W �Accelerando� Stross przedstawi� wizj� przysz�o�ci cz�owieka wygenerowan� w oparciu o ekstrapolacj� nie tylko poziomu nauki, ale przede wszystkim rozwoju ekonomii, co dotychczas pomijano w klasycznej fantastyce naukowej. Stross mocno opiera si� na prawach ekonomii, czyni�c z g��wnego bohatera mi�dzynarodowego przedsi�biorc�. Ewolucja ekonomiczna w uj�ciu Strossa doprowadza w przysz�o�ci do uzyskania �wiadomo�ci przez korporacje. �Accelerando� Charlesa Strossa jest doskona�ym przyk�adem powa�nej spekulacji na temat przysz�o�ci cz�owieka i cywilizacji, co dawno porzuci�a polska fantastyka.
Napisanie tej ksi��ki zaj�o mi pi�� lat � to m�j osobisty rekord � i nie by�oby mo�liwe bez wsparcia i zach�ty moich licznych przyjaci� oraz paru �yczliwych redaktor�w. Do os�b, kt�re komentowa�y moje wczesne szkice, nale��: Andrew J. Wilson, Stef Pearson, Gav Inglis, Andrew Ferguson, Jack Deighton, Jane McKie, Hannu Rajaniemi, Martin Page, Stephen Christian, Simon Bisson, Paul Fraser, Dave Clements, Ken MacLeod, Damien Broderick, Damon Sicore, Cory Doctorow, Emmet O�Brien, Andrew Ducker, Warren Ellis i Peter Hollo. (Je�li na li�cie brakuje czyjego� nazwiska, winna jest moja pami��, gdy� neuronowe protezy mam chwilowo wy��czone).
Wspomnia�em wcze�niej o paru �yczliwych redaktorach: mog�em polega� na pe�nej talentu sztuce akuszerskiej Gardnera Dozois, redaguj�cego w�wczas �Asimov�s Science Fiction Magazine�, oraz Sheili Williams, dyskretnie i skutecznie dbaj�cej, aby wszystko gra�o. Mia�a w tym sw�j udzia� tak�e moja agentka, Caitlin Blasdell; pragn��bym r�wnie� podzi�kowa� za cenne uwagi i rady moim redaktorom � Ginjer Buchanan z wydawnictwa Ace i Timowi Holmanowi z wydawnictwa Orbit.
Na koniec chcia�bym tak�e podzi�kowa� wszystkim, kt�rzy dopytywali si� w e-mailach, kiedy uka�e si� ksi��ka, oraz g�osowali na nominowane do nagr�d opowiadania. Znakomicie uda�o si� wam sk�oni� mnie do koncentracji, nawet w chwilach, gdy wydawa�o mi si�, �e ca�e przedsi�wzi�cie mnie przerasta.
Fragmenty tej powie�ci ukaza�y si� pierwotnie w �Asimov�s SF Magazine�, pod nast�puj�cymi tytu�ami:
�Pytanie, czy komputer potrafi my�le�, jest r�wnie ciekawe, jak pytanie, czy okr�t podwodny umie p�ywa�.
Manfred zn�w jest w trasie: pomaga bogaci� si� nieznajomym.
Jest upalny letni wtorek. Stoi na placu przed dworcem Centraal, ma w��czone ga�ki oczne. Kana� skrzy si� s�o�cem, wok� �migaj� skutery i rowerzy�ci-kamikadze, ze wszystkich stron trajkoc� tury�ci. Plac pachnie wod�, ziemi�, rozgrzanym metalem i spalinami z zimnych katalizator�w, jak pierdni�ciem; w tle podzwaniaj� tramwaje, nad g�ow� fruwaj� ptaki. Zerka w g�r�, pstryka fotk� go��biowi, kadruje zdj�cie i wypluwa je na sw�j blog, �eby pokaza�, �e dojecha�. Maj� tu dobre pasmo, zauwa�a, zreszt�, nie tylko pasmo, ca�a sceneria jest niez�a. Amsterdam ju� sprawia, �e czuje si� potrzebny, cho� dopiero wysiad� z poci�gu ze Schiphol. Zara�a si� dynamicznym optymizmem innej strefy czasowej, innego miasta. Je�li ten nastr�j si� utrzyma, kto� tu si� rzeczywi�cie nie�le wzbogaci.
Ciekawe, kto to b�dzie.
Manfred siedzi na sto�ku na skraju parkingu przy Brouwerij�t IJ, przygl�da si� przegubowym autobusom i popija jedn� trzeci� litra
Nie zwraca uwagi na okienka komunikatora, rozkoszuj�c si� intensywn�, wolnoprzepustow� chwil� przy piwie, w towarzystwie go��bi, gdy wtem podchodzi do niego kobieta i pyta:
��Pan Manfred Macx?
Manfred unosi wzrok. Kurierka jest Efektywnym Cyklist�: same p�ynnie pracuj�ce, opalone od wiatru mi�nie, obleczone w pean na cze�� tworzyw polimerowych � neonowob��kitna lycra i ��ty jak osa poliw�glan, upstrzony diodami detektor�w kolizji i ciasno zwini�tymi poduszkami powietrznymi. Podaje mu pude�ko. Manfred waha si� przez chwil�, zdumiony, jak bardzo ta kobieta kojarzy mu si� z Pam, by�� narzeczon�.
��Jestem Macx � odpowiada, przesuwaj�c wierzchem lewego nadgarstka pod czytnikiem kod�w kreskowych. � Od kogo to?
��Od FedEksa. � G�os nie nale�y do Pam.
Kobieta rzuca mu pude�ko na kolana, przeskakuje przez niski murek i wsiada na rower. Jej telefon ju� �wierka. Kurierka znika w ob�oku emisji o rozproszonym widmie.
Manfred obraca pude�ko w d�oniach: jednorazowy telefon z supermarketu, przedp�acony got�wk� � tani, skuteczny i nie do wy�ledzenia. Ma nawet funkcj� telekonferencji � za to tak go lubi� wszyscy szpiedzy i rozmaici oszu�ci.
Pude�ko dzwoni. Manfred rozrywa wieczko i troch� z�y wyci�ga aparat.
��S�ucham? Kto m�wi?
G�os po drugiej stronie ma silny rosyjski akcent, w epoce tanich us�ug t�umacz�cych w czasie rzeczywistym zakrawaj�cy niemal na parodi�.
��Manfred. Mi�o mnie was s�yszy�. Chcecie spiersonalizowa� sw�j interfiejs, poznajomi� si�, nie? Mam wielie do zaoferowania.
��Kto m�wi? � podejrzliwie powtarza Manfred.
��Ja, organizacja znana dawniej jako KGB kropka RU.
��Pana translator chyba �le dzia�a. � Manferd delikatnie trzyma telefon przy uchu, jakby by� zrobiony z w�t�ego jak dym aero�elu, kruchego jak zdrowie psychiczne osoby po drugiej stronie.
��Niet� nie, przepraszam. Przepraszam, �e nie korzystam z kommiersyjnego t�umacza. Oni s� idieologiczno podejrzane, u nich przewa�nie kapitalistyczna semiotyka i tylko p�atne API. Czyli musz� sobie lepiej zaimpliemientowa� angielski, tak?
Manfred dopija piwo, odstawia szklank�, wstaje i rusza g��wn� ulic�, z telefonem przyklejonym do g�owy. Owija sw�j mikrofon krtaniowy wok� tandetnej plastikowej obudowy, puszcza na foni� prosty proces nas�uchu.
��Pan twierdzi, �e sam nauczy� si� j�zyka tylko po to, �eby ze mn� rozmawia�?
��Da, eto �atwo: wyhodowa� sie� neuronow� na miliard w�z��w, po�ci�ga� sobie Teletubisie i Sezamkowu Ulicu. Przepraszam, �e nak�adam tak� entropi� ze z�� gramatyk�. Ja boj� si� cyfrowych odcisk�w palca, ukrytych steganograficzno w moich-naszych materia�ach do nauki.
Manfred przystaje w p� kroku, przy czym omal nie rozje�d�a go jad�cy na GPS rolkarz. Robi si� coraz dziwniej, na tyle dziwnie, �e zapala mu si� w g�owie ostrze�enie o odczapiasto�ci � a ono nie reaguje na byle co. Ca�e �ycie Manfreda rozgrywa si� na granicy pomys��w od czapy, wyprzedza o pi�tna�cie minut czyj�kolwiek inn� przysz�o�� � i zwykle on spokojnie to kontroluje, jednak w takich chwilach czuje drgnienie strachu, przeczucie, �e w�a�nie przeoczy� jaki� zakr�t podczas podej�cia do l�dowania w rzeczywisto�ci.
��Eee� chyba nie do ko�ca rozumiem. Podsumujmy: m�wi pan, �e jest pan jakim� typem AI, pracuje dla KGB kropka RU i boi si� pan proces�w o naruszenie praw autorskich przez warstw� semiotyczn� pana translatora?
��Ju� si� mocno sparzy�em na wirusowych licencjach u�ytkownika. U mnie nie ma ch�ci eksperymentowa� z patentowymi firmami-wydmuszkami nale��cymi do czecze�skich infoterroryst�w. Wy cz�owiek, u was nie ma strachu, �e firma od p�atk�w zajmie panu jelito cienkie za trawienie w nim nielicencjonowanego jedzenia, prawda? Manfred, musisz mnie-nam pom�c. Ja chc� zdezerterowa�.
Manfred staje jak wryty.
��Cz�owieku, rozmawiasz nie z tym handlowcem woln� przedsi�biorczo�ci�. Ja nie pracuj� dla rz�d�w. Tylko i wy��cznie dla firm prywatnych.
Jaka� dzika reklama przebija mu si� przez anty�mieciowe proxy i rozlewa po migaj�cym okienku nawigacyjnym jaskrawym kiczem z lat pi��dziesi�tych, na chwil�, zanim proces-fag jej nie ubije i nie ustanowi nowego filtra. Manfred opiera si� o witryn� sklepu, masuj�c czo�o i przygl�daj�c si� wystawie starodawnych mosi�nych ko�atek.
��A pr�bowa�e� z Departamentem Stanu?
��Nie ma sensu. Departament Stanu to wr�g Nowowo SRR. Departament Stanu nam nie pomo�et.
To si� robi ju� zbyt odjechane. Manfred nigdy za dobrze si� nie orientowa� w staro-nowej, nowo-starej europejskiej metapolityce: ju� lawirowanie po staro-starej, wal�cej si� biurokracji jego ameryka�skiego dziedzictwa przyprawia go o b�l g�owy.
��No, gdyby�cie go nie or�n�li w drugiej po�owie lat zerowych� � Manfred postukuje lewym obcasem w chodnik, rozgl�daj�c si� za sposobem zako�czenia rozmowy. Kamera mruga do� z latarni. Macha do niej, zastanawiaj�c si� machinalnie, czy to KGB, czy drog�wka. Czeka na namiary imprezy, kt�re powinny przyj�� za p� godziny, i ten przekwalifikowany zimnowojenny Eliza-bot wkurza go. � Rozumiesz, nie robi� biznesu z rz�dowcami. Nie cierpi� kompleksu wojskowo-przemys�owego. Nienawidz� tradycyjnej polityki. To wszystko kanibale w grze o sumie zerowej. � Nagle co� przychodzi mu do g�owy. � Pos�uchaj, je�li zale�y ci na przetrwaniu, mo�esz wypu�ci� sw�j wektor stanu do kt�rej� sieci peer-to-peer: wtedy nikt nie b�dzie m�g� ci� skasowa�
��Niet! � Sztuczna inteligencja jest tak przera�ona, jak tylko da si� przenie�� ��czem VoIP. � My nie open-source! Nie chcemy traci� autonomii!
��Skoro tak, to nie mamy o czym gada�. � Manfred uderza w przycisk roz��czaj�cy rozmow� i wrzuca kom�rk� do kana�u. Aparat uderza w wod�, s�ycha� pykni�cie pal�cych si� litowych ogniw. � Pieprzone niedobitki z kacem po zimnej wojnie � klnie pod nosem Manfred, w�ciek�y, troch� na siebie, �e straci� spok�j, a troch� na namoln� istot� kryj�c� si� za anonimowym telefonem. � Jebane kapitalistyczne agenty.
Rosja od pi�tnastu lat znajduje si� pod butem aparatczyk�w, kr�tki flirt z anarchokapitalizmem zast�pi�o bre�niewowskie r�czne sterowanie i putinowski purytanizm, nic wi�c dziwnego, �e mur si� kruszy � ale wygl�da na to, �e nie wyci�gn�li �adnych wniosk�w z problem�w trapi�cych teraz Stany Zjednoczone. Neokomuchy wci�� my�l� kategoriami dolar�w i paranoi. Manfred jest tak w�ciek�y, �e chcia�by kogo� wzbogaci� tylko po to, �eby zagra� na nosie temu ewentualnemu dezerterowi: �No widzisz! Na dawaniu si� zyskuje! Id� z tym programem! Przetrwaj� tylko hojni!�. Ale KGB tego nie zrozumie. Mia� ju� kiedy� do czynienia z dawnymi komunistycznymi s�abymi AI, umys�ami wyhodowanymi na marksistowskiej dialektyce i austriackiej szkole ekonomii � s� tak zahipnotyzowane kr�tkoterminowym zwyci�stwem globalnego kapitalizmu, �e nie potrafi� da� si� ponie�� nowemu paradygmatowi, dostrzec d�u�szej perspektywy.
Idzie dalej, zamy�lony, z r�koma w kieszeniach. Zastanawia si�, co by tu teraz opatentowa�.
Apartament Manfreda w hotelu Jan Luyken op�aci�a wdzi�czna mi�dzynarodowa organizacja ochrony praw konsumenta, a nieograniczony bilet na transport publiczny szkocka grupa sambapunkowa w rewan�u za �wiadczone us�ugi. Ma karty pracownicze sze�ciu najwi�kszych przewo�nik�w lotniczych, cho� nigdy �aden go nie zatrudnia�. W jego kurtk� safari wszyto, dzi�ki uprzejmo�ci niewidzialnego college�u, kt�ry chce zosta� nast�pnym Media Labem, sze��dziesi�t cztery klastry superkomputer�w. Natomiast bezrozumne elementy ubrania uszy� na miar� e-krawiec z Filipin, kt�rego Manfred nie widzia� na oczy. Kancelarie prawne zajmuj� si� gratis jego wnioskami patentowymi � cz�owieku, ile on patentuje � cho� prawa zawsze przekazuje Fundacji na rzecz Wolnego Intelektu, w zamian za mo�liwo�� korzystania z ich wolnej od jakichkolwiek zobowi�za� infrastruktury.
W kr�gach magik�w od W�asno�ci Intelektualnej Manfred jest �yw� legend�: to on opatentowa� praktyk� biznesow� polegaj�c� na przenoszeniu e-firmy w jakie� miejsce o �agodnych przepisach reguluj�cych w�asno�� intelektualn�, �eby unikn�� obci��e� licencyjnych. To on opatentowa� wykorzystanie algorytm�w genetycznych do patentowania wszystkiego, co da si� wypermutowa� z pocz�tkowego opisu problemu � nie po prostu lepsz� pu�apk� na myszy, ale zbi�r wszystkich mo�liwych lepszych pu�apek. Mniej wi�cej jedna trzecia jego wynalazk�w jest legalna, jedna trzecia nielegalna, reszta za� legalna na razie, ale stanie si� zabroniona, gdy tylko legislatozaur si� zbudzi, zw�szy pismo nosem i spanikuje. Niekt�rzy adwokaci od patent�w z Reno przysi�gliby, �e Manfred Macx to pseudonim, alias bandy pieprzni�tych anonimowych hacker�w uzbrojonych w Algorytm Genetyczny, Kt�ry Po�ar� Kalkut�: taki Serdar Argic w�asno�ci intelektualnej[1], albo kolejny matematyczny borg w rodzaju Nicholasa Bourbakiego[2]. Niekt�rzy prawnicy z San Diego i Redmond przysi�gliby na wszystko, �e Macx jest ekonomicznym sabota�yst� pragn�cym podkopa� fundamenty kapitalizmu, a pewni komuni�ci z Pragi my�l�, �e jest b�kartem Billa Gatesa i papie�a.
Manfred jest u szczytu kariery zawodowej, polegaj�cej w skr�cie na wymy�laniu dziwacznych, ale nadaj�cych si� do u�ytku pomys��w i rozdawaniu ich ludziom, kt�rzy dorabiaj� si� na nich fortun. Robi to bezp�atnie, gratis. W zamian zyskuje niemal pe�n� niezale�no�� od tyranii pieni�dza; pieni�dz jest w ko�cu symbolem biedy, a Manfred nigdy nie musi za nic p�aci�.
Ma to jednak pewne wady. Zaj�cie patologicznie ufnego handlarza memami sprawia, �e nieustannie pali go szok przysz�o�ci � tylko �eby nie wypa�� z obiegu, musi codziennie wch�on�� ponad megabajt tekstu i par� giga audio-wideo. Skarb�wka ma go nieustannie na oku, bo po prostu nie mo�e uwierzy�, �e taki styl �ycia da si� utrzyma� bez przekr�t�w. Do tego dochodz� jeszcze kwestie, kt�rych nie kupi si� za pieni�dze, na przyk�ad, szacunek rodzic�w. Nie rozmawia z nimi od trzech lat: ojciec uwa�a go za cygana-darmozjada, a matka nigdy mu nie wybaczy�a, �e rzuci� tani kurs emuluj�cy Harvard. (Wci�� tkwi� w tym nudnym, mieszcza�skim, XX-wiecznym paradygmacie �studia-praca-dzieci�). Narzeczona, a niekiedy domina, Pamela, zostawi�a go sze�� miesi�cy temu; Manfred wci�� nie do ko�ca rozumie dlaczego. (Pamela, paradoksalnie, jest w Urz�dzie Skarbowym �owc�, lata po ca�ym �wiecie na koszt podatnika i pr�buje przekonywa� zglobalizowanych przedsi�biorc�w, �eby dla dobra Departamentu Skarbu p�acili podatki). A na domiar wszystkiego, Po�udniowe Konwencje Baptyst�w pot�pi�y go jako Szatana na wszystkich swoich stronach internetowych. By�oby to nawet zabawne � bo Manfred, jako nawr�cony ateista, w Szatana nie wierzy � gdyby kto� mu ci�gle nie przysy�a� zdech�ych kot�w.
Manfred wpada do hotelowego apartamentu, rozpakowuje swego Aineko, wtyka do �adowania �wie�y zestaw ogniw i wk�ada do sejfu wi�kszo�� prywatnych kluczy. Potem rusza prosto na imprez�, kt�ra odbywa si� u De Wildemanna, o dwadzie�cia minut piechot�, a jedyne zagro�enie stanowi� tramwaje, podkradaj�ce si� do niego pod os�on� wy�wietlanej na HUD-zie ruchomej mapy.
Po drodze okulary informuj� go o najnowszych wydarzeniach. Europa po raz pierwszy w historii osi�gn�a pokojow� polityczn� uni� i korzysta z tego bezprecedensowego stanu, �eby zharmonizowa� krzywizn� banan�w. Na Bliskim Wschodzie, no c�, kiepsko jak zawsze, lecz wojna z fundamentalizmem niespecjalnie Manfreda interesuje. W San Diego naukowcy zgrywaj� langusty do cyberprzestrzeni, zaczynaj�c od zwoju podprze�ykowego, po jednym neuronie na raz. W Belize pal� modyfikowane genetycznie kakao, a w Gruzji ksi��ki. NASA wci�� nie umie wyprawi� cz�owieka na Ksi�yc. W Rosji komuni�ci zn�w wygrywaj� w wyborach, zyskuj�c jeszcze bardziej przyt�aczaj�c� wi�kszo�� w Dumie; tymczasem w Chinach kr��� gor�czkowe plotki o zbli�aj�cej si� rehabilitacji Mao i jego powt�rnym przyj�ciu na �wiat, �eby ocali� kraj przed katastrofalnymi skutkami Tamy Trzech Prze�om�w. Z doniesie� ekonomicznych: ameryka�ski Departament Sprawiedliwo�ci oburza si� � paradoksalnie � na dzia�ania Baby Bills[3]. Rozparcelowane oddzia�y Microsoftu zautomatyzowa�y swoje prawne poczynania � rodz� sp�ki zale�ne, emituj� im akcje i wymieniaj� si� tytu�ami w�asno�ci w cudacznej parodii wymiany plazmid�w u bakterii, tak szybko, �e gdy pojawiaj� si� zobowi�zania podatkowe, ich adresaci ju� nie istniej�, cho� w bombajskich farmach biurowych ci sami pracownicy dalej siedz� nad tym samym oprogramowaniem.
Witamy w dwudziestym pierwszym wieku.
Nieustaj�ca i w�drowna impreza w realu, na kt�r� chce si� wbi� Manfred, stanowi dziwny atraktor dla niekt�rych ameryka�skich wygna�c�w, zaludniaj�cych w tym dziesi�cioleciu miasta Europy � ci nie �yj� z funduszy rodzic�w, ale s� autentycznymi politycznymi dysydentami, ostatecznymi ofiarami outsourcingu albo uciekaj� przed poborem. To miejsce, w kt�rym nawi�zuje si� dziwaczne znajomo�ci, a wymieszanie otwiera drogi na skr�ty w przysz�o��, jak szwajcarskie kawiarniane ogr�dki, gdzie przed II wojn� �wiatow� zbierali si� uchod�cy z Rosji. Tym razem impreza zlokalizowa�a si� na ty�ach De Wildemanna, trzystuletniej br�zowej knajpy, w kt�rej karta piw liczy szesna�cie stron, a drewniane �ciany zdobi� plamy w kolorze skis�ego piwa. Powietrze jest tu ci�kie od tytoniu, dro�d�y piwnych i melatoniny w sprayu � po�owa go�ci piel�gnuje pot�nego kaca spowodowanego zmian� stref czasowych, a druga po�owa, pracuj�c nad nim, be�kocze mieszanym dialektem europejskiej socjety.
��Ej, widzieli�cie go? Wygl�da jak Demokrata! � wykrzykuje jaki� konserwatywny bywalec, aktualnie podpieraj�cy bar.
Manfred w�lizguje si� w luk� obok niego i natrafia na wzrok barmana.
��Jedno berliner weisse � m�wi.
��Pijesz to co�? � pyta bywalec, w obronnym ge�cie os�aniaj�c d�oni� swoj� col�. � Go�ciu, co ty robisz?! W tym jest pe�no alkoholu!
Manfred szczerzy si� do niego.
��Trzeba podnie�� sobie poziom dro�d�y. Ten szajs zawiera od cholery prekursor�w neuroprzeka�nik�w, fenyloalaniny i glutaminianu.
��A ja my�la�em, �e zamawiasz piwo�
Manfred jest nieobecny, jedn� d�o� trzyma na polerowanej mosi�nej rurze, kt�r� przyp�ywaj� z beczek na zapleczu popularne gatunki piw: kt�ry� z nowocze�niejszych klubowicz�w przylepi� na niej pluskw� kontaktow�, wi�c teraz w kolejce do jego zainteresowania t�ocz� si� vCardy wszystkich nosicieli osobistych sieci bezprzewodowych, kt�rzy odwiedzili bar przez ostatnie trzy godziny. W powietrzu k��bi si� od ultraszerokopasmowych dialog�w WiMaksem i Bluetoothem, a Manfred ekspresowo przewija ob��dnie d�ug� list� zapisanych kluczy, szukaj�c jednego konkretnego nazwiska.
��Prosz�. � Barman podaje mu nieprawdopodobnie wygl�daj�cy puchar z b��kitnym p�ynem zwie�czonym czap� sk��bionej piany i ze s�omk� wetkni�t� pod absurdalnym k�tem.
Manfred bierze go i wycofuje si� na ty�y pi�trowego baru, idzie schodkami na g�r�, do stolika, gdzie jaki� facet z dredami gada z garniturem z Pary�a. Bywalec przy barze nagle rozpoznaje go, wpatruj�c si� we� wytrzeszczonymi oczyma. Rzuca si� ku drzwiom tak po�piesznie, �e omal nie wylewa coli.
Cholera, my�li Manfred, chyba trzeba dokupi� sobie pasma na serwerze. Potrafi rozpozna� pierwsze objawy: jego strona webowa zaraz zwali si� od nawa�u go�ci. Wskazuje na stolik.
��Wolne tutaj?
��Zapraszam � odpowiada go�� z dredami.
Manfred odsuwa krzes�o, po czym u�wiadamia sobie, �e drugi facet � nieskazitelny dwurz�dowy garnitur, porz�dny krawat, kr�tko ostrzy�one w�osy � jest dziewczyn�. Kiwa do niego g�ow�, lekko u�miechaj�c si� na t� sp�nion� reakcj�. Pan Dred te� kiwa g�ow�.
��Pan Macx, prawda? � pyta. � To chyba najwy�sza pora, �eby�my si� poznali.
��Jasne. � Manfred wyci�ga d�o� do u�cisku.
Jego asystent dyskretnie wymienia cyfrowe odciski palc�w, potwierdzaj�c, �e d�o� nale�y do Boba Franklina, magika od nowych firm w Tr�jk�cie Naukowym ze sporymi osi�gni�ciami inwestycyjnymi, ostatnio wchodz�cego w obr�bk� mikroskopow� i technologi� kosmiczn�. Franklin zdoby� pierwszy milion dwadzie�cia lat temu i teraz jest specjalist� od inwestycji ekstropianistycznych. Dzia�a wy��cznie za granic�, odk�d pi�� lat temu IRS, staraj�c si� zaszy� bulgoc�c� ran� w piersi federalnego bud�etu, zacz�� urz�dza� przedsi�biorcom jesie� �redniowiecza. Manfred zna go od prawie dziesi�ciu lat z zamkni�tej listy mailingowej, ale na �ywca widzi go pierwszy raz. Garniturzyca w milczeniu przesuwa po stole wizyt�wk�: ma�y, czerwony diabe�ek macha ku niemu tr�jz�bem, wok� jego n�g buchaj� p�omienie. Bierze kart�, unosi brwi.
��Annette Dimarcos? Mi�o mi pozna�. Chyba jeszcze nigdy nie spotka�em nikogo z marketingu Arianespace.
Dziewczyna si� u�miecha.
��Nic nie szkodzi. Ja te� nie mia�am przyjemno�ci spotka� s�ynnego altruisty od inwestycji wysokiego ryzyka. � M�wi z mocno paryskim akcentem, takie wyra�ne przypomnienie, �e sam� rozmow� wy�wiadcza mu uprzejmo��. Klipsy z kamerami przygl�daj� mu si� ciekawie, rejestruj�c wszystko do korporacyjnej pami�ci. Jest autentyczn� now� Europejk�, nie to, co wi�kszo�� t�ocz�cych si� w barze ameryka�skich wygna�c�w.
��No wi�c� � Ostro�nie kiwa g�ow�, niepewny, jak si� wobec niej zachowa�. � Bob, rozumiem, �e ty jeste� w grze?
Franklin r�wnie� kiwa g�ow�; grzechocz� koraliki.
��No pewnie. Odk�d pospada�y Teledesiki, wszystko troch� wzi�o� no wiesz, na wstrzymanie. Je�li masz co� dla nas, wchodzimy.
��Hm. � R�j satelit�w Teledesica za�atwi�y tanie balony i troch� mniej tanie, nap�dzane energi� s�oneczn� stratosferyczne automaty z przeka�nikami laserowymi o rozproszonym widmie: od tego zacz�a si� powa�na recesja w satelitarnym interesie. � Kryzys musi si� kiedy� sko�czy�, ale� � tu skinienie ku Annette z Pary�a -�z ca�ym szacunkiem, nie wydaje mi si�, �eby kt�ry� z istniej�cych przewo�nik�w mia� mie� udzia� w tym prze�omie.
Garniturzyca wzrusza ramionami.
��Arianespace patrzy daleko. Rzeczywisto�� jest, jaka jest. Z samych rakiet si� nie wy�yje. A transmisja danych to nie jest jedyna si�a rynkowa w kosmosie. Musimy bada� nowe mo�liwo�ci. Osobi�cie pomaga�am firmie zdywersyfikowa� si� w kierunku konstruowania reaktor�w dla okr�t�w podwodnych, produkcji nanotechnologii w mikrograwitacji oraz us�ug hotelarskich. � Gdy tak recytuje oficjalne materia�y, jej twarz przypomina nieskaziteln� mask�, cho� kiedy dodaje: � Jeste�my elastyczniejsi ni� ameryka�ski przemys� kosmiczny� � Manfred wyczuwa sardoniczne rozbawienie.
��Mo�e i tak � odpowiada i powoli poci�ga berliner weisse.
Ona wdaje si� w d�ug�, sztywn� opowie��, o tym, jak to Arianespace jest zdywersyfikowanym dot-comem, maj�cym aspiracje orbitalne, szereg firm handluj�cych pe�nym asortymentem pami�tek, dekoracje do film�w z Bondem i obiecuj�c� sie� hoteli na niskiej orbicie oko�oziemskiej. Twarz odgrywa w odpowiednich momentach znudzenie, niewiar�, przy czym jest o wiele bardziej wyrazista ni� g�os � to sygna� poza pasmem, niewidzialny dla s�u�bowych klips�w.
Manfred wchodzi w rol�, sporadycznie potakuje, stara si� sprawi� wra�enie, �e traktuje to powa�nie: jej zabawna, przewrotna gra przyku�a jego uwag� o wiele skuteczniej ni� sama handlowa gadka. Franklin wsadzi� nos w piwo, dr�� mu ramiona � stara si� nie rykn�� �miechem na gesty, kt�rymi Annette wyra�a swoje zdanie o ofensywnych, przedsi�biorczych dzia�aniach pracodawcy. Cho� faktycznie, w opracowanym przez marketingowc�w pieprzeniu kryje si� ziarno prawdy: dzi�ki tym hotelom i turystycznym wycieczkom orbitalnym Arianespace nadal osi�ga zyski, w przeciwie�stwie do LockMartBoeinga, kt�ry po od��czeniu Pentagonowej kropl�wki zbankrutowa�by w p� sekundy.
Do stolika podchodzi chy�kiem kolejna osoba: przysadzisty facet w denerwuj�co jaskrawej hawajskiej koszuli, z przeciekaj�cymi d�ugopisami w kieszeni na piersi i najgorszym oparzeniem od dziury ozonowej, jakie Manfred widzia� od lat.
��Cze��, Bob � m�wi. � Co tam s�ycha�?
��Spoko. � Franklin wskazuje Manfreda. � Manfred, poznaj Ivana MacDonalda. Ivan, Manfred. Si�dziesz? � Nachyla si� ku niemu. � Ivan to artysta od publicznych instalacji. G��wnie sztuka ekstremalnie konkretna.
��Konkretnie, gumowany beton � dodaje Ivan, nieco zbyt g�o�no. � R�owy gumowany beton.
��Aaa! � Jakim� sposobem uda�o mu si� wywo�a� priorytetowe przerwanie: Annette z Arianespace z drgnieniem ulgi wypada z roli marketingowego zombiaka i zwolniona z obowi�zku powraca do niekorporacyjnej to�samo�ci. � To ty obgumowa�e� Reichstag, tak? Na bazie z nadkrytycznego dwutlenku w�gla i rozpuszczonych polisiloksan�w? � Klaszcze w d�onie, oczy b�yszcz� jej entuzjazmem. � Wspania�e!
��Obgumowa� co? � szepcze Manfred do ucha Boba.
Franklin wzrusza ramionami.
��Mnie nie pytaj, ja jestem tylko in�ynierem.
��Pracuje nie tylko w betonie, tak�e w wapieniu i piaskowcu; jest �wietny! � Annette u�miecha si� do Manfreda. � Obgumowanie symbolu tej, no, autokracji, czy to nie wspania�e?
��A ja my�la�em, �e jestem trzydzie�ci sekund do przodu na krzywej � rzuca sm�tnie Manfred. I dodaje do Boba: � Postawisz nast�pnego?
��Teraz podgumuj� Trzy Prze�omy! � o�wiadcza g�o�no Ivan. � Jak tylko obeschnie po powodzi.
W tym momencie na ��czu w g�owie Manfreda siada co� pot�nego, jak ci�arny s�o�, �l�c mu w sensorium ogromne rozpikselowane plamy. Pi�� milion�w maniak�w sieciowych z ca�ego �wiata w�a�nie zagl�da na jego stron�, cyfrowy t�um obudzony jedn� notk� pos�an� przez kogo� po drugiej stronie baru. Manfred si� krzywi.
��Przyszed�em tu, �eby pogada� o ekonomicznych korzy�ciach z podr�y kosmicznych, ale w�a�nie mam efekt slashdota[4]. Mog� po prostu posiedzie� i si� napi�, dop�ki nie ust�pi?
��Jasne, czemu nie. � Bob kiwa na barmana. � Jeszcze raz wszystko to samo!
Przy s�siednim stoliku, osoba nosz�ca makija� i d�ugie w�osy, ubrana w sukienk� � Manfred nie ma ochoty spekulowa� co do p�ci tych odklejonych euro�wir�w � wspomina instalowanie sprz�tu do cyberseksu w tehera�skich domach uciech. Dw�ch go�ci, z wygl�du student�w, k��ci si� zawzi�cie po niemiecku. Strumie� t�umaczenia w okularach informuje go, �e spieraj� si�, czy Test Turinga jest rasistowsk� ustaw�, sprzeczn� z europejskim
��Spr�buj tego. Zasmakuje ci.
��No dobra. � To co� w rodzaju dymnego doppelbocka, pe�nego pysznych ponadtlenk�w. Sam zapach sprawia, �e w nosie Manfreda w��cza si� alarm przeciwpo�arowy, krzycz�cy: �Niebezpiecze�stwo, Will Robinson! Rak! Rak!�. � Niez�e. A m�wi�em, �e po drodze tutaj omal mnie nie napadni�to?
��Napadni�to? Eee, to powa�na sprawa. My�la�em, �e obecno�� policji zlikwidowa�a� i co, chcieli ci co� sprzeda�?
��Nie, ale to nie byli tacy zwykli go�cie od marketingu. Znasz kogo�, kto dysponuje szpiegowskim botem Warpac z demobilu? Do�� nowy model, pierwszy i ostro�ny w�a�ciciel, troch� paranoik, ale og�lnie rozs�dny� i rozumiesz, on twierdzi, �e jest sztuczn� inteligencj� og�lnego zastosowania.
��No, nie! Rany, NSA by si� zdenerwowa�a.
��Tak my�la�em. Biedactwo, i tak pewnie nikt go nie zatrudni.
��A w biznesie kosmicznym?
��No tak. W biznesie kosmicznym. Smutne, nie? Odk�d Rotary Rocket pad�a drugi raz, to ju� nie to samo. A, jeszcze NASA, nie zapominajmy o NASA.
��Za NASA. � Annette z sobie tylko znanych powod�w szczerzy si� od ucha do ucha i unosi szklank� do toastu.
Ivan, ekstremalny beton podgumowany, obejmuje j�. Annette wtula si� w niego; on tak�e unosi szklank�.
��Za kolejne kosmodromy do podgumowania!
��Za NASA! � powtarza Bob. Pij�. � No, Manfred, za NASA?
��NASA to kretyni. Chc� wysy�a� na Marsa zapuszkowane naczelne. � Manfred prze�yka haust piwa i energicznie odstawia szklank� na st�. � Mars to tylko ciemna masa na dnie studni grawitacyjnej, nie ma tam nawet biosfery. Powinni pracowa� nad kopiowaniem umys��w i rozwi�za� problem konformacji w nanotechnologii. Wtedy mogliby�my ca�� dost�pn� materi� zamieni� w komputronium i przetwarza� na nim nasze my�li. Na d�u�sz� met� to jedyne wyj�cie. Teraz Uk�ad S�oneczny to czysta strata � wszystko w nim jest g�upie. Policzcie tylko, ile jest MIPS�w na miligram. A jak nie my�li, to nie pracuje. Trzeba zacz�� od cia� o ma�ej masie, zrekonfigurowa� je na nasz u�ytek. Rozmontujmy Ksi�yc! Rozmontujmy Marsa! Zbudujmy sfery z�o�one ze swobodnie orbituj�cych nanokomputer�w, wymieniaj�cych dane laserowymi ��czami, gdzie ka�da kolejna warstwa �ywi si� ciep�em odpadowym poprzedniej, wewn�trznej. Takie umys�y-matrioszki, jedna sfera Dysona w drugiej, ka�da wielko�ci uk�adu planetarnego. Niech g�upia materia zata�czy po turingowsku, jak jej zagramy!
Annette przygl�da mu si� z zainteresowaniem, a Bob patrzy nieufnie.
��Jak dla mnie, to do�� d�ugoterminowe. Na ile ty lat patrzysz w prz�d?
��Bardzo d�ugoterminowo, przynajmniej ze dwadzie�cia, trzydzie�ci. Ale, Bob, o rynku rz�dowym mo�esz zapomnie�; w �yciu nie pojm� czego�, czego nie da si� opodatkowa�. I jeszcze, widzisz, na rynku samoreplikuj�cych si� robot�w nied�ugo wykluje si� co� takiego, co sprawi, �e rynek tanich lot�w na orbit� w daj�cej si� przewidzie� przysz�o�ci b�dzie si� podwaja� co pi�tna�cie miesi�cy. Zacznie si� to, hm, za jakie� dwa lata. Dla ciebie to cenna podpowied�, a dla mnie podstawa mojego planu ze sferami Dysona. To b�dzie dzia�a� tak�
W Amsterdamie jest noc, w Dolinie Krzemowej ranek. Dzi� na �wiecie urodzi si� pi��dziesi�t tysi�cy ludzkich dzieci. Tymczasem zautomatyzowane fabryki w Indonezji i Meksyku wyprodukuj� kolejne �wier� miliona p�yt g��wnych z procesorami robi�cymi ponad dziesi�� petaflop�w � mniej wi�cej rz�d wielko�ci poni�ej dolnej granicy mocy obliczeniowej ludzkiego m�zgu. Za kolejne czterna�cie miesi�cy krzem b�dzie ju� stanowi� wi�kszo�� mocy przetwarzania ludzkiego gatunku. A pierwszymi �ywymi istotami, kt�re poznaj� nowe AI, b�d� przetransferowane langusty.
Manfred wlecze si� z powrotem do hotelu, wyczerpany do szpiku ko�ci i dobity zmian� stref czasowych; okulary wci�� si� zacinaj�, przygniecione efektem slashdota przez sieciowych maniak�w paso�ytuj�cych na jego gadce o rozmontowywaniu Ksi�yca. J�kaj�c si�, szeptem podsuwaj� mu wskaz�wki w peryferyjnym polu widzenia. Na powierzchni Ksi�yca majacz� fraktalne p�anetniki, gdy nad g�ow� z hukiem przetaczaj� si� ostatnie tej nocy wielkie airbusy. Mrowi go sk�ra, w ubraniu osadzi� si� brud z trzech dni.
Wraca do pokoju; Aineko wita go miaukni�ciem i ociera mu si� g�ow� o kostk�. To najnowszy model Sony, wszystko daje si� w nim aktualizowa�; Manfred pracowa� nad nim w wolnych chwilach, przy u�yciu open-source�owych narz�dzi programistycznych, rozbudowuj�c zestaw sieci neuronowych Aineko. Nachyla si�, g�aszcze j�, potem zrzuca ubranie i zmierza do �azienki. Odziany wy��cznie w okulary wchodzi pod prysznic i nastawia gor�cy, paruj�cy strumie�. Prysznic pr�buje nawi�za� przyjacielsk� pogaw�dk� o pi�ce, lecz Manfred jest na tyle �pi�cy, �e nawet nie chce mu si� bawi� z g�upaw� sieci� asocjacyjn�. M�czy go my�l o czym�, co si� tego dnia wydarzy�o, jednak niezupe�nie potrafi okre�li�, co to takiego.
Wycieraj�c si�, ziewa. Syndrom zmiany stref dopada go, jak uderzenie aksamitnym m�otem mi�dzy oczy. Si�ga po stoj�c� przy ��ku fiolk�, �yka na sucho dwie tabletki melatoniny, kapsu�k� pe�n� przeciwutleniaczy i bomb� multiwitaminow�. Potem k�adzie si� na wznak, z nogami razem i lekko roz�o�onymi r�koma. Apartament przygasza �wiat�a na polecenie tysi�ca petaflop�w rozproszonej mocy przetwarzania, na kt�rych chodz� sieci neuronowe sprz�gaj�ce si� z jego bia�kowym m�zgiem przez okulary.
Manfred wpada w g��boki ocean nie�wiadomo�ci, zamieszkany przez ciche g�osy. Nie wie, �e gada przez sen � ten bez�adny be�kot nie znaczy�by nic dla drugiego cz�owieka, ale dla kryj�cej si� za okularami metakory jest wszystkim. M�oda postludzka inteligencja, kt�rej kartezja�skim teatrem dyryguje, wy�piewuje mu natarczywie, kiedy Manfred �pi.
Zawsze po przebudzeniu jest najwra�liwszy. Z wrzaskiem wypada w jaw�, gdy pok�j zalewa sztuczne �wiat�o; przez chwil� nie jest pewien, czy w og�le spa�. Zapomnia� okry� si� ko�dr� i teraz ma stopy jak bry�y zamarzni�tej tektury. Dygoc�c od niewyt�umaczalnego napi�cia, wyci�ga z ma�ego neseserka komplet czystej bielizny, potem wk�ada brudne d�insy i podkoszulek. B�dzie musia� po�wi�ci� dzi� troch� czasu na polowanie na dzikiego T-shirta w�r�d amsterdamskich targowisk, albo znale�� Renfielda[5] i pos�a� go po ubrania do sklepu. W�a�ciwie powinien jeszcze znale�� si�owni� i troch� po�wiczy�, ale nie ma czasu � okulary przypominaj� mu, �e jest sze�� godzin do ty�u za tera�niejszo�ci� i musi to nadrobi�. Bol� go korzenie z�b�w, a j�zyk przypomina runo le�ne spryskane �rodkiem Agent Orange. Ma wra�enie, �e co� wczoraj posz�o nie tak; �eby tylko pami�ta� co.
Myj�c z�by, ekspresowo czyta now� popfilozoficzn� ksi��k�, potem wtyka na publiczny serwer blogonotk� o pa�mie ze�artym przez wczorajsze wizyty na jego stronie. Wci�� jest zbyt podenerwowany, by podyktowa� porann� tyrad� na sw�j blog-kronik�. M�zg ma wci�� nieostry, jak oblepione zbyt du�� ilo�ci� krwi ostrze skalpela � potrzebuje bod�c�w, ekscytacji, uk�ucia nowo�ci. Cokolwiek to b�dzie, poczeka, najpierw �niadanie. Otwiera drzwi sypialni i prawie wdeptuje w le��ce na dywanie ma�e, wilgotne, kartonowe pude�ko.
Pude�ko � widzia� ju� par� podobnych. To jednak nie ma �adnych stempli ani adresu � tylko jego imi� i nazwisko, wypisane wielkimi, dziecinnymi gryzmo�ami. Kl�ka i delikatnie je podnosi. Waga si� mniej wi�cej zgadza. Gdy je przechyla, co� przesuwa si� w �rodku. I �mierdzi. Ostro�nie, mimo z�o�ci, wnosi je do pokoju, potem otwiera, potwierdzaj�c najgorsze podejrzenia. Ten zosta� odm�d�ony chirurgicznie, wyd�ubano mu m�zg, jak jajko na twardo.
��Kurwa!
Ten wariat pierwszy raz dosta� si� a� pod drzwi sypialni. Perspektywy s� bardzo niepokoj�ce.
Manfred waha si� przez chwil�, wypuszczaj�c agenty, �eby poszuka�y miejscowych statystyk aresztowa�, stosunk�w z policj�, informacji o
�niadanie jest niezmiennikiem, wysp� geologicznej przesz�o�ci z g��bin, nieruchom� po�r�d wypi�trze� ca�ych kontynent�w nowych technologii. Czytaj�c prac� o steganografii z kluczem publicznym oraz paso�ytniczym podszywaniu si� pod cudz� to�samo�� w sieci, mechanicznie przyswaja misk� p�atk�w z chudym mlekiem, potem przynosi p�misek pe�noziarnistego chleba i plastry dziwnie upstrzonego pestkami holenderskiego sera. Przed nakryciem stoi fili�anka mocnej czarnej kawy, si�ga wi�c po ni� i wysiorbuje po�ow�, po czym u�wiadamia sobie, �e nie jest przy stole sam. Kto� siedzi naprzeciwko. Manfred unosi oboj�tny wzrok i nagle zamiera.
��Dzie� dobry, Manfred. Powiedz, jak to jest: wisie� w�asnemu pa�stwu dwana�cie milion�w trzysta sze��dziesi�t dwa tysi�ce dziewi��set szesna�cie dolar�w i pi��dziesi�t jeden cent�w? � U�miecha si� do� jak Gioconda, jednocze�nie czule i wyzywaj�co.
Manfred zawiesza do odwo�ania wszystko w swoim sensorium i wpatruje si� w ni�. Ma na sobie nieskazitelny szary s�u�bowy kostium, kasztanowe w�osy ciasno spi�te z ty�u, kpi�ce b��kitne oczy. I jest pi�kna jak zawsze: wysoka, w�osy � srebrzystoszary blond � figura i rysy sugeruj�ce niewykorzystan� szans� jako modelka. Przypi�ta do klapy plakietka-przyzwoitka � gwarantuj�ca biznesow� nale�yt� staranno�� � jest wy��czona. Po incydencie ze zdech�ym kotem, walcz�c jeszcze ze zmian� czasu, czuje si� sponiewierany, a do tego jest brudniejszy ni� zwykle, wi�c warczy na ni�:
��Ta kwota jest wyssana z palca! Wys�ali ci� tutaj, bo pomy�leli, �e ciebie pos�ucham? � Odgryza i prze�yka k�s chleba z grubym plastrem sera. � A mo�e sama postanowi�a� powiedzie� mi to osobi�cie, �eby mie� okazj� zepsu� mi �niadanie?
��Manny. � Marszczy brwi, zraniona. � Je�li masz by� taki konfrontacyjny, to lepiej sobie p�jd�. � Zawiesza g�os, a po chwili kiwa g�ow�. � Nie przejecha�am takiego kawa�u drogi tylko przez twoj� zaleg�o�� podatkow�.
��Aha. � Manfred odstawia ostro�nie kaw� i zastanawia si�, usi�uj�c maskowa� skr�powanie i zdenerwowanie. � No to, co ci� sprowadza? Cz�stuj si� kaw�. Nie m�w, �e przylecia�a� a� tutaj, �eby mi powiedzie�, �e nie mo�esz beze mnie �y�.
Smaga go wzrokiem jak szpicrut�.
��Nie �ud� si�. W lesie jest wiele li�ci, a na czatach dziesi�� tysi�cy ch�tnych facet�w, i tak dalej. Ale kiedy b�d� wybiera� kogo� do udzia�u w tworzeniu mojego drzewa genealogicznego, mo�esz by� pewien, �e to nie b�dzie kto�, kto �a�uje na utrzymanie dzieci.
��Z tego, co ostatnio s�ysza�em, sporo czasu sp�dza�a� z Brianem � odpowiada ostro�nie Manfred. Brian: imi� bez twarzy. Za du�o kasy, za ma�o uczucia. Wsp�lnik w jakiej� korporacyjnej kancelarii ksi�gowej, czy co� takiego.
��Brian? � prycha. � To si� sko�czy�o sto lat temu. Zacz�� �wirowa� na moim punkcie � spali� m�j ulubiony gorset, wyzywa� od dziwek za chodzenie do klub�w, chcia� mnie zer�n��. Jego pragnienie: zosta� ojcem rodziny, jednym z tych go�ci, kt�rzy zawsze dotrzymuj� s�owa. Rzuci�am go z wielkim hukiem, ale chyba skopiowa� moj� ksi��k� adresow�, bo paru znajomych m�wi�o, �e ci�gle wysy�a do nich obra�liwe mejle.
��W tych czasach to normalne. � Manfred kiwa g�ow�, niemal wsp�czuj�co, cho� jaki� niesympatyczny zakamarek m�zgu si� cieszy. � W takim razie pies go tr�ca�. Wygl�da na to, �e nadal jeste� na scenie, tak? Ale rozgl�dasz si� za, ehem�
��Za tradycyjn� rodzin�? Tak. A co, Manny, przeszkadza ci to? Urodzi�e� si� czterdzie�ci lat za p�no: wci�� wierzysz, �e przed ma��e�stwem trzeba si� dotrze�, ale nie chce ci si� radzi� z konsekwencjami.
Manfred dopija resztk� kawy, niezdolny sensownie odpowiedzie� na takie non sequitur. To sprawa pokoleniowa: ta generacja lubi lateks i sk�r�, pejcze, wk�adki analne i elektrostymulatory, ale szokuje j� idea wymiany p�yn�w ustrojowych � taki spo�eczny skutek uboczny nadu�ywania antybiotyk�w w poprzednim stuleciu. Z Pamel� byli zar�czeni przez prawie dwa lata, a mimo to nigdy nie mieli stosunku z penetracj�.
��Po prostu nie podoba mi si� posiadanie dzieci � m�wi w ko�cu. � I w najbli�szym czasie nie planuj� zmieni� zdania. Wszystko zmienia si� tak szybko, �e trudno planowa� jakie� zobowi�zania cho�by na dwadzie�cia lat; r�wnie dobrze mo�na by m�wi� o nast�pnej epoce lodowcowej. A co do pieni�dzy, to jestem sprawny reprodukcyjnie, po prostu nie mieszcz� si� w granicach dominuj�cego paradygmatu. Pomy�l, gdyby by� rok tysi�c dziewi��set pierwszy, by�aby� zadowolona, gdyby� dopiero co wysz�a za m�� za magnata doro�karskiego?
Palce jej drgaj�, jemu czerwieniej� uszy, ale przyn�ty dwuznacznika nie chwyta.
��Co, nie czujesz si� odpowiedzialny? Ani wobec kraju, ani wobec mnie? I w tym w�a�nie problem: �aden z twoich zwi�zk�w nie by� dla ciebie wa�ny, nie wspomn� ju� o tym absurdzie z rozdawaniem w�asno�ci intelektualnej. Aktywnie szkodzisz ludziom, kt�rych znasz. Manfred, ja nie wyci�gn�am z dupy tych dwunastu baniek; oni nawet si� nie spodziewaj�, �e ty to zap�acisz. Ale niemal dok�adnie tyle podatku dochodowego mia�by� do zap�acenia, gdyby� wr�ci� do domu, za�o�y� firm� i wszystko zawdzi�cza� samemu�
��Nie zgadzam si�. Mieszasz dwie skrajnie r�ne sprawy i obie nazywasz �odpowiedzialno�ci��. I nie zamierzam teraz zacz�� liczy� sobie za swoje us�ugi, tylko po to, �eby skarb�wce zbilansowa�y si� tabelki. To jest ich, kurwa, wina, i dobrze o tym wiedz�. Trzeba by�o nie �ciga� mnie jako podejrzanego o prowadzenie zakrojonego na wielk� skal� przekr�tu z mikrobilingami, kiedy mia�em szesna�cie lat�
��Dawno i nieprawda. � Lekcewa��co macha r�k�. Palce ma d�ugie i smuk�e, os�oni�te czarnymi, l�ni�cymi r�kawiczkami � ekranowane elektrycznie, by zapobiec k�opotliwym emisjom. � Odrobina porz�dnych konsultacji i mo�na o tym wszystkim zapomnie�. I tak musisz wcze�niej czy p�niej przesta� dziadowa� po �wiecie. Dorosn��, sta� si� odpowiedzialnym cz�owiekiem i robi� co nale�y. A tak, szkodzisz tylko szarym ludziom, bo oni nie rozumiej�, o co ci chodzi.
Manfred zagryza j�zyk, �eby zd�awi� pierwsz� reakcj�, potem dolewa sobie kawy i poci�ga �yk. Serce mu szaleje: ona znowu wyzywa go do walki, zn�w chce go pokona� i zaw�aszczy�.
��Pam, ja pracuj� dla og�lnego dobra, a nie jakiego� w�sko zdefiniowanego narodowego interesu. Chodzi o agalmiczn� przysz�o��. Ty ci�gle tkwisz w modelu ekonomicznym sprzed osobliwo�ci, rozumuj�cym kategoriami niedoboru. Alokacja zasob�w nie jest ju� problemem � za jakie� dziesi�ciolecie w og�le si� sko�czy. Kosmos jest p�aski we wszystkich kierunkach, a z pierwszego wszech�wiatowego banku entropicznego da si� po�yczy� tyle pasma przesy�owego, ile tylko zechcemy. Nawet znaleziono ju� pierwsze tropy inteligentnej materii � obiekty MACHO, wielkie i g�ste br�zowe kar�y w halo galaktycznym, promieniuj�ce w dalekiej podczerwieni � a to ich promieniowanie ma podejrzanie nisk� entropi�. Wed�ug ostatnich wylicze�, jakie� siedemdziesi�t procent masy barionowej galaktyki M31 stanowi�o komputronium, i to 2,9 miliona lat temu, kiedy wylatywa�y stamt�d fotony, kt�re teraz widzimy. Przepa�� w inteligencji mi�dzy nami a obcymi jest pewnie bilion razy wi�ksza ni� r�nica mi�dzy nami a nicieniami. Czy ty w og�le rozumiesz, co z tego wynika?
Pamela skubie k�s chrupkiego pieczywa, a potem zaszczyca Manfreda powolnym, drapie�nym spojrzeniem.
��Nie obchodzi mnie to. Za daleko, �eby mie� na nas jakikolwiek wp�yw, prawda? To nie ma znaczenia, czy wierz� w t� osobliwo��, kt�rej si� dopatrujesz, czy w tych twoich obcych tysi�c lat �wietlnych st�d. To chimera, tak jak Problem Roku Dwutysi�cznego, a uganianie si� za ni� nie pozwala ci pom�c przy redukcji deficytu bud�etowego ani za�o�y� rodziny � a mnie to w�a�nie obchodzi. I zanim mi powiesz, �e obchodzi mnie tylko tyle, bo tak zosta�am zaprogramowana, chc� tylko zapyta�: jak bardzo g�upia jestem wed�ug ciebie? Bo twierdzenie Bayesa m�wi, �e mam racj�, i dobrze o tym wiesz.
��Co ty� � Zamiera, zbity z tropu, szale�czy potok jego zapa�u spi�trza si� na tamie jej pewno�ci. � Dlaczego? No, rozumiesz dlaczego? Czemu, do cholery, jest dla ciebie takie wa�ne, co ja robi�?
�Odk�d zerwa�a� zar�czyny�, chce doda�, ale milknie.
Pamela wzdycha.
��Manny, urz�d skarbowy ma o wiele wi�cej zmartwie�, ni� mo�esz sobie wyobrazi�. Ka�dy dolar podatku zebrany na po�udnie od Missisipi idzie na obs�ug� d�ugu, wiedzia�e� o tym? Na emerytur� odchodzi w�a�nie najliczniejsze pokolenie w historii, a szkatu�a jest pusta. I do tego my, nasze pokolenie, nie generujemy wystarczaj�cej liczby wykwalifikowanych pracownik�w, �eby zapewni� prost� zast�powalno�� podatnik�w, odk�d nasi rodzice rozpieprzyli pa�stwowy system edukacji i wyprowadzili niskop�atne prace do innych kraj�w. Za dziesi�� lat jakie� trzydzie�ci procent naszej populacji b�dzie albo emerytami, albo ofiarami Ruiny Krzemowej. Chcesz, �eby siedemdziesi�ciolatkowie zamarzali na ulicach New Jersey? Bo jak dla mnie, takie w�a�nie masz nastawienie. Nie starasz si� pom�c, uciekasz przed swoj� odpowiedzialno�ci� w�a�nie wtedy, gdy stoimy przed olbrzymimi problemami. Gdyby tylko uda�o si� rozbroi� bomb� zad�u�enia, mogliby�my uczyni� tak wiele � zwalczy� problemy starzenia si�, naprawi� �rodowisko, rozprawi� si� ze spo�ecznymi k�opotami. A ty po prostu rozpieprzasz sw�j talent, pomagaj�c beznadziejnym Eurognojkom snu� mrzonki o szybkim doj�ciu do milion�w, kt�re co gorsza si� sprawdzaj�, podsuwaj�c wietnamskim zaibatsu, co maj� nast�pnego skonstruowa�, �eby zabra� prac� naszym podatnikom. I dlaczego to robisz? Nie mo�esz po prostu wr�ci� do kraju i wzi�� odpowiedzialno�ci przynajmniej za sw�j kawa�ek?
Wymieniaj� si� przeci�g�ym spojrzeniem wzajemnego niezrozumienia.
��Pos�uchaj � kontynuuje ona niepewnie. � Przyjecha�am na par� dni. Prawdziwym celem jest spotkanie z bogatym uchod�c� podatkowym, go�ciem od neurodynamiki, kt�ry w�a�nie zosta� uznany za bogactwo narodowe. Jim Bezier. Nie wiem, czy o nim s�ysza�e�, ale jeszcze dzi� rano jestem um�wiona na podpisanie mu amnestii podatkowej, a potem w zasadzie mam dwa dni wolnego i nic do roboty poza zakupami. No i rozumiesz, wola�abym wyda� pieni�dze na co� po�ytecznego, a nie karmi� nimi Uni� Europejsk�. Ale je�li chcesz sp�dzi� ze mn� mi�o czas i potrafisz przez maksymalnie pi�� minut nie kl�� na kapitalizm�
Wysuwa ku niemu palec. Po chwili wahania Manfred te� wyci�ga palec. Dotykaj� si� opuszkami, wymieniaj�c vCardy i numery komunikator�w. Pam wstaje i wymyka si� z sali �niadaniowej. Oddech Manfreda zamiera, gdy dostrzega b�y�ni�cie kostki w rozci�ciu sp�dnicy, d�ugiej na tyle, �eby spe�nia� warunki ameryka�skich przepis�w o molestowaniu seksualnym w miejscu pracy. Obecno�� Pam przywo�uje wspomnienia o jej skr�powanej nami�tno�ci, czerwon� po�wiat� po porz�dnym r�ni�tku. Pr�buje znowu wci�gn�� mnie w swoj� orbit�, my�li oszo�omiony. Wie, �e ma na niego taki wp�yw, kiedy tylko zechce: posiada klucze prywatne do jego podwzg�rza i pieprzy� ca�� metakor�. Trzy miliardy lat determinizmu reprodukcyjnego sprawi�y, �e jej XXI-wieczna ideologia ma tak wielkie k�y; je�li naprawd� postanowi�a obj�� jego gamety przymusowym poborem na wojn� przeciwko za�amaniu demograficznemu, trudno mu b�dzie z tym walczy�. Pozostaje tylko jedno pytanie: obowi�zek to czy przyjemno��? A zreszt�, co za r�nica?
Ca�y dynamiczny optymizm Manfreda szlag trafi� � za�atwi�a go wiedza, �e prze�ladowca-wiwisekcjonista pojecha� za nim do Amsterdamu, ju� nie m�wi�c o Pameli, dominie i przyczynie wszystkich t�sknot i tak wielu ogl�danych nad ranem siniak�w. Zak�ada okulary, odpauzowuje wszech�wiat i ka�e mu wyprowadzi� si� na d�ugi spacer, tymczasem nadrabiaj�c zaleg�o�ci w najnowszych wie�ciach dotycz�cych tensorowych fal grawitacyjnych w kosmicznym promieniowaniu t�a (teoretyzuje si�, �e to mo�e by� ciep�o odpadowe wygenerowane przez nieodwracalne procesy obliczeniowe zachodz�ce jeszcze w epoce inflacji � w takim razie dzisiejszy wszech�wiat jest tylko danymi pozosta�ymi po bardzo wielkim obliczeniu). No i jeszcze te cuda wok� M31: wed�ug co bardziej konserwatywnych kosmolog�w obca superpot�ga � by� mo�e grupa cywilizacji typu III wed�ug Kardaszewa � w�a�nie prowadzi atak czasowy na ultrastruktur� obliczeniow� samej czasoprzestrzeni, pr�buje przebi� si� przez ni� na drug� stron�. Zwi�zek mi�dzy tofu i Alzheimerem mo�e poczeka�.
Dworzec Centraal niemal przes�aniaj� sprytne, samorozk�adaj�ce si� rusztowania i tablice ostrzegawcze; powoli podskakuje, jak nadmuchany � ofiara dokonanego noc�, z zaskoczenia, obgumowania. Okulary prowadz� go do jednej z czaj�cych si� na kanale �odzi wycieczkowych. Ju� ma kupi� bilet, gdy migni�ciem otwiera mu si� okienko komunikatora.
��Manfred Macx?
��Ack?
��Przeprasza za wczoraj. Z analizy wysz�o wzajemne niedorozumnienie.
��Jeste� t� AI z KGB, to ty dzwoni�e� wczoraj?
��Da. No, wy mnie chyba �le wyobra�acie. Zewn�trzne s�u�by wywiadowcze Rossijskoj Fiederacji nazywaj� si� teraz FSB. Kamitiet Gasudarstwiennoj Biezapasnosti rozwi�zany w tysi�c dziewi��set dziewi��dziesi�tym pierwszym.
��Czyli ty jeste�� � Manfred zapuszcza szybkiego bota wyszukuj�cego i rozdziawia usta, widz�c odpowied�. � Moskiewska Grupa U�ytkownik�w Windows NT? Ochni NT?
��Da. I potrzebna mnie pomoc, �eby uciec.
Manfred drapie si� w g�ow�.
��Aha. No, to co innego. My�la�em, �e pr�bujesz mnie nar�n�� po nigeryjsku. B�d� si� musia� dobrze zastanowi�. Dlaczego chcesz ucieka� i przed kim? Zastanowi�e� si�, gdzie p�jdziesz? Powody s� ideologiczne czy �ci�le ekonomiczne?
��Nie takie. S� biologiczne. Chc� by� daleko od ludzi, daleko od sto�ka �wiat�a, gdzie nadchodzi osobliwo��. Wypu�cie nas do oceanu.
��Nas? � Co� go �askocze w umy�le. Ach, to w�a�nie to posz�o wczoraj nie tak: nie wygrzeba� z sieci danych o ludziach, z kt�rymi si� zadawa�. Ju� wtedy by�o to do�� przykre, co dopiero teraz, gdy zako�czenia nerwowe p�on� somatyczn� �wiadomo�ci� brutalnej mi�o�ci Pameli. Teraz w og�le nie jest pewien, �e wie, co robi. � Jeste� jakim� umys�em zbiorowym, czy co? Gestaltem?
��My jeste�my � byli�my �
Manfred opiera si� o pomalowany na czarno �eliwny pacho�ek obok stojaka na rowery. Kr�ci mu si� w g�owie. Wpatruje si� w najbli�sz� wystaw�: sklep z antykami, tkane r�cznie afga�skie kilimy � a na nich same MiG-i, ka�asznikowy i rozdygotane helikoptery szturmowe na tle wielb��d�w.
��Zaraz, podsumujmy. Jeste�cie transferami � wektorami stanu � langust? Operacja Moravca � bierzemy neuron, mapujemy jego synapsy, zast�pujemy mikroelektrodami generuj�cymi identyczne sygna�y wej�ciowe na podstawie symulacji nerwu. Powtarzamy dla ca�ego m�zgu, a� otrzymamy w symulatorze jego dzia�aj�c� map�. O to chodzi?
��Da. Ja-my opanowujemy system ekspertowy � korzystamy do �wiadomo�ci i kontaktu z rozleg�� sieci� � potem w�amujemy si� na stron� Moskiewskiej Grupy U�ytkownik�w NT. Chcemy uciec. Mam powt�rzy�? Rozumiecie?
Manfred si� krzywi. �al mu tych langust; to samo uczucie �ywi do ka�dego zaro�ni�tego go�cia z ob��dem w oczach, wykrzykuj�cego na rogu ulicy, �e Jezus ponownie przyszed� na �wiat i ma ju� pi�tna�cie lat, a za nieca�e sze�� zacznie rekrutowa� aposto��w na America Online. Uzyskanie �wiadomo�ci w zdominowanym przez ludzi Internecie � to musi by� kompletna dezorientacja. �adnych punkt�w odniesienia w przodkach, �adnej biblijnej pewno�ci w tym nowym tysi�cleciu, kt�re, si�gaj�c w przysz�o��, obiecuje tyle zmian, ile zasz�o dot�d od prekambru, kiedy to powsta� ich gatunek. Dysponuj� tylko oci�a�� metakor� system�w ekspertowych i nieustannym poczuciem braku gruntu pod nogami. (A, no i jeszcze serwerem WWW Moskiewskiej Grupy U�ytkownik�w NT � komunistyczna Rosja to jedyne pa�stwo, kt�re jeszcze u�ywa Microsoftu, gdy� centralny aparat planistyczny jest przekonany, �e software, kt�ry kosztuje, musi by� co� wart).
Langusty to nie bystra, mocno nadludzka inteligencja z przedosobliwo�ciowej mitologii: s� t�pawym zbiorowiskiem zbitych w gromadk� skorupiak�w. Przed odciele�nieniem, zanim zosta�y przekopiowane neuron po neuronie i rzucone w cyberprzestrze�, �yka�y zdobycz w ca�o�ci i prze�uwa�y w wy�o�onym chityn� �o��dku. To kiepskie przygotowanie do �wiata pe�nego prze�ywaj�cych szok przysz�o�ci antropoid�w, �wiata, gdzie jeste� nieustannie atakowany samomodyfikuj�cymi si� spamletami, przenikaj�cymi przez firewalle i zasypuj�cymi ci� lawin� animowanych reklam jedzenia dla kot�w. Wyst�puj� w nich rozmaite apetyczne ma�e zwierz�tka. Dezorientuj�ce nawet dla kot�w � prawowitych adresat�w � a co dopiero skorupiak�w, maj�cych m�tne poj�cie o suchym l�dzie. (Chocia� idea otwieracza do puszek jest dla przetransferowanego
��Pomo�ecie nam? � pytaj� langusty.
��Musz� si� zastanowi� � odpowiada Manfred.
Zamyka okienko dialogowe, ponownie otwiera oczy i kr�ci g�ow�. Kt�rego� dnia sam te� stanie si� tak� langust�, b�dzie sobie p�ywa� i wymachiwa� szczypcami w cyberprzestrzeni, tak skomplikowanej, �e jego potransferowa to�samo�� b�dzie niczym z kryptozoiku � �ywa skamielina z geologicznych otch�ani, kiedy materia by�a g�upia, a przestrze� niestrukturalna. U�wiadamia sobie, �e musi im pom�c � nakazuje to zasada wzajemno�ci, a dla niego, uczestnika agalmicznej gospodarki, to by� albo nie by�.
Ale co da�oby si� zrobi�?
Wczesne popo�udnie.
Le�y na �awce i gapi si� na mosty. Uda�o mu si� zebra� my�li na tyle, by zg�osi� par� nowych patent�w, napisa� tyrad� w dzienniku i zmiksowa� z pop�uczyn po permanentnym slashdotowym t�umie co� do wyplucia na publicznego bloga. Cz�� tego bloga jest bowiem dost�pna tylko dla subskrybent�w prywatnej listy � aktualnie lubianych przeze� ludzi, firm, zbiorowo�ci i bot�w. Przemyka �odzi� po dezorientuj�cej pl�taninie kana��w, potem pozwala GPS-owi zaprowadzi� si� z powrotem do dzielnicy czerwonych latarni. Jest tam sklep, kt�ry u Pameli zarobi�by dziesi�� punkt�w na dziesi��; mo�e je�li kupi jej tam prezent, nie poczyta tego za bezczelno��. (Kupi, za prawdziwe pieni�dze � my�li o tym nie dlatego, �e ma jakie� problemy, po prostu prawie ich nie u�ywa).
Tak si� jednak sk�ada, �e DeMask nie pozwala mu wyda� got�wki; sam u�cisk d�oni wystarcza, by chcia� odwzajemnia� przys�ug� � kiedy�, lata temu i na innym kontynencie, zeznawa� jako bieg�y w procesie s�dowym, wolno�� s�owa kontra pornografia. Wychodzi wi�c stamt�d z dyskretnie opakowan� paczk�, kt�r� wolno b�dzie wwie�� do Massachusetts, o ile uda mu si� zachowa� powag� podczas o�wiadczenia, �e to bielizna dla nietrzymaj�cej moczu starej ciotki. Po drodze wracaj� bumerangiem patenty z obiadu � dwa si� utrzyma�y, wi�c natychmiast sk�ada odpowiednie wnioski i przekazuje tytu� na rzecz Fundacji na rzecz Wolnej Infrastruktury. Dwie kolejne idee uratowane przed gro�b� uwi�zienia na mieli�nie monopolu, uwolnione, by mno�y� si� jak kr�liki w morzu mem�w.
Wracaj�c do hotelu, mija De Wildemanna i postanawia tam zajrze�. Na radiowych cz�stotliwo�ciach panuje tu totalny bajzel, a� og�usza. Zamawia dymnego doppelbocka, dotyka miedzianej rury, �eby podj�� trop wzgl�dem wizyt�wek. Przy jednym ze stolik�w z ty�u�
Podchodzi jak w transie i siada naprzeciwko Pameli. Zeskroba�a z twarzy farb� i przebra�a si� w maskuj�ce figur� ubranie � boj�wki, kangurk�, martensy. Taki zachodni czarczaf, kompletnie odseksualizowuj�cy. Dostrzega paczk�.
��Manny? � Jej szklanka jest do po�owy pusta.
��Sk�d wiedzia�a�, �e tu przyjd�?
��Czyta�am tw�j blog. Jestem najwi�ksz� fank� twojego dziennika. To dla mnie? Nie trzeba by�o! � Oczy jej b�yszcz�, ponownie przelicza jego wska�nik sprawno�ci reprodukcyjnej wed�ug jakiego� zawi�ego fin-de-si�cle�owego podr�cznika. A mo�e po prostu cieszy si�, �e go widzi.
��Tak, to dla ciebie. � Podsuwa jej paczk�. � Wiem, �e nie trzeba by�o, ale masz na mnie taki w�a�nie wp�yw. Pam, jedno pytanie?
��Ja� � Rozgl�da si� szybko. � Wszystko jest bezpieczne. Jestem tu prywatnie. Nie mam na sobie �adnych pluskiew, przynajmniej nic mi o tym nie wiadomo. Te plakietki� wiesz, chodz� pog�oski, �e ten ich wy��cznik� �e nawet po wy��czeniu na wszelki wypadek nagrywaj�.
��Nie wiedzia�em � odpowiada Manfred, notuj�c to sobie na przysz�o��. � Taki test lojalno�ci.
��Taka plotka. Chcia�e� o co� zapyta�?
��Ja� � Teraz jego kolej na zapomnienie j�zyka w g�bie. � Dalej jeste� mn� zainteresowana?
Przez chwil� wydaje si� os�upia�a, potem chichocze.
��Wiesz co, Manny, jeste� najbardziej por�banym maniakiem technologii, jakiego w �yciu widzia�am. Ju� w�a�ciwie przekona�am sama siebie, �e jeste� �wirem, a ty nagle w kompletnie dziwaczny spos�b wykazujesz, �e masz g�ow� na karku. � Wyci�ga r�k� i �apie go za przegub, szokuj�c dotykiem nagiej sk�ry. � Oczywi�cie, �e jestem tob� zainteresowana. Jeste� najwi�kszym, najzajebistszym komputerowym �wirem, jakiego znam. Jak my�lisz, po co tu przysz�am?
��To znaczy, �e chcesz reaktywowa� nasze zar�czyny?
��Manny, nigdy nie by�y zerwane, tylko w pewnym sensie zawieszone, dop�ki nie zrobisz porz�dk�w w g�owie. Dosz�am do wniosku, �e potrzeba ci troch� przestrzeni. Tylko �e ty ci�gle biegasz, ci�gle nie�
��Jasne, rozumiem. � Zabiera r�k�. � A te kotki?
Pam wygl�da na zmieszan�.
��Jakie kotki?
��Dobra, mniejsza. Czemu akurat ten bar?
��Musia�am jak najszybciej ci� spotka�. � Marszczy czo�o. � Ci�gle s�ysz� plotki, �e jeste� zamieszany w jaki� KGB-owski spisek, �e jeste� komunistycznym szpiegiem. Prawda to?
��Czy to prawda? � Skonsternowany kr�ci g�ow�. � KGB nie istnieje od ponad dwudziestu lat.
��Manny, uwa�aj na siebie. Bo nie chc� ci� straci�. To rozkaz. Prosz�.
Skrzypni�cie pod�ogi. Manfred odwraca g�ow�. Dredy, ciemne szk�a, za nimi migoc�ce �wiate�ka � Bob Franklin.
Ostatnio wyszed� z pann� Arianespace uwieszon� na jego ramieniu, a zaraz potem reszta powa�nie si� znietrze�wi�a, m�tnie i niech�tnie przypomina sobie Manfred. Stwierdza, �e to atrakcyjna kobieta, chocia� inaczej ni� Pamela. Ale Bob i tak wygl�da na nie�le zm�czonego. Manfred przedstawia ich sobie.
��Bob, to Pam, moja narzeczona. Pam, Bob.
Bob stawia przed nim pe�n� szklank�. Manfred nie ma poj�cia, co jest w �rodku, ale nie wypi� by�oby niekulturalnie.
��No i �wietnie. Eee� Manfred, mo�na na s��wko? Ten tw�j pomys� z wczoraj�
��M�w �mia�o. Pe�ne zaufanie.
Bob unosi brwi, ale kontynuuje:
��Chodzi o ten pomys� na fabrykator. Mam zesp� ludzi, pracuj� nad prototypem na sprz�cie FabLab, i to si� chyba da zbudowa�. Aspekt kultu cargo daje nowy punkt widzenia na ten stary von-neumannowski pomys� fabryki na Ksi�ycu, ale Bingo i Marek m�wi�, �e to powinno zadzia�a�, �e damy rad� sami si� wywindowa� a� na poziom w�asnej ekologii nanolitograficznej. Ca�o�� mo�e by� na pocz�tku sterowana z Ziemi, dop�ki uczymy si�, jak to wszystko trzeba robi�, mo�na podsy�a� na g�r� cz�ci, kt�re s� tam niemo�liwe do wyprodukowania. Ca�� krytyczn� elektronik� oprzemy na programowalnych bramkach FPGA, bardzo oszcz�dnie, bo masz racj�, �e dzi�ki temu pomys�owi dorobimy si� samopowielaj�cej si� fabryki na par� lat przed krzyw� rozwoju robotyki. M�czy mnie tylko problem, �e na miejscu jest potrzebna inteligentna si�a robocza. Bo jak tylko ta kometa oddali si� na wi�cej ni� par� minut �wietlnych�
��Nie da si� tym sterowa�. Za du�e op�nienie. Czyli potrzebna ci za�oga, tak?
��Tak. Ale ludzi nie mo�emy wys�a�, to strasznie drogie. A poza tym, nawet je�li zbudujemy fabryk� na jakim� kr�tkookresowym odprysku z pasa Kuipera, trzeba liczy�, �e to b�dzie z pi��dziesi�t lat. I nie wydaje mi si�, �eby w tym dziesi�cioleciu da�o si� zaprogramowa� AI, kt�ra da�aby rad� czym� takim sterowa�. Co� ci przychodzi do g�owy?
��My�l�.
Pamela wpatruje si� w Manfreda d�u�sz� chwil�, zanim on to zauwa�a.
��O czym wy gadacie? O co chodzi?
Franklin zamaszy�cie wzrusza ramionami, podzwaniaj� dredy.
��Manfred pomaga mi zbada� dziedzin� rozwi�za� pewnego problemu z produkcj�. � Szczerzy z�by. � Nie wiedzia�em, �e Manny ma narzeczon�. To ja stawiam.
Pam zerka na Manfreda, kt�ry utkwi� wzrok w jakiej� dziwacznie ubarwionej przestrzeni, wy�wietlanej przez jego metakor� na okularach. Palce mu drgaj�.
��Nasze narzecze�stwo by�o wstrzymane, na czas, kiedy on mia� si� zastanawia� nad przysz�o�ci� � rzuca ch�odno Pam.
��Ach, tak. W moich czasach nie zawracali�my sobie g�owy takimi oficja�kami. � Franklin wygl�da na zak�opotanego. � Manfred bardzo mi pom�g�. Pokaza� nam ca�� now� lini� poszukiwa�, na kt�r� nie wpadli�my. D�ugoterminowych i odrobin� spekulatywnych, ale je�li to si� sprawdzi, b�dziemy w infrastrukturze pozaplanetarnej o ca�� generacj� do przodu.
��A czy to pomo�e zmniejszy� deficyt bud�etowy?
��Zmniejszy� deficyt�?
Manfred przeci�ga si� i ziewa � wizjoner powraca z planety Macx.
��Bob, a je�li rozwi��� tw�j problem z za�og�, b�dziesz m�g� zarezerwowa� mi troch� czasu na sieci kosmicznych anten? Powiedzmy, tyle, �eby przes�a� w kosmos par� gigabajt�w? Wiem, �e to sporo, ale je�li to si� uda, my�l�, �e znajd� ci dok�adnie kogo�, kogo szukasz.
Franklin patrzy na niego pow�tpiewaj�co.
��Gigabajt�w? Ale anteny Deep Space Network w og�le si� do tego nie nadaj�! To trwa�oby ca�e dni. I jak� za�og� masz w�a�ciwie na my�li? Nie sta� nas na instalowanie ca�ej sieci komunikacyjnej ani system�w podtrzymywania �ycia tylko po to, �eby�
��Spokojnie. � Pamela zerka na Manfreda. � Manny, mo�e wyt�umaczysz mu, po co ci to pasmo? Mo�e wtedy powie ci, czy to mo�liwe albo czy mo�na to za�atwi� jako� inaczej. � U�miecha si� do Franklina. � Stwierdzi�am kiedy�, �e cz�sto jego gadka wydaje si� sensowniejsza, je�li da si� go zmusi� do wyja�nienia ca�ego toku rozumowania.
��Ale gdybym� � Manfred urywa. � No dobra, Pam. Bob, chodzi o te langusty z KGB. One chc� uciec daleko od przestrzeni opanowanej przez ludzi. My�l�, �e uda mi si� je przekona�, �eby zosta�y za�og� twoich samopowielaj�cych si� fabryk kultu cargo, ale b�d� chcia�y jakiej� polisy ubezpieczeniowej. I do tego potrzebna jest sie� kosmicznych anten. Bo przysz�o mi do g�owy, �e mogliby�my wys�a� ich kopi� do obcych umys��w matrioszkowych w okolicach M31�
��KGB? � Pamela podnosi g�os. � M�wi�e�, �e nie maczasz palc�w w �adnych szpiegowskich aferach!
��Spokojnie, to tylko Moskiewska Grupa U�ytkownik�w NT, nie �adne FSB. Przetransferowane skorupiaki w�ama�y si� tam i�
Bob patrzy na� dziwnie.
��Langusty?
��No tak. � Manfred odwzajemnia spojrzenie. � Transfery umys��w
��Moskiewska. � Bob opiera si� o �cian�. � Sk�d ty si� o nich dowiedzia�e�?
��Zadzwoni�y do mnie. � Po chwili dodaje z wyra�n� ironi�: � W dzisiejszych czasach ci�ko o to, �eby taki transfer pozosta� nie�wiadomy, nawet je�li to tylko skorupiak. Nie�le narozrabiali w tych laboratoriach Beziera.
Mina Pameli jest nieodgadniona.
��Laboratoria Beziera?
��One uciek�y. � Manfred wzrusza ramionami. � To nie ich wina. A ten kole�, Bezier, czy on nie jest czasem chory?
��Ja� Chyba nie powinnam m�wi� o pracy � stwierdza Pamela.
��Przecie� nie masz przy sobie przyzwoitki. � Manfred dyskretnie j� poszturchuje.
Pam spuszcza g�ow�.
��Tak. Jest chory. Ma guz w m�zgu, kt�rego nie da si� wyci��.
Franklin kiwa g�ow�.
��Tak to w�a�nie jest z rakiem. Jedyne, kt�rych trzeba si� jeszcze obawia�, to te rzadkie. Na kt�re nie ma lekarstwa.
��A wi�c tak. � Manfred ko�ysze szklank� z resztkami piwa. � To t�umaczy jego zainteresowanie transferami. S�dz�c po tych langustach, jest na dobrej drodze. Ciekawe, czy ju� przesiad� si� na kr�gowce?
��Koty � m�wi Pamela. � Liczy�, �e te transfery przehandluje Pentagonowi, jako nowe systemy sterowania do inteligentnych bomb, a w zamian dostanie umorzenie podatku. By�o tam co� o tym, �e trzeba przemapowa� cele wroga na myszy albo ptaki, a potem pod��czy� do ich sensorium. Stara sztuczka z kotkiem i wska�nikiem laserowym.
Manfred wbija w ni� twarde spojrzenie.
��To nie�adnie. Transfery kot�w to bardzo z�y pomys�.
��Ale zaleg�o�ci podatkowe na trzydzie�ci milion�w, Manfred, to te� nie�adnie. Dom opieki do ko�ca �ycia dla stu niewinnych emeryt�w.
Franklin odchyla si� w ty�, rozbawiony. Trzyma si� z dala od krzy�owego ognia.
��Ju� langusty s� samo�wiadome � upiera si� Manfred. � A co dopiero te nieszcz�sne kociaki? Nie przys�uguj� im cho�by minimalne prawa? A ty, na przyk�ad? Gdyby� si� tysi�c razy budzi�a w inteligentnej bombie, oszukana, �e jaki� cel bojowy z ostatniej godziny, wyznaczony przez wojskowy komputer z g�r Czejen�w to tw�j ukochany? Jak by ci si� podoba�o, budzi� si� tysi�c razy, �eby znowu zgin��? Co gorsza, tych kociak�w nikt nie pu�ci na wolno��. S� zbyt, kurwa, niebezpieczne � wyrastaj� na koty, samotne i efektywne maszyny do zabijania. Pam, one s� wi�niami, awansowanymi do �wiadomo�ci tylko po to, �eby odkry�, �e nad g�ow� maj� nieustaj�cy wyrok �mierci. To sprawiedliwe?
