbiera�y si� niesione nurtem kawa�ki drewna. Pr�d nie by� tam tak wartki jak w �rodku, gdzie po kilkudniowym, nieustannym deszczu, woda wylewa si� znad przegrody. Ch�opcy wyci�gali kawa�ki drewna i ciskali je w d� dla czystej rado�ci psucia b�yszcz�cej jednostajno�ci nurtu.

Ta scena dobrze ilustrowa�a moje problemy. W wystawie musi by� zawarta stymulacja wizualna. Stronice tekstu, cho�by �adnego, nie nadawa�y si� do pokazywania publiczno�ci, chyba �e wspar�yby je mocne obrazy. Powie�ci zawiera�y jednak niewiele dobitnych wyobra�e�. Zawsze uwa�a�em, �e ilustrowane wydania powie�ci Austen wp�dzaj� w depresj�. To by�y tylko obrazki przedstawiaj�ce mod�. Ca�y dynamizm znajduje wyraz w tek�cie. Pomy�la�em, �e m�g�bym zrobi� zdj�cia miejsc, kt�re Jane Austen opisa�a w Opactwie Northanger i Perswazjach, dw�ch powie�ciach osadzonych w Bath, ale po co? Kto chce ogl�da� zdj�cia Milsom Street i Pump Room, skoro sam mo�e je obejrze�? Nie, b�d� musia� od�o�y� na bok obiekcje i podej�� do sprawy biograficznie, pokaza� obrazy przedstawiaj�ce rodzin� Jane, domy, w kt�rych mieszka�a, i ludzi, jakich spotka�a. Ilustracje b�d� statyczne, ale przynajmniej nie nudne.

A mo�e filmy? Mog�oby okaza� si� dobrym pomys�em ustawienie wideo, �eby puszcza� fragmenty spektakli telewizyjnych filmowanych w Bath. Przypomnia�em sobie niedawn� ekranizacj� Perswazji. Prawdopodobnie BBC uzyska�o zgod� od rady miasta Bath, �eby kr�ci� na miejscu, wi�c mo�na by poprosi� ich w zamian o wsp�prac�.

Wyobrazi�em sobie kilka rz�d�w krzese� przed wielkim ekranem w ko�cu sali balowej i poczu�em przyp�yw optymizmu. Zn�w skupi�em wzrok na jazie.

Jeden z ch�opc�w szed� wzd�u� brzegu ku �rodkowi. Patyk, kt�ry tam zapewne wrzuci�, utkwi� u szczytu tr�jk�ta. Dwaj pozostali patrzyli, jak idzie ku niemu pewnym krokiem. Wygl�da� na dwana�cie, trzyna�cie lat, by� krzepko zbudowany. Ale sprawa i tak by�a ryzykowna. Napisy umieszczone na obu brzegach rzeki ostrzega�y, �e p�ywanie i kajakowanie w tym miejscu jest niebezpieczne.

Pami�tam, jak m�wi�em do siebie, �e ch�opiec jest idiot�, a jednocze�nie, �e ch�opcom w tym wieku potrzebne s� wyzwania. Gdyby nie chodzili po brzegu jazu, pewnie je�dziliby na deskorolce po rampach w jednym z miejskich park�w. Ch�opiec dotar� do celu i wyci�gn�� patyk z wody. Podni�s� go do g�ry jak Excalibur.

Uznaj�c zapewne, �e to przesada, jeden z jego koleg�w podni�s� kawa�ek drewna i rzuci� w stron� chwalipi�ty. Ma�y zobaczy� nadlatuj�cy pocisk i zachwia� si�. Ale zapomnia� o sile pr�du, bo musia� zrobi� krok w bok, �eby nie straci� r�wnowagi. To sprawi�o, �e znalaz� si� bli�ej kraw�dzi. Chyba wyczu� niebezpiecze�stwo i zachwia� si�, wymachuj�c r�kami. Potem musia� zej�� na ni�szy poziom.

By�o to rozs�dne posuni�cie. Betonowe progi by�y w tym miejscu do�� szerokie, a r�nica wysoko�ci nie przekracza�a kilkunastu centymetr�w. Si�a pr�du zdawa�a mu si� nie przeszkadza�. Z �atwo�ci� m�g� si� wydosta� na bezpieczne miejsce.

Ale nie mia� szcz�cia. Po�lizgn�� si�, straci� r�wnowag� i upad� na plecy. Woda znios�a go na nast�pny poziom.

Szybko wsta�em, zaniepokojony, �e ch�opiec mo�e wpa�� w wir. Zdaje si�, �e krzykn��em do Davida:

��Kto� ma problemy! � Wypad�em z kawiarni i pobieg�em mostem. Inni mogli to obserwowa� z deptaka z widokiem na wod�, aleja by�em bli�ej i mia�em lepszy dost�p.

Na ko�cu mostu skr�ci�em w prawo, chwyci�em za �elazn� balustradk� i zbieg�em po schodach na kamienne nabrze�e, na kt�rym sta� most. Podbieg�em do ogrodzenia. Widzia�em wszystko dobrze, ale ch�opca nigdzie nie by�o. Dwaj inni stali jak skamieniali i patrzyli na miejsce, w kt�rym woda wylewa�a si� z jazu i tworzy�a kipi�cy wir.

Z tej strony rzeki cz�� konstrukcji jazu stanowi �luza, wielkie wrota na sworzniach, zwie�czone pomostem. �eby dotrze� do jazu na piechot�, musia�bym przebiec jakie� pi��dziesi�t metr�w do schod�w po drugiej stronie, a potem pomost. Ko�o ratunkowe przymocowane do balustrady przy �luzie by�o r�wnie daleko. Nie by�o czasu.

Zrzuci�em marynark� i buty, przelaz�em przez ogrodzenie i skoczy�em. Do rzeki by�o jakie� pi�� metr�w. Zanurzy�em si�, wyp�yn��em na powierzchni�, wyplu�em troch� obrzydliwej w smaku wody i zacz��em p�yn��. Moje dzia�ania do tego momentu by�y automatyczne. Teraz, kiedy ruszy�em w stron� jazu, pojawi�y si� w�tpliwo�ci. Czy naprawd� byli tam trzej ch�opcy, czy tylko dwaj? C� by to by� za bezsensowny i �enuj�cy pokaz, gdyby dzieciak, kt�ry wpad� do wody, zdo�a� si� ju� wydosta�.

Praw� r�k� dotkn��em twardej konstrukcji pod wod�. Chwyci�em si� kamiennej podstawy jazu i z trudno�ci� podci�gn��em do g�ry, nieco w bok, nogami do przodu. Uda�o mi si� stan�� prosto, blisko miejsca, do kt�rego dotar� ch�opak, �eby wyci�gn�� kawa�ek drewna. Pr�d ci�gn�� mnie za nogi.

Ch�opcy u ko�ca jazu krzyczeli i machali r�kami.

��Widzicie go?! � odkrzykn��em.

��Jest pod wod�! � zawo�a� jeden z nich z akcentem przywodz�cym na my�l szko�� podstawow� i uczniowskie czapki w paski.

��Gdzie? Gdzie go widzisz? Ch�opiec pokaza� palcem.

��Tam, prosz� pana! Tam!

Spojrza�em na lewo i zobaczy�em rami� wystaj�ce z piany, d�o� z wyci�gni�tymi palcami. Niemal natychmiast znik�a z pola widzenia.

��Przynie�cie ko�o ratunkowe! � rykn��em. � Wezwijcie pomoc!

Nie widzia�em dla siebie wielkich szans przy takim pr�dzie, ale nie da si� spokojnie patrze�, jak dziecko tonie. Zszed�em dwa poziomy ni�ej, poczu�em, �e stopy mi si� �lizgaj�, upad�em wi�c na kolana i pope�z�em wzd�u� progu jak najbli�ej miejsca, w kt�rym pokaza�o si� rami�. Widzia�em doskonale, �e spi�trzona woda uniemo�liwia ch�opcu wspi�cie si� z powrotem albo pop�yni�cie z nurtem.

Zrozpaczony szuka�em na kot�uj�cej si� powierzchni jeszcze jednego migni�cia ch�opca i nagle zobaczy�em, jak zn�w wyskakuje zaledwie dwa, trzy metry przede mn�. Tym razem pokaza� si� tu��w, obraca� si� w wodzie jak k�oda, jakby ch�opiec by� martwy.

Rzuci�em si� ku niemu, rozpostar�em r�ce, �eby go z�apa�. Zimna fala run�a na mnie jak szar�uj�cy nosoro�ec i wepchn�a mnie pod powierzchni�. Poszed�em na dno, po�ykaj�c mn�stwo wody. W uszach mi hucza�o. Odwr�ci�o mnie do g�ry nogami, popchn�o, by�em zdezorientowany. G�ow� prze�lizgn��em si� po czym� twardym. Ale uda�o mi si� z�apa� ch�opca. Trzyma�em go za biodra.

Przyci�gn��em jego nog� i chwyci�em obur�cz. Przeciwstawne pr�dy rzuca�y nami jak korkiem. �ci�ga�y nas w d�, wlok�y po dnie, wyrzuca�y w g�r�, okr�ca�y wok� osi, bi�y po twarzy. Ale nie puszcza�em ch�opca. Stopniowo u�wiadomi�em sobie, �e si�a uderze� s�abnie. Wyp�yn�li�my na wierzch, nadszed� czas na zrobienie wdechu. Nad g�ow� przemkn�y mi li�cie, co znaczy�o, �e znios�o nas na zewn�trzn� stron� jazu, gdzie pr�d nie by� tak silny.

Otar�em si� barkiem o kamienny brzeg. Uda�o mi si� stan��. Zaczerpn��em powietrza i poprawi�em chwyt, pod�o�y�em r�k� pod plecy ch�opca i podnios�em mu twarz ponad wod�. By�a liliowoblada i pozbawiona �ycia. G�owa opad�a mu do ty�u.

Trzymaj�c w r�kach bezw�adny ci�ar, brn��em pod pr�d, a� dotar�em do najni�szego stopnia jazu, w najbardziej oddalony punkt, tu� poni�ej miejsca, w kt�rym na pocz�tku stali ch�opcy. Z powodzeniem mog� powiedzie�, chocia� to zabrzmi jak z ksi��eczki dla dzieci, �e ch�� uratowania tego m�odego �ycia dawa�a mi wi�cej si�, ni� mog�em si� spodziewa�. Z pocz�tku kl�cza�em, potem uda�o mi si� postawi� przed sob� praw� nog� i zmusi� do wstania. Potykaj�c si�, poszed�em przed siebie i wspi��em na miejsce, gdzie jaz si� ko�czy� i przechodzi� w wa� �luzy. By� tu na tyle szeroki, �e posadzono na nim drzewa.

Ukucn��em, po�o�y�em ma�e cia�ko na ziemi i wtedy nasz�a mnie parali�uj�ca my�l, �e je�li ch�opiec ma prze�y�, nale�a�oby bezwzgl�dnie zastosowa� jak�� technik� ratunkow�. Orientowa�em si� w tym tylko pobie�nie. Zza plec�w, jakby wywo�any moimi my�lami, odezwa� si� dzieci�cy g�os:

��Usta-usta. Niech pan zrobi usta-usta. By� to jeden z ch�opc�w z jazu.

Z trudem przypomina�em sobie, co trzeba zrobi�. Po�o�y�em d�o� na czole nieprzytomnego ch�opca i przegi��em mu g�ow� do ty�u. Strumyczek wody sp�yn�� mu z k�cika ust, wi�c odwr�ci�em mu g�ow�, ale ju� nic wi�cej si� nie wydosta�o. W ustach i nozdrzach nie by�o wida� wodorost�w ani innych obiekt�w.

��Musi pan zacisn�� mu nos i dmucha� w usta � powiedzia� stoj�cy obok mnie dzieciak.

Zrobi�em tak. Wilgotne wargi nie dawa�y nadziei, �e dziecko prze�yje. Wdmucha�em w nie kilka oddech�w i zobaczy�em, �e klatka unosi mu si�, kiedy powietrze nape�nia p�uca. Nic wi�cej si� nie dzia�o. Nie sz�o mi dobrze, zacz��em wi�c uciska� mu pier�, raz za razem, w dolnej cz�ci mostka.

Nie odwracaj�c wzroku od bladej twarzyczki, zapyta�em ch�opca:

��Poszed�e� po pomoc?

��Nelson poszed�. Ten ch�opak, kt�ry wrzuci� drewienko.

Nie zainteresowa�a mnie to�samo�� tego, co rzuca� patyki. Szybko traci�em zaufanie do moich umiej�tno�ci przywracania �ycia.

Przesta�em uciska� klatk� i przy�o�y�em palce do szyi ch�opca, obok jab�ka Adama, �eby zbada� puls. Je�li tam tli�o si� jeszcze �ycie, to zbyt s�abo, �eby to wyczu�. Unios�em jego lew� powiek�. �adnego ruchu. Znowu zacisn��em mu nozdrza i przywar�em ustami do ust.

Trudno by�o to stwierdzi� z bliska, ale wyda�o mi si�, �e kiedy wdmuchiwa�em drugi oddech w p�uca ch�opca, oko, kt�re bada�em, mrugn�o. Nadal by�o zamkni�te, ale mi�nie wok� niego jakby si� napi�y. Nie by�em tego pewien. I nie by�em pewien, czy aby sam nie wywo�a�em tego efektu, zaciskaj�c palce na nosie.

Przerwa�em sztuczne oddychanie i odsun��em si�, �eby lepiej si� przypatrze�. Kiedy zbli�a�em d�o� do oka, otworzy�o si� i poruszy�a si� �renica. Otworzy� oboje oczu.

Chwila by�a pe�na g��bokiego wzruszenia. To by�o wybawienie. Zi�ci�o si�: �ycie zosta�o przywr�cone.

��Dzi�ki Bogu! � mrukn��em. Nie jestem religijny, ale inne s�owa nie by�yby w stanie wyrazi� moich uczu�.

Ch�opiec zakaszla� i zacharcza�.

��Po�o�� ci� teraz na boku � powiedzia�em, a rado�� z nawi�zania kontaktu nigdy nie by�a tak cudowna.

Ch�opiec kilkakrotnie, p�ytko, nabra� tchu i zwymiotowa� wod�. Masowa�em mu plecy.

���yje! Pan uratowa� mu �ycie! � Drugi ch�opiec ukl�kn�� obok kolegi. � Mat, dobrze si� czujesz?

��Ma na imi� Mat? � zapyta�em.

��Matthew. A ja jestem Pier�.

��W porz�dku, Pier�. We�miemy koszul� i go owiniemy. � Le��cy ch�opiec zacz�� odwraca� g�ow�. � Zaraz zabierzemy ci� do domu, Matthew.

��Idzie Nelson ze Starym Billem! � zawo�a� Pier�.

Odwr�ci�em si�, �eby popatrze�. Obok Nelsona i Starego Billa nad rzek� by�o jakie� dwadzie�cia os�b. Biegli w stron� jazu. Musieli pokona� schodki, �eby przej�� nad bram� �luzy. Wykorzysta�em to, �eby powiedzie� co� w imieniu Nelsona.

��Pier�, gdybym by� na twoim miejscu, nie powiedzia�bym ani s�owa o tym rzucaniu drewienkami. Matthew szed� po jazie i wpad� do wody. Nic wi�cej nie musisz m�wi�.

��Pewnie tak.

��Na pewno tak.

��Ma pan racj�, prosz� pana.

��To by�o niechc�cy � ochryp�ym g�osem odezwa� si� Matthew. Spojrza�em na jego blad� twarzyczk�, zaczerwienione powieki i czarne w�osy g�adko przylegaj�ce do g�owy. Wygl�da� na inteligentne dziecko.

��Jasne, synu. Czasami robimy w �yciu g�upie rzeczy i nie chcemy, �eby o nich pami�tano. � �Syn� pojawi� si� w moich ustach spontanicznie, chocia� nie mam ani syna, ani c�rki. W tej cudownej chwili, kiedy Matthew otworzy� oczy, do�wiadczy�em czego� podobnego do rado�ci, kt�r� musi odczuwa� ojciec podczas cudu narodzin.

��Ten pan uratowa� ci �ycie, Mat � powiedzia� Pier�.

��My�l�, �e Mat powinien odpocz�� � rzek�em.

Nelson nie sprowadzi� policjanta, ale parkingowego. Przez pomost, po schodkach prowadzi� grup� tych, kt�rzy pospieszyli z pomoc�. Musieli przej�� przez balustrad� i zej�� na d�.

Kto� troskliwie ni�s� moj� marynark� i buty. Kiedy je zak�ada�em, ch�opcy przedstawili swoj� wersj� tego, co si� sta�o. Syrena nadje�d�aj�cej karetki uci�a t�umaczenia. Kto� poda� koc. Matthew chcia� p�j�� do domu, ale owini�to go pledem i podniesiono do g�ry.

To by�a dla mnie szansa, �eby si� wy�lizgn��. Rola dzielnego ratownika nie odpowiada�a mi. Wol� by� postrzegany jako niesforny typ, kt�ry wkurza dziekana.

P�niej tego samego popo�udnia, kiedy pi�em kaw� w kuchni w swoim domu na Bathwick Tlili, hurkot zwijanych drzwi do gara�u obwie�ci� powr�t Geraldine z lunchu w pubie. Zaraz po tym rozleg�o si� trza�niecie drzwi samochodu, stukot obcas�w po betonowej pod�odze i zgrzyt klamki. Otworzy�a drzwi szeroko. Tyle lat sp�dzi�a w telewizji, �e nie mog�a si� powstrzyma� przed robieniem wielkiego wej�cia. To si� jej uda�o doskonale.

��Chryste � powiedzia�a, kiedy zobaczy�a mnie w bia�ym p�aszczu k�pielowym. � Co si� dzieje? Niewierno��?

U�miechn��em si�. Skoro by�a w dobrym humorze, a w tamtych dniach nie mog�em by� tego pewien, warto by�o to podtrzyma�.

��Chcesz kawy?

Kiwn�a g�ow�. By�a zar�owiona od wypitych koktajl�w. Sk�ra napina�a si� jej na szcz�ce i ko�ciach policzkowych. Przez prawie dziesi�� lat charakteryzatornie BBC zachowywa�y brzoskwiniow� mi�kko�� jej m�odo�ci. To ju� przemin�o. Od dw�ch lat nie wyst�powa�a w serialu, ale nie da�o si� zapomnie� o roli Candice, kiedy si� na ni� patrzy�o. Nadal by�a uderzaj�co atrakcyjn� kobiet�, ale i zmiany by�y uderzaj�ce: cierpka ilustracja, dlaczego �lubne fotografie w ramkach w wi�kszo�ci dom�w po kilku latach l�duj� w szufladzie.

��Przez chwil� wydawa�o mi si�, �e nie �yjesz � powiedzia�a.

��Nie �yj�?

��Zobaczy�am garnitur wisz�cy w gara�u. Na pierwszy rzut oka odnios�am wra�enie, �e ty w nim jeste�. Co, na Boga, si� tutaj dzieje?

��Przemoczy�em si�. A przynajmniej spodnie mia�em mokre. Dzisiaj zdarzy�a mi si� k�piel. Moje rzeczy �mierdz� wod� z rzeki i tam je powiesi�em.

��Wod� z rzeki? M�wisz powa�nie?

Nasypa�em �y�eczk� kawy rozpuszczalnej do kubka, nala�em wrz�cej wody z czajnika i opowiedzia�em jej o ch�opcu w jazie.

��Mog�e� uton��. Naprawd� m�g�by� nie �y� � zauwa�y�a, kiedy sko�czy�em.

W jej g�osie nie czu�o si� g��bokiej troski, kt�ra powinna si� kry� pod takim stwierdzeniem. Przeciwnie, by�a w nim nutka zadumy.

Machn��em na to r�k�. Jako cz�owiek wykszta�cony wiem, �e umys� jest zdolny do nieograniczonych wzlot�w wyobra�ni.

��Niemo�liwe � rzuci�em rado�nie. � Mam zaczarowane �ycie, jak ten go��b na Great Russell Street.

��Ach, to.

��A wi�c nie zapomnia�a� o nim z kretesem?

��O nie.

I nagle wtedy go��b z Great Russell Street sta� si� jakby ptakiem z�owr�bnym. Nasze ma��e�stwo ju� dawno by si� rozpad�o, gdyby nie spos�b, w jaki je traktowali�my. Chocia� Geraldine nie mia�a teraz zobowi�za� zawodowych, utrzymali�my nasz pakt, �e gwarantujemy sobie swobod�. Je�dzi�em na zagraniczne kursy bez obawy, �e Geraldine wybierze si� ze mn�, a ona samotnie wypuszcza�a si� na narty. Mieli�my w�asne samochody, ��ka, gazety, ksi��ki i nagrania. Ona chodzi�a do ko�cio�a, ja nie. Czasem bywali�my osobno na przyj�ciach. Za�o�enie by�o takie, �e czas sp�dzany razem jest cenniejszy, bo wynika z wyboru, a nie z okoliczno�ci. I przez pierwszych kilka miesi�cy to dzia�a�o, seksualnie i emocjonalnie.

Mamy zatem ma��e�stwo w swobodnym stylu. Zmiana, jakiej uleg�o �ycie Gerry po stracie roli w Milnerach, niczemu zbytnio nie zagra�a�a. W telewizji uzbiera�a stosik pieni�dzy i wydawa�a je szczodrze. Wkr�tce przy��czy�a si� do weso�ej kompanii z Bristolu i z entuzjazmem wsiad�a na towarzysk� karuzel�, kt�rej tak jej wcze�niej brakowa�o.

Ale teraz, po dw�ch latach, nasza niezale�no�� by�a jedyn� rzecz�, co do kt�rej panowa�a mi�dzy nami zgoda. Jej zmienne nastroje, furia, oskar�enia zmieni�y przestrze�, kt�r� stworzyli�my, w otch�a�. Seks zrobi� si� zdawkowy i oboje musieli�my by� mocno podci�ci, �eby go uprawia�. Nasze rozmowy by�y wymuszone, nawet kiedy Geraldine by�a radosna i znajdowa�a si� w stanie wielkiego o�ywienia, gdy� nasze �wiaty ledwie si� krzy�owa�y. Mia�a przyjaci�, kt�rych nigdy nie spotka�em.

�Nudziliby ci� � zwyk�a mawia� � i, Bo�e, ty by� ich nudzi�!�

Po sposobie, w jaki do siebie podchodzili�my, wida� by�o, �e wszystko sko�czy si� separacj�.

Ale nie wiedzia�em jeszcze, �e Geraldine rozumia�a poj�cie separacja w bardziej absolutny spos�b ni� ja.

A ja nadal czu�em si� troch� za ni� odpowiedzialny.

��Dzi� rano by�em u lekarza. Spotka�em twojego doktora Bookbindera � powiedzia�em od niechcenia, kiedy siedzieli�my, popijaj�c kaw�.

Geraldine spojrza�a na mnie ostro.

��Nie m�wi�am ci, �e Bookbinder to m�j lekarz.

���e leczysz si� na bezsenno��, te� mi nie m�wi�a�.

��Cholera jasna! � Machn�a r�k�, przewracaj�c dzbanek z kaw�. � To sprawa prywatna i poufna. Nie mia�e� prawa pyta�.

��Spokojnie, Gerry � odpar�em. � Nie w�ciekaj si�, Bookbinder sam mi to powiedzia�. My�la�, �e o wszystkim wiem. Powiedzia�em mu, �e nie. To dla mnie nowo��. Nie zauwa�y�em, �e nie �pisz w ��ku.

Nie odpowiedzia�a. Patrzy�a na mnie w�ciekle tymi swoimi zielonymi oczami. W ka�dej chwili mog�o si� sprawdzi� stare porzekad�o o rudzielcach i ich temperamencie.

��Gerry � zagadn��em pojednawczo � nie chc� z tego robi� sprawy. Przykro mi, �e nie mo�esz spa�. Ostatnio te� kilka razy mia�em bezsenn� noc, ale s�ysza�em, �e oddychasz r�wno, i uzna�em, �e �pisz. To chyba tabletki rozwi�za�y tw�j problem.

Szeroko otworzy�a, a potem r�wnie szybko przymru�y�a oczy.

��O tym te� si� dowiedzia�e�? Co jeszcze wiesz, do cholery? Czytasz moje notatki?

Pr�bowa�em doj�� do porozumienia. Teraz uzna�em, �e mnie obra�a.

��Powinna� o to wini� swojego lekarza, a nie mnie. Wy�adowa�a furi� w przera�liwym napadzie.

��Podst�pny gadzie! Pr�bowa�e� si� czego� o mnie dowiedzie�, co? Wtyka�e� nos w moje leczenie. Co ty knujesz? Chodzisz za moimi plecami do mojego lekarza. To obrzydliwe!

Zwyczajna taktyka.

��Pos�uchasz mnie? � zapyta�em. � Mam ju� powy�ej uszu twojej manii prze�ladowczej Wys�ano mnie do Bookbindera, bo m�j lekarz, Marshall, wyjecha�. Poszed�em odebra� wyniki bada�.

��Ustali�e� termin, kiedy Marshalla nie ma. � D�ga�a palcem w przestrze� mi�dzy nami. � Wymy�li�e� sobie te badania, �eby dosta� si� do mojego lekarza i sprawdzi�, na co si� lecz�.

��Daj spok�j, dobrze?

��To wida� na kilometr. Boj� si� tego, co masz zamiar zrobi�. Spiskujesz z nim za moimi plecami? O to ci chodzi, prawda? Ty draniu, sprzysi�g�e� si� z moim lekarzem!

��Gdybym to robi� za twoimi plecami, to jak s�dzisz, po co mia�bym ci o tym m�wi�? � zauwa�y�em.

��Bo jeste� cholernie przebieg�y! � krzykn�a. � Zacierasz po sobie �lady, udajesz, �e wszystko jest jawne, a nie jest. Po co w og�le o tym wspomina�e�, skoro wiedzia�e�, �e mnie to zdenerwuje? Co� kombinujesz, bez dw�ch zda�.

��Sko�czy�a�? Chcesz wiedzie�, dlaczego o tym wspomnia�em. Powiem ci. Jest dok�adnie odwrotnie. Pow�d, dla kt�rego o tym wspomnia�em, jest taki, �e postanowi�em zawsze by� wobec ciebie lojalny. Jest jeszcze jeden pow�d: uwa�am, �e nie powinna� pi� ani u�ywa� phenobarbitonu, kiedy korzystasz z samochodu. Nast�pnym razem musisz wzi�� taks�wk�.

��Id� do diab�a. � Chwyci�a torebk� i ruszy�a do drzwi.

��M�wi� powa�nie � powiedzia�em. � Zabijesz kogo�, je�li b�dziesz si� tak zachowywa�a.

Zacz�a si� �mia�.

Zrezygnowa�em z przemawiania do jej rozs�dku.

W tym samym tygodniu, w czwartkowe popo�udnie, znalaz�em si� na wprost kamery telewizyjnej, stoj�c obok jednego z siedmiu marmurowych komink�w w sali zgromadze� w Bath, kt�ra tak niefrasobliwie zosta�a wybrana na miejsce wystawy po�wi�conej Jane Austen. Audycja nic dotyczy�a bezpo�rednio tego wydarzenia. Poproszono mnie tu, �ebym wzi�� udzia� w programie BBC �Points West�, traktuj�cym o historii budynku. Mimo to my�lami buja�em we wrze�niu. Sala by�a wi�ksza, ni� pami�ta�em. Unios�em wzrok wzd�u� korynckiej kolumny na ozdobny sufit i przenios�em go dalej, ku galerii dla orkiestry.

��Panie profesorze, czy zechcia�by pan podej�� bli�ej Sadie?

��Je�li Sadie powstrzyma podniecenie � odpowiedzia�em.

��Wystarczy. Prosz� si� tu zatrzyma�. � Nerwowy Nowozelandczyk, re�yser, zapyta� o�wietleniowca, czy jest zadowolony, i otrzyma� w odpowiedzi kciuki wzniesione do g�ry. � �wietnie. D�wi�k w porz�dku?

Kiedy ustawiali uj�cie, odezwa�em si� poufale do Sadie, kt�ra mia�a ze mn� rozmawia�.

��Zanim zaczniemy, chcia�bym postawi� jedn� spraw� jasno. Dopiero co wspomnia�a pani o wystawie Jane Austen w Bath. Na tym etapie kochana Jane jest tylko b�yskiem w moim oku, i to s�abym. Dowiedzia�em si� o tym zaledwie kilka dni temu. Lepiej, �eby pani nic pyta�a mnie teraz o plany.

��Oczywi�cie � powiedzia�a. � Czy Dougie nie wyja�ni� wszystkiego? Nie b�d� pana o to pyta�. Kiedy nakr�cimy rozmow�, wspomnimy, �e zamierza pan zorganizowa� tutaj we wrze�niu wystaw�. To wszystko. Troch� reklamy zaliczkowo. Ale mo�emy z tego zrezygnowa�, je�li pan sobie �yczy.

��Nie, niech to p�jdzie.

��Dzisiaj m�wimy o tym, jak wykorzystywano sale balowe przez stulecia. Panie profesorze, chcemy si� od pana dowiedzie�, co tu si� dzia�o w czasach Jane.

��Pyta pani, co dzia�o si� za kolumnami? Na twarzy Sadie pojawi� si� niepok�j.

��Spodziewamy si� � powiedzia�a � �e powie pan raczej o bardziej formalnych zachowaniach, o balach kostiumowych i tak dalej. Kr�c� jeszcze dwie rozmowy, �eby wydoby� nieco mniej szacowne funkcje, kt�rym sala s�u�y�a w bardziej nam wsp�czesnych czasach. Mi�dzy wojnami by�o tu, zdaje si�, kino.

��Kino? � spyta�em, nadal zachowuj�c powa�ny wyraz twarzy. � Nie mog� sobie wyobrazi� niczego mniej szacownego.

Ka�dy reporter telewizyjny boi si� dowcipnisi�w. Sadie spojrza�a na mnie stanowczo.

��Nie wszystko zostanie wyemitowane. Materia� p�jdzie dopiero w pi�tek. Dougie chce zrobi� co najmniej dwa uj�cia na wypadek k�opot�w. Gdyby pan zakas�a�, niech si� pan nie martwi. Tego si� nie pu�ci.

��Moja droga, ja nigdy si� nie martwi�. Sadie zwil�y�a wargi, odwr�ci�a si�.

��Martwisz mnie, z�otko � powiedzia�a cichym g�osem, skierowanym jak s�dz�, do ekipy.

Skin�a g�ow� do Dougiego, re�ysera.

��Cisza, prosz�! � zawo�a�. � Kr�cimy uj�cie. Uj�cie pierwsze� i akcja.

Nie zdo�ali�my przebrn�� przez pierwsze pytanie Sadie.

��Ci�cie! � krzykn�� Dougie.

Co� posz�o nie tak z d�wi�kiem. Zaj�li si� tym, a ja zrobi�em sobie kr�tk� przerw�. Odszed�em od kominka, podszed�em do rz�du krzese� w stylu chippendale, z kt�rych korzysta�a ekipa mi�dzy uj�ciami i wzi��em do r�ki porzucon� przez kogo� gazet� �Bath Evening Chronicle�. Tytu� g�osi�: �Skromny bohater ratuje ch�opca�.

Usiad�em i zacz��em czyta�:

�Nieznany m�czyzna rzuci� si� wczoraj po po�udniu na ratunek ch�opcu ton�cemu w jazie Pultency i wy�owi� go z wody. Ch�opiec, Matthew Didrikson (12 lat), z Lyncombe Rise, ucz�szczaj�cy do Abbey Choir School, by� nieprzytomny, kiedy zosta� wyci�gni�ty na brzeg, ale jego wybawca przywr�ci� go do �ycia metod� usta-usta Z objawami wstrz�su, z wod� w p�ucach, ch�opca zabrano do Royal United Hospital, ale nie hospitalizowano go. Wybawca Matthew, elegancki m�czyzna w wieku oko�o trzydziestu pi�ciu lat, opu�ci� miejsce zdarzenia, nie ujawniaj�c to�samo�ci.

Pan David Broadbent, emerytowany optyk, widzia� ca�e wydarzenie z deptaka.

��Ch�opiec bawi� si� z dwoma innymi nad jazem i zacz�� i�� w stron� �rodka � powiedzia�. � Pr�d by� mocny po tych wszystkich deszczach, kt�re u nas spad�y. Ch�opiec zachwia� si� i po�lizgn��. Potem zobaczy�em, �e wpad� do wody pod jazem. Tamten m�czyzna musia� to zobaczy� z mostu Pulteney albo z jego okolicy, bo zbieg� ze schod�w przy mo�cie i zaraz skoczy� do wody. Nie waha� si�. Podp�yn�� do jazu i zacz�� szuka� ch�opca. To by�o bohaterstwo, bo w przesz�o�ci ton�li tam ludzie. Jako� uda�o mu si� z�apa� ch�opca i wtedy znios�o ich w bok. Wyszed� z wody, wyci�gn�� ch�opca i zrobi� mu sztuczne oddychanie metod� usta-usta. Uwa�am, �e powinno si� zawiadomi� kr�lewskie pogotowie wodne, bo ten cz�owiek zas�uguje na medal.

Doktor Rajinder Murtah, kt�ry zajmowa� si� Matthew w szpitalu, powiedzia�:

��Ch�opiec bez w�tpienia zawdzi�cza �ycie szybkiemu i rozs�dnemu dzia�aniu tego nieznanego m�czyzny.

Matka Matthew, pani Dana Didrikson, zatrudniona w Realbrew AJes Ltd jako kierowca, powiedzia�a:

��Bardzo chcia�abym mie� mo�liwo�� podzi�kowania temu dzielnemu cz�owiekowi, kt�ry uratowa� �ycic mojego syna.

Matthew wyszed� z opresji prawie bez szwanku, nie licz�c powierzchownych zadrapa�, i jutro wr�ci do szko�y.

��Co najmniej troje ludzi uton�o w jazie Pulteney w ci�gu ostatnich dziesi�ciu lat. Sporo wypadk�w przytrafi�o si� te� p�ywakom i kajakarzom. Ludzie nie zdaj� sobie sprawy, �e pod jazem woda jest tak g��boka, i� mo�na tam zatopi� dwupi�trowy autobus. Przydenny nurt jest �mierteln� pu�apk� � powiedzia� nam rzecznik policji�.

Zza moich plec�w odezwa� si� niespodziewanie jaki� g�os.

��Nie ma ucieczki. Wy�ledzi�am pana.

��Co? � Od�o�y�em gazet� pierwsz� stron� do do�u.

��B�dziemy robi� kolejne uj�cie � oznajmi�a Sadie.

Natychmiast po skandalu w Waterstone�s opu�ci�em przyj�cie. Podczas jazdy do Chawton zmusi�em si� do my�lenia o innych sprawach. Domek, w kt�rym Jane Austen sp�dzi�a ostatnie osiem lat �ycia, stoi po tej stronie Alton, tu� przy A31. Towarzystwo Jane Austen urz�dzi�o w nim muzeum. Nie by�o to miejsce, kt�re bardzo chcia�bym odwiedzi�, ale komitetowi kieruj�cemu wspaniale si� uda�o wp�yn�� na koncentracj� mojego umys�u. Spisa�em pewn� liczb� przedmiot�w � r�kopis�w, portret�w rodzinnych i innych pami�tek � kt�re uzna�em za warte wypo�yczenia, gdyby mi si� uda�o. Na mojej li�cie nie by�o pukla w�os�w Jane, niedawno zabarwionego na kasztanowo, ani mikrofotografii fragment�w jej sk�ry, kt�re przywar�y do cebulek. Odrzuci�em wi�kszo�� swoich profesorskich skrupu��w, by�y jednak pewne granice, nawet je�li si� mia�o trzydzie�ci metr�w �cian do wype�nienia. Zanim odjecha�em, powiedzia�em kustoszowi, co mnie interesuje, i wybada�em, czy jest sk�onny wypo�yczy� eksponaty. Okaza�o si�, �e powinienem rozmawia� z zarz�dem Towarzystwa. Jak zwykle, pojawi�y si� komplikacje w zwi�zku z ubezpieczeniem.

Najgorszy upa� ju� min��, kiedy rusza�em do domu, ale jazda i tak by�a nieprzyjemna, bo s�o�ce pod ostrym k�tem razi�o przez przedni� szyb�. Zatrzyma�em si� na piwo i sa�at� w Marlborough i dotar�em do Bath przed dziewi�t�. Tu czeka�a mnie kolejna przykro��.

Bezm�zgi rytm muzyki dyskotekowej dotar� do mnie, zanim jeszcze zobaczy�em sznur wielkich samochod�w na podje�dzie. Rozpozna�em czerwonego porsche i szarego, zabytkowego bentleya: bristolska kompania Geraldine. W powietrzu unosi� si� zapach w�gla drzewnego i kebabu. Niebo i ziemia w por�wnaniu z Jane Austen.

Drzwi frontowe by�y otwarte, na progu siedzia� brodaty cz�owiek, kt�rego nigdy nie widzia�em. Wystukiwa� palcami rytmy disco na pami�tkowej tacce z 1935 roku, kt�ra nale�a�a do mnie. By� to okaz kolekcjonerski i zazwyczaj sta� na walijskim kredensie.

��Cze�� � powita� mnie m�czyzna, nie podnosz�c wzroku. � Co przynios�e�?

��Nic. Mieszkam tutaj.

Teraz brodacz uni�s� g�ow�, �eby na mnie popatrze� spod zmru�onych powiek.

��Znaczy si� z Geny? Niez�a sztuka, facet. Chcesz wej��?

Zrobi�em krok nad jego nogami, przeszed�em przez dom i znalaz�em Geraldine. Ta�czy�a na patio, przytulona do po�rednika handlu nieruchomo�ciami, Rogera, kt�ry nosi� koszul� w pr��ki, czerwone szelki i nigdy nie przepuszcza� takich balang. Gerry pomacha�a do mnie. Muzyka by�a og�uszaj�ca, �ciszy�em j�.

��Za wcze�nie przyjecha�e�, �eby dosta� co� do jedzenia! � zawo�a�a, nie przestaj�c ko�ysa� biodrami. � Musi si� podgrzewa� jeszcze jakie� p� godziny. Masz czas, �eby si� przebra� w co� bardziej relaksuj�cego.

Ona sama relaksowa�a si� w szmaragdowym kombinezonie. By�a bosa.

Stwierdzenie, �e nie by�em w rozrywkowym nastroju, stanowi�oby eufemizm.

��Na lito�� bosk�, Gerry, powinna� mi powiedzie�, �e planujesz co� takiego.

��Nie mia�am szansy, kochanie. Wylecia�e� z gniazdka bardzo wcze�nie rano. Nic nie szkodzi. Zorganizowa�am ci dziewczyn�.

��Co?

��Dziewczyn�. Sp�dniczk� czy jakich tam czaruj�cych okre�le� u�ywaj� faceci. � Kaseta sko�czy�a si�, Gerry przesta�a ta�czy�, podesz�a do mnie i usi�owa�a rozlu�ni� mi krawat. By�a w radosnym nastroju, co rzadko si� zdarza�o, kiedy byli�my razem. Po zapachu domy�li�em si�, �e pi�a w�dk�. � Ubierz si� w co� seksownego � powiedzia�a. � Nadejdzie lada chwila.

��Gerry, wylej sobie troch� wody na g�ow� � stwierdzi�em.

��Nie oszukuj� � upiera�a si�. � Ta kobieta z nazwiskiem jak m�skie imi� dzwoni�a godzin� temu i pyta�a o ciebie. Poczekaj, przypominam co� sobie. Pewna gwiazda filmowa z lat czterdziestych o sennych oczach i w filcowym kapeluszu. Dana Andrews. To by�o to. Na imi� ma Dana.

��Nie znam �adnej Dany.

��Wkr�tce poznasz. Tak bardzo chcia�a z tob� porozmawia�, �e zaprosi�am j� na moje barbeeue. To matka tego dzieciaka, kt�rego wyci�gn��e� z rzeki.

��Pani Didrikson. � To by� jeden z tych dni. � Ty ptasi m�d�ku, ci ludzie stanowi� zagro�enie. Pojawili si�, kiedy Ted Hughes podpisywa� ksi��ki.

��Co ci� nasz�o, skromnisiu? My�la�am, �e s�awa jest dla ciebie jak powietrze.

��Ale nie chc� uchodzi� za wiejskiego osi�ka. Mam tego po dziurki w nosie. Nie pozwol�, �eby prasa napada�a mnie w domu. A tymczasem to w�a�nie nam grozi.

��Powiedzia�a, �e przyjdzie sama � odpar�a Geraldine.

��Tak, ju� to widz�.

Poszed�em na g�r�, do sypialni, zdj��em z wieszaka czyste ubranie, zajrza�em do kabiny i stwierdzi�em, �e jaka� kobieta bierze tam prysznic, wi�c musia�em umy� si� nad umywalk�. Uwierzycie? Kto� zdj�� lustro ze �ciany.

W pierwszym odruchu chcia�em powiedzie� Geraldine, �eby wyrzuci�a pani� Didrikson, gdy tylko pojawi si� na progu. Ale na Gerry nie mo�na polega�, nawet kiedy jest trze�wa. Zrobi� to sam. Ubra�em si�, wr�ci�em na d�, przekroczy�em m�czyzn�, kt�ry le�a� w drzwiach, i popatrzy�em na podjazd, czy nie nadjecha� nowy samoch�d. Wyszed�em na drog�. O tej porze panowa�y ju� ca�kowite ciemno�ci i b�ogos�awiony ch��d.

Kiedy jeszcze pali�em, by�aby to �wietna okazja, �eby pu�ci� dymka. Nie chcia�em do��czy� do przyj�cia Geraldine. Nie mia�em nic wsp�lnego z jej przyjaci�mi, chocia� wiedzia�em, �e ko�cu b�d� musia� si� z nimi zbrata�. Nie uda mi si� zasn��.

Us�ysza�em, jak od strony Bath nadje�d�a samoch�d. Zanim go zobaczy�em, reflektory o�wietli�y mur i �ywop�oty. Jecha� powoli, jakby kierowca wypatrywa� konkretnego domu. Potem pojawi� si� w�z i �wiat�a przygas�y. Mercedes. Zatrzyma� si� po drugiej stronie drogi, naprzeciwko mnie, ale nikt nie wysiad�.

Kierowc� by�a ciemnow�osa kobieta. Opu�ci�a szyb� i zapyta�a.

��Mo�e lepiej, �ebym zaparkowa�a przy drodze?

��Przyjecha�a pani na przyj�cie?

��Niezupe�nie � powiedzia�a z wahaniem. � Czy pan profesor Jackman?

��Zgadza si�, ale to moja �ona wydaje przyj�cie. Mo�e pani tu zaparkowa�, je�li pani woli. O tej porze ma�o kto tutaj je�dzi.

��My�l�, �e si� nie rozumiemy. Chcia�am porozmawia� z panem, panie profesorze.

��Pani Didrikson? � Nie spodziewa�em si�, �e przyjedzie mercedesem.

��Tak. Nie powiedziano panu, �e przyjad�?

��To nie jest odpowiednie miejsce do rozmowy. � Nasz�a mnie przyjemna my�l. M�g�bym wymanewrowa� Molly Abershaw, kt�ra bez w�tpienia ustawi�a to spotkanie, i uciec z przyj�cia, a jednocze�nie zabra� si� do najbli�szego pubu. � �atwiej b�dzie w mojej knajpce Viaduct. Ma pani co� przeciwko temu?

Zawaha�a si�.

��No, nie� je�li panu to odpowiada.

Wsiad�em. W czasie jazdy prowadzi�em z ni� pogaw�dk� o pogodzie i turystach i podziwia�em spos�b, W jaki prowadzi�a mercedesa po ostrych zakr�tach Brassknocker Mili. Panowa�a nad maszyn�, jakby sprawia�o to jej przyjemno��. Dziwne, �e nie wola�a prowadzi� czego� bardziej przypominaj�cego samoch�d sportowy, bo by�a naprawd� za niska jak na mercedesa. Siedzia�a na dw�ch grubych poduszkach.

W pubie by�o pe�no. Chcia�a zam�wi� co� bezalkoholowego, wi�c zaproponowa�em wod� mineraln�, a sam zam�wi�em du�y koniak.

��By�o mi tak przykro, ze wzgl�du na to, co sta�o si� dzisiaj w Waterstone�s, �e musia�am osobi�cie si� z panem skontaktowa� � zacz�a, gdy tylko dostali�my napoje. � Prosz� mi wierzy�, byli�my naprawd� zaskoczeni, ja i Matthew, gdy pojawi� si� ten fotoreporter. Poszli�my tam, s�dz�c, �e b�dziemy mieli okazj� spotka� si� z panem prywatnie i podzi�kowa� za to, co pan zrobi�. Kiedy Molly Abershaw zaproponowa�a mi spotkanie, wydawa�o si�, �e to dobry pomys�. Teraz pluj� sobie w brod�, �e by�am taka g�upia. Wybaczy mi pan?

W Waterstone�s tylko na ni� zerkn��em. Incydent by� tak niespodziewany, �e ledwie zd��y�em rozpozna� ch�opca, kiedy b�ysn�� flesz i wywo�a� moj� gniewn� reakcj�. G��boko osadzone, br�zowe oczy Dany Didrikson przygl�da�y mi si� teraz z obaw�. Czeka�a na odpowied�. Kszta�t jej twarzy, wysokie czo�o, �adne usta i podbr�dek sugerowa�y inteligencj�, pozbawion� przebieg�o�ci. Ma�e d�onie trzyma�a mocno �ci�ni�te.

��Niech pani o tym zapomni � powiedzia�em. � W�ciek�em si� i nie jestem z tego zbyt dumny. Mam nadziej�, �e pani syn doszed� ju� do siebie po tym przytopieniu.

��Ca�kowicie � odpar�a. � Ale nie mog� na tym poprzesta�. Chc� podzi�kowa� panu za to, �e uratowa� mu pan �ycie. Nie znajduj� odpowiednich s��w.

��Ju� dobrze � odpowiedzia�em z u�miechem. � Za chwil� mo�e mi pani postawi� drinka i oboje b�dziemy mniej skr�powani.

��A rachunek za pranie pa�skiego ubrania?

��I tak nale�a�o je upra�.

��My�la�am, �e marynarka jest kompletnie zniszczona. Pokr�ci�em g�ow�.

��Nie zna pani w�a�ciciela mojej pralni chemicznej. To geniusz, artysta. Powinien restaurowa� freski Leonarda. A tymczasem czy�ci moje spodnie.

Dana nale�a�a do tego rodzaju kobiet, kt�rych pi�kno zawiera si� w u�miechu.

��A teraz porwa�am pana z przyj�cia.

��To przyj�cie mojej �ony � sprostowa�em. � Czy nie lepiej powiedzie�, �e to ja pani� stamt�d porwa�em? Geny pani� zaprosi�a, prawda?

��Nie mia�am zamiaru zostawa�. � Zaczerwieni�a si�. � Przepraszam, to brzmi nieuprzejmie. Jestem troch� zm�czona. Mia�am ci�ki tydzie�.

��Gdzie pani pracuje?

��Jestem kierowc� w sp�ce, pracuj� w browarze.

��Wygl�da na to, �e warto pani� bli�ej pozna�. Kolejny szybki, wstydliwy u�miech.

��Nie dostaj� pr�bek. A samoch�d nale�y do firmy.

��To ci�ka praca? � zapyta�em.

��Musz� zarabia� na �ycie.

��Pani jest, hm�?

��Rozwiedziona. � Powiedzia�a to spokojnie, bez emocji. � Ojciec Mata wr�ci� do Norwegii. Pobrali�my si�, gdy byli�my zbyt m�odzi.

��Czy trudno jest wychowa� syna? Nie mam dzieci.

Opu�ci�a wzrok na szklank�, zastanawiaj�c si� nad odpowiedzi�. Zwr�ci�o moj� uwag�, �e nie rzuci�a zdawkowej odpowiedzi.

��To kwestia uczulenia na jego rozw�j. Mat ma teraz dwana�cie lat, nied�ugo czeka go egzamin do szko�y �redniej. Wchodzi w okres m�sko�ci. Ju� nie jest ch�opcem, a jeszcze nie m�czyzn�. Ci�gle sobie powtarzam, �eby nie dziwi� si� jego zachowaniu. Obawiam si�, �e straci do mnie szacunek. Jak mam go wspiera�, skoro b�dzie mn� gardzi�? Widz� ju� oznaki i jestem rozdarta mi�dzy karceniem go a przytulaniem do piersi.

��Trudna sprawa. Ma jaki� kontakt z ojcem?

��Nie. Nie mamy wie�ci od Sverrego. Mat jest bardzo dumny z ojca. Sverre jest mi�dzynarodowej s�awy szachist�. Mat ma zbi�r wycink�w prasowych i kilka zdj��, kt�re mu da�am, ale to tak, jakby czci� drewnianego bo�ka. Sverre si� nie odzywa. � Odsun�a si� od sto�u i zgarn�a ciemne w�osy na plecy. � Co mi si� sta�o, �e o tym m�wi�? Dojrza� pan do kolejnego drinka?

Patrzy�em, jak odnosi kieliszki do baru, przekomarza si� ze znajomymi, kt�rzy siedzieli przy jednym ze sto��w. By�a ma�a, ale pewna siebie. Praca musia�a j� zahartowa�. Czu�em si� zaszczycony, �e zechcia�a mi opowiedzie� o problemach wynikaj�cych z tego, �e dla Matthew musia�a by� zar�wno ojcem, jak i matk�. Kiedy wr�ci�a z drinkami, powiedzia�a jednak jasno, �e chce zmieni� temat.

��Chyba dobrze us�ysza�am w telewizji, tamtego wieczoru, �e robi pan wystaw� po�wi�con� Janc Austen?

��Tak, cho� bez entuzjazmu. Wyci�gn��em najkr�tsz� s�omk�. W wolnych chwilach je�d�� po po�udniowej Anglii i szukam eksponat�w. Jest ich zdumiewaj�co ma�o. Je�li us�yszy pani o zas�onie, kt�r� wyszywa�a, albo o czepku z wyprzeda�y, kt�ry nosi�a, to w�a�nie ze mn� nale�y si� kontaktowa�.

��Wszystko, co jej dotyczy.

��Wszy�ciutko. M�wi�c �ci�le, wystawa nosi tytu� �Jane Austen w Bath�, ale przyjm� wszystko � koronkowe chusteczki, imbryki, stare buty, rakiety do tenisa.

��Tenis� w czasach Jane?

��To �art. Musz� czym� wype�ni� sale zgromadze�.

��Mieszka�a na Gay Street, prawda?

��Owszem. Prosz� wybaczy� nietakt, ale sk�d pani o tym wie?

��To cz�� pracy, kt�r� Matthew robi w szkole.

��Najwyra�niej powinienem poprosi� Matthew o pomoc. Poza Gay Street by�y jeszcze trzy domy w mie�cie, w kt�rych pomieszkiwa�a rodzina Austen�w: na Sydney Place, w Green Park Buildings i przy Trim Street. Zatrzyma�a si� tak�e na Queen Square, zanim sprowadzi�a si� tu jej rodzina, i przy Roman Road, w szeregowcach, pod numerem 1, gdzie mieszka�a jej siej�ca zgorszenie stara ciotka.

��Jane Austen mia�a ciotk�, kt�ra sia�a zgorszenie?

Skoro ju� oczerni�em ciotk� pisarki i wywo�a�em zainteresowanie pani Didrikson, poczu�em si� zobowi�zany do opowiedzenia ca�ej historii.

��W biografiach jest to raczej pomijane. Ciotka mieszka�a w domu o nazwie Wz�r, ale sama wzorem nie by�a. S�dzono j� za kradzie�e sklepowe, co by�o przest�pstwem zagro�onym kar� �mierci. Podejrzewano, �e ukrad�a koronki modystce. Zna pani sklep z ubraniami na rogu Bath Street i Stall Street, tu� naprzeciwko wej�cia do �a�ni? Stoi na miejscu tamtego sklepu. W sierpniowe popo�udnie 1799 roku ciotka kupi�a tam sztuk� czarnej koronki i wysz�a, nios�c sztuk� bia�ej, za kt�r� nie zap�aci�a. Obs�uga dopad�a j� na ulicy i zatrzyma�a. Ciotka twierdzi�a, �e w sklepie musieli si� pomyli�, ale oni wnie�li skarg�. Sp�dzi�a siedem miesi�cy w areszcie, czekaj�c, a� sprawa trafi na wokand�.

��W tamtych czasach musia�a to by� ci�ka pr�ba.

��Mog�o by� gorzej. Poniewa� obraca�a si� w wy�szych sferach, pozwolono jej mieszka� w domu nadzorcy, a nie w wi�ziennej celi. Wprowadzi� si� tam tak�e jej m��. Ma�o brakowa�o, a i Jane Austen do��czy�aby do niej. Matka zaproponowa�a us�ugi Jane i jej siostry Cassandry, jako dam do towarzystwa, ale nie starczy�oby dla nich miejsca.

��Dobry materia� dla pisarza.

��Czy Jane te� tak s�dzi�a, to odr�bna sprawa. �ona nadzorcy mia�a zwyczaj wylizywania do czysta no�a, kt�rym kroi�a cebul�, a potem u�ywa�a go do smarowania chleba mas�em.

Pani Didrikson si� skrzywi�a.

��Lepiej ju� by�o siedzie� o chlebie i wodzie. Co si� zdarzy�o podczas procesu?

��W ko�cu ciotk� oczyszczono z zarzut�w i uznano, �e biedna, stara kwoka pad�a ofiar� fa�szywego oskar�enia i spreparowanych dowod�w, ale wsp�cze�ni pisarze, kt�rzy przeanalizowali jako�� materia�u dowodowego, s� w tej kwestii bardziej sceptyczni. Uda�o si� jej uj�� ca�o chyba tylko dlatego, �e cieszy�a si� opini� szacownej obywatelki. Wezwano wielu �wiadk�w, �eby broni� jej cn�t. Byli to parlamentarzy�ci, parowie kr�lestwa, ksi�a i sklepikarze. S�dzia, zwracaj�c si� do �awy przysi�g�ych, podkre�li� to, dodaj�c, �e bogata, powszechnie szanowana kobieta nie mia�a powodu, by dokonywa� kradzie�y sklepowej.

��Chocia� mog�o by� inaczej � zauwa�y�a pani Didrikson. � Bogate kobiety te� kradn�. Mog� mie� inne motywy ni� ci�kie po�o�enie materialne.

Pokiwa�em g�ow�.

��Na szcz�cie dla ciotki w pocz�tku XIX wieku nikt nie s�ysza� o post-freudowskiej psychologii.

��Mimo wszystko to fascynuj�ce. Mam nadziej�, �e wykorzysta pan t� opowie�� w swojej wystawie.

��Chyba tak. Rozumie pani, to nie jest tak drugorz�dna sprawa, jak mog�oby si� wydawa�, je�li we�miemy pod uwag� to, co by si� sta�o, gdyby s�d skaza� ciotk�.

��Powieszono by j�?

��Realnie rzecz bior�c, zosta�aby deportowana. Sko�czy�aby w Botany Bay, w Australii. A wtedy rodzina Austen�w z pewno�ci� nie zamieszka�aby w Bath. Mieszkali u ciotki, kiedy szukali domu dla siebie. Opactwo Northanger i Perswazje nigdy nie zosta�yby napisane.

��Ale kto wie, co sp�yn�oby z pi�ra Jane? Czy by�a jej krewn�?

��Nie, ciotka by�a z domu Cholmeley. Wysz�a za m�� za wuja Jamesa i zosta�a pani� Leigh Perrot.

��Pani� jak�?

��Dwa s�owa: Leigh i Perrot. Do�y�a p�nego wieku � ponad dziewi��dziesi�tki.

��Niewinno�� nagrodzona? Pokr�ci�em g�ow�.

��Dobrzy umieraj� m�odo, a �li �yj� d�ugo.

Za ka�dym razem, kiedy si� u�miecha�a, rysy jej �agodnia�y. To by�o wyzwanie, �eby j� dalej zabawia�. Ale zanim zn�w spr�bowa�em, za�o�y�a torebk� na rami� i powiedzia�a.

��Nie chc� by� niegrzeczna, ale pozwoli pan, �ebym pana podwioz�a z powrotem?

��Ju�?

��Nie mog� zabiera� pana go�ciom.

��Nie spieszy mi si� z powrotem na przyj�cie, ale powiedzia�a pani, �e jest zm�czona � przypomnia�em sobie. � Nie powinienem zaczyna� tej historii o ciotce Jane. � Dopi�em koniak. � Chod�my.

Mercedes jecha� drog� wij�c� si� pod g�r� Brassknocker Hill.

��My�la�em o pani synu � powiedzia�em. � Mo�e to zabrzmi g�upio po tym, co si� sta�o, ale czy lubi p�ywa�?

��Tak s�dz� � odpar�a pani Didrikson. � Udaje mu si� przep�yn�� ca�� d�ugo�� basenu. Na pewno nie jest najlepszy w tym sporcie. Za ma�o si� do tego przyk�adaj� w szkole. Wed�ug mnie za du�o czasu po�wi�caj� �piewaniu, cho� nie powinnam narzeka�, prawda? Przecie� to ja wys�a�am go do szko�y z ch�rem.

��Zmierzam do tego, �e na uniwersytecie mamy basen. A� dziwne, ale o tej porze roku ma�o kto z niego korzysta, podczas gdy inne baseny s� zat�oczone. Prawie wszyscy studenci wyjechali. My�li pani, �e p�ywanie spodoba�oby mu si�?

