W ch�odni hibernacyjnej nikomu nic si� nie �ni�o. Jeszcze trzy dni temu dopiero przygotowywali si� do odlotu, a teraz byli ju� tutaj. Ma�y Jefri narzeka�, �e omin�a go ca�a akcja, ale Johanna Olsndot cieszy�a si�, �e nie obudzono jej wcze�niej. Zna�a kilku doros�ych z drugiego statku.

Teraz Johanna szybowa�a pomi�dzy stojakami, na kt�rych znajdowali si� �pi�cy. Ciep�o wylotowe bij�ce od och�adzaczy sprawia�o, i� w ciemnym pomieszczeniu panowa� piekielny gor�c. Szara ple�� obrasta�a �ciany niczym ogromny strup. Ciasno upakowane pojemniki hibernacyjne ustawiono tak, �e jedynie co dziesi�� rz�d�w znajdowa� si� w�ski odst�p umo�liwiaj�cy przej�cie. Istnia�y takie miejsca, gdzie tylko jej m�odszy brat Jefri mia� szans� si� dosta�. Le�a�o tam trzysta dziewi�cioro dzieci, wszystkie opr�cz niej i brata.

Pojemniki hibernacyjne by�y lekkimi modelami szpitalnymi. Przy w�a�ciwej wentylacji i konserwacji mog�y pracowa� przez setki lat, ale� Johanna otar�a twarz i spojrza�a na odczyt przy jednym z pojemnik�w. Podobnie jak wi�kszo�� z tych, kt�re le�a�y w wewn�trznych rz�dach, ten tak�e znajdowa� si� w kiepskim stanie. Od dwudziestu dni utrzymywa� znajduj�cego si� w �rodku ch�opca w bezpiecznym stanie zawieszenia czynno�ci �yciowych, lecz je�li dzieciak pozostanie tam cho� dzie� d�u�ej, prawdopodobnie czeka go �mier�. Odpowietrzniki pojemnika by�y czyste, pomimo to opr�ni�a je raz jeszcze, aczkolwiek mia�o to raczej charakter gor�czkowej modlitwy o powodzenie ni� niezb�dnych czynno�ci konserwacyjnych.

Nie mo�na by�o wini� Mamy i Taty, aczkolwiek Johanna podejrzewa�a, �e rodzice obwiniali siebie za to, co si� sta�o. Ucieczka zosta�a zorganizowana, gdy wszystkie materia�y mieli pod r�k�, w ostatniej chwili, kiedy nagle eksperyment okaza� si� niebezpieczny. Cz�onkowie personelu G�rnego Laboratorium zrobili wszystko, co by�o w ich mocy, aby uratowa� swoje dzieci i ochroni� je przed rosn�cym zagro�eniem. Niemniej jednak wydawa�o si�, �e wszystkiemu mo�na by by�o zaradzi�, gdyby�

��Johanno! Tata m�wi, �e ju� nie ma czasu! � krzykn�� do niej Jefri, wsuwaj�c g�ow� przez w�az. � M�wi, �eby� sko�czy�a i przysz�a na g�r�!

��W porz�dku! � I tak nie powinna by�a tu schodzi�; nie mog�a ju� nic zrobi�, aby pom�c przyjacio�om.

Tami i Giske, i Magda� och, �eby si� tylko uratowa�y. R�kami zapieraj�c si� o �ciany, Johanna przesun�a si� wzd�u� w�skiego odst�pu i omal nie wpad�a na Jefriego, kt�ry nadlatywa� z przeciwnej strony. Schwyci� j� za r�k� i trzyma� mocno, podczas gdy oboje szybowali w stron� w�azu. Przez ostatnie dwa dni wcale nie p�aka�, ale straci� du�o ze swej niezale�no�ci, kt�r� cieszy� si� przez ca�y ostatni rok. Teraz jego oczy by�y szeroko otwarte.

��Schodzimy w d� niedaleko bieguna p�nocnego, tam gdzie te wyspy i pe�no lodu!

W kabinie znajduj�cej si� za w�azem ich rodzice przypinali si� pasami. Kapitan Arne Olsndot spojrza� na ni� i u�miechn�� si�.

��Hej, ma�a! Siadaj. Na dole b�dziemy za nieca�� godzin�.

Johanna odpowiedzia�a u�miechem, niemal daj�c si� porwa� jego entuzjastycznym okrzykom. Niewa�ne, �e dwadzie�cia dni lecieli uwi�zieni w ciasnej i dusznej przestrzeni ma�ego pojazdu, kt�rego urz�dzenia coraz bardziej zawodzi�y. Tata wci�� sprawia� wra�enie bu�czucznego awanturnika z plakatu filmu przygodowego. �wiat�o bij�ce od wy�wietlacza odbija�o si� w szwach jego kombinezonu ci�nieniowego. Jeszcze przed chwil� by� na zewn�trz.

Jefri przesun�� si� do przodu kabiny, ci�gn�c za sob� Johann�, po czym przypi�� si� ta�mami znajduj�cymi si� pomi�dzy siostr� a matk�. Sjana Olsndot sprawdzi�a, czy zabezpieczaj�ca dzieci uprz�� jest dobrze zaci�ni�ta.

��To b�dzie bardzo interesuj�ce, Jefri. B�dziesz m�g� si� nauczy� czego� nowego.

��Tak, dowiem si� wszystkiego o lodzie. � Ch�opak trzyma� teraz Mam� za r�k�.

Mama u�miechn�a si�.

��Dzi� chyba nie. Mia�am na my�li l�dowanie. Nie b�dziemy l�dowa� z antygrawem ani balistycznie. � Antygraw do niczego si� nie nadawa�. Tata od��czy� korpus pojazdu od platformy �adunkowej. Nigdy nie zdo�aliby wyl�dowa� z tym wszystkim, maj�c sprawn� jedn� dysz�.

Ojciec wykonywa� jakie� skomplikowane operacje przyciskami, kt�re po��czy� specjalnym programem ze swoim dannikiem. Ich cia�a zag��bi�y si� w sie� ta�m zabezpieczaj�cych. Kad�ub cz�onu �adunkowego zgrzyta� przera�liwie, a d�wigary podtrzymuj�ce pojemniki hibernacyjne ugina�y si� z j�kiem i trzaskiem. Co� grzechota�o i wali�o na ca�ej d�ugo�ci kad�uba. Johanna domy�li�a si�, �e zaczyna dzia�a� przyci�ganie grawitacyjne.

Wzrok Jefriego b��dzi� pomi�dzy ekranem wy�wietlaj�cym obraz z zewn�trz a twarz� matki.

��Wi�c jak to b�dzie wygl�da�o? � W jego g�osie brzmia�a ciekawo��, ale s�ycha� by�o tak�e lekkie dr�enie. Johanna prawie si� roze�mia�a; Jefri wiedzia�, �e usi�uj� go czym� zaj�� i tak�e stara� si� dobrze odgrywa� swoj� rol�.

��To b�dzie zwyk�e l�dowanie rakietowe, niemal ca�y czas przy w��czonych silnikach. Sp�jrz tam, na �rodkowe okno. Ta kamera jest skierowana prosto w d�. Mo�esz zobaczy�, �e ca�y czas zwalniamy.

Ty te� mo�esz. Johanna domy�li�a si�, �e byli nie wi�cej ni� kilkaset kilometr�w nad powierzchni� planety. Arne Olsndot przyklei� rakiet� do tylnego ko�ca cz�onu �adunkowego, aby zniwelowa� pr�dko�� orbitaln�. Nie by�o innej mo�liwo�ci. Porzucili platform� �adunkow� wraz z antygrawem i ultranap�dem. Dzi�ki nim uda�o im si� dolecie� a� tu, ale automaty przesta�y ju� dzia�a� jak nale�y. Ca�a platforma kr��y�a teraz bezw�adnie po orbicie.

Zosta� im tylko cz�on �adunkowy. Bez skrzyde�, bez antygrawu, bez os�ony aerodynamicznej. Cz�on przypomina� stutonowy karton jajek, balansuj�cy na strumieniu gor�cych spalin bij�cych z jednej dyszy.

W opisie Mamy sytuacja nie wygl�da�a tak dramatycznie, aczkolwiek wszystko, co powiedzia�a, by�o prawd�. Jej s�owa uspokoi�y ch�opaka na tyle, �e chyba zapomnia� o niebezpiecze�stwie. W Kr�lestwie Straumy, przed ich przeprowadzk� do G�rnego Laboratorium, by�a popularn� pisark�-archeologiem.

Tata wy��czy� silnik i ponownie zacz�li swobodnie opada� w d�. Johanna poczu�a fal� md�o�ci. Na og� nie zdarza�o jej si� cierpie� na chorob� kosmiczn�, ale tym razem by�o zupe�nie inaczej. Obraz l�du i morza w oknie, pokazuj�cym to, co znajdowa�o si� pod nimi, z wolna si� powi�ksza�. Widzieli nieliczne chmury rozproszone po ca�ym niebie. Linia wybrze�a stanowi�a nieregularny ci�g wysp, cie�nin i ma�ych zatoczek. Brzegi porasta�y po�acie ciemnozielonej ro�linno�ci, ci�gn�ce si� w stron� dolin, a dalej przechodz�ce w czarno-szare plamy otulaj�ce zbocza g�r. Wida� by�o �nieg � kt�ry najprawdopodobniej Jefri wzi�� za l�d � le��cy w nieregularnych sp�achciach. Wszystko wydawa�o si� takie pi�kne� tyle �e za chwil� mogli spa�� w sam �rodek tej cudownej okolicy!

Us�ysza�a seri� metalicznych uderze� o brzegi cz�onu, w miar� jak ich statkiem rzuca�o na boki, a dysza g��wna ustawia�a si� pionowo. Okno po prawej stronie pokazywa�o ju� powierzchni�, na kt�rej mieli l�dowa�. Silnik zn�w zosta� uruchomiony i lecieli z przyspieszeniem grawitacyjnym. Na brzegach wy�wietlacza pojawi�a si� ognista po�wiata.

��Jejku! � zakrzykn�� z przej�ciem Jefri. � To tak jakby�my zje�d�ali wind� ca�y czas w d� i w d� � Sto kilometr�w w d� zachowuj�c odpowiedni� pr�dko��, aby si�y aerodynamiczne nie rozerwa�y ich na kawa�ki.

Sjana Olsndot mia�a racj� � by� to do�� nowatorski spos�b schodzenia z orbity, metoda nie zalecana w normalnych warunkach.

To l�dowanie oczywi�cie nie zosta�o przewidziane w oryginalnych planach ucieczki. Mieli spotka� si� z fregat� wioz�c� wszystkich pozosta�ych doros�ych, kt�rzy mogli uciec z G�rnego Laboratorium. Oczywi�cie planowali po��czenie statk�w, ca�kowicie rutynowy manewr. Ale fregaty nie by�o i teraz mogli liczy� tylko na siebie. Wzrok Johanny mimowolnie przesun�� si� w stron� fragmentu kad�uba widocznego pomi�dzy postaciami rodzic�w, gdzie znajdowa�a si� dobrze znana plama. Przypomina�a wygl�dem szary grzyb� wyrastaj�cy z nieskazitelnie czystej ceramiki pokrywaj�cej wn�trze. Rodzice zawsze starali si� unika� rozm�w na jej temat, nawet teraz, ograniczaj�c si� do odganiania Jefriego, kiedy pr�bowa� zbli�y� si� do tajemniczego nalotu. Ale kiedy� Johanna pods�ucha�a ich rozmow�, gdy oboje my�leli, �e wraz z bratem znajduje si� po drugiej stronie statku. Ojciec niemal p�aka� ze z�o�ci:

��Wszystko na nic! � m�wi� cicho. � Stworzyli�my potwora i uciekli�my, a teraz b��kamy si� po Dnie.

I g�os Mamy, jeszcze cichszy ni� Taty:

��M�wi� ci po raz tysi�czny, na pewno nie wszystko na nic, Arne. Mamy przecie� dzieci. � Po chwili machn�a r�k� w stron� chropowatej pow�oki pokrywaj�cej �ciany statku. � I bior�c pod uwag� nasze marzenia� nasz� drog� My�l�, �e to najlepsze spe�nienie oczekiwa�. W pewnym sensie mamy tu odpowied� na ca�e z�o, jakie pobudzili�my do �ycia.

I wtedy rozleg�y si� odg�osy podskok�w Jefriego w �adowni, zwiastuj�c jego rych�e nadej�cie, co sprawi�o, �e rodzice gwa�townie zamilkli. Johanna nie mia�a odwagi zapyta�, o czym rozmawiali. W G�rnym Laboratorium by�a �wiadkiem wielu dziwnych rzeczy, kt�re, w miar� jak ich pobyt zbli�a� si� do ko�ca, zacz�a okrywa� jaka� przera�aj�ca tajemnica. Zdarza�o si� jej tak�e widzie� ludzi, kt�rzy nagle przestawali by� tacy jak przedtem.

Mija�y kolejne minuty. Weszli ju� g��boko w atmosfer� planety. Kad�ub hucza� od tarcia, a mo�e wskutek zak��ce� pracy silnika? Ale powoli wszystko zaczyna�o by� tak jednostajne, �e znudzony Jefri stawa� si� niesforny. �una wok� dyszy przes�ania�a wi�ksz� cz�� obrazu z dolnej kamery, widocznego na ekranie. Reszta by�a du�o wyra�niejsza i dok�adniejsza ni� obraz, jaki widzieli z orbity. Johanna zastanawia�a si�, jak cz�sto l�dowano na nieznanej plancie po dokonaniu tak pobie�nego rekonesansu. Nie mieli przecie� nawet kamer teleskopowych ani wykrywaczy p�l magnetycznych.

Wydawa�o si�, �e je�li chodzi o warunki fizyczne, planeta zbli�a�a si� do wymarzonego przez ludzi idea�u � to by�o jak u�miech losu po serii nieszcz��.

W por�wnaniu z pozbawionymi powietrza skalistymi pustyniami systemu, kt�ry zosta� wyznaczony jako pierwotne miejsce po��czenia z fregat�, to, co widzieli przed sob�, wydawa�o si� rajem.

Z drugiej strony, na planecie widoczne by�y wyra�ne oznaki istnienia stworze� rozumnych. Z orbity mogli dostrzec drogi i miasta. Nie by�o jednak dowod�w na istnienie cywilizacji technicznej; �adnych �lad�w statk�w powietrznych, radia czy wi�kszych �r�de� energii.

L�dowali w ma�o zaludnionym zak�tku kontynentu. Przy odrobinie szcz�cia mog�o si� zdarzy�, �e opadn� nie zauwa�eni po�r�d zielonych dolin i czarno-bia�ych szczyt�w, a Arne Olsndot m�g� skierowa� p�omie� wychodz�cy z dyszy prosto w powierzchnie planety, nie obawiaj�c si�, �e zniszczy cokolwiek pr�cz le�nego poszycia i trawy.

Przed obiektywem kamery prze�lizgiwa�y si� przybrze�ne wyspy. Jefri wznosi� radosne okrzyki, wskazuj�c na co� palcem. Widok ju� znikn�� z ekranu, ale Johanna te� zd��y�a zauwa�y�: na jednej z wysp wznosi� si� nieregularny wielobok mur�w, rzucaj�cych pos�pny cie�. Budowla przypomina�a jej zamki z Epoki Ksi�niczek na Nyjorze.

Teraz mog�a rozr�ni� pojedyncze drzewa, ich d�ugie cienie w uko�nie padaj�cych promieniach s�o�ca. Wycie dyszy by�o g�o�niejsze ni� jakikolwiek odg�os, jaki s�ysza�a w �yciu. Znajdowali si� w dolnej warstwie atmosfery i d�wi�k nie zostawa� ju� za nimi.

���zaczyna by� weso�o! � krzykn�� Tata. � I nie ma �adnych program�w, �eby to jako� uregulowa� gdzie teraz, kochanie?

Mama spogl�da�a to na jedno, to na drugie okno wy�wietlacza. Johanna wiedzia�a, �e nie mogli manewrowa� kamerami ani dodawa� nowych.

���mo�e na tym wzg�rzu ponad lini� drzew, ale� wydaje mi si�, �e widzia�am tam jakie� stado zwierz�t uciekaj�cych przed ha�asem� na zachodnim stoku.

��Tak! � krzykn�� Jefri. � To by�y wilki!

Johanna zdo�a�a tylko przez moment dostrzec ma�e poruszaj�ce si� plamki. Statek unosi� si� teraz nad powierzchni� planety, mo�e jakie� tysi�c metr�w ponad szczytami wzg�rz. Ha�as powodowa� b�l w uszach, wydawa�o si�, �e nigdy nie ustanie. Dalsza rozmowa by�a niemo�liwa. Wolno sun�li ponad terenem, po cz�ci, aby rozejrze� si� w okolicy, po cz�ci, aby wydosta� si� poza ob�ok nagrzanego powietrza, kt�ry nagle ich otoczy�.

Teren by� raczej pofa�dowany ni� skalisty, a �trawa� przypomina�a mech. Jednak�e Arne Olsndot wci�� si� waha�. G��wna dysza s�u�y�a przede wszystkim do regulowania szybko�ci po skokach mi�dzygwiezdnych. Mogli tak sta� zawieszeni w powietrzu przez dobr� chwil�. Ale je�li chodzi o l�dowanie, to lepiej, �eby uda�o im si� za pierwszym razem. Us�ysza�a kiedy�, jak rodzice o tym rozmawiali, Jefri poprawia� wtedy co� przy pojemnikach hibernacyjnych i nie m�g� ich s�ysze�. Je�li w glebie by�oby zbyt du�o wody, b�yskawicznie powsta�aby znaczna ilo�� pary o ogromnym st�eniu, mog�aby uformowa� co� na kszta�t wielkiego pocisku, kt�ry nawet da�by rad� przebi� pow�ok� kad�uba. L�dowanie w�r�d drzew mog�o mie� pewne zalety, w pewnym stopniu zapewni�oby im amortyzacj� przy zetkni�ciu z pod�o�em, a tak�e warstw� izolacyjn�, chroni�c� przed bezpo�rednim zetkni�ciem z pot�n� chmur� pary. Ale teraz statek b�dzie mia� bezpo�redni kontakt z ziemi�. Tu przynajmniej widzieli, na czym l�dowali.

Trzysta metr�w. P�omie� przeci�� pow�ok� ro�linn� okrywaj�c� powierzchni�. Mi�kkie pod�o�e eksplodowa�o. Przez moment ich statek zachwia� si� w pot�nym strumieniu pary. Obraz przekazywany przez doln� kamer� zgas�. Nie wycofali si� i po chwili k�opoty z r�wnowag� usta�y; ogie� przepali� znajduj�c� si� pod nimi zmarzlin�. W kabinie robi�o si� coraz gor�cej.

Olsndot powoli opuszcza� statek coraz ni�ej, orientuj�c si� w sytuacji dzi�ki obrazom z bocznych kamer oraz chlupotowi i sykowi pary. Wy��czy� dysz�. Przez p� sekundy opadali w szale�czym tempie, a p�niej us�yszeli �omot wspornik�w uderzaj�cych o pod�o�e. Stan�li pewnie, ale po chwili po jednej stronie rozleg� si� d�wi�k przypominaj�cy st�kni�cie i statek przechyli� si� na bok.

Zaleg�a cisza, je�li nie liczy� syku gor�cej pary wok� kad�uba. Tata spojrza� na manometr mierz�cy ci�nienie chwilowe. U�miechn�� si� do Mamy.

���adnej usterki. Za�o�� si�, �e w razie potrzeby m�g�bym nawet ponownie poderwa� t� maszynk� do g�ry!

Gdyby znalaz� si� w tym miejscu godzin� wcze�niej albo godzin� p�niej, �ycie W�drownika Wickwrackruma potoczy�oby si� ca�kiem inaczej.

Trzej podr�ni szli na zach�d, od strony Lodowych K��w w kierunku zamku Ociosa na Ukrytej Wyspie. Bywa�y chwile w jego �yciu, kiedy nie m�g� znie�� towarzystwa, ale przez ostatnie dziesi�� lat W�drownik bardzo si� zmieni�. Obecnie nawet lubi� podr�owa� w wi�kszej kompanii. Kiedy niedawno przemierza� Wielkie Piaski kompania taka liczy�a pi�� sfor. Po cz�ci by�o to warunkowane wzgl�dami bezpiecze�stwa: zwa�ywszy na fakt, �e odleg�o�ci pomi�dzy oazami mog�y si�ga� tysi�ca mil, �mier� niekt�rych cz�onk�w wydawa�a si� nie do unikni�cia, nie m�wi�c ju� o tym, �e oazy cz�sto znika�y. Pomijaj�c jednak wzgl�dy bezpiecze�stwa, dzi�ki rozmowom z innymi W�drownik dowiadywa� si� wielu nowych rzeczy.

Jednak�e obecne towarzystwo nie bardzo mu odpowiada�o. �aden z towarzyszy podr�y nie by� prawdziwym pielgrzymem, natomiast ka�dy z nich tai� przed innymi jaki� sekret. Skryba Jaqueramaphan by� zabawnym b�cwa�em, �r�d�em nie uporz�dkowanych informacji, najprawdopodobniej r�wnie�� szpiegiem. W�drownikowi specjalnie to nie przeszkadza�o, dop�ki inni nie b�d� podejrzewali go o wsp�prac� z tamtym. Trzeci towarzysz podr�y wzbudza� w nim niepok�j. Presfora by�a nowikiem, nie ca�kiem jeszcze uformowanym, nie mia�a nawet przybranego imienia. M�wi�a, �e jest nauczycielk�, lecz by�o w niej (a mo�e w nim? preferencja p�ciowa nie by�a jeszcze wyra�nie zaznaczona) co� z zab�jcy. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e jest fanatyczn� wyznawczyni� Ociosa, sztywn� i zachowuj�c� dystans przez wi�kszo�� czasu. Z pewno�ci� ucieka�a przed czystkami, jakie nast�pi�y po nieudanej pr�bie Ociosa przej�cia w�adzy na wschodzie.

Napotka� tych dwoje przy Bramie Wschodniej, po tej stronie Lodowych K��w, po kt�rej le�a�y ziemie Republiki. Oboje udawali si� do zamku na Ukrytej Wyspie. Dla niego oznacza�o to tylko zboczenie o jakie� sze��dziesi�t mil od g��wnego szlaku wiod�cego do Snycerii. I tak wszyscy musieli przej�� przez g�ry. Poza tym od lat chcia� odwiedzi� dominium Ociosa. Mo�e jedno spo�r�d tych dwojga zdo�a�oby go tam wprowadzi�. Po �wiecie kr��y�o tak wiele z�ych opinii o wyznawcach Ociosa. W�drownik Wickwrackrum nie mia� jasno ukszta�towanych pogl�d�w na z�o: uwa�a�, �e gdy z�amie si� ile� zasad, to na skutek okrutnych rzezi mo�e powsta� co� dobrego.

Tego popo�udnia wreszcie dojrzeli przed sob� wyspy u morskich wybrze�y. W�drownik by� tu zaledwie pi��dziesi�t lat temu. Pomimo to nie by� przygotowany, �e ujrzy co� r�wnie pi�knego. P�nocno-zachodnie wybrze�e by�o obszarem o naj�agodniejszym klimacie arktycznym na �wiecie. W pe�ni lata, podczas nie ko�cz�cego si� dnia, polodowcowe doliny porasta�y zieleni�. B�g, wielki rze�biarz, raczy� dotkn�� tych ziem sw� r�k�� a Jego d�uta by�y z lodu. Teraz pozosta�o�ci lodu i �niegu tworzy�y zamglone �uki zamykaj�ce widnokr�g od wschodniej strony i niewielkie sp�achcie pokrywaj�ce tu i �wdzie pobliskie wzg�rza. �niegowa pokrywa rozpuszcza�a si� przez ca�e lato, daj�c pocz�tek ma�ym strumyczkom, kt�re ��czy�y si� w wi�ksze strugi i kaskadami sp�ywa�y w d� stromych stok�w dolin. Prawa cz�� W�drownika przemierza�a po�a� zalanego wod� terenu. Ch��d, jaki czu� w �apach, dzia�a� na niego wspaniale, nie przeszkadza�y mu nawet wiruj�ce wok� niego roje malutkich komar�w.

Presfora sz�a r�wnolegle do niego, ale ponad wrzosowiskiem. By�a ca�kiem rozmowna, dop�ki nie weszli w zakr�t doliny, gdzie ich oczom ukaza�y si� rolnicze wioski i widniej�ce w oddali wyspy. Gdzie� tam oczekiwa� na ni� zamek Ociosa i tajemnicze spotkanie.

Wsz�dzie by�o pe�no Skryby Jaqueramaphana, biegaj�cego wok� nich w szale�czym podnieceniu. Zbiera� si� w dw�jki lub tr�jki, wyprawiaj�c figle, kt�re wywo�ywa�y �miech nawet u surowej Presfory, a nast�pnie wspina� si� na pobliskie wzniesienia i relacjonowa� im, co widzi. On pierwszy dostrzeg� morski brzeg. To podzia�a�o na niego otrze�wiaj�co. Ca�a b�azenada by�a wystarczaj�co niebezpieczna, nawet gdyby nie znajdowali si� w okolicach zamieszkanych przez s�ynnych gwa�townik�w.

Wickwrackrum zarz�dzi� przerw� i zebra� si� w jedno miejsce, aby poprawi� poluzowane troki baga�u. Przygotowywa� si� do sp�dzenia reszty popo�udnia w rosn�cym napi�ciu. B�dzie musia� zdecydowa�, czy rzeczywi�cie chce wej�� do zamku razem ze swymi nowymi przyjaci�mi. Umi�owanie przyg�d i awanturniczy duch maj� swoje granice, nawet je�li jest si� pielgrzymem.

��Hej, czy s�yszycie jaki� niski d�wi�k? � zawo�a�a Presfora. W�drownik nastawi� uszu. S�ycha� by�o jaki� grzmot � pot�ny, ale jakby na granicy s�yszalno�ci. Na chwil� jego zdziwienie zmiesza�o si� ze strachem. Jakie� sto lat temu mia� okazj� by� �wiadkiem przera�aj�cego trz�sienia ziemi. D�wi�k ten wyda� mu si� znajomy, ale ziemia pod jego stopami pozostawa�a nieruchoma. Czy pos�pny ryk nie zwiastowa� czasem obsuwania si� ca�ych po�aci terenu i silnych strumieni wody p�yn�cych we wszystkie strony? Przyczai� si�, kucaj�c i rozgl�daj�c si� na wszystkie strony.

��To na niebie! � wskazywa� Jaqueramaphan.

Niewielki b�yszcz�cy punkt wisia� nad ich g�owami: ma�a, �wietlista strza�a. Na pr�no Wickwrackrum stara� si� odszuka� w umy�le wspomnienia lub chocia�by legendy, kt�re w jaki� spos�b pomog�yby mu wyja�ni� to, co widzia�. Rozproszy� si� kieruj�c wszystkie oczy na sun�c� wolno plam� �wiat�a. Bo�y Ch�r! To co� musia�o znajdowa� si� kilka dobrych mil ponad nimi, a mimo to s�ysza� dziwny d�wi�k bardzo wyra�nie. Spu�ci� wzrok, a przed przymru�onymi z b�lu oczyma zacz�y mu ta�czy� r�nokolorowe plamy.

��Jest coraz ja�niejsze i g�o�niejsze! � krzykn�� Jaqueramaphan. � My�l�, �e spadnie na tamte wzg�rza, na wybrze�u.

W�drownik zebra� si� w �cis�� grup� i pu�ci� si� biegiem w kierunku zachodnim, krzycz�c co� do pozosta�ych. Podejdzie najbli�ej, jak tylko to b�dzie mo�liwe i bezpieczne, i przyjrzy si� temu zjawisku. Nie patrzy� ju� wi�cej w niebo. Obiekt �wieci� zbyt mocno. Sprawia�, �e w �rodku dnia wszystko wok� rzuca�o d�ugie cienie!

Przebieg� jeszcze p� mili. Tajemnicza gwiazda wci�� by�a na niebie. Nie przypomina� sobie, aby kiedykolwiek widzia� gwiazd� spadaj�c� tak wolno, aczkolwiek te najwi�ksze powodowa�y straszliwe eksplozje. W rzeczywisto�ci w �yciu nie s�ysza� �adnych opowie�ci od nikogo, kto by�by tak blisko podobnych zjawisk. Gdy zda� sobie z tego spraw�, nieposkromiona ciekawo�� nagle gdzie� si� ulotni�a. Rozejrza� si� na wszystkie strony. Po Presforze nie by�o najmniejszego �ladu, Jaqueramaphan kuca� obok znajduj�cego si� nieopodal g�azu.

A �wiat�o by�o tak mocne, �e w miejscach, gdzie nie chroni�a go odzie�, Wickwrackrum czu� ogromne ciep�o. Ha�as dobiegaj�cy z nieba przyprawia� go o b�l. W�drownik skoczy� za kraniec skarpy, potoczy� si� w d�, stan�� niepewnie na nogach, po czym upad�, chroni�c si� za stromymi skalnymi �cianami. By� teraz zas�oni�ty, na jego cia�o pada�y ju� tylko promienie s�o�ca. Druga strona doliny ja�nia�a wielkim blaskiem, ostre cienie porusza�y si� wraz z lec�cym za jego plecami obiektem. Rumor wci�� stanowi� seri� niskich d�wi�k�w, lecz teraz zag�usza� ju� odg�os my�li. Potykaj�c si�, W�drownik przeci�� zagajnik i nie spocz��, dop�ki nie poczu�, �e chroni go sto jard�w lasu. To zdawa�o si� wystarcza�, jednak�e nie dawa�o ochrony przed rosn�cym ha�asem, kt�ry wci�� narasta� i narasta�.

Na szcz�cie na par� chwil straci� przytomno��. Kiedy przyszed� do siebie, d�wi�k ju� znikn��. Jednak�e dzwonienie, jakie pozostawi� mu w tympanach, sprawia�o, �e nie m�g� zebra� my�li. Oszo�omiony zacz�� i��, potykaj�c si�. Wydawa�o mu si�, �e pada deszcz� tyle �e niekt�re kropelki dziwnie �wieci�y. Tu i �wdzie w ca�ym lesie pojawia�y si� ma�e p�omienie. Ukry� si� pod g�stymi koronami drzew, do chwili kiedy z g�ry przesta�y spada� kawa�ki rozpalonej ska�y. P�omienie nie zdo�a�y si� rozprzestrzeni�. Lato by�o stosunkowo wilgotne.

W�drownik le�a� cicho, oczekuj�c nowego deszczu gor�cych kamieni b�d� kolejnego ha�asu. Ale nic takiego nie nast�pi�o. Wiatr poruszaj�cy koronami drzew ucich�. Zn�w s�ysza� odg�osy ptak�w, skwierczy i �widernik�w. Wyszed� na skraj lasu i rozejrza� si�. Poza ogromnymi po�aciami spalonego wrzosu wszystko wygl�da�o ca�kiem zwyczajnie. Ale obszar, jaki m�g� ogarn�� wzrokiem, by� nader ograniczony. Widzia� wysokie zbocza doliny i kilka szczyt�w wzg�rz. Ha! Trzysta jard�w dalej, w g�rze stoku, siedzia� Skryba Jaqueramaphan. Wi�kszo�� jego cz�onk�w przycupn�a w dziurach i nieckach, ale kilku innych patrzy�o w stron� miejsca, gdzie musia�a upa�� gwiazda. W�drownik zmru�y� oczy. Skryba na og� sprawia� wra�enie straszliwego bufona. Ale czasami wydawa�o si�, �e to tylko przykrywka; je�li naprawd� by� szale�cem, to obdarzonym iskierk� geniuszu. Nie jeden raz Wiek mia� okazj� widzie� go z dali, jak manipulowa� w parach jakim� dziwnym przyrz�dem� Podobnie by�o teraz: jego towarzysz podr�y trzyma� przed sob� d�ugi przedmiot, kt�rego cie�szy koniec kierowa� ku oku.

Wickwrackrum wyczo�ga� si� z lasu, trzymaj�c si� w zwartej grupie i staraj�c si� jak najmniej ha�asowa�. Wspina� si� ostro�nie, omijaj�c ska�y, prze�lizguj�c si� od jednego poro�ni�tego wrzosem pag�rka do drugiego, a� w ko�cu zbli�y� si� do stoku i zatrzyma� w odleg�o�ci pi��dziesi�ciu jard�w od Jaqueramaphana. By� tak blisko, �e m�g� s�ysze�, jak tamten my�li. Gdyby zbli�y� si� jeszcze bardziej, Skryba na pewno by go us�ysza�, mimo �e porusza� si� w ca�o�ci i zachowywa� najciszej, jak m�g�.

��Psst! � zasygnalizowa� sw� obecno�� Wickwrackrum.

Szok wywo�any zaskoczeniem sprawi�, �e pomruki i pochrz�kiwania natychmiast usta�y. Jaqueramaphan pospiesznie wepchn�� tajemniczy przyrz�d obserwacyjny do swego baga�u i tak�e skupi� si� w zwart� grupk�, staraj�c si� my�le� jak najciszej. Przez moment wpatrywali si� w siebie nawzajem, a nast�pnie Skryba wykona� kilka �miesznych gest�w, wskazuj�c swoje tympany na ramionach. Pos�uchaj.

��Czy potrafisz porozumiewa� si� w ten spos�b? � dobieg�y go bardzo wysokie tony, przy kt�rych u�yciu nie wszyscy potrafili rozmawia� i kt�re pozostaj� nies�yszalne dla uszu wychwytuj�cych tylko niskie d�wi�ki. Konwersacja za pomoc� wysokich ton�w mog�a by� bardzo trudna, ale gwarantowa�a mo�liwo�� ukierunkowania strumienia mowy na wybranego rozm�wc�, a przy tym d�wi�k rozchodzi� si� na bardzo niewielk� odleg�o��, nikt inny wi�c nie m�g�by ich us�ysze�. W�drownik kiwn�� g�ow�.

��Wysokie tony nie stanowi� problemu. � Ca�a sztuka polega�a na wydobywaniu ton�w jak najczystszych, aby nie powodowa� nieporozumie�.

��Wychyl si� za skraj zbocza, kolego pielgrzymie. Mamy tam rzecz ca�kiem now� pod s�o�cem.

W�drownik podszed� kolejne trzydzie�ci jard�w w g�r�, ca�y czas rozgl�daj�c si� na wszystkie strony. W oddali m�g� dojrze� cie�niny, l�ni�ce w popo�udniowym s�o�cu ostrym, srebrnym blaskiem. Za nim p�nocna strona doliny ton�a w cieniu. Wys�a� jednego cz�onka naprz�d, aby omijaj�c ma�e pag�rki wspi�� si� wy�ej i spojrza� w d� na r�wnin�, na kt�rej wyl�dowa�a gwiazda.

Bo�y Ch�r, pomy�la� sobie (bardzo cicho). Pos�a� drugiego cz�onka, aby spojrze� na nowe zjawisko pod r�nymi k�tami. Obiekt wygl�da� jak wielka chata z glinianej ceg�y, ustawiona na podp�rkach� Ale to by�a gwiazda, kt�ra spad�a z nieba: ziemia pod ni� ja�nia�a matowym, czerwonym kolorem. Zas�ony mg�y podnosi�y si� z podmok�ego wrzosowiska rozpo�cieraj�cego si� dooko�a. Bry�y rozkopanej ziemi le�a�y rozrzucone promieni�cie wok� miejsca, gdzie sta�a.

Kiwn�� g�ow� na Jaqueramaphana.

��Gdzie Presfora?

Skryba wzruszy� ramionami.

��Za�o�� si�, �e zosta�a w tyle. Ca�y czas staram si� j� odszuka� Ale czy widzisz innych �o�nierzy z zamku Ociosa?

��Nie! � W�drownik spojrza� na zach�d od miejsca l�dowania. Zauwa�y� ich. Byli o jak�� mil� od miejsca, w kt�rym sta�. Mieli na sobie maskuj�ce mundury i czo�gali si� na brzuchu po pofa�dowanym terenie. Dostrzeg� co najmniej trzech �o�nierzy. Pot�nie zbudowani, ka�dy z nich by� sz�stakiem.

��Jak uda�o im si� dosta� tutaj tak szybko? � Spojrza� na s�o�ce. � Nie mog�o up�yn�� przecie� wi�cej ni� p� godziny, od kiedy wszystko si� zacz�o.

��Maj� szcz�cie. � Jaqueramaphan podszed� do skraju zbocza i tak�e spojrza� w tamtym kierunku. � Za�o�� si�, �e byli ju� na sta�ym l�dzie, kiedy gwiazda spad�a. Ca�y ten obszar to terytorium Ociosa. Musz� mie� patrole. � Przycupn�� tak, �e ci w dole mogli zobaczy� ju� tylko dw�ch cz�onk�w. � To oddzia�y zasadzkowe.

��Nie wydaje mi si�, �eby� by� uszcz�liwiony tym spotkaniem. Przecie� to twoi przyjaciele, pami�tasz? W�a�nie przyby�e� tutaj, by ich odwiedzi�.

Skryba ironicznie przekr�ci� g�owy.

��Dobra, dobra. Nie zgrywaj si�. Na pewno od pocz�tku wiedzia�e�, �e nie jestem zwolennikiem Ociosa.

��Domy�la�em si�.

��W ka�dym razie gra sko�czona. Czymkolwiek jest to, co spad�o na ziemi� dzisiejszego popo�udnia, wi�cej jest warte ni�� ni� wszystko, czego mog�em si� dowiedzie� na Ukrytej Wyspie.

��A co z Presfor�?

��He, he. Obawiam si�, �e nasza szanowna towarzyszka to nie lada persona. Za�o�� si�, �e raczej nale�y do lord�w Ociosa, ni�by mia�a by� jedn� z ni�szych s�ug, na jak� wygl�da�a. My�l�, �e wielu jej podobnych przemyka si� obecnie przez g�ry, szcz�liwych, �e uda�o im si� wydosta� z Republiki D�ugich Jezior. Lepiej si� schowaj, przyjacielu. Je�li nas zauwa�y, niechybnie wpadniemy w �apy tym �o�nierzom.

W�drownik ukry� si� g��biej w wyrwach, kt�rych pe�no by�o na wrzosowisku. Mia� znakomity widok na ca�� znajduj�c� si� za nim dolin�. Je�li do tej pory Presfor� nie pojawi�a si� w pobli�u, zauwa�y j� na d�ugo przedtem, zanim ona dostrze�e jego.

��W�drowniku!

��Tak?

��Jeste� pielgrzymem. Chodzisz po �wiecie� niekt�rzy wierz�, �e od zarania dziej�w� Jak daleko wstecz mo�esz si�gn�� pami�ci�?

Ze wzgl�du na sytuacj�, w jakiej si� obaj znale�li, Wickwrackrum poczu� si� zobowi�zany do szczerej odpowiedzi.

��Tak jak si� tego spodziewasz: przypominam sobie wydarzenia z ostatnich kilkuset lat. Wszystko, co zdarzy�o si� wcze�niej, mo�e by� legend�, wspomnieniami wydarze�, kt�re by� mo�e si� zdarzy�y, ale dotycz�ce ich szczeg�y mieszaj� si� i s� dosy� zagmatwane.

��C�, ja nie podr�owa�em zbyt wiele, jestem dosy� nowy. Ale za to czytam. Mn�stwo czytam. Co� takiego jak dzi� jeszcze nigdy si� nie zdarzy�o. To co�, tam w dole, kto� wykona�. Obiekt ten przyby� z tak wysoka, �e nie da si� tego zmierzy�. Czyta�e� mo�e Aramstriquesa lub astrologa Belelele? Czy wiesz, co to mo�e by�?

Wickwrackrum nie zna� tych imion. Ale naprawd� by� pielgrzymem. Zna� odleg�e ziemie, na kt�rych nikt nie m�wi� �adnym ze znanych mu j�zyk�w. Zna� mieszka�c�w m�rz po�udniowych, kt�rzy wierzyli, �e poza ich wyspami nie ma innego �wiata, i kt�rzy uciekli w pop�ochu ze swych �odzi, jak tylko pojawi� si� na brzegu. Co wi�cej, jeden z jego obecnych cz�onk�w by� kiedy� takim wyspiarzem, i ogl�da� jego l�dowanie.

Wystawi� g�ow� na otwart� przestrze� i jeszcze raz przyjrza� si� spad�ej gwie�dzie, go�ciowi, kt�ry przyby� z miejsca tak odleg�ego, �e nawet on nigdy tam nie by�� i zastanowi� si�, gdzie nast�pi koniec tej pielgrzymki.

Dopiero po up�ywie pi�ciu godzin Tata uzna�, �e pod�o�e na tyle si� och�odzi�o, i� mo�na opu�ci� trap. Razem z Johann� zeszli ostro�nie, przeskoczyli pas paruj�cej ziemi i stan�li na kawa�ku wzgl�dnie nie naruszonego torfu. Mia�o min�� jeszcze wiele czasu, nim ziemia ca�kowicie ostygnie. Spaliny wyrzucane przez dysz� by�y bardzo �czyste�, w niewielkim stopniu reagowa�y z materi� � co oznacza�o, �e pod statkiem, kilka tysi�cy metr�w w g��b ziemi, musia�a ci�gn�� si� warstwa rozgrzanej ska�y.

Mama usiad�a na brzegu w�azu i spogl�da�a na rozci�gaj�cy si� pod nimi teren. W d�oni �ciska�a stary pistolet Taty.

��Widzisz co�? � krzykn�� do niej Tata.

��Nic a nic. Jefri te� nic nie widzi w oknach.

Tata obszed� cz�on �adunkowy dooko�a, dokonuj�c przegl�du wspornik�w, na kt�rych postawiony zosta� statek, a kt�re przecie� s�u�y�y do ��czenia si� jednostek na orbicie. Co dziesi�� metr�w zatrzymywali si�, aby ustawi� projektor d�wi�ku. To by� pomys� Johanny. Opr�cz pistoletu Taty nie mieli �adnej broni. Projektory by�y zupe�nie przypadkowym �adunkiem, wcze�niej stanowi�y wyposa�enie izby chorych, dzi�ki nieskomplikowanemu programowi emitowa�y g�o�ny i nieprzyjemny d�wi�k na wszystkich cz�stotliwo�ciach. Mog�o to si� okaza� wystarczaj�ce do odstraszenia miejscowych zwierz�t. Johanna sz�a za ojcem, nie odrywaj�c oczu od otaczaj�cego ich krajobrazu, czuj�c, jak ro�nie w niej strach. Wok� by�o tak pi�knie i ch�odno. Stali na szerokim polu, po�r�d wysokich wzniesie�. Na zachodzie wzg�rza opada�y w stron� cie�nin i wysp. Na p�nocy teren gwa�townie urywa� si� na skraju szerokiej doliny; widzia�a wodospady po drugiej stronie. Ziemia, po kt�rej st�pa�a, przypomina�a wilgotn� g�bk�. L�dowisko by�o mocno pofa�dowane, tak �e przypomina�o znieruchomia�e morskie fale. Niewielkie sp�achcie �niegu pokrywa�y stoki wy�szych wzg�rz. Mru��c oczy, Johanna obr�ci�a wzrok na p�noc, prosto w s�o�ce. Na p�noc?

��Kt�ra godzina, Tato?

Olsndot za�mia� si�, wci�� wpatruj�c si� w spodni� cz�� kad�uba.

��P�noc czasu miejscowego.

Johanna wychowa�a si� na �rodkowych szeroko�ciach geograficznych Straumy. Wi�kszo�� szkolnych wycieczek lecia�a w kosmos, gdzie niecodzienna geometria obiegu s�o�ca by�a na porz�dku dziennym. Niemniej jednak nigdy nie przysz�o jej do g�owy, �e takie rzeczy mo�na zaobserwowa� na powierzchni planet� To znaczy, nie wiedzia�am, �e mo�na zobaczy� s�o�ce �wiec�ce tu� nad biegunem globu.

Po pierwsze, nale�a�o wyci�gn�� po�ow� pojemnik�w hibernacyjnych na powietrze i poustawia� inaczej te, kt�re zosta�y wewn�trz statku. Mama twierdzi�a, �e powinno to zlikwidowa� problemy z temperatur� nawet w pojemnikach pozostawionych na pok�adzie.

��Teraz, kiedy ka�dy pojemnik ma oddzielne zasilanie i wentylacj�, sytuacja powinna si� poprawi�. Wszystkie dzieciaki b�d� bezpieczne. Johanno, ty b�dziesz kontrolowa�, jak Jefri radzi sobie z tymi w �rodku, dobrze?�

Po drugie, nale�a�o uruchomi� program odbieraj�cy wiadomo�ci z systemu Przeka�nika oraz nawi�za� komunikacj� nad�wietln�. Johanna troch� obawia�a si� tego kroku. Czego si� dowiedz�? Zdawali sobie spraw�, �e w G�rnym Laboratorium sta�o si� co� niedobrego i �e katastrofa przewidziana przez Mam� ju� si� zacz�a.

Jak du�a cz�� Kr�lestwa Straumy zgin�a? Wszyscy pracownicy Laboratorium my�leli, �e robi� tyle dobrego, a teraz� Nie my�l o tym. Mo�e ci z Przeka�nika b�d� mogli jako� im pom�c. Gdzie� przecie� musi istnie� kto�, kto potrafi zrobi� u�ytek z tego, co jej starzy zabrali z Laboratorium.

Uratuj� ich, a reszta dzieci zostanie rozhibernowana. Czu�a si� troch� winna wobec koleg�w i kole�anek. Rzecz jasna, Mama i Tata potrzebowali dodatkowych r�k do pomocy pod koniec lotu, a Johanna nale�a�a do najstarszych dzieci w ca�ej szkole. Ale i tak wydawa�o jej si� niesprawiedliwe, �e spo�r�d dzieciak�w tylko ona i Jefri mieli okazj� prze�y� to wszystko. Kiedy l�dowali, czu�a, �e Mama si� boi. Za�o�� si�, �e chcieli, aby�my byli razem, nawet je�li mia� to by� ostatni raz. L�dowanie by�o naprawd� niebezpieczne, mimo i� Tata zrobi� wszystko, aby wygl�da�o na prosty manewr. Johanna widzia�a miejsca w pow�oce kad�uba, w kt�rych gwa�towne uderzenie ob�oku pary pozostawi�o wg��bienia. Gdyby cz�� takiego ob�oku dosta�a si� przez dysz� do komory spalinowej, wszyscy wraz ze statkiem zamieniliby si� w par�.

Prawie po�owa pojemnik�w hibernacyjnych by�a ju� wystawiona na ziemi� po wschodniej stronie statku. Mama i Tata rozstawiali je w taki spos�b, aby och�adzacze nie przeszkadza�y sobie wzajemnie. Jefri siedzia� w �rodku, sprawdzaj�c, czy jeszcze jakie� pojemniki wymagaj� szczeg�lnej troski. Kiedy nie rozrabia� jak ma�y brzd�c, by� ca�kiem dobrym ch�opcem. Odwr�ci�a si� w stron�, sk�d pada�y promienie s�oneczne, poczu�a, jak ch�odna bryza owiewa szczyt wzg�rza. Us�ysza�a d�wi�k, kt�ry zabrzmia� jak nawo�ywanie ptaka.

Niespodziewane natarcie zasta�o Johann� na zewn�trz, ustawia�a projektory d�wi�ku. Pod��czy�a sw�j dannik do sterownika projektora i zajmowa�a si� wprowadzaniem nowych polece�. Wida� by�o, jak ograniczonymi �rodkami dysponowali � nawet jej stary dannik okaza� si� niezb�dny. Ale Tata chcia�, by projektory nadawa�y sygna�y odstraszaj�ce o jak najszerszym pa�mie cz�stotliwo�ci, robi�c ci�g�y harmider wzbogacany co jaki� czas seri� przenikliwych sygna��w. Dla jej R�owego Olifanta by�o to zadanie, z kt�rym bez trudu m�g� sobie poradzi�.

��Johanno! � Us�ysza�a krzyk Mamy wraz z odg�osem t�uczonej ceramiki. Urz�dzenie sygna�owe projektora upad�o obok niej pogruchotane. Podnios�a wzrok. Co� przeszy�o jej klatk� piersiow� na wysoko�ci ramienia, przewracaj�c j� na ziemi�. Og�upia�ym wzrokiem spojrza�a na wystaj�cy z jej cia�a trzonek. Strza�a!

Po zachodniej stronie obszaru, na kt�rym wyl�dowali, k��bi�y si� jakie�� stwory. Wygl�da�y jak wilki lub psy o bardzo d�ugich szyjach i szybko si� porusza�y, przeskakuj�c z pag�rka na pag�rek. Ich sier�� by�a szara, w takim samym odcieniu jak zbocze wzg�rza, pr�cz zad�w, gdzie mo�na by�o dojrze� czarne i bia�e �aty. Zielony kolor stanowi� barw� ich ubra�, a raczej mundur�w. Johanna znajdowa�a si� w szoku, tkwi�cy grot jeszcze nie wywo�a� uczucia b�lu. Le�a�a na stercie wykopanego torfu i przez kr�tk� chwil� mia�a doskona�y widok. Widzia�a, jak w g�r� wzbi�o si� wiele strza�, ciemnych kresek przecinaj�cych niebo.

Po chwili ujrza�a kusznik�w. To te� by�y psy! Porusza�y si� ma�ymi sforami. Kusze obs�ugiwa�y parami � jeden podtrzymywa� �o�e, a drugi naci�ga� ci�ciw�. Trzeci i czwarty ci�gn�y ko�czany pe�ne be�t�w i wypatrywa�y celu.

Kusznicy trzymali si� z ty�u, przez wi�kszo�� czasu pozostaj�c pod os�on�. Inne psy nadbiega�y z r�nych stron. Wiele z nich trzyma�o w z�bach toporki. Na �apach l�ni�y metalowe szpony. Us�ysza�a odg�os strza��w z pistoletu Taty. Fala atakuj�cych zatrzyma�a si� i kilku napastnik�w upad�o na ziemi�. Pozostali parli wci�� naprz�d, teraz ju� g�o�no warcz�c. Brzmia�o to jak odg�osy szale�stwa, nie jak zwyk�e szczekanie ps�w. Czu�a ten d�wi�k nawet w z�bach, podobnie jak jazgot emitowany przez ogromny g�o�nik. Szcz�ki, pazury, no�e i przera�liwy ha�as.

Obr�ci�a si� na bok, aby spojrze� w stron� statku. Teraz dopiero poczu�a prawdziwy b�l. Krzycza�a, ale jej g�os ton�� w og�lnym rozgardiaszu. Mija� j� t�um ps�w p�dz�cych w stron� Mamy i Taty. Rodzice kryli si� za wspornikami. Pistolet w r�ce Arne Olsndota nie przestawa� rozsiewa� frenetycznych b�ysk�w. Skafander ci�nieniowy stanowi� dobr� ochron� przed strza�ami.

Cia�a zabitych stwor�w tworzy�y rosn�ce w szybkim tempie stosy. Pistolet strzelaj�cy ma�ymi, samonaprowadzaj�cymi fleszetkami by� wyj�tkowo skuteczny. Johanna zobaczy�a, �e Tata oddaje go Mamie i wybiega spod statku w jej stron�. Wyci�gn�a ku niemu woln� r�k� i zacz�a g�o�no wo�a�, �eby wraca�.

Trzydzie�ci metr�w. Dwadzie�cia pi��. Os�aniaj�cy ogie� Mamy oczyszcza� teren wok� Taty, powstrzymuj�c napieraj�ce wilki. Deszcz strza� run�� na p�dz�cego Olsndota, kt�ry wyci�gn�� w g�r� r�ce, aby os�oni� g�ow�. Dwadzie�cia metr�w.

Kt�ry� z wilk�w przeskoczy� nad Johann�. Przez chwil� mign�o jej przed oczami kr�tkie futro i zad, na kt�rym widnia� wielki strup. Bieg� prosto w stron� ojca. Olsndot uchyli� si�, staraj�c si� umo�liwi� �onie �atwy strza�, ale wilk by� zbyt szybki. Zrobi� unik w t� sam� stron� co on i szybko przeby� dziel�c� ich odleg�o��. Wyskoczy� w g�r�, a metalowe ostrza zal�ni�y na wyci�gni�tej �apie. Johanna ujrza�a, jak krew bryzga z rozci�tej szyi Taty, a po chwili obaj byli ju� na ziemi.

Na kr�tk� chwil� Sjana Olsndot przerwa�a ogie�. To wystarczy�o. Sfora rozdzieli�a si� na dwie cz�ci i spora grupa wilk�w ruszy�a p�dem w stron� statku. Na plecach mia�y przytroczone jakie� zbiorniki. Zwierz� biegn�ce na czele grupy trzyma�o w pysku w��, z kt�rego po chwili wytrysn�� strumie� ciemnego p�ynu� daj�c pocz�tek eksplozji p�omieni. Sfora wilk�w wyla�a ca�� zawarto�� prymitywnego miotacza na ziemi� otaczaj�c� wspornik, za kt�rym sta�a Sjana Olsndot, i na jej szkolnych koleg�w tkwi�cych w hibernacyjnych pojemnikach. Johanna zobaczy�a, jak co� porusza si� i skr�ca w p�omieniach i smolistym dymie, dojrza�a jak plastikowe obudowy pojemnik�w topi� si� i rozp�ywaj�.

Obr�ci�a si� twarz� do ziemi i podnios�a na zdrowym ramieniu, pr�buj�c podczo�ga� si� w stron� statku i ogarniaj�cych go p�omieni. A potem zapad�a b�ogos�awiona ciemno�� i wi�cej nic ju� nie pami�ta�a.

W�drownik i Skryba ca�e popo�udnie obserwowali przygotowania do zasadzki: piechota uformowa�a szyk bojowy na stoku, znajduj�cym si� na zach�d od miejsca, w kt�rym wyl�dowa� statek, za nimi ustawili si� kusznicy oraz �o�nierze z miotaczami p�omieni, tworz�c szyk o kszta�cie pazura. Czy lordowie z zamku Ociosa zdawali sobie spraw�, przeciwko komu podnosz� bro�? Dwaj towarzysze podr�y zawzi�cie dyskutowali t� kwesti�. Jaqueramaphan by� przekonany, �e tak. Wed�ug Skryby ich arogancja by�a tak wielka, �e po prostu chcieli jak najszybciej zdoby� �up.

��Maj� w zwyczaju skaka� do gard�a, zanim druga strona zorientuje si�, �e trwa walka. Prze�wiczyli to ju� nieraz.

W�drownik nie odpowiedzia� od razu. Skryba m�g� mie� racj�. Min�o pi��dziesi�t lat, od kiedy po raz ostatni by� w tej cz�ci �wiata. W owym czasie kult Ociosa nie by� jeszcze znany (ani nie by� wcale tak poci�gaj�cy w por�wnaniu z tym, co mo�na by�o zobaczy� gdzie indziej).

Podr�ni czasem padali ofiar� niespodziewanych napa�ci, ale zdarza�o si� to znacznie rzadziej, ni� wydawa�o si� piecuchom. Wi�kszo�� stworze� by�a na og� przyjazna i lubi�a s�ucha� wie�ci z innych zak�tk�w �wiata � zw�aszcza je�li go�� nie stanowi� specjalnego zagro�enia. Do napa�ci dochodzi�o na og� po wst�pnym �oszacowaniu�, maj�cym na celu zorientowanie si�, jak� pot�g� dysponuj� przybysze i co mo�na zyska� dzi�ki ich u�mierceniu. Natychmiastowy atak, bez cho�by chwili rozmowy, by� rzadko�ci�. Zazwyczaj oznacza�o to, �e kto� znalaz� si� na terenie zamieszkanym przez wyj�tkowych �otr�w, zarazem wyrafinowanych i� szalonych.