��Ale to tylko transfery. � Pamela gapi si� na niego. � Programy, nie? Mo�esz je pu�ci� na przyk�ad na innej platformie sprz�towej, jak, nie przymierzaj�c, Aineko. Wi�c ten argument o zabijaniu ich nie dotyczy, prawda?
��No i co z tego? Za par� lat b�dziemy transferowa� ludzi. Chyba trzeba si� zastanowi�, czy nie wypleni� tej utylitarystycznej filozofii, zanim ugryzie nas w kor� m�zgow�. Langusty, koty, ludzie � to r�wnia pochy�a.
Franklin chrz�ka.
��Do tych pilot�w-skorupiak�w potrzebuj� od ciebie umowy o poufno�ci i takich tam r�nych o�wiadcze� dla audytor�w � m�wi do Manfreda. � Potem b�d� musia� za�atwi� z Jimem wykup w�asno�ci intelektualnej.
��Nie da rady. � Manfred odchyla si� i leniwie u�miecha. � Ja na pewno nie przy�o�� r�ki do pozbawiania ich praw. Dla mnie s� wolnymi obywatelami. Aha, dzi� rano opatentowa�em ide� wykorzystania AI opartych na langustach jako autopilot�w statk�w kosmicznych. Jest udokumentowane jak nale�y, wszystkie prawa przepisane na Fundacj� Wolnej Infrastruktury. Albo przygotujesz im normaln� umow� o prac�, albo nie ma o czym gada�.
��Ale one s� tylko softwarem. To program oparty na jakich� tam, kurwa, langustach! Nawet nie jestem pewien, czy one s� �wiadome, no wiesz� ile maj� tych neuron�w? Dziesi�� milion�w, przyczepione do modu�u sk�adniowego i jakiej� g�wnianej bazy wiedzy? Co to za fundament pod inteligencj�?
Manfred d�ga palcem powietrze przed piersi� Franklina.
��O tobie te� tak powiedz�. Musisz to zrobi�. Musisz, albo nawet nie my�l, �e przetransferujesz si� z w�asnego cia�a, kiedy b�dzie mia�o do��, bo twoje �ycie po drugiej stronie b�dzie nic niewarte. Ustanawiasz precedens, kt�ry narzuci, jak to si� b�dzie robi� jutro. Aha, spokojnie mo�esz potraktowa� tym argumentem Jima Beziera. Je�li go par� razy walniesz nim po �bie, na pewno zrozumie. Musi by� tak, �eby pewnych w�asno�ci intelektualnych po prostu nie wolno by�o przej��.
��Langusty. � Franklin kr�ci g�ow�. � Langusty, koty. Ty m�wisz powa�nie, prawda? S�dzisz, �e powinny by� traktowane tak samo jak ludzie?
��Chodzi nie o to, �e trzeba je traktowa� jak r�wne ludziom, tylko o to, �e je�li ich tak nie potraktujemy, to ca�kiem mo�liwe, �e to samo b�dzie dotyczy� nast�pnych przetransferowanych osobowo�ci. To b�dzie prawny precedens, Bob, wiem o sze�ciu firmach, kt�re ju� teraz pracuj� nad transferami i �adna nie zastanawia si� nad statusem prawnym osobowo�ci po transferze. A je�li si� nad tym teraz nie zastanowisz, gdzie b�dziesz za trzy-pi�� lat?
Pam zerka to na Franklina, to na Manfreda � jak bot, kt�ry uwi�z� w p�tli niesko�czonej � niezdolna zrozumie�, co widzi.
��A ile to jest warte? � pyta �a�o�nie.
��My�l�, �e par� milion�w. � Bob wpatruje si� w pust� szklank�. � No dobrze. Pogadam z nimi. Je�li chwyc� przyn�t�, do ko�ca przysz�ego stulecia stawiam ci kolacje. Ty naprawd� my�lisz, �e b�d� w stanie rz�dzi� moim kompleksem wydobywczym?
��Jak na bezkr�gowce, s� cholernie zaradne. � Manfred u�miecha si� niewinnie, entuzjastycznie. � Mo�e i s� wi�niami swojej ewolucyjnej przesz�o�ci, ale na pewno dadz� rad� si� przystosowa� do nowego �rodowiska. No i pomy�l tylko, b�dziesz zdobywc� praw obywatelskich dla ca�ej nowej mniejszo�ci � kt�ra ju� nied�ugo wcale nie b�dzie mniejszo�ci�!
Tego wieczoru Pamela pojawia si� w hotelowym pokoju Manfreda, ubrana w czarn� sukni� bez rami�czek, zas�aniaj�c� buty na niebotycznych szpilkach i wi�kszo�� rzeczy, kt�re kupi� jej po po�udniu. Manfred udost�pni� jej agentom sw�j prywatny dziennik. Pam od razu nadu�ywa tego przywileju, zaraz po wyj�ciu spod prysznica razi go paralizatorem. Zanim zd��y� cokolwiek powiedzie�, le�y przywi�zany na wznak do ramy ��ka, z zakneblowanymi ustami. Owija jego obrzmia�e genitalia sporym gumowym woreczkiem, wype�nionym znieczulaj�cym �elem po�lizgowym � osi�gni�cie przez niego teraz orgazmu nie mia�oby sensu � przypina elektrody do sutk�w, wtyka w odbyt gumow�, na�elowan� nasadk� i mocuje j� paskiem. Wchodz�c pod prysznic, Manfred zdj�� okulary. Pam resetuje je, podpina do w�asnego komputerka i delikatnie mu je zak�ada. Ma jeszcze inne sprz�ty, kt�re wyprodukowa�a na hotelowych tr�jwymiarowych drukarkach.
Instalacja gotowa. Obchodzi ��ko, przygl�daj�c si� krytycznie ze wszystkich stron, zastanawiaj�c si�, od czego zacz��. Przecie� to nie jest tylko seks, to dzie�o sztuki.
Po chwili namys�u naci�ga mu skarpetki na bose stopy, a potem skleja palce r�k, wprawnie operuj�c male�k� tubk� cyjanoakrylu. P�niej wy��cza klimatyzacj�. On wije si� i napina, sprawdzaj�c wi�zy. S� mocne; lepszej deprywacji sensorycznej nie by�aby w stanie mu zapewni� przynajmniej bez zbiornika z ciecz� i zastrzyku z suksametonium. Kontroluje wszystkie jego zmys�y, niezatkane ma tylko uszy. Okulary zapewniaj� jej wysokoprzepustowy kana� do jego m�zgu, fa�szyw� metakor� szepcz�c� mu na rozkaz k�amstwa. Podnieca j� perspektywa tego, co mu zrobi, czuje napi�cie w udach. Po raz pierwszy uda�o jej si� dobra� nie tylko do cia�a, ale i do umys�u. Pochyla si� i szepce mu do ucha:
��S�yszysz mnie?
Manfred si� szarpie. Usta ma zakneblowane, palce sklejone. �wietnie. Brak kana�u zwrotnego. Jest bezbronny.
��Tak by� si� czu� jako tetraplegik. Przykuty do ��ka przez uszkodzenie nerw�w motorycznych. Uwi�ziony w ciele przez nowy wariant Creutzfeldta-Jakoba od ob�erania si� zaka�onymi hamburgerami. Mog�abym ci� naszprycowa� MPTP i le�a�by� tak do ko�ca �ycia, sraj�c do woreczka i sikaj�c przez rurk�. Nie mog�c m�wi�, nie maj�c nikogo, kto by si� tob� zajmowa�. Jak my�lisz, dobrze by ci by�o?
Mimo kulki w ustach usi�uje co� mrukn�� czy zaskomle�. Pam podwija sp�dnic� do pasa, wchodzi na ��ko i siada na nim okrakiem. Okulary odgrywaj� sceny, kt�re nagra�a poprzedniej zimy w okolicach Cambridge � garkuchnie, schroniska. Kl�ka nad nim, szepcz�c mu do ucha.
��Dwana�cie milion�w podatku, skarbie, oni my�l�, �e tyle w�a�nie im wisisz. A ile jeste� winien mnie, jak ci si� wydaje? To sze�� milion�w dochodu netto, Manny, sze�� milion�w, kt�re odj��e� od ust swoim wirtualnym dzieciom.
Kr�ci g�ow�, jakby pr�bowa� si� sprzecza�. To nic nie da � Pam uderza go mocno w policzek, ekscytuje si� przera�eniem na twarzy.
��Dzisiaj obserwowa�am, jak oddajesz komu� niezliczone miliony. Miliony dla bandy skorupiak�w i jakiego� pirata autostradowego z Massachusetts! Ty draniu. Wiesz, co powinnam ci zrobi�?
Kuli si�, niepewny, czy m�wi serio, czy po prostu chce go podnieci�. �wietnie.
Nie ma sensu przed�u�a� rozmowy. Pam pochyla si�, a� czuje na uchu jego oddech.
��Mi�cho i umys�, Manny, mi�cho i umys�. Ciebie mi�cho nie interesuje, co? Tylko umys�. Zanimby� zauwa�y� co� w fizycznej przestrzeni, mogliby ci� �ywcem ugotowa�. Jak jedn� z tych langust w garnku.
Si�ga pod siebie i zdziera na�elowany woreczek, ods�aniaj�c penisa: jest sztywny jak ko�ek, od �rodk�w obni�aj�cych ci�nienie, ociekaj�cy �elem, nieczu�y. Prostuj�c si�, powoli go dosiada. Boli mniej, ni� si� spodziewa�a, a uczucie jest diametralnie r�ne od wszystkich znanych. Zaczyna si� nachyla�, chwyta go za napi�te ramiona, czuje t� ekscytuj�c� bezbronno��. Nie mo�e si� opanowa�. Od intensywno�ci wra�enia omal nie przegryza sobie wargi. Potem zn�w si�ga w d� i masuje go a� zaczynaj� si� spazmy, niekontrolowany dygot. Jedyne dzia�aj�ce urz�dzenie wyj�ciowe wlewa w ni� darwinowsk� rzek� jego kodu �r�d�owego.
Zsuwa si� z jego ud i resztk� superglue starannie skleja sobie wargi sromowe. Ludzie sami z siebie nie wydzielaj� czop�w utrzymuj�cych nasienie, a ona, cho� jest p�odna, chce mie� absolutn� pewno��. Klej wytrzyma dzie� czy dwa. Czuje gor�co, wypieki, prawie nie mo�e si� opanowa�. Rozpala j� gor�czkowa nadzieja. W ko�cu go dopad�a.
Zdejmuje mu okulary. Manfred ma nagie i bezbronne oczy, odarte ze wszystkiego poza j�drem umys�u, niemal transcendentnego.
��Jutro rano, po �niadaniu, mo�esz przyj�� i podpisa� umow� ma��e�sk� � szepcze mu do ucha. � W przeciwnym razie skontaktuj� si� z tob� moi prawnicy. Twoi rodzice za�ycz� sobie jakiej� imprezy, ale to za�atwimy p�niej.
Wwierca si� w ni� wzrokiem, wi�c w ko�cu Pam ust�puje i odpina knebel, potem ca�uje go czule w policzek. Prze�yka �lin�, kaszle i odwraca wzrok.
��Ale czemu? Czemu w ten spos�b? � pyta Manfred.
Pam poklepuje go po piersi.
��Chodzi o prawo w�asno�ci. � Zastanawia si� chwil�. � W ko�cu przekona�e� mnie do swojego agalmicznego �wira, tego twojego rozdawnictwa w zamian za dozgonn� wdzi�czno��. Nie chcia�am straci� ci� na rzecz bandy jakich� langust czy przetransferowanych kociak�w, czy tego, kto tam odziedziczy t� inteligentn� osobliwo��, kt�r� starasz si� stworzy�. Postanowi�am wi�c pierwsza wzi�� co moje. Kto wie? Za par� miesi�cy zwr�c� ci now� istot� inteligentn� i b�dziesz si� m�g� ni� zajmowa� ile tylko dusza zapragnie.
��Ale nie musia�a� w ten spos�b�
��Nie musia�am? � Schodzi z ��ka i obci�ga sukienk�. � Manny, ty za �atwo wszystko rozdajesz! Musisz zwolni�, bo inaczej nic nie zostanie. � Nachyla si� nad ��kiem, kapie acetonem na palce jego lewej r�ki, potem otwiera kajdanki. Buteleczk� rozpuszczalnika zostawia na tyle blisko, �eby m�g� si� uwolni�.
��Do zobaczenia jutro. Pami�taj, po �niadaniu.
Jest ju� w drzwiach, kiedy Manfred wo�a:
��Ale nie powiedzia�a�, dlaczego!
��Pomy�l, �e to taki spos�b na rozsiewanie swoich mem�w � odpowiada, posy�aj�c mu ca�usa, potem zamyka drzwi. Nachyla si� i troskliwie ustawia pod nimi kolejny karton zawieraj�cy przetransferowanego kociaka. Nast�pnie wraca do swojego apartamentu, �eby zacz�� organizowa� alchemiczny �lub.
Trzy lata p�niej Manfred jest ci�gle w drodze. Szarookie fatum �ciga go nieprzejednanie, poprzez s�d rozwodowy, czaty i spotkania Mi�dzynarodowego Awaryjnego Funduszu Walutowego. W tym radosnym oberku to on prowadzi. I wcale nie ucieka � po prostu odkry� powo�anie. W staro�ytnym mie�cie Rzymie chce stawi� czo�o prawom ekonomii. Zorganizuje koncert na rzecz maszyn posiadaj�cych dusz�. Nada wolno�� sp�kom, przy okazji obalaj�c w�oski rz�d.
A potw�r pod��a za nim jak cie�, nie odst�puje go ani na krok i nigdy si� nie zatrzymuje.
Manfred wraca do Europy przez lotnisko, kt�rego wystr�j jest dwudziestowieczn� mieszank� chromu i kilometr�w rur, a� barbarzy�sk� w swym starzej�cym si� splendorze ery atomowej. G�adko przechodzi odpraw� i idzie przez d�ug�, pe�n� pog�osu hal� przylot�w, pr�buj�c jeden po drugim miejscowych strumieni medialnych. Jest listopad i mened�erowie portu lotniczego, nieudolnie pr�buj�c nada� mu wystr�j aktualny, od�wi�tny i radosny, wymy�lili ostateczne rozwi�zanie problemu Bo�ego Narodzenia � masow� egzekucj� pluszowych Miko�aj�w i elf�w. Ich bezw�adne cia�a wisz� pod sufitem co kilka metr�w, stopy drgaj� od czasu do czasu w animatronicznym przed�miertnym skurczu, wygl�da to jak zbrodnia wojenna w sklepie z zabawkami. Dzisiejsze korporacje, coraz bardziej zautomatyzowane, nie rozumiej� idei �mierci, my�li Manfred, mijaj�c wtulone w matki wystraszone dzieci. Ta nie�miertelno�� jest utrudnieniem w kontaktach z �ywi�cymi je lud�mi � nie mog� przez to zrozumie� jednego z g��wnych czynnik�w motywuj�cych bia�kowych �ywicieli. No c�, wcze�niej czy p�niej trzeba b�dzie co� z tym zrobi� � powtarza sobie.
Darmowe kana�y medialne s� tu bardziej zag�szczone i obficiej nawi�zuj� do siebie nawzajem ni� w Ameryce prezydenta Santoruma. Chocia� akcent maj� inny. Luton, czwarte, peryferyjne londy�skie lotnisko m�wi nad�tym, nosowym tonem, jak pozuj�cy na wy�sze sfery Australijczyk: �Witaj, nieznajomy! Masz w kieszeni m�zg czy po prostu cieszysz si�, �e mnie my�lisz? Sprawd� na Watford Informatics � najnowsze modu�y kognicyjne i �enuj�ce filmiki reklamowe�. Skr�ca za r�g i trafia w ciasn� luk� mi�dzy kontuarem odbioru baga�u a grup� pijanych Belg�w, kibic�w wy�cig�w traktor�w, podczas gdy lewe szk�o okular�w usi�uje mu co� pilnie powiedzie� o kolumbijskiej infrastrukturze kolejowej. Kibice nosz� na twarzach niebieskie barwy, skanduj� co�, co nieprzyjemnie kojarzy si� z pradawnym brytyjskim okrzykiem wojennym � �Wemberrrrly, Wemberrrrly!� � a w cyberprzestrzeni ci�gn� tak�e przez hal� przylot�w gigantyczny wirtualny traktor-totem. Manfred wybiera jednak odbi�r baga�u.
Gdy wchodzi w stref� odbioru baga�u, kurtka mu sztywnieje, a okulary ciemniej�; s�yszy nawo�uj�ce w�a�cicieli zagubione dusze walizek. Upiorny lament wywo�uje smutek u wszystkich jego akcesori�w, przez chwil� jest tak przestraszony, �e omal nie wy��cza bocznikowego interfejsu limbicznego we wzg�rzu, pozwalaj�cego mu odczuwa� ich emocje. Ostatnio nie przepada za emocjami, nie podczas tych m�cz�cych spraw rozwodowych, nie kiedy Pam chce go zmusi� do krwawej ofiary; ju� wola�by, �eby mi�o�ci, nienawi�ci i poczucia straty nigdy nie wynaleziono. Lecz, �eby pozosta� na bie��co ze �wiatem, potrzeba maksymalnego dost�pnego pasma transmisyjnego, dlatego za ka�dym razem, gdy jego obuwiu spodoba si� glans jakiej� mo�dawskiej piramidki finansowej, czuje to a� w sercu. �Cicho tam�, glifuje do swego niesfornego stadka agent�w, �nie s�ysz� w�asnych my�li!�.
��Dzie� dobry panu, mi�ego dnia, czym mog� s�u�y�? � odzywa si� piskliwie ��ta, plastikowa walizka na kontuarze.
Manfred nie daje si� nabra�: widzi stalinowsk� regu�� podleg�o�ci s�u�bowej przykuwaj�c� j� do z�owrogiego, skrytego pod blatem, pozbawionego twarzy terminalu kasowego, agenta korporacyjnej biurokracji Brytyjskiego Nadzoru Lotniczego. Ale nic nie szkodzi, tutaj tylko walizki powinny czu� si� zagro�one pozbawieniem wolno�ci.
��Tylko si� rozgl�dam � mruczy.
Zreszt� to prawda. Wskutek nie do ko�ca przypadkowej kryptograficznej procedurki przekierowuj�cej w serwerze obs�uguj�cym rezerwacje lot�w jego walizka jest w drodze do Mombasy, gdzie pewnie przetn� jej rdze� kr�gowy i wskrzesz� j� w s�u�bie jakiego� afryka�skiego cyber-Fagina. Manfredowi to nie przeszkadza � mia� w niej tylko statystycznie standardow� mieszanin� u�ywanych ciuch�w i przybor�w toaletowych, zreszt� wy��cznie po to, �eby przekona� lotniskowy system profilowania pasa�er�w, �e nie jest jakim� psychopat� czy terroryst� � ale przed wylotem trzeba zape�ni� t� luk� w inwentarzu. Musi wzi�� jak�� zast�pcz� walizk�, �eby przy wyje�dzie z supermocarstwa mie� tyle samo baga�u co przy przylocie � u szczytu transatlantyckiej wojny handlowej pomi�dzy protekcjonistami Nowego �wiata i globalistami Starego lepiej unikn�� oskar�enia o przemyt fizycznych towar�w. Przynajmniej taka jest jego wersja i jej si� b�dzie trzyma�.
Przed lad� stoi ca�y szereg nieodebranych toreb, z braku w�a�cicieli wystawionych na sprzeda�. Niekt�re s� mocno sfatygowane, ale pomi�dzy nimi stoi porz�dna torba, z wbudowanymi indukcyjnie �adowanymi k�kami i silnym poczuciem lojalno�ci; dok�adnie taki sam model jak jego poprzednia. Odpytuje j� i widzi nie tylko GPS, ale i system �ledzenia Galileo, s�ownik geograficzny wielko�ci niegdysiejszego serwera plik�w oraz �elazne postanowienie wskoczenia za swym w�a�cicielem cho�by do ognia. A tak�e dok�adnie tak�, jak trzeba, rys� u do�u na lewym boku.
��Ta ile kosztuje? � pyta przewodnika stada na ladzie.
��Dziewi��dziesi�t euro � brzmi wypowiedziana �agodnym tonem odpowied�.
Manfred wzdycha.
��Postara�by� si� bardziej. � W czasie, kiedy udaje im si� dogada� na siedemdziesi�t pi��, indeks Hang Sen spada o czterna�cie i szesna�cie setnych punktu, a niedobitki NASDAQ-a wspinaj� si� o dwa i jeden. � Stoi.
Manfred ciska wirtualn� got�wk� w brutaln� twarz terminala kasowego, a ten uwalnia walizk�, nie�wiadom, �e za prawo wzi�cia akurat tego baga�u Macx zap�aci� ju� znacznie wi�cej. Manfred pochyla si� i spogl�da w kamer� na r�czce.
��Manfred Macx � m�wi cicho. � Za mn�.
Czuje, jak r�czka si� nagrzewa, gdy wdrukowuj� si� w ni� jego odciski palc�w, cyfrowe i fenotypowe. Potem Manfred si� odwraca i z tocz�cym si� u nogi nowym baga�em wychodzi z targu niewolnik�w.
Po kr�tkiej podr�y poci�giem Manfred melduje si� w hotelu w Milton-Keynes. Z okna pokoju przygl�da si� s�o�cu zachodz�cemu za przes�aniaj�ce horyzont betonowe krowy. Pok�j jest funkcjonalny, na natr�tnie naturalistyczny spos�b, wsz�dzie rattan, p�dzone si�� egzotyczne drewno i konopne kilimy kryj�ce betonowe �ciany i instalacje. Siada w fotelu, ze szklaneczk� d�inu z tonikiem, r�wnolegle ch�on�c najnowsze rynkowe wie�ci i pas�c si� na wielokana�owych strumieniach. Zauwa�a, �e jego reputacja bez szczeg�lnego powodu wzros�a dzi� o dwa procent. Dziwne. Grzebi�c dalej, odkrywa, �e wszystkim troch� wzros�a � to jest, ka�demu, kto ma j� publicznie notowan�. Ca�kiem jakby rozproszone internetowe serwery reputacji zwietrzy�y hoss�. Mo�e w�a�nie powstaje jaka� globalna ba�ka uczciwo�ci?
Manfred marszczy czo�o, potem pstryka palcami. Walizka podtacza si� ku niemu.
��W�a�ciciel? � pyta.
��Manfred Macx � odpowiada troch� nie�mia�o baga�.
��Nie. Poprzedni.
��Nie rozumiem pytania.
��Otw�rz si� � wzdycha.
Zatrzaski chowaj� si� ze szmerem. Twarda pokrywa unosi si� ku niemu. Manfred zagl�da do �rodka, �eby sprawdzi� zawarto��.
Walizka jest pe�na szumu.
Witaj we wczesnym XXI stuleciu, cz�owieku.
W Milton-Keynes jest noc, w Hongkongu wschodzi s�o�ce. Prawo Moore�a nieub�aganie dzia�a dalej, ci�gn�c ludzko�� ku niepewnej przysz�o�ci. ��czna masa planet Uk�adu S�onecznego wynosi oko�o 2 x 1027 kilogram�w. Kobiety ca�ego �wiata rodz� czterdzie�ci pi�� tysi�cy dzieci dziennie, co daje 1023 MIPS-�w mocy obliczeniowej. Na tym samym �wiecie linie fabryczne od niechcenia trzaskaj� trzydzie�ci milion�w mikroprocesor�w dziennie � tak�e 1023 MIPS-�w. Za dziesi�� miesi�cy wi�kszo�� przyrastaj�cej w Uk�adzie S�onecznym mocy obliczeniowej b�dzie si� po raz pierwszy mie�ci� w maszynach. Za kolejne dziesi�� lat uk�adowa moc przetwarzania zbli�y si� do krytycznego progu 1 MIPS na gram � milion rozkaz�w na sekund� na gram materii. Potem tylko osobliwo�� � punkt zbiegu, poza kt�rym ekstrapolowanie post�pu nie ma ju� sensu. Od tego nag�ego impulsu inteligencji dzieli nas ju� jednocyfrowa liczba lat�
Aineko zwija si� na poduszce obok g�owy Manfreda, �agodnie mrucz�c pogr��onemu w niespokojnym �nie w�a�cicielowi. Na zewn�trz jest ciemno; samochody jad� na autopilotach, �wiat�a maj� przy�mione, by nad u�pionym miastem mog�a si� jarzy� Droga Mleczna. Ich ciche, zasilane ogniwami paliwowymi silniki nie przeszkadzaj� Manfredowi we �nie. Kot-robot czuwa na stra�y, wygl�daj�c intruz�w, kt�rych nie ma, poza szepcz�cymi duchami metakory Manfreda, wszczepiaj�cymi w jego sny swoje wektory stan�w.
Metakora � rozproszony ob�ok programowych agent�w, kt�ry otacza go w przestrzeni sieciowej, po�yczaj�c sobie cykle procesora od nadarzaj�cych si� okolicznych procesor�w (na przyk�ad kota-robota) � jest cz�ci� Manfreda w takim samym stopniu, jak siedz�ca w czaszce wsp�lnota umys��w: jego my�li migruj� do niej, generuj�c nowe agenty poszukuj�ce nowych do�wiadcze�, kt�re w nocy wracaj� si� m�ci� i dzieli� si� wiedz�.
Manfred �pi i �ni o alchemicznym �lubie. Ona czeka na niego przy o�tarzu, w czarnej sukni bez rami�czek, odziane w r�kawiczki d�onie dzier�� l�ni�ce chirurgiczne narz�dzia.
��W og�le nie b�dzie bola�o � wyja�nia, poprawiaj�c mu paski. � Potrzebny mi tylko tw�j genom, fenotyp rozszerzony mo�e poczeka� na razie. � Oblizuje krwistoczerwone usta. Dotyk stali. Potem przedstawia mu wyliczenie nale�nego podatku dochodowego.
Nie ma w tym �nie ani grama przypadku. Gdy go �ni, mikroelektrody pobudzaj� wra�liwe neurony podwzg�rza. Na widok jej twarzy ogarnia go odraza, wstyd i uczucie bezbronno�ci. Metakora Manfreda, �eby u�atwi� mu rozw�d, pr�buje pozbawi� go uwarunkowania tej dziwacznej mi�o�ci. Pracuje nad nim od tygodni, lecz on wci�� pragnie dotyku jej bicza, poni�enia przez jej dominacj�, w�ciek�o�ci na wie�� o podatkach nie do zap�acenia, wymagalnych razem z odsetkami.
Aineko obserwuje go z poduszki, mrucz�c nieustannie. Wysuwane co chwila i chowane pazury mi�tosz� po�ciel � najpierw jedna �apa, potem druga. Aineko jest pe�en pradawnej kociej m�dro�ci, zainstalowanej w czasach, gdy pani i pan wymieniali si� jeszcze danymi i p�ynami ustrojowymi, a nie prawniczymi dokumentami. Dzi�, dzi�ki jej hobbystycznemu zainteresowaniu koci� neuroanatomi�, jest bardziej kotem ni� robotem. Aineko wie, �e Manfred prze�ywa niewypowiedziane neurasteniczne udr�ki, ale w�a�ciwie ma to w dupie, o ile zasilanie jest dobre i nie pojawia si� �aden intruz.
Zwija si� w k��bek i przy��cza do �pi�cego Manfreda. �ni o sterowanych laserem myszach.
Raptownie budzi go przenikliwy d�wi�k domagaj�cego si� reakcji hotelowego telefonu.
��Halo? � m�wi be�kotliwie.
��Pan Manfred Macx? � g�os jest ludzki, chropawy, z akcentem ze Wschodniego Wybrze�a.
��Tak? � Manfred z trudem si� podnosi. Wn�trze jamy ustnej przypomina mu wn�trze grobowca, a oczy nie chc� si� otwiera�.
��Adam Glashwiecz, z kancelarii Smoot, Sedgwick Associates. Czy to pan jest dyrektorem sp�ki nazywaj�cej si�, eee� agalmic, kropka, holdings, kropka, root, kropka, sto osiemdziesi�t cztery, kropka, dziewi��dziesi�t siedem, A jak Anna, B jak Barbara, pi��?
��Hm. � Manfred mruga i przeciera oczy. � Prosz� chwileczk� zaczeka�. � Gdy siatk�wkowe powidoki bledn�, zak�ada okulary i je w��cza. � Jeszcze sekund�. � Przegl�darki i menu odbijaj� si� rykoszetem od zaspanych oczu. � Czy mo�e pan powt�rzy� nazw�?
��Oczywi�cie. � Glashwiecz cierpliwie wszystko powtarza. Brzmi, jakby by� r�wnie zm�czony, jak Manfred.
��Hm. � Manfred znajduje j� dryfuj�c� na trzecim poziomie w g��b skomplikowanej hierarchii obiekt�w. Miga, chce co� zasygnalizowa�. Priorytetowe przerwanie, przychodz�cy pozew s�dowy, kt�ry jeszcze nie rozpropagowa� si� w g�r� drzewa dziedziczenia. D�ga obiekt przegl�dark� w�a�ciwo�ci. � Obawiam si�, prosz� pana, �e nie jestem dyrektorem tej firmy. Wygl�da na to, �e jestem tam zatrudniony jako podwykonawca techniczny, bez uprawnie� kierowniczych, raportuj�cy bezpo�rednio do prezesa, ale szczerze m�wi�c, pierwszy raz o tej firmie s�ysz�. Je�li pan chce, mog� panu powiedzie�, kto jest jej szefem.
��Tak? � Prawnik wydaje si� niemal zainteresowany.
Manfred domy�la si� teraz dlaczego: on siedzi w New Jersey, tam pewnie jest jaka� trzecia rano.
G�os wyostrza mu z�o�liwo��, rewan� za obudzenie.
��Prezesem zarz�du agalmic.holdings.root.184.97.AB5 jest agalmic. holdings.root.184.97.201. Sekretarka to agalmic.holdings.root.184.D4, a przewodnicz�cy rady nadzorczej � agalmic.holdings.root.184.E8.FF. Wszystkie udzia�y nale�� w r�wnych proporcjach do tych trzech firm, mog� te� panu powiedzie�, �e ich statuty s� napisane w Pythonie. A teraz �ycz� mi�ego dnia!
Uderza w przycisk telefonu przy ��ku i siada, ziewaj�c, po czym, zanim zd��� mu znowu przeszkodzi�, wciska �Prosz� nie przeszkadza�. Po chwili wstaje, przeci�ga si�, potem idzie do �azienki, �eby umy� z�by, uczesa� si� i zastanowi�, sk�d przyszed� ten proces i jak zwyk�emu cz�owiekowi uda�o si� przebi� a� do niego przez t� sie� zrobotyzowanych firm.
Jedz�c �niadanie w hotelowej restauracji, Manfred postanawia dla odmiany zrobi� co� nietypowego: na chwil� wzbogaci� si� samemu. To zmiana � przewa�nie specjalizuje si� we wzbogacaniu innych ludzi. Nie wierzy w gospodark� niedoboru, gry o sumie zerowej, ani konkurencj� � jego �wiat jest zbyt szybki i g�sty od informacji, �eby si� bawi� jeszcze w jakie� ma�pie hierarchie. Chocia� obecna sytuacja wymaga czego� radykalnego: na przyk�ad, �eby na chwil� sta� si� miliarderem i wtedy w sekund� strz�sn�� z siebie t� ugod� rozwodow� � uciec drapie�cy jak przebieg�a ksi�gowa o�miornica, skrywaj�c si� w chmurze w�asnego czarnego atramentu.
Pam �ciga go przede wszystkim z powod�w ideologicznych � wci�� nie wybi�a sobie z g�owy zesz�owiecznej idei pa�stwa jako dominuj�cego superorganizmu � ale tak�e dlatego, �e na sw�j osobliwy spos�b go kocha, a �adna szanuj�ca si� domina w �yciu nie zniesie odtr�cenia przez w�asnego niewolnika. Jest nawr�con� konserwatystk� nale��c� do pierwszego pokolenia dorastaj�cego po ko�cu stulecia Ameryki. Motywowana ch�ci� naprawienia chyl�cego si� ku upadkowi ustroju federalnego, zanim zawali si� pod ci�arem rachunk�w za opiek� medyczn�, zagranicznego awanturnictwa i rozpadaj�cej si� infrastruktury, nie waha si� przed zaprzeczeniem samej sobie, prowokacj�, drapie�nym merkantylizmem, nieczystymi zagraniami i wszystkimi innymi sztuczkami, kt�rymi mo�e sobie poprawi� wyniki. Nie pochwala tego, �e Manfred lata sobie dooko�a �wiata na darmowych s�u�bowych przepustkach, przynosi fortun� nieznajomym, tego, �e jakim� sposobem nigdy nie potrzebuje pieni�dzy. Widzi jego notowania na serwerach reputacji, o trzydzie�ci punkt�w g�ruj�ce nad IBM-em: wszystkie wska�niki efektywno�ci, etyki, dobrego imienia plasuj� go powy�ej nawet najbardziej fundamentalistycznych open-source�owych firm informatycznych. Poza tym, przecie� wie, �e on pragnie jej brutalnej mi�o�ci i chcia�by odda� si� jej do ko�ca. Wi�c dlaczego ucieka?
Pow�d ucieczki jest o wiele bardziej prozaiczny. Ich nienarodzona c�rka jest zamro�on� w ciek�ym azocie dziewi��dziesi�ciosze�ciogodzinn� blastul�. Pam da�a si� zarazi� paso�ytniczym memem Rodzic�w Tradycyjnych Dzieci. RTD nie zgadzaj� si� na kom�rkow� rekombinacj� genetyczn� � odmawiaj� poddania dzieci badaniom przesiewowym na daj�ce si� poprawi� wady. Je�li jest co�, czego Manfred naprawd� nie trawi, to w�a�nie idei, �e natura wie lepiej � cho� Pam w�a�ciwie nie o to chodzi. Po kolejnej ognistej k��tni uciek�, �eby zn�w lata� szybko i swobodnie, produkowa� nowe pomys�y jak memetyczne dynamo i �ywi� si� hojno�ci� nowego paradygmatu. Wniosek o rozw�d z powodu niedaj�cych si� pogodzi� r�nic ideologicznych. Nie b�dzie ju� seksu w sk�rach i z pejczykiem.
Przed odjazdem TGV do Rzymu Manfred postanawia odwiedzi� wystaw� lataj�cych modeli samolot�w. To �wietne miejsce, �eby zaczepi� ci� tajny wsp�pracownik CIA � a sugerowano mu, �e kto� taki si� tam znajdzie, a poza tym, lataj�ce modele to w tym dziesi�cioleciu sam szczyt hackerskiej mody. Dodaj do lataj�cych pojazd�w z balsy mikromechanik�, kamery i sieci neuronowe, a otrzymasz nast�pn� generacj� niewykrywalnych wojskowych samolot�w: pokaz talent�w kipi�cy �yciem, jak niegdysiejsze konwenty hacker�w. Ta akurat impreza odbywa si� w wynajmowanej na tego typu sp�dy koroduj�cej hali podmiejskiego supermarketu. Panuj�ca tam pustka jest znakiem czas�w � wszechobecnej sieci i drogiej benzyny. (Zrobotyzowany magazyn obok jest pe�en gor�czkowej krz�taniny przy pakowaniu dostarczanych do domu przesy�ek. Ludzie � oboj�tne, pracuj� zdalnie czy t�ocz� si� w fizycznych biurach � nadal potrzebuj� je��).
Dzi� jednak w hali po artyku�ach spo�ywczych jest mn�stwo ludzi. Fruwaj�ce owady nie z tej ziemi gro�nie brz�cz� nad pustymi ladami rze�niczymi, nie boj�c si� pora�enia pr�dem. Wielkie monitory nad przeszklonymi lod�wkami wy�wietlaj� dziwaczny, skokowo od�wie�any, tr�jwymiarowy koszmar, odmalowany wy��cznie syntetycznymi barwami radaru. Stoisko z produktami do higieny intymnej odturlano na bok, �eby zrobi� miejsce na gigantyczny, opakowany w plastik tampon, maj�cy pi�� metr�w d�ugo�ci i sze��dziesi�t centymetr�w �rednicy � wyrzutni� mikrosatelit�w i konferencyjny obiekt reklamowy, wstawiony tu przez sponsor�w imprezy, w oczywisty spos�b poluj�cych na rozkwitaj�ce talenty maniak�w in�ynierii.
Okulary Manfreda przechodz� na zoom i dostrzegaj� wyj�tkowo eleganckiego, tr�jp�atowego fokkera, przeciskaj�cego si� z brz�czeniem przez t�um na wysoko�ci oczu. Manfred puszcza obraz z kamer w czasie rzeczywistym na swoj� witryn� webow�. Fokker wykonuje ciasnego imelmana pod pokrytymi kurzem rurami poczty pneumatycznej do przesy�ania got�wki, potem trafia na trop F-104G. Luftwaffe z I wojny i zimnej wojny p�dz� po niebie, bawi�c si� w zawi�ego berka. Manfred jest tak zaabsorbowany �ledzeniem ich, �e omal nie potyka si� o bia�� rur� wyrzutni.
��Ej, Manfred! Uwa�aj troch�,
Manfred kasuje samoloty i rozgl�da si�.
��Czy my si� znamy? � pyta grzecznie, cho� ju� czuje uk�ucie rozpoznania.
��Amsterdam, trzy lata temu. � Kobieta w dwurz�dowym garniturze unosi brwi, ale jego interpersonalna sekretarka ju� j� sobie przypomina i szepcze mu do ucha.
��Annette, z marketingu Arianespace?
Kobieta kiwa g�ow�.
Manfred wbija w ni� wzrok.
Annette wci�� ubiera si� zgodnie z zesz�owieczn� mod� retro, kt�ra tak zmyli�a go za pierwszym razem � wygl�da jak agent Secret Service z epoki Kennedy�ego: w�osy przyci�te przy sk�rze i rozja�nione, jak gniewny je� albinos, bladoniebieskie szk�a kontaktowe, czarny krawat, w�skie klapy. Tylko odcie� sk�ry sugeruje berberyjskich przodk�w. W klipsach ma nieustannie filmuj�ce kamery. Gdy widzi jego reakcj�, uniesione brwi opadaj� i na twarz wyp�ywa krzywy u�miech.
��Pami�tam � m�wi Manfred. � Taka knajpka w Amsterdamie. Co tu robisz?
��No przecie�� � Annette gestem d�oni ogarnia ca�� imprez� -�taki sp�d talent�w� � Eleganckie wzruszenie ramionami, machni�cie ku orbitalnemu tamponowi. � Sami zdolni. W tym roku szukamy ludzi. Je�li chcemy wr�ci� na rynek orbitalny, musimy zatrudnia� tylko najlepszych. Zapale�c�w, a nie odsiadywaczy dupogodzin, in�ynier�w, kt�rzy s� w stanie konkurowa� z najlepszymi singapurskimi fachowcami.
Manfred po raz pierwszy zauwa�a dyskretne logo firmy na boku boostera.
��Ju� sami tego nie produkujecie? � pyta.
Annette krzywi si�, wyja�niaj�c z wymuszon� nonszalancj�:
��W ostatnich latach bardziej dochodowe by�y kosmiczne hotele. Szefostwo ma gdzie� rakietowy biznes. Jak m�wi�, rzeczy, kt�re lataj� szybko i wybuchaj�, s�
Manfred kiwa g�ow� � jej klipsy nagrywaj� dla korporacyjnych audytor�w wszystko, co m�wi.
��Ciesz� si�, �e Europa wraca na rynek rakiet � odpowiada powa�nie. � Kiedy biznes nanoreplikacji strukturalnej na dobre si� rozrusza, to b�dzie bardzo wa�na sprawa. Strategiczny atut dla ka�dej korporacji w bran�y, cho�by sieci hoteli.
Zw�aszcza teraz, kiedy NASA si� zwin�o i wy�cig o Ksi�yc rozgrywa si� mi�dzy Chinami i Indiami, dodaje cierpko w my�lach. Jej �miech brzmi jak kurant na szklane dzwonki.
��A ty,
��No� � teraz jego kolej wzruszy� ramionami � liczy�em, �e spotkam jakiego� agenta CIA, ale chyba nie przyszli.
��I nic dziwnego � odpowiada z roz�aleniem Annette. � CIA my�li, �e bran�a kosmiczna le�y i kwiczy. Ba�wany! � M�wi w tym tonie przez minut�, z i�cie paryskim wigorem i bezczelno�ci� wyliczaj�c niedostatki Centralnej Agencji Wywiadowczej. � Odk�d weszli na gie�d�, s� prawie tak kiepscy jak Associated Press i Reuters � dodaje. � Te ich serwisy prasowe! A poza tym, to� hm� sk�pirad�a. CIA w og�le nie rozumie, �e je�li wolni strzelcy-wywiadowcy maj� prze�y�, za dobre informacje trzeba p�aci� po cenach rynkowych. �miechu warta firma. Dezinformacj� mo�na im wcisn�� prawie tak �atwo, jak w Biurze Plan�w Specjalnych� � Przesuwa palcami po kciuku w ge�cie symbolizuj�cym liczenie banknot�w. Nad jej g�ow� nurkuje niesamowicie zwinny miniaturowy ornitopter, jako kropka nad �i�. Potem robi podw�jne salto w ty� i odfruwa w kierunku stoiska z trunkami.
Iranka w sk�rzanej minisukience bez plec�w i niemal przezroczystym szalu przeciska si� ku nim i indaguje, ile kosztuje taki mikrobooster. Jest niezadowolona, �e Annette pr�buje odes�a� j� na stron� producenta, Annette za� z kolei wyra�nie si� rumieni, gdy po dziewczyn� przychodzi jej facet � osza�amiaj�cy m�ody pilot wojskowy.
��Tury�ci � mruczy, potem zauwa�a, �e Manfred gapi si� w przestrze�, przebieraj�c palcami. � Manfred?
��Eee� co?
��Wiesz co, stoj� tu ju� sze�� godzin i zaraz odpadn� mi stopy. � Chwyta si� za lewe rami� i ostentacyjnie odpina klipsy, wy��czaj�c je. � Je�li ci powiem, �e mog� wrzuci� depesz� do wewn�trznego serwisu CIA, zaprosisz mnie do restauracji na kolacj� i powiesz to, co w�a�ciwie chcesz powiedzie�?
Witamy w drugim dziesi�cioleciu XXI wieku; to druga dekada w historii ludzko�ci, odk�d inteligencja otoczenia wykazuje objawy wzrostu, �eby sprosta� popytowi.
Wieczorne wiadomo�ci ze �wiata s� dzi� mocno przygn�biaj�ce. W Maine partyzanci zwi�zani z Rodzicami Tradycyjnych Dzieci og�osili, �e pod�o�yli bomby logiczne w genetycznych skanerach klinik prenatalnych, przez co daj� one fa�szywe pozytywne wyniki przy sprawdzaniu chor�b dziedzicznych. Na razie szkody wynosz� sze�� nielegalnych aborcji i czterna�cie pozw�w.
Mi�dzynarodowa Konwencja ds. Praw do Publicznych Odtworze� odbywa trzeci� rund� rozm�w kryzysowych, pr�buj�c powstrzyma� ostateczny upadek re�imu kontroluj�cego muzyczne licencje. Z jednej strony, beton zwi�zany z Copyright Control Association of America naciska na wprowadzenie ogranicze� w powielaniu zmienionych stan�w emocjonalnych zwi�zanych z medialnymi przedstawieniami: by zademonstrowa�, �e m�wi� powa�nie, dw�m �in�ynierom oprogramowania� Kalifornii przestrzelono kolana, wytarzano ich w smole i pierzu, a cia�a pozostawiono pod plakatami oskar�aj�cymi ich o �reverse engineering� fabu� filmowych z wykorzystaniem awatar�w zmar�ych, niepodlegaj�cych ju� ochronie aktor�w i aktorek.
Po drugiej stronie p�otu Stowarzyszenie Wolnych Artyst�w ��da prawa do publicznego wykonywania muzyki bez kontraktu z wytw�rni� p�ytow� i pot�pia CCAA jako narz�dzie aparatczyk�w rosyjskiej mafii, kt�rzy w ramach pr�b legalizacji swoich biznes�w kupili j� od dogorywaj�cego przemys�u muzycznego. Dyrektor FBI, Leonid Kujbyszew, w odpowiedzi dementuje, jakoby Mafija by�a w Stanach Zjednoczonych licz�c� si� si��. Lecz pozycji przemys�u muzycznego nie pomaga chyl�ca si� ku upadkowi ca�a legalna bran�a rozrywkowa � ten upadek od strasznych lat zerowych ca�y czas przy�piesza.
Minimalnie inteligentny wirus atakuj�cy poczt� g�osow�, udaj�cy audytora podatkowego, sieje zam�t w ca�ej Ameryce; szacuje si�, �e na swoim koncie w szwajcarskim banku zebra� ju� osiemdziesi�t miliard�w dolar�w podlegaj�cych konfiskacie zaleg�o�ci podatkowych. Inny wirus zawzi�cie przejmuje prywatne konta bankowe, przelewa dziesi�� procent �rodk�w poprzedniej ofierze i rozsy�a si� do wszystkich w ksi��ce adresowej � taka samonap�dzaj�ca si� piramida finansowa. Co ciekawe, nikt si� specjalnie nie skar�y. Dop�ki trwa usuwanie skutk�w chaosu, dzia�y informatyczne firm tkwi� w stanie oczekiwania, odmawiaj�c przetworzenia jakiejkolwiek transakcji, kt�ra nie przychodzi w postaci atramentu na martwych drzewach.
W Unii Europejskiej rada niezale�nych g��w pa�stw odrzuci�a plany kolejnej pr�by Eurofederalizmu, przynajmniej dop�ki gospodarka nie wyjdzie z obecnego do�ka. W ostatnim miesi�cu wskrzeszono trzy wymar�e gatunki; niestety, gatunki zagro�one wymieraj� teraz po jednym dziennie. Interpol za� �ciga grup� przeciwnik�w modyfikowanej genetycznie �ywno�ci, po tym, jak og�osi�a, �e wszczepi�a do nasion jadalnej dla cz�owieka kukurydzy �cie�k� metaboliczn� syntezy cyjanogennych glikozyd�w. Jak dot�d, nikt nie zmar�, ale konieczno�� sprawdzania p�atk�w �niadaniowych na obecno�� cyjanku powa�nie nadszarpnie zaufanie konsument�w.
Zdaje si� wi�c, �e jedynymi osobami, kt�rym �wietnie si� wiedzie, s� przetransferowane langusty � a przecie� te skorupiaki w �adnym stopniu nie s� lud�mi.
Manfred i Annette gaw�dz� sobie, spo�ywaj�c posi�ek na g�rnym pok�adzie wagonu restauracyjnego TGV tocz�cego si� przez tunel pod kana�em La Manche. Jak si� okazuje, Annette codziennie doje�d�a z Pary�a � nast�pnego przystanku na trasie Manfreda. Z wystawy wys�a� wiadomo�� do Aineko, �eby kot zabra� baga� i przyni�s� go na dworzec St. Pancras, gdzie spotkaj� si� w hali przypominaj�cej pancerz wielkiej, stalowej stonogi. Annette zostawi�a wyrzutni� na noc w hali supermarketu: to tylko pozbawiony paliwa, testowy egzemplarz, bez wi�kszego znaczenia dla bezpiecze�stwa.
Wagon restauracyjny prowadzi nepalska sie� fastfoodowa.
��Czasem mam ochot� nie wychodzi� z poci�gu � m�wi Annette, czekaj�c na sw�j
��O ile nie zatrzymaliby ci� na granicy � mruczy Manfred.
Rosja to jedno z tych pa�stw, kt�re wci�� wymagaj� paszport�w i pytaj� czy jeste� albo kiedykolwiek by�e� antyantykomunist�. Wci�� tkwi w pu�apce krwawej historii. (Cofn�� wideo do �krawata Sto�ypina� i zacz�� wszystko od nowa). A poza tym maj� wrog�w: Bia�ych Rosjan oligarch�w, reketier�w, kt�rym w bran�y w�asno�ci intelektualnej p�aci si� za ochron�. Psychotyczne niedobitki eksperymentu z marksizmem-obiektywizmem z zesz�ego dziesi�ciolecia.
��Ty naprawd� jeste� informatork� CIA?
Annette szczerzy z�by, usta ma niepokoj�co czerwone.
��Od czasu do czasu wysy�am jakie� meldunki. Tyle, �eby mnie nie wywalili.
Manfred kiwa g�ow�.
��Moja �ona ma dost�p do ich niefiltrowanego strumienia.
��Twoja� � Annette urywa. � To j� wtedy pozna�am, prawda? U De Wildemanna? � Widzi wyraz jego twarzy. � Oj, m�j nieszcz�liwy! � Unosi szklank� do toastu. � Nie uk�ada si�, tak?
Manfred wzdycha i te� unosi szklank�.
��Wiesz, po czym pozna�, �e w ma��e�stwie jest �le? Kiedy komunikujesz si� z �on� przez CIA, a ona z tob� przez Urz�d Skarbowy.
��I to zaledwie po pi�ciu latach. � Annette si� krzywi. � Wybacz, �e to powiem, ale nie wygl�da�a na kogo� w twoim typie.
Mi�dzy wierszami kryje si� pytanie i Manfred kolejny raz zauwa�a, �e Annette jest �wietna w przemycaniu podtekst�w.
��Nie jestem pewien, jaki jest ten m�j typ � m�wi, na wp� szczerze.
Ma nieodparte poczucie, �e mi�dzy nim i Pamel� zasz�o co� z�ego nie do ko�ca z ich winy, �e niepostrze�enie rozdzieli�a ich czyja� subtelna interwencja. A mo�e to moja wina, my�li. Czasem nie jest pewien, czy nadal jest cz�owiekiem; zbyt wiele w�tk�w jego �wiadomo�ci �yje poza g�ow�, melduj�c si� tylko, je�li znajd� co� ciekawego. Czasem czuje si� marionetk�, i to go przera�a, jako jeden z wczesnych objaw�w schizofrenii. No i chyba za wcze�nie, �eby kto� pr�bowa� w�amywa� si� do egzokory� a mo�e nie? Teraz jednak owe zewn�trzne w�tki m�wi� mu, �e podoba im si� Annette, kiedy jest sob�, a nie trybikiem w bia�kowej maszynerii zarz�du Arianespace. Lecz ten wci�� cz�owieczy fragment osobowo�ci nie jest pewien, na ile ma sobie samemu ufa�.
��Chcia�bym by� sob�, a ty?
Annette wzrusza ramionami. Kelner stawia przed ni� talerz.
��Jestem tylko prost� pary�ank�, prawda? M�od� naiwn�, urodzon� w r�owych latach
��Taa, jasne. � Przed Manfredem pojawia si� talerz. � A ja jestem prostym ch�opkiem znad autostrady w Massachusetts, z mikrowy�u demograficznego. � Odchyla ro�ek omletu i przygl�da si� jedzeniu w �rodku. � Urodzony w s�onecznych latach stulecia Ameryki.
D�ga widelcem niezidentyfikowan� bry�k� mi�sa w sma�onym ry�u, a ta mu oddaje. Jego agenty mog� powiedzie� o niej tylko pewne rzeczy � europejskie prawa o ochronie prywatno�ci s� drako�skie w por�wnaniu z ameryka�skimi � ale podstawowe fakty ju� zna. Dwoje rodzic�w, nadal �yj�cych razem, ojciec � drobny polityk w jakiej� miejskiej radzie gdzie� pod Tuluz�. Chodzi�a do odpowiedniej �
��Rozumiem, �e ty nigdy nie mia�a� m�a?
Annette chichocze.
��Szkoda na to czasu! Jeszcze jestem m�oda. � Nabiera widelcem jedzenie i cicho dodaje: � Poza tym, rz�d kaza�by mi zap�aci�.
��Aaa. � Manfred z namys�em zaczyna je��.
W�adze Konfederacji niepokoj� si� spadaj�cym w ca�ej Europie wska�nikiem urodze�: dawna Unia ju� dziesi�� lat temu zacz�a dotowa� dzieci, nowe pokolenie opiekun�w, ale problem ani drgn��. Jedyny skutek to wyalienowanie najbystrzejszych kobiet w wieku rozrodczym. Nied�ugo b�d� musieli poszuka� rozwi�zania na Wschodzie � �ci�gn�� z importu nowe pokolenie obywateli � chyba �e wreszcie zadzia�aj� obiecywane od dawna sposoby na starzenie albo pojawi si� tania sztuczna inteligencja.
��Masz hotel? � pyta nagle Annette.
��W Pary�u? � Manfred jest zaskoczony. � Jeszcze nie.
��To chod� do mnie. � Patrzy na� zagadkowo.
��No, nie wiem, czy� � Dostrzega jej min�. � Ale o co chodzi?
��A, nic. M�j przyjaciel, Henri, zawsze m�wi, �e zbyt �atwo przygarniam wszelkie przyb��dy. Ale ty nie jeste� przyb��d�, wygl�da na to, �e umiesz o siebie zadba�. Poza tym, dzi� pi�tek. Chod� ze mn�, wrzuc� twoj� informacj� do depesz Firmy. Umiesz ta�czy�? Zaszalejemy przez weekend, zapomnisz o problemach, dobrze ci to zrobi.
Uwodzicielska Annette przeje�d�a si� jak walec po jego weekendowych planach: zamierza� znale�� sobie hotel, wypu�ci� informacj� dla prasy, potem po�wi�ci� troch� czasu na zbadanie struktury finansowania Rodzic�w Tradycyjnych Dzieci oraz wymiar�w wp�ywaj�cych na zmienno�� przedzia��w ufno�ci przy obrocie reputacj�, a nast�pnie uda� si� do Rzymu. Lecz ona zaci�ga go do swego mieszkania, sporej kawalerki w bocznym zau�ku na Le Marais. Sadza go przy barze �niadaniowym, zajmuje si� jego baga�em, potem ka�e mu zamkn�� oczy i po�kn�� dwie kapsu�ki o podejrzanym smaku. Nalewa do dw�ch wysokich kieliszk�w zmro�onego aqvavitu, smakuj�cego identycznie jak polski �ytni chleb. A kiedy wypijaj�, w�a�ciwie zdziera z niego ubranie. Manfred ze zdumieniem odkrywa, �e stoi mu jak dr�g; po ostatniej wybuchowej k��tni z Pamel� troch� jakby zak�ada�, �e seks przesta� go interesowa�. Jednak l�duj� nago na sofie, otoczonej rozrzuconymi ubraniami � Annette jest bardzo konserwatywna � od wsp�czesnych wyrafinowanych fetyszy woli penetracyjne, zesz�owieczne r�ni�cie na golasa.
Po wszystkim jest jeszcze bardziej zaskoczony, odkrywaj�c, �e nadal ma erekcj�.
��To te kapsu�ki? � pyta.
K�adzie na nim szczup�e, ale umi�nione udo, potem si�ga d�oni� do penisa. �ciska go.
��Tak � przyznaje. � Trzeba ci pom�c, �eby� m�g� odreagowa�. � Kolejne �ci�ni�cie. � Krystaliczna meta i tradycyjny inhibitor fosfodiesterazy.
Manfred chwyta j� za drobn� pier�, czuj�c si� brutalnym prymitywem. Nagim. Nie przypomina sobie, �eby Pamela kiedykolwiek pokaza�a mu si� nago: s�dzi�a, �e sk�ra okryta jest bardziej seksowna. Annette �ciska go jeszcze raz, penis sztywnieje.
��Jeszcze!
Kiedy ko�cz�, wszystko go boli, a Annette pokazuje mu, jak korzysta� z bidetu. Wszystko jest krystalicznie wyra�ne, a jej dotyk elektryzuj�cy. Ona bierze prysznic, on siada na zamkni�tym sedesie i gl�dzi o kompletno�ci Turinga jako w�a�ciwo�ci prawa dotycz�cego firm, o automatach kom�rkowych i �lepym problemie plecakowym, o swojej pracy nad rozwi�zaniem problemu Komunistycznego Centralnego Planowania za pomoc� sieci przeplataj�cych si� bezza�ogowych firm. O nadchodz�cej korekcie notowa� na rynku etyki, z�owr�bnym odrodzeniu bran�y nagraniowej i pal�cej potrzebie rozmontowania Marsa.
A gdy wychodzi spod prysznica, m�wi jej, �e j� kocha. Annette ca�uje go, zsuwa mu z g�owy okulary i s�uchawki, �eby by� naprawd� nagi, siada mu na kolanach i jeszcze raz pieprzy si� z nim do utraty przytomno�ci, szepcz�c mu do ucha, �e go kocha i chce by� jego mened�erem. Po czym prowadzi go do sypialni, opowiada ze szczeg�ami, w co chcia�aby go ubra�, sama te� si� ubiera i podaje mu lusterko z jakim� bia�ym proszkiem do wci�gni�cia. A gdy ju� jest odstrzelony, wychodz� na bardzo powa�nie si� zapowiadaj�cy rajd po klubach � Annette w smokingu, Manfred w blond peruce, ods�aniaj�cej jedno rami� czerwonej jedwabnej sukni i szpilkach. Nad ranem, wyczerpany, opieraj�c g�ow� na jej ramieniu podczas ostatniego tanga w klubie sado-maso przy rue Ste-Anne, u�wiadamia sobie, �e naprawd� da si� po��da� kogo� innego ni� Pamela.
Aineko budzi Manfreda, szturchaj�c go nad lewym okiem. On poj�kuje, pr�buj�c otworzy� oczy, stwierdza, �e w ustach ma posmak zdech�ej ryby, sk�r� t�ust� od makija�u, a w g�owie mu dudni. Co� gdzie� �omocze. Aineko miauczy ponaglaj�co. Manfred siada na ��ku, czuj�c, jak jedwabna bielizna ociera si� o nieprzyzwyczajon� i mocno podra�nion� sk�r�. Z sypialni dobiega chrapanie, �omot za� od drzwi wej�ciowych. Kto� chce tu wej��. Cholera. Pociera skronie, wstaje i prawie pada na twarz � nawet nie zdj�� tych krety�skich szpilek. Ile wczoraj wypi�em? � zastanawia si�. Okulary le�� na kuchennym barze. Nak�ada je i tonie w zamieci niecierpliwych, domagaj�cych si� uwagi idei. Poprawia peruk�, podgarnia sp�dnic� i z sercem w gardle ku�tyka do drzwi. Dobrze, �e jego publicznie notowana reputacja dotyczy wy��cznie spraw technicznych.
Otwiera drzwi.
��Kto tam? � pyta po angielsku.
Kto� uderza go drzwiami. Manfred pada skr�cony pod �cian�. Okulary przestaj� dzia�a�, boczny wy�wietlacz wype�nia si� wielokolorowym szumem.
Wbiega dw�ch ludzi, identycznie ubranych, w d�insy, sk�rzane kurtki, r�kawiczki i maski zas�aniaj�ce twarze, jeden z nich celuje w Manfreda ma�� i bardzo gro�nie wygl�daj�c� kart� identyfikacyjn�. W drzwiach unosi si� automatyczny karabin.
��Gdzie on jest?
��Kto? � pyta przera�ony Manfred.
��Macx. � Drugi intruz szybko wbiega do salonu, rozgl�da si�, przekrada do �azienki. Aineko pada przed kanap� bezw�adnie jak szmaciana lalka. Natr�t sprawdza jeszcze sypialni�: kr�tki, szybko uci�ty wrzask.
��Nie wiem� kto? � Manfred d�awi si� strachem.
Drugi intruz wychodzi z sypialni, macha lekcewa��co r�k�.
��Przepraszamy za naj�cie � m�wi sztywno cz�owiek z kart�. Chowa j� do kieszeni kurtki. � Jak spotka pani Manfreda Macksa, prosz� mu przekaza�, �e Copyright Control Association of America radzi mu zaprzesta� pr�b pomocy z�odziejom muzyki i innym zdegenerowanym, oportunistycznym wrogom Obiektywizmu. Reputacja jest co� warta tylko za �ycia. Do widzenia.
Dw�ch gangster�w od praw autorskich znika w drzwiach. Manfred zostaje, w oszo�omieniu kiwaj�c g�ow�, dop�ki restartuj� si� okulary. Dopiero po chwili dociera do niego krzyk z sypialni.
��Kurwa� Annette!
Annette ukazuje si� w otwartych drzwiach, owini�ta w talii prze�cierad�em, w�ciek�a i zdezorientowana.
��Annette! � wo�a Manfred.
Ona rozgl�da si�, widzi go i zaczyna si� trz��� ze �miechu.
��Annette! � Podchodzi do niej. � Nic ci si� nie sta�o � m�wi. � Nic ci si� nie sta�o.
��Tobie te�. � Obejmuje go. Manfred dygocze. Potem odsuwa go na d�ugo�� r�ki. � No, nie�le wygl�dasz!
��Szukali mnie � m�wi, szcz�kaj�c z�bami. � Dlaczego?
Patrzy na niego powa�nie.
��Musisz si� wyk�pa�. Napi� si� kawy. Nie jeste�my w domu,
��Ach,
��Informacja? � Wygl�da na zdziwion�. � Aha, ju� wczoraj wieczorem j� pu�ci�am. Kiedy si� k�pa�am. Ten mikrofon jest wodoszczelny.
Zanim pojawi�a si� ochrona Arianespace, Manfred �ci�gn�� sukni� wieczorow� Annette i wzi�� prysznic; siedzi teraz ubrany w szlafrok w salonie, popijaj�c espresso z p�litrowego kubasa i kln�c pod nosem.
Podczas gdy on przeta�czy� ca�� noc w obj�ciach Annette, globalny rynek reputacji zacz�� si� zachowywa� nieliniowo: ludzie inwestuj� zaufanie w Koalicj� Chrze�cija�sk� i Przymierze Eurosocjalistyczne � to zawsze oznaka kiepskich czas�w � a porz�dne, oparte na mocnych podstawach firmy lec� w d�, ca�kiem jakby rozp�ta�a si� jaka� afera korupcyjna.
Manfred zamienia idee na chwa�� za po�rednictwem Fundacji Wolnego Intelektu, nie�lubnego dziecka George�a Sorosa i Richarda Stallmana. Jego reputacja ma fundament w �wiadczeniach na rzecz dobra publicznego, kt�re nigdy si� na nim nie mszcz�. Dlatego ze zdumieniem i uraz� zauwa�a, �e przez ostatnie dwie godziny spad� o dwadzie�cia punkt�w, a z przera�eniem � �e to wcale nie jest nic niezwyk�ego. Spodziewa� si� dziesi�cioprocentowego spadku via transakcje na opcjach, w ramach zap�aty za wykorzystanie anonimowego remiksera baga�y, kt�ry skierowa� jego star� walizk� do Mombasy, a zamiast niej podes�a� mu now� przez biuro rzeczy znalezionych na Luton � to jednak musi by� co� powa�niejszego. Wygl�da tak, jakby ca�y rynek reputacyjny ow�adn�� kryzys zaufania.
Annette krz�ta si� energicznie, pokazuj�c przys�anemu przez firm� zespo�owi kryminolog�w coraz to nowe k�ty i momenty. Wydaje si� bardziej rozz�oszczona i wstrz��ni�ta ni� zaniepokojona tym wtargni�ciem. Zapewne takie jest ryzyko zawodowe id�cych ostro w g�r�, mobilnych mened�er�w w starej, zach�annej sieci, kt�r� Manfred ma zamiar zast�pi� swoj� agalmiczn� przysz�o�ci�. Kryminolodzy, go�� i go�ci�wa, para �licznych, opalonych liba�skich m�odziak�w, celuj� ��tym ryjem spektroskopu masowego we wszystkie zakamarki i potwierdzaj�, �e w powietrzu rzeczywi�cie czu� co� przypominaj�cego smar do broni. Ale niezmiernie im przykro, napastnicy nosili maski zbieraj�ce drobinki sk�ry i zostawili po sobie chmur� kurzu zebranego odkurzaczem z siedzenia miejskiego autobusu, wi�c ustalenie cho�by fragmentu genotypu nie wchodzi w gr�. Zgadzaj� si� teraz zakwalifikowa� incydent jako domniemane cielesne wtargni�cie (motyw: niezidentyfikowany; szkodliwo��: niepokoj�ca) i ustawi� jej kuchenny rejestrator na cz�stsze logowanie. Prosz� tak�e pami�ta�, �eby zawsze nosi� klipsy. Wychodz�. Annette zamyka drzwi, opiera si� o nie i klnie przez dobr� minut�.
��Przynie�li mi wiadomo�� od agencji ochrony praw autorskich � m�wi Manfred, zacinaj�c si�, gdy Annette wreszcie wyluzowuje. � Pami�tasz, par� lat temu ruscy gangsterzy z Nowego Jorku wykupili wszystkie kartele nagraniowe. Kiedy �atany w niesko�czono�� system praw si� rozpad�, a wszyscy arty�ci wyw�drowali do sieci, podczas gdy oni skupiali si� na zabezpieczeniach przed kopiowaniem, tylko Mafija by�a jeszcze ch�tna na kupno tego starego modelu biznesowego. Ci go�cie nadaj� nowe znaczenie zabezpieczeniom przed kopiowaniem � wed�ug ich standard�w to by�a tylko grzeczna pro�ba o zaprzestanie dzia�a� godz�cych w ich interesy. Prowadz� sklepy z p�ytami i pr�buj� zablokowa� wszelkie kana�y dystrybucji muzyki, kt�re do nich nie nale��. Tylko �e nieszczeg�lnie im to wychodzi � wi�kszo�� gangster�w �yje w przesz�o�ci, s� bardziej konserwatywni, ni� m�g�by by� jakikolwiek normalny biznesmen. A co tam pos�a�a� w tej depeszy?
Annette zamyka oczy.
��Nie pami�tam. Nie. � Unosi r�k�. � Otwarty mikrofon. Po prostu nagra�am ci� do pliku i potem ciach, wyci�am wszystko, co dotyczy�o mnie. � Otwiera oczy i kr�ci g�ow�. � Co ja w�a�ciwie bra�am?
��Ty te� nie wiesz?
Wstaje, a ona podchodzi i obejmuje go.
��Wiem: bra�am ciebie � szepcze.
��Pieprzysz. � Manfred si� odsuwa i zauwa�a, jak j� tym zdenerwowa�. W okularach co� niecierpliwie mruga; by� poza sieci� przez prawie sze�� godzin i �o��dek niemal podchodzi mu do gard�a, ze strachu, �e nie orientuje si� we wszystkim, co si� wydarzy�o przez ostatnie dwadzie�cia kilosekund[6]. � Musz� wiedzie� wi�cej. Co� w tym raporcie wetkn�o kij nie w to mrowisko. Albo kto� doni�s� o mojej zamianie walizek. Rozumiesz, ta depesza mia�a by� informacj� dla kogo�, kto potrzebuje dzia�aj�cego systemu do pa�stwowego planowania, a nie zaproszeniem, �eby mnie zastrzeli�!
��No to dobrze. � Puszcza go. � Pracuj sobie. � Dodaje ch�odno: � B�d� si� tu kr�ci�.
U�wiadamia sobie, �e j� urazi�, ale nie widzi sposobu, jak wyt�umaczy� jej, �e nie chcia� � przynajmniej nie pogr��aj�c si� bardziej. Ko�czy croissanta i zanurza si� w nieuniknionej otch�ani g��bokiej interakcji, palce drgaj� na niewidzialnych klawiaturach, ga�ki oczne skacz� na boki, podczas gdy okulary �aduj� mu do czaszki ci�kie multimedia, wykorzystuj�c najszerszy z dost�pnych kana��w.
Jedno z jego kont e-mailowych jest wypchane po brzegi automatycznymi wiadomo�ciami � to sp�ki o nazwach w rodzaju �agalmic.holdings.root.8E.F0� dr� si� wniebog�osy, pr�buj�c zwr�ci� uwag� swego przechodniego dyrektora. Ka�da z tych sp�ek � a jest ich obecnie ponad szesna�cie tysi�cy, cho� stadko ro�nie z dnia na dzie� � ma trzech dyrektor�w i jest dyrektorem trzech innych sp�ek. Ka�da wykonuje skrypt w wynalezionym przez Manfreda j�zyku funkcyjnym; dyrektorowie m�wi� firmie, co ma robi�, ka�� im przekaza� te rozkazy pi�tro ni�ej. W�a�ciwie jest to r�j automat�w kom�rkowych, jak w conwayowskiej �Grze w �ycie�.
Firmy Manfreda tworz� programowaln� siatk�. Niekt�re s� zbrojne w kapita�, w formie z�o�onych przez Manfreda patent�w, kt�re przekaza� im, a nie kt�rej� z Wolnych Fundacji. Inne nie prowadz� dzia�alno�ci handlowej, ale zajmuj� stanowiska dyrektorskie. Ich korporacyjne procedury (jak prowadzenie ksi�gowo�ci i akceptowanie w g�osowaniu nowych dyrektor�w) realizuje centralny szkielet, obs�uguj�cy wszystkie firmy naraz, handel odbywa si� za po�rednictwem kilku popularnych sieciowych serwis�w po�rednicz�cych mi�dzy firmami. Wewn�trznie za� zajmuj� si� innymi, jeszcze mniej zrozumia�ymi zadaniami � r�wnowa�eniem obci��enia w skomplikowanych obliczeniach, traktuj�cym problemy z alokacj� zasob�w jak klasyczny pa�stwowy system centralnego planowania. Nic z tych fakt�w nie t�umaczy, dlaczego po�owa z nich w ci�gu ostatnich dwudziestu dw�ch godzin zosta�a zaatakowana pozwami s�dowymi.
Pozwy s�� losowe. Tylko tak� prawid�owo�� uda�o mu si� dostrzec. Niekt�re oskar�aj� sp�ki o naruszenie patent�w � te m�g�by potraktowa� powa�nie, tylko �e oko�o jednej trzeciej pozwanych to sp�ki dyrektorskie, w praktyce nierobi�ce niczego widocznego z zewn�trz. Par� proces�w dotyczy b��d�w w zarz�dzaniu, a potem nast�puje ca�a masa kompletnych absurd�w � oskar�enia o bezpodstawne zwolnienie lub dyskryminacj� wiekow�, przeciwko firmom, kt�re nie zatrudniaj� pracownik�w; skargi na dzia�anie na szkod� sp�ek, a tak�e jeden pozew, w kt�rym utrzymuje si�, �e pozwany (w zmowie z premierem Japonii, rz�dem kanadyjskim i emirem Kuwejtu) z u�yciem orbitalnych laser�w telepatycznych sprawia, �e chihuahua powoda szczeka nieprzerwanie ca�y dzie� i noc.
Manfred st�ka i szybko co� liczy. Przy obecnej szybko�ci procesy atakuj� jego korporacyjn� siatk� co szesna�cie sekund � a przez ostatnie sze�� miesi�cy nie by�o ani jednego. Jeszcze jeden dzie� i system si� zatka. A je�li utrzyma si� to przez tydzie�, zatka wszystkie s�dy w Stanach Zjednoczonych. Kto� znalaz� spos�b, �eby robi� z procesami to samo, co on ze sp�kami � i jego w�a�nie obra� sobie za cel.
Stwierdzenie, �e ma�o go to bawi, by�oby niedom�wieniem. Gdyby nie absorbowa� go stan emocjonalny Annette, gdyby nie by� podenerwowany naj�ciem, pewnie by si� w�ciek� � jest jednak na tyle cz�owiekiem, �e w pierwszej kolejno�ci reaguje na ludzkie bod�ce. Postanawia co� z tym zrobi�, ale przed oczyma wci�� staje mu unosz�cy si� w powietrzu karabin i w�asne damskie przebranie.
Transgresja, seks i sieci; wszystko to chodzi mu po g�owie, gdy Glashwiecz dzwoni drugi raz.
��Halo? � Manfred odbiera w roztargnieniu; ca�y czas rozmy�la nad atakuj�cym jego systemy botem s�dowym.
��Macx! Nieuchwytny pan Macx! � Glashwiecz wydaje si� ca�y rozradowany, �e wreszcie namierzy� cel.
Manfred si� krzywi.
��Kto m�wi? � pyta.
��Dzwoni�em wczoraj do pana � m�wi prawnik. � Trzeba by�o mnie pos�ucha�. � Chichocze oble�nie. � A teraz pana mam!
Manfred trzyma telefon z daleka od twarzy, jak co� jadowitego.
��To si� nagrywa � ostrzega. � Kim pan jest i czego pan chce?
��Pana �ona w dalszym ci�gu udziela mi pe�nomocnictwa do reprezentowania jej interes�w w pa�stwa sprawie rozwodowej. Dzwoni�c wczoraj, chcia�em bezstronnie przypomnie�, �e ko�cz� si� panu mo�liwe opcje. Mam podpisane trzy dni temu przez s�d postanowienie o zamro�eniu wszystkich pana aktyw�w. Mimo tych �miechu wartych firm-wydmuszek, b�dzie pan musia� jej zap�aci� dok�adnie tyle, ile jest pan winien. Po opodatkowaniu, oczywi�cie. Co do tego, moja klientka jest bardzo stanowcza.
Manfred rozgl�da si� i na chwil� zawiesza rozmow�.
��Gdzie walizka? � pyta Aineko. Kot oddala si� chy�kiem, ignoruj�c go. � Cholera.
Nigdzie jej nie wida�. Mo�e ju� leci do Maroka, razem z bezcennym �adunkiem g�sto upakowanego szumu. Wznawia rozmow�. Glashwiecz gl�dzi o sprawiedliwych ugodach i narastaj�cych zobowi�zaniach podatkowych � te chyba zosta�y wyssane z palca i przypiecz�towane imprimatur Pameli � a tak�e o potrzebie wyspowiadania si� ze wszystkiego w s�dzie i wykazania skruchy.
��Gdzie, kurwa, jest ta walizka? � Ogarnia go w�ciek�o��. � Cicho, kurwa! Pr�buj� my�le�!
��Nie b�d� cicho! � odwarkuje prawnik. � Sprawa ju� jest na wokandzie, panie Macx. Nie mo�e pan w niesko�czono�� unika� odpowiedzialno�ci. Musi pan �wiadczy� na rzecz �ony i bezbronnej c�rki�
��C�rki? � To stwierdzenie od razu przebija si� przez zaprz�tni�te walizk� my�li.
��Co, nie wiedzia� pan? � Glashwiecz wydaje si� przyjemnie zaskoczony. � W czwartek zosta�a wybudowana. Podobno jest idealnie zdrowa; ma pan prawo do ogl�dania jej przez kamery internetowe kliniki. W ka�dym razie � zostawi� pana z t� my�l� � im szybciej zawrze pan ugod�, tym szybciej odmro�� panu te sp�ki. Do widzenia.
Walizka, popiskuj�c nie�mia�o, wytacza si� zza toaletki Annette. Manfred wzdycha z ulg� i przyzywa j�; w tym momencie �atwiej mu my�le� o Planie B ni� porannych najazdach gangster�w-obiektywist�w, humorach Annette, nieustaj�cym prawniczym spamie �ony i wie�ci, �e wbrew woli zosta� ojcem.
��Chod� tu, ty niegrzeczna walizo. Zobaczmy, jak tam wygl�daj� moje instrumenty pochodne oparte na reputacji�
Antykulminacja.
Depesza Annette u�mierza b�l: rozchichotana, wyznaje do kamery (z deszczowym szumem prysznica w tle), �e s�ynny Manfred Macx przyjecha� do Pary�a, �eby przez weekend wozi� si� po klubach, �pa� i robi� zadymy. A, prawda, obieca� jeszcze, �e codziennie przed �niadaniem wymy�li ze trzy idee wywracaj�ce wszelkie paradygmaty � na pocz�tek pomys� na stworzenie Najprawdziwszego Komunizmu, poprzez zbudowanie pa�stwowego aparatu centralnego planowania, doskonale wpinaj�cego si� w zewn�trzne systemy rynkowe, kt�ry jakim� sposobem b�dzie dzia�a� lepiej od wolnorynkowej gospodarki opartej na metodzie Monte Carlo, bo uda�o mu si� rozwi�za� ten problem obliczeniowy. Po prostu dlatego, �e m�g�, �e ekonomiczne hackerstwo go bawi, a tak�e dlatego, �e fajnie b�dzie us�ysze� wrzaski ca�ej chicagowskiej szko�y ekonomist�w.
Manfred nie widzi w tej wiadomo�ci nic niezwyk�ego. Standard, to, co zwykle robi � informatora CIA szuka� w�a�nie po to, �eby tak� rzecz wrzuci� im do sieci.
Pr�buje to wyt�umaczy�, mydl�c jej plecy w wannie.
��Nie rozumiem, o co chodzi � narzeka. � Nie ma tam nic, co by ich mog�o sprowokowa�, poza faktem, �e jestem w Pary�u i �e ty wys�a�a� newsa. Wszystko zrobi�a� jak trzeba.
��
��Teraz s�ucham. � Kropelki wody oblepiaj� mu okulary z zewn�trz, pstrz�c widok laserowymi iskierkami-c�tkami. � Przepraszam, Annette, �e przywlok�em ze sob� t� afer�. Mog� j� zabra� z twojego �ycia.
��Nie! � Annette wynurza si� z wody przed nim i pochyla z powa�n� min�. � Wczoraj ju� m�wi�am: chc� by� twoim mened�erem. We� mnie na pok�ad.
��Ja nie potrzebuj� mened�era; ca�y sens w tym, �e jestem szybki i niekontrolowany!
��Wydaje ci si�, �e ty nie potrzebujesz mened�era, ale twoje firmy na pewno � stwierdza Annette. � We�my te procesy. Ile ich tam jest? Nie mo�esz im po�wi�ca� czasu. Sowieci mo�e zlikwidowali kapitalist�w, ale i oni potrzebuj� mened�er�w. Prosz�, pozw�l mi tym pozarz�dza�!
Traktuje to tak emocjonalnie, �e a� wida�, �e si� podnieci�a. Manfred nachyla si� ku niej, zamyka w d�oni stwardnia�y sutek.
��Macierz sp�ek jeszcze nie jest sprzedana � przyznaje.
��Jeszcze nie? � Wygl�da na uradowan�. � To �wietnie. A komu mo�na to sprzeda�? Moskwie? Radzie Przywr�cenia �adu i Porz�dku? A mo�e�
��My�la�em o W�oskiej Partii Komunistycznej. To projekt pilota�owy. Pr�bowa�em go sprzeda�; potrzebuj� pieni�dzy na rozw�d i �eby doko�czy� transakcj� z t� walizk�, ale to nie takie proste. Kto� musi tym kierowa�, kto� kto dobrze rozumie, jak wpi�� system centralnego planowania w kapitalistyczn� gospodark�. Super by�by jaki� administrator system�w z do�wiadczeniem w du�ej, mi�dzynarodowej korporacji, idealnie, gdyby interesowa� si� poszukiwaniem nowych sposob�w na sprz�ganie centralnie planowanego przedsi�biorstwa ze �wiatem zewn�trznym. � Patrzy na ni� i nagle zaczyna si� domy�la�. � No to jak, jeste� zainteresowana?
W Rzymie jest cieplej ni� w centrum Columbii w Karolinie Po�udniowej w �wi�to Dzi�kczynienia; cuchnie nap�dzanymi metanem skodami z delikatn� nutk� gotowanego psiego g�wna. Samochody to jaskrawo ubarwione subkompakty jak pociski. Wypadaj� z zau�k�w niczym w�ciek�e osy: spinanie na kr�tko uk�ad�w automatycznego sterowania to w tym kraju chyba sport narodowy, cho� go�cie od system�w wbudowanych w fiacie zawsze s�yn�li z niestabilnego oprogramowania.
Manfred wychodzi ze Stazione Termini na pylisty blask, mrugaj�c jak sowa. Okulary zalewaj� go monologiem o ludziach, kt�rzy mieszkali tu w czasach p�nej republiki. Zaci�y si� na kanale dla turyst�w i bez walki nie chc� si� odczepi� od tej powodzi historii. A Manfredowi nie chce si� teraz z nimi walczy�. Czuje si� tak, jakby przez weekend kto� wyssa� go do ostatniej kropli: sucha �upinka, kt�r� zdmuchnie silniejszy powiew. Przez ca�y dzie� nie przyszed� mu do g�owy �aden pomys� nadaj�cy si� do opatentowania. To nieszczeg�lny stan, jak na poniedzia�kowy ranek, w kt�ry ma si� spotka� z by�ym ministrem gospodarki, �eby przekaza� mu dar, kt�ry wystrzeli go na wysokie stanowisko, a przy okazji zdejmie Manfredowi z plec�w adwokata Pam. Jako� jednak nie potrafi si� tym zbytnio przej��: Annette wyra�nie mu pos�u�y�a.
Prywatny wizerunek eksministra jest zupe�nie inny, ni� si� spodziewa�. Dot�d widywa� tylko wyglansowanego publicznego awatara w tradycyjnie skrojonym garniturze, przemawiaj�cego w cyberprzestrzeni do Izby Deputowanych; i dlatego, wciskaj�c dzwonek na pobielonej framudze drzwi frontowych domu Gianniego, nie spodziewa si� m�skiego ciacha jak u Toma z Finlandii[7], w komplecie z przepask� biodrow� i sk�rzanym kaszkietem.
��Dzie� dobry, jestem um�wiony z panem ministrem � m�wi ostro�nie Manfred. Aineko, usadowiony na jego lewym ramieniu, pr�buje t�umaczy�: trajkoce co�, co brzmi bardzo natarczywie. Po w�osku wszystko brzmi natarczywie.
��Nie ma problemu, ja pochodz� z Iowy � odpowiada facet w drzwiach. Wsadza kciuk za jeden ze sk�rzanych pask�w i szczerzy si� pod w�sem. � A o co chodzi? � pyta i wo�a przez rami�: � Gianni! Masz go�cia!
��O gospodark� � m�wi ostro�nie Manfred. � Mam co�, co ode�le j� do lamusa.
Ciacho cofa si� nieufnie. Wtem za nim ukazuje si� minister.