��Panie profesorze, pan i tak zrobi� dla Mata wszystko, co mo�na.

��Chcia�bym si� z nim zn�w spotka�. W ko�cu nawi�zali�my znajomo�� w wodzie.

U�miechn�a si� s�abo.

��Niewiele z tego pami�ta.

��B�dzie pami�ta�, jak go obsztorcowa�em dzi� rano, w ksi�gami. Tego rodzaju incydent mo�e by� bolesny dla dziecka w jego wieku. Chcia�bym mu udowodni�, �e nie by�o w tym nic osobistego. Mo�e kt�rego� wieczoru, po szkole?

Droga przesta�a si� wznosi�. Pani Didrikson my�la�a przez chwil�, zanim odpowiedzia�a.

��Jestem pewna, �e mu si� to spodoba.

��Wtorek?

��Dobrze. Przywioz� go samochodem.

��Powiedzmy ko�o si�dmej? A mo�e pani do nas do��czy? Odpowiedzia�a zwi�le, jakby spodziewa�a si� tego zaproszenia.

��Nie, dzi�kuj�. Chcia�em by� tylko uprzejmy.

��Jak pani sobie �yczy. Wie pani, gdzie jest basen w Claverton? Roze�mia�a si�.

��Rozmawia pan z by�ym taks�wkarzem.

Kiedy zatrzymali�my si� przy drodze, naprzeciwko domu na ca�ym Bathwick Hill s�ycha� by�o Rolling Stones�w. Z ogrodu na ty�ach dobiega�y niemal histeryczne wrzaski.

��Dobrze, �e pa�scy s�siedzi nie mieszkaj� blisko � powiedzia�a pani Didrikson. � Kiedy my urz�dzamy barbecue, musimy uwa�a� na ha�as.

��Jestem got�w si� za�o�y�, �e kiedy rozpala pani pod rusztem, zawsze kt�ra� z s�siadek wychodzi, �eby zdj�� pranie.

��Zawsze.

��Wejdzie pani na drinka? Co� przek�si�? Szybki kebab?

��Dzi�kuj�, ale wola�abym wr�ci� i powiedzie� Matowi, jak sprawy si� maj�. Jest troch� zdenerwowany.

Zrozumia�em. Ze sposobu, w jaki to powiedzia�a, wywnioskowa�em, �e nie jest to tylko wym�wka. Wysiad�em, �yczy�em jej dobrej nocy i patrzy�em, jak eleganckim �ukiem zawraca mercedesa i szybko odje�d�a w stron� Bath. Zdolna kobieta. Pod zbroj� niezale�no�ci kry�a si� inteligentna i uczciwa osoba. Wysoko ceni� te zalety.

Noc by�a duszna, prawie bez powiewu. Temperatura nie spad�a od zachodu s�o�ca. Zapach sma�onego bekonu miesza� si� przyjemnie z ci�kim aromatem kapryfolium. Poszed�em wzd�u� domu, w kierunku, z kt�rego dobiega� ha�as.

Reflektory wok� basenu by�y w��czone i wi�kszo�� go�ci sta�a nad wod�. Patrzyli na trzy kobiety i dw�ch m�czyzn, kt�rzy zdj�li ubrania i gonili si� po brzegu, �eby zepchn�� kogo� do basenu, zanim sami b�d� musieli zanurkowa�. Przyjaciele Geraldine lubi� o sobie my�le�, �e s� przebojowi, i wysilaj� si� przez ca�y czas. Z zasady za�o�y�em, �e Geny jest jedn� z tej tr�jki, ale zauwa�y�em j�, jak ubrana nadal w sw�j kombinezon przyj�a rol� obserwatora. Jej d�o� spoczywa�a na ramieniu Rogera, po�rednika handlu nieruchomo�ciami. Wy�cig wok� basenu przywi�d� mi na my�l seryjny komiks Jamesa Thurbera Wy�cig o �ycie, gdzie nagie postacie by�y blade, brzuchate, spi�te i raczej odpychaj�ce ni� erotyczne. Nie wiem, jak d�ugo to trwa�o, ale krzyki i �miechy by�y jakby wymuszone, jakby z lito�ci. Wreszcie jeden z m�czyzn zosta� osaczony z dw�ch stron i skoczy� w bok, poci�gaj�c za sob� dwie kobiety. Rozleg� si� g�o�ny plusk, wybuch �miechu, potem pozostali te� wskoczyli do wody. Niewiele czasu minie, jak zaczn� skandowa� �chod�cie do nas� i �apa� za kostki ka�dego na tyle nierozwa�nego, by stan�� na brzegu basenu.

Pami�tam, �e spojrza�em na zegarek i przypomnia�em sobie powiedzenie Woodhouse�a z Emmy, �e im wcze�niej przyj�cie si� ko�czy, tym lepiej. Pan Woodhousc, pionier nowoczesnej obsesji na tle zdrowia, mia�by z pewno�ci� co� trafnego do powiedzenia na temat niebezpiecze�stw nurkowania na golasa.

Odwr�ci�em si� plecami do basenu i poszed�em na patio, gdzie musia�em osobi�cie zaj�� si� barbccue, �eby przygotowa� sobie stek. R�czn� szufelk� zdj��em warstw� popio�u, ods�oni�em �arz�ce si� w�gle i rozdmucha�em je troch�. Mi�so le�a�o na tacy pokrytej drucian� siatk�. Zosta�o jeszcze mn�stwo kawa�k�w. Zdj��em pokryw�, wybra�em stek, bekon, plastry pomidora i grzyby i roz�o�y�em wszystko nad ogniem.

Zda�em sobie nagle spraw� z czyjej� obecno�ci. Geraldine wzi�a mnie pod rami�.

��Gdzie si� ukrywa�e� ca�y wiecz�r?

��Wyszed�em na troch�. Dobrze si� bawisz?

��Fantastycznie. Twoja przyjaci�ka w ko�cu si� nie zjawi�a?

��Przyjecha�a. Nie mog�a zosta�.

��Szkoda. � Popatrzy�a na stek. � Zostawi�am ile trzeba dla was dwojga. Musisz by� teraz bardzo wyg�odnia�y. Chcesz, �ebym si� tym zaj�a?

��Nie ma potrzeby. Wracaj do przyjaci�.

��Nie jestem im potrzebna. Wci�gn� mnie do basenu i zniszcz� ubranie. � Wzi�a widelec i odwr�ci�a plasterek bekonu. � Poza tym nie mog� zaniedbywa� mojego najbli�szego i najdro�szego.

��Twojego podst�pnego gada, chcia�a� powiedzie�.

��Co?

��Niedawno nazwa�a� mnie podst�pnym gadem. Podobno knuj� B�g wie co z twoim lekarzem.

�cisn�a mnie za rami�.

��Kochanie, zd��y�e� mnie ju� pozna�. Jestem Lwem. Nie poskromi� swojej osobowo�ci. Rykn�am, jak to robi� Lwy, to wszystko. M�g�by� podmucha� na w�gle, bo stek nigdy nie dojdzie? Zostawi�am ci troch� mojego sosu. Rzucili si� na niego jak s�py. Jest w domu.

��Gdzie? � zapyta�em. � Przynios�.

��Nie. Przypilnuj mi�sa. Wiem, gdzie go schowa�am. Przesun��em pomidory na brzeg rusztu, �eby si� nie spali�y, ale g�ow� mia�em zaj�t� innymi my�lami. Obiecano mi prawie ca�y materia� potrzebny na wystaw�. Nast�pnym wyzwaniem by�o interesuj�ce przedstawienie eksponat�w. Moja wcze�niejsza niech�� do wystawy zosta�a zast�piona siln� ch�ci� sukcesu. Nadal nie mia�em zamiaru stworzy� peanu na cze�� �ycia w Bath. By�em stanowczy co do tego, �e stosunek Jane do miasta powinien zosta� wiernie przekazany.

Gerry wr�ci�a z dzbankiem sosu.

��B�dzie ci smakowa�o. Masz talerz? Wzi��em jeden ze stosu.

��Hej, nie utop wszystkiego.

Za p�no; szczodrze pola�a wszystko.

��Mo�e przyjdziesz z tym nad basen � powiedzia�a. � Znasz wi�kszo�� go�ci.

��Dzi�kuj�, zjem tutaj p�ki gor�ce.

��Nie odpowiadaj� ci moi szurni�ci przyjaciele, profesorku?

��Nie skar�� si�.

��Zaparz� kaw� i zanios� do domu. B�d� wdzi�czni za gor�cy nap�j po tym nurkowaniu.

Zabra�a kilka talerzy ze sto�u i poda�a mi n�, widelec i papierow� serwetk�.

��S�uchaj, wiedzia�am, �e b�dziesz mia� ochot� przespa� si� po ca�ym dniu na nogach, i przygotowa�am ci ��ko polowe w altanie. Mo�esz si� wymkn��, kiedy tylko zechcesz. Nie b�d� ci tam przeszkadzali. Zostawi�am p� butelki courvoisiera i paczk� cygar obok ��ka.

Taka troska ze strony Gerry by�a niezwyk�� rzadko�ci�. Zacz��em podejrzewa�, �e kryj� si� za tym jakie� g��bsze racje. Trudno mi by�o jednak uwierzy� nawet w wypadku Gerry, �e mia�aby czelno�� zaprosi� swego wielbiciela, po�rednika w handlu nieruchomo�ciami, do sypialni, podczas gdy m�� sp�dzi noc w ogrodzie. Ale co innego mog�em sobie pomy�le�?

��Nie jestem zm�czony � odpar�em.

��No to w porz�dku � powiedzia�a Gerry tak czaruj�co, �e a� podnios�a mnie na duchu. � Pami�taj tylko, �e ��ko tam jest, gdyby� zechcia� uciec przed ko�cem przyj�cia.

Posz�a w stron� domu, zostawiaj�c mnie na patio razem z kolacj�. Jedzenie by�o dobre, sos troch� zbyt pieprzny jak na m�j gust. Zeskroba�em go ze steku. Nagle u�wiadomi�em sobie, �e obok kto� stoi ze szklank� piwa w r�ku. To by� Roger, po�rednik. Jego okr�g�a jak ksi�yc twarz �wieci�a zielonkawo w sztucznym �wietle.

��Cze��, bracie Gregory. Co to jest, dok�adka? Spojrza�em na niego niezbyt przyja�nie.

��Dopiero co przyszed�em. By�em na mie�cie.

��Biznes czy zabawa? Mam nadziej�, �e to ostatnie. Sze�� dni pracowa� b�dziesz�

���a si�dmego dnia b�dziesz mia� barbecue? Roger si� roze�mia�.

��Skoro ju� mowa o pracy. Jutro rano musz� by� w biurze radosny jak skowronek.

��Gerry robi kaw� � powiadomi�em go.

��Chyba b�dziemy musieli z tego zrezygnowa�. Nie widzia�e� przypadkiem Val?

��Val?

��Mojej �ony.

��Nie. � Nie doda�em, �e zawsze uwa�a�em Rogera za kawalera, s�dz�c z tego, jak odnosi� si� do Gerry.

��To jedna z pierwszych, kt�re wpad�y do basenu � powiedzia� Roger.

��Mo�e wesz�a do �rodka, �eby si� wysuszy�.

��Nie, tam jest! � krzykn�� Roger. � Val, kochanie, musimy i��. Chod�, po�egnasz si� z gospodarzem.

Val zd��y�a si� ju� ubra�. Z wilgotnymi w�osami przylepionymi do g�owy jeszcze bardziej przypomina�a posta� z komiks�w Jamesa Thurbera. Mia�a m�tny wzrok.

��A wi�c to ty jeste� m�em.

Poczu�em si� jak w�a�ciciel niesfornego psa. Roger u�miechn�� si� s�abo.

��Chcia�a powiedzie�, �e dzi�kuje za przyj�cie. Chod�, moja nimfo wodna. Przyj�cie ju� si� dla nas sko�czy�o. Dobranoc, Greg.

Poszli obok domu. Zaraz potem us�ysza�em, jak rusza i odje�d�a ich samoch�d. Zastanawia�em si�, czy Gerry wie, �e wyszli.

Kiedy sko�czy�em je��, poszed�em do domu, �eby napi� si� kawy. Nie mog�em tam unikn�� rozm�w z lud�mi lu�no zwi�zanymi z bristolsk� szko�� teatraln�, kt�rzy chcieli mi zaimponowa� teatralnymi plotkami. By�em bardziej rozkojarzony ni� oni, bo jako� dziwnie zacz��em traci� kontakt z rzeczywisto�ci�. Czarna kawa nie pomog�a. Z minuty na minut� robi�em si� coraz s�abszy.

Nie by�em ju� w stanic ich s�ucha�, wymamrota�em jak�� wym�wk� i wyszed�em na patio. Mog�em my�le� tylko o ��ku polowym w altanie. Porusza�em si� tak, jakbym mia� na sobie staromodny ubi�r nurka z obci��onymi o�owiem butami. To nie alkohol by� przyczyn�; napi�em si� tylko koniaku w pubie, a ten trunek nie dzia�a na mnie usypiaj�co. Us�ysza�em za sob� stukot szpilek i u mego boku stan�a Gerry.

��Greg, jak si� czujesz?

��Jestem po prostu zm�czony � odpar�em be�kotliwie. � Id� do ��ka.

��Dasz sobie rad�?

��Tak.

Moje biodro bole�nie zetkn�o si� ze sto�em. Odwr�ci�em g�ow�, ale Gerry ju� wr�ci�a na przyj�cie. Uderzenie na chwil� mnie otrze�wi�o. Pomy�la�em, �e kto� musia� mi co� poda�. Nafaszerowali mnie �rodkami odurzaj�cymi. Zacz��em maca� po stole i znalaz�em talerzyk z musztard�. Przyci�gn��em go do siebie, nabra�em solidn� porcj� na palec i wepchn��em sobie do gard�a. Natychmiast poczu�em odruch wymiotny, poku�tyka�em do donicy z geranium i zwr�ci�em, ile mog�em, z grillowanej kolacji. Kiedy si� wyprostowa�em, zakr�ci�o mi si� w g�owie. Czu�em potworne zm�czenie. Po raz drugi wepchn��em palec w gard�o. Efekt by� r�wnie obfity. Czo�o pokrywa� mi lodowaty pot. Potykaj�c si�, zlaz�em z patio, przeszed�em, nara�aj�c si� na niebezpiecze�stwo, obok basenu i przez trawnik dotar�em do altany, o�miok�tnego, drewnianego budyneczku, z dw�ch stron otwartego na zjawiska atmosferyczne.

Zgodnie z obietnic�, Gerry rozstawi�a tam ��ko polowe. Rzuci�em si� na nie jak �ci�te drzewo. By�em zbyt zm�czony, �eby zdj�� buty.

Mia�em wra�enie, �e lewituj�. Nie by�o to przyjemne uczucie.

W�asnej roboty sos, pomy�la�em, zn�w wpychaj�c palec do gard�a.

Centrum operacyjne przy Manvers Street nie by�o tak ciasne jak przyczepa kempingowa. Spinacze do papieru nie ta�czy�y w pude�kach, kiedy Peter Diamond przechodzi� obok. Urz�dnicy policyjni te� nie czuli jego oddechu na karkach. Lu�nym kartkom i pud�om nie grozi�o zmiecenie z blat�w biurek. Karuzela z kartami, zamiast zajmowa� �rodek pokoju, zosta�a odes�ana do k�ta. Cztery konie troja�skie, jak ochrzci� je Diamond, w postaci terminali komputerowych sta�y na stole obok drzwi. Komitet policji zadekretowa�, �e �adne wi�ksze �ledztwo nie mo�e si� odby� bez komputerowego wsparcia, bez wzgl�du na opory jakiego� k��tliwego detektywa.

��Zaraz si� rozgrzej� � obieca� nierozwa�nie inspektor Dalton, kt�ry przyby� z komputerami i czterema cywilnymi operatorami.

��Rozgrzej� si�? Sam si� rozgrzej � odpar� Diamond.

Mimo tych s��w atmosfera beznadziejno�ci znad jeziora zosta�a zast�piona pewno�ci� siebie. Mieli teraz cel dzia�a�. Pospolicie, ale trafnie rzecz ujmuj�c, to jeden cz�owiek pomaga� policji w �ledztwie. Od p�torej godziny siedzia� w pokoju przes�ucha�.

Diamond i John Wigfull wyszli zje�� kanapk�, obaj bez marynarek. Ostatni Detektyw by� w swoim �ywiole. Poluzowa� krawat i rozpi�� guzik pod szyj�. Czu� si� �wietnie i chcia�, �eby wszyscy o tym wiedzieli. Ledwie zerkn�� na ekrany komputer�w. Spodziewa� si�, �e wszelkie post�py w �ledztwie wynikn� z przes�uchania profesora Jackmana. Opar� pot�ne cia�o o biurko, z trzaskiem otworzy� puszk� piwa i odezwa� si� do Wigfulla.

��Wiesz, do czego si� sprowadza ta historia o po�arze? Wigfull czeka�, nie potrafi� czyta� w my�lach.

��On k�adzie fundamenty pod wersj� obrony � powiedzia� Diamond. � My�lami ju� jest w s�dzie, prosi o �agodny wymiar kary. Ju� raz pr�bowa�a go zabi�, za drugim razem si� broni�. Nie wiedzia�, �e jest taki silny. Wpad� w panik�. Usi�owa� pozby� si� cia�a, wrzucaj�c je do jeziora. Zobaczysz, �e mam racj�, John.

Wigfull uni�s� brwi.

��Nie tak m�wi� o tym wczoraj. Diamonda nie zbi�o to z panta�yku.

��Zawsze zaczynaj� od tego, �e daj� ci czyst� jak �nieg wym�wk�. Wyszed�, kiedy spokojnie spa�a, i wi�cej jej nie zobaczy�. To tylko pierwsza linia obrony. Nie spodziewa si�, �e d�ugo j� utrzyma. I nie utrzyma.

��My�li pan, �e jest got�w przyzna� si� do zab�jstwa?

��Jeszcze nie. Jackman ma g�ow� na karku, pami�taj. Najpierw b�dzie chcia� nas przeci�gn�� na swoj� stron� i pokaza� si� w jak najlepszym �wietle. Ale ta sprawa z altan� dobrze pokazuje, jak dzia�a jego umys�.

��Nie wierzy pan w to, komisarzu?

Diamond nic nie odpowiedzia�. Pozwoli�, �eby cisza m�wi�a sama za siebie.

��Altana si� spali�a � zauwa�y� Wigfull.

��Wiem. Ale czy z�o�y� wtedy meldunek? Nie. Mo�e to teraz przedstawia�, jak chce.

��Mo�e poprosimy technik�w kryminalistyki, �eby przypatrzyli si� temu miejscu i sprawdzili, czy dowody potwierdzaj� jego wersj�?

��Mamy to pod kontrol�. � Diamond nie by� w stanie ukry� zadowolenia. Podoba�o mu si�, �e wyprzedza Wigfulla, kt�ry przecie� nie jest idiot�. Z min� cz�owieka sukcesu chwyci� torebk� z zam�wion� kanapk� z jajkiem i sa�at�. � Nie zapominaj, �e min� tygodnie, zanim laboratorium da nam jak�� odpowied�. Obaj mo�emy to rozwi�za� jeszcze dzisiaj. � Nie uda�o mu si� otworzy� torebki. �cisn�� j� i w rezultacie rozgni�t� kanapki. W�ciek�y rzuci� torebk� do kosza i chybi�.

��Mo�e chce pan kt�r�� z moich, z sa�at� czy z pomidorem? � zaproponowa� Wigfull.

��Karma dla kr�lika. Zabierzmy si� do niego jeszcze raz. Dzi� wiecz�r chcia�bym wcze�niej zje�� kolacj�.

��Chce pan mu odczyta� prawa? Diamond popatrzy� na niego podejrzliwie.

��To jaka� rada, czy co? Wigfull si� zaczerwieni�.

��Pomy�la�em, �e je�li mamy pow�d, powinni�my odczyta� mu prawa.

Diamond d�gn�� palcem pier� asystenta.

��Inspektorze, nie ucz mnie zawodu. To, co ci teraz powiedzia�em, o jego winie, to przeczucie. Je�li mamy pracowa� razem, przyjmij do wiadomo�ci jedno: je�li ja m�wi�, co my�l�, to jest to m�j przywilej. Kiedy b�d� chcia� wiedzie�, co ty o tym my�lisz, to ci� o to, do cholery, zapytam. Jasne?

��Jasne, nadkomisarzu.

��Przedstawi�em mu jego prawa wczoraj wieczorem, zanim zd��y� si� do mnie odezwa�. Przypomnij mu o tym, kiedy wejdziemy.

Kiedy wr�cili, Jackman spojrza� na zegarek. Wygl�da� na tak opanowanego, �e by�by w stanie zadawa� im pytania. Na biurku przed nim sta� pusty kubek i le�a� herbatnik, ostatni z paczki z trzema sztukami. Jednym, gwa�townym ruchem Diamond si�gn�� i wsadzi� go sobie do ust.

Policjantka, kt�ra stenografowa�a zeznania, w�lizgn�a si� za nimi dyskretnie i zaj�a miejsce za Jackmanem w chwili, kiedy Wigfull przedstawia� profesorowi jego prawa.

Diamond nie marnowa� czasu na pogaduszki.

��Wracaj�c do po�aru w altanie, panie profesorze, rozumiem, �e wydosta� si� pan z tego bez powa�nych obra�e�?

��Tak.

��Uda�o si� panu wsta�, kiedy wyczu� pan niebezpiecze�stwo?

��Z trudno�ci�. To by� ogromny wysi�ek.

��Jest pan pewien, �e podano panu �rodki osza�amiaj�ce?

��Jestem o tym przekonany. Musia�a u�y� phenobarbitonu, kt�ry dosta�a od lekarza. B�g wie, ile tabletek domiesza�a do sosu. Gdybym nie zmusi� si� do wymiot�w, jak panu m�wi�em, w og�le nie odzyska�bym przytomno�ci.

��Mia� pan szcz�cie.

��I to podw�jne. Sp�on��bym w ci�gu paru sekund. Kiedy wyszed�em, spodnie i buty tli�y si� na mnie.

��Chyba to przesadna nadzieja, �e je pan zachowa�?

��Buty i spodnie? Wyrzuci�em je. Nie nadawa�y si� do u�ytku. � Zmru�y� oczy. � Czy pan wierzy w to, co m�wi�?

Odpowied� Diamonda by�a dwuznaczna.

��Widzia�em spalon� altan�. � Odchyli� si� w krze�le i spl�t� r�ce na karku. � Mnie interesuje, panie profesorze, to, co sta�o si� potem. Zona pr�bowa�a pana zabi�. Co pan z tym zrobi�?

��Nie mog�em nic zrobi�. Opad�em na trawnik w bezpiecznej odleg�o�ci i patrzy�em, jak po�ar dopala si� sam z siebie. Nadal by�em pod wp�ywem �rodk�w osza�amiaj�cych i musia�em zasn��, bo nast�pn� rzecz�, jak� zarejestrowa�em, by�o �wiat�o dzienne i b�l we wszystkich ko�ciach. Jakbym si� obudzi� ze snu, tylko przede mn� le�a�y zgliszcza altany. Poszed�em do domu, �eby poszuka� �ony. Zachowa�a si� jak wariatka, ale nie by�a g�upia. Wyjecha�a.

��Sk�d pan to wie?

��W gara�u nie by�o jej samochodu.

��I co pan zrobi�?

��Pospa�em jeszcze kilka godzin. Nadal by�em zbyt s�aby, �eby wybra� si� na jej poszukiwania. Kiedy doszed�em do siebie, zacz��em powoli sprz�ta� po przyj�ciu. Musia�em zaj�� si� czym� praktycznym.

Diamond napomnia� go �agodnie, jakby robi� uwag� na temat gafy towarzyskiej.

��Nie zawiadomi� nas pan.

��Nas?

��Policji.

��Chcia�em, �eby Geny si� wyt�umaczy�a.

��Ale nie wiedzia� pan, gdzie ona jest. Mog�a si� zabi�. Ludzie cz�sto to robi� po zabiciu wsp�ma��onka.

��Ludzie na tyle sprytni, �eby upozowa� morderstwo jako wypadek, nie psuj� sprawy, pope�niaj�c samob�jstwo � powiedzia� oschle Jackman. � Wiedzia�em, �e wr�ci.

Diamond wymieni� spojrzenia z Johnem Wigfullem.

��Chce pan nam powiedzie�, �e zacz�� pan zmywa� talerze? Jackman opar� �okcie na stole i nachyli� si�, �eby nada� mocy swoim s�owom.

��Prosz� pos�ucha�, jestem tutaj z w�asnej woli. M�wi� wam o tym, co si� sta�o. Nie �ycz� sobie, �eby kwestionowano moje zachowanie.

Diamond odpowiedzia� tonem cz�owieka, kt�rego zachowanie by�o zbyt cz�sto kwestionowane, �eby co� sobie z tego robi�.

��Chcemy po prostu zrozumie�, dlaczego tak to wszystko przebieg�o. Id�my dalej, dobrze? Kiedy znowu zobaczy� pan �on�?

��Tego samego dnia, wczesnym wieczorem.

��Wr�ci�a do domu?

��Tak. � Jackman relacjonowa� wydarzenia z bezpo�rednio�ci� r�wnie �yw� jak przekonywaj�c�. � Nie wesz�a od razu do �rodka. Patrzy�em, jak wysiada z samochodu na podje�dzie, obchodzi dom i idzie do ogrodu. By�a ubrana w czarny dres, w kt�rym widzia�em j� wcze�niej. Przez chwil� patrzy�a na wypalon� altan�. Nie podesz�a blisko, sta�a w odleg�o�ci dziesi�ciu metr�w i bawi�a si� w�osami. Potem odwr�ci�a si� i wesz�a do domu przez nadal otwarte drzwi od patio. � U�miechn�� si� lekko. � Oczywi�cie by�a wstrz��ni�ta do szpiku ko�ci, kiedy zobaczy�a, jak siedz� przed telewizorem z nogami za�o�onymi na st�. O ma�o nie zemdla�a. Chcia�em zobaczy�, jak si� zachowa, wi�c zapyta�em, co robi�a ca�y dzie�. Powiedzia�a, �e wyjecha�a wcze�nie i sp�dzi�a dzie� na le�aku w Parad� Gardens, troch� drzemi�c, bo nie mog�a wytrzyma� w domu. Prawdopodobnie m�wi�a prawd�.

��A co si� sta�o, kiedy poruszy� pan kwesti� po�aru?

��Zaprzeczy�a. Powiedzia�a, �e chyba mi si� to �ni�o, �e przysz�a do altany. Twierdzi�a, �e na pewno upu�ci�em zapalone cygaro i sam spowodowa�em po�ar. Mo�na si� za�o�y�, �e tak� wersj� by poda�a, gdyby zdo�a�a mnie zabi�. Ale to w �adnym razie nie jest prawda � doda� szybko Jackman, wyczuwaj�c, �e otwiera im pole do pyta�. � Przede wszystkim, z pewno�ci� poda�a mi �rodki osza�amiaj�ce.

��Powiedzmy, �e kto� je poda� � zauwa�y� Diamond. Jackman szybko odrzuci� t� poprawk�.

��Niech pan pos�ucha. Geraldine mia�a �rodek nasenny. Zachowa�a troch� sosu dla mnie. Nalega�a, �e sama go przyniesie. Zala�a nim ca�e jedzenie. Wkr�tce po zjedzeniu poczu�em si� jak pijany. Po�o�y�a cygara i postawi�a alkohol obok ��ka polowego w altanie. Wszystko to by�o ukartowane. I jestem pewien, �e to nie sen, �e naprawd� j� zobaczy�em, bo widzia�em, w co jest ubrana. Nadal nosi�a ten czarny dres, kiedy wr�ci�a nast�pnego dnia.

��Ju� pan o tym wspomina�. My�la� pan o tym niejednokrotnie, prawda?

Jackman pokiwa� g�ow�.

��I wniosek sam si� narzuca.

��W porz�dku, panie profesorze � powiedzia� rado�nie Diamond, jakby uwierzy� w ka�de s�owo z tej opowie�ci. � Jak pan s�dzi, dlaczego tak post�pi�a?

��Dlaczego chcia�a mnie zabi�?

��Tak.

Jackman w zamy�leniu opar� brod� na d�oni.

��Sk�adam to na karb stanu jej umys�u. Jak ju� m�wi�em, jaki� czas przed tamtym wieczorem wykazywa�a objawy choroby. Podejrzewa�a, �e spiskuj�, �eby doprowadzi� do jej zguby. To by�a iluzja, fantazja, ale dla niej najwyra�niej rzecz bardzo realna. Nie docenia�em powagi sytuacji a� do tego wieczoru.

��Czy mia�a jakie� incydenty �wiadcz�ce o zaburzeniach psychicznych?

��Tylko to, o czym m�wi�em. Nie jestem psychiatr�.

��Paranoja � powt�rzy� Diamond i z psotnym b�yskiem w oku spojrza� na policjantk� spisuj�c� zeznanie. � Chcesz, �eby profesor to przeliterowa�?

Pokr�ci�a g�ow�.

Diamond odwr�ci� si� do Jackmana.

��A pan? Czu� si� pan prze�ladowany? Jackman, spi�ty, odsun�� si� od sto�u.

��Co?

��Prze�ladowany czy cho�by zagro�ony. My�l�, �e mia� pan prawo tak si� czu� po tym, co si� zdarzy�o.

��U�y�bym innych s��w

��Jakich zatem u�y�by pan s��w, �eby to opisa�? Profesor si� zawaha�.

��Oczywi�cie, straci�em do niej zaufanie. Musia�em si� od tego momentu pilnowa� � odezwa� si� z niech�ci�, jakby wci�gano go na obce terytorium.

��Uzna� pan, �e da pan sobie rad�?

��Nie rzuci�a si� na mnie z siekier�. Przynajmniej tak to odebra�em. Incydent z altan� wymaga� mn�stwa przygotowa� g��wnie po to, �eby zab�jstwo wygl�da�o na wypadek. Nie chcia�a, �eby j� przy�apano. Gdyby mia�a przygotowywa� kolejny zamach na moje �ycie, umia�bym to rozpozna�, zanim sprawa sta�aby si� naprawd� gro�na.

��Dzielny cz�owiek � powiedzia� Diamond, cho� wcale tak nie my�la�.

Jackman pochyli� si� do przodu, zabiegaj�c o zrozumienie.

��Kiedy mieszka si� z kobiet�, jest si� jej m�em, dzieli si� rado�ci i rozczarowania, nie spos�b nie my�le�, �e ma si� na ni� jaki� wp�yw, nie mo�na nie mie� nadziei, �e przem�wi si� jej do rozs�dku. Zgoda, magia ulotni�a si� z naszego zwi�zku, ale nie musieli�my si� nawzajem niszczy�.

Zapad�a cisza. Ani Diamond, ani Wigfull nie powiedzieli ani s�owa, �eby nie przerywa� czego�, co wygl�da�o na pocz�tek wyznania. Jackman chyba zobaczy� oczekiwanie w ich oczach.

��Ujm� to inaczej. By�em got�w wzi�� na siebie cz�� odpowiedzialno�ci za to, co si� sta�o. Oboje pope�nili�my b��dy. Odstr�czy�em od siebie Geny, gdy� nie uda�o mi si� trafi� do jej duszy. Jedyne, co mog�em zrobi�, to spr�bowa� usun�� podejrzenia, kt�re wobec mnie �ywi�a.

��Obdarzy� j� dobrodziejstwem w�tpliwo�ci?

��Nie by�o w�tpliwo�ci � powiedzia� stanowczo Jackman. � Pr�bowa�a mnie zabi� i jej si� nie uda�o. Fakt, �e by�em tego pewien, stanowi� moj� gwarancj�.

Kto� zapuka� i otworzy� drzwi. Diamond obr�ci� si� na krze�le, got�w rykn��. Nie znosi�, kiedy przerywano przes�uchanie. Ale intruzem by� lekarz policyjny. Towarzyszy� mu posterunkowy, kt�ry ni�s� stalow� miseczk� w kszta�cie nerki, strzykawk� i inne przedmioty.

��Ach � powiedzia� udobruchany Diamond. Odwr�ci� si� i odezwa� do Jackmana, kt�rego twarz wyra�a�a studium niedowierzania i przera�enia. � Prosi�em doktora, �eby tu wpad�. Chcieliby�my pobra� panu pr�bk� krwi dla laboratorium kryminalistycznego. To rutynowa procedura. Rozumiem, �e mo�emy liczy� na pa�sk� wsp�prac�?

��Tylko pr�bk� krwi?

Diamond u�miechn�� si� nieuprzejmie.

��A pan my�la�, �e co to jest? Serum prawdy?

Obaj detektywi wyszli za drzwi.

��Co dalej? � zapyta� Wigfull, ale zwierzchnik nie by� w nastroju do rozmowy.

��To � powiedzia� Diamond, podni�s� jak�� ksi��eczk� na wysoko�� ramienia, jakby mia� sk�ada� przysi�g� w s�dzie, tyle �e ksi��eczka mia�a laminowan� ok�adk� w r�owe s�onie. � Notatnik z adresami, w�asno�� Geraldine.

��Chce pan sprawdzi� wszystkie nazwiska? Diamond przytakn�� z u�miechem.

��Z pomoc� naszego przyjaciela, tego za drzwiami, oczywi�cie. Rzu�my mu jak�� lin� ratunkow�, John.

���eby si� na niej powiesi�?

��Jeste� niedzisiejszy.

Wigfull pokiwa� g�ow�. Pogl�dy Diamonda na kar� �mierci by�y powszechnie znane. Twierdzi� stanowczo, �e upadek imperium brytyjskiego zacz�� si� w 1964 roku, kiedy wprowadzono abolicj�. To nie by� moment, �eby pozwoli� mu wsi��� na ulubionego konika.

��W jaki spos�b si� ujawni?

��Wskazuj�c palcem na kogo� innego.

��Poka�e nam fa�szywy trop, tak?

���eby nam pom�c � powiedzia� Diamond, robi�c zbola�� min�. � Nie chcemy przecie� przyjmowa� �adnych przedwczesnych za�o�e� na temat naszego profesora, prawda? Wsp�pracuje najlepiej jak mo�e. Przebieg�y z ciebie dra�.

��A z pana sarkastyczny � odci�� si� Wigfull. Diamond si� rozpromieni�.

Kiedy wr�cili do pokoju przes�ucha�, Jackman zapina� mankiet. Wygl�da� na mniej pewnego siebie ni� poprzednio.

��Po co wam moja krew? � zapyta� szybko.

��M�wi pan tak, �e czuj� si� jak wampir � odpar� Diamond. � Powiedzia�em panu, to obecnie standardowa procedura. S�ysza� pan o genetycznych odciskach palc�w?

��Tak, ale co to ma ze mn� wsp�lnego?

��Na ko�drze z ��ka pa�skiej �ony by�y �lady krwi.

��Nie zauwa�y�em niczego.

��Nie rzuca�y si� w oczy. Po chwili, w kt�rej mo�na by�o dokona� kilku przemy�le�, Jackman zapyta�.

��Zaatakowano j� w ��ku?

��Na razie nie da si� tego stwierdzi�. Nie wiemy nawet, czy to by�a jej krew. Mo�e si� znale�� ca�kiem niewinne wyt�umaczenie, przypadkiem si� zadrapa�a, to si� zdarza wszystkim od czasu do czasu. A mo�e to ma jakie� znaczenie. W ka�dym razie nie b�dziemy niczego wiedzie� jeszcze przez tydzie�. Kryminalistyka nie polega na szybkim dzia�aniu. A je�li to pa�ska krew, jestem pewien, �e ma to jakie� wyt�umaczenie. Mo�emy o tym porozmawia� teraz, je�li pan chce.

Jackman pokr�ci� g�ow�.

��Strata czasu.

��Jak pan sobie �yczy. � Diamond rzuci� notatnik z adresami na st� i zacz�li sprawdza� po kolei wszystkie nazwiska. Mo�na si� spiera�, czy ksi��ka adresowa jest �wiadectwem charakteru jej w�a�ciciela. W wypadku Geraldine Jackman by� to ca�kowity chaos. Obok kilku nazwisk z imionami i adresami wpisanymi pod odpowiedni� liter�, znajdowa�y si� tam liczne wpisy ograniczone do samych imion, cz�sto bez adresu, tylko z numerem telefonu. Niekt�re by�y otoczone obw�dk�, inne mocno podkre�lone, wiele zosta�o wykre�lonych. Na stronach znajdowa�y si� dodatkowe zapiski, odjazdy poci�g�w, spotkania, stany konta w banku i g�ste bazgro�y na wpisach, kt�re wygl�da�y jak ilustracje z podr�cznika o paj�czynach. Detektyw typu Sherlocka Holmesa z pewno�ci� wydedukowa�by wystarczaj�co wiele z tych zawi�ych linijek, by wskaza� morderc� i stwierdzi� z ca�� pewno�ci�, jak i kiedy dokonano zab�jstwa. Bardziej pospolita metoda Diamonda polega�a na obserwowaniu zachowania Jackmana i wys�uchiwaniu jego komentarzy, kiedy wszyscy trzej pr�bowali ustali� list� przyjaci� Geraldine.

Zadanie uko�czyli po p�toragodzinnej mr�wczej pracy, a przynajmniej prawie uko�czyli, jak to zwykle bywa. Skupiaj�c si� na miejscowych adresach i numerach telefon�w, Jackman zidentyfikowa� ponad trzydzie�cioro przyjaci� �ony z ostatnich dw�ch lat. Garstka imion pozosta�a tajemnic�, ale jego gotowo�� do wsp�pracy nie podlega�a w�tpliwo�ci. Przegl�da� metodycznie notatnik, interpretuj�c wpisy. Mo�na by�o mu zarzuci� tylko jedno. Nie chcia� wskaza� cho�by jednego podejrzanego.

Niezadowolony z rezultatu Diamond przeszed� do mniej subtelnych metod.

��Wspomnia� pan z imienia Rogera, po�rednika handlu nieruchomo�ciami, cz�owieka, kt�ry ta�czy� z pa�sk� �on� podczas przyj�cia w ogrodzie.

��Tak, jest tu gdzie�, Roger Plato. � Jackman zacz�� kartkowa� notatnik. � Pod �R�, dwa numery telefon�w, domowy i do pracy.

Diamond si�gn�� po notatnik i popatrzy� na wpis, jakby go wcze�niej nie zauwa�y�.

��Nie ma tu nic o jego �onie.

��Chyba nie nale�y do towarzystwa z Bristolu.

��Powiedzia� pan, �e przysz�a na barbecue.

��Tak. Do tamtego wieczoru nie wiedzia�em ojej istnieniu.

��Pa�ska �ona prawdopodobnie wiedzia�a. Jackman wzruszy� ramionami. Diamond zatrzasn�� notatnik.

��Czy Plato sypia� z pa�sk� �on�? � odezwa� si� niespodziewanie agresywnym tonem.

Pr�ba uzyskania efektu by�a w zbyt oczywisty spos�b teatralna. Jackman da� do zrozumienia, �e go to nie bierze.

��Na ten temat trzeba porozmawia� raczej z Rogerem, a nie ze mn�, prawda?

Diamond g�adko wr�ci� do uprzejmych manier.

��Pozwoli pan, �e ujm� to inaczej. Czy podejrzewa� pan, �e on z ni� sypia?

Paradoksalnie to wywo�a�o odruch zdenerwowania.

��Nie, nie podejrzewa�em. Nie obnosi�aby si� z tym. Afiszowa�a si� z Rogerem jak z nowym kapeluszem.

��By� jaki� inny m�czyzna?

��Nie jestem w stanie tego stwierdzi�. Po prostu nie wiem.

��Interesowa�o to pana? Jackman si� zawaha�.

��Tak.

��Zatem otwarto�� w waszych stosunkach, o kt�rej pan wspomina�, nie rozci�ga�a si� na kochank�w?

Na tym etapie przes�uchania profesor spr�bowa� przej�� inicjatyw�.

��Czy te pytania s� konieczne, panie nadkomisarzu?

��Tak, bo zazdro�� mo�e by� motywem, kt�rego szukam � odpar� szczerze Diamond.

��Zazdro��? Czyja zazdro��?

Diamond, nieprzyzwyczajony, by to jemu zadawa� podchwytliwe pytania, wzni�s� oczy do g�ry.

��Mo�e zdradzanej �ony.

��Albo m�a? � podsun�� gniewnie Jackman. � Jasno pan da� do zrozumienia, �e jestem pa�skim g��wnym podejrzanym, wi�c dlaczego pan tego nie powie?

��G��wnym �wiadkiem � podkre�li� z naciskiem Diamond. � Jak do tej poryjest pan moim g��wnym �wiadkiem. Potrzebna mi pa�ska pomoc. Nie mam zamiaru pana oskar�a�, skoro pan nam pomaga. � Zn�w si�gn�� po notatnik z adresami. � Jest tu kilka imion, nad kt�rymi nie zatrzymali�my si� d�ugo. Andy. Bez nazwiska. Bristolski numer telefonu. Czy spotka� pan jakiego� znajomego pa�skiej �ony o imieniu Andy?

��Nie.

��Czy kto� o tym imieniu pojawi� si� na barbecue?

��Nie mam poj�cia. W�tpi�, �ebym widzia� wszystkich obecnych.

��Wspomina� pan o kim�, nad kim przeszed� pan w drzwiach, kogo�, kto u�ywa� pa�skiej tacki upami�tniaj�cej koronacj� jako b�benka.

��Srebrnej tacki jubileuszowej. Nie powiedzia� mi, jak si� nazywa. Diamond wybra� kolejny wpis.

��Chrissie. Czy to co� panu m�wi?

��Nie.

��Fiona?

��Prosz� pos�ucha�, gdybym rozpoznawa� te imiona, powiedzia�bym o tym, gdy przegl�dali�my notatnik. Chyba jasno da�em do zrozumienia, �e nie �yli�my w zbyt �cis�ym zwi�zku. Gerry mia�a swoje �ycie, ja uczestniczy�em tylko w jego cz�ci.

Diamond z pob�a�aniem pokiwa� g�ow� i rozpar� si� w krze�le.

��Skupmy si� zatem na pa�skim �yciu. Niech pan nam opowie o tych tygodniach, kt�re poprzedza�y znikni�cie pa�skiej �ony. Ile czasu min�o od barbecue do jej zagini�cia?

��Barbecue by�o pi�tego sierpnia. Ostatni raz widzia�em Gerry jedenastego wrze�nia.

Diamond spojrza� na Wigfulla, kt�ry policzy� w pami�ci dni.

��Troch� ponad pi�� tygodni.

��Jak zatem sp�dzali�cie czas? Jackman westchn�� z irytacj�.

��Na lito�� bosk�! Harowa�em jak w�, przygotowuj�c t� cholern� wystaw�.

Diamonda nie interesowa�a wystawa po�wi�cona Jane Austen.

��A �ycie osobiste? Co dzia�o si� w domu?

��Nic wielkiego. Po tym, co si� sta�o, byli�my wobec siebie bardzo podejrzliwi. My�l�, �e Gerry celowo schodzi�a mi z drogi, kiedy tylko mog�a, �ebym si� jako� z tym pogodzi�. Ale mnie to sz�o niesporo.

��Nadal sypiali�cie razem?

��Je�li chodzi panu o to, czy w jednym pokoju, to tak.

��I by� pan w stanie zasn��, wiedz�c, �e chcia�a pana zabi�? � wtr�ci� Wigfull, jakby z ciekawo�ci.

��Czu�em si� bezpieczniej, wiedz�c, �e jest w tym samym pokoju, ni� gdyby by�a gdzie� w domu, gdzie B�g jeden wie co mog�a przygotowywa�. � Powiedzia� to rozs�dnym tonem.

Diamond te� si� postara�, �eby jego s�owa zabrzmia�y rozs�dnie.

��Wasze �ycie przez te pi�� tygodni do jej zagini�cia wygl�da�o wi�c tak: ca�ymi dniami przygotowywa� pan wystaw�.

��Zgadza si�.

��W dodatku nie m�g� pan zbytnio odpocz��.

��Czasem pod koniec dnia szed�em pop�ywa�. Diamond uni�s� palec.

��W�a�nie. Mia�em pana zapyta� o to p�ywanie. Wcze�niej wspomina� pan o ch�opcu, kt�rego pan uratowa�. Jak ma na imi�?

��Matthew.

��Tak. Zaprosi� go pan na basen uniwersytecki.

��Napomkn��em tylko o tym � powiedzia� Jackman. � Nie wiem, dlaczego mia�oby to interesowa� policj�.

Diamond pochyli� si� do przodu oparty na �okciach i przykry� twarz d�o�mi w ge�cie wyra�aj�cym zm�czenie albo zniech�cenie. Przejecha� obur�cz po czole i �ysych zakolach.

��Panie profesorze � powiedzia� wreszcie � w tak powa�nym �ledztwie policj� interesuje wszystko. Wszystko.

Jackman lekko wzruszy� ramionami.

��Oczywi�cie. Matthew przychodzi� pop�ywa�. By� kilka razy. Zazwyczaj spotyka�em si� z nim przed o�rodkiem sportowym oko�o dziewi�tej.

��By� z matk�?

��Podwozi�a go do Claverton, ale nie p�ywa�a razem z nami. Obaj mieli�my basen do wy��cznej dyspozycji prawie ka�dego wieczoru. B�dzie z niego niez�y p�ywak, je�li nie zrezygnuje.

Przecz�c z�o�onej dopiero co deklaracji, Diamond nie chcia� si� ju� niczego wi�cej dowiedzie� o p�ywackich post�pach Matthew. Naprawd� uderzy�o go to, �e lekcje p�ywania mog�y sta� si� pretekstem dla Jackmana do spotka� z rozwiedzion� matk� ch�opca. Nie umkn�o jego uwagi, jak dobrze si� wyra�a� o pani Didrikson, robi�c nawet uwagi na temat jej pi�knego u�miechu.

��A po p�ywaniu�? � zapyta�.

��Mat wraca� do domu.

��Samochodem matki?

��Przewa�nie.

��A je�li nie, to�?

��Kilka razy ja go podwioz�em.

��Wchodzi� pan do domu, na przyk�ad na kaw�? � zapyta� Diamond, jakby odpowied� niewiele go obchodzi�a.

Niedba�y ton nie zdo�a� zwie�� Jackmana, kt�ry straci� cierpliwo��.

��Na lito�� bosk�! Do czego pan znowu zmierza? Chce pan powiedzie�, �e p�ywanie by�o tylko pretekstem do potajemnych schadzek z pani� Didrikson? To nie jest pocz�tek XX wieku. Gdybym naprawd� chcia� sp�dza� czas z t� kobiet�, nie musia�bym szuka� g�upich wym�wek.

��Mo�e odpowiedzia�by pan na moje pytanie, panie profesorze?

��Mo�e powiedzia�by mi pan, co mam wsp�lnego ze �mierci� mojej �ony?

��To si� dopiero zobaczy. Jest pan zm�czony? Mo�e chcia�by pan zrobi� przerw�?

Jackman westchn�� niecierpliwie.

��Dwa, mo�e trzy razy zosta�em zaproszony na kaw�. To chcia� pan wiedzie�? A skoro pan tak si� upar� przy tej linii przes�uchania, to pewnego popo�udnia zabra�em Mata na mecz krykieta w Trowbridge i na �wi�to balon�w w Bristolu. Lubi� tego ch�opca. Nie mam syna i mi�o by�o mi sp�dza� z nim czas. Przy obu okazjach jego matka by�a w pracy. Czy zechcia�by pan uwierzy�, �e ludzie czasem dzia�aj� ze szlachetnych pobudek?

��Moja wiara nie ma z tym nic wsp�lnego � powiedzia� Diamond. � A co z pa�sk� �on�? Nie mia�a za z�e, �e zabiera pan ch�opca na krykieta czy gdzie indziej?

��A dlaczego mia�aby co� mie�?

��Mo�e przy jej podejrzliwo�ci uzna�a, �e robi pan wyprawy z matk� ch�opca.

��M�wi pan ojej podejrzliwo�ci czy o swojej? � zapyta� Jackman. � Niech pan pos�ucha, Gerry by�a w stanie wszystko uzna� za spisek, ale prosz� nie zapomina�, �e to ona zaprosi�a pani� Didrikson na swoje przyj�cie, wi�c trudno, by mia�a mi za z�e, �e gdy spotka�em t� kobiet� nast�pnym razem, zamieni�em z ni� kilka uprzejmych s��w. To wszystko. Nie poszed�em z ni� do ��ka.

��Jaka by�a pa�ska �ona przez ostatnie pi�� tygodni �ycia?

��Ma pan na my�li jej zachowanie? Rzadko j� widywa�em. Poranki sp�dza�a w ��ku. Rozmawia�a przez telefon z przyjaci�mi.

��Z kim� konkretnym?

��O ile wiem, z ca�� galaktyk�. Kiedy si� jednak spotykali�my, by�a niezno�na. Albo zbyt nad�ta, �eby si� odzywa�, albo gotowa do walki, kt�rej nie podejmowa�em.

��Czy by�a taka dla wszystkich?

��Nie, kiedy odbiera�a telefon od kt�rego� z przyjaci�, robi�a si� czaruj�ca. Mog�a by� w�ciek�a na mnie, a potem podnosi�a s�uchawk� i uwodzicielskim g�osem m�wi�a: �Halo, tu Gerry�, zanim jeszcze wiedzia�a, kto dzwoni. My�l�, �e to oznaka dobrego aktorstwa.

��O co walczyli�cie?

Jackman zacisn�� pi�ci i hukn�� nimi w st�.

��Ludzie, czy nic do was nie dociera? Nie podejmowa�em walki. To ona by�a napastliwa. Powody by�y banalne. Przyk�ad. Zgin�o lusterko z toaletki i oskar�y�a mnie, �e je zabra�em. Po co mi by�o lusterko z r�czk� z ko�ci s�oniowej? Powiedzia�em, �e musia�o si� spodoba� kt�rej� z kobiet uczestnicz�cych w przyj�ciu, ale Gerry nie chcia�a przyj�� do wiadomo�ci faktu, �e jedna z jej przyjaci�ek ma lepkie r�ce. Irytowa�y j� w�a�nie takie b�ahostki. W ko�cu, �eby si� zamkn�a, zaproponowa�em jej moje lustro do golenia. Nie by�o jej potrzebne. Mia�a trzy ruchome lustra przymocowane do toaletki, jeszcze jedno w �azience i mn�stwo luster �ciennych w ca�ym domu. Ale powiedzia�a, �e ju� by�a w �azience i wzi�a to lusterko do golenia. Nie wchodzi�em w to, dlaczego lusterko r�czne jest niezb�dne. Gdy by�a w takim nastroju, �adne argumenty do niej nie trafia�y.

��Twierdzi pan, �e to kolejny objaw choroby, o kt�rej pan wspomina�?

��Niczego nie twierdz�. M�wi� o tym, co by�o. Nie mam ani do�wiadczenia, ani si�y, �eby zajmowa� si� jej problemami umys�owymi. D�ugo jeszcze macie mnie zamiar tutaj trzyma�?

Diamond pomin�� to pytanie.

��Chc� szczeg�owo przyjrze� si� kilku ostatnim dniom �ycia pa�skiej �ony. Przyszed� czas na przerw�, niech pan tymczasem to przemy�li. Pozwol� sobie zaproponowa� co� do zjedzenia. Wy�l� kogo� po kanapki, prosz� powiedzie�, co by pan chcia�. Mo�e co� gor�cego do picia albo piwo?

��My�la�em, �e takim jak ja podajecie chleb i wod�.

Peter Diamond zdj�� marynark� i zarzuci� j� na szafk� z aktami, w�o�y� d�onie pod szelki, dotykaj�c palcami plamy potu na gorsie koszuli. Przes�uchanie nie rozwin�o si� tak obiecuj�co, jak powinno. Profesor okaza� si� silniejszym przeciwnikiem, ni� si� z pocz�tku wydawa�. Niekt�re odpowiedzi by�y teraz mniej ostro�ne, ale Jackman nadal intelektualnie prowadzi� dobr� obron�. Odmawiaj�c oskar�enia kogo� innego, opar� si� przyn�cie, na kt�r� �atwo z�apa�aby si� wi�kszo�� winnych. Ka�dy w jego sytuacji powinien chwyci� si� szansy i zrzuci� brzemi� podejrzenia na kt�rego� ze znajomych z notatnika z adresami.

Diamond nie by� zniech�cony, rozkoszowa� si� wyzwaniem. Na tym etapie nale�a�o dokona� taktycznej zmiany, kt�ra pozwoli�aby przetestowa� zar�wno profesora, jak i innego cz�owieka. Nie podnosz�c wzroku znad wieczornej gazety le��cej przed nim na biurku, odezwa� si� do Wigfulla:

��My�l�, �e teraz powinni�my zabra� si� do niego we dw�ch. Ty b�dziesz go wypytywa� o fakty, a ja wytr�c� go z r�wnowagi, kiedy dostrzeg� sposobno��.

A� mi�o by�o patrze�, jak wstrz�sn�o to Wigfullem, do tej pory skazanym na bierno��. Do tej chwili Diamond zawsze rozgrywa� w�asny spektakl, nie zwa�aj�c na to, �e Wigfull przeprowadzi� co najmniej dwa �ledztwa w sprawie zab�jstwa, zanim wyznaczono mu marn� rol� dublera. Sta�o si� to nie dlatego, �e nie cieszy� si� dobr� opini�jako inspektor, wr�cz przeciwnie. Wed�ug teczki osobowej Wigfull wst�pi� do policji w wieku dwudziestu czterech lat, zosta� przeniesiony do wydzia�u zab�jstw w drugim roku s�u�by i szybko awansowa�. By� zdolnym ch�opcem, kt�remu ka�dy wr�y� wysok� szar��, mia� stopie� naukowy z Open University. �piewaj�co przeszed� egzaminy promocyjne i w nieprzyzwoicie m�odym wieku osi�gn�� rang� inspektora. Potem bezczelnie wyja�ni� dwa zab�jstwa rodzinne w Bristolu. Nie mia� szcz�cia, �e raport w sprawie Missendale�a oczy�ci� Diamonda z zarzut�w, w przeciwnym wypadku teraz sam prowadzi�by to �ledztwo.

��Jak si� pan czuje? � z trosk� zapyta� Diamond profesora, kiedy wr�cili do pokoju przes�ucha� a potem zepsu� wszystko, nie wykazuj�c zainteresowania odpowiedzi�. � Godziny przed �mierci� �ony: jest pan got�w? Pytania zadawa� b�dzie inspektor Wigfull. � Opar� �okie� na stole i pod�o�y� d�o� pod brod�, jak Neron w Koloseum, czekaj�cy na walk�.

Wigfull zaj�� krzes�o naprzeciwko Jackmana. Podkr�cony w�s i szeroko osadzone, br�zowe oczy sprawia�y, �e nie wygl�da� r�wnie dostojnie jak Diamond. Zacz�� tonem tak �agodnym, �e prawie nie�mia�ym. Skin�� g�ow�, zanim zacz�� m�wi�.

��Je�li si� nie myl�, prosz� pana, powiedzia� pan, �e ostami raz widzia� pan �on� w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia?

��Tak.

��Czy pami�ta pan cokolwiek z tego weekendu?

��Trudno, �ebym zapomnia� � odpowiedzia� Jackman bez irytacji. � W tamt� sobot� wystawa �Jane Austen w Bath� zosta�a oficjalnie otwarta przez burmistrza. Biega�em jak op�tany.

��Panika ostatnich minut.

��Ostatniej minuty Dojd� do tego. Wszystko by�o na miejscu ju� w czwartek wiecz�r. Nie s�dz�, �eby�cie to ogl�dali, ale uwa�am, �e to niez�a wystawa. Nie mog� te� powiedzie�, �eby�my wype�nili sale zgromadze�, ale odpowiednie rozstawienie gablot i aparatura wideo pomog�y nam uzyska� ciekawe efekty przestrzenne. By�o troch� ciep�ych komentarzy w prasie og�lnokrajowej i programy w lokalnej telewizji. Ale nie b�dziecie chcieli s�ucha� o wystawie.

��Chyba �e jest w niej co�, co wi�za�oby si� z tym, co si� sta�o� � powiedzia� Wigfull.

Diamond g�o�no nabra� powietrza i ostentacyjnie zacz�� si� wierci� na krze�le. Widzia�, �e przes�uchanie schodzi na boczny tor.

��Nie mog� sobie nawet wyobrazi�, �eby to mia�o jakiekolwiek znaczenie � przyzna� Jackman, nie spuszczaj�c wzroku z Wigfulla � ale �mier� Gerry i tak jest dla mnie niewyt�umaczalna. Czy mog� opowiedzie� o weekendzie, tak jak pan prosi�? W tamten pi�tek wi�ksz� cz�� dnia sp�dzi�em na Heathrow, witaj�c weekendowego go�cia.

Wigfull szeroko otworzy� oczy.

��Go�ci� pan kogo� w domu, w tamten weekend?