��Nie wiem, co mam o tym my�le�. Oni rzeczywi�cie przygotowuj� zasadzk�, ale mo�e wyznawcy Ociosa powstrzymaj� swoje wojska i zaczn� od rozm�w.

Mija�y godziny, s�o�ce przesuwa�o si� na p�noc. Z drugiej strony spad�ej gwiazdy dochodzi� ich jaki� ha�as. Do licha! Z miejsca, w kt�rym stali, nie mogli nic zobaczy�.

Ukryte oddzia�y wojska trwa�y w absolutnym bezruchu. Minuty mija�y powoli, a� wreszcie zobaczyli po raz pierwszy go�cia z nieba, a raczej jego fragment. Stw�r mia� cztery nogi, lecz � co dziwne � chodzi� tylko na tylnych ko�czynach. Co za pajac! Niemniej� potrafi� trzyma� r�ne rzeczy w samych tylko przednich �apach. Ani razu nie widzieli, �eby u�ywa� pyska; zreszt� trudno si� by�o spodziewa�, aby takie p�askie, nie wykszta�cone szcz�ki mog�y zapewni� mocny uchwyt. Natomiast przednie �apy by�y niesamowicie sprawne. Ich w�a�ciciel m�g� bez trudu pos�ugiwa� si� wszelkimi narz�dziami.

Dobiega�o wiele odg�os�w rozmowy, aczkolwiek wida� by�o jedynie trzech cz�onk�w. Po chwili us�yszeli du�o wy�sze tony zorganizowanej my�li. Bo�e, to stworzenie czyni�o niesamowity ha�as. Z tej odleg�o�ci d�wi�ki wyda�y si� przyt�umione i zniekszta�cone. Mimo to w niczym nie przypomina�y znanych im odg�os�w my�lenia ani te� dziwacznych pomruk�w, jakie wydawa�y niekt�re zwierz�ta hodowlane.

��I co? � sykn�� Jaqueramaphan.

��Obszed�em dooko�a ca�y �wiat� ale to stworzenie na pewno nie jest st�d.

��Aha. Przypomina mi modliszk�. Wiesz, to owad, mniej wi�cej takiej wielko�ci� � Otworzy� pysk na szeroko�� oko�o dw�ch cali. � �wietnie si� nadaje do t�pienia szkodnik�w w ogrodzie� Taki ma�y morderca.

Pfuj. W�drownik nie pomy�la� o tym podobie�stwie. Modliszki to sprytne i ca�kiem nieszkodliwe stworzonka � przynajmniej dla mieszka�c�w tego �wiata. Ale je�li dobrze pami�ta�, samice tego gatunku zwyk�y zjada� samc�w. Co by by�o, gdyby stworzenia takie osi�ga�y gigantyczne rozmiary i w dodatku tworzy�y sfory? Mo�e gdyby teraz pognali ze Skryb� w d�, aby si� przywita�, spotkanie sko�czy�oby si� dla nich nieweso�o.

Min�o p� godziny. W miar� jak przybysz wynosi� sw�j �adunek na powierzchni�, kusznicy Ociosa zbli�ali si� krok po kroku, a piechota formowa�a skrzyd�a do natarcia.

Dziesi�tki strza� ostrym �ukiem przemierzy�o odleg�o�� dziel�c� wojska Ociosa od przybysza. Jeden z cz�onk�w upad� natychmiast i d�wi�k jego my�li ucich�. Reszta znik�a z pola widzenia pod lataj�cym domem. �o�nierze rzucili si� naprz�d, przestrzegaj�c odleg�o�ci pozwalaj�cych na zachowanie to�samo�ci; prawdopodobnie chcieli wzi�� przybysz�w �ywcem.

Ale nagle linia ataku za�ama�a si� o kilka jard�w od le��cej postaci. Nie by�o �adnych strza�, �adnych p�omieni � �o�nierze po prostu ni z tego, ni z owego padali na ziemi�. Przez moment W�drownik pomy�la�, �e wyznawcy Ociosa porwali si� z motyk� na s�o�ce. Lecz po chwili druga linia ataku zast�pi�a pierwsz�. Cz�onkowie sfor wci�� padali jak muchy, ale wszystkich ogarn�� ju� zab�jczy amok, pozosta�a im tylko zwierz�ca dyscyplina. Napieraj�ce wojska powoli par�y do przodu, kolejni atakuj�cy deptali po cia�ach pokrywaj�cych ziemi�. Po chwili nast�pny cz�onek przybysza upad� zabity� Dziwne, W�drownik wci�� s�ysza� my�li tamtego. Ich ton i tempo by�y takie same jak przed atakiem. W jaki spos�b osobnik ten m�g� zachowa� niezm�con� r�wnowag� i jasno�� umys�u w sytuacji, gdy grozi�a mu ca�kowita zag�ada?

Rozleg� si� sygna� gwizdka bojowego i mot�och rozpierzchn�� si� na dwie cz�ci. Jaki� �o�nierz z miotaczem przedar� si� naprz�d, wysun�� si� przed pierwsz� lini� atakuj�cych i bro� buchn�a p�ynnym ogniem. Lataj�cy dom wygl�da� jak kawa�ek mi�sa na ruszcie, ca�y w p�omieniach, otoczony k��bami dymu.

Wickwrackrum zakl�� cicho. �egnaj gwiezdny przybyszu.

Jefri Olsndot niewiele pami�ta� z zasadzki i nie by� �wiadkiem okrutnych scen walki. S�ysza� ha�as dochodz�cy z zewn�trz i przera�ony g�os Mamy wo�aj�cej do niego, �eby nie wychodzi� ze statku. Potem wsz�dzie by�o pe�no dymu. Pami�ta�, jak si� krztusi� i pr�bowa� wyczo�ga� na �wie�e powietrze. P�niej straci� przytomno��. Kiedy si� obudzi�, by� przywi�zany do czego� w rodzaju le�anki, a wok� niego kr��y�y jakie� du�e stworzenia przypominaj�ce psy. Wygl�da�y strasznie �miesznie w swych bia�ych kurtkach obszytych galonami. Pami�ta�, �e zastanawia� si�, gdzie te� mog� znajdowa� si� w�a�ciciele tych czworonog�w. Zwierz�ta wydawa�y przedziwne odg�osy: gulgota�y, bucza�y, sycza�y. Niekt�re z tych d�wi�k�w by�y tak wysokie, �e ledwie je s�ysza�.

Przez kr�tk� chwil� przebywa� na jakiej� �odzi, a potem na wozie. Wcze�niej widywa� zamki tylko na obrazkach, ale ten, do kt�rego go zawieziono, istnia� naprawd�. Mroczne wie�e wznosi�y si� wysoko; wielkie kamienne mury tworzy�y ostre w�g�y. Jechali w g�r� ocienionymi ulicami, a ko�a wozu rytmicznie podskakiwa�y na wybojach. Dziwaczne psy o wyj�tkowo d�ugich szyjach nie zrobi�y mu nic z�ego, ale pasy, kt�rymi go skr�powano, strasznie mocno zaci�ni�to. Nie m�g� usi��� ani rozejrze� si� na boki. Zapyta� o Mam�, Tat� i Johann� i troch� pop�aka�. Przy jego twarzy pojawi� si� d�ugi pysk, a mi�kki nos ociera� mu si� o policzek. Us�ysza� brz�czenie, kt�rego wibracje poczu� we wszystkich ko�ciach. Nie wiedzia�, czy oznacza to gro�b�, czy ch�� pocieszenia, ale na wszelki wypadek powstrzyma� �zy. Zreszt� prawdziwy Straumer nie powinien si� maza�.

Po chwili dostrzeg� wi�cej zwierz�t ubranych w bia�e kurtki z idiotycznymi naszywkami na ramionach, mieni�cymi si� srebrem i z�otem.

Le�ank� zn�w poci�gni�to, tym razem w d� tunelu o�wietlonego pochodniami. Stan�li przed dwuskrzyd�owymi drzwiami szerokimi na dwa metry, ale wysoko�ci nie przekraczaj�cej metra. Na drzwiach widnia�y dwa metalowe tr�jk�ty przybite do jasnego drzewa. P�niej Jefri dowiedzia� si�, �e oznacza�y one liczb� � pi�tna�cie lub trzydzie�ci trzy, w zale�no�ci od tego, czy liczy�o si� �apami, czy pazurami przednich �ap. Du�o, du�o p�niej dowiedzia� si�, �e ten kt�ry kaza� przywie�� go w tamto miejsce, liczy� pos�uguj�c si� �apami, natomiast budowniczy pa�acu u�ywa� pazur�w. Dlatego te� zosta� przyprowadzony do niew�a�ciwego pokoju. By� to b��d, kt�ry mia� zmieni� histori� wielu �wiat�w.

W niewiadomy dla niego spos�b psy otworzy�y drzwi i wci�gn�y Jefriego do �rodka. Zebra�y si� wok� le�anki, pyskami poluzowuj�c kr�puj�ce go wi�zy. Co jaki� czas, przez kr�tk� chwil� dostrzega� rz�dy ostrych jak ig�y z�b�w. Gulgotanie i buczenie przybra�o na sile. Kiedy Jefri usiad�, psy si� cofn�y. Dwa przytrzymywa�y drzwi, podczas gdy reszta wychodzi�a. Nast�pnie drzwi zamkn�y si� z trzaskiem, jakby daj�c znak, �e numer cyrkowy zosta� zako�czony.

Jefri wpatrywa� si� w drzwi przez d�ug� chwil�. Zdawa� sobie spraw�, �e to, w czym przed chwil� uczestniczy�, nie by�o wcale numerem cyrkowym. Te stworzenia zapewne mia�y rozum. W jaki� spos�b uda�o im si� zaskoczy� jego rodzic�w i siostr�: Gdzie oni mog� by�.- znowu o ma�o si� nie rozp�aka�. Nie widzia� ich przy statku. Musieli zosta� schwytani tak jak on. Na pewno wszyscy zostali uwi�zieni w tym zamku, w osobnych celach. Musz� si� odnale��!

Wsta�, przez chwil� poczu� zawr�t g�owy. Dooko�a wszystko wci�� pachnia�o dymem. Ale to by�o niewa�ne, nale�a�o zacz�� zastanawia� si� nad sposobem wydostania si� z lochu. Obszed� pomieszczenie dooko�a. By�o du�e i wcale nie przypomina�o piwnic, jakie zna� z historii przygodowych. Wysoki sufit mia� kszta�t kopu�y. Wyci�to w niej dwana�cie pionowych szczelin. Przez jedn� wpada�y do �rodka promienie s�oneczne, o�wietlaj�c wiruj�ce w powietrzu drobinki kurzu i rozlewaj�c si� jasn� plam� na wy�cie�anej �cianie. By�o to jedyne o�wietlenie, ale w ten pogodny dzie� wydawa�o si� ca�kowicie wystarczaj�ce. W ka�dym z czterech rog�w pomieszczenia, tu� pod kopu��, widnia�y ma�e balkoniki o niskich balustradach. Dalej wida� by�o prowadz�ce na balkon drzwi. Po bokach balkon�w zwisa�y ogromne zwoje. Na ka�dym z nich znajdowa�y si� wielkie napisy. Podszed� do �ciany i dotkn�� jednego ze zwoj�w � by� wykonany ze sztywnej tkaniny. Litery na niej namalowano! Jedynym sposobem na zmian� napis�w by�o ich zmazanie. Jejku! Ca�kiem jak dawno temu, na Nyjorze, na d�ugo przed powstaniem Kr�lestwa Straumy. Pod zwojami widnia� czarny, b�yszcz�cy kamie�. Kto� pisa� na nim kawa�kami kredy. Niezdarnie naszkicowane, kanciaste sylwetki ps�w przypomnia�y Jefriemu obrazki, jakie ma�e dzieci rysowa�y w przedszkolu.

Nagle przypomnia� sobie o wszystkich dzieciach, kt�re zostawili na pok�adzie statku oraz na terenie wok� przymusowego l�dowiska. Zaledwie kilka dni temu bawi� si� z nimi w szkole obok G�rnego Laboratorium. Ostatni rok by� dziwny � nudny, a zarazem pe�en przyg�d. �ycie w barakach, gdzie wszystkie rodziny mieszka�y razem, nale�a�o do bardzo zabawnych, ale doro�li rzadko mieli czas bawi� si� z dzie�mi. Nocami niebo by�o zupe�nie inne ni� to, jakie widywali na Straumie.

��Jeste�my ponad Przestworzami � m�wi�a Mama. � Tworzymy Boga.

Kiedy po raz pierwszy to powiedzia�a, �mia�a si�. P�niej, kiedy inni o tym m�wili, wydawali si� coraz bardziej przera�eni. Ostatnie godziny by�y czystym szale�stwem. Wielokrotnie �wiczone manewry hibernacyjne wreszcie na co� si� przyda�y. Wszyscy jego przyjaciele spoczywali teraz w tych pojemnikach� Grobow� cisz� panuj�c� dot�d w pomieszczeniu przerwa� g�o�ny p�acz. Nie by�o jednak nikogo, kto by go wys�ucha�, nikogo, kto by mu pom�g�.

Po kilku chwilach zn�w odda� si� rozmy�laniom. Je�li psy nie pr�bowa�y otworzy� pojemnik�w, jego przyjaciele powinni by� bezpieczni. Gdyby Mama i Tata zdo�ali wyt�umaczy� tym stworzeniom�

W pomieszczeniu znajdowa�y si� dziwaczne meble: ma�e sto�y i biureczka oraz drabinki jakby wzi�te z sali gimnastycznej dla ma�ych dzieci � wszystkie wykonano z tego samego jasnego drzewa co drzwi. Wok� najszerszego sto�u le�a�y czarne poduszki. St� zarzucony by� zwojami, na kt�rych narysowano nieruchome obrazy. Krokami zmierzy� d�ugo�� sto�u, mia� oko�o dziesi�ciu metr�w. Zaraz za nim ko�czy�a si� kamienna posadzka. W miejscu gdzie spotyka�y si� �ciany, znajdowa� si� kwadrat �wiru o wymiarach dwa na dwa metry. Poczu� zapach silniejszy od zapachu dymu, przywodz�cy na my�l ubikacj�. Jefri za�mia� si�. Te stworzenia naprawd� przypomina�y psy!

Wy�cie�ane �ciany st�umi�y �miech. Nie by�o �adnego echa. Jakie� dziwne przeczucie kaza�o Jefriemu podnie�� wzrok i rozejrze� si� bacznie po pokoju. By� przekonany, �e jest sam. Tymczasem w �lochu� roi�o si� od kryj�wek. Na chwil� wstrzyma� oddech i wyt�y� s�uch. W pomieszczeniu panowa�a absolutna cisza� prawie absolutna. Dzi�ki wyostrzonemu zmys�owi, kt�rego Mama i Tata, a nawet Johanna mogli mu tylko pozazdro�ci�, zdo�a� wychwyci� ledwie s�yszalny szmer.

��Wiem� wiem, �e tu jeste� � odezwa� si� zdecydowanym, piskliwym g�osem. Zrobi� kilka krok�w w bok, staraj�c si� zajrze� za meble, jednocze�nie nie zbli�aj�c si� do nich. Szmer nie usta�, chocia� by�o ju� oczywiste, �e Jefri go s�yszy.

Zza szafki wyjrza�a malutka g��wka z wielkimi czarnymi oczyma. Stworzonko by�o du�o mniejsze ni� te, kt�re przynios�y go do pokoju, ale pysk mia�o identyczny. Przez chwil� wpatrywali si� w siebie, a nast�pnie Jefri powoli zbli�y� si� do zwierz�tka. Szczeniak? G�owa znikn�a za meblem, a po chwili zn�w si� ukaza�a. K�tem oka Jefri dostrzeg�, �e gdzie� obok te� co� si� poruszy�o � kilka innych ciemnych kszta�t�w spogl�da�o na niego spod sto�u. Na moment zastyg� w bezruchu, staraj�c si� pokona� rosn�c� panik�. Ale przecie� nie mia� gdzie ucieka�, a by� mo�e te stworzenia pomog� mu znale�� Mam�. Jefri przykl�kn�� na jedno kolano i wolno wyci�gn�� r�k�.

��Chod�� chod�, piesku.

Szczeniak wyczo�ga� si� spod sto�u, nie spuszczaj�c wzroku z r�ki Jefriego. Fascynacja by�a obustronna: szczeniaczek by� prze�liczny. Bior�c pod uwag�, �e od tysi�cy lat cz�owiek i inni mieszka�cy wszech�wiata przeprowadzali na psach r�nego rodzaju eksperymenty hodowlane, m�g� mie� po prostu do czynienia z jak�� wyj�tkowo dziwaczn� ras�� ale by�a to tylko jedna z mo�liwo�ci. Sier�� zwierz�cia by�a kr�tka i g�sta, przypominaj�ca czarno-bia�y welur. Oba kolory tworzy�y ostro kontrastuj�ce ze sob� �aty, bez najmniejszych po�rednich odcieni szaro�ci. G��wka szczeniaka, kt�ry przybli�y� si�, by�a czarna, grzbiet w po�owie czarny, w po�owie bia�y. Ogon przypomina� ma�y kawa�ek cia�a przykrywaj�cy zad. Na g�owie i na ramionach widnia�y nieow�osione miejsca, gdzie Jefri widzia� fragmenty czarnej sk�ry. Ale najdziwniejsza wydawa�a si� d�uga, gi�tka szyja, bardziej odpowiednia dla wydry morskiej ni� dla psa.

Ch�opiec poruszy� palcami i oczy psiaka rozszerzy�y si�, ukazuj�c szerok�, bia�� obw�dk� wok� t�cz�wki.

Co� tr�ci�o go w �okie� i Jefri omal nie zerwa� si� na r�wne nogi. Ale ich du�o! Dwa inne stworzenia wype�z�y sk�d�, by przyjrze� si� bli�ej jego d�oni. A w miejscu gdzie zauwa�y� pierwszego, teraz znajdowa�y si� trzy psy, siedzia�y i patrzy�y w napi�ciu. Nie by�o w nich nic strasznego ani nieprzyjaznego.

Jeden ze szczeniak�w po�o�y� mu �ap� na nadgarstku i delikatnie nacisn��. Jednocze�nie inny wyci�gn�� pyszczek i poliza� jego palce. J�zyczek by� r�owy, szorstki i owalny. Wysoki pisk sta� si� g�o�niejszy, trzy szczeniaki ruszy�y do przodu, chwytaj�c pyskami wyci�gni�t� d�o�.

��Uwa�ajcie � odezwa� si� Jefri, cofaj�c r�k�. Mia� jeszcze w pami�ci z�by doros�ych osobnik�w. Nagle ca�e pomieszczenie zape�ni�o si� gulgotaniem i buczeniem. Bardziej przypomina�o to odg�osy, jakie wydaj� ptaki-gulony, ni� psie szczekanie. Jeden ze stoj�cych dalej szczeniak�w zbli�y� si� i wyci�gn�� g�adki nos w stron� Jefriego.

Uwa�ajcie � powiedzia�, idealnie odtwarzaj�c g�os ch�opca, jednak�e jego pysk pozosta�� zamkni�ty. Nast�pnie wygi�� szyj� w �uk� chcia�, �eby go pog�aska�? Ch�opiec wyci�gn�� r�k�. Futro by�o tak mi�kkie! Buczenie sta�o si� bardzo g�o�ne. Poprzez g�ste futro czu�o si� wibracje. Ale nie tylko g�askane przez niego zwierz� wydawa�o ten odg�os; dziwaczny d�wi�k dochodzi� ze wszystkich stron. Pyszczek pieska ze�lizn�� si� po jego r�ce, jakby chcia�, �eby g�adz�ca d�o� zmieni�a kierunek i przesuwa�a si� pod w�os. Tym razem Jefri pozwoli�, aby ma�e szcz�ki zacisn�y si� na d�oni. M�g� dobrze przyjrze� si� ostrym z�bom, ale szczeniak uwa�a�, aby nie dotyka� nimi sk�ry ch�opca. Koniuszkiem pyska operowa� jak dwoma malutkimi palcami, kt�re chwyta�y i puszcza�y palce.

Trzy nast�pne pieski w�lizn�y mu si� pod rami�, pewnie te� chcia�y, �eby je pog�aska�. Poczu�, jak mi�kkie nosy pocieraj� mu plecy, staraj�c si� wyci�gn�� koszul� ze spodni. Wyj�tkowe zgranie wysi�k�w zwr�ci�o uwag� ch�opca. Mia� wra�enie, �e to jaki� doros�y cz�owiek chce mu �ci�gn�� koszul� przy u�yciu obu r�k. Ciekawe, ile ich jest za mn�? Przez moment zapomnia�, gdzie si� znajduje, zapomnia� o wszelkiej ostro�no�ci. Potoczy� si� po pod�odze i zacz�� g�aska� psiaki, kt�re do tej pory trzyma�y si� z ty�u. Zaskoczony kwik dobieg� go ze wszystkich stron. Dwaj malcy wcisn�li si� pod jego �okcie, co najmniej tr�jka wskoczy�a mu na plecy i po�o�y�a si�, dotykaj�c nosem jego szyi i uszu.

Nagle w g�owie Jefriego za�wita�a pewna odkrywcza my�l: doros�e stwory rozpozna�y w nim dziecko, nie wiedzia�y tylko, ile mo�e mie� lat. Zaprowadzi�y go wi�c do jednego ze swoich przedszkoli! Pewnie teraz rozmawiaj� gdzie� z Mam� i Tat�. Na pewno wszystko dobrze si� sko�czy.

Spogl�daj�c w przesz�o��, Ravna Bergsndot utwierdza�a si� w przekonaniu, �e pisane jej by�o zosta� bibliotekark�. Jako dziecko na Sjandrze Kei uwielbia�a opowie�ci z Epoki Ksi�niczek. By�y to czasy niesamowitych przyg�d, kiedy kilka dzielnych Dam poci�gn�o za sob� ca�� ludzko�� ku wielko�ci. Wraz z siostr� sp�dzi�y niezliczone popo�udnia na zabawach, podczas kt�rych wciela�y si� w rol� Wielkiej Dw�jki i wyrusza�y na ratunek Hrabinie Jeziora. P�niej zda�y sobie spraw�, �e Nyjora i jej Ksi�niczki to zamierzch�a przesz�o��. Jej siostra Lynne zaj�a si� bardziej praktycznymi rzeczami, ale Ravna wci�� odczuwa�a g��d przyg�d. Gdy by�a nastolatk�, marzy�a, by wyemigrowa� do Kr�lestwa Straumy. To by�o ca�kiem realne. Strauma stanowi�a now� koloni�, w znakomitej wi�kszo�ci zamieszkan� przez ludzi, znajduj�c� si� na samym Szczycie Przestworzy. Na Straumie ch�tnie przyjmowano ludzi z planety-matki. Ich przedsi�wzi�cie nie mia�o jeszcze stu lat. Mieszka�cy Straumy lub ich dzieci mieli sta� si� pierwszymi przedstawicielami ca�ej rasy w galaktyce, kt�rzy wprowadziliby ludzko�� do Transcendencji. Mog�a sta� si� bogiem, czym� wi�cej ni� milion �wiat�w wype�niaj�cych Przestworza. Istnia�y realne mo�liwo�ci spe�nienia tego marzenia, co sta�o si� �r�d�em nieustannych k��tni z rodzicami. Poniewa� tam, gdzie jest niebo, znajduje si� tak�e i piek�o. Kr�lestwo Straumy zbli�a�o si� do Transcendencji, a jej mieszka�cy �dra�nili tygrysy przez kraty�. To w�a�nie Tata u�ywa� tej wy�wiechtanej metafory. Sp�r por�ni� ich na dobre kilka lat. P�niej, ju� w czasie studi�w na Wydziale Informatyki i Teologii Stosowanej, Ravna zacz�a czyta� o niekt�rych okropno�ciach znanych z dawnych czas�w. By� mo�e, by� mo�e� powinna zachowa� wi�ksz� ostro�no��. Lepiej najpierw dok�adnie si� zorientowa�, o co chodzi. A by� jeden spos�b na zg��bienie wszystkiego, co ludzie zamieszkuj�cy Przestworza potrafili zrozumie�: zosta� bibliotekark�.

��Ostatnia dyletantka! � drwi�a Lynne.

��Jestem ni�, i co z tego? � odpowiada�a Ravna, ale marzenia o dalekich podr�ach wci�� by�y w niej �ywe.

Uniwersytet Herte na Sjandra Kei by� miejscem w sam raz dla niej. Mog�a tu sp�dzi� szcz�liwie ca�e �ycie, gdyby podczas ostatniego roku studi�w nie og�oszono konkursu na Mi�dzyplanetarny Sta� Organizacji Vrinimi. Nagrod� w konkursie by� trzyletni pobyt na Przeka�niku ��cz�cy kontynuacj� studi�w z prac� w archiwum. Wygrana by�a szans�, jaka trafia si� tylko raz w �yciu; gdyby uda�o jej si� wyjecha�, po powrocie mia�aby wi�ksze do�wiadczenie ni� jakikolwiek miejscowy profesor akademicki.

W ten spos�b Ravna Bergsndot znalaz�a si� ponad dwadzie�cia tysi�cy lat �wietlnych od domu, w samym centrum sieci ��cz�cej milion �wiat�w.

�Przeka�nik� to do�� cz�sto u�ywana nazwa. Zrozumia�a dla przedstawicieli niemal wszystkich cywilizacji. Podobnie jak nazwa �Nowe Miasto� czy �Nowy �wiat� wci�� znajduje zastosowanie, w miar� jak r�ne ludy i rasy przemieszczaj� si�, kolonizuj� nowe zak�tki lub zyskuj� dost�p do sieci komunikacyjnych. Mo�na uda� si� w miejsce oddalone o miliard lat �wietlnych i wci�� b�dzie si� napotyka� tego typu nazwy w miejscach zamieszkanych przez naturalne rasy my�l�ce.

Ale w tej erze istnia� tylko jeden Przeka�nik, znany bardziej ni� wszystkie inne. Nazwa ta pojawia�a si� na listach router�w dwu procent wszystkich wiadomo�ci tworz�cych strumie� informacji przep�ywaj�cy przez Znan� Sie�. Z oddalonego o dwadzie�cia tysi�cy lat �wietlnych od p�aszczyzny galaktyki Przeka�nika rozci�ga� si� wspania�y, niczym nie przes�oni�ty widok, na trzydzie�ci procent Przestworzy, w��czaj�c w to wiele system�w gwiezdnych na samym dole, gdzie statki mog� lecie� jedynie z szybko�ci� jednego roku �wietlnego na dzie�. Istnia�o jeszcze kilka system�w s�onecznych posiadaj�cych z�o�a metali i r�wnie korzystnie po�o�onych, tak wi�c nale�a�o si� liczy� z konkurencj�. Ale tam gdzie inne cywilizacje b�d� przesta�y si� interesowa� tak� dzia�alno�ci�, b�d� zak�ada�y kolonie w Transcendencji, b�d� te� gin�y w apokaliptycznych katastrofach, Organizacji Vrinimi uda�o si� przetrwa�. Po pi��dziesi�ciu tysi�cach lat z oryginalnych cz�onk�w organizacji pozosta�o ju� niewiele ras. �adna z nich nie zajmowa�a ju� czo�owej pozycji, ale wytyczony na pocz�tku kierunek rozwoju oraz zasady dzia�ania pozostawa�y nie zmienione. G��wnymi atutami by�a silna pozycja i trwa�o��. Przeka�nik by� obecnie najwa�niejszym po�rednikiem w kontaktach ze �wiatami Ob�ok�w Magellana oraz jednym z niewielu miejsc, kt�re dysponowa�o po��czeniem z Przestworzami w galaktyce Rze�biarza.

Na Sjandrze Kei Przeka�nik cieszy� si� ogromnym powa�aniem. W ci�gu dw�ch lat sta�u Ravna zd��y�a si� przekona�, �e prawda przewy�sza�a t� znakomit� reputacj�. Przeka�nik znajdowa� si� w �rodkowych Przestworzach, a jedynym towarem eksportowym by�y us�ugi komunikacyjne oraz dost�p do lokalnego archiwum. Importowano natomiast najnowsze osi�gni�cia biologii oraz urz�dzenia do przetwarzania danych pochodz�ce z Wysokich Przestworzy. Doki Przeka�nika by�y ekstrawagancj�, na kt�r� mogli sobie pozwoli� tylko bogacze. Rozci�ga�y si� na terenie tysi�cy kilometr�w: ogromne nawy, hale naprawcze, centra prze�adunkowe, parki i place zabaw. Co prawda, w systemie Sjandry Kei mo�na by�o znale�� wi�ksze osiedla, ale Doki nie znajdowa�y si� na orbicie. Szybowa�y tysi�c kilometr�w nad Pod�o�em na najwi�kszej ramie z antygrawu, jak� Ravna kiedykolwiek mia�a okazj� widzie�. Na Sjandrze Kei roczne dochody profesora akademickiego mog�y wystarczy� na zakup jednego metra kwadratowego tkaniny antygrawu, co wystarczy�oby najwy�ej na rok. Tutaj widzia�a antygrawy rozci�gaj�ce si� na obszarze milion�w hektar�w, podtrzymuj�ce miliardy ton. Sama wymiana zu�ytych fragment�w tkaniny wymaga�a takich obrot�w handlowych z G�rnymi Przestworzami, �e ich skala dla wi�kszo�ci zwyk�ych skupisk gwiezdnych by�a wprost niewyobra�alna.

A ja mam tutaj w�asne biuro. Praca bezpo�rednio dla Grondra �Kalira mia�a swoje plusy. Ravna opad�a na oparcie krzes�a i spojrza�a w stron� centralnego morza. Na wysoko�ci Dok�w grawitacja wynosi�a trzy czwarte standardowej jednostki ci��enia. Dzi�ki zastosowaniu powietrznych fontann w �rodkowej cz�ci platformy istnia�a umo�liwiaj�ca oddychanie atmosfera. Poprzedniego dnia �odzi� �aglow� wybra�a si� na przeja�d�k� po morzu o przezroczystym dnie. To nadzwyczajne do�wiadczenie: pod kilem planetarne ob�oki, a nad g�ow� gwiazdy na niebie koloru indygo.

Tego dnia przyspieszy�a falowanie. To bardzo proste: wystarczy�o odpowiednio powygina� antygraw stanowi�cy dno akwenu. Ba�wany z regularnym hukiem rozbija�y si� o brzeg pla�y. Nawet z odleg�o�ci trzydziestu metr�w od wody w powietrzu czu�o si� zapach soli. Rz�dy bia�ych grzyw znika�y w dali.

Zauwa�y�a sylwetk� kogo�, kto wolno sun�� w jej stron�.

Jeszcze kilka tygodni temu taka sytuacja nawet by si� jej nie przy�ni�a. Jeszcze kilka tygodni temu tkwi�a w archiwum poch�oni�ta aktualizacj� danych, szcz�liwa, �e ma dost�p do jednej z najwi�kszych baz danych Znanej Sieci. Teraz� wydawa�o si� jej, �e �ycie zatoczy�o pe�ny kr�g i zn�w znalaz�a si� w czasach swego dzieci�stwa wype�nionego marzeniami o wielkiej przygodzie. Jedyny problem polega� na tym, �e czasami czu�a si� jak jeden z nikczemnych zb�jc�w, cz�sto wyst�puj�cych w opowie�ciach przygodowych. Pham Nuwen by� �ywym cz�owiekiem, nie przedmiotem, kt�ry mo�na wystawi� na sprzeda�.

Wsta�a i wysz�a na powitanie rudow�osego go�cia.

Nie mia� ju� w r�kach miecza ani fuzji, w jakie zaopatrzy� go Grondr podczas zabawnej animacji. Ale jego ubi�r stanowi�y rzeczy wykonane z plecionej tkaniny, przywodz�ce na my�l pradawnych awanturnik�w, a postawa wyra�a�a ostentacyjn� pewno�� siebie. Od swego spotkania z Grondrem przyswoi�a sobie kilka danych antropologicznych dotycz�cych Starej Ziemi. Zar�wno rude w�osy, jak i fa�dy oczne by�y tam znane, aczkolwiek rzadko wyst�powa�y u jednej osoby. Na pewno jego ciemnoszara sk�ra zwr�ci�aby uwag� przeci�tnego Ziemianina. Ten facet by� produktem postziemskiej ewolucji, podobnie jak Ravna.

Zatrzyma� si� w odleg�o�ci wyci�gni�tego ramienia i przes�a� jej krzywy u�miech.

��Wygl�dasz ca�kiem jak cz�owiek. To ty jeste� Ravna Bergsndot?

U�miechn�a si� i kiwn�a g�ow� w jego stron�.

��Pan Pham Nuwen?

��W rzeczy samej. Widz�, �e oboje dysponujemy niezwyk�� intuicj�� � W�lizn�� si� obok niej do ch�odnego wn�trza. Co za typek!

Ruszy�a za nim, niepewna, jak ma si� zachowa�. Wydawa�oby si�, �e kontakt z drugim cz�owiekiem nie powinien nastr�cza� wi�kszych problem�w.

Rozmowa rzeczywi�cie toczy�a si� g�adko. Min�o nie wi�cej ni� trzydzie�ci dni od dnia, kiedy Pham Nuwen zosta� o�ywiony. Wi�kszo�� tego czasu sp�dzi� na wyj�tkowo intensywnych kursach j�zykowych. Facet musia� by� cholernie bystry � pos�ugiwa� si� ju� triskweli�skim z niebywa�� �atwo�ci�. Ale wida� by�o, �e si� popisuje. Ravna opu�ci�a Sjandr� Kei ju� dwa lata temu, a przed ni� by� jeszcze rok sta�u. Radzi�a sobie ca�kiem nie�le. Mia�a wielu bliskich przyjaci�, Egravana, Saralego. Ale w�a�nie podczas pogaw�dki z tym �miesznym typkiem zda�a sobie spraw�, jak bardzo jest osamotniona. Z jednej strony, co dziwne, Pham Nuwen wyda� si� jej najbardziej dziwacznym stworzeniem, jakie spotka�a na Przeka�niku� z drugiej za� mia�a wielk� ochot� u�ciska� go i sca�owa� mu z twarzy ten jego bezczelny u�mieszek.

Grondr Vrinimikalir mia� absolutn� racj�. Facet ze szczerym entuzjazmem podchodzi� do plan�w, jakie organizacja wi�za�a z jego osob�! Teoretycznie oznacza�o to, �e mo�e wykona� zadanie z czystym sumieniem. W rzeczywisto�ci jednak�

��Panie Nuwen, moim zadaniem jest u�atwienie panu orientacji w nowym �wiecie, w kt�rym si� pan znalaz�. Wiem, �e przez ostatnich kilka dni wpajano panu mn�stwo nowych rzeczy, ale istniej� pewne granice w szybko�ci przyswajania tak ogromnej wiedzy.

Rudzielec u�miechn�� si�.

��M�w do mnie Pham. Pewnie, �e czuj� si� troch� jak trzeszcz�ca w szwach waliza. We �nie ci�gle s�ysz� jakie� g�osy. Nauczy�em si� wielu rzeczy, niczego tak naprawd� nie do�wiadczaj�c ani nie widz�c na w�asne oczy. Co gorsza, ca�y ten program nauczania zosta� opracowany wy��cznie dla mnie. By�by to znakomity spos�b, w razie gdyby Organizacja Vrinimi chcia�a mnie oszuka�. Dlatego pr�buj� nauczy� si� korzystania z miejscowej biblioteki. Dlatego tak�e naciska�em na nich, �eby mi znale�li kogo� takiego jak ty. � Dostrzeg� wyraz zdumienia na jej twarzy � Ha! Nic o tym nie wiedzia�a�. Widzisz, rozmowa z prawdziw� osob� daje mi szans� zauwa�enia rzeczy, jakie nie zosta�y z g�ry zaplanowane. Zawsze potrafi�em znakomicie oceni� czyj� charakter i usposobienie. My�l�, �e mog� w tobie czyta� bez wi�kszego trudu. � Lekki u�mieszek wskazywa�, �e zdaje sobie spraw� z tego, jak irytuj�ce jest jego zachowanie.

Ravna podnios�a wzrok na zielone p�atki pla�okrzew�w. Mo�e w�a�nie ten cymba� zas�ugiwa� na to, w co sam si� pakowa�.

��A wi�c tak �wietnie znasz si� na ludziach?

��Bior�c poprawk� na ograniczenia panuj�ce w Powolno�ci, mo�na powiedzie�, �e niejedno w �yciu widzia�em, Ravno. O tak, niejedno. Wiem, �e m�j wygl�d m�wi co innego, ale mam sze��dziesi�t siedem lat. Jestem niezmiernie wdzi�czny waszej organizacji za rozmro�enie mnie. � Uk�oni� si� w jej stron�, uchylaj�c niewidzialnego kapelusza. � Moja ostatnia podr� by�a zaplanowana na tysi�c lat. By�em programist� bojowym na dalekosi�nym kr��owniku floty Queng Ho� � Jego oczy nagle rozszerzy�y si�, a z ust pop�yn�y jakie� niezrozumia�e s�owa. Przez kr�tk� chwil� wygl�da�, jakby zrobi�o mu si� s�abo. Ravna wyci�gn�a do niego r�k�.

��Jakie� wspomnienie? Pham Nuwen kiwn�� g�ow�.

��A niech to! To co�, za co wcale nie jestem wam wdzi�czny.

Zamro�enie Phama Nuwena wcale nie by�o zaplanowanym sposobem na dotrwanie do ko�ca d�ugiej podr�y, lecz skutkiem jego gwa�townej �mierci. Przywr�cenie go do �ycia przez Organizacj� Vrinimi graniczy�o niemal z cudem � przynajmniej przy zastosowaniu technologii �rodkowych Przestworzy. Ale pami�� zawsze stanowi�a najgorszy problem. Chemiczna baza pami�ci na og� s�abo znosi po�pieszne zamra�anie.

Problem by� na tyle powa�ny, �e nawet bu�czuczny Pham Nuwen a� kurczy� si� w sobie. Ravna bardzo mu wsp�czu�a.

��Jest ma�o prawdopodobne, �eby jakie� wspomnienia zosta�y ca�kowicie utracone. Musisz po prostu znale�� inny punkt widzenia na niekt�re sprawy.

���Tak. Ju� to ze mn� �wiczono. Zacznij gromadzi� nowe wspomnienia, spr�buj podej�� z innej strony do tego, czego nie jeste� w stanie przypomnie� sobie dok�adnie. W por�wnaniu z takim �yciem bycie umarlakiem to fraszka. � Powoli wraca� mu wigor i beztroska, ale tym razem w bardziej przyst�pnym, a nawet ca�kiem uroczym wydaniu. Rozmawiali dobr� chwil�, a rudzielec stara� si� omija� szczeg�y, kt�rych �nie potrafi� przypomnie� sobie dok�adnie�.

I stopniowo Ravna zda�a sobie spraw�, �e zaczyna odczuwa� co�, czego nigdy nie spodziewa�aby si� odczuwa� w obecno�ci przybysza ze Strefy Powolnego Ruchu: obaw�. W ci�gu jednego �ycia Pham Nuwen do�wiadczy� praktycznie wszystkiego, czego m�g� do�wiadczy� mieszkaniec Powolno�ci. Zawsze �a�owa�a cywilizacji uwi�zionych na dnie galaktyki. Nigdy nie mieli dost�pi� chwa�y, prawdopodobnie te� byli skazani na �ycie bez poznania prawdy. Tymczasem zdaj�c si� na los szcz�cia, spryt i �elazn� si�� woli, cz�owiek ten zdo�a� pokona� wszystkie bariery. Czy Grondr wiedzia� o tym, kiedy na obrazie pokaza� jej rudzielca uzbrojonego w miecz i strzelb�? Bo Pham Nuwen naprawd� by� barbarzy�c�. Urodzi� si� na planecie stanowi�cej upad�� koloni� o nazwie Canberra. Przynajmniej on tak j� nazywa�. W jego opowie�ciach miejsce to przypomina�o �redniowieczn� Nyjor�, aczkolwiek nie panowa� tam matriarchat. By� najm�odszym dzieckiem samego kr�la. Wzrasta� w�r�d pojedynk�w na miecze, tajemniczych otru� i nieustannych intryg, mieszkaj�c w kamiennych zamczyskach wznoszonych na brzegu lodowatego morza. Nie ma najmniejszej w�tpliwo�ci, �e ten najm�odszy z ksi���t wcze�niej czy p�niej zosta�by zamordowany lub wyniesiony na tron, gdyby �ycie potoczy�o si� swym normalnym �redniowiecznym trybem. Ale kiedy mia� trzyna�cie lat wszystko gwa�townie si� zmieni�o. Nagle planeta, po kt�rej kr��y�y jedynie niejasne legendy o radiu i powietrznych pojazdach, zosta�a nawiedzona przez mi�dzygwiezdnych kupc�w. W ci�gu roku ca�y feudalny system Canberry zosta� postawiony na g�owie.

��Flota Queng Ho wys�a�a na Canberr� a� trzy statki. Potem kupcy pluli sobie w brod� z w�ciek�o�ci. Przypuszczali, �e b�dziemy na wy�szym poziomie technologicznym. Nie mogli�my dostarczy� im odpowiednich materia��w, tak wi�c dwa statki musia�y pozosta� u nas, i prawdopodobnie za ich spraw� m�j biedny rodzinny �wiat zosta� ca�kowicie wywr�cony na nice. Ja za� odlecia�em trzecim statkiem � szalony ojciec da� mnie przybyszom jako zak�adnika, mniemaj�c, �e ich tym przechytrzy�. Mia�em szcz�cie, �e nie wyrzucili mnie ze statku, jak tylko wyszli�my z atmosfery.

Flota Queng Ho sk�ada�a si� z kilkuset jednostek o nap�dzie strumieniowym, kursuj�cych po przestrzeniach rozci�gaj�cych si� na setki lat �wietlnych. Statki te mog�y osi�ga� pr�dko�� r�wn� jednej trzeciej pr�dko�ci �wiat�a. Cz�onkowie floty trudnili si� przewa�nie handlem, rzadziej ratownictwem, jeszcze rzadziej podbojami. Ostatnie wspomnienia Phama Nuwena dotycz�ce Queng Ho si�ga�y czas�w, gdy w�ada�a trzydziestoma planetami i gdy mia�a ju� trzydzie�ci tysi�cy lat. Tak ekstrawagancka cywilizacja mog�a istnie� tylko w Powolno�ci� I oczywi�cie do czasu, gdy Pham Nuwen zosta� przywr�cony do �ycia, nikt w Przestworzach nigdy o niej nie s�ysza�. Queng Ho by�a jedn� z kilku milion�w nieszcz�snych cywilizacji zagubionych w odleg�ych o tysi�ce lat �wietlnych zakamarkach Powolno�ci. Tylko niezwyk�y traf m�g� sprawi�, by jaki� statek tej floty przedar� si� do Przestworzy, gdzie mo�liwe by�o podr�owanie z pr�dko�ci� wi�ksz� ni� �wiat�o.

Ale dla trzynastoletniego ch�opca, przywyk�ego do miecza i kolczugi, wyjazd z flot� Queng Ho oznacza� zmian�, jakiej wi�kszo�� istot nie do�wiadcza w swoim �yciu. W ci�gu kilku tygodni przeby� drog� od �redniowiecznego rycerzyka do cz�onka za�ogi statku kosmicznego.

��Na pocz�tku nie mieli poj�cia, co ze mn� zrobi�. My�leli o wrzuceniu mnie do ch�odni i pozbyciu si� na pierwszym lepszym postoju. Jak� mo�na mie� pociech� z dzieciaka, kt�ry wierzy, �e istnieje tylko jeden �wiat, w dodatku p�aski, a przez ca�e �ycie nauczy� si� tylko sprawnie w�ada� mieczem? � Zamilk� nagle, jak co kilka minut, kiedy przeszukuj�c pami��, natyka� si� na luki. Potem zn�w spojrza� na Ravn�, a na twarzy pojawi� si� znajomy, bezczelny u�mieszek. � By�em ma��, dzik� besti�. My�l�, �e cywilizowani ludzie nie zdaj� sobie sprawy, co to znaczy rosn�� w domu, w kt�rym ciotki i wujowie wci�� rozmy�laj�, jak by tu ci� ukatrupi�, a ty ca�y czas pilnie �wiczysz, �eby m�c ich w por� ubiec. W�r�d cywilizowanych ras zdarza�o mi si� co prawda spotyka� jeszcze gorszych �otr�w � facet�w, kt�rzy gotowi byli jednym ruchem usma�y� ca�� planet� jak na patelni i nazywa� to �pokojowym rozstrzyganiem spor�w� � ale je�li chodzi o codzienne wsp�ycie z wszechobecn� perfidi�, to nic nie jest w stanie dor�wna� mojemu dzieci�stwu.

Je�li wierzy� Phamowi Nuwenowi, tylko �lepy traf ocali� za�og� statku, kt�ra go zabra�a, przed losem, jaki sta� si� udzia�em wielu cz�onk�w jego rodziny. W ci�gu nast�pnych lat ma�y dzikus zdo�a� si� przystosowa� i nauczy� si� �y� jak cywilizowani ludzie. Dzi�ki temu, �e trzymano go w ryzach, m�g� p�niej zosta� znakomitym kapitanem statku floty Queng Ho. I by� nim przez wiele lat. W sk�ad Queng Ho wchodzi�o kilka innych ras i wiele �wiat�w skolonizowanych przez ludzi. Podr�uj�c z pr�dko�ci� r�wn� trzem dziesi�tym pr�dko�ci �wiat�a, Pham sp�dza� ca�e dekady w ch�odni hibernacyjnej, przemieszczaj�c si� od gwiazdy do gwiazdy, a potem �y� rok czy dwa w ka�dym z port�w, staraj�c si� ubi� jaki� interes, oferuj�c produkty i informacje, kt�re po d�ugiej podr�y mog�y okaza� si� absolutnie nieprzydatne b�d� nieaktualne. Reputacja Queng Ho stanowi�a pewn� ochron�. �Politycy przychodz� i odchodz�, ale Chciwo�� jest wieczna�, brzmia�o motto ca�ej floty, kt�ra przetrwa�a d�u�ej ni� wi�kszo�� jej klient�w. Nawet fanatycy religijni studzili swe zapa�y, kiedy pomy�leli o ewentualnej zem�cie Queng Ho. Ale znacznie cz�ciej wszystko zale�a�o od umiej�tno�ci i sprytu kapitana. A niewielu spo�r�d nich mog�o dor�wna� Phamowi, w kt�rym wci�� by�o co� z rezolutnego, barbarzy�skiego ch�opca.

��Jako kapitan by�em niemal geniuszem. Niemal. Zawsze interesowa�o mnie, co znajduje si� poza tymi obszarami, o kt�rych mieli�my sprawdzone informacje. Za ka�dym razem, kiedy si� wzbogaca�em, i to na tyle, �e mog�em sobie pozwoli� na stworzenie w�asnej subfloty, wdawa�em si� w szalone awantury, z kt�rych na og� wychodzi�em kompletnie sp�ukany. W�r�d cz�onk�w Floty nazywano mnie �jo-jo�. Raz by�em kapitanem ca�ej eskadry z�o�onej z pi�ciu pot�nych kr��ownik�w, to zn�w zaledwie programist�-konserwatorem na jakim� zaplutym liniowcu. Bior�c pod uwag� wolne tempo handlu w strefie, gdzie pr�dko�� �wiat�a jest nieosi�galna, mo�na m�wi� o ca�ych pokoleniach, dla kt�rych by�em legendarnym geniuszem, i innych, dla kt�rych moje imi� stanowi�o synonim nieudacznika.

Przerwa�, a jego oczy nagle si� rozszerzy�y, jakby co� sprawi�o mu mi�� niespodziank�.

��Ha! Wreszcie sobie przypomnia�em, co robi�em na statku, na kt�rym mnie znaleziono. To by� w�a�nie jeden z tych etap�w mojej kariery, kt�remu zawdzi�cza�em opini� �nieudacznika�, ale to i tak nie ma teraz najmniejszego znaczenia. Kapitanem statku by�a� By�a? Nie, to niemo�liwe. W �yciu nie zgodzi�bym si� s�u�y� pod rozkazami kobiety. � Wydawa�o si�, �e dyskutuje sam ze sob�. � W ka�dym razie ten kapitan mia� dwadzie�cia lat i by� jeszcze bardziej szalony ni� ja. Na przyk�ad potrafi� si� za�o�y� o wszystko, co mia�, tam gdzie normalny cz�owiek za�o�y�by si� co najwy�ej o flaszk� piwa. Sw�j statek nazwa�� hm, w t�umaczeniu to brzmia�oby chyba jak �dzikie, bezmy�lne ptaszysko�. Ju� sama nazwa m�wi wiele o jego dow�dcy. By� przekonany, �e gdzie� we wszech�wiecie istniej� cywilizacje o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego. Nale�a�o je tylko odnale��. Na sw�j spos�b odgad� prawd� o istnieniu Stref. Niestety go�� okaza� si� za ma�o szalony, w jednym si� po prostu pomyli�. Pewnie ju� wiesz w czym.

Ravna kiwn�a g�ow�. Bior�c pod uwag� miejsce, gdzie zosta� odnaleziony wrak Phama, odpowied� wydawa�a si� oczywista.

��Tak. My�l�, �e ta idea jest starsza ni� loty kosmiczne: �starsze rasy� musz� zamieszkiwa� w pobli�u j�dra galaktyki, gdzie odleg�o�ci mi�dzy gwiazdami s� mniejsze i mo�na wykorzysta� czarne dziury jako �r�d�a energii. Kapitan zabra� na t� wypraw� ca�� swoj� flot�, z�o�on� z dwudziestu statk�w. Mieli�my lecie�, nie zbaczaj�c z trasy a� do czasu, gdy kogo� napotkamy albo b�dziemy musieli si� zatrzyma� i skolonizowa� jak�� planet�. Sukces wyprawy nie m�g� zosta� osi�gni�ty za naszego �ycia. Ale dzi�ki w�a�ciwemu zaplanowaniu ca�ego przedsi�wzi�cia mogli�my dotrze� do jakiego� g�sto zagwie�d�onego regionu, gdzie �atwo mo�na by�o za�o�y� now� Queng Ho, a ta polecia�aby dalej.

W ka�dym razie mia�em szcz�cie, �e uda�o mi si� dosta� na pok�ad jednego ze statk�w, chocia� w charakterze zwyk�ego konserwatora. Moja z�a s�awa znana by�a kapitanowi ma�ej floty.

Ekspedycja trwa�a tysi�c lat i dotar�a do obszar�w po�o�onych pi��dziesi�t lat �wietlnych w g��bi galaktyki. Ta cz�� floty Queng Ho dolecia�a do miejsca znajduj�cego si� bli�ej dolnej granicy Strefy Powolnego Ruchu ni� Stara Ziemia, a stamt�d udali si� jeszcze dalej. Pomimo to, tylko nieszcz�liwy zbieg okoliczno�ci sprawi�, �e natkn�li si� na skraj G��bi zaledwie po przebyciu dwustu pi��dziesi�ciu lat �wietlnych. Statki po kolei traci�y ��czno�� z Dzikim, Bezmy�lnym Ptaszyskiem. Czasem nast�powa�o to bez �adnego ostrze�enia, innym razem by�y wyra�ne oznaki awarii systemu komputerowego lub ra��cych zaniedba�. Ci, co prze�yli, zorientowali si�, �e zaczynaj� zawodzi� ca�kiem zwyczajne podzespo�y. Rzecz jasna nikt nie kojarzy� usterek z w�a�ciwo�ciami regionu, w jakim si� znajdowali.

Wy��czyli�my nap�dy strumieniowe, znale�li�my system s�oneczny, w kt�rym znajdowa�a si� planeta jako tako nadaj�ca si� do zamieszkania. Stracili�my kontakt z wszystkimi pozosta�ymi jednostkami� Ju� nie bardzo wiem, co tam robili�my i po co. � Za�mia� si� sucho. � Musieli�my dotrze� do samego skraju. Iloraz inteligencji spad� nam do 60. Pami�tam, jak zacz��em si� zabawia� systemem podtrzymywania �ycia. To chyba musia�o nas wyko�czy�. � Przez chwil� wygl�da� na smutnego i zak�opotanego. Wzruszy� ramionami. � A potem obudzi�em si� w czu�ych szponach Organizacji Vrinimi, tu gdzie mo�na podr�owa� szybciej ni� �wiat�o� i na w�asne oczy widz� sam skraj Niebios.

Przez chwil� Ravna nic nie m�wi�a. Patrzy�a ponad pla�� na faluj�ce morze. Rozmawiali ju� do�� d�ugo. Promienie s�o�ca ukradkiem prze�lizgiwa�y si� mi�dzy p�atkami kwiat�w i wnika�y do jej biura. Czy Grondr zdawa� sobie spraw�, jaki okaz trzyma� u siebie? Niemal wszystko, co pochodzi�o ze Strefy Powolnego Ruchu, mia�o ogromn� warto�� kolekcjonersk�. �ywe stworzenia przybywaj�ce z Powolno�ci by�y jeszcze cenniejsze. Ale Pham Nuwen to skarb wprost bezcenny. Jego osobiste do�wiadczenia bi�y na g�ow� do�wiadczenia ca�ych cywilizacji, a na dodatek bra� udzia� w wyprawie do najdalszych kra�c�w G��bi. Teraz dobrze rozumia�a, dlaczego podnosi� wzrok ku Transcendencji i m�wi� o �Niebiosach�. Nie by�a to oznaka naiwno�ci ani te� �wiadectwo luk w programie edukacyjnym organizacji. Pham Nuwen przeszed� ju� dwa eksperymenty transformacyjne: przemian� z przedtechnologicznego barbarzy�cy w gwiezdnego podr�nika i z gwiezdnego podr�nika w mieszka�ca Przestworzy. Ka�da z tych przemian musia�a by� skokiem przekraczaj�cym mo�liwo�ci wyobra�ni. Teraz dowiedzia� si�, �e istnieje mo�liwo�� zrobienia dalszego kroku i bardzo pragn�� go zrobi�.

Dlaczego wi�c mia�abym ryzykowa� dobr� prac�, by go przekona�? Ale jej usta wydawa�y si� �y� osobnym �yciem.

��Mo�e lepiej od�o�y� t� podr� do Transcendencji, Phamie? Daj sobie chwil� czasu, by zrozumie�, co dzieje si� tutaj, w Przestworzach. B�dziesz mile widziany niemal przez ka�d� cywilizacj�. A na planetach zamieszkanych przez ludzi m�g�by� sta� si� sensacj� epoki. � Przedstawiciel nienyjora�skiej ga��zi ludzko�ci! W grupach dyskusyjnych na Sjandrze Kei m�wi�o si�, �e Ravn� musi z�era� ambicja, skoro zdecydowa�a si� na sta� w miejscu oddalonym o dwadzie�cia tysi�cy lat �wietlnych. Kiedy st�d wr�ci, b�dzie mog�a zosta� Pe�noprawnym Wyk�adowc� Akademickim na dowolnie wybranej planecie. Ale nic z tego nie mog�o si� r�wna� z Phamem Nuwenem. Wiedzia�a, �e istnieje wielu bogaczy, kt�rzy gotowi byliby ofiarowa� mu ca�� planet� na w�asno��, byleby tylko chcia� zosta�. � Mo�esz poda� swoj� cen�.

Lekki u�mieszek rudzielca zamieni� si� w szeroki u�miech.

��Widzisz, ja ju� ustali�em cen� i my�l�, �e Vrinimi b�dzie m�g� j� zap�aci�.