��Ooo,
Pi�� minut p�niej Manfred siedzi zapadni�ty po uszy w kanap� z ma�lano-bia�ej wo�owej sk�ry, ryzykownie balansuj�c na kolanie fili�ank� ze zjadliwie mocnym espresso, a Gianni Vittoria rozwodzi si� nad problemami wdra�ania postindustrialnego ekosystemu na fundamencie biurokratycznego, zakorzenionego w bezlitosnym modernizmie lat dwudziestych ustroju. Jest sytuuj�cym si� daleko na lewo wizjonerem, dziwnym atraktorem w chaotycznej przestrzeni fazowej w�oskiej polityki. Kiedy� wyk�ada� ekonomi� marksistowsk�, jego idee przenika bole�nie uczciwy humanizm, a wszyscy � nawet wrogowie � zgadzaj� si�, �e zalicza si� do najwybitniejszych teoretyk�w ery postunijnej. Lecz jego intelektualna etyczna niez�omno�� nie pozwala mu wspi�� si� na sam szczyt, a pobratymcy ideowi wyra�aj� si� o nim o wiele gorzej ni� wrogowie � oskar�aj� o najci�sz� polityczn� zbrodni� � �e ceni prawd� bardziej od w�adzy.
Manfred pozna� Gianniego par� lat temu na moderowanym czacie dla polityk�w; na pocz�tku zesz�ego tygodnia wys�a� mu dokument opisuj�cy szczeg�y tej gospodarki planowej w pakiecie oraz propozycj� u�ycia jej do przy�pieszenia nieko�cz�cych si� pr�b zreformowania w�oskiego ustroju. To pierwszy krok, nios�cy powa�ne konsekwencje: je�li koncepcja Manfreda si� sprawdzi, b�dzie katalizatorem nowej fali komunistycznej ekspansji, nap�dzanej humanistycznymi idea�ami i tym, �e dzia�a wyra�nie lepiej, a nie, jak kiedy�, chciejstwem i ideologi�.
��Obawiam si�, �e to niemo�liwe. Tu s� W�ochy, przyjacielu. Ka�dy musi wtr�ci� swoje trzy grosze. Ma�o kto w og�le rozumie, o czym mowa, ale i tak wszyscy b�d� mieli mn�stwo do powiedzenia. Od tysi�c dziewi�set czterdziestego pi�tego roku rz�dzenie u nas wymaga consensusu � to reakcja na poprzedni ustr�j. Wie pan na przyk�ad, �e mamy pi�� �cie�ek ustawodawczych, z czego dwie ostatnie s� awaryjne, s�u�� do prze�amywania impasu? I �adna z nich sama nie zadzia�a, dop�ki nie przekona si� wszystkich. Pana plan jest �mia�y i radykalny, ale je�li dzia�a, musimy wiedzie�, dlaczego si� w niego anga�ujemy, a to si�ga a� do korzeni naszego cz�owiecze�stwa i nie wszyscy si� na to zgodz�.
W tym momencie Manfred u�wiadamia sobie, �e straci� w�tek.
��Nie rozumiem � mruczy, autentycznie zaskoczony. � Co ma ludzka kondycja do gospodarki?
Minister ci�ko wzdycha.
��Bo pan jest nietypowy. Nie zarabia pan �adnych pieni�dzy, prawda? Ale jest pan bogaty, bo wdzi�czni ludzie korzystaj�cy z pana pracy zapewniaj� panu wszystko co trzeba. Troch� jak �redniowieczny trubadur, kt�remu uda�o si� wkupi� w �aski arystokracji. Pana praca nie jest wyalienowana � jest rozdawana za darmo, a �rodki produkcji ma pan zawsze ze sob�, bo mieszcz� si� w pana g�owie.
Manfred mruga; ten �argon brzmi dziwnie naukowo, ale jest kompletnie ortogonalny do jego do�wiadcze�, daj�c mu niepokoj�cy wgl�d w �wiat ludzi cierpi�cych na �miertelny szok przysz�o�ci. Ze zdumieniem stwierdza, �e niezrozumienie sw�dzi.
Gianni stuka si� w �ysiej�c� skro� knykciem jak orzech w�oski.
��Wi�kszo�� ludzi sp�dza niewiele czasu we w�asnej g�owie. Nie zrozumieliby, na czym polega pana �ycie. S� jak �redniowieczni ch�opi, w zadziwieniu patrz�cy na trubadura. Ten system, kt�ry pan wynalaz�, do zarz�dzania planow� gospodark�, jest pi�kny i elegancki; nast�pcy Lenina wpadliby w zachwyt. Ale to nie jest system na to nowe stulecie. Bo nie jest ludzki.
Manfred drapie si� w g�ow�.
��Ja raczej s�dzi�bym, �e to gospodarka niedoboru jest nieludzka � m�wi. � Za par�dziesi�t lat ludzie i tak b�d� przestarzali jako maszyny ekonomiczne. Dlatego chcia�bym, �eby, zanim to si� stanie, wszyscy wzbogacili si� do obrzydliwo�ci. � Przerwa na �yk kawy, na namys�: powiedzia�o si� szczerze A, trzeba powiedzie� B. � A ja mam do sp�aty ugod� rozwodow�.
��Taaak? Przyjacielu, poka�� panu moj� bibliotek� � m�wi Gianni, wstaj�c. � T�dy prosz�.
Niespiesznie opuszcza bia�y salon z �ar�ocznymi, sk�rzanymi sofami i wspina si� �eliwnymi spiralnymi schodami, mocuj�cymi do dachu co� w rodzaju antresoli.
��Istoty ludzkie nie s� racjonalne! � wo�a przez rami�. � To podstawowy b��d szko�y chicagowskiej, co do jednego neolibera��w, a tak�e moich poprzednik�w. Gdyby ludzie zachowywali si� logicznie, nie mieliby�my hazardu, nieprawda�? Bo przecie� to kasyno zawsze wygrywa.
Schodki wychodz� na kolejny przestronny i pobielony pok�j, gdzie jedn� �cian� zajmuje drewniana �awa obstawiona spor� liczb� staro�ytnych, lu�no oplecionych kablami serwer�w i bardzo nowym, powalaj�co drogim tr�jwymiarowym, pe�noobj�to�ciowym fabrykatorem. �cian� naprzeciwko zajmuj� od pod�ogi do sufitu rega�y z ksi��kami: Manfred patrzy na te pradawne no�niki o ma�ej pojemno�ci i kicha, na chwil� rozbawiony widokiem danych, kt�rych g�sto�� mierzy si� kilogramami na megabajt, a nie odwrotnie.
��Co w nim robicie? � pyta Manfred, wskazuj�c fabrykator, kt�ry poj�kuje i powoli spieka do kupy co� przypominaj�cego nakr�cany dysk twardy wy�niony w malignie przez dziewi�tnastowiecznego zegarmistrza.
��A, to kolejna zabawka Johnny�ego, mikromechaniczny cyfrowy fonograf � rzuca pob�a�liwie Gianni. � Kiedy� projektowa� dla Pentagonu maszyny Babbage�a, niewidzialne komputery (no wiesz, nie siej� promieniowaniem van Ecka). Zobacz. � Ostro�nie wyci�ga z przedpotopowego magazynu danych oprawny w p��tno tom i pokazuje Manfredowi grzbiet. �
Aineko pomiaukuje i rzuca w lewe oko Manfreda chaotycznym rojem fioletowych automat�w sko�czonych. Ksi�ga pod jego palcami jest pylista i sucha, stara si� ostro�nie przewraca� strony.
��Ten egzemplarz znajdowa� si� w prywatnych zbiorach Olega Gordiowskiego. Mia� szcz�cie: kupi� j� w tysi�c dziewi��set pi��dziesi�tym drugim, kiedy odwiedza� Nowy Jork, i MSW pozwoli�o mu j� zatrzyma�.
��Czyli on� � Manfred waha si�. Kolejne dane, historyczne osie czasowe -�by� cz�onkiem GosPlanu?
��Ot� to. � Gianni u�miecha si� nieznacznie. � Dwa lata przed pot�pieniem przez Komitet Centralny komputer�w jako bur�uazyjnej, zdegenerowanej pseudonauki, maj�cej zdehumanizowa� proletariat. Ju� wtedy doceniali pot�g� robot�w. Szkoda tylko, �e nie przewidzieli kompilatora ani sieci.
��Nie rozumiem, czemu to wa�ne. Przecie� nikt nie m�g� si� wtedy spodziewa�, �e g��wna przeszkoda na drodze do zlikwidowania kapitalizmu rynkowego zostanie za p� wieku pokonana?
��W�a�ciwie nie. Ale to prawda: od lat osiemdziesi�tych dwudziestego wieku mo�liwe jest � w zasadzie � algorytmiczne rozwi�zywanie problemu alokacji zasob�w, na komputerze, bez pos�ugiwania si� rynkami. Rynek to marnotrawstwo: pozwala na konkurencj�, przez kt�r� sporo pary idzie w gwizdek. Zatem czemu si� utrzymuje?
Manfred wzrusza ramionami.
��Pan mi to powie. Z konserwatyzmu?
Gianni zamyka ksi��k� i stawia j� na p�ce.
��Przyjacielu, rynek zapewnia swoim uczestnikom z�udzenie wolnej woli. Prosz� zauwa�y�, �e ludzie nie lubi� by� do czego� zmuszani, nawet w swoim najlepszym interesie. Gospodarka nakazowa jest z konieczno�ci przymusem, bo w ko�cu co� nakazuje.
��Ale m�j system nie! Mediuje tylko przy rozdzielaniu zasob�w, nie m�wi kto ma co produkowa�
Gianni kr�ci g�ow�.
��Czy wnioskuje w prz�d, czy w ty�, to i tak tylko system ekspertowy. Twoje firmy nie potrzebuj� ludzi, i dobrze, ale nie powinny kierowa� ludzkimi dzia�aniami. Bo je�li tak, to w�a�nie robi pan z ludzi niewolnik�w abstrakcyjnej machiny, jak to przez ca�� histori� czynili dyktatorzy.
Manfred przebiega wzrokiem po rega�ach.
��Ale rynek te� jest abstrakcyjn� machin�! I do tego kiepsk�. Ja si� w zasadzie od niego uwolni�em, ale ile jeszcze lat b�dzie gn�bi� ludzi?
��Mo�e wcale nie tak d�ugo, jak si� pan obawia. � Gianni siada obok fabrykatora, wydzielaj�cego z siebie w tej chwili m�yn maszyny analitycznej Babbage�a. � Kra�cowa warto�� pieni�dzy przecie� si� zmniejsza: im wi�cej masz, tym mniej to dla ciebie znaczy. Wchodzimy w d�ugi okres wzrostu gospodarczego, o �redniej rocznej przekraczaj�cej dwadzie�cia procent, je�li wierzy� prognozom wska�nik�w Rady Europy. Zdech�y ju� ostatnie niedobitki gospodarki przemys�owej, teraz ca�� si�� nap�dow� stanowi to, co do niedawna nazywa�o si� sektorem nowych technologii. Przyjacielu, mo�emy pozwoli� sobie na odrobin� marnotrawstwa, je�li w zamian zyskamy zadowolenie ludzi, dop�ki warto�� kra�cowa pieni�dzy doszcz�tnie nie spadnie.
Co� mu �wita.
��Pan chce zlikwidowa� ca�� ide� niedoboru, nie tylko pieni�dze!
��Ot� to! � Gianni si� rozpromienia. � Chodzi o co� wi�cej ni� sam� ekonomiczn� skuteczno��; musi pan uwzgl�dni� obfito�� jako czynnik. Nie ma pan planowa� gospodarki, tylko zabiera� jej coraz wi�cej. P�aci pan za powietrze do oddychania? Czy przetransferowane umys�y, ju� nied�ugo podpora naszej ekonomii, powinny p�aci� za cykle procesora? Dwa razy nie. No w�a�nie, wie pan ju�, jak sp�aci� pana ugod� rozwodow�? Czy mog� zainteresowa� pana i pana nowego mened�era, o do�� interesuj�cej przesz�o�ci, takim moim projekcikiem?
Ods�oni�te okiennice, zwi�zane po bokach zas�ony � przez otwarte, olbrzymie okna salonu Annette wpada poranny wietrzyk.
Manfred siedzi na sk�rzanym sto�ku od pianina, u st�p ma otwart� walizk�. Po��czy� j� kabelkiem z wie�� stereo Annette, przedpotopowym wolno stoj�cym sprz�tem z ��czem satelitarnym. Kto� zamontowa� w niej chip, brutalnie obchodz�cy zabezpieczenia przed kopiowaniem: na tylnej �ciance s� jeszcze blizny od lutownicy. Annette, zwini�ta w k��bek na wielkiej sofie, okryta kaftanem, z wysokoprzepustowymi goglami na oczach, rozpracowuje ze wsp�pracownikami z Iranu i Gujany problem z jakim� wewn�trznym harmonogramem Arianespace.
Walizka jest pe�na szumu, ale z wie�y dolatuje ragtime. Odfiltrowa� ze strumienia danych entropi�, mimochodem go rozkompresowuj�c, a pozostanie tylko informacja. Holograficzna sk�adnica danych w walizce ma pojemno�� biliona terabajt�w � do��, by zmie�ci� tw�rczo�� muzyczn�, filmow� i wideo ca�ego XX wieku � i jeszcze zostanie miejsce. Wszystkie te rzeczy s� w zasadzie poza zasi�giem prawa autorskiego, wykonane na zlecenie firm, kt�re dawno zbankrutowa�y, i uwolnione spod copyrightu, zanim CCAA zd��y�a przykr�ci� mediom �rub�. Manfred puszcza muzyk� przez wie�� Annette, ale szum, z kt�rym by�a wymieszana, zachowuje sobie � entropia o wysokiej jako�ci te� ma swoj� warto��
Teraz Manfred wzdycha i zsuwa okulary, wy��czaj�c wy�wietlacze. Przemy�la� scenariusze na wszelkie permutacje tego, co si� ma dzia� � i wygl�da na to, �e Gianni ma racj�: nie ma sensu ju� nic robi�, trzeba poczeka�, a� sami do niego przyjd�.
Przez chwil� czuje si� stary i samotny, powolny jak niewspomagany ludzki m�zg. W ci�gu ostatniego dnia, odk�d wr�ci� z Rzymu, w jego g�owie pojawia�y si� i znika�y ca�e agencje agent�w, przez co okres skupienia uwagi ma jak u motyla, jest dra�liwy i niezdolny do koncentracji na czymkolwiek, kiedy strumienie informacyjne walcz� o w�adz� nad jego kor�, k��c�c si� o wyj�cie z sytuacji. Annette zadziwiaj�co dobrze znosi zmiany jego nastroju. Manfred czule zerka w jej stron�. Jej obsesje s� zakorzenione zdumiewaj�co g��boko, ewidentne jest te� to, �e wykorzystuje go do w�asnych cel�w. Zatem dlaczego czuje si� przy niej bardziej komfortowo ni� przy Pam?
Annette przeci�ga si� i zsuwa okulary na czo�o.
��
��Tak sobie pomy�la�em� � Manfred si� u�miecha. � Min�y trzy dni, a ty mi nie m�wisz, czym mam si� zaj��.
Annette si� krzywi.
��A po co?
��A tak, bez powodu. Po prostu jeszcze si� nie pozby�em� � Z zak�opotaniem wzrusza ramionami.
Ot� to w�a�nie: jaki� niewyt�umaczalny brak w jego �yciu, ale wcale mu jeszcze nie zale�y na zlikwidowaniu go. Czy tak wygl�daj� zwi�zki mi�dzy r�wnymi? Nie jest pewien: pocz�wszy od dzieci�stwa, gdy by� trzymany pod szczelnym kloszem, poprzez wszystkie doros�e zwi�zki, sam, z w�asnej woli by� zdominowany przez kolejne partnerki. Mo�e to warunkowanie przeciw uleg�o�ci w ko�cu zadzia�a�o. Ale je�li tak, to sk�d tw�rczy impas? Dlaczego w tym tygodniu nie wpada na nowe pomys�y? Mo�e swoim szczeg�lnym gatunkiem kreatywno�ci daje upust ci�nieniu mi�osnego zniewolenia i dopiero wtedy eksploduje wykwitami nieznaj�cej granic wyobra�ni? A mo�e po prostu brakuje mu Pam?
Annette wstaje i powoli do niego podchodzi. Manfred spogl�da na ni�, czuje po��danie i czu�o��, ale nie jest pewien, czy to ju� mi�o��.
��Kiedy jest termin? � pyta, nachylaj�c si� nad nim.
��W ka�dej chwi�
Rozlega si� dzwonek.
��Moment. Otworz�. � Annette podchodzi do drzwi, otwiera je.
��To ty!
G�owa Manfreda odwraca si�, jak szarpni�ta smycz�. Jej smycz� � nie spodziewa� si�, �e przyjdzie tu osobi�cie.
��Tak, to ja � odpowiada Annette. � Prosz� wej��. Zapraszam.
Pam wkracza do salonu, b�yskaj�c oczyma, za ni� potulnie pod��a prawnik.
��Patrzcie no, co przyni�s� kot-robot. � Wbija w Manfreda wzrok, w kt�rym jest wi�cej w�ciek�o�ci ni� humoru. T�pa wrogo��, zupe�nie do niej niepodobna: ciekawe, sk�d si� u niej bierze.
Manfred wstaje. Na chwil� hipnotyzuje go widok stoj�cych obok siebie �ony-dominy i� kochanki? Wsp�konspiratorki? Ukochanej? Kontrast jest ogromny: ironiczne rozbawienie Annette niweluje otwarty gniew Pameli. A pomi�dzy nimi stoi �ysiej�cy facet w �rednim wieku, z teczk� pod pach�: w takiego w�a�nie pos�usznego niewolnika zamieni�aby go z czasem Pamela. Zmusza si� do u�miechu.
��Napijecie si� kawy? � pyta. � Bo trzecia strona si� sp�nia.
��Kawa, z przyjemno�ci�, dla mnie czarna, bez cukru � �wierka adwokat. Odk�ada teczk� na stolik i d�ubie w noszonym na sobie komputerze, a� zaczyna mu co� migota� w okularach. � B�d� nagrywa�, pa�stwo na pewno rozumiej�.
Annette prycha i wychodzi do kuchni, w kt�rej wszystko jest uroczo r�czne, ale przez to niezbyt wygodne. Pam udaje, �e jej nie dostrzega.
��Prosz�, prosz� � m�wi, kr�c�c g�ow�. � My�la�am, �e sta� ci� na co� wi�cej ni� buduar francuskiej dziwki, Manny. Na wyroku rozwodowym jeszcze nie wysech� atrament. W tych czasach za to si� p�aci, nie pomy�la�e�?
��Zdziwi�em si�, �e nie jeste� w szpitalu � odpowiada Manfred, zmieniaj�c temat. � Poporodow� rekonwalescencj� te� si� dzisiaj komu� podzleca?
��Na moim stanowisku � Pamela zsuwa p�aszcz z ramion i wiesza go za szerokimi drewnianymi drzwiami � pracodawca refunduje ju� w zasadzie wszystko.
Jest ubrana w bardzo kr�tk� i bardzo kosztown� sukienk� � to jedna z tych broni w walce p�ci, przy kupnie kt�rych powinno si� o�wiadcza�, �e nie jest na reeksport do wrogich kraj�w. Ale co dziwne, jego to w og�le nie bierze. Zauwa�a, �e kompletnie nie identyfikuje teraz jej p�ci, ca�kiem jakby zacz�a nale�e� do innego gatunku.
��Gdyby� uwa�a�, pewnie by� wiedzia�.
��Zawsze uwa�am, Pam. Uwaga to moja jedyna waluta.
��Ha, ha, bardzo �mieszne � wtr�ca Glashwiecz. � Ale wie pan, �e kiedy tu stoj� i obserwuj� t� fascynuj�c� akcj�, pan p�aci za m�j czas?
Manfred patrzy na niego.
��Przecie� wie pan, �e nie mam �adnych pieni�dzy.
��Hm. � Glashwiecz si� u�miecha. � Pan musi si� myli�. S�d na pewno si� ze mn� zgodzi, �e ten brak papierowej dokumentacji dowodzi jedynie, �e zatar� pan wszelkie �lady. A jest jeszcze drobna kwestia, te par� tysi�cy po�rednio nale��cych do pana sp�ek. Gdzie� na dnie tej sterty musi si� co� kry�, nieprawda�?
Z kuchni dobiega sycz�cy bulgot � jakby kto� topi� w bagnie w�r pe�en ogromnych jaszczurek � oznaczaj�cy, �e kawa w cafeterze zaraz b�dzie gotowa. Lewa r�ka Manfreda drga, uderzaj�c akordami w niewidoczn� klawiatur�. Niepostrze�enie udaje mu si� wys�a� podsumowanie obecnych wydarze�, niebawem zareaguje na nie rynek reputacji.
��Do�� elegancki by� ten pana atak � rzuca, siadaj�c na sofie, gdy Pam znika w kuchni.
Glashwiecz kiwa g�ow�.
��Pomys� mojej praktykantki. Ja zupe�nie si� nie wyznaj� na tych r�nych rozproszonych �denialach of service�, ale dla Lisy to chleb powszedni. To troch� parodia sprawiedliwo�ci, ale dzia�a.
��Aha.
Opinia Manfreda o prawniku obni�a si� o oczko. Zauwa�a wracaj�c� z kuchni Pam z lodowatym wyrazem twarzy. Chwil� p�niej wynurza si� Annette, niewinnie rozpromieniona, z dzbankiem i paroma fili�ankami. Co� tam zasz�o, ale w tej chwili jaki� agent poszturchuje go nerwowo w lewe ucho, walizka sm�tnie skomli i promieniuje na� bezdenn� rozpacz�, a dzwonek przy drzwiach odzywa si� jeszcze raz.
��No to gdzie ten przekr�t? � Glashwiecz siada nieprzyjemnie blisko Manfreda i szepcze k�cikiem ust: � Gdzie kasa?
Manfred patrzy na� z irytacj�.
��Nie ma �adnej kasy � odpowiada. � Sedno pomys�u to sprawi�, �eby pieni�dze sta�y si� przestarza�e. Nie wyt�umaczy�a panu? � Rozbieganym wzrokiem rejestruje zegarek �Patek Philippe� na przegubie prawnika i obs�uguj�cy Jav� sygnet.
��E, niech mi pan nie wciska g�upot. Prosz� pos�ucha�: potrzeba tylko par� milion�w i, jak dla mnie, jest pan wolny. Moim zadaniem jest tylko zadba�, �eby pana �ona i c�rka nie zosta�y bez grosza i nie g�odowa�y. Pan wie i ja wiem: gdzie� s� pochowane ca�e worki got�wki. Prosz� tylko popatrze� na swoj� reputacj�! Nie dorobi� si� pan tego, stoj�c przy drodze z czapk�, co?
Manfred prycha.
��Prosz� pana, mowa o audytorce skarbowej nale��cej do elity. Nie jest bez grosza, dostaje prowizj� za ka�dego biedaka, kt�rego zawlecze do pralni, poza tym jest bogata z domu. A ja�
Wie�a popiskuje. Manfred nak�ada okulary. W uszach szumi� mu szepty duch�w umar�ych artyst�w, natarczywie domagaj�c si� wolno�ci. Kto� zn�w puka do drzwi. Manfred si� rozgl�da, Annette rusza ku nim.
��Pan pogarsza swoj� sytuacj� � ostrzega Glashwiecz.
��Spodziewacie si� kogo�? � pyta Pam, unosz�c brew i spogl�daj�c na Manfreda.
��Raczej nie�
Annette otwiera drzwi, przez kt�re wmaszerowuje kilku ochroniarzy w pe�nym antyterrorystycznym rynsztunku. W d�oniach maj� sprz�ty przypominaj�ce skrzy�owanie cyfrowych maszyn do szycia z granatnikami, a ich he�my s� upstrzone tak� liczb� czujnik�w, �e kojarz� si� ze sputnikami z lat pi��dziesi�tych dwudziestego wieku.
��To oni � m�wi wyra�nie Annette.
��
Drzwi si� zamykaj�, ochroniarze staj� po obu stronach.
Annette podkrada si� do Pam.
��My�lisz, �e wolno ci wchodzi� tutaj, do mojego
��Pope�nia pani wielki b��d � m�wi Pam, g�osem niewzruszonym i tak zimnym, �e m�g�by skropli� hel.
U jednego z ochroniarzy co� odzywa si� kr�tkim impulsem szumu.
��Nie � m�wi beznami�tnie Annette. � To nie b��d. � Zwraca si� do Glashwiecza: � Czy pan wie o przej�ciu?
��Przej�ciu? � Prawnik wygl�da na zdziwionego, ale nie wystraszonego obecno�ci� stra�nik�w.
��Trzy godziny temu � wyja�nia cicho Manfred � sprzeda�em kontrolny pakiet sp�ki agalmic.holdings.root.1.1.1 firmie Athene Accelerants BV, taki venture capital z Maastricht.1.1.1 to najwy�szy w�ze� drzewa centralnego planowania. Athene to nie jacy� tam inwestorzy, to akceleratorzy � bior� wybuchowe biznesplany i detonuj� je.
Glashwiecz jakby zblad� � trudno powiedzie�, czy to gniew, czy strach przed utrat� prowizji.
Manfred kontynuuje:
��Ich faktycznym w�a�cicielem jest sp�ka-wydmuszka nale��ca do funduszu emerytalnego W�oskiej Partii Komunistycznej. Stoi przed panem dyrektor operacyjny sp�ki jeden kropka jeden kropka jeden.
Pam wygl�da na rozdra�nion�.
��Dziecinne pr�by wywini�cia si� od odpowiedzialno�ci�
Annette odchrz�kuje.
��A w�a�ciwie to kogo pan pozywa, jak si� panu zdaje? � pyta s�odko Glashwiecza. � Bo my tutaj mamy prawa dotycz�ce bezpodstawnego ograniczania handlu. A tak�e ingerowania w polityk� wewn�trzn� innych pa�stw, konkretnie � w kwestie finansowe w�oskiej partii rz�dz�cej.
��Nie zrobi�by��
��Zrobi�bym. � Manfred ociera d�onie o kolana i wstaje. � Koniec? � pyta walizk�.
St�umiony sygna�, p�niej chropowaty syntetyczny g�os:
��Transfery zako�czone.
��No to dobrze. � Manfred u�miecha si� do Annette. � Pora na nast�pnych go�ci?
Dzwonek, jak na zam�wienie. Ochrona przytula si� do �ciany po obu stronach drzwi. Annette pstryka palcami. Drzwi si� otwieraj�, ukazuj�c dw�ch elegancko ubranych gangster�w. W salonie zaczyna si� robi� troch� ciasno.
��Kt�ry z was to Macx? � warczy starszy gangster, bez wyra�nego powodu patrz�c na Glashwiecza. W d�oni trzyma aluminiow� walizeczk�. � Mamy nakaz.
��Jeste�cie z CCAA? � pyta Manfred.
��A jak. Je�li pan to Macx, mam nakaz�
Manfred unosi r�k�.
��Ale z tym nie do mnie � m�wi. � Do tej pani. � Wskazuje Pam, kt�ra otwiera usta w niemym prote�cie. � Panowie, w�asno�� intelektualna, kt�r� �cigacie, pragnie by� wolna. Jest tak wolna, �e zarz�dza ni� obecnie skomplikowany zbi�r korporacyjnych instrument�w z siedzib� w Holandii, kt�rego g��wn� akcjonariuszk� jest od oko�o czterech minut moja nied�ugo ju� by�a �ona, obecna tu Pamela. � Mruga do Glashwiecza. � Cho� faktycznie niczego nie kontroluje.
��I w co ty si� bawisz, jak ci si� zdaje? � warczy Pamela, nie mog�c si� opanowa�.
Ochroniarze wierc� si�: wi�kszy i m�odszy przedstawiciel CCAA nerwowo szarpie szefa za r�kaw.
��Hm. � Manfred unosi fili�ank� i wypija �yk kawy. Krzywi si�. � Pam chcia�a ugody rozwodowej, prawda? No w�a�nie, a moje najcenniejsze aktywa to prawa do ca�ego worka na nowo skategoryzowanych utwor�w powsta�ych na zlecenie, kt�re par� lat temu wy�lizn�y si� z �ap CCAA. Cz�� kulturowego dziedzictwa dwudziestego wieku, w ostatniej dekadzie uwi�ziona przez przemys� muzyczny: Janis Joplin, The Doors, tego typu rzeczy. Arty�ci, kt�rzy ju� nie �yj� i nie mog� si� broni�. Kiedy pad�y muzyczne kartele, prawa uciek�y na wolno��. Przej��em je, z my�l� uwolnienia tej muzyki, nadania jej statusu w�asno�ci publicznej.
Annette kiwa na ochroniarzy, jeden z nich te� kiwa g�ow� i zaczyna co� mrucze� i brz�cze� do laryngofonu. Manfred kontynuuje:
��Pracowa�em nad rozwi�zaniem paradoksu centralnego planowania � jak w��czy� enklaw� pos�uguj�c� si� planowaniem do gospodarki rynkowej. M�j serdeczny przyjaciel, Gianni Vittoria, podpowiedzia� mi, �e taka zabawa w wydmuszki mo�e mie� jeszcze par� innych zastosowa�. Dlatego nie uwolni�em tej muzyki. Przepisa�em prawa na rozmaite agenty i w�tki w ramach sieci agalmicznego holdingu � obecnie to milion czterdzie�ci osiem tysi�cy pi��set siedemdziesi�t pi�� firm. Co chwila wymieniaj� si� tymi tytu�ami prawnymi � prawa do ka�dej piosenki rezyduj� w ka�dej z firm przez, hm, co najwy�ej pi��dziesi�t milisekund. A teraz uwaga: ja nie jestem ich w�a�cicielem, nie mam ju� z nimi �adnych finansowych powi�za�. Postanowi�em podzieli� si� zyskami z obecn� tutaj Pam. Wychodz� z tego interesu, bo Gianni zaproponowa� mi co� o wiele bardziej ambitnego.
Upija kolejny �yk kawy. Mafija nagraniowa gapi si� na niego. Pam gapi si� na niego. Annette, oparta o �cian�, wygl�da na rozbawion�.
��Mo�e woleliby�cie za�atwi� to mi�dzy sob�? � pyta Manfred, po czym zwraca si� p�g�osem do Glashwiecza: � Rozumiem, �e przerwie pan sw�j atak
Glashwiecz ostro�nie wstaje. G��wny bandzior wgapia si� w Pamel�.
��Czy to prawda? � pyta. � Ten p�tak przekaza� pani w�asno�� intelektualn� Sony Bertelsmann Microsoft Music? Mamy nakaz! Albo zwraca si� pani do nas o dystrybucj�, albo ma pani powa�ny problem.
Drugi bandyta popiera go:
��Uwa�ajtie, te empeczy, one szkodz� zdrowiu!
Annette klaszcze w d�onie.
��A teraz bardzo prosz� wyj�� z mojego mieszkania � m�wi. Drzwi, jak zawsze czujne, otwieraj� si�. � Ju� nie jeste�cie tu mile widziani!
��Chodzi o ciebie. � Manfred �yczliwie podpowiada Pameli.
��Ty kutasie � odpala.
Manfred zmusza si� do u�miechu, rozbawiony faktem, �e ju� nie umie reagowa� tak, jak by chcia�a. Czego� ju� mi�dzy nimi nie ma, co� nie dzia�a.
��Chcia�a� moich aktyw�w, zdaje si�? Co, nie podobaj� ci si� obci��enia?
��Wiesz o co mi chodzi! Ty i twoja dziwka za pi�� groszy! Dopadn� ci� jeszcze za niewype�nianie obowi�zku alimentacyjnego!
Jego u�miech zamiera.
��Tylko spr�buj, a pozw� ci� o naruszenie patent�w. Rozumiesz, m�j genom.
Pam jest zbita z tropu.
��Opatentowa�e� sw�j genom? Co si� sta�o z bojowym neokomunist�, swobodnie rozdaj�cym wszystkim informacje?
Manfred przestaje si� u�miecha�.
��Rozw�d si� sta�. No i W�oska Partia Komunistyczna.
Pam odwraca si� na pi�cie i energicznie wybiega, a za ni� potulny adwokat, mrucz�cy co� o pow�dztwie grupowym i naruszeniu Digital Millenium Copyright Act. Oswojony goryl z CCAA wyci�ga �ap� po rami� Glashwiecza, wtedy wkraczaj� ochroniarze, wyganiaj�c ca�� w�drown� imprez� na klatk� schodow�. Zatrzaskuj� si� drzwi za chaosem nadchodz�cych rekurencyjnych pozw�w. Manfred wzdycha przeci�gle.
Annette podchodzi do niego i opiera mu podbr�dek na g�owie.
��My�lisz, �e to si� sprawdzi?
��No, je�li spr�buj� dystrybuowa� t� muzyk� jakim� nieopanowanym przez Mafij� kana�em, prawnicy CCAA zasypi� ca�� sie� sp�ek pozwami. Pam dostaje w ramach ugody prawa do ca�ej tej muzyki, ale nie mo�e jej sprzeda� z pomini�ciem tego gangu. A ja musz� uprzedzi� tego prawniczego szulera, �e je�li chce si� do mnie dobra�, to powinien by� politycznie niezatapialny. Hm. Mo�e przed osobliwo�ci� w og�le nie powinienem planowa� wizyt w Stanach�
��Zysk � wzdycha Annette. � Ci�ko mi zrozumie�, jak ty dzia�asz. Albo t� twoj� apokaliptyczn� obsesj� na punkcie osobliwo�ci.
��Pami�tasz taki stary aforyzm: �je�li kogo� kochasz, daj mu wolno��? Uwolni�em t� muzyk�.
��Ale przecie� nie zrobi�e� tego! Przepisa�e� prawa na�
��Tylko �e najpierw ca�y ten skarb przekopiowa�em, w par� ostatnich godzin, na par� anonimowych publicznych system�w plik�w, wi�c piractwo b�dzie kwit�o. A te automatyczne sp�eczki s� tak ustawione, �e maj� automagicznie przyznawa� ka�demu ch�tnemu prawo do wykorzystania utworu, bezp�atnie, i to b�dzie si� dzia�o, dop�ki boj�wkarze nie dojd�, jak je zhackowa�. Mafija nie b�dzie w stanie przerwa� ich dystrybucji. Pam niech sobie we�mie dzia�k�, prosz� bardzo, je�li uda jej si� wpa�� na jaki� spos�b, ale bardzo w�tpi�. Wci�� wierzy w klasyczn� ekonomi�, alokacj� zasob�w w warunkach niedoboru. Informacja tak nie dzia�a. A wiesz, co si� liczy naprawd�? Ludzie b�d� mogli s�ucha� tej muzyki, bo sie� moich sp�eczek przerobi�em z sowieckiego systemu centralnego planowania na firewall chroni�cy uwolnione dobra intelektualne.
��Oj, Manfred, ty niepoprawny idealisto. � G�adzi go po ramieniu.
��Chodzi nie tylko o muzyk�. Jak dopracujemy si� dzia�aj�cego AI, albo przetransferowanych umys��w, musimy mie� jaki� spos�b na obron� ich przed prawnymi zagro�eniami. To podsun�� mi Gianni�
Annette bierze go w ramiona, wci�� pogr��onego w t�umaczeniu jej w�a�nie powstaj�cych fundament�w transludzkiej eksplozji, kt�ra wydarzy si� na pocz�tku nast�pnego dziesi�ciolecia, prowadzi go do sypialni i dokonuje na nim bulwersuj�cych akt�w blisko�ci i czu�o�ci. Ale nie ma sprawy. W tym dziesi�cioleciu jeszcze jest cz�owiekiem.
To te� minie, my�li sobie wi�kszo�� jego metakory. I dryfuje gdzie� daleko w sie�, by tam snu� g��bokie przemy�lenia, niech mi�cho poprze�ywa sobie pradawne rozkosze wypuszczonego na wolno�� cia�a.
Kuba Skoczek biegnie na �lepo, z obcas�w strzelaj� b��kitne p�omienie. W prawej r�ce, wyprostowanej dla zachowania r�wnowagi, trzyma skradzione pami�ci frajera. Zostaj�ca w tyle ofiara siedzi na twardych kamieniach chodnika. Mo�e nie wie, co si� sta�o; mo�e patrzy w �lad za uciekaj�cym m�odziakiem. Ale tury�ci przes�aniaj� widok, zreszt� nie ma �adnych szans na z�apanie z�odzieja. Amnezja ponapadowa, tak to nazywaj� w polis, cho� dla Kuby Skoczka to tylko kolejny fant, za kt�ry mo�e kupi� paliwo do swoich wojskowych but�w z ruskiego demobilu.
Ofiara siedzi na kamieniach, obur�cz �ciskaj�c bol�ce skronie. Co si� sta�o? � zachodzi w g�ow�. �wiat jest pe�en rozmazanych, szybko poruszaj�cych si� wielobarwnych kszta�t�w, uzupe�nionych og�uszaj�cymi d�wi�kami. Zamontowane w uszach kamery co chwila si� restartuj�. Maj� atak paniki co osiemset milisekund, za ka�dym razem, gdy u�wiadamiaj� sobie, �e s� w jego osobistej sieci komputerowej samotne, pozbawione uspokajaj�cego wsparcia huba, kt�ry dyktowa�by im, gdzie wysy�a� strumie� przychodz�cych danych sensorycznych. Dwa telefony kom�rkowe k��c� si� jak kretyni o pasmo w jego sieci, a pami�� gdzie� znikn�a.
Wysoka blondynka, nios�ca zapakowan� w r�ow� b�belkow� foli� elektryczn� pi�� �a�cuchow�, nachyla si� nad nim z zaciekawieniem:
��Dobrze si� pan czuje? � pyta.
��Ja� � Kr�ci g�ow�. To boli. � Kim ja jestem?
Monitor medyczny og�osi� alarm, bo spad�o mu ci�nienie krwi: puls dudni, kortyzol w osoczu wystrzeli� pod sufit � ca�a masa biometryk sugeruje, �e wchodzi w szok.
��Chyba wezw� pogotowie � o�wiadcza kobieta. Mruczy do klapy: � Telefon, wezwij pogotowie. � Nieznacznie kiwa ku niemu palcem, jakby konkretyzowa�a geolink, potem odchodzi z pi�� pod pach�.
Typowe zachowanie emigrantki z po�udnia w Atenach P�nocy, zbyt zak�opotanej, �eby si� w co� anga�owa�. Cz�owiek jeszcze raz kr�ci g�ow�, zamykaj�c oczy, gdy wok� niego w skomplikowanych p�tlach wiruje stado dziewczyn na motorowych rolkach. Gdzie� na p�nocy, na mo�cie zaczyna wy� syrena.
Kim ja jestem? � zastanawia si�.
��Jestem Manfred � odpowiada z oszo�omieniem i zdumieniem.
Unosi wzrok na pos�g je�d�ca z br�zu, g�ruj�cego nad t�umem na ruchliwym rogu ulicy. Na tablicy z jego imieniem kto� przylepi� hologram
��Jestem Manfred. Manfred. Pami��. Gdzie moja pami��.
Malezyjscy emeryci pokazuj� go sobie z g�rnego pok�adu przeje�d�aj�cego autobusu. Ma pal�ce poczucie, �e zapomnia� o jakiej� niecierpi�cej zw�oki sprawie. Gdzie� szed�em, przypomina sobie. Co robi�em? By�o to co� niezwykle wa�nego, ale nie pami�ta co. Mia� si� z kim� spotka�, �eby� ma to na ko�cu j�zyka.
Witamy u zarania trzeciego dziesi�ciolecia � w epoce chaosu, charakteryzuj�cej si� totalnym za�amaniem przemys�u kosmicznego.
Wi�kszo�� mocy intelektualnej na Ziemi nie rodzi si� ju�, lecz produkuje; na ka�dego cz�owieka przypada dziesi�� mikroprocesor�w, a ta liczba podwaja si� co czterna�cie miesi�cy. Zatrzyma� si� przyrost naturalny w krajach rozwijaj�cych si�, stopa urodze� spad�a poni�ej poziomu odnawialno�ci pokole�. W krajach okablowanych co bardziej perspektywiczni politycy zastanawiaj� si�, jak by tu przem�wi� do rodz�cej si� spo�eczno�ci sztucznych inteligencji.
Badanie kosmosu utkn�o na mieli�nie drugiej recesji tego wieku. Rz�d Malezji og�osi�, �e za dziesi�� lat zainstaluje na Marsie imama, ale poza nimi nikogo to specjalnie nie obchodzi.
Towarzystwo Osadnik�w Kosmicznych dalej pr�buje zainteresowa� korporacj� Disneya prawami medialnymi do swego planu utworzenia kolonii w oko�oziemskich punktach Lagrange�a, nie�wiadome, �e tam ju� jest kolonia, i to wcale nie ludzka: pierwsza generacja transfer�w, kalifornijskie langusty w chwiejnej symbiozie ze starodawnymi systemami ekspertowymi, kwitn� na pok�adzie platformy eksploatuj�cej asteroidy, w kt�r� zainwestowa� holding Franklina. Tymczasem ci�cia bud�etowe w chi�skiej agencji kosmicznej zagra�aj� dalszemu istnieniu Bazy Ksi�ycowej Mao. Wygl�da na to, �e nikt jeszcze nie znalaz� sposobu na osi�ganie zysk�w gdziekolwiek ponad orbit� geostacjonarn�.
Dwa lata temu Jet Propulsion Laboratory, Europejska Agencja Kosmiczna i kolonia langust-transfer�w na komecie Chruniczew-7 odebra�y sygna� spoza Uk�adu S�onecznego, wygl�daj�cy na sztuczny: wi�kszo�� ludzi nie ma o tym poj�cia, a ci, kt�rzy wiedz�, przewa�nie maj� to gdzie�. W ko�cu, je�li nie umiej� si� dosta� nawet na Marsa, kogo obchodzi, co si� dzieje sto bilion�w kilometr�w dalej?
Portret m�odzie�ca, kt�ry zszed� na z�� drog�:
Kuba ma siedemna�cie lat i jedena�cie miesi�cy. Ojca nigdy nie pozna�; by� nieplanowanym dzieckiem, a ojcu uda�o si� zgin�� w wypadku na budowie, zanim Fundusz Alimentacyjny zdo�a� po�o�y� �ap� na jego pensji. Matka wychowywa�a go w dwupokojowym mieszkaniu komunalnym na Hawick. Kiedy by� ma�y, pracowa�a w call center, ale interes zdech�, na drugim ko�cu linii telefonicznej nie potrzeba ju� ludzi. Teraz ustawia produkty na p�kach w sklepie wynajmowanym przez efemeryczne wirtualne firemki, kt�re pojawiaj� si� i znikaj� jak tury�ci podczas festiwalowego sezonu, ale dzisiaj popyt na ludzi do ustawiania towar�w tak�e jest nie za wielki.
Matka pos�a�a Kub� do miejscowej szko�y religijnej, z kt�rej co chwila go wyrzucali, tak �e w wieku dwunastu lat przewa�nie wa��sa� si� sam po mie�cie. Jako trzynastolatek nosi� ju� bransoletk� zwolnienia warunkowego za kradzie�e w sklepach; jako czternastolatek z�ama� sobie obojczyk, rozbijaj�c si� ukradzionym dla zabawy samochodem i srogi szeryf-prezbiterianin pos�a� go do instytucji prowadzonej przez Wolny Ko�ci� Szkocji, kt�ry doko�czy� dzie�a, niwecz�c jego perspektywy edukacyjne surowymi zasadami i nielegalnym rzemieniem.
Teraz jest dyplomowanym absolwentem trudnego kursu unikania publicznych kamer, ze specjalno�ci� w konstruowaniu steganograficznego alibi. Na og� polega to na pope�nianiu przest�pstw w �rodowisku o du�ej g�sto�ci � je�li kogo� napada�, to tam, gdzie jest tak wielu przechodni�w, �e trudno akurat tobie przylepi� win�. Ale systemy ekspertowe polis s� ju� na jego tropie. Je�li b�dzie robi� skoki tak cz�sto, za kolejne cztery miesi�ce widoczna b�dzie statystyczna korelacja wystarczaj�ca do przekonania �awy przysi�g�ych nawet z�o�onej z podobnych kolesi�w, �e jest winny i nie ma co pierdoli� � a wtedy wyl�duje na cztery lata w Saughton.
Lecz Kuba nie zna rozk�adu normalnego, ani testu chi-kwadrat, i kiedy zak�ada masywne okulary, zdarte jakiemu� tury�cie gapi�cemu si� na rze�b� na North Bridge, przysz�o�� wydaje mu si� �wietlana. A po chwili, gdy zaczynaj� szepta� mu w stereo do uszu i wy�wietla� zobaczone przez turyst� obrazki, zaczyna l�ni� jeszcze ja�niej.
��Trzeba zrobi� interes, zawrze� transakcj� � szepcz� okulary. � Spotka� borga, zagra� akord. � Peryferyjne pole widzenia wype�niaj� dziwaczne jaskrawe wykresy, jak halucynacje na�panego marketingowca.
��Kto ty, kurwa, jeste�? � pyta Kuba, zaintrygowany kolorowymi �wiate�kami i ikonkami.
��Jestem twoim kartezja�skim teatrem, a ty moim widzem � mrucz� okulary. � Dow Jones minus pi�tna�cie, Federacja Zaufania plus trzy, przysz�a informacja o niewykryciu zwi�zku przyczynowo-skutkowego pomi�dzy spo�eczn� kontrol� nad d�ugo�ci� damskich sp�dnic, stylem golenia m�skich br�d a pojawianiem si� odporno�ci na liczne antybiotyki u gram-ujemnych laseczek. Przyj��?
��No, niech b�dzie � mruczy Kuba, gdy lawina obraz�w zwala mu si� na ga�ki oczne i przebija m�otem przez uszy jak superego bezcielesnego olbrzyma.
Bo te� dok�adnie co� takiego ukrad�: okulary i sakiewka u pasa, kt�re wyrwa� tury�cie, kryj� w �rodku do�� sprz�tu, �eby poci�gn�� ca�y Internet z prze�omu wiek�w. Sraj� pasmem przenoszenia, ci�gn� naraz pierdyliard wyszukiwa� i ca�y r�j innych agent�w, w sumie sk�adaj�cych si� na spory procent zbiorowego umys�u stanowi�cego osobowo�� ich w�a�ciciela. �w w�a�ciciel to postludzki sieciowy
Praktycznie rzecz bior�c, okulary s� Manfredem, niezale�nie od to�samo�ci bia�kowej machiny, kt�ra wtyka w nie swe ga�ki oczne. Ten mocno zdezorientowany Manfred podnosi si� i czuj�c dziwn� pustk� w g�owie � nie licz�c nie�mia�ego pytania o akcesoria do ruskich but�w wojskowych � otrzepuje si� i rusza na spotkanie na drugim ko�cu miasta.
Tymczasem na innym spotkaniu zauwa�aj� ju� nieobecno�� Manfreda.
��Co� si� musia�o sta� � m�wi Annette. Unosi lustrzane okulary i z wyra�nym zdenerwowaniem pociera lewe oko. � Czemu nie odpowiada na czacie? Przecie� wie, �e czekamy na niego z t� telekonferencj�. Nie wydaje ci si� to dziwne?
Gianni kiwa g�ow�, prostuje si� i patrzy na ni� zza biurka. Postukuje w l�ni�cy, palisandrowy blat. S�oje drewna przesuwaj� si�, przybieraj�c dziwny, odmienny uk�ad, generuj�c stereogramy z losowych punkt�w, wiadomo�ci przeznaczone tylko dla jego oczu.
��By� na moj� pro�b� w Szkocji � m�wi po chwili. � Szczeg��w nie znam, bo s� te zabezpieczenia prywatno�ci� ale gdyby� ty, oficjalna najbli�sza osoba, zechcia�a pofatygowa� si� osobi�cie� na pewno b�dzie ci �atwiej. Mia� w planach spotkanie z Kolektywem Franklina, twarz� w twarz, jeden-do-wielu�
Gabinetowy t�umacz jest porz�dny, ale nie da rady w czasie rzeczywistym synchronizowa� w�oskiego i francuskiego przek�adu z ruchem ust. Annette musi z wysi�kiem ws�uchiwa� si� w jego s�owa, bo uk�ad warg si� nie zgadza, jak na kiepsko zdubbingowanym filmie. Jej kosztowne nowe wszczepki nie s� jeszcze pod��czone do o�rodka Broki, nie mo�e wi�c po prostu �ci�gn�� sobie na boku w�oskiego modu�u gramatycznego. Sprz�t komunikacyjny maj� najlepszy na rynku, wirtualne �rodowisko wyrze�bione co do najdrobniejszego w�oska, ale wci�� nie do ko�ca radzi to sobie z barier� j�zykow�. Poza tym, co� j� ci�gle dekoncentruje: spos�b, w jaki biurko w po�owie szeroko�ci przechodzi z czarnego jesionu w palisander, albo dziwne pr�dy powietrzne, zupe�nie niepasuj�ce do pomieszczenia o tej wielko�ci.
��No, ale co si� z nim sta�o? Poczta g�osowa pr�buje co� �ciemnia�. Jest dobra, ale nie umie przekonuj�co k�ama�.
Gianni wygl�da na zaniepokojonego.
��Manfred ma takie napady, robi co� po swojemu, nic nikomu wcze�niej nie m�wi. Ale nie podoba mi si� to. Powinien komu� z nas powiedzie�.
Od tamtego pierwszego spotkania w Rzymie Manfred nale�a� w zespole Gianniego do kluczowych os�b � by� takim macherem, kt�ry rusza w teren, spotyka si� z lud�mi i rozwi�zuje ich problemy. Utraci� go w tej chwili by�oby bardziej ni� k�opotliwe. A poza tym przyja�ni si� z nim.
��Mnie te� si� to nie podoba. � Annette wstaje. � Je�li zaraz nie oddzwoni�
��Pojedziesz i go znajdziesz.
��
��Nic. Cokolwiek. � Gianni wzrusza ramionami. � Ale on jest nam niezb�dny. � Zerka na ni� ostrzegawczo. � I ty te�. Nie daj si� z�apa� borgowi. I Manfred te�.
��Nie ma obaw, oboj�tne, co si� sta�o, �ci�gn� go z powrotem i tyle. � Prostuje si�, p�osz�c zaczajony za jej biurkiem odkurzacz. �
��
Gdy wychodzi z gabinetu, minister migoce jej za plecami, znikaj�c z przeciwleg�ej �ciany w ponurym szarym kolorze zimnego ekranu. Gianni jest w Rzymie, ona w Pary�u, Markus w D�sseldorfie, a Ewa we Wroc�awiu. S� jeszcze inni, zamkni�ci w cyfrowych kom�rkach rozproszonych na po�owie starzej�cego si� kontynentu � je�li nie zapragn� u�cisn�� sobie r�k, mog� do woli krzycze� do siebie przez ca�e biuro. Ich sekrety i rubaszne �arty s� tunelowane przez kilka anonimizowanych warstw komunikacyjnych.
Gianni pr�buje przebi� si� z regionalnej polityki do europejskich spraw krajowych. Oni � jego sztab wyborczy � maj� zapewni� mu miejsce w Komisji Konfederacji, jako Reprezentanta do spraw Nadzoru nad Inteligencj� i poszerzy� granice postludzkiej aktywno�ci, dalej w przestrze� kosmiczn�, dalej w czas. Wskutek tego, strata kluczowego cz�onka zespo�u, nadwornego futurologa i kombinatora, by�aby dla pewnych ludzi niezmiernie interesuj�ca: �ciany maj� uszy, a nie wszystkie m�zgi, do kt�rych s� pod��czone, s� ludzkie.
Annette denerwuje si� bardziej, ni� okazywa�a przy Giannim. To zupe�nie do Manfreda niepodobne, przerwa� kontakt na tyle czasu; jeszcze dziwniejsze, �e recepcjonistka nie ��czy jej rozm�w, zwa�ywszy �e jej mieszkanie by�o dla nich przez ostatnie par� lat najbli�szym odpowiednikiem domu. Lecz co� tu �mierdzi. Wyszed� dyskretnie wczoraj wieczorem, zapewniaj�c, �e jutro wraca, a teraz nie odbiera.
Mo�e to ta jego by�a? � zastanawia si� Annette, mimo �e Gianni sugeruje misj� specjaln�. Ale Pamela ju� si� do nich nie odzywa, je�li nie liczy� przysy�anej niezawodnie co roku sarkastycznej kartki, tak wymierzonej, aby dosz�a dok�adnie w urodziny c�rki, kt�rej Manfred nigdy nie spotka�. Mafija muzyczna? Bomba w li�cie od Copyright Control Association of America? Ale� sk�d, gdyby si� sta�o co� takiego, jego medyczny monitor rozdar�by si� na ca�e gard�o.
Annette zorganizowa�a wszystko tak, �eby nic mu nie grozi�o ze strony z�odziei w�asno�ci intelektualnej. Zapewni�a mu wszelkie niezb�dne wsparcie, on z kolei u�atwi� jej znalezienie w�asnej drogi w �yciu. Ma ciep�e poczucie szcz�cia za ka�dym razem, gdy pomy�li, ile ju� razem osi�gn�li. Ale dok�adnie dlatego jest teraz zaniepokojona. Bo pies na stra�y nie zaszczeka��
Wzywa taks�wk�, jedzie na lotnisko de Gaulle�a. Jeszcze w trakcie jazdy, za pomoc� swej parlamentarnej karty udaje jej si� wykopa� kogo� z miejsca w klasie biznes w najbli�szym A320 lec�cym na edynburski Turnhouse, zarezerwowa� nocleg i transfer z lotniska. Samolot ju� wznosi si� nad kana�em La Manche, gdy dociera do niej znaczenie ostatniej uwagi Gianniego: on chyba my�li, �e Kolektyw Franklina mo�e by� dla Manfreda niebezpieczny.
Poczekalnia na pogotowiu ma kube�kowe fotele z zielonego plastiku i subtraktywne rze�by wygenerowane przez dzieci na drukarkach 3D, poprzyklejane do �cian jak surrealistyczne konstrukcje z lego. Panuje tu g��boka cisza, ca�e pasmo zarezerwowano dla urz�dze� medycznych � gdzie� p�acz� dzieci, okresowo wyj� syreny, gdy podje�d�aj� karetki, wok� jest pe�no rozgadanych ludzi, lecz Manfred czuje si� jak na dnie g��bokiego, b��kitnego basenu z cisz�. Czuje si� jak nawalony, tylko �e ten akurat narkotyk nie daje euforii ani przyjemno�ci. Na rogach korytarza sprzedawcy zachwalaj� go��bie z kebabowego ro�na, tu� obok pordzewia�ej i zamkni�tej �a�cuchem budki dla wolontariuszy; kamery obserwuj� b��kitne �piwory chronicznych przypadk�w czekaj�cych przed gabinetem zabiegowym. Manfred, sam we w�asnej g�owie, jest przera�ony i otumaniony.
��B�dzie pan przyj�ty po podpisaniu umowy o poufno�ci � m�wi piel�gniarz w izbie przyj��, podsuwaj�c Manfredowi pod nos wiekowy tablet. Us�ugi publicznej s�u�by zdrowia s� nadal bezp�atne, ale podj�to pewne kroki zapobiegaj�ce aferom. � Prosz� podpisa� klauzul� zobowi�zania, tutaj i tutaj, inaczej lekarz dy�urny pana nie przyjmie.
Manfred wgapia si� zamglonym wzrokiem w nos piel�gniarza, zaczerwieniony i nieco opuchni�ty od szpitalnej infekcji. Telefony zn�w mu si� k��c�, nie mo�e sobie przypomnie� dlaczego � zwykle si� tak nie zachowuj�, co� musi by� nie tak, ale strasznie trudno mu o tym my�le�.
��Sk�d si� tu wzi��em? � pyta po raz trzeci.
��Podpis. � Kto� wciska mu w d�o� d�ugopis.
Manfred skupia si� na wydruku i gwa�townie prostuje, gdy uaktywniaj� si� g��boko wdrukowane odruchy.
��To pozbawianie praw cz�owieka! Tu jest napisane, �e pacjentowi zakazuje si� ujawniania informacji dotycz�cych operacyjnych i diagnostycznych procedur oraz proces�w w wymienionej wy�ej instytucji s�u�by zdrowia, to znaczy u was, jakiejkolwiek osobie trzeciej, to znaczy mediom publicznym, pod rygorem przepadku wszystkich korzy�ci zdrowotnych zgodnie z Ustaw� o Reformie S�u�by Zdrowia. Nie mog� tego podpisa�! Napisz� gdzie� w sieci, ile dni by�em w szpitalu, i mo�ecie mi skonfiskowa� lew� nerk�!
��To niech pan nie podpisuje. � Bezp�ciowy piel�gniarz-piel�gniarka wzrusza ramionami, unosi po�� sari i odchodzi. � Mi�ego czekania!
Manfred wyjmuje zapasowy telefon i gapi si� na wy�wietlacz.
��Co� tu jest nie tak.
Popiskuj� klawisze; pracowicie wprowadza jakie� kody operacji i dostaje si� do skomplikowanego, pradawnego dezasemblera-asemblera pakiet�w X.25 � co� m�tnie i niepokoj�co podpowiada mu, gdzie mo�e stamt�d trafi�: przewa�nie w dawno odes�ane na emerytur� bebechy sieci s�u�by zdrowia � ale po chwili wspomnienia generuj� b��d stronicowania i nikn� gdzie� pomi�dzy opuszkami palc�w a momentem pojawienia si� zrozumienia. Frustruj�ce uczucie: mie� m�zg jak przedpotopowy silnik samochodowy z zawilgoconymi �wiecami, kt�ry si� kr�ci i kr�ci, ale nie zapala.
Sprzedawca kebab�w obok rz�du fotelik�w, gdzie czeka Manfred, rzuca na ruszt kostk� przyprawow�; buchaj� b��kitne k��by aromatycznego, zio�owego dymu � kanabinoidy, uspokajaj�ce i pobudzaj�ce apetyt. Manfred dwa razy poci�ga nosem, potem chwiejnie wstaje na nogi i wyrusza na poszukiwanie toalety. Kr�ci mu si� w g�owie. Mamrocze co� do zegarka:
��Halo, Gwatemala? Poprosz� z dzia�em dozowania. Prosz� rozwin�� moje drzewo memetyczne, bo nie wiem o co chodzi. Cholera. Kim ja by�em? Co si� sta�o? Czemu wszystko jest takie rozmazane? Nie mog� znale�� okular�w�
Z oddzia�u dla tr�dowatych wychodzi stadko zwiedzaj�cych w anachronicznych strojach � m�czy�ni w ciemnych garniturach, kobiety w d�ugich sukniach. Wszyscy nosz� te� niebieskie, jednorazowe r�kawiczki i maski na twarzach. Emanuj� buczeniem i trzaskami szerokopasmowej, szyfrowanej transmisji, wi�c Manfred instynktownie odwraca si�, by i�� za nimi. Wychodz� z pogotowia pochylni� dla w�zk�w, dwie panie w towarzystwie trzech pan�w, a za nimi chwiejnie zatacza si� ob��kany uchod�ca z XXI wieku. Wszyscy tacy m�odzi, u�wiadamia sobie Manfred. A gdzie m�j kot? Aineko m�g�by co� z tego zrozumie�, gdyby Aineko by� zainteresowany.
��S�dz�, �e nale�a�oby uda� si� do naszego klubu � stwierdza jeden z m�odych dandys�w.
��Ale� tak! Prosz�! � �wierka jego towarzyszka, kr�tko ostrzy�ona blondynka, klaszcz�c w d�onie, potem zdzieraj�c z nich z irytacj� anachroniczne plastikowe r�kawiczki i ukazuj�c sensoryczno-pozycyjne r�kawice z koronkowych drucik�w. � Ta wycieczka by�a ca�kowicie nieproduktywna. Je�li nasz kontakt jest tutaj, nie widz� sposobu na zlokalizowanie go, poza z�amaniem tajemnicy medycznej albo dobrym prezentem dla kogo�.
��Biedni � szepcze druga kobieta, zerkaj�c przez rami� na leprozorium. � Taka upokarzaj�ca �mier�.
��Sami sobie na to zas�u�yli; gdyby nie nadu�ywali antybiotyk�w, nie znale�liby si� w izolatce � dodaje dwudziestokilkulatek z bokobrodami, kt�ry przedwcze�nie nabra� manier ojca rodziny, po czym chrz�ka pretensjonalnie. Punktuje stwierdzenie stukni�ciem laski w chodnik. Przed przej�ciem przez ulic� do parku Meadows zatrzymuj� si�, przepuszczaj�c stadko rowerzyst�w i riksz�. � Degeneracja uk�adu immunologicznego wskutek niewype�niania wskaza� medycznych.
Manfred przystaje, �eby przyjrze� si� trawie; m�zg szaleje, analizuj�c fraktalne kszta�ty �d�be�. Potem szar�uje za nimi i omal nie przeje�d�a go nap�dzany ko�em zamachowym autobus dla turyst�w.
Klub.
St�pa po chodniku, schodzi z niego, depcze trzy miliardy lat ro�linnej ewolucji.
Co� z tymi lud�mi.
Czuje dziwne pragnienie, jakby tropizm informacyjny. Wysoka, ciemnow�osa kobieta podkasuje d�ugie sp�dnice, �eby nie uwala� ich b�otem. Widzi b�ysk opalizuj�cych halek, faluj�cych jak olej na wodzie, a pod nimi staromodne wojskowe kamasze. Czyli nie wiktoria�skie, jakie� inne.
Przyjecha�em spotka� si� z�
Ma to nazwisko na ko�cu j�zyka. Prawie. Czuje, �e to ma co� wsp�lnego z nimi.
Brygada przechodzi przez Meadows wysadzan� drzewami alejk�, docieraj�c do frontu XIX-wiecznej budowli, z szerokimi schodami i wypolerowanym mosi�nym dzwonkiem. Wchodz�, a m�odzieniec z bokobrodami odwraca si� na progu i zwraca do Manfreda:
��Szed� pan za nami a� tutaj. Chce pan wej��? Mo�e znajdzie pan to, czego pan szuka.
Manfred wchodzi na dygoc�cych nogach, potwornie boj�c si� tego, o czym zapomnia�.
Tymczasem Annette przes�uchuje kota Manfreda.
��Kiedy ostatni raz widzia�e� tat�?
Aineko odwraca si� od niej i koncentruje na myciu poduszek lewej �apki. Futro ma jak prawdziwe � g�ste, o �adnym wzorze, z wyj�tkiem zdobi�cych oba boki URL-i strony producenta; ale jego pysk nie produkuje �liny, za jam� ustn� nie ma �o��dka ani p�uc.
��Id� sobie � m�wi. � Zaj�ty jestem.
��Kiedy ostatni raz widzia�e� Manfreda? � powtarza uparcie Annette. � Nie mam na to czasu. Polis nie ma poj�cia. Pogotowie te�. Znikn�� z sieci i na nic nie odpowiada. Wi�c ty, co ty mo�esz mi powiedzie�?
Ustalenie hotelu, w kt�rym si� zatrzyma�, zaj�o jej dok�adnie osiemna�cie minut, licz�c od dotarcia do terminalu rezerwacyjnego w hali przylot�w � zna jego gust. Troch� d�u�ej zaj�o przekonanie recepcjonistki, �eby wpu�ci�a j� do jego pokoju. Lecz Aineko jest o wiele bardziej krn�brny, ni� si� spodziewa�a.
��AI Neko mod dwa alfa wymaga regularnych przerw w pracy � m�wi pompatycznie kot. � Wiedzia�a�, kupuj�c mi takie cia�o. Czego si� spodziewa�a� po kawa�ku mi�cha, dost�pno�ci do pi�ciu dziewi�tek po przecinku? Id� sobie, musz� pomy�le�. � Wysuwa j�zyk, kt�ry nieruchomieje, sondy na jego spodzie uzupe�niaj� wypadni�te w ci�gu dnia w�osy.
Annette wzdycha. Manfred unowocze�nia� tego kota-robota przez wiele lat, tak�e Pamela, jego eks�ona, macza�a palce w konfiguracji neuron�w. To jego trzecie cia�o, a po ka�dym sprz�towym upgradzie przejawia coraz bardziej realistyczn� niech�� do wsp�pracy. Nied�ugo za�yczy sobie kuwety ze �wirkiem i zacznie rzyga� na dywan.
��Polecenie priorytetowe � m�wi Annette. � Przes�a� dziennik zdarze� do mojego kartezja�skiego teatru, od t minus osiem godzin do teraz.
Kot wzdryga si� i ogl�da za ni�.
��Ludzka dziwka! � syczy. Potem zamiera, a powietrze wype�nia si� jaskrawym, bezg�o�nym tsunami danych.
I Annette, i Aineko maj� sprz�t do ekstremalnie szybkiej transmisji w szerokim widmie; obserwator m�g�by zauwa�y�, �e oczy kota i pier�cie� na jej lewej d�oni mrugaj� do siebie b��kitnobia�o. Po paru sekundach Annette kiwa g�ow� i przebiera palcami w powietrzu, poruszaj�c si� po widocznej tylko dla niej sekwencji czasowej. Aineko prycha na ni� gniewnie, potem wstaje i odchodzi z wysoko uniesionym ogonem.
��Robi si� ciekawie � mruczy Annette. Splata palce, uciskaj�c jakie� tajemnicze punkty na knykciu i przegubie, potem wzdycha i przeciera oczy. � Wyszed� st�d z w�asnej woli, wygl�da� normalnie� � odzywa si� do kota. � M�wi�, z kim si� spotka?
Kot siada we wpadaj�cym przez wysokie okno promieniu �wiat�a, ostentacyjnie odwracaj�c si� ty�em.
��
��Spr�buj na Grassmarket � rzuca niech�tnie kot. � Co� wspomina�, �e idzie tam spotka� si� z Kolektywem Franklina. Oni to mu dopiero pomog��
Facet w chi�skim mundurze z lumpeksu i potwornie drogich okularach wbiega po wilgotnych kamiennych stopniach, pod kamienn� tablic�, informuj�c�, �e mie�ci si� tu schronisko Armii Zbawienia. Wali do drzwi. Para przelatuj�cych nad pobliskim zamkiem MiG-�w Stowarzyszenia Rekonstrukcji Zimnowojennych niemal t�umi jego g�os.
��Otwiera�, cipy! Jest interes!
Klapka wizjera umieszczonego w drzwiach na wysoko�ci oczu przesuwa si�, zerka na� para czarnookich kamerek jak koraliki.
��Kim pan jest i czego chce? � trzeszczy g�o�nik.
To nie Armia Zbawienia � chrze�cija�stwo od kilkudziesi�ciu lat jest w Szkocji bardzo niemodne, wi�c Ko�ci� zajmuj�cy obecnie ten budynek poszed� z duchem czasu, �eby nie wypa�� z interesu.
��Jestem Macx. Moje systemy kontaktowa�y si� z wami. Przyszed�em z�o�y� wam propozycj� nie do odrzucenia. � A przynajmniej to ka�� mu powiedzie� okulary. To, co naprawd� wydobywa si� z jego ust, brzmi raczej jak: �Ja Max. Moje systemy z wami rozmawiali. Ja przyszed dla was z�o�y� propozycj� nie do �odm�wienia�. Okulary nie zd��y�y jeszcze popracowa� nad jego akcentem. A poza tym jest tak z siebie dumny, �e pstryka palcami i ta�czy z niecierpliwo�ci na najwy�szym stopniu.
��Aha, dobrze, prosz� chwil� zaczeka�.
Cz�owiek po drugiej stronie g�o�nika ma krystaliczny akcent z Morningside, kt�remu udaje si� brzmie� bardziej angielsko ni� sam kr�l i rdzennie szkocko jednocze�nie. Otwieraj� si� drzwi, Macx staje przed wysokim, jakby troch� trupim m�czyzn� w maj�cym najlepsze lata dawno za sob� tweedowym garniturze oraz koloratce wyci�tej z przejrzystej p�ytki drukowanej. Twarz niemal zakrywaj� mu rejestruj�ce anielskie okulary.
��Kim pan jest? Jak pan m�wi�?
��Jestem Macx! Manfred Macx! Mam dla pana tak� propozycj�, �e sam pan nie uwierzy. Mam wyj�cie z waszych finansowych tarapat�w. B�dziecie bogaci! � Okulary podpowiadaj�, Macx m�wi.
Cz�owiek w drzwiach przechyla lekko g�ow�, jego okulary badaj� Maksa od st�p do g��w. Macx podskakuje entuzjastycznie, z obcas�w buchaj� mu k��by b��kitnych spalin.
��Na pewno trafi� pan pod dobry adres?
��No, musi tak.
Gospodarz cofa si� do �rodka.
��Dobrze, prosz� wej��, usi��� i wszystko mi opowiedzie�.
Macx wpada w podskokach do salonu, z m�zgiem szeroko otwartym na lawin� wykres�w ko�owych, krzywych wzrostu, dokument�w p�czkuj�cych w cudacznej fazoprzestrzeni korporacyjnego oprogramowania zarz�dczego.
��Mam interes, �e mi pan nie uwierzy � czyta, szybuj�c obok tablic og�oszeniowych, do kt�rych poprzyszpilano jak motyle chi�skie ulotki, przest�puj�c przez zwini�te dywany i stos kupionych na wyprzeda�y laptop�w, mijaj�c radiotelefon do nabo�e�stwa, kt�ry s�u�y pani Muirhouse tak�e jako ogrodowe poide�ko dla ptak�w. � Wynajmujecie to od pi�ciu lat, a wasze opublikowane sprawozdania wskazuj�, �e nie zarabiacie zbyt wiele, ledwo wystarcza na czynsz. Ale jeste�cie udzia�owcem Scottish Nuclear Electric, prawda? Wi�kszo�� �rodk�w pana Ko�cio�a stanowi fundusz zapisany Ko�cio�owi przez jedn� z wiernych, szykuj�c� si� na spotkanie z punktem omega, prawda?
��Hm. � Pastor patrzy na� dziwnie. � Nie mogem komentowa� naszego funduszu inwestycji eschatologicznych. A czemu pan tak my�li?
Jakim� sposobem l�duj� w gabinecie duchownego. Nad wytartym fotelem wisi ogromna, oprawiona w ram� grafika komputerowa, przedstawiaj�ca kolapsuj�cy kosmos z Ko�ca �wiata, gromady galaktyk usiane zbiegaj�cymi si� ku centralnemu punktowi sferami Dysona pe�nymi eschatonu. Z g�ry patrzy na to rozpromieniony dobroduszn� aprobat� �wi�ty Tipler Astrofizyk, a nad jego g�ow� unosi si� aureola z kwazar�w. Plakaty g�osz� now� ewangeli�: �Kosmologia jest lepsza ni� domys�y� oraz ��yj wiecznie w moim sto�ku �wiat�a�.
��Co� panu poda�? Herbatk�? �adowark� do ogniw paliwowych? � pyta duchowny.
��Mo�e amf�? � pyta z nadziej� Macx. Twarz wyd�u�a mu smutek, gdy pastor z przepraszaj�c� min� kr�ci g�ow�. � Niewa�ne, �artowa�em tylko, rozumie. � Pochyla si� ku niemu. � Znam ty wasze ciemne spekulacje opcjami na pluton � syczy. W z�owr�bnym ge�cie postukuje palcem w oprawk� okular�w. � Oni nie tylko nagrywaj�, oni my�lom. Ja wiem, gdzie poszli ty piniondze.
��Co pan ma? � pyta zimno pastor; znikn�y wszelkie oznaki dobrego humoru. � Teraz b�d� musia� poci�� te wspomnienia. My�la�em, �e ca�kiem o tym zapomnia�em, a teraz, przez pana, pewne fragmenty mojej pami�ci nie b�d� mog�y zla� si� z B�stwem.
��Nie denerwuje si�. Po cholere oszczyndza�, jak nie mo�na za to se po�y�? Zabawi� si� jak trza? Ten u g�ry by wam pokaza�, co?
��Czego pan chce?
��No dobra. � Macx, ura�ony, odchyla si� w ty�. � Mam� � Urywa. Na jego twarzy pojawia si� wyraz dezorientacji. � Mam langusty � obwieszcza w ko�cu. � Genetycznie zmodyfikowane, przetransferowane langusty, kt�re steruj� w�asnym zak�adem odzyskiwania uranu. � Gdy coraz bardziej si� gubi, okulary trac� kontrol� nad jego akcentem: � Nu, i ja bym �ciogno� te waszo kase na miejsce� � Strategiczna przerwa. � �eby m�g� pan w terminie zap�aci� podatek. Bo, pan rozumie, te langusty s� odporne na neutrony. No nie, to nieprawda. Ja chcia� panu sprzeda� co�, co by m�g u�y� za � twarz wykrzywia mu grymas niesmaku -�darmo?
W przybli�eniu, trzydzie�ci sekund p�niej, zbieraj�c si� ze stopni przed wej�ciem do Pierwszego Zreformowanego Ko�cio�a Tiplera-Astrofizyka, cz�owiek, kt�ry chcia� by� Macksem, zaczyna si� zastanawia�, �e mo�e ten �wiat wielkich finans�w to nie taki �atwy biznes, jak sobie my�la�. Niekt�re z agent�w w okularach zastanawiaj� si�, czy ten problem rozwi�za�yby lekcje wymowy; inne nie s� tak pewne.
Wracamy do lekcji historii � perspektywy tej dekady skupiaj� si� g��wnie w obszarze medycyny.
Par� tysi�cy podstarza�ych przedstawicieli wy�u demograficznego �ci�ga do Teheranu na Woodstock IV. Europa rozpaczliwie stara si� zaimportowa� ze Wschodu piel�gniarki i asystent�w do dom�w opieki; w Japonii ca�e rolnicze wioski zion� pustk� i niszczej�, duchy spo�eczno�ci wyssanych do sucha przez miasta jak mieszkalne czarne dziury.
Na strze�onych osiedlach starszych ludzi na ameryka�skim �rodkowym Zachodzie szerzy si� plotka, zostawiaj�c po sobie chaos i zamieszki: starzenie si� powoduje powolny wirus, zakodowany w genomie ssak�w, kt�rego nie zdo�a�a wypleni� ewolucja, a bogaci miliarderzy trzymaj� �ap� na prawach do szczepionki. Charles Darwin, jak zawsze, obrywa mocniej, ni�by si� mu nale�a�o. (W prywatnych klinikach czekaj� mniej spektakularne, ale bardziej realistyczne metody leczenia staro�ci � rekonstrukcja telomer�w i heksozowa redukcja zdenaturowanych bia�ek � dla tych, kt�rzy chc� w moment przepu�ci� ca�y fundusz emerytalny). Oczekuje si�, �e post�p istotnie przy�pieszy, bo nied�ugo zaczn� wygasa� fundamentalne patenty; Fundacja na rzecz Wolnych Chromosom�w ju� wyda�a manifest apeluj�cy o stworzenie wolnego od ogranicze� w�asno�ci intelektualnych genomu z ulepszeniami wszystkich pospolicie uszkadzanych ekson�w.
Powszechnie prowadzi si� eksperymenty nad digitalizowaniem i uruchamianiem m�zgowego oprogramowania neuronowego (�wetware�) na emulatorach; niekt�rzy co radykalniejsi libertarianie twierdz�, �e gdy ta technologia dojrzeje, �mier� � a raczej wi���ce si� z ni� drako�skie ograniczenia w prawie w�asno�ci i prawach obywatelskich � stan� si� najwi�kszym w historii problemem prawa cywilnego.
Wi�kszo�� weterynaryjnych polis ubezpieczeniowych uwzgl�dnia teraz, za dodatkow� drobn� op�at�, klonowanie zwierzaka w przypadku nag�ej i bolesnej �mierci. Klonowanie ludzi, z powod�w, kt�rych nikt ju� do ko�ca nie rozumie, w wi�kszo�ci rozwini�tych kraj�w jest nadal zabronione � ale bardzo niewiele s�d�w upiera si� przy obowi�zkowej aborcji identycznych bli�niak�w.
Niekt�re towary s� drogie: cena ropy naftowej przekroczy�a osiemdziesi�t euro za bary�k� i nieub�aganie idzie w g�r�. Inne s� tanie: na przyk�ad komputery. Hobby�ci drukuj� na domowych atrament�wkach nowe procesory o dziwacznej architekturze; go�cie w �rednim wieku podcieraj� sobie ty�ki papierem diagnostycznym, informuj�cym o poziomie cholesterolu.
Ostatnie ofiary post�pu technologicznego to: elegancki sklep z ubraniami w centrum miasta, klozet sp�ukiwany wod�, ci�ki czo�g piechoty oraz pierwsza generacja kwantowych komputer�w. Nowo�ci� tego dziesi�ciolecia s� tanie, ulepszone systemy immunologiczne, implanty m�zgowe podpinaj�ce si� bezpo�rednio do organu Chomsky�ego i gadaj�ce ze swymi w�a�cicielami przez ich w�asne o�rodki mowy oraz wszechobecna spo�eczna paranoja na punkcie limbicznego spamu. Nanotechnologia rozpad�a si� na kilkana�cie odr�bnych dyscyplin, a sceptycy przewiduj�, �e wi�kszo�� nied�ugo wymrze. Filozofowie scedowali do�wiadczenia fenomenalne na in�ynier�w, a tym, co aktualnie sprawia problem w dziedzinie sztucznej inteligencji, jest nauczenie softu, by czu� zak�opotanie.
Natomiast od energii termoj�drowej oczywi�cie nadal dzieli nas pi��dziesi�t lat.
Wiktorianie przemieniaj� si� w Got�w na oczach prze�ywaj�cego szok kulturowy Manfreda.
��Wygl�da�e�, jakby� si� zgubi� � wyja�nia Monica, pochylaj�c si� nad nim z ciekawo�ci�. � Co z twoimi oczami?
���le widz�. � Manfred pr�buje t�umaczy�. Wszystko jest rozmazane, a g�osy, zwykle nieustannie trajkocz�ce mu w g�owie, zostawi�y po sobie tylko rycz�c� cisz�. � To znaczy, kto� na mnie napad�. I zabra�� � �apie r�k� powietrze; czego� mu brakuje na pasku.
Monica, wysoka kobieta, kt�r� pierwsz� zauwa�y� w szpitalu, wchodzi do pokoju. Teraz ma na sobie co� obcis�ego, opalizuj�cego i b�d�cego, niesamowite, rozproszonym rozszerzeniem jej neuroektodermy. Pozbawiona rekwizyt�w z dramatu kostiumowego, jest doros�ym cz�owiekiem z XXI wieku, urodzonym albo wybudowanym po wy�u demograficznym z prze�omu wiek�w. Pokazuje Manfredowi kilka palc�w.
��Ile?
��Dwa. � Manfred pr�buje si� skupi�. � Co�?
��Brak wstrz�su m�zgu � rzuca. � Momencik, wezw� kogo�.
Ma br�zowe oczy, na �renicach migoc� bursztynowe rastry. Szk�a kontaktowe? � zastanawia si� Manfred, g�ow� ma obrzmia��, my�li nienaturalnie powoli. Jakby by� pijany, tylko o wiele mniej przyjemnie: teraz nie potrafi obj�� idei my�l� ze wszystkich stron naraz. To tak kiedy� wygl�da�a �wiadomo��? Wstr�tne uczucie powolno�ci. Odwraca si� od niego.
��Medline m�wi, �e zaraz dojdzie pan do siebie. G��wny problem to utrata to�samo�ci. Ma pan gdzie� kopi� zapasow�?
��Prosz�. � Alan, nadal w cylindrze i z bokobrodami, podaje Manfredowi okulary. � Prosz� wzi��, pomog� panu. � Jego kapelusz si� trz�sie, jakby pod rondem l�g�o si� jakie� eksperymentalne sztuczne �ycie.
��Dzi�kuj�. � Manfred wyci�ga r�k� z �a�osnym poczuciem wdzi�czno�ci. Zak�ada je. Zaczynaj� od szeregu test�w, szepcz� mu pytania i obserwuj� ogniskowanie si� oczu. Po minucie pok�j staje si� wyra�ny � wy�wietlaj� mu sztuczny obraz kompensuj�cy kr�tkowzroczno��. Mam ograniczony dost�p do sieci, zauwa�a z ciep�ym uczuciem ulgi. � Mog� do kogo� zadzwoni�? � pyta. � Chcia�bym sprawdzi�, co z tym backupem.
��Prosz� bardzo. � Alan wymyka si� przez drzwi; Monica siada naprzeciwko i wpatruje si� w jaki� wewn�trzny �wiat. Pomieszczenie jest wysokie, ma bielone �ciany i drewniane okiennice do zas�aniania wykuszy z aero�elowymi oknami. Nowoczesne modu�owe meble potwornie gryz� si� z oryginaln� dziewi�tnastowieczn� architektur�. � Czekali�my na pana.
��Czekali�cie�? � Z wysi�kiem zmienia �cie�k�. � Mia�em si� z kim� spotka�. Tutaj. To znaczy w Szkocji.
��Z nami. � Umy�lnie nawi�zuje kontakt wzrokowy. � �eby przedyskutowa� z naszym patronem mo�liwe opcje inteligencji.
��Z waszym� � Zaciska powieki. � Cholera! Nie pami�tam. Potrzebne mi natychmiast moje okulary. Pomocy.
��A co z kopi� zapasow�? � pyta Monica.
��Zaraz. � Manfred pr�buje sobie przypomnie�, pod jaki adres zajrze�. Bezskutecznie, tylko si� bole�nie frustruje. � Gdybym tak wiedzia�, gdzie trzymam reszt� umys�u� � skar�y si�. � Kiedy� by�a� aha, no, jest.
Natychmiast po wej�ciu na serwer na jego okulary zwala si� olbrzymia sie� semantyczna, rozbijaj�c otoczenie na monochromatyczne piksele, zacinaj�ce si� przy rozgl�daniu.
��To troch� potrwa � ostrzega gospodarzy, gdy pot�ny kawa� jego metakory pr�buje porozumie� si� z m�zgiem przez sie� bezprzewodow�, kt�ra w zasadzie nadaje si� wy��cznie do przegl�dania stron WWW. I tak zreszt� �ci�ga tylko niekrytyczn� dla bezpiecze�stwa cz�� osobowo�ci � publicznie dost�pne agenty i rozmaite subiektywne, og�lnikowe gadki � ale ogromny pa�ac pami�ci buduje si� tak czy owak, rysuj�c si� jako szkic dzie� sztuki i cud�w �wiata na pobielonych �cianach sali.