��To doktora Louisa Junkersa, ameryka�skiego naukowca z uniwersytetu w Pittsburghu � odpowiedzia� niedbale Jackman. � Specjalizuje si� w tw�rczo�ci Jane Austen, czego ja o sobie nie mog� powiedzie�. Junker opublikowa� pewn� liczb� artyku��w na temat jej powie�ci i robi� kwerend� do wi�kszej biografii. Dowiedzia� si� o wystawie i zaaran�owa� swoje wakacje tak, �eby m�c na ni� przyjecha�. Korespondowali�my przez ca�e lato i zaprosi�em go do nas na tydzie�, w kt�rym wystawa b�dzie otwierana. Niestety, jego samolot op�ni� si� o sze�� godzin. Zamiast przylecie� w czwartek o dziesi�tej rano, przylecia� o czwartej po po�udniu. Dobrze, �e ca�a wystawa by�a gotowa ju� poprzedniego dnia.

��Czy wcze�niej spotyka� si� pan z doktorem Junkerem?

��Nie, tylko korespondowali�my. Niejest niczym nadzwyczajnym w �rodowisku akademickim zaproponowanie koledze, �eby przenocowa� w domu gospodarza. Mnie samego goszczono tak, kiedy by�em w Ameryce.

��By� z panem przez ca�y weekend?

��Do niedzieli. Wzi�� udzia� w otwarciu i zosta� ca�e popo�udnie. Powiedzia� mn�stwo wielkodusznych s��w. Ledwie trzyma�em si� na nogach tamtego dnia po tych wszystkich wywiadach i oprowadzaniu grubych ryb, wi�c musia�em zostawi� go samego z jego zabawkami. A w�a�ciwie niezupe�nie. Towarzystwa dotrzymywa�a mu Gerry. Sama zaproponowa�a, ku memu wielkiemu zaskoczeniu, gdy� zwykle nie wykazuje zainteresowania sprawami uniwersyteckimi. Chyba polubi�a Junkera. Nie wiem, o czym mogli rozmawia�. W �yciu nie wzi�a do r�ki powa�nej powie�ci.

��Czy zachowywa�a si� normalnie?

��Zale�y, co pan rozumie pod poj�ciem �normalnie�. Kiedy obcowa�a z innymi lud�mi, potrafi�a u�y� swego uroku. Jej szalone wybuchy by�y zazwyczaj skierowane pod moim adresem. � Jackmanowi wyrwa�o si� westchnienie, jakby beszta� si� za to, co przed chwil� powiedzia�. � Tak czy inaczej, w sobot� wiecz�r wszyscy byli�my skonani. Wystaw� zamkni�to o sz�stej, we tr�jk� zjedli�my co� w pubie, a potem wr�cili�my do domu. Niedzielny poranek sp�dzili�my spokojnie nad papierami, a potem poszli�my do pubu na du�e piwo i kanapk�.

��Pan z doktorem Junkerem?

��Tak. Gerry jak zwykle wylegiwa�a si� w ��ku. Wsta�a dopiero, �eby po�egna� naszego go�cia. Zawioz�em go na stacj� mniej wi�cej kwadrans przed czwart�.

��M�wi� pan o panice. Profesor skin�� g�ow�.

��To si� sta�o p�niej, tego samego wieczoru.

��W niedziel�?

��Tak. Nie wiem, czy ma to cokolwiek wsp�lnego ze �mierci� Gerry. Ca�y ten rozg�os towarzysz�cy przygotowaniom do wystawy sprawi�, �e ofiarowano mi pewn� liczb� przedmiot�w wi���cych si� z Austen � model statku, kt�rego kapitanem by� kiedy� brat Jane, Frank, kilka rysunk�w pi�rkiem, przedstawiaj�cych postacie z powie�ci, wczesne wydania w specjalnych oprawach i tak dalej. Wi�kszo�� nie nadawa�a si� do moich cel�w, ale w przeddzie� wystawy ofiarowano mi dwa listy datowane na rok 1800, kt�re gdyby okaza�y si� prawdziwe, mog�yby wywo�a� sensacj� w �rodowisku. Zosta�y prawdopodobnie napisane przez Jane Austen do jej ciotki Jane, kt�ra od paru lat mieszka�a ju� w Bath.

���adny prezent! � skomentowa� Wigfull.

Jackman, jakby boj�c si�, �e przeceni� znaczenie list�w, doda�:

��By�y kr�ciutkie i nie by�o w nich niczego nowego, ale i tak wzbudzi�yby zainteresowanie naukowc�w. Oczywi�cie bez potwierdzenia autentyczno�ci nie mog�em umie�ci� ich na wystawie. By�em tym jednak podniecony, jak mo�e pan sobie wyobrazi�, i ch�tnie pokaza�bym je jako eksponaty, gdyby okaza�y si� prawdziwe. Oczywi�cie pokaza�em je doktorowi Junkerowi. Lepiej ni� ja zna� charakter pisma Jane. Wed�ug niego to ona je napisa�a.

��Naprawd�? A jak pan wszed� w ich posiadanie?

��Da� mi je kto�, kto widzia� mnie w telewizji, kiedy m�wi�em o wystawie. Ofiarodawca nie pragn�� rozg�osu, aja obieca�em, �e post�pi� zgodnie z jego �yczeniem. My�l�, �e stanowi�y cz�� paczki starych list�w, sprzedanych przez filatelist� ze wzgl�du na stemple pocztowe. To by�o, zanim wprowadzono znaczki i zanim zacz�to u�ywa� kopert. Listy pisano po jednej stronie kartki papieru, adresowano po drugiej, potem sk�adano i piecz�towano. Ofrankowania dokonywa�a poczta. Ludzie zbieraj� je dla stempli pocztowych, a nie dlatego, �eby przylepione by�y do nich rzadkie okazy znaczk�w z okresu wiktoria�skiego jak czarna jednopens�wka. Czasem mo�na je kupi� za grosze.

��Chyba �e napisa�a to powie�ciopisarka �wiatowej s�awy.

Jackman pozwoli� sobie na przelotny u�miech.

��Chcia� pan powiedzie�: chyba �e sprzedaj�cy nie jest do�� m�dry, �eby wiedzie�, co sprzedaje. Te by�y podpisane: �Twoja kochaj�ca siostrzenica, Jane�. Kobiet o imieniu Jane by�o w 1800 roku bardzo du�o. Nale�a�o wiedzie�, �e pani Leigh Perrot to ciotka Jane Austen ze strony matki.

��Jak� cen� osi�gn��by list Jane Austen?

��Trudno powiedzie�. Istnieje oko�o stu pi��dziesi�ciu list�w i rzadko jakie� nowe wyp�ywaj� na aukcjach. My�l�, �e w Londynie mo�na by uzyska� pi�ciocyfrow� sum�.

��Ciekawe, czy ofiarodawca mia� jakiekolwiek poj�cie o ich warto�ci � zastanawia� si� Wigfull.

Jackman pokr�ci� g�ow�.

��To ma�o prawdopodobne. Mia�em zamiar je zwr�ci�, gdyby okaza�y si� prawdziwe.

Powiedzia� to w czasie przesz�ym i Wigfull zapyta�:

��Co� posz�o nie tak?

Jackman wygl�da� na za�enowanego, kiedy przytakn��.

��Znik�y z szuflady mojego biurka. Szkoda, �e nie zamkn��em jej na klucz. G�upio, �e tego nie zrobi�em. W tamten niedzielny wiecz�r, kiedy otworzy�em szuflad�, nie by�o ich. Oczywi�cie wyj��em wszystko i przejrza�em wszystkie papiery. Wyci�gn��em szuflad�, �eby sprawdzi�, czy nie wpad�y pod ni�. Zapyta�em Gerry, czy ich nie zabra�a z jakiego� powodu. Powiedzia�a, �e nie.

��Wiedzia�a o istnieniu list�w?

��O, tak. By�a obecna przy tym, jak Junker je bada�. Panowie, czu�em si� jak zbity pies. By�em pewien, �e kto� otworzy� szuflad� i je zabra�. Oczywi�cie przeszuka�em dom. Harowa�em do p�nocy, ale to bez sensu, bo przecie� listy nie mog�y wyj�� z szuflady biurka. W ko�cu zrobi�em w�ciek�� awantur� Gerry i oskar�y�em j� o kradzie�. C� to by�a za cholerna ironia � musia�em wygl�da� na takiego samego paranoika jak ona, kiedy oskar�a�a mnie, �e majstrowa�em przy jej samochodzie. Wyra�nie pad�o mi na g�ow�.

Diamond wspaniale potrafi� zachowa� pow�ci�gliwo��. Ale teraz nie wytrzyma� i w��czy� si�.

��W�ciek�a awantura? Co pan chcia� przez to powiedzie�? St�uk� j� pan?

��Nie. Nie stosuj� przemocy. � Jackman spojrza� na niego gniewnie, dotkni�ty tym podejrzeniem.

��Kiedy to by�o? W niedziel� wiecz�r czy w poniedzia�ek rano?

��Chyba w poniedzia�ek.

��Chyba?

��Musia�o to by� nad ranem. M�wi�em, �e ca�y wiecz�r szuka�em list�w.

��Gdzie odby�a si� ta awantura? W sypialni? Jackman przybra� min� zaszczutego cz�owieka.

��Tak. By�a ju� w ��ku.

��Spa�a? Obudzi� j� pan i oskar�y� o kradzie�?

��Spokojnie � powiedzia� Jackman. � Nie spa�a jeszcze.

��Nie chwyci� pan jej, �eby ni� potrz�sn��?

��Jasne, �e nie.

��Powiedzia� pan �w�ciek�a awantura�.

��By�o du�o krzyku. Powiedzia�em, �e je zabra�a, �eby zrobi� mi na z�o��. Kaza�em jej powiedzie�, gdzie s�.

��Prosz� powiedzie�, gdzie dok�adnie pan sta�, kiedy toczy�a si� ta rozmowa � poleci� Diamond.

Jackman zawaha� si�, zmarszczy� czo�o.

��Nie wiem. Chodzi�em. Nie sta�em w jednym miejscu.

��Podszed� pan do ��ka?

��Mo�liwe. Nie dotkn��em jej, je�li o to panu chodzi. Nie dotkn��em jej nawet palcem.

��Wtedy nie?

��Ani p�niej.

��Rano?

��Nie.

��Czasem, panie profesorze, ludzie urz�dzaj� w�ciek�e awantury i niewiele pami�taj� z tego, co m�wili i robili.

Diamond przeszed� na bardziej umiarkowane tempo. Przes�uchania w rytmie, kt�ry wcze�niej narzuci�, przestaj� dawa� efekty po kilku minutach.

��Nie � upiera� si� Jackman. � Pami�tam dok�adnie, co si� sta�o. Krzyczeli�my na siebie, a ona si� ze mnie wy�miewa�a, co jeszcze bardziej mnie z�o�ci�o. Powiedzia�a, �e zas�u�y�em na to, �eby straci� te listy, skoro nie zamkn��em ich na klucz. Oczywi�cie mia�a racj�, ale nie podoba� mi si� spos�b, w jaki mi to wypomina�a, bo przez ca�y czas j� podejrzewa�em, �e z�o�liwie je gdzie� schowa�a. Po jakim� czasie po prostu przestali�my.

��Okre�li�by si� pan jako cz�owieka wybuchowego? � zapyta� Diamond, niech�tnie ust�puj�c pola.

��Co to znaczy? Ze szybko trac� kontrol� nad sob�? Nie, rzadko mi si� to zdarza.

��Ale wtedy si� zdarzy�o.

��Tylko w tym sensie, �e spontanicznie wypowiedzia�em z�e my�li. Gdybym zaatakowa� j� fizycznie, a pan pewnie chce, �ebym to przyzna�, s�dzi pan, �e opowiada�bym panu o tym?

Diamond u�miechn�� si� �agodnie.

��Czasem opowiadanie przynosi ulg�.

Jackman mocno zacisn�� usta. Diamond wycofa� si� z potyczki i zrobi� szeroki gest r�k� pod adresem swego asystenta.

��Czy rozwa�a� pan mo�liwo�� � spyta� John Wigfull � �e listy zabra� doktor Junker? � By� to elegancki spos�b na przywr�cenie kontaktu.

Profesor milcza� jeszcze przez chwil�, ale w ko�cu zdecydowa� si� odpowiedzie�.

��Oczywi�cie przysz�o mi to p�niej do g�owy. Geny narzuca�a si� jako podejrzana, ale nie mog�em wykluczy� Junkera. To nieprzyjemne, ale naukowcy nie s� ponad podejrzeniem, je�li chodzi o kradzie�e. S� bardzo zaabsorbowani swoimi badaniami i uwa�aj�, �e maj� prawo uzyska� oryginalne dokumenty i pierwsze wydania, czasem nawet nieuczciwie. Ka�dy bibliotekarz uniwersytecki ma w zanadrzu opowie�ci, w kt�rych wyst�puj� badacze o lepkich r�kach. Odpowiadam wi�c, tak, pomy�la�em, �e nie mo�na wykluczy� Junkera.

��Ale on ju� wyjecha�?

��Kilka godzin wcze�niej. Tak jak m�wi�em. Zawioz�em go na stacj�, �eby zd��y� na poci�g o czwartej dwana�cie do Paddington. W poniedzia�ek mia� zamiar odwiedzi� profesora Dalrymple�a z University College w Londynie, a potem wybiera� si� do Pary�a na wakacje. Im d�u�ej o tym my�la�em, tym bardziej przekonywa�em siebie, �e powinienem za nim pojecha�. Po nieprzespanej niedzielnej nocy wsta�em wcze�nie rano w poniedzia�ek i z�apa�em poci�g do Londynu.

��Ten o �smej dziewi�tna�cie, tak nam pan m�wi�, kiedy zg�osi� zagini�cie �ony.

Ten popis pami�ci najwyra�niej zaimponowa� Jackmanowi, a mo�e nawet samemu Diamondowi.

��Tak.

��I wtedy po raz ostatni widzia� pan �on�. Czy ju� nie spa�a? Jackman przechyli� g�ow�.

��O tym te� m�wi�em.

��Co jej pan dok�adnie powiedzia�?

��Powiedzia�em, �e jad� za Junkerem zapyta� o listy. Diamond po drugiej stronie sto�u poruszy� si� w krze�le.

��Nie tak nam pan to przedstawi�. M�wi� pan, �e musi odwiedzi� r�nych ludzi w sprawie wypo�yczenia r�kopis�w. � Diamond chcia� pokaza�, �e i on pami�ta to, co zosta�o ju� powiedziane.

Jackman nie spojrza� na Diamonda.

��Kiedy rozmawia�em z wami na pocz�tku, nie s�dzi�em, �e trzeba b�dzie wyci�ga� spraw� zagubionych list�w.

��Chcia� pan j� zatrzyma� dla siebie?

��Tak, je�li to mo�liwe. Diamond odwr�ci� si� do Wigfulla.

��Warto wyci�ga� takie sprzeczno�ci. Kontynuuj.

��Co si� sta�o dalej? Dogoni� pan doktora Junkera?

��W ko�cu okaza�o si�, �e nie odwiedzi� University College. Nie poszed� na spotkanie z Dalrymple�em, co nape�ni�o mnie podejrzeniami. Zadzwoni� do profesora Heathrow z jak�� wym�wk�, �e zmieni�a si� godzina jego odlotu do Pary�a. B�yskawicznie pojecha�em na Heathrow i polecia�em pierwszym samolotem do Pary�a.

��Wiedzia� pan, gdzie si� ma zatrzyma�?

��Nie. I wiedzia�em, �e nie zrobi� rezerwacji, bo nie spodziewa� si�, �e wyleci z Londynu przed wtorkiem, wi�c kiedy przylecia�em na lotnisko Charles�a de Gaulle�a poszed�em prosto do informacji turystycznej i poprosi�em o pomoc. Powiedzia�em, �e pilnie musz� odszuka� koleg�. Dzwoni� do nich i wys�ali go do ma�ego hoteliku w pobli�u Sorbony.

��By� tam?

��Wtedy, kiedy przyjecha�em, nie, ale wynaj�� pok�j. Ja te� wynaj��em tam pok�j i postanowi�em czeka� tak d�ugo, jak to b�dzie konieczne. Oko�o jedenastej przyszed�. By� zdziwiony, �e mnie widzi, ale nie przestraszy� si�. Wyja�ni�em pow�d mojego przyjazdu. Wy�o�y�em to jak mog�em najdelikatniej, �e by� mo�e przypadkiem w�r�d innych papier�w zabra� listy Jane Austen. By�a to zach�ta, �eby mi je zwr�ci� bez oskar�e�. Przemy�la�em to. Nie chcia�em nikogo oskar�a�. Po prostu chcia�em, �eby mi zwr�ci� te listy.

��I mia� je?

Jackman pokr�ci� g�ow�.

��By�em zadowolony, �e nie. Je�li mnie oszuka�, zrobi� to genialnie. By� zak�opotany i wstrz��ni�ty, �e mog�em go podejrzewa�. Zaprosi� mnie do pokoju i razem przejrzeli�my jego baga�e. Wywr�ci� nawet kieszenie, otworzy� portfel, wszystko. W ko�cu musia�em przyzna�, �e ukrad�a je Geraldine. Nast�pnego dnia wr�ci�em, �eby wydoby� z niej prawd� � a jej, oczywi�cie, nie by�o.

��Nie pomy�la� pan, �e to sprawa dla policji?

��Kradzie� list�w? A kt� inny m�g� je zabra�, je�li nie Geny? Pomy�la�em, �e wydob�d� z niej prawd�, nie ujawniaj�c sprawy. I nie chcia�em, �eby ofiarodawca dowiedzia� si�, �e listy znik�y.

��Nie poda� nam pan nazwiska tego szczodrego dobroczy�cy.

��Ju� m�wi�em. To poufne.

��Niech pan da spok�j, panie profesorze � mrukn�� Diamond. � Prowadzimy �ledztwo w sprawie zab�jstwa, nie bawmy si� w ciuciubabk�.

��Da�em s�owo. I tyle � powt�rzy� niez�omnie Jackman.

��To jest utrudnianie pracy policji, jak pan wie.

��Nie utrudniam. To nie ma nic wsp�lnego ze �mierci� Geny.

��My o tym decydujemy.

��Nie � upiera� si� Jackman. � Decyzja nale�y do mnie.

Jakie� pytania?

Diamond parzy� na funkcjonariuszy wydzia�u zab�jstw, zgromadzonych w pokoju odpraw przy Milsom Street. Nie oczekiwa� pyta�. Jego polecenia by�y jasne. Chcia�, �eby przes�uchano przyjaci� zamordowanej, i ustalono, kiedy widzieli j� po raz ostatni; kiedy po raz ostatni rozmawiali z ni� przez telefon; o czym m�wili; i wreszcie � zach�ta dla plotkarzy zawsze ��czy si� z takim �ledztwem � czy znaj� pow�d, dla kt�rego zosta�a zamordowana.

��No, to do roboty.

Kiedy zostali sami w pokoju odpraw, Diamond zwr�ci� si� do Wigfulla.

��Ty te�, John. Jest ten jej ch�opak, Roger Plato. I jego �ona. Jak ma na imi�?

��Val.

Nie spodziewa� si� tak pewnej i b�yskawicznej odpowiedzi.

��Informacja wyszukana od r�ki, co? � powiedzia� w przyp�ywie uprzejmo�ci. � Po co zagracamy komend� komputerami, skoro mamy ciebie? We� sobie godzink� wolnego i wybadaj tych Plato. S� zbyt wa�ni, �eby wys�a� do nich ch�opaczk�w zaraz po szkole.

Jako dobry detektyw Wigfull musia� uszanowa� argumenty stoj�ce za tym rozkazem, ale by� najwyra�niej nieszcz�liwy, �e przesuni�to go do innych obowi�zk�w.

��A co z profesorem? Jeszcze z nim nie sko�czyli�my, prawda?

��Niech si� jeszcze troch� dosma�y � odpar� beztrosko Diamond. Perspektywa profesora dosma�aj�cego si� przez jaki� czas nie zadowoli�a Wigfulla.

��Zrobi� si� u nas troch� nerwowy. Ma prawo wyj��, chyba �e go aresztujemy.

��Jest rozdarty, co? � powiedzia� Diamond. � Nie jest mo�e odm�wi� nam wsp�pracy. To si� potem obr�ci przeciwko niemu.

��Wsp�pracuje z nami ju� od doby.

��I wiele nie powiedzia�. Mo�e wyj�� z niego znacznie wi�cej.

��Aresztuje go pan?

��A ty by� go aresztowa�?

Obaj mieli na my�li ograniczenia czasowe, zawarte w Ustawie o policji i ewidencji kryminalnej. Funkcjonariusz w randze Diamonda mia� prawo zatrzyma� podejrzanego na trzydzie�ci sze�� godzin bez wysuwania oskar�enia. Potem musia� uzyska� nakaz s�dowy.

��Chcia�bym najpierw zobaczy� raporty z laboratorium � powiedzia� Wigfull.

��Nie dostaniemy ich dzi� wieczorem.

��Nie sp�dzi z nami kolejnej nocy � powiedzia� stanowczo Wigfull.

��Ale je�li pozwolimy mu st�d wyj�� � odpar� Diamond � mo�e nam zwia�.

Wigfull si� zamy�li�.

��Mo�emy sprawdzi�, czy rzeczywi�cie polecia� do Pary�a jedenastego wrze�nia.

��Ju� to robi�.

��A profesor Dalrymple?

��Boon si� tym zajmuje.

��Wi�c co robimy, komisarzu? Diamond nie odpowiedzia� wprost.

��Sprawa �adnie si� nawarstwia. Mo�liwo�ci: by� razem z ni� w domu. Motywy: ma��e�stwo chwia�o si�, a ona by�a cholernie niebezpieczna, wed�ug tego, co powiedzia�.

��To nie usprawiedliwia zab�jstwa.

��Nie m�wi� o zab�jstwie z zimn� krwi�. � W g�osie Diamonda brzmia�a irytacja. � Najprawdopodobniej sta�o si� to podczas gwa�townej sprzeczki. Zagin�y te listy i, s�usznie lub nie, oskar�y� j�, �e je ukrad�a. Kobieta z takim temperamentem nie przepu�ci obrazy. Zaatakuje na o�lep. Je�li rzeczywi�cie w t� niedzieln� noc odby�a si� tam w�ciek�a awantura, a on przykry� jej twarz poduszk� i zabi� j�, musia� wiedzie�, �e to koniec jego kariery, chyba �e pozb�dzie si� cia�a. Wsadzi� je do samochodu, pojecha� nad jezioro i wrzuci� tam, najpierw zdejmuj�c z �ony ubranie i obr�czk� �lubn� z palca. Nast�pnego dnia, �eby mie� jakie� alibi, zachowywa� si� tak, jakby �ona nadal �y�a, i uda�, �e podejrzewa Amerykanina o kradzie� list�w.

To wyja�nienie, chocia� interesuj�ce, nie rozwia�o wszystkich w�tpliwo�ci Wigfulla.

��Je�li to listy by�y powodem k��tni, kt�ra sko�czy�a si� jej �mierci�, dlaczego powiedzia� nam o tym?

��Bo to szczwany lis, Johnie. Jego alibi to spos�b, W jaki o tym opowiada. Nie mam w�tpliwo�ci, �e m�wi prawd� o locie do Pary�a i spotkaniu z doktorem Junkerem. Za�o�� si� z tob� o podw�jn� whisky, �e gdy znajdziemy Junkera, zezna, �e ich rozmowa wygl�da�a w�a�nie tak, jak to opisa� Jackman. A nie zauwa�y�e� � Diamond g�adko ukry� fakt, �e sam dopiero co wpad� na t� my�l � �e te zaginione listy mog� by� po prostu dygresj� odci�gaj�c� nas od tematu? M�g� j� zabi� z zupe�nie innych powod�w.

��Jest i taka mo�liwo�� � zgodzi� si� wielkodusznie Wigfull. Diamond pokiwa� g�ow�, podszed� bli�ej i wycelowa� gruby paluch w inspektora.

��Poda�em ci motyw. A teraz� jego zachowanie. Zachowa� si� jak winny. Przeczeka� ponad dwa tygodnie: dop�ki nie odnaleziono zw�ok, zanim zg�osi� jej zagini�cie. Dlaczego? Bo mia� nadziej�, �e opadnie na dno jeziora i ju� tam zostanie. Kiedy j� znale�li�my i dali�my jej podobizn� do telewizji, nie mia� wyj�cia, musia� si� ujawni�. Ludzie byli pewni, �e rozpoznali aktork�, kt�ra gra�a Candice Milner.

��A w ko�cu nawet wydzia� zab�jstw j� rozpozna� � mrukn�� Wigfull. Ironia nie zbi�a Petera Diamonda z tropu.

��Mia� mn�stwo czasu, �eby przygotowa� swoj� wersj�. Nie jest z�a, ale daleko jej do doskona�o�ci. Jest przera�ony perspektyw� tego, co nadejdzie z laboratorium. Widzia�e� jego min�, kiedy przyszed� lekarz, �eby pobra� mu krew? To mo�e go ostatecznie przyszpili�.

��Ludzie w bia�ych kitlach przydaj� si� na co� � zauwa�y� Wigfull. Diamond u�miechn�� si� lekko.

��Jako ostatnia deska ratunku, owszem. Mog� nawet udowodni�, �e w jego samochodzie przewieziono zw�oki. A wi�c jako cz�owiek inteligentny Jackman zabezpiecza sobie odwr�t. Chce, �eby�my odnie�li wra�enie, �e Geraldine by�a wariatk�, i to niebezpieczn�. Je�li laboratorium udowodni ponad wszelk� w�tpliwo��, �e udusi� j� i wrzuci� do jeziora, b�dzie m�wi�, �e sprowokowa�a go powy�ej wszelkiej wytrzyma�o�ci. Dostanie symboliczny wyrok. � Spos�b, W jaki Diamond wypowiedzia� ostatnie s�owa, nie pozostawia� w�tpliwo�ci co do tego, co s�dzi o pob�a�liwych wyrokach.

To by�a intryguj�ca pr�ba prawdziwej roli Wigfulla w tym �ledztwie. Czy istotnie by� w rezerwie, jak zapewni� go komendant, czy mo�e mia� uwa�a�, �eby nie dosz�o do zastraszania? Je�li tak, Diamond postawi� go wobec problemu. W czasie, kt�ry Wigfullowi zajmie podr� do Bristolu i wydobycie zezna� od ma��e�stwa Plato, Diamond b�dzie w stanie zmusi� profesora do przyznania si�. Bardziej przypadkowo ni� z rozmys�em. J�zyk, kt�rego teraz u�ywa�, ocieka� agresj�. U�y� tylu sformu�owa� dotycz�cych fizyczno�ci. �Jest rozdarty� przera�ony� Widzia�e� jego min�?�

��Je�li planuje pan kolejne przes�uchanie, chcia�bym by� przy tym obecny � powiedzia� stanowczo Wigfull.

��Oczywi�cie � odpar� beztrosko Diamond. � Poczekam na ciebie.

��A on? Mog� przes�ucha� ma��e�stwo Plato p�niej.

��Ca�a rzecz zasadza si� na tym, �eby wszystkich przes�uchiwa� jednocze�nie. Nie chcemy, �eby jedna grupa przyjaci� telefonowa�a do drugiej i ostrzega�a, �e gliny s� w drodze, o co pytaj� i co trzeba odpowiada�. Roger Plato to gruba ryba. Jest tw�j, dobrze? � Popchn�� kartk� w stron� Wigfulla. By�y na niej adresy wszystkich przyjaci� Geraldine Jackman.

Z nieskrywan� niech�ci� Wigfull wzi�� papier i zacz�� szuka� adresu Plat�w.

Diamond ziewn�� i si� przeci�gn��.

��Wyjd� zaczerpn�� troch� �wie�ego powietrza.

Przeszed� z Wigfullem przez dy�urk�. Natychmiast okr��yli go dziennikarze, kt�rzy siedzieli tam �ci�ni�ci.

��Jakie� post�py, panie Diamond?

��W og�le �adnych. Dlaczego nie p�jdziecie do domu? Ja mam zamiar st�d wyj��.

��Przes�uchuje pan kogo�? Zatrzymali�cie go? Oskar�ycie go?

��Przes�uchujemy ka�dego, kto mo�e pom�c.

Detektywi wyszli na podw�rze, gdzie sta�y zaparkowane samochody. Wigfull wsiad� do swojej toyoty, w��czy� silnik i odjecha�.

Diamond patrzy� za nim. Potem odwr�ci� si� i energicznie wr�ci� po schodach do komisariatu.

Przeszed� przez centrum informacyjne, nie odzywaj�c si� do nikogo. Informacje nap�ywa�y w takim tempie, �e sze�ciu cywilnych urz�dnik�w nie mia�o czasu odej�� od komputer�w. Sterta formularzy i wydruk�w komputerowych czeka�a na przejrzenie, ale dowodz�cy akcj� mia� wa�niejsze sprawy na g�owie. By� pewien, �e wydob�dzie przyznanie si� do winy, zanim John Wigfull wr�ci z Bristolu.

Pchn�� drzwi do pokoju przes�ucha�.

Jackman sta� w postawie zaczepnej, je�li nie bojowej. Twarz mia� spi�t�, najwyra�niej przygotowywa� si� do przes�uchania trzeciego stopnia.

��Niech pan pos�ucha � powiedzia� � chc�, �eby mi pan co� jasno powiedzia�. Jestem aresztowany czy nie?

��Aresztowany? � powt�rzy� Diamond, jakby to s�owo nie by�o znane nowoczesnej policji.

��Przyszed�em tutaj z w�asnej woli, �eby wam pom�c. Chc� odej��. Diamond przyzna� mu racj� kiwni�ciem g�owy.

��Wola�bym, �eby pan tego nie robi�. Jeszcze wszystkiego nie wyja�nili�my, prawda? � Czu� g��bokie zadowolenie, �e jego cz�owiek jest zdenerwowany. Odpr�ony naukowiec by� trudnym przeciwnikiem.

Jackman poczerwienia�.

��A co jeszcze trzeba wyja�nia�? Powiedzia�em wam wszystko, co wiem. Diamond u�miechn�� si� �agodnie.

��Bardzo nam pan pom�g�, prosz� pana. � To pe�ne szacunku podej�cie oznacza�o istotn� zmian� taktyki. � Przy okazji, czy nie m�wi�em, �e mam na imi� Peter? Nie mia�bym nic przeciwko temu, �eby�my si� zwracali do siebie w mniej formalny spos�b, skoro zostali�my sami.

Propozycja wywo�a�a ironiczny �miech.

��Mniej formalny? � Jackman z pogard� spojrza� na akustyczn� wy � I �ci�k� �cian.

��Nie nagrywali�my rozmowy. � Tym razem Diamond m�g� powiedzie� prawd�. � Nie zrobiliby�my tego, nie informuj�c pana. To dlatego dziewczyna robi�a notatki. � Przerwa� na chwil�, �eby si� upewni�, �e nieobecno�� stenografistki zosta�a w pe�ni doceniona. � Je�li chce si� pan gdzie� przenie��, da si� to za�atwi�. Zaproponowa�bym wieczorny spacer, ale mieliby�my towarzystwo prasy. Wiesz, jacy oni s�, Gregory.

Jackman, wytr�cony z r�wnowagi t� dobroduszno�ci�, skrzywi� si� na d�wi�k swojego imienia.

��Greg, je�li ju� musisz.

��Przepraszam� Greg.

Diamond rozmawia� z nim jak z przyjacielem. Wbrew plotkom, kt�re kr��y�y o komisarzu, po przeniesieniu do Avon i Somerset nie zmusza� podejrzanych do pos�usze�stwa. By� bardziej subtelny. Kiedy uzna�, �e nadesz�a chwila, jego zwyk�e szorstkie maniery ust�powa�y uprzejmo�ci, kt�rej trudno si� by�o oprze� po wielogodzinnym przes�uchaniu. Na tym etapie u�miech Petera Diamonda by� bardziej produktywny ni� zaci�ni�ta pi��. W swoim czasie s�dzi�, �e w ten w�a�nie spos�b nak�oni� Hedleya Missendale�a do przyznania si�; ch�opak wydawa� si� tak otumaniony, �e sypa� si� r�wno, jakby by� dumny z tego, �e znajdzie si� w towarzystwie Bony i Clyde�a i w og�le rabusi�w i morderc�w. W podr�czniku Diamonda ta pojedyncza pomy�ka nie przeczy�a efektywno�ci techniki.

��Musisz mi wybaczy� pewne rzeczy, kt�re powiedzia�em wcze�niej � kontynuowa� tym samym towarzyskim tonem. � W mojej pracy cz�owiek tak bardzo szuka fakt�w, �e ludzkie uczucia musz� zej�� na dalszy plan. M�wi� o tym, bo nietrudno mi by�o przeoczy� fakt, i� przyszed�e� tutaj z dobrej woli, �eby udzieli� nam pomocy.

��I udziela�em jej do granic wytrzyma�o�ci � powiedzia� sarkastycznie Jackman. Wida� umia� si� oprze� temu urokowi.

Diamond pokiwa� g�ow�.

��To prawda. Mo�e wypi�by� jeszcze jedn� kaw�, Greg? Zdumiony t� zmian�, ale prawid�owo oceniaj�c j� jako cyniczny manewr, Jackman wyci�gn�� fa�szywe wnioski.

��Czy to pr�ba zmi�kczenia mnie, zanim wr�ci tw�j pomagier i skopie le��cego?

Diamond u�miechn�� si� rozbawiony. Delektowa� si� wizj� Johna Wigfulla, pana Porz�dnickiego z komendy g��wnej, rzucaj�cego si� na podejrzanego.

��Pojecha� do Bristolu, �eby porozmawia� ze �wiadkiem.

��To mia� by� �art � odpar� Jackman troch� niepewnie.

��Zaczynam rozumie� twoje poczucie humoru.

��My�l�, �e napi�bym si� tej kawy.

���wietnie. Zejd�my do sto��wki. Nie wiem jak ty, ale ja umieram z g�odu. � Popatrzy� na telefon i podni�s� s�uchawk�. � Pozwolisz? � zapyta� Jackmana. � Musz� przedtem zatelefonowa�. Ona jest do tego przyzwyczajona, ale lubi, jak siej� uprzedza. � Wykr�ci� numer. � To ja � powiedzia� chwil� potem do s�uchawki. � Co u ciebie� Nie jestem pewien, kochanie, ale jak tylko b�d� m�g�. Sama nie dasz rady?�zapomnia�em� Tak, oczywi�cie, ale nie czekaj na mnie. � Od�o�y� s�uchawk�. � Ogl�da mecz. A kiedy ja jestem w domu i chc� ogl�da�, narzeka. Nigdy nie zrozumiem kobiet.

Celowo rozwija� ten temat przez jaki� czas, kiedy jedli kanapki z tost�w i pili kaw� przy akompaniamencie piosenek Beatles�w i ha�a�liwej gry w karty, kt�rej przewodzi� by�y sier�ant, obecnie zatrudniony jako cywilny operator komputera. Jedna czy dwie opowiastki Diamonda o zdziwacza�ych kobietach, jakie spotka� w �yciu, sprawi�y, �e na odpr�onej twarzy Jackmana pojawi�o si� co�, co przypomina�o u�miech. Komisarz opowiada� rozbrajaj�co, jak trudno by�o mu uwie�� Stephanie, jego �on�, harcmistrzyni� w miejscowej dru�ynie. Odwiedzi� skaut�w w Hammersmith jako funkcjonariusz wsp�pracuj�cy z lokaln� spo�eczno�ci�, �eby wyg�osi� pogadank� o zasadach bezpiecze�stwa na drogach, i oczarowa�a go urocza szefowa. Tamtego wieczoru lont zosta� zapalony, a ma�e dziewczynki w br�zowych mundurkach by�y �wiadkami, jak sypi� si� z niego iskry.

��Musia�em by� cholernie zdeterminowany, �eby si� z tym upora� � wspomina�. � Steph zacz�a traktowa� mnie powa�nie, dopiero gdy pojawi�em si� na obozie letnim z par� os��w. Sier�ant dy�urny z Hammersmith po przej�ciu na emerytur� otworzy� schronisko dla starych os��w. Niez�y by� z niego kumpel. Chyba te os�y przewa�y�y szal�. Wkr�tce potem zar�czyli�my si� ze Steph. Wtedy by�em szczuplejszy. � U�miechn�� si�. � Troch� szczuplejszy. Mog�em usi��� oklep na o�le i nikt nie z�o�y� skargi do Kr�lewskiego Towarzystwa Opieki nad Zwierz�tami.

Przerwa� i wepchn�� resztk� kanapki do ust.

��Wierzysz w mi�o��, Greg?

��W mi�o��? Diamond pokiwa� g�ow�.

��Czy co� takiego istnieje, czy wszyscy ulegamy z�udzeniu? Czy to tylko oszuka�cza sztuczka piosenkarzy i tek�ciarzy? Po��danie jestem w stanie zrozumie�. Podziw i szacunek. Ale mi�o�� to co innego. Chodzi mi o to, czy kocha�e� Geraldine, kiedy si� z ni� �eni�e�?

Jackman spojrza� na niego przeci�gle.

��Do tego zmierza�e�? Chcesz si� dowiedzie� wi�cej o moich stosunkach z �on�? Dlaczego nie zapyta�e� wprost?

��Nie odpowiadaj, skoro tak uwa�asz. � Diamond by� ura�ony. � Pr�buj� znale�� wsp�lny j�zyk.

��Peter, stary druhu � powiedzia� z sarkazmem Jackman � powiem ci wszystko, byleby� si� ode mnie odczepi�. � Odchrz�kn��. � Mo�e powiem to inaczej: je�li chcesz o co� zapyta�, wal �mia�o. Mam zamiar wr�ci� wieczorem do domu. Tak, my�l�, �e j� kocha�em. P�niej wszystko si� popsu�o, ale zachowa�em dla niej troch� czu�o�ci. Czy to wystarczy?

��Co ci� w niej poci�ga�o poza urod�?

��Wydawa�o mi si�, �e ju� to przerabiali�my. Pochlebia�o mi, �e wola�a mnie od s�ynnych aktor�w telewizyjnych, z kt�rymi pracowa�a.

��To nie jest mi�o��.

��Co teraz pr�bujesz udowodni�? Ze jestem pozbawiony ludzkich uczu�, �e jestem psychopat�? Masz jak�� teori� na temat morderstwa i pr�bujesz mnie w ni� upchn��? Kocha�em Geny, bo by�a inna ni� wszystkie dziewczyny, kt�re zdarzy�o mi si� spotka�. Inteligentna, spostrzegawcza, dzielna, optymistyczna. W niespotykany, tajemniczy spos�b jej umys� kontaktowa� si� z moim. To samo nas bawi�o i cieszy�o. Czy to wystarczy?

Wyk�ad by� kr�tki, ale przekonywaj�cy.

��A potem zacz�o by� �le, okropnie �le. Nie wiem dlaczego. Do pewnego stopnia rozumiem to: jej kariera si� rozpad�a, ale dlaczego zwr�ci�a si� przeciwko mnie, jakbym by� jej wrogiem, tego nigdy nie pojm�. Wobec swoich przyjaci� nadal by�a t� sam� Geny, kipi�c� �yciem. Dla mnie ju� nie.

��Sprawi�a, �e to �ycie sta�o si� nie do zniesienia � podpowiedzia� Diamond. � Jasno to wyrazi�e�.

��Nie � szybko poprawi� go Jackman. � Nie by�o nie do zniesienia. Nie u�y�em tego s�owa. Widzisz, ja j� znosi�em.

��To mnie nauczy, �eby liczy� si� ze s�owami wobec profesora angielskiego � powiedzia� cierpko Diamond, chc�c omin�� t� przeszkod� w rozmowie. � Powiedzmy, �e by�a trudna. Dlaczego si� z ni� nie rozwiod�e�? Czy to nie by�o oczywiste rozwi�zanie problemu?

Jackman sapn��, jakby w prote�cie, �e zn�w wypycha si� go na ring.

��A ty zak�adasz, �e rozwi�za�em ten problem, zabijaj�c j�.

��Tego nie powiedzia�em.

��Nie musia�e�. � Odepchn�� talerz z niedojedzon� kanapk�. � Nie mia�em nic przeciwko rozwodowi, Geny te�. My�l�, �e oboje widzieli�my, jak szybkim krokiem zmierzamy ku temu, ale nie rozmawiali�my o tym.

��Dlaczego?

��Musisz pami�ta�, �e byli�my ma��e�stwem zaledwie dwa lata. To prawda, �e w tym czasie zobaczy�em zdumiewaj�ce zmiany w osobowo�ci Geny, ale wiedzia�em, sk�d si� bior�. Przechodzi�a trudny okres, musia�a zrezygnowa� z BBC, przenie�� si� na prowincj� do mnie. Nie tak wyobra�ali�my sobie �ycie. Mo�e by�em naiwny, ale uwa�a�em, �e kobieta, kt�r� si� sta�a, nie jest prawdziw� Geny. Potrzebowa�a wi�cej czasu, �eby przyzwyczai� si� do roli zwyczajnej �miertelniczki, a nie postaci medialnej. � Rozejrza� si� na lewo i prawo, jakby oznajmia�, �e teraz nast�pi g��bsze wyznanie. Nikt w sto��wce nie m�g� us�ysze� jego s��w, zag�uszonych piosenk� She loves you. � To zabrzmi g�upio, ale czasem mia�em wra�enie, �e op�ta� j� diabe�. Gdyby uda�o mi si� go przep�dzi�, nasze ma��e�stwo by�oby uratowane. Ale wr��my do twojego pytania. Nie rozmawia�em z ni� o rozwodzie, bo nie chcia�em jej porzuca�. Nasza mi�o�� mia�a pom�c nam przetrwa� kryzys.

��A jednak toczy�y si� mi�dzy wami w�ciek�e awantury.

��Oczywi�cie. Irytowa�a mnie przy ka�dej sposobno�ci.

��Zabi�e� j�, Greg?

��Nie.

��Bez premedytacji.

��Ach! � Jackman szerzej otworzy� oczy. � To przyn�ta, co? Zab�jstwo, a nie morderstwo.

��Widz�, �e zapozna�e� si� z terminologi�.

��Poza Miltonem i Szekspirem czytuj� te� inne rzeczy. Nie, panie Diamond. Nie p�jd� na ugod�, �e to zab�jstwo. Nie p�jd� na �adn� ugod�, kt�r� zaproponujesz. Je�li masz zamiar mnie w to wrobi�, to bardzo si� pomyli�e�. Nie spodziewaj si�, �e wezm� udzia� w tej intrydze.

Diamond zacisn�� z�by. Przez chwil� ba� si�, �e nie zapanuje nad sob�.

��A skoro mowa o pisarzach � doda� Jackman � to chyba jeden z bohater�w ze sztuki Joego Ortona m�wi, �e policjanci powinni by� pod ochron�, jak wiewi�rki. Tw�j puszysty ogonek mo�e znale�� si� w niebezpiecze�stwie, je�li pomylisz si� co do mnie.

Diamond nie wiedzia�, jak to si� sta�o, ale zobaczy� wyra�nie, �e przes�uchanie posz�o w zupe�nie inn� stron� i �e teraz to on si� broni. Przysz�o mu na my�l nieprzyjemne podejrzenie, �e wygadany profesorek wie o sprawie Missendale�a. Ten pomys� pojawi� si� chyba w sam� por�; musia� za wszelk� cen� st�umi� ch�� wyrwania z niego prawdy si��.

Prze�kn�� wi�c dum� i przywo�a� na pomoc ludzi w bia�ych kitlach.

��Nie dasz rady zaprzeczy� raportom z laboratorium. Je�li j� zabi�e�, wrobi� ci�, jak to uj��e�, dowody kryminalistyczne, nie ja. Twoja krew, odciski palc�w, pr�bki z twojego samochodu. Mog� poczeka� jeszcze kilka godzin.

��Co m�j samoch�d ma z tym wsp�lnego?

��Cia�o trzeba by�o jako� przewie�� do jeziora. � M�wi�c to, my�la�, �e traci panowanie nad rozmow�. Przyznanie si� do winy mia� wyci�gn�� z niego uprzejmo�ci�, nie pogr�kami.

��Moje odciski palc�w maj� prawo by� na moim samochodzie. � Jackman zmarszczy� brwi.

��Tak, ale je�li, na przyk�ad, w baga�niku zostanie znaleziony ludzki w�os i oka�e si� ponad wszelk� w�tpliwo��, �e to w�os twojej �ony, b�dziesz musia� odpowiedzie� na kilka pyta�.

Wygl�da�o na to, �e Jackman ma jakie� w�tpliwo�ci.

��Potrafi� zidentyfikowa� taki w�os?

��Nie chodzi o sam w�os � odpar� Diamond � ale o mikroskopijne cz�steczki sk�ry przyczepione do cebulki.

��A znale�li jaki� w�os?

��S� bardzo gorliwi. Ci�gle znajduj� jakie� �mieci i szcz�tki.

��Chcecie mnie wrobi�.

��Gregory, powiniene� pilnowa� swojego Miltona i Szekspira. Wszed�e� na cudzy teren.

��Masz przeczucie, �e to ja j� zabi�em i nie chcesz si� z tego wycofa� � odpar� twardo Jackman.

Nastr�j rozmowy zmieni� si� ca�kowicie. Diamond przez chwil� kr�ci� g�ow�, daj�c pozna�, �e ma co� wi�cej ni� przeczucie, co� znacznie wi�cej.

��Jak mam ci� przekona�, �e si� mylisz? � zapyta� Jackman.

��Zacznij od wyja�nienia, dlaczego czeka�e� prawie trzy tygodnie, zanim zawiadomi�e� nas o znikni�ciu �ony?

��My�la�em, �e to oczywiste.

��Nie dla mnie.

��Nie by�em zaskoczony, �e jej nie ma. Ukrad�a listy Jane Austen i nie chcia�a si� do tego przyzna�.

��Gdzie by�a, twoim zdaniem?

��U jakich� przyjaci�. Nie brakowa�o jej kryj�wek.

��Dzwoni�e� do kogo�?

��Do tych, kt�rych najlepiej zna�em, ale niczego nie wsk�ra�em. Pomy�la�em, �e prosi�a ich, �eby mi nic nie m�wili.

��Ale nie zg�osi�e� nam zagini�cia. Nie zg�osi�e� nawet, �e zgin�y listy.

��Bo sam si� chcia�em z tym upora� � powt�rzy� Jackman. � By�em pewien, �e je zabra�a. Gdybym pobieg� na policj� i przypi�� jej �atk� z�odziejki, co bym osi�gn��? Nie chcia�em, �eby to dosta�o si� do gazet. � Jego odpowiedzi brzmia�y prawdopodobnie, niepokoj�co prawdopodobnie.

��A wi�c jak si� z tym upora�e�, nie licz�c telefon�w do jej przyjaci�?

��Pomy�la�em, �e pewnie chcia�a dokona� wyceny list�w, pyta�em o to w biurach aukcyjnych i handlowych w West Country i w Londynie. I znowu nic.

��Wyja�nijmy jedn� rzecz � powiedzia� Diamond. � M�wisz mi, �e pewnie chcia�a sprzeda� listy? Wcze�niej powiedzia�e�, �e zabra�a je ze z�o�liwo�ci.

Jackman skin�� g�ow�.

��Tak my�la�em z pocz�tku. Nie s�dzi�em, �eby ich warto�� pieni�na mia�a dla Gerryjakie� znaczenie. Nie brakowa�o jej pieni�dzy. Ale kilka dni po jej znikni�ciu przyszed� wyci�g z konta bankowego. Otworzy�em list z nadziej�, �e znajd� jakie� wskaz�wki, gdzie jest. Przekroczy�a konto na trzy tysi�ce funt�w.

��Przekroczy�a konto?.

��Znalaz�em wyci�g z jej karty kredytowej. By�a zad�u�ona na tysi�c pi��set funt�w Wyci�ga�a pieni�dze z karty kredytowej. To straszna g�upota, je�li wzi�� pod uwag�, jakie za to nalicza si� odsetki.

��Tak, ale na co mog�a wyda� tyle pieni�dzy? Jackman uni�s� ramiona na znak, �e nie jest tego pewien.

��U�ywa�a �ycia z tak zwanymi przyjaci�mi.

��Przepuszczaj�c fortun�?

��Nie wiem, czy mo�na to nazwa� fortun�. Kiedy si� spotkali�my, odnios�em wra�enie, �e jest bardzo dobrze sytuowana. W telewizji zarabia�a �wietnie i mia�a mn�stwo dodatkowych dochod�w.

Na posadzce rozleg� si� stukot krok�w. Jeden z dy�urnych posterunkowych wszed� do sto��wki. Przerwa� rozmow�, m�wi�c Diamondowi, �e jest do niego pilny telefon.

��Kto dzwoni?

��Inspektor Wigfull.

��Z Bristolu?

��Tak.

��Oby to rzeczywi�cie by�o pilne. Zaczekaj tu z profesorem. Zaraz wr�c�.

Przeklinaj�c pod nosem Wigfulla, �e mia� czelno�� � by� pewien � sprawdza� go, chwyci� s�uchawk� w pokoju przes�ucha�.

��Tak?

��Diamond? � G�os Johna Wigfulla by� pe�en napi�cia.

��A kt�by inny?

��W�a�nie rozmawia�em z ma��e�stwem Plato. Powiedzieli mi co�, o czym powinien si� pan, jak s�dz�, dowiedzie� natychmiast. W dniu, kiedy profesor Jackman po raz ostatni widzia� �on�, w poniedzia�ek, Gerry telefonowa�a do Plat�w mniej wi�cej mi�dzy dziesi�t� a dziesi�t� trzydzie�ci.

��Rano?

��Rozumie pan, komisarzu? Je�li Jackman wsiad� o �smej dziewi�tna�cie do poci�gu do Londynu, jak twierdzi, a potem polecia� do Pary�a, to nie m�g� jej zabi�. �y�a, kiedy wyszed�. Panie Diamond, jest pan tam?

Diamond rzuci� s�uchawk� bez odpowiedzi. Krzykn�� przez pok�j.

��Sier�ancie Boon!

��Tak?

��Sprawdza�e� podr�e profesora?

��Tak jest.

��Z jakim rezultatem? No, dalej!

��Wszystko si� zgadza, komisarzu. Odwiedzi� profesora Dalrymple�a w University College w Londynie troch� przed jedenast� jedenastego wrze�nia, a na Heathrow wsiad� do samolotu Air France, lec�cego do Pary�a. Lot numer 1410.

Diamond przez chwil� wygl�da� jak sflacza�y balonik. Potem wyszepta� z trudem:

��Podstawcie samoch�d. Profesor wraca do domu.

Pierwszy mr�z. Przez ca�e lato m�wiono o uszkodzonej warstwie ozonowej i efekcie cieplarnianym, nie wierz�c, �e w angielskim klimacie mog� zdarzy� si� tygodnie, kiedy s�o�ce �wieci bez przerwy. Teraz normalno�� zosta�a przywr�cona. W ch�odny poranek pelargonie w skrzynkach okiennych wygl�da�y mizernie i blado. Peter Diamond dostrzeg� to krytycznym okiem, kiedy sta� w korku na Manvers Street, pr�buj�c dojecha� do komisariatu. W tym roku wydzia� park�w i ogrod�w nie szcz�dzi� wysi�k�w, �eby wydrze� Exeter, g��wnemu rywalowi Bath, tytu� najbardziej ukwieconego miasta. Ka�dy parapet, ka�da kraw�d� i powierzchnia, nawet dachy wiat na przystankach autobusowych by�y obstawione doniczkami. Ani jedna latarnia uliczna nie unikn�a kosza z kwiatami. Taki entuzjazm! Takie po�wi�cenie! Na darmo; Exeter utrzyma�o tytu�. Obfito�� kwietna Bath przegra�a.

Diamond za bardzo by� policjantem, �eby my�le� ca�y dzie� o przywi�d�ych pelargoniach, ale i tak chcia�by, �eby kto� je uprz�tn��.

Autobus przed nim zwolni� przed przystankiem. Diamond skr�ci�, �eby go wyprzedzi�, tylko po to, by stwierdzi�, �e ca�y pas ruchu stan��. Niezbyt obiecuj�cy pocz�tek dnia, tkwi� i blokowa� przeciwleg�y pas. Na szcz�cie, kto� za nim b�ysn�� �wiat�ami drogowymi i cofn�� si� o kilka metr�w. Szlachetnie z jego strony. Diamond te� cofn�� si� do szeregu i spojrza� w lusterko wsteczne, �eby stwierdzi�, kto jest owym dobrym samarytaninem. Facet w toyocie. G�ste w�sy, szeroki u�miech. John Wigfull, a jak�e. Pewnie pomy�la�, �e dure� z szefa, skoro nie zauwa�y�, �e by� to jeden z jaskrawo-��tych pi�trowych autobus�w dla turyst�w. Ka�de dziecko w Bath wie, �e autobusy wycieczkowe nie zatrzymuj� si� na przystankach.

W��czy� radio, automatyczna antena wysun�a si� z trzaskiem (nie czy�ci� jej od tygodni), us�ysza� spikera z Radia Bristol. �Mo�na si� spodziewa�, �e detektywi przyspiesz� dzisiaj poszukiwania zab�jcy Geraldine Snoo, by�ej gwiazdy serialu BBC Milnerowie. Jej nagie zw�oki zosta�y wy�owione z Chew Valley Lake w ko�cu tygodnia. Profesor Gregory Jackman, kt�ry, jak twierdzi, da� policji��

���kopa w dup� � mrukn�� Diamond, wy��czaj�c radio.

Autobus znowu ruszy�, pokazuj�c ty� w ca�ej okaza�o�ci. �eby podkre�li� zaanga�owanie w turystyk�, sp�ka nada�a wszystkim autobusom nazwy, wzi�te ze �wietnej przesz�o�ci miasta. Diamond przeczyta�, jak nazwano ten autobus. �Jane Austen�. Jeszcze troch� i pomy�la�by, �e bogowie z niego szydz�.

W ostatniej chwili zauwa�y� wej�cie do komisariatu i gwa�townie zakr�ci� kierownic�, nie wyrzucaj�c kierunkowskazu. Dobrze, �e jecha� za nim Wigfull.

�aden z nich nie m�wi� o incydencie, kiedy wkr�tce w gabinecie Diamonda do��czyli do nich Halliwell, Croxley i Dalton. Narada w sprawie przest�pstwa: niech nikomu si� nie wydaje, �e wydzia� zab�jstw ma z g�rki. Raczej wspina si� po drabinie, tej kamiennej drabinie z frontonu opactwa, trzymaj�c si� kurczowo swoich miejsc. A teraz by�oby lepiej, �eby czterej gramol�cy si� w g�r� detektywi wykrzesali jakie� pomys�y, i to szybko.

Diamond do�� pow�ci�gliwie zagai�.

��Mamy wi�cej raport�w z laboratorium kryminalistycznego, jak zwykle bez gwarancji � powiedzia� na wst�pie. � Nadal wykr�caj� si� od podania daty zgonu, ale jedenasty wrze�nia wygl�da na najmocniejszy wariant. Z ca�� pewno�ci� by�a ju� martwa, gdy trafi�a do jeziora. Jakby�my tego nie wiedzieli. Najbardziej prawdopodobn� przyczyn� �mierci jest uduszenie. Niech to cholera. � Wzi�� drug� kartk�. � To raport o samochodach. Jackmana i ofiary. Nie ma wskaz�wek, �eby u�yto ich do przewiezienia cia�a. �adnych istotnych �lad�w czy w��kien. Albo morderca u�y� odkurzacza, albo szukamy innego wozu. � Mrucz�c, zabra� si� do trzeciego raportu z laboratorium. � Grupy krwi. Ofiara mia�a Rh+ Ojej m�� te�. Pami�tacie, �e kto� znalaz� �lady krwi na ko�drze. Okaza�o si�, �e s� za ma�e, �eby je zbada�, korzystaj�c z test�w wst�pnych.

��Czyli �e profesor nie jest ju� podejrzany � zauwa�y� Keith Halliwell i po�a�owa�, kiedy napotka� w�ciek�y wzrok zwierzchnika. Podwoi� tempo �ucia gumy. Ka�dy w grupie �ledczej Diamonda mia� w�asn� recept� na przetrwanie; m�ody Halliwell wyobra�a� sobie, �e jest wytrawnym nowojorskim glin�. Zawsze widywano go w sk�rze i d�insach.

Diamond zn�w popatrzy� na kartk�, kt�r� trzyma� w r�ku.

��Pisz� tu, �e pr�bki krwi z ko�dry przes�ano do analizy DNA � genetyczne odciski palc�w � co powinno zadowoli� ch�opak�w z prasy, ale pewnie tylko ich.

Coxley, zazwyczaj najbardziej ma�om�wny po�r�d detektyw�w, o�mieli� si� zabra� g�os w imieniu nauki.

��To s� niezawodne testy.

��I na nic nam si� nie zdadz�, dop�ki nie znajdziemy podejrzanego z pasuj�cym profilem � odpar� Diamond.

Coxley si� zaczerwieni�.

Halliwell nierozwa�nie popar� Coxleya.

��Kiedy b�d� mieli profil z krwi na ko�drze, b�dziemy im podsy�a� pr�bki krwi, a� znajdziemy co�, co pasuje. Tak zrobili w tej sprawie z gwa�tem i morderstwem w �rodkowej Anglii.

Wigfull mi�osiernie uprzedzi� Diamonda.