Naprawd� chcia�abym, �eby ten bezczelny u�mieszek znikn�� raz na zawsze, pomy�la�a Ravna. Mo�liwo�� odbycia podr�y do Transcendencji otwiera�a si� przed Phamem Nuwenem dlatego, �e nagle jaka� Moc zainteresowa�a si� perwersj� Straumy. Ten niewinny cz�owiek m�g� zosta� wielokrotnie zmultiplikowany i u�yty do przeprowadzenia miliard�w jednoczesnych pr�b symulacyjnych nad natur� ludzk�, a ka�de z owych przedsi�wzi�� mog�o zako�czy� si� jego �mierci�.

Dzielnica Przybysz�w stanowi�a prawie jedn� trzeci� ca�ego obszaru Dok�w. Graniczy�a z pozbawionym atmosfery obrze�em, gdzie rzeczywi�cie dokowa�y statki, i rozci�ga�a si� a� do centralnego morza. Organizacji Vrinimi uda�o si� przekona� wiele ras, �e jest to per�a �rodkowych Przestworzy. Dlatego pr�cz kupc�w i przewo�nik�w zawsze spotyka�o si� tu pe�no turyst�w � najbogatszych os�b w Przestworzach.

Pham Nuwen dosta� carte blanche na korzystanie z wszelkich dost�pnych tu uciech. Ravna zabra�a go na wycieczk� do kilku atrakcyjnych miejsc, mi�dzy innymi udali si� na antygrawie ponad Doki. Na barbarzy�cy du�o wi�ksze wra�enie ni� ogromne Doki zrobi� kieszonkowy skafander kosmiczny.

��W Powolno�ci widywa�em ju� wi�ksze budowle.

Ale nie takie, kt�re szybowa�y sobie swobodnie nad planet� wbrew sile ci��enia. Takich na pewno nie widzia�e�.

W miar� jak zapada� wiecz�r, Pham Nuwen jakby �agodnia�. Przynajmniej jego wypowiedzi sta�y si� bardziej refleksyjne, mniej zaczepne. Chcia� dowiedzie� si� czego� o �yciu prawdziwych handlowc�w z Przestworzy, wi�c Ravna pokaza�a mu gie�dy oraz ich lokal.

W�dr�wk� zako�czyli w �Tu�aczej Kompanii�, zaraz po tym, jak w Dokach min�a p�noc. Lokalik znajdowa� si� ju� poza terytorium organizacji, ale by�o to jedno z ulubionych miejsc Ravny. Niewielka knajpka na uboczu, kt�ra swym urokiem przyci�ga�a kupc�w z wszystkich stron Przestworzy, od Szczytu do Dna. Zastanawia�a si�, jakie wra�enie zrobi na Phamie Nuwenie. Wystr�j mia� przypomina� klub z jakiej� planety w Strefie Powolnego Ruchu. Nad pod�og� g��wnej sali unosi� si� model typowego strumieniowca. Na ka�dym wyst�pie modelu i na ostro zako�czonych cz�ciach znajdowa�y si� niebiesko-zielone p�aszczyzny, wok� kt�rych powstawa�y pola pobudzaj�ce, emituj�ce w�t�y blask wprost na siedz�cych w dole bywalc�w.

Ravnie wydawa�o si�, �e pod�oga i �ciany s� wy�o�one ci�kimi, nie heblowanymi deskami. Osoby takie jak Egravan widzia�y w tym samym miejscu kamienne mury i w�skie tunele � rodzaj wyl�garni, jakie jego rasa zak�ada�a na nowo podbitych terenach bardzo dawno temu. Ca�a sztuczka polega�a na wywo�aniu zwyk�ego z�udzenia optycznego � nie u�ywa�o si� �adnych psychotrop�w � najlepszego, jakie udawa�o si� uzyska� za pomoc� urz�dze� ze �rodkowych Przestworzy.

Ravna i Pham przeszli po�r�d szeroko rozstawionych sto��w. Je�li chodzi o efekty d�wi�kowe, to by�y one znacznie ubo�sze od wizualnych. P�yn�a cicha muzyka, inna przy ka�dym stole. Wok� ka�dego sto�u unosi� si� r�wnie� inny zapach, co by�o ju� znacznie trudniejsze. Odpowiednia dystrybucja powietrza mia�a na celu zapewnienie wszystkim je�li nie komfortu, to przynajmniej dobrego samopoczucia. Tej nocy w lokalu panowa� t�ok. Po drugiej stronie sali zaj�to nisze ze specjaln� atmosfer�: nisze niskoci�nieniowe, wysokoci�nieniowe, nisze wysokich st�e� NO_X, akwaria. Niekt�rzy siedz�cy tam klienci przypominali blade smugi rozproszone w m�tnych oparach.

Na sw�j spos�b miejsce to przypomina�o zwyk�y portowy bar na Sjandrze Kei. Ale to by� Przeka�nik. Tu mo�na by�o spotka� stworzenia z G�rnych Przestworzy, kt�re nigdy w �yciu nie zapu�ci�yby si� w tak zacofane regiony jak Sjandra Kei. Wi�kszo�� G�rnoprzestworzan nie zadziwia�a swym wygl�dem, cywilizacje na Szczycie by�y najcz�ciej koloniami cywilizacji mieszkaj�cych ni�ej. Ale opaski na czo�ach, kt�re nagle zamigota�y jej przed oczami, wcale nie by�y ozdob�. Po��czenia m�zgoputerowe nie dzia�a�y zbyt sprawnie w warunkach panuj�cych w �rodkowych Przestworzach, ale i tak wi�kszo�� G�rnoprzestworzan nie potrafi�a si� z nimi rozsta� i u�ywa�a ich nawet tutaj. Ravna ruszy�a w stron� grupki tr�jnogich stwor�w w �wietlistych opaskach. Niech Pham Nuwen skorzysta z okazji, by pogada� ze stworzeniami, kt�re porozumiewa�y si� na granicy transinteligencji.

Ale Pham schwyci� j� za rami�, odci�gaj�c do ty�u.

��Przejd�my si� jeszcze troch�. � Patrzy� po ca�ej sali, jak gdyby szuka� znajomej twarzy. � Znajd�my najpierw jeszcze innych ludzi.

Kiedy w zdobytej napr�dce wiedzy Phama Nuwena ujawnia�y si� braki, by�y one zaskakuj�co wielkie. Ravna stara�a si� zachowa� powa�ny wyraz twarzy.

��Inni ludzie? Jeste�my jedynymi lud�mi na Przeka�niku, Phamie.

��A ci przyjaciele, o kt�rych mi opowiada�a�� Egravan, Sarale?

Ravna pokr�ci�a g�ow�. Przez chwil� barbarzy�ca wyda� si� jej bezradny. Pham Nuwen sp�dzi� ca�e �ycie, przeczo�guj�c si� z pr�dko�ci� mniejsz� ni� pr�dko�� �wiat�a pomi�dzy systemami gwiezdnymi skolonizowanymi przez ludzi. Wiedzia�a, �e w swoim �yciu mia� okazj� widzie� tylko trzy nieludzkie rasy. Obecnie musia� czu� si� zagubiony w tym morzu dziwacznych stworze�. Ravna zachowa�a wsp�czucie dla siebie. Gdyby mu je okaza�a, mog�oby to go zrani� bardziej ni� wszystkie wcze�niejsze uszczypliwo�ci.

Ale min�a kr�tka chwila, a on zn�w si� u�miecha�.

��W takim razie przygoda staje si� jeszcze bardziej podniecaj�ca. � Opu�cili g��wne pi�tro i szli teraz wzd�u� biegn�cych rz�dem specjalnych nisz atmosferycznych. � O bo�e, moi kumple z Queng Ho byliby zachwyceni!

Nigdzie nie by�o �adnych ludzi, a �Tu�acza Kompania� nale�a�a do najprzytulniejszych miejsc spotka�, jakie zna�a. Wi�kszo�� klient�w organizacji spotyka�a si� jedynie w Sieci. Nagle poczu�a t�sknot� za w�asnym domem. Na pi�trze jej wzrok przyci�gn�a flaga herbowa. Widzia�a ju� nieraz co� podobnego na Sjandrze Kei. Poci�gn�a Phama za sob� i ruszy�a w stron� wy�o�onych drewnem schod�w.

Ze szmer�w rozm�w wy�owi�a wysokie �wierkanie. To nie by� triskweli�ski, ale wszystko rozumia�a. Na Moce, kto� m�wi� po samnorsku!

��O, to chyba Homo Sap! Prosz� tutaj, droga lady. � Posz�a za tym g�osem do sto�u, nad kt�rym zwisa�a flaga herbowa.

��Czy mo�emy si� przysi���? � spyta�a, rozkoszuj�c si� ka�dym s�owem wypowiadanym w ojczystym j�zyku.

��Prosz� bardzo. � �wierkacz wygl�da� jak ma�e ozdobne drzewko posadzone na sze�cioko�owym w�zku. W�zek przybrany by� doczepianymi pasami i kutasikami, jego wierzch o wymiarach sto pi��dziesi�t na sto dwadzie�cia centymetr�w przykryty by� szarf� �adunkow�, kt�rej dese� odpowiada� znakom na fladze herbowej. Stworzenie by�o Skrodoje�d�cem Wi�kszym. By�a to rasa handlarzy znana niemal w ca�ych �rodkowych Przestworzach, nie wy��czaj�c Sjandry Kei. Wysoki g�os dochodzi� ze specjalnego generatora. Ale dzi�ki temu, �e m�wi� po samnorsku, wydawa� si� jej bardziej ludzki ni� wszystko, co do tej pory s�ysza�a w tym miejscu. Nawet bior�c pod uwag� do�� uci��liwe w�a�ciwo�ci umys�owe Skrodoje�d�c�w, poczu�a nag�y przyp�yw nostalgii, jak gdyby w odleg�ym mie�cie spotka�a dawnego koleg� z klasy.

��Mam na imi� � tu pad� d�wi�k przypominaj�cy pocieranie odro�li � ale �atwiej b�dzie wam nazywa� mnie B��kitnym Pancerzykiem. Mi�o zobaczy� tutaj znajom� twarz, ha-ha-ha. � B��kitny Pancerzyk wcale si� nie za�mia�, tylko wym�wi� swoje �ha-ha-ha� jak wszystkie pozosta�e s�owa.

Pham Nuwen usiad� obok Ravny, ale poniewa� nie rozumia� ani s�owa po samnorsku, nie udzieli�a mu si� atmosfera wzruszaj�cego spotkania. Je�dziec przeszed� na triskweli�ski i przedstawi� swoich czterech towarzyszy: jeszcze jednego Skrodoje�d�ca i trzech humanoid�w, kt�rzy najwyra�niej uwielbiali kry� si� w cieniu. �aden z humanoid�w nie m�wi� po samnorsku, ale j�zyki, jakimi si� pos�ugiwali, nie wymaga�y od miejscowego t�umacza dokonywania wi�cej ni� jednego skoku translacyjnego.

Skrodoje�d�cy byli w�a�cicielami/operatorami ma�ego mi�dzygwiezdnego frachtowca Poza Pasmem II. Humanoidzi byli certyfikantami cz�ci aktualnego �adunku statku.

��Moja towarzyszka i ja jeste�my w bran�y ju� ponad dwie�cie lat. Mamy wiele ciep�ych uczu� dla waszej rasy, droga lady. Pierwsze rejsy odbywali�my w�a�nie mi�dzy Sjandr� Kei a Forste Utgrep. Ludzie to znakomici klienci, a ich towar rzadko kiedy nam si� zepsu�� � Odjecha� troszeczk� w ty� na swej sze�cioko�owej skrodzie, a nast�pnie podjecha� z powrotem � by� to odpowiednik lekkiego uk�onu.

Jednak�e atmosfera przy stoliku nie do ko�ca przypomina�a sielank�. Po chwili przem�wi� bowiem jeden z humanoid�w. D�wi�ki, jakie wydawa�, mog�y pochodzi� z ludzkiego gard�a, aczkolwiek nie uk�ada�y si� w zrozumia�� ca�o��. Miejscowy t�umacz przetworzy� jego wypowied� i brosza, kt�r� mia� przyczepion� do kurtki, odezwa�a si� po triskweli�sku:

��B��kitny Pancerzyk stwierdza, �e jeste�cie z rasy Homo sapiens. Wiedzcie, �e �ywimy wobec was wrogo��. Zostali�my bankrutami i znale�li�my si� w ci�kich tarapatach przez obrzydliwy wytw�r waszej rasy. Perwersj� Straumy. � S�owa brzmia�y tak, jakby by�y zupe�nie wyprane z emocji, ale Ravna widzia�a, �e humanoid jest spi�ty, a palce zaciska na kolbie, z kt�rej popija�.

Bior�c pod uwag� jego nastawienie, najprawdopodobniej nic by nie pomog�o wyja�nienie, �e cho� by�a cz�owiekiem, jej rodzinna Sjandra Kei znajdowa�a si� kilka tysi�cy lat �wietlnych od Straumy.

��Przybyli�cie tu ze Straumy? � spyta�a Skrodoje�d�ca. B��kitny Pancerzyk nie odpowiedzia� od razu. Tak w�a�nie wygl�da�y rozmowy z przedstawicielami tej rasy. Najprawdopodobniej usi�owa� przypomnie� sobie, kim by�a Ravna i o czym w�a�nie rozmawiali. Wreszcie us�yszeli jego g�os:

��Tak, tak. Prosz�, wybaczcie zachowanie mojego certyfikanta. Naszym g��wnym �adunkiem jest jednoczasowy blok kryptograficzny. Nadawc� s� S�u�by Bezpiecze�stwa Handlowego na Sjandrze Kei, a portem docelowym kolonia certyfikant�w w G�rnych Przestworzach. To zwyk�a transakcja. Transportujemy jedn� trzeci� xoru. Inni niezale�ni przewo�nicy maj� pozosta�e cz�ci. W porcie docelowym wszystkie trzy zostan� sxorowane razem. Uzyskany w ten spos�b zapas m�g�by zaspokoi� popyt na krypto sieciowe kilkunastu �wiat�w.

Wtem z do�u dobieg� ha�as awantury. Kto� co� pali�. Dym by� zbyt g�sty dla tych, kt�rzy korzystali z powietrza. Ravna zach�ysn�a si� k��bem dymu i oczy zasz�y jej �zami. Kilku klient�w w g��wnej sali straci�o przytomno��. Kierownictwo stara�o si� przywo�a� do porz�dku niesfornego palacza. B��kitny Pancerzyk wyda� z siebie g�o�ny d�wi�k. Wycofa� skrod�, podtoczy� si� do balustrady, wychyli� si� i spojrza� na d�.

��Nie chcemy da� si� zaskoczy�. Niekt�rzy potrafi� by� tak gwa�towni� � Lecz kiedy ucich�y odg�osy wrzawy wywo�anej incydentem, powr�ci� do wsp�biesiadnik�w. � O czym to ja m�wi�em? � Milcza� przez chwil�, przegl�daj�c pami�� kr�tkotrwa��, kt�r� mia� wbudowan� w skrod�. � Tak, tak� Gdyby nasze plany powiod�y si�, mogliby�my osi�gn�� wzgl�dne bogactwo. Na nieszcz�cie zatrzymali�my si� na Straumie, �eby wy�adowa� tam troch� danych luzem. � Wykona� obr�t dooko�a osi na czterech tylnych ko�ach. � Czy to by�o bezpieczne? Sama Strauma znajduje si� w odleg�o�ci ponad stu lat �wietlnych od ich laboratorium w Transcendencji. Niemniej jednak�

Jeden z certyfikant�w przerwa� mu g�o�nym be�kotem. Firmowy t�umacz w��czy� si� w kilka sekund p�niej.

��Tak. Powinno by� ca�kiem bezpiecznie. Nie widzieli�my oznak �adnej wrogo�ci. Zapisy na statku potwierdzaj�, �e bezpiecze�stwo nie zosta�o w najmniejszy spos�b naruszone. Ale teraz w Sieci a� roi si� od plotek i domys��w. Grupy sieciowe twierdz�, �e Kr�lestwo Straumy zosta�o opanowane przez Perwersj�. To czysty absurd. Ale te plotki dotar�y za po�rednictwem Sieci do naszego portu docelowego. �adunek, kt�ry wieziemy, przesta� by� wiarygodny, co jest r�wnoznaczne z jego zniszczeniem: teraz jest to tylko kilka gram�w medium z byle jak�� � W po�owie t�umaczonej bezbarwnym g�osem wypowiedzi humanoid wychyn�� z cienia. Przez kr�tk� chwil� Ravna ujrza�a masywne szcz�ki z dzi�s�ami ostrymi jak brzytwy. Po chwili tamten cisn�� kolb� z drinkiem na st� tu� przed ni�.

Pham Nuwen b�yskawicznie wyci�gn�� r�k�, chwytaj�c w locie naczynie z p�ynem, zanim zd��y�o uderzy� o blat i zanim Ravna zd��y�a zda� sobie spraw�, co si� dzieje. Rudzielec podni�s� si� powoli, a z cienia wysun�li si� pozostali dwaj humanoidzi i przysun�li si� do swego towarzysza. Pham Nuwen nie odezwa� si� ani s�owem. Po prostu ostro�nie postawi� kolb� na stole i lekko pochyli� si� w stron� tamtego. Mi�nie ramion mia� rozlu�nione, ale gotowe do natychmiastowego dzia�ania. W tanich powie�ciach kryminalnych mo�na by by�o przeczyta�, �e �w jego ruchach czai�a si� ukryta gro�ba�. Ravna nigdy nie spodziewa�a si�, �e b�dzie �wiadkiem sytuacji, do kt�rej pasowa� b�d� takie s�owa. Ale humanoidzi tak�e to zauwa�yli. Delikatnie odci�gn�li towarzysza od sto�u. Krzykacz nie stawia� oporu, ale jak tylko znalaz� si� poza zasi�giem ramion Phama, wybuchn�� potokiem kwik�w i sykni��, wobec kt�rych automatyczny t�umacz pozosta� ca�kowicie bezradny. Na koniec trzema palcami wykona� gwa�towny gest i zamkn�� si�. Ca�a tr�jka cicho odesz�a od sto�u i wymkn�a si� schodami na d�.

Pham Nuwen usiad�. Jego szare oczy by�y spokojne i nieporuszone. Mo�e rzeczywi�cie zrobi� co�, co mog�o wywo�a� tak gwa�town� reakcj� humanoid�w! Ravna spojrza�a na dwoje Skrodoje�d�c�w.

��Przykro mi, �e wasz �adunek straci� ca�� warto��. Wcze�niej Ravna mia�a okazj� widywa� przede wszystkim Skrodoje�d�c�w Mniejszych, kt�rych odruchy by�y niewiele bardziej rozwini�te ni� ich osiad�ych przodk�w. Czy ci dwoje zauwa�yli, co si� sta�o? Ale B��kitny Pancerzyk odpowiedzia� natychmiast.

��Nie przepraszaj. Od kiedy tu przyjechali�my, tamci trzej nie przestawali narzeka�. Chocia� s� naszymi partnerami, mia�em ich ju� serdecznie dosy�. � Po czym wy��czy� si�, zn�w zamieniaj�c si� na chwil� w ro�lin� doniczkow�.

Po chwili jego towarzyszka � nazywa�a si� Zielona �ody�ka czy jako� tak � odezwa�a si� do nich.

��Nasza sytuacja by� mo�e wcale nie jest tak fatalna. Jestem pewna, �e pozosta�e cz�ci przesy�ki nie dotar�y nawet w pobli�e Kr�lestwa Straumy. � Tak przynajmniej nakazywa�a zwyczajowa procedura. Cz�ci przesy�ki by�y przewo�one przez r�nych przewo�nik�w, a ka�dy z nich porusza� si� inn� tras�. Je�li pozosta�e cz�ci otrzymaj� certyfikat, za�oga Poza Pasmem II mo�e zyska� na tej transakcji.

��Mo�e rzeczywi�cie uda si� znale�� jaki� spos�b, �eby�my otrzymali pe�ny certyfikat. To prawda, �e byli�my w samym centrum Straumy, ale�

��Jak dawno stamt�d wyruszyli�cie?

��Sze��set pi��dziesi�t godzin temu. Jakie� dwie�cie godzin po tym, jak od��czyli si� od Sieci.

Nagle Ravna zda�a sobie spraw�, �e rozmawia w�a�nie z kim� w rodzaju naocznych �wiadk�w. Po trzydziestu dniach wiadomo�ci w grupie dyskusyjnej Zagro�enia wci�� by�y zdominowane przez informacje o wydarzeniach na Straumie. Ustalono, �e powsta�a Perwersja Klasy Drugiej � nawet Organizacja Vrinimi przychyla�a si� do tego pogl�du. Niemniej wci�� by�y to tylko domys�y� I oto rozmawia�a teraz ze stworzeniami, kt�re by�y w samym sercu katastrofy.

��Nie uwa�acie, �e Straumerzy powo�ali do �ycia Perwersj�?

Odpowiedzia� jej B��kitny Pancerzyk.

��Wzdycham � rzek�. � Nasi certyfikanci zdecydowanie temu zaprzeczaj�, ale to kwestia uczciwo�ci. Naprawd� byli�my �wiadkami wielu dziwnych rzeczy na Straumie� Czy spotkali�cie si� kiedy� ze sztucznymi systemami odporno�ciowymi? Te, kt�re dzia�aj� w �rodkowych Przestworzach, przysparzaj� wi�cej k�opot�w, ni� s� tego warte, wi�c by� mo�e nie mieli�cie okazji. Zauwa�y�em prawdziw� zmian� u cz�ci funkcjonariuszy Urz�du ds. Krypto, zaraz po tym, jak Strauma og�osi�a swoje zwyci�skie wej�cie do Transcendencji. Mia�em wra�enie, jakby nagle stali si� �le skalibrowanymi cz�ciami automat�w, jak gdyby nagle zamienili si� w czyje�� jak by tu rzec� palce. Nie ma w�tpliwo�ci, �e Straumerzy szperali w Transcendencji. Znale�li tam co�, jakie� zagubione archiwum. Ale nie o to chodzi. � Przerwa� na moment. Ravna prawie pomy�la�a, �e sko�czy�. � Widzicie, na chwil� przed tym, jak opu�cili�my Central� Straumy�

Ale teraz odezwa� si� Pham Nuwen.

��W�a�nie si� nad tym zastanawia�em. Zgodnie z tym, co wszyscy m�wi�, wygl�da na to, �e Kr�lestwo Straumy zosta�o z g�ry skazane na przegran� w chwili, kiedy mieszka�cy zacz�li poszukiwania w Transcendencji. Pos�uchajcie. Mia�em nieraz do czynienia z zara�onym oprogramowaniem i niekonwencjonaln� broni�. Wiem, �e w ten spos�b niejednego mo�na wyko�czy�. Ale wygl�da na to, �e Straumerzy starali si� zachowa� jak najdalej id�c� ostro�no��, umieszczaj�c swoje laboratorium w takim oddaleniu. Konstruowali co�, co mog�o spowodowa� straszne szkody, ale wydaje si�, �e podobne eksperymenty ju� wcze�niej przeprowadzano na G�rze. Mogli przerwa� prace zaraz, kiedy co� przesta�o im si� zgadza�, a nawet mogli zwin�� ca�y interes. Jak to mo�liwe, �eby wszystko spartolili?

Pytanie sprawi�o, �e Je�dziec zatrzyma� si� w przeszukiwaniu swej pami�ci. Nie trzeba mie� doktoratu z teologii stosowanej, �eby zna� na nie odpowied�. Nawet ci cholerni Straumerzy powinni byli j� zna�. Ale je�li chodzi o Phama Nuwena, zwa�ywszy na jego pochodzenie i wt�oczon� mu fragmentaryczn� wiedz�, pytanie wydawa�o si� ca�kiem rozs�dne. Ravna nie otwiera�a ust. Wyja�nienie ze strony tak dziwacznego stwora jak Skrodoje�dziec mog�o by� du�o bardziej przekonuj�ce ni� jeszcze jeden uczony wyk�ad z jej strony.

B��kitny Pancerzyk zmiesza� si� i przez chwil� nie m�g� wydoby� z siebie s�owa. Bez w�tpienia wszed� w dane zgromadzone w skrodzie, by jak najlepiej dobra� argumenty. Kiedy wreszcie przem�wi�, nie wydawa� si� wcale poirytowany wtr�tem Phama.

��My�l�, �e nast�pi�o jakie� nieporozumienie, lady Pham. � U�ywa� dawnych nyjorskich tytu��w honorowych bez rozr�niania p�ci. � Czy by�e� w archiwum Przeka�nika?

Pham potwierdzi�. Ravna domy�la�a si�, �e nigdy nie uda�o mu si� wyj�� poza etap dla pocz�tkuj�cych.

��Musisz w takim razie wiedzie�, �e archiwum jest czym� znacznie wi�kszym ni� baza danych konwencjonalnej sieci lokalnej. Dla cel�w praktycznych wi�ksze archiwa mog� by� nawet duplikowane. Najwi�ksze maj� po kilka milion�w lat i by�y prowadzone przez setki r�nych ras, z kt�rych wi�kszo�� albo wygin�a, albo dokona�a transcendencji i powi�kszy�a grono Mocy. Nawet archiwum na Przeka�niku jest nieprzebranym �r�d�em informacji niemo�liwych do uporz�dkowania, gdzie kolejne systemy indeksowania nak�adaj� si� na siebie. Tylko w Transcendencji taka masa danych mo�e zosta� w�a�ciwie zorganizowana, ale nawet wtedy jedynie Moce s� w stanie obj�� ca�o�� rozumem.

��No i?

��W Przestworzach istniej� tysi�ce archiw�w, dziesi�tki tysi�cy, je�li policzy� tak�e te, kt�re uleg�y nieodwracalnemu uszkodzeniu lub od��czy�y si� od sieci. Obok niesko�czonej liczby absolutnie zb�dnych i banalnych danych, zawieraj� wa�ne sekrety i r�wnie wa�ne k�amstwa. Wiele z nich to pu�apki i sid�a.

Milion ras s�ysza�o te przestrogi, o kt�re nikt nigdy nie prosi�, ale kt�re co jaki� czas pojawia�y si� w sieci. W tym czasie dziesi�tki tysi�cy gin�o w p�omieniach. Czasami szkody by�y stosunkowo niewielkie � powstawa�y zaskakuj�ce wynalazki, kt�re niezupe�nie nadawa�y si� do u�ytku w danym �rodowisku. Czasem by�y zgubne � wirusy zatyka�y lokalne sieci tak dok�adnie, �e ca�a cywilizacja musia�a zaczyna� od zera. W grupie Gdzie Oni S� oraz w grupie Zagro�enia mo�na by�o przeczyta� opowie�ci o jeszcze wi�kszych tragediach: o planetach przykrytych grub� warstw� lepkiego replikantu, o rasach oszala�ych na skutek wadliwego zaprogramowania system�w odporno�ciowych.

Pham Nuwen wci�� mia� sceptyczn� min�.

��Nale�y po prostu przeprowadzi� dok�adne badania z bezpiecznej odleg�o�ci i by� przygotowanym na lokalne katastrofy.

��Taka wypowied� wielu sk�oni�aby do zaniechania wszelkich wyja�nie�. Ravna podziwia�a Skrodoje�d�ca. Przerwa� na chwil� i cofn�� si� do jeszcze bardziej elementarnych zagadnie�.

��To prawda, zwyk�a ostro�no�� mo�e zapobiec wielu katastrofom. I je�li takie laboratorium znajduje si� w �rodkowych lub Dolnych Przestworzach, ostro�no�� taka jest niezb�dna � niezale�nie od tego, jak wielkie i nieznane jest zagro�enie. Ale wszyscy zdajemy sobie spraw� z odmiennej natury ka�dej ze Stref� � Ravna w�a�ciwie nie wiedzia�a nic o j�zyku cia�a Je�d�c�w, ale mog�a przysi�c, �e B��kitny Pancerzyk przypatrywa� si� barbarzy�cy bardzo uwa�nie, staraj�c si� wybada� ogrom jego niewiedzy.

M�czyzna pokiwa� g�ow� niecierpliwie.

��W Transcendencji � ci�gn�� B��kitny Pancerzyk � bardzo wyrafinowany sprz�t mo�e sterowa� urz�dzeniami znacznie sprawniejszymi od tych na dole. Oczywi�cie w razie wsp�zawodnictwa o charakterze ekonomicznym czy militarnym zwyci�zc� zawsze pozostaje strona maj�ca lepsze systemy komputerowe. Takie systemy oczywi�cie nale�� do tych, kt�rzy znajduj� si� na Szczycie Przestworzy lub w Transcendencji. Wszystkie rasy staraj� si� tam migrowa� w celu realizowania w�asnych utopii. Ale c� mo�na zrobi�, je�li oka�e si�, �e to, co stworzy�e�, jest o wiele inteligentniejsze od ciebie? Wynika z tego, �e mo�liwo�ci katastrofy nie maj� granic, nawet je�li istniej�ca Moc nie chce nikogo skrzywdzi�. Istnieje wi�c niezliczona liczba receptur na bezpieczne wykorzystanie mo�liwo�ci, jakie daje Transcendencja. Rzecz jasna trudno je skutecznie wypr�bowa� gdziekolwiek poza Transcendencj�. Natomiast gdy wprowadzi� je do urz�dze� skonstruowanych na ich podstawie, same receptury staj� si� w pe�ni �wiadomymi bytami.

Na twarzy Phama Nuwena pojawi�y si� wyra�ne oznaki, �e zaczyna rozumie�.

Ravna pochyli�a si� do przodu, aby zwr�ci� na siebie uwag� rudzielca.

��W archiwach jest mn�stwo skomplikowanych rzeczy. �adna z nich nie ma �wiadomo�ci, ale niekt�re mog� j� uzyska�, je�li jaka� m�oda, naiwna rasa uwierzy obietnicom. My�limy, �e w�a�nie to sta�o si� w przypadku Kr�lestwa Straumy. Zostali oszukani przez dokumentacj�, kt�ra obiecywa�a im cuda. Zostali oszuka�czo pokierowani do stworzenia transcendentnego bytu, Mocy � ale takiej, jaka szuka ofiar w�r�d istot rozumnych � zofont�w � �yj�cych w Przestworzach. Moce cz�sto okazywa�y si� pe�ne z�ej woli, �artobliwe, oboj�tne, ale na og� wszystkie znajdywa�y sobie lepsze sposoby na wykorzystanie czasu ni� eksterminacja ma�ych karaluch�w w tej kosmicznej dziczy.

Pham w zamy�leniu potar� szcz�k�.

��W porz�dku. Wydaje mi si�, �e zaczynam rozumie�. Ale mam wra�enie, �e to, co m�wicie, jest wszystkim wiadome. Je�li zawsze ma si� do czynienia ze �miertelnym niebezpiecze�stwem, jak to mo�liwe, �e ci ze Straumy tak si� dali nabra�?

��Pech i karygodne zaniedbania. � S�owa wysz�y z jej ust z niespodziewan� si��. Nie zdawa�a sobie sprawy, �e by�a tak przyt�oczona spraw� Straumy. Gdzie� w �rodku jej dawne uczucia, jakie �ywi�a wobec Kr�lestwa Straumy, wci�� �y�y. � Pos�uchaj. Operacje w G�rnych Przestworzach i w Transcendencji zawsze s� niebezpieczne. Cywilizacje �yj�ce w g�rze nie istniej� zbyt d�ugo, ale zawsze znajduj� si� tacy, kt�rzy pr�buj� si� tam dosta�. Bardzo niewiele zagro�e� naprawd� okazuje si� aktywnym z�em. To, co przydarzy�o si� Straumerom� Natkn�li si� na receptur� obiecuj�c� im cudowny skarb. Bardzo mo�liwe, �e by�o to k�amstwo, kt�rego prawdziwo�ci nikt nie chcia� weryfikowa� przez miliony lat, poniewa� wydawa�o si� to zbyt niebezpieczne. Masz racj�, Straumerzy zdawali sobie spraw� z niebezpiecze�stwa. Ale oni po prostu rozwa�yli ryzyko i dokonali z�ego wyboru. Niemal trzecia cz�� zagadnie� b�d�cych przedmiotem studi�w teologii stosowanej dotyczy�a odpowiedzi na pytanie, jak ta�czy� wok� p�omieni, by samemu nie sp�on��.

Nikt nie zna� szczeg��w kl�ski Straumy, ale mo�na si� by�o ich domy�li� na podstawie kilkuset podobnych przypadk�w.

��Tak wi�c za�o�yli swoj� baz� w Transcendencji przy zagubionym archiwum, je�li to w�a�nie by�o zagubione archiwum. Zacz�li stosowa� procedury, jakie odkryli. Mo�esz by� pewien, �e wi�kszo�� czasu sp�dzili, pr�buj�c doszuka� si� oznak oszustwa. Bez w�tpienia receptura stanowi�a seri� mniej lub bardziej zrozumia�ych czynno�ci z jasno zaznaczonym punktem rozpocz�cia. Wczesne etapy wymaga�y u�ycia komputer�w i program�w bardziej skutecznych ni� jakiekolwiek istniej�ce w Przestworzach, ale pozornie pos�usznych.

���Tak. Nawet w Powolno�ci du�y program mo�e by� pe�en niespodzianek.

Ravna pokiwa�a g�ow�.

��A cz�� z tych, o kt�rych m�wi�, mo�e by� r�wnie z�o�ona jak osobowo�� cz�owieka lub nawet cz�owieka przerasta�. Oczywi�cie Straumerzy na pewno zdawali sobie z tego spraw� i pr�bowali odizolowa� w�asne twory. Ale bior�c pod uwag� przewrotn�, a zarazem wyj�tkowo sprytn� konstrukcj� nie powinno by� zaskoczeniem, �e twory przenikn�y do lokalnej sieci laboratorium i zniekszta�ci�y przekazywane za jej po�rednictwem informacje. Od tej chwili Straumerzy nie mieli �adnych szans. Najbardziej ostro�ni cz�onkowie personelu zostali oszukani jak absolutni nowicjusze. Wykrywane by�y zagro�enia-widma, co wymaga�o uruchamiania tryb�w awaryjnych. Powstawa�y urz�dzenia coraz bardziej skomplikowane, z coraz mniejsz� ilo�ci� zabezpiecze�. Przypuszczalnie ludzie zostali zabici lub �przeprogramowani�, jeszcze zanim Perwersja osi�gn�a poziom transinteligencji.

Zapad�a d�uga cisza. Pham Nuwen wygl�da� jakby mu udzielono reprymendy. Tak. Jest jeszcze wiele rzeczy, o kt�rych nie masz zielonego poj�cia, cz�owieku. Pomy�l o tym, co Stary m�g� zaplanowa� dla ciebie.

B��kitny Pancerzyk wygi�� jedno z pn�czy, aby skosztowa� jakiej� brunatnej konkokcji pachn�cej wodorostami.

��Nie�le powiedziane, lady Ravno. Ale obecna sytuacja r�ni si� od tego opisu w jednym punkcie. Mo�e to po prostu szcz�liwy traf, ale na pewno bardzo istotny� Widzicie, tu� przed opuszczeniem Centrali Straumy wzi�li�my udzia� w przyj�ciu pla�owym zorganizowanym przez Skrodoje�d�c�w Mniejszych. To, co zasz�o, dotkn�o ich w bardzo niewielkim zakresie, wielu z nich nawet nie zauwa�y�o utraty niezale�no�ci przez Straum�. Przy odrobinie szcz�cia oni mog� by� ostatnimi, kt�rzy ulegn� zniewoleniu. � Jego piskliwy glos obni�y� si� o ca�� oktaw�, a nast�pnie ucich�. � Na czym to stan��em? Ach tak, na przyj�ciu. By� tam jeden taki go��, nieco bardziej witalny ni� ca�a reszta. Kilka lat temu zosta� po��czony z w�drownym satelit� pewnej agencji informacyjnej ze Straumy. Podczas rozmowy okaza�o si�, �e nadal s�u�y� jako tajne �r�d�o przekazywania danych, cho� tak ma�o znacz�ce, �e nawet nie umieszczano go na li�cie sieciowej tej agencji� W ka�dym razie straumerscy badacze w laboratorium � przynajmniej cz�� z nich � nie post�powali tak nieostro�nie, jak m�wisz. Podejrzewali ewentualno�� wyzwolenia si� Perwersji i zamierzali temu przeszkodzi�.

To by�o co� nowego, ale�

��Nie wygl�da na to, �eby im si� uda�o, nieprawda�?

��Przytakuj�. Nie uda�o im si� niczemu zapobiec, ale za to zorganizowali ucieczk� dwoma statkami z planety, gdzie znajdowa�o si� laboratorium. Przekazali tak�e wiadomo�� o tym kana�ami, na kt�rych ko�cu znajdowa� si� m�j znajomy ze wspomnianego bankietu. I teraz najwa�niejsze. Przynajmniej jeden z tych statk�w wywozi� ze sob� ko�cowe fragmenty receptury � zanim zosta�y one w��czone do projektu konstrukcyjnego Perwersji.

��Na pewno by�y jakie� kopie� � zacz�� Pham Nuwen. Ravna uciszy�a go gestem d�oni. Dzi� otrzyma� ju� do�� szkolnych wyja�nie�. Informacja by�a niewiarygodna. Z wielk� uwag� �ledzi�a wszystkie wiadomo�ci o katastrofie Kr�lestwa Straumy. Kr�lestwo by�o pierwsz� koloni�-c�rk� Sjandry Kei w G�rnych Przestworzach. Obserwowanie jej upadku by�o przera�aj�cym do�wiadczeniem. Ale nigdzie w grupie Zagro�enia nie by�o nawet najmniejszej wzmianki sugeruj�cej, �e powsta�a Perwersja by�a niekompletna.

��Je�li to prawda, Straumerzy maj� jeszcze szans�. Wszystko zale�y od tego, jakie fragmenty projektu zosta�y zabrane.

��W�a�nie. Oczywi�cie ludzie zdawali sobie z wszystkiego spraw�. Postanowili uda� si� prosto w kierunku Dna Przestworzy, aby p�niej po��czy� si� tam ze swymi wsp�lnikami ze Straumy.

Co � bior�c pod uwag� ostateczn� wielko�� katastrofy � nigdy nie nast�pi. Ravna odchyli�a si� na krze�le, po raz pierwszy od wielu godzin zapominaj�c o Phamie Nuwenie. Najbardziej prawdopodobne by�o to, �e oba statki zosta�y zniszczone. Je�li tak si� nie sta�o, to nale�a�o przyzna� Straumerom, �e ucieczka w kierunku Dna stanowi�a w miar� rozs�dne posuni�cie. Je�li mieli to, o czym m�wi� B��kitny Pancerzyk, Perwersja b�dzie bardzo zainteresowana ich odnalezieniem. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e B��kitny Pancerzyk i Zielona �ody�ka nie powiadomili o tym �adnych grup dyskusyjnych.

��Wi�c wiecie, gdzie mieli si� po��czy�? � spyta�a cicho.

��Mniej wi�cej.

Zielona �ody�ka zacharcza�a co� do niego.

��Oczywi�cie nie mamy tej informacji w pami�ciach � wyja�ni�. � Wsp�rz�dne s� zarejestrowane w bezpiecznym miejscu na naszym statku. Ale jest jeszcze jedna rzecz. Straumerzy mieli plan awaryjny, na wypadek gdyby po��czenie nie dosz�o do skutku. Zaplanowali przes�a� sygna� do Przeka�nika za pomoc� pok�adowego nadajnika ultrafalowego.

��Poczekaj. Jak du�y jest ten statek? � Ravna nie by�a specjalistk� od warstw fizycznych, ale wiedzia�a, �e g��wne nadbiorniki Przeka�nika to roje element�w antenowych rozproszonych na przestrzeni kilku lat �wietlnych, oddalone dziesi�� tysi�cy kilometr�w jeden od drugiego.

B��kitny Pancerzyk potoczy� si� w t� i z powrotem, co by�o gestem oznaczaj�cym znaczne podekscytowanie.

��Nie wiemy, ale raczej nie by� szczeg�lnie wielki. Z tej odleg�o�ci uda si� go wykry� tylko przy precyzyjnym wyszukiwaniu ogromn� anten�.

��Przypuszczamy, �e to tak�e stanowi�o cz�� ich planu � doda�a Zielona �ody�ka � aczkolwiek to ju� szczyt desperacji. Od czasu gdy przybyli�my do Przeka�nika, rozmawiali�my z kilkoma przedstawicielami org�

��Dyskretniej! Ciszej! � wtr�ci� gwa�townie B��kitny Pancerzyk.

��Oczywi�cie. Poprosili�my organizacj�, aby w��czy�a nas�uch i odszuka�a ten statek. Obawiam si�, �e nie rozmawiali�my z w�a�ciwymi osobami. Wszyscy nie bardzo nam wierz�. W ko�cu ca�a opowie�� pochodzi od Skrodoje�d�ca Mniejszego. To, o co prosimy, jest us�ug� raczej kosztown�, a wydaje si�, �e obecnie ceny s� szczeg�lnie wysokie.

Ravna stara�a si� och�odzi� sw�j entuzjazm. Gdyby dowiedzia�a si� o tym na spotkaniu grupy dyskusyjnej, by�aby to jeszcze jedna ciekawostka. Dlaczego wi�c nagle podnieca si�, kiedy bezpo�rednio przekazano jej nowin�? Na moce, co za ironia losu! Kilkuset klient�w z samego Szczytu i Transcendencji � w��czaj�c w to Starego � wykorzystywa�o wszelkie dost�pne �rodki Przeka�nika, by zaspokoi� sw� ciekawo�� dotycz�c� upadku Straumy, a tymczasem najwa�niejsza informacja znajdowa�a si� w zasi�gu r�ki, lecz nie mog�a przebi� si� przez chaos wywo�any ich gor�czkowo prowadzonym dochodzeniem.

��Z kim rozmawiali�cie? Zreszt� to niewa�ne. � Mo�e powinna p�j�� i opowiedzie� ca�� histori� Grondrowi �Kalirowi. � My�l�, �e powinni�cie wiedzie�, �e ja tak�e jestem � zupe�nie niewa�nym! - pracownikiem Organizacji Vrinimi. Mo�e uda mi si� wam pom�c.

Spodziewa�a si�, �e z powodu tak szcz�liwego zbiegu okoliczno�ci us�yszy okrzyki zaskoczenia. Zamiast tego nast�pi�a chwila przerwy w rozmowie. Wygl�da�o na to, �e B��kitny Pancerzyk wy��czy� si� z konwersacji. Wreszcie odezwa�a si� Zielona �ody�ka.

��Rumieni� si� Prawd� m�wi�c, wiedzieli�my o tym. B��kitny Pancerzyk wyszuka� ci� w spisie pracownik�w. Jeste� jedynym cz�owiekiem w organizacji. Nie pracujesz w Dziale Obs�ugi Klienta, ale my�leli�my, �e je�li spr�bujemy z tob� porozmawia�, to mo�e nas chocia� wys�uchasz.

Pn�cza B��kitnego Pancerzyka wyda�y przenikliwy chrz�st. Czy by� to wyraz poirytowania? A mo�e wreszcie uda�o mu si� nad��y� za rozmow�.

��Tak. Skoro ju� zdecydowali�my si� na szczero��, to chyba powinni�my wyzna� ci, �e spodziewamy si� r�wnie� wyci�gn�� korzy�ci dla siebie. Je�li statek uciekinier�w b�dzie m�g� udowodni�, �e Perwersja wcale nie jest pe�n� Perwersj� Klasy Drugiej, wtedy by� mo�e uda si� przekona� klient�w, �e nasz �adunek nie zosta� ska�ony. Gdyby tylko moi przyjaciele certyfikanci o tym wiedzieli, na pewno pe�zaliby u twych st�p, lady Ravno.

Gdy by�o ju� po wszystkim, Ravna zapad�a w g��boki sen. Ranek dawno ju� si� rozpocz��, kiedy wreszcie zdecydowa�a si� obudzi�. Uparty, monotonny d�wi�k telefonu by� tak g�o�ny, �e przep�dzi� nawet najprzyjemniejsze wizje. Otworzy�a oczy. Na jej twarzy malowa� si� wyraz absolutnej dezorientacji i rozkoszy. W ramionach �ciska�a mocno� ogromn� poduch�. Cholera. Ju� sobie poszed�. Na kr�tk� chwil� obr�ci�a si� na plecy, pr�buj�c uporz�dkowa� sobie wszystko w pami�ci. Przez ostatnie dwa lata by�a bardzo samotna, do minionej nocy nawet nie zdawa�a sobie sprawy jak bardzo. Szcz�cie tak niespodziewane, a przy tym tak intensywne� fascynuj�ce uczucie.

Telefon nie przestawa� dzwoni�. W ko�cu stoczy�a si� z ��ka i chwiejnym krokiem przesz�a przez pok�j. Powinni da� sobie spok�j ze stosowaniem tych zacofanych urz�dze� z epoki technoprymitywnej.

��S�ucham?

To by� jeden ze Skrodoje�d�c�w. Zielona �ody�ka?

��Przepraszam ci�, Ravno, ale� czy dobrze si� czujesz? Ravna nagle zda�a sobie spraw�, �e mo�e wygl�da� nieco dziwnie: g�upkowaty u�miech od ucha do ucha, w�osy stercz�ce na wszystkie strony. D�oni� przykry�a usta, t�umi�c �miech.

��Wszystko w porz�dku. Czuj� si� dobrze. � I to jak! - O co chodzi?

��Chcieliby�my ci podzi�kowa� za pomoc. Nie mieli�my poj�cia, �e jeste� tak wysoko postawiona. Setki godzin pr�bowali�my przekona� organizacj�, �eby wys�ucha�a uciekinier�w. A zaledwie godzin� po naszej rozmowie powiedziano nam, �e poszukiwanie sygna�u zostanie wszcz�te w trybie natychmiastowym.

��Uhm. � Co takiego? � To znakomicie, ale nie jestem pewna, czy ja� W ka�dym razie kto za to p�aci?

��Nie mam poj�cia, ale to naprawd� droga rzecz! Powiedziano nam, �e do poszukiwa� zaanga�owano g��wny nadbiornik. Je�li ktokolwiek jeszcze stamt�d nadaje, powinni�my o tym wiedzie� w ci�gu kilku godzin.

Gaw�dzili jeszcze par� minut. Ravna stopniowo zaczyna�a si� we wszystkim orientowa�, w miar� jak wydarzenia z ostatnich dziesi�ciu godzin i zwi�zane z nimi wra�enia zacz�y si� uk�ada� w jej my�lach, tworz�c wyra�ny podzia� na sprawy zawodowe i pozazawodowe przyjemno�ci. Mia�a podejrzenia, �e organizacja pods�ucha�a jej rozmow� w �Tu�aczej Kompanii�. Mo�e Grondr us�ysza� ca�� opowie�� i da� wiar�? Ale jeszcze wczoraj u�ala� si� nad przeci��eniem nadbiornika. W ka�dym razie to dobra wiadomo�� � mo�e nawet bardzo dobra. Je�li opowie�� Je�d�ca by�a prawdziwa, mog�o si� okaza�, �e Perwersja Straumy wcale nie dosta�a si� do Transcendencji. Natomiast je�eli w statku uciekinier�w rzeczywi�cie znajdowa�y si� istotne informacje, kt�re pomog�yby j� zniszczy�, mo�e nawet uda�oby si� ocali� Kr�lestwo Straumy.

Kiedy Zielona �ody�ka wy��czy�a si�, Ravna zacz�a chodzi� po mieszkaniu, staraj�c si� wszystko u�o�y� sobie w g�owie i rozwa�aj�c w my�lach inne mo�liwo�ci. Jej dzia�ania stawa�y si� coraz bardziej celowe i powoli zaczyna�a si� dobudza�. By�o mn�stwo rzeczy, kt�re chcia�a sprawdzi�.

Telefon znowu zadzwoni�. Tym razem wcze�niej skontrolowa�a, kto jest po drugiej stronie. Ojojoj! To by� Grondr Vrinimikalir. D�oni� przyczesa�a w�osy. Niestety wci�� nie chcia�y si� uk�ada�, ale ten aparat nie pozwala� u�ytkownikowi udawa�, �e go nie ma. Po chwili zauwa�y�a jednak, �e Grondr tak�e nie wygl�da� zbyt �wie�o. Na jego chitynowym obliczu dostrzeg�a ciemne smugi, cz�ciowo przykrywaj�ce nawet plamki oczne. Odebra�a.

��Ach! � Przez chwil� g�os przypomina� dziwaczny skrzek, lecz po chwili wr�ci� do normalnego poziomu. � Dzi�kuj�, �e odebra�a�. Zadzwoni�bym wcze�niej, ale mieli�my tu niez�y� chaos. � Gdzie si� podzia� jego ch�odny dystans? � Chc�, �eby� wiedzia�a, �e organizacja nie ma z tym nic wsp�lnego. Do niedawna jeszcze byli�my ca�kowicie zablokowani. � Tu nast�pi� do�� bez�adny opis zmasowanego ataku ��dnych informacji klient�w staraj�cych si� wykorzysta� wszelkie zasoby organizacji.

Kiedy Grondr gubi� si� w wyja�nieniach, Ravna w��czy�a wykaz danych o ostatnich godzinach dzia�alno�ci Przeka�nika.

Na Wielkie Moce: Wsp�czynnik zaj�cia sze��dziesi�t procent? Zajrza�a do grupy dyskusyjnej Koszty komunikacji. Przebieg�a wzrokiem wiadomo�� z konkurencyjnego �Wiatropiewu�. J�zyk tych nad�tych pysza�k�w jak zwykle wype�nia�y g�rnolotne i pompatyczne zwroty, ale ich propozycja zast�pienia Przeka�nika brzmia�a ca�kiem serio. To by�a w�a�nie jedna z tych rzeczy, kt�rych s�usznie obawia� si� Grondr.

���tymczasem Stary wci�� prosi� o wi�cej. W ko�cu zorientowali�my si�, o co chodzi, i zdecydowali�my si� stawi� mu czo�o� To znaczy, byli�my blisko zastosowania �rodk�w przymusu. Mamy, rzecz jasna, mo�liwo�ci, aby zniszczy� statek, kt�ry do nas przys�a�. Nie wiadomo, jaka by�aby jego riposta, ale w ko�cu uda�o nam si� wyt�umaczy�, �e jego ��dania s� dla nas rujnuj�ce. Dzi�ki Mocom, wyda� si� tym ubawiony i wycofa� si�. Obecnie jego dost�p zosta� ograniczony do jednego nadbiornika. Wykorzystuje go jedynie do poszukiwania sygna�owego, kt�re nie ma nic a nic wsp�lnego z nami.

Hmm. Jedna zagadka rozwi�zana. Stary musia� w�szy� gdzie� wok� �Tu�aczej Kompanii� i pods�ucha� opowie�� Skrodoje�d�c�w.

��Mo�e wszystko si� jako� u�o�y. Ale musimy by� twardzi, na wypadek gdyby Stary znowu chcia� nas wykorzysta�. � S�owa zosta�y wypowiedziane, zanim zorientowa�a si� komu w�a�ciwie udziela rady.

Wydawa�o si�, �e Grondr nie zwr�ci� na to uwagi. A je�li nawet zwr�ci�, to w�a�nie po�piesznie jej przytakn��.

��Jasne, jasne. M�wi� ci, gdyby Stary by� zwyczajnym klientem, zosta�by na zawsze wpisany na czarn� list� za to, co zrobi�� Ale z drugiej strony, gdyby by� zwyczajnym klientem, nigdy nie uda�oby mu si� oszuka� nas w taki spos�b.

Grondr potar� twarz pulchnymi bia�ymi paluchami.

���aden zwyk�y klient z Przestworzy nie potrafi�by zmieni� zapis�w dotycz�cych ekspedycji barki po�owowej. Nawet �adna cywilizacja ze Szczytu nie mog�aby si� w�ama� do naszej graciarni i wykorzysta� tych resztek, nie wzbudzaj�c naszych najmniejszych podejrze�.

Barka? Resztki? Ravna zaczyna�a zdawa� sobie spraw�, �e ona i Grondr nie m�wili o tym samym.

��Co takiego zrobi� Stary?

��Chcesz pozna� szczeg�y? Teraz ju� je znamy. Od upadku Straumy Stary bardzo interesowa� si� lud�mi. Na nieszcz�cie nie mieli�my �adnych ch�tnych, aby mu zaoferowa�. Uciek�a si� wi�c do manipulacji, zmieniaj�c dane w rejestrze naszej graciarni. Uda�o nam si� odzyska� nie zmienion� kopi� danych rejestracyjnych od jednej z naszych filii. Nasza barka rzeczywi�cie z�owi�a wrak ludzkiego statku. W �rodku znajdowa�y si� cz�ci cia�, ale nie by�o tam nic, co by nadawa�o si� do o�ywienia. Stary musia� z�o�y� do kupy i dopasowa� cz�ci z r�nych cia�, kt�re tam znalaz�. By� mo�e nawet sam stworzy� wspomnienia utworzonego przez siebie cz�owieka poprzez ekstrapolacje danych o kulturze ludzkiej, kt�re skopiowa� z archiw�w. Poniewczasie uda�o nam si� skojarzy� jego pierwsze zlecenia z w�amaniem do naszego z�omowiska�

Grondr klekota� dalej, ale Ravna ju� nie s�ucha�a. Jej oczy wpatrywa�y si� t�po w ekran telefonu. Jeste�my jak ma�e rybki, kt�re g��boka woda chroni przed rybakami znajduj�cymi si� na g�rze. Ale chocia� rybacy nie mog� zej�� do nas na d�, maj� w zanadrzu ca�� mas� wabik�w i innych �miertelnych sztuczek. A wi�c Pham�

��A wi�c Pham Nuwen jest robotem � powiedzia�a cicho.

��Niezupe�nie. Jest cz�owiekiem i dzi�ki sfa�szowanej pami�ci mo�e dzia�a� autonomicznie. Ale w chwili gdy Stary wykupuje ca�e pasmo, staje si� jedynie Zdalnie Sterowanym Wys�annikiem. � R�k� i okiem Mocy.

Narz�dy g�bowe Grondra zaklekota�y w wyrazie �a�osnego zak�opotania.

��Ravno, nie wiemy dok�adnie, co sta�o si� wczorajszej nocy. Nie by�o potrzeby, aby poddawa� ci� bezpo�redniej kontroli. Ale Stary zapewnia nas, �e ju� nie potrzebuje prowadzi� bezpo�rednich bada�. W ka�dym razie nie mamy zamiaru udost�pnia� mu ca�ego pasma, by m�g� kiedykolwiek jeszcze pr�bowa�.

Nieznacznie kiwn�a g�ow�. Czu�a, jak jej twarz oblewa fala zimna. Nigdy jeszcze nie czu�a si� jednocze�nie tak w�ciek�a i przera�ona jak w tej chwili. Poczu�a nag�y zawr�t g�owy i s�aniaj�c si�, odesz�a od telefonu, nie zwracaj�c uwagi na zaniepokojone okrzyki Grondra. Fragmenty opowie�ci, kt�rych nas�ucha�a si� w liceum, odbija�y si� teraz echem w jej umy�le wraz z urywkami mit�w tworz�cych dziesi�tki ludzkich religii. Konsekwencje, konsekwencje. Przed niekt�rymi potrafi�a si� broni�, innym nie da�o si� ju� zapobiec.