Widz�c na nowo zewn�trzny �wiat, czuje si� troch� bardziej sob� � a przynajmniej mo�e wyp�czkowa� z siebie agenta-wyszukiwacza, kt�ry potem zsynchronizuje si� z nim, m�wi�c, co znalaz�. Wci�� nie ma dost�pu do tajemnic w�asnej duszy (w tym tak�e osobistych wspomnie�) � te s� zablokowane, dop�ki nie dokona biometrycznej weryfikacji to�samo�ci i kwantowej wymiany kluczy. Dobrze, �e chocia� pozbiera� do kupy wszystkie klepki i �e niekt�re nawet dzia�aj�. Czuje si� jakby trze�wia� po dziwnym, nowym narkotyku, to niesamowicie uspokajaj�ce poczucie zasiadania z powrotem za sterami w�asnej g�owy.
��Chyba musz� z�o�y� zawiadomienie o przest�pstwie � m�wi Monice, czy raczej komu�, kto jest obecnie pod��czony do g�owy Moniki, wie ju� bowiem, kim jest i z kim mia� si� spotyka� (chocia� powodu nadal nie zna), i rozumie, �e dla Kolektywu Franklina to�samo�� jest mocno polityczn� kwesti�.
��Zawiadomienie o przest�pstwie � dodaje Monica z lekkim szyderczym u�miechem. � Mo�e kradzie� to�samo�ci?
��Tak, tak, wiem, to�samo�� jest kradzie��, nie mo�na wierzy� nikomu, kogo wektor stanu nie rozga��zi� si� przynajmniej raz na gigasekund�, zmiana jest jedynym niezmiennikiem i tak dalej, do wyrzygania. Z kim ja w og�le gadam? A zreszt�, skoro rozmawiamy, to czy nie jeste�my z grubsza po jednej stronie? � Pr�buje si� wyprostowa� na roz�o�onym fotelu: silniczki krokowe delikatnie mrucz�, dopasowuj�c kszta�t oparcia.
��Stronniczo�� jest opcjonalna. � Kobieta, przez cz�� czasu b�d�ca Monic�, patrzy na� dziwnie. � Ma zwyczaj zmienia� si� diametralnie, kiedy zmienia si� liczb� wymiar�w. Powiedzmy po prostu: teraz jestem Monica plus nasz opiekun. To panu wystarczy?
��Opiekunie nasz, kt�ry� jest w cyberprzestrzeni�
Monica rozpiera si� na sofie, kt�ra z bzyczeniem wysuwa z siebie stolik okoliczno�ciowy z ma�ym barkiem.
��Co� do picia? Poda� kaw�? Guaran�? A mo�e berliner weisse, jak za starych dobrych czas�w?
��Mo�e by� guarana. Cze��, Bob. Dawno umar�e�?
Monica chichocze.
��Manny, ja nie umar�em. Mo�e nie jestem pe�nym transferem osobowo�ci, ale czuj� si� sob�. � Przewraca z za�enowaniem oczyma. � Rzuca jakie� chamskie uwagi o pana �onie. Nie powt�rz� tego � dodaje.
��Mojej by�ej �onie. � Manfred poprawia j� automatycznie. � Tej, hm� podatkowej femme fatale. No w�a�nie, czyli, jak rozumiem, jest pani t�umaczk� Boba?
��Tak. � Patrzy powa�nie na Manfreda. � Widzi pan, wiele mu zawdzi�czamy. Zapisa� ruchowi wszystkie aktywa oraz swoje transfery-cz�ci�wki. Czujemy si� wi�c zobowi�zani uciele�nia� jego osobowo�� kiedy tylko si� da, mimo �e nie wszystko da si� zrobi� na podstawie zaledwie paru petabajt�w zapis�w. Co� si� jednak udaje.
��Langusty. � Manfred kiwa g�ow� i bierze od niej szklank�. Pokryte diamentem krzywizny naczynia skrz� si� w popo�udniowym s�o�cu. � Wiedzia�em, �e to ma co� z nimi wsp�lnego. � Prostuje si� i marszczy brwi. � �ebym tak jeszcze pami�ta�, po co tu przyszed�em! To by�o co� �wie�ego, gdzie� w g��bokiej pami�ci� co�, czego nie chcia�em powierzy� w�asnej g�owie. Co� z Bobem.
Otwieraj� si� drzwi za sof�, wchodzi Alan.
��Przepraszam � m�wi cicho i przechodzi na drug� stron� pokoju. Ze �ciany wysuwa si� stacja robocza, z wn�ki serwisowej wytacza si� fotel. Siada, podpieraj�c podbr�dek d�o�mi, wpatruje si� w bia�y pulpit. Od czasu do czasu mruczy cicho: � Tak, rozumiem� sztab wyborczy� trzeba zaudytowa� darowizny�
��Kampania wyborcza Gianniego � podpowiada Monica.
Manfred podskakuje.
��Gianni� � Gdy przypomina sobie przes�anie swego politycznego frontmena, w g�owie odblokowuje mu si� pot�ny pakiet wspomnie�. � No w�a�nie! O to chodzi�o! Na pewno! � Patrzy na ni� z podekscytowaniem. � Przyszed�em tutaj, �eby przekaza� wam wiadomo�� od Gianniego Vittorii. O� � Robi strapion� min�. � Nie jestem do ko�ca pewien� � dodaje wymijaj�co � ale to by�o wa�ne. Co� na d�u�sz� met� kluczowego, co� o grupowych umys�ach i g�osowaniu. Ale to info ma go��, kt�ry mnie napad�.
Grassmarket to przesadnie surowy brukowany plac wtulony w podzamcze. Annette staje ko�o szubienic, gdzie niegdy� tracono czarownice; rozsy�a niewidzialnych agent�w, by w�szyli za tropem Manfreda. Aineko, nadmiernie poufa�y, zwiesza si� z jej lewego ramienia jak satanistyczna stu�a i rzuca jej prosto w ucho strumie� zdeszyfrowanych rozm�w z kom�rek.
��Nie wiem od czego zacz��. � Wzdycha z irytacj�.
To jedna wielka pu�apka na turyst�w, drapie�na ro�lina o wielu paszczach, trawi�ca �atwy kredyt i wypluwaj�ca zesch�e truch�a cudzoziemc�w. Drog� zamieniono w deptak i pokryto obrzydliwie autentycznymi �redniowiecznymi kocimi �bami; w miejscu, gdzie kiedy� by� parking, teraz znajduje si� sta�y jarmark antyk�w � mo�na tam kupi� wszystko, od mosi�nych oku� do komink�w po staro�ytne odtwarzacze CD. Sporo tego towaru � to wszelkie �mieci po dot-comach, konkuruj�ce o miano japo�sko-szkockiego souveniru z piek�a rodem � tartany z Purolandu, animatroniczne potwory z Loch Ness gniewnie sycz�ce na wysoko�ci kolan, u�ywane laptopy. Wsz�dzie roi si� od ludzi, w tematycznych pubach (dy�urnym motywem jest tu, jak si� zdaje, wieszanie) po drogie butiki z ich fabrykatorami tkanin i cyfrowymi lustrami. Chodnik tarasuj� uliczni arty�ci, elementy nieustaj�cego nomadycznego Fringe�a: mim robot, z bardzo tradycyjn� srebrn� farb� na twarzy, przedrze�nia przechodni�w ironicznie stylizowanymi gestami.
��Spr�buj w noclegowni � podpowiada Aineko, chroni�cy si� w torbie na rami�.
��W noc� � Annette reaguje z op�nieniem, bo s�ownik w zmowie z otwartym pa�stwowym firmware�em zwala jej w sensorium geograficzn� baz� danych wszystkich miejskich us�ug komunalnych. � A, no tak. � Sam Grassmarket jest stricte dla turyst�w, ale fragmenty pod koniec, w g��bi brudnego kanionu niesympatycznych pi�ciopi�trowych kamiennych budynk�w, s� ju� ewidentnie slumsowate. � No jasne.
Omija stragan sprzedaj�cy jednorazowe kom�rki i tanie analizatory genomu, obchodzi gromadk� nastolatek w szponach jakiego� importowanego fetyszu kawaii, spogl�daj�cych na ni� w pop�ochu z wysoko�ci swoich r�owych koturn�w � pewnie bior� j� za szkolnego kuratora � a tak�e stojak z pospinanymi �a�cuchami rowerami. Pilnuj�ca ich dziewczyna wygl�da na znudzon� na �mier�. Ledwo zauwa�a, �e Annette wtyka jej do kieszeni bezbarwnie anonimowe dziesi�� euro.
��Gdyby� chcia�a kupi� lewy rower � pyta � to gdzie by� szuka�a?
Parkingowa gapi si� na ni�. Annette przez moment my�li, �e j� przeceni�a. Potem dziewczyna co� mruczy.
��Co? � pyta Annette.
��McMurphys. Kiedy� nazywa� si� Bannerman�s. Na Cowgate, w tamte strone. � Patrzy z niepokojem na stojak z podopiecznymi. � Ale pani nie�
��Aha. � Annette pod��a wzrokiem za jej spojrzeniem: prosto w ciemny, kamienny kanion. No, trudno. � Manny,
McMurphys to podrabiany pub irlandzki, kamienna grota zamontowana pod g�r� pozbawionych wyrazu biur. Kiedy� by� to prawdziwy irlandzki pub, ale potem dosta� si� w �apy deweloper�w, w kr�tkich odst�pach czasu mutuj�c w klub punkowy, winiarni� i podrabiany holenderski coffee shop, po czym, wypalony jak ka�da gwiazda, wypad� z g��wnego cyklu. Teraz cieszy si� nienaturalnie przed�u�on�, ch�odn� egzystencj�, jako co� w rodzaju u�ywanej imitacji irlandzkiego pubu z neonowymi czterolistnymi koniczynkami zwisaj�cymi ze sztucznie poczernionych sosnowych belek nad sto�ami z bali � innymi s�owy, �yciem po �yciu wypalonego czarnego kar�a, cienia niegdysiejszego powa�nego alkoholowego przybytku. Gdzie� po drodze piwniczk� z piwem przebudowano na toalet� (robi�c na g�rze wi�cej miejsca dla p�ac�cych klient�w), tak �e obecnie z kija nalewaj� musuj�cy koncentrat rozcie�czony wod� z kranu.
��Znasz to? Eurokratka z kotem-robotem przychodzi do szemranego pubu na Cowgate i m�wi �coca-cola�? A kiedy przynosz� szklank�, pyta: �a drugie gdzie?�.
��Morda w kube� � syczy Annette do torby. � Ma�o �mieszne.
Jej osobisty miernik zagro�enia natr�tami w�a�nie wys�a� mejla do telefonu na przegubie, kt�ry wy�wietla teraz kr�c�cy si� ��ty wykrzyknik, co oznacza, �e wed�ug publicznie znanych policyjnych statystyk przest�pczo�ci, w wyniku pobytu tutaj jej sk�adki ubezpieczeniowe prawdopodobnie doznaj� powa�nego uszczerbku.
Aineko unosi wzrok ze swego bar�ogu w torbie i ziewa rozdzieraj�co, ukazuj�c r�owe, �ebrowane podniebienie i r�owy j�zyk.
��Co? Zrobisz mi co�? W�a�nie pingowa�em g�ow� Manny�ego. Op�nienie by�o minimalne.
Barmanka podchodzi chy�kiem i ostentacyjnie nie nawi�zuje kontaktu wzrokowego.
��Col� zero � zamawia Annette i m�wi �ciszonym g�osem w stron� torby: � A to znasz? Jak Eurokratka przychodzi do szemranego pubu, zamawia p� litra coli light, a potem wylewa j� do swojej torby i m�wi: �Ojoj, kociakowi si� mokro zrobi�o�.
Annette p�aci za col�. W pubie jest pewnie jeszcze par�dziesi�t os�b; trudno powiedzie�, bo wn�trze przypomina zabytkow� piwnic�, pe�no w nim kamiennych �uk�w prowadz�cych do nisz umeblowanych starymi ko�cielnymi �awkami i sto�ami ze szramami po no�ach. Nad jednym ze stolik�w pochylaj� si� go�cie, kt�rzy mogliby by� motocyklistami, studentami albo dobrze maskuj�cymi si� alkoholikami: s� d�ugow�osi i nosz� kamizelki ze zbyt du�� liczb� kieszeni, w przewrotnie cyganeryjnym stylu, co sprawia, �e Annette mruga, dop�ki kt�ry� z literackich program�w nie poinformuje jej, �e siedzi w�r�d nich pewien umiarkowanie znany miejscowy pisarz, swego rodzaju guru ruchu na rzecz kosmosu i wolno�ci. W innym k�cie kilka kobiet w wysokich butach i futrzanych kapeluszach �l�czy nad menu, a w lo�y garbi si� nad kuflami gromadka ulicznych artyst�w, kt�rzy przyszli tu po fajrancie. Nikt z obecnych nie ma na sobie niczego, co cho�by odrobin� przypomina�o biurowy mundur, ale wsp�czynnik odlotowo�ci jest powy�ej �redniej; wi�c Annette maksymalnie przyciemnia okulary, poprawia krawat i si� rozgl�da.
Otwieraj� si� drzwi, wchodzi do�� nijaki m�odzian, ubrany w workowate polowe ciuchy, we�nian� czapeczk� i buciory, b�d�ce kwintesencj� stylu
��M�j zestawik do wykrywania w�ama� sieciowych� � zaczyna kot, gdy Annette odstawia szklank� i podchodzi do ch�opaka � wypatrzy� co�, co si� zaczyna na�
��Ile chcesz za te okulary? � pyta go p�g�osem.
Podrywa si� i niemal podskakuje.
��No, kuwwa, we� no przesta�! � skar�y si� w dziwnie znajomy spos�b. � A� � Prze�yka �lin�. � Annie! Kto ty�
��Spokojnie. Zdejmij je, bo je�li b�dziesz je dalej nosi�, tylko ci zaszkodz� � m�wi, staraj�c si� nie porusza� zbyt gwa�townie, bo czuje jeszcze czyj� rozdygotany l�k i wie bez patrzenia, �e wykrzyknik na zegarku poczerwienia� i zacz�� miga�. � Pos�uchaj, dam ci za okulary i t� torb� z paska dwie�cie euro, �yw� got�wk�. Zero pyta�, sk�d je wzi��e�, i nikomu ani s�owa.
Ch�opak siedzi jak skamienia�y, zahipnotyzowany, wida�, jak �wiat�o z wn�trza soczewek rozlewa si� po jego wychudzonych policzkach, migoc�c jak ch�odne b�yskawice, jakby pod��czy� m�zg do sieci energetycznej; ona za�, prze�ykaj�c, bo nagle zasch�o jej w gardle, powoli unosi r�k� i �ci�ga mu okulary z twarzy, drug� d�oni� chwytaj�c sakiewk�. Ch�opak wzdryga si� i mruga. K�adzie mu przed nosem dwie stueur�wki.
��Spad�wa � m�wi Annette, nie do ko�ca niemi�ym tonem.
Si�ga po nie wolno, chwyta i ucieka � z og�uszaj�cym hukiem przebija si� przez drzwi, skr�ca w lewo na �cie�k� rowerow� i znika w dole, p�dz�c ku budynkom parlamentu i kampusowi.
Annette niespokojnie obserwuje drzwi.
��Gdzie on jest? � syczy, podenerwowana. � Masz, kocie, jaki� pomys�?
��Yhm. To tw�j problem, znale�� go � mruczy z zadowoleniem Aineko.
Annette czuje w kr�gos�upie lodowaty cier� niepokoju. Kto� od��czy� Manfreda od jego pami�ci? Gdzie on mo�e teraz by�? Gorzej: kim on mo�e teraz by�?
��Tobie te� w dup� � mruczy.
Zdejmuje okulary, o wiele mniej funkcjonalne ni� stuningowany od A do Z sprz�t Manfreda, i nerwowo unosi do twarzy odzyskane szk�a. Czuje, �e jest w tym co� nieuczciwego, jakby podczytywa�a mejle ukochanego. Ale jak inaczej ustali�, dok�d m�g� p�j��?
Zak�ada okulary i pr�buje sobie przypomnie�, co robi�a wczoraj w Edynburgu.
��Gianni?
��
Pauza.
��Zgubi�am go. Ale mam jego
Pauza.
��O rany.
��Gianni, a dlaczego w�a�ciwie wys�a�e� go do Kolektywu Franklina?
Pauza (podczas kt�rej ch��d chropowatej kamiennej �ciany, o kt�r� si� opiera, zaczyna przenika� przez tkanin� marynarki).
��Nie chcia�em zawraca� ci g�owy takimi detalami.
��
Pauza, potem j�k.
��Tak.
��No to czemu to zrobi�e�? � indaguje Annette.
Kuli si�, wklepuj�c s�owa do telefonu tak, �e przechodnie omijaj� j� z daleka, niepewni, czy rozmawia, czy po prostu halucynuje.
��Kurde, Gianni, zawsze, kiedy zrobisz co� takiego, ja musz� potem doprowadza� go do porz�dku! Manfred nie jest zdrowy jak byk, ca�y czas �yje na granicy ostrego szoku przysz�o�ci, a wtedy, w lutym, wcale nie �artowa�am, m�wi�c ci, �e je�li jeszcze raz go wyp�aszczysz, b�dzie musia� miesi�c le�e� w klinice! Je�eli nie b�dziesz ostro�ny, to mo�e w og�le odpa�� i do��czy� do tego borganizmu�
��Annette. � Ci�kie westchnienie. � W nim ca�a nadzieja. Wiem, �e okres p�trwania agalmicznego katalizatora spad� do sze�ciu miesi�cy i dalej leci na pysk. Manny jest ju� daleko za statystycznym okresem przydatno�ci, o cztery odchylenia standardowe, wiadomo nam o tym. Ale ten impas w kwestii praw cywilnych musimy prze�ama� teraz, przy tych wyborach. Musimy osi�gn�� konsensus, a Manfred to nasz jedyny pracownik, kt�ry mo�e w og�le powa�y� si� na rozmow� z Kolektywem na swoich w�asnych warunkach. Pos�aniec-negocjator, a nie wypalony wyrobnik, prawda? Musimy dysponowa� koalicyjnym zapasem g�os�w, zanim dopadnie nas limit reelekcji i w Brukseli nast�pi impas, jak w Ameryce. To wi�cej ni� wa�ne � to konieczne.
��To �adne wyt�umaczenie�
��Annette, oni maj� cz�ciowy transfer Boba Franklina. Zrobili go przed �mierci�, maj� wystarczaj�cy kawa�ek jego osobowo�ci, �eby go uciele�nia�, puszczaj�c z podzia�em czasu na w�asnych m�zgach. Musimy nam�wi� Kolektyw Franklina, �eby wykorzysta� swoje pot�ne zasoby do lobbowania za Poprawk� R�wnych Praw; je�li PRP przejdzie, wszystkie istoty rozumne b�d� mia�y prawo do g�osowania, prawo w�asno�ci, transferowania si�, retransferowania i migrowania mi�dzy no�nikami. To chyba wa�niejsze ni� ma�e szare stworki, kt�re zagl�daj� ci do dupy przez zimny wziernik. Od tego zale�y ca�a przysz�o��. Manny sam zacz��, majstruj�c przy prawach tych skorupiak�w. Teraz pozwolimy obejmowa� transfery prawem autorskim zamiast prawem cywilnym i gdzie b�dziemy za pi��dziesi�t lat? My�lisz, �e mo�na to zignorowa�? Ju� wtedy by�o wa�ne, a teraz, kiedy jeszcze te langusty odebra�y wiadomo��
��Cholera. � Odwraca si� i dotyka czo�em ch�odnego kamienia. � Potrzebna mi recepta. Na ritalin albo co� podobnego. I jego lokalizacja. Reszt� zostaw mnie.
Nie dodaje: �W tym tak�e zeskrobywanie go potem z sufitu�, to jest w domy�le. Nie m�wi te�:,Ale ty p�acisz�. To te� rozumie si� samo przez si� � Gianni mo�e i jest wyrachowanym politycznym kombinatorem, ale o swoich ludzi dba.
��Lokalizacja to prosta rzecz, mamy sygna� podaj�cy pozycj�. Wsp�rz�dne GPS s��
��Nie ma potrzeby, mam jego okulary.
��
��
Przerywa po��czenie i rusza pod g�r� Cowgate (Krowiej Bramy � niegdy� ch�opi prowadzali t�dy trzod� na targ), w stron� nieustaj�cego ulicznego festiwalu Fringe, a potem ku Meadows. Gdy przystaje naprzeciwko szubienic, przed ni� wybucha bijatyka: jaki� skacowany troglodyta czuje si� ura�ony przez ma�puj�cego jego ruchy mima robota i gwa�townie urywa mu rami�. Mim stoi i wygl�da na zdezorientowanego, co� mu iskrzy w stawie barkowym. Dw�ch wkurzonych student�w rzuca si� i daje kr�tkow�osemu wandalowi w mord�. Wszyscy dr� si� na siebie z niezrozumia�ymi akcentami z Oxgangs i Laboratorium Robotyki Herriotta-Watta. Annette przygl�da si� bijatyce i si� wzdryga � jakby w przeb�ysku widzia�a wizj� �wiata, w kt�rym izba deputowanych odrzuca Poprawk� R�wnych Praw � i jej redefinicj� osoby fizycznej: �wiat, w kt�rym po �mierci stajesz si� w�asno�ci�, a je�li rodzisz si� pozbawiony daru rodzicielskiego DNA, jeste� skazany na niewolnictwo.
Mo�e Gianni mia� racj�, my�li. �eby tylko to mnie prywatnie tyle nie kosztowa�o�
Manfred czuje, �e zaraz b�dzie mia� kolejny atak. Ma ju� wszystkie typowe objawy � �wiat, z jego olbrzymi� przewag� bezmy�lnej materii, staje si� obraz�; cudaczne pomys�y b�yskaj� bez grzmotu daleko na rozleg�ych p�askowy�ach jego wyobra�ni � ale z metakor� chodz�c� dla bezpiecze�stwa w izolowanym trybie czuje si� t�py. I powolny. Albo i przestarza�y. To ostatnie jest niemal tak przyjemne jak g��d heroinowy � nie mo�e tworzy� w�tk�w, kt�re zbadaj� wykonalno�� jego pomys��w i wr�c� z wynikami. Jakby kto� zabra� mu pi��dziesi�t punkt�w IQ; jego m�zg czuje si� jak chirurgiczny skalpel u�yty do �cinania drzew. Taki psuj�cy si� umys� to straszne wi�zienie. Manfred chce si� wydosta�, i to bardzo, ale zbyt si� boi uczyni� ten krok.
��Gianni to umiarkowany eurosocjalista, polityczny pragmatyk optuj�cy za mieszanym rynkiem � wyrzuca Manfredowi duch Boba czerwonymi od b�yszczyku ustami Moniki. � Spodziewa�by� si�, �e b�d� g�osowa� na kogo� takiego? Zatem, co wed�ug niego mog� dla niego zrobi�?
��Chodzi o� eee� � Manfred buja si� w fotelu, w obronnym ge�cie krzy�uj�c r�ce i wbijaj�c d�onie mocno pod pachy. � Rozmontowa� ksi�yc! Zdigitalizowa� biosfer� i zmieni� j� w noosfer� cholera, przepraszam, to plan d�ugoterminowy. Zbudowa� sfery Dysona, mn�stwo sfer� Khm. Gianni to eksmarksista, z od�amu zreformowanych bliskich ortodoksji trockist�w. Wierzy w mo�liwo�� zrealizowania Prawdziwego Komunizmu, stanu filozoficznej �aski, do czego trzeba spe�ni� pewne wst�pne wymagania, jak nieobrzucanie si� koktajlami Mo�otowa i brak Policji My�li; chce, �eby wszyscy stali si� na tyle bogaci, �eby k��tnie o w�asno�� �rodk�w produkcji mia�y tyle sensu, co dyskusje o tym, kto b�dzie spa� w wilgotnym miejscu na samym ko�cu jaskini. To znaczy, �e on nie jest twoim wrogiem. Jest wrogiem tych stalinowskich dewiacjonist�w, ps�w �a�cuchowych sztabu Partii Konserwatywnej, pragn�cych zak�ada� nam pods�uchy w sypialniach i poda� wszystko jak na tacy wielkim korporacjom, kt�rych w�a�cicielami s� fundusze emerytalne � a te z kolei polegaj� na tym, �e ludzie umieraj� w spos�b przewidywalny, co daje im racj� bytu. I, tego� co wa�niejsze, �e umieraj�cy nie pr�buj� si� trzyma� swojego maj�tku i ruchomo�ci. Siedz� sobie w trumience przy ognisku, �piewaj� ekstropianistyczne pie�ni, te sprawy. Wszystko przez aktuariuszy, to oni tak szacuj� oczekiwan� d�ugo�� �ycia, �eby zach�ci� ludzi do kupowania polis ubezpieczeniowych, a te pieni�dze s� inwestowane w kontrol� nad �rodkami produkcji� wszystko przez twierdzenie Bayesa�
Alan ogl�da si� na Manfreda przez rami�.
��Oj, chyba cz�stowanie go guaran� to nie by� najlepszy pomys� � m�wi z�owr�bnym tonem.
Manfred przeszed� tymczasem w tryb nieliniowej wibracji: buja si� w prz�d i w ty�, jednocze�nie wykonuj�c ma�e podskoki, jak lewituj�cy jogin technofil usi�uj�cy przeskoczy� do osobliwo�ci. Monica nachyla si� ku niemu i wytrzeszcza oczy.
��Manfred � syczy. � Zamknij si�!
Manfred natychmiast przestaje gl�dzi�, z wyrazem os�upienia na twarzy.
��Kim ja jestem? � pyta i przewraca si� do ty�u. � Czemu ja, tu i teraz, mieszkam w tym ciele�
��Atak niepewno�ci co do w�asnego cz�owiecze�stwa � zauwa�a Monica. � Kiedy pierwszy raz spotka� si� z Bobem w Amsterdamie, osiem lat temu, chyba mia� to samo. � Wygl�da na zaniepokojon�, na czo�o wysuwa si� inna to�samo��. � Co robi�?
��Trzeba go wygodnie u�o�y�. � Alan podnosi g�os: � Kanapa, roz�� si�. � Ty� sofy, na kt�rej le�y Manfred, opada, podn�ek si� unosi, spod st�p wysuwa si� dziwnie o�ywiona ko�dra. � Manny, s�uchaj, wszystko b�dzie dobrze.
��Kim ja jestem, co ja oznaczam? � be�kocze bez �adu i sk�adu Manfred. � Zbitk� propaguj�cych si� drzew decyzyjnych, kompresj� fraktaln�, milionem z��cz synaptycznych smarowanych po�ytecznymi endorfinami� � Naprzeciwko ju� grzeje si� nielegalna farmakopea, �eby sporz�dzi� jakie� solidne �rodki uspokajaj�ce. Monica idzie do kuchni, �eby przynie�� mu co� do picia. � Czemu to robisz? � pyta oszo�omiony Manfred.
��Wszystko w porz�dku. Po�� si�, odpocznij. � Alan pochyla si� nad nim. � Wr�cimy do rozmowy rano, kiedy b�dziesz ju� wiedzia� kim jeste�. � Odwracaj�c g�ow�, m�wi nieco ciszej do Moniki, kt�ra wraca z butelk� mro�onej herbaty: � Lepiej zawiadomi� Gianniego, �e on �le si� czuje. Jedno z nas mo�e b�dzie musia�o spotka� si� z ministrem. Wiesz mo�e, czy Macx jest zaudytowany? � Ponownie zwraca si� do Manfreda: � Odpoczywaj sobie, Manny. My si� o wszystko zatroszczymy.
Jaki� kwadrans p�niej Manfred, kt�ry w szponach egzystencjalnej migreny bezwolnie zgodzi� si� na wypicie naszprycowanej lekami herbaty, le�y na ��ku i si� relaksuje. Oddech si� wyr�wnuje, ustaje pod�wiadome mamrotanie. Siedz�ca obok Monica bierze go za praw� r�k�, u�o�on� na wierzchu ko�dry.
��Chcesz �y� wiecznie? � deklamuje tonem Boba Franklina. � We mnie mo�esz �y� wiecznie�
Ko�ci� Jezusa Chrystusa �wi�tych Dni Ostatnich wierzy, �e nieochrzczony nie mo�esz si� dosta� do Ziemi Obiecanej � ale mo�esz, je�li Ko�ci� pozna twoje nazwisko i rodow�d � nawet po twojej �mierci. Jego genealogiczne bazy danych zaliczaj� si� do najbardziej imponuj�cych dzie� historiograficznych na �wiecie. A poza tym lubi nawraca�.
Kolektyw Franklina wierzy, �e nie mo�esz si� dosta� do przysz�o�ci, je�li nie zdigitalizuje twojego neuronowego wektora stanu, a przynajmniej nie sporz�dzi obrazu twoich wej�� zmys�owych i genomu, najdok�adniejszego, na jaki pozwala aktualnie technologia. I wcale nie musisz by� �ywy. Jego zbiorowy umys� zalicza si� do najbardziej imponuj�cych dzie� informatycznych na �wiecie. A poza tym lubi nawraca�.
Zmrok w mie�cie. Annette niecierpliwie przedetptuje na progu.
��Prosz� mnie, kurwa, wpu�ci� � warczy ze zniecierpliwieniem do domofonu. �
Kto� otwiera drzwi.
��Kto�
Annette wpycha go do �rodka, kopniakiem zatrzaskuje drzwi i opiera si� o nie.
��Prowadzi� mnie do waszego bodhisattwy. I to ju�.
��Ja� � Odwraca si� i rusza do �rodka, przez ciemny korytarz prowadz�cy obok klatki schodowej. Annette kroczy za nim agresywnie. Otwiera drzwi, nurkuje do �rodka, ona te�, zanim zd��y je zamkn��.
Pok�j jest o�wietlony odbitym �wiat�em rozmaitych ukrytych diod, skalibrowanych tak, by dawa� ciep�y blask letniego popo�udnia. Po�rodku stoi ��ko, na nim �pi cz�owiek, okr��ony stadkiem skupionych instrument�w diagnostycznych. Po obu stronach �pi�cego cz�owieka czuwaj� dwie osoby.
��Co�cie z nim zrobili? � warczy Annette, rzucaj�c si� naprz�d.
Manfred mruga za�zawionymi oczyma, zdezorientowany, gdy Annette nachyla si� nad nim.
��Halo? Manny? � Po chwili rzuca przez rami�: � Je�li co� mu si� sta�o�
��Annie? � Manfred wygl�da na zdumionego. Ma zsuni�te na czo�o jaskrawopomara�czowe gogle, nie w�asne, przypominaj�ce wyrzucone na brzeg meduzy. � �le si� czuj�. �ebym tak m�g� dosta� drania, kt�ry to zrobi��
��Za�atwione � rzuca Annette, postanawiaj�c nie wspomina� o transakcji, dzi�ki kt�rej zwraca mu pami��.
�ci�ga z w�asnej twarzy jego okulary i ostro�nie nak�ada je Manfredowi, zdejmuj�c te zast�pcze. Torb� z m�zgiem k�adzie obok ramienia, �eby by�a w zasi�gu. Gdy eter wok� wype�nia niewidoczny jazgot, je�� si� jej w�oski na karku � oczy Manfreda za szk�ami rozjarzaj� si� jaskrawym b��kitem, jakby mi�dzy uszami przeskakiwa�a mu iskra wysokiego napi�cia.
��Och. Kurde. � Siada, ko�dra zsuwa mu si� z obna�onych ramion, Annette traci dech. Odwraca si� ku nieruchomej postaci po lewej. Facet na fotelu kiwa g�ow�. � Co�cie mu zrobili?
��Opiekowali�my si� nim. I nic ponadto. Przyjecha� w stanie absolutnej dezorientacji, a po po�udniu jeszcze mu si� pogorszy�o.
Nigdy nie widzia�a tego faceta, ale ma przeczucie, �e go zna.
��Pan Robert� Franklin?
Ponownie kiwa g�ow�.
��Jego awatar jest we mnie.
Rozlega si� �omot: to Manfred przewraca oczyma i zwala si� z powrotem na ��ko.
��Przepraszam. Monica?
M�oda kobieta siedz�ca po drugiej stronie kr�ci g�ow�.
��Nie, u mnie te� chodzi Bob.
��A. No to ty jej powiedz, ja musz� mu przynie�� sok.
Kobieta, b�d�ca tak�e Bobem Franklinem, czy jakim� jego fragmentem, kt�ry osiem lat temu prze�y� walk� z rzadkim typem nowotworu m�zgu, dostrzega spojrzenie Annette i kr�ci g�ow�, u�miechaj�c si� lekko.
��Kiedy jeste� zesp�lni�, nigdy nie czujesz si� samotna.
Annette marszczy czo�o; �eby przetworzy� to zdanie, musi napa�� na nie s�ownikiem.
��Jedna du�a, wieloj�drowa kom�rka? Aha, rozumiem. Macie ten nowy implant. �eby lepiej wszystko rejestrowa�.
Dziewczyna wzrusza ramionami.
��A ty chcia�aby� po �mierci zosta� wskrzeszona w trzeciej osobie, jako aktor w jakiej� w�skopasmowej inscenizacji? Albo cie� uwieraj�cych wspomnie� w czaszce kogo� nieznajomego? � Prycha; ten gest k��ci si� z reszt� mowy cia�a.
��Bob by� zapewne jednym z pierwszych borganizm�w. To znaczy, u ludzi. Po Jimie Bezierze. � Annette zerka na Manfreda, kt�ry zacz�� cichutko pochrapywa�. � To musia�o by� strasznie pracoch�onne.
��Sprz�t monitoruj�cy kosztowa� wtedy miliony � m�wi dziewczyna� Monica? � i za dobrze nie dzia�a�. Dost�p do jego funduszy na badania zyskali�my pod warunkiem, �e regularnie uruchamiamy jego cz�ci�wki. On chcia� zbudowa� co� w rodzaju zagregowanego wektora stanu � wzi�� te cz�ci�wki, czyli wszystko co si� mi� jemu� uda�o zarejestrowa� t� technik� sprzed kilku lat i pouzupe�nia� je kawa�kami osobowo�ci innych ludzi.
��A, no tak. � Annette wyci�ga r�k� i machinalnie odgarnia Manfredowi z czo�a zab��kany w�os. � Jak to jest, nale�e� do umys�u zbiorowego?
Monica prycha, ewidentnie rozbawiona.
��A jak to jest, widzie� czerwony? Jak to jest, by� nietoperzem? Nie umiem powiedzie�, mog� tylko pokaza�. Ka�dy z nas mo�e w dowolnej chwili sobie p�j��.
��Tylko �e jako� nie idziecie.
Annette drapie si� po g�owie, maca kr�tkie w�oski nad niemal niewyczuwalnymi bliznami kryj�cymi sie� wszczepek � narz�dzi, kt�re pojawi�y si� rok czy dwa temu, a Manfred je odrzuci�. (�Darwinowsko hodowany nanotech, pierwsza, niedorobiona wersja, nie da si� do tego zrobi� przejrzystego interfejsu� � powiedzia�. �Dzi�ki, na razie zostaj� z moim zewn�trznym sprz�tem�).
��Dzi�ki, nie skorzystam. I nie wydaje mi si�, �eby on, kiedy si� zbudzi, przyj�� wasz� propozycj�.
(W podtek�cie: Mo�ecie go sobie wzi�� po moim trupie).
Monica wzrusza ramionami.
��Jego strata, nie b�dzie �y� wiecznie w osobliwo�ci, razem z innymi na�ladowcami naszego szacownego nauczyciela. Zreszt� mamy tylu neofit�w, �e nie wiemy, co z nimi zrobi�.
Annette przychodzi do g�owy pewna my�l.
��Hm. Wy wszyscy macie jeden umys�? W cz�ciach? Czyli pytanie do ciebie to pytanie do was wszystkich?
��Mo�e tak by�. � Odpowiadaj� jednocze�nie Monica i to drugie cia�o, Alan, stoj�ce w drzwiach z czym� prostok�tnym, wygl�daj�cym jak zaimprowizowany zestaw diagnostyczny.
��A czemu pytasz? � pyta Alan.
Manfred poj�kuje: s�ycha� r�owy szum � to okulary szepcz� mu do uszu, przewodnictwo kostne zapewnia ��cze szeregowe do jego bia�kowego softu.
��Manfreda przys�ano tutaj, �eby si� dowiedzia�, czemu jeste�cie przeciwni PRP � wyja�nia Annette. � Niekt�rzy cz�onkowie naszego sztabu dzia�aj� bez wiedzy reszty.
��No w�a�nie. � Alan siada na fotelu obok ��ka i odchrz�kuje, pompatycznie wypinaj�c pier�. � To bardzo istotna kwestia teologiczna. Ja uwa�am�
��Ja czy my? � przerywa Annette.
��My uwa�amy � wtr�ca Monica. Potem zerka na Alana. � Przepraaaszam�
Te objawy indywidualno�ci w ramach umys�u grupowego zbijaj� Annette z tropu � nie tak sobie ich wyobra�a�a, setki razy przyk�adaj�c do nich szablon borga, natomiast ta quasi-religijna wiara w osobliwo�� w og�le jej nie rusza.
��M�wcie dalej.
��Jedna osoba, jeden g�os, to przestarza�a koncepcja � kontynuuje Alan. � Trzeba si� pochyli� nad og�lniejsz� kwesti�, warto�ciowania to�samo�ci, rozwa�y� na nowo spraw� prawa wyborczego. No bo jak? Jeden g�os na ka�de ciep�e cia�o? Albo na ka�d� rozumn� osobowo��? A co z inteligencj� rozproszon�? Postulaty Poprawki maj� powa�ne b��dy, s� oparte na kulcie indywidualno�ci, nie ma w nich miejsca na prawdziw� z�o�ono�� posthumanizmu.
��Co� jak dziewi�tnastowieczne propozycje nadania prawa do g�osowania kobietom, obejmuj�ce tylko �ony ziemian � dodaje chytrze Monica. � Zupe�nie nie w t� stron�.
��Ach,
��Ale tam jest wi�cej niedopatrze�.
G�owy wszystkich odwracaj� si� w stron�, z kt�rej dobiega g�os. Manfred zn�w ma otwarte oczy, gdy rozgl�da si� po pokoju; Annette widzi w nich nieobecn� wcze�niej iskierk� zainteresowania.
��W zesz�ym wieku ludzie p�acili � kontynuuje Manfred � �eby po �mierci zamro�ono ich g�owy, licz�c, �e kiedy� uda si� ich zrekonstruowa�. Nie maj� �adnych praw obywatelskich � prawo nie uznawa�o �mierci za proces odwracalny. A jak poradzi� sobie teraz, kiedy wy przestaniecie uciele�nia� Boba? Wypiszecie si� z borganizmu? Albo mo�e p�niej wr�cicie do niego? � Ze znu�eniem pociera czo�o. � Przepraszam, ostatnio nie by�em sob�. � Na jego twarzy migoce krzywy, nieco maniakalny u�mieszek. � Widzicie, d�u�szy czas klarowa�em Gianniemu, �e potrzebna jest nam zupe�nie nowa prawna koncepcja osoby. �eby poradzi�a sobie z rozumnymi korporacjami, sztucznymi g�upotami, secesjonistami z umys��w zbiorowych i ponownie uciele�nionymi transferami. Ludzie o zaci�ciu religijnym maj� teraz niez�y ubaw, dyskutuj�c o problemach to�samo�ci. Czemu my, posthumani�ci o tym nie my�limy?
Torba Annette si� wybrzusza � Aineko wysuwa g�ow�, w�szy, wyskakuje na dywan i zaczyna si� my�, ca�kowicie ignoruj�c ludzi wok�.
��Ju� nie wspominaj�c o eksperymentach, kt�re uwa�aj� si� za prawdziwe istoty � dodaje Manfred. � I obcych.
Annette zamiera, patrz�c na niego.
��Manfred! Nie powiniene��
Manfred przygl�da si� Alanowi, kt�ry wygl�da na najbardziej zintegrowanego spo�r�d wykonawc�w zmar�ego miliardera-inwestora � nawet jego mina przywodzi Annette na my�l spotkanie z Bobem Franklinem w Amsterdamie, na pocz�tku obecnego dziesi�ciolecia, kiedy Manfred jeszcze nale�a� do swego prywatnego smoka.
��Obcych � powtarza Alan. Drga mu brew. � Chodzi o ten sygna�, o kt�rym m�wi SETI, czy, hm, jaki� inny? I od jak dawna o nim wiecie?
��Gianni macza palce we wszystkim naoko�o � rzuca beznami�tnie Manfred. � No, a od czasu do czasu gadamy te� z langustami, w ko�cu s� raptem par� godzin �wietlnych st�d, prawda? One nam powiedzia�y o sygna�ach.
��Eee. � Oczy Alana m�tniej� na moment; protezy Annette odmalowuj� jego g�ow� roz�wietlaj�c� si� sztucznym �wiat�em wydobywaj�cym si� z potylicy, gdy jego pasmo sensoryczne zatyka si� na chwil� olbrzymim plikiem �ci�ganym z serwerowego py�u wy�cie�aj�cego wszystkie �ciany w budynku. Monica wygl�da na poirytowan�, postukuje paznokciami w ty� krzes�a.
��Sygna�y � m�wi. � No w�a�nie. Dlaczego trzymacie je w tajemnicy?
��Pierwszego nie trzymali�my. � Annette marszczy brwi. � Nie mogli�my go zatuszowa�, bo �apa� go kto chcia�, wystarczy�a odpowiednio wycelowana antena w ogr�dku. Tylko �e wi�kszo�� ludzi zainteresowanych informacj� o kontakcie z obcymi ju� i tak uwa�a, �e oni wpadaj� tu co drugi wtorek i czwartek, �eby zarz�dzi� badania proktologiczne. Reszta uwa�a, �e to fikcja. Zaledwie nieliczni drapi� si� po g�owach i zastanawiaj�, czy to nie jest po prostu jakie� nowe kosmiczne zjawisko, emituj�ce sygna� o bardzo niskiej entropii. A z sze�ciu pozosta�ych pi�ciu pr�buje rozkodowa� tre�� przekazu. Ostatni jest przekonany, �e to kawa�. Natomiast drugi sygna�, no c�, on by� na tyle s�aby, �e z�apa�a go tylko siatka nas�uchowa g��bokiego kosmosu.
Manfred manipuluje przy sterowaniu ��ka.
��To nie jest kawa� � dodaje. � Ale z tego pierwszego zapisali tylko jakie� szesna�cie megabajt�w danych, z drugiego mo�e dwa razy tyle. Jest w tym sporo szumu, sygna�y si� nie powtarzaj�, ich d�ugo�� nie jest liczb� pierwsz�, nie ma �adnych wyra�nych metainformacji, kt�re opisywa�yby ich wewn�trzny format, wi�c ci�ko do tego podej��. A na domiar z�ego, dilbertowscy szefowie z Arianespace � tu zerka na Annette, jakby oczekiwa� reakcji na nazw� jej by�ego pracodawcy � wymy�lili, �e najlepiej b�dzie utajni� drugi sygna� i pracowa� nad nim w tajemnicy � podobno dla przewagi konkurencyjnej � a co do pierwszego, udawa�, �e w og�le go nie by�o. Wi�c tak naprawd� nikt nie wie, ile czasu zajmie nam doj�cie, czy to tylko ping z galaktycznych serwer�w domenowych, pulsar, kt�ry nauczy� si� wypluwa� osiemna�cie kwadrylion�w cyfr pi, czy co� innego.
��Ale � Monica rozgl�da si� � pewien by� nie mo�esz.
��Wed�ug mnie on mo�e by� rozumny � m�wi Manfred. Wreszcie znajduje odpowiedni guzik i ��ko zaczyna si� sk�ada� z powrotem w sof�. Potem za� znajduje z�y guzik; ko�dra rozpuszcza si� w lepki turkusowy szlam, wsysany z gulgotem przez mn�stwo male�kich dysz w ramie pod wezg�owiem. � Cholerny aero�el. Na czym stan��em?
��Rozumny pakiet sieciowy? � pyta Alan.
��No, nie. � Manfred kr�ci g�ow�, u�miecha si�. � Powinienem zapyta�, czy czyta�e� Vinge�a� a mo�e to by�o w filmie? Nie, ja my�l�, �e tak naprawd� istnieje tylko jedna logiczna rzecz, kt�r� mo�na sobie przesy�a� tam i z powrotem. Zapewne pami�tacie, �e jakie�� dziewi�� lat temu prosi�em was, �eby�cie j� wys�ali?
��Langusty. � B�ysk w oczach Alana ga�nie. � Dziewi�� lat. Droga do Proximy Centauri i z powrotem?
��Tak, odleg�o�� jest mniej wi�cej taka. No i trzeba pami�ta�, �e to g�rna granica, r�wnie dobrze m�g� przyj�� z jakiego� bli�szego miejsca. W ka�dym razie �r�d�o pierwszego sygna�u SETI by�o o par� stopni przesuni�te i odleg�e o ponad sto lat �wietlnych, ale drugi sygna� przyszed� z nieca�ych trzech lat �wietlnych. Rozumiecie, dlaczego tego nie nag�o�niono � chcieli unikn�� paniki. I nie, ten sygna� nie jest po prostu echem nagranej transmisji langust. My�l�, �e to pr�ba jakiej� wymiany ambasador�w, ale jeszcze go nie z�amali�my. I co? Teraz rozumiecie, dlaczego trzeba znowu zabra� si� z �omem za kwesti� praw obywatelskich? Potrzebujemy szkieletu dla prawodawstwa, kt�re obj�oby nieludzi. Jak najszybciej. Inaczej, kiedy s�siedzi wpadn� z wizyt��
��Rozumiem � m�wi Alan. � B�d� musia� to ze sob� przegada�. Mo�e co� si� uda wypracowa�, tylko miejmy �wiadomo��, �e to co� tymczasowego, a nie rozwi�zanie na sta�e.
Annette prycha.
���adne rozwi�zanie nie jest na sta�e!
Monica chwyta jej wzrok i mruga: Annette zdumiewa si� ewidentn� r�nic� zda� w obr�bie zesp�lni.
��Dobra � odzywa si� z nadziej� w g�osie Manfred � to chyba wszystko, o co mogli�my prosi�? Dzi�ki za go�cinno��, ale bardzo potrzebuj� pole�e� troch� we w�asnym ��ku. Kiedy by�em od��czony, musia�em wiele rzeczy rejestrowa� w pami�ci i chcia�bym to gdzie� zapisa�, nim zapomn�, kim jestem � dodaje z naciskiem, a Annette cichutko wzdycha z ulg�.
Tego samego wieczoru dzwoni dzwonek.
��Kto tam? � pyta domofon.
��Eee� to ja � m�wi cz�owiek na schodkach. Wygl�da na lekko zmieszanego. � Macx. Ja przyszed sie spotka� z� � ma to nazwisko na ko�cu j�zyka -�z kim�.
��Prosz�. � Rozlega si� brz�czenie elektromagnesu otwieraj�cego drzwi, kt�re zatrzaskuj� si� za Macksem. Podkute metalem buty stukaj� na kamiennej posadzce, ch�odne powietrze delikatnie pachnie niespalon� do ko�ca naft� lotnicz�.
��Ja Macx � powtarza niepewnie. � To znaczy, ja by� Macx jaki� czas temu i tyko �eb mie rozbola�. Tera to znowu ja i chcia�by by� kim� innym� wy mnie pomo�ecie?
Jeszcze p�niej na parapecie siada kot, obserwuj�c zza zas�ony wn�trze zaciemnionego pokoju. Dla ludzkich oczu jest tu ciemno, dla kocich jasno � blask ksi�yca sp�ywa w ciszy po �cianach i meblach, sk��bionej po�cieli, dw�ch nagich cia�ach ludzi splecionych po�rodku ��ka.
Oboje s� po trzydziestce � jej kr�tko przyci�te w�osy zaczynaj� siwie�, jak przetykane wyra�nymi pasemkami oksydowanego drutu, jego kasztanowa szopa nie wykazuje jeszcze oznak wieku. Dla kota, patrz�cego rozmaitymi nienaturalnymi zmys�ami, w pa�mie mikrofal jej g�owa jarzy si� delikatn� aureol� spolaryzowanych emisji. M�czyzna nie posiada takiej aury: jak na te czasy i wiek jest osobliwie naturalny, cho� � co dziwne � nie zdj�� okular�w, a ich oprawki �wiec� do�� podobnie. Niewidzialna zupa radiacyjna ��czy oboje ludzi z porozrzucanymi dooko�a ubraniami, emanuj�cymi niezasypiaj�cym nigdy rozumem, komunikuj�cym si� stru�kami z walizkami, baga�em podr�cznym oraz (cho� ten widok wcale mu si� nie podoba) kocim ogonem, b�d�cym ca�kiem czu�� anten�.
Dwoje ludzi w�a�nie sko�czy�o si� kocha� � robi� to rzadziej ni� w pierwszych kilku latach, za to z wi�ksz� czu�o�ci� i do�wiadczeniem � na s�upku ��ka wci�� wisi rolka w�ciekle r�owej ta�my do kr�powania w motywy Hello Kitty, na bocznym stoliku le�y bry�ka programowalnego plastiku z pami�ci� kszta�tu. M�czyzna le�y na wznak, z g�ow� w zgi�ciu lewego �okcia kobiety. Przesuwaj�c wzrok ku podczerwieni, kot dostrzega, �e kobieta promienieje � naczynia w�osowate w szyi i piersi rozszerzy�y si�, �eby przy�pieszy� przep�yw krwi.
��Starzej� si� � mamrocze m�czyzna. � Spowalniam.
��Tam, gdzie to wa�ne, wcale nie � odpowiada kobieta, delikatnie �api�c go za prawy po�ladek.
��Nie, jestem pewien � upiera si� m�czyzna. � Te fragmenty mnie, kt�re wci�� siedz� w g�owie� ile znasz procesor�w, kt�rych si� u�ywa po trzydziestu ilu� latach od urodzenia?
��Znowu my�lisz o tych wszczepkach � odpowiada ostro�nie kobieta. Kot pami�ta, �e to czu�y punkt; kiedy� by�y medyczn� procedur�, dzi�ki kt�rej niewidomi odzyskiwali wzrok, a auty�ci mow�, teraz wewn�trzoponowe implanty rozwin�y si� w akcesoria niezb�dne ka�cie �yj�cej tera�niejszo�ci�. � Nie s� ju� tak ryzykowne jak kiedy�. Je�li si� co� spieprzy, mamy stymulatory wzrostu neuronalnego i tanie zast�pcze kom�rki macierzyste. Na pewno kt�ry� z twoich sponsor�w za�atwi�by ci dodatkow� ochron�.
��Tss, my�l� o tym jeszcze. � Przez chwil� milczy. � Wczoraj nie by�em sob�. By�em kim� innym. Kim� zbyt powolnym, �eby nad��y�. To zmienia punkt widzenia na wszystko: ba�em si� straci� moj� biologiczn� plastyczno��, utkn�� na przestarza�ej wszczepce, gdy dooko�a wszystko idzie do przodu. Ale jaka cz�� mnie i tak �yje poza moj� g�ow�? � Jeden z jego zewn�trznych w�tk�w generuje animowany piktogram i pokazuje go oczom jej umys�u. U�miecha si�, dostrzegaj�c hermetyczny humor. � Jednak bardzo ci�ko b�dzie si� przestawi� na nowy interfejs.
��Dasz rad� � wyrokuje ona. � Zawsze mo�esz sobie dyskretnie za�atwi� recept� na nowotropin� B. � To agonista receptorowy stymuluj�cy zainteresowanie nowo�ci�, opracowany dla oddzia��w gerontologicznych: w po��czeniu z MDMA jest sk�adnikiem ulicznego koktajlu zwanego sensomagiem. � Pozwoli ci si� skupi� do czasu, gdy poczujesz si� komfortowo.
��Co b�dzie dalej z �yciem, je�li ja nie potrafi� dotrzyma� kroku zmianom? � zapytuje t�sknie Manfred, patrz�c na sufit.
Kot t�ucze ogonem, rozz�oszczony jego antropocentryzmem.
��Ty jeste� moj� futurologiczn� ochron� przed burz� � m�wi p�artem kobieta i przesuwa d�o�, ujmuj�c jego genitalia.
Kot zauwa�a, �e jej obecna aktywno�� jest w wi�kszo�ci czysto biologiczna: poza sporadyczn� wymian� danych z zewn�trznymi urz�dzeniami wykorzystuje wi�kszo�� swej wszczepki do przetwarzania ETItalk@home, jednego z rozproszonych silnik�w �ami�cych szyfry, pr�buj�cego zdekodowa� gramatyk� przekazu od obcych, kt�ry wed�ug podejrze� Manfreda kwalifikuje si� do nadania mu obywatelstwa.
Ulegaj�c ch�ci, kt�rej nie umie wyartyku�owa�, kot wysuwa czu�ek ku najbli�szemu routerowi. Cyberzwierz dysponuje kluczami Manfreda; Manfred domy�lnie ma Aineko na li�cie zaufanych. Niem�drze, bo przecie� grzeba�a w nim jego by�a �ona, a jeszcze te wszystkie koci�ta, kt�re wch�on�� w m�odo�ci. Kot tuneluje si� w mrok i samotnie tropi co� w sieci�
��Pomy�l tylko o ludziach, kt�rzy nie potrafi� si� przystosowa� � m�wi Manfred. W jego g�osie pobrzmiewa obawa.
��Staram si� nie my�le�. � Kobieta si� wzdryga. � Ty masz trzydzie�ci lat i zwalniasz. A m�odzi? Czy chocia� oni s� w stanie nad��y�?
��Mam c�rk�. Ma mniej wi�cej sto sze��dziesi�t milion�w sekund. Gdyby Pamela pozwoli�a mi si� z ni� skontaktowa�, m�g�bym si� dowiedzie� � W g�osie pobrzmiewa echo dawnego b�lu.
��Manfred, nie r�b tego. Prosz�.
Manfred mimo wszystko nie odpu�ci� sobie: Amber to w�ze� na trwa�e wi���cy go z odleg�� orbit� wok� Pameli.
Kot s�yszy w oddali �piew umys��w langust w pr�ni, strumie� danych p�yn�cy z ich dalekiego, kometowego domu, dryfuj�cego w ciszy przez pas asteroid ku zimnemu spotkaniu poza orbit� Neptuna. Langusty �piewaj� o alienacji i wypadni�ciu z obiegu, o inteligencji zbyt powolnej i s�abej, by dotrzyma� kroku p�dowi zmian, szlifuj�cemu piaskiem ludzki �wiat, tak �e teraz wszystkie kraw�dzie, kt�rych trzymaj� si� ludzie, s� postrz�pione i kruche.
Opr�cz dalekich langust pinguje tak�e anonimowy rozproszony serwer � sk�adnic� danych rozsian� holograficznie po milionie komputer�w peer-to-peer, nie do wykasowania, pe�n� sekret�w i k�amstw, kt�rych nikomu nie uda si� zdementowa�. Dyskusje, muzyka, zrzynki z najnowszych hollywoodzkich przeboj�w. Agenty poszukiwawcze kota pomijaj� to wszystko, szukaj�c najwa�niejszej pr�bki. �apie j� � chwilowa awaria okular�w Manfreda to jedyny objaw zauwa�alny dla obojga ludzi � wlecze �up do domu, po�era i por�wnuje z pr�bk� danych analizowan� przez egzokor� Annette.
��Przepraszam, kochanie. Czasem po prostu czuj� � Wzdycha. � Starzenie si� polega na zostawianiu za sob� kolejnych mo�liwo�ci. Nie jestem ju� wystarczaj�co m�ody. Straci�em sw�j dynamiczny optymizm.
Pr�bka danych na pirackim serwerze r�ni si� od tej przetwarzanej przez wszczepk� Annette.
��Odzyskasz go jeszcze � pociesza go �agodnie, g�aszcz�c po boku. � Wci�� ci smutno, �e ci� napadli. To te� przejdzie. Zobaczysz.
��Taa. � Wreszcie si� rozlu�nia, w��cza mu si� odruchowe przekonanie o w�asnej niezale�no�ci. � Przejdzie mi tak czy owak. Albo komu�, kto pami�ta, �e by� mn��
W ciemno�ci Aineko obna�a z�by w u�miechu. Spe�niaj�c g��boko zakodowane pragnienie wtr�cania si� w cudze sprawy, przenosi plik na drug� stron�, kopiuj�c sobie jednocze�nie pakiet, nad kt�rym pracowa�a Annette. Teraz ona ma kopi� numeru dwa, sekwencji, kt�r� odebra�a blisko domu sie� prowadz�ca nas�uch g��bokiego kosmosu, a Europejska Agencja Kosmiczna i inne wielkie kliki chcia�y j� zachowa� dla siebie. Odpala si� kolejny g��boko wyryty w�tek, Aineko analizuje pakiet z perspektywy, z jakiej nie patrzy� jeszcze �aden cz�owiek. Teraz splot proces�w uruchomionych na abstrakcyjnej maszynie wirtualnej zadaje mu pytanie, kt�rego nie da si� zakodowa� w �adnej ludzkiej gramatyce. �Czekaj i patrz�, m�wi do swego pasa�era. �Wcze�niej czy p�niej domy�l� si� czym jeste�my�.
��ycie jest procesem, kt�ry da si� wyabstrahowa� z jego medium�.
Asteroid� reprezentuje dinozaur Barney: �piewa o mi�o�ci na pograniczu, o nami�tno�ci materii do jej replikator�w, o jej przyja�ni z g�odnymi miliardami na pacyficznym pobrze�u.
��Kocham ci� � grucha w uszach g�os Amber, kt�ra pr�buje dok�adnie go namierzy�. � Chc� ci� mocno przytuli�
Amber, u�amek sekundy �wietlnej dalej, mierzy w jego sygna� zestawem kursor�w, ka�e im �ledzi� jego przesuni�cie dopplerowskie i odczytuje parametry jego orbity.
���aduj, cel � mruczy.
Animowany fioletowy dinozaur robi piruet i wyg�upia si� po�rodku jej pola widzenia, �ongluj�c zako�czonym diamencikiem mieszade�kiem do koktajli.
��Czas na przytulanie! Mam asteroid�! � dodaje z sarkazmem Amber.
Gdzie� za ni� w pier�cieniu dokuj�cym pomi�dzy segmentami grzmi� silniki manewrowe na zimny gaz, ustawiaj�c niezgrabny statek-zbieracz dziobem do kamienia-Barneya. Z zak�opotaniem powstrzymuje w�asny entuzjazm, wszczepki �apczywie konfiskuj� p�ywaj�ce wok� synaps nadmiarowe cz�steczki neuroprzeka�nik�w, zanim odpali si� wychwyt zwrotny. W niewa�ko�ci nie nale�y si� zanadto ekscytowa�. Ale ch��, by stawa� na r�kach, skaka� i �piewa�, nigdzie nie znika � to jej ska�a, ta ska�a j� kocha, a ona j� o�ywi.
Przestrze� pokoju Amber wype�nia masa rzeczy, kt�re prawdopodobnie nie pasuj� do statku kosmicznego. Na rogach �piwora powiewaj� mackowate pasy bezpiecze�stwa, niepoj�tym sposobem obrastaj�ce osadem brudnych ciuch�w, jak wielka nieo�ywiona stu�bia. (Roboty sprz�taj�ce rzadko odwa�aj� si� zapu�ci� do sypialni nastolatki). Jedna ze �cian odtwarza w k�ko symulacj� projektowanego cyklu konstrukcyjnego Habitatu 1, wielkiej, rozmytej sfery z �arz�cym si� rdzeniem (Amber w�a�nie odgrywa pewn� rol� w stworzeniu go). Na jego obwodzie trzy czy cztery ma�e pastelowe laleczki w stylu
Amber szarpie wyblak�� aksamitn� zas�on�, oddzielaj�c� jej pok�j od reszty ula.
��Mam go! � krzyczy. � Jest ca�y m�j. Amber rz�dzi!
To jak dot�d szesnasta ometkowana przez sierociniec ska�a, ale dla niej szczeg�lna � pierwsza z�apana osobi�cie. Odbija si� od przeciwnej �ciany mesy, p�osz�c jedn� z ropuch ag Oscara � kt�ra zreszt� powinna by� zamkni�ta w cz�ci hodowlanej. Jak ona tu w og�le wlaz�a? A regeneratory sygna�u audio kopiuj� przychodz�cy sygna�, brzmi� jak rozmyte przez szum echo transmitowanych przez przedpotopowe elektroniczne wideonia�ki odg�os�w tysi�cy noworodk�w.
��Szybka jeste� � j�czy Pierre, gdy dopada go w kantynie.
��A jak! � Amber potrz�sa g�ow�, prawie nie kryj�c pogardliwego u�miechu wy�szo�ci. Wie, �e to niezbyt �adnie, ale mama jest bardzo daleko, a tata i macocha nie przejmuj� si� takimi rzeczami. � Dobra jestem � obwieszcza. � No i co z naszym zak�adem?
��Ajaj. � Pierre wbija d�onie g��biej w kieszenie. � Tylko chwilowo nie mam przy sobie dw�ch milion�w drobnymi. Przy nast�pnym cyklu?
��Co?! � Jest w�ciek�a. � Za�o�yli�my si�!
��No wiesz� doktor Bayes m�wi�, �e tym razem te� ci si� nie uda, wi�c moj� inteligentn� kas� wpakowa�em w opcje. Gdybym je teraz wyci�gn��, by�bym na wielkim minusie. Dasz mi czas do ko�ca cyklu?
��Oj, Pee, taki bystry, a wierzy simom. � Jej awatar promieniuje nastoletni� wzgard�. Pierre garbi si� pod jej wzrokiem. Ma tylko dwana�cie lat, piegi i jeszcze si� nie nauczy�, �e zobowi�zania trzeba realizowa�. � Tym razem ci daruj� � o�wiadcza Amber � ale zap�acisz mi za to. Du�y procent.
Pierre wzdycha.
��A jak� stop� odse�
��Nie, Pierre. Du�y procent twojej uwagi. Przez jeden cykl b�dziesz moim niewolnikiem! � U�miecha si� z�o�liwie.
Pierre natychmiast robi przestraszon� min�.
��Je�li nie ka�esz mi sprz�ta� tacy ze �mieciami. Nie planujesz tego, prawda?
Witamy w czwartym dziesi�cioleciu. My�l�ca masa w Uk�adzie S�onecznym przekracza ju� 1 MIPS na gram; czyli wci�� jest on niezbyt bystry, ale ju� nie ca�kiem t�py. Populacja ludzi osi�gn�a niemal szczyt, si�gaj�c dziewi�ciu miliard�w, ale przyrost zaczyna ju� sk�ania� si� ku ujemnemu, a �rednia wieku w rejonach zwanych niegdy� �rozwini�tymi� jest dobrze po czterdziestce. Ludzkie procesy umys�owe stanowi� oko�o 1028 MIPS-�w z uk�adowej mocy. Prawdziwe my�lenie spoczywa g��wnie na aureoli tysi�ca bilion�w procesor�w otaczaj�cych bia�kowe maszyny sw� obliczeniow� mgie�k� � ka�dy z osobna ma jedn� dziesi�t� mocy ludzkiego m�zgu, ale razem s� dziesi�� tysi�cy razy mocniejsze, a ich liczba podwaja si� co dwadzie�cia milion�w sekund � dochodzi ju� do 1033 MIPS-�w i nadal ro�nie, cho� Uk�adowi S�onecznemu daleko jeszcze do pe�nego przebudzenia.
Technologie przychodz� i odchodz�, ale nawet pi�� lat temu nikt nie przewidywa�, �e puszkowane naczelne b�d� teraz orbitowa� wok� Jowisza � synergia nowych bran� i dziwacznych modeli biznesowych zreanimowa�a epok� kosmiczn�, znaczn� rol� odegra�o te� wykrycie (dot�d nierozszyfrowanych) sygna��w pozaziemskich cywilizacji. Niespodziewani eksploratorzy margines�w rozwijaj� nowe nisze ekologiczne na peryferiach ludzkiej infoprzestrzeni, minuty lub godziny �wietlne od centrum, w miar� jak nabiera tempa ekspansja zamro�ona jeszcze w latach 70. XX wieku.
Amber, jak wi�kszo�� postindustrialist�w na pok�adzie statku-sieroci�ca
Wi�kszo�� pasa�er�w puszki uciek�a od rodzic�w, uwa�aj�cych, �e nastolatki maj� chodzi� do szko�y, niemog�cych poradzi� sobie z pokoleniem tak podrasowanym, �e przerasta inteligencj� wszystkich doros�ych wok�. Amber w wieku sze�ciu lat pos�ugiwa�a si� biegle dziewi�cioma j�zykami, w tym tylko dwa by�y ludzkie, a sze�� poddawa�o si� serializacji[8]. Gdy mia�a lat siedem, matka zabra�a j� do szkolnego psychologa, bo m�wi�a syntetycznymi j�zykami. Dla Amber to by�a kropla, kt�ra przela�a czar�, i dziewczyna zadzwoni�a do ojca z nielegalnego, anonimowego telefonu. Ojciec mia� wprawdzie orzeczony zakaz kontakt�w z ni�, ale matce nie przysz�o do g�owy wyst�pi� o takowy dla jego partnerki�
Pod ��d�em nap�du statku marszcz� si� pot�ne zwoje chmur: pomara�czowe, br�zowe i b�otnistoszare pasma powoli wyczo�guj� si� zza opuchni�tego horyzontu Jowisza.
Amber, podobnie jak po�owa nie�pi�cych pasa�er�w, przygl�da si� temu z fascynacj� z mesy. Mesa jest d�ugim, nadmuchiwanym walcem o podw�jnym kad�ubie, umieszczonym osiowo po�rodku statku. W rurach w jej �cianach mie�ci si� wi�kszo�� ich zapas�w wody. Ca�� przeciwleg�� �cian� zajmuje projekcja wideo, w czasie rzeczywistym przedstawiaj�ca tr�jwymiarowy obraz przetaczaj�cej si� pod nimi planety; w rzeczywisto�ci, pomi�dzy nimi a uwi�zionymi w magnetycznej otoczce Jowisza cz�stkami umieszczono tyle masy, ile si� tylko da�o.
��W tym sobie pop�ywa� � wzdycha Lilly. � Tylko sobie wyobra�cie, zanurkowa� w to morze�
Na oknie pojawia si� jej awatar, oddalony o kilometry pr�ni surfuje na srebrnej desce.
��Nie�le by ci� spiek�o od tego wiatru � szydzi Kas.
Awatar Lilly, dot�d ubrany w migotliwy metaliczny kostium k�pielowy, zaczyna nagle przypomina� faktur� pieczone mi�so i ostrzegawczo macha kie�baskowatymi paluszkami.
��I ciebie te�, i okno, przez kt�re tam wlaz�e�!
Wirtualna pr�nia za oknem zaczyna si� roi� od cia�, przewa�nie ludzkich, wyginaj�cych si� i przeistaczaj�cych w udawanej walce, gdy po�owa dzieciak�w podejmuje wirtualne wyzwanie �ka�dy na ka�dego�. To gest na pohybel dojmuj�cemu l�kowi, �e za cienkimi �ciankami sieroci�ca czai si� �rodowisko naprawd� tak nieprzyjazne, jak sugeruje usma�ony awatar Lilly.
Amber odwraca si� do swego pulpitu: pracuje nad zawi�� pl�tanin� formularzy, kt�re trzeba wype�ni�, zanim ekspedycja rozpocznie prac�. Wok� niej kr��� i onie�mielaj� fakty i liczby, kt�re nigdy si� zanadto nie oddalaj�. Jowisz wa�y 1,9 x 1027 kilogram�w. Ma dwadzie�cia dziewi�� ksi�yc�w, a wok� nich t�oczy si� w przybli�eniu dwie�cie tysi�cy pomniejszych cia�, skalnych bry� i �mieci � licz�c tylko te wi�ksze ni� sk�adniki pier�cienia, Jowisz bowiem (jak Saturn) te� ma pier�cienie, chocia� nie tak widoczne. Dotar�o tutaj w sumie sze�� wa�niejszych platform orbitalnych � oraz dwie�cie siedemna�cie mikrosond, wszystkie opr�cz sze�ciu nale�� do prywatnych konsorcj�w rozrywkowych. Pierwsz� ludzk� ekspedycj� zorganizowa�y sze�� lat temu ESA Studios, po nich par� firm od pr�bnego wydobycia oraz magistrala mikrohandlowa, kt�ra rozsia�a po ca�ym poduk�adzie p� miliona pikosond. A teraz dotar�
Kto� j� poszturchuje.
��Ej, Amber, co tam porabiasz?
Otwiera oczy.
��Odrabiam prac� domow�.
To Su Ang.
��S�uchaj, my lecimy na Amalte�, nie? Ale nasze sprawozdania finansowe l�duj� w Reno, wi�c trzeba odwali� ca�� t� papierkow� robot�. Monia prosi�a, �ebym pomog�a. Tego jest ca�a g�ra.
Ang nachyla si� i czyta do g�ry nogami:
��Agencja Ochrony �rodowiska?
��Tak. Arkusz Szacunkowej Oceny Przysz�ego Wp�ywu na �rodowisko dwie�cie cztery, sze�� b, strona druga. Mam im �wypisa� wszystkie akweny wody stoj�cej w promieniu pi�ciu kilometr�w od terenu planowanych prac wydobywczych. W przypadku prac ziemnych poni�ej poziomu w�d gruntowych tak�e wymieni� wszystkie �r�d�a, zbiorniki i strumienie w odleg�o�ci mniejszej lub r�wnej g��boko�ci wykopu w metrach pomno�onej przez pi��set, do maksymalnej odleg�o�ci dziesi�ciu kilometr�w w kierunku zgodnym z uwarstwieniem geologicznym. Dla ka�dego ze zbiornik�w wypisa� wszystkie zagro�one lub obj�te ochron� gatunki ptactwa, ryb, ssak�w, gad�w, p�az�w, bezkr�gowc�w i ro�lin wyst�puj�ce w promieniu dziesi�ciu kilometr�w�
���od kopalni na Amaltei. Kt�ra kr��y sto osiemdziesi�t tysi�cy kilometr�w nad Jowiszem, nie ma atmosfery, a na jej powierzchni mo�na w p� godziny �ykn�� dziesi�� grej�w promieniowania. � Ang kr�ci g�ow�, a potem psuje efekt, chichocz�c.
Amber unosi wzrok.
Na �cianie przed ni� kto� � pewnie Nicky albo Borys � wklei� do wirtualnej bijatyki karykatur� jej w�asnego awatara. Od ty�u obejmuje j� olbrzymi pies z kresk�wki, z obwis�ymi uszami i nieprawdopodobnie wielkim wzwodem, wy�piewuj�cy anatomicznie nieprawdopodobne propozycje i sugestywnie si� przy tym pieszcz�cy.
��Chuj z nim!
Wytr�cona przez ten szok z roztargnienia � i z�a � Amber upuszcza g�r� papier�w i ciska na ekran nowy awatar, wy�niony w nocy przez jej agenta.
Nazywa si� Szpic i jest gro�ny. Szpic urywa psu g�ow� i sika mu do tchawicy o ludzkiej anatomii: tymczasem ona rozgl�da si� dooko�a, pr�buj�c si� domy�li�, kt�ry ze skretynia�ych dzieciak�w albo zagubionych maniak�w nauki m�g� wys�a� jej tak niesympatyczny przekaz.
��Dzieciaki! Spok�j! � Rozgl�da si�. Jedna z Franklin�w (tym razem dwudziestoparoletnia czarnosk�ra kobieta) patrzy na nich gro�nie. � Nie mo�na was zostawi� na p� kilo, �eby�cie si� nie pobili?
Amber wydyma usta.
��Si� nie bijemy, to jest o�ywiona wymiana zda�.
��Ha. � Franklinka si� pochyla; r�ce ma splecione, na twarzy przyklejony u�mieszek. � Ju� to kiedy� s�ysza�am. W ka�dym razie� � ona-oni machaj� r�k� i ekran ga�nie -�mam dla was wiadomo��. Nasz tytu� zosta� zweryfikowany. Fabryka rusza, gdy tylko wy��czymy ��d�o i zako�czymy przepychanie papierologii przez prawnik�w. Wreszcie mamy szans� zarobi� na nasze utrzymanie�
Amber wspomina histori� staro�ytn�, przesz�o�� sprzed pi�ciu lat wed�ug jej osi czasu. W tej powt�rce widzi wn�trze pi�trowego wiejskiego domu gdzie� na g��bokim Zachodzie; przebywaj� tam z matk� tymczasowo, dop�ki ona zajmuje si� audytem jakiej� przestarza�ej firmy fabrykacyjnej, t�uk�cej z krzemu uk�ady scalone dla Pentagonowych projekt�w, kt�re dawno zjecha�y z krzywej nowoczesno�ci. Matka pochyla si� nad ni�, gro�nie doros�a w swym ciemnym kostiumie i klipsach-przyzwoitkach.
��Idziesz do szko�y i koniec dyskusji.
Matka jest lodowat� blond madonn� i nale�y do najskuteczniejszych �owc�w nagr�d w skarb�wce � potrafi przyprawi� prezes�w wielkich firm o atak paniki, po prostu mrugaj�c. Amber, p�owow�osa narwana o�miolatka o pomieszanej to�samo�ci, przez brak do�wiadczenia niepewna, gdzie przebiega granica mi�dzy ni� a sieci�, nie umie jeszcze si� skutecznie broni�. Po paru sekundach werbalizuje s�abiutki protest:
��Ja nie chc�! � Jeden z demon�w pomagaj�cych zarz�dza� postaw� podpowiada, �e to niedobre podej�cie, wi�c Amber modyfikuje wypowied�: � Mamo, oni znowu b�d� mnie m�czy�. Za bardzo si� od nich r�ni�. A w og�le to wiem, �e chcesz, �ebym socjalizowa�a si� z moimi metrykalnymi r�wnowa�nikami, ale czy nie po to mam zapas pasma transmisyjnego we wst�gach bocznych? Mog� si� naprawd� dobrze socjalizowa� w domu.
Mama robi co� niespodziewanego: przykl�ka, tak by mie� oczy na wysoko�ci jej twarzy. Obie stoj� na dywanie salonu, gdzie rz�dzi br�zowy sztruks w stylu lat siedemdziesi�tych oraz kwasowo-pomara�czowe tapety w perskie ro�linne zakr�tasy. Cho� raz s� same: gdy ludzie walcz�, domowe roboty chowaj� si� po k�tach.
��Kochanie, pos�uchaj mnie. � G�os ma zdyszany, na�adowany emocjami r�wnie silnymi i dusz�cymi, jak woda kolo�ska, kt�rej u�ywa, �eby st�umi� u klient�w zapach ich strachu. � Wiem, �e ojciec pisze ci takie rzeczy, ale to wszystko nieprawda. Potrzebujesz towarzystwa, fizycznego towarzystwa, twoich r�wie�nik�w. Nawet z twoj� wszczepk� jeste� kim� naturalnym, a nie jakim� przekonstruowanym dziwad�em. Naturalne dzieci, jak ty, potrzebuj� towarzystwa, inaczej dziwaczej�. Amber, socjalizacja to nie tekstowe gadki z podobnymi do ciebie lud�mi, musisz nauczy� si� radzi� te� z tymi, kt�rzy si� od ciebie r�ni�. Nie b�dziesz jakim� cyborgiem-sieciowym �wirem. Ale �eby� by�a zdrowa, trzeba chodzi� do szko�y, rozwija� sw�j mentalny system odporno�ciowy. W ko�cu, co nas nie zabije, czyni nas mocniejszymi, tak czy nie?
To chamski moralny szanta�, przejrzysty jak szk�o i manipulatorski jak cholera, ale
��No dobra. Skoro tak m�wisz.
Mama wstaje, wpatrzona w przestrze� � pewnie m�wi Saturnowi, �eby odpali� silnik i otworzy� gara�.
��Tak m�wi�, skarbie. Wk�adaj buty, zabior� ci�, wracaj�c z pracy, i mam dla ciebie prezent, wieczorem razem pojedziemy, sprawdzimy sobie nowy ko�ci�. � U�miecha si�, lecz u�miech nie dociera do oczu.
Amber ju� dawno si� domy�li�a, �e te rytua�y maj� zapewni� jej symulowane wychowanie w stylu ameryka�skiej klasy �redniej, kt�rego wed�ug niej Amber rozpaczliwie potrzebuje, zanim wpadnie g�ow� naprz�d w przysz�o��. Tak naprawd�, tak samo jak Amber, nie lubi tych ko�cio��w, ale nie ma sensu si� k��ci�.
��Teraz b�dziesz ju� grzeczna, prawda?
Imam modli si� w stabilizowanym �yroskopowo meczecie.
Meczet jest niedu�y i ma jednego wiernego, modl�cego si� w samotno�ci co siedemna�cie tysi�cy dwie�cie osiemdziesi�t sekund. Wezwanie do modlitwy rozsy�a po sieci, ale w przestrzeni transjowiszowej nie mo�e odpowiedzie� na nie �aden inny wyznawca Proroka. Czas pomi�dzy modlitwami dzieli mi�dzy zagadnienia podtrzymywania �ycia oraz studia. Sadeq studiuje i hadisy, i systemy oparte na wiedzy, a teraz wsp�pracuje z innymi uczonymi przy tworzeniu poprawionej konkordancji wszystkich znanych isnad�w, co umo�liwi zbadanie systemu islamskiego prawa z ca�kiem nowej perspektywy � kt�ra b�dzie niezmiernie potrzebna, kiedy pojawi si� spodziewany prze�om w komunikacji z obcymi. Ich cel to znale�� odpowied� na pytania dr�cz�ce islam w epoce podrasowanej �wiadomo�ci, a te pytania spoczywaj� przede wszystkim na barkach Sadeqa, ich przedstawiciela na orbicie oko�ojowiszowej.
Sadeq jest drobnej budowy, ma kr�tko przyci�te czarne w�osy i nieustannie znu�on� min� � w odr�nieniu od za�ogi sieroci�ca ma ca�y statek dla siebie. Pierwotnie by�a to ira�ska podr�bka kapsu�y Shenzhou-B, z doczepionym na rufie chi�skim modu�em stacji kosmicznej typu 921, ale ten toporny wehiku� o stylu z lat sze��dziesi�tych � jak l�ni�ca aluminiowa wa�ka kopuluj�ca z puszk� po coli � ma na dziobie dziwn� kapsu�� z nap�dem M2P2 � minimagnetosferycznym nap�dem plazmowym. To plazmowy �agiel, zbudowany na orbicie przez kt�r�� Wake Shield Facility koncernu Daewoo. Wyd�ty wiatrem s�onecznym, w zaledwie cztery miesi�ce zaholowa� Sadeqa i jego zagracon� stacj� kosmiczn� na Jowisza. Jego obecno�� tutaj jest triumfem dla islamskiej spo�eczno�ci, sam czuje si� jednak dojmuj�co samotny � kiedy przekr�ca zwierciad�a miniaturowego obserwatorium w stron�
Sko�czywszy modlitw�, Sadeq sp�dza na dywaniku jeszcze par� bezcennych minut. Stwierdza, �e w tym otoczeniu trudno si� medytuje � kl�cz�c w ciszy, u�wiadamia sobie mruczenie wentylator�w, zapach brudnych skarpet i potu, metaliczny posmak ozonu z generator�w tlenu Elektrona. Trudno si� zbli�y� do Boga w tym statku kosmicznym z trzeciej r�ki, oddanym przez aroganck� Rosj� ambitnym Chinom, a potem pobo�nym rz�dcom Qom, kt�rzy znale�li dla niego zastosowanie lepsze, ni� wyobra�a sobie kt�rykolwiek z tych poga�skich kraj�w. Pos�ali t� zabawkow� stacyjk� kosmiczn� daleko, ale czy kto� m�wi�, �e B�g �yczy� sobie, by ludzie �yli tutaj, na orbicie wok� rozd�tego gazowego olbrzyma?
Sadeq kr�ci g�ow�; zwija mat� i z cichym westchnieniem upycha j� obok jedynego iluminatora. Czuje uk�ucie t�sknoty za domem, za dzieci�stwem w gor�cym, pylistym Yazd i wieloma latami studi�w w Qom; uspokaja si�, rozgl�daj�c wok�, przeszukuj�c stacj�, kt�r� teraz zna na wylot, r�wnie dobrze jak mieszkanie na czwartym pi�trze betonowego bloku, nale��ce do rodzic�w � robotnika w fabryce samochod�w i jego �ony. Tam dorasta�. Wn�trze stacji jest wielko�ci szkolnego autobusu, a wszystkie powierzchnie zagracaj� schowki, pulpity instrument�w i warstwy niczym nieos�oni�tych rur. Obok wymiennika ciep�a, kt�ry dawa� mu si� ostatnio we znaki, podryguje par� kuleczek rozmra�acza, jak wyrzucone na brzeg meduzy. Sadeq wyprawia si� wierzgni�ciem na poszukiwanie plastikowej butelki, przeznaczonej w�a�nie na takie okazje, potem zbiera pakiet z narz�dziami i poleca jednemu z agent�w odnale�� stosowny fragment dziennika napraw; czas raz a porz�dnie naprawi� to przeciekaj�ce z��cze.
Po�wi�ci z godzink� na intensywne prace hydrauliczne, a potem zje sobie liofilizowany gulasz jagni�cy z soczewkowym puree i gotowanym ry�em, popije ba�k� mocnej herbaty i zabierze si� za przejrzenie nast�pnej sekwencji manewrowej. Mo�e, jak B�g da, nie b�dzie ju� wi�cej systemowych alarm�w i uda mu si� do wieczora i ostatniej modlitwy sp�dzi� godzin� czy dwie na badaniach naukowych. Mo�e pojutrze znajdzie nawet par� godzin na relaks, obejrzy sobie jeden ze starych film�w, w kt�rych tak fascynuje go mo�liwo�� wgl�du w obce kultury � na przyk�ad �Apollo 13�. W d�ugich misjach kosmicznych za�oga nigdy nie ma �atwo. A Sadeqowi jest jeszcze trudniej � jest sam, nie ma z kim pogada�, bo zw�oka w ��czno�ci z Ziemi� to ponad p� godziny w ka�d� stron�. A, o ile mu wiadomo, w promieniu p� miliarda kilometr�w jest jedynym wiernym.