��Daj spok�j, Keith. Je�li m�wisz o tej sprawie w Leicester, nie mamy szans, �eby to powt�rzy�. Tam policja pracowa�a wed�ug wzgl�dnie ograniczonych parametr�w. Szukali m�czyzny mi�dzy siedemnastym a trzydziestym czwartym rokiem �ycia, w trzech ma�ych wioskach licz�cych oko�o czterech i p� tysi�ca mieszka�c�w p�ci m�skiej, a i tak trwa�o to miesi�cami. My nawet nie wiemy, jakiej p�ci by� zab�jca.

��I w ko�cu z�apali faceta � powiedzia� Dalton � bo kto� zacz�� gada�. Sfa�szowa� testy. Nam�wi� jakiego� idiot�, �eby poszed� zamiast niego.

��Je�li ju� sko�czyli�cie � rzuci� pos�pnie Diamond � chcia�bym pom�wi� o sprawie, kt�r� zajmujemy si� teraz. By� mo�e jestem nieuleczalnym optymist�, ale proponuj�, �eby�my dzi� urz�dzili burz� m�zg�w.

To ich uciszy�o.

Nie spieszy� si�, zanim zn�w zacz��, ocenia� efekt, jaki wywo�a�o jego o�wiadczenie.

��Po pierwsze, podsumujmy, co mamy. Przes�uchania z wczorajszego wieczora. Panie Dalton, mo�e pan przedstawi� raport?

Dalton, odpowiedzialny za wsparcie komputerowe, spojrza� z przera�eniem.

��Jeszcze nie przetworzyli�my danych, komisarzu.

��Dlaczego?

��Jest za wcze�nie.

��My�la�em, �e wszystko posz�o do komputera. � Diamond spojrza� na niego, jakby prosi� o rad�, ale w rzeczywisto�ci tylko kpi� z nieszcz�snego inspektora, kt�ry tak bardzo chcia� zrobi� dobre wra�enie, �e sam wystawi� si� na �atwy strza�. � Mamy tutaj hardware warty tysi�ce funt�w. Dlaczego nie le�� przed nami wydruki?

��Najpierw trzeba wprowadzi� dane.

��Nie musisz nas dr�czy� �argonem. My�la�em, �e g��wna korzy� z tego cholerstwa to przyspieszenie �ledztwa.

��I oczywi�cie tak jest, panie Diamond. Ale dane wej�ciowe wprowadza si� r�cznie.

��No to daj sobie z tym spok�j. Zd��y�em ju� przejrze� raporty. Nie znalaz�em niczego ciekawego � przerwa� � z jednym, godnym uwagi, wyj�tkiem.

Przez chwil� wydawa�o si�, �e nikt nie ma ochoty zapyta� Diamonda, o co chodzi. Wreszcie inspektor Croxley uzna�, �e cisza za bardzo dzia�a mu na nerwy.

��Co to takiego?

Diamond odezwa� si� jakby mimochodem:

��Z jednego z przes�ucha� dowiedzieli�my si�, �e Geraldine Jackman �y�a jeszcze w poniedzia�ek rano, jedenastego wrze�nia. Telefonowa�a. John, b�d� tak mi�y i powt�rz, czego si� dowiedzia�e� od pa�stwa Plato.

��Wydaje si�, �e�

��Nie � przerwa� mu Diamond. � Fakty, je�li pozwolisz, nie to, co si� wydaje.

Wigfull zacisn�� ze zdenerwowania szcz�ki, zanim zn�w si� odezwa�.

��Pani Valerie Plato powiedzia�a mi, �e mi�dzy dziesi�t� a dziesi�t� trzydzie�ci odebra�a telefon. Dzwoni�ca przedstawi�a si� jako Geraldine Jackman.

��S� jakie� w�tpliwo�ci? � Diamond rzuci� si� na t� mo�liwo��.

��Nie s�dz� � powiedzia� pewnym tonem Wigfull. � Ale nie wiem, czy faktycznie g�os w s�uchawce nale�a� do Geraldine. Musz� w tej mierze zaufa� Platom.

��M�w dalej.

��Poprosi�a Rogera, m�a Valerie. By� tamtego ranka w domu. Podszed� do telefonu, ale jego �ona nie wysz�a z pokoju. Teraz, je�li pan pozwoli, chcia�bym odwo�a� si� do swoich notatek.

Diamond nie by� pewien, czy to zamierzony sarkazm. Nikt nie by� na tyle lekkomy�lny, �eby si� u�miechn��.

��Pani Jackman powiedzia�a � kontynuowa� Wigfull z otwartym notatnikiem � �e nie chce przeszkadza�, ale potrzebna jest jej pomoc. Powiedzia�a, �e ma problem z Gregiem, profesorem Jackmanem, i musi na par� dni opu�ci� dom, �eby oczy�ci� atmosfer�, jak to okre�li�a. Chcia�a wiedzie�, czy mog�aby pomieszka� w domu Plat�w. Valerie Plato, kt�ra sta�a obok m�a, jasno o�wiadczy�a, �e nie �yczy sobie tej kobiety pod swoim dachem.

��Dlaczego? � zapyta� Halliwell. Jego niewiedza by�a do wybaczenia. Jako najmniej do�wiadczony funkcjonariusz, na kt�rego patrzono podejrzliwie ze wzgl�du na jego ameryka�ski styl, zosta� oddelegowany do chodzenia po domach i przez ca�y tydzie� nie by�o go w centrum operacyjnym.

��Plato w��czy� si� z ni� � odpar� Wigfull.

��Czy �w��czy� si� to w�a�ciwe s�owo?

��Tak my�li Valerie Plato. Roger ostro temu zaprzecza.

��Przy jego reputacji?

��W�a�ciwie ja mu wierz� � stwierdzi� Wigfull. � Przes�uchiwa�em go oddzielnie. Powiedzia�, �e to nie by�o nic powa�nego, tworzyli par� tylko dlatego, �e ich wsp�ma��onkowie z regu�y nie chodzili na przyj�cia. Uwa�a, �e Gerry Jackman nie szuka�a sobie kochanka.

��Mo�e Valerie Plato widzia�a to inaczej.

��Mo�emy sp�dzi� reszt� poranka, powtarzaj�c �mo�e�. � Diamond by� zirytowany � Wr��my do tego telefonu.

��W�a�ciwie to wszystko. Pani Plato powiedzia�a Gerry Jackman, �e by�by to dla niej k�opot, gdyby zamieszka�a u niej w domu. Potem od�o�y�a s�uchawk�.

��By�a w z�ym nastroju?

��Najwyra�niej nie. Musia�a si� domy�li�, �e nic z tego, skoro Valerie podnios�a s�uchawk�.

��A o k��tni z Jackmanem powiedzia�a tylko tyle, �e ma z nim problem i chcia�aby opu�ci� dom, �eby oczy�ci� atmosfer�?

��Tak. Nie wydawa�a si� zbyt zdenerwowana wed�ug tego, co m�wili Platowie.

��Czy potem dzwoni�a jeszcze do kogo�? Czego dowiedzieli�my si� z innych przes�ucha� z wczorajszego wieczoru? � zapyta� z zachodnim, irlandzkim akcentem Croxley. � Czy telefon do Plat�w jest ostatnim jej �ladem za �ycia?

��Ostatnim, jaki mamy. � Diamond roz�o�y� r�ce, zach�caj�c do wypowiedzi.

Kr�puj�ca cisza. Je�li to by�a burza m�zg�w, b�yskawica jako� nie chcia�a za�wieci�.

��W takim razie, panowie, w braku czego� bardziej b�yskotliwego, musimy wr�ci� do mojej metody prowadzenia �ledztwa. Dobrego, staromodnego chodzenia od drzwi do drzwi. Halliwell, wy�lij ch�opak�w do Widcombe. Chc� informacji o wszystkim i wszystkich widzianych w pobli�u John Brydon House w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia. Przepytajcie s�siad�w, mleczarza, gazeciarza, listonosza. Rozumiesz?

��Tak, komisarzu.

��To na co czekasz?

Halliwell szybko opu�ci� narad�, bez w�tpienia z uczuciem ulgi.

��I co teraz? � Diamond zwr�ci� si� do reszty swojego zespo�u.

��Mo�e nie mam racji � Dalton wola� by� ostro�ny � ale s�dz�, �e warto sprawdzi�, jak Valerie Plato sp�dzi�a reszt� tamtego dnia. S�usznie czy nies�usznie, chyba mia�a jakie� podejrzenia co do intencji Gerry Snoo, s�ynnej gwiazdy telewizyjnej, kt�ra dobiera�a si� do jej m�a. Ten telefon m�g� j� wytr�ci� z r�wnowagi, skoro us�ysza�a, �e Gerry bez ogr�dek pyta, czy mo�e si� do nich wprowadzi�.

Diamond zwr�ci� si� do Wigfulla.

��On uwa�a, �e pani Plato jest podejrzana. Co o tym s�dzisz? Teoria zosta�a potwierdzona niech�tnym skinieniem g�owy.

��Niewykluczone. To spokojna kobieta, do�� �adna, ale nie ol�niewaj�ca pi�kno��. Mo�e w przyp�ywie zazdro�ci wpad�a w pop�och. Tak mog�o by�.

��Czy ma jakie� alibi? � zapyta� Dalton.

��Czy ma samoch�d? � zapyta� Diamond.

��Owszem, ma. Volvo. Siedz� w obrocie nieruchomo�ciami i materialnie maj� si� ca�kiem dobrze. On je�dzi land-roverem. Co do alibi, oboje byli w domu oko�o pierwszej, a potem Roger wyjecha�, �eby dokona� wyceny. Po po�udniu Valerie posz�a na zakupy.

��Czyli nie ma alibi � powiedzia� Dalton.

��Poczekaj � rzek� Wigfull. � Skoro posz�a na zakupy, mogli j� widzie� ludzie w sklepach.

��A je�li by�a w supermarkecie?

��Mo�e zachowa�a rachunki kasowe.

Dalton wzruszy� ramionami i wycofa� si� z dyskusji.

��Jaka by�a, kiedy z tob� rozmawia�a? � zapyta� Diamond Wigfulla. � Wygl�da�a na zdenerwowan�?

��Nieszczeg�lnie. By�a pow�ci�gliwa.

��A m��?

��By� bardziej nerwowy, ale to nic dziwnego, skoro �ona my�la�a, �e j� ok�amuje.

��Czy odnios�e� wra�enie, �e pok��cili si� o to?

��Postawi�bym na to wszystkie pieni�dze.

��A jednak odrzucasz ich jako ewentualnych podejrzanych.

��Tak, ale mo�e sam pan zechce z nimi porozmawia�.

��Dzi�kuj� za rad� � powiedzia� z sarkazmem Diamond. Rozpar� si� w krze�le i po�o�y� r�ce na brzuchu, jakby chcia� zmierzy� jego obw�d. � Panowie, nie musz� wam m�wi�, �e nie jestem szczeg�lnie zachwycony waszym wk�adem.

Wigfull zawzi�cie broni� swojego stanowiska.

��Uwa�am, �e Platowie powiedzieli mi prawd�. Warto przypomnie�, �e ich zeznanie zgadza si� z zeznaniami profesora Jackmana.

��M�w dalej.

��Potwierdza to zeznanie Jackmana w sprawie zagini�cia list�w Jane Austen. Je�li zabra�a je G�raldine, jak s�dzi�, nie chcia�aby si� z nim spotka�, kiedy wr�ci z Pary�a. Nic dziwnego, �e zacz�a wydzwania� tu i tam, �eby m�c si� gdzie� na jaki� czas przyczai�.

��Kryj�wka.

��Tak.

��To Jackman tak to nazwa�, nie ja � wyja�ni� Diamond. � Poprzedniego wieczoru powiedzia� mi, �e kryj�wek jej nie brakowa�o. To dlatego, jak twierdzi�, tak d�ugo nie zg�asza� jej zagini�cia. Zak�ada�, �e �yje, dop�ki nie us�ysza� o zw�okach z jeziora.

��Pytanie za milion. Co si� sta�o, kiedy Platowie odm�wili schronienia pani Jackman? Inni jej przyjaciele chyba nie odebrali od niej telefonu.

��Albo kt�re� z nich k�amie � podsun�� Croxley.

Diamond zrobi� grymas, w kt�rym gniewne spojrzenie z�agodzone zosta�o zaciekawion� min�.

��A co to ma znaczy�?

��Mo�e k�amie kolejna osoba, do kt�rej zadzwoni�a, morderca. Kto�, kto zaproponowa� jej schronienie, a potem j� zabi�.

��Dlaczego?

Wygl�da�o na to, �e Croxley nie jest w stanie przedstawi� prawdopodobnego motywu, wtr�ci� si� wi�c pe�en energii Halliwell.

��Z powodu list�w Jane Austen. Musia�a je ze sob� zabra�.

��Zabi� kogo� za par� list�w?

��Troch� by�y warte.

��Wed�ug szacunk�w Jackmana ponad dziesi�� tysi�cy � przyzna� Diamond. � Ale ludzie, z kt�rymi zadawa�a si� Geraldine, nie s� kompletnymi idiotami. Wiedzieli, jakie niebezpiecze�stwo wi�za�oby si� z pr�b� sprzeda�y tak rzadkich list�w. Nie, nie kupuj� tego.

��Mimo wszystko � powiedzia� cicho Wigfull � warto by uczuli� na to antykwariuszy handluj�cych starymi listami. Nie mo�e ich by� wielu.

Nagrod� by�o lodowate spojrzenie Diamonda i zwi�z�e polecenie.

��To si� tym zajmij.

��Gdybym by� na jej miejscu, zabra�bym je do Ameryki � zauwa�y� Dalton. � Osi�gn�yby lepsz� cen�.

Diamond pokr�ci� g�ow�.

��Nie jestem przekonany, �eby to listy by�y wiarygodnym motywem. Nie jestem nawet ca�kowicie przekonany o ich istnieniu.

��My�li pan, �e profesor k�ama�?

��By� dziwnie skryty.

��W kwestii, sk�d je ma?

��Tak.

Dalton wzruszy� ramionami.

��Dobierzmy si� wi�c do niego. Diamond machn�� lekcewa��co r�k�.

��Za p�no.

��Jest inny spos�b, �eby sprawdzi�, czy listy w og�le istnia�y � o�mieli� si� wtr�ci� Croxley. � Trzeba wyci�gn�� zeznanie z tego Amerykanina, doktora Junkera. Podobno je bada�?

��Junker. � Diamond strzeli� palcami. � Tak� wykre�li�em go, bo my�la�em, �e nadal podr�uje po Europie. Teraz powinien ju� by� w Ameryce. Spr�bujemy go przepyta�. Na jakim uniwersytecie wyk�ada?

��W Pittsburghu � odpar� Wigfull.

��Natychmiast do niego zadzwonimy.

��Nie robi�bym tego teraz � zauwa�y� Wigfull.

��A to dlaczego?

Inspektor wyci�gn�� z kieszeni kalkulator.

��Dlatego �e tam jest teraz dziesi�� po pi�tej rano.

Diamonda po��czono z doktorem Louisem Junkerem kr�tko po trzeciej po po�udniu. Detektyw korzysta� z g�o�no m�wi�cego telefonu, �eby Wigfull i Dalton, kt�rzy byli z nim w gabinecie, mogli s�ysze� odpowiedzi.

��Kto m�wi? � zapyta� g�os z Pittsburgha.

��Nadkomisarz Peter Diamond z Bath w Anglii. Pan mnie nie zna.

��Zgadza si�.

��Prowadz� �ledztwo w sprawie �mierci pani Geraldine Jackman z Brydon House, w Bath.

Zapanowa�a zrozumia�a cisza. Trzej detektywi czekali.

��Pani Jackman� nie �yje?

��Niestety, nie �yje.

��Zona Grega Jackmana? Nie �yje?

��Jej cia�o wydobyto z wody. Wygl�da na to, �e zosta�a zamordowana.

��Zamordowana? � G�os podni�s� si� o oktaw�. � To niemo�liwe.

��Ostatni raz widziano j� �yw� w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia. O ile wiem, by� pan go�ciem profesora Jackmana w Brydon House mniej wi�cej w tym czasie.

��Jedenasty wrze�nia? Pozwoli pan, �e zbior� my�li, dobrze? Nie, wylecia�em do Pary�a dzie� wcze�niej� Niech pan pos�ucha, panie�

��Diamond.

��Panie Diamond, ja nic o tym nie wiem, nic. To jest dla mnie ca�kowite zaskoczenie.

Diamond grzmia� pocieszaj�co w atlantycki kabel.

��Panie doktorze, nikt nie twierdzi, �e jest pan zamieszany w �mier� pani Jackman. Mam po prostu nadziej�, �e pomo�e mi pan u�o�y� w porz�dku wydarzenia z tamtego wieczoru. Zrobi to pan?

Zapad�a cisza. Trwa�a wystarczaj�co d�ugo, �eby Dalton zd��y� kpi�co wyszepta� do Wigfulla.

��Dzwoni z drugiego telefonu do adwokata. Junker zn�w si� odezwa�.

��Skoro naprawd� pan s�dzi, �e m�g�bym pom�c, zrobi� wszystko, co w mojej mocy. Nadal staram si� to ogarn��. Czy Greg czuje si� dobrze?

��Profesor Jackman ma si� �wietnie.

��Ostatni raz widzia�em go w Pary�u. Przylecia�, �eby ze mn� porozmawia�. M�wi pan, �e kt�rego dnia zosta�a zabita?

��Powiedzia�em, �e zagin�a w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia.

��W tamten poniedzia�ek? O m�j Bo�e� to by�o w dniu, w kt�rym p�no spotkali�my si� w hotelu. Musia�o by� oko�o jedenastej wiecz�r. Powiedzia�, �e wylecia� po po�udniu. Niech pan pos�ucha, je�li podejrzewa pan Grega Jackmana, my�l�, �e powinien mi pan to powiedzie�. By� dla mnie bardzo mi�y. Oboje byli.

Junker m�wi� szybko, a bezcielesne s�owa wypowiadane z obcym akcentem trudno zrozumie�. Diamond kaza� w��czy� magnetofon, �eby p�niej przeanalizowa� odpowiedzi. Teraz musia� przeprowadzi� efektywne przes�uchanie wed�ug wzorca: pytanie, odpowied�.

��Panie doktorze, nikt nie zosta� postawiony w stan oskar�enia w zwi�zku z zab�jstwem, je�li o to panu chodzi. Prosz� pana o pomoc w ustaleniu kilku fakt�w, dotycz�cych weekendu przed znikni�ciem pani Jackman.

��Wszystko, czego pan sobie �yczy.

��Dzi�kuj�. Zacznijmy od chwili, kiedy po raz pierwszy zetkn�� si� pan z profesorem Jackmanem.

��To by�o w lipcu. Wcze�niej si� nie widywali�my. Napisa�em do niego, kiedy us�ysza�em o wystawie po�wi�conej Jane Austen, kt�r� organizowa� w Bath. Powie�� dziewi�tnastowieczna to zasadnicze pole moich bada�. Tak si� sk�ada, �e teraz pisz� co�, co, jak mam nadziej�, b�dzie najpe�niejsz� biografi� Jane Austen. Potrzebne panu informacje na m�j temat?

��Nie na tym etapie. I co, postanowi� pan przylecie�?

��Prawd� m�wi�c, wybiera�em si� do Europy na wakacje. Uwzgl�dni�em w planach Bath, gdzie chcia�em zobaczy� wystaw�, a Greg Jackman by� tak uprzejmy, �e zaprosi� mnie do siebie.

��Zdaje si�, �e pojecha� nawet na Heathrow, �eby spotka� si� z panem.

��Tak. To by�o w tamten pi�tek. Niestety, pojawi�y si� jakie� techniczne problemy z samolotem i start zosta� od�o�ony o par� godzin. To by�o prawdziwe bohaterstwo, �e tak d�ugo czeka�. Pami�tam, �e wyl�dowali�my o szesnastej dziesi��, z prawie siedmiogodzinnym op�nieniem. Nie spodziewa�em si�, �e go zastan�, ale by� tam i przywita� mnie, jakby to by�a dziewi�ta rano. Potem pojechali�my autostrad� do Bath. Po drodze zatrzymali�my si� na kanapk�. Nie pami�tam gdzie.

��Nie szkodzi.

��Podr� zaj�a oko�o dw�ch i p� godziny. Rozmawiali�my o naszych badaniach, o ile pami�tam. Mam pewne problemy z przypomnieniem sobie, co dzia�o si� tamtego wieczoru. Szczerze m�wi�c, by�em skonany.

Zbli�a�a si� wp� do �smej, kiedy w ko�cu dotarli�my do Brydon House, a ja by�em w podr�y od wielu godzin. Gerry, pani Jackman, wysz�a, �eby mnie powita�. By�a jak marzenie; pi�kna, po prostu pi�kna. Nie znajduj� innego s�owa. Wie pan, �e by�a aktork� telewizyjn�? Chcia�a mi co� przyrz�dzi� i musia�em jej powiedzie�, �e jestem zbyt zm�czony, �eby zje�� normalny posi�ek albo �eby go doceni�, wi�c pocz�stowa�a mnie kanapk� i kaw�. Greg poszed� do innego pokoju. Musia� jeszcze wykona� par� telefon�w w sprawie wystawy. Biedaczyna nie przypuszcza�, �e wi�kszo�� dnia sp�dzi na lotnisku. Kiedy zjad�em, Gerry zaprowadzi�a mnie do mojego pokoju i mog�em wzi�� prysznic.

Gdy Junker pokona� niech�� do rozmowy z policj�, okaza� si� �wiadkiem, kt�ry du�o pami�ta, nawet za du�o.

��Panie doktorze � powiedzia� Diamond � je�li tamtego wieczoru nie zdarzy�o si� nic wa�nego�

��Ale nie powiedzia�em panu o go�ciu.

��O kim?

��O go�ciu. O kim�, kto wpad� z wizyt�, zgadza si�?

Diamond chwyci� por�cze fotela, na kt�rym siedzia�, i pochyli� si� do przodu.

��Rozumiem. Prosz� m�wi�.

��Wtedy w�a�nie dowiedzia�em si� o listach Jane Austen. Prysznic troch� mnie o�ywi�, w�o�y�em czyste ubranie i zszed�em na d�. My�la�em, �e je�li uda mi si� nie zasn�� przez kilka godzin, to przyzwyczaj� si� do angielskiego czasu i pokonam zm�czenie wywo�ane zmian� stref Kiedy zszed�em, us�ysza�em g�os Grega dochodz�cy z pokoju od frontu i zajrza�em tam. Towarzyszy�a mu kobieta, nie Gerry. By�a niska, z br�zowymi w�osami. Stali przy stole i ogl�dali jaki� dokument. Przeprosi�em, �e przeszkadzam, ale Greg poprosi�, �ebym wszed�. Wyra�nie co� go wytr�ci�o z r�wnowagi, bo zapomnia� mnie przedstawi� tamtej pani. Powiedzia�: �Louis, przyszed�e� we w�a�ciwym momencie. Nasy� tym oczy!� Od razu zrozumia�em, dlaczego jest taki podniecony. Niech mi pan wierzy, puls mi przyspieszy�. Patrzyli�my na dwa oryginalne listy, napisane charakterem pisma Jane Austen. Nie by�o w�tpliwo�ci.

Diamond s�ucha� bez s�owa, unikaj�c wzroku Wigfulla. Tyle razy podawa� w w�tpliwo�� istnienie list�w Jane Austen, �e m�g� si� spodziewa� triumfalnych spojrze� wsp�pracownika. Nie przejmowa� si� tym. Dobry detektyw niczego nie przyjmuje za pewnik.

Junker wda� si� w tak szczeg�owy opis list�w, �e nie mo�na by�o nadal �ywi� w�tpliwo�ci. Oba zosta�y napisane we wrze�niu 1799 roku i adresowane do pani Jamesowej Leigh Perrot, ciotki Jane, przebywaj�cej w domu stra�nika wi�ziennego, w oczekiwaniu na proces z oskar�enia o kradzie� sklepow�. Napisano je w Steventon i podpisano: �Twoja kochaj�ca siostrzenica Jane�. Pierwszy zosta� napisany zapewne w zwi�zku z propozycj� matki Jane, kt�ra chcia�a wys�a� obie c�rki do Bath, �eby zamieszka�y z Leigh Perrotami (wujek James towarzyszy� �onie w areszcie) w domu stra�nika do ko�ca tej ci�kiej sprawy. �G��wnym �yczeniem� Jane by�o, �eby jej ciotka i wuj �pozwolili sobie ul�y� w samotno�ci tego niezas�u�onego odosobnienia�, dziel�c los z kochaj�cymi siostrzenicami. Drugi, napisany, gdy propozycja zosta�a mile powitana, ale odrzucona, stanowi� eleganckie uzupe�nienie pierwszego. Jane nie potrafi�a ukry� uczucia ulgi. By� l�ejszy w tonie i bardziej spontaniczny, kr�tki, ale plotkarski, razem wzi�wszy bardziej typowy dla jej stylu epistolarnego.

��Oczywi�cie trzeba uwa�a� na fa�szerstwa � m�wi� Junker � ale jestem got�w postawi� ostatniego dolara na to, �e oba s� autentyczne. Styl, charakter pisma, wszystko si� zgadza�o. Nawet ortografia. Jane pope�nia�a uroczy b��d w s�owie �s�dz�, cz�sto zamiast ��� pisa�a �on�. Pojawi�o si� to w drugim li�cie.

Trzej detektywi, kt�rzy czekali w napi�ciu, �eby dowiedzie� si�, kim by�a kobieta, kt�ra przynios�a listy, dowiedzieli si� ju� nawet wi�cej, ni� chcieli, o stylu i ortografii Jane Austen.

��By� to zatem hojny podarunek? � zapyta� Diamond, �eby nakierowa� rozmow� na w�a�ciwe tory.

��Zdumiewaj�co. Opisa�em panu wygl�d list�w?

��Dzi�kuj�, ale tego mog� si� dowiedzie� od profesora Jackmana. Bardziej interesuje mnie kobieta, kt�ra tamtego dnia by�a w pokoju. Czy sama znalaz�a te listy?

��Tak mi powiedziano.

��M�wi� pan, �e profesor nie przedstawi� was sobie.

��Nie od razu. Greg by� zbyt podniecony, �eby to zauwa�y�. Honory domu poczyni� p�niej. Jej nazwisko brzmia�o, chyba si� nie myl�, Didrikson.

Dana Didrikson.

Jedna tajemnica rozwi�zana. Tym razem Diamond nawi�za� kontakt wzrokowy z Wigfullem.

Otwiera�y si� nowe intryguj�ce mo�liwo�ci. Fakt, �e Gregory Jackman odm�wi� ujawnienia jej nazwiska pod pretekstem, �e dobroczy�ca chcia� zachowa� anonimowo��, m�g� zosta� na nowo zinterpretowany.

��Us�ysza� pan nazwisko? � zapyta� g�os z Pittsburgha.

��Tak, s�ysza�em je ju� wcze�niej, w innym kontek�cie. Prosz� mi powiedzie�, czy ofiarowanie tych list�w by�o dla profesora Jackmana zaskoczeniem?

��Jestem tego pewien. Po prostu szala� ze szcz�cia. A kt� by nie szala�?

��Pani Didrikson te� musia�a by� uradowana.

��Nie powiedzia�bym tego. Nie znam jej, ale mog� stwierdzi�, �e podchodzi�a do tego z dystansem. Niewiele m�wi�a.

��Pewnie wyja�ni�a mu, sk�d je ma.

��Tak, zanim wszed�em do pokoju. Us�ysza�em t� histori� p�niej, jak wpad�a na te listy u jakiego� filatelisty, sprzedaj�cego znaczki pocztowe.

��S�dzi pan, �e zna�a ich warto��?

��Oczywi�cie. Wiedzia�a, �e s� warte krocie. W jej obecno�ci m�wi�em, �e moim zdaniem osi�gn�yby na aukcji wysok� cen�. Dziwne, ale nie zrobi�o to na niej wra�enia. Wydawa�o mi si�, �e chce je jak najszybciej przekaza� i wyj�� z domu. Greg m�wi�, �e je odda, kiedy wystawa zostanie zamkni�ta, ale ona twierdzi�a, �e to dar dla niego osobi�cie. Najwyra�niej w ten spos�b chcia�a podzi�kowa� mu za uratowanie syna. Czy pa�skim zdaniem to si� trzyma kupy?

��Pasuje do tego, co mamy.

��No c�, poczu�em, �e nie powinienem przy tym by�. Greg chcia� om�wi� z ni� ca�� spraw�. Nie wiedzia�em o tej pani nic poza tym, �e mia�a w r�ku niezwykle cenne dokumenty. Dyplomatycznie zacz��em si� cofa� do drzwi, chcia�em ich zostawi� sam na sam. W�a�nie wtedy drzwi si� otwar�y i wesz�a pani Jackman. Nie, to za ma�o powiedziane. Wkroczy�a, jakby by�a gwiazd� zaproszon� do telewizji. Pachnia�a drogimi perfumami, ubrana w obcis��, czarn� d�ug� sukni�. Ta kobieta zaledwie p� godziny temu w kraciastej koszuli i wyp�owia�ych d�insach przygotowywa�a mi kanapk�. Pomy�la�em, �e pewnie maj� zamiar wyj�� na kolacj�, chocia� Greg nada� by� ubrany w codzienny str�j, ten, kt�ry nosi� na lotnisku. Tak czy inaczej, natychmiast powiedzia� jej o listach. Najwyra�niej zna�y si� z pani� Didrikson, ale od pocz�tku panowa�a mi�dzy nimi ch�odna atmosfera, kt�ra nie uleg�a ociepleniu, gdy Gerry Jackman rzuci�a okiem na listy i powiedzia�a, �e nigdy nie zrozumie ludzi, kt�rzy zbieraj� stare szparga�y bez warto�ci literackiej.

��Czy to by�a zaczepka?

��Tak to odczyta�em. Ale reakcji w�a�ciwie nie by�o. Pani Didrikson nie odezwa�a si� ani s�owem. Greg pr�bowa� to jako� zatuszowa�, ja wspiera�em go jak mog�em. Gerry podesz�a do mnie bardzo blisko � stykali�my si� czubkami but�w � spojrza�a na mnie za�omie i zapyta�a, co ciekawego leci teraz na Broadwayu. Najwyra�niej chcia�a przy�mi� pani� Didrikson. Poczu�em si� bardzo niezr�cznie, powiedzia�em, �e nie mieszkam w Nowym Jorku i nie jestem na bie��co w sprawach teatralnych. Nie ustawa�a w pr�bach wci�gni�cia mnie w rozmow�, ignoruj�c pozosta�ych. Wreszcie pani Didrikson powiedzia�a, �e musi ju� i��. Gerry przerwa�a jej w p� s�owa i zaproponowa�a Gregowi, �eby zabra� pani� Didrikson na kolacj�.

��Jeszcze tego wieczoru?

��Tak, w podzi�ce za trud zwi�zany z odnalezieniem list�w. Nie mia�em poj�cia, jak� gr� prowadzi Gerry. Nadal nie wiem, o co chodzi�o. Greg powiedzia�, �e nie mo�e mnie zostawi�, na co Gerry odpar�a, �e z przyjemno�ci� dotrzyma mi towarzystwa. Tak ubrana � ona i ja sami w domu. Wyobra�a pan sobie?

��Czy Jackman przyj�� propozycj�?

��Nie. Pani Didrikson uci�a spraw�, m�wi�c, �e jest zaj�ta. Odprowadzi� j� do drzwi. Wyszed� z ni� nawet na podjazd, chyba po to, �eby zamieni� kilka s��w na osobno�ci. Zosta�em z Gerry. Przejecha�a mi palcem po kr�gos�upie i powiedzia�a, �ebym jej nie wini�, �e to robi. � Doktor Junker zakas�a� nerwowo, jakby zn�w to prze�ywa�. � Jestem naukowcem, panie Diamond. Nosz� grube okulary i mam czterdzie�ci sze�� lat. Mam coraz wy�sze czo�o, a nos wi�kszy od przeci�tnego. Nie jestem przyzwyczajony do zalot�w atrakcyjnych kobiet. �adna si� do mnie nie zaleca�a. Co by pan zrobi� na moim miejscu?

By�oby interesuj�ce m�c wys�ucha� Diamonda, ale odm�wi� odpowiedzi. Zada� natomiast pytanie.

��Czy chce pan powiedzie�, �e mi�dzy panem a pani� Jackman co� zasz�o? O to panu chodzi?

��Ale� nie! M�wi� o tym, �e nie przyj��em tej propozycji. � Po tym mocnym zaprzeczeniu w g�osie Junkera pojawi�a si� wyra�na nutka �alu.

��S�dz�, �e nie by�oby to �atwe, szczeg�lnie w obecno�ci profesora Jackmana.

��My�li pan, �e robi�a to powa�nie? Czy raczej mnie podpuszcza�a?

��Sk�d mam to wiedzie� � odpar� Diamond. Jego cierpliwo�� by�a na wyczerpaniu. � Jestem policjantem, a nie paniusi� z rubryki porad osobistych. Co sta�o si� potem?

��Nala�a mi drinka. Potem us�ysza�em, �e samoch�d pani Didrikson rusza i Greg wr�ci�. Sp�dzili�my jeszcze troch� czasu nad listami. Greg, zreszt� s�usznie, stwierdzi�, �e trzeba potwierdzi� ich autentyczno��, zanim umie�ci sieje na wystawie. M�g� to za�atwi� najwcze�niej w poniedzia�ek. Bo�e, �a�uj�, �e ich nie sfotografowa�em. Pewnie ich pan nie znalaz�?

��Nie.

��Wielka szkoda.

��A gdy dopi� pan drinka, doktorze?

��Poszed�em do ��ka. Zasn��em. Obudzi�em si� dopiero oko�o jedenastej nast�pnego dnia. Kiedy zszed�em na d�, Greg pojecha� ju� na wystaw�.

��Zosta� pan sam z pani� Jackman?

Z tamtej strony dobieg� za�enowany �miech.

��Tak, tylko nie zachowywa�a si� tak, jak poprzedniego wieczoru. By�a ca�kiem inna w stosunku do mnie. Jakby przyjacielska, ale w og�le si� nie narzuca�a. Zawioz�a mnie do sali zgromadze� na uroczysto�� otwarcia i zosta�a ze mn� przez ca�e popo�udnie, co musia�o by� dla niej niezno�nie nudne. Mam na my�li wystaw�. Sfotografowa�em prawie wszystkie eksponaty. Trzeba odda� Gregowi sprawiedliwo��, �e wystawa by�a fantastyczna.

��Du�o rozmawiali�cie?

��Oczywi�cie.

��Dowiedzia� si� pan czego� interesuj�cego o pani Jackman, ojej problemach lub planach?

��Przykro mi � odpar� Junker. � Unikali�my temat�w osobistych. Po do�wiadczeniu z poprzedniego wieczoru uzna�em, �e lepiej b�dzie si� trzyma� dziewi�tnastowiecznych powie�ci.

��Spotkali�cie tam kogo�? Na przyk�ad jakich� jej przyjaci�?

��Kilku facet�w z wydzia�u anglistyki. Chcieli ze mn� porozmawia� o tek�cie, kt�ry niedawno napisa�em dla dodatku literackiego �Timesa�, to wszystko.

��Nikogo, kto zna�by pani� Jackman?

��By�o tam mn�stwo takich, kt�rzy j� rozpoznawali. Kilkana�cie razy musia�a da� autograf. Nie s�dz�, �eby spotka�a kogokolwiek, kogo naprawd� zna�a. Powiedzia�a mi, �e jej przyjaciele nie s� molami ksi��kowymi.

��To chyba prawda. � Diamond nadal pr�bowa� wy�owi� jakich� podejrzanych. � Wspomnia� pan komu� o listach?

��Bo�e bro�. Ustalili�my z Gregiem, �e nie powiemy o tym nikomu. W �wiecie naukowc�w takie rzeczy trzyma si� w tajemnicy, dop�ki nie ma si� stuprocentowej pewno�ci.

Junker kontynuowa� opowie�� o wydarzeniach tamtego dnia. Historia, jaka si� z tego wy�oni�a, by�a zasadniczo taka sama jak ta, kt�r� Diamond wydoby� z Jackmana: posi�ek w pubie po wystawie zamyka� dzie�. Decyzja, �eby wcze�nie p�j�� spa�. Nast�pnego dnia spokojny poranek w innym pubie, z niedzielnymi gazetami.

��Tylko pan i profesor Jackman?

��Tak. Pani Jackman pozosta�a w ��ku, przynajmniej tak mi si� wydawa�o.

��A wi�c po raz pierwszy Jackman mia� okazj� rozmawia� z panem w cztery oczy od tej historii w pi�tkowy wiecz�r?

��Tak.

��Nawi�za� do tego?

��Pobie�nie. Chcia� mnie przeprasza�, ale powiedzia�em, �e to niepotrzebne. M�wi�, �e Gerry zdarzaj� si� takie nieprzewidywalne epizody. Zlekcewa�y�em to, robi�c jak�� szowinistyczn� uwag� na temat kobiet. To wszystko. Po lunchu wr�cili�my do domu, wkr�tce potem musia�em wyjecha�. Gerry zesz�a na d�, �eby si� ze mn� po�egna�. Zachowywa�a si� normalnie, niewinnie podali�my sobie r�ce i to by� ostatni raz, kiedy j� widzia�em. Greg odwi�z� mnie na stacj� na poci�g do Londynu. Nast�pnego ranka mia�em odwiedzi� pewnego profesora w University College.

��Dalrymple�a.

��Jest pan dobrze poinformowany. Musia�em to odwo�a�. Kiedy rezerwowa�em lot do Pary�a, nie zdawa�em sobie sprawy, �e Heathrow le�y tak daleko od miasta. Nie by�o mowy, �ebym spotka� si� z Edgarem Dalrymple�em i zd��y� na samolot. � Junker przerwa�. � Chce pan pos�ucha� o moim spotkaniu z Gregiem w Pary�u?

��Bardzo prosz�.

��To kr�tka opowie��. W poniedzia�ek wyszed�em na kolacj�, a kiedy wr�ci�em, ku swemu zdumieniu zobaczy�em, �e stoi w holu mojego hotelu. Powiedzia�, �e zgin�y listy Jane Austen, i zapyta�, czy aby nie zabra�em ich przez pomy�k�. Mo�e pan sobie wyobrazi�, jak si� czu�em. By�o oczywiste, co my�li. Nie ukrywa�em zazdro�ci, kiedy te listy spad�y mu jak z nieba. Teraz wygl�da�o to tak, jakbym nadu�y� go�cinno�ci i je ukrad�. Zapewniam pana, �e nie zrobi�em tego� i nie by�o mo�liwo�ci, �ebym je wzi�� przez pomy�k�. Razem przeszukali�my moje rzeczy. Baga�, pok�j, wszystko. Powiedzia�, �e to Gerry musia�a je z�o�liwie zabra�. Nikt inny o nich nie wiedzia�. Musia�em si� z nim zgodzi�. Zwr�ci�em mu uwag�, �e mo�e nie podoba�o jej si�, i� jaka� inna kobieta daje mu taki niezwyk�y prezent. To by wyja�nia�o, dlaczego zachowa�a si� wtedy tak dziwnie.

��Co s�dzi� o pa�skiej teorii?

��Nie zgadza� si� z ni�. Powiedzia�, �e takie kaboty�skie sceny s� bardzo cz�ste. Domy�lam si�, �e bardziej zale�a�o mu na odzyskaniu list�w ni� na analizie zachowania �ony. Rozstali�my si� w zgodzie. Obieca�, �e zadzwoni, gdy tylko listy si� odnajd�. Powiedzia�em, �e ch�tnie spotkam si� z nim przy �niadaniu, ale on wymeldowa� si� wcze�nie rano. Wi�cej nie mia�em od niego wie�ci.

Diamond gestem zaprosi� Wigfulla i Daltona do zadawania pyta�, ale tylko pokr�cili g�owami. Zako�czy� rozmow� i roz��czy� si�.

Nikt si� nie poruszy�.

��Po co ta tajemnica? � zapyta� Wigfull po chwili milczenia.

��Jak to?

��O pani Didrikson. Dlaczego Jackman nic powiedzia� nam, �e to Dana Didrikson da�a mu listy?

��Szukasz odpowiedzi � powiedzia� Diamond � czy, jak si� domy�lam, ju� j� znasz?

Wigfull roz�o�y� r�ce na znak, �e odpowied� jest oczywista.

��Os�aniaj�. Wie, �e zabi�a mu �on�, i chce j� chroni�.

��Niezbyt mu si� to uda�o � mrukn�� Diamond.

��Spodziewa� si�, �e to wyjdzie na jaw, ale nie chcia� tego zrobi� sam.

��Dlaczego?

��Bo jej nie pot�pia. Uwa�a, �e powinno uj�� jej to p�azem. Mo�liwe, �e j� kocha.

Zaskoczeni wyg�oszon� z przekonaniem analiz� by�o prawie tak du�e jak niedowierzanie Diamonda, �e sta� na ni� w�a�nie Wigfulla, wtyk� komendy g��wnej. Nie mia� nic przeciwko temu, �eby cz�onkowie jego sztabu wyg�aszali osza�amiaj�ce teorie� ale Wigfull? M�g� uzna�, �e to zawr�t g�owy, chwilowa utrata r�wnowagi, ale nagle poczu� cieplejsze uczucia do asystenta za to, �e sta� go na ludzkie odruchy.

��Chcia�bym us�ysze� co� wi�cej. Jaki mog�a mie� motyw?

��Mi�o��.

Diamond zerkn�� na Daltona, ale on zachowywa� ca�kowit� neutralno��.

��To klasyczna sytuacja � powiedzia� Wigfull, rozwijaj�c swoj� teori�. � Jest samotn� matk�, niezbyt dobrze si� jej wiedzie, zaharowuje si�, �eby wysy�a� dzieciaka do prywatnej szko�y. Jackman to rycerz na bia�ym koniu, nieustraszony, przystojny facet, kt�ry wyrwa� jej dziecko z obj�� �mierci. Dowiaduje si�, �e jest profesorem, �e ma wielki dom i �on�, kt�ra nie tylko czyni z jego �ycia jedno pasmo udr�k, ale nawet pr�bowa�a go zabi�. Dana widzi w Jackmanie rozwi�zanie wszystkich swoich problem�w. Gdyby tylko porzuci�by �on� K�opot w tym, �e on tego nie robi. Jest tak rycerski i tak lojalny jako m��, �e nie planuje rozwodu. No i� � Podkre�li� argumentacj�, przeci�gaj�c palcem po szyi. Ten gest nie zgadza� si� z faktami, ale wiadomo by�o, o co chodzi.

��Musimy z ni� porozmawia� � powiedzia� Diamond, zachowuj�c dla siebie ocen�.

��Pozwoli pan, �e ja to zrobi�? � zapyta� Wigfull. Diamond si� u�miechn��. Nie by� to wspania�omy�lny u�miech.

W samochodzie Diamond rzuci� par� ostrych s��w, gdy przejechali wa�ny skr�t, bo Wigfull, kt�ry pilotowa�, za p�no go pokaza�. Wigfull, �eby za�agodzi� sytuacj�, powiedzia�, �e pani Didrikson (jej adres wzi�li z ksi��ki telefonicznej) mieszka mi�dzy Widcombe a Lyncombe, na �rodkowym fragmencie mapy, kt�ry trudno odczyta�, bo za�atano go kawa�kiem ta�my samoprzylepnej. Jest jednak przekonany, �e uda mu si� znale�� inny dojazd. Diamond, ura�ony pos�dzeniem, �e to on jest tym naprawiaczem o dw�ch lewych r�kach, odparowa� atak, twierdz�c, �e droga, na kt�r� w�adowa� ich Wigfull, nie zosta�a zbudowana dla nowoczesnych samochod�w. Nigdy nie lubi� wzg�rz na po�udnie od miasta, ich dziurawych jezdni, wzd�u� kt�rych ci�gn�y si� wysokie, kamienne murki i ros�y drzewa iglaste tworz�ce ponury baldachim nad drog�.

Wigfull siedzia� cicho, dop�ki nie pojawi� si� nowy problem. Nie mogli zawr�ci�, musieli wi�c pojecha� stromo pod g�r� jezdni� tak w�sk�, �e powinna zosta� oznaczona jako jednokierunkowa. Na dow�d, �e tak nie by�o, wyjecha�a im naprzeciw furgonetka pocztowa. Musieli si� cofa�. Za drugim podej�ciem przebyli trzy czwarte drogi, gdy na szczycie wzg�rza pojawi� si� inny w�z, czerwony mini, ma�y, ale wystarczaj�co du�y, by zablokowa� przejazd. Wed�ug og�lnie przyj�tych zasad kierowca powinien ust�pi� i cofn�� si�, a jednak jecha� dalej z w��czonymi �wiat�ami drogowymi.

��Wiesz, co m�wi� w wydziale ruchu � powiedzia� Diamond. � Zawsze trzeba uwa�a� na tych, co nosz� kapelusze i prowadz� czerwone samochody. To wyra�nie typowy okaz. � Zatrzyma� samoch�d.

��Za�atwi� to � zaproponowa� Wigfull i odpi�� pas. Atmosfera stanowczo si� poprawi�a, gdy razem stan�li wobec zawady.

Diamond jeszcze raz spojrza� na kierowc�, kt�ry te� si� zatrzyma�.

��Nie. Daj mu spok�j. Ma chyba dziewi��dziesi�tk�, biedny stary piernik. Pewnie zapomnia�, jak si� wrzuca wsteczny.

��No to nie powinien wyje�d�a�.

Wigfull by� przekonany, �e wsp�czucie jest skierowane pod niew�a�ciwym adresem. Mia� ju� dosy�. Dlaczego bezmy�lnemu starcowi wszystko ma uj�� na sucho?

��Co� mi m�wi, �eby go zostawi� w spokoju, John � powiedzia� Diamond, odwr�ci� si� i cofn�� w d� wzg�rza.

��Id� o zak�ad, �e nie zrobi�by pan tego w Londynie � mrukn�� Wigfull.

��Masz racj�. Zmi�k�em, odk�d tu jestem.

��Nie zauwa�y�em.

U podn�a wzniesienia starzec doda� gazu i min�� ich, lekkomy�lnie zdejmuj�c r�k� z kierownicy, �eby unie�� kapelusz.

��Widzisz? � rzuci� Diamond. � Grzeczno�� za grzeczno��.

Za trzecim razem im si� uda�o. Skr�cili w prawo na szczycie, pokonali dwa ostre zakr�ty i znale�li nazw� ulicy wykut� na murze. Wysoko nad jezdni� znajdowa� si� taras z sze�cioma ma�ymi, georgia�skimi domkami, odsuni�tymi od ulicy. Ka�dy mia� w�asn�, �elazn� furtk�. Dom pani Didrikson by� drugi z kolei. Podobnie jak pozosta�e domaga� si� malowania. Mia� mn�stwo zaciek�w pod gzymsem i parapetami. Zatrzymali si� przed nim i wspi�li po trzech kamiennych stopniach do pomalowanych na niebiesko drzwi.

��Kto� jest w �rodku � zauwa�y� Wigfull.

��Dobrze. Nie chcia�bym za cz�sto powtarza� tej wyprawy.

Otworzy� im ch�opiec w szarych spodniach, bia�ej koszuli i pr��kowanym krawacie jednej z najbardziej ekskluzywnych szk� w okolicy. Prawdopodobnie by� to ch�opak, kt�rego profesor Jackman wyci�gn�� z jazu Pulteney.

��Witaj, synu � pozdrowi� go Diamond. � Czy matka jest w domu? Na to przyjacielskie powitanie pad�a nast�puj�ca odpowied�:

��Nie kupujemy niczego od domokr��c�w.

Ch�opiec by� mi�dzy dwunastym a czternastym rokiem �ycia. W tym wieku rysy staj� si� nieproporcjonalne i nadaj� twarzy wyraz niech�ci do procesu wzrostu albo niech�ci do �wiata w og�le.

��Jeste�my z policji � powiedzia� Diamond.

��Gdzie macie nakaz?

��Jak si� nazywasz, synu?

��Matthew.

��Matthew i co dalej?

��Didrikson.

��Matthew Didrikson, ogl�dasz czasem Gliny?

��Czasami.

��Wi�c powiniene� bardziej uwa�a�. Niepotrzebne s� nam nakazy, chyba �e chcemy dokona� przeszukania. Chcieliby�my tylko zobaczy� si� z twoj� mam�. Pytam, czy jest w domu?

��Wysz�a do pracy � odpar� ch�opiec.

��Wejdziemy i zaczekamy. � Diamond zrobi� krok do przodu. Ch�opiec wyzywaj�co stan�� w drzwiach, potem odsun�� si�, kiedy Diamond wstawi� wielk� stop� w szpar�.

Stoj�cy za nim Wigfull zobaczy� jaki� ruch w holu.

��Kto� wychodzi tylnymi drzwiami! � powiedzia�.

���ap go.

Po pierwszym susie po�cigu Diamonda zatrzyma� z�o�liwy kopniak w krocze. Jak zrobi�by to ka�dy by�y rugbista, zareagowa� na �migni�cie nogi gwa�townym skr�tem po��czonym ze �ci�gni�ciem ud. Ten ruch uratowa�by go, gdyby nie nabra� kilogram�w, odk�d zarzuci� gr�. Zwinno�� nie dor�wna�a intencjom. Kopniak m�g�by wywo�a� wi�ksze szkody, gdyby Matthew Didrikson nosi� sk�rzane buty, a nie gumowe, ale i tak Diamond odni�s� wra�enie, jakby wbi� si� w niego pocisk na podczerwie� i jednocze�nie tarmosi� go rottweiler. Ch�opiec poszed� za ciosem i schyli� si� b�yskawicznie, �eby z�apa� Diamonda za biodra.

Dzia�aj�c instynktownie, komisarz odepchn�� go i run�� na czworaki, rycz�c z b�lu. Gdzie� przed nim ch�opiec r�bn�� o �cian�.

B�l by� niewyobra�alny. Diamond m�wi� sobie, �e zaraz przyjdzie zdr�twienie. Ale czy wytrzyma tak d�ugo?

Oczy mia� mocno zaci�ni�te. Spoza w�asnych j�k�w us�ysza� Wigfulla.

��Niech mi pan to zostawi. � Zbyteczna propozycja.

Stopniowo b�l rozchodzi� si� i stawa� mniej intensywny. Diamond otworzy� oczy. La�y si� z nich potoki �ez. I dobrze, pomy�la�, bo w�tpi�, czy organ przeznaczony do tego, �eby si� z niego la�o, b�dzie jeszcze kiedykolwiek zdatny do u�ytku. Rozejrza� si� za m�odocianym przest�pc�, kt�ry go okaleczy�. Matthew Didrikson rozs�dnie rzuci� si� do ucieczki przez drzwi frontowe.

Wci�gaj�c si� po nodze od sto�u, Diamond zdo�a� podnie�� si� z pod�ogi. Jak zapa�nik sumo rzucaj�cy si� na przeciwnika, kiwaj�c si� z boku na bok, zrobi� kilka krok�w do przodu i znalaz� jakie� krzes�o. Usiad�, nie�wiadom niczego poza ogniem w kroczu. Nie wiedzia�, jak d�ugo siedzi. I nie obchodzi�o go to.

��Dobrze si� pan czuje, komisarzu?

Podni�s� wzrok.

To g�upie pytanie zada� Wigfull.

��A czy dobrze wygl�dam? � B�l sprawia� mu nawet d�wi�k w�asnego g�osu.

��Osoba, kt�r� widzia�em, to bez w�tpienia pani Didrikson � powiadomi� go Wigfull. � Niestety, nie z�apa�em jej. Ty�y domu wychodz� na inn� ulic�. Przebieg�a przez podw�rze i odjecha�a czarnym mercedesem. Spisa�em numer.

��No to czego chcesz, �eby ci� poklepa� po ramieniu?

��Czy nie ma pan przy sobie radiotelefonu?

��A co ja bym robi� z tym przekl�tym radiem?

��Mogliby�my nada� informacj�.

��Na stoliku obok ciebie stoi telefon � powiedzia� Diamond. � No, dalej, cz�owieku! � Kiedy to powiedzia�, poczu� si� troch� lepiej.

Wigfull zadzwoni� i zaalarmowa� patrole drogowe.

��W tak szybkim samochodzie b�dzie prawdopodobnie chcia�a dojecha� do autostrady � powiedzia�, odk�adaj�c s�uchawk�. � Przy odrobinie szcz�cia z�api� j� w godzin�. �mieszne, ale dzi�ki temu posun�li�my si� mocno naprz�d. Paniusia pope�ni�a b��d i potwierdzi�a, �e jest podejrzan� numer jeden. Jeszcze tego po�a�uje. Niech pan s�ucha, chce pan, �ebym poszuka� jakiego� �rodka przeciwb�lowego?

��Pierwsza rozs�dna rzecz, jak� powiedzia�e� � mrukn�� Diamond.

Chwil� p�niej siada� chwiejnie na miejscu dla pasa�era w swoim samochodzie. Kodeina, kt�r� Wigfull znalaz� w �azience, zaczyna�a dzia�a�. Wigfull ostro�nie zamkn�� za nim drzwi, przeszed� dooko�a i usiad� za kierownic�.

Zakaszla� z zak�opotaniem.

��Co znowu? � zapyta� Diamond.

��Kluczyki.

��Dlaczego nie pomy�la�e� o tym wcze�niej? Dlaczego ja o tym nie pomy�la�em? � Nic nie jest tak przykre, jak szukanie czego� w kieszeni, kiedy siedzi si� w samochodzie, ani tak niebezpieczne, kiedy boli ci� na dole.

Z b�lem i wysi�kiem Diamondowi uda�o si� wyci�gn�� kluczyki. Wr�czy� je Wigfullowi i odjechali. Nie zaproponowa�, �e b�dzie szuka� drogi na mapie. Wigfull powinien pami�ta�. Wzi�li dwa ostre zakr�ty i zjechali w lewo, na szczyt w�skiego wzg�rza, kt�re sprawi�o im tyle problem�w, kiedy jechali pod g�r�. Wigfull zatrzyma� samoch�d.

��Znowu? O nie!

Droga przed nimi by�a zablokowana.

Diamond zacz�� si� �mia�. By�o to g�upie, bo ka�dy ruch wywo�ywa� w nim spazm b�lu, ale nie m�g� si� powstrzyma�. Po prostu trz�s� si� ze �miechu.

Samochodem stoj�cym w po�owie drogi ze wzg�rza by� czarny mercedes. Sta�, bo napotka� inny w�z, wje�d�aj�cy pod g�r�. Stali tak zderzak w zderzak, ca�kiem dos�ownie. Wozem, na kt�ry nadzia� si� mercedes, by� czerwony mini z w��czonymi �wiat�ami drogowymi. Kierowca w znajomym filcowym kapeluszu wysiad� i sta� obok samochodu, sprawdzaj�c szkody. W mercedesie nadal kto� siedzia�.

��To nie mo�e by� nic powa�nego, skoro �wiat�a dzia�aj� � zauwa�y� Wigfull. � Przejd� si� i zobacz�.

Diamond wysiad� i chwiejnie ruszy� za nim. Warto czasem troch� pocierpie�.

Samochody by�y tylko lekko uszkodzone. Mercedes mia� zarysowany lakier, na b�otniku mini dostrzegli wgniecenie. Ale to wystarczy�o. Wigfull, po sprawdzeniu, �e czy kt�remu� z kierowc�w nie sta�a si� krzywda, uroczy�cie odebra� zeznanie od starca, emerytowanego lekarza, w�a�ciciela mini. Diamond otworzy� drzwi mercedesa, przedstawi� si� i poprosi�, �eby kobieta, kt�ra siedzi wewn�trz, odda�a mu kluczyki.

��Dzi�kuj�. A teraz, czy zechcia�aby pani przesi��� si� na fotel pasa�era?

Pos�ucha�a go. R�ce jej dr�a�y, kiedy wyci�gn�a je, �eby si� podeprze�.

��Na pewno dobrze si� pani czuje?

��Tak.

Schyli� si�, �eby usi��� na fotelu kierowcy, i wtedy zda� sobie spraw�, �e si� nie zmie�ci. Na siedzeniu le�a�y dwa kwadraty gumy piankowej, kt�re sprawia�y, �e miejsca pod kierownic� by�o za ma�o, �eby m�g� tam wcisn�� nadal obola�� cz�� swojej anatomii.

��B�d� musia� to usun��.

Wzruszy�a ramionami na znak przyzwolenia, a jemu uda�o si� usi��� za trzecim podej�ciem.

��Pani Dana Didrikson?

��Tak. � Jej twarz przybra�a kolor wodnistego mleka. Podkre�la�y to okalaj�ce j� br�zowe w�osy. Mia�a pi�knie zarysowane usta i ciemne, inteligentne oczy, w kt�rych teraz czai� si� strach. Gdyby nie to, Diamond m�g�by pomy�le�, �e ma do czynienia z nauczycielk� albo pracownikiem opieki spo�ecznej.

Zdolna do pope�nienia morderstwa? � zastanawia� si�.

��Czy mo�e mi pani powiedzie�, jak to si� sta�o? � zapyta� kobiet�.

��Jecha�am za szybko. To nie jego wina. My�la�am, �e uda mi si� zahamowa� na czas.

��Sk�d ten po�piech?

Westchn�a, to g�upie pytanie. Oboje wiedzieli dlaczego.

��Pr�bowa�am uciec.

Prosta przyczyna, prosty skutek. Oczywi�cie, �e si� spieszy�a, bo pr�bowa�a uciec. Z t� oboj�tn� min� r�wnie dobrze mog�a m�wi� o pogodzie.