Lecz gdzie� pod tymi wszystkimi wspomnieniami, po�r�d przera�enia i w�ciek�o�ci, pojawi�a si� jedna, niewiarygodnie idiotyczna my�l. Sp�dzi�a osiem godzin twarz� w twarz z Moc�. By�o to do�wiadczenie, kt�remu po�wi�cano ca�e rozdzia�y w podr�cznikach, do�wiadczenie, kt�re zawsze wydawa�o si� odleg�e i nigdy do ko�ca nie wyja�nione. By�o to co�, czym nie m�g� pochwali� si� �aden z mieszka�c�w Sjandry Kei. Przynajmniej do tej pory.

Od d�u�szego czasu Johanna znajdowa�a si� w �odzi. Wydawa�o si�, �e s�o�ce wcale nie zachodzi, chocia� raz by�o tu� za ni�, nisko nad horyzontem, innym razem widzia�a je przed sob�, wysoko na niebie, jeszcze innym kry�o si� za chmurami i krople deszczu uderza�y o nieprzemakalny brezent roz�o�ony na okrywaj�cych j� kocach. Sp�dzi�a dziesi�� godzin w zamroczeniu spowodowanym potwornym b�lem. Wok� niej dzia�y si� rzeczy jak z koszmarnego snu. Widzia�a pe�no dziwnych stworze�, kt�re �ci�ga�y z niej ubranie lepi�ce si� od krwi. Jakie� delikatne r�ce i szczurze pyski opatrzy�y jej rany i wla�y w wysch�e gard�o ch�odn� wod�. Kiedy rzuca�a si� we �nie, Mama poprawia�a koce i pociesza�a j� wydaj�c dziwaczne d�wi�ki. Przez d�ugie godziny kto� ciep�y le�a� obok. Czasem by� to Jefri, ale cz�ciej ogromny pies, kt�ry mrucza�.

Deszcz usta�. S�o�ce znajdowa�o si� teraz po lewej stronie �odzi, ale ukryte za jakim� zimnym, hurkocz�cym cieniem. Powoli zaczyna�a rozr�nia� g��wne �r�d�a cierpienia. Najbardziej obola�e by�y klatka piersiowa i rami�, za ka�dym razem kiedy �odzi� kiwa�o na boki, czu�a gwa�towne uk�ucia. Ale dokucza� jej tak�e brzuch. Odczuwa�a pustk� i ssanie, kt�re nie mia�o nic wsp�lnego z md�o�ciami. By�a po prostu straszliwie g�odna i spragniona.

Stopniowo zaczyna�a sobie wszystko przypomina� i odr�nia� rzeczywiste wydarzenia od sennych widze�. Istnia�y bowiem koszmary, kt�rych nigdy ju� nie da si� odp�dzi�, poniewa� zdarzy�y si� naprawd�. Poniewa� nadal trwa�y.

Na d�ugo przed powstaniem Ruchu Ociosa, Snyceria by�a najs�awniejszym pa�stwem-miastem po zachodniej stronie Lodowych K��w. Jej za�o�yciel przyby� tu przed sze�cioma wiekami. W tamtych czasach �ycie na p�nocy by�o bardziej surowe. �nieg le�a� przez ca�y rok nawet w dolinach. Snycerz zacz�� jako samotny pionier, pojedyncza sfora w ma�ej chatce nad wrzynaj�c� si� daleko w l�d zatok�. By� jednocze�nie my�liwym, my�licielem i artyst�. W promieniu stu mil od jego siedziby nie zbudowano �adnych osad. Tylko dwana�cie pierwszych pos�g�w Snycerza opu�ci�o jego chat�, to one jednak rozs�awi�y imi� tw�rcy. Trzy przetrwa�y do tej pory. Pewne miasto w Republice D�ugich Jezior sw� nazw� zawdzi�cza�o jednemu z nich, pieczo�owicie przechowywanemu w muzeum.

Wraz ze s�aw� przybyli pierwsi uczniowie. Z jednej chaty zrobi�o si� dziesi��, poustawianych w dowolny spos�b na wybranym przez Snycerza fiordzie. Min�� wiek czy dwa, rzecz jasna przynosz�c ze sob� zmiany w osobowo�ci Snycerza. On jednak ba� si� zmian i tego uczucia, �e prawdziwa dusza powoli z niego uchodzi. Stara� si� zatrzyma� z niej jak najwi�cej, niemal ka�dy stara si� to robi� w taki czy inny spos�b. W najgorszym wypadku sfora ucieka si� do perwersji i rozmna�a si� tylko wsobnie. Dla Snycerza nieuchronne zmiany stanowi�y wyzwanie i bodziec do poszukiwa�. Wiele czasu po�wieci�, staraj�c si� rozstrzygn�� kwesti� znaczenia pojedynczego cz�onka dla og�lnej kondycji ca�ej duszy. Prowadzi� badania nad szczeniakami i ich wychowaniem. Stara� si� wynale�� skuteczn� metod� odgadywania, jaki wk�ad w rozw�j danej duszy b�dzie mia� taki czy inny nowy osobnik. W ko�cu nauczy� si� kszta�towa� dusz� przez odpowiednie szkolenie fragment�w.

Rzecz jasna nie by�a to �adna nowo��. Ta dziedzina nauki stanowi�a podstaw� wi�kszo�ci religii i ka�de miasto mia�o swoich kojarzycieli i sforotw�rc�w. Tego rodzaju wiedza, niezale�nie od jej obiektywnej warto�ci, stanowi�a istotny wk�ad w ka�d� kultur�. Snycerz podda� j� jedynie szczeg�owej analizie, wolnej od tradycyjnych uprzedze�. �agodnie eksperymentowa� na sobie oraz na innych artystach zamieszkuj�cych ma�� koloni�. Przygl�da� si� rezultatom i na ich podstawie planowa� nast�pne eksperymenty. Kierowa� si� raczej tym, co widzia�, ni� tym, w co pragn��by wierzy�.

Zgodnie z r�nymi normami spo�ecznymi obowi�zuj�cymi w jego czasach to, co robi�, by�o uznawane za herezj�, zboczenie lub zwyk�e szale�stwo. We wczesnym okresie �ycia kr�l Snycerz by� postaci� r�wnie znienawidzon� jak Ocios trzy stulecia p�niej. Ale daleka p�noc wci�� pozostawa�a krain� d�ugiej i surowej zimy. Narody zamieszkuj�ce po�udnie wcale nie kwapi�y si�, by wysy�a� przeciwko Snycerii swoje armie. Jeden raz ich wojska powa�y�y si� na tak� eskapad� i ponios�y sromotn� kl�sk�. M�dry Snycerz nigdy nie pr�bowa� napada� na po�udniowe ziemie, przynajmniej nie bezpo�rednio. Tymczasem osada, kt�r� za�o�y�, rozrasta�a si� coraz dynamiczniej, ale s�awa zwi�zana ze sztuk� i rzemios�em meblarskim nie by�a w stanie przy�mi� zupe�nie innej reputacji, jak� zyska�o sobie to miejsce w wielu krainach �wiata. Sfory o zgrzybia�ym sercu przybywa�y do miasta i wraca�y z niego nie tylko odm�odzone, ale tak�e inteligentniejsze i szcz�liwsze. Miasto sta�o si� okolicznym o�rodkiem my�li technicznej: tu powsta�y pierwsze maszyny tkackie, skrzynie przek�adniowe i wiatraki, tu rodzi� si� przemys�. To miejsce by�o czym� nowym. I nie chodzi�o tylko o wynalazki. Nowi byli tutejsi mieszka�cy, kt�rzy wyszli spod r�ki Snycerza, i miasto b�d�ce jego dzie�em.

W�drownik siedzia� na stopniach swojej kwatery � cz�onkowie opierali si� o siebie plecami � kiedy Snycerka przysz�a do niego nast�pnego dnia. By�a sama, ubrana w proste, zielone kurtki, jakie pami�ta� z czas�w ostatniego pobytu w tych stronach.

Nie pok�oni� si� ani nie wyszed� jej naprzeciw. Przez chwil� przygl�da�a mu si� oboj�tnie, po czym usiad�a kilka jard�w dalej.

��Co z Dwunogiem? � spyta�.

��Wyj�am mu be�t i zaszy�am ran�. My�l�, �e prze�yje. Moi doradcy ucieszyli si� z tej nowiny. To stworzenie nie zachowywa�o si� jak istota obdarzona rozumem. Rzuca�o si�, nawet gdy je przywi�zano, tak jakby w og�le nie mia�o poj�cia o chirurgii� Jak twoja g�owa?

��W porz�dku, dop�ki nie ruszam si� z miejsca. � Ostatni z jego cz�onk�w � Strup � le�a� za drzwiami w ciemnym wn�trzu zajmowanego przez niego domku. � Wygl�da na to, �e tympan si� goi. Za kilka dni powinienem by� w pe�ni si�.

��To dobrze. � Uszkodzony tympan m�g� oznacza� ci�g�e problemy natury psychicznej lub nawet konieczno�� poszukania nowego cz�onka, co wi�za�o si� z bolesnym zadaniem znalezienia jakiego� sposobu spo�ytkowania cz�onka od��czonego. � Pami�tam ci�, pielgrzymie. Wszyscy twoi cz�onkowie si� zmienili, ale wci�� jeste� tym samym W�drownikiem co kiedy�. Ostatnim razem przynios�e� ze sob� mn�stwo wspania�ych opowie�ci. By�am pod wra�eniem twojej wizyty.

��A ja by�em pod wra�eniem spotkania z wielkim Snycerzem. Dlatego wr�ci�em.

Przekrzywi�a jedn� z g��w i spyta�a z kwa�n� min�.

��Masz na my�li wielkiego Snycerza sprzed lat, nie za� obecn� sparszywia�� kr�low�?

�achn�� si�.

��Co si� z tob� sta�o?

Nie odpowiedzia�a od razu. Przez chwil� siedzieli obok siebie, spogl�daj�c na miasto. Zachmurzone popo�udniowe niebo zwiastowa�o deszcz. Bryza znad kana�u zi�bi�a wargi i wyciska�a z oczu �zy. Snycerka, dr��c z zimna, nastroszy�a futro. W ko�cu si� odezwa�a.

��Stara�am si� jak najlepiej zachowa� moj� dusz� przez sze��set lat. Dok�adnie sze��set. My�l�, �e to, co obecnie sta�o si� ze mn�, jest zupe�nie normalne.

��Perwersja nigdy wcze�niej nie dokonywa�a w tobie takich spustosze�. � W�drownik na og� nie by� tak obcesowy. Sam nie wiedzia�, co go sk�oni�o do nag�ej szczero�ci.

��Tak, przeci�tna kazirodcza sfora osi�ga taki stan w ci�gu kilku stuleci, ale zanim go osi�gnie, jest ju� kompletnie zidiocia�a. Moje metody by�y du�o sprytniejsze. Wiedzia�am, kogo z kim nale�y skojarzy�, kt�re szczeniaki zatrzyma�, a kt�re wkomponowa� w inne sfory. W ten spos�b zawsze krew z mojej krwi i cia�o z mego cia�a przechowywa�y wspomnienia i dusza zachowa�a si� nieska�ona. Ale widocznie nie wszystko zrozumia�am do ko�ca albo stara�am si� osi�gn�� co�, co wykracza poza moje mo�liwo�ci. Za ka�dym razem wyb�r by� coraz trudniejszy, a� w ko�cu nie mia�am innego wyj�cia, jak wybiera� pomi�dzy cz�onkami niedorozwini�tymi psychicznie a obci��onymi fizycznym kalectwem. � Otar�a ciekn�c� �lin� z pyska jednego z cz�onk�w, po czym obr�ci�a w stron� swego miasta wszystkie g�owy, opr�cz g�owy �lepca. � Teraz mamy najpi�kniejsze dni lata, wiesz? Wszystko, co zielone, pnie si� w g�r� jak oszala�e, aby zagarn�� sobie jak najwi�cej gasn�cego ju� ciep�a. � Rzeczywi�cie wydawa�o si�, �e ziele� wdar�a si� wsz�dzie: ostnice zaj�y podn�a wzg�rz i obrze�a miasta, paprocie obficie poros�y zbocza, wrzos za� pi�� si� dzielnie ku szarym koronom g�r po drugiej stronie kana�u. � Kocham to miejsce.

Nigdy nie przypuszcza�, �e b�dzie kiedy� pociesza� Snycerza nad Snycerzami.

��Ty uczyni�a� to miejsce tak cudownym. M�wiono mi o tym wsz�dzie po drodze, po tamtej stronie �wiata� I za�o�� si�, �e po�owa miejscowych sfor jest z tob� spokrewniona.

��T-tak, zawsze cieszy�am si� powodzeniem, o jakim najwi�kszym rozpustnikom nawet si� nie �ni�o. Nigdy nie brak�o mi kochanek ani kochank�w, nawet je�li potem nie mog�am sama wykorzysta� wszystkich szczeniak�w. Nieraz my�l� sobie, �e w�a�nie moje m�ode by�y dla mnie najwi�kszym eksperymentem. Skrupi�o i Wendacjusz w wi�kszo�ci sk�adaj� si� z moich potomk�w� ale tak�e i Ocios.

To dopiero! Ostatnia wiadomo�� by�a dla W�drownika absolutn� nowo�ci�.

��Przez kilka ostatnich dekad pr�bowa�am pogodzi� si� ze swym losem. Nie mog� oszuka� wieczno�ci, nied�ugo b�d� musia�a uwolni� sw� dusz�. Coraz wi�cej kompetencji przyznaj� radzie. Jak mog� uzurpowa� sobie absolutn� w�adz� nad moim dominium, je�li ju� coraz mniej jestem sob�? Znowu wr�ci�am do sztuki � widzia�e� monochromatyczne mozaiki?

��Tak! S� przepi�kne.

��Poka�� ci kiedy� m�j warsztat. Ca�a procedura tworzenia jest nu��ca, ale niemal automatyczna. Wydawa�o mi si�, �e b�dzie to wspania�e zaj�cie na ostatnie lata �ycia mojej duszy. Ale teraz� ty i ten stw�r z nieba zmienili�cie wszystko. Cholera! Gdyby to zdarzy�o si� jakie� sto lat temu. Jakie� wtedy mog�abym osi�gn�� korzy�ci. Wiesz, wypr�bowali�my twoj� �obrazkow� skrzynk�. Tak dok�adnych i precyzyjnych obraz�w nie znajdziesz nigdzie na naszym �wiecie. S� troch� podobne do moich mozaik � w takim samym stopniu co s�o�ce podobne jest do �wietlika. Ka�dy obraz utworzony jest z milion�w r�nokolorowych punkt�w, p�ytek tak ma�ych, �e nie spos�b wyodr�bni� ich wzrokiem bez soczewek Skryby. Ja pracowa�am ca�e lata nad stworzeniem kilku kompozycji. A ta obrazkowa skrzynka potrafi stworzy� niezliczone tysi�ce mozaik w mgnieniu oka. Twoi przybysze sprawili, �e wszystkie dokonania mojego �ycia wydaj� mi si� czym� r�wnie nieistotnym, co drapanie jeszcze �lepego szczeniaczka o �cianki ko�yski.

Kr�lowa Snycerii p�aka�a cicho, ale w jej g�osie brzmia� gniew.

��I teraz ca�y �wiat b�dzie si� zmienia�, ale b�dzie ju� za p�no dla takiego wraka jak ja!

Niemal pod�wiadomie W�drownik wysun�� jednego cz�onka w stron� Snycerki. Cz�onek podszed� niezwykle blisko: osiem jard�w, pi��. Wkr�tce oboje us�yszeli odg�osy interferencji swoich my�li, a po chwili poczu�, �e kr�lowa powoli si� uspokaja.

U�miechn�a si� przez �zy.

��Dzi�kuj� ci� Dziwne, �e potrafisz mi wsp�czu�. Wszak najwi�kszy problem mojego �ycia to dla pielgrzyma pestka.

��Cierpia�a�. � Tylko tyle z siebie wykrztusi�.

��Przecie� wy, pielgrzymi, wci�� si� zmieniacie, zmieniacie i zmieniacie� � Jeden z jej cz�onk�w zbli�y� si� do niego i my�lenie sta�o si� dla obojga jeszcze trudniejsze.

W�drownik m�wi� wolno, koncentruj�c si� na ka�dym s�owie, maj�c nadziej�, �e nie straci w�tku w po�owie.

��Ale zawsze zostaje jaka� cz�stka duszy. Ta cz�stka sprawia, �e wci�� jestem pielgrzymem. � I nagle dozna� ol�nienia, jakie czasem przychodzi w �rodku bitewnej wrzawy lub w zam�cie, jaki powstaje podczas intymnego zbli�enia. To by� w�a�nie taki czas. � My�l�, �e �wiat w�a�nie domaga si� od ciebie zmiany duszy, w�a�nie teraz, kiedy z nieba spad� nam ten Dwun�g. Czy mo�na sobie wyobrazi� lepszy moment dla Snycerki na porzucenie starej duszy?

U�miechn�a si� i wzr�s� zam�t my�lowy, ale jednocze�nie sta� si� przyjemny.

��Nie� pomy�la�am o tym� w ten spos�b. �e to w�a�nie czas na zmiany.

W�drownik ca�y wszed� pomi�dzy jej cz�onk�w. Dwie sfory sta�y przez chwil� wymieszane, pieszcz�c si� nawzajem, czuj�c, jak ich my�li zlewaj� si� i rozp�ywaj� w s�odkim chaosie. Ostatni� rzecz�, jak� zapami�ta�y, by� gwa�towny bieg po schodach prowadz�cych do domku pielgrzyma.

W Snycerii, a nast�pnie � kilka dni p�niej � na Ukrytej Wyspie Ociosa sko�czy�y si� d�ugie dni arktycznego lata. Na pocz�tku zmierzch zapada� oko�o p�nocy, kryj�c w cieniu nawet najwy�sze wzg�rza, a potem godziny ciemno�ci wyd�u�a�y si� z ka�d� dob� coraz bardziej. Dzie� walczy� z noc�, ale noc wygrywa�a. Ostnice porastaj�ce doliny zmieni�y kolory na jesienne. Patrz�c na fiord w pe�nym s�o�cu widzia�o si� pomara�czowoczerwone podn�a wzg�rz, nast�pnie ziele� wrzosu przechodz�c� niepostrze�enie w blade szaro�ci porost�w, a dalej w ciemniejsze szaro�ci nagich ska�. �nieg czeka� na sw�j czas, kt�ry niebawem mia� nadej��.

O zachodzie s�o�ca, ka�dego dnia kilka minut wcze�niej, Presfora obchodzi�a zewn�trzne wa�y zamku Ociosa. By� to trzymilowy spacer. Ni�szych obwa�owa� strzeg�y linie stra�y, ale tu u g�ry czuwa�o tylko kilku wartownik�w. Kiedy si� do nich zbli�a�a, ust�powali jej miejsca z precyzj� nosz�c� �lady wojskowego drylu. Ale by�o w tym tak�e co� wi�cej ni� dyscyplina wojskowa: w ich oczach czai� si� strach. Trudno si� do tego przyzwyczai�. Jak daleko si�ga�a pami�ci� � a jej wspomnienia obejmowa�y okres oko�o dwudziestu lat � zawsze �y�a w strachu przed innymi, w poczuciu wstydu i winy, w poszukiwaniu kogo�, za kim mog�aby p�j��. Teraz wszystko zosta�o postawione na g�owie. Teraz pozna�a dok�adnie, od wewn�trz, jakiemu z�u si� odda�a. Wiedzia�a, dlaczego wartownicy tak si� jej bali. Dla nich by�a Ociosem.

Oczywi�cie nikomu nie dawa�a pozna� swych my�li. Jej bezpiecze�stwo zale�a�o od tego, czy mistyfikacja zako�czy si� powodzeniem. Presfora musia�a si� mocno natrudzi�, by st�umi� sw� naturaln� nie�mia�o��. Od dnia przybycia na Ukryt� Wysp� ani razu nie z�apa�a si� na l�kliwym opuszczaniu g�owy i zamykaniu oczu.

Zamiast tego mia�a spojrzenie Ociosa, kt�rego nie waha�a si� u�ywa�. Jej obch�d wa��w budzi� postrach w�r�d stra�y, tak samo jak obch�d Ociosa. Patrzy�a na swoje � jego � dominium takim samym nieprzeniknionym wzrokiem, z wszystkimi g�owami wpatrzonymi w dal, jakby widz�c rzeczy niedostrzegalne dla przeci�tnych wyznawc�w. Nie mog�a pozwoli�, aby wysz�y na jaw prawdziwe przyczyny wieczornych w�dr�wek: powolne zr�wnywanie si� nocy z dniem przypomina�o jej czasy sp�dzone w republice. Mog�a sobie wyobra�a�, �e wci�� jest tam, �e �yje �yciem, jakie prowadzi�a przed nadej�ciem ruchu i przed masakr� w Parlamencie, zanim poder�ni�to jej gard�a, a fragmenty Ociosa znalaz�y schronienie po�r�d strz�p�w jej uszkodzonej duszy.

Na z�otych i brunatnych polach, rozci�gaj�cych si� za kamiennymi zas�onami, widzia�a wie�niak�w zaj�tych pieleniem upraw lub sp�dzaniem trz�d z pastwiska. Ziemie Ociosa rozci�ga�y si� daleko poza zasi�giem jej wzroku, ale kraj ten nigdy nie importowa� �ywno�ci. Wszelkie zbo�a wype�niaj�ce spichrze i mi�so pochodzi�y z obszar�w znajduj�cych si� najwy�ej dwa dni drogi od cie�nin. Wida� w tym by�o jasny zamys� strategiczny, pomimo to ca�o�� tworzy�a sielankowy pejza�, na kt�ry mi�o patrzy�o si� wieczorem, wspominaj�c dawne spokojne �ycie w rodzinnych stronach i prac� w szkole.

S�o�ce opada�o w stron� g�r, d�ugie cienie pada�y na ziemie uprawne. Zamek Ociosa wygl�da� jak wyspa na morzu cienia. Presfora nosem wyczu�a nadchodz�ce zimno. Dzi� w nocy zn�w b�dzie mr�z. Jutro rano pola przykryje szron, kt�ry nie przetrwa nawet godziny po wschodzie s�o�ca. Mocniej opatuli�a si� d�ug� kurtk� i podesz�a do punktu obserwacyjnego na wschodniej cz�ci wa��w. Szczyt jednego ze wzg�rz, znajduj�cego si� po drugiej stronie cie�niny, wci�� zalany by� s�onecznym �wiat�em. Tam w�a�nie wyl�dowa� statek przybysz�w z nieba. Wci�� tam by�, ale ju� ukryty za �cian� z desek i kamieni. Stal rozpocz�� wznoszenie tych �cian zaraz po l�dowaniu. W kamienio�omach na p�nocnym kra�cu Ukrytej Wyspy panowa� obecnie wi�kszy ruch ni� za czas�w Ociosa. Barki transportuj�ce kamienie na sta�y l�d kursowa�y regularnie pomi�dzy dwoma brzegami cie�niny. Nawet teraz, cho� s�o�ce nie �wieci�o ju� ca�� dob�, Stal nakaza�, aby budowa by�a kontynuowana bez przerwy. Zewy i pomniejsze kontrole przeprowadzano z du�o wi�ksz� surowo�ci� ni� za czas�w Ociosa.

Lord Stal by� rze�nikiem, albo gorzej � manipulatorem. Ale Presfora wiedzia�a, �e od czasu l�dowania statku tajemniczych stworze� jest �miertelnie przera�ony. Mia� po temu powody. I chocia� dziwne stwory, kt�rych Stal tak si� obawia�, mog�y w ko�cu wszystkich pozabija�, w g��bi duszy �yczy�a im dobrze. Stal i wyznawcy Ociosa zaatakowali gwiezdnych przybysz�w bez ostrze�enia, bardziej z chciwo�ci ni� ze strachu. Zabili przy tym dziesi�tki stworze�. Na sw�j spos�b zbrodnia ta by�a du�o gorsza ni� to, co ruch uczyni� jej samej. Presfora sta�a si� zwolennikiem Ociosa z w�asnej, nieprzymuszonej woli. Mia�a przyjaci�, kt�rzy ostrzegali j� przed ruchem. O Ociosie kr��y�o mn�stwo przera�aj�cych opowie�ci i nie wszystkie z nich by�y wymys�ami rz�dowej propagandy. Ale ona chcia�a p�j�� za nim, po�wi�ci� si� Czemu� Wi�kszemu od niej. Zosta�a wykorzystana, potraktowana jak narz�dzie. Ale mog�a tego unikn��. Gwiezdni przybysze nie mieli takiego wyboru. Stal po prostu ich powyrzyna�.

Teraz dzia�a� powodowany strachem. W ci�gu pierwszych trzech dni zakry� lataj�cy statek dachem. Wygl�da�o to, jakby nagle ni st�d, ni zow�d na szczycie wzg�rza pojawi�a si� samotna stodo�a. Wkr�tce pojazd przybysz�w zniknie zas�oni�ty kamiennym murem. Nowa forteca mo�e w ko�cu okaza� si� wi�ksza od tej na Ukrytej Wyspie. Stal wiedzia�, �e je�li wrodzona nikczemno�� nie przywiedzie go do zguby, uczyni go najpot�niejsz� sfor� na �wiecie.

I to by� jeden z powod�w, dla kt�rych Presfora zdecydowa�a si� zosta� i kontynuowa� maskarad�. Nie mog�a jej przeci�ga� w niesko�czono��. Wcze�niej czy p�niej pozosta�e fragmenty dotr� do Ukrytej Wyspy. Presfora zostanie zniszczona, a Ocios na nowo odzyska wszystkich cz�onk�w. By� mo�e ona nie doczeka nawet tego czasu. Dw�ch cz�onk�w Presfory pochodzi�o od Ociosa. Mistrz przeliczy� si� w rachubach s�dz�c, �e ta dw�jka wystarczy, aby zdominowa� pozosta�� tr�jk�. Tymczasem �wiadomo�� trzech cz�onk�w dawnej nauczycielki posiad�a geniusz dw�ch cz�onk�w s�ynnego przyw�dcy. Pami�ta�a niemal wszystko, co wiedzia� wielki Ocios, pozna�a wszystkie jego sztuczki i wybiegi. Tych dw�ch da�o jej duchow� si��, jakiej nigdy przedtem nie mia�a. U�miechn�a si� do siebie. W pewnym sensie osi�gn�a to, na co tak naiwnie liczy�a, przyst�puj�c do ruchu, Ocios za� pope�ni� b��d, jaki w swej arogancji z g�ry uzna� za niemo�liwy. Dop�ki b�dzie umia�a utrzyma� kontrol� nad dwoma cz�onkami Mistrza, ma szans� na prze�ycie. Kiedy ca�a nie spa�a, przychodzi�o jej to bez wi�kszych problem�w, wci�� czu�a si� sob�, wspomnienia z �ycia, jakie p�dzi�a w republice, by�y bardziej wyraziste ni� wspomnienia Ociosa. Wszystko zmienia�o si�, kiedy zapada�a w sen. Nawiedza�y j� potworne koszmary. Wizje przebytych cierpie� nagle wydawa�y si� przyjemnie ekscytuj�ce. Wieczorny seks na og� mia� �agodz�cy wp�yw na organizm, ale u niej bardziej przypomina� za�art� bitw�. Budzi�a si� wyczerpana i obola�a, jak gdyby walczy�a z gwa�cicielem. Wiedzia�a, �e je�li obcej dw�jce uda si� kiedykolwiek wyzwoli� spod jej w�adzy, je�li kiedykolwiek obudzi si� jako �on�� tej parze wystarczy kilka sekund, aby ujawni� ca�e oszustwo, a nast�pnie u�mierci� pozosta�ych trzech cz�onk�w i przenie�� si� do sfory bardziej podatnej na manipulowanie.

Jednak�e zdecydowa�a si� zosta� na zamku. Stal mia� zamiar wykorzysta� przybysz�w oraz ich statek, aby na ca�ym �wiecie wprowadzi� w �ycie koszmarne wizje Ociosa. Je�li tylko znajd� jaki� spos�b, aby zniweczy� jego plany i zniszczy� ca�y Ruch Ociosa, na pewno nie zawaham si�, by go wykorzysta�.

Czasem Mama m�wi�a, �e co� sprawi�o jej �wi�cej uciechy ni� bary�ka szczeniak�w�. Jefri Olsndot nigdy nie mia� w domu wi�cej ni� jedno zwierz�tko i tylko raz by� to pies. Ale teraz rozumia� dobrze, co Mama mia�a na my�li. Od pierwszego dnia, nawet wtedy gdy by� straszliwie zm�czony i przera�ony, oczarowa�o go osiem szczeniak�w. On je te�. Zawsze by�o ich pe�no wok�, ci�gn�y go za ubranie, odwi�zywa�y buty, siedzia�y mu na kolanach albo biega�y w k�ko. Trzy lub cztery nigdy nie spuszcza�y z niego wzroku. Oczy mia�y ca�kowicie br�zowe lub r�owe, i bardzo du�e w stosunku do wielko�ci g��w. Od samego pocz�tku stara�y si� go na�ladowa�. By�y lepsze od ptak�w-�piewak�w, kt�re zna� na Straumie � potrafi�y powt�rzy� wszystko, co powiedzia�, tak dok�adnie jak echo, a nawet odtworzy� to znacznie p�niej. Kiedy p�aka�, szczeniaki cz�sto p�aka�y wraz z nim, otaczaj�c go wianuszkiem i tul�c si� do niego.

By�y te� inne psy, wi�ksze, kt�re nosi�y ubrania i wchodzi�y do pokoju przez drzwi znajduj�ce si� wysoko na �cianach. Spuszcza�y jedzenie do pomieszczenia, a czasami wydawa�y dziwaczne odg�osy. Ale jedzenie by�o obrzydliwe, a zwierz�ta nie odpowiada�y na krzyki Jefriego, nawet nie pr�bowa�y go na�ladowa�.

Min�y dwa dni, potem tydzie�. Jefri obejrza� dok�adnie wszystko, co znajdowa�o si� w pokoju. Pomieszczenie by�o za du�e na loch. Ponadto wi�niom na og� nie dodaje si� zwierz�tek do towarzystwa. Wiedzia�, �e �wiat, na kt�rym si� znalaz�, nie by� cywilizowany, nie stanowi� cz�ci kr�lestwa, a mo�e nawet nie nale�a� do Sieci. Je�li Mama albo Tata, albo Johanna nie znajdowali si� w pobli�u, najprawdopodobniej nie by�o tu nikogo, kto m�g�by nauczy� te psy m�wi� po samnorsku! W takim wypadku zadanie nauczenia ps�w i odnalezienie rodziny spada�o na Jefriego. Od tej pory, kiedy ubrane na bia�o psy wchodzi�y na naro�ne balkony, Jefri wykrzykiwa� w ich stron� przer�ne pytania. Ale nie na wiele to si� zda�o. Nawet ten z czerwonymi pasami na kurtce nie odpowiada�. Ale szczeniaki tak! Krzycza�y razem z Jefrim, czasem powtarzaj�c jego s�owa, czasami wydaj�c bezsensowne d�wi�ki.

Wkr�tce Jefri zorientowa� si�, �e szczeniaki mia�y jeden wsp�lny umys�. Kiedy biega�y wok� niego, niekt�re z nich zawsze sadowi�y si� kilka krok�w dalej, wykrzywiaj�c swe pe�ne wdzi�ku szyje w t� b�d� w tamt� stron�, lecz wydawa�o si�, �e pozostali wiedz� dok�adnie, co tamci widz�. Nie m�g� schowa� niczego za plecami, je�li by� za nim chocia� jeden, kt�ry bez s�owa powiadamia� innych o tym, co widzia�. Przez pewien czas my�la�, �e szczeniaki porozumiewaj� si� w jaki� tajemniczy spos�b, ale to by�o co� wi�cej: kiedy obserwowa�, jak rozsznurowuj� mu buty lub rysuj� obrazek, widzia�, �e ruchy ich g��w, pysk�w i �ap by�y skoordynowane w tak perfekcyjny spos�b, jak ruchy palc�w jednej r�ki. Jefri zbyt szczeg�owo nie analizowa� tych fakt�w, ale po kilku dniach zacz�� my�le� o ca�ej �semce szczeniak�w jak o jednym przyjacielu. W tym samym czasie zauwa�y�, �e Szczeniaki myli� wypowiadane przez niego s�owa, czasem nadaj�c im zupe�nie nowe znaczenia.

��Ty ja bawi�. � Sprawia�o to wra�enie zupe�nie przypadkowego po��czenia s��w, ale na og� poprzedza�o szalonego berka po wszystkich meblach w pokoju.

��Ty ja obrazek. � W ca�ym pokoju d� wszystkich �cian, do wysoko�ci metra, pokrywa�y du�e �upkowe p�yty. By� to rodzaj wy�wietlacza niepodobny do �adnego, jaki Jefri mia� okazj� widzie� w swym �yciu: brudny, nieprecyzyjny, odczyt nie zawsze da� si� dok�adnie wymaza�, nie by�o tak�e mo�liwo�ci zachowania wpisanych danych. Jefri by� nim zachwycony. Po takiej zabawie ca�a jego twarz i d�onie � a tak�e wi�kszo�� mordek Szczeniak�w � by�y umazane kred�. Rysowali siebie nawzajem, a potem siebie samych. Szczeniaki nie potrafi� narysowa� tak �adnych figurek jak Jefri. Psy w jego wykonaniu mia�y ogromne g�owy i �apy, cia�a za� zlewa�y si� w jeden korpus. Kiedy rysowa� Jefriego, w oczy rzuca�y si� przede wszystkim ogromne d�onie, z dok�adnie wyrysowanym ka�dym palcem.

Jefri narysowa� swoj� rodzin� i pr�bowa� wyt�umaczy� wszystko Szczeniakom.

Dzie� za dniem s�o�ce o�wietla�o coraz wy�sze partie �cian. Czasami w pokoju zapada�a absolutna ciemno��. Przynajmniej raz dziennie przychodzi�a do nich jaka� sfora, kt�ra rozmawia�a ze Szczeniakami. By�a to jedna z niewielu rzeczy, kt�ra mog�a odci�gn�� malc�w od Jefriego. Szczeniaki siada� pod balkonami, skrzecz�c co� i rechocz�c do doros�ych. Najwyra�niej by�y to lekcje! Spuszczano mu zwoje, kt�re mia� przejrze�, i odbierano od niego te, na kt�rych nani�s� jakie� znaki.

Jefri siedzia� cicho i przygl�da� si� lekcjom. Denerwowa� si�, ale ju� wi�cej nie krzycza� na nauczycieli. Nied�ugo on i Szczeniaki b�d� mogli naprawd� porozmawia�. Jeszcze tylko par� dni i Szczeniaki dowie si� dla niego, gdzie s� Mama, Tata i Johanna.

Skrodoje�d�cy baraszkowali w falach.

��Czy my�lisz, �e jego �ycie jest zagro�one? � spyta� ten o smuk�ej, zielonej �ody�ce.

��Czyje �ycie? � zapyta� drugi, du�y Je�dziec o nasadzie os�oni�tej b��kitnym pancerzykiem.

��Jefriego Olsndota, tego ludzkiego dziecka.

B��kitny Pancerzyk westchn�� i zacz�� przeszukiwa� dane w skrodzie. Na pla�� przychodzi si�, �eby zapomnie� o codziennych k�opotach, ale Zielona �ody�ka nie potrafi�a przesta� o nich my�le�. Przeszuka� ca�e zasoby przy u�yciu kodu �niebezpiecze�stwo � Jefri�.

��Jasne, �e jest zagro�one, g�upolko! Sp�jrz tylko na ostatnie wiadomo�ci od niego.

��Och. � Ton g�osu Zielonej �ody�ki �wiadczy� o tym, �e jest zmieszana. � Przepraszam ci�, w��czy�am tylko cz�ciow� pami��. � Dzi�ki czemu nie zapomina�a, �e nale�y si� martwi�, ale nic wi�cej.

Zamilk�a. Po chwili B��kitny Pancerzyk us�ysza� jej zadowolone pomruki. Fale z hukiem nieustannie rozbija�y si� wok� nich. B��kitny Pancerzyk tak�e odda� si� pot�dze �ywio�u, ch�on�c �yciodajn� energi� z kot�uj�cych si� wok� nich grzywaczy. To by�a przepi�kna pla�a. Zupe�nie wyj�tkowa � a w Przestworzach o niewielu rzeczach mo�na tak powiedzie�. Kiedy wraz z odp�ywaj�c� wod� omywa�y ich pi�ropusze piany, widzieli niebo barwy indygo rozci�gaj�ce si� nad ca�ym obszarem Dok�w i blask odbijaj�cy si� od kad�ub�w statk�w. Kiedy fala ponownie wraca�a do brzegu, Je�d�cy ca�kowicie gin�li w ch�odnej kipieli, otoczeni koraleskami i przedstawicielami przybrze�nej fauny, kt�rzy budowali tu swoje ma�e domki. Podczas �przyp�ywu� nachylenie dna pozostawa�o nie zmienione niemal przez godzin�. Potem wody odp�ywa�y i w �wietle dziennym mo�na by�o dostrzec fragmenty szklanego dna� przez kt�re wida� by�o powierzchni� Pod�o�a, znajduj�cego si� kilka tysi�cy kilometr�w ni�ej.

B��kitny Pancerzyk stara� si� oczy�ci� my�li z wszelkich trosk. Ka�da godzina b�ogiej kontemplacji gwarantowa�a nagromadzenie si� przynajmniej kilku bardziej naturalnych wspomnie� Niestety, nie udawa�o mu si� to. Podobnie jak Zielona �ody�ka nie by� ju� w stanie wyzby� si� zmartwie�.

��Czasami �a�uj�, �e nie jestem Je�d�cem Mniejszym. � M�g�by wtedy ca�e �ycie tkwi� w jednym miejscu wyposa�ony w zredukowan� do minimum skrod�.

��Ja te� � zgodzi�a si�. � Ale przecie� sami wybrali�my �ycie w��cz�g�w. A to wymaga rezygnacji z pewnych rzeczy. Czasami musimy zapami�tywa� rzeczy, kt�re zdarz� si� tylko raz czy dwa. Czasami mamy wspania�e przygody. Ciesz� si�, �e podpisali�my ten kontrakt na ekspedycj� ratunkow�, Pancerzyku.

�adne z nich nie mia�o dzi� nastroju na morskie igraszki. B��kitny Pancerzyk wysun�� k�ka ze skrody i podtoczy� si� bli�ej Zielonej �ody�ki. Zajrza� g��boko do swej mechanicznej pami�ci, przegl�daj�c og�lne bazy danych. By�o tam mn�stwo informacji o katastrofach. Ktokolwiek by� tw�rc� oryginalnych baz danych w skrodach, musia� uwa�a� wojny, plagi i perwersje za sprawy wyj�tkowo du�ej wagi. Istotnie, by�y to bardzo ekscytuj�ce zjawiska, kt�re mog�y stanowi� zagro�enie dla �ycia.

Ale B��kitny Pancerzyk potrafi� spojrze� na nie z wi�kszym dystansem, podobne katastrofy stanowi�y bowiem niewielk� cz�� do�wiadcze� znanych cywilizowanym rasom. Wi�ksza perwersja zdarza�a si� raz na tysi�c lat. Ich wyj�tkowy pech polega� na tym, �e nagle znale�li si� tak blisko podobnej katastrofy. W ci�gu ostatnich dziesi�ciu tygodni kilka cywilizacji z G�rnych Przestworzy od��czy�o si� od Sieci i zosta�o wch�oni�tych w symbiotyczny amalgamat, obecnie znany pod nazw� Straumerskiej Plagi. Mo�liwo�ci wymiany handlowej z G�rnymi Przestworzami zosta�y znacznie okrojone. Od czasu gdy ich statek zosta� dofinansowany, wraz z Zielon� �ody�k� zrobili kilka kurs�w, ale wszystkie tylko do �rodkowych Przestworzy.

Oboje zawsze byli bardzo ostro�ni i woleli trzyma� si� z boku, lecz teraz � jak m�wi�a Zielona �ody�ka � s�awa i wielko�� mog�y zosta� im narzucone. Organizacja Vrinimi pragn�a zleci� tajny lot na Dno Przestworzy. Poniewa� on i Zielona �ody�ka byli wtajemniczeni we wszystko, w spos�b naturalny stali si� najlepszymi kandydatami do wykonania tego zlecenia. Obecnie Poza Pasmem II znajdowa� si� w stoczniach Vrinimi, gdzie instalowano mu specjalne wyposa�enie dennolotu oraz wielk� liczb� wolnych element�w antenowych. W ten spos�b nagle ich statek sta� si� dziesi�� tysi�cy razy dro�szy ni� poprzednio. Wcale nie musieli si� o to targowa� i to w�a�nie najbardziej ich przera�a�o. Ka�dy dodatek by� nies�ychanie wa�ny dla potrzeb wyprawy. Mieli bowiem dolecie� a� do samej granicy z Powolno�ci�. Nawet w najbardziej sprzyjaj�cych okoliczno�ciach by�o to �mudne zadanie, ale ostatnie prognozy m�wi�y o niebezpiecznych przesuni�ciach na granicach stref. Gdyby nie dopisa�o im szcz�cie, mogli sko�czy� po niew�a�ciwej stronie granicy, gdzie pr�dko�� �wiat�a stanowi�a barier� nie do pokonania. Gdyby co� takiego si� zdarzy�o, ca�a nadzieja w nowo zainstalowanym nap�dzie strumieniowym.

B��kitny Pancerzyk na wszystko m�g� si� zgodzi�. Zanim spotka� Zielon� �ody�k�, lata� ju� na dennolotach, a nawet raz czy dwa zdarzy�o mu si� znale�� w niez�ych tarapatach. Niemniej�

��Lubi� przygody niemal tak samo jak ty � odezwa� si�, a w jego g�os wkrad� si� ton rozdra�nienia. � Podr� na Dno, ratowanie zofont�w ze szpon�w dzikus�w, przy niez�ej zap�acie, wydaje si� ca�kiem niez�� prac�. Ale� co b�dzie, je�li ten straumerski statek jest rzeczywi�cie tak wa�ny, jak my�li Ravna? Po tak d�ugim czasie to chyba absurdalne, ale Ravnie uda�o si� przekona� Organizacj� Vrinimi, �e istnieje taka mo�liwo��. Je�li tam, w dole, znajduje si� co�, co mog�oby zaszkodzi� Straumerskiej Pladze� � Je�li Plaga nabra�aby podobnych podejrze�, mog�aby sformowa� flot� z�o�on� z dziesi�ciu tysi�cy jednostek bojowych, kt�re ruszy�yby do tego samego celu co oni. Gdzie� tam, na Dnie, ich pojazd mo�e porusza�by si� nieco sprawniej ni� jakakolwiek konwencjonalna jednostka, ale nie wiadomo, czy starczy�oby to na uratowanie jego i Zielonej �ody�ki przed niechybn� �mierci�.

Tymczasem Zielona �ody�ka milcza�a, je�li nie liczy� rozmarzonego nucenia. Czy�by wy��czy�a si� z rozmowy? Nagle jej g�os doszed� do niego przez wod�, jak dodaj�ca otuchy delikatna pieszczota.

��Wiem, Pancerzyku, �e to mo�e oznacza� nasz koniec. Ale i tak chcia�abym podj�� to wyzwanie. Je�li zadanie oka�e si� ca�kiem bezpieczne, nasz zysk b�dzie ogromny. Je�li za� wyprawa mo�e zaszkodzi� Pladze� c�, wtedy nabra�aby jeszcze wi�kszej wagi. Mogliby�my uratowa� dziesi�tki cywilizacji, miliony pla� zape�nionych Je�d�cami. Ot, po prostu przy okazji.

��Hmmm. Idziesz za g�osem twojej mi�kkiej �ody�ki, a nie rozs�dnej skrody.

��By� mo�e. � Oboje obserwowali post�py Plagi od samego pocz�tku. Przera�enie i wsp�czucie by�y z ka�dym dniem coraz silniejsze, a� przenikn�y do ich naturalnych umys��w. Tak wi�c Zielona �ody�ka i B��kitny Pancerzyk � nie m�g� temu zaprzeczy� � bardziej obawiali si� Plagi ni� niebezpiecze�stw, jakie m�g� �ci�gn�� na nich nowy kontrakt. � By� mo�e. Moje obawy dotycz�ce akcji ratunkowej wci�� opieraj� si� na analizie. � Mog�a j� przeprowadza� tylko dzi�ki zdolno�ciom, jakie zapewnia�a skroda. � Niemniej jednak� my�l�, �e gdyby�my mogli sta� tutaj przez ca�y rok, gdyby�my mogli poczeka� do czasu, kiedy wszystko odpowiednio rozwa�ymy� i tak zdecydowaliby�my si� tam polecie�.

B��kitny Pancerzyk nerwowo je�dzi� w t� i z powrotem. Drobny �wir unosi� si� do g�ry i osiada� na jego odro�lach. Mia�a racj�, tak, mia�a absolutn� racj�. Ale nie m�g� tego powiedzie� g�o�no. Czekaj�ca ich misja nadal napawa�a go strachem.

��I pomy�l, przyjacielu. Je�li oka�e si�, �e istotnie jest to tak wa�na sprawa, prawdopodobnie otrzymamy pomoc. Wiesz, �e organizacja negocjuje z Wys�annikiem. Przy odrobinie szcz�cia mo�emy dosta� eskort� stworzon� przez Transcendentaln� Moc.

S�ysz�c to B��kitny Pancerzyk omal nie wybuchn�� �miechem. Wyobrazi� sobie bowiem konw�j, w kt�rym dw�ch ma�ych Skrodoje�d�c�w b�dzie podr�owa�o na Dno Przestworzy w asy�cie obstawy z Transcendencji.

��Miejmy nadziej�, �e tak si� stanie � powiedzia�.

Przez kilka nast�pnych tygodni wszystko przebiega�o ca�kiem pomy�lnie. Pomimo odmowy Phama Nuwena, B��kitny Pancerzyk i Zielona �ody�ka wci�� byli gotowi wyruszy� na ekspedycj� ratunkow�. Organizacja Vrinimi nawet przyzna�a im dodatkowe �rodki. Ka�dego dnia Ravna przeprowadza�a zdalne ogl�dziny w stoczni remontowej. Aczkolwiek Poza Pasmem II nie mia� otrzyma� �adnego wyposa�enia z Transcendencji, wiedzia�a, �e kiedy przebudowa zostanie sko�czona, jednostka b�dzie czym� zupe�nie niezwyk�ym. Obecnie otoczona by�a z�ocist� chmar� �struktor�w�, male�kich robocik�w nadbudowuj�cych poszczeg�lne sektory kad�uba w celu nadania mu kszta�tu charakterystycznego dla dennolotu. Czasami statek wydawa� si� Ravnie delikatn� �m�� a czasem ryb� g��binow�. Przebudowany, m�g� kontynuowa� lot w r�nym otoczeniu. Wyposa�ono go w spiny ultranap�du, ale aerodynamiczny kad�ub z du�ym wci�ciem w �rodku upodabnia� statek do wielkiej osy � by�a to wi�c klasyczna budowa strumieniowca. Dennolot�w u�ywano do niebezpiecznych po�ow�w na granicy Strefy Powolnego Ruchu. Granice strefy nie�atwo wykry� z pewnej odleg�o�ci, jeszcze trudniej przychodzi�o wyznaczenie ich na mapie, ponadto w ich okolicach zdarza�y si� nieustanne kr�tkotrwa�e przesuni�cia i zmiany pozycji. Nierzadko dennolot zostawa� �z�apany� w Powolno�ci chyba w odleg�o�ci dw�ch lat �wietlnych od jej granicy. Wtedy najwa�niejsz� rzecz� by� nap�d strumieniowy i ch�odnie hibernacyjne. Oczywi�cie po powrocie do cywilizacji mog�o si� okaza�, �e pasa�erowie s� op�nieni o kilka dziesi�cioleci, ale przynajmniej by�a jaka� szansa powrotu.

Ravna poszybowa�a zdalnym obserwatorem wok� spin�w nap�dowych, kt�re odstawa�y od kad�uba we wszystkich kierunkach. By�y szersze ni� te, w kt�re wyposa�ano wi�kszo�� statk�w przybywaj�cych do Przeka�nika. Ich wymiary nie by�y optymalne dla �eglugi po �rodkowych czy G�rnych Przestworzach, ale przy odpowiednich komputerach (tzn. o standardzie dolnoprzestworzowym) statek m�g� bardzo szybko przemieszcza� si� w okolicach Dna.

Grondr pozwala� jej po�wi�ca� po�ow� czasu pracy na nadzorowanie projektu, ale ju� po kilku dniach Ravna zorientowa�a si�, �e nie by�a to �adna przys�uga. Po prostu ona najlepiej si� do tego nadawa�a. Jak nikt inny zna�a potrzeby ludzi, nale�a�a tak�e do ekspert�w w dziedzinie zarz�dzania archiwami. Jefri Olsndot potrzebowa� utwierdzaj�cego go kontaktu ka�dego dnia. A to, co jej opowiada�, by�o nies�ychanie wa�ne. Nawet je�li wszystko posz�oby zgodnie z planem � nawet gdyby Perwersja nie stara�a si� pokrzy�owa� im szyk�w � ca�a akcja ratunkowa i tak wymaga�a wielkiego sprytu. Dzieciak i jego statek najprawdopodobniej znajdowali si� na terenie ogarni�tym krwaw� wojn�. Wyci�gni�cie ich stamt�d b�dzie wymaga�o natychmiastowych w�a�ciwych decyzji i wielkiej determinacji przy wprowadzaniu ich w �ycie. Potrzebowali wi�c wyj�tkowo efektywnej pok�adowej bazy danych oraz oprogramowania strategicznego. Trzeba by�o jednak za�o�y�, �e niewiele b�dzie si� mo�na spodziewa� po pracy takiego oprogramowania w warunkach panuj�cych na Dnie, gdzie mo�liwo�ci pami�ci zostan� znacznie ograniczone. Do Ravny nale�a�a decyzja, jakie materia�y biblioteczne powinny znale�� si� na statku oraz jak nale�y pogodzi� �atwo�� natychmiastowego miejscowego dost�pu z mo�liwo�ci� wykorzystania bogatszych �r�de� dost�pnych na Przeka�niku poprzez ��cza ultrafalowe.

Grondr by� got�w odpowiada� na ka�de jej wezwanie w lokalnej sieci, nierzadko w czasie rzeczywistym. Chcia�, �eby wszystko dzia�a�o bez zarzutu.

��Nie martw si� Ravno � m�wi�. � Na czas tej misji zwolnimy cz�� R00. Je�li antena dobrze si� spisze, Je�d�cy b�d� stale pod��czeni do Przeka�nika z mo�liwo�ci� przesy�u trzydziestu kilobit�w na sekund�. Ty b�dziesz ich g��wnym kontaktem, udost�pnimy ci r�wnie� naszych najlepszych strateg�w. Je�li nie b�dzie �adnych� zak��ce�, nie powinna� mie� najmniejszych k�opot�w z kierowaniem t� akcj�.

Jeszcze cztery tygodnie temu Ravna nie �mia�aby prosi� o wi�cej. Teraz jednak sytuacja si� zmieni�a.

��Sir, mam lepszy pomys�. Prosz� mnie wys�a� razem ze Skrodoje�d�cami.

Wszystkie narz�dy g�bowe Grondra zatrzasn�y si� jednocze�nie. Widzia�a ju� wyraz podobnego zaskoczenia u pracownik�w takich jak Egravan, ale nigdy u Grondra. Milcza� przez chwil�.

��Nie. Potrzebujemy ci� tutaj. Jeste� naszym najpewniejszym �r�d�em, je�li chodzi o pytania dotycz�ce ludzko�ci.

Grupy dyskusyjne zainteresowane Perwersj� Straumy dostarcza�y ponad sto tysi�cy wiadomo�ci dziennie, z kt�rych oko�o jednej dziesi�tej dotyczy�o ludzi. Tysi�ce wiadomo�ci zawiera�o od�wie�one starocie, oczywiste bzdury lub te� prawdopodobne przek�amania. Komputery Dzia�u Marketingu zupe�nie dobrze radzi�y sobie z odcedzaniem informacji powtarzaj�cych si� i niekt�rych wyj�tkowo absurdalnych, ale je�li chodzi�o o kwestie zwi�zane z natur� cz�owieka, nikt nie m�g� dor�wna� Ravnie. Po�ow� czasu sp�dza�a, prowadz�c analizy i odpowiadaj�c na przychodz�ce do archiw�w zapytania dotycz�ce ludzko�ci. To wszystko by�oby niemo�liwe, gdyby wyjecha�a wraz ze Skrodoje�d�cami.

Przez kilka nast�pnych dni, Ravna wci�� ponawia�a swoj� pro�b�. Ktokolwiek bowiem poleci w ekspedycji ratunkowej, b�dzie musia� natychmiast nawi�za� bliski kontakt z lud�mi, a w zasadzie z ludzkimi dzie�mi. Bardzo prawdopodobne, �e Jefri Olsndot nigdy w �yciu nie widzia� Skrodoje�d�ca. By� to niez�y argument, kt�ry j� z wolna doprowadza� na skraj desperacji, ale sam w sobie nie m�g� wp�yn�� na zmian� decyzji Grondra. Musia�o jej w tym pom�c jakie� wydarzenie z zewn�trz. W miar� jak mija�y tygodnie, tempo ekspansji Plagi sta�o si� znacznie wolniejsze. Zgodnie z tym, co podpowiada� zdrowy rozs�dek (a tak�e Stary za po�rednictwem Phama Nuwena), wydawa�o si�, �e istniej� jakie� naturalne granice, poza kt�re Perwersja nie by�a w stanie rozszerza� swej strefy interes�w. Przejawy �a�osnej paniki powoli zacz�y znika� z informacji p�yn�cych z G�rnych Przestworzy. Liczba plotek oraz opowie�ci rzekomych uciekinier�w z wch�oni�tych obszar�w zacz�a spada� do zera. Wszyscy, kt�rzy dawniej zamieszkiwali zara�one Plag� przestrzenie, ju� nie istnieli, ale obecnie bardziej traktowano ich jak dawno op�akanych nieboszczyk�w ni� jak �wie�e ofiary rozszerzaj�cej si� epidemii. Grupy dyskusyjne o Pladze kontynuowa�y katastroficzn� paplanin�, ale coraz wi�cej w niej by�o bezproduktywnego biadolenia w k�ko o tym samym. Po prostu obecnie nie dzia�o si� zbyt wiele. Przez nast�pne dziesi�� lat fizyczne unicestwienie mia�o obj�� tylko regiony opanowane przez Plag�. Potem kolonizacja rozpocznie si� na nowo, po ostro�nym przebadaniu pozosta�ych ruin, informacyjnych pu�apek i szcz�tk�w dawnych ras. Ale to wszystko by�o jeszcze daleko przed nimi, a tymczasem �z�oty deszcz�, jaki Plaga zapewni�a Przeka�nikowi, powoli ustawa�.

Tymczasem zainteresowanie Dzia�u Marketingu statkiem uciekinier�w ze Straumy ros�o. �aden ze strategicznych program�w � wi�c tym bardziej Grondr � nie wierzy�, �e tajemnica, jak� kry� statek, mo�e zaszkodzi� Pladze, niemniej jednak sam pojazd m�g� si� okaza� w przysz�o�ci przydatny w celach handlowych, gdy Perwersja w ko�cu zm�czy si� gr�, jak� prowadzi�a z Transcendencj�. Ponadto grupowe umys�y Szpon�w budzi�y spore zainteresowanie. Nale�a�o do�o�y� jak najwi�cej stara�, by wyprawa si� uda�a, wi�c wydawa�o si� ca�kiem s�uszne, aby Ravna porzuci�a prac� w Dokach i zosta�a wys�ana w teren.