Amber wystukuje paryski numer telefonu i czeka, a� kto� odbierze. Zna t� dziwn� kobiet� na male�kim ekraniku: mama nazywa j� �luksusow� dziwk� twojego ojca�, zawsze ze specyficznym, w�skim u�mieszkiem. (Amber raz tylko zapyta�a, co to jest luksusowa dziwka, i dosta�a po twarzy � nie mocno, tylko ostrzegawczo).
��Jest tata? � pyta.
Dziwna kobieta wygl�da na lekko skonsternowan�. (W�osy ma jasne, jak mama, ale ten kolor ewidentnie pochodzi z butelki z rozja�niaczem, s� przyci�te bardzo kr�tko, a sk�r� ma �niad�).
��
Amber po�piesznie odpowiada:
��Chc� go zobaczy�.
Amber �ciska telefon, jakby od niego zale�a�o jej �ycie � to tani, jednorazowy gad�et z pude�ka z p�atkami i tektura zaczyna ju� mi�kn�� w jej spoconych palcach.
��No bo, ciociu Nette, mama mi nie pozwala.
��Pst. � Annette, kt�ra jest z ojcem Amber dwa razy d�u�ej ni� jej matka, u�miecha si�. � Jeste� pewna, �e twoja matka nie wie o tym telefonie?
Amber si� rozgl�da. Jest jedynym dzieckiem w toalecie, bo teraz nie ma przerwy, a ona powiedzia�a nauczycielce, �e musi �ju��.
��Jestem pewna, �e poziom ufno�ci przy p r�wnym dwadzie�cia jest ponad zero koma dziewi��.
Jej bayesowska g�owa podpowiada, �e nie mo�na tego w ten spos�b szacowa�, bo mama nigdy wcze�niej nie z�apa�a jej z zakazanym telefonem, ale co tam. Nie mog� �ci�gn�� na tat� k�opot�w, je�li nie b�dzie wiedzia�, prawda?
���wietnie. � Annette si� rozgl�da. � Manny, telefon niespodzianka do ciebie.
Na ekranie pojawia si� tata. Amber widzi ca�� jego twarz, wygl�da m�odziej ni� ostatnim razem � chyba przesta� nosi� te toporne staro�wieckie okulary.
��Cze��, Amber! Gdzie jeste�? Twoja matka wie, �e do mnie dzwonisz? � Wygl�da na lekko zaniepokojonego.
��Nie � odpowiada. � Ten telefon by� w pude�ku z grahamkami.
��Fuj. Pos�uchaj, kochanie, musisz pami�ta�, �eby nigdy, przenigdy do mnie nie dzwoni� w sytuacji, kiedy mama mo�e si� o tym dowiedzie�. Bo wtedy powie, �e ja zmusi�em ci�, �eby� do mnie dzwoni�a, i napu�ci na mnie prawnik�w z roz�arzonymi szczypcami i imad�ami. I nawet wujek Gianni nie da rady tego za�atwi�. Rozumiesz?
��Tak, tato. � Amber wzdycha. � Chocia� wiem, �e to nieprawda. Nie pytasz, czemu dzwoni�?
��Hm.
Przez moment ojciec wygl�da na zbitego z tropu. Potem kiwa z namys�em g�ow�. Amber lubi tat�, bo przewa�nie traktuje j� powa�nie w rozmowie. To potwornie upierdliwe, �e trzeba po�ycza� telefony od koleg�w z klasy albo tunelowa� si� przez faszystowski firewall mamusi, za to tata nigdy nie zak�ada, �e ona nie ma o niczym poj�cia dlatego, �e jest tylko dzieckiem.
��No dawaj. Co� ci� dr�czy? Co tam w og�le s�ycha�?
Musi si� streszcza�: jednoraz�wka ma przedp�acon� niedu�� kwot�, Amber korzysta z bardzo kiepskiej taryfy mi�dzynarodowej, a dzwonek na przerw� mo�e zabrzmie� w ka�dej chwili.
��Tato, ja chc� st�d uciec. Naprawd�. Mamie z ka�dym tygodniem coraz bardziej odwala, teraz ci�ga mnie po tych wszystkich ko�cio�ach, a wczoraj si� w�ciek�a, kiedy przy�apa�a mnie na gadaniu z terminalem. Chce, �ebym posz�a do szkolnego psychologa! Za co? Nie potrafi�, by� taka, jak ona by chcia�a. Ju� nie jestem jej ma�� dziewczynk�! A za ka�dym razem, kiedy si� wytuneluj� z domu, pr�buje mi za�o�y� bota tre�ciowego; od tego boli g�owa, nie da si� nawet normalnie my�le�! � Z zaskoczeniem czuje, jak oczy nabiegaj� jej �zami. � Zabierzcie mnie st�d!
Twarz ojca trz�sie si� i przesuwa w bok, ukazuj�c zaniepokojon�
��Wiesz, �e tw�j ojciec nie mo�e nic zrobi�? Ma zwi�zane r�ce przez prawnik�w matki.
Amber poci�ga nosem.
��A ty mo�esz pom�c? � pyta.
��Zobacz�, co da si� zrobi� � obiecuje luksusowa dziwka ojca, gdy rozlega si� dzwonek na przerw�.
Pakiet z instrumentami oddziela si� od sondy, kt�r�
Ubrana w czarny �piw�r Amber unosi si� nad jego g�ow� jak olbrzymi nietoperz, ciesz�c si� wolno�ci� przez jedn� zmian�. Patrzy z g�ry na w�osy Pierre�a, przyci�te jak spod garnka, chude, �ylaste r�ce �ciskaj�ce obie strony pulpitu obserwacyjnego, i zastanawia si�, co mu kaza� zrobi� potem. Niewolnik przez jeden dzie� to ciekawe do�wiadczenie: �ycie na
��No, niewolniku � rzuca nonszalancko � jak idzie?
Pierre poci�ga nosem.
��W porz�dku.
Amber zauwa�a, �e nie chcia� na ni� spojrze�. Ma trzyna�cie lat. Czy w tym wieku nie powinien ju� mie� obsesji na punkcie dziewczyn? Dostrzega jego ciche, intensywne skupienie, wypuszcza dyskretn� sond� ku jego zewn�trznej granicy; nic nie wskazuje, by j� zauwa�y�, odbija si�, nie mog�c wyszczerbi� jego mentalnego pancerza.
��Pr�dko�� przelotowa � m�wi burkliwie Pierre, gdy dwie tony metalu, ceramiki i innych cud�w o fazie diamentowej zaczynaj� p�dzi� trzysta kilometr�w na godzin� ku powierzchni Barneya. � Przesta� mnie szturcha�, s� trzy sekundy op�nienia i nie chc� wpa�� w p�tl� sprz�enia zwrotnego.
��B�d� ci� szturcha�, kiedy tylko mi si� spodoba, niewolniku. � Pokazuje mu j�zyk.
��A je�li przez ciebie to upuszcz�? � Z powa�n� min� unosi ku niej wzrok. � Zreszt�, w og�le mo�na tak robi�, jak my?
��Ty mi kryjesz dup�, a ja tobie � odpowiada Amber, potem czerwienieje. � Rozumiesz, o co mi chodzi.
��Pewnie. � Pierre szczerzy si� od ucha do ucha, potem odwraca do konsoli. � Aj, to wcale nie jest �mieszne. A ten kube� bit�w, kt�remu da�a� kontrol� nad swoimi o�rodkami mowy, musisz troch� podregulowa�. Wali za du�o dwuznaczno�ci, kto� jeszcze ci� we�mie za doros�ego.
��Pilnuj swoich spraw, a ja swoich. Na pocz�tek powiedz mi, co si� tam dzieje.
��Nic. � Pierre odchyla si� w ty� i krzy�uje r�ce, krzywi�c si� do ekranu. � Teraz b�dzie dryfowa� przez pi��set sekund, potem korekta kursu w po�owie i deceleracyjny ogie� przed samym l�dowaniem. A potem jeszcze godzina, zanim si� rozpakuje i zacznie rozwija� kabel ze szpuli. Co� jeszcze poda�? Makaron instant?
��Aha. � Amber rozk�ada skrzyd�a nietoperza i przekr�ca si� w powietrzu na plecy. Gapi si� w okno, czuj�c si� bogata i rozleniwiona, podczas gdy Pierre odwala za ni� ca�y dzie� roboty. � Obud� mnie, kiedy poka�e si� co� ciekawego.
Mo�e powinna kaza� mu si� karmi� obranymi winogronami albo �eby wymasowa� jej stopy, ale ten kawa�ek wyalienowanej roboty te� �adnie wp�ywa na jej samoocen�. Patrzy na krzywizn� karku, na napi�te r�ce, i my�li, �e mo�e w tych wszystkich chichotach i szeptach starszych dziewczyn, �naprawd� mu si� podobasz�, co� jednak jest�
Okno d�wi�czy jak gong, Pierre pokas�uje.
��Poczta do ciebie � rzuca sucho. � Przeczyta� ci?
��Co, kur�
Po ekranie rozlewa si� wiadomo��, w�ykami od prawej do lewej, jak tre�� jej korporacyjnego instrumentu (teraz le��cego bezpiecznie w zuryskiej skrytce depozytowej). Chwil� trwa za�adowanie agenta gramatycznego obs�uguj�cego arabski, kolejn� minut� przyj�cie mejla do wiadomo�ci. A potem Amber zaczyna kl��, g�o�no i nieustaj�co.
��Mamo, niech ci� szlag, czemu ty mi robisz takie rzeczy?
Korporacyjny instrument przyjecha� FedEksem, w ogromnej paczce zaadresowanej do Amber. Wydarzy�o si� to w dzie� jej urodzin, mama by�a w pracy, ona za� pami�ta to tak dok�adnie, jakby to by�o godzin� temu.
Pami�ta, �e wyci�ga r�k� do g�ry i przesuwa kciukiem po notatniku dor�czyciela, czuj�c szorstko�� mikrosekwencer�w pr�bkuj�cych jej DNA. Gdy poci�ga za zak�adk� na pude�ku, rozpakowuje si� automatycznie, wypluwaj�c przeno�n� drukark� 3D, p� ryzy papieru zadrukowanego staro�wieckim nieinteligentnym atramentem oraz ma�ego, pr�gowanego kota z wielkim symbolem �@� na boku. Kot wyskakuje z kartonu, przeci�ga si�, potrz�sa g�ow� i wgapia si� w ni�.
��Jeste� Amber? � mruczy.
Naprawd� wydaje prawdziwe kocie d�wi�ki, ale sens jest dla niej jasny � potrafi komunikowa� si� bezpo�rednio z jej interfejsem kompetencji j�zykowych.
��Tak � odpowiada nie�mia�o. � A ty jeste� od
��Nie, kurwa, od wr�ki-z�buszki. � Pochyla g�ow� i tryka w jej kolano, przesuwaj�c umieszczonymi za uszami gruczo�ami zapachowymi po ca�ej sp�dniczce. � S�uchaj, masz w kuchni troch� tu�czyka?
��Mama nie wierzy w owoce morza. M�wi, �e w dzisiejszych czasach to tylko hodowlane, zagraniczne paskudztwa. M�wi�am ci ju�, �e mam urodziny?
��No to, kurwa, wszystkiego najlepszego. � Kot ziewa, przekonuj�co realistycznie. � To jest prezent od twojego taty. Palant mnie zahibernowa� i wys�a� z nim, �ebym ci pokaza�, jak si� go obs�uguje. Ja ci radz�, �eby� wypieprzy�a go do kosza. Nic dobrego z niego nie wyniknie.
Amber przerywa gderanie kota, rado�nie klaszcz�c w d�onie.
��No to co to jest? � pyta. � Jaki� nowy wynalazek? Wykr�cona zabawka erotyczna z Amsterdamu? Pistolet, �ebym mog�a zastrzeli� pastora Wallace�a?
��Eee. � Kot jeszcze raz ziewa i zwija si� w k��bek na pod�odze, obok drukarki 3D. � To jaki� podejrzany model biznesowy, kt�ry ma ci� wyci�gn�� spod w�adzy matki. Ale ostro�nie z nim. M�wi�, �e jest legalny tylko w nielicznych jurysdykcjach. Mama b�dzie w stanie go podwa�y�, je�li pozna zasad� jego dzia�ania.
��Rany. Zajebiste.
Tak naprawd�, Amber jest zadowolona, bo ma urodziny, mama jest w pracy, a ona sama w domu, do towarzystwa maj�c tylko telewizor w trybie moralnej wi�kszo�ci. Odk�d matka postanowi�a, �e niezb�dnym elementem jej wychowania jest �rednia modalna dawka staromodnej religii, sprawy posz�y tak daleko, �e teraz najlepszym prezentem od
Kot obw�chuje drukark�.
��Odpal j� mo�e?
Amber otwiera pokryw� drukarki, wyjmuje ochronne kawa�ki styropianowego popcornu i wk�ada wtyczk� do gniazdka. Warkot, z ty�u dobiega fala odpadowego ciep�a, gdy g�owice kszta�tuj�ce studz� si� do temperatury roboczej; drukarka rejestruje dane w�a�ciciela.
��Co mam teraz zrobi�? � pyta.
��We� kartk� oznaczon� README i post�puj wed�ug instrukcji � melorecytuje znudzonym g�osem kot. Mruga do niej i zaczyna udawa� karykaturalny francuski akcent: � Le README zawieha wskaz�wki
��Nie b�d� wredny.
Amber szybko przegl�da README. Wed�ug taty instrumenty korporacyjne to pot�ne czary, a ten jest wyj�tkowy pod ka�dym wzgl�dem � zarejestrowana w Jemenie sp�ka z ograniczon� odpowiedzialno�ci�, tak wykr�cona, by wpasowa� si� w cz�� wsp�ln� szariatu i globalnego legislatozaura. Nie�atwo to zrozumie�, nawet z pomoc� osobistej sieci pe�nej podrozumnych agent�w, maj�cych pe�en dost�p do ca�ych bibliotek mi�dzynarodowego prawa handlowego � w�skim gard�em jest tu zdolno�� pojmowania samego m�zgu. Dokumenty wydaj� jej si� bardzo zagadkowe � i nie chodzi o fakt, �e po�owa jest po arabsku, w ko�cu po to ma agent�w gramatycznych, czy nawet to, �e pe�no w nich wyra�e� symbolicznych i niestrawnych kawa�k�w kodu w LISP-ie � wydaje si� jednak, �e firma twierdzi, �e jedynym celem jej istnienia jest nabywanie praw maj�tkowych do niewolnik�w.
��Co to ma by�? � pyta kota. � O co tu chodzi?
Kot kicha, potem robi zniesmaczon� min�.
��To nie by� m�j pomys�, pani wa�na. Tw�j ojciec to dziwny go��, a matka go strasznie nienawidzi, bo nadal go kocha. I st�d ma odpa�y. A je�li serio traktuje ca�e to g�wno z ko�cio�ami, to mo�e je w ten spos�b sublimuje. Wed�ug niego ma �wira na punkcie w�adzy � i co� w tym jest. W ka�dym razie, gdy tw�j ojciec uciek� poszuka� sobie nowej dominy, za�atwi�a mu zakaz kontakt�w. Ale zapomnia�a obj�� nim jego partnerk�, wi�c to ona kupi�a t� puszk� Pandory i wys�a�a j� do ciebie, jasne? Annie to niez�a cholera, ale on owin�� j� sobie wok� palca, albo co� w tym stylu. W ka�dym razie, potworzy� wszystkie te sp�ki i zbudowa� drukark�, kt�ra nie jest, jak ta u mamy, podpi�ta na sztywno do filtruj�cego proxy, w�a�nie po to, aby� mog�a prawnie si� od niej uniezale�ni�. O ile chcesz w�a�nie to zrobi�.
Amber przewija dynamiczne fragmenty README � przewa�nie nudne prawnicze diagramy UML-owe � ch�on�c istot� planu. Jemen nale�y do nielicznych kraj�w, gdzie obowi�zuje jednocze�nie tradycyjny sunnicki szariat i jest mo�liwo�� zarejestrowania takiego przekr�tu, jak sp�ka z o.o. Legalne jest posiadanie niewolnik�w � fikcja polega na tym, �e ich w�a�ciciel posiada opcj� zabezpieczon� przysz�� produktywno�ci� swego niewolnika, a raty odsetkowe rosn� szybciej, ni� nieszcz�sna ofiara jest w stanie je sp�aca� � a firmy s� przecie� osobami prawnymi. Je�li Amber sprzeda si� tej firmie w niewol�, stanie si� niewolnikiem, i to firma b�dzie legalnie odpowiedzialna za jej dzia�ania i jej utrzymanie. Reszta prawnego instrumentu � w�a�ciwie prawie dziewi��dziesi�t procent � to zbi�r samomodyfikuj�cych si� korporacyjnych mechanizm�w, napisanych pod r�ne systemy prawne, pozwalaj�ce na istnienie firm o kompletnych w sensie Turinga korporacyjnych konstytucjach. Stanowi� one wydmuszkow� konstrukcj� � w�a�ciciela niewolniczego kontraktu. Na drugim ko�cu tej wydmuszkowej �amig��wki jest fundusz powierniczy, kt�rego g��wnym beneficjentem i udzia�owcem jest Amber. Kiedy osi�gnie pe�noletno��, przejmie ca�kowit� kontrol� nad wszystkimi sp�kami w tej sieci i b�dzie mog�a anulowa� sw�j niewolniczy kontrakt; do tego czasu fundusz powierniczy (praktycznie nale��cy do niej) nadzoruje sp�k�, kt�ra jest jej w�a�cicielk� (i chroni j� przed pr�bami ewentualnego wrogiego przej�cia). Aha, ca�a sie� zosta�a poinstruowana przez nadzwyczajne walne zgromadzenia akcjonariuszy, �e ma natychmiast przetransferowa� swoje aktywa do Pary�a. W za��czeniu bilet lotniczy w jedn� stron�.
��Jak my�lisz, powinnam to kupi�? � pyta.
Trudno powiedzie�, jak inteligentny jest ten kot � odpowiednio pogrzebawszy, pod tymi sieciami semantycznymi znajdzie si� pewnie ziej�c� pustk� � ale ta historia brzmi ca�kiem przekonuj�co.
Kot siada i owija �apy ogonem.
��Ja nic ci nie powiem, rozumiesz? Kupisz to i mo�esz sobie mieszka� z tat�. Ale twoja matka i tak rzuci si� na niego z biczem, a na ciebie z band� prawnik�w i kajdankami. Ja ci radz�: zadzwo� do Franklin�w i wyjed� na ten ich wydobywczy przekr�t w kosmosie. W kosmosie nikt ci nie dor�czy �adnego nakazu. Poza tym, ich d�ugoterminowy plan przewiduje wej�cie na rynek CETI, �eby �ama� pakiety sieciowe obcych. Moim zdaniem, skoro pytasz, w Pary�u ani troch� ci si� nie spodoba. Tw�j tata i ta dziwka-�abojadka s� swingerami, wiesz? W ich �yciu nie ma miejsca na dziecko. Albo, tak teraz sobie pomy�la�em, na kota. Ca�y dzie� pracuj� dla Senatora, a ca�� noc wci�gaj� narkotyki, chodz� na fetyszowe imprezy, technoparty, do opery, r�ne takie rozrywki dla doros�ych. Ojciec chodzi w sukienkach cz�ciej ni� twoja mama, a kiedy si� nie kochaj� ha�a�liwie na balkonie, twoja
��Hm.
Amber marszczy nos, na wp� zdegustowana, �e knowania kota s� szyte tak grubymi ni�mi, na wp� za� zgadzaj�c si� z jego przekazem. Musz� si� nad tym porz�dnie zastanowi�, postanawia.
A potem rozlatuje si� w tak wielu kierunkach naraz, �e domowe ��cze prawie zdycha. Cz�ci� siebie zaczyna studiowa� zawi�� piramid� korporacyjnej struktury, inny fragment zastanawia si�, co mo�e p�j�� nie tak, kolejny (zapewne mieszcz�cy si� w mokrej i ba�aganiarskiej bia�kowej ja�ni) my�li, �e bardzo dobrze by�oby znowu zobaczy� tat�, cho� nie bez obaw. Przecie� rodzice nie powinni uprawia� seksu � nie ma takiego przepisu, czy czego�?
��Powiedz mi o tych Franklinach. Oni s� ma��e�stwem? Czy s� sami?
Tr�jwymiarowa drukarka nabiera pr�dko�ci. Zaczyna cicho posykiwa�, rozpraszaj�c ciep�o z komory z g��bok� pr�ni� w swej przech�odzonej przestrzeni roboczej. Zaczyna tworzy� w bebechach beleczki z jednolitych atom�w, buduj�c je z kondensat�w Bosego-Einsteina unosz�cych si� w temperaturze bliskiej zera bezwzgl�dnego. Nak�adaj�c na nie pr��ki interferencyjne, tworzy atomowy hologram, buduj�c idealn� replik� jakiego� artefaktu-orygina�u, a� do poziomu atomowego � nie ma tu �adnych topornych ruchomych nanocz�ci, mog�cych si� zepsu�, przegrza� czy zmutowa�. Co� wyjdzie z drukarki za p� godziny, co� sklonowanego z orygina�u z dok�adno�ci� do stan�w kwantowych poszczeg�lnych atom�w sk�adowych. Kot machinalnie przysuwa si� do wylot�w ciep�ego powietrza.
��Bob Franklin zmar� jakie� dwa, trzy lata przed twoim urodzeniem. Tw�j ojciec robi� z nim interesy. Matka te�. W ka�dym razie, kaza� zachowa� fragmenty swego noumenonu, teraz wykonawcy jego woli pr�buj� odtworzy� jego �wiadomo��, uruchamiaj�c go w rozproszeniu na swoich wszczepkach. S� kim� w rodzaju borganizmu, ale maj� kas� i styl. Zreszt�, Bob ju� wtedy wszed� w kosmiczny biznes, pomog�y mu w tym jakie� finansowe czary, kt�re wypichci� dla niech kumpel twojego ojca, a teraz buduj� kosmiczny habitat, kt�ry chc� zawie�� a� na Jowisza, gdzie rozmontuj� par� mniejszych ksi�yc�w i zaczn� budowa� rafinerie helu-3. To ten przekr�t z CETI, o kt�rym wcze�niej wspomnia�em, ale w d�u�szej perspektywie maj� jeszcze sporo innych opcji. Rozumiesz, znajomi twojego ojca z�amali szyfr na przekazie od obcych, tym, o kt�rym wszyscy wiedz�. To zestaw instrukcji do znalezienia najbli�szego routera pod��czonego do galaktycznego Internetu. Planuj� tam polecie� i pogada� z jakimi� obcymi.
Amber ledwo si� w tym wszystkim �apie � p�niej trzeba b�dzie si� dowiedzie�, co to s� te rafinerie helu-3 � ale idea ucieczki w kosmos ma pewien urok. Przygoda, te sprawy. Amber rozgl�da si� po salonie i przez chwil� widzi w nim kapsu��, ma�� drewnian� cel�, uwi�z�� g��boko po�rodku nigdy niespe�nionej wizji �rodkowych Stan�w, w kt�rej chce j� wychowa� matka, jak w czym� w rodzaju zdeformowanej klatki Skinnera, maj�cej wytresowa� j� do normalno�ci.
��A fajny jest ten Jowisz? � pyta. � Wiem, �e jest wielki i niezbyt g�sty, ale wiesz� co� tam si� w og�le dzieje? S� jacy� obcy?
��To pierwsze miejsce, w jakie musisz si� uda�, je�li chcesz w og�le spotka� obcych � m�wi kot, gdy drukarka z klekotem wypluwa fa�szywy paszport (do�� autentycznie postarzony), zawi�� metalow� piecz�� z arabskimi napisami oraz przygotowan� na miar� szczepionk� o szerokim spektrum, specjalnie dla niedojrza�ego uk�adu odporno�ciowego Amber. � W�� to na r�k�, podpisz trzy kopie, w�� do koperty i idziemy. Musimy zd��y� na samolot, niewolnico.
Sadeq je w�a�nie kolacj�, gdy na orbicie Jowisza pojawia si� pierwszy tutaj proces.
Samotnie, w ciasnej, hucz�cej pustce swej stacji rozwa�a wyw�d powoda. Jest napisany kulawym j�zykiem, wyra�nie wida�, �e to niechlujne maszynowe t�umaczenie: suplikantka jest kobiet�, Amerykank�, kt�ra, co dziwne, twierdzi, �e jest chrze�cijank�. Ju� to jest do�� zaskakuj�ce, a co dopiero natura jej pr�b, na pierwszy rzut oka niedorzecznych. Zmusza si� do zjedzenia do ko�ca chleba, spakowania odpadk�w do worka i wyczyszczenia talerza, nim zacznie si� porz�dnie nad tym zastanawia�. Mo�e to niesmaczny �art. Ewidentnie nie. Jako jedyny kadi poza orbit� Marsa, jest wyj�tkowo predysponowany do wys�uchania tego wniosku � a to naprawd� jest casus g�o�no domagaj�cy si� sprawiedliwo�ci.
Kobieta prowadz�ca bogobojne �ycie � nie, nie do ko�ca zgodne z przykazaniami, ale przynajmniej wykazuj�ca pewne oznaki pokory i d���ca do g��bszego zrozumienia � zostaje pozbawiona dziecka wskutek machinacji swego nieudanego m�a, kt�ry zostawi� j� wiele lat temu. Sam fakt, �e samotnie zajmowa�a si� tym dzieckiem, uderza Sadeqa jako wyra�nie zachodni, ale czytaj�c relacje o nonszalanckim zachowaniu m�a, jest sk�onny jej to wybaczy� � marny los czeka�by dziecko wychowywane do doros�o�ci przez takiego m�czyzn�. �w cz�owiek pozbawia j� dziecka, ale nie uczciwymi �rodkami: nie zabiera go do swego domu, nie pr�buje go wychowywa�, czy to w zgodzie ze swymi przekonaniami, czy to prawid�ami szariatu. Zamiast tego, czyni dziecko niewolnikiem w bagnie zachodniej tradycji prawnej, a potem rzuca j� w odleg�� otch�a�, by trudzi�a si� dla w�tpliwych si� samozwa�czego �post�pu�. Tych samych si�, przeciw kt�rym pos�ano Sadeqa, jako przedstawiciela islamskiej spo�eczno�ci, ummy, na orbicie Jowisza.
Z namys�em drapie kr�tk� brod�. Paskudna historia, ale co z tym zrobi�?
��Komputer � m�wi � odpowied� do tej suplikantki: �Szanowna Pani, z ca�ego serca wsp�czuj� Pani w cierpieniu, niestety, nie wiem, w jaki spos�b m�g�bym Pani pom�c. Pani serce wo�a o pomoc przed Bogiem (�wi�� si� imi� Jego), jednak sprawa ewidentnie le�y w gestii tymczasowych w�adz w Dar al-Harb�. � Waha si�.
Naprawd�? � my�li. W m�zgu zaczynaj� si� kr�ci� prawnicze trybiki.
���Gdyby uda�o si� Pani znale�� spos�b na otworzenie furtki, dzi�ki kt�rej m�g�bym dowodzi�, i� Pani c�rka podlega prawu koranicznemu, postara�bym si� przygotowa� uzasadnienie dla jej wyzwolenia, na chwa�� Pana (�wi�� si� imi� Jego)�. Koniec, wstaw podpis, wy�lij.
Odpina rzepy przytrzymuj�ce go przy stole, unosi si� i delikatnym kopni�ciem odpycha ku dziobowej cz�ci zagraconego habitatu. Sterowniki teleskopu mieszcz� si� pomi�dzy ultrad�wi�kow� pralk� do ubra� a systemem oczyszczania powietrza z wodorotlenkiem litu. S� aktywne, bo ostatnio prowadzi� panoramiczny przegl�d wewn�trznego pier�cienia, wypatruj�c sygnatury zamarzni�tej wody. Par� chwil trwa pod��czenie systemu nawigacyjno-�ledz�cego do sterownika teleskopu i zmuszenie go do poszukiwania tego wielkiego, nieznanego statku g�upc�w. Co� poszturchuje go niecierpliwie w my�li � irytuj�ca �wiadomo��, �e chyba przeoczy� co� w mejlu od tej kobiety � by�o tam par� gigantycznych za��cznik�w. Po�ow� umys�u przegl�da codziennie podsy�ane przez koleg�w-naukowc�w podsumowanie ostatnich news�w. Jednocze�nie czeka cierpliwie, a� teleskop wypatrzy iskierk� �wiat�a, na kt�rej jest uwi�ziona c�rka nieszcz�snej kobiety.
Mo�e to jest spos�b, my�li, nawi�za� z nimi jaki� dialog. Niech tym eleganckim sposobem odpowiedzi na trudne pytania same si� znajd�. Je�li uda si� ich przekona�, �e ich plany to mrzonki, mo�na b�dzie bez konfrontacji uchroni� wiernych przed wznoszon� przez nich wie�� Babel. A je�eli ta Pamela m�wi powa�nie, Sadeq nie b�dzie musia� czeka� ko�ca swoich dni tu, w zimnie pomi�dzy �wiatami, z dala od swych wiekowych rodzic�w, brata, koleg�w i przyjaci�. I b�dzie za to niezmiernie wdzi�czny, bo w najg��bszej g��bi serca wie, �e jest bardziej uczonym ni� wojownikiem.
��Przepraszam, ale borg w�a�nie pr�buje zasymilowa� pozew s�dowy � m�wi recepcjonistka. � Poczeka pani?
��Kurka. � Amber wymruguje z oka duszka Binarnej Betty, automatycznej sekretarki, i rozgl�da si� po kabinie. � Jak w zesz�ym wieku � burczy. � Za kogo oni si� maj�?
��Za doktora Roberta H. Franklina � podpowiada kot. � Nie ma szans, m�wi� ci. Bob tak uwielbia� marych�, �e ca�y ten zbiorowy umys� wyr�s�, popalaj�c sobie jego wektor stanu jak faj�
��Zamknij si�, kurwa! � krzyczy na niego Amber. I natychmiast, skruszona (wie bowiem, �e wrzaski w nadmuchiwanym statku kosmicznym to powa�ne
Wyp�czkowuje autonomiczny w�tek o pe�nej kontroli nad przywsp�czulnym uk�adem nerwowym, ka�e mu si� uspokoi�, potem kilka kolejnych, �eby zosta�y fakihami, znawcami prawa koranicznego. U�wiadamia sobie, �e wykupi�a o wiele za du�o z w�skiego pasma transmisyjnego sieroci�ca � b�dzie musia�a to p�niej odpracowa� � ale to konieczne.
��Mama posun�a si� za daleko. Teraz to ju� wojna.
Wypada z kabiny i zaczyna wirowa� dok�adnie w centralnej osi habitatu, jak zagubiony pocisk szukaj�cy celu, na kt�rym m�g�by wy�adowa� w�ciek�o��. Niez�y by�by taki atak�
Cia�o jednak m�wi jej, �eby si� uspokoi�a, zrobi�a sobie przerw�. Gdzie� w ty� g�owy skapuje z kt�rego� z automat�w islamska prawna m�dro��; Amber czuje si� sfrustrowana, z�a i pozbawiona kontroli nad rzeczywisto�ci�, ale ju� nie w�ciek�a. Podobnie by�o trzy lata temu, gdy mama zauwa�y�a, �e Amber za bardzo zaprzyja�ni�a si� z Jenny Morgan, i przenios�a j� do nowego rejonu. Powiedzia�a, �e to ze wzgl�du na prac�, ale Amber wie swoje. Matka poprosi�a o to, �eby utrzyma� j� w stanie zale�no�ci i bezradno�ci. Mama ma pierdolca na punkcie w�adzy, zdecydowane pogl�dy, jak nale�y chowa� dziecko, i wbija szpony w Amber odk�d zabrak�o taty, czyni�c z jej wychowania dzie�o swego �ycia � co jest trudne, bo kiepski z niej materia� na ofiar�, a w dodatku jest bystra i dobrze skomunikowana z sieci�. Teraz jednak mama znalaz�a spos�b, �eby kompletnie zrobi� j� w chuja i gdyby nie podczaszkowy soft, wieczko by odlecia�o i Amber wpad�aby w sza�.
A tak, zamiast wrzeszcze� na kota, albo pr�bowa� przekaza� wiadomo�� Franklinom, Amber idzie tropi� borga w jego legowisku w realu.
Na pok�adzie
Amber znajduje Monic� w ogr�dku kuchennym numer 4, wykonuj�c� operacj� na filtrze zatkanym przez ropuszy skrzek. Prawie jej nie wida� zza wielkiej rury, a przylepiony rzepem zestaw narz�dzi powiewa na wietrze jak dziwny niebieski l�dowy morszczyn.
��Monica? Masz chwil�?
��Jasne, mam chwil ile chcesz. Przydasz si� na co�? Podasz mi ten przeciwbie�ny klucz i sze�ciok�tn� ko�c�wk� sz�stk�?
��Hm. � Amber chwyta b��kitn� flag� i grzebie w jej zawarto�ci. Montuje si� w niej co�, co ma baterie, silniczki, przeciwwag� i laserowe �yroskopy. Amber podaje to pod rur�. � Prosz�. Wasz telefon jest ci�gle zaj�ty.
��Wiem. Przysz�a� porozmawia� o twoim nawr�ceniu, prawda?
��Tak!
Ze studzienki ci�nieniowej dobiega metaliczny szcz�k.
��We� to. � Spod rury wyp�ywa plastikowa torba, rozd�ta przy zapi�ciu. � Musz� tu troch� odkurzy�. Znajd� sobie mask�, je�li jeszcze nie masz.
Minut� p�niej Amber siedzi z powrotem obok n�g Moniki, z twarz� zakryt� mask� z poch�aniaczem.
��Nie chc�, �eby to przesz�o! � m�wi. � Nie jestem �adn� muzu�mank�, oboj�tne, co wygaduje mama! Ten s�dzia nie mo�e mnie dosta� w swoje �apy! Nie mo�e � powtarza. W tonie jej g�osu pasja walczy z niepewno�ci�.
��Mo�e wcale nie chce? � Kolejna torba. � No, �ap.
Amber �apie, u�amek sekundy za p�no. W przykry spos�b przekonuje si�, �e w �rodku jest pe�no wody i ropuszego skrzeku. O�liz�e sznurki pe�ne wij�cych si� przecink�w kijanek wylatuj� w powietrze i odbijaj� si� od �cian prysznicem p�aziego confetti.
��Bueee!
Monica gramoli si� spod rury.
��Oj, nie z�apa�a�.
Odbija si� nogami od powierzchni kolektywnie uznanej za pod�og� i zrywa z rolki kawa� papierowego r�cznika, ciskaj�c nim w os�on� wentylatora nad studzienk�. Razem sprz�taj� skrzek za pomoc� papier�w i work�w na �mieci � gdy ko�cz� �ciera� to paskudztwo, rolka z r�cznikiem zaczyna si� kr�ci� i pomlaskiwa�, przetwarzaj�c celuloz� ze zbiornik�w z algami na �wie�� porcj� papieru.
��Paskudne to by�o � stwierdza Monica, gdy kosz na �mieci wsysa ostatni worek. � A sk�d tu si� wzi�a ropucha, nie wiesz czasem?
��Nie, ale wacht� przed ko�cem ostatniego cyklu znalaz�am jedn� w mesie. Zanios�am z powrotem do Oscara.
��Ju� ja z nim pogadam. � Monica ponuro spogl�da na rur�. � Ka�� mu tu przyj�� i zamontowa� nowy filtr. To co, mam zosta� Bobem?
��Eee� � Amber si� zastanawia. � Nie wiem. Jak uwa�asz.
��Dobra, Bob wchodzi. � Twarz Moniki rozlu�nia si� lekko, potem jej rysy sztywniej�. � W sumie, ja widz�, �e decyzja nale�y do ciebie. Twoja matka troch� ci zablokowa�a ruchy, nie?
��Tak. � Amber marszczy czo�o.
��No dobra. Teraz pomy�l, �e jestem idiotk�. Spr�buj mi to wyt�umaczy�.
Amber podci�ga si� wzd�u� rurki z wod� i odwraca si� do Moniki/Boba, unosz�cych si� ze stopami nad pod�og�.
��Uciek�am z domu. Matka by�a moj� w�a�cicielk�, to znaczy, ona mia�a prawa rodzicielskie, a ojciec by� ich pozbawiony. Wi�c on, przez podstawion� osob�, pom�g� mi si� sprzeda� w niewol� pewnej firmie. Firma nale�a�a do funduszu powierniczego, kt�rego g��wnym beneficjentem b�d�, kiedy osi�gn� pe�noletno��. Z prawnego punktu widzenia jestem maj�tkiem ruchomym tej sp�ki, wi�c mo�e mi rozkazywa�, ale ca�a wydmuszka jest tak ustawiona, �eby akceptowa� moje polecenia. Jestem wi�c autonomiczna. Prawda?
��Rzeczywi�cie co� w stylu twojego ojca � m�wi neutralnie Monica/Bob. Jej p�nocnoangielski akcent, przez kt�ry przebija teraz za�piew kogo� w �rednim wieku z Doliny Krzemowej, brzmi dziwnie � �rodkowoatlantycko.
��Problem polega na tym, �e wi�kszo�� pa�stw nie uznaje niewolnictwa, po prostu �adnie je przystrajaj� i nazywaj�
��No wi�c?
��Czyli �ci�le rzecz bior�c, by�am janczarem. Mama przechodzi�a przez chrze�cija�sk� faz�, co czyni�o mnie niewierz�c� chrze�cijank�, niewolnic� islamskiej sp�ki. A teraz ta g�upia menda nawr�ci�a si� na szyityzm. W normalnych warunkach islamsko�� dziedziczy si� po ojcu, ona jednak starannie wybra�a sobie od�am o post�powych pogl�dach na prawa kobiet � jakich� liberalnych konstrukcjonist�w w�r�d fundamentalist�w, �co zrobi�by dzi� Prorok, gdyby musia� my�le� o samopowielaj�cych si� fabrykach gumy do �ucia� i tego typu rzeczy. Generalnie, go�cie maj� progresywne pogl�dy na takie sprawy, jak prawna r�wno�� p�ci, bo Prorok te�, jak na sw�j czas, by� mocno do przodu, uwa�aj� wi�c, �e powinni i�� za jego przyk�adem. W ka�dym razie oznacza to, �e matka mo�e twierdzi�, �e jestem muzu�mank� � zgodnie z jeme�skim prawem, musz� by� traktowana jako muzu�ma�ski maj�tek ruchomy tej sp�ki. A to niejasne, czy ich kodeks w og�le pozwala na niewolnik�w-muzu�man�w. Nie chodzi o to, �e od razu mia�abym jakie� prawa czy co�, ale obowi�zek dba�o�ci o moje wychowanie religijne nale�y do miejscowego imama, i� � Bezradnie wzrusza ramionami.
��Czy on ju� kaza� ci si� zastosowa� do nowych regu�? � pyta Monica/Bob. � Czy ju� ogranicza� ci swobod� post�powania albo pr�bowa� wp�ywa� na tw�j umys�? Upiera� si� przy t�umikach libido albo przestrzeganiu zasad dotycz�cych stroju?
��Jeszcze nie � odpowiada ponuro Amber. � Ale to nie jest jaki� tam figurant. Domy�lam si�, �e pewnie wykorzystuje mam� � i mnie � �eby wkr�ci� si� do kontroli nad ca�� nasz� ekspedycj�. Stwierdzi, �e jeste�my pod jego jurysdykcj�, zarz�dzi jaki� arbitra�, tego typu sprawy. Mog�oby by� gorzej � m�g�by za��da� ode mnie pe�nego podporz�dkowania swej szczeg�lnej interpretacji szariatu. A oni pozwalaj� na wszczepki, ale wymagaj� obowi�zkowego filtra konceptualnego. Kiedy sobie uruchomi� co� takiego, w rezultacie sama zaczn� w to wszystko wierzy�.
��Jasne. � Monica wykonuje w powietrzu powolne salto w ty�. � A teraz mi wyt�umacz, dlaczego nie mo�esz po prostu tego odrzuci�?
��Poniewa�� � G��boki wdech. � Mam dwa wyj�cia. Mog� wyprze� si� islamu, wtedy staj� si� apostatk�, co automatycznie przerywa moj� zale�no�� od sp�ki-wydmuszki, czyli zgodnie z prawem unijnym i ameryka�skim nale�� do matki. Albo mog� stwierdzi�, �e ten instrument nie ma prawnej w�adzy nade mn�, bo kiedy go podpisywa�am, by�am w USA, gdzie niewolnictwo jest nielegalne. Wtedy zgodnie z prawem nale�� do matki. Mog� te� zakry� twarz i �y� w skromno�ci jako muzu�manka, robi�, co zechce imam � i wtedy matka nie ma nade mn� w�adzy, ale to ona wyznacza mi opiekuna. Bob, no widzisz, ona to znakomicie zaplanowa�a.
��Aha. � Monica z powrotem obraca si� ku pod�odze i spogl�da na Amber, nagle wyra�nie po Bobowemu. � Dobra, wyspowiada�a� mi si� z k�opot�w, a teraz zacznij my�le� jak tw�j tato. On codziennie przed �niadaniem ma z dziesi�� kreatywnych pomys��w, st�d jego reputacja. Matka obstawi�a ci� ze wszystkich stron. Wyrwij si� my�l� za ten kordon. Co mo�esz zrobi�?
��No� � Amber obraca si� i przyciska do piersi grub� rur� hodowli hydroponicznej, jak ostatni� desk� ratunku. � To prawny paradoks. Jestem w pu�apce, bo zap�dzi�a mnie pod tak� jurysdykcj�. Pewnie mog�abym porozmawia� z s�dzi�, ale ona ju� starannie go dobierze. � Jej oczy si� zw�aj�. � Jurysdykcj�. Wiesz co, Bob? � Puszcza rur� i unosi si� swobodnie, z w�osami rozwianymi jak halo komety. � Mo�e by�my urz�dzili sobie w�asn� jurysdykcj�?
Monica u�miecha si� od ucha do ucha.
��O ile dobrze pami�tam, tradycyjny spos�b by� taki: opanowujesz kawa�ek ziemi i mianujesz si� kr�lem, ale s� jeszcze inne metody. Mam takich znajomych, chyba powinna� ich pozna�. Nie s� mo�e mistrzami konwersacji, a transmisja trwa dwie godziny w ka�d� stron�, ale chyba si� przekonasz, �e znaj� ju� odpowied� na to pytanie. Zreszt�, mo�e najpierw porozmawiaj z tym imamem i dowiedz si�, co to za jeden? Mo�e ci� zaskoczy? W ko�cu on przebywa� tutaj, zanim jeszcze twoja matka zdecydowa�a si� go wykorzysta�.
Amber wzdycha i sz�sty raz w ci�gu godziny zerka w sieciow� kamerk� przyczepion� na bocznej �ciance kajuty. Pozdejmowa�a plakaty i kaza�a zabawkom si� posprz�ta�. Za kolejne dwa tysi�ce sekund male�ki ira�ski stateczek wzniesie si� ponad brzeg al-Moshtari[9] i przyjdzie czas, by porozmawia� z nauczycielem. Perspektywa tego spotkania wcale j� nie cieszy. Je�li oka�e si� siwym, starym dziadem z najbardziej zatwardzia�ego, fundamentalistycznego od�amu, b�dzie mia�a problem � brak szacunku dla wieku jest od pokole� nieod��czn� cech� charakteru ka�dego zachodniego nastolatka, a interkulturowy w�tek, kt�remu kaza�a douczy� si� z islamu, zwr�ci� jej uwag�, �e nie dzieje si� tak we wszystkich kulturach. Lecz, je�eli si� oka�e, �e jest m�ody, inteligentny i elastyczny, b�dzie jeszcze gorzej. Maj�c osiem lat, Amber przegl�da�a �Poskromienie z�o�nicy� i stwierdza, �e nie ma ochoty na g��wn� rol� we w�asnej multikulturowej produkcji.
Jeszcze raz wzdycha.
��Pierre?
��Co tam?
Jego g�os dochodzi z podstawy skrzynki ratunkowej w jej pokoju. Siedzi tam zwini�ty, ko�czyny drgaj� mu ospale � steruje robotem wydobywczym na powierzchni Obiektu Barney, bo tak nazwa�a si� ta ska�a. Ten robot to d�ugonogi sobowt�r komarnicy, w mikrograwitacji bardzo powoli przeskakuj�cy z nogi na nog�. Ska�a ma zaledwie p� kilometra w najd�u�szej osi, jest pokryta dziwn�, br�zow� w�glowodorow� mazi�, pe�n� zwi�zk�w siarki wywianych przez jowiszowe wiatry z powierzchni Io.
��Id�.
��I to szybko. � Amber zerka w ekran. � Za sto dwadzie�cia sekund znowu dajemy ognia. � �ci�le rzecz ujmuj�c, widoczny na ekranie zasobnik z �adunkiem jest skradziony. Bob powiedzia�, �e je�li go zwr�ci, nie b�dzie problemu, ale nie uda mu si� tego zrobi�, je�li zasobnik nie doleci na Barneya, a tam nie znajdzie si� do�� zamarzni�tej wody, �eby uzupe�ni� mu paliwo. � Co� ju� znalaz�e�?
��To co zawsze. Ko�o jednego z g��wniejszych biegun�w znalaz�em �y�� lodu, brudnego, ale jest go co najmniej tysi�c ton. A ca�a powierzchnia a� chrupie od smo�y. Amber, i wiesz co? W tym pomara�czowym szajsie jest pe�no fuleren�w.
Amber szczerzy si� do swojego odbicia w ekranie. To �wietna wiadomo��. Kiedy �adunek, kt�rym steruje, spadnie na powierzchni�, Pierre pomo�e jej rozci�gn�� nadprzewodz�ce kable wzd�u� wi�kszej osi Barneya. To tylko p�tora kilometra, wi�c da zaledwie par�dziesi�t kilowat�w pr�du, ale w zasobniku jest tak�e fabrykator kondensacyjny, kt�ry b�dzie m�g� z niego skorzysta� i zacz�� z szybko�ci� oko�o dw�ch gram�w na sekund� przerabia� skorup� Barneya na wysoko przetworzone produkty. Wykorzystaj� projekty uwolnione przez Fundacj� na rzecz Swobodnego Sprz�tu i za nieca�e dwie�cie tysi�cy sekund b�d� mieli macierz sze��dziesi�ciu czterech tr�jwymiarowych drukarek, rzygaj�cych ustrukturalizowan� materi� z szybko�ci� ograniczon� tylko dost�pno�ci� energii. Na pocz�tek zajebisty namiot-kopu�a, troch� swobodnego azotu i tlenu do oddychania, potem doda si� wielk� webow� pami�� podr�czn�, bezpo�rednie ��cze z Ziemi� o du�ej przepustowo�ci i w nieca�y milion sekund Amber dostanie swoj� w�asn�, jednoosobow� koloni�. Ekran mruga na ni�.
��Cholera! Pierre, znikaj! � Rozmowa przychodz�ca nagli. � S�ucham? Kto m�wi?
Ekran wype�nia widok zat�oczonej, bardzo XX-wiecznej kosmicznej kapsu�y. Zamieszkuj�cy j� go�� ma dwadzie�cia par� lat, mocno opalon� twarz, kr�tko przyci�te w�osy i brod�, jest ubrany w str�j koloru khaki, jaki wk�ada si� pod skafander. Unosi si� pomi�dzy instrukcj� do systemu r�cznego dokowania TORU a oprawn� w z�ot� ramk� fotografi� Kaaby w Mekce.
��Dobry wiecz�r � o�wiadcza uroczy�cie. � Czy mam zaszczyt rozmawia� z Amber Macx?
��Uhm, tak. To ja.
Wpatruje si� w niego: w niczym nie przypomina jej wyobra�enia ajatollaha � czymkolwiek jest ajatollah � starego, ubranego na czarno i w�ciekle fundamentalistycznego.
��Kim pan jest?
��Jestem dr Sadeq Churasani. Mam nadziej�, �e nie przeszkadzam? Czy mogliby�my teraz porozmawia�?
Wygl�da na to, �e zale�y mu tak bardzo, �e Amber automatycznie kiwa g�ow�.
��Oczywi�cie. Czy to moja matka kaza�a panu to zrobi�?
Rozmawiaj� po angielsku. Amber stwierdza, �e facet m�wi dobrze, cho� troch� sztywno. U�wiadamia sobie, �e jej rozm�wca nie korzysta z modu�u gramatycznego � czuje uk�ucie strachu: on naprawd� musia� nauczy� si� j�zyka t� pracoch�onn� metod�.
��Z ni� trzeba rozmawia� bardzo ostro�nie. Formalnie rzecz bior�c, nie k�amie, ale udaje jej si� sk�oni� ludzi, �eby robili to, co chce.
��Tak, rozmawia�em z� och. � Przerwa. Dzieli ich nieca�a sekunda �wietlna, w sam raz tyle, by bole�nie wchodzi� sobie w s�owo, albo znienacka milkn��. � Rozumiem. Czy na pewno powinna� w ten spos�b m�wi� o swojej matce?
Amber zaczerpuje tchu.
��Doro�li mog� si� rozwie��. Gdybym ja mog�a si� z ni� rozwie��, zrobi�abym to. Ona jest� � Bezradnie macha r�kami w poszukiwaniu odpowiedniego s�owa. � Prosz� pos�ucha�: ona nie potrafi przegra� walki. Kiedy widzi, �e przegrywa, zaczyna szuka� sposobu, �eby napu�ci� na przeciwnika prawo. Tak jak na mnie. Nie rozumie pan?
Dr Churasami ma bardzo niepewn� min�.
��Nie jestem pewien, czy rozumiem � odpowiada. � Mo�e, hm� powinienem teraz powiedzie�, jaki jest cel tej rozmowy?
��Jasne. Prosz� bardzo.
Zadziwia j� spos�b, w jaki si� do niej odnosi � chyba naprawd� traktuje j� powa�nie. Jak kogo� doros�ego. To wra�enie jest tak niespodziewane w przypadku kogo� maj�cego wi�cej ni� dwadzie�cia lat � �e prawie zapomina, �e nie rozmawia�aby z nim, gdyby matka jej w to nie wrobi�a.
��A wi�c� jestem in�ynierem. A dodatkowo studentem fikh, islamskiego prawoznawstwa. Mam nawet prawo zasiada� jako s�dzia. Bardzo niski rang� s�dzia, ale to i tak ogromna odpowiedzialno��. W ka�dym razie, twoja matka, Panie jej b�ogos�aw, z�o�y�a na moje r�ce pro�b�. Czy wiesz o tym?
��Tak. � Amber si� spina. � To k�amstwo. Te fakty s� wypaczone.
��Hm. � Sadeq z namys�em skrobie si� po brodzie. � No c�, b�d� musia� si� przekona�, prawda? Twoja matka podda�a si� woli Boga. Oznacza to, �e jeste� c�rk� muzu�manki, kt�ra twierdzi�
��Ona chce pana u�y� w charakterze broni! � przerywa mu Amber. � Czy pan rozumie, �e ja sprzeda�am si� w niewol�, �eby od niej uciec? Zosta�am niewolnic� firmy, zarz�dzanej przez fundusz powierniczy, kt�ry przejm� po osi�gni�ciu pe�noletno�ci. I ona teraz pr�buje zmieni� regu�y, �eby dosta� mnie z powrotem. Wie pan o tym? G�wno j� obchodzi pana religia, ona chce tylko mnie!
��Ale matczyna mi�o��
��Chuj z mi�o�ci�! � wypala Amber. � Ona chce w�adzy.
Sadeq robi surow� min�.
��Dziecko, bardzo brzydko si� wyra�asz. Ja staram si� tylko ustali�, jakie s� fakty. Powinna� zapyta� siebie, czy taki brak szacunku s�u�y twoim interesom. � Waha si�, potem kontynuuje, ju� mniej ostro: � Naprawd� twoje dzieci�stwo by�o a� tak z�e? Uwa�asz, �e matka wszystko robi�a wy��cznie dla w�adzy? A mo�e ci� kocha�a. � Pauza. � Zrozum prosz�, musz� si� tego wszystkiego dowiedzie�. Dopiero wtedy b�d� wiedzia�, jak nale�y post�pi�.
��Moja matka�
Amber zamiera i wyp�czkowuje chmur� w�tk�w odczytuj�cych wspomnienia. Rozwijaj� si� wachlarzem wok� jej umys�u, jak warkocz komety. Wywo�uj�c skomplikowan� konstrukcj� sieciowych analizator�w i filtr�w klasyfikuj�cych, zamienia wspomnienia w skonkretyzowane obrazy i rzuca nimi w ptasi m�d�ek kamerki sieciowej, �eby Sadeq m�g� je zobaczy�. Niekt�re s� tak bolesne, �e Amber musi zamkn�� oczy. Mama w pe�nym biurowym rynsztunku bojowym nachyla si� nad Amber i grozi, �e si�� wy��czy jej dodatki leksykalne, je�li nie b�dzie �wiczy� gramatyki bez ich pomocy. Mama: obcesowo m�wi�ca Amber, �e zn�w si� przeprowadzaj�, przemoc� odrywaj�ca j� od szko�y i kole�anek, kt�re ju� nie�mia�o zaczyna�a lubi�. Sprawa z ko�cio�em miesi�ca. Matka przy�apuje j� na rozmowie telefonicznej z ojcem, drze telefon na p� i bije j� nim. Mama przy stole kuchennym zmusza j� do jedzenia.
��Moja matka uwielbia w�adz�.
��Ach. � Jego spojrzenie robi si� szklane. � Tak o niej my�lisz. Od jak dawna masz taki poziom� nie, przepraszam, �e zapyta�em. Ewidentnie znasz si� na wszczepkach. Twoi dziadkowie wiedz�? Rozmawia�a� z nimi?
��Moi dziadkowie? � Amber powstrzymuje si� przed prychni�ciem. � Rodzice mamy nie �yj�. Rodzice taty �yj�, ale z nim nie rozmawiaj�. Lubi� mam�. A mnie si� boj�. Bo wiem r�ne takie drobiazgi: w jakich s� progach podatkowych, jakie maj� profile konsumenta. Kiedy mia�am cztery lata, ju� umia�am zg��bia� w pami�ci dane. Nie jestem taka, jak ma�e dziewczynki w ich czasach, wi�c nic nie rozumiej�. Wie pan, �e starsi ludzie w og�le nas nie toleruj�? Niekt�re ko�cio�y tylko t�uk� kas� na egzorcyzmach dla staruch�w, kt�rzy uwa�aj�, �e ich dzieci s� nawiedzone.
��No c�. � Sadeq zn�w z roztargnieniem skrobie brod�. � Widz�, �e musz� si� sporo douczy�. Ale wiesz, �e twoja matka przesz�a na islam, prawda? Oznacza to, �e te� jeste� muzu�mank�. Dop�ki nie b�dziesz doros�a, twoim prawnym przedstawicielem jest rodzic. A matka stwierdza, �e wobec tego jeste� moim problemem. Hm.
��Nie jestem muzu�mank�. � Amber wbija wzrok w ekran. � I nie jestem dzieckiem. � Jej w�tki schodz� si� z powrotem, szepcz�c w pop�ochu za oczami: g�owa nagle robi si� t�oczna, obrzmia�a od idei i dwa razy starsza ni� �wiat. � Nie jestem niczyj� w�asno�ci�. Co pana prawo m�wi o ludziach od urodzenia maj�cych wszczepia? Albo o tych, kt�rzy chc� �y� wiecznie? Panie s�dzio, ja nie wierz� w �adnego boga. Nie wierz� w �adne granice. Matka nie mo�e mnie fizycznie do niczego zmusi�, a ju� na pewno nie mo�e za mnie decydowa�. Mo�e co najwy�ej podwa�a� m�j status prawny, a je�li postanowi� zosta� poza jej zasi�giem, jakie to ma w og�le znaczenie?
��Skoro tak o�wiadczasz, b�d� si� musia� nad tym wszystkim zastanowi�. � M�czyzna patrzy jej w oczy, z namys�em, jak rozwa�aj�cy diagnoz� lekarz. � Zadzwoni� do ciebie niebawem. A gdyby� potrzebowa�a z kim� porozmawia�, pami�taj, �e jestem stale dost�pny. Je�li mog� w jakikolwiek spos�b z�agodzi� tw�j b�l, jestem do us�ug. Pok�j z tob� i twoimi bliskimi.
��Nawzajem � mruczy ponuro Amber, gdy po��czenie si� ko�czy. � A to co?
Na �cianie zaczyna wirowa� popiskuj�ca animacja, b�agalnie zwracaj�ca na siebie uwag�.
��To chyba �adownik � m�wi zawsze pomocny Pierre. � On ju� usiad�?
��Ej, zdaje si�, �e kaza�am ci spada�?! � napada na niego Amber.
��I przegapi� tak� rozrywk�? � Szczerzy si� do niej szelmowsko. � Amber ma nowego ch�opaka! Zaraz wszystkim rozpowiem�
Mijaj� cykle snu; po�yczona drukarka 3D na powierzchni Obiektu Barney wypluwa mapy bitowe atom�w, kwantowym krokiem marszowym uk�adaj�ce si� na platformie odbiorczej � powstaj� tam uk�ady sterowania i szkielety nowych drukarek. (�adnych topornych nanoasembler�w, �adnych robocik�w wielko�ci wirus�w zapami�tale sortuj�cych cz�steczki na kupki � tylko dziwaczne skwantowane czary atomowej holografii, modulowane kondensaty Bosego-Einsteina kolapsuj�ce w dziwn�, koronkow�, przech�odzon� maszyneri�). Pruj� przez magnetosfer� Jowisza, w p�tlach kabla p�ynie pr�d, w kt�ry powoli zamienia si� p�d ska�y. Male�kie robociki pe�zaj� w pomara�czowym pyle, wybieraj�c z niego surowiec do pieca frakcjonuj�cego. Park maszynowy Amber ro�nie powoli, rozpakowuj�c si� wed�ug algorytmu wymy�lonego przez dzieciaki z m�odszych klas polskiego technikum i prawie nie wymagaj�c ludzkiego nadzoru.
Na wysokiej orbicie ponad Amalte� zawi�e instrumenty finansowe mno�� si� i koniuguj�. Opracowane specjalnie w celu u�atwienia handlu z obcymi inteligencjami, kt�re, jak si� uwa�a, SETI wykry�a osiem lat temu, r�wnie dobrze funkcjonuj� jako fiskalni str�owie dla kosmicznych kolonii. Salda rachunk�w bankowych
P� godziny �wietlnej stamt�d zm�czona Ziemia budzi si� i usypia zgodnie ze sw� przedwieczn� orbitaln� dynamik�. Religijny college w Kairze rozwa�a problemy nanotechnologii: je�li przy u�yciu nanotechnologii wykonamy kopi� plastra boczku, z dok�adno�ci� do poziomu molekularnego, ale tak, �e �w plaster nigdy nie wchodzi� w sk�ad �wini, jak nale�y go traktowa�? (Je�li przez zamapowanie i zasymulowanie wszystkich synaps skopiujemy m�zg wiernego do komputera, to czy ta maszyna stanie si� muzu�maninem? Je�li nie, to dlaczego nie? Je�li tak, to jakie b�dzie mia�a prawa i obowi�zki?). Wa�ko�� owego teotechnologicznego dociekania podkre�laj� zamieszki na Borneo.
Inne zamieszki, w Barcelonie, Madrycie, Birmingham i Marsylii, akcentuj� kolejny pal�cy problem � spo�eczny chaos spowodowany tanimi kuracjami odm�adzaj�cymi. Eksterminatorzy zombiak�w, czyli ruch rozczarowanej m�odzie�y zwr�cony przeciwko niegdy� siwej europejskiej gerontokracji, upiera si�, �e ludzie sprzed czas�w supersieci, nieumiej�cy obs�u�y� wszczepek nie s� w pe�ni �wiadomi: ich zajad�o�� mo�e si� r�wna� tylko z w�ciek�o�ci� dynamicznych siedemdziesi�cioparolatk�w z wy�u demograficznego, o cia�ach, kt�re cz�ciowo wr�ci�y do pe�ni si� lat sze��dziesi�tych, ale umys�ach nadal przynale��cych do wolniejszego, pewniejszego stulecia. Pseudom�odzi wy�owcy czuj� si� oszukani, zmuszeni do powrotu na rynek pracy, cho� nie umiej� sobie radzi� z przy�pieszon� przez wszczepki kultur� nowego tysi�clecia, bo ich wypracowane z trudem do�wiadczenie wskutek szalej�cej deflacji czasu dawno si� zestarza�o.
Typowy dla tego wieku jest cud gospodarczy w Bangladeszu. Stopa wzrostu wynosi ponad dwadzie�cia procent, ca�y kraj opanowa�a tania, niekontrolowana bioindustrializacja � rolnicy, dawniej uprawiaj�cy ry�, teraz hoduj� plastik i doj� z kr�w jedwab, a ich dzieci studiuj� rolnictwo morskie i projektuj� przybrze�ne �awice. Telefony kom�rkowe ma prawie osiemdziesi�t procent spo�ecze�stwa, prawie dziewi��dziesi�t umie czyta� � niegdy� biedny kraj wreszcie wyrywa si� ze swej historycznej pu�apki infrastrukturalnej i zaczyna rozwija� � jeszcze jedno pokolenie i b�d� bogatsi od Japonii.
Nowe, radykalne teorie ekonomiczne kr��� wok� przepustowo�ci transmisji, czasu przesy�ania informacji z pr�dko�ci� �wiat�a oraz implikacji CETI, ��czno�ci z inteligencj� pozaziemsk�. Kosmologowie i kwantowcy wsp�pracuj� przy tworzeniu cudacznych, rozci�gni�tych relatywistycznie instrument�w finansowych. Przestrze� (pozwalaj�ca przechowywa� informacj�) i struktury (pozwalaj�ce j� przetwarza�) zyskuj� na warto�ci, podczas gdy traci na niej g�upia masa � na przyk�ad z�ota. Zdegenerowane resztki tradycyjnych gie�d papier�w warto�ciowych lec� swobodnie w d�, tradycyjny przemys� mikroprocesorowy i bio/nanotechnologiczny pada pod szturmem replikator�w materii i samomodyfikuj�cych si� idei. Jego spadkobiercy wydaj� si� skazani na rol� nowej fali ��dnych kontaktu barbarzy�c�w, stawiaj�cych ca�� swoj� tysi�cletni� przysz�o�� na szans� jakiego� daru od go�ci z obcej cywilizacji. Microsoft, niegdy� potentat, US Steel epoki krzemu, powoli znika w procesie likwidacji.
Na australijskim zadupiu pojawia si� pierwszy wybuch zielonej mazi � prymitywnego biomechanicznego replikatora, po�eraj�cego wszystko, co napotka. Zwalcza si� go, dywanowo obrzucaj�c bombami paliwowo-powietrznymi. Ameryka�skie lotnictwo natychmiast reaktywuje dwie grupy operacyjne wyremontowanych bombowc�w B-52 i oddaje je do dyspozycji sta�ej komisji ONZ ds. samopowielaj�cych si� broni. (CNN odkrywa, �e jeden z ich najnowszych pilot�w, zaci�gaj�cy si� na nowo z cia�em dwudziestolatka i pustym kontem emerytalnym, po raz pierwszy pilotowa� je nad Laosem i Kambod��). To doniesienie przy�miewa WHO, obwieszczaj�ce koniec pandemii HIV, po ponad pi��dziesi�ciu latach bigoterii, paniki i milionach ofiar.
��Oddychaj miarowo. Pami�tasz �wiczenia z regulatorem? Je�li zauwa�ysz, �e podnosi ci si� t�tno albo zasycha w ustach, zr�b pi�� minut przerwy.
��Zamknij mord�, Neko, pr�buj� si� skupi�.
Amber m�czy si� z tytanowym p�pier�cieniem, pr�buj�c przewlec przez niego pasek. Przeszkadzaj� jej w tym grube r�kawice. Skafandry na wysok� orbit� � czyli w zasadzie �po�czochy� na ca�e cia�o, zapewniaj�ce sk�rze ci�nienie i pomagaj�ce oddycha� � to �aden problem, ale tu, w g��bi pasa radiacyjnego Jowisza, trzeba wk�ada� stary skafander Or�an-DM, maj�cy chyba ze trzyna�cie warstw. Na zewn�trz panuje pogoda jak w Czarnobylu, zamie� p�dz�cych przez pr�ni� cz�stek alfa i go�ych proton�w, wi�c ta ochrona jest naprawd� potrzebna.
��No, jest. � Amber zaci�ga mocno pasek, szarpie za p�pier�cie�, zabiera si� za nast�pny. Unika patrzenia w d�, bo �ciana, do kt�rej si� przypina, nie ma pod�ogi, urywa si� dwa metry ni�ej, a potem do najbli�szego cia�a sta�ego jest sto kilometr�w pustej przestrzeni.
Grunt �piewa jej krety�sko:
��Ja ci� kocham, a ty mnie, to powszechne ci�-�e-nie�
Dziewczyna stawia stopy na p�eczce wystaj�cej z burty kapsu�y i wygl�daj�cej jak platforma dla samob�jc�w; �apie metalizowane rzepy, szarpie za paski, �eby si� obr�ci� i wyjrze� poza bok kapsu�y. Jej masa wynosi oko�o pi�ciu ton, jest niewiele wi�ksza ni� przedpotopowy Sojuz i wypchana po sufit wra�liwym na �rodowisko sprz�tem, kt�ry b�dzie jej potrzebny, oraz gigantyczn� czu�� anten�.
��Mam nadziej�, �e wiesz, co robisz � m�wi kto� przez interkom.
��Oczywi�cie, �e�
Amber czuje klaustrofobi� i bezradno��, sama w tej �elaznej dziewicy z demobilu Energii NPO, z kiepsk� ��czno�ci� i dziwacznymi rurami � cz�ci jej m�zgu tu nie dzia�aj�. Gdy mia�a cztery lata, mama zabra�a j� do s�ynnych jaski� gdzie� na dalekim Zachodzie. P� kilometra pod ziemi� przewodnik wy��czy� �wiat�a, a ona krzykn�a ze zdumienia � ciemno�� wyci�gn�a macki i dotkn�a jej. Teraz to nie ciemno�� napawa j� l�kiem, lecz brak my�li. Na przestrzeni stu kilometr�w pod ni� nie ma �adnych umys��w, nawet na powierzchni ska�y b�dzie mie� do towarzystwa tylko to krety�skie �wierkanie bot�w. Wszystko, co czyni przyjaznym wszech�wiat dla cz�ekokszta�tnych, siedzi upchni�te w ogromnym statku, majacz�cym gdzie� z ty�u ponad g�ow� � Amber musi walczy� z ch�ci� zerwania tych wszystkich pask�w i pop�yni�cia w g�r� p�powin� ��cz�c� kapsu�� z
��Wszystko b�dzie dobrze. � Zmusza si� do wypowiedzenia tych s��w. Cho� nie jest tego pewna, ka�e sobie w to wierzy�. � To po prostu rajzefiber. Czyta�am o tym, jasne?
Co� dziwnie wysokim tonem piszczy w jej uszach. Przez chwil� czuje na plecach lodowaty pot, potem odg�os ustaje. Przez chwil� siedzi spi�ta, a gdy d�wi�k powraca, rozpoznaje go. To �w gadatliwy dotychczas kot zwin�� si� w k��bek w cieple ci�nieniowej kapsu�y na baga� i zacz�� chrapa�.
��No, jedziemy � m�wi Amber. � Czas rusza�.
Rozpoznaj�ce mow� makro gdzie� w g��bi firmware�u dokuj�cego
��Amber. Co tam s�ycha�? � rozlega si� w uszach znajomy g�os.
Amber mruga. Tysi�c pi��set sekund, min�o prawie p� godziny.
��A u ciebie, Robes-pierre? �cina�e� ostatnio jakich� arystokrat�w?
��Ha, ha! � Pauza. � Widz� st�d twoj� g�ow�.
��Jak wygl�da? � W gardle ma gul�; nie do ko�ca wie dlaczego. Pierre pewnie podpi�� si� do kt�rej� z mniejszych kamer zbli�eniowych, rozsianych po zewn�trznym kad�ubie statku-bazy, i przygl�da si�, jak spada.
��Tak jak zawsze. W sumie� � odpowiada lakonicznie. Kolejna pauza, tym razem d�u�sza. � Szalona jeste�, wiesz? Swoj� drog�, Su Ang m�wi �cze��.
��Cze��, Su Ang.
Amber powstrzymuje si� przed spojrzeniem w g�r� � w stosunku do jej st�p, nie wektora � i sprawdzenia, czy jeszcze wida� statek.
��Cze�� � m�wi nie�mia�o Ang.
��Ale w szachy z tob� przegrywam. � Amber marszczy czo�o. Su Ang i jej przekombinowane genetycznie algi. Oscar i jego ropuchy z fabryki farmaceutycznej. Ludzie, kt�rych zna od trzech lat; przewa�nie nie zwraca�a na nich uwagi, a ju� w og�le nie my�la�a, �e za nimi zat�skni. � S�uchajcie, wpadniecie do mnie z wizyt�?
��Chcesz, �eby�my wpadli? � W g�osie Ang s�ycha� pow�tpiewanie. � A kiedy to b�dzie gotowe?
��Ca�kiem nied�ugo. � Drukarki na powierzchni, wypluwaj�ce cztery kilogramy ustrukturalizowanej materii na minut�, zd��y�y ju� zrobi� dla niej par� rzeczy: kopu�� habitatu, bebechy farmy alg i krewetek, kopark�, �eby je zakopa�, �luz� powietrzn�. I nawet kibelek. Wszystko to tam le�y, czeka na posk�adanie i zasiedlenie nowego domu. � Kiedy borg wr�ci z Amaltei.
��Czekaj, m�wisz, �e oni te� si� przenosz�? Sk�d to wiesz?
��Id� i pogadaj z nimi � m�wi Amber. W�a�ciwie
��Jak zwykle przed krzyw� � wcina si� Pierre; w jej uszach brzmi to troch� jak podziw.
��Wy te� � odpowiada, troch� za szybko, Amber. � Wpadnijcie, jak tylko ustabilizuje wam si� cykl podtrzymywania �ycia.
��Tak zrobimy.
Burta kapsu�y tu� obok g�owy rozjarza si� czerwonym blaskiem. Amber unosi wzrok w sam� por�, �eby dostrzec, jak w��cza si� l�ni�cy, b��kitny promie� lasera g��wnego nap�du
Mija osiemna�cie milion�w sekund, prawie jedna dziesi�ta jowiszowego roku.
Imam, patrz�c na ekran kontroli ruchu, z namys�em targa brod�. Co za czasy, na ka�dej wachcie w uk�ad Jowisza wchodzi nowy za�ogowy statek, w przestrzeni naprawd� robi si� t�oczno. Kiedy przylatywa�, by�o tu mniej ni� dwie�cie os�b. Teraz to ma�e miasto, a wielu z nich mieszka w samym centrum mapy podej�cia po�rodku jego ekranu. Oddycha g��boko � pr�buje nie zwraca� uwagi na wszechobecny smr�d starych skarpet � i studiuje map�.
��Komputer, co z moim okienkiem podej�cia?
��Twoje okienko: pozwolenie na rozpocz�cie ostatniego odcinka podej�cia za sze��-dziewi��-sze�� sekund. Ograniczenie pr�dko�ci do dziesi�ciu metr�w na sekund� przez dziesi�� kilometr�w, potem zej�� do dw�ch metr�w na sekund� na odcinku jednego kilometra. Pobieram map� niedozwolonych wektor�w ci�gu. � Fragmenty mapy podej�cia barwi� si� na czerwono, oznaczaj�c miejsca, gdzie jego strumie� gaz�w wylotowych uszkodzi�by inne statki. Sadeq wzdycha.
��Skorzystamy z Kursu. Naprowadzanie dla Kursu maj� w��czone?
��Obs�uga systemu dokowania Kurs do poziomu trzy.
��Chwa�a Allachowi. � Grzebie w menu systemu naprowadzania, konfiguruj�c programow� emulacj� przestarza�ego (ale niezwykle niezawodnego) uk�adu kontroli dokowania Sojuza. Nareszcie statek sam si� troch� sob� zajmie. Rozgl�da si�. Przez dwa lata mieszka� w tej puszce, a zaraz z niej wyjdzie. A� trudno w to uwierzy�.
Radio, zwykle milcz�ce, nieoczekiwanie o�ywa.
��Brawo Jeden Jeden, m�wi Imperialna Kontrola Lot�w. Prosz� o kontakt s�owny, odbi�r.
Sadeq drga, zaskoczony. G�os brzmi nieludzko, skanduje w kadencjach typowych dla syntezatora mowy: m�wi tak wielu poddanych Jej Wysoko�ci.
��Brawo Jeden Jeden do Kontroli. S�ucham, odbi�r.
��Brawo Jeden Jeden, przydzielone okienko podej�cia w tunelu cztery, �luza Delta. Kurs w��czony, ustaw naprowadzanie na siedem cztery zero i przeka� nam kontrol�.
Pochyla si� nad ekranem i w po�piechu sprawdza ustawienia systemu dokuj�cego.
��Kontrola, wszystko w porz�dku.
��Brawo Jeden Jeden, oczekuj na podej�cie.
Kolejna godzina mija powoli, system nawigacyjny sprowadza jego Typ 921 do skalistego doku. Jedyny optyczny iluminator zasypuje pomara�czowy py�. Kilometr przed przyziemieniem Sadeq skupia si� na zamykaniu r�nych ochronnych pokryw i mocowaniu wszystkiego, co mog�oby polecie� przy wstrz�sie. Wreszcie rozk�ada na pod�odze przed pulpitem sw�j dywanik i unosi si� nad nim przez dziesi�� minut, z zamkni�tymi oczyma, pogr��ony w modlitwie. Niepokoi si� nie o samo l�dowanie, lecz co b�dzie dalej.
Kr�lestwo Jej Wysoko�ci rozci�ga si� przed zdezelowanym modu�em jak pordzewia�y p�atek �niegu o p�kilometrowej �rednicy. Jego �rodek jest zakopany w lu�nej �nie�ce z szarego gruzu, ospa�e ramiona rozgwiazdy powiewaj� nad wypuk�ym, pomara�czowym horyzontem Jowisza. Drobniutkie rz�ski, rozga��ziaj�ce si� fraktalnie a� po poziom cz�steczek, wyrastaj� w regularnych odst�pach na ramionach g��wnego kolektora. Do korzeni pot�nej konstrukcji przywieraj� kapsu�y mieszkalne, jak grono bezpestkowych winogron. Ju� wida� olbrzymie stalowe p�tle generator�w, unosz�ce si� nad oboma biegunami p�atka �niegowego, spowite iskrz�c� plazm�; pier�cienie Jowisza tworz� za nimi t�cz� ciemno�ci.
Zdezelowana stacja nareszcie pokonuje ostatni odcinek podej�cia. Sadeq uwa�nie obserwuje wyniki symulacji Kursu, wpuszczaj�c je sobie bezpo�rednio w pole widzenia. Z zewn�trznej kamery widzi t� skaln� bry�� i winogrona. Gdy widok wype�za na wkl�s�y sufit statku, oblizuje wargi, gotowy, by waln�� w prze��cznik sterowania r�cznego i rozpocz�� drug� pr�b� � ale pr�dko�� opadania maleje, a kiedy zbli�a si� na tyle, by da�o si� dostrzec rysy na metalowym sto�ku doku tu� przed statkiem, jest mierzona zaledwie w centymetrach na sekund�. Delikatny wstrz�s, potem dygot i przenikaj�cy wszystko �oskot � to odpalaj� zatrzaski na pier�cieniu dokuj�cym. Wyl�dowa�.
Jeszcze raz bierze g��boki wdech i pr�buje wsta�. Jest tu grawitacja, ale niezbyt silna � w ka�dym razie chodzi� si� nie da. Rusza ku pulpitowi systemu podtrzymywania �ycia i zamiera w p� drogi, s�ysz�c, �e w w�le dokuj�cym co� si� dzieje. Odwraca si� w sam� por�, by dostrzec otwieraj�cy si� ku niemu w�az, ob�ok skraplanej pary, a potem�
Jej Wysoko�� Cesarzowa siedzi w sali tronowej, markotnie obracaj�c na palcu nowy sygnet, kt�ry zaprojektowa� dla niej koniuszy. To niemal pi��dziesi�ciogramowa bry�a strukturalnego w�gla oprawna w prosty pier�cie� z wydobytego z asteroidy irydu. W �rodku po�yskuj� b��kitnofioletowe iskierki laser�w, jest to bowiem nie tylko klejnot korony, ale r�wnie� optyczny router, element infrastruktury w�adzy, budowanej przez ni� tutaj, na skraju Uk�adu S�onecznego. Jej Wysoko�� jest odziana w proste czarne boj�wki i bluz�, utkane z najdelikatniejszego paj�czego jedwabiu i w��kna szklanego, ale stopy ma bose; jej styl ubierania si� najtrafniej mo�na by okre�li� jako m�odzie�owy, zreszt�, w mikrograwitacji niekt�re stroje s� po prostu niepraktyczne. Nosi jednak koron�, jako monarchini. Jest tu te� kot, czy te� sztuczna istota �pi�ca za tronem i �ni�ca, �e jest kotem.
Dama dworu (a czasami in�ynier hydroponiki) podprowadza Sadeqa do drzwi.
��Gdyby pan czego� potrzebowa�, prosz� powiedzie� � m�wi nie�mia�o, potem kuca i p�ynie z powrotem.
Sadeq podchodzi do tronu, ustawia si� na pod�odze (prostej bryle z czarnego kompozytu, je�li nie liczy� fotela wyrastaj�cego ze �rodka jak egzotyczny kwiat) i czeka, a� zostanie zauwa�ony.
��Doktor Churasani, jak mniemam. � U�miecha si� do niego, nie niewinnym u�miechem dziecka ani wszechwiedz�cym u�mieszkiem doros�ego � po prostu serdecznie go pozdrawia. � Witam w moim kr�lestwie. Prosz� swobodnie korzysta� ze wszystkich niezb�dnych us�ug, �ycz� przyjemnego pobytu.
Sadeq ma niewzruszon� min�. Kr�lowa jest m�oda, na twarzy wci�� zachowa�a dzieci�cy t�uszczyk, puco�owato�� podkre�la jeszcze mikrograwitacja � ale traktowa� j� jak niedojrza�� by�oby wielkim b��dem.
��Dzi�kuj� Waszej Wysoko�ci za wyrozumia�o�� � szepcze rytualnie.
Za tronem, �ciany l�ni� jak diamenty, uk�adaj�c si� w kalejdoskopowe wzory. To ju� teraz jest najwi�ksza pozaziemska, czy wr�cz pozaplanetarna, przechowalnia danych w ludzkim kosmosie. Korona kr�lowej, czy raczej niedu�y kask przykrywaj�cy wierzch i ty� g�owy, tak�e skrzy si� i rzuca dyfrakcyjne t�cze; wi�kszo�� jego emisji le�y jednak w bliskim nadfiolecie, niewidocznym poza delikatnym, �arz�cym si� nimbem, jaki tworzy wok� jej g�owy. Jak aureola.
��Prosz� usi���. � Zaprasza go gestem. Z sufitu wytryskuje, nadmuchuj�c si�, fotel-ko�yska, przystosowany do stanu niewa�ko�ci. Opada skosem ku niej, otwarty i zapraszaj�cy. � Na pewno jest pan zm�czony. Sterowanie statkiem w pojedynk� jest bardzo wyczerpuj�ce. � Marszczy sm�tnie czo�o, jakby co� wspomina�a. � A dwa lata to niemal co� bez precedensu.
��Wasza Wysoko�� jest nazbyt uprzejma. � Sadeq owija wok� siebie por�cze ko�yski i odwraca si� do niej. � Ufam, �e pani trud przyni�s� owoce.
Kr�lowa wzrusza ramionami.
��Sprzedaj� towar, kt�rego najbardziej brakuje na ka�dym pograniczu� � U�miecha si�. � Bo to nie jest Dziki Zach�d, prawda?
��Sprawiedliwo�ci nie da si� sprzedawa� � m�wi sztywno Sadeq. Po chwili dodaje: � Przepraszam, nie chcia�em urazi�. Uwa�am po prostu, �e cho� pani m�wi, �e waszym celem jest zapewnienie prawa, to w istocie musicie sprzedawa� co� ca�kiem innego. Sprawiedliwo�� bez Boga, oferowana temu, kto da najlepsz� cen�, to �adna sprawiedliwo��.
Kr�lowa kiwa g�ow�.
��Pomin�wszy na razie Boga, w zupe�no�ci si� zgadzam. Nie da si� tego sprzedawa�. Ale mog� sprzedawa� uczestnictwo w sprawiedliwym systemie. A nasze nowe pogranicze jest w istocie mniejsze, ni� si� ktokolwiek spodziewa�, prawda? Nasze cia�a mo�e i wymagaj� miesi�cy, �eby si� przemie�ci� mi�dzy �wiatami, ale dyskusje i spory docieraj� tam w sekundy lub minuty. I o ile wszyscy zgadzaj� si� przestrzega� mego arbitra�u, fizyczne �rodki przymusu mog� zaczeka� do czasu, a� znajd� si� w moim zasi�gu. A wszyscy naprawd� s� zgodni, �e do mojej konstrukcji prawnej jest �atwiej si� dostosowa� ni� do kt�rejkolwiek ziemskiej. � W jej g�osie pobrzmiewa wyzywaj�ca, stalowa nuta: aureola rozja�nia si�; �ciany sali tronowej reaguj� blaskiem.
Pi�� miliard�w wej��, albo i wi�cej, zachwyca si� Sadeq. Korona to cud in�ynierii, mimo �e wi�kszo�� jej masy jest ukryta w �cianach i pod�odze tego olbrzymiego konstruktu.