Diamond nie by� tak opanowany. Dr�a�. Czu� przyp�yw adrenaliny. Nadchodzi� kryzys. Po paskudnych godzinach sp�dzonych nad jeziorem, w przyczepie, telefonach do Merlina, naradach, wpatrywaniu si� w te idiotyczne ekrany komputer�w, wyci�ganiu informacji z profesora � teraz wszystko to si� m�ci�o.

W gardle mu zasch�o. Wy�owi� jedno znacz�ce s�owo.

��Uciec?

��Tylnymi drzwiami. Nie widzieli�cie mnie?

��Widzieli�my.

��No to� � Nie trzeba by�o wi�cej s��w. Nie chc�c powiedzie� niczego, co mog�oby j� zrazi�, trzyma� si� spraw praktycznych.

��Pani samoch�d sta� od ty�u, tak? Skin�a g�ow�.

��Wsiad�am i jecha�am za szybko. Co ze mn� b�dzie?

��Chcemy pani� przes�ucha�. Prosz� tutaj poczeka�, dobrze? � Wygramoli� si� z wozu i podszed� do Wigfulla, kt�ry nadal prowadzi� przes�uchanie staruszka.

��John, cofnij mercedesa. My�l�, �e sporo nam wy�piewa. Stary wszed� mu w s�owo.

��Je�li przyznaje si� do winy, chc�, �eby to zaprotoko�owano.

��Dzi�kuj�, �e nam pan o tym przypomnia� � powiedzia� Diamond. � W odpowiednim czasie przyjdzie do pana funkcjonariusz. � Wr�ci� do mercedesa i usiad� z ty�u, za Dan� Didrikson. � Z powrotem, do domu � powiedzia� do Wigfulla, kiedy inspektor wsiad� do wozu.

Na szczycie wzg�rza przesiad� si� do swojego samochodu i przejecha� kr�tki dystans. B�l ju� nie by� tak obezw�adniaj�cy. Wigfull jecha� za nim mercedesem. Zaparkowali oba wozy przed domem pani Didrikson.

Drzwi by�y otwarte, tak jak je zostawili. Diamond pu�ci� pani� Didrikson przodem. Zawo�a�a kogo� g�o�no po imieniu.

��Je�li wo�a pani syna � powiedzia� Diamond � to wybieg� tymi drzwiami, kiedy chcieli�my wej��.

��Nie mia� powodu, �eby ucieka�. � Zawo�a�a g�o�niej. � Mat, jeste� tutaj?

��Pr�bowa� nas nie wpu�ci� � wyja�ni� Wigfull. � Mogliby�my oskar�y� go o utrudnianie i o napa��. Kopn�� pana Diamonda celnie i bole�nie.

��To tylko ma�y ch�opiec � odpar�a z pogard�.

Diamond, daj�c pi�kny przyk�ad altruizmu, mrugn�� na Wigfulla, �eby nie dr��y� sprawy.

��Chcemy pani� przes�ucha�. To zajmie sporo czasu.

��Tutaj?

��Nie, na Manvers Street. Jest ju� p�no. Prosz� spakowa� troch� rzeczy.

��Chcecie, �ebym posz�a na posterunek? Nie mo�ecie porozmawia� ze mn� tutaj?

��Nie da si� tego zrobi�.

��A co z Matem? Nie mog� zostawi� go samego na noc. Przecie� on ma dopiero dwana�cie lat.

Diamond zapewni�, �e zajm� si� ch�opcem pod jej nieobecno��. Abbey Choir School dysponuje internatem na Lansdown Road. Kiedy pani Didrikson w towarzystwie Diamonda posz�a na g�r�, �eby spakowa� rzeczy, Wigfull sp�dzi� troch� czasu przy telefonie, informuj�c patrol, �eby poszuka� ch�opca i zawi�z� go na noc do szko�y.

Sypialnia Dany Didrikson niewiele m�wi�a o charakterze w�a�cicielki, cho� wida� by�o, �e jest osob� bardzo metodyczn� i skromn�. �ciany pomalowano emulsj� w odcieniu magnolii, ostatnio bardzo modnym. P�ki umocowane na sta�e, szafki i podw�jne ��ko. Wolno stoj�ca toaletka. Dywan od �ciany do �ciany, utrzymany w neutralnej, kamiennej kolorystyce. Dopasowane do niego zas�ony. �adnych obraz�w, zdj��, ksi��ek, wypchanych zwierz�t czy rozrzuconych ubra�. Sypialnia by�a podobna do pokoju hotelowego, by� mo�e dlatego, �e praca szofera zostawia�a pani Didrikson niewiele czasu na cokolwiek innego ni� sen.

Zdj�a torb� z g�rnej p�ki w szafie i w�o�y�a do niej par� rzeczy.

��Czy mog� teraz spakowa� torb� dla Matthew?

Diamond si� zgodzi�. S�ysza�, jak Wigfull na dole nadal rozmawia przez telefon.

Musieli p�j�� jeszcze wy�ej, do pokoju ch�opca. To pomieszczenie wykazywa�o wi�cej �ycia. Kartonowe ptaki i nietoperze z zestaw�w dla modelarzy zwisa�y z sufitu. �ciany by�y ozdobione plakatami z gwiazdami popu. Skarpetki i ok�adki p�yt wala�y si� na pod�odze. Szachy z niedoko�czon� gr� sta�y na biurku. Zdecydowanie cz�ciej tu kto� bywa�, tym bardziej �e lokator le�a� na ��ku za drzwiami.

��Mat, my�la�am, �e wyszed�e� � powiedzia�a matka. � Wo�a�am ci� i nie odpowiada�e�.

Le�a� na brzuchu, kartkuj�c komiks. Wida� by�o tylko jego ciemne w�osy. Nie podni�s� wzroku.

��Mat, s�yszysz mnie? Ch�opiec nadal nie patrzy� na ni�.

��To gliny. Przewr�cili mnie i wdarli si� do �rodka. Pyta�em ich o nakaz, ale nie zwr�cili na to uwagi.

��Przewr�cili ci�?

��Kiedy mnie kopn��, odepchn��em go � wyja�ni� Diamond.

��Na �cian� � odpar� gwa�townie Matthew. � R�bn�� pan moj� g�ow� o �cian� i przewr�ci� mnie pan. A w og�le, czego pan chce?

��Twoja matka pomo�e nam w �ledztwie. � Diamond powiedzia� to �agodniej, ni� powinien. Dzieciak, jego zdaniem, nie zas�ugiwa� na to. Wygl�da� na klasyczny przyk�ad ch�opca, kt�remu brakuje ojca, wi�c wy�ywa si� na bezradnej matce. Diamond zszed� na p�pi�tro i krzykn�� w d�.

��John, dzieciak jest tutaj. By� tu przez ca�y czas.

W sypialni ch�opca pani Didrikson wyja�nia�a synowi, dlaczego b�dzie musia� sp�dzi� noc w internacie. Matthew bezskutecznie pr�bowa� wyprosi�, �eby m�g� zosta� sam w domu, potem odwr�ci� si� do wszystkich plecami i zn�w zaj�� si� swoim komiksem. Matka pakowa�a mu torb� pod pob�a�liwym okiem Diamonda, kt�ry mimo wszystko czu� lito�� dla ch�opca. �atwo nie doceni�, co znaczy jedna noc w internacie.

Chodzi o to, co si� sta�o z Geraldine Jackman, prawda? Chcecie wiedzie�, co mnie ��czy z Jackmanami? Ch�tnie o tym opowiem, je�li pozwolicie mi to zrobi� po swojemu, ale b�dzie to dla mnie ogromny wysi�ek. Nie jestem jedn� z tych trajkotek, kt�re opowiadaj� histori� swojego �ycia ka�demu, nawet w kolejce do kasy. Z natury jestem skryta; to brzmi tak, jakbym trzyma�a ludzi na dystans i cz�sto tak jest, ale nie powiedzia�abym o sobie, �e jestem nie�mia�a � to kojarzy mi si� z pi�ciolatk�, zakrywaj�c� r�czkami buzi� podczas przyj�cia urodzinowego. Lepiej powiedzie�, �e nie potrafi� si� zwierza�. W rezultacie cz�sto m�wi� o mnie, �e jestem niemi�a, nieprzyst�pna. Nieustannie pr�buj� z tym walczy�, ale wierzcie mi, kiedy si� jest samotn� matk�, trzeba umie� uj�� si� za siebie i za dziecko.

Kiedy Sverre, m�j by�y m��, porzuci� mnie trzy lata temu, zosta�am taks�wkarzem. Mo�ecie pomy�le�, �e to dziwny spos�b zarabiania na �ycic dla cz�owieka nieprzystosowanego spo�ecznie. Tymczasem to by�o dla mnie zbawienie. Nauczy�am si� nosi� mask� i kry� za ni�. Widzia�am siebie, jak gram rol� taks�wkarza i opowiadam te bana�y o ruchu i turystach, i o tym, co w�a�nie us�ysza�am przez radio, a przez ca�y czas czu�am, �e jestem o milion kilometr�w od tego. Osobi�cie w og�le mnie to nie obchodzi�o. Ale ta sprawa jest inna.

W porz�dku, zaczynamy. Kiedy spotka�am Jackman�w, nie by�am ju� taks�wkarzem. Pracowa�am jako kierowca u pana Stanleya Buckle�a, dyrektora Realbrew Ales. Dlatego je�dzi�am mercedesem. Nie jest m�j.

T� prac� zaproponowa� mi osobi�cie pan Buckie pewnego wieczoru, kiedy jecha� moj� taks�wk� z Bath do swojego domu w Bristolu. Ju� kilka razy wcze�niej by� moim pasa�erem i pomy�la�am, �e jest do�� mi�y. Troch� ze mn� flirtowa�, jak to m�czy�ni w �rednim wieku z kobietami taks�wkarzami. Nic nadzwyczajnego. Wtedy nie wiedzia�am, �e jest szefem Realbrew. Orientowa�am si�, �e ma udzia�y w paru przedsi�biorstwach w Bath i w Bristolu, i oczywi�cie widzia�am jego pi�kny dom, stoj�cy naprzeciwko Clifton College, wi�c by�am pewna, �e mnie nie nabiera, kiedy zaproponowa� mi prac�. Pod koniec kursu zapyta� mnie po prostu, ile zarabiam tygodniowo, i zaproponowa�, �e da mi tyle samo, p�atne raz na miesi�c w zamian za prac� przez sze�� dni w tygodniu bez nocy. B�d� mog�a korzysta� z samochodu s�u�bowego, o ile dok�adnie spisz� przejechane odleg�o�ci.

Nie waha�am si�. Taks�wka dawa�a chleb, ale to by� m�yn. Do tego dnia nie widzia�am dla siebie innego wyj�cia.

Oczywi�cie wiecie o tym, �e w lipcu uratowano mojego syna przed utoni�ciem. Powiedzia� wam o tym Greg � profesor Jackman. By� to jeden z najbardziej przera�aj�cych dni w moim �yciu, i to nie tylko przez to, co przytrafi�o si� Matowi. Mia�am problemy z policj�, zanim jeszcze dowiedzia�am si� o nim. Nie w Bath, ale mo�e o tym wiecie?

Przepraszam. To nie brzmi jasno, prawda? Mo�e lepiej, je�li opowiem o ca�ym dniu, bo to ma zwi�zek z tym, co zdarzy�o si� p�niej.

Wcze�nie rano zadzwoni� do mnie pan Buckie. Potrzebny mu by� samoch�d. Mia�am go podwie�� do Clifton przed dziewi�t�.

Zwykle oznacza�o to, �e wybiera si� w interesach do Londynu i chce, �eby go zawie�� do Bristol Parkway na poci�g; Intercity mo�na dojecha� do Londynu godzin� szybciej ni� autostrad�. Ale kiedy tamtego ranka zjawi�am si� w rezydencji Buckle�a, okaza�o si�, �e chodzi o co� innego. Nawiasem m�wi�c, zapowiada� si� gor�cy dzie�. Na niebie nie by�o ani jednej chmurki. Filipi�ska pokoj�wka zaprowadzi�a mnie na ty� domu, gdzie m�j szef w s�omkowym kapeluszu, wytartych, niebieskich szortach i lustrzankowych okularach le�a� na szezlongu obok basenu. Jedynym �wiadectwem, �e zajmuje si� interesami, by�a kom�rka le��ca w zasi�gu r�ki na kamiennym tarasie. Pokaza� r�k�, �ebym usiad�a na metalowym krze�le.

Pan Buckie by� w nastroju r�wnie s�onecznym jak pogoda. Przeprosi�, �e wezwa� mnie tak wcze�nie, i pocz�stowa� �wie�ym sokiem z grejpfrut�w. Potem zapyta�, czy syn zda� ju� egzamin do szko�y �redniej.

Powiedzia�am, �e Mat b�dzie zdawa� za rok, gdy sko�czy trzyna�cie lat.

��W takim razie, Dano � powiedzia� � dam ci rad�. Niech teraz odpocznie od ksi��ek. Pozw�l mu nacieszy� si� latem.

Skin�am g�ow�. M�czy�ni zawsze daj� mi rady, o kt�re nie prosz�, jakby m�ska solidarno�� wymaga�a, �eby Mat nie sko�czy� jako maminsynek.

Pan Buckie �ciszy� g�os.

��Pow�d, dla kt�rego ci� tu poprosi�em, jest poufny. � �eby to podkre�li�, przy�o�y� palec do ust. � Klejnoty rodzinne, rozumiesz?

Otworzy�am szeroko usta, co mia�o znaczy�, �e rozumiem, ale na nic si� jeszcze nie zgadzam.

��Nie mam zamiaru sprowadza� m�odych dam ze �cie�ki cnoty � powiedzia� z wilczym u�miechem. Ironia polega�a na tym, �e rzeczywi�cie nie mia� tego zamiaru. Charmian, tygrysica, z kt�r� mieszka�, urwa�aby mu jego klejnoty za jedno po��dliwe spojrzenie. Jasno mi to powiedzia�a, kiedy po raz pierwszy si� spotka�y�my.

��Moja propozycja jest niemal nieprzyzwoita � ci�gn�� pan Buckie. � Jeste� kierowc� Realbrew, ten mercedes to samoch�d Realbrew, ale prowadz� tak�e inne interesy, o czym z pewno�ci� wiesz. Prawd� m�wi�c, chc� ci� wynaj�� na ca�y dzie�. W Southampton czeka na odbi�r niewielka partia towaru. Wszyscy moi kierowcy s� zaj�ci. B�d� anio�kiem i pom� mi, dobrze? � Uni�s� b�agalnie wzrok, jak te pieski z gipsu, do kt�rych wrzuca si� datki na schroniska dla zwierz�t. � To bardzo pilne.

Zawaha�am si�. Gdyby po prostu wyda� mi polecenie, nie mia�abym w�tpliwo�ci. Spos�b, w jaki prosi�, wzbudzi� we mnie podejrzenia. Nie by�am pewna, czy we wszystkim, co robi, �ci�le trzyma si� prawa. Ostatnia rzecz, na jakiej mi zale�a�o, to wpl�ta� si� w jak�� afer�.

��A o co w�a�ciwie chodzi? � zapyta�am.

��O pluszowe misie.

Po chwili, bo nie by�am pewna, czy dobrze us�ysza�am, powt�rzy�am:

��Pluszowe misie?

��Osiemset pluszak�w wyprodukowanych na Tajwanie. Mniej wi�cej tych rozmiar�w. � Pokaza� palcem wskazuj�cym i kciukiem. � Niewiele wa��. S� w czterech kartonowych pud�ach, kt�re �atwo zmieszcz� si� do samochodu.

W g�owie zapali�o mi si� ostrzegawcze �wiate�ko. M�zg pracowa� na przyspieszonych obrotach, kiedy zastanawia�am si�, co to mo�e by�. Doki w Southampton� zezwolenie na import� niebezpieczne zabawki� ukryte narkotyki�

��Papiery s� w porz�dku � powiedzia�, jakby chc�c rozproszy� moje w�tpliwo�ci. � Po prostu poka�esz przepustk�, kt�r� ci dam, zabierzesz misie z magazynu i przywieziesz tutaj. A raczej nie, nie tutaj. Na Whiteladies Road jest gara�. Dam ci klucz.

��Ale po co ten po�piech, skoro chodzi tylko o parti� misi�w? � powiedzia�am, staraj�c si�, �eby w moim g�osie s�ycha� by�o tylko ciekawo��.

Roz�o�y� r�ce, jakby to by�o oczywiste.

��Daj spok�j, s�ysza�a� chyba o wielkim festynie charytatywnym w Longleat House. Piknik Misi�w w t� sobot�. S� tam wszelkiego rodzaju pluszaki. Setki misi�w. I oczywi�cie dzieci. Poproszono mnie, �ebym dostarczy� te ma�e misie na prezenty, i nie mog� zawie�� dzieciak�w.

��O. � Nag�e poczu�am si� bardzo g�upio. A Stanley Buckie si� u�miecha�.

Mo�ecie sobie wyobrazi� moje przera�enie. Anita, telefonistka w Realbrew przekaza�a mi to tak spokojnie, jak tylko potrafi�a. Powiedzia�a, �e Matthew zabrano na obserwacj� do szpitala Royal United, bo wpad� do rzeki. Kiedy dostaje si� takie wiadomo�ci o w�asnym synu, cz�owiek natychmiast zaczyna sobie roi� najgorsze. Ludzie cz�sto specjalnie tak przedstawiaj� sprawy, �eby nas nie wystraszy�.

Z g�ow� pe�n� najczarniejszych my�li gna�am samochodem do szpitala, ryzykuj�c prawo jazdy i �ycie. Sprawy nigdy nie s� tak proste, jak przedstawiaj� je inni. Matthew by� moim jedynym dzieckiem, stanowi� ca�� moj� rodzin�. Zaparkowa�am w zatoczce przed izb� przyj��, podbieg�am do wej�cia, g��boko zaczerpn�am tchu, �eby si� opanowa�, wesz�am i powiedzia�am, kim jestem.

Pozna�am recepcjonistk�, ale ona odpowiedzia�a mi tylko sztucznym u�miechem, obliczonym na z�agodzenie stresu, i powiedzia�a, �e Matthew bada doktor Murtah. Zapyta�am, czy ch�opiec odni�s� jakie� obra�enia, a ona nie pocieszy�a mnie, poprosi�a tylko, �ebym usiad�a. Pami�tam, �e odwr�ci�a si�, potem zn�w na mnie spojrza�a i zapyta�a, czy ju� si� spotka�y�my.

Zabrak�o mi energii, �eby przypomnie� jej, �e pracuj� dla Realbrewy i w ubieg�ym tygodniu przywozi�am tu jednego z robotnik�w, kt�ry z�ama� sobie r�k�.

Usiad�am w pierwszym rz�dzie krzese� i zacz�am pociera� ramiona. Dosta�am g�siej sk�rki, ale nie dlatego, �e by�o tam zimno. Przecie� to by� lipiec. Cz�sto m�wi� o mnie, �e zbyt powa�nie podchodz� do �ycia. Faktycznie, nie bardzo lubi� si� �mia�; jak wam m�wi�am, moje reakcje s� pow�ci�gliwe, chyba �e chodzi o najbli�szych przyjaci�. Nie ma w tym nic z�ego. Ka�dy, kto zawodowo siada za k�kiem, ma powody, �eby reszt� ludzko�ci uwa�a� za wilki i wampiry.

Zaraz podszed� do mnie m�czyzna w bia�ym fartuchu. Przedstawi� si� jako doktor Murtah i poprosi�, �ebym posz�a za nim. Kiedy przeszli�my przez drzwi obrotowe, powiedzia� oficjalnym tonem, cz�sto u�ywanym przez Azjat�w, �e m�ody cz�owiek � to znaczy Mat � wyszed� obronn� r�k� z nieszcz�liwego wypadku. Ma powierzchowne zadrapania i skaleczony bok. Doktor Murtah pomy�la�, �e dobrze by�oby da� mu zastrzyk z penicyliny na wypadek infekcji.

Zapyta�, czy Mat cz�sto bawi si� nad rzek�, a ja szczerze powiedzia�am, �e nie mia�am poj�cia, gdzie by�. Domy�lam si�, �e poszed� na wagary.

��Powiedzia� mi, �e uczy si� w Abbey Choir School.

��Tak. Nie mieszka w internacie.

��Nie chc� si� wtr�ca�, ale to w sumie dobry ch�opak i nie chcieliby�my, �eby takie wypadki si� powtarza�y. Gdybym by� na pani miejscu, poprosi�bym m�a, �eby da� mu bur�. Teraz bym go nie gani�. Prze�y� bardzo przykry wstrz�s fizyczny. Mimo to nie przepu�ci�bym ma�emu narwa�cowi.

��Rozumiem. � Nie powiedzia�am, �e jestem rozwiedziona. � Dzi�kuj�, �e si� pan nim zaj��, doktorze.

Zaprosi� mnie do boksu i zostawi� z Matthew. �Ma�y narwaniec�, najwyra�niej zawstydzony, siedzia� na kozetce.

��Mamusiu. � Oczy mu b�yszcza�y.

Podesz�am do niego i bez s�owa potrzyma�am w obj�ciach. Nie mia�am zaufania do swoich poszarpanych emocji.

��Ja� � zacz��. Przytkn�am mu d�o� do ust.

��P�niej. Porozmawiamy o tym p�niej. Nie tutaj.

��Po�yczyli mi ten szlafrok � powiedzia�. � Moje ubranie jest jeszcze mokre.

��Nie szkodzi � odpar�am.

Wesz�a piel�gniarka i zapyta�a, czy mamy czym pojecha�. Potwierdzi�am, �e tak. Powiedzia�a, �e lepiej by�oby, gdyby w domu Mat nosi� szlafrok i klapki, a ja obieca�am, �e p�niej je zwr�c�.

Pr�bowa�am my�le� o sprawach praktycznych. Schyli�am si�, �eby pom�c Matthew w�o�y� klapki, ale on by� pierwszy. Nie chcia�, �eby mu matkowano. Kiedy wsta�, przypomnia�am sobie, �e jest o dwa centymetry wy�szy ode mnie. Dziwne, jak zmieni�y si� nasze stosunki, odk�d tak ur�s�. �atwo o tym zapomnie� i nadal traktowa� nastolatki jak ma�e dzieci.

Kiedy przeszli�my przez obrotowe drzwi, recepcjonistka wychyli�a si� do nas z formularzem w r�ku i poprosi�a, �ebym go wype�ni�a. Powiedzia�a, �e trzeba to zrobi� i �e nie zajmie to wi�cej ni� minut�.

Chodzi�o o moje nazwisko, adres, dat� urodzenia Matthew i nazwisko naszego lekarza domowego. Wype�nia�am formularz i zaskoczy�o mnie, �e Matthew z kim� rozmawia. Podnios�am wzrok i zobaczy�am, �e stoi przy w�zku z herbat� z t�g� dziewczyn� o kr�tkich blond w�osach, z wielkimi kolczykami. Nosi�a niebieski, rozpi�ty lniany p�aszczyk, czerwon� koszul� i bia�e d�insy. Na pierwszy rzut oka wydawa�o si�, �e prowadzi w�zek z herbat�. Potem razem z Matthew odeszli od w�zka i u�wiadomi�am sobie, �e p�aszczyk nie jest uniformem, tylko cz�ci� jej ubrania.

Podesz�am do nich.

��S�dz�, �e i pani by si� napi�a � powiedzia�a dziewczyna, a kiedy si� u�miechn�a, na policzkach pojawi�y si� do�eczki. � Usi�dziemy na minutk�? Matthew, mo�e tam dalej?

Przysz�o mi do g�owy, �e mo�e jest pracownikiem socjalnym w szpitalu. Wzi�am papierowy kubek.

��Dzi�kuj�, my si� chyba nie znamy.

��By� mo�e s�ysza�a pani moje nazwisko � podj�a. � Jestem Molly Abershaw.

Nie s�ysza�am. Nie zna�am go i nigdy wcze�niej jej nie spotka�am. Pomy�la�am, �e chyba troch� zadziera nosa.

��Wiem, �e chcecie pojecha� do domu � m�wi�a � i nie powinnam was zatrzymywa� d�u�ej ni� trzeba, �eby napi� si� herbaty Mo�e chcesz herbatnika, Matthew? Zawsze zapominam o to zapyta�. Sama musz� uwa�a� na kalorie.

Powtarzam, co mniej wi�cej powiedzia�a, bo to dobrze charakteryzuje Molly Abershaw, a ona w wielkim stopniu wp�yn�a na to, co si� potem sta�o. Musieli�cie spotka� takich ludzi, tupeciarzy, kt�rzy bezczelnie zaczepiaj� was, jakby�cie byli ich starymi przyjaci�mi.

Matthew by� wystarczaj�co rozs�dny, �eby odm�wi� herbatnika.

��C� to za poruszaj�ca historia � powiedzia�a Molly Abershaw. � By�am w Bathford, kiedy do mnie zadzwoniono. Naprawd� dociska�am gaz do dechy na A4. Ba�am si�, �eby tego nie przepu�ci�. To takie wa�ne, zjawi� si� na miejscu pierwsza. M�j fotoreporter jest w drodze. Matthew, chcieliby�my zrobi� ci zdj�cie.

��Pani jest dziennikark�? � zapyta�am i us�ysza�am niech�� w swoim g�osie.

��Nie m�wi�am? Z �Evening Telegraph�. Nie ma mi pani tego za z�e, prawda? Tak mi�o pisa� o uratowanym �yciu, kiedy ci�gle ma si� do czynienia z tragediami i nieszcz�ciami.

Powiedzia�am jej szorstko, �e nie chcemy trafi� do gazet.

��Droga pani � zaprotestowa�a � to nieuchronne. Je�li my tego nie opiszemy, zrobi to inna gazeta. To by�o wielkie wydarzenie. Nie przek�amiemy niczego, obiecuj�. Po to rozmawiam z wami, �eby zweryfikowa� fakty. Prosz�, odpowiedzcie na moje pytania.

��O co chodzi? � zapyta�am, szukaj�c miejsca, gdzie mog�abym odstawi� herbat�. � Mnie tam nawet nie by�o. Wiem mniej ni� pani.

Matthew przyszed� mi z pomoc�.

��A ja niewiele pami�tam.

��S�uchajcie, nie chc� by� natr�tna, musz� tylko sprawdzi� podstawowe fakty. Nie wiem nawet, czy pani nazwisko pisze si� przez c.

��Nie � powiedzia�am.

��To dziwne.

��Wola�abym o tym nie m�wi�.

Nie przyj�a tego za odmow�, w�o�y�a r�k� do torebki i wyj�a notatnik.

��No dobrze. Tylko podstawowe fakty. Ile masz lat, Matthew? Matthew spojrza� na mnie, czy ma odpowiedzie�, a ja kiwn�am g�ow�.

G�upio sobie t�umaczy�am, �e w ten spos�b si� jej pozb�d�, jak tylko zrobi par� notatek.

��Dwana�cie.

��I bawi�e� si� nad jazem Pulteney. Z kolegami?

��Tak.

��Ilu ich by�o?

��Dw�ch.

��Jak si� nazywaj�?

��Nie chc�, �eby mieli k�opoty.

��Dlaczego� popchn�li ci�?

��Nie, sam wpad�em. Szed�em wzd�u� brzegu i przewr�ci�em si�.

��O ma�o nie uton��e�.

��Niewiele pami�tam. Wsta�am.

��Wystarczy. Tyle mogli�my pani pom�c. A teraz, je�li pani pozwoli, p�jdziemy ju�. Chc� zawie�� syna do domu.

��Ale nie zebra�am jeszcze materia�u o akcji ratunkowej.

��S�ysza�a pani, co powiedzia�. Nic nie pami�ta.

��Musisz pami�ta� cz�owieka, kt�ry ci� uratowa�, Matthew. Zobaczy�e� go, kiedy otworzy�e� oczy.

��Tak.

��Dowiedzia�e� si�, jak si� nazywa?

��Nie. Mia� ciemne w�osy i w�sy.

��Jakie w�sy?

Matthew przytkn�� obie d�onie do twarzy i przejecha� palcami spod nosa do k�cik�w ust.

��Takie.

��Meksyka�skie? Pokiwa� g�ow�.

��Nosi� koszul� w paski i krawat.

��Czyli elegancko ubrany. M�ody?

��Nie bardzo.

��W �rednim wieku? Powy�ej czterdziestki?

��A� taki stary nie.

��Co� ci powiedzia�?

��Rozmawia� g��wnie z Piersem.

��Twoim koleg� ze szko�y? Matthew westchn�� ci�ko.

��Prosz� nie podawa� jego imienia. Powinni�my wtedy by� w szkole.

��A zatem byli�cie na wagarach? Musia�am si� wtr�ci�.

��Nie s�dz�, �eby to by� temat dla gazety � powiedzia�am. � Niech szko�a si� tym zajmie, a jestem pewna, �e si� zajmie. Chod�, Mat. � Zrobi�am krok w kierunku drzwi.

��Szkoda, �e nasz fotoreporter tu nie dotar� � powiedzia�a Molly Abershaw. � Nie mog� kaza� pa�stwu czeka�.

��I nie b�dziemy czeka�.

Wysz�a z nami z izby przyj�� i zaproponowa�a, �e nas podwiezie. Powiedzia�am, �e mamy w�asny transport.

Spojrza�am na szeregi woz�w l�ni�cych w s�o�cu, pr�buj�c sobie przypomnie�, gdzie zostawi�am czarnego, firmowego mercedesa. Taka by�am rozkojarzona, kiedy przyjecha�am.

��Tam. � Matthew pokaza� w�z palcem. Pani Abershaw nadal sta�a przy nas.

��Je�dzi pani mercedesem?

��Moja mama jest kierowc� � powiedzia� Matthew.

��Tak � odpar�am gorzkim tonem � niech pani to zapisze. Chce pani pozna� przebieg?

��Wszyscy musimy zarabia� na �ycie. � Zabrzmia�o to niemal jak przeprosiny.

Zawaha�am si�, kiedy zacz�a szuka� kluczyk�w. Widzicie, ta uwaga mnie zmi�kczy�a. Uporczywo�� dziewczyny zirytowa�a mnie, ale g�os wewn�trzny m�wi� mi, �e to trudny zaw�d. Redakcja j� wys�a�a, �eby zebra�a materia� do artyku�u. Niewiele to si� r�ni�o od mojej pracy. M�j szef, Stanley Buckie, wysy�a� mnie na spotkania z wa�nymi klientami w Bath albo na stacjach kolejowych w Bristolu. Niekt�rzy z tych wa�niak�w byli bardzo nieprzyjemni.

��Przepraszam, to by� straszny dzie�.

��Czy Maxim, nasz fotoreporter, mo�e przyj�� jutro do pa�stwa do domu, zrobi� zdj�cie?

Wsiad�am do samochodu, wyj�am wizyt�wk� i nabazgra�am na odwrocie nasz adres.

��Dzi�kuj� pani � powiedzia�a. � Naprawd� dzi�kuj�. Czy m�� b�dzie w domu?

��Jestem rozwiedziona.

��Tatu� gra w szachy w barwach Norwegii � oznajmi� Matthew. Zamkn�am drzwi i zapali�am silnik.

��Nie musia�e� nic m�wi� o swoim ojcu � powiedzia�am, kiedy wyjechali�my poza teren szpitala.

��Ale to prawda. Jestem z niego dumny. Nie odezwa�am si� wi�cej.

Matthew nie poszed� do szko�y nast�pnego dnia, nie dlatego �e by� chory. Pomy�la�am, �e nale�y mu si� dzie� odroczenia, zanim b�dzie si� musia� stawi� w gabinecie dyrektora. W dodatku by� prawie koniec semestru. Znacie, oczywi�cie, Abbey Choir School. Jest tam prywatna szko�a podstawowa, do kt�rej ucz�szcza Mat, i szko�a �rednia dla ch�opc�w powy�ej trzynastego roku. Na trzynaste urodziny zdaj� egzamin. To b�dzie w lutym. Prymusi id� do najlepszych szk� prywatnych w kraju, ale wi�kszo�� po prostu zdaje do szko�y �redniej. W broszurze podkre�lane s� tradycyjne warto�ci. Rodzice musz� podpisa� zgod� na karcenie za z�e zachowanie. Uwa�a si� to za dobry spos�b na wzbudzanie szacunku i lojalno�ci i wi�kszo�� rodzic�w te� chyba tak my�li. Wagary prowadz� nieuchronnie do ci�g�w.

Uczy�am si� w zwyczajnym, wielkim og�lniaku i musz� przyzna�, �e metody szko�y prywatnej s� dla mnie niezrozumia�e. Zadr�cza�am si� my�lami, czy mam prawo trzyma� Matthew w takiej szkole. Ale trzy lata wcze�niej, kiedy mia� dziewi�� lat, poprosi�am dyrektora, �eby go przyj��. To by�o wtedy, kiedy m�j m�� Sverre mnie opu�ci�. Znalaz�am si� wtedy w �yciowym do�ku, my�l o samodzielnym wychowywaniu syna przera�a�a mnie. Przegra�am na ca�ej linii w stosunkach z m�czyznami: z moim o��opanym piwskiem ojcem, z bra�mi, kt�rych uwa�a�am i nadal uwa�am za rywali, z m�em, kt�ry rzuci� mnie nie dla innej kobiety, ale dla szach�w. Jakie wi�c mia�am prawo, by wychowa� syna na m�czyzn�?

C�, pomy�la�am, �e szko�a to m�ska instytucja i Matthew nauczy si� �y� po�r�d innych m�czyzn, co pomo�e mu pokona� trudno�ci wieku dojrzewania. To jest uzasadnienie, a teraz on jest w ch�rze i w og�le. W�tpi�, czy go stamt�d rusz�. Pracowa�am bardzo ci�ko, �eby zwi�za� koniec z ko�cem i zap�aci� czesne. Najpierwjako taks�wkarz, a teraz jako kierowca w sp�ce.

By�abym bardziej zadowolona, gdybym wierzy�a w ten system. Uznaj� Bibli�, muzyka ko�cielna musi odgrywa� istotn� rol� w �yciu szko�y z ch�rem, a i �acina te� powinna by� obowi�zkowa. Ale dlaczego do wszystkiego innego podchodz� tak staromodnie? Na angielskim sp�dzaj� godziny na analizie gramatycznej zda�. Lista lektur ko�czy si� na Dickensie. Pan od matematyki zakazuje u�ywania kalkulator�w. Sport ogranicza si� do prawid�owego trzymania kija od krykieta. Nie ma w tym rado�ci. Nie trzeba by� pedagogiem, �eby zauwa�y�, �e za du�o tam wkuwania. A kary cielesne s� okropne. Przynajmniej ja tak uwa�am.

O dziwo, Matthew nigdy nie prosi�, �eby go przenie�� do innej szko�y. Jedyna rzecz, kt�ra mu si� nie podoba�a, to �piewanie od czasu do czasu w soboty podczas �lub�w w opactwie, bo traci cz�� wolnego dnia. Poza tym prawie nie narzeka�. Te wagary (w mojej szkole nazywano to prostacko zrywa i cz�sto to robi�am) to co� nowego, chyba �e wcze�niej sprytnie si� maskowa�.

��Pan Fortescue by� nieobecny, bo zasiada� w �awie przysi�g�ych, a nasz� klas� wys�ano do biblioteki. Postanowili�my we trzech p�j�� nad wod�. To wszystko � powiedzia�, nie odrywaj�c wzroku od telewizora.

��Wybrali�cie sobie niebezpieczne miejsce na p�ywanie.

��Nie p�ywali�my. W��czyli�my si� nad wod�.

��To te� by�o niebezpieczne. Dlaczego w�a�nie ty wszed�e� na jaz? Dlaczego nie kto inny?

��Podpu�cili mnie.

��Och, Mat!

Popatrzy� na mnie, przejecha� palcami po w�osach i tonem, kt�ry zapowiada� co� wa�nego, powiedzia�:

��Mamo�

��Tak? � Ostatnio przesta�am by� �mamusi��. Uzna�am to za znak, �e Mat chce wygl�da� na bardziej doros�ego. W szpitalu zapomnia� o tym, ale teraz znowu by� m�odym m�czyzn�.

��Przepraszam, �e sprawi�em k�opot. To si� nie powt�rzy.

Nie oczekiwa�am przeprosin, chcia�am po prostu nawi�za� z nim kontakt.

��Nie ty jeden pope�niasz g�upstwa � odpar�am. � Ka�dy to robi w pewnym okresie �ycia.

Gapi� si� na mnie zaskoczony.

��On te� to powiedzia�.

��Kto?

��Ten fecet, kt�ry mnie wyci�gn��. Powiedzia� prawie to samo, co ty. U�y� s��w �g�upoty� czy �g�upie rzeczy�. �e w pewnym okresie �ycia robimy g�upie rzeczy. Czy co� podobnego.

Odpar�am, �e to pewnie mi�y cz�owiek. Szkoda, �e nie wiemy, kto to jest, i nie mo�emy mu podzi�kowa�. A poza tym musia� zniszczy� sobie ubranie.

��To �mieszne, �e m�wisz to samo � powiedzia� Matthew.

��Pewnie tak.

��Powinni�my si� dowiedzie�, kim jest. Chcia�bym si� z nim spotka� jeszcze raz.

��Nie wiem, dok�d m�g� p�j�� w mokrym ubraniu � mrukn�am. Mo�e poszed� na post�j taks�wek przy opactwie. Jutro zapytam ch�opak�w, z kt�rymi pracowa�am.

Podkr�ci�am g�o�no�� w telewizorze. Wysi�ek zwi�zany z rozmow� o wypadku by� za du�y dla nas obojga.

W pi�tek Matthew przyszed� do kuchni i otworzy� lod�wk�. Zapyta�am, co spodziewa si� znale��.

��Krem � odpar�.

��Jeste� optymist�. Wczoraj zjad�e� resztk�. Je�li naprawd� ci to potrzebne, to w zamra�alniku s� lody. Jak� masz prac� domow� w tym tygodniu? � Czasu zawsze jest tak ma�o, �e moje rozmowy z synem s� zredukowane do takich pogaduszek. Nie lubi� udawa� nadgorliwej mamu�ki, ale on pewnie tak to widzia�, a i ja odnosi�am takie wra�enie. By� w wieku, w kt�rym niech�tnie ujawnia si� my�li, wi�c trzymali�my si� spraw praktycznych, a kwestia pracy domowej jest nie do pomini�cia.

Powiedzia�, �e musi doko�czy� t�umaczenie z �aciny, przygotowa� si� do sprawdzianu z Biblii na poniedzia�ek i � jak m�wi� � �zrobi� ten pedalski projekt z historii�.

��Matthew! � s�ysza�am gorsze s�owa, kiedy je�dzi�am taks�wk�, ale razi�o mnie, �e s�ysz� to od w�asnego syna. � Co ci w�a�ciwie w nim przeszkadza?

��Mamy znale�� s�ynnych ludzi, kt�rzy mieszkali przy tej ulicy i napisa� co� o ich �yciu. Pier� ma �atwo. Dosta� Circus, a tam s� tabliczki z nazwiskami. A ja utkn��em na Gay Street, co za pech.

��Musisz troch� poszuka�. Chyba na tym polega to zadanie.

��Poszuka�?

��Nie udawaj g�upka, Mat. Musz� by� jakie� ksi��ki, w kt�rych mo�esz to sprawdzi�.

��Gdzie?

��Na pocz�tek w bibliotece.

��Chyba �artujesz.

��Nie w szkolnej bibliotece, tylko w publicznej. P�jdziemy tam jutro. Poka�� ci, gdzie szuka�.

��O kt�rej? W soboty pracujesz.

��Jeszcze nie mog� ci powiedzie�, kochanie. Postaram si� znale�� czas.

Jego spojrzenie m�wi�o, �e nie bardzo mi wierzy. Odwr�ci� si� i zgarbiony powl�k� do swojego pokoju. Us�ysza�am, jak w��cza telewizor. Poczu�am napi�cie w karku i ramionach. Je�li nie mam czasu, �eby pom�c dziecku w pracy domowej, to jaki to wszystko ma sens? Niewdzi�czno�� Mata jeszcze bardziej pogr��y�a mnie w rozpaczy. Ci�gle musia�am sobie przypomina�, �e jego zachowanie jest norm� w okresie dojrzewania. Nie osi�gn�� jeszcze takiej dojrza�o�ci, �eby da� sobie rad� z hormonami, je�li to w og�le jest mo�liwe. Przyk�ad jego ojca nie by� zach�caj�cy.

Z pokoju nagle us�ysza�am krzyk.

��Mamo, chod�. Zirytowa�am si�.

��Nie m�w tak do mnie, Matthew.

��Szybko.

Nutka ponaglenia w jego g�osie zelektryzowa�a mnie. Zasta�am Matthew na kolanach przed telewizorem. Palcem dotyka� ekranu.

��To on!

��Kto?

��No ten, kt�ry uratowa� mi �ycie.

Na ekranie zobaczy�am ciemnow�osego m�czyzn� z w�sem, a potem kamera pokaza�a inny obraz, jakie� ogromne wn�trze z filarami i kandelabrami. Potem ukaza�a si� m�oda kobieta w niebieskiej sp�dnicy i zada�a pytanie.

��Znowu go poka�� � powiedzia� Matthew.

��Kto to jest?

��Nie wiem. Dopiero w��czy�em.

Kobieta na ekranie zada�a kilka pyta� dotycz�cych Jane Austen.

Zn�w pojawi�a si� twarz m�czyzny. Odpowiada� z pewno�ci� siebie, cedzi� s�owa tak, jakby by� przyzwyczajony do wywiad�w. W oku mia� weso�y b�ysk, jakby ca�a ta sprawa wydawa�a mu si� �mieszna.

��To on� z tymi w�sami � upiera� si� m�j syn.

��Tysi�ce m�czyzn nosi takie w�sy.

��Wiem.

��To nie mo�e by� ten cz�owiek, kochanie.

��Dlaczego nie? To on.

��Dostrzeg�e� go w�r�d wszystkich innych twarzy, kt�re widujesz w telewizji? Ten program mo�e by� nadawany ze Szkocji. Sk�dkolwiek.

��Mamusiu, to kana� pierwszy, �Points West�. Je�li przestaniesz gada� i zaczniesz s�ucha�, mo�e poznamy jego nazwisko.

M�czyzna na ekranie m�wi�:

��w Perswazjach pisa�a o publicznych salach stanowi�cych t�o dla tego, co opisa�a jako�eleganck� g�upot� prywatnych przyj��. By�o w tym co� z kwa�nych winogron, jak s�dz�. Te przyj�cia czy rauty, jak je nazywano, by�y jak na owe czasy zwariowanymi imprezami, wolnymi od zasad i konwencji rz�dz�cych w salach zgromadze�. Liczba uczestnik�w bali by�a niewielka. W jednym z list�w Jane pisze, jak si� uradowa�a, kiedy do sal przyby�o kilka tuzin�w ludzi wi�cej, po zako�czeniu prywatnych przyj��. Mo�e pani j� sobie wyobrazi�, jak siedzi i b�bni palcami o por�cz fotela, czekaj�c na rozw�j wypadk�w?�

��M�wi o Bath � powiedzia�am.

��A wi�c wzorce �ycia towarzyskiego ulega�y zmianie? � zapyta�a dziennikarka. � Biedna Jane zmarnowa�a tutaj najlepsze lata.

��Tak, kiedy jej rodzina tu przyby�a, Bath pod wzgl�dem towarzyskim znajdowa�o si� na r�wni pochy�ej. Modnym miejscem sta�o si� Brighton. Ksi��� Walii wola� morski klimat, wi�c wszyscy, kt�rzy si� liczyli, zacz�li zje�d�a� do Brighton, a nie do Bath.

Dziennikarka odwr�ci�a si� do kamery.

��A sale zgromadze� zacz�y by� wykorzystywane w innych celach. Dzi�kuj� panu, profesorze Jackman. Profesor Jackman organizuje tu we wrze�niu wystaw� Jane Austen w Bath. Powiedzmy teraz o salach w czasach nam bli�szych�

Matthew �ciszy� telewizor.

��Widzisz? To on � powiedzia� rado�nie. � Nazywa si� Jackman.

��Ale ten cz�owiek jest profesorem.

��No to co? To on mnie wyci�gn�� z wody. Mamo musimy mu podzi�kowa�, jak nale�y.

��Wyjdziemy na idiot�w, je�li si� pomyli�e�.

��Nie pomyli�em si�.

��Mat, bardzo �atwo si� pomyli�. Ludzie inaczej wygl�daj� w telewizji.

��On nie. � Zacisn�� wyzywaj�co usta. � Nie chcesz go odszuka�? Zawaha�am si�. To mog�o si� sta� powodem zadra�nie� mi�dzy nami.

Ale �atwo by�o temu zapobiec.

��Oczywi�cie, �e chcia�abym go odszuka�, o ile to jest ten cz�owiek, ale musia�by� mu si� dobrze przyjrze�, zanim do niego podejdziemy, nie tylko w telewizji. Ciekawe, czy jest w ksi��ce telefonicznej.

Matthew poszed�, �eby j� przynie��.

Moje wszystkie podejrzenia co do partii misi�w rozproszy�y si� w sobot� rano. Pan Buckie poprosi mnie, �ebym zawioz�a misie do namiotu Instytutu Kobiet na terenach Longleat House, na piknik pluszowych misi�w. Dzikie pomys�y, kt�re l�g�y mi si� po nocy w g�owie, �e niekt�re misie wypchane s� heroin� albo diamentami, wygl�da�y teraz idiotycznie. A szef wygl�da� na zadowolonego z siebie.

Nie sko�czy� jeszcze ze mn�.

��M�oda damo, ci�gle czytam o tobie w gazetach. Widzia�a� wieczorny �Telegraph�? � Wr�czy� mi egzemplarz.

��Czwarta strona.

Otworzy�am gazet� i zobaczy�am zdj�cie, na kt�rym obejmuj� Matthew ramieniem. Tytu� brzmia� �Pom�cie nam znale�� bohatera�.

��Dobre! � powiedzia�am i nie czyta�am dalej.

��Mam nadziej�, �e ten facet wkr�tce si� odnajdzie � zauwa�y� pan Buckie.

��Dzi�kuj�.

��Je�li nie odnajdzie si�, powiedzmy, do pocz�tku przysz�ego tygodnia, zaproponuj� nagrod� w wysoko�ci stu funt�w ka�demu, kto potrafi go wskaza�.

Z trudem prze�kn�am �lin�. Pomys� nie podoba� mi si� ani troch�. By� mo�e szef w ten spos�b chcia� mi zrekompensowa� k�opoty z policj� i misiami.

��To bardzo szlachetne � powiedzia�am tak, �eby pokaza�, �e doceniam pomys�, ale nie podchodz� do niego zbyt entuzjastycznie.

Takie subtelno�ci w og�le do niego nie dotar�y.

��Ale gdzie� tam � �achn�� si�. � Tego rodzaju gest nie odbije si� ujemnie na finansach firmy.

��Nie wiem tylko, czy taka nagroda jest na miejscu. Nagrody daje si� za informacje o napadach na banki i w�amaniach.

��A tak�e zaginionych pieskach i kotkach. Nie widz� problemu.

Nie kwestionowa�am jego sposobu my�lenia. Powiedzia�am co� innego.

��Prosz� nie my�le�, �e nie jestem panu wdzi�czna. Po prostu nie chc�, �eby ten cz�owiek poczu� si� zaszczuty. Mo�e chcia� pozosta� anonimowy. Ma prawo do prywatno�ci.

��S�usznie � przyzna�. � Kto wie, mo�e mia� pow�d, �eby tamtego dnia nic by� w Bath.

��W�a�nie.

��Od czasu do czasu wszyscy mamy ochot� urwa� si� ze smyczy, zgodzisz si�, Dano?

��W moim wypadku to nie wchodzi w gr�. Ale doceniam pa�sk� ofert�. Mam na my�li nagrod�. � I wysz�am zrobi�, co do mnie nale�a�o.

Kiedy odbiera�am cztery pud�a z magazynu, sprawdzi�am, czy nikt przy nich nie gmera�, odk�d je tam zostawi�am. �eby zyska� ca�kowit� pewno��, zajrza�am, czy wszystkie osiemset misi�w jest na miejscu. Potem pojecha�am do Longleat i przekaza�am je Instytutowi Kobiet, �eby rozdano je dzieciom. Sko�czy�am przed wp� do jedenastej.

Skoro uda�o mi si� osi�gn�� tak dobry czas, uzna�am, �e mog� sobie pozwoli� na urwanie si� ze smyczy � chocia� niezupe�nie tak, jak to sobie wyobra�a� Stanley Buckie � i dotrzyma� obietnicy, kt�r� da�am Matthew. Zabra�am go z domu i pojechali�my do Bathwick Hill w poszukiwaniu John Brydon House. W�a�cicielem, wed�ug ksi��ki telefonicznej, by� jedyny G. Jackman mieszkaj�cy w Bath. Mgli�cie przypomina�am sobie, �e przeje�d�a�am obok tego domu kilka razy, ale nie chcia�am si� teraz zdawa� wy��cznie na swoj� pami��.

��Niczego nie obiecuj� � powiedzia�am do Matthew. � Znajdziemy dom, zaparkujemy gdzie� w pobli�u i zobaczymy, czy on tam jest.

��A je�li nie wyjdzie?

��B�dziemy musieli wymy�li� co� innego.

��Na przyk�ad zapuka� do drzwi?

��Mat, przesta�. Powiedzia�am ci, �e niczego nie obiecuj�.

Ale istotnie, mia� racj�. Nale�a�o wej�� do domu. Siedzenie tego cz�owieka bez jego wiedzy by�o podst�pne, ale mia�am �wiadomo�� tego, �e nie bardzo mo�na polega� na moim synu. Fantazjowa�. Odk�d zacz�� wypowiada� d�u�sze zdania, zaludni� ulice Bath chochlikami, kosmitami, gwiazdami popu i postaciami z seriali. Chocia� ostatnio by� bardziej pow�ci�gliwy z tymi zwidami, i tak uwa�a�am, �e oszcz�dzimy sobie wstydu, je�li obejrzy profesora Jackmana z bezpiecznej odleg�o�ci, zanim spr�bujemy mu si� przedstawi�. By�am przekonana, �e Mat b�dzie musia� przyzna� si� do pomy�ki.

Skr�cili�my w lewo i jechali�my powoli przez kilka minut, wypatruj�c nazw dom�w. Wkr�tce ulica nabra�a wiejskiego wygl�du, bo zwi�kszy�y si� odleg�o�ci mi�dzy parcelami. John Brydon House sta� po prawej. Matthew zauwa�y� nazw� na s�upku chwil� przede mn�.

Przejecha�am mercedesem jakie� pi��dziesi�t metr�w dalej i zatrzyma�am si� w miejscu, z kt�rego nie by�o wida� cofni�tego od drogi domu. Szare �ciany by�y ciemniejsze ni� miejscowy wapie� i mocno obro�ni�te bluszczem. Nie by� ani w stylu georgia�skim, ani nowoczesnym; domy�la�am si�, �e to styl wiktoria�ski albo edwardia�ski. Br�zowe volvo sta�o na szerokim, p�kolistym podje�dzie.

��W porz�dku, szefie � powiedzia� Matthew, zgrywaj�c si� na posta� z powie�ci detektywistycznej. � Staniemy przed t� spelun�?

Nie spodoba� mi si� ten �art.

��Najwyra�niej kto� jest w domu. Przejdziemy powoli obok.

Wysiedli�my i przespacerowali�my si� wzd�u� kamiennego murku, odgradzaj�cego podjazd, pr�buj�c nie gapi� si� na dom zbyt otwarcie. Zatrzymali�my si� u ko�ca muru, gdzie krzaki tworzy�y wygodn� dla nas os�on�, daj�c zarazem widok na dom i podjazd.

��Przejdziemy jeszcze raz? � zapyta� Matthew.

��My�l�, �e powinni�my chwil� posta� tutaj.

��Tam jest �cie�ka. Je�li p�jdziemy na pole, b�dziemy mieli widok na ty�y domu. Mo�e jest w ogrodzie.

��Nie podniecaj si� � powiedzia�am.

Matthew wzruszy� ramionami, wskoczy� na murek, usiad� na nim i zacz�� bi� pi�tami o kamienie. Gdzie� nad nami rozleg�y si� trele kosa. By�o to mi�e prze�ycie. Rzadko s�ysz� �piew ptak�w.

��Gruba Molly dzwoni�a wczoraj wieczorem � rzuci� niedba�ym tonem. Tym razem nie skarci�am go za obra�anie mojej p�ci.

��Nie m�wi�e�. O kt�rej?

��Do�� p�no. Kiedy bra�a� k�piel. Powiedzia�em, �e nie mo�esz podej�� do telefonu.

��Czego chcia�a tym razem?

��Tego samego, co poprzednio. Czy mamy co� nowego? M�wi�a, �e mn�stwo ludzi dzwoni�o do gazety, kiedy pu�ci�a ten kawa�ek, �e chc� znale�� bohatera. Niekt�rzy widzieli, jak mnie uratowa�. Opisali go, ale �aden nie wiedzia�, kto to jest. Powiedzia�em, �e ja wiem, bo by� w telewizji.

��Bo�e, Mat!

Za�o�y� r�ce na piersi i popatrzy� w niebo.

��Co ci� teraz ugryz�o? Mia�am ochot� skr�ci� mu kark.

��Poda�e� jej nazwisko profesora?

��Oczywi�cie.

��Ty g�uptasie! A je�li si� pomyli�e�?

��Nie pomyli�em si�. Ju� ci to m�wi�em.

��Mat, m�g�by� patrze� na mnie, kiedy m�wi� do ciebie? Takich rzeczy nie m�wi si� dziennikarzom, chyba �e si� jest na sto procent pewnym, a nawet wtedy nie zawsze m�drze jest z nimi rozmawia�.

��Dlaczego? Przecie� niczego nie musimy si� wstydzi�. Pyta�a, czy chcia�bym co� doda�. Wola�aby�, �ebym sk�ama�?

��Mog�e� jej powiedzie� zreszt�, jakie to ma teraz znaczenie? Po co czaimy si� za krzakiem, skoro wszyscy o tym wiedz�?

��To by� tw�j pomys�, �eby tu przyjecha� � wypomnia� mi niewdzi�cznie Matthew. Zeskoczy� z murku. � Zapukamy?

��Chyba nie mamy wyboru. Jestem pewna, �e ju� zd��y�a do nich zadzwoni�. Matthew�

��Tak?

��Pozw�l, �e ja b�d� m�wi�.

��Prosz� bardzo.

Protekcjonalny ton Matthew dotkn�� mnie. Wyczuwa�am w tej uwadze cie� szowinistycznej, m�skiej wy�szo�ci. Kry�o si� to prawie we wszystkim, co Mat powiedzia� dzi� rano. Nauczy� si� tego w szkole. Na pewno. Nie mog� pozwoli�, �eby tak ju� zosta�o. By�am dla niego matk� i ojcem i wymaga�am szacunku. Z�apa�am go za r�kaw szkolnej marynarki.

��Je�li b�dziesz si� do mnie tak odzywa�, m�ody cz�owieku � skarci�am go stanowczo � b�dziesz musia� znale�� sobie kogo� innego, kto wyci�gnie ci� z tarapat�w, bo stracisz ca�� moj� sympati�.

Szeroko otworzy� oczy i nagle zacz�� wygl�da� bardzo dziecinnie.

��Przepraszam, mamusiu.

��Dobrze ju� � mrukn�am. � Zapomnijmy o tym. � I posz�am w stron� domu.

Nawet nie zd��yli�my podej�� do wej�cia, kiedy Matthew stwierdzi�:

��Kto� wychodzi.

Zerkn�am nad murkiem i zobaczy�am m�czyzn� na ganku.

��To nie on! � powiedzia� Matthew teatralnym szeptem. � Mamusiu, to nie on.

Sama widzia�am, �e cz�owiek, kt�ry szed� teraz szybko, lekko rozko�ysanym krokiem w stron� volvo na podje�dzie, w niczym nie przypomina� profesora. Oboje widzieli�my go w telewizji. Ten to by� kawa� ch�opa, oko�o dwudziestu lat, same mi�nie i �ci�gna, mia� zaczesane do ty�u jasne jak s�oma w�osy i nie mia� w�s�w. Nosi� chabrow� koszul� z kr�tkimi r�kawami, bia�e d�insy i bia�e trampki. Za�wita�o mi w g�owie, �e mog�am go ju� gdzie� widzie� w innych okoliczno�ciach. Zazwyczaj, kiedy rozpoznaj� ludzi, okazuje si�, �e jechali moj� taks�wk�, ale bywa, �e m�zg nie potrafi kogo� umiejscowi�. Co� mi m�wi�o, �e ten m�ody przystojniak nigdy nie jecha� moj� taks�wk�. Widzia�am go gdzie indziej. Wzi�am Matthew za nadgarstek.

��Nie powinni�my tu d�u�ej sta�. Lepiej chod�my.

Nie zrobili�my nawet kilku krok�w, kiedy nagle rozegra�a si� scena jak z melodramatu. Z otwartych drzwi dobieg� ostry krzyk.

��Nie mo�esz tak odej��, na lito�� bosk�! Wr��! � Na ganku pojawi�a si� kobieta z d�ugimi, rozpuszczonymi, rudymi w�osami i rzuci�a si� za m�czyzn�. Dopad�a go, kiedy otwiera� drzwi samochodu. Musia�a by� o kilka lat starsza od niego, twarz nadal mia�a pi�kn�, ale sk�ra na niej by�a napi�ta i zm�czona.