W ten spos�b, ku jej zdziwieniu, dziecinne fantazje o ratowaniu �wiat�w i poszukiwaniu przygody nagle mia�y si� zi�ci�. A co dziwniejsze, prawie wcale si� tego nie boj�!

Wiosna nadchodzi�a nies�ychanie wolno, zwiastuj�c swe przybycie wilgoci� i zimnem. Pada�o przez ostatnie osiem dni. Johanna bardzo chcia�a, �eby aura wreszcie si� zmieni�a, nawet gdyby mia�y powr�ci� ciemno�ci zimy.

Brodzi�a po kostki w b�ocie, kt�re przedtem by�o ziemi� poros�� mchem. Nasta�o po�udnie, niemrawe �wiat�o mia�o o�wietla� okolice jeszcze przez jakie� trzy godziny. Strupiarz twierdzi�, �e je�li nie b�dzie chmur, to za kilka dni ujrz� s�o�ce na w�asne oczy, aczkolwiek Johanna mia�a czasem w�tpliwo�ci, czy zobaczy je jeszcze kiedykolwiek w �yciu.

G��wny dziedziniec zamku znajdowa� si� na stoku wzg�rza. B�oto i na wp� roztopiony �nieg zsuwa�y si� po zboczu, formuj�c brudne wzg�rki przy drewnianych �cianach najni�ej po�o�onych budynk�w. Latem by� st�d wspania�y widok. A zim� blask zorzy barwi� �nieg na zielono i niebiesko, odbija� si� w skutym lodem basenie portowym i sprawia�, �e mroczne sylwetki dalekich wzg�rz odcina�y si� wyra�nie na tle nieba. Teraz nieustanne deszcze przes�oni�y wszystko tak g�st� mg��, �e nie widzia�a nawet ulic miasta rozci�gaj�cego si� poza murami. Poszarpane chmury tworzy�y nad jej g�ow� niski pu�ap. Wiedzia�a, �e na kamiennych murach porozstawiane s� stra�e, ale tego dnia wszyscy wartownicy z pewno�ci� szukali schronienia w wie�yczkach, obserwuj�c okolice zza w�skich otwor�w wyci�tych w �cianach. Nie by�o bowiem wida� ani jednej sfory, ani nawet pojedynczego cz�onka. W por�wnaniu ze Straum� �wiat Szpon�w zia� pustk�, ale nie tak jak G��wne Laboratorium, kt�re by�o pozbawionym powietrza od�amkiem skalnym orbituj�cym wok� czerwonego kar�a. Na planecie Szpon�w istnia�o �ycie, ruch. Czasem ich �wiat wydawa� si� r�wnie pi�kny i przyjazny jak wakacyjny kurort na Straumie. Johanna zda�a sobie spraw�, �e w rzeczywisto�ci by� on bardziej przyst�pny ni� wi�kszo�� �wiat�w zamieszkanych przez ras� ludzk� � milszy nawet od Nyjory, niemal tak pi�kny jak Stara Ziemia.

Johanna dosz�a do zajmowanego przez siebie bungalowu. Zatrzyma�a si� na chwil� przy jego powykrzywianych �cianach, aby spojrze� na dziedziniec. Tak, to miejsce przypomina�o troch� �redniowieczn� Nyjor�. Ale opowie�ci z Epoki Ksi�niczek nie oddawa�y w pe�ni tego, jak pot�ny wydawa� si� �w �wiat. Nieustanny deszcz zalewa� ca�� okolic� jak okiem si�gn��. Bez odpowiedniego zaawansowania technologicznego nawet zimny deszcz m�g� by� niebezpieczny. Podobnie jak wiatr. A morze nie by�o tutaj miejscem dla popo�udniowej �eglugi pod �aglami. Z przera�eniem pomy�la�a o zimnych falach sieczonych deszczem, ci�gn�cych si� w niesko�czono��. Nawet lasy otaczaj�ce miasto wydawa�y si� gro�ne. Spacerowanie po nich nie nastr�cza�o wi�kszych trudno�ci, ale nie by�o wykrywaczy radiowych ani automat�w z napojami orze�wiaj�cymi ukrytych w pniach drzew. W razie zgubienia drogi, niefortunnego spacerowicza czeka�a niechybna �mier�. Nyjorskie legendy nabiera�y tu specjalnego znaczenia. Nie potrzeba zbyt wielkiej wyobra�ni, aby u�wiadomi� sobie znaczenie wiatru, deszczu i morza. Teraz mog�a w pe�ni zrozumie� �ycie ludzi w erze przedtechnicznej, kiedy nawet je�li nie mia�o si� wrog�w, sam �wiat stanowi� �miertelne zagro�enie.

A ona przecie� mia�a ca�e mn�stwo wrog�w! Johanna otworzy�a malutkie drzwi i wesz�a do chatki.

Skryba Jaqueramaphan nie opowiedzia� nikomu o swoim spotkaniu z Dwunogiem. Oczywi�cie stra�nik Wendacjusza wszystko s�ysza�. Mo�e nie zna� zbyt dobrze samnorskiego, ale na pewno zorientowa� si� w przebiegu rozmowy. I tak wszyscy w ko�cu o tym us�ysz�.

Przez kilka dni snu� si� osowia�y po zamku i sp�dza� wiele godzin skulony nad resztkami swoich notatek, pr�buj�c od�wie�y� niekt�re schematy. Musi min�� jaki� czas, zanim znowu uda si� na sesj� z dannikiem, zw�aszcza je�li b�dzie w niej uczestniczy� Johanna. Skryba wiedzia�, �e �wiat zewn�trzny ma go za impertynenta, ale naprawd� przeprowadzenie takiej rozmowy z Johanna wymaga�o odwagi. Wiedzia�, �e jego pomys�y s� genialne, ale przez ca�e �ycie pozbawione wyobra�ni otoczenie usi�owa�o go przekona�, �e jest inaczej.

Pod wieloma wzgl�dami by� szcz�ciarzem. Powsta� przez podzia� sfory w Rangathirze, na wschodnim kra�cu republiki. Jego rodzic by� bogatym kupcem. Jaqueramaphan przej�� po nim niekt�re cechy, ale niestety brakowa�o mu cierpliwo�ci niezb�dnej do codziennego, �mudnego prowadzenia interes�w. Cech� t� odziedziczy� jego wsp�rodzeniec, dzi�ki czemu rodzinny interes prosperowa� i nikt mu nie sk�pi�, przynajmniej w pierwszych latach. Od najwcze�niejszych lat Skryba by� intelektualist�. Czyta� dos�ownie wszystko: podr�czniki historii naturalnej, biografie, dzie�a z dziedziny sworotw�rstwa. W ko�cu uda�o mu si� zgromadzi� najwi�ksz� bibliotek� w Rangathirze, licz�c� ponad dwie�cie ksi��ek.

Ju� wtedy mia� niesamowite pomys�y; projekty, kt�re � gdyby w�a�ciwie wprowadzi� je w �ycie � mog�y uczyni� z nich najbogatszych kupc�w we wschodnich prowincjach. Niestety pech i absolutny brak wyobra�ni ze strony jego wsp�rodka spowodowa�y, �e wszystkie jego wczesne idee nie doczeka�y si� realizacji. W ko�cu wsp�rodzeniec wykupi� ca�y interes, a Jaqueramaphan przeni�s� si� do Stolicy. By�o to najlepsze wyj�cie. W tym czasie Skryba rozr�s� si� do sze�ciu cz�onk�w; potrzebowa� szerszego spojrzenia na �wiat. Poza tym� w sto�ecznej bibliotece znajdowa�o si� a� pi�� tysi�cy ksi��ek, zawieraj�cych do�wiadczenie i histori� ca�ego �wiata! Wkr�tce jego w�asne notatki tworzy�y ca�kiem spor� biblioteczk�. Wci�� jednak sfory na uniwersytecie nie mia�y dla niego czasu. Jego zarys historii naturalnej zosta� odrzucony przez wszystkich ksi�garzy, chocia� sam zap�aci� za opublikowanie kilku urywk�w. Sta�o si� jasne, �e musi dzia�a� i to z powodzeniem, aby jego idee spotka�y si� z uznaniem, na jakie zas�ugiwa�y, st�d jego misja szpiegowska. Wiedzia�, �e parlament b�dzie mu wdzi�czny, kiedy po powrocie wyjawi im wszystkie sekrety Ukrytej Wyspy Ociosa.

Wyruszy� prawie rok temu. To, co mia� okazj� zobaczy� od tamtego czasu � lataj�cy dom, Johann�, dannik � przekracza�o jego naj�mielsze marzenia (a Skryba m�g� za�wiadczy�, �e by�y to marzenia wyj�tkowo �mia�e). Biblioteka w danniku zawiera�a miliony ksi��ek. Gdyby z pomoc� Johanny m�g� doszlifowa� cz�� swoich pomys��w, zmietliby Ruch Ociosa z oblicza tego �wiata. Odzyskaliby lataj�cy dom. Nawet niebo nie by�oby dla nich barier�.

Wi�c kiedy zosta� przez ni� tak gwa�townie zbesztany� zacz�� si� zastanawia� nad sob�. Mo�e w�ciek�a si� na niego, bo chcia� wyt�umaczy� W�drownika. Na pewno polubi�aby pielgrzyma, gdyby tylko zechcia�a, by� tego pewien. Ale� mo�e jego pomys�y nie by�y wcale takie �wietne, przynajmniej w por�wnaniu z tym, co wiedzieli ludzie.

Johanna kaszla�a. Wydawa�o jej si�, �e wszystko idzie coraz gorzej. Od trzech dni bola�o j� gard�o i m�czy� katar. Nie wiedzia�a, czy ma si� ba�, czy nie. W �redniowieczu choroby by�o! Wytar�a nos i stara�a si� skoncentrowa� na tym, co m�wi�a Snycerka.

��Skrupi�o ju� sporz�dzi� troch� prochu. Dzia�a dok�adnie tak, jak powiedzia� dannik. Na nieszcz�cie omal nie straci� jednego cz�onka, staraj�c si� zastosowa� proch w drewnianej armacie. Je�li nie uda nam si� stworzy� dzia�a, to obawiam si�, �e�

Jeszcze tydzie� temu Snycerka nie by�aby tu mile widzianym go�ciem. Wszystkie spotkania odbywa�y si� w komnatach zamku. Ale Johanna zachorowa�a � to by�o przezi�bienie, by�a tego pewna � i nie mia�a zbyt wielkiej ochoty wychodzi� na zewn�trz. Poza tym po wizycie Skryby czu�a si� troch� zawstydzona. Niekt�re ze sfor wydawa�y si� przecie� ca�kiem przyzwoite. Zdecydowa�a, �e spr�buje zaprzyja�ni� si� ze Snycerk�, a nawet z Pompatycznym Pajacem, je�li b�dzie jeszcze kiedykolwiek chcia� j� odwiedzi�. Byle tylko takie kreatury jak Strupiarz trzyma�y si� od niej z dala� Johanna przysun�a si� bli�ej ognia i stara�a si� rozwia� obiekcje Snycerki. Czasami ta sfora przypomina�a Johannie jej babci�.

��Trzeba za�o�y�, �e nam si� uda. Do lata mamy jeszcze mn�stwo czasu. Powiedz Skrupilowi, �eby dok�adniej przestudiowa� parametry podane w danniku i nie szuka� skr�t�w. Pozostaje jedynie pytanie, jak u�y� armat, aby uratowa� m�j statek.

Snycerka powesela�a. �lini�cy si� cz�onek przerwa� ocieranie pyska, aby do��czy� do innych w og�lnym kiwaniu g�owami.

��Rozmawia�am o tym z W�dr� z wieloma osobami, szczeg�lnie z Wendacjuszem. Og�lnie rzecz bior�c, dostanie si� na Ukryt� Wysp� stanowi spory problem. Morzem mo�na dotrze� tam bardzo szybko, ale po drodze jest mn�stwo punkt�w obronnych. Przej�cie przez lasy zajmuje wiele czasu, a poza tym druga strona zostanie ostrze�ona z wyprzedzeniem. Na szcz�cie Wendacjusz znalaz� bezpieczne �cie�ki. Mo�e uda nam si� przekra��

Kto� zadrapa� do drzwi.

Snycerka przechyli�a na bok dwie g�owy.

��Bardzo dziwne � powiedzia�a.

��Dlaczego? � spyta�a Johanna zamy�lonym g�osem. Zarzuci�a sobie koc na ramiona i wsta�a. Dw�ch cz�onk�w Snycerki podesz�o razem z ni� do drzwi.

Co� by�o w nim dziwnego i przez chwil� nie wiedzia�a co. Po raz pierwszy widzia�a jednego z tych niby-ps�w samego. Ledwie zd��y�a zda� sobie z tego spraw�, kiedy Snycerka min�a j� w po�piechu i wybieg�a na zewn�trz. Wtedy ze strychu da� si� s�ysze� potworny krzyk s�u��cego Johanny. By� tak przenikliwy, �e Johanna poczu�a w uszach k�uj�cy b�l.

Pojedynczy Szpon wi� si� niezdarnie, siedz�c na zadzie i staraj�c si� wycofa�, ale by� ju� otoczony ze wszystkich stron przez Snycerk�. Kr�lowa krzykn�a co� i urwa� si� wrzask dochodz�cy ze strychu. Po chwili da� si� s�ysze� tupot �ap zbiegaj�cych po drewnianych schodach i s�uga wyskoczy� na zewn�trz z naci�gni�t� kusz�. Z do�u wzg�rza dobiega� coraz g�o�niejszy szcz�k broni, w miar� jak p�dz�ce stra�e zbli�a�y si� ku nim.

Johanna podbieg�a do Snycerki, gotowa w razie czego s�u�y� si�� swych pi�ci. Ale sfora obmacywa�a pyskami obcego singla i liza�a go po szyi. Po chwili Snycerka schwyci�a pojedynczego Szpona za kurtk�.

��Johanno, prosz� ci�, pom� mi wnie�� go do �rodka. Dziewczyna podnios�a Szpona za boki. Sier�� by�a mokra od panuj�cej w powietrzu wilgoci i� lepka od krwi.

Po chwili znale�li si� ju� wewn�trz i uk�adali pojedynczego cz�onka na poduszce le��cej obok paleniska. Stworzenie ci�ko oddycha�o, g�o�no �wiszcz�c, co by�o oznak�, �e cierpi niesamowity b�l. Spojrza�o na ni�. Oczy mia�o tak rozszerzone, �e wok� t�cz�wki wida� by�o szeroki pas bia�ka. Przez chwil� mia�a wra�enie, �e si� jej boi, ale kiedy cofn�a si� kilka krok�w, zacz�o g�o�niej charcze� i �wiszcze�, wyci�gaj�c ku niej sw� szyj�. Ukl�k�a obok poduszki. Szpon po�o�y� pysk na jej d�oni.

��Kto to jest? � Obejrza�a ca�e cia�o, od g�owy po cz�ci wystaj�ce spod mocno wypchanej kurtki. Zad Szpona by� wygi�ty pod dziwnym k�tem w stosunku do reszty cia�a, a jedna noga zwisa�a bez�adnie tu� nad ogniem.

��Nie widzisz� � zacz�a Snycerka. � To cz�� Jaqueramaphana.

Kr�lowa w�o�y�a pysk pod dyndaj�c� lu�no �ap� i u�o�y�a j� na poduszce. Us�yszeli g�o�n� rozmow� pomi�dzy s�u��cym Johanny i stra�nikami. Przez otwarte drzwi widzia�a wielu cz�onk�w trzymaj�cych pochodnie. Ich przednie �apy spoczywa�y na ramionach innych osobnik�w.

Johanna odwr�ci�a g�ow� i spojrza�a na rannego Szpona. Skryba? Potem pozna�a kurtk�. Stworzenie wpatrywa�o si� w ni�, charcz�c z b�lu.

��Czy nie mo�na sprowadzi� lekarza?! Snycerka stan�a dooko�a niej.

��Ja jestem lekark� � odpowiedzia�a. Kiwn�a g�ow� w stron� dannika i doda�a cicho: � Przynajmniej w naszych warunkach.

Johanna otar�a krew z szyi stworzenia, lecz ta nadal p�yn�a z rany.

��Czy dasz rad� go uratowa�?

��Ten fragment mo�e uda si� ocali�, ale� � Jeden z cz�onk�w Snycerki podszed� do drzwi i porozmawia� przez chwil� ze sforami zgromadzonymi na zewn�trz. � Moje stra�e szukaj� jego reszty� My�l� jednak, �e w wi�kszo�ci zosta� zamordowany. Gdyby inni jeszcze �yli� ale nawet fragmenty staraj� si� trzyma� razem.

��Czy co� powiedzia� � jaki� g�os z zewn�trz zapyta� po samnorsku. To Strupiarz. Jego wielki ohydny pysk pojawi� si� w drzwiach.

��Nie � powiedzia�a Snycerka. � A odg�osy jego my�li to absolutny be�kot.

��Pozw�l mi go pos�ucha� � powiedzia� Strupiarz.

��Ty lepiej nie podchod�, rze�niku! � G�os Johanny przeszed� w przenikliwy krzyk. Stworzenie w jej ramionach a� si� skr�ci�o z przera�enia.

��Johanno! To przecie� przyjaciel Skryby. Daj mu pom�c. � Podczas gdy cz�onkowie Strupiarza powoli w�lizgiwali si� do �rodka, Snycerka wspi�a si� na strych, robi�c mu miejsce.

Johanna wypu�ci�a rannego Szpona z ramion, wycofa�a si� i stan�a w drzwiach. Na zewn�trz by�o du�o wi�cej sfor, ni� my�la�a, a wszystkie sta�y bli�ej siebie, ni� kiedykolwiek mia�a okazj� widzie�. W mroku i mgle ich pochodnie �wieci�y �agodnym �wiat�em, jak ma�e lampy fluorescencyjne.

Gwa�townie obr�ci�a si� w stron� paleniska.

��Ja wszystko widz�!

Cz�onkowie Strupiarza skupili si� wok� poduszki. Ten wielki po�o�y� g�ow� obok rannego. Przez chwil� pojedynczy Szpon oddycha� �wiszcz�co. Strupiarz zagulgota� do niego. W odpowiedzi us�ysza� monotonne trele, by�y to naprawd� przepi�kne d�wi�ki. Ze strychu dobieg� ich glos Snycerki. Ona i Strupiarz rozmawiali przez chwil�.

��No i? � spyta�a Johanna.

��Ja � tak si� nazywa ten fragment � nie jest �m�wc�� � us�ysza�a g�os Snycerki.

��Gorzej � wtr�ci� si� Strupiarz. � Jak na razie trudno mi dopasowa� si� do odg�os�w jego my�li. Nie potrafi� odebra� �adnej sensownej informacji ani obrazu. Nie mog� si� dowiedzie�, kto zamordowa� Skryb�.

Johanna wesz�a z powrotem do �rodka i wolno podesz�a do poduszki. Strupiarz odsun�� si� troch�, ale nie odszed� od rannego. Ukl�k�a pomi�dzy dwoma jego cz�onkami i pog�aska�a d�ug�, zakrwawion� szyj� le��cego.

��Czy Ja � wym�wi�a ten d�wi�k najlepiej, jak potrafi�a � b�dzie �y�?

Trzema nosami Strupiarz obw�cha� ca�e cia�o. Delikatnie naciska� nimi rany. Ja skr�ca� si� i �wista� przez ca�y czas z wyj�tkiem chwili, kiedy Strupiarz dotyka� ran na zadzie.

��Nie wiem. Wi�kszo�� tej krwi to prawdopodobnie krew pozosta�ych cz�onk�w, kt�r� zosta� ochlapany. Ale ma z�amany kr�gos�up. Nawet je�li ten fragment prze�yje, do u�ytku b�d� si� nadawa� tylko dwie �apy.

Johanna zastanowi�a si� przez chwil�, staraj�c si� przeanalizowa� ca�� sytuacj� z punktu widzenia Szpon�w. Ale ten punkt widzenia niezbyt jej si� spodoba�. Mo�e nie mia�o to zbyt wielkiego sensu, ale dla niej Ja wci�� by� Skryb�. Dla Strupiarza to stworzenie by�o tylko fragmentem, �ywym organem z martwego ju� cia�a. I w dodatku uszkodzonym. Spojrza�a na Strupiarza, na krz�taj�cego si� po�r�d innych cz�onka-zab�jc�.

��Wi�c co wasza rasa robi z takim� �mieciem?

Trzy jego g�owy obr�ci�y si� w jej stron� i zauwa�y�a, �e sier�� je�y mu si� na szyi. Jego syntetyczny g�os zmieni� si� w piskliwe staccato wyrzucanych po�piesznie zda�.

��Skryba by� dobrym przyjacielem. Mogliby�my skonstruowa� dwuko�owy w�zek, na kt�rym Ja m�g�by ci�gn�� za sob� sw�j ty�. W ten spos�b troch� by si� porusza�. Najtrudniejsz� rzecz� b�dzie znalezienie dla niego odpowiedniej sfory. Wiesz, �e zdarza nam si� szuka� nowych fragment�w, mo�emy go gdzie� przy�ata�. Je�li nie� c�, ja sam mam tylko czterech cz�onk�w. Mog� spr�bowa� go przyswoi�. � Kiedy m�wi�, jedna z jego g��w poklepa�a pieszczotliwie rannego. � Nie jestem pewien, czy to si� uda. Skryba nie mia� takiej duszy jak pielgrzymi. W tej chwili w og�le nie potrafi� si� do niego dopasowa�. Johanna da�a spok�j. Nie mog�a przecie� obwinia� Strupiarza za ca�e z�o, kt�re zdarza�o si� we wszech�wiecie.

��Snycerka ma znakomitych sforotw�rc�w. Mo�e uda si� znale�� dla Ja miejsce w jakim� innym uk�adzie. Ale zrozum� ponowne zmieszanie si� doros�ych cz�onk�w, zw�aszcza tych, kt�rzy nie m�wi�, jest bardzo trudne. Pojedyncze fragmenty, takie jak Ja, na og� wcze�niej czy p�niej umieraj� z w�asnej woli. Po prostu przestaj� je��. Ale czasami� Musisz przespacerowa� si� kiedy� po porcie, przyjrze� si� tamtejszym robotnikom. Mo�na tam zobaczy� ca�kiem spore sfory� ale o umys�ach idiot�w. Maj� nawet k�opoty z utrzymaniem si� w ca�o�ci. Przy pojawieniu si� najmniejszego problemu osobnicy rozbiegaj� si� w panice na wszystkie strony. Tak cz�sto ko�cz� niefortunne zlepki� � Raz m�wi� jeden osobnik Strupiarza, raz drugi, wreszcie umilk�. Wszystkie jego g�owy zwr�ci�y si� w kierunku Ja. Tamten mia� zamkni�te oczy. Spa�? Wci�� oddycha�, ale w gardle co� mu gra�o.

Johanna spojrza�a na otw�r, kt�rym wchodzi�o si� na strych. Snycerka wystawi�a przez w�az jedn� g�ow�. Widziana do g�ry nogami g�owa wpatrywa�a si� w Johann�. Przy innej okazji na pewno roz�mieszy�by j� ten widok.

��Je�li nie zdarzy si� �aden cud, to mo�emy uzna�, �e Skryba zgin�� dzisiejszego dnia. Musisz to zrozumie�, Johanno. Ale je�li ten fragment b�dzie �y�, nawet bardzo kr�tko, to istniej� du�e szans� na odnalezienie zab�jcy.

��W jaki spos�b, je�li nie mo�na si� z nim porozumie�?

��To prawda, ale przecie� wci�� mo�e go nam pokaza�. Rozkaza�am podw�adnym Wendacjusza, aby nikogo nie wypuszczali z pa�acu. Kiedy Ja si� troch� uspokoi, przejdziemy si� z nim po wszystkich pokojach i korytarzach. Ten fragment na pewno pami�ta, co przydarzy�o si� Skrybie i bardzo chce nam to powiedzie�. Je�li zab�jcy s� w�r�d naszych, zauwa�y ich�

��I narobi ha�asu. � Ca�kiem jak pies.

��W�a�nie. Tak wi�c obecnie najwa�niejsz� spraw� jest zapewnienie mu bezpiecze�stwa� i miejmy nadziej�, �e nasi lekarze go uratuj�.

Pham Nuwen nie pami�ta� niczego z pierwszych dni po swej �mierci, kt�r� poprzedzi�o bolesne konanie Starego. Jakie� niewyra�ne zjawy, s�owa wypowiadane przez nie wiadomo kogo. Kto� powiedzia� mu, �e by� utrzymywany przy �yciu przez chirurga pok�adowego. Nic z tego nie pami�ta�. Dlaczego podtrzymywano oddychanie? By�o to dla niego jednocze�nie tajemnic� i afrontem. W ko�cu przywr�cone zosta�y zwierz�ce odruchy. Cia�o zacz�o samo oddycha�. Oczy otworzy�y si�. Brak uszkodze� m�zgu, us�ysza� g�os Zielonej �ody�ki (?), ca�kowity powr�t do zdrowia. Jaki� str�k, kt�ry okaza� si� �ywym stworzeniem, m�wi� ca�kiem do rzeczy.

To, co pozosta�o z Phama Nuwena, sp�dza�o mn�stwo czasu na mostku PPII. Statek przypomina� mu grubego prosionka. Tych kuzyn�w stonogi mo�na by�o spotka� w sianie, kt�rym wy�cie�ana by�a pod�oga Sali Wielkiej w pa�acu jego taty na Canberze. Dzieciaki cz�sto bawi�y si� nimi. Stworzonka te nie mia�y prawdziwych n�g, a tylko tuzin pi�rkowatych kolc�w wystaj�cych z chitynowego tu�owia. Te kolce/czu�ki zawsze wypycha�y ca�y korpus w g�r�, niezale�nie od tego, jak si� owad ustawi�, tak wi�c mo�na go by�o odwr�ci� na drug� stron�, a tamten pe�z� dalej, nawet nie zdaj�c sobie sprawy, �e porusza si� w odwrotnej pozycji ni� poprzednio. Spiny ultranap�du wygl�da�y w�a�nie jak odn�a prosionka, aczkolwiek nie posiada�y tak sprawnych staw�w. Kad�ub jednostki by� gruby i g�adki, lekko zw�ony w �rodku.

Tak wi�c Pham Nuwen sko�czy� we wn�trzu prosionka. Ca�kiem nie�le jak na nieboszczyka.

A teraz siedzia� na mostku. Jaka� kobieta cz�sto go tu przyprowadza�a. Wydawa�o si�, �e wie, jak fascynuje go to miejsce. Ekrany wype�nia�y ca�e �ciany, wygl�da�o to du�o lepiej ni� za czas�w, kiedy podr�owa� jako kupiec. Gdy w oknach pojawia� si� obraz przekazywany przez zewn�trzne kamery statku, widok by� r�wnie pi�kny jak na mostkach z oszklon� kopu��, kt�re widywa� na statkach floty Queng Ho.

Wygl�da�o to na wytw�r fantazji lub na symulacje graficzne. Je�li siedzia� wystarczaj�co d�ugo, m�g� zauwa�y�, �e gwiazdy p�yn� po niebie. Statek wykonywa� oko�o dziesi�ciu ultraskok�w na sekund�: skok, rekomputacja i kolejny skok. W tej cz�ci Przestworzy mogli ka�dym skokiem przemierzy� odleg�o�� jednej tysi�cznej roku �wietlnego, a nawet wi�ksz�, ale wtedy czas rekomputacji znacznie by si� wyd�u�y�. Przy dziesi�ciu skokach na sekund� robili ponad trzydzie�ci lat �wietlnych na godzin�. Same skoki by�y niezauwa�alne dla cz�owieka, natomiast pomi�dzy skokami spadali swobodnie z t� sam� pr�dko�ci� w�asn�, z jak� wyruszyli z Przeka�nika. Nie by�o wi�c �adnych dopplerowskich przesuni�� tak charakterystycznych dla lot�w relatywistycznych, gwiazdy by�y r�wnie czyste jak ogl�dane z jakiego� pustego kawa�ka nieba lub podczas zwyk�ego przelotu na wolnych obrotach. Bez �adnych zak��ce� przesuwa�y si� powoli przed jego oczami, a im bli�ej by�y ogl�daj�cego, tym przesuwa�y si� szybciej. W ci�gu p� godziny przemierza� wi�ksz� odleg�o�� ni� z flot� Queng Ho w ci�gu p�wiecza.

Zielona �ody�ka przylecia�a kiedy� na mostek i zacz�a zmienia� odczyty okien. Jak zwykle m�wi�a co� do Phama, pytluj�c bez ustanku, jakby naprawd� wierzy�a, �e znajduje si� w towarzystwie zainteresowanego s�uchacza.

��Widzisz. Centralne okno to ultrafalowa mapa regionu, kt�ry znajduje si� bezpo�rednio za nami. � Zamacha�a pn�czem nad przyciskami. Na pozosta�ych �cianach pojawi�y si� wielobarwne obrazy � A to podobne mapy dla pozosta�ych pi�ciu kierunk�w.

W uszach Phama jej s�owa brzmia�y jak jednostajny szum. Rozumia� wszystko, ale nic go to nie obchodzi�o. Zielona �ody�ka urwa�a, a nast�pnie ci�gn�a dalej r�wnie wytrwale, co kobieta imieniem Ravna.

��Po zako�czeniu skoku powstaje co� w rodzaju ultrafalowego �rozbryzgu�. Dzi�ki temu mog� sprawdzi�, czy nikt za nami nie jedzie.

Mn�stwo kolor�w na wszystkich oknach dooko�a, nawet na tym znajduj�cym si� przed oczyma Phama. �agodne przej�cia mi�dzy odcieniami, �adnych jasnych punkt�w, �adnych kontur�w.

��Wiem, wiem � kontynuowa�a Zielona �ody�ka. Prowadzi�a rozmow� za nich oboje. � Analizatory strasznie d�ugo przerabiaj� dane. Ale je�li kto� znalaz�by si� bli�ej ni� sto lat �wietlnych za nami, na pewno by�my go zobaczyli. A je�li by�by dalej� c�, wtedy z pewno�ci� nie m�g�by nas wykry�.

To nie ma znaczenia. Pham niemal wykre�li� ca�y problem ze swych my�li. Ale nie by�o ju� gwiazd, w kt�re m�g�by si� wpatrywa�, tote� przygl�daj�c si� w jaskrawym plamom, zacz�� bezwiednie my�le� o tym, co us�ysza�. My�le�! Wolne �arty, tu Na Dole nikt naprawd� o niczym nie my�la�. Prawdopodobnie dziesi�� tysi�cy statk�w opu�ci�o Przeka�nik przed jego upadkiem. Najprawdopodobniej wr�g nie zarejestrowa� wszystkich odlot�w. Atak na Przeka�nik by� tylko niewielkim dodatkiem do morderstwa pope�nionego na Starym. Najpewniej PPII uciek� nie zauwa�ony. Dlaczego wr�g mia�by si� przejmowa� tym, gdzie ukrywaj� si� resztki pami�ci Starego? Dlaczego mia�by interesowa� si�, w jakim kierunku leci ich ma�y stateczek?

Cia�em jego wstrz�sn�� dreszcz. Zwierz�cy odruch, nic wi�cej.

Ravna wiedzia�a, �e przy ca�ej swojej paplaninie B��kitny Pancerzyk by� co najmniej takim samym panikarzem jak ona. Lecz, co gorsza, by� ponadto pedantem-nadgorliwcem. Kiedy po raz kolejny Ravna zapyta�a go o szybko�� ich statku, zacz�� si� wik�a� w technicznych szczeg�ach.

S�ucha�a go przez chwil� cierpliwie, a� wreszcie nie wytrzyma�a.

��Pos�uchaj, dzieciak siedzi na czym�, co mo�e wysadzi� Plag� w powietrze, a tymczasem wszystko, co ma do dyspozycji, to kusze i strza�y. Ile czasu jeszcze minie, zanim tam dotrzemy, Pancerzyku?

B��kitny Pancerzyk je�dzi� nerwowo po suficie, w t� i z powrotem. Skrodoje�d�cy mieli nap�d odrzutowy. Potrafili porusza� si� w warunkach spadku swobodnego daleko sprawniej ni� ludzie. Mimo to woleli u�ywa� przylepek i je�dzi� po �cianach. W pewnym sensie by�o to nawet pomys�owe. W tej chwili jednak po prostu irytuj�ce.

Jednak�e z Je�d�cami mo�na by�o przynajmniej porozmawia�. Spojrza�a przez kabin� w stron� mostka, gdzie Pham Nuwen siedzia�, wpatruj�c si� w g��wny ekran. Jak zwykle ca�� jego uwag� poch�ania�y wolno przesuwaj�ce si� gwiazdy. By� nie ogolony, ruda broda odcina�a si� jasn� plam� od sk�ry, d�ugie w�osy opada�y mu na ramiona, posklejane w str�ki i rozczochrane. Ca�kowicie wyleczono go z uraz�w fizycznych. Chirurg pok�adowy uzupe�ni� nawet brakuj�cy fragment mi�nia w miejscu, gdzie Stary zamontowa� sprz�t komunikacyjny. Pham potrafi� si� ju� sam ubiera� i nie trzeba go by�o karmi�, ale duchem wci�� przebywa� w swoim �wiecie marze�.

Je�d�cy za�wierkali mi�dzy sob�. W ko�cu Zielona �ody�ka odpowiedzia�a na pytanie.

��Tak naprawd� to nie mamy pewno�ci, jak d�ugo to b�dzie trwa�o. Warunki przestrzenne w Przestworzach zmieniaj� si�, w miar� jak schodzimy coraz ni�ej. Ka�dy nast�pny skok trwa odrobin� d�u�ej ni� poprzedni.

��Wiem o tym. Zbli�amy si� do Strefy Powolnego Ruchu. Ale przecie� ten statek jest w�a�nie przeznaczony do odbywania takich podr�y, powinien istnie� jaki� �atwy spos�b na ekstrapolacj� spowolnienia.

B��kitny Pancerzyk wyci�gn�� pn�cze si�gaj�ce od sufitu do pod�ogi i przez chwil� wodzi� nim nerwowo po matowych pofa�dowaniach. Z jego generatora g�osu pop�yn�y d�wi�ki przypominaj�ce te, jakie wydaj� ludzie, gdy s� zak�opotani.

��W normalnych warunkach mia�aby� racj�, lady Ravno. Ale to wyj�tkowy przypadek� Wydaje si�, �e strefy znajduj� si� w fazie gwa�townych fluktuacji.

���e co?

To nie jest nic niespotykanego. Ma�e przesuni�cia zachodz� przez ca�y czas. W�a�nie na tym polega zadanie dennolor�w ahv nrinowipdnin wrze�nie wvkrvwa� takie zmianv. Na nieszcz�cie my w�a�nie mamy okazj� przemieszcza� si� przez wyj�tkowo niepewny region.

W zasadzie Ravna wiedzia�a o wysokim stopniu turbulencji granicznych na znajduj�cym si� pod nimi Dnie. Po prostu nie my�la�a o tym jako o �przesuni�ciach stref�. Nie zdawa�a sobie tak�e sprawy, �e by�o to zjawisko na tyle powa�ne, by ju� teraz mog�o zawa�y� na losach ich ekspedycji.

��W porz�dku. Co wi�c mo�e si� zdarzy�? Jak bardzo mo�e nas op�ni�?

��Ojej! � westchn�� B��kitny Pancerzyk, odtaczaj�c si� do przeciwleg�ej �ciany. Obecnie znajdowa� si� na tle rozgwie�d�onego nieba. � Dlaczego nie jestem Skrodoje�d�c� Mniejszym. To powo�anie do wy�szych cel�w przysparza mi zbyt wiele k�opot�w. Jak dobrze by�oby siedzie� teraz g��boko w falach i trawi� dawne wspomnienia. � Wspomnienia innych dni sp�dzonych w falach.

Zielona �ody�ka kontynuowa�a porzucony przez niego w�tek.

��To nie jest problem w rodzaju �jak wielka b�dzie fala przyp�ywu?� To raczej problem typu �jak straszliwy b�dzie sztorm?� Obecnie sytuacja w tym regionie przedstawia si� najgorzej w por�wnaniu z okresem minionego tysi�ca lat. Niemniej jednak wci�� odbieramy lokalne wiadomo�ci. Wi�kszo�� doniesie� jest zgodnych co do tego, �e najstraszniejsze ju� min�o. Je�li nasz drugi problem nie ulegnie pogorszeniu, powinni�my dotrze� w ci�gu stu dwudziestu dni.

Nasz drugi problem. Ravna przep�yn�a na �rodek mostka i przypi�a si� siode�ka.

��Masz na my�li uszkodzenie, kt�re powsta�o, gdy opuszczali�my Przeka�nik. Spiny ultranap�du, prawda? Jak wygl�daj�?

��Na razie wydaje si�, �e ca�kiem nie�le. Starali�my si� nie przekracza� 80 procent pr�dko�ci u�ytkowej. Z drugiej strony brakuje nam dobrej aparatury diagnostycznej. Powa�ne pogorszenie mo�e nast�pi� nagle.

��Mo�e, aczkolwiek jest to ma�o prawdopodobne � wtr�ci�a si� Zielona �ody�ka.

Ravna kiwn�a g�ow�. Bior�c pod uwag� fakt, �e problem�w mieli w nadmiarze, rozwa�anie ewentualno�ci, na kt�re nie mieli najmniejszego wp�ywu, wydawa�o si� pozbawione sensu. Na Przeka�niku wsiada�o na to, �e wyprawa zajmie nie wi�cej ni� trzydzie�ci lub czterdzie�ci dni. Teraz� ch�opiec uwi�ziony na dnie studni b�dzie musia� by� dzielny jeszcze przez d�ugi czas, niezale�nie od tego, czy mu si� to spodoba, czy nie. Hmm. Czas wi�c na Plan B. Czas dowiedzie� si�, jakie rozwi�zanie tych problem�w widzi niejaki Pham Nuwen. Odepchn�a si� od pod�ogi i wyl�dowa�a obok Zielonej �ody�ki.

��Tak wi�c najlepszy termin, na jaki mo�emy liczy�, to sto dwadzie�cia dni, je�li przesuni�cia Stref si� nasil� lub b�dziemy zmuszeni do dokonania napraw. � Ciekawe gdzie? Naprawa mog�a oznacza� drobne op�nienie, ale jej przeprowadzenie nie by�o niemo�liwe. Przebudowany PPII m�g� by� naprawiany nawet w Dolnych Przestworzach. � Podr� mo�e si� przed�u�y� nawet do dwustu dni.

Spojrza�a ukradkiem na B��kitnego Pancerzyka, ale ten nie przerwa� jej zwyczajowym potokiem u�ci�le� i zastrze�e�.

��Oboje czytali�cie wiadomo�ci, jakie dostajemy od ch�opca. Pisze, �e miejscowym grozi najazd, by� mo�e wcze�niej ni� przed up�ywem stu dni. Musimy wi�c jako� mu pom�c� zanim tam dojedziemy.

Zielona �ody�ka zagrzechota�a odro�lami, co Ravna wzi�a za wyraz zmieszania. Sama spojrza�a na siedz�cego po drugiej stronie pok�adu Phama i nieco podnios�a g�os. Hej, to przecie� ty powiniene� by� specjalist� od takich rzeczy!

��Mo�e wy, Skrodoje�d�cy, nie jeste�cie tego �wiadomi, ale z tego rodzaju problemami stykano si� ju� miliony razy w Strefie Powolnego Ruchu. Cywilizacje dziel� od siebie ca�e lata, a nawet stulecia kosmicznej podro�y. Cz�sto cofaj� si� w czasy ciemnoty. Staj� si� r�wnie prymitywne jak te sfory, te �Szpony�. I wtedy nagle na ich planety przybywa kto� z zewn�trz. W kr�tkim czasie znowu maj� technologi�.

G�owa Phama pozosta�a nieruchoma. Wci�� wpatrywa� si� w powoli sun�ce gwiazdy.

Para Skrodoje�d�c�w zachrz�ci�a co� mi�dzy sob�.

��Ale w jaki spos�b mo�e nam to pom�c? Czy� odbudowanie cywilizacji nie zajmuje dziesi�tk�w lat?

��A poza tym w �wiecie Szpon�w nie ma nic do odbudowania. Je�li wierzy� temu, co m�wi ch�opak, jest to �wiat bez przesz�o�ci. Jak d�ugo mo�e zaj�� budowanie nowej cywilizacji od zera?

Ravna machn�a r�k� na te protesty. Nie zatrzymujcie mnie. Ju� wpad�am w trans.

��Nie o to chodzi. Przecie� jeste�my z nimi w kontakcie. Mamy ca�kiem przyzwoit� bibliotek� pok�adow�. Prawdziwi wynalazcy nie wiedz�, dok�d zmierzaj� ich eksperymenty, dzia�aj� po omacku. Nawet archeologowie/in�ynierowie na Nyjorze musieli wiele rzeczy wynale�� od nowa. Ale my wiemy wszystko o konstruowaniu samolot�w i tym podobnych rzeczy. Znamy setki r�nych sposob�w na skonstruowanie tego samego sprz�tu. � W obliczu zaistnia�ej konieczno�ci Ravna nabra�a nag�ej pewno�ci, �e potrafi� podo�a� takiemu zadaniu. � Mo�emy przestudiowa� wszystkie �cie�ki rozwoju i wyeliminowa� te, kt�re prowadz� donik�d. Mo�emy zrobi� nawet wi�cej, mo�emy znale�� jak najszybszy spos�b na przej�cie od �redniowiecznych rozwi�za� do najnowocze�niejszych wynalazk�w, dzi�ki kt�rym uda si� pokona� barbarzy�c�w atakuj�cych przyjaci� Jefriego.

Nagle urwa�a. Spojrza�a z u�miechem najpierw na Zielon� �ody�k�, potem na B��kitnego Pancerzyka. Ale milcz�cy Skro-doje�d�cy wydaj� si� najbardziej oboj�tnymi s�uchaczami na �wiecie. Trudno by�o nawet stwierdzi�, czy na ni� patrzyli. Po chwili odezwa�a si� Zielona �ody�ka:

��Rozumiem. Je�li wi�c ponowne odkrywanie jest rzecz� tak nagminn� w Powolno�ci, co� na ten temat musi znajdowa� si� w naszej bibliotece.

I wtedy to si� sta�o. Pham odwr�ci� si� od okna. Popatrzy� z drugiego ko�ca kabiny na Ravn� i Je�d�c�w. Nast�pnie przem�wi� po raz pierwszy od czasu, kiedy opu�cili Przeka�nik. W dodatku s�owa te mia�y sens, aczkolwiek zrozumienie, o co mu chodzi, zaj�o Ravnie dobr� chwil�.

��Bro� i radio � powiedzia� Pham.

��Aha� no jasne. � Znowu spojrza�a na niego. Wymy�l co�, co zmusi�oby go do dalszego m�wienia.�� Dlaczego akurat to?

Pham Nuwen wzruszy� ramionami.

��Na Canberze to w�a�nie okaza�o si� najbardziej potrzebne.

I wtedy ten cholerny B��kitny Pancerzyk zacz�� papla� jak naj�ty. M�wi� co� o przeszukaniu biblioteki. Pham popatrzy� na nich przez chwil�, jego twarz nie wyra�a�a �adnych uczu�. Potem odwr�ci� si�, by zn�w ogl�da� gwiazdy.

��Phamie? � Us�ysza� g�os Ravny tu� za swoimi plecami. Zosta�a na mostku po tym, jak Je�d�cy oddalili si� w celu rozpocz�cia przygotowa�, kt�rych niezw�oczne podj�cie wynika�o jakoby z ustale� ich nader kr�tkiego zebrania. M�czyzna nie odpowiedzia�, wobec czego ona poszybowa�a dooko�a i zas�oni�a sob� widok gwiazd. Niemal automatycznie skupi� wzrok na jej twarzy.

��Dzi�kuj�, �e do nas przem�wi�e�� Potrzebujemy ci� bardziej ni� kiedykolwiek.

Wci�� widzia� gwiazdy. Otacza�y j� ze wszystkich stron, przesuwaj�c si� powoli. Ravna przekrzywi�a g�ow� tak jak wtedy, gdy by�a czym� zaintrygowana.

��Mo�emy pom�c�

Nic nie m�wi�. Co wcze�niej sprawi�o, �e si� odezwa�?

��Nie mo�ecie pom�c trupowi � powiedzia�, sam zdziwiony faktem, �e s�owa p�yn� z jego ust. Podobnie jak skoncentrowanie spojrzenia, m�wienie te� pewnie mia�o charakter odruchowy.

��Nie jeste� trupem. Jeste� r�wnie �ywy jak ja. Wyrzuci� z siebie potok niezdarnie wypowiadanych zda�.

By�a to jego najd�u�sza wypowied� od czasu, gdy opu�cili Przeka�nik.

��Prawda. Iluzja �wiadomo�ci. Szcz�liwe automaty o prymitywnym oprogramowaniu. My�l�, �e nigdy si� nie domy�licie. Patrz�c od wewn�trz to prawie niemo�liwe. Z zewn�trz, z punktu widzenia Starego� � Odwr�ci� wzrok, oszo�omiony podw�jnym widzeniem.

Ravna przysun�a si�, patrzy�a na jego twarz z odleg�o�ci zaledwie kilku centymetr�w. Szybowa�a swobodnie, tylko jedn� nog� dotykaj�c pod�ogi.

��Mylisz si� m�j drogi. By�e� na Dnie i na Szczycie, ale nigdy pomi�dzy� �Iluzja �wiadomo�ci�? To poj�cie wyst�puje niemal w ka�dym rozs�dnym systemie filozoficznym w Przestworzach. Ma to swoje dobre konsekwencje, ale tak�e przera�aj�ce. Ty w�a�nie pozna�e� tylko te ostatnie. Pomy�l: zapewne r�wnie� Moce ulegaj� takiej iluzji.

��Nie. On przecie� m�g� po prostu stworzy� takie urz�dzenia jak ty i ja.

��Bycie trupem to wyb�r, Phamie. � R�ka �agodnie zsun�a si� w d� po jego ramieniu. Trudno mu by�o przyzwyczai� si� do zmiany perspektywy, jakiej wymaga� stan niewa�ko�ci. Przesun�� si� �w d� oznacza�o teraz obraca� si� bokiem, natomiast on patrzy� na ni� do g�ry. Nagle zorientowa� si�, �e ma sko�tunion� brod�, a zlepione w str�ki w�osy odstaj� na wszystkie strony. Spojrza� na Ravn�, przypominaj�c sobie wszystko, co o niej my�la�. Tam na Przeka�niku wydawa�a mu si� bardzo bystra, mo�e nie tak jak on, ale r�wnie inteligentna jak wi�kszo�� jego konkurent�w z Queng Ho. Pl�ta�y si� tak�e inne wspomnienia, wspomnienia tego, jak widzia� j� Stary. Jak zwykle przewa�a�y nad reszt� i by�y dla niego niezrozumia�e. Nawet Jego uczucia nie�atwo si� interpretowa�o. Ale� Stary my�la� o Ravnie troch� tak, jak my�li si� o� ulubionym psie. Potrafi� przejrze� j� na wylot. Ravna Bergsndot niemal w og�le nie nadawa�a si� do tego, by ni� manipulowa�. Ten fakt wyra�nie Go bawi�. Ale poza tym, co m�wi�a i jak m�wi�a, widzia� du�e pok�ady� �dobroci�, tak� dobro� to chyba najlepsze ludzkie okre�lenie. Stary dobrze jej �yczy�. W ko�cu nawet stara� si� jako� pom�c. Jakie� nag�e odkrycie przebieg�o mu przez g�ow�, ale by�a to my�l zbyt szybka, by j� z�apa�. Ponownie us�ysza� g�os Ravny:

��To, co ci� spotka�o, budzi groz�, Pham, ale zdarza�o si� ju� innym. Czyta�am o kilku podobnych wypadkach. Nawet Moce nie s� nie�miertelne. Czasami walcz� mi�dzy sob� i niekt�re z nich gin�. Czasami pope�niaj� samob�jstwo. Istnieje taki system gwiezdny, kt�ry w opowie�ciach nazywany jest Bo�ym Fatum. Jaki� milion lat temu znajdowa� si� w Transcendencji. Odwiedza�o go kilka Mocy. Pewnego razu zdarzy�o si� pot�ne falowanie stref. Ca�y system przesun�� si� nagle na g��boko�� dwudziestu lat �wietlnych w Przestworza. By�o to najwi�ksze falowanie, potwierdzone i udokumentowane. Moce znajduj�ce si� na Bo�ym Fatum nie mia�y szans. Wszystkie umar�y, niekt�re zmieni�y si� w przegni�e i przerdzewia�e ruiny, inne uleg�y degradacji do poziomu zwyk�ych ludzkich umys��w.

��A z tymi, co si� p�niej sta�o? Zawaha�a si� i uj�a w d�onie jego d�o�.

��Mo�esz to sprawdzi� sam. Chodzi mi o to, �e takie rzeczy si� zdarzaj�. Dla ofiar jest to koniec �wiata. Ale z naszej strony, ze strony ludzi� C�, mo�na powiedzie�, �e Pham Nuwen jako cz�owiek mia� cholerne szcz�cie. �ody�ka m�wi, �e zniszczenie przy��czy Starego nie wywo�a�o �adnych wi�kszych uszkodze� organizmu. By� mo�e uszkodzenie jest bardziej subtelne. Czasem pozosta�o�ci niszcz� same siebie, niezale�nie od tego, ile z nich zosta�o.

Pham poczu�, jak �zy lec� mu z oczu. Wiedzia�, �e ta niech�� do �ycia, kt�r� czu� w �rodku, wynika�a po cz�ci z �alu wywo�anego w�asn� �mierci�.

��Subtelne uszkodzenie! � Potrz�sn�� g�ow� i �zy poszybowa�y w otaczaj�c� ich przestrze�. � Ca�a moja g�owa jest wypchana jego my�lami i wspomnieniami. � Wspomnieniami? To one zdominowa�y ca�y jego umys�. Ale nie potrafi� ich zrozumie�! Nie m�g� zrozumie� szczeg��w. Nie by� w stanie zrozumie� nawet uczu�, m�g� tylko wyja�nia� je dzi�ki naiwnym uproszczeniom � rado��, �miech, zdziwienie, strach i niez�omna determinacja. Gubi� si� w tych wspomnieniach jak idiota, kt�ry spaceruje po cerkwi, nic nie rozumiej�c i zas�aniaj�c twarz przed gniewnym wzrokiem postaci z ikon.

Ravna wykona�a obr�t wok� ich zespolonych d�oni. Po chwili delikatnie zderzyli si� kolanami.

��Wci�� jeste� cz�owiekiem i wci�� masz w�asne� � Jej g�os za�ama� si�, gdy wzrokiem natrafi�a na spojrzenie Phama.

��Moje wspomnienia. � Porozrzucane pomi�dzy niezrozumia�ymi wizjami, o kt�re wci�� potyka�y si� my�li: wspomnienia z czas�w, gdy mia� pi�� lat i siedzia� na sianie w pa�acowej komnacie uwa�aj�c, czy nie nadchodzi nikt z doros�ych; dzieciom kr�lewskim nie wolno by�o bawi� si� na zakurzonej pod�odze; wspomnienie pewnej nocy dziesi�� lat p�niej, gdy po raz pierwszy kocha� si� z Cindi albo gdy rok p�niej po raz pierwszy zobaczy� lataj�c� maszyn�, orbitalny prom l�duj�cy na placu paradnym jego ojca. Dziesi�ciolecia przelatane w kosmosie. � Tak, Queng Ho. Pham Nuwen, wielki Kupiec z Powolno�ci. Wszystkie wspomnienia wci�� tu s�. Ale z tego, co wiem, to wszystko s� k�amstwa Starego, bajeczka wymy�lona w jedno popo�udnie, na kt�r� dali si� nabra� ci z Przeka�nika.

Ravna zagryz�a warg�, ale nic nie powiedzia�a. By�a zbyt uczciwa, aby k�ama�, nawet w takiej sytuacji. Wyci�gn�� woln� r�k� i odgarn�� jej w�osy z twarzy.

��Wiem, �e te� tak m�wi�a�, Rav. Nie przejmuj si�. I tak bym si� domy�li�.

��Tak � przyzna�a cicho, a nast�pnie spojrza�a mu prosto w oczy. � Ale pos�uchaj mnie, skoro wreszcie rozmawiamy jak cz�owiek z cz�owiekiem. Bo teraz naprawd� jeste� cz�owiekiem. I mo�e rzeczywi�cie by�a flota Queng Ho, a ty by�e� dok�adnie tym, kim jeste� w swoich wspomnieniach. Niezale�nie jednak od przesz�o�ci, mo�esz mie� przed sob� wspania�� przysz�o��.

Us�ysza� jakie� niewyra�ne echa, by�o to co� wi�cej ni� wspomnienia, ale mniej ni� racjonalny wniosek. Przez chwil� ujrza� j� i ju� wiedzia�. Ona ci� kocha, ty durniu. Prawie �miech, �agodny �miech.

Obj�� j� i mocno do siebie przycisn��. By�a taka prawdziwa. Poczu� jej nogi w�lizguj�ce si� pomi�dzy jego nogi. �mia� si�. Niech to b�dzie jak masa� serca, bezmy�lny odruch, kt�ry przywr�ci go z powrotem do �ycia. Taki niedorzeczny, taki banalny, ale�

��Chc� chc� wr�ci�. � S�owa miesza�y si� ze zd�awionym szlochem. � W g�owie mam za du�o rzeczy, kt�rych nie rozumiem. Gubi� si� w tym.

Nie powiedzia�a nic, najprawdopodobniej nie rozumia�a, o czym m�wi. Przez chwil� nie czu� nic innego pr�cz ciep�a jej cia�a, kt�re trzyma� w ramionach, kt�re odwzajemnia�o jego u�cisk. Prosz� ci�, tak bardzo chc� wr�ci�.

Stal zawsze zachwyca� si� architektur� obronn�. Teraz sam robi� kolejny krok w kierunku rozwoju owej sztuki wznosz�c zamek, kt�ry mia� chroni� nie tylko przed atakiem z ziemi, ale i z nieba. Jak do tej pory pud�owaty �statek� na podp�rkach znany by� ju� na ca�ym kontynencie. Przed ko�cem lata mia�y si� tu zjawi� wrogie wojska, aby przej�� � lub przynajmniej zniszczy� � ten cud, jaki przypad� mu w udziale. Istnia�y wszak�e daleko wi�ksze zagro�enia. Mieli tu przyby� Gwiezdni Ludzie. Musia� by� gotowy na to spotkanie.

Obecnie Stal kontrolowa� post�py rob�t niemal codziennie. Od po�udniowej strony palisada zosta�a zast�piona kamiennym murem. Od strony klifu, sk�d wida� by�o Ukryt� Wysp�, znajdowa�a si� jego nowa kwatera, niemal na uko�czeniu� uko�czona ju� od jakiego� czasu, gdera�a jedna jego cz��. Tak, powinien si� tu przeprowadzi�, bezpiecze�stwo Ukrytej Wyspy szybko stawa�o si� iluzj�. Wzg�rze Gwiezdnego Statku stanowi�o obecnie centrum ruchu i nie by�a to tylko propaganda. To, co ambasady Ociosa w innych krajach nazywa�y �wyroczni� na Wzg�rzu Gwiezdnego Statku�, by�o czym�, co przekracza�o wyobra�ni� najwi�kszego nawet k�amcy. Kto zapewni� sobie miejsce blisko wyroczni, m�g� w przysz�o�ci przej�� pe�n� w�adz� i ca�y geniusz Stali nie mia� tu nic do rzeczy. Niejeden dozorca, kt�ry wszed�, jego zdaniem, w zbyt blisk� za�y�o�� z Amdije-frim zosta� przeniesiony na prowincj� lub u�miercony.