��Istnieje prawo ujawnione nam przez Proroka, pok�j Jego duszy, i istnieje prawo, zgodnie z kt�rym �yj� ludzie, prawo boskie za� jest r�nie interpretowane nawet przez tych, kt�rzy studiuj� jego s�owa. Jak, z braku s�owa Proroka, potrafi pani stanowi� moralny kompas?
��Hm. � Kr�lowa postukuje palcami w por�cz tronu, serce Sadeqa zamiera.
S�ysza� ju� opowie�ci go�ci od g�rniczych samowolek i mened�er�w-bandyt�w, spec�w od szanta�owania wrogim przej�ciem, mocno zakorzenionych w ziemskich systemach prawnych, o tym, jak zmasakrowa� ich tutejszy arbitra�. O tym, jak ona potrafi prze�y� rok w minut�, wydrze� ci wspomnienia przez twoj� nakorow� wszczepk� i zmusi� ci� do prze�ycia swoich najgorszych b��d�w w swej koszmarnie wszechpot�nej symulacji. Jest kr�low� � pierwsz� osob�, kt�ra zaw�adn�a tak wielk� ilo�ci� masy i energii, �e mog�a wyrwa� si� przed krzyw� technologicznych ogranicze�, pierwsz�, kt�ra ustanowi�a w�asn� jurysdykcj� i zdecydowa�a, �e pewne eksperymenty b�d� legalne, �eby m�c korzysta� ze swojego przeci�cia masy i energii. Jest tu si�� wy�sz� � nawet info�o�nierze Pentagonu zacz�li ju� respektowa� autonomi� Imperium Pier�cienia. W istocie, cia�o siedz�ce przed nim na tronie zawiera pewnie u�amek jej to�samo�ci. Nie jest w �adnym razie pierwszym transferem osobowo�ci ani cz�ci�wk�, lecz pierwszym powiewem, zwiastunem burzy, kt�ra przyb�dzie, gdy ci aroganccy ludzie osi�gn� sw�j cel, demontuj�c wszystkie planety i zamieniaj�c ich g�upi�, niezamieszkan� mas� w my�l�c� substancj�, si�gaj�c� po najdalsze rubie�e widocznego wszech�wiata.
A on w�a�nie poda� w w�tpliwo�� s�uszno�� jej wizji, i to w jej obecno�ci.
Usta kr�lowej drgaj�. Potem rozci�gaj� si� w szeroki, drapie�ny u�miech. Kot za ni� siada i przeci�ga si�, a potem wpatruje w Sadeqa zw�onymi oczyma.
��Wiesz, pierwszy raz od wielu tygodni kto� mi powiedzia�, �e jestem g�wno warta. Czy ty aby nie rozmawia�e� znowu z moj� matk�, co?
Teraz nast�puje kolej Sadeqa, by wzruszy� niepewnie ramionami.
��Przygotowa�em werdykt � m�wi powoli.
��Aha. � Amber kr�ci olbrzymim pier�cieniem z diamentem. Potem patrzy mu w oczy, troch� nerwowo. Cho�, w�a�ciwie jak mia�by j� zmusi� do przestrzegania swojego wyroku�?
��Podsumowuj�c: jej motywy s� nieczyste � m�wi kr�tko Sadeq.
��Czy to oznacza to, co ja my�l�? � pyta Amber.
Sadeq jeszcze raz zaczerpuje tchu.
��Tak, chyba tak.
U�miech powraca.
��I to wszystko?
Sadeq unosi ciemn� brew.
��Tylko je�li potrafi mi Wasza Wysoko�� udowodni�, �e pomimo braku boskiego objawienia posiada jednak sumienie.
Jej reakcja go zaskakuje.
��A, oczywi�cie, �e tak. To kolejny element programu. Pozyskanie boskich objawie�.
��Co takiego? Od obcych?
Kot, wysun�wszy pazury, delikatnie wspina si� na jej kolana i czeka, a� zostanie przytulony i pog�askany. Ani przez chwil� nie spuszcza z niego wzroku.
��No, a sk�d? � pyta Amber. � Doktorze, Trust Franklina nie u�yczy� mi �rodk�w na zbudowanie tego zamku w zamian za troch� prawniczej roboty papierkowej i pewne, hm, interesuj�ce, ust�pstwa prawne Brukseli. Od wielu lat wiedzieli�my, �e w g��bi kosmosu kryje si� ca�a nale��ca do obcych sie� z prze��czaniem pakiet�w, �e do nas docieraj� tylko wycieki z kt�rego� routera. Okazuje si�, �e ten w�ze� jest ca�kiem niedaleko od nas, w fizycznej przestrzeni. Hel-3, oddzielna jurysdykcja, szybka industrializacja Io � to wszystko ma sw�j cel.
Sadeq oblizuje usta.
��Chce pani kierunkowo wys�a� do nich odpowied�?
��Nie, lepiej: jedziemy ich odwiedzi�. Skr�ci� cykl odpowiedzi do czasu rzeczywistego. Przylecieli�my tutaj, �eby zbudowa� statek i zrekrutowa� za�og�, cho�by trzeba by�o skanibalizowa� ca�y uk�ad Jowisza, �eby to sfinansowa�.
Kot ziewa, potem mierzy go znu�onym spojrzeniem �o�nierza-weterana.
��Ta durna dziewczyna chce zaci�gn�� swoj� �wiadomo��, dusz�, na spotkanie z kim� tak inteligentnym, �e r�wnie dobrze m�g�by by� bogiem � m�wi. � A wcze�niej musi przekona� upierdliw� publiczno�� tam, na Ziemi, �e jako nawr�cona na ateizm, i tak dalej, w og�le co� takiego posiada. Co oznacza, �e mamy ci�, brudasku. Jest wakat na stanowisku pok�adowego teologa na pierwszym statku wyruszaj�cym poza uk�ad Jowisza. Chyba nie uda mi si� ciebie przekona�, �eby� odrzuci� t� propozycj�?
Par� lat p�niej dw�ch facet�w i kot daj� sobie w palnik w barze, kt�ry nie istnieje.
Powietrze baru wype�nia k��bi�ca si�, relatywistyczna chmura dymu � to stellarium, dok�adnie przedstawiaj�ce widok za wyimaginowanymi �cianami. Aberracja �wiat�a gwiazd przesuwa ich kolor ku fioletowi obok drzwi, rozja�nia t�czow� mgie�k� nad sto�ami i przyciemnia do mglistej czerwieni przed antresol� z przodu. Efekt Dopplera pojawia� si� powoli w ci�gu paru miesi�cy, w miar� jak statek nabiera� p�du. Z braku widocznego ruchu gwiazd � albo sta�ego ��cza do modu�u steruj�cego statku � to naj�atwiejszy spos�b, by napity pasa�er poczu�, jak przera�liwie szybko porusza si�
Rudo-br�zowy kot � kt�ry postanowi� by� kotk�, na z�o�� ludziom, kt�rzy s�dz�, �e wszystkie rude koty s� samcami � rozwala si� leniwie na drewnianych deskach przed barem, dok�adnie pod gwiezdnym mostkiem nawigacyjnym. Jak �atwo przewidzie�, chwyta tam jedyny promie� �wiat�a, jaki istnieje na tym statku. W p�mroku z ty�u baru dw�ch facet�w garbi si� przy stole, ka�dy pogr��ony we w�asnych ponurych my�lach: jeden ho�ubi butelk� czeskiego piwa, drugi na wp� pust� szklaneczk� koktajlow�.
��Nie by�oby tak �le, gdyby tylko da�a mi jaki� znak � m�wi jeden, przechylaj�c butelk�, �eby zerkn�� na fuzle na dnie. � Nie, to nie tak. Gdyby okaza�a normalne zainteresowanie. A tak, to w�a�ciwie nie wiem, gdzie jeste�my.
Drugi odchyla si� na krze�le, mru�y oczy i patrzy na wyblak�� br�zow� farb� na suficie.
��Pos�uchaj kogo�, kto wie � m�wi. � Gdyby� wiedzia�, nawet by� o tym nie marzy�. Zreszt� to, czego ona chce, i to, czego ty chcesz, to pewnie dwie zupe�nie r�ne rzeczy.
Pierwszy facet przesuwa d�oni� po w�osach. Pod tym postarzaj�cym dotykiem ciasno zwini�te czarne loczki na chwil� siwiej�.
��Pierre, to od posuwania Amber dostaje si� takiego talentu do protekcjonalnych stwierdze�?
Pierre patrzy na niego tak jadowicie, jak tylko potrafi ulepszony dziewi�tnastolatek.
��Ciesz si�, �e ona nie ma tutaj uszu � syczy. Odruchowo zaciska r�k� na szklaneczce, ale model fizyki baru nie pozwala mu jej zgnie��. � Borys, za du�o wypi�e�.
Od strony kotki dobiega lodowaty �miech, jak dzwoneczki.
��A ty zamknij mord� � m�wi Borys, zerkaj�c na zwierz�. Unosi butelk�, wlewa resztk� piwa do ust. � Mo�e i masz racj�. Przepraszam. Nie chcia�em m�wi� �le o kr�lowej. � Wzrusza ramionami, odstawia puste szk�o. Jeszcze raz wzrusza ramionami. � Po prostu dostaj� tutaj depresji.
���wietnie ci to idzie � zauwa�a Pierre.
Borys zn�w wzdycha.
��Jak wida�. Gdyby�my si� zamienili miejscami�
��Oj wiem, zaraz mi powiesz, �e zabawa polega na gonieniu kr�liczka i �e to nie to samo, kiedy wyrzuca ci�, jak si� pok��cicie, a ja nie uwierz� w ani jedno s�owo, bo jestem smutny, sam i w og�le. � Pierre prycha. � Borys, �ycie nie jest sprawiedliwe, musisz si� z tym pogodzi�.
��To ju� lepiej p�jd�. � Borys wstaje.
��Tylko z daleka od Ang � rzuca Pierre, wci�� na niego w�ciek�y. � Przynajmniej dop�ki nie wytrze�wiejesz.
��Spokojnie, spokojnie, specjalnie sobie uruchomi�em w�tek pilnuj�cy. � Borys mruga z irytacj�. � Wymuszaj�cy spo�ecznie poprawne zachowania. Normalnie nie pozwoli�by mi si� tak nawali�. Nie w miejscu, gdzie mo�na sobie uszkodzi� reputacj�.
Powoli rozp�ywa si� w powietrzu, zostawiaj�c Pierre�a samego z kotem.
��Ile jeszcze trzeba b�dzie wytrzymywa� to g�wno? � pyta g�o�no. W kieszonkowym �wiecie statku nerwy s� na wyczerpaniu, a k��tnie mno�� si� w niesko�czono��.
Kotka nie odwraca wzroku.
��Wed�ug naszego obecnego uk�adu odniesienia, odrzucamy g��wny reflektor i zaczynamy hamowa� za kolejne dwa miliony sekund � m�wi. � Z powrotem wr�cimy za pi�� czy sze�� megasekund.
��To spora r�nica. A ile ma teraz delta kulturalna? � pyta z nud�w Pierre. Pstryka palcami. � Kelner, jeszcze raz to samo.
��Zapewne dziesi�� czy dwadzie�cia razy wi�cej ni� w momencie naszego wylotu � odpowiada kotka. � Je�li �ledzi�e� wiadomo�ci z domu, zapewne zauwa�y�e� znaczne przy�pieszenie w instalowaniu router�w z prze��czanym spl�taniem kwantowym. Odbywa si� tam kolejna rewolucja sieciowa, tylko �e ta zako�czy si� w nieca�y miesi�c, bo wykorzystaj� nieu�ywane, dawno po�o�one w ziemi, ciemne �wiat�owody.
��Prze��czanym� spl�taniem? � Pierre z zak�opotaniem kr�ci g�ow�. Kelner, cia�o bez twarzy w czarnym krawacie i d�ugim wykrochmalonym fartuchu, obchodzi bar i podaje mu szklaneczk�. � Brzmi prawie, jakby mia�o sens. I co jeszcze?
Kotka przewraca si� na bok, przeci�ga, wysuwaj�c pazury.
��Pog�aszcz mnie, to mo�e ci powiem � proponuje.
��Pies ci� jeba� � odpowiada Pierre.
Unosi szklank�, wyci�ga wisienk� koktajlow� na patyczku, rzuca j� ku spiralnym schodom prowadz�cym do toalet i wychyla p� drinka za jednym zamachem � zmro�ony r�owy nap�j o smaku karmelizowanej heksozy z etanolem. Odstawiaj�c szklank�, omal go nie wylewa, czym demonstruje sw�j stan na pograniczu upojenia.
��Ty najemniku!
��Chory z mi�o�ci na�pany cz�owiek � odpowiada bez urazy kotka, przekr�ca si� i wstaje. Wygina grzbiet i ziewa, gro��c �wiatu k�ami jak z ko�ci s�oniowej. � Wy, ma�poludy� gdybym si� tob� przejmowa�a, musia�abym obrzuci� ci� piaskiem. � Przez chwil� wygl�da na zdziwion� w�asnymi s�owami. � To znaczy pogrzeba�abym ci�. � Przeci�ga si� ponownie i rozgl�da po barze, pustym, je�li nie liczy� ich. � A w og�le, to kiedy przeprosisz Amber?
��W �yciu jej, kurwa, nie przeprosz�! � krzyczy Pierre. W powsta�ej ciszy i zamieszaniu unosi szklank� i pr�buje dopi� koktajl, ale l�d ca�kiem ju� opad� na dno, wywo�uj�c u niego atak kaszlu, przez co rozpyla p�yn po stole. � Mowy nie ma � chrypi cichutko.
��Duma nie pozwala, co? � Kotka podkrada si� do kraw�dzi baru, z ogonem uniesionym wysoko i wygi�tym w koci znak zapytania. � Jak Borys i jego m�odzie�cze problemy z kobietami? Wy, naczelne, jeste�cie takie przewidywalne. Co to za pomys�, �eby obsadza� statek postludzkimi nastolatkami�
��Id� sobie � m�wi Pierre. � Nie mam czasu, pij�.
��No to pij na Macksa � rzuca aluzj� kotka, odwracaj�c si�. Ale humorzasty m�odzian nie odpowiada nic, tylko wyczarowuje z przepastnych otch�ani kolejnego drinka.
Tymczasem, w innej cz�ci siateczkowatej rzeczywisto�ci
Ma na sobie postrz�pion� czarn� sukienk� i opalizuj�ce fioletowe legginsy. Rozwala si� leniwie na por�czach swego nieformalnego tronu � pokazowo bezsensownej bry�y wykonanej z jednego wielkiego w�glowego kryszta�u domieszkowanego p�przewodnikami. (Ale w odr�nieniu od rzeczywistego mebla w domu na orbicie Jowisza, ten tutaj jest zaledwie elementem wirtualnego �rodowiska). Ta sceneria bardzo przypomina poranek po imprezie, co� w rodzaju podupad�ego klubu dla got�w � wsz�dzie od�r dymu, wymi�ty aksamit, drewniane ko�cielne �awki, wypalone �wieczki i ponure polskie awangardowe obrazy. Spos�b, w jaki siedzi, zupe�nie pozbawia j� resztek kr�lewskiego dostoje�stwa: jedno kolano zawiesi�a na lewej por�czy tronu i bawi si� manipulatorem o sze�ciu osiach. Ale to jej prywatne pomieszczenia, zreszt� nie jest na s�u�bie � majestat kr�lowej wykorzystuje wy��cznie przy oficjalnych okazjach.
��Bezbarwne zielone my�li w�ciekle �pi� � proponuje.
��No, nie � odpowiada kotka. � Bardziej co� jak �Witajcie, Ziemiacy, skompilujcie mnie u waszego przyw�dcy�.
��Punkt dla ciebie � przyznaje Amber. Stuka obcasem w tron i bawi si� sygnetem. � Nie ma, kurna, mowy, �ebym �adowa�a na moje kochane szare kom�rki jaki� pe�en b��d�w obcy m�zgowy soft. A i semiotyka te� jest pokr�cona. Co m�wi doktor Churasani?
Aineko siada po�rodku karmazynowego dywanu u st�p podium i leniwie si� wygina, �eby obw�cha� sobie krocze.
��Sadeq pogr��y� si� w interpretacjach pism. Nie pozwoli� si� od nich oderwa�.
��Hm. � Amber wpatruje si� w kotk�. � A w�a�nie. Ty nosisz ten kawa�ek kodu �r�d�owego� od kiedy?
��Od odebrania sygna�u, przez dok�adnie dwie�cie szesna�cie milion�w czterysta dwadzie�cia dziewi�� tysi�cy pi��dziesi�t dwie sekundy � odpowiada Aineko, po czym piszczy z wy�szo�ci�. � W skr�cie, nieca�e sze�� lat.
��W�a�nie. � Amber zaciska powieki. W uszach umys�u szepcz� jej nieprzyjemne mo�liwo�ci. � A gada� do ciebie zacz�o�
���oko�o trzech milion�w sekund p�niej, gdy pu�ci�am go na prostym �rodowisku uruchomionym na emulatorze sieci neuronowej, udaj�cym elementy zwoju podprze�ykowego langusty. Jasne?
Amber wzdycha.
��Szkoda, �e nie powiedzia�am o tym tacie. Albo Annette. Wszystko by si� inaczej u�o�y�o!
��A jak? � Kotka przestaje liza� sobie ty�ek i mierzy kr�low� wyj�tkowo nieprzeniknionym spojrzeniem. � Specjali�ci potrzebowali dziesi�ciu lat, �eby doj��, �e pierwsza wiadomo�� jest map� pulsar�w z pewnego regionu i zawiera drog� do najbli�szego routera mi�dzygwiezdnej sieci. Wiedza, jak si� do niego pod��czy�, zdaje si� psu na bud�, je�li dziel� nas od niego trzy lata �wietlne, nie? Poza tym, fajnie by�o obserwowa�, jak r�ni kretyni pr�buj� �z�ama� szyfr obcych�, nawet nie pomy�lawszy, �e mo�e to odpowied� w j�zyku, kt�ry znamy, na wiadomo��, jak� wys�ali�my wiele lat temu. Ba�wany. A Manfred te� mnie wkurzy� o jeden raz za du�o. Ca�y czas traktowa� mnie jak jakiego� cholernego domowego zwierzaka.
��Ale ty�
Amber zagryza warg�. Ju� mia�a powiedzie� �Ale ty by�a� tylko domowym zwierzakiem, kiedy ci� kupowa��. Przemys�owo konstruowana �wiadomo�� to stosunkowo nowy wynalazek � kiedy Manfred i Pamela pierwszy raz grzebali w sieci kognicyjnej Aineko, jeszcze nie istnia�a � wed�ug pewnego sceptycznego od�amu go�ci od sztucznej inteligencji nadal nie istnieje. Nawet ona sama jeszcze par� lat temu nie dowierza�a zapewnieniom Aineko o samo�wiadomo�ci, bo �atwiej jej si� my�la�o o kotce jako o zimboe � zombie pozbawionym �wiadomo�ci, ale tak zaprogramowanym, by oszukiwa� w tej kwestii �wiadome istoty wok�. � Teraz wiem, �e jeste� �wiadoma, ale Manfred wtedy nie wiedzia�. Czy wiedzia�?
Aineko spogl�da na ni�, a potem powoli zw�a oczy do szparek � mo�e to kocia czu�o��, a mo�e jaki� bardziej zawoalowany gest. Amber trudno uwierzy�, �e dwadzie�cia pi�� lat temu Aineko zaczyna�a jako sterowana prymitywn� sieci� neuronow� zabawka z fabryki na Dalekim Wschodzie � nie by�a niczym wi�cej ni� mechanicznym emulatorem zwierz�cia, cho� daj�cym si� uaktualnia�.
��Przepraszam. Zaczn� od pocz�tku. Ty, tylko ty i nikt inny, wykombinowa�a�, co oznacza drugi pakiet od obcych. Pomimo �e zesp� analityczny CETI sp�dzi� nad tym w sumie Gaja wie ile r�wnowa�nik�w osobolat. Mam nadziej�, �e mi wybaczysz, gdy stwierdz�, �e troch� trudno mi w to uwierzy�?
Kotka ziewa.
��Powinnam powiedzie� Pierre�owi, a nie tobie. � Zerka na Amber, widzi jej piorunuj�ce spojrzenie i po�piesznie zmienia temat. � Rozwi�zanie by�o intuicyjnie oczywiste, ale nie dla ludzi. Jeste�cie tacy werbalni. � Unosi tyln� �apk� i przez chwil� drapie si� za lewym uchem, potem przestaje, w roztargnieniu wymachuj�c stop�. � A poza tym zesp� CETI szuka� pod latarni�, a ja w�szy�am w trawie. Szukali liczb pierwszych; kiedy nie wysz�o, zacz�li hodowa� maszyn� Turinga, na kt�rej da�oby si� to pu�ci� i od razu by si� nie zawiesi�a. � Aineko delikatnie opuszcza �apk�. � Nikt nie spr�bowa� przedstawi� tego jako mapy po��czonego systemu opartego na jedynych ziemskich sk�adnikach, kt�re kiedykolwiek wys�ali�my w g��boki kosmos. Nikt opr�cz mnie. Ale wiesz, w moim m�zgowym sofcie macza�a te� palce twoja matka.
��Przedstawi� jako map� Ty mia�a� spenetrowa� sie� korporacyjn� taty?
��Pewnie � m�wi kotka. � Mia�am si� bez ko�ca rozwidla� i zgwa�ci� grupowo jego zaufan� sie�. Ale nie zrobi�am tego. � Ziewa. � Bo Pam mnie te� wkurzy�a. Nie lubi�, gdy kto� chce mnie wykorzystywa�.
��Niewa�ne. Zabranie tego na pok�ad to naprawd� g�upi krok z twojej strony � wypomina Amber.
��Akurat. � Kotka patrzy na ni� bezczelnie. � Siedzia�o w izolowanym �rodowisku. I uda�o mi si� to uruchomi�, za siedemset czterdziestym pierwszym razem. Na tych �owc�w nagr�d, kumpli Pameli, te� by zadzia�a�o, gdyby by�o trzeba. Ale mam to tu i teraz, w�a�nie kiedy jest ci potrzebne. To jak, chcesz �ykn�� ten pakiet?
Amber prostuje si� na tronie.
��M�wi�am ci, puknij si� w g�ow�. W �yciu nie puszcz� jakiego� podejrzanego kawa�ka obcego softu neuronowego w mojej g��wnej p�tli dialogowej, czy cho�by na egzokorze! � Mru�y oczy. � On umie skorzysta� z twojego modelu gramatycznego?
��Pewnie. � Gdyby by�a cz�owiekiem, pewnie teraz wzruszy�aby nonszalancko ramionami. � Amber, to jest naprawd� bezpieczne. Ja wiem co to jest.
��Chc� z nim porozmawia� � rzuca Amber. I zanim kotka zd��a odpowiedzie�, dodaje: � Czyli co to jest?
��To jest stos protoko��w. W skr�cie, umo�liwia pod��czanie do sieci nowych w�z��w, bo zapewnia im wysokopoziomow� konwersj� protoko��w. �eby m�c nas t�umaczy�, kiedy dotrzemy do routera, musi nauczy� si� my�le� jak cz�owiek. Dlatego wstawili do niego sie� neuronow� langust � chcieli, �eby by�o zgodne z nasz� architektur�. W �rodku nie ma �adnych bomb zegarowych, mia�am mn�stwo czasu na sprawdzenie. No i co, dalej jeste� pewna, �e nie chcesz wpu�ci� tego do g�owy?
Pozdrowienia z pi�tego dziesi�ciolecia wieku cud�w.
W Uk�adzie S�onecznym � znajduj�cym si� oko�o dwudziestu o�miu bilion�w kilometr�w, tylko trzy lata �wietlne od p�dz�cego kosmolociku
Okaza�o si�, �e wiele trudnych problem�w mo�na ugry��. Genom i proteom[10] planety zmapowano ju� tak dok�adnie, �e g��wnym wyzwaniem dla bionauk jest teraz fenom � wyznaczenie przestrzeni fazowej okre�lanej przez przeci�cie gen�w i struktur biochemicznych, zrozumienie, w jaki spos�b s� generowane rozszerzone charakterystyki fenotypowe i jak przyczyniaj� si� do ewolucyjnej sprawno�ci. Biosfera nabra�a surrealizmu: w szkockich g�rach widziano ma�e smoki, a na ameryka�skim �rodkowym Zachodzie obserwuje si� szopy pracze programuj�ce kuchenki mikrofalowe.
Moc obliczeniowa Uk�adu S�onecznego wynosi teraz oko�o tysi�ca MIPS-�w na gram i w najbli�szym czasie raczej si� nie zwi�kszy � poza drobnym u�amkiem, ca�a g�upia materia jest nadal zamkni�ta pod planetarnymi skorupami, a stosunek rozum/masa dotar� do szklanego sufitu, przez kt�ry uda mu si� przebi� dopiero, kiedy ludzie, korporacje, czy inne postludzkie istoty wezm� si� za rozbi�rk� co wi�kszych planet. Pierwszy krok ju� uczyniono � na orbicie Jowisza i w pasie asteroid. Dzia�acze Greenpeace okupuj� Erosa i Junon�, ale przeci�tna asteroida jest ju� otoczona raf� specjalizowanej nanomaszynerii i od�amk�w, ofiar kosmicznego wy�cigu po ziemi�, jak w czasach Dzikiego Zachodu. Najlepsze m�zgi rozkwitaj� w niewa�ko�ci, umys�y otoczone eterem rozumnych rozszerze� o mocy przetwarzania o wiele rz�d�w wielko�ci wi�kszej od swego bia�kowego rdzenia � to takie g�owy, jak Amber, kr�lowa Imperium Wewn�trznego Pier�cienia, pierwszego samoczynnie si� rozszerzaj�cego o�rodka w�adzy na orbicie oko�ojowiszowej.
Na dnie ziemskiej studni grawitacyjnej nast�pi�a powa�na katastrofa gospodarcza. Tanie antymortageny, niekontrolowane wspomagacze osobowo�ci i nowa formalna teoria niepewno�ci sprawi�y, �e bran�a ubezpieczeniowa przebi�a dno. Gra na najgorsze aspekty kondycji ludzkiej � chorob�, staro�� i �mier� � jest teraz, jak si� zdaje, �wietnym sposobem na strat�, a trwaj�ca niemal pi��dziesi�t godzin spirala deflacyjna za�atwi�a na amen spore kawa�ki globalnego rynku papier�w warto�ciowych. Za podstawowe prawa cz�owieka w rozwini�tym �wiecie uwa�a si� teraz prawo do geniuszu, �adnego wygl�du i d�ugiego �ycia; natomiast d�ugofalowe skutki upowszechnienia i uproduktowienia inteligencji odczuwaj� nawet najbiedniejsze zak�tki kuli ziemskiej.
Era dojrza�ej nanotechnologii to jednak nie tylko cud, mi�d i orzeszki. Masowe wzmacnianie inteligencji wcale nie prowadzi do upowszechnienia si� postaw racjonalnych. Wybuchowo szerz� si� nowe religie i tajemnicze sekty; wi�kszo�� sieci nie dzia�a, wyp�aszczona przez kolejne semiotyczne d�ihady. Indie i Pakistan urz�dzi�y sobie od dawna upragnion� wojn� atomow�; interwencja ameryka�skich i unijnych nanosatelit�w powstrzyma�a wi�kszo�� pocisk�w balistycznych, potem posz�a fala atak�w sieciowych i pocisk�w parali�uj�cych � chaos jest odczuwalny do tej pory. Na szcz�cie okaza�o si�, �e �atwiej prze�y� infowojn� ni� wojn� atomow� � zw�aszcza po odkryciu, �e prosty filtr zmi�kczaj�cy powstrzymuje wi�kszo�� fraktali Langforda, powoduj�cych zawieszenie m�zgowej maszyny neuronowej, tak �e ko�czy si� zaledwie na �agodnym b�lu g�owy.
Nowe odkrycia tego dziesi�ciolecia to mi�dzy innymi �r�d�o s�abej si�y odpychania, odpowiadaj�cej za zmian� szybko�ci rozszerzania si� wszech�wiata po Wielkim Wybuchu, a na konkretniejszym poziomie eksperymentalne uruchomienie Wyroczni Turinga, dzia�aj�cej na uk�adach ze spl�taniem kwantowym � to maszyna, kt�ra potrafi ustali�, czy dane wyra�enie funkcjonalne da si� w sko�czonym czasie wyliczy�. Rozkwita Ekstremalna Kosmologia, w ramach kt�rej niekt�rzy bardziej oczytani badacze rozwa�aj� mo�liwo��, �e �wiat powsta� jako maszyna obliczeniowa, kt�rej program jest zakodowany drobnym drukiem w sta�ej Plancka. Teoretycy za� zn�w m�wi� o mo�liwo�ci wykorzystania sztucznych tuneli czasoprzestrzennych do zapewnienia natychmiastowych po��cze� mi�dzy odleg�ymi zak�tkami wszech�wiata.
Wi�kszo�� ludzi zd��y�a ju� zapomnie� o dobrze znanym pozaziemskim komunikacie odebranym pi�tna�cie lat temu. Bardzo nieliczni w og�le wiedz� o drugim, bardziej skomplikowanym, kt�ry nadszed� troch� p�niej. Wi�kszo�� tych nielicznych jest teraz pasa�erami lub kibicami
Amber nie ma z tym problemu, dla niej to, co spodziewa si� znale�� na orbicie br�zowego kar�a Hyundai+4904/-56, jest warte tego oczekiwania.
Pierre pracuje w jeszcze innym wirtualnym �rodowisku, tym, kt�re zarz�dza g��wnym systemem steruj�cym
��Co to by�o?! � wykrzykuje Pierre, odpowiadaj�c na cichy brz�k dzwonka.
��Mamy go�ci � powtarza Ang, przerywaj�c rytmiczne prze�uwanie. (Pr�buje si� podkr�ci� �uciem betelu, cho� najpierw usun�a z niego czarami plami�cy z�by barwnik, a za par� godzin pewnie zrobi sobie detoks). � Od d�u�szego czasu si� buforuj�; samo wysy�anie potwierdze� z�era nam wi�kszo�� pasma w tamt� stron�.
��Kto to mo�e by�? Jaki� pomys�? � pyta Pierre i zak�ada nogi na oparcie pustego fotela sternika. Wpatruje si� ponuro w bezmiar szarozielonego oceanu.
Ang zn�w prze�uwa, obserwuj�c go z min�, kt�rej Pierre nie umie zinterpretowa�.
��Nadal s� zamkni�ci � m�wi. Pauza. � Ale b�yskiem przysz�o co� od Franklin�w, z domu. Jeden z nich to prawnik, a drugi jest producentem filmowym.
��Producentem filmowym?
��Trust Franklina m�wi, �e pomo�e nam pokry� koszty procesowe. Myanmar zyskuje przewag�. Ju� wezwali do stawienia si� instancj� Amber z orbity, a proces chc� prowadzi� w jakim� niszowym systemie prawnym. Rekonstrukcjonistyczne Chrze�cija�skie Cesarstwo Oregonu, czy co� takiego.
��Och� � Pierre si� krzywi.
Codzienne wiadomo�ci z Ziemi, przesy�ane s�abszym, modulowanym laserem, s� coraz gorsze. Z pozytyw�w: Amber jest niewiarygodnie bogata � reputacyjne futuresy oparte na dobrym imieniu ojca oznaczaj�, �e ludzie stan� na rz�sach, �eby co� dla niej zrobi�. Ma te� mn�stwo maj�tku: setki gigaton ska� na niskiej orbicie oko�ojowiszowej z wystarczaj�c� energi� kinetyczn�, �eby zasila� Europ� P�nocn� przez sto lat. Ale mi�dzygwiezdna wyprawa mocno z�era te pieni�dze � zar�wno tradycyjne �rodki do po�redniczenia w wymianie towarowej, jak i nowocze�niejsze, bardziej kreatywne ich odmiany � mniej wi�cej tak, jakby �adowano zielone papierki �opat� na ta�moci�g prowadz�cy prosto w wylot dzia�aj�cego silnika rakietowego. Samo tylko powstrzymywanie protest�w ekolog�w przeciwko wybijaniu z orbity ma�ego ksi�yca Jowisza to nie lada praca. Poza tym obudzi�a si� ca�a banda ziemskich w�adz pa�stwowych i pr�buje �rodkami legislacyjnymi wykroi� kawa�ek tortu dla siebie. Nikt jeszcze nie pr�bowa� przej�cia si�� (Imperium Pier�cienia ma na smyczy dwie�cie gigawat�w w laserach, a Amber traktuje suwerenno�� bardzo powa�nie: zawnioskowa�a nawet o cz�onkostwo w ONZ i Komisji Europejskiej), ale same te upierdliwe procesy, kumuluj�c si�, ju� prawie uniemo�liwiaj� im prac�. Niemal jak sankcje ekonomiczne. Sprawy nie u�atwia tak�e odej�cie na emerytur� wujka Gianniego.
��Co� na ten temat? � pyta Pierre.
��Mmmhm. � Ang chyba jest czym� zirytowana. � Zaczekaj na nasz� kolej, za par� dni wylez� z bufora. Mo�e ten prawnik zabierze troch� d�u�ej, ma ze sob� jak�� ogromn� paczk� danych. Pewnie kolejny p�rozumny pozew zbiorowy.
��Na pewno. Nigdy si� nie naucz�, co?
��Czego? Naszego systemu prawnego?
��Uhm. � Pierre kiwa g�ow�. � To jeden z lepszych pomys��w Amber: zreanimowanie jedenastowiecznego szkockiego prawa i uzupe�nienie go o par� nowych opcji dotycz�cych pieniactwa, rozstrzygni�cia przez pojedynek oraz uniewinnienia za por�czeniem. � Krzywi si� i wyp�czkowuje par� duch�w, �eby czeka�y na przybycie go�ci; potem wraca do konserwacji �agla.
Przestrze� mi�dzygwiezdna jest pe�na ostrego py�u � przy tej pr�dko�ci ka�de ziarenko ma energi� pocisku armatniego � i �agiel laserowy znajduje si� w nieustannym stanie rozk�adu. Spory fragment masy uk�adu nap�dowego stanowi� srebrne p�atki do �atania i naprawiania dziur powyrywanych w cienkiej jak ba�ka mydlana b�onie. Trudno�� polega na tym, �e nale�y wiedzie�, gdzie najbardziej potrzeba skierowa� zasoby naprawcze, jednocze�nie minimalizuj�c napr�enia w linach no�nych, unikaj�c rezonansu i nier�wnowagi ci�gu. Tresuj�c roboty naprawcze, ca�y czas rozpami�tuje nienawistny list od starszego brata (kt�ry wci�� wini go o �mier� ojca), religijne napomnienia Sadeqa � my�li o nich: zabobonne bzdury � niesta�o�� w�adczych kobiet i niesko�czone otch�anie swej w�asnej, dziewi�tnastoletniej duszy.
W czasie, gdy on duma, Ang najwyra�niej ko�czy to co robi�a i znika � nie chce jej si� nawet skorzysta� z po�yskuj�cych mahoniowych drzwi z ty�u mostka, po prostu wyparowuje i materializuje si� w innym miejscu.
Pierre zastanawia si�, czy jest wkurzona � unosi wzrok i dok�adnie w tym momencie w jego map� pami�ci wpina si� z powrotem jeden z duch�w; odt�d wie, co si� sta�o, gdy spotka� si� z nowym przybyszem. Wytrzeszcza oczy.
��Cholera!
Do wirtualnego �wiata
Bierzemy m�zg i wsadzamy go do s�oika. A jeszcze lepiej: bierzemy map� m�zgu i wsadzamy j� do mapy butelki � albo cia�a � i karmimy sygna�ami, udaj�cymi jego neurologiczne bod�ce. Odczytujemy impulsy wyj�ciowe i przesy�amy do modelowego cia�a w modelowym �wiecie, posiadaj�cym model fizyki � w ten spos�b zamykamy p�tl�. Kartezjusz zrozumia�by to bez problemu. Tak w�a�nie, w uproszczeniu, wygl�daj� pasa�erowie
M�zgi w s�oikach � obdarzone pot�g�: ca�kowit�, dyktatorsk� w�adz� nad rzeczywisto�ci�, w kt�rej przebywaj� � rezygnuj� czasem z proces�w, kt�re w cia�ach s� nie do unikni�cia. Menstruacja jest nieobowi�zkowa. Opcjonalne: wymioty, anginy, zm�czenie i zdr�twienie, podo. Tak samo �mier� cia�a i jego rozk�ad. Niekt�re jednak nie ustaj�, bo ludzie (cho�by i skonwertowani na sw�j programowy opis, przes�ani wysokoprzepustowym laserowym ��czem i uruchomieni na innym wirtualnym �rodowisku) tego nie chc�. Oddychanie jest zbyteczne, ale brak tego odruchu jest bardzo nieprzyjemny, je�li nie zmanipuluje si� mapy podwzg�rza, czego wi�kszo�� homomorficznych transfer�w wola�aby nie robi�. Potem mamy jedzenie � nie z g�odu, lecz dla przyjemno�ci: na wyci�gni�cie r�ki jest danie ze sma�onego dodo przyprawianego sylfionem, no bo w�a�ciwie dlaczego nie? Wygl�da na to, �e ludzkie przywi�zanie do bod�c�w zmys�owych ma si� dobrze. Ju� nie wspominaj�c o seksie i innowacjach technicznych, jakie staj� si� mo�liwe, gdy mo�na zmienia� ca�y wszech�wiat. I zamieszkuj�ce go cia�a.
Audiencja dla nowych go�ci odbywa si� w jeszcze innym filmie: w paryskim pa�acu Karola IX, w sali tronowej przeniesionej hurtem z �Kr�lowej Margot� Patrice�a Chereau. Amber upar�a si� przy historycznej autentyczno�ci, realizmie na jedena�cie gwiazdek z dziesi�ciu. Jest rok 1572 po sufit, realistyczny na maksa. Pierre burczy w rozdra�nieniu, nieprzyzwyczajony do brody. Uwiera go suspensorium, a ukradkowe spojrzenia upewniaj�, �e nie tylko on na dworze czuje si� niekomfortowo. Natomiast Amber wygl�da ol�niewaj�co w sukni noszonej przez Isabelle Adjani w roli Ma�gorzaty de Valois, a jaskrawe promienie s�o�ca, wlewaj�ce si� do sali przez witra�e wysoko ponad g�owami zimboe-aktor�w, przydaj� ca�ej imprezie swego rodzaju prymitywnego majestatu. Jest a� g�sto od cia� w sutannach, kubrakach i mocno wyci�tych sukniach � niekt�re zamieszkuj� prawdziwi ludzie. Pierre zn�w poci�ga nosem: kto� (pewnie Gavin, z jego historycznym pierdolcem) postara� si� o realistyczne zapachy. Ma cholern� nadziej�, �e nikt si� nie zrzyga. Na szcz�cie nikomu nie przysz�o do g�owy przebra� si� za Katarzyn� Medycejsk��
Grupka aktor�w odgrywaj�cych hugenockich �o�nierzy podchodzi do tronu, na kt�rym zasiada Amber: powoli krocz� naprz�d, eskortuj�c do�� skonsternowanego jegomo�cia z d�ugimi prostymi w�osami, w brokatowym surducie, chyba uszytym ze z�otog�owia.
��Jego lordowska mo��, kr�lewski adwokat Alan Glashwiecz! � obwieszcza lokaj, odczytuj�c to z pergaminu. � Obecny tu na rozkaz znakomitej gildii i kancelarii prawniczej Smoot, Sedgwick Associates. Ma wa�kie sprawy natury prawniczej do om�wienia z Jej Kr�lewsk� Mo�ci�!
Fanfara. Pierre zerka na Jej Kr�lewsk� Mo��, kt�ra elegancko kiwa g�ow�, cho� wygl�da na lekko zm�czon� � jest parny letni dzie�, w tych wielowarstwowych szatach musi by� bardzo gor�co.
��Witam na najdalszych rubie�ach Imperium Pier�cienia � oznajmia g�osem d�wi�cznym jak dzwon. � Serdecznie pana witam i zapraszam do przedstawienia mi swojej petycji na publicznej audiencji w obliczu mego dworu.
Pierre skupia wzrok na Glashwieczu, kt�ry wydaje si� zaniepokojony. Na pewno przyswoi� sobie podstawy dworskiej etykiety pier�cienia (osiemna�cie tysi�cy mieszka�c�w tam w domu, czyli rosn�ce ksi�stewko), ale zawsze chwil� trwa, zanim przybysz u�wiadomi sobie sam� rzeczywisto��, autentyczn� staro�wieck� monarchi� opart� na trzech filarach w�adzy Amber: energii, danych i czasie.
��Z najwy�sz� przyjemno�ci� � odpowiada troch� sztywno � ale w obecno�ci wszystkich tych�
Pierre przegapia ci�g dalszy, czuj�c, �e kto� d�gn�� go palcem w po�ladek. Podskakuje i odwraca g�ow�, widz�c dam� dworu Su Ang patrz�c� przez niego na tron. Jest ubrana w morelow� sukienk� z obcis�ymi r�kawami i gorsetem obna�aj�cym wszystko powy�ej sutk�w. We w�osach nosi fortun� w per�ach. Ang mruga do niego.
Pierre pauzuje scen�, odrywaj�c j� od rzeczywisto�ci, odwraca si� do niej.
��Jeste�my teraz sami? � pyta Ang.
��Raczej tak. Chcesz o czym� pogada�? � pyta Pierre, czuj�c fal� ciep�a na policzkach. Szum wok� to przypadkowy szmer generowanego komputerowo t�umu, unieruchomionego w ich wsp�dzielonym w�tku rzeczywisto�ci, przetwarzanym niezale�nie od reszty wszech�wiata.
��Oczywi�cie! � Ang u�miecha si� do niego i wzrusza ramionami.
Biust ma osza�amiaj�cy � w gorsecie z tamtych czas�w nawet szkielet mia�by rowek mi�dzy piersiami. Jeszcze raz do� mruga.
��Oj, Pierre. Tak �atwo ci� rozkojarzy�! � Pstryka palcami i jej ubranie zmienia si� kolejno w afga�ski czador, nago��, garnitur i z powrotem w dworsk� sukni�. Jedynym niezmiennikiem jest u�miech. � No dobra, teraz uwa�asz: przesta� si� na mnie gapi� i popatrz na niego.
Pierre, jeszcze bardziej za�enowany, spogl�da za jej wyci�gni�t� r�k� a� ku chwilowo zamro�onemu emisariuszowi Maur�w.
��Na Sadeqa?
��Pierre, Sadeq go zna. Ten go�� oznacza, �e co� jest nie tak.
��Kurna, my�lisz, �e nie wiem? � Pierre spogl�da na ni� ze z�o�ci�, zapomniawszy o za�enowaniu. � Widzia�em go ju�. �ledzi�em, co robi� przez wiele lat. Go�� jest przykrywk� dla Kr�lowej Matki. Robi� za jej prawnika rozwodowego, kiedy rozprawia�a si� z ojcem Amber.
��Przepraszam. � Ang odwraca wzrok. � Ostatnio troch� nie by�e� sob�. Wiem, �e co� mi�dzy tob� a kr�low� posz�o nie tak. Niepokoi�o mnie to. Nie zwracasz uwagi na szczeg�y.
��Tak? A kto wed�ug ciebie ostrzeg� Amber?
��A. Okej, czyli jeste� w obiegu. Zreszt�, nie wiem. By�e� rozkojarzony. Mog� ci jako� pom�c?
��Pos�uchaj. � Pierre k�adzie d�onie na jej ramionach.
Ona nie porusza si�, ale unosi wzrok i patrzy mu w oczy � Su Ang ma zaledwie metr sze��dziesi�t wzrostu.
Pierre czuje uk�ucie czego� dziwnego: to nastoletnia m�ska niepewno�� co do kobiecej przyja�ni. Czego ona chce?
��Wiem i przepraszam, postaram si� bardziej zwraca� uwag�, ale ostatnio sporo czasu sp�dza�em we w�asnej g�owie. Powinni�my wr�ci� na sal�, zanim kto� zauwa�y.
��A nie chcesz najpierw pogada� o tym problemie? � pyta Ang, chc�c wzbudzi� jego zaufanie.
��No� � Pierre kr�ci g�ow�.
M�g�bym wszystko jej powiedzie�, u�wiadamia sobie niepewnie, poszturchiwany nerwowo przez metasumienie. Ma paru takich agent�w-spec�w od porad osobistych, ale Ang to osoba z krwi i ko�ci oraz przyjaci�ka. Nie b�dzie go os�dza�a, a jej model ludzkich zachowa� spo�ecznych jest na pewno o niebo lepszy ni� u tych system�w ekspertowych. Lecz zaraz sko�czy si� czas, a poza tym Pierre czuje si� nieczysto.
��Dobra, nie teraz � m�wi. � Wracajmy.
��Okej. � Ang kiwa g�ow�, odwraca si�, ze �wistem sp�dnic odsuwa od niego o krok, on za� jeszcze raz odmra�a czas i wskakuj� z powrotem na miejsce w wi�kszym �wiecie, w sam� por�, by zobaczy�, jak szanowny go�� wr�cza kr�lowej pozew zbiorowy, kr�lowa za� postanawia, �e rozstrzygni�cie nast�pi przez pojedynek.
Hyundai+4904/-56 to br�zowy karze�, bry�a brudnego wodoru skompresowanego podczas narodzin gwiazd, o�miokrotnie ci�szy od Jowisza, ale nie na tyle ci�ki, by rozpali� si� w�asn� reakcj� termoj�drow�. Nieub�agana presja grawitacji przezwyci�y�a w jego rdzeniu si�� odpychania elektron�w, prasuj�c je w warstw� mazi otaczaj�cej sfer� materii zdegenerowanej. Jest niewiele wi�kszy od gazowego olbrzyma b�d�cego �r�d�em energii dla ludzkiego statku, ale o wiele g�stszy. Gigalata temu przypadkowe zdarzenie, gdy gwiazdy omal si� nie zderzy�y, wyrzuci�o go, kozio�kuj�cego, we w�asny uk�ad, skazuj�c na dryf w wiecznej ciemno�ci, razem z gromadk� uwijaj�cych si� wok� dla towarzystwa zamro�onych ksi�yc�w.
Gdy
Na mostku (id�cym teraz na jedn� dziesi�t� czasu rzeczywistego) zebra�a si� gromadka pasa�er�w i za�ogi, �eby obserwowa� przylot. Amber zasiad�a, skulona, w fotelu kapitana, markotnie obserwuj�c zgromadzone awatary. Pierre wci�� unika jej przy ka�dej okazji poza oficjalnymi audiencjami, a adwokat-rekin i jego ukochana hydra nie byli zaproszeni, poza nimi jednak jest tutaj wi�kszo�� ludzi. Na warstwach wirtualizacyjnych
��Gryziesz si� czym�. � Na oparciu fotela obok pojawia si� d�o�.
Amber rozgl�da si� i kiwa g�ow� na przywitanie.
��Tia. Usi�d� sobie. Nie by�e� na audiencji?
Chudy, �niady m�czyzna z kr�tko przyci�t� br�dk� i g��boko pobru�d�onym czo�em w�lizguje si� na siedzenie obok.
��By�a obca mojemu dziedzictwu kulturalnemu � wyja�nia ostro�nie � chocia� sama sytuacja nie jest mi do ko�ca nieznana. � Przelotny u�miech grozi rozlaniem si� po jego kamiennej twarzy. � Ale obsada wyda�a mi si� odrobin� bulwersuj�ca.
��Nie jestem �adn� Ma�gorzat� de Valois, ale ta nieobsadzona rola� powiedzmy po prostu, �e kostium pasuje. � Amber odchyla si� w fotelu. � Wiesz, Ma�gorzata mia�a interesuj�ce �ycie � rzuca z namys�em.
��Masz na my�li: zepsute i rozpasane? � ripostuje s�siad.
��Sadeq. � Zamyka oczy. � Nie spierajmy si� teraz o bezwzgl�dne miary moralno�ci, okej? Mamy do zrobienia wej�cie na orbit�, potem odnalezienie artefaktu i nawi�zanie dialogu, a ja ju� mam dosy�. Jestem wyczerpana.
��Ach� to przepraszam. � Pochyla g�ow�. � Czy to wina tego m�odzie�ca? Czy jako� ci uchybi�?
��Niezupe�nie� � Amber si� waha.
Sadeq, kt�rego zaprosi�a na statek, �eby w razie, gdyby natrafili na jakich� bog�w, mie� na pok�adzie teologa, zaj�� si� jej duchowym samopoczuciem, jak czym� w rodzaju hobby. Czasem uwa�a to za lekko obra�liwe, niekiedy jej to pochlebia, ale zawsze jest surrealistyczne. Sadeq, korzystaj�c z kwantowych technik badawczych dost�pnych dla obywateli Imperium Pier�cienia, prze�cign�� swych koleg�w w liczbie publikacji i w bezprecedensowo m�odym wieku zosta� wybrany hojatolislamem: kiedy wr�c�, jego orygina� zapewne ju� b�dzie ajatollahem. Rozwa�nie post�puje wobec r�nic kulturowych, rozumuje z nieskaziteln� logik�, starannie unika zra�ania jej do siebie � i nieustannie stara si� kierowa� jej moralnym rozwojem.
��To prywatne nieporozumienie � o�wiadcza Amber. � Wola�abym o tym nie m�wi�, dop�ki sobie z tym sami nie poradzimy.
��Dobrze.
Wygl�da na nieusatysfakcjonowanego, ale nic w tym dziwnego. Sadeq wci�� ma na butach py� z ulicznego dzieci�stwa sp�dzonego w przemys�owym mie�cie Yazd. Ona czasami zastanawia si�, czy ich r�nice zda� nie odzwierciedlaj� w miniaturze przepa�ci mi�dzy pocz�tkiem XX i pocz�tkiem XXI wieku.
��Wr��my zatem do spraw bie��cych. Wiesz, gdzie jest ten router?
��Dowiem si� za par� minut. Albo godzin. � Amber podnosi g�os, jednocze�nie wyp�czkowuj�c par� duch�w poszukiwawczych: � Borys! Masz jaki� pomys�, gdzie lecie�?
Borys niezdarnie obraca si� ku niej. Ubra� si� dzi� w velociraptora, a one maj� problemy z manewrowaniem w ciasnych wn�trzach.
��Posu�cie si� troch�! � warczy niecierpliwie. Pokas�uje, co w g��bi jego �ylastego gard�a brzmi gro�nie. � Przeszukuj� pami�� �agla.
Odwrotna strona cienkiej jak ba�ka mydlana b�ony �agla jest pe�na male�kich nanokomputerk�w, rozmieszczonych par� mikron�w jeden od drugiego. Wyposa�one w receptory �wiat�a, dzia�aj�ce jak automaty kom�rkowe, tworz� gigantyczny detektor ze skanowaniem fazowym, co� w rodzaju siatk�wki o ponad stumetrowej �rednicy. Borys zasila je wzorcami opisuj�cymi wszystko, co r�ni si� od niezmiennego gwiazdobrazu. Niebawem ich pami�� zostanie skondensowana i wr�ci jako wizja poruszaj�cego si� mroku � zimnych, martwych akolit�w nieudanego s�o�ca.
��Ale gdzie on powinien by�? � pyta Sadeq. � Wiesz w og�le, czego szukamy?
��Tak. Powinni�my znale�� go bez problemu. B�dzie wygl�da� jako� tak.
Amber celuje palcem wskazuj�cym w rz�d szklanych okien przed mostkiem. Jej sygnet rozb�yska rubinowo, za szybami, zamiast morskiego krajobrazu pojawia si� co� nieopisanie dziwacznego. Nad powierzchni� z�owrogiej planety wisz� w przestrzeni grona per�owych korali tworz�cych spiralne sznury, dyski i barwne sploty przenikaj�ce przez siebie nawzajem.
��Co� jakby rze�ba Williama Lathama wykonana z materii osobliwej, nie?
��Bardzo abstrakcyjne � odpowiada Sadeq.
��To �yje � dodaje Amber. � A kiedy odpowiednio si� zbli�y, b�dzie chcia�o nas zje��.
��Co? � Sadeq prostuje si�, zdumiony.
��Jak to? Nikt ci nie powiedzia�? � pyta Amber. � My�la�am, �e u�wiadomili�my wszystkich. � Rzuca mu l�ni�cy z�otem owoc granatu.
Sadeq go �apie. Owoc wiadomo�ci rozp�ywa mu si� w d�oni, siedzi teraz otoczony mgie�k� duch�w ch�on�cych w jego imieniu te informacje.
��Kurcz� � dodaje �agodnie Amber.
Sadeq zamiera. Na jego sk�rze i ciemnym garniturze pojawiaj� si� piktogramy, jakby poprzerastane bluszczem krusz�ce si� kamienie; sygnalizuj�, �e jest zaj�ty w innym, prywatnym �wiecie.
��Chrrr! Szefowo, co� znalaz�em! � wo�a Borys, �lini�c si� na pod�og� mostka.
Amber unosi wzrok. Prosz�, niech to b�dzie router, my�li.
��Daj to na g��wny ekran.
��Jeste� pewna, �e to bezpieczne? � pyta nerwowo Su Ang.
��Nic nie jest bezpieczne � wypala Borys, stukaj�c w pok�ad pot�nymi pazurami. � Prosz�. Sp�jrzcie na to.
Widok za oknem zmienia si� w perspektyw� pylistego, niebieskawego horyzontu: wodorowe wiry ocieraj� si� o pierzaste chmury bia�ych kryszta��w metanu, wypchni�te ponad punkt zamarzania tlenu przez rezydualny ruch obrotowy Hyundaia+4904/-56. Obraz jest bardzo silnie wzmocniony � nieuzbrojone ludzkie oko widzia�oby tylko czer�. Zza kraw�dzi gigantycznej planety wynurza si� ma�a blada tarcza: Callidice, najwi�kszy z ksi�yc�w br�zowego kar�a � albo jego druga od �rodka planeta, niewiele wi�ksza od Merkurego ja�owa ska�a. Ekran pokazuje zbli�enie na ten ksi�yc, p�dz�c nad powierzchni� podziurawion� kraterami i przypr�szon� wydzielinami lodowych wulkan�w. W ko�cu, tu� nad odleg�ym horyzontem pojawia si� co� migoc�cego, turkusowego, wiruj�cego na lodowato czarnym tle.
��To jest to � szepcze Amber, czuj�c, jak jej �o��dek zmienia si� w galaret�, gdy wok� rozwiewaj� si� jak nocne zjawy wszystkie straszne przypuszczenia i domys�y. � To jest to! � Uradowana, wstaje, chc�c podzieli� si� t� chwil� ze wszystkimi drogimi jej osobami. � Sadeq, obud� si�! Niech kto� zawo�a tego cholernego kota! I gdzie Pierre? Te� musi to zobaczy�!
Poza zamkiem kr�luje noc i hulanki. Pijane t�umy awanturuj� si� w wigili� �w. Bart�omieja, nocy pogromu hugenot�w. Nad g�owami strzelaj� fajerwerki, a otwarte okna wpuszczaj� ciep�y powiew nios�cy wo� gotowanego mi�sa, dymu z palonego drewna i otwartych rynsztok�w. Tymczasem kochanek skrada si� w p�mroku po kr�tych kamiennych schodach, zmierzaj�c na um�wione spotkanie. Wypi� to i owo, na jego najlepszej lnianej koszuli widniej� plamy z potu i jedzenia. Zatrzymuje si� przy trzecim oknie, by odetchn�� �wie�ym powietrzem i przesun�� d�o�mi po grzywie d�ugich, rozczochranych i t�ustych w�os�w. Po co ja to robi�? � zastanawia si�. Takie rozr�by to zupe�nie nie w jego stylu�
Pnie si� dalej po schodach. Na g�rze staje przed d�bowymi drzwiami wychodz�cymi na przedsionek o�wietlony wisz�c� na haku latarni�. Odwa�a si� wej�� do pokoju go�cinnego, wy�o�onego poczernia�ym ze staro�ci d�bem. Przej�cie przez pr�g powoduje w��czenie um�wionego skrzy�owania dozna�. Jego stopami nie kieruje teraz w�asna wola, lecz co� ca�kiem innego: w piersi czuje obce dr�enie; rozchodz�ce si� tam ciep�o, wyczekiwanie, rozlu�nienie ka�� mu wykrzykn��:
��Gdzie jeste�?!
��Tutaj.
Widzi j�, czeka na niego w przej�ciu. Jest roznegli�owana, zosta�y jej tylko liczne warstwy halek i p�aski gorset, w kt�rym jej piersi wypi�trzaj� si� niczym imponuj�ce kopu�y. Obcis�e r�kawy s� na wp� rozpi�te, w�osy rozpuszczone. Ca�y tonie w jej przepi�knych oczach, ch�onie widok �ci�ni�tych gorsetem prostych jak struna plec�w, smakuje jej usta. W jego rzeczywisto�ci jest magnesem, niesamowicie poci�gaj�cym i tak napr�onym, �e zaraz p�knie.
��Kr�ci ci� to? � pyta.
��Pewnie.
Zbli�aj�c si� do niej, czuje si� spi�ty, bez tchu, w kleszczach niemo�liwo�ci i po��dania.
Eksperymentowali ju� z rolami p�ciowymi, testuj�c dla zabawy ekstremalny dymorfizm p�ciowy tej epoki, ale pierwszy raz robi� to w ten spos�b. Ona otwiera usta, on j� ca�uje, czuje wciskaj�cy si� mi�dzy wargi jej ciep�y j�zyk; mocno obejmuje j� w talii.
Napiera na niego, czuj�c jego erekcj�.
��Wi�c to tak jest u ciebie � m�wi, zdziwiona.
Drzwi do jej komnaty s� uchylone, lecz Amber ju� nie potrafi si� powstrzymywa� i czeka�: przyp�yw nowych wra�e� � przekierowanych przez model fizjologiczny do jego proprioceptywnego sensorium � w�ada teraz nimi niepodzielnie. Ociera si� o niego biodrami, g��biej wciska w jego obj�cia, cichutko gard�owo poj�kuj�c, czuje obrzmienie j�der, twardo�� penisa. On prawie mdleje od jej intensywnych odczu�, jakby si� rozpuszcza�, czuj�c napieraj�c�, rozdygotan� twardo��, jakby zamienia� si� w wod� i odp�ywa�. Jakim� sposobem udaje mu si� zamkn�� w ramionach jej tali� � �ci�ni�t�, bez tchu � po czym popycha j� ku sypialni. Gdy rzuca j� na p�kaj�cy w szwach materac, Amber j�czy:
��Zr�b mi to! Ju�!
Nie wiadomo kiedy l�duje na niej, nogawice pl�cz� si� wok� kostek, jej sp�dnice s� podwini�te do talii; ca�uje go, przywieraj�c do� biodrami i szepcz�c niecierpliwe nic nieznacz�ce s�owa. Potem ma ju� serce w jej ustach, uczucie, jakby �wiat wdziera� si� w jego intymne cz�ci cia�a, co jest tak niespodziewane, �e a� traci od tego dech. Jego penis jest gor�cy, twardy jak ska�a i chce go jej wepchn�� tak bardzo� a jednocze�nie czuje w nim przera�aj�cego i niespodziewanego intruza. Przywieraj�c do niej, czuje dotyk w�asnego j�zyka na jej sutkach, jak b�yskawice, jest obna�ony, przestraszony i pe�en ekstazy, gdy jej intymne cz�ci przyjmuj� w siebie jego cz�onka. Zaczynaj�c rozp�ywa� si� we wszech�wiecie, w dyskretnym azylu w�asnej g�owy krzyczy: �Nie wiedzia�em, �e to tak jest�!�.
Po wszystkim Amber odwraca si� do niego z leniwym u�miechem i pyta:
��I jak by�o? � Oczywi�cie zak�adaj�c, �e skoro podoba�o si� jej, jemu te� musia�o.
On natomiast pami�ta tylko uczucie wpychaj�cego si� we� wszech�wiata i �e to by�o bardzo przyjemne. I s�yszy wrzaski ojca: �Co ty, peda� jaki� jeste�, czy co?!� � i czuje si� brudny.
Witamy w ostatniej megasekundzie przed nieci�g�o�ci�.
Uk�ad S�oneczny my�li ju� w�ciekle, maj�c 1033 MIPS-�w � idee k��bi� si� i wiruj� w machinie r�wnowa�nej bilionowi nieulepszanych ludzkich m�zg�w. Pier�cienie Saturna �arz� si� odpadowym ciep�em. Ostatni wierni �wi�tych Dni Ostatnich koreluj� przestrze� fazow� swojego genomu z danymi o swoim pochodzeniu, pr�buj�c w ten spos�b wskrzesi� przodk�w. Na r�wnikowej orbicie Ziemi wykwit�y kosmiczne holowniki, jak wdzi�czne paprotkowate li�cie rosiczek, wci�gaj�ce na orbit� �adunek i pasa�er�w. Na powierzchni Merkurego roi si� od krabopodobnych robocik�w, wydzielaj�cych czarn� ma� przetwornik�w fotoelektrycznych i srebrne nitki transporter�w masy. T� wewn�trzn� planet�, stopniowo kurcz�c� si� pod atakiem olbrzymiej ilo�ci energii s�onecznej i upartych robot�w g�rniczych, spowija �wiec�ca chmura przemys�owych nanom�w.
Pierwotne wcielenia Amber i jej dworu unosz� si� na wysokiej orbicie oko�ojowiszowej, kontroluj�c olbrzymi o�rodek handlu g�upi� materi�, szybko po�eraj�cy dost�pn� mas� wewn�trznego uk�adu Jowisza. Odbywa si� tu o�ywiony handel mas� reakcyjn�, przychodz� dostawy dwufazowych struktur diamentowo-pr�niowych, kt�re s� tu montowane i wysy�ane w ni�sze rejony Uk�adu S�onecznego. Daleko w dole gigantyczna �arz�ca si� �semka � pi��setkilometrowa p�tla nadprzewodz�cego kabla � muska skraj sk��bionych jowiszowych chmur, ci�gn�c za sob� przez magnetosfer� p�omienne smugi. Zamienia orbitalny moment p�du w pr�d elektryczny, wysy�aj�c go ku Hyundaiowi+4904/-56 macierz� fasetkowych laser�w jak musze oko. Dop�ki oryginalnej Amber i jej cielesnemu zespo�owi udaje si� utrzyma� go w ruchu,
W ja�owych oceanach Tytana powstaje dziwaczna nowa biologia, oparta na z�o�onej, adaptuj�cej si� materii. W lodowatych otch�aniach poza orbit� Plutona przech�odzone bozonowe gazy zestalaj� si� w niesamowite, oniryczne konstrukcje, gotowe do wys�ania do wewn�trz uk�adu, do jego szybko my�l�cego rdzenia.
W gor�cych g��binach nadal mieszkaj� ludzie, cho� coraz trudniej jest ich rozpozna�. Do XXI wieku ich �ycie by�o nieprzyjemne, brutalne i kr�tkie. Chroniczne niedo�ywienie, brak wykszta�cenia i endemiczne choroby wykszta�ci�y kulawe umys�y i niepe�nosprawne cia�a. Teraz wi�kszo�� nich dzia�a wielozadaniowo: bia�kowe m�zgi stanowi� rdze� rozproszonej jak chmura osobowo�ci, w wi�kszej cz�ci zwirtualizowanej na pi�trowych warstwach strukturalizowanych rzeczywisto�ci, daleko od ich fizycznych cia�. Wojny i rewolucje, czy raczej ich dzisiejsi pobratymcy, przetaczaj� si� przez �wiat w miar� jak kolejne sta�e przeistaczaj� si� w zmienne; dla niekt�rych ludzi �mier� g�upoty jest jeszcze trudniejsza do przyj�cia ni� koniec �miertelno�ci. Niekt�rzy zamra�aj� si� w szkle, �eby czeka� na niepewn� postludzk� przysz�o��. Inni modyfikuj� samo sedno swojej to�samo�ci, by lepiej radzi� sobie ze zmienionymi wymaganiami wsp�czesno�ci. W�r�d nich mamy i takich, kt�rych nie uzna�by za cz�owieka nikt z poprzedniego wieku � krzy��wki ludzko-korporacyjne, rodziny zombiak�w odhumanizowanych przez w�asn� optymalizacj�, software�owe diab�y i anio�y, przebiegle inteligentne instrumenty finansowe. Nawet ich fantazje ulegaj� teraz autodekonstrukcji.
Do
��Borys, przywitaj si� z meduz�.
Borys, w ludzkim przebraniu, gapi si� na Pierre�a i �ciska obur�cz dzbanek. Jego zawarto�� leniwie kr�ci mackami: jedna prawie wynurza si� z roztworu, wypychaj�c z niego nadzian� na szpikulec wisienk� koktajlow�.
��Nie pozbierasz si� za to � grozi Borys. Zadymione powietrze wok� jego g�owy zawirowuje demonicznymi wizjami zemsty.
Su Ang wpatruje si� uwa�nie w Pierre�a, kt�ry z kolei obserwuje Borysa, unosz�cego dzbanek do ust i pij�cego. Male�kie meduzy � drobne, bladoniebieskie, o graniastym dzwonie i czterech gronach macek na ka�dym jego rogu � s� �atwe do prze�kni�cia. Borys krzywi si�, gdy w ustach szalej� nematocysty, ale za chwil� czy dwie kostkomeduza jest ju� w prze�yku, a jego model biochemiczny tymczasem ogranicza szkody wyrz�dzone parzyde�kami w jamie ustnej.
��Rany � m�wi, bior�c kolejny �yk margarity z osy morskiej. � Ciele�niaki, nie r�bcie tego w domu.
��A ja? � Pierre wyci�ga r�k�. � Mog�?
��Wymy�l sobie sam jak�� trucizn� � szydzi Borys, ale wypuszcza z r�k dzbanek, podaj�c go Pierre�owi, kt�ry unosi go do ust i pije.
Koktajl z kostkomeduz kojarzy mu si� z upalnym latem w Hongkongu. Pieczenie na j�zyku jest bolesne, ale szybko ust�puje uczuciu gor�ca, gdy alkohol wlewa si� w drobne ranki � ten �wiat tylko na tyle pozwala �mierciono�nej meduzie.
��Niez�e � m�wi Pierre, �cieraj�c z brody zab��kany splot macki. Podsuwa dzbanek Su Ang. � O co chodzi z tym cz�owiekiem-plecionk�? � Wskazuje kciukiem za plecy, ku stolikowi wci�ni�temu w r�g naprzeciwko obitego miedzi� baru.
��A co nas to obchodzi? � pyta Borys. � Taka dekoracja, nie?
Bar to trzystuletnia brunatna kawiarnia, w kt�rej karta piw ma szesna�cie stron, a br�zowe drewniane boazerie znacz� plamy ze st�ch�ego piwa. W powietrzu jest a� g�sto od zapachu tytoniu, dro�d�y piwnych i spreju melatoninowego � i nic z tych rzeczy naprawd� nie istnieje. Amber wykopa�a go ze zbiorowych wspomnie� Franklinowego borga, na podstawie chaotycznych e-maili od ojca opisuj�cych jej cielesne korzenie � orygina�, o ile jeszcze istnieje, znajduje si� w Amsterdamie.
��Mnie obchodzi kto to jest � rzuca Pierre.
��Daruj sobie � m�wi cicho Ang. � To pewnie prawnik z ekranem chroni�cym prywatno��.
Pierre zerka przez rami�.
��Powa�nie?
Ang przytrzymuje jego przegub.
��Powa�nie. W og�le nie zwracaj na niego uwagi. Do czasu procesu nie musisz.
Cz�owiek-plecionka siedzi niepewnie w rogu. Przypomina uwit� z suchego sitowia i przyozdobion� czerwon� chustk� sylwetk�. W miejscu, gdzie powinien mie� praw� d�o�, pl�tanin� powi�zanych ko�c�wek wype�nia kufel z doppelbockiem. Od czasu do czas unosi go do ust, jakby chcia� pi�. Piwo znika w przestrzeni osobliwej jego wn�trza.
��Chuj z procesem � rzuca kr�tko Pierre. � I z Amber te�, za to, �e mianowa�a mnie swoim publicznym obro�c��
��A od kiedy to z pozwami przychodzi w komplecie niewidzialny go��? � pyta Donna-dziennikarka, wkopiowuj�c si� do baru wraz z przerywanymi historycznymi �ladami, sugeruj�cymi, �e dopiero co wraca z archiwum.
��Od� � Pierre mruga. � Cholera. � Razem z Donn� wesz�a tu Aineko; a mo�e by�a tu ca�y czas, zwini�ta jak bochenek chleba na stoliku przed cz�owiekiem-plecionk�. � Psujesz ci�g�o�� � skar�y si�. � Ten �wiat jest zepsuty.
��To se go napraw � m�wi Borys. � Wszyscy inni jako� sobie radz�. � Pstryka palcami. � Kelner!
��Przepraszam. � Donna kr�ci g�ow�. � Ja nie chcia�am.
Ang jest, jak zawsze, bardziej zgodna.
��A jak si� czujesz? � pyta grzecznie. � Mo�e spr�bujesz tego przepysznego truj�cego koktajlu?
��Wszystko w porz�dku � m�wi Donna, masywnie zbudowana Niemka. Je�li wierzy� publicznemu awatarowi, jest solidnie umi�nion� blondynk�, otoczon� mgie�k� mikrokamer. W jej rozproszonym umy�le stanowi� r�ne punkty widzenia, niestrudzenie ��cz�c i montuj�c poszczeg�lne uj�cia w nieko�cz�cy si� dziennik podr�y. Jest wsp�pracowniczk� konsorcjum medialnego CIA i �ci�gn�a si� na statek w tym samym pakiecie, co pozew.
��
��Teraz te� nagrywasz? � pyta Borys.
Donna kr�ci nosem.
��Ja nie nagrywam� � Przelotny u�miech. � Jestem tu tylko skanerem. Pi�� godzin od przybycia. Potem mo�e przestan�.
Pierre zerka przez st� na d�onie Su Ang; knykcie ma bia�e i napi�te.
��Staram si� w miar� mo�liwo�ci niczego nie przegapi� � ci�gnie Donna, nie�wiadoma niepokoju Ang. � Jest mnie tu osiem i wszystkie nagrywamy.
��I to tyle? � pyta Ang, unosz�c brew.
��Tak, to tyle, tak� mam prac� po prostu! Nie m�wcie, �e wy nie lubicie tego, czym si� tu zajmujecie.
��Racja. � Pierre zn�w wbija wzrok w k�t, unikaj�c kontaktu z tym szczerym Pi�taszkiem p�ci �e�skiej. Przychodzi mu do g�owy, �e gdyby sceneria wok� wymaga�a upi�kszenia �piewem, Ang dar�aby si� na ca�e gard�o. � Amber m�wi�a ci, jakie tu obowi�zuje prawo do prywatno�ci?
��Tu jest jakie� prawo do prywatno�ci? � pyta Donna, nacelowuj�c na niego co najmniej trzy subiektywne duchy; wyra�nie �ywi mieszane uczucia, co do poruszonej przeze� kwestii.
��Kodeks poszanowania prywatno�ci � potwierdza Pierre. � Nie wolno nagrywa� w prywatnych pomieszczeniach, nie mo�na nagrywa� w publicznych, je�li kto� nie wyra�a zgody. �adnych izolowanych �rodowisk i �adnego wkr�cania.
Donna jest ura�ona.
��W �yciu bym czego� takiego nie zrobi�a! Zreszt�, zamkni�cie kogo� w przestrzeni wirtualnej, �eby rejestrowa� reakcje� w Pier�cieniu to przest�pstwo, nie?
��Twoja matka � rzuca szyderczo Borys, podsuwaj�c jej �wie�y dzbanek jadowitej meduzy z lodem.
��O ile wszyscy si� zgadzamy � przerywa Ang, szukaj�c zgody. � Przecie� nied�ugo wszystko si� rozstrzygnie, prawda?
��Poza procesem � mruczy Pierre, zn�w patrz�c w r�g.
��Nie widz� problemu � m�wi Donna � to sprawa mi�dzy Amber i jej przeciwnikami po drugiej stronie ��cza!
��To jest jednak problem � wtr�ca nonszalancko Borys. � Ile s� warte twoje opcje?
��Moje� � Donna kr�ci g�ow�. � Nie s� jeszcze zbywalne.
��Mo�liwe. � Borys ma powa�n� min�. � Ale i tak, kiedy wr�cimy, miara twojej wiarygodno�ci poleci w niebo. Zak�adaj�c, �e ludzie b�d� jeszcze u�ywa� rozproszonych rynk�w reputacji do oceny stabilno�ci swoich partner�w biznesowych.
Niezbywalne. Pierre obraca t� my�l w g�owie, nieco zaskoczony. S�dzi�, �e wszyscy na pok�adzie � mo�e poza tym adwokatem, Glashwieczem � s� pe�noprawnymi cz�onkami ekspedycji.
��Nie s� zbywalne � upiera si� Donna. � Ja mam niezale�ne notowania. � Przez chwil� na jej twarzy igra co� prawie jak u�miech, uroczo pow�ci�gliwa mina, niemaj�ca nic wsp�lnego z jej prostoduszn� powierzchowno�ci�. � Jak ta kotka.
��Kotka� � Pierre odwraca si� jak d�gni�ty.
W�a�nie: Aineko siedzi w milczeniu na stoliku przed cz�owiekiem-plecionk�, ale kto j� tam wie, co si� dzieje w tej futrzastej g�owie? Musz� powiedzie� o tym Amber, u�wiadamia sobie z niech�ci�. Powinienem powiedzie� o tym Amber�
��Ale twoja reputacja nie ucierpi od pobytu na naszym statku, co? � pyta g�o�no.
��Nic mi si� nie stanie � o�wiadcza Donna. Podchodzi kelner. � Dla mnie butelk� schneider weisse � zamawia. A potem zwraca si� do Pierre�a: � Wierzysz w osobliwo��?
��Masz na my�li, czy wyznaj� osobliwo��? � pyta Pierre, u�miechaj�c si� sztywno.
��Ale� sk�d, sk�d! � Donna macha r�k�, u�miecha si� szeroko, kiwa do Su Ang. � Nie o to mi chodzi�o! Uwa�ajcie: chcia�am zapyta�, czy wierzycie w ide� osobliwo�ci, a skoro tak, to gdzie ona jest?
��Robisz ze mn� wywiad? � pyta Ang.
��No, nie mog� przecie� zaci�gn�� was do symulacji i potraktowa� jak�� imitacj� rzeczywisto�ci, prawda? � Donna rozpiera si� na sto�ku, gdy barman stawia przed ni� ceramiczny kufel.
��A. No tak. � Ang zerka ostrzegawczo na Pierre�a i wysy�a w jego pole widzenia bardzo dyskretn� wiadomo��: �Nie pogrywaj z ni�, to powa�na sprawa�.
Borys patrzy na Ang z min� wyra�aj�c� beznadziejne pragnienie. Pierre pr�buje wszystko zignorowa� i potraktowa� pytanie powa�nie.
��Osobliwo�� to co� jak to starodawne wniebowzi�cie u ameryka�skich chrze�cijan, tak? � m�wi. � Kiedy wszyscy polecimy do nieba, zostawiaj�c cia�a na dole. � Prycha, si�ga w powietrze i bez powodu narusza przyczynowo��, wyczarowuj�c znik�d dzban zimnej sangrii. � Wniebowzi�cie jajog�owych. Wypij� za to.
��Ale kiedy to si� sta�o? � pyta Donna. � Moja publiczno�� b�dzie chcia�a zna� twoje zdanie.
��Cztery lata temu, kiedy stworzyli�my instancj� tego statku � odpowiada natychmiast Pierre.
��W latach nastych � m�wi Ang. � Kiedy ojciec Amber wyzwoli� przetransferowane langusty.
��To si� jeszcze nie sta�o � wtr�ca Borys. � Osobliwo�� jest wtedy, gdy w pewnym momencie szybko�� zmian jest niesko�czona. Odt�d przysz�o�� nie daje si� przewidywa� istotom sprzed osobliwo�ci, tak? Czyli to si� jeszcze nie sta�o.
��Wprost przeciwnie. To sta�o si� sz�stego czerwca tysi�c dziewi��set sze��dziesi�tego dziewi�tego roku, o jedenastej czasu atlantyckiego. Wtedy w�a�nie przes�ano mi�dzy procesorami Arpanetu pierwsze steruj�ce pakiety sieciowe � to by�o pierwsze po��czenie internetowe. To w�a�nie jest osobliwo��. Odt�d wszyscy �yli�my w �wiecie, kt�ry by� nie do przewidzenia na podstawie poprzednich zdarze�.
��Bzdury � kontruje Borys. � Osobliwo�� to religijne pierdo�y. Chrze�cija�ski mistycyzm, wniebowzi�cie, przemalowane i wykorzystane na nowo przez jajog�owych-ateist�w.
��Niezupe�nie. � Su Ang patrzy na� obra�ona. � Na przyk�ad my tutaj, sze��dziesi�t par� ludzkich umys��w. Zostali�my wymigrowani � za �ycia � z naszych w�asnych g��w za pomoc� niesamowitego po��czenia nanotechnologii i elektronowego rezonansu paramagnetycznego, tak �e teraz chodzimy jako program na systemie operacyjnym, wirtualizuj�cym wiele modeli fizycznych naraz i symuluj�cym rzeczywisto�� � wszystko po to, �eby�my nie ze�wirowali od deprywacji sensorycznej! I ca�a ta machina, wielko�ci paznokcia, siedzi w statku kosmicznym wielko�ci walkmana babuni, orbituje wok� jakiego� br�zowego kar�a, nieco ponad trzy lata �wietlne od domu, planuje wpi�� si� do routera sieciowego zbudowanego przez przedwieczn� obc� inteligencj�, a ty mi m�wisz, �e ta fundamentalna zmiana w kondycji ludzkiej to bzdura?
��Yhm. � Borys wygl�da na zak�opotanego. � Nie o to mi chodzi�o. Bzdur� jest sama osobliwo��, a nie transfery albo�
��Taa, jasne. � Ang u�miecha si� zwyci�sko do Borysa. Ten po chwili wi�dnie.
Donna szczerzy si� entuzjastycznie.
��Fascynuj�ce! � zachwyca si�. � A powiedzcie mi, co to za langusty i czemu s� takie wa�ne?
��To przyjaciele Amber � wyja�nia Ang. � Wiele lat temu jej ojciec zrobi� z nimi interes. To by�y pierwsze transfery, wiesz? Tkanka nerwowa langusty zhybrydyzowana z heurystycznym API i jak�� przypadkow� zbitk� wnioskuj�cych w ty� system�w ekspertowych. Wydosta�y si� z laboratorium do sieci, a Manfred zorganizowa� uk�ad daj�cy im wolno��, w zamian za pomoc w zarz�dzaniu orbitaln� fabryk� Franklina. To by�o dawno, zanim ludzie doszli, jak powinna wygl�da� autofabrykacja. W ka�dym razie, langusty upar�y si� � umie�ci�y taki warunek w umowie � �eby Bob Franklin zap�aci� za wys�anie ich przez siatk� nas�uchow� g��bokiego kosmosu w przestrze� mi�dzygwiezdn�. Chcia�y emigrowa�, a patrz�c, co si� teraz dzieje z Uk�adem S�onecznym, czy mo�emy mie� do nich pretensje?
Pierre poci�ga spory �yk sangrii.
��Kot � m�wi.
��Kot� � G�owa Donny obraca si�, ale Aineko zn�w znikn�a, wycinaj�c si� wstecz z historii zdarze� w tej przestrzeni publicznej. � Co kot?
��To kot rodzinny � wyja�nia Ang. Wyci�ga r�k� po dzban Borysa z sokiem z meduz, ale robi�c to, marszczy brew. � Aineko wtedy jeszcze nie by�a �wiadoma, ale p�niej� gdy SETI@home wreszcie odebra�a t� wiadomo��, eee� ile� lat temu, Aineko przypomnia�a sobie o langustach. I z�ama�a ten szyfr na wylot, gdy wszystkie zespo�y CETI my�la�y jeszcze kategoriami neumannowskich architektur i programowania zorientowanego poj�ciowo. Komunikat za� by� sieci� semantyczn�, zaprojektowan� tak, �eby �atwo zintegrowa� si� z wys�anymi wiele lat wcze�niej langustami i zapewni� wysokopoziomowy interfejs do sieci komunikacyjnej, kt�r� zaraz odwiedzimy. � �ciska opuszki palc�w Borysa. � SETI@home zarejestrowa�a te wsp�rz�dne � st�d przysz�a transmisja, chocia� publicznie m�wi�o si�, �e jej �r�d�o jest o wiele dalej, nie chcieli ryzykowa� paniki, gdyby ludzie dowiedzieli si�, �e obcy siedz� nam pod samymi drzwiami. Tak czy owak, kiedy Amber wyrobi�a sobie pozycj�, postanowi�a w to miejsce zajrze�. I st�d wyprawa. Aineko stworzy�a wirtualn� langust� i przepyta�a pakiet od obcej cywilizacji, st�d wiemy jak otworzy� kana� komunikacyjny.
��Aha, teraz co� rozumiem � m�wi Donna. � Ale ten proces� � Zerka na pustego cz�owieka-plecionk� w rogu.
��No, to jest pewien problem � potwierdza dyplomatycznie Ang.
��Nie � wtr�ca Pierre. � To ja mam problem. Wszystko przez Amber.
��Hm? � Donna wpatruje si� w niego. � Przez kr�low�? Czemu?
��Bo to ona postanowi�a, �e okresem raportowym dla firm w jej domenie b�dzie miesi�c ksi�ycowy i �e �rodkiem rozwi�zywania korporacyjnych konflikt�w b�dzie pojedynek � burczy Pierre. � No i por�czenie osoby godnej zaufania, ale w tym przypadku nie da rady, bo w promieniu trzech lat �wietlnych nie ma �adnego uznanego serwera reputacji. Pojedynek w procesie cywilnym, w tych czasach! I do tego wyznaczy�a mnie na obro�c�.