Wszystko to sta�o si�, kiedy przechodzili�my przed John Brydon House. Nie chcia�am wyda� si� ciekawska, szczeg�lnie �e kobieta by�a bosa i mia�a na sobie tylko r�ow� jedwabn�, rozchylon� a� do bioder podomk�. Nie potrzebuj� k�opot�w. Oboje zbyt byli poch�oni�ci w�asnym dramatem, �eby zwraca� uwag� na to, czy kto� na nich patrzy. Kobieta wyci�gn�a r�k� i chwyci�a m�czyzn� za z�oty �a�cuszek na szyi. Nie chcia�a pozwoli�, �eby wsiad� do samochodu.

��Andy, nie odchod�, nie mo�esz mi tego zrobi�! Wr��, prosz�! Co mam zrobi�, ukl�kn�� i b�aga� ci�?! � krzycza�a.

M�czyzna, do kt�rego m�wi�a Andy, nie odpowiedzia�. Odrywa� jej palce, jeden po drugim, od �a�cuszka, jakby si� ba�, �e go zerwie, kiedy j� odepchnie. Ona z�apa�a go za bujne jasne w�osy, ale to nie zrobi�o na nim wra�enia. Kiedy uda�o mu si� uratowa� �a�cuszek, chwyci� j� za nadgarstki, zmusi� do ukl�kni�cia i przewr�ci� lekkim, pogardliwym pchni�ciem.

��Ty draniu! � krzykn�a, gdy upad�a bokiem na �wir, ale m�g� j� pchn�� mocniej, wtedy bardziej by j� zabola�o.

Zanim zdo�a�a wsta�, Andy wsiad� do samochodu i zatrzasn�� drzwi. W��czy� silnik. Bi�a pi�ciami w szyb� i krzycza�a.

��Andy, przepraszam!

Volvo zachrz�ci�o po �wirze, wyjecha�o na drog� i skr�ci�o w kierunku Bath. Kobieta podbieg�a a� do bramy i patrzy�a jak odje�d�a. Szlocha�a.

Wlekli�my si� z Matthew oszo�omieni, ale teraz przy�pieszyli�my i dotarli�my do naszego samochodu. Szcz�liwie nie sta� z tej strony, dok�d pojecha�o volvo. Wsiedli�my i zamkn�li�my drzwi.

��Jak my�lisz, kto to by�? � zapyta� Matthew. Powiedzia�am, �e nie mam zielonego poj�cia.

��To ten dom.

��Wiem. Ksi��ki telefoniczne nie s� na bie��co uzupe�niane. Mo�e tw�j profesor sprzeda� go i wyprowadzi� si� dok�d�. Tak czy inaczej, proponuj�, �eby�my nie pukali do tych drzwi.

��Czemu ona tak krzycza�a?

��Nic nam do tego. To ich prywatne sprawy.

��Tak jak seks? To masz na my�li?

��Matthew, do�� ju� tego.

��Pod podomk� nic nie mia�a. Czy to prostytutka, mamusiu?

��Nie b�d� �mieszny. � Uruchomi�am samoch�d.

��Tylko pyta�em. Prawie nie rozmawiasz ze mn� o seksie. Wyzwolona m�odzie�! W jego wieku prawie spali�am si� ze wstydu, kiedy matka powiedzia�a mi, czego mam si� spodziewa�, cho� ani razu nie nazwa�a nawet organ�w rozrodczych.

Zawr�ci�am i przejecha�am obok domu. Kobieta znikn�a, drzwi frontowe by�y zamkni�te. Pojechali�my do Bath i zaparkowali�my naprzeciwko Orange Grove. By�am zadowolona, �e mam w zanadrzu obietnic�, jak� z�o�y�am Matowi � wizyt� w centralnej bibliotece, w dziale historii lokalnej. Zaprowadzi�am go na parter i sp�dzili�my w ciszy p� godziny, zdejmuj�c ksi��ki z p�ek i szukaj�c informacji o Gay Street. Odkryli�my, �e zosta�a nazwana na cze�� kogo�, kto nazywa� si� Robert Gay i by� w�a�cicielem grunt�w, na kt�rych ulica zosta�a wytyczona.

��Wielkie rzeczy! � powiedzia� Mat. Ale uda�o nam si� sporz�dzi� list� by�ych mieszka�c�w i go�ci. Na tej li�cie znale�li si� John Wood, Tobias Smollett, Josiah Wedgwood, Jane Austen i William Friese-Green. Matthew spisa� te nazwiska i o�wiadczy�, �e o �adnym z nich nie s�ysza�.

��Musisz si� czego� o nich dowiedzie�. Taki jest cel tego �wiczenia � t�umaczy�am, pr�buj�c wykrzesa� z niego troch� entuzjazmu. � P�jdziemy teraz do ksi�gozbioru podr�cznego i poka�� ci, gdzie szuka�.

Zostawi�am go, gdy robi� notatki ze s�ownika biograficznego, i posz�am wykupi� nowy bilet parkingowy. Obok samochodu czeka�a wielka znajoma, niezbyt mile widziana osoba.

Molly Abershaw oznajmi�a, �e to ch�opaki z postoju zauwa�y�y m�j w�z. M�wili, �e pewnie nied�ugo b�d� wraca�. Tego dnia by�a w kolorowym poncho, kt�re prawdopodobnie kupi�a w sklepiku z wyrobami rzemios�a latynoameryka�skiego.

��Pomy�la�am, �e chcia�aby pani dosta� �wie�y egzemplarz. � Wr�czy�a mi �Evening Telegraph�.

Reporta� nosi� tytu� �Profesor idzie na ratunek�. Przeczyta�am go szybko. By�o jasne, �e razem z Matem mogliby�my oszcz�dzi� sobie k�opot�w, gdyby�my usiedli przy telefonie, zamiast zagl�da� przez mur John Brydon House. Potwierdzono, �e to profesor Jackman by� bohaterem znad jazu Pulteney.

Molly Abershaw si� rozpromieni�a.

��Musz� przyzna�, �e jestem bardzo z tego zadowolona. Ten reporta� jest m�j od samego pocz�tku. To naprawd� daje satysfakcj�, kiedy mo�na wszystko prze�ledzi� krok po kroku.

��Rozmawia�a pani osobi�cie z profesorem?

��Tak, Mat da� mi namiary. To inteligentny ch�opak.

��Ma pani na my�li Mata?

Molly Abershaw zatrz�s�a si� ze �miechu.

��Obu, ale m�wi�am o Matcie. � Ze sposobu, w jaki si� u�miecha�a, jasno by�o wida�, �e chowa co� w zanadrzu.

��Pozwoli pani, �e porozmawiam z Matem?

��A mam wyj�cie? � odpar�am realistycznie. Nie chcia�am si� spiera�. � Odbiera telefony pod moj� nieobecno��.

��I jest bardzo zdolny. Wi�kszo�� dzieci w jego wieku odpowiada monosylabami. Jestem pewna, �e to zas�uga szko�y.

��By� mo�e. � By�am czujna. Nie chcia�am, �eby w gazecie zn�w wspomniano szko��. Mat te� by tego nie chcia�.

��Musz� zapyta�, czy chce pani spotka� si� z profesorem Jackmanem, �eby mu podzi�kowa� osobi�cie?

I teraz Mat wypapla�by wszystko o incydencie przy John Brydon House. Ale dzi�ki panu Fortescue i pracy domowej z historii prasa nie dosta�a sensacyjnej historyjki.

��Z pewno�ci� znajdziemy jaki� spos�b, �eby wyrazi� wdzi�czno�� � odpar�am, starannie dobieraj�c s�owa.

��Mog� zaaran�owa� spotkanie.

��To chyba nie b�dzie potrzebne � rzuci�am szybko.

��Nie chce si� pani z nim spotka�?

��Chc�, ale� � zacz�am mi�kn��.

��U�cisn�� mu d�o� i w og�le?

��Chyba tak.

��Jutro b�dzie w ksi�garni Waterstone�s. Ted Hughes podpisuje tam swoje wiersze, wszyscy miejscowi intelektuali�ci zostali zaproszeni.

��Prawdopodobnie mnie nie wpuszcz�.

��Dlaczego? Spotkanie jest otwarte dla wszystkich. Na tym polegaj� takie imprezy. Chodzi o sprzeda� ksi��ek. Mo�e pani z Matem podej�� cicho do profesora i porozmawia� z nim spokojnie przy herbacie. To znacznie �atwiejsze ni� telefonowanie do niego do domu czy wizyta na uniwersytecie.

Zawaha�am si�. Rzeczywi�cie, to wydawa�o si� najmniej k�opotliwe.

��I Mat nie b�dzie musia� zwalnia� si� ze szko�y � doda�a Molly Abershaw.

��W niedziel� �piewa na mszy.

��Po po�udniu?

Przyzna�am, �e nie znajdzie si� chyba lepsza okazja, �eby wyrazi� wdzi�czno�� profesorowi. A �e jestem pr�n� istot�, od razu zacz�am si� zastanawia�, w co si� ubra�.

��Pewnie si� tam spotkamy � doda�a Molly Abershaw.

W niedziel� w porze lunchu w ksi�garni Waterstone�s k��bi�o si� od ludzi, kt�rzy chcieli zobaczy� poet� albo dosta� jego autograf. Razem z Matem stali�my z boku, na wzgl�dnie spokojnej przestrzeni mi�dzy fantastyk� a powie�ciami detektywistycznymi. Wypatrywali�my innego wa�nego cz�owieka.

Mat, mimo protest�w, w�o�y� szkoln� marynark� w czerwone i bia�e paski, szare spodnie, bia�� koszul� i krawat. Powiedzia�am mu, �e przy takiej okazji nie mo�e si� pojawi� w swoim zwyczajnym, niedzielnym stroju � podkoszulce i d�insach, kt�re ch�rzy�ci nosz� pod sutannami podczas mszy w opactwie. Gdera�, �e gdyby zobaczyli go koledzy z klasy, jak idzie Milsom Street w mundurku szkolnym, przy najbli�szym spotkaniu zamieniliby mu �ycie w piek�o. Powiedzia�am mu, �e moi koledzy taks�wkarze te� by mnie skrytykowali, gdyby zobaczyli mnie w sp�dnicy.

��To on! � powiedzia� nagle Matthew.

��Gdzie?

��W tej grupce, z ty�u, przy ksi��kach.

��Ksi��ki s� wsz�dzie wok� nas.

��Pod �cian�, pod napisem �Beletrystyka�, przed kobiet� w zielonym kapeluszu. Stoi z wysokim czarnym i �ysym z muszk�.

��Czy to on? � zapyta�am. � Wydawa�o mi si�, �e jest wy�szy, kiedy widzia�am go w telewizji.

��To na pewno on � upiera� si� Matthew. � I jest wysoki.

��No tak, jest. Rzeczywi�cie, podobny. Masz racj�.

Profesor Jackman z o�ywieniem rozmawia� z lud�mi, kt�rzy przy nim stali. Z czarnym w�sikiem, rozbieganymi oczami i gestykulacj�, podkre�laj�c� to, co m�wi�, wygl�da� raczej na gondoliera targuj�cego si� o zap�at� ni� na naukowca. Najwyra�niej by� cz�owiekiem komunikatywnym. Bez w�tpienia warto chodzi� na jego wyk�ady. Z�apa�am si� na tym, �e chc� podej�� bli�ej, �eby us�ysze�, co m�wi. Ale parali�owa�a mnie perspektywa przerwania mu, �eby przedstawi� syna. Nie by�am w stanie przewidzie� jego reakcji.

Matthew te� wzdraga� si� przed wykorzystaniem okazji, kiedy wreszcie si� nadarzy�a.

��W�osy mu teraz bardziej stercz� ni� wtedy, kiedy go widzia�em � powiedzia�. Najwyra�niej chcia� zyska� na czasie. � Ale wtedy by�y mokre. I nie nosi� marynarki.

��Jest szyta na miar�, tak my�l� � mrukn�am. � Musi mu by� gor�co.

��Mnie te�.

��Tam stoi pani, kt�ra rozlewa sok pomara�czowy � powiedzia�am. � Mo�e sprawdzimy, czy ka�dy mo�e si� napi�?

Ledwie zrobili�my kilka krok�w, poczu�am, jak kto� �apie mnie za rami�. Zrobi�o si� cieplej, gdy us�ysza�am brz�k bi�uterii. Molly Abershaw znalaz�a nas.

��Idziecie w z�ym kierunku, kochani. On jest tam. Ale� ty elegancko wygl�dasz, Mat. Chod�cie, przedstawi� was.

Przepchn�a si� przez sal�. Szli�my za ni� z Matem jak piechota za czo�giem. Grupka skupiona wok� profesora nadal z uwag� s�ucha�a jego s��w.

��Profesor Jackman?

��Tak? � Odwr�ci� si� z uniesionymi brwiami, bo przerwano mu w p� s�owa.

��Nazywam si� Molly Abershaw. Wczoraj rano rozmawiali�my przez telefon. Jestem z �Evening Telegraph�.

Zacisn�� szcz�ki.

��Wydawa�o mi si�, �e ustalili�my, prosz� pani, i� nie mam prasie nic wi�cej do powiedzenia.

Czo�g zatrzyma� si� dos�ownie, ale w przeno�ni brn�� dalej.

��Spokojnie, panie profesorze. Nie prosz� o wypowied�. Chc� tylko panu kogo� przedstawi�. To raczej spotkanie starych znajomych ni� przedstawianie obcych ludzi. Pami�ta pan ma�ego Matthew? � Po�o�y�a r�k� na ramieniu Mata, jakby mog�y by� jakie� trudno�ci z rozpoznaniem go.

��Mat, powiedz to, co masz do powiedzenia.

Zanim Matthew zd��y� otworzy� usta, profesor Jackman rzuci� lakonicznie.

��Nie ma potrzeby.

��To jego matka, pani Didrikson � wtr�ci�a Molly Abershaw. � Przyszli tu specjalnie, �eby si� z panem spotka�.

��Co jest, Greg, nie chcesz, �eby ci� rozpoznano? � odezwa� si� �ysy z muszk�.

Molly Abershaw mocniej chwyci�a Matthew za rami� i popchn�a go bli�ej profesora.

��Prosz� si� odsun�� � rzuci�a do mnie.

��Panie profesorze, zechce pan spojrze� w t� stron�? � da� si� s�ysze� jaki� g�os.

B�ysn�� flesz.

Nikt si� tego nie spodziewa�, poza oczywi�cie fotoreporterem i Molly Abershaw. A� do tego momentu nie zauwa�y�am nikogo z aparatem. By�am w�ciek�a. Ca�a sprawa wygl�da�a na zastawion� pu�apk�, ja z Matem byli�my przyn�t�.

��Co tu si�, do diab�a, dzieje? � zapyta� profesor Jackman.

��Niech pan si� nie rusza. Jeszcze jedno � powiedzia� fotoreporter, wysoki, brodaty m�odzieniec w r�owej koszuli.

Profesor dzia�a� szybko. Zrobi� krok do przodu, si�gn�� nad p�k� z ksi��kami, za kt�r� sta� fotoreporter, i chwyci� go za nadgarstek. Powiedzia�, �eby otworzy� aparat i wyj�� film.

��Nie mog� tego zrobi�.

��Aleja mog�. � Jackman wykr�ci� mu do g�ry r�k� z aparatem.

��Uszkodzi pan to! � powiedzia� fotoreporter.

��To niech pan sam to zrobi.

��Hej, nie ma pan prawa� � krzykn�a Molly Abershaw.

��B��d. � Profesor nie zwolni� chwytu. � To wy nie macie prawa. Jeste�cie bezczelni. To jest spotkanie na cze�� pana Hughesa, a nie mecz pi�karski.

Ludzie odwracali g�owy, rozmowy wok� nas si� urwa�y.

��W porz�dku, niech mnie pan pu�ci � powiedzia� fotoreporter. Profesor Jackman zwolni� chwyt.

Fotoreporter nacisn�� guzik i otworzy� aparat.

��Niech pan wyjmie film i odda mi go � rozkaza� profesor. � Tak. Chc� dosta� film. � W�o�y� go do kieszeni i popatrzy� na ludzi. � Sprawa zamkni�ta � powiedzia�, po czym wr�ci� do swoich rozm�wc�w.

Sta� do nas plecami. Ani ja, ani Matthew nic mogli�my ju� z nim porozmawia�. By�am za�enowana i z�a bardziej ze wzgl�du na Mata ni� na siebie. Ta szczera pr�ba wyra�enia wdzi�czno�ci zako�czy�a si� koszmarnie, a winna temu by�a Molly Abershaw. Nie profesor. Jego reakcja by�a zrozumia�a. Wykorzystano nas wszystkich cynicznie.

Spojrza�am gniewnie na Molly Abershaw rozmawiaj�c� z fotoreporterem.

��Daj spok�j, mamo � powiedzia� Mat.

Mia� racj�. Nie by�o sensu robi� kolejnej sceny. Wyszli�my.

Na komisariacie przy Manvers Street Diamond poda� Danie Didrikson kubek kawy i powiedzia�, �e w�a�nie przysz�a informacja na temat syna. Patrol policyjny odwi�z� ch�opca do internatu. Kiedy wychodzili, ogl�da� z kolegami Benny Hill Show.

��Teraz mo�e si� pani uspokoi� � powiedzia� z lekkim u�mieszkiem, kt�rym dawa� do zrozumienia, jak absurdalna, cho�by i uprzejma, jest ta uwaga.

Nie odpowiedzia�a, b��dzi�a powoli wzrokiem po �cianach pokoju przes�ucha� przypalonych petami, zaplamionych kaw�, brylantyn� i innymi nieokre�lonymi substancjami. Przez godzin� da�a si� pozna� jako �wiadek got�w do wsp�pracy. Wspomina�a pierwsze spotkania z Jackmanami i robi�a to szczerze, z godno�ci�, jakby nie ucieka�a tego wieczoru i zawsze chcia�a porozmawia� z policj�. Diamond, patrz�c na jej dzieci�co ma�� lew� d�o�, spokojnie le��c� na drewnianym stole, najwyra�niej odpr�on�, pomy�la�, �e Dana Didrikson nie ma sobie nic do zarzucenia. Czy nie obiecywa� sobie zbyt wiele, s�dz�c, �e postanowi�a przyzna� si� do morderstwa i zaraz z niezm�conym spokojem opowie, dlaczego i jak go dokona�a?

��Mo�emy kontynuowa�? � zapyta�, z niecierpliwo�ci� d���c do rozstrzygni�cia.

Na�o�ono kolejn� ta�m� i John Wigfull, kt�ry jak zwykle przestrzega� litery prawa, rytualnie opatrzy� j� numerem, godzin� i dat�.

��Zacznijmy zatem od spotkania w Waterstone�s � podpowiedzia� Diamond. � By�a pani najwyra�niej zak�opotana tym, co si� tam sta�o.

��Za�enowana. � Pokr�ci�a g�ow� na samo wspomnienie, a potem opowiedzia�a, jak jeszcze tego samego dnia zebra�a si� na odwag� i zadzwoni�a do Jackmana. Nie by�o go, odebra�a Geraldine. By�a urocza i zaprosi�a j� wieczorem na barbecue. Wygl�da�o to na dobr� okazj�, �eby porozmawia� z profesorem i szybko wyj��. A potem by�o jeszcze lepiej, bo po przyje�dzie sam Jackman wyszed� jej na spotkanie. Zaproponowa�, �eby podrzuci�a go do pubu, gdzie nad paroma drinkami wyja�nili wszystkie nieporozumienia.

Wigfull pozwoli� sobie na komentarz.

��Dobrze si� wam rozmawia�o w cztery oczy?

Uchyli�a si� od odpowiedzi i nic dziwnego. W ocenie Diamonda s�owa Wigfulla by�y tu r�wnie na miejscu jak wiwaty na pogrzebie. To nie by� czas na zg��bianie jej stosunk�w z Jackmanem, tym bardziej �e zn�w wchodzi�a w koleiny swojej opowie�ci.

Pani Didrikson na chwil� zamilk�a, �eby zapomnie� o tej uwadze, i zn�w zacz�a m�wi�.

��Powiedzia� mi, �e organizuje wystaw� ku czci Jane Austen i �e ma problem z zebraniem eksponat�w. Rozmowa jako� zboczy�a na ciotk� Jane Austen, kt�r� zatrzymano w Bath pod zarzutem kradzie�y sklepowej. Gregory opowiedzia� mi o tym, a w mojej g�owie odezwa� si� dzwonek, ale wtedy to przemilcza�am. By� tak mi�y, �e chcia� si� znowu spotka� z Matem. Zaproponowa�, �e zabierze go na uniwersyteck� p�ywalni�.

Tym razem przerwa� jej Diamond, bezczelnie zrobi� to samo, co sprawi�o, �e wcze�niej spojrza� spode �ba na Wigfulla.

��Niech nam pani opowie o ciotce Jane Austen.

��O tej historii z kradzie�� sklepow�?

��Nie. O tym, dlaczego odezwa� si� w pani g�owie dzwonek. Najpierw wypi�a �yk kawy, jej d�o� w dalszym ci�gu le�a�a zadziwiaj�co spokojnie.

��Musicie wiedzie�, �e nazywa�a si� Leigh Perrot. M�wi�am wam o Matcie i jego pracy domowej z historii i o tym, jak zabra�am go do biblio teki, �eby wyszuka� s�ynnych mieszka�c�w Gay Street.

��Ciotka tam mieszka�a? Pokr�ci�a g�ow� z lekk� irytacj�.

��Opowiem wam o tym, ale dajcie mi szans�. Jak wspomnia�am, zacz�li�my od dzia�u historii lokalnej, w piwnicy, w g��wnej cz�ci biblioteki. Jak mo�na si� spodziewa�, p�ki by�y zapchane ksi��kami o Bath, Bristolu i okolicznych miasteczkach. Kiedy przegl�dali�my tytu�y, zerkn�am na tom, kt�ry wygl�da�, jakby zawieruszy� si� tu z dzia�u teatrologii. Na pierwszy rzut oka jego tytu� brzmia�: W poszukiwaniu Pierrot�w. Kiedy go zdj�am, zobaczy�am, �e si� pomyli�am. Perret�w. Ksi��k� napisa� mieszkaniec Bath, Gcorge Perret. Traktowa�a ona o historii jego rodziny. Nie pasowa�a do naszych poszukiwa� zwi�zanych z Gay Street, wi�c od�o�y�am j� na p�k�, ale p�niej, kiedy Greg opowiedzia� mi histori� pani Leigh Perrot, postanowi�am sama wybra� si� do biblioteki i przyjrze� si� jej. By� mo�e znalaz�abym co�, co by go zainteresowa�o� Pomy�la�am, jak by to by�o cudownie, gdybym znalaz�a co�, o czym on nie wie, co przyda�oby si� na wystaw� i stanowi�oby symboliczne podzi�kowanie za uratowanie Mata.

��Nie powiedzia�a pani tego profesorowi Jackmanowi?

��Nie. Nie by�am pewna, czy w ksi��ce wspomniano o pani Leigh Perrot. � W tym momencie Dana Didrikson mocno z�o�y�a d�onie, splot�a palce i przypominaj�c sobie tamt� chwil�, przesta�a si� kontrolowa�. � Ale wspomniano � powiedzia�a z satysfakcj�. � W samym �rodku znajdowa� si� akapit, w kt�rym by�o napisane, �e wielu Perret�w nie uznano za wartych wzmianki w archiwach, bo przestrzegali prawa. Inaczej pewnie zas�u�yliby na jak�� wzmiank�,,jak niejaka pani Leigh Perrot�, kt�r� w 1800 roku s�dzono w Taunton za kradzie� sklepow�. � Wytrzeszczy�a oczy, jak dziecko. � To nazwisko wstrz�sn�o mn�. To musia�a by� ciotka Jane! A co bardziej ekscytuj�ce, autor dodawa�, �e w archiwum hrabstwa Wiltshire zachowa� si� plik papier�w relacjonuj�cych rozpraw� i list podpisany przez kogo� z rodziny Leigh Perrot.

��Archiwum Wiltshire to musi by� w Trowbridge � wtr�ci� flegmatycznie Wigfull, wed�ug Diamonda tylko po to, �eby popisa� si� erudycj�, ale przy okazji zepsu� nastr�j.

Na szcz�cie pani Didrikson by�a zbyt podniecona wspomnieniami tamtych wydarze�, �eby przerwa�. Opowiedzia�a, jak przy pierwszej nadarzaj�cej si� okazji wybra�a si� do Trowbridge i z�o�y�a zam�wienie na te dokumenty.

��Szczerze m�wi�c, prze�y�am rozczarowanie, kiedy je przede mn� po�o�ono. List zosta� napisany przez kogo� o nazwisku John Leigh Perrot i kiedy w ko�cu uda�o mi si� odcyfrowa� jego pismo, nie znalaz�am tam niczego interesuj�cego. Protoko�y z procesu by�y bardzo nudne. Porozmawia�am z pomocnikiem archiwalnym, czy aby nie ma czego� o ciotce Jane. Przejrza�, ale nic nie znalaz�. Ju� mia�am da� za wygran�, kiedy wszed� kto� wy�ej postawiony, archiwistka, jak s�dz�, i zapyta�a, kogo szukam. Sama przejrza�a dokumenty, kt�re zam�wi�am. Powiedzia�a, �e jeden z jej koleg�w tym si� zajmuje. Kr�tko m�wi�c, zadzwoni�a, a tamta osoba potwierdzi�a, �e mniej wi�cej w latach sze��dziesi�tych kto� zaproponowa� archiwum sprzeda� sporej paczki list�w rodziny Leigh Perrot. Zakupili tylko wyb�r. Sprzedawca nie mia� poj�cia o tym, �e listy maj� zwi�zek z Jane Austen. Dysponuj� nazwiskiem cz�owieka, kt�ry zaoferowa� sprzeda� list�w. To kapitan Crandley-Jones z Devizes.

��I pani go odszuka�a?

��Nie od razu. Zaj�o mi to wi�cej czasu, ni� si� spodziewa�am. Nie by�o go w ksi��ce telefonicznej.

��Profesor Jackman nie wiedzia�, �e jest pani na tropie list�w? Pokr�ci�a g�ow�.

��Nie powiedzia�am mu ani s�owa. Mog�o z tego nic nie wyj��.

��Potem skontaktowa�a si� pani z tym cz�owiekiem z Devizes?

��Z jego zi�ciem. Kapitan zmar�, ale podano mi adres wykonawcy jego testamentu, zi�cia, kt�ry mieszka� na wyspie Wight. Napisa�am do niego i przez dwa tygodnie czeka�am na odpowied�. My�la�am, �e sprawa sko�czona, a do otwarcia wystawy zosta�o zaledwie kilka dni. Wreszcie pewnego wieczoru, w pierwszym tygodniu wrze�nia, zatelefonowa� do mnie. Powiedzia�, �e przegl�da� papiery kapitana i znalaz� kwit po�wiadczaj�cy sprzeda� zbioru sze��dziesi�ciu trzech list�w rodziny Perrot. Sze��dziesi�ciu trzech! Nabywc� by� filatelista z Crewkerne o nazwisku Middlemiss. Kupi� ca�o�� w 1979 roku za sto pi��dziesi�t funt�w. Pojecha�am tam nast�pnego dnia i tym razem mia�am szcz�cie� wi�cej szcz�cia, ni� mog�am sobie wymarzy�. Pan Middlemiss nadal mieszka� pod tym samym adresem i nadal mia� wi�kszo�� list�w Perrot�w. Kupi� je, bo na niekt�rych by�y wczesne znaczki pocztowe, kt�re, jak s�dz�, sprzeda� z niez�ym zyskiem. Reszt� w�o�y� do pud�a i od tamtego czasu ich nie rusza�. Wyci�gn�� pud�o i pozwoli� mi przejrze� zawarto��. � Pani Didrikson na chwil� zacisn�a powieki. � Nie umiem opowiedzie�, jak bardzo by�am podniecona, kiedy przegl�da�am te pokryte kurzem, stare listy. Przechodzi�y przez wiele r�k i obejmowa�y chyba okres osiemdziesi�ciu lat. W niekt�rych wyci�te by�y kwadraty, tam, gdzie naklejono znaczki pocztowe. Na szcz�cie te, kt�re mnie interesowa�y, zosta�y napisane, zanim wprowadzono znaczki, a nie pami�tam, kiedy je wprowadzono.

Wigfull, jak prymus klasowy, podpowiedzia� dat�: 1840. Ale Dana Didrikson zbyt poch�oni�ta by�a opowie�ci�, �eby to zauwa�y�.

��Wyobra�cie sobie, jak si� czu�am, kiedy znalaz�am dwa kr�tkie listy z 1800 roku, zaadresowane do pani Jamesowej Leigh Perrot, w domu stra�nika, wwiezieniu Ilchester, podpisane: �Twoja kochaj�ca siostrzenica Jane�. Znalaz�am �y�� z�ota.

��Czy Middlemiss zdawa� sobie spraw� z ich znaczenia? � zapyta� Diamond.

��Obawiam si�, �e mu nie powiedzia�am.

��Nie�adnie.

Wzi�a to za powa�n� nagan�.

��Nie by�abym w stanie pozwoli� sobie na cen�, kt�rej by za��da�. A tak chcia� za nie trzydzie�ci funt�w, bo my�la�, �e prowadz� badania historii mojej rodziny. Zap�aci�am got�wk� i wysz�am. Czy to nieuczciwe?

��Nie, to czysta gra � powiedzia� Diamond. � Pierwsza zasada wolnego rynku: przedmiot nie jest wart ani wi�cej, ani mniej, ni� nabywca jest got�w zap�aci�. Stawia� swoj� wiedz� przeciwko pani wiedzy. Pani by�a do�� m�dra, �eby wiedzie�, �e to jest co� warte, a on nie. By�aby pani g�upia, gdyby go pani o�wieci�a. Mo�e pani spa� spokojnie, tyle �e mog�a pani zbi� cen� do dwudziestu pi�ciu funt�w. Zwykle s� gotowi si� targowa�.

��Wiem, ale nie mog�am ju� wytrzyma� napi�cia.

��I szybko pani wysz�a.

��I pojecha�am do domu, wyobra�aj�c sobie chwil�, kiedy wr�cz� je Gregowi.

��Nadal pozosta�a pani z nim w kontakcie?

Pani Didrikson zawaha�a si�, chwyci�a za brzeg sto�u obiema r�kami i odchyli�a si� do ty�u, jakby wyczu�a w pytaniu pu�apk�.

��Widzia�am go kilka razy, kiedy zabiera� mojego syna na p�ywalni�.

��I na krykieta, i na �wi�to balon�w � podpowiedzia� jej Wigfull z subtelno�ci� m�ota kowalskiego.

To da�o efekt.

��Wygl�da na to, �e wszystko ju� wiecie � powiedzia�a ozi�ble. Po nieprzyjemnej przerwie Wigfull spr�bowa� naprawi� szkod�.

��Chodzi mi o to, �e profesor po�wi�ca� sw�j czas, �eby by� mi�y dla pani syna.

��No, tak � przyzna�a.

��Co dawa�o pani kolejny pow�d, �eby ofiarowa� mu listy Jane Austen.

��Kiedy je pani przekaza�a? � zapyta� Diamond � Tego samego wieczoru?

Zn�w zrobi�a przerw� przed udzieleniem odpowiedzi. Potok s��w sko�czy� si�, a Diamond wiedzia�, kog o ma o to winie.

��Nie � odpar�a w ko�cu. � Kilka dni p�niej.

��W przeddzie� wystawy, jak s�ysza�em � powiedzia� Diamond. � Dlaczego tak p�no?

W sposobie, w jaki odrzuci�a r�k� w�osy, objawi�o si� jeszcze wi�ksze skr�powanie.

��Bo, hm� Kiedy wr�ci�am z Crewkerne, mia�am� obrzydliw� scen� z Geraldine Jackman. Ku mojemu ogromnemu zaskoczeniu zasta�am j� u siebie w domu, siedzia�a w saloniku i pi�a kaw�.

��Sama?

��Nie. By�o tak: kiedy Mat p�ywa� z Gregiem w Claverton, kto� zadzwoni� do domu Jackman�w z Chawton, to domek w Hampshire, w kt�rym zorganizowano muzeum Jane Austen, i powiedzia�, �e Greg uzyska� zezwolenie na wypo�yczenie kilku dodatkowych eksponat�w na wystaw�. A� si� pali�, �eby zaraz pojecha� do Chawton i poprosi� Geraldine, �eby podwioz�a Matthew do domu swoim samochodem, co te� uczyni�a. Mat uzna�, �e by�oby uprzejmie zaprosi� j� na kaw�, a ona natychmiast si� zgodzi�a. Tak ich zasta�am. Nie jestem w stanie zrozumie�, sk�d wzi�� si� ten z�o�liwy i zupe�nie niesprowokowany atak. Rzuci�a si� na mnie w chwili, kiedy wesz�am do w�asnego saloniku.

Diamond b�yskawicznie wymieni� spojrzenia z Wigfullem, �eby przypadkiem znowu jej nie przerwa�.

��Chodzi o atak fizyczny?

��Nie, nie uderzy�a mnie, ale natar�a tak mocno, �e odczu�am to prawie fizycznie. W�a�ciwie wtedy spotka�y�my si� po raz pierwszy, rozumie pan. Kilka tygodni wcze�niej rozmawia�y�my telefonicznie, kiedy zaprasza�a mnie na swoje przyj�cie i wydawa�a si� bardzo mi�� osob�. Nie by�am w stanie uwierzy�, �e to ta sama kobieta. Prawd� m�wi�c, przez chwil� nie wiedzia�am, z kim mam do czynienia. Po prostu obrzuci�a mnie obelgami.

��Jakimi obelgami?

��Musz� to powtarza�?

��Bardzo prosz�, wszystko, co pani sobie przypomni.

Dana Didrikson zn�w zacz�a bawi� si� w�osami, spojrza�a na kubek z kaw� i powiedzia�a cicho.

��Zacz�a od tego, �e zapyta�a, czy s�dz�, �e kogo� nabior�, je�d��c sobie mercedesem, skoro i tak wiadomo, �e jestem miejsk� riksz�.

��Kim? � zapyta� Wigfull.

��John, na lito�� bosk� � warkn�� Diamond. � Niech pani m�wi dalej.

��By�am bardziej zaskoczona ni� obra�ona. Zapyta�am, kim jest, a ona, �e przypadkiem �on� cz�owieka, z kt�rym si� aktualnie pieprz�. To wszystko dzia�o si� w obecno�ci mojego dwunastoletniego syna. � Podnios�a wzrok, twarz mia�a wykrzywion� b�lem, jaki wywo�a�o to wspomnienie. � Wyobra�a pan sobie? Poprosi�am j�, �eby wysz�a. Biedne dziecko, wygl�da�, jakby piorun go strzeli�. Zanim przest�pi�a pr�g, zacz�a rzuca� na mnie oskar�enia tak pokr�tne, �e zw�tpi�am, czy jest przy zdrowych zmys�ach. Powiedzia�a, �e wykorzysta�am Matthew jako przyn�t�, �eby z�apa� jej m�a. Odkry�am, �e Greg nie ma dzieci, i zamacha�am mu przed nosem Matthew � w�a�nie takich s��w u�y�a � wiedz�c, jak bardzo pragnie mie� syna.

��Co pani na to powiedzia�a?

��Prawd�. Ze opowiada cholerne bzdury i �e nigdy nie spa�am z jej m�em. Potem, oczywi�cie, stara�a si� jak mog�a uzasadni� te szalone oskar�enia. Przypomnia�a, �e zaprosi�am Grega na kaw�, kiedy przywi�z� Matthew z basenu. Pomy�la�am, �e kawa i herbatnik w mojej kuchni to jeszcze nie pow�d do rozwodu, i tak jej powiedzia�am. Ale w oczach Geraldine wszystko to by�o cz�ci� utkanej przeze mnie paj�czyny: p�ywanie, wsp�lne wyj�cia, drink, kt�ry kupi�am Gregowi w Viaduct� oczywi�cie, kto� nas widzia�. Nie mo�na by�o jej przekona�. W ko�cu przesta�am protestowa� i da�am si� jej wygada� z nadziej�, �e jak sko�czy, to sobie p�jdzie. I tak si� sta�o. Nie przysz�a, �eby mnie wys�ucha�. Chcia�a po prostu wypu�ci� nadmiar pary i zrobi�a to. Wreszcie wybieg�a jak furia.

��Nie grozi�a pani, nie stawia�a ultimatum?

��Nie, to by� po prostu stek obelg.

��Jak si� pani czu�a po tym wszystkim? Wyobra�am sobie, �e musia�a pani by� w�ciek�a.

��Raczej oszo�omiona. Kr�ci�o mi si� w g�owie. Natychmiast porozmawia�am z Matem i powiedzia�am mu, �e ta kobieta jest najwyra�niej niezr�wnowa�ona. Przeprosi� za to, �e wpu�ci� j� do domu, ale by�a bardzo mi�a, dop�ki ja si� nie pojawi�am. Tak to bywa z tego rodzaju szale�stwem. Dziewi��dziesi�t pi�� procent czasu wydaj� si� ca�kowicie przy zdrowych zmys�ach.

Diamond pokiwa� g�ow�.

��Na wypadek gdyby Matthew uwierzy� w kt�ry� z jej zwariowanych zarzut�w, przysi�g�am uroczy�cie, �e wszystkie s� nieprawdziwe. Zgodzili�my si� co do tego, �e Greg ma problemy z t� kobiet�, przecie� razem �yj�. Powiedzia�am Matowi, �e po tym, co zosta�o powiedziane, nie powinien ju� chodzi� z Gregiem na p�ywalni�.

W uchu Diamonda brzmia�o to jak sztuczny patos, ale podszed� do tego z powag�.

��Jak to przyj��?

��Po m�sku, jak na ch�opca w jego wieku. Z pocz�tku nie widzia� w tym sensu. W ko�cu Greg by� dla niego drugim ojcem przez ca�y lipiec i sierpie�, wi�c odczu� b�l rozstania. Musia�am zwr�ci� mu uwag�, �e i Greg b�dzie musia� zaprzesta� wypraw na basen wobec tego, co powiedzia�a Geraldine.

��Zrozumia�?

��Tak.

Ca�a sprawa natchn�a Diamonda istotnymi przeczuciami. Ten incydent nie musia� by� bezpo�rednim motywem morderstwa, ale najwyra�niej g��boko utkwi� w psychice Dany Didrikson. Nie tylko zaatakowano jej moralno��, ale tak�e uczciwo�� jako matki, a to wystarczy, �eby niebezpiecznie rozjuszy� ka�d� kobiet�. Mimo �e tyle czasu min�o od incydentu, w jej oczach i g�osie czai�a si� dzika w�ciek�o��, kiedy m�wi�a o Geraldine Jackman.

Zn�w naprowadzi� j� na g��wn� lini� �ledztwa.

��Mia�a pani kolejny problem na g�owie: listy Jane Austen.

��Teraz pan rozumie, dlaczego nie przekaza�am ich tamtego wieczoru?

��Ale w ko�cu zrobi�a to pani.

��Tak, po kilku bezsennych nocach. Pomy�la�am sobie: dlaczego mam pozwoli�, �eby ta g�upio zazdrosna kobieta pozbawi�a Grega satysfakcji p�yn�cej z posiadania cennych list�w? Dla mnie nie mia�y znaczenia, ale w jego r�kach namiesza�yby w literackim �wiatku. Zagwarantowa�yby sukces jego wystawie. Po ogromnym ryzyku, jakie wzi�� na siebie, ratuj�c mojego syna, musia�abym by� kompletnym mi�czakiem, gdybym ba�a si� powt�rnie narazi� na po�ajanki Geraldine. W pi�tek wieczorem, na dzie� przed otwarciem wystawy, zebra�am si� w sobie i posz�am do niego do domu.

��Przecie� mog�a pani wys�a� listy poczt� i unikn�� spotkania z pani� Jackman? � powiedzia� Wigfull.

��By�y zbyt cenne, �eby powierza� je poczcie. Poza tym by�o za ma�o czasu.

Diamond odezwa� si� z wi�kszym zrozumieniem.

��My�l�, �e chcia�a pani zobaczy� jego reakcj�, kiedy mu je pani poka�e.

U�miechn�a si� lekko, potwierdzaj�c, �e trafi� w sedno.

��Szczerze m�wi�c, tak. Najpierw zadzwoni�am, �eby si� upewni�, �e b�dzie w domu. Powiedzia�am tylko, �e mam co�, co chcia�abym mu da�, i zapyta�am, czy nie b�d� przeszkadza�, je�li zaraz przyjad�. Skorzysta�am ze sposobno�ci i jeszcze raz podzi�kowa�am mu telefonicznie za jego uprzejmo�� wobec Mata i mnie, a potem jasno postawi�am spraw�, �e spotkania na p�ywalni musz� si� sko�czy�.

��Powiedzia�a pani dlaczego?

��My�l�, �e wiedzia�. Geraldine z pewno�ci� powiedzia�a mu o swoich podejrzeniach. Nie wygl�da�a na osob� skryt�. W ka�dym razie nie oponowa�. Kiedy przyjecha�am, ul�y�o mi, �e to Greg powita� mnie w drzwiach.

A kiedy pokaza�am mu listy, c� to by�a za wspania�a chwila! Tak si� cieszy�am, �e jednak przysz�am. Ucieszy� si�. Kaza� mi opowiedzie� ze szczeg�ami, jak na nie natrafi�am. A potem wszed� nieznany mi m�czyzna, Amerykanin.

��Doktor Junker.

��Tak si� nazywa�. Chyba by� autorytetem w sprawach Jane Austen i kiedy zobaczy� listy, a� zadr�a� z podniecenia. By� ca�kowicie pewien, �e wysz�y spod r�ki Jane. Kiedy par� minut p�niej wesz�a Geraldine Jackman, nie �ci�gn�a na siebie takiej uwagi, kt�ra wed�ug niej nale�a�a si� jej z za�o�enia. Wyg�upia�a si� jak rozkapryszone dziecko.

To by�o fascynuj�ce, m�c wys�ucha� opowie�ci o znanym epizodzie z innego punktu widzenia, ale Diamond skupi� si� raczej na faktach, a nie na wra�eniach. Relacja Dany Didrikson �ci�le odpowiada�a temu, co powiedzieli Jackman i Junker. Zauwa�y�a ra��ce umizgi Geraldine do Jackmana i powt�rzy�a z�o�liw� propozycj� z�o�on� przez pani� domu, �eby Jackman okaza� wdzi�czno��, zabieraj�c j�, Dan� Didrikson, na kolacj� do restauracji.

��Tylko dla porz�dku, nie umawia�a si� pani na ponown� wizyt� w tym domu?

��Czy nie wyrazi�am si� jasno? � zapyta�a. � Ko�czy�am znajomo�� z Jackmanami.

��I sko�czy�a pani?

��Tak. � Odchyli�a si� do ty�u. W jej br�zowych oczach wida� by�o zm�czenie. � To wszystko, nie mam wam nic wi�cej do powiedzenia.

Diamond patrzy� na ni�, nie wiedz�c, czy powiedzia�a to z�o�liwie, czy stawia op�r. Nagle poczu� si� rozbity, nieprzygotowany na zako�czenie przedstawienia w po�owie seansu.

��Chce pani powiedzie�, �e potrzebna jest pani przerwa.

��Nie � odpar�a. � Nie to chc� powiedzie�.

��Niech�e pani da spok�j � powiedzia� �agodnie. � Musi by� co� jeszcze. Wiemy, �e jest.

W oczach mia�a co�, co potwierdza�o jego przypuszczenia, ale nie chcia�a tego przyzna�.

��Jestem zatrzymana, tak?

��Jeszcze nie.

��W takim razie chcia�abym wyj��.

��W takim razie � powiedzia� Diamond � b�d� zmuszony zatrzyma� pani�.

��Za co?

��Za nieostro�n� jazd�. To wystarczy.

��To absurd.

��Przykro mi. Tak, jest pani zatrzymana.

��Co to znaczy?

��To znaczy, �e mo�emy pani� przetrzyma� przez dob� albo trzydzie�ci sze�� godzin, je�li tak postanowi�.

Warga jej zadr�a�a.

��Jutro musz� by� w pracy. Szef b�dzie chcia�, �ebym go wozi�a.

��No to b�dzie musia� skorzysta� z taks�wki, prawda? � Spojrza� na Wigfulla. � Zatrzymaj ta�m�. Wkr�tce b�dzie nam potrzebna nowa.

Zanim wr�cimy, John�

��Tak?

��S��wko.

Wigfull uni�s� wysoko brwi. Z tymi swoimi operetkowymi w�sami wygl�da� tak, jakby naprawd� nie mia� poj�cia, o co chodzi Peterowi Diamondowi. Detektywi zostawili Dan� Didrikson w pokoju przes�ucha�, �eby przemy�le� to, czego do tej pory nie ujawni�a, i ka�dy z nich zaj�� si� tym z osobna � Diamond przy swoim biurku, Wigfull przy telefonie, w dy�urce. Teraz stan�li oko w oko u szczytu schod�w.

Diamond przeszed� do rzeczy.

��Pojawi�o si� mi�dzy nami nieporozumienie. Ja jej daj� m�wi�, a ty wsadzasz kij mi�dzy szprychy.

��Na przyk�ad�?

��Do cholery, doskonale wiesz, o co mi chodzi.

��Panie Diamond, je�li ma mi pan co� za z�e, wola�bym, �eby wy�o�y� pan to jasno.

Diamond z trudem opanowa� przyp�yw z�o�ci.

��John, w tym jest co� bardziej zasadniczego. Nie nadajemy na tych samych falach. Ty z zasady jeste� wrogo nastawiony do kobiet, i to wida�.

��Wrogo nastawiony? Przecie� nam ucieka�a.

��Co nie znaczy, �e mamy na ni� naciska�.

��Oczywi�cie � mrukn�� jadowicie Wigfull, jasno daj�c do zrozumienia, �e taka gadka ze strony cz�owieka, kt�ry wsadzi� Hedleya Missendale�a, niewiele wnosi.

Diamond nie da� si� zby�.

��Naszym celem jest wydobycie prawdy.

��Tak, a prawda jest taka, �e zadurzy�a si� w Jackmanie i zamordowa�a jego �on�.

Wigfullowi wydawa�o si� to a� nazbyt oczywiste.

��Mo�e masz racj�, ale to ma tak�e inny wymiar � powiedzia� Diamond.

���zawa historyjka, o to chodzi?

��Nie wiem. Z pewno�ci� wyjdzie wi�cej, je�li damy jej szans�, �eby nam powiedzia�a.

��Innymi s�owy chce pan, �ebym trzyma� niewyparzony j�zor za z�bami. Nutka autoironii by�a ust�pstwem, krokiem wstecz od zimnej wrogo�ci i Diamond u�miechem okaza�, �e przyjmuje to do wiadomo�ci.

��Szansa ju� min�a. Okopa�a si�. Musimy co� z tym zrobi�, ale z g�ow�. Wed�ug mnie nie zareaguje na gro�by.

��W porz�dku, ju� powiedzia�em, �e b�d� milcza�.

��Nie. Chc�, �eby� si� wtr�ca�. Pomaga mi to, �e panujesz nad szczeg�ami. Tak do niej podejdziemy, prawd�, sprawdzaj�c jej wersj� za pomoc� fakt�w, o kt�rych wiemy, �e s� prawdziwe. Razem, John, jako zesp�.

Wigfull odpowiedzia� niech�tnym skinieniem g�owy. Do�� ostro zapyta� te�, jak� lini� przyjmie teraz przes�uchanie.

Diamond wiedzia�, czego chce. Zaczn� od zasugerowania Danie Didrikson, �e by�a w domu Jackmana w dniu morderstwa. Bez wzgl�du na jej odpowied� ka�� jej zda� spraw� z jej czynno�ci w tamten poniedzia�ek. Dopiero kiedy b�d� dysponowali obrazem ca�ego jej dnia, spr�buj� zg��bi� jej motywy albo wykaza� niesp�jno�ci w zeznaniach. By�o to przes�uchanie z�o�one, ulubione przez instruktor�w w szko�ach policyjnych i Wigfull nie m�g� temu niczego zarzuci�. Diamond, �eby doda� ludzkiego wymiaru tej rozmowie, doda�, �e odb�dzie si� to jego osobistym kosztem, gdy� jego �ona, Stephanie, wykorzystuje p�ne powroty m�a jako amunicj� w kampanii o zmodernizowanie kuchni. Sk�ada mu p�nym wieczorem przypalone ofiary.

��Powinien jej pan kupi� kuchenk� mikrofalow� � doradzi� Wigfull.

��Nie mam do nich zaufania.

��To nowa technologia. Bez naszej nie wiedzia�bym, jak �y�.

��Tak te� my�la�em � powiedzia� Diamond, sk�onny wierzy�, �e dom Wigfulla nie da si� odr�ni� od salonu sprzeda�y urz�dze� elektrycznych.

��By� mo�e widzia� mnie pan przed chwil� przy telefonie � kontynuowa� Wigfull. � Nie dzwoni�em do �ony. Nie robi� tego, odk�d mamy mikrofal�wk�. � Kiedy Diamond my�la� o przyczynie i jej skutku, Wigfull doda� niedbale, ale z �obuzersk� nutk�.

��Prawd� m�wi�c, zadzwoni�em do Buckle�a, pracodawcy pani Didrikson.

��Po co?

��Powiedzia�em mu, �e pani Didrikson jutro nie przyjdzie do pracy.

��Czy nie by�o troch� za p�no?

��Z�apa�em go w domu.

��Rozumiem. � Diamond, nieco zbity z panta�yku, ale czujny, poszed� do pokoju przes�ucha�. � Jestem pewien, �e b�dzie ci wdzi�czna.

Us�ysza� za sob�, jak Wigfull m�wi podniesionym g�osem.

��Nie zrobi�em tego z uprzejmo�ci, panie Diamond. Zapyta�em, czy stawi�a si� do pracy w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia.

Diamond obr�ci� si� na pi�cie.

Wigfull wygl�da� jak zadowolony kot, le��cy na poduszce.

��I nie stawi�a si�. Buckie sprawdzi� w zapiskach. Wzi�a dzie� wolnego. W dniu morderstwa nie by�o jej w pracy. � Rozdziela� s�owa jak aktor, ko�cz�cy odcinek s�uchowiska radiowego. Brakowa�o tylko g�o�nej muzyki.

Diamond jej nie zapewni�. Zaledwie kiwn�� g�ow�.

��Wiedzia� pan o tym? � Wigfull a� zapia� z niedowierzania.

��Zeznania przynie�li ch�opcy, kt�rzy chodzili po domach. W�a�nie je przeczyta�em. Widziano, jak kobieta w czarnym mercedesie skr�ca�a na podjazd John Brydon House kr�tko po jedenastej pi�tna�cie.

Naprawd� czu� si� zadowolony.

Nast�pnego dnia wylegiwa� si� do �smej, potem zjad� przyzwoite �niadanie. W�a�ciwie dlaczego nie? Nie musi by� w Bath od rana. Zebranie odcisk�w palc�w i pobranie krwi wyznaczono na wp� do dziewi�tej, w mniej wi�cej tym samym czasie b�dzie badany samoch�d. Niech Wigfull przez t� godzin� pobawi si� w szefa grupy dochodzeniowej.

Pokrzepiony �niadaniem Peter Diamond pojecha� do �r�dmie�cia dopiero wtedy, gdy s�o�ce sta�o ju� na tyle wysoko, �e z po�o�onej na zboczu Wells Road wida� by�o szeregi georgia�skich dom�w. Znajomy, niemniej imponuj�cy widok: l�ni�ce tarasy z wapienia pokryte dachami z �upku niebieskoszarego jak niebo w Lansdown. Na pierwszym planie neogotycki wiadukt kolejowy na ostrych �ukach wtapia� si� w krajobraz. Z tej perspektywy g�rowa�y nad nim sterczyny wie�y opactwa, a ca�o�� �agodzi�y plamy z�otych i miedzianych li�ci. W taki dzie� Diamond prawie chcia� zapomnie�, �e za wi�kszo�ci� tych eleganckich ulic i zakoli kry�y si� poczernia�e paskudztwa budowlane, wydane od dwustu lat na �er pogody, murarzy i hydraulik�w. Prawie, ale nie zupe�nie. Policjant, kt�ry w nim tkwi�, nie by� w stanie przeoczy� tej ukrytej strony tak, jak nie ocenia� obywateli Bath wy��cznie z pozor�w.

Mia� nadziej�, �e cynizm nie zatru� na sta�e jego charakteru. Wola� my�le� o tym raczej jako o do�wiadczeniu zawodowym. Staj�c przed wzorcem niewinno�ci, takim jak biskup czy florystka, trzeba by� bardzo czujnym, �eby unikn�� niedba�o�ci w my�leniu. Sprawa pani Jackman dosadnie ilustrowa�a t� zasad�. Czy jakikolwiek zahartowany w bojach policjant by�by sk�onny uwierzy�, �e profesor uniwersytetu zosta� nafaszerowany �rodkami nasennymi i niemal spalony przez paranoiczn� �on� i �e godna szacunku pracuj�ca matka udusi�a t� wstr�tn� kobiet� i wrzuci�a jej cia�o do jeziora? Ale gdyby go naciskano, �eby oskar�y� pani� Didrikson na podstawie do tej pory zebranego materia�u dowodowego, wzbrania�by si�. Z pewno�ci� unika�a odpowiedzi, by�a oporna, ale nie by� tak pewien jej winy jak Wigfull. Uniki zdyskredytowa�y j�, ale potrzeba by�o jeszcze dowod�w. Spodziewa� si�, �e nadejd� pod koniec dnia z laboratorium kryminalistycznego. I pod koniec dnia b�dzie mu przykro; w g��bi ducha �ywi� szacunek do kobiet. By� mo�e po bli�szej analizie znalaz�oby si� w nim nawet iskierk� romantyzmu.

Potem duch jak zwykle w nim upad� na widok kwadratowego, typowo urz�dowego budynku wci�ni�tego mi�dzy ko�ci� baptyst�w a pa�stwowy parking. Najlepsze, co mo�na powiedzie� o komisariacie przy Manvers Street, by�o to, �e mie�ci� si� w jednym z nielicznych budynk�w w Bath, kt�re z ty�u wygl�da�y nie gorzej ni� z przodu. W �rodku kr�lowa�a typowa, sk�pa architektura powojenna. Szare, funkcjonalne, obudowane tani� boazeri�, o�wietlone �wietl�wkami miejsce pracy sprawia�o, �e trzeba si� by�o wysila�, by rado�nie rozpocz�� dzie�. Jego: �Pi�kny dzi� dzie�, co?�, nie wywo�a�o reakcji, co by�o zrozumia�e, chocia� niepokoj�ce. Nie by� przyzwyczajony, �eby go ignorowano, i przysz�o mu na my�l, �e wszyscy wiedz� co�, co go dyskredytuje i nie chc� podzieli� si� z nim z�� nowin�. Sier�ant w dy�urce nagle zacz�� wertowa� ksi��k� telefoniczn�, a operatorzy komputer�w w centrum koordynacyjnym jak zahipnotyzowani wpatrywali si� w monitory. Wygl�da�o to gro�nie, jak u Kafki. Wreszcie przyci�gn�� uwag� Croxleya i zapyta� go, co si� dzieje z Wigfullem. Ku swemu os�upieniu dowiedzia� si�, �e jego asystent rozmawia z zast�pc� szefa policji. Tort pojawi� si� bez ostrze�enia o dziewi�tej i chcia� si� widzie� z Diamondem. Wkr�tce potem Wigfull zosta� wezwany na g�r�. By�a dziewi�ta czterdzie�ci osiem.

Diamond pociesza� si�, �e najbardziej oczywistym powodem wizyty by�o sp�yni�cie oficjalnych egzemplarzy raportu ze sprawy Missendale�a i panu Tottowi kazano wr�czy� mu jeden z nich osobi�cie. Je�li tak, nie ma si� co przejmowa�. P�ne przybycie nie powinno sprawi� problemu; m�g� przedstawi� sto powod�w, dla kt�rych s�u�bowo musia� wybra� si� gdzie indziej. Ale nadal nie rozumia�, co ma do tego Wigfull. A fakt, �e zast�pca komendanta robi� za ch�opca na posy�ki, by� rzeczywi�cie dziwny.

Poszed� na ostatnie pi�tro, do wy�o�onego dywanami pokoju narad, w kt�rym podczas rzadkich wizyt instalowa� si� Tott. Dziewczyna postawiona na czujce w przedpokoju poprosi�a, �eby poczeka�. Je�li John Wigfull t�umaczy� si� za niego, to robi� to bardzo d�ugo. Min�o kolejne dziesi�� minut, zanim otworzy�y si� drzwi i stan�� w nich Wigfull. Na widok Diamonda roz�o�y� r�ce i wzruszy� ramionami na znak, �e jest bezsilny wobec tego, co si� dzieje. Diamond na migi zapyta�, o co chodzi, ale w drzwiach pokaza� si� zast�pca szefa policji i kiwn�� na niego palcem.

��Zamknij za sob� drzwi.