Wzg�rze Gwiezdnego Statku. Kiedy wyl�dowali na nim przybysze, by� tu tylko wrzos i ska�y. Zim� powsta�a palisada i drewniane schronienie. Ale teraz budowla przekszta�ci�a si� w zamek-koron�, kt�rej klejnotem by� statek. Wkr�tce wzg�rze b�dzie stolic� ca�ego kontynentu, a potem �wiata. A wtedy� Stal spojrza� w b��kitny przestw�r nieba. Wiedzia�, �e to, jak daleko si�ga� b�dzie jego w�adza, zale�a�o od wypowiedzenia w�a�ciwych s��w, od zbudowania tego zamku w specjalny spos�b. Do�� marze�. Lord Stal zebra� si� w zwart� grup� i zszed� z nowo wzniesionych mur�w po �wie�o wyci�tych kamiennych schodach. Dziedziniec mia� oko�o dwunastu akr�w, pokrywa�o go g��wnie grz�skie b�oto. Marz�y mu �apy, ale �nieg i rzadka breja zosta�y odgarni�te z dala od �cie�ek, po kt�rych uwijali si� pracuj�cy, na topniej�ce w oczach kopczyki. Wiosna by�a ju� w pe�ni, s�o�ce grza�o mocno i wia�y ch�odne wiatry. Widoczno�� mia� znakomit�, ze swego miejsca m�g� dostrzec Ukryt� Wysp� i ogromne po�acie oceanu, a z drugiej strony ca�e wybrze�e a� po kraj w g��bi fiordu. Stal ruszy� pod g�r�, przemierzaj�c ostatnie sto jard�w dziel�ce go od statku. Jego stra�nicy szli r�wnolegle z nim po obu stronach, Szrek za� zamyka� poch�d. By�o tu wystarczaj�co du�o miejsca, aby robotnicy nie musieli si� cofa�, a sam wyda� rozkaz, �eby nie przerywano prac ze wzgl�du na pojawienie si� jego osoby. Po cz�ci po to, by zmyli� Amdijefriego, po cz�ci dlatego, �e ruch potrzebowa� tej fortecy jak najszybciej. Jak szybko? To pytanie wci�� go gn�bi�o.

Stal spogl�da� we wszystkich kierunkach, ale uwag� skupia� na tym, co najwa�niejsze: na post�pach budowy. Na dziedzi�cu sta�y stosy poci�tego kamienia i drewna budowlanego. Teraz, kiedy ziemia rozmarza�a, wykopywano fundamenty pod wewn�trzne mury obronne. Tam gdzie wci�� by�a zbyt twarda, jego in�ynierowie wstrzykiwali wrz�tek. K��by pary bucha�y ze specjalnych do��w, przes�aniaj�c stoj�ce ni�ej ko�owroty i pracuj�cych kopaczy. Na placu budowy panowa� wi�kszy gwar ni� na poѬu bitwy: ko�owroty skrzypia�y, stalowe �opaty wbija�y si� w ziemi�, majstrzy pokrzykiwali na brygady. T�um te� by� podobny jak podczas bitwy, aczkolwiek nie by�o tu miejsca na chaos.

Stal przypatrywa� si� sforze kopaczy na dnie jednego z row�w. Liczy�a trzydziestu cz�onk�w stoj�cych tak blisko siebie, �e czasem niemal dotykali si� ramionami. To by� ogromny mo-t�och, ale nie by�o w nim nic z orgiastycznej euforii. Jeszcze przed Ociosem niekt�re gildie budowlane lub faktorie tworzy�y podobne sfory dla swoich potrzeb. Trzydziestocz�onkowa sfora stopniem inteligencji nie dor�wnywa�a trojakowi. Pierwszy rz�d, z�o�ony z dziesi�ciu cz�onk�w, monotonnym, skoordynowanym ruchem wgryza� si� kilofami w �cian� ziemi. Kiedy ich g�owy i kilofy by�y w g�rze, rz�d cz�onk�w stoj�cych tu� za nimi rzuca� si� w prz�d, by odgarn�� grudy i kamienie, kt�re spad�y na d�. Za nimi trzeci rz�d wyrzuca� ziemi� z wykopu. Odpowiednia synchronizacja czynno�ci by�a do�� skomplikowana � nale�a�o na przyk�ad uwzgl�dni� r�nice przy usuwaniu ziemi i kamieni � ale nie przekracza�o to zdolno�ci umys�owych takiego tworu. Tego rodzaju sfory mog�y kontynuowa� prac� przez d�ugie godziny, przy czym pierwszy i drugi rz�d wymienia�y si� co kilka minut. W dawnych latach gildie zazdro�nie strzeg�y sekretu tworzenia podobnych zbiorowo�ci. Po d�ugim dniu pracy zesp� rozdziela� si� na zwyczajne sfory o normalnej inteligencji, z kt�rych ka�da sz�a do domu z sowit� zap�at�. Stal u�miechn�� si� do siebie. Snycerz dokona� kilku ulepsze� w starych sztuczkach gildii, ale Ocios wprowadzi� udoskonalenia szczeg�lnego rodzaju (korzystaj�c z do�wiadcze� mieszka�c�w Tropik�w). Po co rozszczepia� dru�yn� po zako�czeniu dnia lub zmiany? Brygady robocze Ociosa pozostawa�y razem przez ca�y czas, trzymane w barakach tak ciasnych, �e nigdy nie mog�y w nich odzyska� swoich osobnych umys�owo�ci. By� to znakomity pomys�. Po roku lub dw�ch, przy zastosowaniu odpowiedniego mechanizmu eliminacji zawodz�cych element�w, stawa�y si� tworami tak t�pymi i bezwolnymi, �e nawet nie my�la�y o rozdzieleniu si� na mniejsze cz�ci.

Przez chwil� Stal przygl�da� si�, jak przyci�te kawa�ki kamienia opuszczane s� do nowego wykopu, a nast�pnie umieszczane na miejscu przy u�yciu zaprawy. Potem spojrza� na bia�e kurtki nadzoruj�cego robot�, skin�� lekko g�ow� w jego stron� i poszed� dalej. Otwory fundamentowe ci�gn�y si� a� do budynku kryj�cego statek. To by�a najbardziej chytra konstrukcja ze wszystkich, kt�ra mia�a sprawi�, �e zamek b�dzie jednocze�nie wspania�� pu�apk�. Wystarczy�o zdoby� za po�rednictwem Amdijefriego jeszcze troch� informacji i ju� b�dzie wiedzia�, jak ma kontynuowa� budow�.

Drzwi do budynku kryj�cego statek by�y otwarte, cz�onkowie bia�ych kurtek siedzieli w parach, odwr�ceni do siebie plecami. Stra�nik us�ysza� ha�as o sekund� wcze�niej ni� Stal. Dw�ch jego cz�onk�w oderwa�o si� od reszty i obesz�o budynek dooko�a. Po chwili rozleg�y si� wysokie krzyki na granicy s�yszalno�ci, a nast�pnie nawo�ywania do ataku, przypominaj�ce odg�os tr�bek. Bia�e kurtki zeskoczy� ze schod�w i ca�y pobieg� za budynek. Stal i jego przyboczni pod��ali o kilka krok�w za nim.

Wartownik zatrzyma� si� gwa�townie przy wykopie. By�o ju� jasne, sk�d pochodzi ten przera�liwy ha�as. Trzy sfory bia�ych kurtek przes�uchiwa�y w�a�nie m�wc� brygady. Odseparowali m�wi�cego cz�onka od reszty i ok�adali go pa�kami. Z tak bliskiej odleg�o�ci j�ki powstaj�ce w my�lach bitego by�y r�wnie g�o�ne jak jego krzyki. Reszta sfory kopaczy zacz�a wychodzi� z rowu, rozpadaj�c si� na normalnie funkcjonuj�ce sfory, kt�re z kolei z kilofami rzuca�y si� na bia�e kurtki. Jak mog�o doj�� do tak idiotycznej burdy? Stal m�g� si� domy�li�. Wewn�trzne fundamenty mia�y kry� najbardziej sekretne tunele w ca�ym zamku, a tak�e jeszcze bardziej tajne urz�dzenia, kt�re mia� zamiar wykorzysta� przeciwko Dwunogom. Rzecz jasna wszyscy robotnicy pracuj�cy na tych zastrze�onych obszarach po zako�czeniu pracy mieli zosta� zg�adzeni. Pomimo oci�a�o�ci umys�owej najwyra�niej odgadli, jaki ich czeka los.

W innych okoliczno�ciach Stal wycofa�by si� i przygl�da� wszystkiemu z daleka. Wpadki, takie jak ten, mog�y by� pouczaj�ce. Pomaga�y mu odkry� s�abo�ci u swoich poddanych, przekona� si�, kto jest za kiepski (lub zbyt dobry), aby m�g� pracowa� na dotychczasowym stanowisku. Tym razem jednak by�o inaczej. Amdi i Jefri przebywali na pok�adzie statku. Przez drewniane �ciany budynku oczywi�cie nic nie da�oby si� zobaczy�, a poza tym na pewno wewn�trz na warcie sta� jeszcze jeden bia�e kurtki, niemniej� w chwili gdy ruszy� do przodu, pokrzykuj�c na swych podw�adnych, jego spogl�daj�cy w ty� fragment zauwa�y� wychodz�cego z budynku Jefriego. Na ramionach mia� dwa szczeniaki, reszta Amdiego kr�ci�a si� wok� jego n�g.

��Nie podchodzi�! � wrzasn�� do niego �amanym samnorskim. � Nie podchodzi�! Niebezpiecznie!

Amdi zatrzyma� si�, ale Dwun�g wci�� szed� do przodu. Dwie sfory �o�nierzy usun�y si�, ust�puj�c mu z drogi. Obowi�zywa� ich sta�y rozkaz: nigdy nie dotyka� przybysza. Jeszcze sekunda, a staranna praca ca�ego roku zostanie zaprzepaszczona. Jeszcze sekunda, a Stal mo�e straci� ca�y �wiat � a wszystko przez pech i g�upot�.

W tym samym czasie, gdy jego stoj�cy z ty�u cz�onkowie zajmowali si� Dwunogiem, ci z przodu wskoczyli na stos kamieni. Stal wskaza� pyskiem na brygady wychodz�ce z wykopu i zawo�a�:

��Zabi� napastnik�w!

Jego ochrona zbli�y�a si� do Jefriego, podczas gdy Szrek i inni �o�nierze przebiegli obok. Stal s�ucha� odg�os�w krwawej jatki. To, co tu si� dzia�o, nie mia�o nic wsp�lnego ze sprawnie zorganizowanymi ka�niami, jakie odbywa�y si� w lochach Ukrytej Wyspy. Tutaj okrutna �mier� unosi�a si� w powietrzu, ra��c na o�lep we wszystkich kierunkach: strza��, w��czni�, kilofem. Cz�onkowie sfory kopaczy biegali w k�ko, m��c�c co popadnie i przera�liwie wyj�c. Nie mieli najmniejszych szans, ale przed �mierci� chcieli u�mierci� jak najwi�cej prze�ladowc�w.

Stal odszed� od miejsca bijatyki i ruszy� w kierunku Jefriego. Dwun�g wci�� bieg� w jego stron�. Amdi pod��a� za nim, krzycz�c co� po samnorsku. Wystarczy�by jeden oszala�y cz�onek brygady, jedna zb��kana strza�a, by Dwun�g zgin��, a wtedy nast�pi�by koniec. Jeszcze nigdy w �yciu Stal tak panicznie nie l�ka� si� o �ycie drugiego. P�dem ruszy� w stron� cz�owieka, otoczy� go. Dwun�g upad� na kolana i schwyci� go za szyj�. Tylko dzi�ki temu, �e �ycie Stal� wype�nione by�o absolutn� sa-modyscyplin�, zdo�a� si� powstrzyma� od u�ycia metalowych szpon�w. Przybysz nie atakowa�, obejmowa� go.

Sfora kopaczy zosta�a niemal w ca�o�ci zg�adzona, Szreko-wi za� uda�o si� odepchn�� wszystkich pozosta�ych przy �yciu tak daleko, �e nie stanowili ju� �adnego zagro�enia. Stra� przyboczna Stali by�a ju� obok niego w odleg�o�ci zaledwie pi�ciu lub dziesi�ciu jard�w. Amdi, wci�� zbity w grup�, stara� si� uciszy� odg�osy my�li, a jednocze�nie krzycza� co� do Jefriego. Stal pr�bowa� wypl�ta� si� z u�cisku cz�owieka, ale Jefri chwyta� go to za jedn�, to za drug� szyj�, a czasami za dwie naraz. Wydawa� z siebie jakie� be�kotliwe odg�osy, kt�re wcale nie przypomina�y samnorskiego. Stal a� trz�s� si� przera�ony tym nag�ym naruszeniem nietykalno�ci osobistej. Nie okazuj niech�ci! Cz�owiek mo�e by tego nie zauwa�y�, ale Amdi na pewno tak. Jefri kilkakrotnie robi� ju� podobne rzeczy wcze�niej i Stal zawsze umia� wyci�gn�� z tego korzy��, aczkolwiek wiele go to kosztowa�o. Dziecko-modliszka potrzebowa�o fizycznego kontaktu, by� on podstaw� bliskiej przyja�ni pomi�dzy Amdim i Jefrim. Stal tak�e m�g� liczy� na zaufanie, je�li b�dzie pozwala� dotyka� si� temu stworzeniu. Przesun�� g�ow� i szyj� po grzbiecie stwora, tak jak to czynili rodzice pieszcz�cy swe szczeniaki w lochach obok laboratori�w. Jefri u�cisn�� go jeszcze mocniej i przesun�� precyzyjnie wykszta�cone �apy po sier�ci. Pomimo wszechogarniaj�cego obrzydzenia, kontakt ten wywo�ywa� w nim dziwne uczucia. Normalnie podobna blisko�� z innym rozumnym stworzeniem mog�a si� zdarzy� tylko podczas bitwy lub uprawiania seksu, lecz w takich wypadkach nie by�o mowy o racjonalnym my�leniu. Z cz�owiekiem by�o inaczej. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e stworzenie to reagowa�o rozumnie � tyle �e nie by�o s�ycha� najmniejszego odg�osu my�li. Mo�na by�o jednocze�nie my�le� i dotyka�. Stal zagryz� wargi staraj�c si� opanowa� dygotanie. To by�o jak� jak parzenie si� z trupem.

W ko�cu Jefri cofn�� si�, trzymaj�c r�k� w g�rze. M�wi� co� bardzo szybko, a po chwili odezwa� si� Amdi:

��Lordzie Stal, jeste� ranny. Zobacz, to krew. � Na �apie cz�owieka wida� by�o czerwon� smug�. Stal obejrza� si�. Jasne, na jednym z zad�w by�a ma�a ranka. W podnieceniu nie poczu� b�lu. Odsun�� si� od modliszki i powiedzia� do Amdiego:

��To nic. Czy tobie i Jefriemu nic si� nie sta�o?

Dwa dzieciaki przez chwil� chrz�ci�y mi�dzy sob�, Stal nie zrozumia� ani s�owa.

��Nic nam nie jest. Dzi�kujemy za ochron�.

Refleks i lotno�� umys�u to cechy, kt�re Ocios g��boko wyrzeza� w duszy Stali za pomoc� swych no�y.

��Co� takiego nigdy nie powinno si� zdarzy�. Snycerze przebrali si� za robotnik�w. My�l�, �e czaili si� tu ju� od czterech dni, pragn�c was zabi�. Odkryli�my ca�� maskarad�, ale o ma�y w�os by�oby za p�no� Powinni�cie byli zosta� w �rodku, kiedy us�yszeli�cie odg�osy walki.

Zawstydzony Amdi zwiesi� wszystkie g�owy i przet�umaczy� te s�owa Jefriemu.

��Przepraszamy. Najpierw byli�my podekscytowani, a potem pomy�leli�my, �e mog� ci� skrzywdzi�.

Stal wyda� z siebie kilka ugodowych d�wi�k�w. W tym samym czasie dw�ch jego cz�onk�w ogl�da�o pobojowisko. Gdzie by� ten bia�e kurtki, kt�ry opu�ci� sw�j posterunek na schodach, kiedy wszystko si� zacz�o? Ta sfora zap�aci za� nagle jego my�li zatrzyma�y si�, gdy jego wzrok pad� na Presfor�. Fragment Ociosa przygl�da� mu si�, stoj�c w drzwiach sali posiedze�. Teraz, kiedy sobie o nim przypomnia�, by� przekonany, �e tamten obserwowa� wszystko od samego pocz�tku bitwy. Komu� innemu jego postawa mog�a wydawa� si� oboj�tna, lecz Stal widzia� w jego minie z�owrogie rozbawienie. Skin�� tamtemu g�ow�, ale wewn�trz a� si� skuli� ze strachu. Przed chwil� by� o krok od zaprzepaszczenia wszystkiego� a Ocios to zauwa�y�.

��Musz� was dw�ch zabra� na Ukryt� Wysp�. � Da� sygna� wartownikom, kt�rzy wyszli zza statku.

��Jeszcze nie teraz, lordzie! � zawo�a� Amdi. � Dopiero przyjechali�my. Nied�ugo przyjdzie odpowied� od Ravny.

Zazgrzyta� z�bami, ale tak, aby dzieci nic nie zauwa�y�y.

��Wobec tego zosta�cie. Tylko teraz wszyscy b�dziemy ostro�niejsi, zgoda?

��Tak, tak! � zapewni� Amdi i wyja�ni� wszystko cz�owiekowi. Jeden z cz�onk�w Stali opar� przednie �apy na innym i poklepa� Jefriego po g�owie.

Stal kaza� Szrekowi zaprowadzi� dzieci z powrotem do budynku ukrywaj�cego statek. Dop�ki dzieci nie znikn�y w �rodku, jego mina wyra�a�a dum� i czu�o��. Potem obr�ci� si� i ruszy� przed siebie, brn�c w r�owawym b�ocku. Ciekawe, gdzie jest ten idiota wartownik?

Dla Johanny wiele rzeczy zmieni�o si� w ci�gu tygodni, kt�re nast�pi�y po �mierci Skryby Jaqueramaphana. Wi�kszo�� na lepsze, co nigdy by si� nie zdarzy�o, gdyby nie morderstwo� i dlatego w�a�nie Johanna czu�a si� przygn�biona.

Pozwoli�a Snycerce zamieszka� w swojej chacie i zaj�� miejsce jej wcze�niejszego pomocnika. Wydawa�o si�, �e Snycerka mia�a na to ochot� od samego pocz�tku, ale obawia�a si� jej gniewu. Teraz mia�y dannik ze sob� w chacie, kt�r� zawsze otacza�y co najmniej cztery sfory z Wendacjuszowych s�u�b bezpiecze�stwa. M�wi�o si� nawet o wybudowaniu dla nich specjalnych barak�w.

Spotyka�a si� tak�e z innymi, podczas zebra� oraz indywidualnie, kiedy potrzebowali pomocy przy uzyskiwaniu informacji z dannika. Skrupi�o, Wendacjusz i Strupiarz zwany Pielgrzymem � wszyscy m�wili ju� na tyle p�ynnie po samnorsku, �e mog�a bli�ej przyjrze� si� charakterom tych tak odmiennych od ludzi stworze�. Skrupi�o by� pedantyczny i bardzo inteligentny. Wendacjusz wydawa� si� r�wnie pompatyczny jak Skryba, ale nie mia� w sobie ani jego weso�o�ci, ani wyobra�ni. W�drownik Wickwrackstrup � za ka�dym razem, kiedy widzia�a Tego olbrzyma ze strupem na zadzie, przechodzi� j� dreszcz. Osobnik ten zawsze sadowi� si� z ty�u, przycupni�ty, �eby wygl�da� jak najmniej gro�nie. Pielgrzym najwyra�niej zdawa� sobie spraw�, jak bardzo dra�ni j� widok tamtego, i dok�ada� stara�, by nie rzuca� si� w oczy, ale nawet po �mierci Skryby nie mog�a si� zdoby� na nic wi�cej pr�cz tolerowania tej sfory� W ko�cu w zamku Snycerki mogli by� zdrajcy. Opowiadanie, �e Skryb� zabili napastnicy z zewn�trz, by�o tylko hipotez� Wendacju-sza. Johanna nieustannie przygl�da�a si� Pielgrzymowi podejrzliwym okiem.

W nocy Snycerka wygania�a pozosta�e sfory. Uk�ada�a si� wok� paleniska i zadawa�a dannikowi pytania, kt�re nie mia�y najmniejszego zwi�zku z czekaj�c� ich wojn�. Johanna siadywa�a obok niej i pr�bowa�a wyja�ni� rzeczy, kt�rych tamta nie rozumia�a. Wszystko to by�o bardzo dziwne. Snycerka by�a kim� w rodzaju kr�lowej tych sfor. Mia�a ten olbrzymi (prymitywny, niewygodny, brzydki, ale rzeczywi�cie olbrzymi) zamek i dziesi�tki s�ug. Mimo to sp�dza�a wi�kszo�� nocy w ma�ej drewnianej chatce razem z Johanna, podtrzymuj�c ogie� i przygotowuj�c jedzenie tak samo jak sfora, kt�ra us�ugiwa�a jej wcze�niej.

Snycerka by�a drugim Szponem, kt�ry zosta� jej przyjacielem (pierwszym by� Skryba, aczkolwiek Johanna nie wiedzia�a o tym, dop�ki tamten nie zgin��). Cechowa�a j� m�dro�� i oryginalno��. W pewnym sensie by�a najm�drzejsz� istot�, jak� Johanna mia�a okazj� pozna�, cho� do tego wniosku dochodzi�a powoli. Wcale nie dziwi�a si� szybkim post�pom Szpon�w w nauce samnorskiego � takie rzeczy zdarza�y si� w wi�kszo�ci historii przygodowych, a ponadto w danniku by�y programy ucz�ce. Ale noc po nocy Johanna obserwowa�a, jak Snycerka w�druje po zasobach urz�dzenia. Sfora nie wykazywa�a najmniejszego zainteresowania chemi� ani zagadnieniami taktycznymi, kt�re stanowi�y przedmiot ich ca�odziennej pracy. Zamiast tego czyta�a o Strefie Powolnego Ruchu, Przestworzach, historii Kr�lestwa Straumy. Sztuk� szybkiego czytania opanowa�a najszybciej ze wszystkich. Czasami Johanna siedzia�a tylko i zagl�da�a jej przez ramiona. Ekran podzielony na okna, tekst w g��wnym oknie przesuwaj�cy si� tak szybko, �e Johanna nie mog�a nad��y�. Dziesi�tki razy na minut� Snycerka napotyka�a wyra�enia, kt�rych nie zna�a. Wi�kszo�� z nich stanowi�y rzadko u�ywane samnorskie wyrazy. Wtedy dotyka�a nosem nieznanego s�owa i w oknie s�ownika na kr�tk� chwil� pojawia�a si� definicja. Czasami jednak problem by� natury konceptualnej, a kolejne okna, kt�re otwiera�a sobie w celu uzyskania dodatkowych wyja�nie�, wprowadza�y j� w zupe�nie nowe dziedziny, czasem na kilka sekund, czasem na wiele minut, a czasem to, co by�o chwilowym odej�ciem od tematu, stawa�o si� g��wn� �cie�k� jej poszukiwa�. W pewnym sensie uosabia�a wszystko, czym pragn�� zosta� Skryba.

Niejednokrotnie zadawa�a pytania, na kt�re dannik nie potrafi� odpowiedzie�. Rozmawia�a wtedy z Johanna do p�nej nocy. Jak wygl�da ludzka rodzina? Do czego Kr�lestwo Straumy chcia�o wykorzysta� G�rne Laboratorium? Johanna nie my�la�a ju� o sforach jako o bandach d�ugoszyich szczur�w. D�ugie godziny po p�nocy ekran dannika p�on�� ja�niejszym blaskiem ni� pe�gaj�ce p�omyki paleniska. Na grzbietach Snycerki rozlewa�y si� kolorowe plamy �wiat�a. Sfora otacza�a j� ko�em, a jej cz�onkowie przypominali ma�e dzieci siedz�ce wok� nauczyciela.

Ale Snycerka nie by�a dzieckiem. Od pierwszego wejrzenia robi�a wra�enie bardzo starej. Dzi�ki tym nocnym rozmowom Johanna zaczyna�a si� dowiadywa� wielu rzeczy o Szponach. Sfora m�wi�a o sprawach, o kt�rych nigdy nie rozmawia�a w ci�gu dnia. By�y to w wi�kszo�ci zagadnienia dla innych Szpon�w oczywiste, ale o kt�rych si� nie m�wi�o. Dziewczyna zastanawia�a si�, czy kr�lowa Snycerka ma w�r�d swoich kogo�, komu mog�aby si� zwierzy�.

Tylko jeden z cz�onk�w Snycerki by� fizycznie zgrzybia�y; dw�ch dopiero co mia�o za sob� wiek szczeni�cy. Tak wygl�da�a sfora, kt�ra prze�y�a ponad pi�� stuleci. Ten wiek rzuca� si� w oczy. Dusza Snycerki trzyma�a si� tylko dzi�ki sile jej woli. Cen� nie�miertelno�ci duszy by�o poprzestanie na wy��cznie wsobnym sposobie rozmna�ania. Pierwotna sfora cieszy�a si� znakomitym zdrowiem, ale po sze�ciuset latach� Jednemu z jej m�odszych cz�onk�w ca�y czas ciek�a �lina, bez przerwy ociera� pysk chustk�. Inny, w miejscu gdzie powinny znajdowa� si� ciemnobr�zowe �renice, mia� bielma koloru mleka. Snycerka m�wi�a, �e jest absolutnie �lepy, ale poza tym nad wyraz zdrowy, a przy tym by� jej najlepszym m�wc�. Jej najstarszy fragment ledwie pow��czy� nogami i ca�y czas ci�ko dysza�. Na nieszcz�cie, zgodnie z tym, co m�wi�a Snycerka, w�a�nie on by� najbardziej bystry i tw�rczy. Gdyby ten umar��

Kiedy ju� Johanna zacz�a si� przygl�da� Snycerce pod tym k�tem, dostrzega�a w niej coraz wi�cej przejaw�w s�abo�ci. Nawet dwaj najzdrowsi cz�onkowie o twardej, g�stej sier�ci chodzili w bardzo dziwny spos�b w por�wnaniu z normalnymi elementami sfor. Czy by�a to wina jakich� zniekszta�ce� kr�gos�upa? Ponadto w�a�nie ci dwaj ostatnio tyli na pot�g�, co jeszcze pogarsza�o sytuacj�.

Johanna nie dowiedzia�a si� tego wszystkiego od razu. Snycerka m�wi�a jej o r�nych sprawach z �ycia Szpon�w i stopniowo wplata�a w swoje wypowiedzi historie i przyk�ady z w�asnego �ycia. Wygl�da�a na zadowolon�, �e ma kogo�, komu mo�e si� zwierzy�, ale Johanna zauwa�y�a, �e jej nowa przyjaci�ka troch� si� nad sob� u�ala. Snycerka wybra�a tak�, a nie inn� drog� �ycia � wed�ug niekt�rych by�o to zwyk�e zboczenie � i uda�o jej si� przetrwa� wszelkie przeciwno�ci losu d�u�ej ni� wszystkim podobnym sforom, o jakich m�wi�y historyczne zapisy. Je�li czegokolwiek �a�owa�a, to tego, �e dawne szcz�cie w ko�cu zacz�o j� opuszcza�.

Podr� PPII rozpocz�a si� od katastrofy, podczas kt�rej �mier� lub �ycie by�y kwesti� godzin a nawet minut. Pierwsze tygodnie naznaczone by�y strachem i samotno�ci� oraz obawami o o�ywienie Phama. Poza Pasmem II szybko spada� w kierunku p�aszczyzny galaktyki, oddalaj�c si� od Przeka�nika. Z dnia na dzie� gwiezdna spirala zdawa�a si� obraca�, wychodz�c mu na spotkanie, a� w ko�cu zmieni�a si� w jedno pasmo �wiat�a, Mleczn� Drog�, tak�, jak� widziano z Nyjory lub Starej Ziemi oraz z wi�kszo�ci nadaj�cych si� do zamieszkania planet galaktyki.

Dwadzie�cia tysi�cy lat �wietlnych w trzy tygodnie, ale po trasie wiod�cej przez �rodkowe Przestworza. Teraz jeszcze tylko kilka tysi�cy lat �wietlnych dzieli�o ich od celu znajduj�cego si� na Dnie Przestworzy. Przestrzenie o izotropowej g�sto�ci co jaki� czas przedzielane by�y nieregularnymi granicami stref. W skali ca�ej galaktyki Dno stanowi�o soczewkowat� powierzchni� otaczaj�c� wi�ksz� cz�� tarczy galaktycznej. PPII porusza� si� mniej wi�cej w kierunku centrum. Lecieli z coraz mniejsz� pr�dko�ci� � ka�dy tydzie� coraz bardziej przybli�a� ich do Powolno�ci. Co gorsza, ich trasa oraz wszelkie jej warianty, zapewniaj�ce jakikolwiek post�p, wiod�y dok�adnie przez region masowych przesuni�� strefowych. Wiadomo�ci Sieciowe m�wi�y o Wielkim Sztormie Strefowym, aczkolwiek, rzecz jasna, nie odczuwa�o si� �adnych turbulencji w regionie, kt�ry przemierzali. W niekt�re dni jednak tempo podr�y spada�o poni�ej osiemdziesi�ciu procent spodziewanej warto�ci.

Do�� wcze�nie zorientowali si�, �e nie tylko sztorm jest przyczyn� spowolnienia. B��kitny Pancerzyk wyszed� na zewn�trz, aby przyjrze� si� uszkodzeniu, kt�rego nie pr�bowali naprawia� od chwili ucieczki.

��A wi�c to wina statku? � Ravna przygl�da�a si� z mostka ledwo dostrzegalnemu obecnie przesuwaniu si� pobliskich gwiazd po czarnym niebie. Nie by�a to �adna nowo��. Ale nie wiedzia�a, co nale�y zrobi�.

B��kitny Pancerzyk przetacza� si� w t� i z powrotem po suficie. Za ka�dym razem, gdy zbli�a� si� do przeciwleg�ej �ciany, wyci�ga� od pok�adowego komputera dane na temat uszczelnienia ci�nieniowego w �luzie dziobowej. Ravna spojrza�a na niego.

��Hej, w ci�gu ostatnich minut sprawdza�e� to ju� dziewi�� razy. Je�li naprawd� my�lisz, �e co� jest nie w porz�dku, lepiej to napraw.

Tocz�cy si� swobodnie Skrodoje�dziec zatrzyma� si� gwa�townie. Jego odro�le falowa�y niepewnie.

��Przed chwil� by�em na zewn�trz. Chc� si� tylko upewni�, czy w�a�ciwie zamkn��em wyj�cie� To znaczy, chcesz powiedzie�, �e ju� to zrobi�em?

Ravna spojrza�a na niego i do�o�y�a wszelkich stara�, aby jej g�os nie by� nazbyt ostry. B��kitny Pancerzyk nie by� w�a�ciwym celem dla jej frustracji.

��Aha. Co najmniej pi�� razy.

��Przepraszam. � Zamilk�, nieruchomiej�c w pozie najintensywniejszego skupienia. � Zaj��em zbyt du�o pami�ci.

Czasami ten zwyczaj wydawa� si� bardzo zabawny, ale nieraz by� denerwuj�cy. Kiedy Je�d�cy starali si� my�le� nad kilkoma rzeczami naraz, ich skrody nie rejestrowa�y informacji w pami�ci kr�tkotrwa�ej. Zw�aszcza B��kitnemu Pancerzykowi zdarza�o si� niejednokrotnie wpada� w pu�apk� cyklicznego powtarzania jednej czynno�ci, kt�r� wykonywa� co chwil�, po czym natychmiast o tym zapomina�.

Pham u�miechn�� si�. Wygl�da� na du�o spokojniejszego ni� Ravna.

��Nie rozumiem tylko jak wy, Je�d�cy, mo�ecie znosi� to tak d�ugo.

��To znaczy?

��Z tego, co przeczyta�em w bibliotece pok�adowej, wynika, �e te �mieszne skrody macie od czas�w, kiedy jeszcze nie by�o Sieci. Jak to wi�c mo�liwe, �e nie potrafili�cie ulepszy� konstrukcji, pozby� si� tych idiotycznych k�eczek, udoskonali� dzia�ania pami�ci? Za�o�� si�, �e nawet taki zwyk�y programista bojowy z Powolno�ci jak ja stworzy�by co� lepszego ni� te wasze pojazdy.

��To sprawa tradycji � powiedzia� uroczy�cie B��kitny Pancerzyk. � Przede wszystkim w ten spos�b okazujemy wdzi�czno�� Temu, kt�ry obdarzy� nas k�kami i pami�ci�.

��Hmm.

Ravna powstrzyma�a si� od �miechu. Zna�a ju� do�� dobrze Phama, aby wiedzie�, o czym teraz my�la�. Na pewno przysz�o mu do g�owy, �e wielu Je�d�c�w pewnie ju� dawno przesz�o do Transcendencji, podczas gdy ci, co pozostali, zamykali sobie t� drog�, nak�adaj�c na siebie podobne samoograniczenia.

��Tak. Tradycja. Wielu z tych, kt�rzy kiedy� byli Je�d�cami, uleg�o zmianom, a nawet dokona�o transcendencji. Ale my wci�� trwamy. � Zielona �ody�ka urwa�a, a gdy na nowo podj�a w�tek, by�a bardziej onie�mielona ni� zazwyczaj. � Czy s�yszeli�cie o Micie Je�d�c�w?

��Nie � odpar�a Ravna w roztargnieniu. W przysz�o�ci mia�a wiedzie� o Je�d�cach r�wnie du�o jak o ludziach, ale jak dot�d stanowili oni dla niej absolutn� tajemnic�.

��Niewielu o nim s�ysza�o. Nie dlatego, �eby by� to jaki� sekret. Po prostu nie staramy si� robi� z tego sensacji. To bardzo bliskie wierzeniom religijnym, ale my nie g�osimy naszej wiary innym. Cztery czy pi�� miliard�w lat temu Kto� skonstruowa� pierwsze skrody i obdarzy� Je�d�c�w �wiadomo�ci�. To sprawdzony wielokrotnie fakt. Mit powiada, �e co� zniszczy�o naszego Stw�rc� i wszystkie jego dzie�a� By�a to katastrofa tak wielka, �e po tylu latach nie traktuje si� jej nawet jako dzie�o My�li.

Stworzono mn�stwo teorii na temat wygl�du galaktyki w odleg�ej przesz�o�ci, w czasie Prapodzia�u. Ale Sie� nie mog�a istnie� zawsze. Musia� by� jaki� pocz�tek. Ravna nigdy nie wierzy�a w Staro�ytne Wojny i Katastrofy.

��Tak wi�c w pewnym sensie � powiedzia�a Zielona �ody�ka � my, Je�d�cy, jeste�my wiernymi oczekuj�cymi na powr�t Tego, kt�ry nas stworzy�. Tradycyjna skroda i tradycyjny interfejs s� standardowe. Poprzestanie na nich umo�liwi�o nam cierpliwe oczekiwanie.

��W�a�nie � wtr�ci� si� B��kitny Pancerzyk. � A sama konstrukcja jest wyj�tkowo subtelna, droga lady, nawet je�li jej funkcje s� bardzo proste. � To m�wi�c potoczy� si� na �rodek sufitu. � Tradycyjna skroda wymaga dyscypliny, koncentracji na tym, co jest naprawd� wa�ne. W�a�nie przed chwil� pr�bowa�em martwi� si� wieloma rzeczami naraz� � Nagle gwa�townie przeszed� do najaktualniejszego tematu. � Dwa spiny nap�dowe pozostaj� uszkodzone od czasu naszej ucieczki z Przeka�nika. Stan pozosta�ych trzech ulega gwa�townemu pogorszeniu. My�leli�my, �e przyczyn� zwolnienia by� po prostu sztorm, ale teraz dok�adnie przebada�em nap�d. Ostrze�enia uk�adu diagnostycznego nie by�y fa�szywym alarmem.

���i wci�� si� pogarsza?

��Niestety, tak.

��Jak to si� sko�czy?

B��kitny Pancerzyk z�o�y� wszystkie pn�cza razem.

��Droga lady Ravno, nie mo�emy jeszcze ustali� nic pewnego, je�li chodzi o ekstrapolacj�. By� mo�e stan spin�w nie pogorszy si� w og�le, a by� mo�e� wiadomo przecie�, �e PPII nie by� w pe�ni gotowy do odlotu. Nie zosta�y jeszcze przeprowadzone ostatnie testy na zgodno�� ze standardami. W pewnym sensie martwi� si� tym bardziej ni� czymkolwiek innym. Nie wiemy, co jeszcze mo�e nawali�, zw�aszcza kiedy osi�gniemy Dno i nie b�dziemy mogli korzysta� z normalnych automat�w. Musimy bacznie kontrolowa� prac� spin�w i� mie� nadziej�.

By� to koszmar, kt�ry prze�ladowa� wszystkich podr�nych, zw�aszcza na Dnie Przestworzy. Gdy ultranap�d przestawa� pracowa�, przebycie odleg�o�ci roku �wietlnego nie by�o ju� kwesti� minut, lecz lat. Nawet gdyby odpalili nap�d strumieniowy i poddali si� hibernacji, Jefri Olsndot nie �y�by ju� od tysi�ca lat, kiedy dotarliby do miejsca, w kt�rym teraz si� znajdowa�, a sekret jego rodzic�w zgin��by pogrzebany na jakim� �redniowiecznym �mietnisku.

Pham Nuwen machn�� r�k� w stron� wolno przesuwaj�cych si� gwiezdnych p�l.

��Wci�� jeste�my w Przestworzach. Z ka�d� godzin� przemierzamy wi�ksz� odleg�o�� ni� flota Queng Ho zdo�a�aby przeby� w ci�gu dekady. � Wzruszy� ramionami. � Na pewno jest gdzie� jakie� miejsce, gdzie mo�na b�dzie naprawi� nap�d.

��Nawet kilka.

I to by by�o tyle, je�li chodzi o szybki lot. Ravna westchn�a. Ostatnie prace na Przeka�niku mia�y polega� na do��czeniu cz�ci zamiennych oraz przetestowanego oprogramowania, nadaj�cego si� do prowadzenia statku w warunkach panuj�cych na Dnie. Ale prace te nie zosta�y i ju� nigdy nie mia�y zosta� uko�czone. Spojrza�a na Zielon� �ody�k�.

��Masz jaki� pomys�?

��Na co? � spyta�a Zielona �ody�ka.

Ravna a� przygryz�a warg� z w�ciek�o�ci. Niekt�rzy m�wili, �e Je�d�cy to urodzeni komicy. By�a to prawda, aczkolwiek na og� by� to komizm zupe�nie nie zamierzony.

B��kitny Pancerzyk zaszurgota� co� w stron� swej po�owicy.

��Ach! Chodzi ci o to, gdzie mo�emy uzyska� pomoc? Istnieje kilka mo�liwo�ci. Sjandra Kei znajduje si� trzy tysi�ce dziewi��set lat �wietlnych st�d, w kierunku zgodnym z obrotem galaktyki, ale poza zasi�giem sztormu. Mo�emy�

��Za daleko! � B��kitny Pancerzyk i Ravna zawo�ali ch�rem.

��To prawda, ale pami�tajcie, �e planety Sjandry Kei s� zamieszkane w wi�kszo�ci przez ludzi. To tw�j dom, lady Ravno. A B��kitny Pancerzyk i ja znamy tamtejszych mieszka�c�w bardzo dobrze. W ko�cu to oni byli nadawcami tej kryptoprzesy�ki, kt�r� dostarczyli�my do Przeka�nika. My mamy tam przyjaci�, a ty rodzin�. Nawet B��kitny Pancerzyk musi przyzna�, �e mamy szans� za�atwi� sobie napraw� statku i pozosta� nie zauwa�eni.

��Tak, pod warunkiem �e uda nam si� tam dotrze�. � G�os wydobywaj�cy si� z generatora B��kitnego Pancerzyka brzmia� gderliwie.

��W porz�dku, jakie inne miejsca mamy do wyboru?

��Wi�kszo�� to systemy niezbyt znane. Sporz�dz� odpowiedni� list�. � Jej odro�l� przemkn�y przez konsol�. � Ostatnie miejsce znajduje si� dosy� blisko planowanej przez nas trasy. To pojedynczy system. Nazwa, jak� podaje Sie�, brzmi� najlepiej mo�na by�oby to przet�umaczy� jako� B�ogie Wytchnienie.

��A mo�e Wieczny Odpoczynek, co? � zadrwi� Pham.

W ko�cu uzgodnili, �e polec� dalej, uwa�nie kontroluj�c uszkodzone spiny, tymczasowo odk�adaj�c decyzj� poszukiwania pomocy.

W ko�cu po pi�ciu miesi�cach podr�y okaza�o si�, �e nie by�o najmniejszej nadziei na dotarcie do celu bez naprawienia spin�w ultranap�du. PPII zwolni� nagle i lecieli z pr�dko�ci� jednej czwartej roku �wietlnego na godzin� w warunkach, kt�re pozwala�y na lot o�miokrotnie szybszy. Poza tym pr�dko�� stale mala�a. By�o jasne, �e nie b�dzie najmniejszych k�opot�w z dotarciem do B�ogiego Wytchnienia, ale ju� dalej�

B�ogie Wytchnienie. Ravnie nie podoba�a si� ta nazwa, ale �artobliwe t�umaczenie Phama: Wieczny Odpoczynek by�o jeszcze gorsze. W przestworzach niemal wszystko, co nadawa�o si� do zamieszkania, by�o zamieszkane. Cywilizacje powstawa�y i upada�y, rasy rozprzestrzenia�y si� i gin�y, ale zawsze kto� nowy przybywa� z Do�u. W rezultacie powstawa�a mozaika wielorasowych system�w. M�ode rasy, dopiero co przyby�e z Powolno�ci, wiod�y nie�atwe �ycie obok pozosta�o�ci innych stworze�. Zgodnie z wiadomo�ciami zaczerpni�tymi z pok�adowej biblioteki Wieczny Odpoczynek znajdowa� si� w Przestworzach od do�� dawna. �wiat ten by� zamieszkany bez przerwy co najmniej od dwustu milion�w lat, wystarczaj�co d�ugo, by mog�o si� na nim zadomowi� dziesi�� tysi�cy zamieszkuj�cych go gatunk�w. Ostatnie informacje m�wi�y o tym, �e w systemie oko�o stu ras ma swoje terytoria. Nawet najm�odsze z nich musia�y stanowi� pozosta�o�� po dziesi�tkach emigracji. Miejsce powinno by� spokojne, tak jak wszystkie obszary zamieszkane przez wymieraj�ce stworzenia.

Niech wi�c tak b�dzie. Odbili PPII trzy lata �wietlne w bok, w kierunku zgodnym z obrotem galaktyki. Lecieli teraz wprost na B�ogie Wytchnienie, wzd�u� jednej z g��wnych magistrali Sieci. Dzi�ki temu mogli przez ca�� drog� odbiera� Wiadomo�ci.

B�ogie Wytchnienie reklamowa�o si� w Sieci. Przynajmniej jeden z zamieszkuj�cych system gatunk�w ceni� sobie towary pochodz�ce z zewn�trz i specjalizowa� si� w wyposa�aniu oraz naprawie statk�w. Og�oszenia m�wi�y o przedsi�biorczej, twardonogiej rasie. W ko�cu znalaz�o si� jakie� wideo. Stworzenia porusza�y si� za pomoc� czego�, co przypomina�o k�y s�oniowe, mia�y ca�� mas� kr�ciutkich rami�czek wyrastaj�cych im tu� spod szyi. W og�oszeniach podawano adresy sieciowe zadowolonych klient�w. Szkoda, �e nie mo�emy ich sprawdzi�. Zamiast tego Ravna przes�a�a kr�tk� wiadomo�� w triskweli�skim, prosz�c o dokonanie og�lnej wymiany spin�w nap�dowych oraz o podanie mo�liwych metod zap�aty.

Tymczasem wci�� nap�ywa�y z�e wiadomo�ci.

Wed�ug zegara powr�t nie zaj�� Skrodoje�d�com wi�cej ni� p� godziny. Phamowi Nuwenowi wydawa�o si�, �e trwa�o to wiele d�u�ej, chocia� stara� si� nadrabia� min� przed Ravn� udawa� rozlu�nionego. By� mo�e oboje udawali przed sob�. Wiedzia�, �e ona wci�� traktuje go jak chorego, kt�rego nale�y chroni� przed niepotrzebnymi emocjami.

Jednak�e obraz przesy�any przez kamery Je�d�c�w �wiadczy� o tym, �e w okolicy nie by�o ju� ani �ladu wojowniczych motyli. W ko�cu �luza �adowni otworzy�a si� z hukiem i B��kitny Pancerzyk wraz z Zielon� �ody�k� znale�li si� z powrotem na pok�adzie.

��Moim zdaniem ten chytry z�bon�g udawa� tylko, �e jest tak oblegany � powiedzia� B��kitny Pancerzyk. Pali� si�, by om�wi� ca�� transakcj�, nie mniej ni� Pham.

��Te� tak pomy�la�em. My�l�, �e motyle te� mog�y stanowi� cz�� przedstawienia. To wszystko wygl�da�o zbyt melodramatycznie.

Po sposobie, w jaki zaszele�ci�y odro�le B��kitnego Pance-rzyka, Pham pozna�, �e tamten lekko dr�y.

��Poszed�bym o zak�ad, �e nie, sir Phamie. To byli Aprahanti. Sam ich widok nape�nia obaw�, czy� nie? Obecnie coraz rzadziej si� ich spotyka, ale ka�dy gwiezdny kupiec zna kr���ce o nich opowie�ci. Niemniej� to i tak zbyt wiele nawet jak na Aprahantich. Ich hegemonia w ostatnich stuleciach znacznie podupad�a. � Zagrzechota� co� do statku i w oknach wy�wietlony zosta� widok na pobliskie stanowiska w stoczni remontowej. Po chwili zn�w da�o si� s�ysze� charakterystyczne chrz�szczenie, tym razem pomi�dzy Zielon� �ody�k� a B��kitnym Pancerzykiem.

��Wszystkie ich statki maj� ujednolicon� konstrukcj�. To s� modele z G�rnych Przestworzy, tak jak nasz, ale tamte s� bardziej, jakby tu powiedzie� wojenne.

Zielona �ody�ka zbli�y�a si� do okna.

��Jest ich dwadzie�cia. Dlaczego nagle wszystkie potrzebuj� naprawy nap�du?

Wojenne? Pham przyjrza� si� statkom krytycznym okiem. Zna� ju� wa�niejsze w�a�ciwo�ci jednostek przemierzaj�cych Przestworza. Te zdaje si� mia�y do�� spor� �adowno��. A tak�e bardzo skomplikowane sensory. Hm.

��Wi�c m�wisz, �e Motyle to znani twardziele. Jak bardzo zdo�ali przestraszy� �wi�tego Rihndella i sp�k�?

Skrodoje�d�cy milczeli d�ug� chwil�. Pham nie wiedzia�, czy tak d�ugo zastanawiali si� nad odpowiedzi�, czy te� jednocze�nie wy��czyli si� z rozmowy. Spojrza� na Ravn�.

��A co s�ycha� w lokalnej sieci? Chcia�bym dowiedzie� si� czego� wi�cej o tym miejscu.

Ravna ju� przeprowadza�a rutynowe czynno�ci.

��Wcze�niej miejscowi byli zupe�nie niedost�pni. Nie mogli�my nawet odbiera� Wiadomo�ci. � Pham doskonale to rozumia�, chocia� dla normalnego Przestworzanina by�o to dosy� irytuj�ce. �Lokalna sie� sk�ada�a si� z ultrafalowego komputera oraz sieci komunikacyjnej obejmuj�cej ca�y Wieczny Odpoczynek. By�y to struktury bardziej z�o�one ni� te, kt�re Pham mia� okazj� widzie� w swym �yciu, ale z punktu widzenia koncepcji dzia�ania podobne do system�w znanych mu z Powolno�ci. Pham Nuwen wiedzia�, co takim sieciom mog� zrobi� wandale. Flocie Queng Ho uda�o si� nak�oni� do wsp�pracy niejedn� bezbronn� cywilizacj� dzi�ki wypaczeniu jej sieci komputerowej. Nie by�o dla� zaskoczeniem, �e �wi�ty Rihndell nie udost�pni� im po��cze� z sieci� B�ogiego Wytchnienia. A poniewa� na czas pobytu w porcie r�j antenowy PPII z konieczno�ci musia� zosta� wy��czony, byli r�wnie� odci�ci od Znanej Sieci i jej grup dyskusyjnych.

Nag�y u�miech rozja�ni� twarz Ravny.

��Hej! Mamy dost�p do odczyt�w, a mo�e nawet co� jeszcze. �ody�ko! Pancerzyku! Obud�cie si�!

Chrz�st-chrz�st-chrz�st.

��Ja nie spa�em � zawo�a� B��kitny Pancerzyk � zastanawia�em si� nad pytaniem sir Phama. �wi�ty Rihndell naprawd� si� boi.

Zielona �ody�ka jak zwykle nie pr�bowa�a si� usprawiedliwi�. Okr��y�a swego partnera, aby mie� lepszy widok na nowo otwarte przez Ravn� okno komunikacyjne. W oknie zobaczyli powtarzaj�cy si� dese� w tr�jk�ty z napisami w trisku. Pham nic z tego nie rozumia�.

��Interesuj�ce � powiedzia�a Zielona �ody�ka.

��Chichocz� � oznajmi� B��kitny Pancerzyk. � To bardziej ni� interesuj�ce. �wi�ty Rihndell to twardy handlarz. Ale zobaczcie, nie pobiera �adnych op�at za ten przekaz, nawet nie chce potr�ca� nic od transakcji. Bardzo si� boi, ale wci�� chce z nami ubi� interes.

Hmm. A wi�c jakie� pr�bki towar�w z G�rnych Przestworzy musia�y zach�ci� go do tego stopnia, �e got�w by� ryzykowa� pomimo gro�by ataku Aprahantich. Miejmy nadziej�, �e nie jest to nic, czego naprawd� potrzebujemy.

��W porz�dku Rav, zobacz, czy�

��Sekundk� � przerwa�a mu kobieta � chc� przejrze� Wiadomo�ci. � Uruchomi�a program poszukuj�cy. Jej oczy szybko przebiega�y po oknie konsoli� po chwili wstrzyma�a oddech, a jej twarz poblad�a. � Na Moce, tylko nie to!

��Co si� sta�o?

Ale Ravna nie odpowiedzia�a ani nie przenios�a czytanej wiadomo�ci do g��wnego okna. Pham chwyci� si� por�czy z przodu konsoli i przyci�gn�� si� bli�ej, �eby m�c zobaczy�, co Ravna czyta.

Ravna przysz�a do �adowni w chwili, kiedy B��kitny Pance-rzyk i Zielona �ody�ka pakowali trelisy, kt�re mieli dostawi� klientom. Porusza�a si� niepewnie, odpychaj�c si� i szybuj�c niezdarnie od jednego punktu do drugiego. Pod oczami mia�a czarne otoczki, kt�re wygl�da�y jak siniaki. Odwzajemni�a u�cisk Phama, niemal nie zwracaj�c na niego uwagi, ale on nie pozwoli� jej odej��.

��Chc� pom�c. Czy jest co�, w czym mog� pom�c? Skrodoje�d�cy porzucili trelisy i podtoczyli si� do niej. B��kitny Pancerzyk pog�adzi� j� delikatnie odro�l� po ramieniu.

��Na razie nie ma nic do roboty dla ciebie, lady Ravno. Niemal wszystko jest za�atwione. B�dziemy z powrotem za nieca�� godzin� i wtedy mo�emy si� st�d wynosi�.

Ale pozwolili jej sprawdzi� zamontowane na skrodach kamery i troki, kt�rymi przymocowali �adunek. Pham podszybo-wa� bli�ej, gdy przegl�da�a trelisy. Poskr�cane bloki w�glowe le��ce razem wygl�da�y jeszcze dziwniej ni� ka�dy z nich pojedynczo. W�a�ciwie u�o�one pasowa�y do siebie, tak jakby by�y cz�ciami jakiej� wi�kszej struktury. Ich sterta szeroko�ci jednego metra wygl�da�a jak tr�jwymiarowe puzzle powycinane z w�gla. ��cznie z workiem, do kt�rego wrzucono kilka lu�nych kawa�k�w, wa�y�y mniej ni� p� kilograma. Ho, ho. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e trudno o rzecz bardziej �atwopaln�. Pham postanowi� zabawi� si� pozosta�� resztk� trelis, kiedy ju� z powrotem znajd� si� w przestrzeni.

Potem Skrodoje�d�cy wyszli przez �luz� �adunkow� razem z towarem i dalej ludzie mogli �ledzi� rozw�j sytuacji tylko na ekranach.

Ten mniejszy port nie by� wcale cz�ci� terytorium z�bono-g�w. Wn�trze �ukowatego sklepienia by�o zupe�nie inne ni� to, kt�re widzieli podczas pierwszej wyprawy Skrodoje�d�c�w. Nie by�o widok�w na zewn�trz. Ciasne korytarze wi�y si� pomi�dzy nieregularnymi �cianami, w kt�rych widnia�y ciemne otwory.

Wsz�dzie roi�o si� od owad�w, wiele z nich siada�o na obiektywach kamer. Miejsce, kt�re widzieli, wydawa�o si� Phamowi straszliwie brudne. Nie by�o najmniejszego �ladu w�a�cicieli tego terenu, chyba �e by�y nimi blade robaki, kt�re co jaki� czas wychyla�y bezkszta�tne g�owy z wielkich nor. Poprzez ��cza g�osowe B��kitny Pancerzyk komunikowa� im, �e s� to jedni z najstarszych w�adc�w systemu. Po up�ywie miliona lat i setkach emigracji do Transcendencji pozosta�o�ci dawnej rasy mog�y jeszcze by� istotami rozumnymi, ale bardziej dziwacznymi ni� wszystko, co rozwin�o si� w Strefie Powolnego Ruchu. Stworzenia chronione by�y przed fizyczn� likwidacj� przez jakie� staro�wieckie automaty, ale jednocze�nie odznacza�y si� skrajnym introwertyzmem, przesadn� ostro�no�ci� i zaabsorbowaniem sprawami, kt�re wed�ug jakichkolwiek zewn�trznych standard�w musia�y wydawa� si� ca�kowicie bezsensowne. Z takiego typu istot rekrutowali si� najcz�ciej klienci na trelisy.

Pham stara� si� na wszystko mie� oko. Je�d�cy musieli przejecha� co najmniej cztery kilometry od �luzy portowej do miejsca, w kt�rym mia�o nast�pi� �zatwierdzenie� trelis. Pham naliczy� po drodze dwie �luzy zewn�trzne, nie zauwa�y� natomiast nic, co wygl�da�oby gro�nie. Ale kt� m�g� wiedzie�, co rzeczywi�cie by�o gro�ne w takim miejscu? Ustawi� urz�dzenia pok�adowe na prowadzenie kontroli. Po zewn�trznej stronie pier�cienia znajdowa� si� sporej wielko�ci satelita pasterski, a w ca�ym porcie nie by�o ani jednego innego statku. Warunki elektromagnetyczne i ultra�rodowiskowe wydawa�y si� korzystne, a to, co znajdowa�o si� w lokalnej sieci, nie wzbudza�o podejrze� pok�adowego analizatora przep�ywu danych.