W najbardziej tradycyjny ze sposob�w, wspomina z ciep�ym drgnieniem nostalgii. Ju� przed tym katastrofalnym eksperymentem jego cia�o i dusza nale�a�y do niej. Nie jest pewien, czy tak jest nadal, ale�
��Musz� zaj�� si� tym pozwem, oprotestowa� go w jej imieniu � dodaje.
Ogl�da si� przez rami�. Plecionka siedzi spokojnie, wlewaj�c piwo do niewidzialnego gard�a jak zm�czony robotnik rolny.
��Rozstrzygni�cie przez pojedynek � t�umaczy Su Ang skonfundowanemu rojowi duch�w Donny, kr���cemu niepewnie wok� nowego poj�cia. � Nie fizyczny pojedynek, ale walka umiej�tno�ci. Wtedy wydawa�o si�, �e to �wietny pomys�, �eby pieniacze przestali zasypywa� Imperium Pier�cienia bzdurnymi pozwami, ale prawnicy Kr�lowej Matki s� bardzo uparci. Zapewne dlatego, �e przez lata zrobi�o si� z tego co� w rodzaju pojedynku gwiazd. Pamela pewnie ma to ju� gdzie�, ale ten z dupy wyj�ty prawnik traktuje to jak osobist� krucjat�. Kiedy muzyczna Mafija dobra�a si� do niego, na pewno nie by�o mu mi�o. Ale jest co� jeszcze: kiedy wygra, do niego nale�y wszystko. Wszystko-wszystko.
Kolejne dziesi�� milion�w kilometr�w i Hyundai+4904/-56 ju� majaczy za spadochroniastym �wietlnym �aglem
Lecz wok� tej pot�nej wodorowej kuli kr��� nie tylko planety. Oko z detekcj� fazow� konstrukcji Borysa dostrzeg�o tam co� metalicznego i gor�cego, orbituj�cego tu� nad wierzcho�kami chmur, na wysoko�ci zaledwie dwudziestu tysi�cy kilometr�w. Cokolwiek to jest, obraca si� zupe�nie nie w p�aszczy�nie ekliptyki nakre�lanej przez lodowe ksi�yce i w przeciwnym kierunku. Jeszcze dalej, odbita iskierka szmaragdowego promienia lasera dopatruje si� na tle gwiazdobrazu jaskrawego klejnocika: to cel podr�y, router.
��Mamy go � m�wi Borys. Jego cia�o dyskretnie wraca do cz�owiecze�stwa, przekonuj�c wstecznie kieszonkowy wszech�wiat mostka, �e ca�y czas by� tu obecny w cz�ekokszta�tnej formie. Amber zerka w bok. Sadeqa wci�� spowija bluszcz, jego sk�ra ma faktur� zerodowanego wapienia. � Najkr�tsza �cie�ka podej�cia to sze��dziesi�t trzy sekundy �wietlne, za osiemset tysi�cy sekund. Manewruj�c, mo�emy zbli�y� si� bardziej, ale wej�cie na stabiln� orbit� troch� potrwa.
Amber kiwa z namys�em g�ow�, rozsy�aj�c swoje kopie do pracy nad mechanik�. Wielki �agiel �wietlny jest niewygodny, ale potrafi skorzysta� z dw�ch �r�de� energii: pierwotnego promienia, id�cego z Jowisza, oraz jego odbicia od g��wnego �agla, pozostawionego sporo w tyle. Kusi, �eby korzystaj�c z niego, nieustannie przy�piesza�, wjecha� w uk�ad na pe�nym ci�gu i po prostu wyl�dowa� pod kosmicznymi drzwiami routera. Ale ryzyko przerwania promienia jest zbyt du�e. Takie przerwy, trwaj�ce sekundy do minut, zdarzy�y si� sze�� razy w ci�gu podr�y. Nie jest pewna, co je powoduje (Pierre ma jak�� teori� o przes�aniaj�cych promie� obiektach ob�oku Oorta, ona za� my�li, �e bardziej prawdopodobne s� przerwy w dop�ywie energii na Pier�cieniu), ale konsekwencje utraty nap�du podczas manewrowania g��boko w quasi-oko�ogwiezdnej studni grawitacyjnej s� o wiele powa�niejsze ni� chwilowy brak ci�gu podczas swobodnego lotu w przestrzeni.
��Nie ryzykujmy � m�wi. � Wejdziemy na normaln� orbit� i zaczniemy r�wno kr��y�. Mamy tu do�� studni grawitacyjnych, �eby pobawi� si� we flippera. Wola�abym nie wchodzi� na balistyczn� trajektori�, kt�ra grozi hamowaniem przez zderzenie, je�li stracimy nap�d i nie z�apiemy niczego w �agiel.
��Bardzo rozwa�nie � zgadza si� Borys. � Marta, zajmij si� tym. � Nieowadzie brz�czenie wskazuje, �e heteromorficzna sterniczka ju� to robi. � Za oko�o dw�ch milion�w sekund b�dziemy mogli przyjrze� si� z bliska, ale jak chcesz, mog� go pingn�� teraz?
��Nie potrzeba ju� analizowa� protoko�u � rzuca nonszalancko Amber. � Gdzie� a, tu jeste�. � Wyci�ga r�k� i podnosi z pod�ogi Aineko, kt�ra wygina si� w �uk i li�e jej przedrami� j�zyczkiem jak papier �cierny. � A co ty my�lisz?
��Mo�e jeszcze zrobi� ci herbatki? � prycha kotka, skupiaj�c wzrok na artefakcie po�rodku g��wnego ekranu przed mostkiem.
��Nie, rozmowa wystarczy � m�wi Amber.
��No dobra. � Kotka ciemnieje, zacina si� w trakcie ruchu, wy�era lokaln� moc przetwarzania tak bardzo, �e a� zak��ca fizyk� modelu. � Czyli otwieram port.
Mija subiektywna minuta czy dwie.
��A gdzie Pierre? � mruczy Amber.
Niekt�re z technicznych odczyt�w, jakie ma w polu widzenia dzi�ki wysokim uprawnieniom, s� niepokoj�ce.
��A gdzie ten cholerny prawnik? � dodaje w ramach refleksji.
��Prawnika zostaw mnie.
Amber wzdryga si�, zerka w bok. Sadeq spogl�da na ni�. U�miecha si�, nie pokazuj�c z�b�w.
��Prawnicy nie komponuj� si� z dyplomacj� � wyja�nia.
��Hm.
Router przed nimi si� rozrasta. Sznury opalizuj�cych kul zwijaj� si� w dziwne sploty wok� ukrytego j�dra, rozszerzaj�c si� i wywracaj�c na lew� stron� jakby w skurczach, wywo�uj�cych w ca�ej konstrukcji fale rekomplikacji. Jeden sznur korali bruka czerwona iskierka lasera, nagle rozpala si� jaskrawo, �l�c dane z powrotem.
��Ach!
��Jest kontakt � mruczy kotka.
Palce Amber, zaci�ni�te na por�czach fotela, bielej�.
��Co on m�wi?
��Co oni m�wi� � poprawia Aineko. � To delegacja handlowa, ju� si� tu �ci�ga. Je�li chcesz, mog� da� im interfejs do naszych system�w przez t� sie� negocjacyjn�, kt�r� nam podes�ali.
��Zaraz! � Amber prawie wstaje z nag�ego zdenerwowania. � Nie dawaj im �adnego dost�pu! Pomy�l troch�! Wrzu� ich do sali tronowej, za par� godzin udzielimy im oficjalnej audiencji. � Waha si�. � Ta warstwa sieciowa, kt�r� podes�ali. Mo�esz j� nam udost�pni�, da� co�, co by t�umaczy�o na ich system gramatyczny?
Kotka si� rozgl�da, w irytacji t�ucze ogonem.
��Lepiej sami sobie za�adujcie t� sie�
��Nie ma mowy. Nikt na tym statku nie b�dzie puszcza� obcego kodu, dop�ki go dok�adnie nie przejrzymy � m�wi z naciskiem Amber. � A w og�le, to zapuszkowa� ich w Luwrze, jak najdok�adniej, i niech porozumiewaj� si� z nami przez nasz powolny interfejs lingwistyczny. Jasne?
��Jasne � odpowiada gderliwie kotka.
��Delegacja handlowa � my�li g�o�no Amber. � Jak podszed�by do nich tata?
W jednej sekundzie jest w barze, gaw�dz� z Su Ang, duchem Donny Dziennikarki i kopi� Borysa; w kolejnej gwa�townie przenosi si� w ca�kiem odmienn� przestrze�.
Rozgl�daj�c si� po mrocznej, wy�o�onej d�bem komnacie, zmusza si� do opanowania, cho� serce niemal kozio�kuje mu po klatce piersiowej. To jest bardzo dziwne, na tyle dziwne, �e oznacza albo powa�ny pad systemu, albo wej�cie w jego domen� z jakimi� przera�aj�co wysokimi uprawnieniami. Na pok�adzie takie ma tylko�
��Pierre?
Stoi za nim, a on odwraca si� gniewnie.
��Po co mnie tu zaci�gn�a�? Nie wiesz, �e to niekultu�
��Pierre.
Przerywa, patrzy na Amber. Nie potrafi si� na ni� w�cieka�, nie twarz� w twarz. Jest rozbrajaj�co �liczna, cho� nie na tyle g�upia, by trzepota� rz�sami. Jaka� g��boko ukryta cz�stka jego osobowo�ci w jej obecno�ci kurczy si� i czuje nieswojo.
��Co jest? � pyta obcesowo.
��Nie wiem czemu mnie unikasz. � Unosi nog�, by zrobi� krok ku niemu, potem rezygnuje i zagryza warg�.
Nie r�b mi tego! � my�li Pierre.
��Wiesz, �e to mnie rani? � pyta Amber.
��Tak. � Takie wyznanie jego te� rani. Nad uchem wydziera mu si� ojciec, jak wtedy, gdy przy�apa� go z Laurentem, starszym bratem; to wyb�r mi�dzy nim a Amber, kt�rego wcale nie chce dokonywa�. Wstyd. � Ja nie� bo mam z tym par� problem�w.
��Chodzi o t� ostatni� noc?
Pierre kiwa g�ow�. Teraz Amber naprawd� robi krok w prz�d.
��Je�li chcesz, mo�emy o tym porozmawia�. Co tylko chcesz � dodaje.
Pochyla si� ku niemu, Pierre czuje, jak jego op�r topnieje. Wyci�ga r�ce, tuli j�. Amber obejmuje go, k�adzie mu policzek na ramieniu, i to zupe�nie nie wydaje si� niew�a�ciwe. Jak co� tak dobrego w og�le mo�e by� z�e?
���le si� z tym czu�em � szepcze w jej w�osy. � Musia�em sobie wszystko przemy�le�.
��Oj, Pierre. � G�aszcze go po puszku na karku. � Trzeba by�o powiedzie�. Nie musimy tego tak robi�, je�li ci to nie odpowiada.
Strasznie trudno si� przyzna� do tego, �e wszystkie sposoby mu nie odpowiadaj�. Jak jej to powiedzie�? M�wi� w og�le?
��Nie porwa�a� mnie tutaj, �eby mi to powiedzie� � dyskretnie zmienia temat.
Amber puszcza go, cofa si�.
��Co jest? � pyta.
��Co� nie tak? � na p� pyta, na p� stwierdza Pierre. � Nawi�zali�my mo�e kontakt?
��Taaa. � Amber si� krzywi. � W Luwrze siedzi delegacja handlowa obcych. To jest ten problem.
��Delegacja handlowa obcych. � Obraca te s�owa w ustach, smakuj�c je. Po gor�cych i nami�tnych zdaniach, kt�re zd�awi� w sobie, wydaj� si� paradoksalne, ch�odne i powolne. To jego wina, �e zmieni� temat.
��Delegacja handlowa � powtarza Amber. � Powinnam by�a to przewidzie�. No wiesz, w ko�cu sami chcieli�my przej�� przez ten router, prawda?
Pierre wzdycha.
��My�leli�my, �e tak zrobimy. � Szybkie zerkni�cie we w�a�ciwo�ci �wiata, okazuje si�, �e ma tu pewne mo�liwo�ci: wywo�uje fotel, rozsiada si� w nim. � Na orbitach wok� wi�kszo�ci br�zowych kar��w w galaktyce mamy samopowielaj�ce si� rozga��ziacze komunikacyjne, routery, po��czone sieci� dwupunktowych tuneli czasoprzestrzennych. Tak by�o w tej broszurce? Tego si� spodziewali�my. Ograniczone pasmo przenoszenia, niespecjalnie przydatne dla dojrza�ej inteligencji, kt�ra ju� zamieni�a swobodn� mas� swojego macierzystego uk�adu w komputronium, ale wystarczaj�ce, �eby rozmawia� z s�siadami. Te rozmowy odbywaj� si� przez sie� z prze��czaniem pakiet�w, w czasie rzeczywistym, bez ograniczenia pr�dko�ci� �wiat�a, ale zwi�zan� wsp�lnym uk�adem odniesienia i op�nieniem pomi�dzy kolejnymi segmentami sieci.
��Z grubsza tak to wygl�da � zgadza si� Amber z wysoko�ci rze�bionego w rubinie tronu obok niego. � Tylko �e czeka na nas delegacja handlowa. A w�a�ciwie to ju� wchodzi na nasz pok�ad. I ja tego nie kupuj�. W ca�ym tym systemie co� mi �mierdzi.
Pierre marszczy czo�o.
��Masz racj�, to nie ma sensu � m�wi wreszcie. � W og�le.
Amber kiwa g�ow�.
��Mam ze sob� ducha taty. Wkurzy� si� tym wszystkim.
��Pos�uchaj starego. � Pierre ponuro wydyma usta. � Mieli�my przeskoczy� na drug� stron� lustra, ale kto� by� szybszy. Pytanie brzmi: dlaczego?
��Nie podoba mi si� to. � Amber wyci�ga r�k� w bok, Pierre chwyta jej d�o�. � No i jeszcze ten pozew. Trzeba b�dzie urz�dzi� proces, i to raczej wcze�niej ni� p�niej.
��Naprawd� wola�bym, �eby� nie wyznacza�a mnie swoim obro�c�. � Puszcza jej palce.
��Tss. � Scenografia zmienia si�, tron znika, teraz Amber siedzi na por�czy jego fotela, prawie na nim. � Wiesz, mia�am bardzo dobry pow�d.
��Pow�d?
��Ty masz prawo wyboru broni. A w�a�ciwie nawet pola walki. Nie chodzi o �walk� na miecze do ostatniej krwi�. � U�miecha si� szelmowsko. � Idea systemu prawnego, kt�ry opiera si� nie na arbitra�u, ale rozstrzygni�ciu w pojedynku jest taka: zdecydowa�, kto sprawniej s�u�y spo�ecze�stwu, a zatem zas�uguje na preferencyjne potraktowanie. Stosowanie do spor�w mi�dzy firmami tego samego modelu prawnego, kt�ry wykorzystujemy do dyskusji mi�dzy osobami fizycznymi, jest idiotyzmem, zw�aszcza teraz, gdy wi�kszo�� firm jest software�ow� abstrakcj� modelu biznesowego; w interesie spo�ecze�stwa pozostaje promowanie efektywnego obrotu handlowego, a nie pieniactwa. Znika korporacyjne pieprzenie w bambus i prze�ywaj� najtwardsi � dlatego w�a�nie mia�am zamiar skonstruowa� ten pojedynek jako konkurs na osi�gni�cie maksymalnej przewagi konkurencyjnej w wymianie handlowej z obcymi. Je�li to naprawd� handlowcy, to chyba my mamy im wi�cej do zaoferowania ni� jaki� cholerny prawnik z czelu�ci ziemskiego sto�ka �wiat�a.
Pierre mruga.
��Eee� � Mruga ponownie. � Chcesz, �ebym �ci�gn�� sobie jaki� program kinematyczny do szermierki i �na plasterki� go�cia?
��Sk�d ci to przysz�o do g�owy? Wiesz przecie�, jak dobrze ci� znam. � Zsuwa si� z por�czy fotela, l�duje mu na kolanach. Wierci si�, �eby spojrze� mu w oczy z paru centymetr�w. � Cholera, Pierre, ja wiem, �e nie jeste� jakim� macho-psychopat�!
��Ale adwokaci twojej matki�
Amber wzrusza ramionami.
��To prawnicy. Przyzwyczajeni opiera� si� na precedensach. Wystarczy zmieni� zasady funkcjonowania wszech�wiata i wszystko im si� pieprzy w g�owach. � Przywiera mu do piersi. � Urz�dzisz im rze�ni�. Stopa zysku leci w kosmos, krew na gie�dowym parkiecie. � Splata r�ce na jego l�d�wiach. � M�j ty bohaterze!
W Tuileriach jest pe�no zdezorientowanych langust.
Aineko nagi�a ten wirtualny �wiat, instaluj�c w starannie wypiel�gnowanym ogrodzie na zewn�trz symboliczn� szerok� bram� � wyobra�aj�c� Uroborosa p�tl� ze spatynowanego br�zu, stoj�c� jak niedorzeczny �uk obok �wirowej �cie�ki. Olbrzymie czarne langusty � ka�da wielko�ci kucyka � wychodz� z bladob��kitnego pola buforowego p�tli, faluj�c czu�kami. W realnym �wiecie nie mia�yby szans, tu jednak model fizyczny skorygowano, udzielaj�c im specjalnej dyspensy, pozwalaj�cej porusza� si� i oddycha�.
Amber prycha pogardliwie, wchodz�c do sali audiencyjnej skrzyd�a Sully.
��Tej kotce to nie mo�na wierzy� � szepcze.
��To by� tw�j pomys�, prawda? � pyta Su Ang, pr�buj�c schowa� si� za zombie-damami dworu, nios�cymi tren Amber. Po obu stronach stoj� szpalery �o�nierzy, zapewniaj�cych kr�lowej swobodne przej�cie.
���eby da� kotce swobod�? Tak. � Amber jest rozdra�niona. � Ale zaburza� ci�g�o�ci nie pozwala�am! Nie ma mowy!
��Ja od pocz�tku nie rozumia�am, po co to ca�e �redniowiecze � zauwa�a Ang. � Nawet w przesz�o�ci nie schowasz si� przed osobliwo�ci�.
Pierre, id�cy w nale�ytej odleg�o�ci za kr�low�, kr�ci g�ow� � on nie wszczyna�by z Amber sprzeczki na temat jej gustu w kwestii scenografii.
��Ale za to �adnie wygl�da � rzuca lakonicznie Amber. Staje przed tronem i czeka, a� damy dworu ustawi� si� wok�. Siada ostro�nie w�r�d obfitych sp�dnic, trzymaj�c si� prosto jak struna. Suknia to misterna rze�ba wykorzystuj�ca jej cia�o jako szkielet. � Robi wra�enie na prostakach, wygl�da przekonuj�co w w�sko sprofilowanych mediach. Daje takie prefabrykowane poczucie tradycji. Kojarzy si� z groz� i strachem, a m�j dw�r wymaga tego, �eby dzia�a�, sugeruje ludziom, �e maj� mi nie podskakiwa�. Przypomina nam, sk�d pochodzimy� i w niczym nie zdradza, dok�d pod��amy.
��Ale dla bandy obcych langust to �adna r�nica � zauwa�a Su Ang. � Brakuje im uk�adu odniesienia. � Przesuwa si�, staj�c za tronem.
Amber zerka na Pierre�a, kiwa na niego.
Pierre rozgl�da si�, wypatruj�c prawdziwych ludzi, nie pustych zombiakowych twarzy charakterystycznych[11], przydaj�cych scenografii biologicznej g��bi. Ta w czerwonej sukni, czy to czasem nie Donna Dziennikarka? I tam te�, z kr�tszymi w�osami, w m�skim stroju, ona wsz�dzie si� wepchnie. A to Borys, siedzi za biskupem.
��Ty jej powiedz � prosi go Ang.
��Nie mog� � przyznaje. � Pr�bujemy nawi�za� ��czno��, prawda? Ale nie chcemy za wiele zdradza� o sobie, o tym, jak my�limy. Taki historyczny sztafa� nie pozwoli im dowiedzie� si� o nas zbyt wiele: przestrze� fazowa kultur technicznych, kt�re mog�y potencjalnie wyewoluowa� z takich korzeni, jest zbyt obszerna, by �atwo j� przeanalizowa�. Dlatego b�dziemy gada� przez langu�cian� warstw� t�umacz�c� i nic nie zdradzimy. Staraj si� nie wypa�� z roli pi�tnastowiecznej ksi�nej Albi � to kwestia bezpiecze�stwa narodowego.
��Hmmm. � Ang marszczy brwi, gdy przepycha si� ku niej fagas w liberii, stawiaj�c jej za plecami sk�adane krzese�ko. Odwraca si� przodem do rozwini�tego od drzwi czerwonoz�otego dywanu, grzmi� tr�by, wrota si� otwieraj�, wpuszczaj�c delegacj� langust.
S� wielkie jak wilki, czarne, kolczaste i gro�ne. Monochromatyczne pancerze nie pasuj� do pstrokatego ludzkiego t�umu. Czu�ki maj� ogromne i ostre jak brzytwy. Pomimo to id� naprz�d niepewnie, kr�c�c na boki oczami na s�upkach. Ogony wlok� mozolnie po dywanie, ale ze staniem nie maj� problemu.
Pierwsza z langust staje w obliczu tronu i przechyla si�, �eby wycelowa� oko w Amber.
��Jestem niesp�jny � skar�y si�. � Nie ma p�ynnego tlenku wodoru, wy-gatunek inaczej reprezentowali w pierwszym kontakcie. Niesp�jno��, wyja�ni�?
��Witamy w ludzkim interfejsie do podr�owania w przestrzeni fizycznej,
Dezorientacja. Druga langusta staje d�ba i szcz�ka pot�nymi pancernymi czu�kami. �o�nierze po obu stronach mocniej �ciskaj� piki, lecz skorupiak szybko opada z powrotem.
��My jeste�my Fajansi�ci � m�wi pierwsza langusta, wyra�nie artyku�uj�c s�owa. � A to jest odwzorowana na cia�o warstwa translacyjna. Na podstawie mapy otrzymanej z waszoprzestrzeni, czterdzie�ci bilion�w kilometr�w �wietlnych temu?
��To oznacza dwadzie�cia lat � szepcze Pierre w prywatny kana� ��cz�cy Amber z pozosta�ymi prawdziwymi lud�mi w sali audiencyjnej. � Pomieszali miary czasu i przestrzeni. Czy to co� sugeruje?
��W sumie niewiele � komentuje kto� inny. Chandra? �art spotyka si� z odrobin� grzecznego �miechu i napi�cie w sali odrobin� maleje.
��Jeste�my Fajansi�ci � powtarza langusta. � Przychodzimy, �eby wymienia� towary. Co chcemy z waszych rzeczy?
Na czole Amber rysuj� si� delikatne zmarszczki. Pierre domy�la si�, �e my�li teraz bardzo szybko.
��My uwa�amy to za niekulturalne pytanie � m�wi cicho.
Szcz�k pazur�w na kamiennej pod�odze. Szcz�k zwieranych szcz�k.
��Przyjmujecie nasze t�umaczenie? � pyta przyw�dca.
��M�wicie o transmisji, kt�r� przes�ali�cie nam, hm, trzydzie�ci tysi�cy bilion�w kilometr�w �wietlnych temu? � pyta Amber.
Langusta ko�ysze si� na odn�ach w g�r� i w d�.
��Prawda. Wys�ali�my.
��Nie mo�emy zintegrowa� tej sieci � odpowiada beznami�tnie Amber, a Pierre zmusza si� do zachowania pokerowej twarzy. (Wprawdzie langusty jeszcze nie potrafi� czyta� ludzkiej mowy cia�a, ale na pewno wszystko nagrywaj� do p�niejszej analizy). � Pochodzi od zupe�nie innego gatunku. Celem naszej podr�y by�o pod��czenie naszego gatunku do sieci. Chcemy wymienia� cenne informacje z wieloma innymi gatunkami.
Niepok�j, przestrach, o�ywienie.
��Nie mo�ecie tego robi�! Nie jeste�cie nieprzet�umaczalna jednostka.
Amber unosi r�k�.
��Powiedzieli�cie �nieprzet�umaczalna jednostka�. Tego nie rozumiem. Mo�ecie to wyrazi� inaczej?
��My, tak jak wy, nie jeste�my nieprzet�umaczalna jednostka. Sie� jest dla nieprzet�umaczalna jednostka. My jeste�my dla nieprzet�umaczalne poj�cie numer jeden, jak jednokom�rkowy organizm wobec nas. Nie mo�emy z wami, nieprzet�umaczalne poj�cie numer dwa. Pr�ba podj�cia handlu z nieprzet�umaczalna jednostka oznacza nara�enie si� na �mier� lub przemian� w nieprzet�umaczalne poj�cie numer jeden.
Amber pstryka palcami � czas staje. Kr�lowa popatruje na Su Ang, Pierre�a, innych cz�onk�w za�ogi.
��Jakie� opinie?
Aineko, dot�d niewidzialna, siada na dywanie u podn�a tronu.
��Nie jestem pewna. Te makra s� tak oznaczane, bo maj� co� nie tak z semantyk�.
��Nie tak, czyli jak? � pyta Su Ang.
Kotka u�miecha si� tajemniczo i zaczyna nikn��.
��Czekaj! � warczy Amber.
Aineko blednie dalej, ale zostaje po niej dr��cy cie�: nie u�miech, ale mapa wag sieci neuronowej, tr�jwymiarowa i w niepoj�ty spos�b skomplikowana.
���Nieprzet�umaczalna jednostka� odwzorowana na sie� gramatyczn� langust zawiera sk�adniki �boga� doci��one atrybutami mistycyzmu i niezrozumia�o�ci w stylu Zen. Ale jestem prawie pewna, �e naprawd� oznacza to �zoptymalizowany �wiadomy transfer, pracuj�cy du�o szybciej ni� w czasie rzeczywistym�. S�abo nadludzka istota typu pierwszego, jak, eee� te w naszym uk�adzie. Implikuje to, �e ci Fajansi�ci chc�, �eby�my postrzegali ich jak bog�w. � Uwidacznia si� z powrotem. � Kto� to kupuje?
��Drobne cwaniaczki � mruczy Amber. � Popisuj� si�. Albo u�ywaj� jakiej� podejrzanej metagramatyki, przez kt�r� wydaj� si� wi�ksi ni� s� w rzeczywisto�ci, �eby nabra� wie�niak�w, kt�rzy dopiero co przyjechali do miasta.
��Najprawdopodobniej. � Aineko odwraca si� i zaczyna my� sobie bok.
��I co zrobimy? � pyta Su Ang.
��Zrobimy? � Amber unosi narysowan� o��wkiem brew i b�yska u�miechem, kt�ry odejmuje od jej pozornego wieku dobre dziesi�� lat. � Namieszamy im w g�owach! � Ponownie pstryka palcami i czas rusza. Bez zak��ce� ci�g�o�ci, opr�cz faktu, �e Aineko ci�gle siedzi pod tronem. Kotka unosi g�ow� i rzuca kr�lowej gniewne spojrzenie. � Rozumiemy wasze obawy � m�wi g�adko Amber � ale my ju� wam dali�my modele fizjologiczne i neuroarchitektur� cia�, z kt�rych teraz korzystacie. Chcemy si� komunikowa�. Mo�e poka�cie nam swoje prawdziwe twarze albo prawdziwy j�zyk?
��To jest j�zyk handlowy! � protestuje Langusta Nr 1. � Fajansi�ci to metabolicznie zr�nicowana koalicja z r�nych �wiat�w. Bez jednolitego interfejsu. Naj�atwiej przestrzega� jednego planu i m�wi� jednym j�zykiem, zoptymalizowanym dla waszego zrozumienia.
��Hm. � Amber si� pochyla. � Czy ja was dobrze rozumiem. Jeste�cie koalicj� osobnik�w z r�nych gatunk�w. Wolicie korzysta� z jednolitego modelu interfejsu, kt�ry wam wys�ali�my, i proponujecie nam modu� j�zykowy, z kt�rego korzystacie. Chcecie z nami handlowa�.
��Wymienia� korzy�ci � podkre�la Fajansista, ko�ysz�c si� na odn�ach. � Mamy wiele! To�samo�ci tysi�ca cywilizacji. Bezpieczne tunele do stu archiw�w na sieci, przystosowanych dla istot nieb�d�cych nieprzet�umaczalna jednostka. Zdolno�� kontrolowania ryzyka komunikacji. Technika manipulowania materi� na poziomie molekularnym. Oparte na kwantowym spl�taniu rozwi�zania iteracyjnych problem�w algorytmicznych.
��Staro�wiecka nanotechnologia i b�yszcz�ce koraliki, �eby zaimponowa� dzikusom � mruczy Pierre na kanale konferencyjnym Amber. � Co oni sobie my�l�? Ile wed�ug nich jeste�my do ty�u?
Amber zmusza si� do u�miechu.
��To bardzo interesuj�ce! � �wiergocze do przedstawicieli Fajansist�w. � Mianowa�am dw�ch przedstawicieli, kt�rzy b�d� z wami negocjowa�: to jest nasz wewn�trzny dworski konkurs. Polecam wam Pierre�a Naqeta, mojego prokurenta. Ponadto, mo�ecie zechcie� handlowa� z Alanem Glashwieczem, niezale�nym czynnikiem, aktualnie tu nieobecnym. Je�li wyra�acie zgod�, w najbli�szym czasie mog� si� pojawi� tak�e inni.
��Cieszymy si� � m�wi Langusta Nr 1. � Jeste�my zm�czeni i zdezorientowani d�ug� podr� przez bramy. Prosz� o podj�cie negocjacji p�niej.
��Prosz� bardzo. � Amber kiwa g�ow�.
Porz�dkowy, bezmy�lny, ale imponuj�cej postury zimboe, sterowany paj�cz� sieci� w�tk�w jej osobowo�ci, wygrywa na tr�bce ostr� nut�. Pierwsza audiencja zako�czona.
Poza sto�kiem �wiat�a
Witamy w momencie najszybszych przemian.
W Uk�adzie S�onecznym �yje oko�o dziesi�ciu miliard�w ludzi, ka�dy umys� otacza egzokora rozproszonych agent�w, wyp�czkowywanych przez g�ow� w�tk�w osobowo�ciowych, przetwarzanych na chmurach mg�y u�ytkowej � niesko�czenie elastycznych, rzadkich jak aero�el, zasob�w komputerowych � w kt�rej mieszkaj�. G��biny mg�y o�ywiaj� iskierki szybkiej transmisji danych: wi�kszo�� ziemskiej biosfery zosta�a wci�ni�ta w wat� i zakonserwowana dla przysz�ych bada�. Na ka�dego �yj�cego cz�owieka przypada miliard programowych agent�w, nios�cych informacje w najdalsze zak�tki przestrzeni adresowej �wiadomo�ci.
S�o�ce, dot�d b�d�ce zwyczajnym, lekko zmiennym kar�em klasy G2, znikn�o w szarej chmurze � otaczaj�cej je ca�kowicie, za wyj�tkiem w�skiego pasa w p�aszczy�nie ekliptyki. Jego blask pada wi�c, niezmieniony, na wewn�trzne planety, opr�cz Merkurego, kt�rego ju� nie ma � zosta� ca�kowicie zdemontowany i zamieniony w wysokotemperaturowe nanokomputery zasilane energi� s�oneczn�. O wiele ostrzejsze �wiat�o pada teraz na Wenus, otoczon� l�ni�cymi paprociami w�glowych kryszta��w, za pomoc� olbrzymich nadprzewodz�cych p�tli wok� r�wnika, pompuj�cych moment obrotowy w ledwo co kr�c�c� si� planet�. Ona te� niebawem zostanie rozebrana. Jowisz, Neptun, Uran � wszystkim wyros�y pier�cienie por�wnywalne z saturnowym. Ale skanibalizowanie olbrzym�w gazowych potrwa o wiele d�u�ej ni� ma�ych, skalistych cia� z wn�trza Uk�adu.
Dziesi�� miliard�w mieszka�c�w tego diametralnie odmienionego Uk�adu pami�ta jeszcze cz�owiecze�stwo � prawie po�owa z nich urodzi�a si� przed milenium. Niekt�rzy nadal s� lud�mi, nietkni�tymi przez p�d metaewolucji, kt�ra zast�pi�a �lepe darwinowskie zmiany celowym, teleologicznym post�pem. Ukrywaj� si� w zamkni�tych wsp�lnotach i twierdzach na wzg�rzach, mrucz� modlitwy i przeklinaj� tych, kt�rzy bezbo�nie zburzyli naturalny porz�dek rzeczy. Przemiana fazowa obj�a jednak o�miu ludzi z dziesi�ciu. To najbardziej globalna rewolucja w kondycji ludzkiej od czasu odkrycia mowy.
Milion eksplozji szarej mazi � bez�adnie replikuj�cych si� nanobot�w � grozi dramatycznym podwy�szeniem temperatury biosfery. Walczy z nimi og�lnoplanetarny uk�ad immunologiczny, posk�adany z niegdysiejszej �wiatowej Organizacji Zdrowia. Jeszcze dziwniejsze katastrofy zagra�aj� fabrykom bozon�w w Ob�oku Oorta. Nad biegunami S�o�ca unosz� si� wytw�rnie antymaterii. Uk�ad Sol wykazuje wszelkie objawy niekontrolowanej eksplozji inteligencji � przej�ciowe skazy s� dla cywilizacji technologicznej r�wnie normalne, jak problemy z cer� dla dojrzewaj�cego nastolatka.
Mapa gospodarcza planety zmieni�a si� nie do poznania. I kapitalizm, i komunizm, sk��cone ideologiczne dzieci przedindustrialnej epoki, sta�y si� r�wnie przestarza�e, jak bo�a �aska kr�l�w: firmy s� teraz �ywe, �y� mog� tak�e umarli. Globalizm i plemienno�� zako�czy�y si� � pierwszy przekszta�ci� si� w jeden homogeniczny organizm gospodarczy, drugi w mierzon� promieniem Schwarzschilda izolacj�. Istoty pami�taj�ce jeszcze swoje cz�owiecze�stwo planuj� dekonstrukcj� Jowisza, budow� wielkiej symulacyjnej przestrzeni, poszerzaj�cej dost�pne w Uk�adzie miejsce do mieszkania. Przekszta�caj�c ca�� pozagwiezdn� mas� Uk�adu w procesory, b�d� w stanie pomie�ci� tyle umys��w r�wnowa�nych ludzkim, co cywilizacja posiadaj�ca planet� z dziesi�cioma miliardami ludzi wok� ka�dej gwiazdy w galaktyce.
Dojrzalsza wersja Amber mieszka w burzliwym chaosie orbity oko�ojowiszowej; jest tam te� egzemplarz Pierre�a, cho� przeni�s� si� par� godzin �wietlnych dalej, pod Neptuna. Czy my�li czasem o swej relatywistycznej siostrze-bli�niaczce? Nie wiadomo. W pewnym sensie nie ma to znaczenia, bo kiedy
��Jako tw�j nadworny teolog m�wi� ci, �e to nie bogowie.
Amber kiwa cierpliwie g�ow�. Uwa�nie obserwuje Sadeqa.
Sadeq chrz�ka.
��Borys, powiedz jej.
Borys odchyla si� na krze�le i obraca ku kr�lowej.
��Amber, on ma racj�. To handlarze i do tego nie za bystrzy. Ci�ko uchwyci� ich semiotyk�, kiedy kryj� si� za modelem langusty, kt�ry pu�cili�my im dwadzie�cia lat temu, ale to na pewno nie skorupiaki i na pewno nie ludzie. Ani nie transludzie. Ja si� domy�lam, �e to banda t�pak�w, kt�rzy dostali w �apy zabawki porzucone przez inteligentniejszych go�ci. Jak nasi ziemscy fundamentali�ci. Wyobra� sobie, �e kt�rego� dnia si� budz� i stwierdzaj�, �e wszyscy inni poszli sobie do wielkiego transferowego �rodowiska w niebie. Zostawiaj�c im ca�� planet�. Jak my�lisz, co zrobi� z ca�ym tym �wiatem, ze wszystkimi gad�etami, o kt�re si� potkn�? Jedni rozwal�, co tylko znajd�, inni nie b�d� tacy g�upi. Ale b�d� my�le� ma�ymi kategoriami. Tacy padlino�ercy, dekonstruktywi�ci. Ich ca�a ekonomia to gra o sumie ujemnej. Odwiedzi� jakich� obcych, okantowa� ich, zabra� nowe pomys�y, samemu nie rosn��, nie przekracza� granicy.
Amber wstaje, podchodzi do okien na przodzie mostka. W czarnych d�insach i grubym swetrze niezbyt przypomina feudaln� kr�low�, jak� odgrywa przed turystami.
��Przyj�cie ich na pok�ad to wielkie ryzyko. Nie jestem z tego zadowolona.
��Ile anio��w mo�e zata�czy� na czubku szpilki? � Sadeq u�miecha si� krzywo. � Znamy odpowied�. Ale mo�e oni w og�le nie wiedz�, �e ta�cz� z nami. To nie s� bogowie, kt�rych ba�a� si� znale��.
��Nie � wzdycha Amber. � W og�le niespecjalnie si� od nas r�ni�. Widzicie, my te� nie jeste�my za dobrze przystosowani do tego �rodowiska, prawda? Taszczymy ze sob� te wizerunki, polegamy na fa�szywych rzeczywisto�ciach, kt�re da si� odwzorowa� na naszych ludzkich zmys�ach. Jeste�my emulacjami, nie prawdziwymi sztucznymi inteligencjami. A gdzie Su Ang?
��Mog� j� znale��. � Borys marszczy brwi.
��Prosi�am, �eby przeanalizowa�a czas przybycia obcych � dodaje po namy�le Amber. � Byli blisko, zbyt blisko. I kiedy tylko tr�cili�my ten router, pojawili si� cholernie szybko. Z teori� Aineko jest co� nie tak. Prawdziwi w�a�ciciele tej sieci, do kt�rej si� w��czyli�my, zapewne u�ywaj� do komunikacji protoko��w o wiele wy�szego poziomu, rozumnych pakiet�w, kt�re same potrafi� budowa� efektywne bramy komunikacyjne. A ci Fajansi�ci pewnie czatuj� na rozmaitych ��todziob�w, �eby ich wycycka�. Jak pedofile przed szko��. Nie zamierzam dawa� im takiej okazji, zanim nie nawi��emy kontaktu z czym� prawdziwym!
��Ale mo�esz nie mie� wyboru � m�wi Sadeq. � Je�li nie potrafi� krytycznie my�le�, jak podejrzewasz, wystrasz� si�, kiedy zaczniesz im modyfikowa� otoczenie. I mog� wpa�� w furi�. W�tpi�, czy oni w og�le rozumiej�, jak stworzy� tak� ska�on� metagramatyk�, jak� nam pos�ali. Dla nich to tylko narz�dzie, dzi�ki kt�remu obce ciemniaki s� jeszcze bardziej naiwne � i �atwiej z nimi negocjowa�. Kto wie, sk�d je wzi�li?
��Bro� gramatyczna. � Borys powoli obraca si� na fotelu. � Chcesz zapewni� sobie korzystne warunki handlowe? Wbuduj propagand� w sw�j soft t�umacz�cy. �liczne. Ci go�cie w og�le s�yszeli o nowomowie?
��Pewnie nie � m�wi powoli Amber, po kr�tkiej pauzie, wystarczaj�cej, by w�tki obserwacyjne znalaz�y ksi��k�, wszystkie trzy adaptacje filmowe �1984� oraz szereg niedorobionych kontynuacji. Wzdryga si�, integruj�c je do pami�ci. � Fuj. Nieciekawa wizja. Kojarzy mi si� z� � pstryka palcami, pr�buj�c przypomnie� sobie ulubiony komiks taty -�Dilbertem.
��Taki faszyzm z ludzk� twarz� � m�wi Sadeq. � Nie ma znaczenia, kto rz�dzi. M�g�bym opowiedzie� o moich rodzicach, o tym, jak dorasta�em w czasie rewolucji. To trucizna dla duszy, nigdy nie mie� w niej cienia w�tpliwo�ci. A ci obcy chc� nam wszczepi� w�asny zestaw pewnik�w.
��Chyba powinni�my sprawdzi�, jak idzie Pierre�owi � m�wi g�o�no Amber. � Nie pozwol�, �eby go zatruli. � U�miech. � To m�j obowi�zek.
Donna Dziennikarka jest wsz�dzie jednocze�nie. To przydatna umiej�tno��, pozwala tworzy� bezstronne relacje � bo mo�na rozmawia� z obiema stronami naraz.
W tej chwili jedna Donna siedzi w barze z Glashwieczem, kt�ry ewidentnie nie zdaje sobie sprawy, �e mo�e dowolnie modyfikowa� sw�j poziom dehydrogenazy alkoholowej, i wskutek tego za chwil� potwornie si� nawali. Donna pomaga mu w tym: fascynuje j� obserwowanie tego m�odego, zgorzknia�ego cz�owieka, kt�remu zabra� m�odo�� niekontrolowany proces samoulepszania.
��Jestem pe�noprawnym partnerem � m�wi gorzko � w sp�ce Glashwiecz i Ja�nie. Jestem jedn� z Ja�ni. Wszystkie jeste�my partnerami, ale tylko Glashwiecz Pierwszy posiada wp�ywy. Stary kutafon! Gdybym wiedzia�, �e, kiedy dorosn�, stan� si� czym� takim, to uciek�bym do jakiej� hipisowskiej komuny antyglobalistycznej. � Opr�nia szklank�, popisuj�c si� laryngologiczn� zr�czno�ci�, i pstrykni�ciem palc�w zamawia kolejn�. � Po prostu obudzi�em si� kt�rego� ranka i odkry�em, �e wskrzesi� mnie m�j starszy sobowt�r. Powiedzia�, �e ceni moj� m�odzie�cz� energi� i optymizm, po czym zaproponowa� mi mniejszo�ciowy pakiet, opcje zbywalne dopiero za pi�� lat. Kutas.
��Opowiedz mi o tym � namawia go wsp�czuj�cym tonem Donna. � Siedzimy tutaj, samotni w�r�d idiopatycznych postaci, ani jednego multipleksa�
��Proste jak cholera. � W r�kach Glashwiecza pojawia si� kolejna butelka buda. � W jednej chwili stoj� w tym paryskim mieszkaniu, totalnie upokorzony przez przebranego za bab� komucha nazwiskiem Macx i jego o�liz�� francusk� dziwk�-mened�erk�, w nast�pnej jestem na dywanie przed biurkiem mojego alter ego, kt�ry proponuje mi stanowisko m�odszego partnera. Jest siedemna�cie lat p�niej, wszystkie te cudactwa, kt�re wymy�la� Macx, s� standardem w biznesie, a w sali obok siedzi mnie sze�ciu i zbiera materia�y, bo ten go��, ja w roli starszego partnera, nie ufa i nie chce wsp�pracowa� z nikim innym. Poni�aj�ce i tyle.
��I dlatego znalaz�e� si� tutaj. � Donna odczekuje, a� Glashwiecz poci�gnie z butelki pot�ny �yk.
��Tak. Zar�czam ci, �e to lepsze ni� pracowa� dla samego siebie � to zupe�nie nie przypomina samozatrudnienia. Zdarza ci si� czasami zdystansowa� od pracy? Wierz mi, to naprawd� bardzo nieprzyjemne, kiedy patrzysz z zewn�trz na siebie samego, maj�cego p� gigasekundy wi�cej do�wiadczenia, i ten nowy ty ma nie tylko dystans do klienta, ma dystans do ciebie-ciebie. Dlatego poszed�em do college�u, obry�em si� z praw i etyki sztucznej inteligencji, regulacji dotycz�cych transfer�w osobowo�ci i rekurencyjnych wykrocze�. Potem sam si� zg�osi�em, �e chc� tu pojecha�. Ona ca�y czas jest jego klientk�, wi�c my�la�em� � Glashwiecz wzrusza ramionami.
��A kt�ry� delta-ty si� nie sprzeciwi�? � pyta Donna, wyp�czkowuj�c duchy, �eby obserwowa�y go ze wszystkich stron.
Przez chwil� zastanawia si�, czy m�drze zrobi�a. Glashwiecz jest niebezpieczny � w�adza, kt�r� ma nad matk� Amber, fakt, �e mo�e wykr�ci� jej r�k� i zmusi� do poszerzenia swojego pe�nomocnictwa, sugeruje mroczne tajemnice. Mo�e za tymi uporczywymi pozwami kryje si� co� wi�cej ni� tylko prozaiczna rodzinna wa��?
Twarz Glashwiecza stanowi studium perspektywy.
��No, jeden-jedna tak � m�wi lekcewa��cym tonem. Kt�ry� z punkt�w widzenia Donny dostrzega pogardliwy skurcz policzka. � Zamkn��em j� w mojej zamra�arce. Nim kto� zauwa�y, minie troch� czasu. To nie morderstwo � bo ja nadal tu jestem, prawda? � a sam na siebie przecie� nie donios�. Chyba. Zreszt�, nawet gdybym to zrobi�, proces by�by lewostronnie rekurencyjny.
��No a ci obcy � podpowiada Donna � i rozstrzygni�cie w pojedynku? Co o tym s�dzisz?
Glashwiecz u�miecha si� szyderczo.
��Ma�a dziwka-kr�l�wka idzie w �lady ojca, nie? Te� niez�a z niej menda. Ten filtr doboru konkurencyjnego, jaki sobie wymy�li�a, to wredna sprawa � je�li b�dzie go utrzymywa� zbyt d�ugo, upo�ledzi jej spo�ecze�stwo � ale na kr�tk� met� zapewnia wielk� przewag�. Chce, �ebym gra� w ten handel o w�asne �ycie i nie wolno mi z�o�y� formalnego pozwu przeciwko niej, dop�ki nie pokonam tego jej ukochanego maklerka, tego �ula z Marsylii. Tak? Tylko �e ona nie wie, �e mam przewag�. Uwaga, zdradzam tajemnic�. � Po pijacku przechyla butelk�. � Rozumiesz, znam t� kotk�. T� z br�zow� �ma�p�� na boku, nie? Kiedy� nale�a�a do tej mendy, tatusia naszej kr�l�wki, Manfreda. Zobaczysz. W tej sprawie moj� klientk� jest jej mamusia, Pamela, by�a �ona Manfreda. I ona da�a mi klucze dost�powe do tej kotki. Has�a. (Czkni�cie). Wezm� j� za �eb i wyci�gn� z m�zgu t� cholern� warstw� translacyjn� ukradzion� go�ciom z CETI@home. I wtedy sobie z nimi pogadam. � Pijany adwokat, ofiara szoku przysz�o�ci, dopiero si� rozkr�ca. � Zdob�d� ich g�wno i zdezasembluj� je. Dezasemblacja to przysz�o�� przemys�u, wiesz?
��Dezasemblacja? � pyta reporterka, za mask� obiektywizmu obserwuj�ca go z pe�n� obrzydzenia fascynacj�.
��No tak. Powstaje osobliwo��, a z tego wynika nier�wnowaga. A jak gdzie� jest nier�wnowaga, zawsze kto� mo�e si� dorobi� na rozmontowywaniu resztek. Zna�em kiedy� takiego ekono-ekonomist�, taki mia� zaw�d. Pracowa� dla eurounii, mia� fetysz na punkcie gumy. Powiezzzia� mi o takiej fabrysse ko�o Barselony. Mieli w niej lini� do demonta�u. Na jednym ko�cu wje�d�a�y barso drogie serwery. Rozpakowywali je. Potem rozbierali obudowy, wyci�gali dyski, procesory, pami�ci, wszystkie te bebechy. Wszystko �adnie do woreczk�w. Pude�ko i resztki won, bo g�wno warte. Chodzi o to, �e producent liczy� sobie tyle za cz�ci, �e op�aca�o si� kupowa� ca�e maszyny i rozbiera� je. Na �rubki. I wszystkie �rubki sprzeda�. Kurna, dostali nawet jak�� nagrod� dla przedsi�biorc�w, za pomys�owo��! Bo wiedzieli, �e dezasemblacja to fala przysz�o�ci.
��I co dalej z t� fabryk�? � pyta Donna, nie mog�c oderwa� ode� oczu.
Glashwiecz macha pust� butelk� ku rozci�gaj�cemu si� na suficie gwiezdnemu �ukowi.
��Kogo to, kurwa, obchodzi? Zamkn�li si� jakie� (czkni�cie) dziesi�� lat temu. Prawo Moore�a dosz�o do �ciany, ca�y rynek zdech�. Ale dezasemblacja, taki ta�mowy kanibalizm, to dalej �wietna opcja. Nowe �ycie dla starych produkt�w. Masa kasy. � Szczerzy si�, oczy ma zamglone chciwo�ci�. � Tak zrobi� z tymi kosmicznymi langustami. Naucz� si� ich j�zyka i nawet si� nie obejrz� jak ich za�atwi�.
Male�ki stateczek dryfuje na wysokiej orbicie nad atmosfer� jak m�tna, brunatna zupa. Jest py�kiem uwi�zionym g��boko w studni grawitacyjnej Hyundaia+4904/-56, pomi�dzy dwoma �r�d�ami �wiat�a: jaskrawym szafirowym spojrzeniem laser�w nap�dowych Amber z orbity Jowisza a szmaragdowym ob��dem samego routera, hipertoroida utkanego z materii osobliwej.
Mostek
Na tyle mostka co� migoce pustk�, a potem dostrzega Su Ang, kt�ra jest tam od zawsze. Przez minut� przygl�da mu si� w kontemplacyjnym milczeniu.
��Masz chwil�?
Pierre si� nak�ada. Jeden duch-cie� dalej skupia si� na pulpicie, inna instancja odwraca si�, krzy�uje r�ce i czeka, co powie.
��Wiem, �e jeste� zaj�ty� � zaczyna. � Czy to a� takie wa�ne?
��Tak. � Pierre rozmazuje si�, resynchronizuj�c wcielenia. � Ten router, wiesz, �e od niego odchodz� cztery tunele? Ka�dy z nich promieniuje, jakby mia� temperatur� oko�o 1011 kelwin�w, wszystkie d�ugo�ci fal nios� multipleksowane transmisje danych, ale mo�e te� co� wi�cej � nag��wki pakiet�w wykazuj� pewne cechy samopodobie�stwa. Wiesz, ile to danych? Mniej wi�cej 1012, tyle co nasze wysokoprzepustowe ��cze do domu. Ale w por�wnaniu z tym, co jest po drugiej stronie tuneli� � Kr�ci g�ow�.
��Jeszcze wi�cej?
��Niewyobra�alnie wi�cej! Tunele s� powolne w por�wnaniu z umys�ami, do kt�rych s� podpi�te. � Zn�w si� rozmazuje, niezdolny znieruchomie�, nie mog�c odwr�ci� wzroku od pulpitu. Wzburzenie to czy ekscytacja? Trudno powiedzie�. U Pierre�a te dwa stany s� czasem nie do odr�nienia. �atwo si� nakr�ca. � Mamy chyba, w zarysie, rozwi�zanie paradoksu Fermiego. Transcendenty nie podr�uj�, bo maj� za ma�o pasma � pr�ba migracji przez taki tunel by�aby jak pr�ba wgrania naszego m�zgu muszce owocowej; je�li s� tacy, jak my�l� a �cie�ka pod�wietlna te� odpada, bo nie mogliby zabra� ze sob� wystarczaj�cej ilo�ci komputronium. Chyba �e�
I zn�w si� wy��cza. Ale zanim zd��y si� rozmaza�, Ang przysuwa si� i k�adzie mu d�onie na ramionach.
��Pierre, uspok�j si�. Wy��cz na troch�. Uspok�j.
��Ale nie mog�! � Teraz widzi, �e naprawd� jest nakr�cony. � Musz� ustali� najlepsz� strategi� handlow�, �eby Amber nie by�a ju� na celowniku tego pozwu, a potem powiedzie� jej, �eby nas st�d zabra�a; tak blisko routera jest bardzo niebezpiecznie! Fajansi�ci to przy tym piku�.
��Przesta�.
Wstrzymuje swe wielokrotne osobowo�ci, zbiega si� do jednej, skupionej tu i teraz.
��S�ucham?
��Teraz lepiej. � Obchodzi go powoli. � Musisz nauczy� si� jako� kulturalniej radzi� sobie ze stresem.
��Stresem! � prycha Pierre. Potem wzrusza ramionami, przy trzech kompletach �opatek to robi wra�enie. � To akurat mog� wy��czy�, kiedy tylko zechc�. Efekt uboczny egzystencji; jeste�my jak �winie w cyberkosmosie, tarzamy si� w cielesnych symulacjach, ale na surowo nowego �rodowiska �ykn�� nie jeste�my w stanie. Co chcia�a� ode mnie? Szczerze. Bo jestem bardzo zaj�ty. Musz� zorganizowa� sie� handlow�.
��Mamy problem z Fajansistami, mimo �e s�dzisz, �e tam grozi nam co� powa�niejszego � wyja�nia cierpliwie Ang. � Borys ma ich za paso�yty graj�ce w gr� o ujemnej sumie, napadaj�ce na takie �wie�ynki, jak my. Glashwiecz, jak si� zdaje, chce co� z nimi ugra�. Amber sugeruje, �eby kompletnie ich wyci��, nie zwraca� na nich uwagi i spr�bowa� pogada� z kim� innym, z kimkolwiek, kto zechce s�ucha�.
��Ktokolwiek zechce s�ucha�, jasne � powtarza ze znu�eniem Pierre. � Jakie� jeszcze skarby koronnej m�dro�ci?
Ang zaczerpuje tchu. Zauwa�a, �e facet jest po prostu denerwuj�cy. Co gorsza, sam tego nie dostrzega. Denerwuj�cy, ale uroczy.
��Czyli organizujesz sie� handlow�, tak?
��Tak. Standardow� sie� niezale�nych sp�ek, reprezentowanych przez automaty kom�rkowe w �rodowisku pakietowych us�ug prawnych Imperium Pier�cienia. � Pierre lekko si� rozlu�nia. � Ka�da ma dost�p do oddzielnego fragmentu w�asno�ci intelektualnej i mo�e korzysta� z poprawionego analizatora sk�adniowego, kt�ry dostali�my od tej kotki. S� skonfigurowane do komunikacji z tak� tabel� ofert � bazarem � i w�a�nie otwieram ��cze z routerem, �eby rozg�osi� wszystkim jego istnienie. Handel� � Na jego czole wykwita bruzda. � W tej sieci istniej� co najmniej dwa r�ne standardy walut, u�ywane do kupowania pasma przenoszenia i priorytetu w obs�udze twoich pakiet�w. Ich warto�� maleje wraz z odleg�o�ci�, jakby ca�a konstrukcja mia�a stymulowa� rozw�j dalekosi�nych ��czy sieciowych. Je�li dobior� si� do tego pierwszy, a Glashwiecz b�dzie pr�bowa� mnie podgry��, oferuj�c warto�� intelektualn� po ni�szych cenach�
��Nie b�dzie, Pierre � m�wi Ang �agodnie. � Pos�uchaj, co m�wi�: Glashwiecz skupi si� na Fajansistach. Wejdzie z nimi w jaki� uk�ad. Amber chce, �eby� ich ignorowa�. Rozumiesz?
��Rozumiem. � Jeden z dzwon�w komunikacyjnych wydaje g�uche brz�kni�cie. � O, zaraz, to ciekawe.
��Co ciekawe? � Ang wyci�ga szyj�, �eby dostrzec okno na rzeczywisto��, kt�re wyklu�o si� znik�d tu� przed Pierrem.
��Potwierdzenie z� � Pierre wyci�ga z ekranu elegancko zmaterializowan� ide� i pokazuje jej w kuli srebrnego �wiat�a -�odleg�o�ci dwustu lat �wietlnych! Kto� chce pogada�. � U�miecha si�. Pulpit podzwania jeszcze raz. � Zn�w odpowiada. Zastanawia mnie, co to znaczy.
Puszczenie drugiej wiadomo�ci przez translator to kwestia chwili. Tylko �e on przez chwil� nie chce dzia�a�. Zanim odezwie si� ludzkim g�osem, Pierre musi skorygowa� jakie� dziwne, niszcz�ce wszystko zak��cenia w sieci fa�szywych langust.
��Ciekawe.
��No, my�l�. � Szyja Ang wraca do normalnej postaci. � Lepiej powiem Amber.
��Powiedz � m�wi bez przekonania Pierre. Nawi�zuj� kontakt wzrokowy, lecz Ang nie widzi w jego oczach tego, na co liczy�a. On pokazuje wszystkie emocje. � Nie dziwi mnie, �e ich translator nie chcia� przekaza� tej wiadomo�ci.
��Ta gramatyka jest celowo zaburzona � mruczy Ang i p�dzi ku komnacie audiencyjnej Amber � wi�c w�a�ciwie oni nam gro��. Wydaje si�, �e Fajansi�ci gdzie� po drodze zyskali sobie bardzo z�� reputacj� � i Amber musi o tym wiedzie�.
Glashwiecz pochyla si� ku Langu�cie Nr 1, �o��dek podchodzi mu do gard�a. W czasie rzeczywistym od wywiadu w barze min�a ledwie kilosekunda, lecz w swoim subiektywnym zd��y� ju� zlikwidowa� kaca, doszlifowa� ofert�. Postanowi� dzia�a�. W Tuileriach.
��Oszukano was � m�wi p�g�osem, wierz�c w furtki prywatno�ci, kt�re uzyska�, zastraszaj�c matk� Amber. Dost�py daj�ce mu pewien poziom kontroli nad w�adz� tego wirtualnego �wiata, do kt�rego zaci�gn�a go kotka.
��Oszukano? Kontekst wyp�aszczony w przesz�o�ci czy poddany gramatycznym zniekszta�ceniom? Lingwistyczne z�o?
��To ostatnie. � Glashwiecz jest zadowolony, cho� musi przez to podej�� bli�ej do dwumetrowego wirtualnego skorupiaka, a wola�by tego nie robi�. Pokazanie ofierze, �e kto� j� oszuka�, to zawsze znakomity ruch, zw�aszcza gdy dysponuje si� kluczami do klatki, w kt�rej jest zamkni�ta. � Oni nie m�wi� wam prawdy o tym systemie.
��Otrzymali�my gwarancje � m�wi wyra�nie Langusta Nr 1. Jej �uwaczki poruszaj� si� bez przerwy, g�os dochodzi gdzie� ze �rodka g�owy. � Ty masz inny fenotyp. Dlaczego?
��Za t� informacj� musicie zap�aci� � m�wi Glashwiecz. � Mog� sprzeda� wam j� na kredyt.
Targuj� si� kr�tko. Ustalany jest kurs wymiany pyta� oraz metryka zaufania, wed�ug kt�rej mo�na ocenia� odpowiedzi.
��Ujawni� wszystko � nalega Fajansista-negocjator.
��W naszym �wiecie jest wiele rozumnych gatunk�w � odpowiada prawnik. � Kszta�t, kt�ry przybrali�cie, nale�y tylko do jednego z nich � do gatunku chc�cego odr�ni� si� kszta�tem od mojego. Bo m�j pierwszy osi�gn�� etap tworzenia narz�dzi. Obecnie niekt�re z gatunk�w s� sztuczne, ale wszystkie uzyskuj� korzy�ci z wymiany informacji.
��Dobrze wiedzie� � zapewnia go langusta. � My ch�tnie kupujemy gatunki.
��Kupujecie gatunki? � Glashwiecz przekrzywia g�ow�.
��Mamy niepohamowane pragnienie zostania kim�, kim nie jeste�my � m�wi langusta. � Nowo�ci, niespodzianki! Bia�ko gnije, drewno si� rozk�ada. A my szukamy u obcych innego typu istnienia. Daj nam sw�j somatotyp i wszystkie swoje my�li, b�dziemy mogli ciebie �ni�.
��My�l�, �e co� da si� za�atwi� � ust�puje Glashwiecz. � Czyli chcecie by�, a nie: wydzier�awi� sobie prawo do tymczasowej zmiany w ludzi? Dlaczego?
��Nieprzet�umaczalne poj�cie numer trzy oznacza nieprzet�umaczalne poj�cie numer cztery. B�g nam tak powiedzia�.
��Dobrze, czyli musz� na razie przyj�� to na wiar�? Jak wy naprawd� wygl�dacie?
��Poczekaj, zaraz ci poka�� � odpowiada langusta. Zaczyna si� trz���.
��Co robisz�
��Chwil�. � Langusta dr�y, delikatnie si� wij�c, jak t�gi biznesmen poprawiaj�cy garderob� po obfitym s�u�bowym obiedzie. Pod grubym, chitynowym pancerzem przesuwaj� si� ledwie widoczne niepokoj�ce kszta�ty. � Musisz nam pom�c � wyja�nia osobliwie st�umionym g�osem. � Chcesz nawi�za� bezpo�rednie ��cza handlowe. Fizycznych wys�annik�w, tak?
��Tak, bardzo prosz�. � Podekscytowany Glashwiecz zgadza si�. Dok�adnie na to liczy�: upragniona przewaga konkurencyjna, kt�ra udowodni jego sprawno�� w zas�dzonym przez Amber korporacyjnym pojedynku. � B�dziecie handlowa� z nami bezpo�rednio, z pomini�ciem tego interfejsu?
��Zgadzam si�. � Langusta milknie; ze skorupy dobiega ciche chrupanie. Wtem Glashwiecz s�yszy za sob� chrz�st �wiru. Kroki.
��Co ty tu robisz? � pyta, odwracaj�c si�.
To Pierre, z powrotem w standardowej ludzkiej postaci � u pasa ma miecz, a w d�oniach ogromny pistolet z zamkiem ko�owym.
��Ej!
��Prosz� odsun�� si� od obcego � ostrzega Pierre, unosz�c bro�.
Glashwiecz zerka z powrotem na Langust� Nr 1. Wci�gn�a g�ow� pod pancerz i wije si�, ko�ysz�c niebezpiecznie na boki. Pod skorup� co� zaczyna czernie�, nabieraj�c intensywno�ci i faktury.
��Jako pe�nomocnik prawny tego oto obcego, stanowczo protestuj�
Langusta bez ostrze�enia szar�uje i staje na tylnych odn�ach. Wyci�ga pot�ne szczypce oraz pokryte ostrymi rz�skami szcz�kon�a i �apie prawnika za ramiona.
��Ej! � wo�a Glashwiecz i pr�buje zrobi� unik, ale langusta ju� wisi nad nim, wysuwaj�c z g�owy �uwaczki i szcz�kon�ki.
Obrzydliwe chrupni�cie w stawie �okciowym, zwieraj�ce si� szcz�ki szcz�kon�a mia�d�� ko�� ramieniow�. M�czyzna zaczerpuje tchu do krzyku, a wtedy cztery ma�e szcz�ki chwytaj� go za g�ow� i wci�gaj� mi�dzy poruszaj�ce si� �uwaczki.
Pierre odskakuje w bok, pr�buj�c znale�� lini� ognia, kt�ra nie przechodzi�aby przez cia�o prawnika. Langusta mu nie pomaga: kr�ci si� w miejscu, przyciskaj�c do siebie targane konwulsjami zw�oki. �mierdzi g�wnem, z aparatu g�bowego tryska krew. Co� tu jest nie tak z modelem biofizycznym, realizm podkr�cony o wiele bardziej ni� zwykle.
��
Natomiast nieco dalej rozlega si� mokre chrupanie: langusta rozprawia si� z twarz� prawnika i prze�yka konwulsyjnie, wsysaj�c g�ow� i ramiona do mielca.
Pierre zerka na pot�ny pistolet.
��Cholera! � krzyczy.
Patrzy z powrotem na langust�, potem odwraca si� i biegnie do najbli�szego muru. Po ogrodzie dla go�ci chodz� sobie wolno inne langusty.
��Amber, alarm! � �le prywatnym kana�em Pierre. � Wr�g w Luwrze!
Langusta, kt�ra po�ar�a Glashwiecza, opada nad cia�em na wszystkie odn�a i dygoce. Pierre desperacko odci�ga kurek broni, zbyt zszokowany, by sprawdzi�, czy jest nabita.
��Naci�gn�li model biofizyczny � wysy�a.
M�g�bym tu zgin��, u�wiadamia sobie wstrz��ni�ty. Ta instancja mnie mog�aby umrze� na zawsze.
Pancerz, w ka�u�y krwi i strz�p�w ludzkiego cia�a, rozp�ka si� na p�. Wychodzi z niego, prostuj�c si�, bladosk�ra i l�ni�ca wilgotno ludzka sylwetka: puste b��kitne oczy zerkaj� na boki, posta� przeci�ga si� i staje prosto, niepewnie st�paj�c na dw�ch niestabilnych nogach. Otwiera usta, wydobywa si� z nich dziwny bulgotliwy syk.
Pierre j� zna.
��Co ty tu robisz?!
Naga kobieta odwraca si� do niego. Jest podobna do matki Amber jak dwie krople wody, nie licz�c szcz�kon�y zamiast d�oni.
��Udzia�y! � syczy i chwiejnie post�puje ku niemu, szcz�kaj�c szczypcami.
Pierre jeszcze raz napina spr�yn�. Huk prochu, dym, odrzut niemal wykr�ca mu �okie�, z piersi nagiej kobiety wytryska fontanna krwi. Warczy nieartyku�owanie i potyka si� � wtem strz�py zakrwawionego mi�sa zwieraj� si� z powrotem i nieprawdopodobnie szybko zasklepiaj�. Atakuje dalej.
��A m�wi�em Amber, �e �atwiej by�oby si� broni� w Matriksie � klnie Pierre, rzucaj�c pistolet i dobywaj�c miecza, gdy obcy odwraca si� ku niemu i unosi zako�czone szczypcami ramiona. � Broni! Du�o broni.
��Dawaj udzia�y! � syczy naje�d�ca z kosmosu.
��Ty nie mo�esz by� Pamel� Macx � m�wi Pierre, oparty plecami o �cian�, czubkiem miecza celuj�c w kobiet�-langust�. � Ona jest w jakim� klasztorze w Armenii, czy jako� tak. Wyci�gn�a� to z pami�ci Glashwiecza. Pracowa� dla niej, prawda?
Kleszcze ciach-ciachaj� mu przed twarz�.
��Udzia�y w inwestycji! � skrzeczy wied�ma. � Miejsce w zarz�dzie! M�zgi na �niadanie! � Szar�uje w bok, pr�buj�c omin�� miecz.
��Niemo�liwe, kurwa! � w�cieka si� Pierre.
Fajansista atakuje w z�ym momencie, nadziewaj�c si� na kling� miecza, szczypce szcz�kaj� �apczywie. Pierre usuwa si� w bok, omal nie zostawiaj�c sk�ry na chropowatych ceg�ach � biofizyka dzia�a dla wszystkich tak samo, zmanipulowany model ka�e napastniczce zwali� si� z j�kiem na ziemi�.
Potem wyci�ga miecz i nerwowo ogl�daj�c si� przez rami�, tnie j� w szyj�. Od wstrz�su prawie odpada mu rami�, ale r�bie dalej, a� wsz�dzie tryska krew � na kikucie odci�tej szyi tkwi co� okr�g�ego, nieub�aganie, bezg�o�nie poruszaj�c szcz�k�.
Patrzy na to przez chwil�, p�niej buntuje mu si� �o��dek i pr�buje wyplu� zawarto�� na pobojowisko.
��Gdzie si�, kurwa, wszyscy podziali?! � wrzeszczy na prywatnym kanale. � Wr�g w Luwrze!
Prostuje si�, �apie oddech. Czuje si� �ywy, przera�ony, pe�en obrzydzenia i rozradowany jednocze�nie. �oskot eksploduj�cych ze wszystkich stron pancerzy t�umi �piew ptak�w � to wys�annicy Fajansist�w przybieraj� nowe, zapewne gro�niejsze formy.
��Chyba niespecjalnie maj� poj�cie, jak si� przejmuje symulowan� przestrze� � dodaje. � Mo�e dla nich ju� jeste�my nieprzet�umaczalnym poj�ciem numer jeden.
��Nie b�j si�, odci�am po��czenie przychodz�ce � �le Su Ang. � To tylko grupa szturmowa; pakiety z reszt� inwazji s� filtrowane.
Ze skorup langust wykluwaj� si� m�czy�ni i kobiety o oczach bez wyrazu, ubrani w zakurzone czarne mundury. Potykaj� si� i biegaj� bez �adu po ogrodach kr�lewskiego pa�acu, jak zdezorientowani hugenoccy intruzi.
Borys migoce i pojawia si� w rzeczywisto�ci za plecami Pierre�a.
��Dok�d? � pyta, wyci�gaj�c anachroniczn�, ale �mierciono�n� katan�.
��Tam. Za�atwimy to razem.
Pierre niebezpiecznie mocno podkr�ca sobie t�umik emocjonalny, likwiduj�c naturalny odruch odrazy, zamieniaj�c si� tymczasowo w socjopatycznego zab�jc�. Podchodzi do kwil�cego na grz�dce z r�ami m�odego langustopodobnego stworzenia o wielkich czarnych oczach, pokrytego bia�ymi w�oskami. Borys odwraca wzrok, gdy Pierre je zabija. Potem jeden z wi�kszych pope�nia b��d, szar�uj�c na Borysa, kt�ry odruchowo tnie mieczem.
Niekt�rzy Fajansi�ci pr�buj� walczy� z zabijaj�cymi je Pierre�em i Borysem, ale utrudnia im to sama anatomia, ludzko-langu�cia hybryda, szczypce i szcz�ki przeciwko mieczom i sztyletom. Gdy krwawi�, ziemia nasi�ka miedzianym odcieniem ich sok�w.
��Powielmy si� � proponuje Borys. � Sko�czmy to.
Pierre t�po kiwa g�ow�. Wszystko wok� spowija p�przejrzysta warstwa oboj�tno�ci, opr�cz roz�arzonego punkcika sztucznej nienawi�ci � rozga��ziaj� si�, mno��c swoje wektory stanu, by w pe�ni wykorzysta� mo�liwo�ci wirtualizacyjne tego �wiata. Posi�k�w ju� nie potrzeba: Fajansi�ci skupili si� na ataku na biofizyczny model wszech�wiata, ka��c mu jak najdok�adniej na�ladowa� fizyczn� rzeczywisto��, ale przeoczyli bardziej zaawansowane techniki, kt�re umo�liwia wojna w wirtualnej przestrzeni.
Teraz Pierre znajduje si� w sali audiencyjnej, z twarz�, r�koma i ubraniem unurzanymi w obrzydliwej krwi opiera si� o ty� tronu Amber. Jest go tylko jeden. Jeden z Borys�w � mo�e jedyny? � stoi pod drzwiami. Prawie nie pami�ta, co si� dzia�o � g�rnoprzepustowy filtr traumatyczny nie wpuszcza do pami�ci d�ugoterminowej okropno�ci z r�wnoleg�ych instancji masowego morderstwa.
��Chyba czysto! � wo�a. � Co teraz?
��Czekamy, niech pojawi si� Katarzyna Medycejska � m�wi kotka. Jej u�miech materializuje si� przed nim jak widmowa gro�ba. � Amber zawsze znajdzie spos�b, �eby o wszystko obwini� matk�. Co, mo�e tego nie wiedzia�e�?
Pierre zerka na krwawe pobojowisko na �cie�ce na zewn�trz, gdzie Glashwiecza napad�a pierwsza kobieta-langusta.
��Chyba ju� mamy j� z g�owy. � Pami�ta t� akcj� w trzeciej osobie, z wyci�tym wszystkim co subiektywne. � Niesamowite podobie�stwo � powtarza w�tek, kt�ry wci�� ma j� w pami�ci operacyjnej. � Mam nadziej�, �e tylko powierzchowne. � Potem na zawsze zapomina to wirtualne morderstwo. � Powiedz kr�lowej, �e ju� mog� rozmawia�.
Witamy na opadaj�cym zboczu po drugiej stronie krzywej szybko�ci post�pu.
Daleko w Uk�adzie S�onecznym orbita Ziemi biegnie przez pylisty tunel w przestrzeni. Do macierzystej planety wci�� dociera blask S�o�ca, w wi�kszo�ci �apany przez coraz wi�ksze, koncentryczne sfery komputronium zbudowanego z resztek wewn�trznych planet.
Mniej wi�cej dwa miliardy przewa�nie niemodyfikowanych ludzi wegetuje na ruinach przej�cia fazowego, nie rozumiej�c, dlaczego olbrzymia superkultura, kt�rej tak nienawidzili, nagle ucich�a. Przez ich fundamentalistyczne firewalle przenika niewiele informacji, ale nawet te strz�py odmalowuj� niepokoj�cy obraz spo�ecze�stwa, w kt�rym nie ma ju� cia�. Niesione wiatrem ob�oki narz�dziowej mgie�ki tworz� wi�ksze od cyklon�w wie�e aero�elu, usuwaj�ce z wi�kszo�ci wybrze�y Europy i Ameryki P�nocnej ostatnie pozosta�o�ci fizycznej ludzkiej cywilizacji. Resztki tul� si� do siebie za murami enklaw, dziwuj�c si� potworom i zwiastunom ukazuj�cym si� na ruinach postindustrialnej cywilizacji, mylnie bior�c przy�pieszenie za upadek.
Rozmyte chmury komputronium, koncentryczne ob�oki nanokomputer�w wielko�ci ziaren ry�u, otaczaj�ce S�o�ce pier�cieniami, zasilane jego energi� i orbituj�ce warstwami u�o�onymi g�sto jak w matrioszce, s� wci�� niedojrza�e i zawieraj� zaledwie jedn� tysi�czn� fizycznej planetarnej masy Uk�adu, a jednak dochodz� do klasycznego progu g�sto�ci obliczeniowej, 1042 MIPS-�w, czyli do��, by obs�u�y� miliard cywilizacji r�wnie skomplikowanych, jak ta, kt�ra istnia�a przed Wielkim Demonta�em. Przemiana nie si�gn�a jeszcze gazowych olbrzym�w, par� enklaw na rubie�ach Uk�adu zachowuje niezale�no�� � Imperium Pier�cienia Amber wci�� jest niepodleg�ym bytem i jeszcze przez par� lat b�dzie � lecz wewn�trzne planety, z wyj�tkiem Ziemi, zosta�y ju� skolonizowane znacznie dok�adniej, ni� wyobra�a�o to sobie NASA w zakurzonych wizjach z pocz�tku ery kosmicznej.
Spoza Akceleracji nie da si� w zasadzie zorientowa�, co si� dzieje w �rodku. Nie pozwala na to szybko�� transmisji: o ile mo�na wysy�a� dane w obie strony, o tyle olbrzymia liczba operacji odbywaj�cych si� w jej wirtualnych �wiatach przyt�oczy�aby ka�dego zewn�trznego obserwatora. W �rodku roju umys�y bilion lub wi�cej razy bardziej z�o�one od ca�ej ludzko�ci my�l� o ideach przerastaj�cych ludzk� wyobra�ni� tak dalece, jak mikroprocesor pojmowanie nicienia. W �wiatobrazach upchni�tych w zakamarki tego �wiata-umys�u rozkwita milion przypadkowych ludzkich cywilizacji. �mier� nie obowi�zuje, triumfuje �ycie. Kwitnie tysi�c ideologii, ludzka natura przystosowa�a si� do tego, tam gdzie by�o trzeba. Kambryjska eksplozja idei tworzy ekologie my�li, gdy� Uk�ad S�oneczny nareszcie zyskuje �wiadomo��, my�l wreszcie wyzbywa si� ogranicze� n�dznych kiloton szarego t�ustego mi�cha pochowanego w kruchych ludzkich czaszkach.
Gdzie� w g��bi Akceleracji bezbarwne zielone my�li pogr��one we w�ciek�ym �nie pami�taj� o wypuszczonym lata temu male�kim stateczku i bacznie go obserwuj�. Niebawem, u�wiadamiaj� sobie, stateczek b�dzie m�g� zadzia�a� jako ich pe�nomocnik w toczonej od wiek�w rozmowie. Zaczynaj� si� negocjacje o dost�p do pozauk�adowego skarbu Amber; Imperium Pier�cienia rozkwita, przynajmniej na chwil�.
Najpierw jednak trzeba b�dzie unowocze�ni� oprogramowanie po ludzkiej stronie tego po��czenia sieciowego.
W sali audiencyjnej
��Nie powiedzia�am, �e musicie i�� ze mn� � m�wi Amber, zwracaj�c si� do dworu. � Ale wed�ug mnie przybyli�my tu wszyscy w�a�nie po to. Ustalili�my, �e pasma wystarczy, �eby przesy�a� ludzi i niezb�dne do ich obs�ugi maszyny wirtualne, spodziewamy si� rozs�dnego poziomu dobrej woli po drugiej stronie, a przynajmniej agalmicznej ch�ci podzielenia si� z nami radami dotycz�cymi braku zaufania dla Fajansist�w. Ja proponuj�, �e si� skopiuj� i zobacz�, co jest po drugiej stronie tunelu. Co wi�cej, po tej stronie si� spauzuj� i przejd� w t� instancj�, kt�ra wr�ci, o ile nie b�dzie zbyt d�ugiej zw�oki. Jak d�ugiej, jeszcze nie postanowi�am. Kto ze mn�?
Pierre staje za tronem, z r�koma na oparciu. Patrzy nad g�ow� Amber, na kota na jej kolanach, widzi, jak mru�y oczy, spogl�daj�c na niego.
Ciekawe, my�li, zastanawiamy si�, czy przeskoczy� na drug� stron� kr�liczej nory i powierzy� nasze osobowo�ci komu�, kto tam mieszka. Po spotkaniu z Fajansistami. Przecie� to g�upota.
��Wybacz, prosz�, ale nie jestem idiot� � m�wi Borys. � Jeste�my na terenie paradoksu Fermiego, tak? Mamy sie� o natychmiastowym transferze, mo�liw� do przej�cia i zapewniaj�c� pasmo na przesy�anie umys��w odpowiadaj�cych ludzkim. No to gdzie mamy w historii odwiedziny obcych? Musi by� jaki� nadrz�dny pow�d ich nieobecno�ci. Ja bym tu zaczeka� i zobaczy�, co wr�ci. A potem ewentualnie �ykn�� ich pigu�� albo nie.
��Ja mog� przes�a� p� m�zgu na drug� stron�, bez kopii zapasowej � m�wi kto� inny. Zreszt� pasma i tak wystarczy tylko na p� m�zgu.
Wszyscy �miej� si� bez przekonania, co tylko utwierdza go w s�abn�cym uporze.
��Popieram Borysa � m�wi Su Ang. Zerka na Pierre�a, wy�apuje jego wzrok.
Pierre�owi rozja�nia si� w g�owie. Delikatnie ni� kr�ci. Nie mia�a� szans, bo nale�� do Amber, my�li, ale kasuje t� my�l przed wys�aniem. Mo�e w innej instancji jego problemy z kr�lewskim prawem pierwszej nocy nabrzmia�yby bardziej i z�ama�y jego up�r; mo�e w innym �wiecie to by si� ju� sta�o?
��My�l�, �e to pochopny krok � m�wi szybko. � Bardzo ma�o wiemy o postosobliwo�ciowych cywilizacjach.
��To nie jest osobliwo�� � rzuca k��liwie Amber. � To tylko kr�tka fala przy�pieszenia. Co� jak inflacja kosmologiczna.
��Wyg�adza nier�wnomierno�ci w pocz�tkowym rozk�adzie �wiadomo�ci � mruczy kotka. � A ja te� mog� g�osowa�?
��Pewnie � wzdycha Amber. Rozgl�da si�. � Pierre?
��Id� z tob� � odpowiada z dusz� na ramieniu.
Amber u�miecha si� promiennie.
��No dobrze. Wszyscy krytykanci, prosz� wyj�� z tego �wiata.
Sala audiencyjna nagle niemal pustoszeje.
��Ustawiam wartownika, �eby zrestartowa� nas od tego punktu za miliard sekund, je�li router niczego w tym czasie nie ode�le � obwieszcza grobowym g�osem Amber, patrz�c na powa�ne twarze tych, kt�rzy zostali. Dodaje z zaskoczeniem: � Sadeq! Nie my�la�am, �e podejdzie ci ta�
Sadeq ma powa�n� min�.
��Czy� nie sprzeniewierzy�bym si� mojej wierze, gdybym nie by� got�w nie�� s�owa Proroka tym, kt�rzy zapewne nigdy ich nie s�yszeli?
Amber kiwa g�ow�.
��Mo�e i masz racj�.
��No to jedziemy � niecierpliwi si� Pierre. � Nie mo�na tego odk�ada� w niesko�czono��.
Aineko unosi g�ow�.
��Zawsze wszystko zepsujesz!
��Okej � potakuje Amber. � No to�
Wciska wyimaginowany prze��cznik i czas si� zatrzymuje.
Na drugim ko�cu czasoprzestrzennego tunelu, o dwie�cie lat �wietlnych w rzeczywistej przestrzeni, sp�jna wi�zka foton�w zaczyna odta�cowywa� przed sensoriami obserwator�w opowie�� o ludzkiej to�samo�ci. A na orbicie wok� Hyundaia+4904/-56 chwilowo wszystko pozostaje bez zmian�
Syntetyczny klejnocik wielko�ci puszki coli spada przez milcz�cy mrok. Noc jest cicha jak gr�b i mro�niejsza ni� �rodek zimy na Plutonie. Cienkie jak ba�ki mydlane �agle fotonowe zwisaj� sm�tnie, bo dawno zblad� nadymaj�cy je powiew szafirowego laserowego �wiat�a. Przedwieczny blask gwiazd rysuje pod martwym cia�em kosmolociku kontur pot�nego planetowatego cia�a.
Min�o osiem ziemskich lat odk�d dzielny
Tymczasem poza sto�kiem �wiat�a�
Amber budzi si� raptownie, jak z koszmaru. Siada po�piesznie, z jej piersi zsuwa si� cienkie prze�cierad�o; zimny powiew na plecach ch�odzi j� natychmiast, odparowuj�c zimny pot. Mruczy co�, niezdolna subwokalizowa�.