O zgrozo, nie poproszono go, �eby usiad�. Tott, dzi� w mundurze, ca�y w galonach i srebrnych guzikach, stan�� po przeciwnej stronie owalnego sto�u. Na blacie sta�a fili�anka z podstawk�, talerzyk z dwoma herbatnikami, s�u�bowa czapka Totta i jego bia�e r�kawiczki, ale nie by�o egzemplarza raportu ze sprawy Missendale�a. Wygl�da�o na to, �e Tott nie ma ochoty zabra� g�osu. Sta� nieruchomo, jak figura z wosku w muzealnym kostiumie, zast�pca szefa policji z pocz�tku XX wieku. Diamond pomy�la� mimochodem, �e to chyba pocz�tki paranoi; mia� wra�enie, �e prze�laduj� go m�czy�ni ze �miesznymi w�sami.

Pomy�la�, �e lepiej b�dzie przeprosi� za p�ne przybycie.

Jego wypowied� zosta�a zignorowana, ale wydoby�a wreszcie g�os z Totta.

��Dowiedzia�em si� od inspektora Wigfulla, �e masz zamiar oskar�y� t� pani� Didrikson o zamordowanie Jackman.

��To mo�liwe.

��Mo�liwe? Tylko tyle?

��Nic wi�cej, dop�ki nie sp�yn� raporty z laboratorium.

��Ale przetrzyma�e� j� przez noc?

��Tak, panie komisarzu.

��I nadal jest na dole?

��Tak s�dz�.

To spotkanie by�o wyra�nie mniej przyjazne ni� poprzednie. Tott z wyrazem zak�opotania wypu�ci� powietrze i zacz�� przechadza� si� po drugiej stronie pokoju.

��Lepiej szczeg�owo opowiedz, jak przebiega�o jej zatrzymanie. Rozumiesz, mam ju� raport Wigfulla.

��Czy co� jest na rzeczy? � zapyta� Diamond z nadziej�, �e dowie si� czego�, zanim zacznie m�wi�. Najwyra�niej co� by�o na rzeczy.

��Czekam, komisarzu.

B��d w procedurze? Sam siebie o to pyta�, przedstawiaj�c tok wydarze�. Jakie� b�ahe naruszenie Ustawy o policji i ewidencji kryminalnej? Kiedy sko�czy�, Tott powiedzia�:

��Ch�opiec.

��Matthew?

��Tak. Pr�bowa� powstrzyma� was przed wej�ciem do domu?

��Chcieli�my rozmawia� z jego matk�, jak ju� m�wi�em.

��A on stawi� op�r przy wej�ciu?

��Zrobi� nawet wi�cej. Kopn�� mnie.

��Dwunastolatek?

��Trafi� tam, gdzie boli najbardziej.

��I zem�ci�e� si�?

Diamond z parali�uj�c� jasno�ci� zrozumia�, w kt�r� stron� dryfuje to przepytywanie.

��Tak nie by�o. Chwyci� mnie, a ja odepchn��em go tak, jak to panu przedstawi�em.

��Zapomnia�e� jednak doda�, �e uderzy� si� o �cian�.

��To by� bardzo w�ski korytarz.

��Zaprzeczasz, �e zosta� rzucony o �cian� i uderzy� w ni� g�ow�? Chocia� umys� pracowa� mu z wyprzedzeniem, obrazuj�c z�owieszcze mo�liwo�ci, Diamond trzyma� si� jednak fakt�w.

��Nie m�g� odnie�� powa�nych obra�e�, bo wsta� i uciek�.

Tott nielito�ciwie pozostawi� te s�owa bez komentarza i poczeka�, a� Diamond je poprawi.

��Nie dozna� obra�e� prawda?

G�osem suchym jak stara tapeta Tott oznajmi�:

��Wczoraj wieczorem zawieziono go do szpitala, na izb� przyj��.

��Do szpitala? Po co?

��Straci� przytomno��. Szko�a s�usznie wezwa�a pogotowie. Zdaje si�, �e zdiagnozowano wstrz�s. � Tott przedstawia� informacj� rutynowo, jakby by� rzecznikiem prasowym szpitala. Rutynowo i bezlito�nie.

��Mia� si� dobrze, kiedy widzia�em go ostatnim razem � powiedzia� Diamond �wiadom, jak mizernie to zabrzmia�o. � Rozmawia� normalnie, by� odpr�ony.

��Skutki nie zawsze s� natychmiastowe � stwierdzi� Tott i wr�ci� do wyg�aszania informacji dla prasy. � Prze�wietlono go, �eby sprawdzi�, czy nie ma p�kni�tej czaszki. Jest za wcze�nie, �eby stwierdzi�, czy uraz jest trwa�y.

Ta sprawa by�a tak niewiarygodna, �e Diamond chcia� zapyta�, czy wzi�to pod uwag�, �e ch�opak mo�e udawa�, ale powstrzyma� si�. Taka sugestia zapewne nie poprawi�aby jego �a�osnego po�o�enia. Pan Tott podchodzi� do tego powa�nie, a Tott nie lubi�, jak si� go nabiera.

Ograniczy� si� zatem do obrony w�asnego post�powania.

��Dzieciak uderzy� g�ow� w �cian� przypadkiem. Najpierw kopn�� mnie w przyrodzenie, a potem zanurkowa�, �eby z�apa� mnie za nog�. Ja go tylko odepchn��em. John Wigfull to widzia�. Sta� tu� za mn�.

Tott pokr�ci� g�ow�.

��I tutaj si� mylisz. Inspektor Wigfull nie widzia� tego. Uwag� mia� zwr�con� na pani� Didrikson. W�a�nie zobaczy�, jak ucieka tylnymi drzwiami. Nie patrzy� ani na ciebie, ani na ch�opca.

Wielkie dzi�ki, John, pomy�la� z gorycz� Diamond. Ka�dy funkcjonariusz, kt�ry mia� szczypt� lojalno�ci, wspar�by mnie cho� troch�. Wigfull wiedzia� przecie�, �e to nie by�o zamierzone.

��Bez wzgl�du na to, kto m�wi prawd� � Tott powiedzia� to zimnym, rzeczowym tonem � musz� bra� pod uwag�, jak przyjm� to inni. Chodzi o szko�� i matk�. Dzi� rano odby�em do�� burzliw� rozmow� telefoniczn� z wychowawc� ch�opca.

��Nie!

��Szko�y nie poinformowano, �e ch�opiec otrzyma� cios w g�ow�.

��To nie by� cios. Nikt go nie uderzy�.

��Nie jestem tutaj po to, �eby sprzecza� si� co do termin�w, Diamond. To zbyt powa�na sprawa. Wychowawca zg�osi� skarg� i niebezpodstawnie zak�ada, �e pani Didrikson zrobi to samo. � Odchyli� z lekka g�ow� do ty�u, sygnalizuj�c, �e ma do powiedzenia co� istotnego. � W tych okoliczno�ciach poprosi�em Wigfulla, �eby przej�� �ledztwo w sprawie �mierci Geraldine Jackman. Jako pe�ni�cy obowi�zki komisarza.

��Co? � Diamond poczu�, �e sk�ra go sw�dzi, a g�owa pulsuje.

��Odbieram ci dowodzenie akcj�, czeka ci� by� mo�e �ledztwo w zwi�zku z twoim post�powaniem. Nie mam wyboru. To, co si� sta�o, mo�e uniemo�liwi� nasze �ledztwo przeciwko tej kobiecie.

Wszelki szacunek diabli wzi�li.

��To jaka� Pipid�wka. Cholerna Pipid�wka. Nie wierz� w to.

��Nadkomisarzu, niech pan baczy na s�owa.

Ale Peter Diamond nie by� w nastroju, �eby z czymkolwiek si� liczy�.

��Za p�no na to, Tott. Przejrza�em pana. Wiem, o co chodzi. To by�a wspania�a okazja. Przerazi� pana m�j przebieg s�u�by. Najpierw te bzdury, �e nic do mnie nie przylgn�o po �ledztwie w sprawie Missendale�a, a potem uruchamia pan alarm na pierwsze pi�niecie przeciwko mnie. �wietnie to do pana pasuje. Pa�ski s�ugus ju� tu by�, czeka�, a� co� sknoc�, i teraz przejmuje sprawy. Cholernie do siebie pasujecie. A je�li chodzi o mnie, zaoszcz�dz� panu problem�w ze �ledztwem. Ko�cz� z tym. Ma pan moj� rezygnacj�.

Po tych s�owach nie pozosta�o nic innego, jak wyj�� i zej�� na d�.

By� zbyt rozgniewany, �eby odezwa� si� do kogokolwiek, wyszed� z budynku i przeszed� przez ulic�. Dopiero wtedy zorientowa� si�, �e �le obliczy� czas, bo puby otwierano dopiero za godzin�. Ruszy� obok przystanku autobusowego w stron� Stall Street. Wmawia� sobie, �e gniew stopniowo ust�pi. Nie �a�owa� tego, co powiedzia�. Ka�de s�owo by�o usprawiedliwione, a gdyby wyrazi� to w bardziej dyplomatyczny spos�b, nadal by tam sta� i szuka� rozpaczliwie jakiego� wyj�cia z sytuacji. W porz�dku, niech m�wi�, �e jest porywczy uparty, niezdyscyplinowany, ale przynajmniej ma ikr�. Skapitulowa� przed Tottem, pozwoli� odstawi� si� na boczny tor, wyrzuci� z wydzia�u zab�jstw, skaza� si� na sp�dzenie reszty �ycia zawodowego za biurkiem, przecie� to by by�a kastracja.

Czy by�o mu �al? Nie a� tak, by zmieni� zdanie. Za kr�tko by� w Avon i Somerset, by nawi�za� trwa�e przyja�nie. A te� � i nie by�o to mniej prawdziwe przez to, �e tak cz�sto na to narzeka� � w ostatnich latach satysfakcja z pracy znalaz�a si� na r�wni pochy�ej. Naukowcy przej�li zadania wydzia�u zab�jstw. Wielcy detektywi z przesz�o�ci � idole wczesnych lat jego s�u�by, jak Bob Fabian, Jack du Rose i �Kajdan� Read � wydawali si� teraz r�wnie odlegli jak dinozaury. To byli prawdziwi detektywi. Teraz zostali skr�powani akcesoriami wsp�czesnej techniki � komputerami, telefonami kom�rkowymi, portretami pami�ciowymi, policyjnymi programami w telewizji, ultrad�wi�kowym pods�uchem i badaniami DNA. Mo�liwe, �e usi�owa� zracjonalizowa� to, co przed chwil� zasz�o na g�rze, ale nie widzia� dla siebie miejsca w nowoczesnej policji. Przez te lata zaliczy� kilka skromnych sukces�w. Szkoda, �e odm�wiono mu mo�liwo�ci wyja�nienia zab�jstwa pani Jackman. Tak, tego naprawd� �a�owa�.

Najbardziej martwi�o go to, �e b�dzie to wstrz�s dla Stephanie. Biedna Steph, ca�a sprawa spadnie na ni� znienacka. Je�li jego oszo�omi�a nag�o�� wydarze�, jak ona to odbierze? On przynajmniej by� tutaj i osobi�cie dowiedzia� si� o wszystkim. Steph nikt nie ostrzeg�, co nast�pi. Jej �wiat mia� si� wkr�tce zawali�. Nawet kiedy szok minie, Steph wpadnie w rozpacz, bo to i hipoteka, i rachunki, i koszty utrzymania. On da sobie z tym rad�, ale Steph by�a urodzon� pesymistk�.

Po prawej stronie Stall Street znajdowa� si� sklep z urz�dzeniami elektrycznymi. Ich widok podda� mu pewn� my�l. R�wnie impulsywnie, jak w�wczas, gdy rezygnowa� z pracy, wkroczy� do �rodka i powiedzia�, �e chce obejrze� kuchenki mikrofalowe. By� na tyle wielkoduszny, �e potrafi� odrzuci� zasady i zaszale�. Wybra� t� z najwi�ksz� liczb� �wiate�ek na kontrolce i zap�aci� czekiem. Obiecali, �e jeszcze tego popo�udnia dostarcz� to pani Peterowej Diamond. Sprzedawca powiedzia�, �e to b�dzie dla niej dobra nowina.

Diamond wyszed� i pod��y� wzd�u� kolumnady �a�ni. Dotar� do podw�rca przed opactwem, swojej letniej przystani obiadowej. O tej porze roku turyst�w by�o mniej, wi�c mia� ca�� drewnian� �awk� dla siebie. Tylko go��bi nie by�o mniej i natychmiast si� przy nim zgromadzi�y By�y zbyt zaabsorbowane, �eby grucha�, szuka�y okruszk�w na kamiennych p�ytach przy jego nogach. Od Abbey Green nadbieg� czarny pies i go��bie odlecia�y. Diamond patrzy�, jak wznosz� si�, wiruj�c. Chwil� po starcie, zn�w z ty�u, tam gdzie ich nie widzia�, zbi�y si� w g�ste stadko. Komisarz patrzy� na fronton opactwa, na kamienne anio�y na wieczno�� z�apane w pu�apk� drabin. Nasz�a go pocieszaj�ca my�l, �e przesta� si� ju� z nimi uto�samia�. W chwili, gdy odwraca� wzrok, wpad�o mu w oko co� dziwnego, co�, co wymaga�o bli�szej obserwacji. Zmru�y� oczy i spojrza� na fryz. Dostrzeg� rze�b�, kt�rej wcze�niej nie zauwa�y�. Nie by�a to gra �wiat�a i cienia ani z�udzenie optyczne. Jeden z anio��w, trzeci od g�ry, nie wspina� si�, lecz zwisa� do g�ry nogami. Nie by�o w�tpliwo�ci. Anio� spada� prosto na g�ow�.

Nie by�o go sta� na u�miech, ale pokiwa� g�ow� i powiedzia�:

��Tak jak ja, kole�.

W nast�pny poniedzia�ek g��wny tytu� w �Bath Evening Chronicle� g�osi�: �Zab�jstwo Geny Snoo. Zatrzymana mieszkanka Bath�. Istotnych fakt�w by�o niewiele. Dana Didrikson, trzydziestoletnia kobieta pracuj�ca w sp�ce jako kierowca, stan�a przed s�dem ni�szej instancji pod zarzutem dokonania jedenastego wrze�nia, albo w okolicach tej daty, zab�jstwa na osobie aktorki telewizyjnej, Geraldine Jackman. Zosta�a zatrzymana w areszcie. Rozprawa trwa�a tylko kilka minut.

Przynaglony nowymi okoliczno�ciami Diamond zacz�� przegl�da� rubryk� �Praca�. Powtarza� sobie, �e musi odpocz��. Ale odpoczynek zosta� na kr�tko zak��cony wyobra�eniem Johna Wigfulla, jak rozradowany rozsiada si� w gabinecie szefa na komisariacie Manver Street. Do diab�a z tym, pomy�la� Diamond, nie mam ju� z tym nic wsp�lnego.

Zwykle byli policjanci szukali pracy w prywatnych firmach ochrony. Przez ca�e rano przegl�da� ksi��k� telefoniczn�, pr�buj�c szcz�cia z firmami, kt�re zawsze uwa�a� za czyst� fantazj�. A� go skr�ca�o, gdy wymawia� niekt�re z nazw.

��Czy to Bezpieczny Sen?, Gwardia Somerset?

Jedynym wynikiem tych telefon�w, poza wy�szym rachunkiem, by�o odkrycie, �e jego wys�uga lat nie robi wra�enia, na kt�re liczy�. By�a to raczej przeszkoda; ludzie, z kt�rymi rozmawia�, nie wyobra�ali sobie nadkomisarza prowadz�cego furgonetk� albo patroluj�cego na piechot� supermarket, a nie mieli ochoty zatrudnia� go na stanowisku kierowniczym. Jego do�wiadczenie w wydziale zab�jstw nie stanowi�o rekomendacji w pracy z klientel� biznesow�.

W informatorze by�a tak�e lista agencji detektywistycznych, oferuj�cych szeroki zakres us�ug. Po sprawdzeniu okaza�o si�, �e to jednoosobowe firmy prowadzone przez emerytowanych sier�ant�w policji niezainteresowanych sp�k� z by�ym nadkomisarzem.

W ci�gu kolejnych dw�ch tygodni poszerzy� zakres poszukiwa�. Interesowa�a go praca biurowa ka�dego rodzaju. Zn�w otrzyma� seri� odm�w. Zbyt wielu m�czyzn w �rednim wieku szuka pracy umys�owej, powiedziano mu nieuprzejmie. I czy pomy�la� o pracy fizycznej? Poniewa� zwykle wi��e si� to ze wspinaniem si� po drabinach albo prowadzeniem taczek po pomostach z desek, co nie pasuje do grubego m�czyzny, nie przyj�� ciep�o tej sugestii.

Szcz�cie wr�ci�o w ostatnim tygodniu listopada.

��Zaproponowano mi prac� w dw�ch miejscach � powiedzia� Stephanie w pi�tkowy wiecz�r. � Dwa zaj�cia, do kt�rych mam przygotowanie.

��Dwa? To cudownie � ucieszy�a si�. � Czy to bezpieczne?

��Bezpieczne? Jasne, �e tak! Znasz te nowe sklepy pod kolumnad� tu� przy Stall Street? Potrzebny im �wi�ty Miko�aj, �eby kr�ci� si� po okolicy i rozmawia� z dzie�mi. Pio, ho, ho! Wybrano mnie ze wzgl�du na obw�d w pasie. Zaczynam jutro. Praca sezonowa.

��Bo�e, Peter. � Twarz Stephanie �ci�gn�a si� z przera�enia.

��Co to ma znaczy�: �Bo�e, Peter?�

��Wiem, �e z prac� jest marnie, ale�

��Ale co?

��Nadkomisarz przebrany za Dziadka Mroza?

��Ju� nie nadkomisarz � przypomnia�.

��To upokorzenie.

��Wcale nie. �wi�ty Miko�aj jest wa�n� osobisto�ci� w ocenie dwudziestu procent ludno�ci. Reszta mnie nie zna.

Westchn�a.

��A ta druga praca?

��Barman i wykidaj�o w Starej Lektyce. Tylko wieczory.

��Co to jest, na lito�� bosk�?

��Nowy pub na drodze za teatrem.

��Czy tam nie przychodzi mn�stwo chuligan�w z klubu disco?

��W�a�nie dlatego potrzebuj� wykidaj�y, kochanie.

Nast�pnego dnia rano zadzwoni� na uniwersytet do Jackmana, odrzucaj�c chwilowo przekonanie, �e nie jest m�drze wpl�tywa� si� w to. Minimalna szansa, �e Dana Didrikson jest niewinna, kaza�a mu opowiedzie� o pomy�le, na kt�ry wpad� nad ranem.

��S�uchaj, przypomnia�em sobie co�, co by� mo�e b�dzie mia�o wp�yw na spraw�. M�wi� ci o tym, bo uwa�am, �e dzi�ki temu prawda mo�e wyj�� na jaw, ale nie chc�, �eby� wspomnia� o mnie prawnikom ani komukolwiek. Rozumiesz?

��Co to takiego?

Jackman by� zbyt gorliwy, a to nie sprzyja�o spokojowi duszy Diamonda.

��Przyrzekasz, �e nie b�dziesz mnie w to miesza�?

��Tak.

��Chodzi o samoch�d pani Didrikson.

��M�w.

��Powiedzia�e�, �e badania kryminalistyczne wykaza�y, �e cia�o twojej �ony zosta�o umieszczone w baga�niku mercedesa, zgadza si�? Za�o�enie jest takie, �e to pani Didrikson zawioz�a je nad jezioro. Kiedy przes�uchiwa�em j� kilka dni temu, powiedzia�a, �e musi zapisywa� ka�dy przejazd w ksi��ce wozu, nawet je�li s� to jazdy prywatne. Zdob�d� t� ksi��k�, a dowiesz si�, jaki u�ytek zrobi�a z samochodu w poniedzia�ek, jedenastego wrze�nia, i w nast�pne dni. Je�li to kto� inny wykorzysta� samoch�d, �eby przewie�� cia�o z Widcombe nad Chew Valley Lake, zrobi� oko�o pi��dziesi�ciu kilometr�w. To musi wyj�� z wylicze�.

��Jezu Chryste, masz racj�! � Jackman przerwa�, a potem wyczuwaj�c problem, z mniejszym optymizmem powiedzia�. � A je�li nie wyjdzie?

��Musi. Jedynym sposobem na wymazanie tak d�ugiej trasy z ksi��ki pracy kierowcy jest sfa�szowanie wpisu� albo wymy�lenie podr�y w jakie� inne miejsce, albo udawanie, �e to cz�� d�u�szej jazdy. Rzecz w tym, �e zauwa�y�aby fa�szywy wpis.

��Prawda.

��A je�li sama sfa�szowa�a ksi��k�, �atwo b�dzie to sprawdzi�. W ka�dym razie b�dziesz wiedzia�.

��Tak. � Entuzjazm a� kipia� w jego g�osie.

��Nad��asz za mn�, profesorze?

��Dzi�kuj�, tak. B�d� w kontakcie.

��O, nie ma potrzeby. � Niekt�rzy ludzie boj� si� prawdy, pomy�la� Diamond. Od�o�y� s�uchawk� i zastanowi� si�, czy ma co� innego do roboty. To powa�ny problem mie� tyle czasu do zagospodarowania.

Min�� prawie tydzie�, kiedy Jackman zadzwoni� pewnego wieczora do baru, w chwili gdy oblegali go klienci z dyskoteki.

��Kto m�wi?

��Greg Jackman. Zapyta�em o to.

��Co? Nie s�ysz� ci�?

��O ksi��k� pracy kierowcy. Narobi�em zamieszania.

��S�uchaj, to nie jest dobra pora. Ludzie stoj� w kolejce.

��Mog� przyj��? � zapyta� Jackman. Z jego tonu wynika�o, �e jest podniecony.

��Nie. Jest cholernie du�o ludzi. � Diamond po�o�y� d�o� na mikrofonie i przyrzek� dw�m wytatuowanym klientom z r�owymi fryzurami, �e zaraz ich obs�u�y. Potem powr�ci� do rozmowy z Jackmanem.

��B�d� zaj�ty a� do zamkni�cia.

��Przyjd� do mnie do domu.

��Jak to� dzisiaj wieczorem?

��Dzi�kuj�. B�d� czeka�.

Chcia� zaprotestowa�, nie zgodzi� si�. Ale przy barze by�o tylu ludzi, �e nie mia� czasu wyja�ni�, o co mu chodzi.

Kiedy uda�o si� wyprosi� ostatnich klient�w i drzwi zosta�y zaryglowane, pomy�la�, �e powinien jeszcze raz zadzwoni� do Jackmana, ale odegna� t� my�l. To nie odstr�czy tego faceta. Rozpacz, jak� wyczu� w jego g�osie, nie uzna�aby, �e inni ludzie maj� prawo do snu.

By�o ju� po p�nocy, kiedy podjecha� do John Brydon House. Jackman wyszed� na schody i z�apa� go za przedrami� jak zrozpaczony krewny witaj�cy lekarza, kt�ry przyszed� z wizyt�.

��Jestem ci za to naprawd� wdzi�czny.

Ci�ki wiecz�r pozbawi� Diamonda resztek serdeczno�ci.

��Nie wiem, po co przyszed�em. Za choler� nie mam ci nic do powiedzenia � odpar� zrz�dliwie.

Weszli. W �rodku by�o zimno. Prawdopodobnie ogrzewanie by�o wy��czone, a Jackman zbyt roztargniony, �eby to zauwa�y�.

��Wybacz mi ba�agan � t�umaczy� si�. � Wy� Przepraszam, zaczn� jeszcze raz. Policja zostawi�a tu cholerny ba�agan, a ja jeszcze nie posprz�ta�em.

��Pewnie szukali list�w Jane Austen.

��Niepotrzebnie si� fatygowali. Ja sam ju� przeszuka�em dom od strychu po piwnic�. Porz�dkowanie teczek zajmie mi ca�e miesi�ce.

Sterty ksi��ek na pod�odze salonu i zdj�te ze �cian zdj�cia nie przeszkadza�y Diamondowi, nieraz ju� widzia� przeszukania. Sam je zleca�. Podni�s� z fotela kopi� konia z epoki Tang, postawi� go na pod�odze i ci�ko usiad�, nie zdejmuj�c p�aszcza przeciwdeszczowego.

��Wpad�em na chwil�.

��Kawy?

��Do rzeczy. Chodzi o ksi��k� pracy kierowcy, tak? Jackman pokiwa� g�ow�.

��Zgin�a.

��Powinna by� w samochodzie.

��Ale jej nie by�o. W aktach policji nie ma nic na ten temat, sprawdza�em z adwokatem Diany. Powiedzia�, �e gdyby by�a, egzemplarz zosta�by wys�any do prokuratury i udost�pniony obronie.

��To prawda.

��A tam nie ma nic. �adnej wzmianki o ksi��ce kierowcy. Pan Siddons, adwokat, rozmawia� z Dan�. Ona twierdzi, �e zawsze trzyma�a ksi��k� kierowcy w schowku samochodu.

��By�a tam, kiedy po raz ostatni prowadzi�a ten w�z?

��W dniu, kiedy zabra�e� j� na przes�uchanie. � W s�owach Jackmana nie by�o �ladu oskar�enia. My�la� o tym, co sam zrobi�. � By�em tak zmartwiony, gdy us�ysza�em, �e ksi��ki nie ma, �e pope�ni�em najwi�ksze g�upstwo. Nie rozumia�em wtedy, jak to mo�e jej zaszkodzi�. Poszed�em na policj� i za��da�em rozmowy z nadinspektorem Wigfullem. Zrobi�em to na w�asn� r�k�, nie informuj�c Siddonsa. Zapyta�em Wigfulla, czy policja ma t� ksi��k�.

Diamond si� skrzywi�.

��To by�o nierozs�dne.

��S�uchaj, nie chc� go oskar�a� o utrudnianie wymiaru sprawiedliwo�ci czy co� w tym stylu. By� bardzo uprzejmy. Powiedzia�em mu, �e wed�ug Dany ksi��ka kierowcy by�a w samochodzie. Odpar�, �e jej nie znaleziono.

��John Wigfull nie powiedzia�by ci tak, gdyby to by�a nieprawda � odpar� powa�nie Diamond. Jego by�y asystent zanadto by� policjantem, �eby mia� kala� profesjonalizm niesprawdzonymi twierdzeniami.

Gregory Jackman nie znalaz� u niego pociechy. Wyda� z siebie d�ugie, dr��ce westchnienie, �wiadcz�ce o tym, �e w g��bi ducha jest bardziej zaniepokojony, ni� to pokazuje po sobie. Sta� sztywno przed bia�ym rega�em, ogo�oconym z ksi��ek, jak podejrzany przed policyjnym fotografem.

��Pope�ni�em koszmarny b��d, zwracaj�c na to ich uwag�. Da�em prokuraturze kart� atutow�. Siddons jest w�ciek�y. M�wi, �e mo�e nie zauwa�yliby, jak istotny jest brak tej cholernej ksi��ki kierowcy. Teraz b�d� sugerowali, �e Dana j� zniszczy�a.

Powaga sytuacji dotar�a w ko�cu do Petera Diamonda. Znikni�cie ksi��ki kierowcy prawie na pewno zostanie wykorzystane przeciwko oskar�onej.

Zapyta�, co dok�adnie powiedzia�a adwokatowi.

��Upiera si� przy tym, �e nigdy nie wyjmowa�a ksi��ki z wozu, nie licz�c ostatniego dnia ka�dego miesi�ca, kiedy oddawa�a j� do sprawdzenia w biurze Realbrew. Zawsze zwracano j� nast�pnego dnia. M�wi prawd�. Wiem o tym.

��Czy pami�ta jakie� nieprawid�owo�ci? Jackman pokr�ci� powoli g�ow�.

��Nie. M�wi, �e wszystko zgadza�o si� ze stanem faktycznym. Ostatni wpis jest za dzie�, w kt�rym j� aresztowali�cie.

��Zaprosili�my j� na przes�uchanie � poprawi� go Diamond. � Wszystko zapisywa�a w�asnor�cznie?

��Tak.

��Jest tego pewna?

��Ca�kowicie.

��Miejmy nadziej�, �e tak powie w s�dzie. � Chwyci� por�cze fotela. � Nie dziwi mnie, �e twojego Siddonsa szlag trafi�.

Jackman rozejrza� si�, jakby mia� zamiar kr��y� po pokoju, ale rozrzucone ksi��ki i inne przedmioty sprawia�y, �e by�o to niewykonalne. Tymczasem Diamond dokonywa� rachunku sumienia.

��Bior� na siebie cz�� odpowiedzialno�ci � wyzna�. � To ja poruszy�em ten temat.

A powinienem wzi�� pod uwag�, do czego to mo�e doprowadzi�, doda� w my�lach. Danie Didrikson wysz�oby na zdrowie, gdyby nie wspomniano o ksi��ce kierowcy. Teraz by�o pewne, �e oskar�enie zapyta o ni�, a im bardziej b�dzie si� upiera�, �e prowadzi�a j� prawid�owo, tym bardziej b�dzie prawdopodobne, �e j� zniszczy�a.

Poczu� wyrzuty sumienia, kt�re do�o�y�y si� do poczucia winy.

��Je�li pozwolisz, mo�e jednak napi�bym si� tej kawy.

Kiedy Jackman krz�ta� si� po kuchni, Diamond, siedz�c w fotelu, zag��bi� si� w my�lach. Prawdopodobie�stwo, �e Dana Didrikson dokona�a zab�jstwa by�o du�e, ale �aden porz�dny glina nie m�g� uzna� jej winy za przes�dzon�. Wmiesza� si� w spraw� i przechyli� szal� na jej niekorzy��.

Teraz sumienie nakazywa�o mu znale�� co�, co przywr�ci�oby r�wnowag�.

Ale gdy Jackman wr�ci� z kaw�, �aden z nich nie powiedzia� niczego krzepi�cego.

Nast�pi�a trzymiesi�czna przerwa, a Peter Diamond pr�bowa� sobie wm�wi�, �e nie mo�e ju� zrobi� nic wi�cej dla Dany Didrikson, a dla wszystkich, kt�rych to dotyczy, b�dzie lepiej, by procedury sz�y swoj� kolej�. Rozumowa� tak: pewnie zostanie uznana za winn�, a z jego znajomo�ci sprawy wynika�o, �e b�dzie to sprawiedliwy wyrok. Nie spodziewa� si�, by proces potrwa� d�ugo. Nie by�by zaskoczony, gdyby przyzna�a si� do winy.

Odsiedzia�aby prawdopodobnie kilkana�cie lat z do�ywocia i zosta�a zwolniona warunkowo. Nie stanowi�a zagro�enia dla spo�ecze�stwa. Wi�kszo�� znanych mu zab�jc�w by�a do niej podobna; to grupa r�ni�ca si� od innych kryminalist�w. Ludzie powodowani naciskiem ze strony rodziny albo w�asn� obsesj� pope�niali to jedno, jedyne przest�pstwo w �yciu.

A jednak�

Nic opuszcza�y go resztki w�tpliwo�ci. Niekt�re rzeczy w tej sprawie nadal wymaga�y wyja�nienia. Nie znaleziono list�w Jane Austen. Oskar�enie na pewno zasugeruje, �e zniszczy�a je zazdrosna Geraldine, a Dana Didrikson zabi�a j� w napadzie w�ciek�o�ci, podsycanym �lep� mi�o�ci� do Jackmana. Ale Geraldine wiedzia�a, �e to by�y cenne listy. Wed�ug Jackmana przekroczy�a limit konta o trzy tysi�ce funt�w. Mo�e widzia�a w tych listach spos�b na finansowe tarapaty?

Mo�e b��dnie zak�ada�, �e Geraldine by�o sta� na tak� kalkulacj�. Wed�ug Jackmana by�a niezr�wnowa�ona umys�owo, a mo�e nawet szalona.

Wed�ug Jackmana� Tak wiele za�o�e� w tym �ledztwie opiera�o si� na zeznaniach Jackmana. Doszed� do wniosku, �e po�ar altany nie by� jednak zamachem na jego �ycie, objawem choroby Geraldine. Warto przy tym pami�ta�, �e specjalno�ci� Jackmana by�a literatura angielska, a nie psychiatria.

A inne fakty, kt�re przestawi� jako dowody jej choroby umys�owej? Urojenia prze�ladowcze, takie jak przekonanie, �e spiskuje z jej lekarzem. Zdarzy�o si�, �e oskar�y�a go o kradzie� lusterka z r�czk� z jej toaletki.

Ten incydent wydawa� si� banalny, kiedy Jackman go opisywa�, i nadal tak by�o. W domu by�y inne lusterka i Geraldine zabra�a nale��ce do Jackmana lusterko do golenia, ale w�ciek�a si�, bo nie znalaz�a swojego.

Bana� nie wart powtarzania. Ludzie, ci zdrowi umys�owo, od zawsze dr� ze sob� koty o przedmioty, kt�re gdzie� im si� g�upio zawieruszy�y.

Diamond przekopa� pami��, szukaj�c istotniejszych dowod�w na szale�stwo Geraldine, i przypomnia� sobie, �e niekt�rych dostarczy�a Dana Didrikson. Dana by�a �wiadkiem dziwacznej sceny przed John Brydon House, kiedy Geraldine szarpa�a si� z blondynem o imieniu Andy, bo nie chcia�a pozwoli� mu odjecha�. A kiedy indziej Dana wr�ci�a do domu i najwyra�niej bezpodstawnie zosta�a przez Geraldine obrzucona stekiem wyzwisk.

Pewnego wieczoru, w kwietniu, p� roku po odej�ciu z policji, przepatrywa� w g�owie fakty, kiedy nagle zda� sobie spraw� z czego�, co zmieni�o jego stosunek do tej sprawy. Jak na ironi�, jego my�lenie naelektryzowa�o co�, co wcze�niej bagatelizowa� � lusterko, kt�re zgubi�a Geraldine.

Nast�pnego ranka zadzwoni� do Jackmana i poprosi� o spotkanie w John Brydon House. Jackman nie mia� nic przeciwko temu. G�os pozbawiony wyrazu przy powitaniu nagle zmieni� si�, kiedy Diamond si� odezwa�.

��To ty? My�la�em, �e przesta�e� si� tym interesowa�. � G�os natychmiast przepe�ni�a nadzieja. � Kilka razy pr�bowa�em si� do ciebie dodzwoni�.

Diamond wiedzia�. Nie odbiera� tych telefon�w.

��To mo�e zaj�� troch� czasu � powiedzia�, kiedy wszed� do domu. � Chc� zrobi� przeszukanie.

Na twarzy Jackmana pojawi�o si� rozczarowanie.

��Ju� je zrobili. Rozebrali dom na cz�ci.

��Wiem. Zaczn� od sypialni, dobrze?

��Nie znajdziesz tych list�w.

��Zaczn� od sypialni.

Jackman, sztywno wyprostowany z niech�ci, poprowadzi� go na pi�tro. Najwyra�niej oczekiwa� b�yskotliwego przeb�ysku intuicji, kt�ry zmieni�by bieg sprawy, a nie kolejnego przeszukania domu.

Diamond poszed� prosto do przebieralni Geraldine i znalaz� w��cznik �wiat�a na ramie nad toaletk�. Zab�ysn�y zdj�cia reklamowe na �cianach. Jackman patrzy� od drzwi, jak Diamond wyci�ga �rodkow� szuflad� i przegl�da jej zawarto��, szpera w�r�d s�oiczk�w i tubek z kremami do twarzy, otwiera je, w�cha, w przypadku pude�ka, kt�re jak si� okaza�o, zawiera talk, zanurza palec i pr�buje. Wyj�� szuflad�, postawi� j� na pod�odze i sprawdzi� przestrze� za ni�. Powt�rzy� te czynno�ci z pozosta�ymi szufladami.

��Co chcia�by� znale��? � zapyta� Jackman.

��Pami�tasz, jak m�wi�e� mi o rwetesie, kt�ry urz�dzi�a, kiedy zgin�o jej lusterko?

��Tak, ale znalaz�o si� potem w ogrodzie. Tego szukasz?

��By�o w ogrodzie? Mo�e kto� inny go u�ywa�. � Nie rozwodzi� si� nad tym. W�o�y� szuflady na miejsce i podszed� do szafy, przejecha� r�k� po p�ce. Wygarn�� kilka jedwabnych chust i czarny s�omkowy kapelusz. Potem ukl�kn�� i zacz�� szpera� w�r�d but�w. � Lustra maj� wiele zastosowa�. To tylko pomys�, kt�ry przyszed� mi do g�owy.

Ale w przebieralni Geraldine nie by�o niczego, co potwierdzi�oby ten pomys�.

��Pozwolisz, �e przeszukam twoj�? Jackman wzruszy� ramionami.

Jego pok�j by� surowy jak sauna w por�wnaniu z przebieralni� Geraldine. �ciany bez ozd�b, funkcjonalna komoda, wszystkie powierzchnie puste, nie licz�c gazety i paru ksi��ek z poezjami.

��Chcesz sam otworzy� szuflady? � zapyta� Diamond.

��B�d� moim go�ciem.

Nie by�o w nich niczego godnego uwagi. Podobnie w �azience i pozosta�ych pokojach na pi�trze, mimo starannego przeszukania. Po dw�ch straconych godzinach Diamond zgodzi� si� na kaw�, kt�r� zaproponowa� mu Jackman. Usiedli w kuchni i Jackman zn�w zacz�� si� dopytywa�.

��Nadal nie wiem, co chcia�by� znale��.

��Sam sobie gotujesz? � zapyta� komisarz.

��Nie nazwa�bym tego gotowaniem. Nie przetrwa�bym bez Marksa i Spencera i mikrofal�wki.

To nie by� czas na roztrz�sanie gotowania mikrofalowego. Diamond obawia� si�, �e Stephanie nie opanowa�a jeszcze nowego piecyka. Niekt�re potrawy, kt�re wysz�y z niego skwiercz�ce, styg�y, zanim donios�o sieje do ust. Rz�d wydawa� ostrze�enia przed niedogotowan� �ywno�ci�. W innych okoliczno�ciach, w Starej Lektyce na przyk�ad, wda�by si� w o�ywion� dyskusj�. Ale tu sztuka detektywistyczna przewa�y�a.

��Dobrze gotowa�a?

��Gerry? Nie �artuj.

��Nie licz�c sosu barbecue, o ile wiem? Jackman nie wygl�da� na rozbawionego.

��A co trzyma�a w s�oikach z napisami: estragon i Oregano?

��Estragon i Oregano, �eby zrobi� wra�enie na przyjaci�kach. Diamond przekopa� si� przez p�k� z przyprawami, odkr�ci� wieczka.

S�oiki nadal by�y fabrycznie zamkni�te. Zrywa� je i w�cha� zawarto��.

��Kiedy policja robi�a przeszukiwanie, nie zaj�a si� twoj� kuchni�?

��Jasne, �e si� zaj�a. Ca�kowicie ogo�ocili kredensy.

��Ale do tego nie zajrzeli.

��Nie da si� schowa� starych list�w w s�oiku tej wielko�ci.

��To prawda. � Szed� wzd�u� meblo�cianki, otwieraj�c drzwiczki.

��Czego szukasz? Cukru?

��Nie, dzi�kuj�. � Jego uwag� przyci�gn�o du�e pud�o ze s�omkami do picia. � Pijali�cie lemoniad�?

��Co?

��S�omki. Jest ich pi��set w pude�ku, a wielu brakuje. Zak�adam, �e zu�yli�cie je podczas przyj�cia.

��Nie zauwa�y�em.

Odstawi� pud�o i wyj�� do po�owy zu�yt� paczk� m�ki. Postawi� j� na kuchennym stole.

��Zamierzasz upiec mi ciasto? � za�artowa� kwa�no Jackman. Diamond zn�w w�cha�.

��Masz du�� �y�k�? Dzi�kuj�.

Zanurzy� j� g��boko w m�k�, wyj��, w�o�y� z powrotem i kilkakrotnie powt�rzy� t� czynno��. Potem odstawi� torebk� do kredensu i wzi�� drug�, nie otwart�. By�a zagi�ta u g�ry i sklejona kawa�kiem ta�my.

Tym razem poczu� op�r, kiedy wsadza� �y�k� w m�k�.

��Chcia�bym dosta� t� plastikow� misk� ze zlewu � powiedzia�, zach�cony.

Jackman poda� mu j� bez s�owa.

Wysypa� zawarto�� torebki z m�k� do miski i natychmiast znalaz� to, po co przyszed�: trzy ma�e polietylenowe torebeczki rozmiar�w mniej wi�cej pi�eczki do ping-ponga zawieraj�ce substancj� r�wnie bia�� jak m�ka.

Chwyci� za drucik, kt�rym obwi�zana by�a jedna z nich, i otworzy�.

��Zechcia�by� zapali� �wiat�o?

Proszek natychmiast zab�ysn��. To z pewno�ci� nie by�a m�ka, lecz jakie� kryszta�ki.

��Narkotyki? � wyszepta� Jackman.

Diamond po�lini� palec zanurzy� go w torebce i spr�bowa� substancji. Gorzka. Wyp�uka� usta nad zlewem.

��Kokaina, szampa�ski narkotyk. Nie wiedzia�e�, �e �ona to bra�a? Wyraz twarzy Jackmana przeszed� b�yskawicznie od niedowierzania do akceptacji. Diamond spodziewa� si� takiej reakcji.

��Rozumiem, te s�omki.

��Nie tylko s�omki � wyja�nia� Diamond. � Nie wiem, czy znany ci jest spos�b za�ywania kokainy. Towar musi by� najpierw zmielony na drobny proszek. Narkomani u�ywaj� �yletki i lusterka. Szk�o to idealna powierzchnia. Formuj� sproszkowan� kok� w lini� i wdychaj� j� nosem przez s�omk� albo zwini�ty banknot. Twojej �onie zosta�o niewiele banknot�w.

��Chcesz powiedzie�, �e wszystkie swoje pieni�dze wyda�a na to?

��To nie jest tanie.

Jackman w roztargnieniu szczypa� si� w policzek.

��Jezu Chryste, jak mog�em tego nie zauwa�y�?

��Za bardzo by�e� poch�oni�ty prac�. M�wi�e� mi o swoim ma��e�stwie, �e wasze �wiaty ledwie na siebie zachodzi�y, chyba tak to uj��e�. Trudno ci by�o zorientowa� si�, co w�a�ciwie tu si� dzieje. Mnie samemu rozpracowanie tej zagadki zaj�o mn�stwo czasu, a podobno jestem, a raczej by�em detektywem.

��Jej dziwne zachowanie ca�kowicie wynika�o z za�ywania kokainy?

��Nie wiem czy ca�kowicie. My�l�, �e bezpiecznie b�dzie powiedzie�, �e nie by�a szalona. O ile znam si� na tym narkotyku, kiedy ko�czy si� b�ogostan, narkoman, m�wi� o ci�kich uzale�nieniach, pada ofiar� wszelkiego rodzaju strach�w i niepokoj�w. S�dzi, �e ludzie spiskuj� przeciwko niemu. Z�udzenia paranoidalne prowadz�ce do agresywnych zachowa� to dobrze znane objawy.

��Jestem zaskoczony, �e ten jej cholerny lekarz si� nie domy�li�. A wi�c kiedy pr�bowa�a mnie zabi�, musia�a by� na haju kokainowym.

��Prawdopodobnie niucha�a j� na przyj�ciu.

��Czy to si� nazywa crack?

��Nie, crack to kokaina rozpuszczona w ciep�ej wodzie i podgrzana z zasadami, takimi jak proszek do pieczenia. Zmienia si� w p�atki albo kryszta�ki. Wystarczy spr�bowa� i natychmiast wpada si� w na��g. Na��g fizyczny. Ale to nie jest crack.

��Mimo to uzale�nia?

��Tak, psychicznie. Na to potrzeba troch� czasu. S�dz� z rozmiar�w zad�u�enia na koncie twojej �ony, �e ju� j� wzi�o.

Jackman milcza� przez chwil�, szukaj�c logiki w tym, co kiedy� wydawa�o mu si� niezrozumia�e.

��Chcia�bym znale�� drania, kt�ry jej to dostarcza�.

��Ja te� � powiedzia� Diamond. � I to szybko.

��My�lisz, �e to mia�o jaki� zwi�zek z jej �mierci�? Jasne, �e tak my�lisz. � Trzasn�� d�oni� w st�. � M�j Bo�e, to mo�e wszystko zmieni�!

Diamond wyprzedza� go my�lami.

��Na podje�dzie, tu przed domem, latem rozegra�a si� pewna scena, kt�rej �wiadkami byli pani Didrikson i jej syn. To by�o w sobot� rano. Ty chyba wyjecha�e�. By�e� bardzo zaj�ty swoj� wystaw�. Dana i Matthew stali na drodze z nadziej�, �e ci� zobacz�. Mat widzia� ci� w telewizji i rozpozna� w tobie faceta, kt�ry uratowa� go z kipieli. Tymczasem zobaczyli, jak z domu wychodzi jaki� m�czyzna. Wygolony, mocno zbudowany, o jasnych w�osach. Niebieska koszula, bia�e d�insy i sportowe buty. Mia� na szyi z�oty �a�cuszek. Znasz kogo� takiego?

��Nikt mi nie przychodzi na my�l.

��Je�dzi� br�zowym volvo. M�wi�a do niego Andy.

��Andy? Jedyny Andy, jakiego znam, to gruby sze��dziesi�ciolatek. Co si� sta�o?

��Poszed� do samochodu, a twoja �ona pobieg�a za nim w podomce. By�a boso, ale tak wzburzona, �e nic nie mia�o dla niej znaczenia. Nie chcia�a, �eby odjecha�. Prosi�a, �eby wr�ci� do domu. Nazwa�a go Andy i powiedzia�a co� takiego: �Mam ukl�kn�� i b�aga� ci�?� Usi�owa�a zatrzyma� go si��, alej� odepchn�� i odjecha�.

��Dana to wszystko widzia�a?

��Tak i do�� rozs�dnie za�o�y�a, �e to sprzeczka kochank�w. Z pewnym za�enowaniem odci�gn�a Mata. Teraz, kiedy wiemy o kokainie, kusi mnie, �eby spojrze� na ten incydent pod innym k�tem.

��Ten Andy by� jej dostawc�? Diamond skin�� g�ow�.

��Tak przypuszczam. Prawdopodobnie wstrzymywa� dostaw�, �eby osi�gn�� wy�sz� cen�. Wi�cej, ni� twoja �ona mog�a wtedy zap�aci�.

��Musimy go znale��.

��To nie takie proste. Gdybym nadal pracowa� w policji, wci�gn��bym do tego wydzia� antynarkotykowy. Oni wiedz� wi�cej, �eby go odszuka�. W ka�dym razie powinni�my to zg�osi�.

Pewna niech�� w g�osie Diamonda mog�a przemkn�� niezauwa�ona, bo Jackman natychmiast powiedzia�.

��Rozgrywamy inny mecz. Tu nie chodzi o obywatelski obowi�zek. Danie grozi do�ywocie, a reputacja inspektora Wigfulla zosta�aby naruszona. Przekaza� oskar�eniu �adn� spraw� o zab�jstwo z wiecznym motywem tr�jk�ta ma��e�skiego i dowodami, kt�re to wspieraj�. Nie b�dzie tego chcia� komplikowa� narkotykami.

��Ale nie b�dzie m�g� tego zatai�.

��Tak. Tylko zbagatelizuje. My�l�, �e powinni�my to zbada� sami. To pierwszy promyk nadziei dla obrony. Nie psujmy tego, przekazuj�c spraw� przeciwnikowi.

Diamond poczu� si� nieswojo. Jako policjant ze sta�em ostro zabra�by si� do ka�dego, kto nie powiadomi�by o znalezieniu narkotyk�w, cho�by w ma�ej ilo�ci. Ale jako policjant ze sta�em wiedzia� tak�e, jak toczy si� �ledztwo w sprawie o morderstwo. Nowe dowody nie s� mile widziane, kiedy sprawa zosta�a ju� przekazana do prokuratury. Uwaga Jackmana o bagatelizowaniu by�a trafna. I nadal dr�czy�a go wcze�niejsza wpadka z ksi��k� kierowcy. Zwracaj�c uwag� na jej znikni�cie, bez w�tpienia wr�czyli oskar�eniu kart� atutow�. Dlaczego nie zachowa� tej, �eby ni� zagra�, kiedy przyjdzie czas?

Osobiste zbadanie tego w�tku, co proponowa� Jackman, naje�one by�oby trudno�ciami, ale dzi�ki dobrze wy�wiczonej pami�ci Diamond znalaz� jeden mo�liwy trop.

��Cofnij si� pami�ci� o kilka miesi�cy. Pami�tasz, jak razem przegl�dali�my ksi��k� adresow� twojej �ony? Jestem ca�kiem pewien, �e jedno z imion, kt�rych nie namierzyli�my, brzmia�o Andy.

��Masz racj�! Nic mi nie m�wi�o.

��Nie by�o adresu, tylko numer telefonu. Gdyby uda�o nam si� zdoby� ten numer�

��S�usznie! � Ale Jackman zaraz spu�ci� z tonu. � Ksi��k� adresow� nadal ma policja.

��Adwokat mo�e poprosi� o dost�p do niej. Nie maj� prawa odm�wi�. To zrozumia�a pro�ba i nie musi m�wi�, czego szuka.

��Natychmiast dzwoni� do Siddonsa.

Matthew Didrikson siedzia� i jad� drugi kawa�ek czekoladowego torciku w Charlotte�s Patisserie w Kolumnadzie. Naprzeciwko niego siedzieli Jackman i Diamond. Znale�li stolik pod �ukiem, na ty�ach cukierni; mimo to wygl�dali podejrzanie na tle klient�w i biznesmen�w, kt�rzy przyszli od�wie�y� si� w drodze do domu. Diamond, w pogniecionym, kraciastym garniturze, kt�ry nosi� zazwyczaj, wpasowa� si� w przestrze� mi�dzy brzegiem sto�u a wy�cie�an� �aw� biegn�c� wzd�u� �ciany; Jackman, elegant w br�zowych sztruksach i czarnej koszuli, wygl�da� jakby wprost z kolorowego magazynu najnowszej mody. Matthew nosi� bia�� koszul�, krawat w paski i granatowy pulower. Przy pierwszej okazji zdj�� marynark� szkoln�. Diamond przewidzia�, �e o tej godzinie znajd� ch�opca w Kolumnadzie, jak b�dzie si� wyg�upia� na schodach ruchomych albo w windzie. Mia� racj�. Musieli jeszcze powiedzie�, czego chc� w zamian za �ap�wk� w postaci nieograniczonej liczby ciastek.

��Jak tam g�owa ostatnimi czasy? � zapyta� Diamond. � Mam nadziej�, �e nie by�o ju� omdle�?

Matthew, najwyra�niej wiedz�c o swojej przewadze, nie spieszy� si� z odpowiedzi�. Zerkn�� na uczennic� przy stoliku obok, przejecha� palcami po ciemnych w�osach i wreszcie powiedzia�.

��Wszystko w porz�dku.

��Sporo czasu min�o, odk�d rozmawiali�my po raz ostatni. To by�o tutaj, prawda? By�em w przebraniu, pami�tasz? � Nie by�o odpowiedzi, wi�c doda�: � Nie s�dz�, �eby profesor Jackman wiedzia�, �e udawa�em �wi�tego Miko�aja, chyba �e mu o tym powiedzia�e�.

��Greg. M�wi do mnie Greg � wtr�ci� szybko Jackman.

Matthew lekko si� u�miechn��. Diamond jak do tej pory nie wykrzesa� z niego bardziej pozytywnej reakcji, rozmow� podj�� Jackman.

��Od d�u�szego czasu nie widywali�my si� z Matthew. Po tym nieporozumieniu jego matka nie �yczy�a sobie tego, a ja oczywi�cie uszanowa�em jej decyzj�. Ale mamy za sob� troch� fajnych dni, prawda, Mat?

Matthew skin�� g�ow�.

Sytuacja szybko stawa�a si� komiczna. Dw�ch doros�ych m�czyzn pr�bowa�o wyci�gn�� informacj� od uczniaka przy popo�udniowej herbatce. Diamond spr�bowa� wujowskiego tonu.

��Widzia�e� si� z matk� w areszcie? Kiwni�cie g�ow�.

��W tym tygodniu?

��W niedziel�.

��Jak to znosi?

��W porz�dku.

Trudno by�o stwierdzi�, czy zwi�z�o�� odpowiedzi wynika z niech�ci do rozmowy, czy chodzi o szybkie zjedzenie ciasta.

��Mat, pr�bujemy jej pom�c � zauwa�y� Jackman.

��To, czy nam pomo�esz, zale�y wy��cznie od ciebie � doda� Diamond.

Matthew w og�le si� nie odezwa�.

��Nie wiem, czy zdajesz sobie spraw� z powagi sytuacji � stwierdzi� ponuro Diamond. � Czy w og�le ucz� ci� prawa w tej twojej szkole? Twoj� matk� postawi� przed s�dem za morderstwo, ale ma adwokata, kt�ry jej broni i musi wykaza�, �e s� zasadnicze w�tpliwo�ci. Chwytasz?

Ch�opiec odsun�� pusty talerzyk i wytar� usta.

��Tak. � Odwr�ci� wzrok od stolika i spojrza� przez rami�.

��Jeszcze kawa�ek? � zaproponowa� Jackman.

��Je�li dostan� col�, �eby to sp�uka�.

��Przynie� mi reszt�. � Wr�czy� mu banknot pi�ciofuntowy.

Kiedy Matthew sta� przy samoobs�ugowym stoisku, Diamond powiedzia�.

��S�odkie �ap�wki. Czy to za pieni�dze z funduszu obrony pani Didrikson?

��Nieuzasadniony wydatek, s�dz�c z tego, czego�my si� do tej pory dowiedzieli.

Ch�opiec wr�ci� i postawi� talerzyk z ciastem na stole, Diamond przesun�� je zgrabnie poza jego zasi�g.

��A teraz chcia�bym, �eby� sobie co� przypomnia�. Twoja matka opowiada�a mi o incydencie, kt�ry latem widzia�a przed domem profesora Jackmana. By�e� z ni�.

Matthew siedzia� w milczeniu. Oczy mia� utkwione w cie�cie.

��Odby�a si� k��tnia mi�dzy pani� Jackman a jakim� cz�owiekiem.

��Andym.

��Co powiedzia�e�, synu?

��Andym. Ten cz�owiek mia� na imi� Andy.

��O, masz dobr� pami��. Chcieliby�my znale�� tego Andy�ego. Zrozum, je�li widziano, jak mocowa� si� z pani� Jackman, a rozumiem, �e tak by�o, nale�y go uwa�a� za potencjalnego podejrzanego. Sprawd�my teraz twoj� pami��, �eby dowiedzie� si�, co mo�esz nam o nim powiedzie�.

��Po co?

Diamond pow�ci�gn�� irytacj�.

��Synu, ju� m�wi�em. Uzasadniona w�tpliwo��.

��Chodzi mi o to, po co mnie pytacie, skoro mo�ecie si� z nim spotka�?

��Zrobiliby�my to, gdyby�my wiedzieli, gdzie go znale��. W tym rzecz.

��Ja wiem gdzie.

��Co?

��Wiem, gdzie mo�ecie si� spotka� z Andym. Widywa�em go mn�stwo razy.

Ca�a �awa zatrzeszcza�a, kiedy Diamond si� zapar�.

��Gdzie?

��W �a�niach.

��W Rzymskich �a�niach, chcia�e� powiedzie�?

��Uhm.

Przesun�� ciastko z powrotem do ch�opca.

��Powiedz co� wi�cej.

��Ju� powiedzia�em � odpar� Matthew. � Je�li chcesz porozmawia� z Andym, tam go szukaj.

��Pracuje tam?

��Nie wiem. � Matthew wepchn�� sobie do ust kawa� ciasta. � S�uchaj, wiem tylko tyle, �e widywa�em go tam nie raz.

��Co tam robi�e�?

��Nic takiego. � Nie uzyskali niczego wi�cej, poza t� lekcewa��c� odpowiedzi�. Potem ch�opi�ca odwaga natchn�a go do najd�u�szej wypowiedzi, jak� Diamond zdo�a� od niego us�ysze�. � Poszed�em tam po szkole. Tam jest niebezpiecznie. Podoba mi si�. Dzieciaki z mojej klasy zacz�y to robi�. Trzeba przej�� przez �a�nie i nie da� si� z�apa� ochronie. Idzie si� do sklepu z pami�tkami na Stall Street, a kiedy nikt nie patrzy, zbiega si� po schodach z napisem �Tylko dla personelu� � to w�a�ciwie jest wyj�cie � i ju� jest si� w �rodku. Trzeba uwa�a� na ochron�, ale jak si� ma kapk� rozumu mo�na przej�� przez ca�e �a�nie i wyj�� na Przepompowni�. Nikt tam nie zatrzymuje, bo to jest restauracja. Robi�em to z miliard razy. To �atwizna.

��I tam widzia�e� Andy�ego? Matthew skin�� g�ow�.

��Co robi�?

��Pokazywa� r�ne rzeczy i du�o gada�.

��Wi�c to przewodnik.

��Tak jakby. Byli z nim studenci.

��Studenci? � zapyta� Jackman, nagle czerwieniej�c.

��Nie zawsze. Czasem jest sam.

Diamond wybieg� naprz�d my�lami, rozwa�a� r�ne mo�liwo�ci, ale proces pyta� i odpowiedzi nale�a�o zako�czy�.

��Mo�e jest jakim� wyk�adowc�?

��Nie wiem.