Pham podni�s� wzrok znad odczyt�w. Ravna poszybowa�a przez ca�� kabin�, aby zobaczy�, co dzieje si� na zewn�trz statku. Prace naprawcze post�powa�y, ale wcale nie by� to widok zajmuj�cy. Bladozielona aura otacza�a uszkodzone spiny. Gazowy ob�ok by� niewiele ja�niejszy od blasku, kt�ry wida� cz�sto na kad�ubach statk�w kr���cych po orbicie planetarnej. Obr�ci�a si� do Phama i spyta�a cicho:

��Czy oni rzeczywi�cie go naprawiaj�?

��Z tego, co wiem� to znaczy, tak. � Automaty statku kontrolowa�y regeneracj�, ale dop�ki nie polecimy, nie b�dziemy mieli pewno�ci.

Pham nie mia� poj�cia, dlaczego Rihndell kaza� Skrodo-je�d�com przemierzy� teren zamieszka�y przez robaki. By� mo�e stworzenia te rzeczywi�cie by�y ostatecznymi konsumentami trelis i chcia�y przyjrze� si� sprzedawcom. A mo�e mia�o to co� wsp�lnego z pu�apk�, w kt�r� ostatecznie wpadli. W ka�dym razie Je�d�cy szybko przeszli to terytorium i znale�li si� nagle w�r�d wielorasowego t�umu t�ocz�cego si� na placu przypominaj�cym przedtechniczny bazar.

Phamowi opad�a szcz�ka. W kt�r�kolwiek stron� zwraca� si� obiektyw kamery, tam widzia� zupe�nie inny rodzaj zofont�w. �ywe istoty rozumne by�y czym� nader rzadkim we wszech�wiecie. Przez ca�e �ycie, kt�re sp�dzi� w Strefie Powolnego Ruchu, mia� okazj� pozna� tylko trzy nieludzkie rasy. Ale wszech�wiat jest ogromny, a dzi�ki ultranap�dowi dotarcie do innych stworze� stawa�o si� proste. Mieszka�cy przestworzy stanowili de-trytus wielu migracji, kt�rego akumulacja we wszystkich zakamarkach tych niezmierzonych przestrzeni sprawia�a, �e cywilizacja dociera�a niemal do ka�dego zak�tka. Na chwil� Pham zupe�nie oderwa� si� od swoich program�w kontrolnych i snucia podejrze�, oczarowany niesamowitym widokiem. Dziesi�� gatunk�w? Dwana�cie? Pojedynczy przedstawiciele r�nych ras ocierali si� o siebie bez obaw, jak dobrzy znajomi. Czego� takiego nie widzia� nawet na Przeka�niku. Ale w ko�cu B�ogie Wytchnienie by�o cywilizacj� w stanie g��bokiej stagnacji. Rasy, kt�re widzia�, stanowi�y cz�� miejscowej populacji od tysi�ca lat. Ci, kt�rzy potrafili wzajemnie wsp�y�, nauczyli si� tego ju� do�� dawno.

Nigdzie natomiast nie widzia� motylich skrzyde� zdobi�cych stworzenia o wielkich, lito�ciwych oczach.

Z drugiej strony kabiny doszed� go okrzyk zdumienia. Ra-vna sta�a tu� przy oknie, kt�re odbiera�o obraz przekazywany z bocznej kamery Zielonej �ody�ki.

��Co si� sta�o, Rav?

��Skrodoje�d�cy. Widzisz? � Wskaza�a na ma�y punkcik w wielkim t�umie, po czym zrobi�a zbli�enie. Przez chwil� obrazy miga�y nad jej g�ow�. W przelewaj�cej si� na wszystkie strony ci�bie Pham dostrzeg� na moment ma�e kad�uby, z kt�rych wystawa�y pe�ne wdzi�ku odro�le. Pomijaj�c odmienne kolory ozdobnych pas�w i kutasik�w, stworzenia te rzeczywi�cie wyda�y mu si� bardzo znajome.

��Tak, tu gdzie� niedaleko znajduje si� ich ma�a kolonia. � W��czy� kana� ��cz�cy go z Zielon� �ody�k� i powiedzia� jej, co zobaczyli.

��Wiem � odpar�a. � My ich� wyczuli�my. Wzdycham. Szkoda, �e nie mamy czasu, �eby odwiedzi� ich, jak ju� to si� sko�czy. Odnajdywanie przyjaci� w tak odleg�ych stronach jest zawsze przyjemne.

Ruszy�a na pomoc B��kitnemu Pancerzykowi, kt�ry pcha� trelisy wok� ogromnego nadmuchiwanego akwarium. Przed sob� widzieli przedstawicieli Rihndella. Siedmiu z�bonog�w siedzia�o na murku wok� czego�, co mog�o stanowi� sprz�t testuj�cy.

B��kitny Pancerzyk i Zielona �ody�ka wyci�gn�li przed siebie tob� pe�en mi�kkich bry�ek w�glowych i postawili go przed zebran� grup�. Ten z rze�bionymi nogami pochyli� si� nad stosem trelis i wyci�gn�� jedno ze swych ramion, by je pomaca�. Jedn� po drugiej wk�adano trelisy do testera. B��kitny Pancerzyk kr��y� dooko�a i wszystkiemu uwa�nie si� przygl�da�. Pham prze��czy� g��wne okno na widok z jego kamery. Min�o dwadzie�cia sekund. T�umacz Rihndella odezwa� si� po triskwe-li�sku.

��Zatwierdzono autentyczno�� pierwszych siedmiu sztuk. Utw�rz zblokowany septet.

Wtedy dopiero Pham zda� sobie spraw�, �e ca�y czas wstrzymywa� oddech. Nast�pne trzy septety przesz�y bez problem�w. Kolejne sze��dziesi�t sekund. Spojrza� na okienko stanu napraw. Wed�ug PPII prace zosta�y uko�czone, nale�a�o jedynie poczeka� na potwierdzenie zako�czenia napraw z miejscowej sieci. Jeszcze kilka minut i b�dziemy mogli temu miejscu pomacha� na do widzenia.

Ale zawsze s� jakie� problemy. �wi�ty Rihndell zacz�� marudzi� na temat dwunastego i pi�tnastego zestawu. B��kitny Pancerzyk spiera� si� z nim w niesko�czono��, a nast�pnie wyci�gn�� z worka kilka zapasowych bry�ek. Pham nie m�g� si� zorientowa�, czy Skrodoje�dziec spiera si� dla samej przyjemno�ci, czy rzeczywi�cie brakowa�o mu dobrego towaru na wymian�.

Dwadzie�cia pi�� zestaw�w zaakceptowanych.

��A dok�d idzie Zielona �ody�ka? � spyta�a Ravna.

��Co? � Pham natychmiast prze��czy� na widok z kamer Zielonej �ody�ki. Znajdowa�a si� w odleg�o�ci pi�ciu metr�w od B��kitnego Pancerzyka i odje�d�a�a w przeciwnym kierunku. Zamontowana w jej skrodzie kamera obraca�a si� dooko�a jak szalona. Po jej lewej stronie znajdowa� si� jaki� miejscowy Skrodoje�dziec, a inny polatywa� nad ni� obr�cony skrod� do g�ry. Jego odro�le dotyka�y jej odro�li, co sprawia�o wra�enie przyjacielskiego u�cisku.

���ody�ko! � Nie by�o odzewu.

��B��kitny Pancerzyku! Co si� dzieje? � Ale Je�dziec w�a�nie t�umaczy� co� z�bonogom, gestykuluj�c zawzi�cie. Jeszcze jeden zestaw trelis nie przeszed� ich testu. � Pancerzyku!

Po chwili us�yszeli g�os Je�d�ca na zastrze�onym kanale. G�os mia� roztargnione brzmienie, tak jak si� to cz�sto zdarza�o, gdy B��kitny Pancerzyk zablokowa� si� lub by� przeci��ony.

��Teraz prosz� mnie nie niepokoi�, sir Phamie. Zosta�y mi tylko trzy sztuki nadaj�ce si� na wymian�. Musz� ich jako� przekona�, �eby zadowolili si� tym, co maj�.

��Ale co robi Zielona �ody�ka? � przerwa�a mu Ravna. � Co si� z ni� dzieje? � Nie mo�na ju� by�o zobaczy� ka�dego ze Skrodoje�d�c�w z kamery drugiego. Zielona �ody�ka i jej obecni towarzysze wznie�li si� ponad ci�b� i ulatywali nad wielkim placem. Zamiast k�ek u�ywali dysz gazowych. Kto� bardzo si� spieszy�.

Wkr�tce i B��kitny Pancerzyk zda� sobie spraw� z powagi wydarze�. Obraz przesy�any z jego skrody wirowa� w zawrotnym tempie, gdy kr��y� w t� i z powrotem wok� �wity �wi�tego Rihndella. Us�yszeli grzechot je�dzieckiej mowy, a po chwili jego g�os wr�ci� na wewn�trzny kana�, smutny i zmieszany.

��Nie ma jej. Nie ma jej� Musz� Jestem zmuszony� � Nagle gwa�townie podtoczy� si� do z�bonog�w i ponownie wszcz�� przerwan� na chwil� dysput�. Po kilku sekundach znowu us�yszeli jego g�os na wewn�trznym kanale. � Co mam robi�, sir Phamie? Jeszcze nie doko�czyli�my transakcji, a tymczasem moja Zielona �ody�ka gdzie� sobie posz�a.

Albo zosta�a porwana.

��Zajmij si� sprzeda��, Pancerzyku. �ody�ce nic si� nie stanie� PPII: Przechodzimy do Planu B. � Na�o�y� he�mofon i odepchn�� si� od konsoli.

Ravna wsta�a razem z nim.

��Gdzie si� wybierasz? U�miechn�� si�.

��Na zewn�trz. Pomy�la�em sobie, �e w razie k�opot�w �wi�ty Rihndell m�g�by nagle straci� aureol� i na wszelki wypadek przygotowa�em si� na tak� okoliczno��. � Ruszy�a za nim, gdy ze�lizgiwa� si� w d� przez w�az w pod�odze. � Pos�uchaj. Chc�, �eby� zosta�a na pok�adzie. Nie mog� wzi�� ze sob� zbyt wielu wykrywaczy. B�d� potrzebowa� twoich wskaz�wek.

��Ale�

Zsun�� si� przez w�az g�ow� w d�, nie zwa�aj�c na jej protesty. Nie pod��y�a za nim, ale po sekundzie us�ysza� jej spokojny g�os w he�mofonie. Zn�w by�a to Ravna, jak� zna�. Otrz�sn�a si� ze zmartwie� i gotowa�a si� do walki.

��W porz�dku, b�d� z tob�� ale co mo�emy zrobi�?

Pham opuszcza� si� na d�, pomagaj�c sobie r�kami, osi�gaj�c szybko��, przy kt�rej jaki� �wie�o upieczony kosmiczny �eglarz dawno zacz��by si� obija� o �ciany. W karko�omnym tempie zbli�a� si� do masywnej �ciany �adowni. Po chwili pla-sn�� delikatnie r�k� o �cian�, odbi� si� i wykona� zamaszyste salto, po czym wyhamowa�, r�kami precyzyjnie chwytaj�c za wystaj�ce ze �cian wypustki, tak aby przy zderzeniu z klap� prowadz�c� do �luzy nie skr�ci� sobie kostek. Wewn�trz �luzy jego skafander czeka� gotowy do u�ytku.

��Phamie, nie mo�esz wyj�� na zewn�trz. � Najwyra�niej obserwowa�a go przez kamery w �luzie. � W ten spos�b dowiedz� si�, �e mamy ludzi na statku.

G�ow� i ramiona mia� ju� w kombinezonie. Czu�, jak sp�d skafandra zaciska si� wok� jego cia�a i nast�puje uszczelnienie.

��Niekoniecznie. � Chocia� teraz to i tak pewnie nie ma najmniejszego znaczenia. � Tam, na placu pe�no jest dwuramiennych/dwunogich stworze�, a ja sprawi�em sobie kombinezon z ma�ym kamufla�em.

Wsun�� brod� w kontrolk� he�mu i wyzerowa� odczyty. Zbrojony skafander ci�nieniowy by� wyj�tkowo prymitywnym sprz�tem w por�wnaniu z kombinezonami roboczymi, jakie widzia� na Przeka�niku. Ale flota Queng Ho da�aby ca�y statek za ten str�j. Pocz�tkowo planowa� w�o�y� go na siebie, �eby zrobi� wra�enie na Szponach, ale przysz�a chyba pora na odbycie wst�pnych test�w.

Brod� w��czy� obraz zewn�trzny. Teraz widzia� to samo co Ravna: siebie samego, pot�n� czarn� posta� wysok� na dwa metry. Jego r�ce by�y wyposa�one w pazury, a ka�dy bok by� ostry jak brzytwa i naje�ony kolcami. Te ostatnie dodatki powinny wystarczaj�co odcz�owieczy� figur�, a je�li si� uda, mog� tak�e pe�ni� funkcj� odstraszaj�c�. Pham opu�ci� �luz� i ruszy� przez terytorium robak�w. Otacza�y go �ciany z b�ota, przes�oni�te lekk� mgie�k� wilgoci, a wok� niego kr��y�y roje owad�w.

W uchu zabrz�cza� mu g�os Ravny.

��Dosz�o do mnie zapytanie niskiego rz�du, wys�ane najpewniej przez jaki� automat: �Po co wysy�acie trzeciego negocjatora?�

��Zignoruj je.

��Phamie, uwa�aj na siebie. Te stwory ze �rodkowych Przestworzy, szczeg�lnie stare rasy, cz�sto maj� w rezerwie niesamowite okropno�ci. Gdyby nie to, dawno by ju� ich tu nie by�o.

��B�d� si� zachowywa� jak porz�dny obywatel. � Dop�ki b�d� mnie mi�o traktowa�. Ca�a ta ich szerokopasmowa komunikacja mog�a si� odbywa� za po�rednictwem lokalnej sieci. Zdziwi� si�, �e Rihndell jeszcze ich nie od��czy�. Zapewne B��kitny Pancerzyk jak dot�d nie zdo�a� sfinalizowa� transakcji. Mo�e rzeczywi�cie nie by�o �adnego przekr�tu� albo �wi�ty Rihndell nie mia� z nim nic wsp�lnego.

��Phamie, przesta�am odbiera� obraz z kamery Zielonej �ody�ki w chwili, kiedy wesz�a do czego� w rodzaju tunelu. Jej sygna� lokalizacyjny wci�� jest wyra�ny.

Brama na plac otworzy�a si� i po chwili Pham wmiesza� si� w t�um kr���cych po targowisku. Og�uszaj�cy zgie�k przenika� jego zbroj�. Porusza� si� wolno, trzymaj�c si� najbardziej zat�oczonych przej�� i kieruj�c si� wisz�cymi w g�rze linami orientacyjnymi. Ci�ba nie stanowi�a wi�kszego problemu. Ka�dy ust�powa� mu drogi, niekt�rzy nawet jakby w panicznym po�piechu. Pham nie wiedzia�, czy przyczyn� tego by�y ostre kolce, czy te� wo� chloru, jak� rozsiewa� jego str�j. Z t� os�on� zapachow� to chyba troch� przesadzi�em. Ale przecie� chodzi�o o to, �eby jak najmniej przypomina� cz�owieka. Zwolni� jeszcze bardziej, usilnie staraj�c si� nikogo nie zrani�. Jaki� blask bardzo przypominaj�cy promienie wykrywacza laserowego zamigota� w oknie przekazuj�cym mu widok z ty�u. Szybko zanurkowa� w t�um i skry� si� za akwarium, kiedy us�ysza� g�os Ravny.

��To terytorium skar�y si� na tw�j str�j. W t�umaczeniu brzmi to mniej wi�cej tak: �Z�ama�e� przepisy dotycz�ce ubioru�.

To pewnie przez ten smr�d chloru. A mo�e wykryli bro�?

��A co na zewn�trz? Nie wida� czasem Motyli?

��Nie, statek nie wykaza� nic nowego przez ostatnie pi�� godzin. �adnych ruch�w floty Aprahantich ani zmian w przep�ywie informacji�

Nasta�a chwila ciszy. S�ysza� niewyra�ne odg�osy z mostka. To B��kitny Pancerzyk rozmawia� z Ravn�. Nie rozumia� s��w, ale zorientowa� si�, �e Je�dziec jest bardzo podekscytowany. Pr�bowa� znale�� bezpo�rednie po��czenie. Po chwili Ravna znowu do niego m�wi�a:

��Hej! B��kitny Pancerzyk m�wi, �e Rihndell zaakceptowa� towar! W tej chwili �aduj� nam p�achty antygrawu. PPII dosta� te� potwierdzenie zako�czenia napraw! � A wi�c byli gotowi do lotu � tyle �e troje z nich wci�� przebywa�o poza statkiem, a jedno z tej tr�jki gdzie� przepad�o.

Pham wzni�s� si� nad akwarium i wreszcie dostrzeg� B��kitnego Pancerzyka. Ostro�nie wy��czy� dysze skafandra i opad� na powierzchni� tu� obok Je�d�ca.

Jego przybycie spotka�o si� z r�wnie entuzjastycznym powitaniem jak pojawienie si� gronkowca na pikniku. Rze�biony z�bon�g w�a�nie papla� co�, postukuj�c swymi misternie zdobionymi ko�czynami o murek, na kt�rym siedzia�, podczas gdy jeden z jego pomocnik�w t�umaczy� wszystko na triskweli�ski. Gdy zobaczy� l�duj�cego Phama, wci�gn�� do �rodka ogromne k�y, a wyrastaj�ce bezpo�rednio z szyi ramiona zwin�y si� same. Ca�a reszta z�bonog�w zachowa�a si� podobnie. Nast�pnie wszyscy odsun�li si� na drugi koniec �ciany, jak najdalej od Phama i B��kitnego Pancerzyka.

��Nasza transakcja dobieg�a ko�ca. Nie wiemy, gdzie znikn�a twoja przyjaci�ka � odezwa� si� t�umacz.

Odro�le B��kitnego Pancerzyka wyci�gn�y si� w ich stron�, dr��c.

��A�ale potrzebujemy tylko niewielkiej wskaz�wki. Kto m�g�� � Jego starania by�y daremne. �wi�ty Rihndell wraz z ca�� �wit� zacz�� si� oddala�. B��kitny Pancerzyk zachrz�ci� gniewnie. Jego odro�le przekrzywi�y si� lekko, zwracaj�c si� w stron� Phama Nuwena.

��Sir Phamie, pow�tpiewam w twoje kupieckie do�wiadczenie. �wi�ty Rihndell m�g� nam pom�c.

��Mo�e. � Pham obserwowa�, jak z�bonogi znikaj� w t�umie, ci�gn�c za sob� tob� z trelisami przypominaj�cy ogromny, czarny balon. C�, mo�e Rihndell rzeczywi�cie by� zwyk�ym, uczciwym kupcem.

��Z jakich powod�w Zielona �ody�ka mog�a ci� opu�ci� w samym �rodku tak wa�nej transakcji?

B��kitny Pancerzyk zawaha� si� przez chwil�.

��Gdyby to by�a normalna podr� handlowa, to mog�aby j� odci�gn�� jaka� wyj�tkowa okazja du�ego zysku. Ale tutaj, to�

Us�yszeli wsp�czuj�cy g�os Ravny.

��Mo�e po prostu� hm� zapomnia�a, gdzie jest i co robi?

��To wykluczone. � Ton B��kitnego Pancerzyka by� zdecydowany. � Skroda nigdy by nie dopu�ci�a do czego� podobnego. Na pewno nie w samym �rodku powa�nej transakcji.

Pham prze��cza� okna wewn�trz he�mu, patrz�c we wszystkich kierunkach. T�um wci�� ich omija�, zostawiaj�c wok� nich woln� przestrze�. Nie by�o �ladu �adnych s�u�b porz�dkowych. Czy pozna�bym, �e to policjanci, gdybym ich zobaczy�?

��Dobrze � odezwa� si�. � I tak mieliby�my problem, niezale�nie od tego, czy wyszed�bym na zewn�trz, czy nie. Proponuj�, �eby�my przeszli si� po okolicy i spr�bowali dowiedzie� si�, gdzie posz�a Zielona �ody�ka.

W odpowiedzi us�ysza� chrz�st odro�li.

��Nie mamy zbyt wielkiego wyboru. Lady Ravno, prosz� ci�, spr�buj namierzy� tego z�bonogiego t�umacza. By� mo�e m�g�by nas skontaktowa� z miejscowymi Skrodoje�d�cami. Zlecia� ze �ciany uruchamiaj�c gazowe dysze. � Chod�my, sir Phamie.

B��kitny Pancerzyk szed� przodem, toruj�c im drog� przez targowisko, mniej wi�cej kieruj�c si� w stron�, w kt�r� odesz�a Zielona �ody�ka. Nie mo�na powiedzie�, �e szli prosto. Raczej b��kali si� jak pijani, raz omal nie wracaj�c na miejsce, z kt�rego wyruszyli.

��Spokojnie, spokojnie � odpowiada� niezmiennie B��kitny Pancerzyk, kiedy Pham g�o�no narzeka� na tempo marszu. Je�dziec w og�le nie przepycha� si� w�r�d skupionych w grupki stworze�. Kiedy nie reagowa�y na �agodne machanie odro�lami, po prostu obchodzi� je dooko�a. Poza tym zas�ania� sob� Phama, kt�rego wygl�d tym samym nie budzi� ju� takich obaw jak przedtem.

��Mo�e ci si� wydawa�, �e tubylcy to istoty �agodne, sir Phamie, �e mo�na po prostu odepchn�� ich na bok. Ale zauwa�, �e oni s� tacy tylko mi�dzy sob�. Te rasy mia�y tysi�c lat na przywykni�cie do siebie i wytworzenie lokalnych form pokojowego wsp�ycia. Ale wobec przybysz�w z zewn�trz wcale nie s� tak tolerancyjni, gdy� w przeciwnym razie ju� dawno by ich tu nie by�o.

Pham przypomnia� sobie ostrze�enie dotycz�ce swego ubioru i nie spiera� si� z Je�d�cem.

Nast�pne dwadzie�cia minut dawny kupiec Queng Ho znajdowa� si� pod obstrza�em spojrze� dziesi�tk�w innych istot rozumnych. Lecz gdy wreszcie dotarli do przeciwleg�ego muru, Pham zgrzyta� z�bami z niecierpliwo�ci. Jeszcze dwukrotnie otrzyma� ostrze�enie o przekroczeniu przepis�w dotycz�cych ubioru. W pewnym sensie by�o to pocieszaj�ce, gdy� dowodzi�o, �e �wi�ty Rihndell wci�� pozwala� im korzysta� z lokalnej sieci, a Ravna mia�a coraz wi�cej informacji.

��Lokalna kolonia Skrodoje�d�c�w znajduje si� w odleg�o�ci oko�o stu kilometr�w od targowiska. Istnieje mo�liwo�� dojazdu �rodkiem transportu, stacja usytuowana jest pod �cian�, obok kt�rej stoicie.

Przed nimi znajdowa� si� tunel, do kt�rego wesz�a Zielona �ody�ka. Zagl�daj�c do niego pod odpowiednim k�tem, mogli dostrzec rozci�gaj�c� si� nad pod�og� tunelu czarn� otch�a�. Po raz pierwszy znale�li si� z dala do t�oku, ma�o kto bowiem wchodzi� do otworu lub go opuszcza�.

�wiat�o lasera znowu zamigota�o na tylnych oknach.

��Naruszenie przepis�w dotycz�cych ubioru. Czwarte ostrze�enie. Nakazuj� ci �natychmiastowe opuszczenie terenu.

��Ju� wychodzimy, ju� wychodzimy.

Mia� dziwne sny. Znowu utraci� stopie� kapitana. Po degradacji zosta� odes�any do opieki nad ro�linami doniczkowymi w pok�adowej cieplarni. Westchn��. Praca polega�a na podlewaniu ro�lin i czuwaniu nad ich rozkwitem. Ale nagle zauwa�y�, �e donice mia�y k�ka i przemieszcza�y si� po kryjomu za jego plecami, czekaj�c, a� to zauwa�y, delikatnie grzechocz�c.To, co wydawa�o mu si� pi�kne, nagle sta�o si� gro�ne. Pham by� got�w podlewa� i pieli� te stworzenia, zawsze je podziwia�.

Teraz by� jedynym, kt�ry wiedzia�, �e by�y one wrogami wszystkiego, co �yje.

Presfora przegrywa�a wewn�trzn� bitw�, bitw� z Ociosem. Do ca�kowitej pora�ki by�o jeszcze daleko, ale role si� odwr�ci�y. Na pocz�tku Presfora �wi�ci�a ma�e triumfy, tak jak wtedy, kiedy umo�liwi�a Amdijefriemu zabaw� commem i to tak, by nawet dzieci nie wiedzia�y, �e to dzi�ki niej. Ale to by�o wiele dziesi�ciodni temu, a teraz� W niekt�re dni ca�kowicie si� kontrolowa�a. Inne � i te cz�sto zdawa�y si� najszcz�liwsze � zaczyna�a z uczuciem, jakby sama znajdowa�a si� pod czyj�� kontrol�.

Je�li chodzi o dzie� dzisiejszy, nie mia�a jeszcze jasno�ci, do kt�rego z tych dw�ch rodzaj�w go zaliczy.

Spacerowa�a wzd�u� parkan�w, kt�re ustawiono na szczycie mur�w nowego zamku. Budynek rzeczywi�cie sko�czono niedawno, ale jeszcze trudno by�o nazwa� go zamkiem. Stal budowa� go niemal w panicznym po�piechu. Po�udniowa i zachodnia �ciana by�y niesamowicie grube, wewn�trz nich bieg�y ukryte tunele. Ale w niekt�rych miejscach po p�nocnej stronie jedynym zabezpieczeniem by�y napr�dce sklecone palisady umocnione skalnym gruzem. W czasie, kt�rym dysponowa� Stal, nie da�oby si� zrobi� nic wi�cej. Zatrzyma�a si� na chwil�, wdychaj�c zapach �wie�o pi�owanego drewna. Widok rozci�gaj�cy si� ze Wzg�rza Gwiezdnego Statku zawsze wydawa� si� jej przepi�kny. Dni by�y coraz d�u�sze. Zach�d i wsch�d s�o�ca oddziela� teraz jedynie kr�tki okres, gdy zapada� lekki zmierzch. �nieg przyj�� swoj� letni� posta� porozrzucanych gdzieniegdzie brudnych sp�achci, pozwalaj�c, by wrzos zazieleni� si� w s�onecznym cieple. Jej wzrok si�ga� na kilka mil, a� do miejsca gdzie niebieskawa mgie�ka morza op�ywa�a przybrze�ne wyspy.

Ze zdroworozs�dkowego punktu widzenia szturm na nowy zamek w innym szyku ni� horda � nawet bior�c pod uwag� prowizoryczno�� niekt�rych rozwi�za� obronnych � by� r�wnoznaczny z samob�jstwem. Presfora gorzko u�miechn�a si� do siebie. Rzecz jasna Snycerka nie pos�ucha g�osu rozs�dku. Stara Snycerka by�a przekonana, �e posiada tajn� bro�, dzi�ki kt�rej rozbije te �ciany z odleg�o�ci kilkuset st�p. Stal mia� wiadomo�ci od szpieg�w, �e ryba z�apa�a haczyk � Snycerka wraz ze sw� ma�� armi� i prymitywnymi armatami rozpocz�a poch�d l�dem w stron� wybrze�a. Presfora zesz�a po schodach prowadz�cych z mur�w na dziedziniec. Us�ysza�a lekki grzmot. Gdzie� na p�noc od Doliny Strumieni artyleria Stali rozpoczyna�a swoje poranne �wiczenia. Przy dobrym wietrze mo�na by�o us�ysze� dochodz�ce stamt�d odg�osy kanonady. Zgodnie z rozkazem �wiczenia te nie mog�y odbywa� si� zbyt blisko teren�w rolniczych i gospodarstw, a tylko najwy�si rang� S�udzy oraz pojedynczy robotnicy wiedzieli o nowej broni. Obecnie Stal mia� ju� trzydzie�ci tych urz�dze� i odpowiedni� ilo�� proGhu. Najwi�ksz� bol�czk� by� brak artylerzyst�w. Z bliska odg�osy wystrza��w by�y nie do zniesienia. Ci�g�y huk powodowa� g�uchot�. Armaty mia�y zasi�g prawie o�miu mil, trzy razy wi�kszy ni� dzia�a Snycerki. Mog�y wystrzeliwa� �bomby� wype�nione prochem, kt�re eksplodowa�y w chwili uderzenia. Za p�nocnymi wzg�rzami by�o pe�no miejsc, gdzie las zosta� wykarczowany do go�ej ziemi, a stoki ogo�ocone z obsuwaj�cej si� gleby ja�nia�y nag� ska�� � wszystko na skutek nieustannego ostrza�u.

A wkr�tce � by� mo�e ju� dzi� � wyznawcy Ociosa b�d� mieli tak�e radio.

Niech ci� diabli, Snycerko! Presfora, rzecz jasna, nigdy nie widzia�a Snycerki na oczy, ale Ocios dobrze zna� t� sfor�-wi�kszo�� jego cz�onk�w by�a potomstwem Snycerza. ��agod� ny Snycerz� zrodzi� go i wyni�s� do w�adzy. To on w�a�nie wpoi� mu zasady wolno�ci przekona� i eksperymentowania. Snycerz powinien by� wiedzie�, jak wielka ambicja rozpiera�a Ociosa, powinien zorientowa� si�, �e jest on got�w przekroczy� granice, jakich jego rodzic nigdy nie odwa�y�by si� przej��. A kiedy potworna natura nowika wysz�a na jaw, kiedy odkryto jego pierwsze �eksperymenty�, Snycerz powinien by� go zabi� albo przynajmniej podda� fragmentacji. Zamiast tego Ociosowi pozwolono wybra� los wygna�ca� by m�g� p�niej stworzy� takie sfory jak Stal, aby i one mog�y powo�ywa� do �ycia w�asne potwory, konstruuj�c w ten spos�b ca�� hierarchi� szale�stwa.

Teraz, o sto lat za p�no, Snycerka przybywa�a, by naprawi� b��d. Przybywa�a tu zbrojna w armaty przypominaj�ce dziecinne zabawki, pewna siebie, nieuleczalna idealistka. Sama pakowa�a si� w pu�apk� skonstruowan� ze stali i ognia, z kt�rej nie wyjdzie �ywy �aden z jej �o�nierzy. Gdyby istnia� jaki� spos�b na ostrze�enie Snycerki! Jedyn� rzecz�, kt�ra wci�� trzyma�a Presfor� w tym miejscu, by�a przysi�ga, jak� z�o�y�a sama sobie, �e przyczyni si� do upadku Ruchu Ociosa. Gdyby Snycerka dowiedzia�a si�, co j� tutaj czeka, pozna�a prawd� o zdrajcach we w�asnym obozie, mo�e istnia�aby jeszcze jaka� szansa, by j� zawr�ci�. W zesz�ym roku Presfora by�a bliska wys�ania anonimowej wie�ci na po�udnie. Istnieli bowiem kupcy regularnie odwiedzaj�cy oba kr�lestwa. Dzi�ki wspomnieniom Ociosa wiedzia�a, kt�rzy z nich s� niezale�ni. O ma�y w�os przes�a�aby wiadomo�� przez jednego z nich, pojedynczy arkusik jedwabnego papieru informuj�cy o wyl�dowaniu statku i pozostaj�cym przy �yciu Jefrim. Gdyby podj�a decyzj� o jeden dzie� wcze�niej, na pewno nie unikn�aby �mierci: Stal pokaza� jej raport z Po�udnia, kt�ry donosi� o losach drugiego cz�owieka oraz post�p�w Snycerki w pracy z dannikiem. W raporcie znajdowa�y si� informacje, kt�re m�g� zdoby� tylko kto� z najwy�szych kr�g�w Snycerii. Kto taki? Nie spyta�a, ale domy�li�a si�, �e by� to Wendacjusz. Fragmenty Ociosa w Presforze dobrze pami�ta�y t� sfor�, kt�r� ��czy�y z nimi wi�zy braterstwa. Mieli pewne� uk�ady. W Wendacjuszu nie mo�na by�o dostrzec ani �ladu pierwotnego geniuszu, jaki charakteryzowa� ich wsp�lnego rodzica, ale cechowa�a go za to du�a dawka wrodzonego oportunizmu.

Stal pokaza� jej raport tylko po to, aby zyska� na znaczeniu w jej oczach, aby udowodni� Presforze, �e osi�gn�� sukcesy na polu, na kt�rym Ocios nigdy nie podj�� walki. I by� to dla niej rzeczywi�cie wstrz�s. Presfora wyrazi�a swoje uznanie bardziej szczerze ni� zwykle� a w duchu zrezygnowa�a ze swych plan�w ostrze�enia drugiej strony. Je�li szpieg by� w �wicie samej Snycerki, jakakolwiek przesy�ka oznacza�a niepotrzebne samob�jstwo.

Presfora przeci�a zewn�trzny dziedziniec zamku. Dooko�a wci�� toczy�y si� gor�czkowe prace budowlane, ale grupy pracuj�cych by�y ju� mniejsze. Stal zabudowywa� dziedziniec drewnianymi chatami. Wi�kszo�� z nich stanowi�y atrapy. Stal �ywi� nadziej�, �e uda mu si� przekona� Ravn�, aby wyl�dowa�a na specjalnie przygotowanym miejscu, nieopodal wewn�trznego sto�bu.

Wewn�trzny sto�b. To by�a jedyna rzecz w ca�ym zamku zbudowana zgodnie ze standardami zastosowanymi na Ukrytej Wyspie. Rzeczywi�cie budowla mog�a by� tym, czym nazwa� j� Sta�, odpowiadaj�c na pytanie Amdijefriego: monumentem wzniesionym dla w�a�ciwego uhonorowania statku, w kt�rym przyby� Jefri, maj�cym jednocze�nie na celu jego ochron� przed atakiem Snycerki. Centralnie po�o�ony, przykryty kopu�� gmach z pasowanego kamienia by� wewn�trz r�wnie wielki jak g��wna sala zebra� na Ukrytej Wyspie. Presfora spojrza�a na budowl� jedn� par� oczu, obchodz�c j� dooko�a. Stal pragn�� przyozdobi� j� najpi�kniejszym r�owym marmurem. Mia�a by� widoczna z wysoko�ci kilkudziesi�ciu mil. Wbudowane w jej konstrukcj� mechanizmy � umo�liwiaj�ce zwalenie na d� ca�ego dachu � Stal uwa�a� za jeden z najwa�niejszych element�w swojego planu, w razie gdyby przybysze lec�cy na ratunek nie wpadli w inn� przygotowan� przez niego pu�apk� ju� przy l�dowaniu.

W pe�ni lata armia Snycerki wyruszy�a na p�noc. Poprzedzaj�ce wypraw� przygotowania odbywa�y si� w szalonym po�piechu, a Wendacjusz doprowadzi� siebie i otoczenie na skraj nerwowego wyczerpania. Trzeba by�o zrobi� trzydzie�ci armat � Skrupi�o odla� siedemdziesi�t luf, zanim uda�o si� uzyska� trzydziestk� dzia�, kt�rym mo�na by�o zaufa�. Nale�a�o wyszkoli� artylerzyst�w i odkry� bezpieczne metody strzelania, a tak�e zbi� mn�stwo woz�w i zakupi� wiele kher-�win�w.

Z pewno�ci� wie�ci o tych przygotowaniach dawno ju� dotar�y na p�noc. Snyceria by�a miastem portowym, nie mogli zamkn�� go dla kupc�w, kt�rzy przybywali tu i odje�d�ali dalej. Wendacjusz ostrzega� ich o tym na niejednym wewn�trznym posiedzeniu rady. Stal wiedzia�, �e nadchodz�. Ca�a sztuka polega�a na tym, by trzyma� wyznawc�w Ociosa w niepewno�ci, je�li chodzi o liczby, daty i w�a�ciwe cele.

��Mamy jedn� wielk� przewag� nad naszym wrogiem � m�wi� marsza�ek dworu. � Wiemy, �e on wie o nas.

Nie mogli ukry� przed szpiegami rzeczy oczywistych, ale szczeg�y pozostawa�y tajne.

Niegdy� Ravna my�la�a, �e ich malutki stateczek przeleci ca�� drog� do Dna nie zauwa�ony. Ale to si� zmieni�o, tak jak wiele innych rzeczy. Obecnie Poza Pasmem II by� zapewne najs�ynniejszym statkiem, znanym ca�ej Sieci. Milion ras obserwowa�o po�cig. W �rodkowych Przestworzach ogromne roje anten ustawiono na nich i odbierano mn�stwo opowie�ci � g��wnie k�amstw � przesy�anych przez statki goni�ce PPII. Dziewczyna nie mog�a odbiera� tych k�amstw bezpo�rednio, ale transmisje, do kt�rych mia�a dost�p, by�y tak czyste, jak gdyby pochodzi�y z g��wnej magistrali.

Ka�dego dnia Ravna po�wi�ca�a nieco czasu na czytanie Wiadomo�ci, pr�buj�c znale�� co�, co da�oby jej jak�kolwiek nadziej�, pr�buj�c udowodni� sobie samej, �e to, co robi, jest dobre. Obecnie ju� doskonale wiedzia�a, kto w�a�ciwie ich �ciga. Nawet Pham i B��kitny Pancerzyk musieliby zgodzi� si� w tej kwestii. Dlaczego ich �cigano i co mogli znale�� na ko�cu swej podr�y � to by�y najwa�niejsze pytania, na kt�re w Sieci pr�bowano da� odpowied�, snuj�c nie ko�cz�ce si� domys�y. Jak zwykle, prawda kry�a si� w powodzi k�amstw.

Do �wiata Szpon�w zosta�o im mniej ni� osiem tygodni, jak zgodnie twierdzili Pham i B��kitny Pancerzyk. Je�li warunki strefowe b�d� stabilne i je�li nikt ich nie wyprzedzi.

Po sze�ciu miesi�cach sp�dzonych w podr�y mieli przed sob� jeszcze nieca�e dwa. Ale teraz �aden z dni nie przypomina� tych, kt�re min�y. Ka�dy z nich by� wyzwaniem, ka�dy pe�en wrogo�ci kryj�cej si� pod p�aszczykiem uprzejmo�ci, niejeden przynosi� �miertelne zagro�enie � tak jak wtedy, gdy Pham zrobi� przegl�d w warsztacie B��kitnego Pan-cerzyka.

Obecnie Pham zamieszka� w kabinie steruj�cej. Kiedy j� opuszcza�, w�az by� zamykany, tak �e tylko on m�g� go otworzy�. Zlikwidowa� lub s�dzi�, �e zlikwidowa� wszystkie inne uprzywilejowane doj�cia do automat�w statku. On i B��kitny Pancerzyk niemal ca�y czas ze sob� wsp�pracowali� ale nie tak jak wcze�niej. Ka�dy krok zajmowa� mn�stwo czasu, B��kitny Pancerzyk musia� wszystko wyja�nia�, niczego nie wolno mu by�o demonstrowa�. Teraz, kiedy wszelkie argumenty za i przeciw mia�y si�� �miertelnych cios�w, Pham musia� wybiera� pomi�dzy jednym niebezpiecze�stwem a drugim. Ka�dego dnia �cigaj�ce ich floty by�y coraz bli�ej: dwie bandy morderc�w i uciekinierzy z Sjandry Kei. Najwyra�niej niekt�re statki S�u�b Bezpiecze�stwa Handlowego SjK wci�� mog�y walczy� i pragn�y zemsty na Sprzymierzeniu. Pewnego razu Ra-vna zasugerowa�a Phamowi, aby skontaktowali si� z nimi i spr�bowali ich nam�wi� do ataku na flot� Plagi. Pham spojrza� na ni� oboj�tnie.

��Jeszcze nie teraz. A mo�e nigdy � powiedzia� i odwr�ci� si�. W pewnym sensie odpowied� ta sprawi�a jej ulg�. Taka bitwa by�aby jedynie samob�jcz� loteri� z niewielkimi szansami na wygran�. Ravna wcale nie chcia�a, aby jej ostatni rodacy umierali za ni�.

Tak wi�c PPII m�g� zd��y� do �wiata Szpon�w przed wrogiem, ale z niewielkim zapasem czasu. W niekt�re dni Ravna p�aka�a i rozpacza�a. Tylko dzi�ki Jefriemu i Zielonej �ody�ce wraca�a do siebie. Oboje jej potrzebowali i wiedzia�a, �e przez kilka nast�pnych tygodni mog�a si� komu� przyda�.

Pan Stal wci�� udoskonala� plan obrony. Szpony odnios�y nawet pewne sukcesy ze swym szerokopasmowym radiem. Stal donosi�, �e g��wne si�y Snycerki zd��a�y ju� na p�noc. Zapowiada� si� kolejny wy�cig z czasem. Wiele godzin sp�dza�a w bibliotece PPII, staraj�c si� wymy�li�, co jeszcze mogliby da� przyjacio�om Jefriego. Niekt�re z urz�dze� � jak na przyk�ad teleskopy � mo�na by�o bardzo �atwo wykona� Czu�a, �e wysi�ki te nie p�jd� na marne. Nawet je�li Plaga mia�a wygra�, mog�a przecie� zignorowa� miejscowych, zadowoliwszy si� zniszczeniem PPII i odzyskaniem Przeciwwagi.

Zielona �ody�ka powoli dochodzi�a do siebie. Na pocz�tku Ravna obawia�a si�, �e polepszenie by�o tylko dzie�em jej wyobra�ni. Sp�dza�a wi�ksz� cz�� ka�dego dnia, siedz�c przy niej i staraj�c si� dostrzec post�py w jej reagowaniu na bod�ce. Zielona �ody�ka by�a bardzo �daleko�, niemal jak cz�owiek po wylewie, i w dodatku zmuszony do u�ywania protezy. Wydawa�o si�, �e od czasu pami�tnych, napawaj�cych przera�eniem wyzna�, kiedy jej g�os i pami�� funkcjonowa�y nader sprawnie, zaznaczy� si� wyra�ny regres. By� mo�e to, �e Ra-vna zaobserwowa�a w ko�cu jakie� post�py, wynika�o jedynie z faktu, �e sp�dzaj�c z ni� mn�stwo czasu, by�a wyczulona na ka�de, najmniejsze niemal symptomy poprawy. B��kitny Pan-cerzyk twierdzi�, �e post�py s� niezaprzeczalne, ale jego zaci�ty up�r nie pozwoli�by mu twierdzi� inaczej. Jednak�e po dw�ch-trzech tygodniach nie by�o ju� �adnych w�tpliwo�ci. Najwyra�niej poprawia�o si� po��czenie pomi�dzy Je�d�cem a niby-skrod�. Zielona �ody�ka coraz cz�ciej wypowiada�a si� ca�kiem sensownie, coraz cz�ciej tak�e udawa�o jej si� przekaza� do pami�ci naturalnej istotne wspomnienia. Od tego czasu r�wnie cz�sto to ona pomaga�a Ravnie. Zielona �ody�ka widzia�a na przyk�ad wiele rzeczy, kt�re uchodzi�y uwagi kobiety.

��Sir Pham nie jest jedyn� osob�, kt�ra boi si� Skrodoje�d�-c�w. B��kitny Pancerzyk tak�e jest przera�ony i przez to straszliwie rozdarty. Nie przyznaje si� do tego nawet mnie, ale s�dzi, �e prawdopodobnie jeste�my zainfekowani niezale�nie od naszych skrod. Rozpaczliwie pragnie przekona� Phama, �e to nieprawda, pr�buj�c w ten spos�b przekona� r�wnie� samego siebie. � Przez d�ug� chwil� milcza�a, pocieraj�c jedn� z odro�li o rami� Ravny. W ca�ej kabinie by�o s�ycha� szum morza, ale automaty statku nie potrafi�y ju� wytwarza� fal. � Wzdycham.

Musimy by� jak morskie fale, droga Ravno. One zawsze gdzie� b�d� trwa�, niezale�nie od tego, co sta�o si� na Sjandrze Kei, niezale�nie od tego, co zdarzy si� tutaj.

Letni skwar zel�a� na jaki� czas, zrobi�o si� przyjemnie ch�odno. W suchym powietrzu wci�� unosi� si� dym, ale wiatry wydawa�y si� mniej porywiste. W ich malutkiej kabinie na pok�adzie statku Amdijefri zdawa� si� nie zauwa�a� poprawy pogody.

��Ju� wcze�niej sp�niali si� z odpowiedziami � powiedzia� Amdi. � Wyja�ni�a nam przecie�, �e czasem sprz�t ultrafalowy�

��Ale Ravna nigdy nie sp�ni�a si� a� tak! � Przynajmniej od zimy. Ton g�osu Jefriego oscylowa� pomi�dzy strachem a rozdra�nieniem. Spodziewali si� transmisji w �rodku nocy.

Oczekiwali na dane techniczne, kt�re mieli przekaza� panu Stali. Niestety nie odebrali �adnej wiadomo�ci do samego rana, a teraz Ravna nie zg�osi�a si� tak�e podczas ich sesji popo�udniowej, kiedy to na og� mieli okazj� troch� pogaw�dzi�.

Dw�jka dzieciak�w sprawdzi�a wszystkie ustawienia com-mu. W zesz�ym roku skrupulatnie je skopiowali wraz z pierwszym poziomem programu do diagnozowania. Teraz wszystko wygl�da�o tak samo� pr�cz tego, �e co jaki� czas pojawia� si� komunikat �wykrywanie no�nika�. Gdyby tylko mieli przy sobie dannik, mogliby sprawdzi�, co to znaczy.

W ko�cu z wielk� ostro�no�ci� zabrali si� do kasowania niekt�rych parametr�w� a nast�pnie przera�eni ustawili je ponownie w ten sam spos�b, kiedy nic si� nie zmieni�o. By� mo�e byli zbyt niecierpliwi? Mo�e po dokonaniu zmian odczekali zbyt kr�tko? Mo�e tym razem naprawd� co� zepsuli?

Pozostawali w kabinie sterowniczej przez ca�e popo�udnie, przechodz�c kolejno od strachu do znudzenia i od znudzenia do frustracji. Po czterech godzinach znudzenie wzi�o g�r�. Je-fri zapad� w niespokojn� drzemk�, le��c w hamaku ojca z dwoma fragmentami Amdiego skulonymi w ramionach.

Amdi wa��sa� si� leniwie po pomieszczeniu, przyjrza� si� urz�dzeniom steruj�cym silnikami. Nie� jego pewno�� siebie nie by�a a� tak wielka, �eby pr�bowa� dobra� si� do tego sprz�tu. Jeden z jego cz�onk�w odchyli� fragment obicia �ciany. Zawsze m�g� poprzygl�da� si� chwil� rosn�cemu na �cianie grzybowi. Czas p�yn�� tak wolno.

Od ostatniego czasu szara masa znacznie si� rozros�a. Jej warstwa za obiciem by�a ca�kiem gruba. Kilku jego osobnik�w utworzy�o rz�dek, kt�ry w�lizn�� si� pomi�dzy �cian� a p��tno obiciowe. By�o tu ciemno, ale troch� �wiat�a przedostawa�o si� przez ma�y rozst�p przy samym suficie. W wi�kszo�ci miejsc ple�� mia�a grubo�� zaledwie jednego cala, ale tam gdzie wszed�, jej warstwa p�cznia�a na pi�� lub sze�� cali � ojejku! Tu� nad jego w�cibskim nosem wyrasta�a ze �ciany ogromna bry�a tajemniczej masy. By�a niemal tak wielka jak k�py ozdobnego mchu, kt�rymi dekorowano komnaty zamkowe. Z bry�y wyrasta�y do do�u cieniutkie w��kienka. Ju� mia� zawo�a� Je-friego, ale po chwili zrezygnowa�. Dw�ch jego cz�onk�w grza�o si� przy le��cym na hamaku ch�opcu i by�o im tak rozkosznie, �e szkoda by�o przerywa� t� sielank�.

Przybli�y� kilka g��w do bezkszta�tnego cudactwa. Widoczna pod nim �ciana r�wnie� wygl�da�a bardzo dziwnie, jakby po-przerastana ple�ni�, kt�ra wnika�a do �rodka. Natomiast sam kolor, jak kolor dymu� dotkn�� w��kienek nosem. By�y twarde, suche. Za�askota�o go w nosie. Nagle Amdi zamar� wstrz��ni�ty. Patrz�c z ty�u zauwa�y�, �e dwa z w��kienek przeszy�y g�ow� obw�chuj�cego cz�onka. Nie czu� jednak �adnego b�lu, tylko �askotanie.

��Co� co? � Jefri obudzi� si� gwa�townie, czuj�c, jak le��ce obok niego szczeniaki nagle zesztywnia�y.

��Znalaz�em co� bardzo dziwnego za obiciem. Dotkn��em ogromnej bry�y grzyba i�

M�wi�c to Amdi delikatnie cofn�� si� od �ciany. Dotyk tajemniczej masy raczej go niepokoi�, ni� ciekawi�. Poczu�, jak w��kienka powoli wy�lizguj� si� z jego cia�a.

��M�wi�em ci, �e nie powinni�my si� tym bawi�. To jest bardzo brudne. Jedyna pociecha, �e nie �mierdzi. � Jefri zeskoczy� z hamaka, przeszed� przez kabink� i odchyli� lu�ny fragment obicia. Osobnik Amdiego straci� r�wnowag� i przechyli� si� do ty�u, odsuwaj�c si� od grzyba. Us�yszeli ciche pla�ni�cie, a szczeniak poczu� b�l na wardze.

��Ojej, ale to wielkie! � zawo�a� ch�opak, a potem spojrza� na Amdiego, kt�ry �wiszcza� z b�lu. � Nic ci si� nie sta�o?

Amdi cofn�� si� od �ciany.

��Mam nadziej�. � Koniuszek w��kienka wci�� zwisa� wbity w jedn� z jego warg. Nie bola�o to bardziej ni� uk�ucie pokrzywy, kt�rego zakosztowa� kilka dni wcze�niej. Amdijefri przyjrza� si� rance. Kawa�ek popielatego kolca wydawa� si� twardy i kruchy. Jefri wyj�� go delikatnie palcami. Potem obaj zacz�li przygl�da� si� z zaciekawieniem ple�ni pokrywaj�cej �cian�.

��Mocno si� rozros�a. Wygl�da na to, �e uszkodzi�a �cian�. Amdi przyklepywa� krwawi�cy pyszczek.

��Aha. Teraz wiem, dlaczego twoi starzy kazali ci trzyma� si� od tego z daleka.

��Mo�e pan Stal kaza�by to wszystko zeskroba�, gdyby�my go o to poprosili.

Nast�pne p� godziny obaj sp�dzili, pe�zaj�c wok� pokoju za obiciowym p��tnem. Szaro�� rozprzestrzeni�a si� na ca�e pomieszczenie, ale zdawa�a si� rozkwita� tylko w jednym miejscu. Wr�cili tam, by jeszcze raz przyjrze� si� wszystkiemu, a nawet przyk�adali kawa�ki szmat do cienkich odrost�w. �aden z nich nie ryzykowa� ju� dotykania palcem czy nosem.

Gapienie si� na grzyb by�o najbardziej ekscytuj�c� rzecz�, jaka zdarzy�a im si� tego popo�udnia. Nie by�o �adnych wiadomo�ci z PPII.

Nast�pnego dnia znowu panowa� upa�.

Min�y kolejne dwa dni� i wci�� nie by�o �adnej wiadomo�ci od Ravny.

Jedyn� korzy�ci� z ca�ego ich postoju by�a szansa, jak� dawa� on rannym. Teraz, gdy Wendacjusz znalaz� przej�cie pomi�dzy liniami obrony wroga, ka�dy niecierpliwie czeka�, kiedy wreszcie wyrusz�, ale�

Johanna sp�dzi�a ostanie popo�udnie w szpitalu polowym. Szpital sk�ada� si� ze zbitych napr�dce prostok�tnych zagr�d, szeroko�ci oko�o sze�ciu metr�w. Na niekt�rych dzia�kach wznosi�y si� prymitywne sza�asy � w nich chronili si� ci, kt�rzy zachowali na tyle rozumu, by jako tako zadba� o siebie. Inni poprzestawali na rozwalaj�cym si� ogrodzeniu. W ka�dej zagrodzie znajdowa� si� przewa�nie pojedynczy cz�onek b�d�cy pozosta�o�ci� po ca�ej sforze. Single te mog�y z �atwo�ci� przesadzi� otaczaj�ce je p�oty, ale wi�kszo�� z nich zdawa�a si� by� pogodzona z losem i pozostawa�a w �rodku.

Johanna ci�gn�a w�zek z jedzeniem przez ca�y teren szpitala, zatrzymuj�c si� przy ka�dym pacjencie. W�zek by� dla niej nieco za du�y, a jego ko�a czasem zapl�tywaly si� w wystaj�ce korzenie. Ale zaj�cie to, do kt�rego nadawa�a si� znacznie bardziej ni� jakakolwiek sfora, dawa�o jej poczucie, �e jest potrzebna.

Z lasu otaczaj�cego szpital dochodzi�y odg�osy wydawane przez zaprz�gane do woz�w kher�winy, okrzyki �o�nierzy zabezpieczaj�cych dzia�a i pakuj�cych obozowy ekwipunek. Z map, jakie Wendacjusz pokaza� na posiedzeniu rady, wynika�o jasno, �e przez nast�pne dwa dni czeka ich wyczerpuj�ca trasa, ale za to mieli zaj�� wysoko po�o�one tereny na ty�ach niczego si� nie spodziewaj�cych wojsk Ociosa.

Johanna zatrzyma�a si� przy pierwszym malutkim sza�asie. Siedz�cy w �rodku trojak us�ysza�, jak nadchodzi, i natychmiast wypad� na zewn�trz, biegaj�c w k�ko wok� jej w�zka.

��Johanno! Johanno! � wo�a� jej w�asnym g�osem. By�a to pozosta�o�� po jednym z pomniejszych strateg�w Snycerki, kt�ry mia� okazj� nauczy� si� kilku s��w po samnorsku. Sfora ta by�a wcze�niej sz�stakiem. Trzech cz�onk�w zosta�o zagryzionych przez wilki. Reszta, kt�ra pozosta�a, by�a �m�wc�� � dor�wnywa�a bystro�ci� pi�cioletniemu dziecku, aczkolwiek operuj�cemu do�� niezwyk�ym s�ownictwem.

��Dzi�ki za jedzenie. Dzi�kuj�. � Tr�ca� j� nosami. Poklepa�a go po g�owach, zanim ponownie si�gn�a do w�zka i wyci�gn�a z niego miski letniego gulaszu. Dw�ch cz�onk�w natychmiast zanurzy�o w nich pyski, ale trzeci przysiad� na chwil� nieco z ty�u i zagadn�� j�:

��S�ysza�em, �e nied�ugo b�dziemy walczy�. Ty ju� chyba nie, ale�

��To prawda. Idziemy do g�ry obok wyschni�tego wodospadu, na wsch�d od tego miejsca.

��Ojojoj! � zaj�cza�. � Ojojoj! To fatalnie. S�aba widoczno��, brak kontroli, strach przed zasadzk�.

Wydawa�o si�, �e fragment ma jakie� wspomnienia zwi�zane z w�asnymi za�o�eniami taktycznymi. Ale nie by�o mo�liwo�ci, aby Johanna zdo�a�a wyt�umaczy� mu argumenty Wenda-cjusza.

��Nie martw si�. Wszystko b�dzie w porz�dku.

��Jeste� pewna? Obiecujesz?

Johanna u�miechn�a si� �agodnie do tego, co pozosta�o z do�� mi�ej sfory.