Matthew nic powiedzia� ju� wi�cej nic istotnego. A obaj m�czy�ni te� niewiele rozmawiali. Je�li Andy, domniemany dostawca kokainy dla Geraldine, ma zwi�zki z uniwersytetem, Jackman sam b�dzie musia� odpowiedzie� na kilka pyta�.

Wstali, �eby wyj��. Diamond zaprosi� Matthew do Rzymskich �a�ni na poniedzia�ek, po szkole, przy najbli�szej nadarzaj�cej si� okazji.

��Spotkajmy si� tam � zaproponowa�. Doda� chytrze: � A je�li przyjdziesz wcze�niej, mo�e znajdzie si� czas na ciasto czekoladowe. Potem mo�esz mi pom�c w pracy detektywistycznej. Ale chc�, �eby jedno by�o jasne: wchodzimy do �a�ni od frontu, zwyczajn� drog�. Jestem zbyt widoczny, �eby skrada� si� tylnymi schodami.

Matthew u�miechn�� si� i poszed� szuka� koleg�w.

Gdy wyszli na Stall Street, Jackman a� si� pali�, �eby co� powiedzie�.

��Zanim zapytasz: nie ma wydzia�u archeologii na uniwersytecie.

��A historii?

Jackman ju� zacz�� kr�ci� g�ow�, kiedy nagle uderzy� si� d�oni� w czo�o.

��Chwileczk�, myl� si�. W tym roku powsta�a katedra. To tylko garstka wyk�adowc�w i pierwszoroczniak�w. Nie wiem, ilu ich jest. To prawda.

��Przerwa�. � Przypuszczam, �e chcesz, �ebym to sprawdzi�.

��Je�li zdo�a�by� to zrobi�, nikogo nie p�osz�c � powiedzia� Diamond.

��Chc� zaskoczy� Andy�ego.

��Potrzebna ci jaka� pomoc?

��Nie ma potrzeby. Oczywi�cie powiem ci, co si� dzieje.

��W�a�ciwie chcia�bym przy tym by� � zaproponowa� Jackman, chrz�kaj�c z za�enowaniem. � W ostatnich tygodniach nie widywa�em si� z Matem. Lubi� tego dzieciaka.

��Ale mi o to chodzi � odpar� Diamond tonem, kt�rego u�ywa�, �eby dyscyplinowa� wydzia� zab�jstw. � B�d� z tob� w kontakcie.

Prawd� m�wi�c, on te� lubi� ch�opca, mimo wszystko.

Czarna pr�ga na bia�ym. Cienka czarna pr�ga rozdzielaj�ca pole widzenia jak kabel niebo.

Zbyt jednostajnie bia�e, �eby by�o niebem. To musi by� co� zupe�nie innego. Sufit.

Kabel w poprzek sufitu? Nie, to co� sztywniejszego. Czarna pr�ga. Pr�t. Albo szyna.

Mo�e szyna. Wygl�da na szyn�. Po��czenie, ale z czym?

Z d�wi�kiem. Szelest i szuranie czego� metalicznego. K�ka zas�ony. Mo�e to szyna zas�ony?

Co robi szyna zas�ony w poprzek sufitu? Zas�ony s� na okna. Tu nie ma okna.

Chyba �e to ��ko, szpitalne ��ko z zas�onami. To wyja�nia�oby szuranie k�ek. �atwo to b�dzie sprawdzi�, bo szyna powinna obiega� ��ko przynajmniej z trzech stron.

Niestety, to wcale nie takie �atwe, kiedy cz�owiek nie mo�e poruszy� g�ow� ani w lewo, ani w prawo. Kiedy czuje si� og�upia�y i zm�czony, nazbyt zm�czony, �eby naprawd� go to obchodzi�o�

��Znowu otworzy� oczy, prosz� pana � obwie�ci� g�os kobiety, trudnej do zlokalizowania.

��Ale nie porusza wargami, prawda? � G�os m�czyzny.

��Nie.

��Biedny sukinsyn. Na wszelki wypadek niech pani dobrze nas�uchuje. Wiem, �e to nudne, ale trzeba to zrobi�. Mo�e spr�buje z nim pani porozmawia� za godzin�. O wszystkim, co przyjdzie pani do g�owy, o swoim �yciu mi�osnym. Cokolwiek, �eby pobudzi� szare kom�rki.

��Doprawdy? Opowiadanie o moim prywatnym �yciu nie jest przeznaczone dla uszu pana Diamonda, prosz� pana.

��Niech pani si� odpr�y, posterunkowa. Nawet je�li pani� us�yszy, co w�tpliwe, nic nie zapami�ta. No, id�. Do zobaczenia, do jutra.

Chocia� by�o to przygn�biaj�ce, lekarze mieli racj�. Peter Diamond nadal le�a� w szpitalu, kiedy przed s�dem kr�lewskim w Bristolu rozpocz�� si� proces Dany Didrikson o morderstwo. Owszem, osi�gn�� taki stan zdrowia, kt�ry nie upowa�nia� go ju� do zajmowania jednoosobowej salki obok dy�urki piel�gniarek; przeniesiono go do sze�cioosobowej sali przy schodach, kt�ra okaza�a si� szk�k� pokera. Wszyscy pacjenci byli po wstrz�sach m�zgu, na takim etapie rekonwalescencji, �eby odr�ni� sekwens od koloru. Ich sprawna gra wystawia�a dobre �wiadectwo opiece lekarskiej. Diamond nigdy nie by� zami�owanym graczem. Po kilku rozdaniach, w kt�rych uczestniczy�, demonstruj�c dobr� wol�, ewakuowa� si� do �wietlicy, �eby poczyta� poranne gazety.

Agent, kt�ry zaopatrywa� �wietlic� w pras�, uzna�, �e szpitalowi nie s� potrzebne powa�ne pisma. Informacje o pierwszym dniu procesu Diamond musia� czerpa� z tabloid�w. Mi�dzy zdj�ciami pe�nej uroku Geny Snoo i krzykliwymi tytu�ami w stylu �Ostatnie godziny nerwowej Geny�, niewiele mo�na si� by�o dowiedzie� o przebiegu post�powania s�dowego. Diamondowi uda�o si� zebra� informacje, �e Dana nie przyznaje si� do winy i �e powo�ano ju� �awnik�w: o�miu m�czyzn i cztery kobiety. Oskar�enie, w osobie prokuratora Korony sir Joba Mogga, znanego w s�dach jako Szpon, przedstawi�o ci�g wydarze�, kt�re w oczach prokuratury doprowadzi�y do morderstwa. Odniesiono si� do wypadku w jazie Pulteney kt�ry wprowadzi� Dan� Didrikson w kr�g Jackman�w. Przedstawiono j� jako samotn� matk�, �zdesperowan� Dane� wed�ug jednej z gazet, ci�ko pracuj�c�, �eby wychowa� syna i op�aci� czesne za jego szko��. Ojcowskie akty uprzejmo�ci ze strony Jackmana podczas letnich wakacji uznano za ziarno, z kt�rego wyr�s� motyw � �morderczy plan samotnej mamy� � wsparty odkryciem, �e ma��e�stwo Jackman�w prze�ywa kryzys. Podkre�lono znaczenie wysi�k�w Dany, �eby uzyska� listy Jane Austin, kt�re mia�y by� prezentem dla Jackmana, oraz nieprzyjemnej wizyty pani Jackman w jej domu � �Gerry w�ciek�a na uwodzicielk�. Podkre�lono, �e Dana przyzna�a si� do odwiedzenia domu Jackman�w rano w dniu pope�nienia morderstwa, kiedy dowiedzia�a si�, �e listy zgin�y. Motyw i mo�liwo�ci zosta�y w ten spos�b przedstawione czytelnikom r�wnie obrazowo, jak �awnikom.

Wszystkie gazety twierdzi�y, �e najnowsze osi�gni�cia nauk kryminalistycznych przes�dz� spraw�. Korona powo�a specjalist�w od analizy DNA, genetycznych odcisk�w palc�w, �eby udowodni�, �e cia�o zosta�o umieszczone w baga�niku samochodu Dany, zanim wy�owiono je z Chew Valley Lake. Dana podpisa�a zeznanie, �e poza ni� nikt nie prowadzi� samochodu. I nie by�a w stanie wyja�ni� znikni�cia ksi��ki wozu.

Tak przedstawiona linia oskar�enia budzi�a groz�, podobnie jak wrogo�� tabloid�w wobec Dany. Diamond ju� od dawna przesta� wierzy� w reportersk� bezstronno��. Rozj�trzy�y go jednak dwa artyku�y z pierwszych stron, wychwalaj�ce analiz� DNA jako niezawodn� metod� detektywistyczn�. Nie by�o w nich �adnych bezpo�rednich odniesie� do sprawy pani Jackman, ale kiedy redakcja decyduje si� na opublikowanie takich tekst�w w dniu rozpocz�cia g�o�nego procesu, wnioski s� oczywiste. W jednej z gazet na rozk�ad�wce przedstawiono policyjne zdj�cia czterdziestu morderc�w i gwa�cicieli, z�apanych przez ostatnie dwa lata dzi�ki testom DNA.

Stary antagonizm zn�w da� o sobie zna�. My�la�, �e pozby� si� go, kiedy zrezygnowa� z pracy w policji. Ale teraz a� �achn�� si� na przypuszczenie, �e nauka zast�pi�a detektyw�w.

Us�ysza� za sob� jaki� d�wi�k i zobaczy�, �e starsza piel�gniarka i sta�ystka podje�d�aj� do niego ze stoliczkiem na k�kach.

��Jak si� miewa dzi� rano nasz pan Diamond?

��W�a�nie dochodzi do siebie � odpowiedzia�. Ju� nie pr�bowa� normalnie odzywa� si� do tej Florence Nightingale, kt�ra ka�d� rozmow� sprowadza�a do poziomu przedszkola.

��Got�w na zmian� ubranka?

��Oczywi�cie. A gdyby personel zechcia� przy tym troch� sprawi�, �eby � powiedzmy � g�owa troch� mniej rzuca�a si� w oczy, pan Diamond by�by bardzo zobowi�zany.

��A czemu� to? Idziemy do kina? Czy na mecz? Sta�ystka zachichota�a s�u�bi�cie.

��W�a�ciwie na proces o morderstwo � odpar� Diamond.

��Co pan opowiada?

��Ze wasz pan Diamond wkr�tce was opu�ci. Wypisze si�. Nast�pi�a pe�na zdumienia cisza.

��Zobaczymy, co na ten temat ma do powiedzenia siostra prze�o�ona.

��S�usznie. A kiedy ju� powie, co ma do powiedzenia, pan Diamond podzi�kuje siostrze prze�o�onej za jej delikatno��, czu�� opiek� i powie jej do widzenia.

O wp� do dwunastej siedzia� na galerii dla publiczno�ci w bristolskim s�dzie koronnym i s�ucha� zezna� doktora Jacka Merlina. Patolog by� ostro�ny jak zawsze, odmawia� podania przyczyny �mierci. Naciskany przez oskar�enie, by wymieni� uduszenie jako mo�liwy pow�d, odpar� tylko, �e nie pozostaje to w sprzeczno�ci z ustaleniami. Po sekcji badania kryminalistyczne skupi�y si� g��wnie na toksykologii, �eby ustali�, czy w ciele ofiary by�y obecne narkotyki lub alkohol. Analizy, wykonane w laboratorium ministerstwa spraw wewn�trznych, da�y wynik negatywny. W krzy�owym ogniu pyta� Merlin przyzna�, �e istnieje pr�g przydatno�ci analitycznej i �e pr�bki ze zw�ok, kt�re przebywa�y w wodzie d�u�ej ni� tydzie�, mog� nie zawiera� wykrywalnych �lad�w. Uzna� jednak za ma�o prawdopodobne, by �mier� nast�pi�a w wyniku za�ycia substancji toksycznych.

Po Merlinie miejsce dla �wiadka zaj�� inny specjalista, Partington, kt�ry rozwlekle opowiada� o w��knach znalezionych w sypialni John Brydon House. Peter Diamond skierowa� uwag� na co� innego.

Dana Didrikson, ubrana w ciemnozielon� garsonk�, s�ucha�a tego z �awy oskar�onych. R�ce z�o�y�a na podo�ku. Br�zowe w�osy spi�a g�adko z ty�u, by� mo�e po to, �eby nie robi� wra�enia uwodzicielki. Nie mia�a makija�u. Wygl�d by� wa�ny i jej obro�ca doradzi� jej pewnie, by ubra�a si� skromnie. Diamond spostrzeg�, �e odbi�y si� na niej miesi�ce, sp�dzone w areszcie. Przybra�a na wadze, niewiele, ale wystarczaj�co, �eby nada�o to jej twarzy zdecydowanie pos�pny wyraz, kt�ry w po��czeniu z opuszczonymi ramionami sugerowa�, �e ju� pogodzi�a si� z wieloletnim wyrokiem.

��Czy kolor by� charakterystyczny? � zapyta� sir Job Mogg �wiadka.

��Oczywi�cie � odpar� �wiadek. � Odcie� ciemnoczerwony albo kasztanowy uzyskany poprzez barwienie ubrania domowej roboty barwnikiem. Por�wnali�my to z pr�bkami pobranymi z we�nianego sweterka znalezionego w domu oskar�onej.

S�dzia, znu�ony �yciem Walijczyk, wpad� mu w s�owo.

��Sir Job, cho� moje zainteresowanie ustaleniami dokonanymi w laboratorium kryminalistycznym jest ogromne, chcia�bym wiedzie�, do czego ma nas doprowadzi� to przes�uchanie.

��Wysoki S�dzie, Korona pr�buje udowodni�, �e oskar�ona w tej odzie�y by�a w sypialni, w kt�rej dokonano morderstwa. Razem z pr�bkami w�os�w i sk�ry, tak�e znalezionymi w sypialni i poddanymi analizie DNA, s� to fundamentalne dowody oskar�enia.

��Dowody na co? � dopytywa� si� s�dzia. � O ile wiem, od przeszukania domu min�o kilka tygodni. Nie mo�emy z ca�� pewno�ci� wnioskowa�, �e w��kna i tkanki pochodz� z dnia, w kt�rym zamordowano pani� Jackman. A mo�e oskar�ona odwiedzi�a ten dom kt�rego� dnia po jedenastym wrze�nia?

��W takim razie, Wysoki S�dzie, by�oby niezwykle istotne dowiedzie� si�, co oskar�ona robi�a w sypialni profesora Jackmana kt�rego� dnia po jedenastego wrze�nia albo, jak mo�na domniemywa�, kt�rej� nocy.

Rozleg�y si� st�umione chichoty. Adwok�tka zerwa�a si� z miejsca.

��Zg�aszam sprzeciw, Wysoki S�dzie.

��Prosz� usi��� � powiedzia� s�dzia. � Ta uwaga by�a poni�ej pa�skiego poziomu, sir Job.

��Wycofuj� j� bez zastrze�e� i przepraszam Wysoki S�d � powiedzia� sir Job i g�adko kontynuowa�. � Przejd�my teraz do samochodu marki Mercedes, kt�rym je�dzi�a oskar�ona. Czy bada� pan ten samoch�d, panie Partington?

��Tak. Jedenastego pa�dziernika. Pobra�em pr�bki sk�ry i w�os�w z baga�nika tego wozu i podda�em je analizie DNA.

��Prosz� wyja�ni� s�dowi znaczenie takich test�w. Powszechnie nazywa sieje genetycznymi odciskami palc�w, prawda?

��Tak. Jest to metoda odtwarzania profil�w genetycznych os�b, kt�re w ka�dym przypadku s� unikatowe, nie licz�c bli�ni�t jednojajowych. Materia� genetyczny, znany jako DNA, mo�e by� pobrany z pr�bek krwi, sk�ry nasienia albo cebulek w�os�w i wyizolowany w postaci pask�w. Chemikalia, kt�re nazywamy restryktazami, m� te paski na nier�wne kawa�ki, kt�re s� umieszczane na kawa�ku �elu podczas procesu zwanego elektroforez�. Potem znakujemy je radioaktywnie i wystawiamy na dzia�anie promieni Roentgena, �eby otrzyma� seri� czarnych pr��k�w nieco podobnych do kod�w paskowych u�ywanych w supermarketach.

��W ka�dym wypadku s� unikatowe?

��Tak jest. Tote� por�wna� mo�na dokonywa� z ca�� pewno�ci�.

��A pan uzyska� profil genetyczny ze �ladowych ilo�ci w�os�w i sk�ry, znalezionych w mercedesie, kt�rym je�dzi�a oskar�ona?

��Tak.

��Z jakim skutkiem?

��Pasowa�y do pr�bek pobranych od ofiary.

��Ca�kowicie?

��Pod ka�dym wzgl�dem.

W obradach nast�pi�a przerwa. Zdj�cia z por�wnaniami materia�u genetycznego zosta�y rozdane �awnikom.

��Czy jest jeszcze co�, co m�g�by pan powiedzie� s�dowi o sk�rze i w�osach znalezionych w tym samochodzie?

��Znale�li�my ��cznie cztery w�osy. Wszystkie pasowa�y do profilu DNA ofiary. Trzy pochodzi�y z obszaru �onowego, co sugerowa�oby, �e w pewnym momencie cia�o w baga�niku by�o nagie.

��A fragmenty sk�ry? Ile ich znale�li�cie?

��Dwadzie�cia trzy.

��A� tyle? Czy to na co� wskazuje?

��Sugeruje to, �e cia�o ci�gni�to po wy�ci�ce baga�nika, co spowodowa�o lekkie z�uszczenia. Mog�o si� te� przesuwa�, kiedy samoch�d by� w ruchu.

��Podsumujmy zatem, doktorze Partington, jest pan ca�kowicie pewien, �e cia�o pani Jackman zosta�o gdzie� przewiezione w baga�niku samochodu oskar�onej?

��Ca�kowicie.

��Dzi�kuj�.

Wsta�a adwokatka Dany, �eby przes�ucha� �wiadka. By�a to Lilian Bargainer, adwokat kr�lewski, srebrnow�osa prawniczka o pot�nym g�osie i budowie cia�a. Kiedy� zdarzy�o si� jej przes�uchiwa� Diamonda. Obrona spoczywa�a w dobrych r�kach.

��Panie doktorze, jest tylko jedna rzecz, kt�r� chcia�abym wyja�ni�. Czy jest mo�liwe, czy jest do pomy�lenia, �e sk�ra i pr�bki w�os�w, kt�re pobra� pan z baga�nika samochodu, mog�y tam zosta� pod�o�one?

��O co w�a�ciwie pani chodzi? � Partington wiedzia� doskonale, o co chodzi pani Bargainer. To by� szczur na sznurku, kt�rym obrona macha�a przed nosami �awnik�w, na wypadek gdyby zrobi�y na nich wra�enie historie o korupcji w policji.

��Gdyby jaka� osoba, kieruj�c si� z�ymi intencjami, chcia�a wywo�a� wra�enie, �e tym samochodem przewieziono gdzie� zw�oki, czy mog�aby ona wprowadzi� pana w b��d, podrzucaj�c troch� sk�ry i pr�bek w�os�w do baga�nika?

Odpowied� doktora Partingtona by�a kategoryczna.

��Nie. Wygl�d i po�o�enie pr�bek sk�ry by�y ca�kowicie sp�jne z obrazem cia�a, kt�re tam po�o�ono, a potem wyj�to. Przylgn�y do w��kien wy�ci�ki i zmiesza�y si� z nimi ca�kowicie, tak jak mo�na si� by�o spodziewa�. Wed�ug mnie nie mo�na sztucznie osi�gn�� takiego efektu.

��Dzi�kuj�.

S�d zrobi� przerw� na lunch.

Na zewn�trz, w korytarzu, Diamond dostrzeg� Jackmana, kt�ry rozmawia� z jakim� prawnikiem, prawdopodobnie adwokatem. By�oby niezr�cznie podchodzi�. Tote� zjad� lunch samotnie, w pubie, po drugiej stronie ulicy. Banda� na g�owie przyci�ga� ku niemu podejrzliwe spojrzenia innych klient�w.

Nast�pnego dnia rano zasiad� na tym samym miejscu na galerii dla publiczno�ci. Zanim wprowadzono Dan�, zosta�y zaj�te wszystkie miejsca. By�a tak ma�a, za ma�a, �eby by� g��wn� bohaterk� tych wszystkich wymy�lnych rytua��w.

Wszyscy wstali, gdy wszed� s�dzia.

Prokurator sta� nadal, gdy ludzie usiedli.

��Wysoki S�dzie, za pozwoleniem, zanim rozpoczniemy rozpraw�, prosz�, by s�d zapozna� si� z nowym dowodem, kt�ry zosta� ujawniony.

��Sir Jobie, zna pan zasady przedstawiania nowych dowod�w? � zapyta� s�dzia. � Oskar�enie nie ma prawa zaskakiwa� s�du niespodziankami.

��W takim razie musz� prosi� o odroczenie rozprawy. Zapewniam s�d, �e sprawa jest istotna dla w�a�ciwego wymierzenia sprawiedliwo�ci.

S�dzia podrapa� si� w peruk�, zamy�li� na d�u�sz� chwil� i wreszcie o�wiadczy� gniewnie:

��S�d odracza spraw� o p� godziny. Oskar�enie i obrona przyjd� do mnie, do pokoju s�dziowskiego.

Diamond wyszed� wraz z innymi, czuj�c, �e przerwa potrwa d�u�ej ni� p� godziny. Musia�o si� zdarzy� co� sensacyjnego. Spraw� wznowiono po niemal dw�ch godzinach.

��Po wys�uchaniu wniosk�w oskar�enia i obrony postanowi�em zezwoli� oskar�eniu na przedstawienie nowego dowodu � powiedzia� s�dzia. � Potem og�osimy przerw� do jutra, �eby obrona mog�a rozwa�y� powsta�e implikacje.

Z taktem prawnika, kt�ry wie, �e zbli�y� si� do granicy, sir Job odezwa� si� cichym, spokojnym g�osem.

��Prosz� wezwa� nadinspektora Wigfulla.

Na galerii dla publiczno�ci Diamond podkurczy� palce st�p.

Wigfull wyszed� na prz�d i z�o�y� przysi�g� g�osem przepe�nionym samozadowoleniem. Uprzedzone oko Diamonda dostrzeg�o, �e w�sy mia� zaczesane do g�ry, pod triumfalnym k�tem.

��Nadinspektorze, czy m�g�by pan powiedzie� s�dowi o tym, o czym poinformowa� mnie pan dzi� rano? � zapyta� sir Job niemal szeptem.

Wigfull nie mia� powod�w do uni�ono�ci. Z usztywnionymi ramionami i z przechylon� g�ow� rozpocz�� opowie��.

��Dzi� wcze�nie rano przeprowadzi�em kolejne przeszukanie domu oskar�onej w Bath. Nie jest on zamieszkany, odk�d osadzono j� w areszcie. Podczas przeszukania jeden z moich funkcjonariuszy, detektyw inspektor Halliwell, wyci�gn�� szuflady z toaletki w sypialni i znalaz� co� przylepionego ta�m� pod blatem. Gdyby tylko wyci�gn�� szuflady, m�g�by tego nie zauwa�y�, ale inspektor dotkn�� blatu od spodu i znalaz� przezroczyst� reklam�wk�. Natychmiast powiadomi� mnie o tym.

��Prosz� to opisa�.

��Reklam�wka zawiera�a dwa stare listy, podpisane �Jane�. By�y datowane na rok 1800. Na podstawie opisu przedstawionego nam wcze�niej przez profesora Jackmana uwa�am, �e by�y to listy napisane przez Jane Austen, kt�re pono� zosta�y skradzione z jego domu.

Sir Job zwr�ci� si� do s�dziego:

��Wysoki S�dzie, oskar�enie wnosi o przyj�cie tych list�w jako dowodu numer 6. � Poda� reklam�wk� jednemu z urz�dnik�w s�dowych, kt�ry przekaza� j� do sto�u s�dziowskiego.

Po pobie�nym zapoznaniu si� z dowodem s�dzia zapyta�, czy obrona chce teraz zada� jakie� pytania Wigfullowi, a pani Bargainer odpar�a, �e poczeka z tym do krzy�owego ognia pyta�. S�dzia zwyczajowo ostrzeg� �awnik�w, �eby nie dyskutowali o sprawie, i og�osi� odroczenie rozprawy.

Diamond przygl�da� si� Danie Didrikson, w czasie kiedy rozgrywa�a si� ta scena. Jej opanowanie prys�o. Jej twarz wyra�a�a skrajne przera�enie. Adwokatka podesz�a do niej i zacz�a z ni� powa�nie rozmawia�.

Korytarz pod sal� s�dow� hucza� od komentarzy. Dziennikarze okupowali wszystkie telefony. W zamieszaniu Diamondowi uda�o si� pochwyci� wzrok Jackmana, kt�ry by� zaj�ty o�ywion� rozmow� z siwym m�czyzn� ubranym w szary garnitur, zapewne adwokatem Siddonsem, ale ich s�owa ton�y we wrzawie. Obaj skin�li na Diamonda, �eby do nich do��czy�. Mia� z tym pewien problem. Jaki� reporter � rozpozna� go i poprosi� o komentarz. Odm�wi� i przepchn�� si� przez wzburzony, pokrzykuj�cy t�um.

��Co o tym s�dzisz? � zapyta� Jackman i sam odpowiedzia� sobie na pytanie. � To jest druzgoc�ce. Nie mog�o by� gorzej. My�la�em, �e m�j wczorajszy wyst�p narobi� do�� szk�d, ale to� katastrofa.

���le to wygl�da � zgodzi� si� Diamond.

��Chyba nie podrzuciliby jej tego, prawda?

Siddons pokr�ci� g�ow�.

��Daj spok�j!

��Nie � powiedzia� Diamond. � John Wigfull gra zgodnie z zasadami. A ja mog� r�czy� za Keitha Ha�liwella. Nie, na pewno znale�li te listy.

��Dlaczego nie zrobili tego wcze�niej? Przeszukali dom ca�e tygodnie temu.

��S� dwie mo�liwo�ci � powiedzia� Diamond. � Albo kto� je przeoczy�, albo wtedy ich tam nie by�o.

��Nie by�o?

��Mo�e przejedziemy si� do Bath?

Na dwupasmowej szosie, niedaleko Keynsham, Jackman przyzna� si� do winy.

��Wiesz, czu�em si� jak cholerny hipokryta, kiedy wczoraj zeznawa�em. Musia�em udawa�, �e moje stosunki z Dan� by�y altruistyczne� �e dzia�a�em z sympatii do ma�ego Mata. Lubi� tego ch�opca, to prawda, i lubi�em zabiera� go na p�ywalni�, ale czeka�em na ka�de spotkanie z Dan�. Wiesz o tym. Pr�bowa�em to wyja�ni�.

��Powiedz to � rzek� Diamond, zwolennik szczero�ci. � Kochasz j�.

��Dobrze � mrukn�� Jackman. � Kocham. Mia�em nadziej�, wbrew wszystkiemu, �e �awa jej nie ska�e. Potem chcia�em poprosi�, �eby pojecha�a ze mn� do Ameryki. Razem z ch�opcem. Zostawiliby�my to wszystko za sob�. � Westchn��. � Teraz nie ma na to szans.

��Wierzysz, �e to zrobi�a?

��Nie mog� w to uwierzy�, skoro czuj� do niej to, co czuj�, ale nie widz� sposobu, �eby z tego wysz�a.

Diamond nic nie powiedzia�.

Pojechali do Lyncombe, do domu na tarasie, w kt�rym mieszka�a Dana. Przed drzwiami sta� posterunkowy w mundurze. Widzieli go z ko�ca uliczki.

��Jed� dalej. Z ulicy od ty�u jest wej�cie do ogrodu � powiedzia� Diamond, przypominaj�c sobie dzie�, w kt�rym Dana uciek�a do samochodu, kiedy z Wgfullem przyszli do niej.

Wzi�� kapelusz z tylnego siedzenia i nakry� nim obanda�owan� g�ow�. Nie robili nic ukradkiem, ale wchodz�c do ogrodu zachowali milczenie. Podeszli pod dom. Diamond nachyli� si�, �eby zbada� framug�, a w szczeg�lno�ci zamek. By� to stary zamek czopowy, u�ywany od jakich� czterdziestu lat. Przyk�adaj�c oko do szczeliny w drzwiach, zobaczy� bolce u g�ry i na dole. Nikt t�dy nie wchodzi� si��.

Obejrza� okno kuchenne i nie znalaz� �lad�w, ale kiedy podszed� do pionowo otwieranego okna, spostrzeg� wyra�ne wgniecenie na malowanej powierzchni parapetu.

Poprosi� profesora, �eby na to spojrza�.

��Okno jest zamkni�te od wewn�trz � powiedzia� Jackman. � Nie powiedzia�bym, �eby kto� je forsowa�.

��Zaraz sprawdzimy. � Diamond wr�ci� do samochodu �cie�k� przez ogr�d. � Podwie� nas przed drzwi frontowe.

Sprawia�o to wra�enie, �e dopiero co przyjechali. M�ody posterunkowy rozpozna� go, kiedy otwiera� furtk�.

��Pan Diamond?

��Chcieliby�my rozejrze� si� w �rodku, je�li pozwolisz.

��Mam polecenia od pana Wigfulla, komisarzu�

��To wejd� z nami i uwa�aj, �eby�my nie ukradli sreber.

Bez wzgl�du na to, czy informacja o odej�ciu Diamonda z policji przenikn�a na ten poziom umundurowanej ekspozytury, w�adcze s�owa przewa�y�y. Z posterunkowym za nimi poszli prosto do saloniku na ty�ach domu i sprawdzili zamkni�cie okna. Rama by�a wyposa�ona w poka�ny zamek z br�zu, z tych, kt�re obracaj� si� na osi i zaskakuj� w dopasowany otw�r, zamykaj�c obie cz�ci okna.

��Wszystko w porz�dku � zauwa�y� Jackman. Diamond odwr�ci� si� do posterunkowego.

��Ch�opcze, rozejrzyj si� za jakim� �rubokr�tem.

Kilka minut p�niej odkr�ci� cztery �ruby mocuj�ce zamek i zdj�� go z drewnianej ramy. Potem si� odsun��.

��Widzisz?

W g�osie Diamonda pobrzmiewa�y nutki samozadowolenia, bardzo to przypomina�o ton Wigfulla w s�dzie. By�o oczywiste, �e drewno pod zamkiem kto� niedawno roz�upa�. Wida� by�o, jak wyrwano �ruby. Male�kie drzazgi czystego, bia�ego drewna upchni�to w otworach, �eby da� �rubom jakie� oparcie, kiedy wkr�cano je na nowo.

��Intruz wszed� t�dy i posprz�ta� po sobie � powiedzia� Diamond. � Zauwa�y�em kawa�ek �wie�ego drewna na pod�odze mi�dzy deskami. Dawno temu, kiedy w Scotland Yardzie pracowali prawdziwi detektywi, mieli�my takie powiedzenie: daj oczom szans�.

W�a�ciwie nale�a�oby po�wi�ci� kilka s��w tej wypowiedzi, ale Jackman nie zwr�ci� na ni� uwagi.

��Kiedy by�o w�amanie? Ostatniej nocy?

��Nast�pi�o w ci�gu ostatnich dw�ch tygodni. Listy schowano na pi�trze, �eby mo�na je by�o odnale��, kiedy to b�dzie przydatne.

Diamond u�miechn�� si� szeroko. Po miesi�cach nie�aski mia� prawo odczuwa� satysfakcj�. To odkrycie by�o detektywistycznym majstersztykiem najwy�szej klasy, dawa�o mu miejsce w panteonie wraz z Fabianem z Yardu i innymi dawnymi bohaterami w filcowych kapeluszach.

Lilian Bargainer, adwokat kr�lewski, nast�pnego ranka zabra�a si� do Johna Wigfulla z odpowiedni� doz� ironii.

��Panie nadinspektorze, ca�y �wiat literacki wiwatuje dzisiaj na pa�sk� cze�� w podzi�ce za odzyskanie zagubionych list�w Jane Austen. Gazety kojarz� pa�skie nazwisko z Sherlockiem Holmesem i pann� Marple. B�agam, niech pan powie, jak pan dokona� tego szcz�liwego odkrycia? Czy by�o ono, by sparafrazowa� sam� pann� Austen, rezultatem rozwagi czy romantycznego impulsu? Czy to my�l, czy poryw chwili zaprowadzi�y pana do kryj�wki?

Wigfull zmarszczy� czo�o.

��Obawiam si�, �e nie rozumiem pytania.

��Jestem zaskoczona, �e sprawia ono trudno�� cz�owiekowi o pa�skiej ostro�ci umys�u. Niech b�dzie mi wolno wy�o�y� to inaczej. Kto panu da� cynk?

Wigfull zatoczy� si� do ty�u jak bokser.

��Nie potrafi� na to odpowiedzie�.

��Prawdopodobnie kto� potrafi. Z pewno�ci� nie nakaza� pan wczoraj przeszukania domu pod wp�ywem kaprysu?

��No, nie.

��A zatem�?

Wigfull powoli przejecha� czubkiem j�zyka po wargach. Po d�u�szej chwili pani Bargainer odezwa�a si� znowu.

��Czy tym razem zrozumia� pan, o co pytam?

��Tak.

��Musi pan zatem odpowiedzie�.

��By� telefon� � powiedzia� cicho.

��Prosz� m�wi� g�o�niej, panie nadinspektorze.

��By� telefon do policji w Bath, wczoraj, p�nym wieczorem. Dzwoni�cy roz��czy� si�, zanim zdo�ali�my ustali� jego nazwisko.

��A wi�c dosta� pan cynk. Wczoraj nie powiedzia� nam pan o tym.

��Nie s�dzi�em, �e na tym etapie b�dzie to potrzebne.

��Mi�o mi to s�ysze�. Naprawd� nie uwa�a�am, �eby pragn�� pan s�awy. Teraz ju� to wiemy. Anonimowy telefon. Czy dobrze zrozumia�am?

��Tak.

Pani Bargainer odsun�a tog� na bok i po�o�y�a r�ce na biodrach.

��Rozwa�my kolejny punkt. Kiedy przedstawi� nam pan wczoraj t� elektryzuj�c� informacj�, mieli�my z niej wywnioskowa�, jak�e by inaczej, �e oskar�ona, pani Didrikson, osobi�cie wesz�a w posiadanie tych list�w i ukry�a je w toaletce?

��Po prostu powiedzia�em, co znalaz�em � odpar� ostro�nie Wigfull.

��A mo�e nam pan teraz powiedzie�, czy zaskoczy�o pana to odkrycie? W ko�cu poprzednim razem przeszuka� pan dom od strychu do piwnic.

��Musieli�my przeoczy� je poprzednim razem. Jak wyja�nia�em�

��Niech�e pan si� bardziej ceni, nadinspektorze. Czy rozwa�a� pan mo�liwo��, �e kto� niedawno wszed� do domu i pod�o�y� tam listy?

Wigfull popatrzy� w kierunku sto�u, za kt�rym siedzia� oskar�yciel z asyst�, ale nie nadesz�a stamt�d �adna pomoc.

��Nie s�dz�, �eby to by�o prawdopodobne. Dom jest zamkni�ty.

��Zapewne zaskoczy pana informacja, �e okno w salonie na ty�ach domu zosta�o niedawno otwarte si��, zamek naprawiony i za�o�ony z powrotem?

��Czy to prawda? � zapyta� bezradnie Wigfull.

��Tak� informacj� uzyska�am. To pan jest detektywem, panie Wigfull. Proponuj�, �eby przeprowadzi� pan dochodzenie. Pa�skie wnioski zainteresuj� wszystkich, podobnie jak pa�skie dedukcje. Przyjmujemy, �e pa�skie wczorajsze zeznanie zosta�o uczynione w dobrej wierze. Nie nadu�ywaj�c cierpliwo�ci Wysokiego S�du, o�miel� si� nazwa� to zeznanie jako nieco podkoloryzowane przez dum� i uprzedzenie. Nie mam wi�cej pyta�.

S�dzia wygl�da� na rozbawionego. Pochyli� si� do przodu, podpieraj�c podbr�dek na prawej r�ce.

��Sir Jobie?

Szybkie przerzucanie papier�w na prokuratorskim stole podkre�li�o zmieszanie oskar�yciela.

��W tym punkcie, Wysoki S�dzie, proponujemy przej�� do zezna� nadinspektora w toku bezpo�redniego przes�uchania.

��Proponuj� zatem, �eby pan to zrobi�.

Nast�pna godzina i pi��dziesi�t minut stanowi�y studium ograniczania szk�d, drobiazgowe podsumowanie �ledztwa policyjnego. Wracaj�c do znalezienia zw�ok w Chew Valley Lake, przeoruj�c si� systematycznie przez procedury, kt�re doprowadzi�y do oskar�enia Dany Didrikson, sir Job punkt po punkcie rehabilitowa� Johna Wigfulla jako wiarygodnego �wiadka.

Na korzy�� Wigfulla trzeba stwierdzi�, �e jego zeznania sprosta�y wyzwaniom. M�wi� znowu z pewno�ci� siebie, odpowiadaj�c, stara� si� patrze� na �aw�, jego j�zyk by� prosty i bezpo�redni. Ju� si� nie waha�. Musia� by� �wiadom, �e Diamond obserwuje go z galerii dla publiczno�ci, bo opisa� pierwsze fazy �ledztwa, kiedy prowadzi� je Diamond, z nieskaziteln� precyzj�: przeszukanie brzegu jeziora i op�nienie w identyfikacji zw�ok; apele o informacj� za po�rednictwem prasy i telewizji; i to, jak profesor Jackman w ko�cu przyszed� i zidentyfikowa� zw�oki. Sir Job przeprowadzi� go przez przeszukanie John Brydon House, przes�uchania Jackmana i zamorsk� rozmow� telefoniczn� z ameryka�skim uczonym, doktorem Junkerem (zaprzysi�one o�wiadczenie Junkera zosta�o do��czone do akt sprawy). Wigfull obja�ni�, jak sprawdzono informacje w University College i w Air France, co da�o Jackmanowi alibi i jak �ledztwo skoncentrowa�o si� na Danie.

��Co si� sta�o, kiedy pojechali�cie j� przes�ucha�?

��Uciek�a tylnymi drzwiami. Rzuci�em si� w pogo�, ale wsiad�a do mercedesa i odjecha�a. Przypadkiem natkn�a si� na inny samoch�d w ciasnej uliczce, w pobli�u domu. Nadjecha� z przeciwnej strony. By�o nawet lekkie zderzenie.

��Odnios�a obra�enia?

��Nie.

��I przyzna�a, �e ucieka�a przed policj�?

��Jej s�owa brzmia�y: �Pr�bowa�am uciec�.

I tak to trwa�o przez ca�y ranek, ten proces umacniania oskar�enia, �eby nie dopu�ci� do zasadniczych w�tpliwo�ci. Sir Job nie pomin�� niczego. Przeprowadzi� Wigfulla przez przes�uchanie Dany i ustali�, �e powiedzia�a, i� nie ma nic wi�cej do powiedzenia, podczas gdy w istocie by�o tego jeszcze mn�stwo. Detektyw przedstawia�, jak stopniowo si� ods�ania�a. Wskaza�, �e w ko�cu przyzna�a si� do wizyty w domu Jackman�w w dniu morderstwa, kiedy zobaczy�a martw� Geraldine le��c� na ��ku. Wreszcie zezna�, �e gdy z laboratorium kryminalistycznego sp�yn�y raporty potwierdzaj�ce, �e cia�o zosta�o umieszczone w baga�niku samochodu Dany, formalnie, w obecno�ci jej adwokata, oskar�y� j� o zab�jstwo.

By�a za dziesi�� pierwsza, kiedy sir Job podsumowa� bezpo�rednie przes�uchanie �wiadka. S�d odroczy� proces na czas lunchu. Dan�, szar� jak popi� po porannych m�kach, odprowadzono do celi.

Jej adwokat, Siddons, czeka� na Diamonda u st�p schod�w, wiod�cych z galerii dla publiczno�ci.

��Ma pan kilka minut? Pani Bargainer chcia�aby si� teraz z panem spotka�.

��Pami�� ju� nie ta � skomentowa� Diamond. � P� roku temu podda�a mnie na tej samej sali krzy�owemu ogniowi pyta�.

Zaprosili go na lunch po przeciwnej stronie ulicy. Bez peruki i togi Lilian Bargainer wygl�da�a na jedn� ze sta�ych klientek komfortowego baru w pubie. Pi�a wytrawn� sherry ze szklanki do piwa i zaci�ga�a si� papierosem, kt�ry trzyma�a mi�dzy kciukiem a palcem wskazuj�cym.

��Ale� stary Szpon robi przedstawienie � powiedzia�a. � Dzia�a wedle zasady, �e je�li Wigfull b�dzie d�ugo m�wi�, �awa zapomni o wpadce z zaginionymi listami. Nie b�j nic, ja im to przypomn�. � Z�apa�a Diamonda za r�kaw. � Peter, stary druhu, jestem twoj� d�u�niczk�. Co pijesz?

��Sok pomara�czowy � odpar� Diamond, klepi�c si� po zabanda�owanej g�owie.

Popchn�a dziesi�ciofuntowy banknot do Siddonsa.

��B�d� anio�em. Sobie te� we�. Mam na my�li piwo, czy co� takiego. I zobacz, co maj� do jedzenia. � Kiedy zosta�a sama z Diamondem powiedzia�a. � Musz� zapuka� do twojej g�owy.

���agodnie, je�li ju� musisz.

��Po po�udniu wezm� Johnny�ego Wigfulla w krzy�owy ogie� pyta�. Chc�, �eby to by�o kr�tkie i druzgoc�ce, ale nie wolno mi niczego pomin��. Jakie s� s�abe punkty w materiale dowodowym?

��Na twoim miejscu nie zajmowa�bym si� s�abymi punktami � powiedzia� Diamond. � Rzu� si� na te mocne.

��Cia�o w baga�niku?

��Oczywi�cie. Gdyby� nie zaproponowa�a tego spotkania, szepn��bym to Siddonsowi do ucha.

��Aha, co� wiesz?

��Nie uj��bym tego a� tak dosadnie � szczeg�lnie po operacji m�zgu. Nie wiem, na ile godne zaufania s� te moje ma�e szare kom�rki, ale pracowa�y w nadgodzinach, �eby nadrobi� stracony czas.

W rzeczywisto�ci docenia� wag� tego, co chcia� jej powiedzie�. Po cichu lubowa� si� t� chwil� tak, jak lubowa� si� sensacj�, kt�rej oczekiwa� na sali rozpraw. Mimo manier wyrzutka Lilian Bargainer dysponowa�a bystrym umys�em. Doceni to. Zrozumie znaczenie zwyci�stwa obrotnego detektywa nad lud�mi w bia�ych kitlach.

��Do rzeczy, kochany. Czas jest na wag� z�ota.

��Je�li mam racj�, istnieje pewien szczeg�, wa�ny szczeg�, kt�ry mo�esz sprawdzi�, pytaj�c klientk�. Przy okazji ona tego nie doceni.

��Kolego, jest w takim stanie ducha, �e niczego nie doceni, ale ch�tnie spr�buj�.

��Popro�, �eby wr�ci�a pami�ci� do poranka, kiedy zabra�a Matthew do John Brydon House i zobaczy�a blondyna, wychodz�cego z Geraldine.

��Tego dilera, Andy�ego Coventry�ego?

��Tak. Powiedzia�a w zeznaniu, �e wyda� si� jej znajomy, ale nie potrafi�a go umiejscowi�. Wydaje mi si�, �e mo�emy od�wie�y� jej pami��. Zapytaj, czy widzia�a, jak p�ywa�.

��P�ywa�? Stary, skryty draniu, lepiej powiedz, o co chodzi.

Wygl�dasz, jakby ci� prze�uli i wypluli � powiedzia�a Stephanie wieczorem, kiedy jedli. � Nic dziwnego. Dlaczego nie we�miesz sobie wcze�niejszej zmiany?

��Za chwil�.

��Je�li czekasz na t� wiadomo��, to widzia�am wszystko o wp� do si�dmej. Pokaza�a si� na konferencji prasowej i ledwie wyduka�a par� s��w. Nawet si� nie u�miechn�a. Gazety daj� jej bajo�skie sumy za wy��czno��, ale ona powiedzia�a, gdzie je mog� sobie wsadzi�. Powiniene� j� podziwia�.

��Tak.

��Jej adwokat to kobieta. Musia�a by� genialna, �eby odkry�, co si� naprawd� sta�o. Nie mo�esz tego z�o�y� na karb kobiecej intuicji.

��Nie sk�adam � powiedzia� Diamond.

��C� za umys�!

��Lilian Bargainer?

��No, tak. Inspektor Wigfull zb��dzi�, podobnie jak ty.

Ta niesprawiedliwo�� mniej go ubod�a ni� por�wnanie do Wigfulla.

��Zb��dzi�? W jakiej sprawie?

��Kokainy. Powiniene� si� tym zaj�� od pocz�tku.

��Dali�my si� wpu�ci� na fa�szywy trop. Testy by�y negatywne. Nie wykaza�y, �eby Geraldine Jackman bra�a. Tak, wiem � doda� zmieszany. � To ja jestem tym, kt�ry zawsze m�wi, �e nie mo�na polega� na anatomopatologach.

��Co nie wysz�o z tymi testami?

��Nie bra�a nic przed �mierci�. I to od kilku dni. Rozpaczliwie chcia�a dosta� kokain�. W ten spos�b wpl�ta� si� w to Buckie. Ironia polega na tym, �e mia�a w domu kilka pakiecik�w, te, kt�re znalaz�em. Musia�y zosta� po kt�rym� z przyj��, a ona zapomnia�a, gdzie je po�o�y�a. By�a ca�kowicie uzale�niona od dostawcy.

��A on j� zabi�.

��Nie � powiedzia� Diamond.

��Masz na my�li Buckle�a. Zosta� aresztowany.

��Tak, ale pod zarzutem handlu narkotykami. Zmarszczy�a brwi.

��To nie on jest zab�jc�?

��Nie.

��My�l�, �e wiesz, kto to jest, m�dralo. Powiniene� wr�ci� do policji. � �cisn�a go za r�k�, jakby natychmiast po�a�owa�a tej uwagi. � Ale ciesz� si�, �e nie wr�ci�e�, cz�ciej ci� widuj�.

��Hm.

��Chod�my jutro na lunch do pubu. Tylko my dwoje. Pokr�ci� g�ow�.

��Przepraszam, jestem ju� um�wiony na lunch.

��Z kim?

��Z morderc�. � Si�gn�� po pilota.

��W porz�dku, to w sobot� � powiedzia�a, nie zdradzaj�c zaskoczenia, zdziwienia czy niepokoju.

Wkr�tce potem poszed� do ��ka. Oboj�tno�� Stephanie i jego przekora sprawi�y, �e nie zasn�li jeszcze przez kilka godzin. Troch� po p�nocy opowiedzia� jej o wszystkim.

Siedzia� skulony pod wielkim czarnym parasolem na �awce przed opactwem. P�aszcz przeciwdeszczowy mia� zapi�ty a� pod szyj�, a ko�nierz podniesiony po uszy dotyka� ronda jego kapelusza. Wygl�da� jak tajniacy z ziarnistych, czarno-bia�ych film�w sprzed czterdziestu lat. W sklepie na ko�cu Abbey Gate Street kupi� dwie porcje frytek z ryb�. Czeka�y, opakowane, na jego kolanach. Drobna m�awka nios�a si� znad Kana�u Bristolskiego i opada�a na ca�e miasto. Panowa�a taka mg�a, �e nie by�o wida� po�owy frontonu opactwa. Nawet go��bie si� wynios�y, ale by� zadowolony, �e tutaj jest. W�a�nie o to mu chodzi�o.

Przygl�da� si� bacznie ka�demu, kto przechodzi� przez wybrukowany podw�rzec przed ko�cio�em. W wi�kszo�ci byli to klienci sklep�w albo tury�ci. Do zachodniej bramy podesz�a wycieczka uczni�w m�wi�cych po francusku i znik�a w �rodku. Od Stall Street dociera�y pierwsze takty koncertu skrzypcowego Brucha; uliczny grajek poci�ga� regularnie smyczkiem wsparty orkiestr� z ta�my. Uda�o mu si� dzi� rano znale�� dla siebie suche miejsce. Ale uda�oby si� jeszcze lepiej, gdyby poczeka� kilka minut, bo dzwony opactwa zacz�y wybija� po�udnie.

��Naprawd� musimy rozmawia� tutaj?

G�os rozleg� si� za plecami Diamonda. Odwr�ci� si� i zobaczy� Matthew Didriksona.

��Chod�, siadaj. Pod parasolem jest sucho, a frytki i ryba nie b�d� wiecznie ciep�e.

Ch�opiec obszed� �awk� i wzi�� torebk�, kt�r� poda� mu Diamond. Nie usiad�.

��Przynajmniej mo�emy tutaj swobodnie porozmawia� � powiedzia� Diamond. � Widzia�e� si� z matk�?

��Wczoraj wieczorem. Greg zabra� nas na kolacj�. W domu jest nie do wytrzymania z pras� i tym wszystkim.

��Uroczysta uczta?

��Wcale nie. � Matthew gapi� si� na chodnik, marszcz�c brwi. � Greg wyje�d�a do Ameryki.

��Tak, s�ysza�em.

��Chce, �eby mama te� pojecha�a i zabra�a mnie ze sob�.

��Powiedzia�e� im, �e zabi�e� pani� Jackman? � zapyta� Diamond wprost.

Matthew nabra� tchu i zadr�a�. Nie podnosi� wzroku. Dzi� dziecko przewa�a�o w nim nad m�czyzn�.

��Powiniene�.

��Nie mog�.

��Dlaczego?

��To za du�a sprawa.

��Po tym wszystkim, co przesz�a? Matthew skin�� g�ow�.

��My�l�, �e ona wie � mrukn�� Diamond. � To dlatego uniewinnienie jej nie poruszy�o. W g��bi duszy wiedzia�a, co si� sta�o, Mat. I nic nie m�wi�a, bo jest twoj� matk� i kocha ci�. Ale wie, �e prawda musi wyj�� na jaw i wola�aby us�ysze� to od ciebie ni� od kogo� takiego jak ja.

Ch�opiec przygl�da� si� uwa�nie twarzy Diamonda, �eby przekona� si�, �e jego s�owa s� szczere.

��Powiesz jej?

Pytanie jak z piaskownicy.

��Powiem, je�li to b�dzie konieczne.

Jego szczero�� zosta�a oceniona pozytywnie.

��Porozmawiam z ni�. � Mat odwr�ci� wzrok, spojrza� na dziecko przeje�d�aj�ce przez podw�rzec rowerkiem bmx. � P�jd� do wi�zienia?

��Do wi�zienia nie. Jeste� niepe�noletni.

��B�d� mia� proces, tak jak matka?

��Prawdopodobnie. � To nie czas, �eby spekulowa� na temat problem�w, wobec kt�rych stanie wymiar sprawiedliwo�ci, kiedy b�dzie mia� do czynienia z dwunastolatkiem oskar�onym o morderstwo. Nie by�o te� sensu wyja�nia�, jak d�ugo pozostanie w zamkni�ciu, na garnuszku Jej Kr�lewskiej Mo�ci.

��Usi�dziesz?

Tym razem Matthew przyj�� zaproszenie. Musia� usi��� blisko Diamonda, �eby znale�� si� pod jego parasolem. W k�cikach oczu mia� �zy.

��Nie chcia�em jej zabi�. Wszed�em do domu tylko po to, �eby znale�� te listy. Wiedzia�em, �e musia�a je zabra�, �eby wszystko zepsu�.

��Dlaczego nie powiedzia�e� mi tego na pocz�tku? W tamten poniedzia�ek rano twoja matka odebra�a telefon od profesora Jackmana. Powiedzia� jej, �e listy znik�y.

��By�a naprawd� zdenerwowana. Widzia�em, jaka by�a z�a. Ja te� by�em z�y. Pani Jackman by�a pod�a. Nienawidzi�em jej. Strasznie krzycza�a na moj� mam�, i to przez ni� nie mog�em ju� chodzi� z Gregiem na p�ywalni�. To nie on chcia� przesta�. By� dla mnie naprawd� dobry. Uratowa� mi �ycie, kiedy wpad�em do jazu. Greg nie wykorzystywa� mnie jak robaka na haczyku, a ona tak powiedzia�a tylko dlatego, �e podoba�a mu si� moja mama. On by��

��Jak ojciec?

��Tak. Nadal kocham mojego prawdziwego ojca � doda� szybko. Tego prawdziwego ojca, kt�ry wola� gra� w szachy i nie pofatygowa� si�, �eby przyjecha� do Anglii na proces. Ten prawdziwy ojciec odrzuci� syna. �lepa lojalno�� Matthew t�umi�a straszn�, �mierteln� rozpacz.

��Co si� sta�o w tamten poniedzia�ek rano?

��Kiedy mama odwozi�a mnie do szko�y, widzia�em, jak si� m�czy przez te listy. Postanowi�em spr�bowa� zabra� je pani Jackman. W pierwszym dniu semestru zawsze obijamy si� ko�o szatni, bo wydaj� nam czyste togi. Za bardzo s� zaj�ci ma�ymi dzie�mi, �eby interesowa� si� nami, starszymi ch�opcami. Mo�na pobiega� po sklepach i guzik ich to obchodzi. Pojecha�em minibusem do Bathwick Hill. Wiedzia�em, kt�ry to dom. My�la�em, �e znajd� jakie� otwarte okno, ale posz�o �atwiej, bo otwarte by�y drzwi kuchenne. Po prostu nacisn��em klamk� i wszed�em do �rodka. Nikogo nie by�o. Wszed�em cichutko na schody i znalaz�em jej sypialni�. By�a tam, jeszcze spa�a. Chcia�em poszuka� list�w, ale ba�em si�, �e si� obudzi i mnie z�apie.

��Obudzi�a si�?

��Dopiero jak po�o�y�em jej ko�dr� na twarzy. Le�a�a na plecach, a ja chcia�em zakry� jej oczy. Pewnie bym jej nie zabi�, gdyby si� nie obudzi�a. Poruszy�a si�, a ja przycisn��em ko�dr�. Szarpa�a si�, ale to nic nie da�o, bo r�ce mia�a zapl�tane w po�ciel. Im bardziej si� szarpa�a, tym mocniej naciska�em. Kl�cza�em na niej. By�em z�y i wystraszony. W�a�ciwie nie wpad�em w panik�, tylko nie chcia�em, �eby si� obudzi�a i mnie zobaczy�a, i naciska�em, i naciska�em na ko�dr�, a� ona si� nie uspokoi�a. Wystraszy�em si� jeszcze bardziej, kiedy zrozumia�em, co zrobi�em. Jeszcze raz �ci�gn��em ko�dr� i popatrzy�em na jej twarz. Wiedzia�em, �e nie �yje. Nie szuka�em ju� list�w. Po prostu wybieg�em.

��Z�apa�e� autobus do Bath?

��Tak.

��P�niej, kiedy si� dowiedzia�e�, �e w jeziorze znaleziono cia�o, musia�e� by� zdumiony.

��Tak.

��I co sobie pomy�la�e�?

��Najpierw pomy�la�em, �e to Greg j� znalaz� w sypialni i przewi�z�, �eby to wygl�da�o na samob�jstwo. P�niej, �e to matka wrzuci�a j� do jeziora. Powiedzieli, �e wzi�a sw�j samoch�d. Nie wiedzia�em, co robi�. Gdybym si� od razu przyzna�, mama mia�aby k�opoty. Tamtego dnia, kiedy przyszli�cie do nas do domu, a ona pr�bowa�a uciec, tak naprawd� nic mi nie by�o. Pomy�la�em, �e j� wypu�cicie, je�li p�jd� do szpitala.

Diamond pokiwa� g�ow� i nic nie powiedzia�.

��Przepraszam, �e straci�e� przeze mnie prac� � doda� Matthew.

��Nie szkodzi � odpar� Diamond. � Prawdopodobnie uratowa�e� mi �ycie, kiedy Andy Coventry roz�upa� mi g�ow� w �a�niach. Mog�o by� gorzej, gdyby� szybko nie sprowadzi� pomocy. Jedz te frytki.

W milczeniu rozwa�a� znaczenie tego, co powiedzia� mu Matthew. Prokuratura koronna b�dzie mia�a prawdziwy problem, je�li zechce si� z tym rozs�dnie upora�. Wszystkim zaoszcz�dzi�oby b�lu g�owy, gdyby Jackman i Dana polecieli do Ameryki i zabrali ch�opca ze sob�. Nie dokonuje si� ekstradycji nieletnich.

Matthew, jakby czyta� mu w my�lach, powiedzia�:

��Chc� si� przyzna�, tak jak trzeba. Gdybym poszed� na policj�, p�jdziesz zed mn�?

��Jasne.

��Najpierw chc� powiedzie� mamie.

��W porz�dku.

��Jak my�lisz, co zrobi?

��Nie s�dz�, �eby spieszy�a si� z wyjazdem do Ameryki.

��A Greg?

��Nie zdziwi�oby mnie, gdyby zmieni� plany, kiedy us�yszy, co masz do powiedzenia.

Sko�czyli lunch i wstali, �eby odej��. Diamond delikatnie po�o�y� r�k� na ramieniu ch�opca. Przed nimi mg�a si� podnosi�a. Zobaczy� kamiennego anio�a, tego na najni�szym szczeblu, zamar�ego w locie ku wysoko�ciom.