��Tak. Obiecuj�.

��Aaa� To w porz�dku. � Teraz ju� ca�a tr�jka trzyma�a pyski w miskach z gulaszem. To by� jeden z najwi�kszych szcz�ciarzy. Wykazywa� spore zainteresowanie tym, co dzia�o si� wok� niego. A ponadto, co by�o r�wnie istotne, rozpiera� go dzieci�cy entuzjazm. Pielgrzym powiedzia�, �e tego rodzaju fragmenty mog� si� �atwo zregenerowa�, je�li b�dzie si� o nie dobrze dba�o tak d�ugo, by mog�y dochowa� si� szczeniaka lub dw�ch.

Popchn�a w�zek kilka metr�w dalej, do ogrodzenia otaczaj�cego teren w kszta�cie kwadratu, co oznacza�o zagrod� zaj�t� przez singla. W powietrzu unosi� si� md�y zapach odchod�w. Niekt�re z singli i dublet�w nie potrafi�y wypr�nia� si� w osobnym miejscu; zreszt� obozowe latryny znajdowa�y si� jakie� sto metr�w od szpitala.

��Tutaj, Czarnuszku. Czarnuszku? � Johanna uderza�a pust� misk� o bok w�zka. Zza krzak�w wysun�a si� pojedyncza g�owa; czasem tego biedaka nie sta� by�o i na tak� reakcj�. Johanna ukl�k�a, tak �e jej oczy znalaz�y si� prawie na poziomie oczu czarnopyskiego singla. � Czarnuszku?

Stworzenie wype�z�o zza krzak�w i powoli si� zbli�y�o. By�o wszystkim, co pozosta�o po jednym z artylerzyst�w Skrupi�a. Nawet je pami�ta�a � zgrabny sz�stak, wszyscy cz�onkowie pot�nie zbudowani i bardzo szybcy. Ale teraz nawet Czarnuszek nie by� ca�y � upadaj�ce dzia�o zmia�d�y�o mu tylne �apy. Ci�gn�� je za sob� na ma�ym w�zku o trzydziestocentymetrowych ko�ach. Wygl�da� jak Skrodoje�dziec, kt�remu wyros�y przednie �apy. Popchn�a misk� gulaszu w jego stron� i wyda�a z siebie odg�osy, jakich nauczy� j� Pielgrzym. Czarnuszek przez ostatnie trzy dni odmawia� jedzenia, lecz dzi� podtoczy� si� na tyle blisko, �e mog�a pog�adzi� go po �bie. Po chwili zanurzy� pysk w misce strawy.

Johanna u�miechn�a si� mile zaskoczona. Ten szpital by� bardzo dziwnym miejscem. Jeszcze przed rokiem napawa�by j� przera�eniem, ale nawet teraz nie mia�a w�a�ciwego szpo�skie-go spojrzenia na to, kim s� ranni. G�aszcz�c Czarnuszka po opuszczonej g�owie, spojrza�a ponad po�aci� le�nego runa na prymitywne sza�asy, na pacjent�w i na r�ne ich cz�ci. To naprawd� by� szpital. Tutejsi lekarze naprawd� pr�bowali ratowa� �ycie, nawet je�li ca�a miejscowa medycyna polega�a na krojeniu i nastawianiu bez najmniejszego znieczulenia. W tym sensie ich metody by�y por�wnywalne ze �redniowieczn� ludzk� medycyn�, o kt�rej czyta�a w danniku. Ale u Szpon�w chodzi�o jeszcze o co� wi�cej. To miejsce przypomina�o r�wnie� magazyn cz�ci zamiennych. Lekarze mieli na wzgl�dzie przede wszystkim zdrowie ca�ych sfor. Single stanowi�y dla nich kawa�ki, kt�re mog�y okaza� si� przydatne do tworzenia wi�kszych fragment�w, mniej lub bardziej tymczasowych. Ranne single by�y pacjentami, kt�rym po�wi�cano najmniej uwagi.

��W takich wypadkach nie bardzo jest co ratowa� � powiedzia� jej jeden lekarz korzystaj�c z obecno�ci t�umacza-Piel-grzyma. � A nawet gdyby by�o, to czy chcia�aby� mie� w sobie kalekiego, lu�no zwi�zanego z dusz� cz�onka?

�apiduch by� najwyra�niej zbyt zm�czony, by zauwa�y� niedorzeczno�� takiego pytania. Z nos�w ciek�a mu krew, pracowa� ca�ymi godzinami, by uratowa� rannych cz�onk�w ca�ych sfor.

Poza tym wi�kszo�� rannych singli po prostu przestawa�a je�� i umiera�a w ci�gu dziesi�ciodnia lub szybciej. Nawet po roku sp�dzonym w�r�d Szpon�w Johannie trudno by�o si� z tym pogodzi�. Ka�dy singiel przypomina� jej Skryb�, chcia�a, aby mia�y wi�ksze szcz�cie ni� ostatni cz�onek tamtego. Rozwo��c jedzenie, sp�dza�a tyle samo czasu z rannymi singlami, co z innymi pacjentami. Dawa�o to ca�kiem niez�e efekty. Mog�a przecie� podej�� blisko do ka�dego z nich, nie wywo�uj�c zak��ce� w my�lach. Jej pomoc dawa�a sforotw�rcom wi�cej czasu na przestudiowanie fragment�w i singli w celu odpowiedniego skomponowania sprawnie funkcjonuj�cych sfor z pozosta�ych po bitwie resztek.

Teraz pojawia�a si� szansa, �e mo�e Czarnuszek przestanie si� g�odzi�. Opowie o tym Pielgrzymowi. Udawa�o mu si� dokona� cud�w przy wielu wcze�niejszych sk�adankach, a ponadto chyba by� jedyn� sfor�, kt�ra, tak jak dziewczyna, przejmowa�a si� losem okaleczonych singli.

��Je�li nie przestaj� je��, oznacza to na og�, �e maj� bardzo silny umys�. Nawet jako inwalidzi mog� stanowi� mocny element niejednej sfory � m�wi� jej. � Nieraz mia�em w swoim sk�adzie kalek�. Nie zawsze mo�na wybiera�, kiedy zostanie si� zredukowanym do trojaka na zupe�nie nieznanym terenie.

Johanna postawi�a misk� wody obok gulaszu. Po chwili kaleki pojedynczy osobnik obr�ci� si� dooko�a i poci�gn�� kilka ma�ych �yczk�w.

��Trzymaj si� Czarnuszku, na pewno znajdziemy kogo� dla ciebie.

Kjet Svensndot by� sam na mostku Ølviry, kiedy przesz�a fala. Ju� dawno zako�czyli wszystkie przygotowania, a statek nie mia� �adnego nap�du nadaj�cego si� do u�ycia w otaczaj�cej go Powolno�ci. Niemniej jednak kapitan grupy sp�dzi� wi�kszo�� czasu, staraj�c si� wydusi� cokolwiek z tego sprz�tu, kt�ry jeszcze jako tako dzia�a�. Prymitywne programowanie stanowi�o jedynie spos�b na wype�nienie czasu, r�wnie stary i wypr�bowany jak robienie na drutach.

Rzecz jasna, w og�le nie zauwa�yliby wyj�cia z Powolno�ci, gdyby wcze�niej wraz z Dirokimami nie zainstalowa� odpowiednich sygna��w ostrzegawczych. Ha�as i pulsuj�ce �wiat�a wyrwa�y go z p�drzemki, wprowadzaj�c w stan gor�czkowego rozbudzenia. Nacisn�� przycisk pok�adowego commu:

��Glimfrelle! Tirolle! Ruszcie swoje ogony i chod�cie tu. Kiedy bracia dotarli do kabiny sterowniczej, dokonano ju� wst�pnych oblicze� na wy�wietlaczach nawigacyjnych i sekwencja skokowa oczekiwa�a na potwierdzenie. Obydwaj �miali si� od ucha do ucha, wskakuj�c do kabiny i przypinaj�c si� pasami na swoich stanowiskach. Przez kilka chwil niewiele rozmawiali, a tylko co jaki� czas z ich strony dolatywa� gwizd zadowolenia. Od chwili gdy wch�on�a ich fala, przeprowadzali nie ko�cz�ce si� pr�by takiej akcji, a przy obecnym stanie aparatury czeka�o ich mn�stwo roboty. Stopniowo wyostrza� si� obraz widoczny na pok�adowych oknach. Tam gdzie wcze�niej by�y tylko niewyra�ne smugi, czujniki ultraf alowe przekazywa�y odczyt pojedynczych �lad�w, z coraz bardziej wiarygodnymi danymi dotycz�cymi odleg�o�ci i pr�dko�ci. Okno komunikacyjne wskazywa�o na coraz d�u�sz� kolejk� wiadomo�ci przesy�anych przez flot�.

Tirolle podni�s� wzrok.

��Hej, szefie, te dane skokowe wygl�daj� w porz�dku� przynajmniej na pierwszy rzut oka.

��Dobrze. Potwierd� i w��cz samopotwierdzanie. � Ustalili, �e w godzinach, jakie nast�pi� po falowaniu, najwa�niejsze b�dzie kontynuowanie po�cigu. O tym, co zrobi� p�niej� rozmawiali bardzo d�ugo, a kapitan grupy Svensndot my�la� jeszcze d�u�ej. Tu nie by�o ju� miejsca na rutyn�.

��Tak, sir! � D�ugopalce Dirokima przebieg�y po przyciskach i �Rolle uruchomi� sterowanie werbalne. � Bingo!

Okno stanu pokazywa�o, �e wykonali pi�� skok�w, dziesi��. Kjet wpatrywa� si� w okno widoku rzeczywistego przez kilka sekund. Bez zmian, bez zmian� nagle zauwa�y�, �e jedna z najja�niejszych gwiazd poruszy�a si� i niemal niewidocznie ze�lizgiwa�a si� po niebie. Ølvira zaczyna�a nabiera� pr�dko�ci.

��Hej, hej! � Glimfrelle nachyli� si�, �eby skontrolowa� prac� swego brata � Robimy 1,2 roku �wietlnego na godzin�. To lepsza pr�dko��, ni� mieli�my przed falowaniem.

��Znakomicie. Komunikacja i Nadz�r? � Gdzie s� inni i co robi�?

��Jasne, jasne. Ju� si� za to bior�. � Glimfrelle zgi�� swoje smuk�e cia�o z powrotem nad konsol�. Przez kilka sekund niemal nic nie m�wi�. Svensndot zacz�� przerzuca� poczt�. Nie by�o nic od armatorki Limmende. Dwadzie�cia pi�� lat Kjet pracowa� dla Limmende i S�u�b Bezpiecze�stwa Handlowego SjK.

Czy m�g� si� zbuntowa�? A gdyby to zrobi�, czy inni poszliby za nim?

��W porz�dku. Tak wygl�da sytuacja, szefie. � Glimfrelle prze��czy� g��wne okno na odczyt jego interpretacji raport�w statku. � By�o niemal tak, jak przewidywali�my, no mo�e troch� zbyt� ekstremalnie.

Od samego pocz�tku zdawali sobie spraw�, �e falowanie by�o wi�ksze od jakiegokolwiek wcze�niejszego w ca�ej udokumentowanej historii, nie to mia� wi�c na my�li Dirokim m�wi�c� �ekstremalnie�. Przesun�� w d� swymi kr�tkopalcami, zakre�laj�c mglist� niebiesk� lini� przecinaj�c� okno. � Domy�lali�my si�, �e front falowania porusza� si� zgodnie z t� lini�. Dlatego te� szefowa Limmende zosta�a zgarni�ta czterysta sekund przed tym, jak fala uderzy�a Poza Pasmem II, a nas po nast�pnych dziesi�ciu sekundach�Teraz, je�li kraw�d� sp�ywu by�a taka sama jak przy zwyk�ych falowaniach � tyle �e milion razy wi�ksza � zar�wno my, jak i reszta �cigaj�cych flot powinni�my wyj�� na zewn�trz du�o wcze�niej ni� Poza Pasmem II. � Wskaza� na pojedyncz� l�ni�c� kropk�, kt�ra przedstawia�a Ølvir�. Tu� przed ni� pojawia�o si� coraz wi�cej innych �wietlistych punkcik�w, w miar� jak wykrywacze pok�adowe donosi�y o zaobserwowaniu jednostek przygotowuj�cych si� do ultra-skoku. Wygl�da�o tak, jakby zimny ogie� oddala� si� od nich w ciemno��. W ko�cu Limmende i g��wny trzon anonimowej floty znowu b�d� z powrotem. � Nasz rejestr przechwyt�w pokazuje, co si� sta�o. Wi�kszo�� �cigaj�cych flot wyjdzie z fali przed Poza Pasmem II.

��A wi�c wszyscy go troch� podgoni�.

��Uhm. Ale je�li leci tam, dok�d my�limy � do gwiazdy typu G oddalonej o osiemdziesi�t lat �wietlnych od uciekinier�w � dotrze tam, zanim wr�g zd��y go zniszczy�. � Przerwa� i wskaza� na mgie�k� rozprzestrzeniaj�c� si� na boki z rosn�cego �wietlistego w�z�a. � Nie wszyscy goni� dalej.

��Aha. � Svensndot s�ucha� raportu �Frelle�a i jednocze�nie czyta� Wiadomo�ci. � Wed�ug Sieci, to Sprzymierzenie Obro�c�w, kt�re po odniesionym zwyci�stwie opuszcza pole bitwy.

���e jak? � Tirolle gwa�townie obr�ci� si� w swej uprz�y. W jego du�ych, ciemnych oczach nie by�o zwyk�ych iskierek humoru.

To, co s�ysza�e�. � Kjet wy�wietli� odpowiedni� wiadomo�� w miejscu, gdzie obaj bracia mogli j� widzie�. Obaj czytali szybko, �Frelle g�o�no mamrota� zdania, po kt�rych prze�lizgiwa� si� wzrokiem-�odwagi�s�yszycie: odwagi!., dow�dc�w i za��g floty Sprzymierzenia� o znacz�cym zniszczeniu uchodz�cych si��

Glimfrelle dygota�, znikn�� jego �artobliwy ton g�osu.

��Nawet nie wspominaj� o falowaniu. Wszystko, co m�wi�, to k�amstwa �mierdz�cych tch�rzy! � Po chwili jego g�os przybra� normalny ton i dalej m�wi� we w�asnym j�zyku. Kjet rozumia� go tylko cz�ciowo. Dirokimowie, kt�rzy opuszczali swe senne siedliska, byli na og� beztroskimi stworami, pe�nymi fantazji i �agodnej ironii. Mog�o si� wydawa�, �e Glimfrelle w�a�nie wypowiada si� w charakterystycznym �artobliwym tonie, tyle �e jego po�wistywania by�y ostre i gniewne, a miotane obelgi bardziej soczyste, ni� Svensndot kiedykolwiek mia� okazj� u niego s�ysze�: ��zrobaczywia�y krowi placek� mordercy niewinnych sn�w�� � niekt�re z nich brzmia�y mocno nawet po samnorsku, ale w j�zyku Dirokim�w �zrobaczywia�y krowi placek� by� tak nas�czony obrazow� dos�owno�ci�, �e w kabinie niemal czu�o si� zapach wspomnianego obiektu. G�os Glimfrelle^ stawa� si� coraz wy�szy i wy�szy, a� wreszcie przesta� by� s�yszalny dla cz�owieka. Nagle Dirokim urwa�, ca�y dygota� i j�cza� tubalnie. Stwory te potrafi�y p�aka�, cho� Svensndot wcze�niej nigdy czego� takiego nie widzia�. Glimfrelle wtuli� si� w ramiona swego brata.

Tirolle spojrza� ponad ramieniem Glimfrelle�a na Kjeta.

��Gdzie teraz popchnie nas zemsta, kapitanie? Przez chwil� Kjet przygl�da� mu si� w ciszy.

��Powiem ci nied�ugo, poruczniku � Spojrza� na wy�wietlacze. Pos�uchaj i popatrz jeszcze troch�, a mo�e czego� si� dowiesz. - Na razie skieruj nas bli�ej centrum ca�ego po�cigu � poleci� �agodnie.

��Aye, sir. � Tirolle poklepa� brata po plecach i wr�ci� do swej konsoli.

���wiat Szpon�w, widz� go Phamie!

G��wne okno pokazywa�o system w rzeczywistych wymiarach, s�o�ce znajdowa�o si� mniej ni� dwa miliony kilometr�w od nich, o�wietla�o kabin� dowodzenia. Czerwone migaj�ce strza�ki wskazywa�y pozycje zidentyfikowanych planet. Jedna z nich � w odleg�o�ci zaledwie dwudziestu milion�w kilometr�w � zosta�a oznaczona jako �planeta typu ziemskiego�. Po wyj�ciu z mi�dzygwiezdnego skoku trudno marzy� o lepszej pozycji ni� ta, kt�r� mieli obecnie.

Przez ostatnie dwa dni Jefri widywa� niebo co najwy�ej godzin�. On i Amdi byli wystarczaj�co bezpieczni w ogromnej kamiennej �wi�tyni, kt�ra chroni�a statek uciekinier�w, ale nie istnia� �aden spos�b, by zobaczy�, jak jest na zewn�trz. Gdyby nie Amdi, nie wytrzyma�bym ani minuty. W pewien spos�b by�o to gorsze ni� jego pierwsze dni na Ukrytej Wyspie. Ci, kt�rzy zabili Mam�, Tat� i Johann� znajdowali si� w odleg�o�ci zaledwie kilku kilometr�w. Uda�o im si� zdoby� cz�� armat pana Stali i przez ostatnie dni wci�� by�o s�ycha� huk eksplozji, kt�re wstrz�sa�y pod�o�em, a czasem nawet niszczy�y �ciany gmachu.

Jedzenie im przynoszono, a kiedy nie siedzieli w kabinie sterowniczej, wychodzili ze statku do pomieszcze�, gdzie umieszczono u�pione dzieci. Jefri wci�� pami�ta� o przeprowadzaniu drobnych czynno�ci konserwacyjnych, ale to, co obserwowa� przez przezroczyste szybki trumienek hibernacyjnych, napawa�o go niepokojem. Niekt�rzy z jego koleg�w ledwie oddychali. Temperatura wewn�trzna wydawa�a si� zbyt wysoka, a on i Amdi nie wiedzieli, jak mogliby temu zaradzi�.

Wok� nic si� nie zmienia�o, ale od kilku dni tryska� dobrym humorem. Zako�czy�a si� d�uga cisza w korespondencji z Ravn�. Amdijefri i pan Stal rozmawiali z ni� i by�o to po��czenie g�osowe! Za trzy godziny jej statek b�dzie tutaj! Nawet bombardowanie usta�o, jak gdyby Snycerka zdawa�a sobie spraw�, �e jej czas dobiega ko�ca.

Jeszcze trzy godziny. Zostawiony samemu sobie Jefri sp�dzi�by ten czas, chodz�c po �cianach z niecierpliwo�ci. Przecie� sko�czy� dziewi�� lat. By� doros�y i mia� doros�e problemy. Ale w gr� wchodzi� jeszcze Amdi. Pod pewnymi wzgl�dami sfora ta g�rowa�a bystro�ci� nad Jefrim, lecz by�a jeszcze dzieciakiem � Amdijefri domy�la� si�, �e jest pi�ciolatkiem. Po rozmowie z Ravn�, Jefri mia� ochot� usi��� i zacz�� na serio si� martwi�, ale Amdi rozpocz�� gonitw� wok� wspornik�w statku. Wykrzykiwa� co� g�osem Jefriego, a potem Ravny i niby przypadkowo co chwila wpada� na ch�opca. Jefri zerwa� si� na nogi i spojrza� na biegaj�ce w t� i z powrotem szczeniaki. Jak ma�y dzieciak. I nagle do g�owy przysz�a mu my�l jednocze�nie zabawna i smutna. Czy tak w�a�nie widzia�a mnie Johanna? Teraz on tak�e mia� obowi�zki. Na przyk�ad musia� by� cierpliwy. Gdy jeden z cz�onk�w Amdiego otar� mu si� o kolana, Jefri rzuci� si� na d�, aby schwyta� wij�ce si� cia�ko. Podni�s� go na wysoko�� swoich ramion, podczas gdy reszta sfory zbieg�a si� wok� niego, podryguj�c rado�nie i wskakuj�c na niego z wszystkich stron.

Upadli na suchy mech i si�owali si� przez kilka chwil.

��Pobawmy si� w odkrywc�w! Pobawmy si� w odkrywc�w!

��Musimy tu czeka�, na wypadek gdyby zg�osi�a si� Ravna albo przyszed� pan Stal.

��Nie martw si�. B�dziemy wiedzieli, kiedy przyj��.

��Dobrze. � Ale dok�d mogli p�j��? Co odkrywa�? Razem przeszli przez roz�wietlony pochodniami mrok do korytarza, kt�ry otacza� wewn�trzne �ciany gmachu. Z tego, co Jefri m�g� si� zorientowa�, byli absolutnie sami. Nie dostrzeg� w tym nic niezwyk�ego. Pan Stal bardzo martwi� si�, �e szpiedzy Snycerki mog� dosta� si� na statek. Nawet jego �o�nierze rzadko tu bywali.

Amdijefri ju� wcze�niej bada� wewn�trzne �ciany. Kamie� za obiciem by� ch�odny i wilgotny. Otwory prowadz�ce na zewn�trz � dla wentylacji � znajdowa�y si� prawie dziesi�� metr�w na pod�og�, gdzie �ciana zakrzywia�a si�, tworz�c kopu�� budowli. Kamie� mia� nieregularne powierzchnie, jeszcze nie polerowane. Robotnicy pana Stali wznosili budynek w szale�czym po�piechu, aby zd��y� z jego uko�czeniem przed przybyciem armii Snycerki. Nic nie polerowano, a obicie nie mia�o �adnych dekoracji.

Id�cy przed i za ch�opcem Amdi obw�chiwa� wszystkie szczeliny i miejsca, gdzie zaprawa by�a jeszcze ca�kiem �wie�a. Ten, kt�rego Jefri ni�s� na ramionach, zacz�� wierzga�.

��Ha! Tu, przed nami. Wiedzia�em, �e ta zaprawa si� wykrusza � oznajmi�a sfora. Jefri pozwoli�, aby wszyscy cz�onkowie przyjaciela pognali naprz�d do ma�ej niszy w �cianie. Jefriemu nie wydawa�o si�, �eby wygl�da�a ona inaczej ni� poprzednio, ale Amdi drapa� ju� pi�cioma parami �ap.

��Nawet je�li wszystko wykruszysz, co ci to da? � Jefri widzia�, jak ustawiano kamienne bloki. Ka�dy z nich mia� oko�o pi��dziesi�ciu centymetr�w d�ugo�ci. Uk�adano je naprzemiennie w rz�dach, jak ceg�y. Wyd�ubanie jednego bloku z rz�du spowoduje ods�oni�cie nast�pnego, i tyle.

��He, he, nic nie wiesz. Chowa�em ten sekret na woln� chwil�, dla zabicia czasu� Pfuj. Ta zaprawa piecze mnie w wargi. � Jeszcze troch� drapania i sfora usun�a bry�� zaprawy wielk� jak g�owa ch�opca. Rzeczywi�cie, mi�dzy kamiennymi blokami pojawi�a si� wyra�na dziura, wystarczaj�co du�a, by Amdi m�g� si� w niej zmie�ci�. Jeden z nich znikn�� w ma�ej jaskini.

��I co, zadowolony? � Jefri osun�� si� na ziemi� przy szparze, staraj�c si� zajrze� do �rodka.

��Wiesz co? � Wrzask Amdiego dobieg� do niego od strony osobnika, kt�ry sta� tu� przy jego uchu. � Tu wcale nie ma nast�pnej warstwy kamieni, tu jest tunel! � Kolejny fragment ruszy� do przodu, ocieraj�c si� o Jefriego, i znikn�� w ciemno�ci. Sekretne tunele. To brzmia�o jak bajka z czas�w Nyjory. � Jest wystarczaj�co du�y dla doros�ych cz�onk�w, Jefri. Gdyby� porusza� si� na czworakach, pewnie uda�oby ci si� przecisn��. � Dw�ch nast�pnych cz�onk�w Amdiego znikn�o w dziurze.

Tunel, kt�ry odkry� Amdi, by� mo�e by� wystarczaj�co przestronny dla ludzkiego dziecka, jednak�e przez otw�r wej�ciowy ledwo przeciska�y si� szczeniaki. Jefri m�g� jedynie wpatrywa� si� w ciemno��. Cz�� Amdiego, kt�ra pozosta�a przy wej�ciu, opowiada�a o tym, co widzia�a reszta.

���ci�gnie si� strasznie d�ugo. Przeszed�em go w t� i z powrotem kilka razy. M�j pocz�tek znajduje si� jakie� pi�� metr�w ponad twoj� g�ow�. Ale heca. Jestem ca�y wyci�gni�ty jak struna. � To, co m�wi�, wydawa�o si� jeszcze bardziej niedorzeczne ni� jego normalne gaworzenie przy zabawie. Do dziury weszli jeszcze dwaj nast�pni cz�onkowie. Wszystko zaczyna�o by� fascynuj�c� przygod�, w kt�rej Jefri nie m�g� uczestniczy�.

��Nie odchod� za daleko, to mo�e by� niebezpieczne. Jeden z dw�jki, kt�ra zosta�a, popatrza� na niego.

��Nie martw si�, nie martw si�. Tunel nie powsta� przypadkowo. Wygl�da na to, �e kamienie specjalnie wycinano, �eby go utworzy�. To tajna droga ucieczki, kt�r� kaza� zbudowa� pan Stal. Wszystko w porz�dku. Wszystko w porz�dku. Ha, ha, hoohooo. � Jeszcze jeden znikn�� w dziurze. Po chwili ruszy� za nim ostatni, ale zatrzyma� si� w wej�ciu, tak �e Amdi wci�� m�g� rozmawia� z Jefrim. Wygl�da�o na to, �e sfora nie�le si� bawi, �piewaj�c pod nosem i skrzecz�c co� do siebie. Jefri zdawa� sobie spraw� z tego, co si� dzieje. By�a to jeszcze jedna zabawa, w kt�rej nie m�g� uczestniczy�. W pozycji, jak� przyj�� Amdi, jego my�li przep�ywa�y przez niego jak strumyk po kamieniach. By�o to bardzo dziwne uczucie. Do licha. Teraz, kiedy bawi� si� w to wewn�trz kamiennego muru, efekt powinien by� bardziej czysty ni� zwykle, poniewa� przy tak dok�adnej izolacji nie by�o mo�liwo�ci innego przep�ywu my�li jak od jednego osobnika do drugiego, stoj�cego bezpo�rednio za nim.

Jeszcze przez chwil� s�ysza� g�upkowate przy�piewki, a po chwili Amdi odezwa� si� nader rozs�dnie.

��Hej, ten tunel w niekt�rych miejscach si� rozchodzi. M�j prz�d doszed� do rozwidlenia. Jedna odnoga idzie w d� Szkoda, �e nie mam tu wystarczaj�co du�o cz�onk�w, �eby p�j�� w obie strony!

��Nie r�b tego!

��Hej-ho, w takim razie dzi� wybieram si� w g�r�. � Nast�pi�o kilka sekund ciszy. � Tu s� malutkie drzwiczki! Szerokie na jednego osobnika. Jak drzwi do pokoju. Nie zamkni�te. � Przez chwil� Amdi przekazywa� d�wi�ki kamieni szuraj�cych o kamienie. � Ha! Widz� �wiat�o. Kilka metr�w wy�ej jest okienko. S�ysz� wiatr. � Odtworzy� szum wiatru i przenikliwe nawo�ywania morskich ptak�w przylatuj�cych znad Ukrytej Wyspy. By�y to pi�kne odg�osy. � Chyba za mocno si� rozci�gam, ale chc� wyjrze� na zewn�trz� Jefri, widz� s�o�ce! Jestem na dworze, siedz� wysoko na bocznej �cianie budynku. Mam tu �wietny widok na po�udnie. Ojej, ile tam w dole dymu!

��A co si� dzieje na stoku? � spyta� Jefri najbli�szego cz�onka, kt�rego bia�o nakrapiana sier�� ledwie by�a widoczna przez otw�r wej�ciowy. Dobrze, �e chocia� mogli si� jako� komunikowa�.

��Jest troch� bardziej br�zowo ni� w ostatnim dziesi�ciodniu. Nie widz� �adnych �o�nierzy. � Po chwili Jefri us�ysza� przekazany przez sfor� wystrza� armatni. � Ho-ho! Jednak strzelaj�� Pocisk upad� po tej stronie szczytu. Kto� musi ukrywa� si� za wierzcho�kiem, ale go nie widz�. � Snycerka wreszcie przyby�a. Jefri zadr�a�, po cz�ci ze z�o�ci, �e nic nie widzi, po cz�ci ze strachu przed tym, co m�g�by zobaczy�. Cz�sto w koszmarnych snach widzia� prawdziw� Snycerk�, jak zabija jego Mam�, Tat� i Johann�. Te obrazy nigdy nie by�y jasne, aczkolwiek traktowa� je niemal jak wspomnienia. Pan Stal za�atwi Snycerk�.

��Ojoj! Ten dziwak Presfora idzie przez dziedziniec w nasz� stron�. � Z otworu doszed� ch�opca tupot wielu �ap. Amdi zbiega� na d� w pop�ochu. Nie by�o sensu powiadamia� Presfory, �e znale�li w �cianie ukryty tunel. Na pewno kaza�by im trzyma� si� od niego z dala. Pierwsza czw�rka wysz�a ju� na zewn�trz i drepta�a dooko�a na chwiej�cych si� nogach. Jefri nie wiedzia�, czy to z powodu d�ugotrwa�ego rozci�gni�cia, czy te� dlatego, �e zostali tymczasowo oddzieleni od drugiej po�owy sfory. � Zachowuj si� jak gdyby nigdy nic.

Potem przyby�a druga czw�rka i Amdi przyszed� do siebie. Szybko odci�gn�� ch�opca od �ciany.

��We�my comm. Udawajmy, �e chcieli�my z�apa� Ravn�. Amdi wiedzia�, �e statek nie pojawi si� wcze�niej ni� za trzydzie�ci minut. W ko�cu to on wykona� dla pana Stali wszelkie obliczenia dotycz�ce op�nie� zwi�zanych z hamowaniem. Mimo to ruszy� szybko po schodach prowadz�cych do statku, a nast�pnie wyci�gn�� z niego radio i zni�s� je na d�. W�a�nie obaj po�piesznie pod��czali anten� do wspomagania sygna�owego, kiedy od zachodniej strony otworzy�y si� g��wne drzwi. Na tle wpadaj�cego do �rodka �wiat�a ujrzeli sylwetki wartownika i pojedynczego cz�onka Presfory. Stra�nik cofn�� si� i ponownie zamkn�� drzwi, P�aszcz za� podszed� powoli ku nim po poro�ni�tej mchem ziemi.

Amdi ruszy� do przodu, trajkocz�c jak naj�ty o ich wysi�kach nad uruchomieniem radia. Jefri pomy�la�, �e by�o to za bardzo wymuszone. Szczeniaki wci�� jeszcze niezupe�nie przysz�y do siebie po wycieczce do tunelu.

Singiel spojrza� na okruchy murarskiej zaprawy w sier�ci Amdiego.

��Wspina�e� si� tunelem wewn�trz �cian, prawda?

��Co? � Amdi obejrza� si� ze wszystkich stron i zobaczy� uwalane py�em boki. Na og� by� bardziej sprytny. � Tak � odpar� zawstydzony. Otrzepa� si� z brudu. � Nic nie powiesz, prawda?

Marna szansa, �e nam pomo�e, pomy�la� Jefri. Pan Presfora m�wi� po samnorsku lepiej ni� pan Stal i opr�cz niego by� jedyn� sfor�, kt�ra mia�a czas, by z nimi rozmawia�. Ale nawet przedtem, zanim zacz�� u�ywa� radia, wydawa� si� apodyktyczny i �atwo si� unosi�. Jefri mia� kilka nianiek w podobnym typie. Presfora by� mi�y do pewnego momentu, a potem stawa� si� sarkastyczny i lubi� dopiec. Ostatnio troch� si� poprawi�, ale Jefri nadal nie lubi� go zbytnio.

Pan Presfora nie odpowiedzia� od razu. Usiad� wolno, jak gdyby bola� go zad.

���Nie, nie powiem.

Jefri i Amdi wymienili zaskoczone spojrzenia.

��Po co jest ten tunel? � spyta� nie�mia�o ch�opak.

��Wszystkie zamki maj� ukryte tunele, szczeg�lnie w moim� w dominium pana Stali. Umo�liwiaj� ucieczk�, a tak�e �ledzenie wrog�w. � Singiel potrz�sn�� g�ow�. � Niewa�ne. Czy radio odbiera dobrze, Amdijefri?

Amdi przekrzywi� g�ow� spogl�daj�c na wy�wietlacz commu.

��Tak mi si� wdaje, ale jeszcze nie ma czego odbiera�. Widzisz, statek Ravny musia� zwolni� i, hm, mo�e ci pokaza� obliczenia�? � Ale pan Presfora najwyra�niej nie by� zainteresowany pisaniem na tablicach. � W zale�no�ci od tego, jak im si� powiedzie z ultranap�dem, powinni�my za jaki� czas z�apa� kontakt.

Ale ma�e okienko na commie pokazywa�o brak jakiegokolwiek sygna�u. Spogl�dali na nie przez kilka minut. Pan Presfora opu�ci� pysk i wydawa�o si�, �e �pi. Co kilka sekund jego cia�em wstrz�sa� kr�tki dreszcz. Jefri zastanawia� si�, co mo�e robi� reszta tej sfory.

Nagle okno commu zaja�nia�o na zielono. Da�y si� s�ysze� jakie� zniekszta�cone d�wi�ki, gdy urz�dzenie stara�o si� namierzy� sygna� w�r�d szum�w.

���nad wami za pi�� minut. � To by� g�os Ravny. � Jefri, czy mnie s�yszysz?

��Tak! Jeste�my tutaj.

��Czy jest tam pan Stal? Chcia�abym z nim m�wi�. Pan Presfora podszed� bli�ej commu.

��Nie ma go tutaj, Ravno � powiedzia�.

��A kto m�wi?

Presfora wyda� z siebie zduszony chichot. Nigdy nie s�ysza� innego rodzaju �miechu.

��Ja, to znaczy� � Po chwili wypowiedzia� jaki� szpo�ski d�wi�k, kt�ry Jefri zrozumia� jako �Presfora.� � A mo�e chodzi ci o przybrane imi�, takie jak Stal? Chyba nie znam w�a�ciwego s�owa. Mo�esz na mnie m�wi� pan R�bacz. � Presfora znowu si� za�mia�. � W tej chwili mog� rozmawia� w imieniu pana Stali.

��Jefri, czy z tob� wszystko w porz�dku?

��Tak, tak. S�uchajcie pana R�bacza. Co za dziwaczne imi�.

D�wi�ki dochodz�ce z commu sta�y si� przyt�umione, s�ycha� by�o jaki� spieraj�cy si� z Ravn� m�ski g�os. Potem znowu us�yszeli Ravn�, jej g�os by� troch� �ci�ni�ty, jak g�os Mamy, kiedy si� bardzo zdenerwowa�a. � Jefri� jaka jest obj�to�� kuli o �rednicy dziesi�ciu centymetr�w?

Amdi gor�czkowo �ledzi� przebieg ca�ej rozmowy. Przez ca�y ostatni rok nas�ucha� si� od Jefriego mn�stwo opowie�ci o ludziach. Cz�sto te� wyobra�a� sobie, jak te� mo�e wygl�da� Ravna. Teraz mia� szans�, �eby si� popisa�. Przyskoczy� do commu i u�miechn�� si� do ch�opca.

��To proste, Ravno. � Jego g�os by� identyczny jak g�os Jefriego. M�wi� szybko i p�ynnie. � 523,598 centymetr�w sze�ciennych, a mo�e chcesz jeszcze wi�cej miejsc po przecinku?

St�umione odg�osy rozmowy.

���Nie, wystarczy. W porz�dku, panie R�baczu. Mamy obrazy z naszego wcze�niejszego przelotu oraz og�lny odczyt z radionamiar�w. Gdzie dok�adnie jeste�cie?

��Pod kopu�� zamku, na szczycie Wzg�rza Gwiezdnego Statku. To na wybrze�u, tu� przy�

Przerwa� mu jaki� m�ski g�os. Czy to Pham? Mia� bardzo �mieszny akcent.

��Mam to na mapie. Wci�� was nie widzimy, jest za du�a mg�a.

��To dym � powiedzia� P�aszcz. � Wr�g naciera na nas od po�udnia. Potrzebujemy natychmiastowej pomocy� � Singiel odsun�� g�ow� od commu. Jego oczy zamkn�y si� i otworzy�y kilka razy. My�la�? � Hmm, tak. Bez waszej pomocy my i Jefri, i ten statek jeste�my zgubieni. Prosz�, wyl�dujcie na dziedzi�cu zamkowym. Wiecie, �e wzmocnili�my go specjalnie na wasz przylot. Kiedy b�dziecie ju� na dole, mo�ecie u�y� broni, �eby�

��W �adnym wypadku � odpowiedzia� szybko cz�owiek. � Po prostu oddzielcie waszych �o�nierzy od wrog�w, a my zajmiemy si� reszt�.

G�os Presfory sta� si� przymilny, jak g�os skar��cego si� ma�ego dziecka. On naprawd� dok�adnie nas przestudiowa�.

��Oczywi�cie, oczywi�cie. Nie chcia�em by� nieuprzejmy. Jasne, zr�bcie to tak, jak chcecie. Je�li chodzi o sytuacj� na polu bitwy, to ka�dy zbli�aj�cy si� do zamku od po�udniowej strony wzg�rza jest wrogiem. Wystarczy pojedynczy przelot waszego statku z zapalon�� jak jej tam, dysz�� a wszyscy rzuc� si� do ucieczki.

��Nie mog� lata� z zapalon� dysz� w atmosferze. Czy tw�j Tata naprawd� l�dowa� z w��czonym g��wnym silnikiem, Jefri? Nie mieli�cie antygrawu?

��Tak, prosz� pana. Mieli�my tylko silniki.

��Musia� by� fenomenalnym szcz�ciarzem.

��Mo�e przelecimy ponad polem bitwy, kilka tysi�cy metr�w nad wami. Mo�e to ich przestraszy.

��Tak, to ich mo�e� � zacz�a Presfora, kiedy drzwi wej�ciowe po p�nocnej stronie gmachu otworzy�y si� i na tle wlewaj�cego si� do �rodka �wiat�a s�onecznego zamajaczy�a sylwetka pana Stali.

��Ja z nimi porozmawiam � powiedzia�.

��Z�e zrozumienie. Oszukano j�.

Ravna pr�bowa�a wyczyta� co� z tonu g�osu. Samnorski Stali by� toporny jak zawsze, ton g�osu dzieci�cy i piskliwy. Dok�adnie tak samo jak wcze�niej. Ale dzi� jego s�owa zosta�y poddane ostrej weryfikacji przez to, co sta�o si� przed chwil�� Albo by� istot� obdarzon� najwi�kszym tupetem w ca�ej galaktyce� albo rzeczywi�cie m�wi� prawd�.

��Cz�owiek musia� zosta� skrzywdzony, a potem oszukany przez Snycerk�. To wiele wyja�nia, Ravno. Bez niej Snycerka nie mog�aby zaatakowa�. Bez niej wszystko by�oby bezpieczne.

Na zastrze�onym kanale Ravna us�ysza�a g�os Phama.

��Dziewczyna rzeczywi�cie by�a nieprzytomna przez cz�� zasadzki, Rav. Ale omal nie wydrapa�a mi oczu, kiedy zasugerowa�em, �e mo�e si� myli� co do Stali i Snycerki. A sfora, kt�ra jest tu z ni�, przekonuje mnie o wiele bardziej ni� Stal.

Ravna rzuci�a pytaj�ce spojrzenie siedz�cej po drugiej stronie kabiny Zielonej �ody�ce. Pham nie wiedzia�, �e ona by�a tutaj. Nie ma si� czego ba�. Zielona �ody�ka by�a jak wyspa spokoju na morzu szale�stwa� a poza tym zna�a si� na PPII niesko�czenie lepiej ni� Ravna.

Stal m�wi� dalej widz�c, �e Ravna si� waha.

��Jak widzisz, nic si� nie zmieni�o, chyba �e na lepsze, jeszcze jeden cz�owiek �yje. Jak mo�esz w nas w�tpi�? Porozmawiaj z Jefrim, on rozumie. Uczynili�my wszystko, co mogli�my, by ochroni� dzieci, kt�re s�� � bulgot, a po chwili jaki� (inny?) g�os dopowiedzia�: � �zahibernowane�.

��Koniecznie musimy z nim pom�wi� raz jeszcze, Stal. On jest najlepszym dowodem twoich dobrych intencji.

��W porz�dku. Za chwileczk�, Ravno. Ale zauwa�, �e on jest tak�e najlepszym zabezpieczeniem przed waszymi sztuczkami. Wiem, jak jeste�cie pot�ni� obawiam si� was. Musimy doj�� do porozumienia w celu � kolejna bulgocz�ca konsultacja � rozwiania naszych wzajemnych obaw.

��Hm. Co� wymy�limy. Czy mo�esz teraz da� nam Jefriego.

��Dobrze.

Ravna prze��czy�a kana�y.

��Co o tym my�lisz, Phamie?

��Nie mam w�tpliwo�ci. Ta Johanna to nie �adne naiwne dziecko jak Jefri. Zawsze wiedzieli�my, �e Stal to twardziel. Mieli�my po prostu z�y obraz innych fakt�w. Miejsce, gdzie wyl�dowa� tamten statek, znajduje si� po�rodku jego terytorium. To on jest zab�jc� rodzic�w Jefriego. � G�os Phama sta� si� cichszy, przeszed� w szept. � Ale najgorszy w tym wszystkim jest fakt, �e to niewiele zmienia. Stal ma przecie� statek. A ja musz� si� do niego dosta�.

��To na pewno b�dzie jeszcze jedna zasadzka.

��Wiem. Ale czy to ma jakie� znaczenie? Je�li b�d� mia� czas na dotarcie do Przeciwwagi, mo�e warto da� si� w ni� z�apa�? � Co za r�nica: pojedyncza samob�jcza wyprawa w ramach i tak samob�jczej misji.

��Nie jestem pewna, czy to dobry pomys�, Phamie. Nawet je�li ust�pimy mu we wszystkim, zabije nas, zanim znajdziemy si� cho�by w pobli�u statku.

��Na pewno b�dzie pr�bowa�. Pos�uchaj, rozmawiaj z nim najd�u�ej, jak mo�esz. Spr�bujemy namierzy� bydlaka przez radio i zniszczy� go razem z jego kryj�wk�. � W jego g�osie nie by�o zbyt wielkiego optymizmu.

Kiedy indziej wspinaczka tunelami w �cianach by�aby �wietn� zabaw�. Chocia� w �rodku panowa�y absolutne ciemno�ci, Amdi by� przed ch�opcem i za nim, a nosy pozwala�y mu znakomicie wyczu� drog�. Kiedy indziej czu�by radosny dreszczyk z odkrywania czego� nowego, a wyci�gni�ta pozycja umys�u dostarcza�aby mu zabawnych wra�e�.

Ale obecnie jego umys�owe pomieszanie wynika�o jedynie ze strachu. Wci�� wpada� na Jefriego.

��Id� najszybciej, jak mog�. � Spodnie ch�opca by�y ju� w strz�pach, poprzecierane o szorstkie kamienie. Przeciska� si� coraz szybciej, prawie nie zdaj�c sobie sprawy z b�lu, jaki wywo�ywa�o szuranie odkrytymi kolanami po nieregularnych kawa�kach ska�y. Szczeniak przystan�� i wierci� si� na boki.

��Rozej�cie. Moim zdaniem powinni�my� co powinni�my, Jefri?

Jefri cofn�� si�, uderzaj�c g�ow� o sufit tunelu, kt�ry przypomina� korytarzyk wykopany przez jakiego� sporego robaka. Przez wi�kszo�� roku to on polega� na pewno�ci siebie Amdiego, na jego ekspansywnej inteligencji. Teraz� Nagle dotar�o do niego, �e ze wszystkich stron otaczaj� ich tony ska�. Je�li tunel zw�zi si� jeszcze o kilka centymetr�w, zostan� tu na zawsze.

��Jefri?

��Ja nie� � My�l! - Kt�ra odnoga idzie w g�r�?

��Chwileczk�. � Cz�onek id�cy na czele ca�ej grupy odbieg� kawa�ek w jedn� odnog�.

��Nie odchod� za daleko! � zawo�a� Jefri.

��Nie martw si�. Ja� on b�dzie wiedzia�, jak wr�ci�. � Po chwili us�ysza� tupot �ap powracaj�cego fragmentu, kt�ry przybieg� i dotkn�� nosem jego policzka. � Ta z prawej idzie do g�ry.

Nie uszli wi�cej ni� pi�tna�cie metr�w, gdy Amdi us�ysza� jakie� odg�osy.

��Kto� nas goni? � spyta� Jefri.

��Nie. To znaczy, nie jestem pewien. Zatrzymaj si�. Pos�uchaj� S�yszysz? Taki lepki bulgot. � Olej.

Nie ma ju� czasu na zatrzymywanie si�. Jefri ruszy� w g�r� tunelem najszybciej, jak m�g�. G�ow� uderza� o pu�ap i opada� na �okcie. Otrz�sa� si� tylko i bez namys�u par� dalej. Po policzku zacz�a sp�ywa� mu stru�ka krwi.

Teraz i on s�ysza� bulgotanie oleju.

Ramiona ledwie mie�ci�y si� w w�skim tunelu. Przed sob� us�ysza� g�os Amdiego:

���lepy koniec� albo jeste�my przy wyj�ciu! � Us�ysza� skrzypienie. � Nie potrafi� tego ruszy�. � Szczeniak obr�ci� si� i za chwil� znalaz� si� mi�dzy nogami Jefriego. Trzeba pcha� z g�ry, Jefri. Te drzwiczki s� bardzo podobne do tych, kt�re widzia�em w gmachu, otwieraj� si� u g�ry.

Cholerny tunel zw�a� si� akurat przed w�azem. Jefri przyci�gn�� ramiona do siebie i wciska� si� naprz�d. Napar� g�rn� cz�� drzwiczek. Poruszy�y si� mo�e o centymetr. Podczo�ga� si� troszeczk� bli�ej, tak wci�ni�ty pomi�dzy �ciany, �e nie m�g� wzi�� g��bszego oddechu. Pcha� ze wszystkich si�. Zewsz�d spada�y od�amki kamieni, a zza drzwiczek do �rodka wlewa�o si� �wiat�o. Nie by�o to �wiat�o bezpo�rednio z zewn�trz, wci�� zas�ania�y ich kamienne w�g�y, ale i tak by�a to najpi�kniejsza rzecz, jak� Jefri kiedykolwiek widzia�. Jeszcze p� metra i b�dzie poza tunelem, tyle �e w tej chwili utkn�� mi�dzy ciasnymi �cianami.

Skr�ca� si� i wi�, dzi�ki czemu przesun�� si� kawa�eczek w prz�d, ale teraz by�o jeszcze gorzej ni� przed chwil�.

��Jefri, tylnymi �apami ju� stoj� w oleju. Ca�y tunel za nami jest ju� zatopiony.

Panika. Przez moment Jefri nie by� w stanie o niczym my�le�. Tak blisko, tak blisko. Widzia� ju� kolory, smugi krwi na swoich r�kach.

��Cofnij si�! Zdejm� kurtk� i spr�buj� si� przecisn�� jeszcze raz.

Wycofanie si� by�o prawie niemo�liwe; tak dok�adnie si� zaklinowa�. Ale w ko�cu uda�o si�. Przewr�ci� si� na bok i wypl�ta� si� z kurtki.

��Jefri! Dw�ch moich cz�onk�w jest ju� zanurzonych w oleju. Nie mog� oddycha�. � Szczeniaki par�y na niego ze wszystkich stron. Ich sier�� by�a �liska od oleju. �liska!

��Chwilka! � Jefri otar� r�k� sier�� jednego z nich i rozsmarowa� sobie olej na ramionach. Wyci�gn�� je daleko przed siebie i wyprostowa�, a nast�pnie, odpychaj�c si� stopami, ponownie wcisn�� si� w w�ski przesmyk. Za nim kilku cz�onk�w Amdiego �wiszcza�o ha�a�liwie z b�lu. Zn�w utkn��. Pchaj si�. Pchaj.

Centymetr, jeszcze jeden. A po chwili ramiona mia� ju� na zewn�trz i wtedy wszystko posz�o ju� �atwo.

Opad� na ziemi� i si�gn�� w ty�, wyci�gaj�c najbli�sz� cz�� Amdiego. Szczeniak wy�lizn�� mu si� z r�ki, wydaj�c z siebie pomruki, kt�re nie by�y ani mow� Szpon�w, ani ludzi. Jefri widzia� cienie kilku innych cz�onk�w wyci�gaj�cych co�, co by�o ju� poza jego polem widzenia. Po chwili jaka� zimna, mokra kulka futra wytoczy�a si� z mroku prosto w jego ramiona. Po sekundzie nast�pny wychyn�� z tunelu. Jefri zdj�� t� dw�jk� na ziemi� i otar� ich pyski z kleistej mazi. Jeden wsta� i zacz�� si� energicznie otrz�sa�, drugi krztusi� si� i kaszla�.

Tymczasem reszta Amdiego wyskakiwa�a z otworu. Ca�a �semka by�a umazana olejem. S�aniaj�c si� na nogach, zebra�y si� w kup�, ocieraj�c jeden drugiemu zaklajstrowane tym-pany. Ich brz�czenie i charkotanie by�o zupe�nie niezrozumia�e.

Jefri odwr�ci� si� i ruszy� w stron� �wiat�a. Byli ukryci za za�omem muru� na swoje szcz�cie. Zza �ciany us�ysza� nawo�ywania �o�nierzy lorda Stali. Podkrad� si� do rogu i rozejrza� si� dooko�a. Przez chwil� my�la�, �e wraz z Amdim znalaz� si� z powrotem na zamkowym dziedzi�cu, tyle by�o tu wojska. Ale zaraz potem dostrzeg� ci�gn�ce si� w dal zbocze wzg�rza i dym unosz�cy si� nad dolin�.

Co teraz? Obejrza� si� na Amdiego, kt�ry wci�� gor�czkowo wyciera� tympany. D�wi�ki i pomruki, jakie wydawa�, brzmia�y coraz bardziej sensownie, a wszyscy jego cz�onkowie ruszali si� ju� swobodnie. Ponownie spojrza� na zbocze. Przez chwil� chcia� biec w stron� �o�nierzy. Tak d�ugo uwa�a� ich za obro�c�w.

Jeden z cz�onk�w Amdiego zderzy� si� z jego nogami i obejrza� si� na swoj� reszt�.

��Ojej! Pomi�dzy nami a �o�nierzami pana Stali jest prawdziwe jezioro oleju. Chyba�

Huk by� g�o�ny, ale nie przypomina� wystrza�u armatniego. Trwa� kr�cej ni� sekund�, a potem przeszed� w cichy hurgot. Kolejnych dw�ch cz�onk�w Amdiego wystawi�o g�owy za r�g i zobaczy�o, �e jezioro zamieni�o si� w tafl� ognia.

Ravna przesz�a przez pole w stron� oczekuj�cych sfor. G�sty dym ju� rozwia�o, ale dusz�cy sw�d wci�� wisia� w powietrzu. Zbocze by�o wypalone i ca�kowicie zdewastowane. Z g�ry zamek Stali wygl�da� jak czarna brodawka na szczycie przypominaj�cego pier� wzg�rza, zrujnowanego pospo�u przez natur� i sfory.

�o�nierze rozst�powali si� przed ni� w ciszy. Niejeden z nich rzuci� niespokojne spojrzenie na stoj�cy za ni� statek. Mija�a ich wolno, pod��aj�c w stron� tych, kt�rzy na ni� czekali. Wszyscy siedzieli w dziwnych pozach, jak uczestnicy pikniku, ale ka�dy wydawa� si� zaniepokojony obecno�ci� pozosta�ych. Dla nich musia� by� to odpowiednik konferencji. Ravna podesz�a do sfory siedz�cej po�rodku na jedwabistych matach. Doro�li cz�onkowie mieli zawieszone na szyjach misternie rze�bione, filigranowe figurynki. Niekt�rzy z nich wygl�dali na schorowanych, postarza�ych. Z przodu siedzia�y te� dwa ma�e szczeniaki. One wysun�y si� naprz�d, kiedy Ravna pokona�a ostatni kawa�ek otwartego terenu.

��Wi�c ty jeste� Snycerk�? � spyta�a.

Jeden z wi�kszych cz�onk�w odezwa� si� kobiecym g�osem, niesamowicie podobnym do ludzkiego.

��Tak, Ravno. Jestem Snycerk�. Ale ty na pewno szukasz W�drownika. Jest w zamku, z dzie�mi.

��Aha.

��Mamy w�z. Mo�emy zaraz ci� tam zawie��. � Jeden cz�onek wskaza� na pojazd, kt�ry ci�gni�to w g�r� zbocza. � Ale mogli�cie wyl�dowa� znacznie bli�ej, nieprawda�?

Ravna pokr�ci�a g�ow�.

��Nie� Ju� nie� � To by�o najlepsze l�dowanie, na jakie sta� by�o Zielon� �ody�k�.

Wszystkie g�owy Snycerki przekrzywi�y si�, patrz�c na ni�, w zsynchronizowanym ge�cie.

��My�la�am, �e bardzo si� spieszycie. W�drownik m�wi�, �e tu� za wami leci �cigaj�ca was flota kosmit�w.

Przez chwil� Ravna nie odpowiada�a. Wi�c Pham opowiedzia� im o Pladze? Ucieszy�a si�, �e to zrobi�. Pokr�ci�a g�ow� pr�buj�c otrz�sn�� si� z odr�twienia.

��Ta-tak. Bardzo si� spieszymy. � Jej r�czny dannik po��czony by� z PPII. Jego malutki wy�wietlacz wskazywa� na nieustanne zbli�anie si� floty Plagi.

Wszystkie g�owy wykr�ci�y si� w drug� stron�, w ge�cie, kt�rego Ravna nie potrafi�a odczyta�.

��Bardzo si� denerwujesz. Obawiam si�, �e rozumiem. Jak to mo�liwe? A je�li rzeczywi�cie rozumiesz, czy mo�esz nam przebaczy�? Ravna wypowiedzia�a tylko jedno s�owo:

��Przepraszam.

Kr�lowa wspi�a si� na w�z i potoczyli si� po zboczu w stron� zamku. Ravna obejrza�a si� za siebie. U st�p wzg�rza PPII wygl�da� jak ogromna, zdychaj�ca �ma. G�rne spiny nap�du stercza�y wygi�te w �uk, wzbijaj�c si� sto metr�w ponad powierzchni�. Mia�y zielony, metaliczny poblask, jak gdyby pokrywa�a je wilgo�. Wcale si� nie rozbili. Nawet teraz antygraw zmniejsza� nieco wag� jednostki. Ale spiny nap�du od strony ziemi zosta�y ca�kowicie zgniecione. Za statkiem stok opada� stromo ku wodzie i wyspom. Zachodz�ce s�o�ce rzuca�o mgliste cienie na wyspy i na zamek za cie�nin�. Mi�dzygwiezdne statki na tle �redniowiecznych zamk�w � krajobraz jak z ba�ni.

Wy�wietlacz przyczepiony do nadgarstka spokojnie odlicza� sekundy.