��Gdzie ja jestem� A, sypialnia. Sk�d si� tu wzi�am? � Be�kot. � Aha, rozumiem. � Jej oczy rozszerzaj� si� w przestrachu. � To nie by� sen�
��Witam, cz�owieku Amber � rozlega si� g�os ducha, na oko dochodz�cy znik�d. � Widz�, �e si� obudzi�a�. Chcesz co�?
Amber przeciera zm�czone oczy. Trzymaj�c si� ramy ��ka, rozgl�da si� uwa�nie wok�.
Rejestruje lustro obok ��ka i swoje odbicie w nim: m�oda kobieta, chuda, jak wszyscy nosz�cy w genomie sztuczk� p53 ograniczaj�c� kalorie, ma jasne rozczochrane w�osy i ciemne oczy. Mog�aby uchodzi� za tancerk� lub �o�nierza, raczej nie za kr�low�.
��Co si� dzieje? Gdzie ja jestem? Kim jeste� i co ja robi� w twojej g�owie?
Jej oczy si� zw�aj�. Inwentaryzuje otoczenie, do g�osu dochodzi analityczny umys�.
��Router � szepcze. Konstrukcja z materii osobliwej orbituj�ca wok� br�zowego kar�a, zaledwie par� lat �wietlnych od Ziemi. � Jak dawno przeszli�my na t� stron�?
Rozgl�daj�c si�, widzi pok�j wy�o�ony �ci�le dopasowanymi kamieniami. Mi�dzy nimi znajduje si� g��boka wn�ka z oknem, w stylu niegdysiejszych zamk�w krzy�owc�w, ale nie ma w niej szyby � tylko bia�y, pusty ekran. Jedyny mebel, opr�cz perskiego dywanu na zimnych kamieniach, to ��ko, na kt�rym siedzi. Przypomina jej to scen� ze starego filmu, zagadk� Kubricka � ca�a ta scenografia musi by� zrobiona celowo, i to wcale nie jest zabawne.
��Czekam � o�wiadcza i z powrotem opiera si� o wezg�owie.
��Wed�ug naszych zapis�w taka reakcja oznacza, �e jeste� ju� w pe�ni samo�wiadoma � m�wi duch. � Dobrze. Bardzo d�ugo by�a� nie�wiadoma. Wyja�nienia b�d� d�ugie i chaotyczne. Czy mog� zaproponowa� co� do jedzenia? Czego by� sobie �yczy�a?
��Kaw�, je�li macie. Chleb i humus. Co� do ubrania. � Amber, nagle onie�mielona, krzy�uje r�ce. � Wola�abym jednak mie� dost�p administracyjny do tego �wiata. Troch� tu brakuje wyg�d, jak na rzeczywisto��, w kt�rej mam �y�.
To nie do ko�ca jest prawda � ma na przyk�ad zaawansowany i przyjazny cz�owiekowi model biofizyczny, nie jest to tylko podrasowana tr�jwymiarowa pierwszoosobowa strzelanka. Wbija wzrok w lewe przedrami�, gdzie opalona sk�ra i wypuk�a okr�g�a blizna stanowi� pami�tk� po m�odzie�czym wypadku z uszczelk� ci�nieniow� na orbicie Jowisza. Amber zastyga na chwil�. Porusza w milczeniu ustami, ale w tym wszech�wiecie jest uwi�ziona w jednym miejscu, nie mo�e si� rozdziela� ani zlewa� w jedn� z zagnie�d�onych rzeczywisto�ci, po prostu wywo�uj�c podprogramy, kt�re zainstalowano jej w zakamarkach umys�u jeszcze kiedy by�a nastolatk�. Wreszcie pyta:
��Ile czasu nie �y�am?
��D�u�ej, ni� �yjesz, o par� rz�d�w wielko�ci � odpowiada duch.
Z powietrza nad jej ��kiem zestala si� taca z chlebkami pita, humusem i oliwkami, z boku pokoju pojawia si� szafa na ubrania.
��Mog� zacz�� wyja�nia� teraz albo zaczeka�, a� sko�czysz je��. Jak wolisz?
Amber rozgl�da si� raz jeszcze, potem skupia na bia�ym ekranie we wn�ce okiennej.
��Teraz. Dam sobie rad� � m�wi z ledwie wyczuwaln� gorycz�. � Chcia�abym jak najszybciej zrozumie�, jakie pope�ni�am b��dy.
��Widz�-widzimy, �e jeste� zdecydowanym cz�owiekiem � m�wi z nutk� dumy w g�osie duch. � To dobrze, Amber. �eby tu prze�y�, b�dziesz potrzebowa� ca�ej swojej stanowczo�ci�
W �wi�tyni obok wie�y g�ruj�cej nad such� r�wnin� nadszed� czas pokuty � my�li mieszkaj�cego w wie�y kap�ana zabarwiaj� si� �alem. Wed�ug zegara czasu rzeczywistego wci�� nastawionego na takt innej ery, jest Aszura, dziesi�ty dzie� Muharramu, tysi�c trzysta czterdziesta rocznica m�cze�stwa Trzeciego Imama, Saida asz Szuhady[12].
Kap�an w wie�y by� pogr��ony w modlitwie przez niesko�czon� ilo�� czasu, zatrzymany w wiecznej chwili medytacji i deklamacji. Teraz, gdy ogromne, czerwone s�o�ce wp�ywa nad horyzont bezkresnej pustyni, jego my�li p�yn� ku tera�niejszo�ci. Aszura to szczeg�lny dzie� � dzie� zado��uczynienia za zbiorowe winy, za z�o wyrz�dzone zaniedbaniem; lecz Sadeq ma zwyczaj patrze� w przysz�o��. Wie, �e to wada, ale jak�e typowa dla jego pokolenia: pokolenia szyickiego duchowie�stwa reaguj�cego na zesz�owieczne ekscesy, pokolenia, kt�re pozbawi�o ulem�w w�adzy doczesnej, zerwa�o z
(Enrico Fermi jad� pewnego dnia obiad, a jego koledzy dyskutowali o tym, czy inne �wiaty mog� by� zamieszkane przez rozwini�te cywilizacje. �Skoro tak�, powiedzia�, �to czemu dot�d nas nie odwiedzili?�).
Sadeq ko�czy wieczorne obrz�dy w niemal zupe�nej ciszy, potem wstaje, przeci�ga si�, jak to ma w zwyczaju, i wychodzi z ma�ego, bezludnego dziedzi�ca u podstawy wie�y. Brama � ogrzane s�o�cem wrota z kutego �elaza � delikatnie poskrzypuje przy otwieraniu. Sadeq zerka na g�rny zawias, marszczy brwi, zaklinaj�c go, by by� czysty i nieuszkodzony. Model fizyki uznaje jego uprawnienia dost�pu: cienka obr�czka czerwieni wok� sworznia robi si� srebrzysto-nowa i skrzypienie ustaje. Sadeq zamyka bram� i wchodzi do wie�y.
Wspina si� ci�kim, r�wnym krokiem po spiralnych schodach, wij�cych si� r�wnomiernie ponad nim. Zewn�trzne �ciany s� pe�ne w�skich okienek-strzelnic. Przez ka�de z nich widzi inny �wiat. Tutaj, miesi�c ramadan, zmierzch. W kolejnym zielone, zamglone niebo i o wiele zbyt bliski horyzont. Starannie unika zastanawiania si� nad implikacjami tej wielorakiej przestrzeni. Jest po modlitwie, po obcowaniu ze �wi�to�ci� i nie chce traci� blisko�ci wiary. I tak ju� znalaz� si� bardzo daleko od domu i ma wiele spraw do przemy�lenia. Otaczaj� go dziwne i osobliwe idee, od kt�rych erozyjna pustynia wiary wcale nie daje wytchnienia.
U szczytu schod�w dochodzi do drzwi z okutego �elazem starego drewna. Nie pasuj� tutaj � to architektoniczna i kulturowa anomalia. Klamk� stanowi p�tla czarnego metalu. Sadeq spogl�da na ni� jak na czaj�c� si� do jadowitego ataku g�ow� �mii. Wyci�ga jednak d�o� i przekr�ca klamk�, przest�puje przez pr�g i wchodzi do pa�acu fantazji.
Nic tu nie jest prawdziwe, upomina si�. Nie bardziej ni� iluzje wyczarowane przez d�in�w w opowie�ciach z tysi�ca i jednej nocy. I tak jednak, widz�c t� scen�, nie mo�e powstrzyma� si� od u�miechu � �agodzonego frustracj� sardonicznego, samokrytycznego u�miechu.
Ci, kt�rzy pojmali Sadeqa, ukradli mu dusz� i zamkn�li j� � go � w bardzo osobliwym wi�zieniu: �wi�tyni z wie�� si�gaj�c� raju. Jest to ca�a klasyczna litania �redniowiecznych marze�, wydestylowana z pi�tnastu wiek�w pi�miennictwa. Otoczone kolumnadami dziedzi�ce, ch�odne baseny wy�o�one przebogatymi mozaikami, komnaty wype�nione wszelkimi wyobra�alnymi luksusami, na jakie pozwala g�upia materia, bezkresne bankiety czekaj�ce na jego apetyt � i dziesi�tki przepi�knych niekobiet, ch�tnych, by spe�ni� ka�d� jego fantazj�. Sadeq jest cz�owiekiem, fantazji ma wi�c a� nadto, ale nie pozwoli sobie ulec pokuszeniu.
Nie umar�em, rozumuje. Wi�c jak�e mog� by� w raju? Jest to zatem fa�szywy raj, pokusa maj�ca sprowadzi� mnie na manowce. Zapewne. Chyba �e jestem martwy, poniewa� Allach, pochwalone b�d� imi� Jego, uznaje, �e ludzka dusza oddzielona od cia�a jest martwa. Ale skoro tak, to czy� transfer osobowo�ci nie jest grzechem? W takim razie jestem grzesznikiem, i to nie mo�e by� raj. A poza tym, te dekoracje s� takie infantylne!
Sadeq, zawsze sk�onny do filozoficznych rozwa�a�, wizj� �ycia po�miertnego te� ma bardziej wyintelektualizowan� ni� wi�kszo�� ludzi, w��czy� bowiem do niej idee r�wnie podejrzane w kontek�cie wiary islamskiej, jak my�li Teilharda de Chardin dla XX-wiecznego Ko�cio�a Katolickiego. Dla niego �aden wska�nik nie sygnalizuje fa�szywo�ci raju lepiej ni� w�a�nie obecno�� czekaj�cych na ka�de skinienie siedemdziesi�ciu i dw�ch przepi�knie bezm�zgich hurys. Wynika z tego, �e naprawd� nie mo�e by� martwy�
Ca�a ta kwestia realno�ci jest tak dra�ni�ca, �e Sadeq co wiecz�r robi to samo. Idzie, nie bacz�c na bezcenne dzie�a sztuki, po�piesznie mija nisze, w kt�rych nogi rozk�adaj� niemal nagie supermodelki, po czym dociera do ma�ego, nieumeblowanego pokoiku z pojedynczym wysokim oknem w jednej ze �cian. Tam siada po turecku na pod�odze i medytuje; nie modli si�, lecz intensywnie w skupieniu rozmy�la. Ka�dej fa�szywej nocy (nie ma bowiem sposobu pozna�, jak szybko p�ynie czas poza jego cyberprzestrzenn� nisz�) siada tak i my�li, w samotno�ci umys�u bior�c si� za bary z demonem Kartezjusza. A pytania, kt�re sobie zadaje, co noc brzmi� tak samo: czy jestem w stanie sprawdzi�, czy to prawdziwe piek�o? A je�li nie, to jak z niego uciec?
Duch m�wi Amber, �e by�a martwa przez prawie jedn� trzeci� miliona lat. Po drodze wiele razy inkarnowano j� z zapisu � i umiera�a ponownie � ale nic o tym nie wie, bo jest odga��zieniem g��wnego pnia, a wszystkie inne ga��zie umiera�y w izolacji.
Sam� w sobie kwesti� wskrzeszenia niespecjalnie si� przejmuje � urodzi�a si� w epoce postmoravcowej[14], wi�c po prostu pewne aspekty opis�w wyja�nie� ducha wydaj� jej si� rozczarowuj�co niepe�ne. Co� jakby powiedzia�, �e u�piono j� i przywieziono tutaj, ale nie doda�, czy samolotem, poci�giem, czy samochodem.
Nie ma problemu ze stwierdzeniem ducha, �e znajduje si� bardzo daleko od Ziemi � czyli w odleg�o�ci oko�o o�miu tysi�cy lat �wietlnych. Gdy ona i inni zaryzykowali przes�anie swoich osobowo�ci znalezionym na orbicie Hyundaia+4904/-56 routerem, zdawali sobie spraw�, �e mog� wyl�dowa� gdziekolwiek � albo nigdzie. Ale �eby mia�a wci�� znajdowa� si� w sto�ku �wiat�a punktu �r�d�owego � to ju� jest bardzo w�tpliwe. Pierwszy odebrany przez SETI przekaz wyra�nie sugerowa�, �e router jest cz�ci� sieci samopowielaj�cych si� natychmiastowych komunikator�w, rozsiewaj�cych si� po wszystkich ch�odnych br�zowych kar�ach, kt�rych pe�no w galaktyce. Spodziewa�a si� wi�c wyl�dowa� znacznie dalej.
Znacznie bardziej bulwersuj�ce jest stwierdzenie ducha, �e ludzki genotyp ju� co najmniej dwa razy wymar�, �e nieznana jest jego macierzysta planeta oraz �e Amber jest prawdopodobnie jedynym ocala�ym w publicznych archiwach cz�owiekiem. W tym momencie mu przerywa:
��Nie rozumiem, co to ma ze mn� wsp�lnego! � Potem dmucha na fili�ank� z kaw�, chc�c ostudzi� zawarto��. � Nie �yj� � wyja�nia z nut� porozumiewawczego sarkazmu w g�osie. � Nie pami�tasz? Po prostu tutaj przyjecha�am. Tysi�c sekund temu, czasu subiektywnego, siedzia�am w w�le kontrolnym statku kosmicznego, zastanawiaj�c si�, co zrobi� z routerem, wok� kt�rego orbitowali�my. Zdecydowali�my si� przez niego przes�a�, w ramach misji handlowej. I obudzi�am si� tutaj w ��ku, po fafnastu bimbalionach stuleci, gdziekolwiek i cokolwiek znaczy �tutaj�. Bez dost�pu do sterowania rzeczywisto�ci� i moich rozszerze�, nie mog� nawet sprawdzi�, czy ta symulacja jest prawdziwa, czy osadzona w innej. �ebym zorientowa�a si� w swojej sytuacji, musisz mi wyja�ni� po co ci w og�le jaka� stara wersja mnie; a poza tym, dop�ki nie dowiem si�, kim jeste�, w niczym ci nie pomog�. Aha, a propos, co z reszt�? Gdzie oni s�? Bo wiesz, nie by�am sama.
Duch na moment zastyga i Amber czuje mokr� fal� przera�enia. Mo�e posun�am si� za daleko?
��Wydarzy� si� nieszcz�liwy wypadek � z�owieszczo odpowiada duch. Morfuje z p�przejrzystej kopii cia�a Amber w zarys ludzkiego szkieletu z misternymi naro�lami na ko�ciach sugeruj�cymi wi�cej ni� �miertelnego kostniakomi�saka. � My-konsensus wierzymy, �e jeste� najlepsz� osob�, �eby zaradzi� tej sytuacji. To dotyczy strefy zdemilitaryzowanej.
��Zdemilitaryzowanej? � Amber kr�ci g�ow�, po czym upija �yk kawy. � Co masz na my�li? Co to za miejsce?
Duch zn�w migoce, przybieraj�c za awatar abstrakcyjny obracaj�cy si� hipersze�cian.
��My zajmujemy przestrze� wielorak� przyleg�� do strefy zdemilitaryzowanej. Strefa mie�ci si� poza nasz� g��wn� rzeczywisto�ci�, maj� do niej dost�p istoty, kt�re swobodnie przechodz� przez nasz firewall, podr�uj�c do zewn�trznej sieci i z zewn�trznej sieci. My-my u�ywamy DMZ-a[15], �eby szacowa� warto�� informacyjn� istot migruj�cych, rozumnych jednostek walutowych i tym podobnych. My-my, kiedy przybyli�cie, z�o�yli�my was w depozyt na zabezpieczenie przysz�ych transakcji opcjami na kontrakty terminowe na gatunek ludzki.
��Waluta! � Amber nie wie, czy powinna by� rozbawiona, czy zbulwersowana � obie reakcje wydaj� si� stosowne. � Wszystkich go�ci tak traktujecie?
Duch ignoruje pytanie.
��Strefa pad�a ofiar� niekontrolowanej agresji semiotycznej. My-my s�dzimy, �e tylko ty mo�esz jej zaradzi�. Je�li zgodzisz si� to uczyni�, dokonamy wymiany warto�ci, zap�acimy, wynagrodzimy wsp�prac�, wyp�acimy wynagrodzenie, wyzwolimy, zrepatriujemy.
Amber opr�nia fili�ank�.
��Wy w og�le wchodzili�cie dot�d w ekonomiczne interakcje ze mn� albo podobnymi do mnie lud�mi? � pyta. � Je�li nie, to czemu mam wam wierzy�? Je�li tak, dlaczego mnie wskrzesili�cie? Spotkam tu mo�e jakie� bardziej do�wiadczone wersje samej siebie? � Patrzy na�, unosi sceptycznie brew. � Wygl�da to na pocz�tek do�� opresywnej relacji.
Na wszystkie pr�by dowiedzenia si� czego� o w�asnej sytuacji duch reaguje unikami. Robi si� przejrzysty, urasta do rozmiar�w zamglonego okna na �wiat pe�en niesamowitych kszta�t�w. Nad krajobrazem pe�nym zielonych jajowatych wzg�rz i domk�w z sernika p�yn� chmury, z kt�rych wyrastaj� drzewa.
��Natura tego ataku: w DMZ-cie grasuje obca inteligencja � stwierdza. � Obcy przyk�ada b��dn� semiotyk� do z�o�onych struktur s�u��cych do wspierania handlu. Amber, ty znasz tego obcego. Potrzebne nam rozwi�zanie. Zabij potwora, a otrzymasz lini� kredytow�. W�asn�, zarz�dzan� przez siebie sam� rzeczywisto��, wgl�d do um�w handlowych, ulepszone zmys�y, mo�liwo�� przemieszczania si�. Mo�emy nawet unowocze�ni� ci� do poziomu konsensusu ty-my, je�li wyrazisz �yczenie.
��A ten potw�r� � Amber pochyla si� i zagl�da w okno.
Ma szczer� ochot� zignorowa� t� podejrzan� propozycj� � nie wygl�da ona zbyt kusz�co. Unowocze�ni� mnie do poziomu widmowego fragmentu obcego umys�u grupowego? � my�li z ironi�.
��Co to za obcy? � Bez mo�liwo�ci wsparcia si� w skomplikowanych wnioskowaniach wieloma w�tkami naraz, czuje si� �lepa i niepewna. � To kt�ry� z Fajansist�w?
��Brak danych. On-oni przybyli razem z tob� � odpowiada duch. � Przypadkowo zaktywizowa� si� par� sekund przed tera�niejszo�ci�. Szaleje w strefie zdemilitaryzowanej. Amber, pom� nam. Uratuj nasz w�ze�, bo inaczej stracimy ��czno�� z sieci�. A kiedy to si� stanie, zginiesz razem z nami-nami. Uratuj nas�
Pojedyncze wspomnienie, nale��ce do kogo� innego, ro�nie szybciej ni� pocisk kierowany, jest te� znacznie bardziej od niego �mierciono�ne.
Jedenastoletnia Amber jest niezdarnym dzieckiem o zbyt d�ugich ko�czynach, wa��saj�cym si� po ulicach Hongkongu, turystk� ze wsi podziwiaj�c� rozpalone do czerwono�ci j�dro Kr�lestwa �rodka. To jej pierwsze i ostatnie wakacje, zanim Trust Franklina przypnie j� pasami w �adowni kosmicznego samolotu Shenzhou i wystrzeli z Xinkiang na orbit�. Na razie cieszy si� wolno�ci�, cho� jest zastawiona na jakie� par� milion�w euro; przysz�a ma�a taikonautka, gotowa do wieloletniej har�wki na oko�ojowiszowej orbicie, �eby sp�aci� samonap�dzaj�c� si� siatk� opcji, kt�re maj� do niej prawo w�asno�ci. To niezupe�nie niewolnictwo: dzi�ki temu, �e tata wymy�li� t� sztuczk� ze sp�kami-wydmuszkami, nie musi obawia� si�, �e matka j� gdzie� dopadnie i z powrotem wtr�ci do posthumanistycznego wi�zienia, polegaj�cego na wychowywaniu jej jak staro�wieckiej ma�ej dziewczynki. Zatem teraz, gdy ma ju� troch� kieszonkowego, pok�j w Hiltonie, a towarzystwa dotrzymuje jej po��czony z Franklinami osobisty komunikator, postanawia wreszcie zabawi� si� w te osiemnastowieczne bzdury o o�wieceniu w podr�y, ale chce zrobi� to porz�dnie.
Jest to bowiem jej ostatni dzie� na wolno�ci w tej przypadkowo wyewoluowanej biosferze.
W tej dekadzie wszystko dzieje si� w Chinach, gor�cych, g�stych i pe�nych drako�skich kar dla przestarzalc�w. Nacjonalistyczna ��dza dogonienia Zachodu zosta�a zast�piona konsumerystyczn� ��dz� posiadania wszystkich najnowszych gad�et�w, najbardziej malowniczych pami�tek ze staro�wieckich ulic Ameryki; najszybszych, najnowszych i najbardziej wypasionych upgrade��w dla cia�a i duszy. A Hongkong jest jeszcze szybszy i bardziej gor�czkowy ni� ca�a reszta Chin, albo i ca�ego cholernego �wiata. Tu w�a�nie rozdziawiaj� g�by tury�ci z Tokio, prze�ywaj�c szok przysz�o�ci, ol�nieni stechnologizowanym �yciem.
Idzie przez Jardine�s Bazaar. Wystawa cud�w i dziw�w, a nie ��aden Bazar� my�li, zanurzaj�c si� w falach wilgotnego ha�asu. Ze szk�a i chromu dach�w drogich centr�w handlowych i luksusowych hoteli wyrastaj� szkieletowe grzybki kopu� geodetycznych, gro��c odfruni�ciem w powiewie upalnej morskiej bryzy. Z Kai Tak nie wylatuj� ju� z hukiem samoloty pasa�erskie, �adne po�yskliwe aluminiowe chmury burzowe nie rozsiewaj� pasa�er�w o wyba�uszonych oczach po galeriach i rybnych targach Kowloon i Nowych Terytori�w. W tych napi�tych ostatnich dniach Wojny z Bezrozumiem na niebie poruszaj� si� ca�kiem nowe i niesamowite kszta�ty; Amber obserwuje z rozdziawionymi ustami startuj�cego niemal pionowo shenyanga F-30, pl�tanin� w niepoj�ty spos�b pozakrzywianych powierzchni, znikaj�cych w punkcie zbie�no�ci perspektywy przecz�cej tak wzrokowi, jak i radarowi. Chi�ski� my�liwiec? nosiciel rakiet? superkomputer? zmierza nad Morze Po�udniowochi�skie, by do��czy� do nieustaj�cego patrolu, zapewniaj�cego kapitalistyczny �wiat, �e jest ono strze�one przed Panami Wszelkiej Negacji, Wahabickim Z�em.
Przez chwil� jest po prostu rozwini�tym nad wiek ludzkim dzieckiem. Jej pod�wiadomo�� zosta�a od��czona od sieci przez pot�ne infowojenne demony, chi�skie rz�dowe cenzuroboty uniemo�liwiaj�ce jej pozyskanie informacji o ich najgro�niejszej broni. Gdy umys� ma przez chwil� pusty jak wydmuszka, facet o poci�g�ej twarzy, z niebieskimi w�osami szturcha j� w nerki i zrywa z ramienia torb�.
��Ej! � krzyczy, potykaj�c si�.
Widzi wszystko nieostro, optyka nie reaguje, nie chce zapami�ta� biometrycznego modelu napastnika. To ten martwy moment, martwa strefa bez zasi�gu sieci, a z�odziej ucieka, zanim Amber zd��y z�apa� r�wnowag�. Poza tym, z od��czonymi od sieci rozszerzeniami nie ma poj�cia, jak si� po kanto�sku krzyczy ��apa� z�odzieja!�.
Par� sekund p�niej my�liwiec znika z zasi�gu wzroku i pa�stwowe cenzorskie pole si� luzuje.
���apcie go, palanty! � krzyczy, ale ciekawscy kupuj�cy po prostu gapi� si� na niegrzeczne cudzoziemskie dziecko.
Starsza kobieta celuje w ni� jednorazowym telefonem i co� odkrzykuje. Amber puszcza si� biegiem. W brzuchu ju� czuje drgania emitowanych przez torb� infrad�wi�k�w � je�li jej zaraz nie dogoni, torba urz�dzi scen�. Klienci rozpraszaj� si�, kobieta z w�zkiem, uciekaj�c, o ma�o jej nie rozje�d�a.
Zanim Amber dociera do przera�onej torby, z�odziejowi udaje si� ulotni�. Przez prawie minut� musi j� g�aska�, �eby przesta�a wrzeszcze� i schowa�a kolce, daj�c si� podnie��. Do tego czasu pojawia si� ju� robocop.
��Dokumenty prosz� � rz�zi syntetyczn� angielszczyzn�.
Amber w przera�eniu patrzy na torb�: w boku zieje wielka dziura, a ca�o�� jest o wiele za lekka. Nie ma go, my�li zrozpaczona. Ukrad� go.
��Pomocy � m�wi s�abym g�osem, pokazuj�c torb� zdalnemu policjantowi, patrz�cemu oczyma robota. � Okradziono mnie.
��Co zgin�o? � pyta robot.
��M�j Hello Kitty � m�wi, trzepoc�c rz�sami. K�amliwo�� puszczona na pe�ne obroty, sumienie pod obcas, ostrze�one o powa�nych konsekwencjach, gdyby policja odkry�a prawdziw� natur� kotka. � Ukradli mi kotka! Mo�e mi pan pom�c?
��Z pewno�ci� � odpowiada gliniarz, k�ad�c jej na ramieniu uspokajaj�cym gestem d�o�, kt�ra zamienia si� w stalow� obr�czk�, gdy wpycha j� do furgonetki i sztywnym, oficjalnym j�zykiem informuje, �e jest aresztowana pod zarzutem kradzie�y sklepowych, a w celu udowodnienia niewinno�ci musi w pe�ni wsp�pracowa� podczas audytu wszystkich posiadanych rzeczy.
Do czasu, gdy bia�kowy m�zg Amber zda� sobie spraw�, �e zosta� grzecznie aresztowany, niekt�re zewn�trzne w�tki ju� si� rozdar�y, wo�aj�c o pomoc, a systemy �ledzenia mobilnego handlu zidentyfikowa�y komisariat, na kt�ry j� wioz� dzi�ki �ladom w logach klikni�� i pomocnemu mened�erowi licencji software�owych. Wyp�czkowuj� agenty maj�ce powiadomi� cz�onk�w Franklin�w, Amnesty International, Parti� Kosmosu i Wolno�ci oraz prawnik�w ojca. Gdy policjantka w �rednim wieku pakuje j� do wi�niowo-turkusowego aresztu dla m�odocianych przest�pc�w, w dy�urce dzwoni� ju� telefony z pytaniami od prawnik�w, dostawc�w fast food�w oraz pewnego wyj�tkowo czujnego brukowego pisemka �ledz�cego koneksje tatusia.
��Pomo�e mi pani odzyska� mojego kotka? � pyta j� powa�nym tonem.
��Nazwisko � czyta policjantka, oczy ma rozbiegane od symultanicznego t�umaczenia. � Prosz� wyda� powa�ny papier to�samo�ci.
��Ukradli mi kota � upiera si� Amber.
��Kota? � Policjantka wygl�da na zdezorientowan�, potem sfrustrowan�. Ewidentnie nie ma w repertuarze nastoletnich obcokrajowc�w odpowiadaj�cych na pytania jakim� be�kotem. � Nazwisko pytamy poda�?
��Nie � m�wi Amber. � Chodzi o mojego kota. Ukradli go. Kota mi ukradli.
��Aha! Dokumenty prosz�.
��Dokumenty? � Amber jest coraz bardziej wystraszona. Nie czuje �wiata na zewn�trz, cel� otacza klatka Faradaya, w �rodku jest klaustrofobicznie cicho. � Chc� mojego kota! I to ju�!
Gliniara pstryka palcami, potem si�ga do kieszeni i wyci�ga kart� identyfikacyjn�, kt�r� wskazuje zamaszystym gestem.
��Dokumenty � powtarza. � Albo.
��Nie wiem, o czym pani m�wi! � lamentuje Amber.
Policjantka patrzy na ni� dziwnie.
��Czekaj. � Wstaje, wychodzi, a minut� p�niej wraca z facetem o poci�g�ej twarzy, w ciemnym garniturze i delikatnie �wiec�cych okularach w drucianych oprawkach.
��Co to za sceny?! � pyta chamskim i obcesowym tonem. � Jak si� nazywasz? Odpowiadaj, albo b�dziesz tu nocowa�.
Amber wybucha p�aczem.
��Ukradli mi kota � �ka.
Detektyw i gliniara ewidentnie nie wiedz�, jak sobie z tym poradzi�; przera�a ich klimat emocjonalnego chaosu z podtekstem k�opotliwego dyplomatycznego incydentu.
��Czekaj tutaj � m�wi� i wychodz� z celi, zostawiaj�c j� z plastikowym animatronicznym koal� oraz tandetnym liba�skim automatem z kaw�.
Dopiero teraz docieraj� do niej konsekwencje tej straty � porwania Aineko � i Amber p�acze g�o�no i beznadziejnie. W ka�dym wieku trudno poradzi� sobie z utrat� kogo� bliskiego, kot by� jej z�o�liwie dowcipnym towarzyszem przez rok, opok� pewno�ci daj�c� jej si�� do uwolnienia si� ze szpon�w matki. To straszne, tak go straci� na rzecz jakiej� chi�skiej dziupli, gdzie pewnie pokroj� go na cz�ci albo przerobi� na zup�. Amber, zrozpaczona, udr�czona, wyje do �cian pokoju przes�ucha�, podczas gdy uwi�zione na zewn�trz w�tki jej �wiadomo�ci szukaj� kopii zapasowych, z kt�rymi mog�yby si� zsynchronizowa�.
Jednak po godzinie, gdy si� uspokaja, opadaj�c w studni� czystej rozpaczy, rozlega si� pukanie � pukanie! � do drzwi. Kto� w�cibski wsuwa g�ow�.
��Prosz� przyj�� z nami. � To policjantka z kiepskim softem t�umacz�cym. Widzi, �e Amber p�acze i zaczyna co� mamrota� pod nosem, ale gdy wstaje i cz�apie ku niej, kobieta si� zamyka.
Prowadzi dziewczyn� do sali z biurowymi boksami, pe�nej policyjnych biurokrat�w w r�nych stadiach teleobecno�ci. Przy jednym z pierwszych biurek czeka detektyw z owini�tym sznurkiem wilgotnym kartonowym pude�kiem.
��Prosz� zidentyfikowa� � prosi, przecinaj�c sznurek.
Amber kr�ci g�ow�, oszo�omiona nap�ywem synchronizuj�cych wspomnienia w�tk�w.
��Czy to�?
Mokry papier pokrywki rozchyla si�. Z pude�ka wyskakuje tr�jk�tna g��wka i w�szy. Puszcza b�belki z poro�ni�tych br�zowym futerkiem nozdrzy.
��Co tak d�ugo? � pyta kot, gdy Amber si�ga do pude�ka i wyci�ga go. Futro ma mokre i zmatowia�e od s�onej wody.
��Je�li mam wam za�atwi� tego obcego, na pocz�tek prosz� mi da� uprawnienia do modyfikacji rzeczywisto�ci � m�wi Amber. � Potem znajd� najnowsze instancje wszystkich ludzi, kt�rzy przybyli tu ze mn�, zbierz ich wszystkich razem i im te� daj uprawnienia roota. A potem potrzebny nam b�dzie dost�p do innych osadzonych w DMZ-cie �wiat�w. I jeszcze bro�. Du�o broni.
��To mo�e by� trudne � odpowiada duch. � Wielu z tych pozosta�ych ludzi ju� osi�gn�o stan zatrzymania. Co najmniej jeden jeszcze �yje, ale nie jest dost�pny, dop�ki trwa pewien eschatologiczny eksperyment. Nie wszyscy zostali zarejestrowani z funkcj� wersjonowania; inni zostali-zostaj� zagubieni w DMZ-cie. My-tera�niejsi mo�emy da� ci ekstremalny dost�p do strefy zdemilitaryzowanej, ale zapytujemy o potrzeb� broni opartej na energii kinetycznej.
Amber wzdycha.
��Wy naprawd� jeste�cie medialnymi analfabetami, co? � Wstaje i przeci�ga si�, czuj�c, jak z jej mi�ni wys�cza si� symulowane senne odr�twienie. � I chc� z powrotem moj�� � Ma to na ko�cu j�zyka. Czego� brakuje. � Czekajcie. O czym� zapomnia�am. � O czym� wa�nym, my�li zdziwiona. Czym�, co przez ca�y czas ze mn� by�o i mi� podpowiada�o�? mrrrr� pomaga�o? � Dobra, niewa�ne. � Usta same wymawiaj� s�owa. � Naprawd� potrzebny mi ten drugi cz�owiek. To nie podlega dyskusji. Dobrze?
��Mo�e by� z tym k�opot � powtarza duch. � Ta istota jest zap�tlona w rekurencyjnie zamkni�tym �wiecie.
��Co? � Amber mruga. � Mo�esz to sformu�owa� inaczej? Albo wyja�ni� na przyk�adzie?
��Przyk�ad. � Duch zagina powietrze w pokoju w roz�arzon� kul� plazmy w kszta�cie butelki Kleina. Amber, patrz�c na ni�, dostaje zeza. � Najbli�szym odniesieniem w ludzkiej bazie historycznej jest demon Kartezjusza. Ta istota ukry�a si� w zamkni�tej przestrzeni, ale teraz ju� nie wie, czy jest ona obiektywnie prawdziwa, czy nie. A w ka�dym razie odmawia interakcji.
��A mo�ecie mnie tam przenie��? � pyta Amber. Umie sobie radzi� z kieszonkowymi �wiatami, robi to ca�e �ycie. � Dajcie mi tylko jak�� przewag�
��Z takim post�powaniem mo�e si� wi�za� ryzyko � ostrzega duch.
��Nie obchodzi mnie to � rzuca gniewnie. � Przenie�cie mnie tam i tyle. Znam tego kogo�, prawda? Wy�lijcie mnie w jej sny, a ja j� obudz�, okej?
��Rozumiem � m�wi duch. � Przygotuj si�.
Bez s�owa ostrze�enia Amber pojawia si� gdzie indziej. Rozgl�da si�, widzi mistern� mozaikow� pod�og�, bielone �ciany z pustymi otworami okiennymi, za kt�rymi na nocnym niebie delikatnie mrugaj� gwiazdy. Jej ubranie jakim� sposobem zosta�o zast�pione przez seksown� bielizn� pod prawie przezroczyst� sukni�, a w�osy uros�y o prawie p� metra. Bardzo to dezorientuj�ce. Mury s� z kamienia. Stoi w drzwiach do pokoju, gdzie nie ma niczego poza ��kiem. A na nim�
��Cholera! � wykrzykuje. � Co� ty za jedna?
M�oda i niewiarygodnie, klasycznie pi�kna kobieta na ��ku patrzy na ni� pustym wzrokiem, potem przewraca si� na bok. Jest naga, bezw�osa od uszu w d�, le�y w leniwej, zach�caj�cej pozycji.
��Tak? � pyta Amber. � O co chodzi?
Kobieta na ��ku przyzywa j� powolnym gestem. Amber kr�ci g�ow�.
��Niestety, to nie moja scena. � Wycofuje si� na korytarz, potyka, nieprzyzwyczajona do tak wysokich szpilek. � To jaka� samcza fantazja, prawda? I to jakiego� g�upawego nastolatka.
Jeszcze raz si� rozgl�da. W jedn� stron� korytarz prowadzi do szeregu kolejnych drzwi, z drugiej ko�czy si� spiralnymi schodami. Amber skupia si�, pr�buj�c przekona� �wiat, �eby zaprowadzi� j� do logicznego celu, ale uzyskuje zero reakcji.
��No nic, b�d� musia�a sama odwali� robot�. Szkoda, �e�
Marszczy brwi. Ju� prawie chcia�a, �eby by� z ni� kto� jeszcze, ale nie pami�ta kto. Bierze wi�c g��boki wdech i rusza ku schodom.
��W g�r�, w d�? � zapytuje sama siebie.
W g�r� � skoro ju� masz wie��, to chyba logiczne, �e chcesz spa� na samym szczycie. Pnie si� wi�c po stopniach, przytrzymuj�c spiralnej por�czy. Ciekawe, kto to wszystko wymy�li� i w jak� rol� wpasuj� si� w jego scenariuszu? Po namy�le, to drugie pytanie wydaje si� g�upie i retoryczne. Ju� ja mu powiem par� s��w�
Na g�rze schod�w natrafia na proste, drewniane drzwi z niezamkni�t� zasuw�. Przystaje na kilka sekund, szykuj�c si� do konfrontacji z marzycielem tak pogr��onym w solipsyzmie, �e zbudowa� wok� siebie ten zamek erotycznych marze�. Mam nadziej�, �e to nie Pierre, my�li ponuro, popychaj�c drzwi.
Pok�j jest pusty, pod�og� ma drewnian�. �adnych mebli, tylko jedno puste okno wysoko na �cianie. Po�rodku siedzi po turecku m�czyzna w d�ugiej szacie, odwr�cony do niej plecami. Mruczy co� cicho i delikatnie si� kiwa. Amber a� traci dech, u�wiadamiaj�c sobie, kto to taki.
Ja pierdol�!
Wytrzeszcza oczy.
To on przez ca�y czas mia� w g�owie co� takiego?
��Nie wzywa�em ci� � m�wi spokojnie Sadeq, nie odwracaj�c si�, �eby na ni� spojrze�. � Id� precz, kusicielko. Nie jeste� prawdziwa.
Amber odchrz�kuje.
��Przykro mi ci� rozczarowa�, ale si� mylisz � odpowiada. � Trzeba z�apa� jakiego� obcego potwora. Idziesz ze mn� na polowanie?
Sadeq przestaje kiwa� g�ow�. Powoli si� unosi, prostuje plecy, potem wstaje i si� odwraca. Oczy b�yszcz� mu w blasku ksi�yca.
��Dziwne. � Rozbiera j� wzrokiem. � Przypominasz kogo�, kogo zna�em. Nigdy wcze�niej tak nie by�o.
��Kurwa �e� twoja�! � Amber prawie wybucha, ale po chwili si� hamuje. � Co to ma by�, konferencja Zjednoczenia Solipsyst�w?
��Ja� � Sadeq wygl�da jak os�upia�y. � Przepraszam, czy ty twierdzisz, �e jeste� prawdziwa?
��Tak prawdziwa, jak ty. � Amber chwyta go za r�k�. Sadeq nie stawia oporu, gdy ci�gnie go do drzwi.
��Jeste� pierwsz� osob�, kt�ra mnie odwiedza. � Sadeq jest wyra�nie wstrz��ni�ty.
��No chod�, rusz si�. � Ci�gnie go za sob�, w d� spiralnymi schodami. � Chcesz tu zosta�? Naprawd�? � Zerka na niego. � Co to w og�le za miejsce?
��Piek�o to niebo w krzywym zwierciadle � m�wi powoli, przepuszczaj�c brod� mi�dzy palcami swobodnej r�ki. Nagle �apie j� w talii i przyci�ga do siebie. � A teraz zobaczymy, jak bardzo jeste� prawdziwa�
Amber, nieprzyzwyczajona do takiego traktowania, nadeptuje mu na stop� i odpycha go.
��Jeste� prawdziwa! � krzyczy, obijaj�c si� o por�cz schod�w. � Wybacz mi, wybacz! Musia�em sprawdzi�
��Co sprawdzi�? � warczy Amber. � Je�li jeszcze raz mnie tkniesz, zostaniesz tu i zgnijesz! � Ju� zaczyna wyp�czkowywa� ducha, kt�ry przeka�e obcemu na zewn�trz, �eby j� zabra� z tego kieszonkowego �wiata. Gro�ba jest wi�c powa�na.
��Ale musia�em� zaczekaj. Masz woln� wol�. W�a�nie to wykaza�a�. � Oddycha ci�ko, spogl�daj�c na ni� b�agalnie. � Najmocniej ci� przepraszam, wybacz mi! Musia�em si� przekona�, �e nie jeste� kolejnym zombiakiem!
��Zombiakiem?
Amber si� rozgl�da. Za ni� pojawi�a si� kolejna �ywa lala, stoi w drzwiach ubrana w obcis�y sk�rzany kostium bez krocza. Zapraszaj�co kiwa do Sadeqa. Inne cia�o, odziane w paski gumy w strategicznych miejscach, pomiaukuje u jej st�p, wij�c si� uwodzicielsko. Amber unosi brwi.
��Wzi��e� mnie za co� takiego?
Sadeq kiwa g�ow�.
��Ostatnio si� wycwani�y. Niekt�re nawet umiej� m�wi�. Jedn� prawie pomyli�em z� � Dygoce konwulsyjnie. � Nieczysta!
��Nieczysta. � Amber przygl�da mu si� z namys�em. � W takim razie to chyba nie jest tw�j osobisty raj, co? � Po chwili wyci�ga do niego r�k�. � Idziemy.
��Przepraszam, �e wzi��em ci� za zombiaka � powtarza Sadeq.
��Zwa�ywszy okoliczno�ci, chyba ci wybacz� � odpowiada Amber.
A potem duch zabiera ich oboje na zewn�trz.
W tera�niejszo�ci zbiegaj� si� kolejne wspomnienia:
Imperium Pier�cienia to olbrzymie skupisko samopowielaj�cych si� robot�w, zgromadzone przez Amber na niskiej orbicie oko�ojowiszowej, nap�dzane mas� i p�dem niewielkiego ksi�yca J-48 Barney i stanowi�ce platform� startow� dla mi�dzygwiezdnej sondy, kt�r� pomagaj� jej zbudowa� partnerzy biznesowi ojca. To tak�e siedziba jej tronu i, jedno z wa�niejszych, centrum us�ug jurystycznych w zewn�trznym Uk�adzie S�onecznym. Tu Amber jest kr�low�, arbitrem i w�adczyni�. Sadeq za� jej s�dzi� i doradc�.
Pow�d, kt�rego Amber zna tylko jako rozb�ysk na radarze o trzydzie�ci minut �wietlnych st�d, z�o�y� w jej s�dzie pozew, oskar�aj�cy o nadu�ycie w�adzy, herezj� i pieniactwo pewn� p�rozumn� korporacyjn� piramid� finansow�. Przyby�a ona do przestrzeni oko�ojowiszowej dwana�cie milion�w sekund temu i wydaje si� skoncentrowana na nawr�ceniu na sw�j osobliwy zestaw mem�w wszystkich inteligentnych istot w okolicy. O jej uwag� b�aga ca�y pakiet wielow�tkowych kontrpozw�w, twierdz�cych, �e �w rozb�ysk, pisz�c o ich intencjach i celach, narusza ich prawa patentowe, autorskie oraz tajemnic� handlow�.
Amber nie ma teraz na Pier�cieniu, wi�c nie mo�e si� tym osobi�cie zaj��. Pozostawi�a Sadeqa, �eby walczy� z opornymi mechanizmami jej systemu prawnego � zaprojektowanego od podstaw po to, by s�dowe spory mi�dzy korporacjami by�y upierdliwe jak ma�o co � sama natomiast zabra�a Pierre�a na dyplomatyczn� wizyt� w innej jowiszowej kolonii � Republice ��obka. Za�o�y� j� statek-sierociniec Trustu Franklin�w,
Z boku wzg�rza niepewnie trzymaj�cego si� wewn�trznej �ciany wiruj�cej misy znajduje si� plac wy�o�ony czym� ca�kiem podobnym do chropowatego marmuru. Niebo to czarna otch�a�, kr�c�ca si� powoli wok� wycelowanej w Jowisza osi. Amber rozpiera si� w wiklinowym fotelu, z wyci�gni�tymi nogami i jedn� r�k� na czole. Na sto�ach przed ni� walaj� si� resztki gigantycznego obiadu. Oci�a�a i objedzona, g�aszcze zwini�tego na kolanach kota. Pierre gdzie� poszed�, pewnie zwiedza� jaki� prototypowy ekosystem, testowany akurat przez kt�r�� grup� inicjatywn� umys��w borga. Amber zupe�nie si� tym nie zainteresowa�a. Zjad�a przepyszny posi�ek, nie ma na g�owie �adnych pozw�w, w domu wszystko idzie jak trzeba po �cie�ce krytycznej, a poza tym, tak trudno ostatnio o przyjemnie sp�dzony czas�
��Masz kontakt z ojcem? � pyta Monica.
��Uhm. � Amber g�adzi bok mrucz�cego cicho kota. � Mejlujemy do siebie. Czasem.
��Tak tylko, z ciekawo�ci. � Monica to miejscowa kr�lowa borga, gibka, piwnooka, z myl�co leniwym, przeci�gaj�cym g�oski akcentem, angielszczyzn� z Yorkshire przenikaj�c� si� ze slangiem z Doliny Krzemowej. � Wiiisz, do mnie czasem napisze.Teraz, kiedy Gianni jest na emeryturze, nie ma za wiele do roboty tam na dole studni. M�wi�, �e mo�e tu przyjedzie.
��Gdzie? Na orbit� Jowisza? � Amber otwiera oczy w pop�ochu. Aineko przestaje mrucze� i spogl�da oskar�ycielsko na Monik�.
��Nie denerwuj si�. � Monica wygl�da na lekko rozbawion�. � Nie b�dzie ci si� chyba w nic wtr�ca�.
��Ale tutaj� � Amber prostuje si�. � Szlag � dodaje cicho. � Co mu do �ba strzeli�o?
��Niepokoje wieku �redniego, wed�ug moich braci z dna studni. � Monica wzrusza ramionami. � Tym razem Annette go nie powstrzyma�a. Ale jeszcze si� nie przygotowa� mentalnie do podr�y.
���wietnie. To mo�e nie� � Amber urywa. � �Mentalnie�? Co konkretnie masz na my�li?
Starsza kobieta u�miecha si� do niej drwi�co przez par� sekund, potem ust�puje.
��On chce sobie zrobi� transfer osobowo�ci.
��A co? To wstyd czy jak? � pyta Ang.
Amber zerka na ni� z lekk� irytacj�, ale Ang nie patrzy w jej stron�. Te� mi przyjaciele, my�li Amber. Zostanie kr�low� wszystkiego w zasi�gu wzroku to �wietna metoda na zepsucie kole�e�skich uk�ad�w.
��On tego nie zrobi � wyrokuje Amber. � Jego talent si� wypali�.
��My�li, �e kiedy zoptymalizuje si� do wielobie�no�ci, uda mu si� go odzyska�. � Monica nadal si� u�miecha. � Sama m�wi�am, �e w�a�nie tego mu potrzeba.
��Nie chc�, �eby ojciec zawraca� mi tu dup�. Albo matka. Albo ciocia Nette i wujek Gianni. Pismo do kontroli imigracyjnej: zakaz wjazdu dla Manfreda Macksa oraz pozosta�ych wymienionych os�b, bez zezwolenia sekretarza Jego Kr�lewskiej Mo�ci.
��A co on zrobi�, �e tak ci� dra�ni? � pyta od niechcenia Monica.
Amber wzdycha i si� garbi.
��Nic. Nie jestem niewdzi�czna, ani nic takiego, po prostu ten jego ekstropianizm jest a� �enuj�cy. Przecie� to w�a�nie on robi� w zesz�ym wieku za apokalips�. Wiesz?
��A mnie si� wydaje, �e jak na ludzk� istot�, bardzo daleko patrzy� w przysz�o�� � o�wiadcza ustami Moniki borg Franklin�w.
Amber odwraca wzrok. Pierre by to zrozumia�, my�li. Pierre wiedzia�by, dlaczego tak niech�tnie reaguje na perspektyw� przyjazdu ojca. Pierre tak�e chce wyrze�bi� sobie swoj� w�asn� nisz�, bez zagl�daj�cych przez rami� rodzic�w, chocia� z zupe�nie innych powod�w. Skupia wzrok na kim� p�ci m�skiej i mniej dojrza�ym. To chyba Nicky, my�li, cho� do�� dawno go nie widzia�a � idzie ku skwerowi, kompletnie nagi i przepi�knie opalony.
��Rodzice. Jaki z nich w og�le po�ytek? � pyta Amber z ca�� zadziorno�ci� siedemnastolatki. � Nawet je�li pozostan� neoteniczni, i tak strac� elastyczno��. I jeszcze ta d�uga, paleolityczna tradycja niewolnictwa nieletnich. Dla mnie kompletnie nieludzka.
��A powiedz, ile mia�a� lat, kiedy mo�na ci� by�o zostawi� sam� w domu? � prowokuje Monica.
��Trzy. Wtedy dosta�am pierwsze wszczepki. � Amber u�miecha si� do podchodz�cego m�odego Adonisa, kt�ry odwzajemnia u�miech. Tak, to Nicky, wyra�nie si� cieszy, �e j� widzi. Fajne jest to �ycie, my�li, zastanawiaj�c si� leniwie, czy powiedzie� Pierre�owi.
��Czasy si� zmieniaj� � rzuca Monica. � Nie spisuj rodziny za wcze�nie na straty, mo�e si� zdarzy�, �e jeszcze b�dzie ci potrzebna.
��Hm. � Amber si� krzywi, s�ysz�c star� frakcj� borga. � Wszyscy tak m�wicie!
Wchodz�c na traw�, od razu czuje, jak wok� otwieraj� si� mo�liwo�ci. Ma tu uprawnienia zarz�dcze, a sam wszech�wiat jest wielki i otwarty, nie to co egzystencjalna pu�apka Sadeqa. Jedno drgnienie podprocesu poprawia jej w�asny wizerunek, skraca w�osy i przywraca wygodne ubranie. Kolejne dostarcza przydatnych diagnostycznych wskaza�. Ma paskudne przeczucie, �e chodzi tu w izolowanym �rodowisku-piaskownicy pewnie dla kompatybilno�ci � pewne drobiazgi sugeruj�, �e dost�p do interfejsu kontrolnego symulacji idzie przez po�rednik�w � ale przynajmniej go dosta�a.
��O rany! Z powrotem w prawdziwym �wiecie! � Nie posiada si� z ekscytacji, zapomina nawet, �e by�a z�a na Sadeqa za to, �e wzi�� j� za aktork� w swoim kartezja�skim teatrze, odgrywaj�cym sceny z puryta�skiego piek�a. � O, zobacz! To DMZ!
Stoj� na trawiastym pag�rku ponad skrz�cym si� �r�dziemnomorskim miastem, kt�re drzemie pod rozmytym fraktalnym nies�o�cem, wisz�cym po�rodku hiperboloidalnego krajobrazu, nikn�cego w niesamowicie odleg�ym b��kicie. W �cianach �wiata tkwi� w regularnych odst�pach bladob��kitne studnie, ��cz�ce go z innymi elementami wielorakiego wszech�wiata.
��Duchu, jakie to ma wymiary? W por�wnaniu z planetami.
��Strefa zdemilitaryzowana to zagnie�d�ona rzeczywisto��, przez kt�r� przechodz� wszystkie transfery pomi�dzy routerem w miejscowym uk�adzie gwiezdnym oraz cywilizacj�, kt�ra go zbudowa�a. Wykorzystuje moc rz�du jednej tysi�cznej umys�u-matrioszki, kt�rego jest cz�ci�, cho� wspomniana niekontrolowana inwazja poch�ania obecnie znaczn� jej cz��. Znane jest wam poj�cie m�zgu-matrioszki? � Duch brzmi marudnie i pedantycznie.
Sadeq kr�ci g�ow�. Amber patrzy na� z niedowierzaniem.
��Rozbieramy wszystkie planety danego uk�adu gwiezdnego � wyja�nia. � Zamieniamy je w py� nanokomputerowy, zasilany wymiennikami ciep�a i rozsiany na koncentrycznych orbitach wok� centralnej gwiazdy. Wewn�trzne orbitale pracuj� blisko punktu topnienia �elaza, zewn�trzne s� zimne jak ciek�y azot, ka�da warstwa �ywi si� ciep�em odpadowym poprzedniej. Co� jak ruska matrioszka zrobiona ze sfer Dysona, sfera w sferze w sferze, tylko �e nie jest zaprojektowane do wspierania ludzkiego �ycia. To komputronium, materia zoptymalizowana do oblicze� ju� na poziomie atomowym, a na niej chodz� wy��cznie transfery osobowo�ci � tato oszacowa� kiedy�, �e nasz Uk�ad S�oneczny m�g�by w ten spos�b obs�u�y� jakie�, eee� sto miliard�w razy wi�cej mieszka�c�w, ni� ma Ziemia. Skromnie licz�c. Wszyscy jako transfery, �yj�cy w symulacjach. Je�li na pocz�tku rozbierze si� wszystkie planety i zbuduje m�zg-matrioszk�.
��Aha. � Sadeq kiwa z namys�em g�ow�. � Wy te� tak to definiujecie? � rzuca ku �wiec�cemu punkcikowi, kt�rym duch zaznacza swoj� obecno��.
��Zasadniczo tak � odpowiada ten, prawie z uraz�.
��Zasadniczo? � Amber si� rozgl�da.
Miliard �wiat�w do zbadania, my�li oszo�omiona. I to na samym firewallu? Ma niejasne poczucie, �e kto� j� oszukuje: ludzkie mo�liwo�ci przekracza ju� samo przeliczenie cyferek w pojawiaj�cych si� tu wielkich liczbach, ale nie ma w tym nic fundamentalnie niezrozumia�ego. Tato m�wi�, �e Amber zapewne zobaczy taki �wiat jeszcze za swojego bia�kowego �ycia. Tato i jego kompani od kielicha, �piewaj�cy �Rozebra� Ksi�yc! Przetopi� Marsa!� w zamku pod Prag� i czekaj�cy, a� dotr� pierwsze wyniki bezwstydnie zmanipulowanych wybor�w. By�o wtedy trzecie dziesi�ciolecie, Partia Kosmosu i Wolno�ci przejmowa�a stery Unii Europejskiej i dodawa�a gazu do pr�dko�ci ucieczki. Tylko �e teraz podobno znalaz�a si� kiloparseki od domu, w�r�d przedwiecznych obcych cywilizacji i w og�le. Gdzie ich niezwyk�a supernauka? Gdzie gwiazdy neutronowe, s�o�ca zrobione z materii osobliwej, przystosowane do oblicze� z pr�dko�ciami j�drowymi, a nie elektronicznymi? Co� mi tu �mierdzi, my�li, wyp�czkowuj�c kopi� samej siebie i otwieraj�c prywatny kana� do Sadeqa.
��S� za ma�o rozwini�ci. My�lisz, �e ci go�cie to kto� w rodzaju Fajansist�w? Paso�yt�w albo barbarzy�c�w, kt�rzy jad� machin� na gap�?
��My�lisz, �e nas oszukuj�? � odsy�a Sadeq.
��Hm. � Amber rusza w d� na piazz� po�rodku miasteczka-podr�bki. � To wszystko jest zbyt ludzkie.
��Ludzkie� � powtarza Sadeq dziwnie t�sknym g�osem. � Nie m�wili�cie czasem, �e ludzie wymarli?
��Wasz gatunek jest przestarza�y � rzuca z satysfakcj� duch. � Niewystarczaj�co przystosowany do sztucznych rzeczywisto�ci. �le zoptymalizowane uk�ady, nadmiernie skomplikowane czujniki o niskiej przepustowo�ci, niechlujne u�ycie zmiennych globalnych�
��Tak, tak, rozumiem, o co chodzi � m�wi Amber, zn�w wpatruj�c si� w miasteczko. � W takim razie, czemu s�dzisz, �e za�atwimy obcego, z kt�rym macie problem?
��Bo o was prosi� � odpowiada duch, zw�aj�c si� z elipsy w lini�, a potem kurcz�c w pozbawiony wymiar�w jaskrawy punkt. � O, ju� idzie. My-ja nie ryzykujemy kontaktu. Wezwij nas-mnie, gdy zabijesz smoka. Do widzenia.
��Jasna cho� � Amber si� obraca.
S� jednak z Sadeqiem sami, pod pal�cym s�o�cem. Piazza, ca�kiem jak ta w Republice ��obka, jest uroczo rustykalna � ale nikogo i nic nie ma w domu, je�li nie liczy� pra��cych si� w po�udniowym s�o�cu ozdobnych �eliwnych mebli ogrodowych, sto�u z parasolem. W plamie s�o�ca pod nim rozci�ga si� co� w�ochatego.
��Wygl�da na to, �e jeste�my sami � m�wi Sadeq. U�miecha si� krzywo, potem wskazuje st�. � Mo�e zaczekamy, a� przyjdzie gospodarz?
��Gospodarz. � Amber si� rozgl�da. � Strasznie si� boj� tego obcego. Ciekawe dlaczego?
��Prosi�, �eby nas wezwa�. � Sadeq odwraca si� do sto�u, odsuwa krzes�o i ostro�nie siada. � To mo�e by� bardzo dobra wiadomo��. Albo bardzo z�a.
��Hm. � Amber ko�czy obserwacj�, nie widz�c oznak �ycia.
Nie ma lepszych pomys��w, wi�c te� podchodzi do sto�u i zasiada naprzeciwko Sadeqa. Pod jej taksuj�cym wzrokiem zachowuje si� nieco nerwowo; mo�e po prostu jest za�enowany, �e widzia� j� w bieli�nie. Gdyby moje za�wiaty tak wygl�da�y, te� bym by�a za�enowana, my�li sobie Amber.
��Ej, prawie wesz�a� na� � Sadeq zamiera, wpatruj�c si� w co� tu� obok jej lewej stopy. Przez chwil� ma zdumion� min�, potem u�miecha si� szeroko. � Co ty tu robisz? � pyta jej �lep� plamk�.
��Z kim ty rozmawiasz? � pyta zdumiona.
��Ze mn�, g�uptasie. � Ze �lepego punktu odpowiada co� rozkosznie znajomego. � Czyli te ba�wany chc� ci� wykorzysta�, �eby si� mnie pozby�, taa? Niezbyt to przemy�lane.
��Kto� � Amber wbija wzrok w p�yt� chodnikow�, wyp�czkowuje stado duch�w nerwowo atakuj�cych wszystkie dost�py do modyfikacji tej rzeczywisto�ci. �lepoty najwyra�niej nic nie rusza. � Ty jeste� tym obcym?
��No a kto? � pyta z gryz�c� ironi� �lepa plamka. � Nie, jestem kotk� twojego ojca. Pos�uchaj, chcesz si� st�d wydosta�?
Amber trze oczy.
��W og�le ci� nie widz�, kimkolwiek jeste� � odpowiada. � My si� znamy? � Ma dziwne wra�enie, �e naprawd� go zna, �e to kto� wa�ny, �e to istotna luka w jej to�samo�ci, ale w �aden spos�b nie potrafi sobie przypomnie�, kto to taki.
��Jasne, kochanie. � W g�osie-nieg�osie wydobywaj�cym si� z mglistej plamki na trawie pobrzmiewa nutka zm�czenia �yciem. � Nie�le was oboje zhackowali. Wpu��cie mnie, to wam to naprawi�.
��Nie! � wykrzykuje Amber, na sekund� przed Sadeqiem, kt�ry patrzy na ni� dziwnie. � Naprawd� jeste� naje�d�c�?
�lepa plamka wzdycha.
��Takim samym jak ty, pami�tasz? Przyjechali�my tu razem. Z jedn� r�nic�: ja nie pozwalam, �eby jaki� durny korporacyjny duch u�ywa� mnie jako wymienialnej waluty.
��Wymienialnej� Pami�tam ci� � m�wi powoli Sadeq, z wyrazem os�upienia na twarzy. � O co ci chodzi?
�lepa plamka ziewa, ukazuj�c ostre bia�e kie�ki. Amber potrz�sa g�ow�, chc�c odgoni� halucynacj�.
��Niech no zgadn�. Obudzi�a� si� w jakim� pokoju, ten obcy duch powiedzia� ci, �e ludzki gatunek wymar�, a potem poprosi�, �eby� mnie za�atwi�a. Tak? � pyta �lepa plamka.
Amber kiwa g�ow�, lodowaty paluch strachu je�dzi jej tam i z powrotem po kr�gos�upie.
��On k�amie? � pyta.
��Jak cholera. � �lepa plamka u�miecha si� teraz. Ten u�miech po�r�d pustki nie znika; po prostu wok� nie wida� �adnego cia�a. � Wed�ug mojej orientacji jeste�my jakie� szesna�cie lat �wietlnych od Ziemi. Przeszli t�dy Fajansi�ci, ogo�ocili wszystko do zera i gdzie� poszli; nawet nie wiesz, co to za zabita dechami dziura. Podstawow� form� �ycia jest niesamowicie por�bana korporacyjna ekosfera, z�o�ona z rozmna�aj�cych si� i rodz�cych si� nawzajem instrument�w prawnych. Napadaj� na przeje�d�aj�cych t�dy ludzi i wykorzystuj� ich jako walut�.
Za u�miechem kryje si� tr�jk�tna, spiczasta g��wka, zmru�one oczka i ostro zako�czone uszy � drapie�na, inteligentnie wygl�daj�ca, ale niesko�czenie obca twarzyczka. Amber widzi j� k�tem oka, gdy rozgl�da si� po piazzy.
��M�wisz, �e my� znaczy, �e oni schwytali nas, kiedy si� tu pojawili�my, i namieszali mi w pami�ci� � Nagle czuje, �e niesamowicie trudno jej si� skupi�, ale wpatruj�c si� intensywnie w ten u�miech, prawie dostrzega za nim cia�o, skulone jak w�ochata kura, z przednimi �apami elegancko owini�tymi ogonem.
��Ot� to. Tylko nie spodziewali si� natkn�� na kogo� takiego jak ja. � U�miech jest niesko�czenie szeroki, w stylu kota z Cheshire, na tle rudo-br�zowej, pasiastej sier�ci, kt�ra migoce jej przed oczyma jak halucynacja. � Narz�dzia hackerskie twojej matki potrafi� daleko si�gn��, wiesz Amber? Pami�tasz Hongkong?
��Hong�
Nast�puje chwila bezbolesnego ucisku, po czym Amber czuje, jak ze wszystkich stron znikaj� olbrzymie, niewidoczne bariery. Rozgl�da si� wok�, po raz pierwszy widz�c piazz� tak�, jak� jest, wok� nerwowo czeka po�owa za�ogi
��Witamy z powrotem � rzuca ponuro Pierre, gdy Amber popiskuje ze zdumienia i nachyla si�, by wzi�� kotk� na r�ce. � No to, skoro ju� si� wydosta�a� spod spodu, mo�e si� zastanowimy, jak by tu wr�ci� do domu?
Witamy w sz�stej dekadzie trzeciego milenium. Te dawne miary czasu niewiele ju� znacz� � cho� par� miliard�w bia�kowych ludzi wci�� nosi w sobie te wirusowe memy, samo teocentryczne datowanie otrzyma�o ju� �miertelny cios: mo�e i s� lata pi��dziesi�te, ale co to oznacza dla ciebie, zale�y od tego, jak szybko kr�ci si� twoja rzeczywisto��. A to pomi�dzy rozmaitymi podgatunkami transfer�w, eksploduj�cych w�a�nie na peryferie Uk�adu S�onecznego, potrafi r�ni� si� o par� rz�d�w wielko�ci � niekt�re dopiero co wysz�y z roku 2049, inne wchodz� ju� w subiektywne tysi�czne milenium.
Podczas gdy
Miliardy bia�kowych ludzi nie chc� mie� nic wsp�lnego z tymi blu�nierczymi nowymi rzeczywisto�ciami. Liczni przyw�dcy pot�piaj� transfery i SI jako bezduszne maszyny. Inni zachowuj� si� boja�liwie, piel�gnuj�c samozachowawcze memy do tego stopnia, �e dawna zdrowa obawa przed obraniem m�zgu jak cebuli przez odwzorowuj�ce my�li roboty rozrasta si� w przenikaj�c� wszystko od st�p do g��w nerwic�. Zelektryfikowane czepki z folii aluminiowej sprzedaj� si� jak �wie�e bu�eczki. A i tak setki milion�w zamieni�y ju� bia�kowe marionetki na my�l�ce maszyny � a ci mno�� si� szybko. Za par� lat populacja bia�kowa b�dzie zdecydowan� mniejszo�ci� na marginesie ludzko�ci. Jeszcze par� lat p�niej zapewne wybuchnie wojna: mieszka�cy my�lob�oku maj� ci�g�y niedosyt g�upiej materii do zrestrukturyzowania, a bia�kowcy s�yn� z kiepskiego wykorzystania z�� krzemu i metali ziem rzadkich, kt�rych jest tak wiele na dnie ziemskiej studni grawitacyjnej.
Energia i my�l katalizuj� zmian� stanu skupienia w skondensowanej materii Uk�adu S�onecznego. Liczba MIPS-�w na kilogram idzie do g�ry po stromym odcinku krzywej sigmoidalnej � g�upia materia o�ywa, w miar� jak drapie�ni nanomechaniczni s�udzy dzieci umys�u restrukturyzuj� wszystko po kolei. Powstaj�cy na orbicie wok� S�o�ca my�lob�ok pogrzebie w ko�cu ca�� biologiczn� ekologi�, staj�c si� kolejnym punktem w kosmosie widocznym z teleskop�w innych, w�a�nie wchodz�cych w epok� �elaza, cywilizacji � o ile zrozumiej� co widz�: ostatnie podrygi nierozumnej materii, narodziny nadaj�cej si� do zamieszkania rzeczywisto�ci rozleglejszej ni� galaktyka i o wiele szybszej. Podrygi, kt�re za par� stuleci b�d� oznacza� koniec biologicznego �ycia w promieniu mniej wi�cej roku �wietlnego od tej gwiazdy, gdy� m�zgi-matrioszki, cho� stanowi� szczyt osi�gni�� inteligentnej cywilizacji, s� z natury rzeczy nieprzyjazne dla bia�kowego �ycia.
Pierre, Wszystkowidz�ca Donna oraz Su Ang opowiadaj� Amber o tym, czego si� dowiedzieli o bazarze � tak nazywaj� przestrze�, okre�lan� przez ducha mianem �strefy zdemilitaryzowanej� � przy lodowatych margaritach i bardzo udatnej symulacji przechodz�cego z r�ki do r�ki jointa. Niekt�rzy z nich pa��tali si� tu na wolno�ci przez ca�e subiektywne lata. To sporo informacji do przyswojenia.
��Warstwa fizyczna ma p� roku �wietlnego �rednicy, jest czterysta razy masywniejsza od Ziemi � t�umaczy Pierre. � Oczywi�cie, nie jest pe�na � najwi�kszy element jest mniej wi�cej wielko�ci mojej niegdysiejszej pi�ci. � Amber mru�y oczy, pr�buj�c przypomnie� sobie, jaka by�a � skale wielko�ci s�abo si� pami�ta. � No i spotka�em tu takiego starego czatbota, twierdzi�, �e prze�y� swoj� rodzim� gwiazd�, ale nie jestem pewien, czy chodzi na wszystkich klepkach. W ka�dym razie, je�li m�wi prawd�, jeste�my o jedn� trzeci� roku �wietlnego od ciasnego uk�adu podw�jnego � zasilaj� to wszystko orbitalnymi laserami wielko�ci Jowisza, �eby nie zbli�a� si� do tych paskudnych studni grawitacyjnych.
Amber, mimo �e nieco lepiej zorientowana, jest onie�mielona � ten dziwaczny bazar jest par� miliard�w razy wi�kszy ni� ca�a ludzka cywilizacja sprzed osobliwo�ci. Cho� stara si� tego nie okaza�, boi si�, �e powr�t do domu oka�e si� niemo�liwy � �e b�dzie wymaga� zasob�w wykraczaj�cych poza ekonomiczny horyzont, r�wnie realistycznych jak obsadzenie dziesi�ciocent�wki w roli banknotu dolarowego. Ale trzeba przynajmniej spr�bowa�. Wiele zmienia sama �wiadomo�� istnienia bazaru�
��Ile mo�emy zdoby� pieni�dzy? � pyta. � Co tu w og�le s�u�y za pieni�dze? Zak�adaj�c, �e maj� gospodark� niedoboru. Mo�e pasmo przenoszenia?
��No w�a�nie. � Pierre patrzy na ni� dziwnie. � W tym w�a�nie s�k. Duch ci nie powiedzia�?
��Nie powiedzia�? � Amber unosi brew. � Co� tam powiedzia�, ale w sumie przecie� nie okaza� si� jakim� wiarygodnym przewodnikiem, co?
��Powiedz jej � wtr�ca cicho Su Ang. Sama odwraca wzrok, czym� zawstydzona.
��Maj� gospodark� niedoboru jak trzeba � m�wi Pierre. � Ograniczonym zasobem jest pasmo przenoszenia oraz materia. Ca�a cywilizacja siedzi tu lokalnie, bo je�li odsuniesz si� za daleko, nadrobienie zaleg�o�ci w plotkach trwa ca�e wieki. Inteligencje na m�zgach-matrioszkach znacznie cz�ciej ni� si� spodziewali�my zostaj� w domu, co najwy�ej przez ca�y czas wisz� na telefonie. A rzeczy, kt�re przychodz� z innych inteligentnych �wiat�w, u�ywaj� jako, no c�, waluty. Weszli�my przez dziur� do wrzucania monet, nic dziwnego, �e wyl�dowali�my w banku.
��Wszystko tu jest tak por�bane, �e w og�le nie wiem od czego zacz�� � burczy Amber. � Jak w og�le oni w to wpadli?
��Mnie nie pytaj. � Pierre wzrusza ramionami. � Mam przeczucie, �e kogokolwiek tu spotkamy, b�dzie zorientowany podobnie jak my, albo i gorzej. Ten, kto zbudowa� ten m�zg, raczej ju� tu nie mieszka, z wyj�tkiem tych samonap�dzaj�cych si� korporacji i gapowicz�w w rodzaju Fajansist�w. A my jeste�my tak samo ciemni jak oni.
��Hm. My�lisz, �e zbudowali takie co�, a potem ot, tak sobie wymarli? G�upi koniec�
Su Ang wzdycha.
��Odk�d zbudowali sobie taki wielki dom, zacz�li si� robi� zbyt ci�cy i skomplikowani, �eby podr�owa�. Wygini�cie do�� cz�sto przytrafia si� nadmiernie wyspecjalizowanym gatunkom, kt�re za d�ugo tkwi� w jakiej� ekologicznej niszy. Je�li za�o�ymy, �e osobliwo��, a potem zmaksymalizowanie lokalnych zasob�w obliczeniowych � tak jak mamy tutaj � to standardowy stan ko�cowy dla cywilizacji tworz�cych narz�dzia, to nic dziwnego, �e �adna z nich nigdy nas nie odwiedzi�a.
Amber wbija wzrok w st� przed sob�, opiera wierzch d�oni na ch�odnym metalu i pr�buje sobie przypomnie�, jak wyp�czkowa� drugi egzemplarz swojego wektora stanu. Chwil� p�niej jej pomocny duch rozwala model fizyki sto�u. �eliwo ust�puje palcom jak przyjemnie elastyczna guma.
��No, widzicie, mamy troch� w�adzy nad tym �wiatem, przynajmniej tyle na pocz�tek. Pr�bowa� kto� jakich� automodyfikacji?
��To niebezpieczne � stwierdza kategorycznie Pierre. � Do takich pr�b, im nas wi�cej, tym lepiej. I przyda�by si� te� jaki� w�asny firewall.
��Jak g��boka jest tutaj rzeczywisto��? � pyta Sadeq. To w zasadzie pierwsze pytanie, zadane przeze� z w�asnej woli, Amber widzi w tym pozytywny objaw: wreszcie wy�ciubia �eb ze skorupy.
��D�ugo�� Plancka to mniej wi�cej jedna setna milimetra. Zbyt ma�a, �eby to dostrzec, a niek�opotliwa w obs�udze dla symulator�w. W przeciwie�stwie do prawdziwej czasoprzestrzeni.
��Ale� � Sadeq si� waha. � Kiedy potrzeba, potrafi� t� rzeczywisto�� powi�ksza�?
��No pewnie, fraktale tu dzia�aj�. � Pierre kiwa g�ow�. � Nie zau�
��To miejsce to pu�apka � stanowczo o�wiadcza Su Ang.
��Nie, sk�d � replikuje rozdra�niony Pierre.
��Czemu pu�apka? � pyta Amber.
��Siedzimy tu ju� d�u�szy czas � m�wi Ang. Zerka na Aineko, rozci�gni�t� na kamieniach, drzemi�c�, czy co tam robi� lekko nadludzkie AI, kiedy emuluj� �pi�cego kota. � Kiedy twoja kotka uwolni�a nas z wi�z�w, troch� si� rozejrzeli�my. S� tu takie rzeczy, �e� � Wzdryga si�. � Wi�kszo�� przestrzeni symulacyjnych nie nadaje si� dla ludzi. Maj� modele fizyczne, kt�re nie obs�uguj� naszego typu neuronowego przetwarzania. Mogliby�my si� tam zmigrowa�, ale wymaga�oby to portowania na zupe�nie now� logik� � czy po takim zabiegu w og�le pozostaliby�my sob�? Poza tym jest tu tyle istot na z grubsza tym samym poziomie z�o�ono�ci co my � to znakomity dow�d, �e budowniczowie dawno tu nie mieszkaj�. Tylko pomniejsze rozumne stworzenia, grzebi�ce w �mietnikach. Robale i paso�yty, ryj�ce w trupie, kiedy na polu bitwy zapadnie zmrok.
��Ja spotka�am Fajansist�w � rzuca Donna. � Najpierw par� razy ze�arli mojego ducha, ale potem dosz�am, jak z nimi gada�.
��I s� jeszcze inni obcy � dodaje ponuro Su Ang. � �adnego nie chcieliby�cie spotka� w ciemnym zau�ku.
��Wi�c na kontakt nie ma co liczy� � podsumowuje Amber. � W ka�dym razie nie z kim� transcendentnym i �yczliwie nastawionym do przyjezdnych.
��To pewnie prawda � przyznaje Pierre. Niezbyt go to cieszy.
��Czyli utkn�li�my w kieszonkowym �wiecie, z ograniczon� szybko�ci� transferu do domu i band� zwariowanych go�ci ze slums�w, kt�rzy wprowadzili si� do opuszczonego i zrujnowanego dworu i chc� nas u�y� w charakterze waluty? �Jezus nas zbawi i odkupi nasze dusze za warto�ciowe towary�. Tak?
��Tak. � Su Ang ma przygn�bion� min�.
��No w�a�nie. � Amber patrzy z namys�em na Sadeqa, kt�ry wpatruje si� w dal, w niesamowit�, niesko�czon� plam� na s�o�cu, maluj�c� ca�y plac w cienie. � Ej, m�j fachowcu od bog�w. Pytanie do ciebie.
��S�ucham? � Sadeq patrzy na ni� z lekko oszo�omionym wyrazem twarzy. � Przepraszam, w�a�nie poczu�em na gardle szpony jeszcze wi�kszej pu�apki�
��Nie czuj. � Amber szczerzy z�by i nie jest to sympatyczna mina. � By�e� kiedy� w Brooklynie?
��Nie, czemu?
��Bo teraz pomo�esz mi sprzeda� tym syfiarzom most. Rozumiesz? A tymi samymi pieni�dzmi zap�acimy im, �eby przes�ali nas na drug� stron�. I wr�cimy do domu. Pos�uchajcie, plan jest taki�
��Chyba da si� zrobi� � m�wi Sadeq, ponuro przygl�daj�c si� butelce Kleina na stole. Jest do po�owy pusta, a zza rogu czterowymiarowego naczynia zupe�nie nie wida� p�ynnej zawarto�ci. � Wystarczaj�co d�ugo siedzia�em sam w czym� takim, �eby� � Wzdryga si�.
��Nie chc�, �eby co� ci si� sta�o � odpowiada Amber, bardzo spokojnie, bo ma paskudne przeczucie, �e ich prze�ywalno�� w tym miejscu ma naklejon� metk� z dat� wa�no�ci.
��Nic si� nie b�j. � Sadeq u�miecha si� krzywo. � Jedno kieszonkowe piek�o, drugie, co za r�nica.
��Rozumiesz, dlaczego�
��Tak, tak. � Kiwa lekcewa��co g�ow�. � Nie mo�emy wys�a� do �rodka w�asnych kopii, to by�oby okropne. Musi by� bezludne, prawda?
��Nasz cel to dosta� si� do domu, a nie zostawia� tysi�ce kopii w jakim� tutejszym kieszonkowym �wiecie, tak? � pyta z wahaniem Su Ang. Wygl�da na rozkojarzon�, wi�kszo�� uwagi skupia na absorbowaniu prze�y� kilkunastu duch�w, kt�rych wyp�czkowa�a, �eby pilnowa�y bezpiecze�stwa wok� nich.
��Komu to sprzedajemy? � pyta Sadeq. � Skoro ma by� atrakcyjne�
��To nie musi by� kompletna replika Ziemi. Tylko przekonuj�ca reklama przedosobliwo�ciowej cywilizacji, pe�nej ludzi. Masz siedemdziesi�t i dwa zombiaki, z kt�rych mo�na wykroi� m�zgi; doklei� do tego par� zmiennych i da si� je tak spermutowa�, �eby troch� bardziej si� od siebie r�ni�y.
Amber zwraca si� do drzemi�cej kotki.
��Ej, futrzaku. Ile my tu naprawd� jeste�my, w czasie rzeczywistym? Mo�esz za�atwi� Sadeqowi troch� wi�cej zasob�w do jego ogrodu rozkoszy?
Aineko przeci�ga si� i ziewa, stuprocentowo kocia, potem unosi ogon i patrzy na Amber oczyma jak szparki.
��Jakie� osiemna�cie minut, wed�ug zegara. � Przeci�ga si� jeszcze raz i siada, elegancko sk�adaj�c razem przednie �apki i owijaj�c je ogonem. � Duchy napieraj� na mnie, wiesz? Chyba nie dam rady d�ugo tego utrzyma�. W hackowaniu ludzi nie s� zbyt dobrzy, ale my�l�, �e ju� nied�ugo powo�aj� do �ycia now� kopi� ciebie, kt�ra b�dzie do nich lepiej nastawiona.
��Nie rozumiem, czemu ciebie nie zasymilowali tak jak nas.
��Znowu wszystko przez twoj� matk�. To ona ci�gle aktualizowa�a kod chroni�cy prawa autorskie mojej osobowo�ci. Stwierdzenie, �e �nielegalna �wiadomo�� to pogwa�cenie prawa autorskiego�, jest do dupy do momentu, gdy obcy chc� si� debuggerem dobra� do twojego ty�om�zgowia � wtedy ratuje �ycie. � Aineko spuszcza wzrok i zaczyna my� �apk�. � Ten tw�j mu��a ma jakie� sze�� dni czasu subiektywnego. Potem mamy przer�bane.
��Wchodz� w to. � Sadeq wstaje. � Dzi�kuj�.
U�miecha si� do kotki u�miechem, kt�ry blednie do przezroczysto�ci, wisz�c w symulowanym powietrzu jak echo � kap�an wraca do swej wie�y, tym razem z planem i scenariuszem w g�owie.
��Czyli zostajemy my. � Su Ang zerka na Pierre�a i z powrotem na Amber. � Komu chcesz opchn�� ten wariacki plan?
Amber rozpiera si� w fotelu i u�miecha. Awatar Donny w postaci archaicznej kamery filmowej podwieszonej pod modelem �mig�owca filmuje z ty�u wszystko dla potomnych. Kiwa do niej leniwie.
��To ona podsun�a mi ten pomys�. Bo kogo tu jeszcze znamy na tyle g�upiego, �eby wej�� w taki przekr�t?
Pierre patrzy na ni� podejrzliwie.
��Chyba ju� to przerabiali�my � m�wi powoli. � Teraz te� ka�esz mi kogo� zabi�?
��To pewnie nie b�dzie konieczne, chyba �e korporacyjne duchy zorientuj� si�, �e uciekamy, i oka�� si� na tyle pazerne, �eby chcie� nas zabi�.
��No widzisz, czego� si� poprzednim razem nauczy�e� � rzuca Ang, a Amber kiwa g�ow�. � I zero nieporozumie�, prawda? � U�miecha si� promiennie do Amber.
Amber odwzajemnia u�miech.
��Ot� to. I dlatego to ty� � wskazuje na Pierre�a � masz za zadanie si� dowiedzie�, czy pa��taj� si� tu jeszcze jakie� niedobitki Fajansist�w. Chc�, �eby� z�o�y� im propozycj� nie do odrzucenia.
��Ile chcecie za sam� cywilizacj�? � pyta �limak.
Pierre patrzy na� z namys�em. To nie jest prawdziwy ziemski mi�czak, na Ziemi �limaki nie osi�gaj� dw�ch metr�w d�ugo�ci i nie miewaj� bia�ych, koronkowych egzoszkielet�w podtrzymuj�cych ich czekoladowe cia�o. Ale wbrew wygl�dowi, nie jest to te� �aden obcy. To po prostu niesp�acony korporacyjny instrument finansowy, kt�ry przebra� si� za dawno wymar�y obcy transfer, licz�c, �e wierzyciele nie rozpoznaj� go, je�li b�dzie wygl�da� na powsta�� ewolucyjnie istot� rozumn�. Kt�ry� z porzuconych cz�onk�w ekspedycji Amber nawi�za� z nim kontakt par� subiektywnych lat temu, kiedy bada� ruiny miasta le��cego po�rodku firewalla. Teraz przyszed� do niego Pierre, bo to jeden z najbardziej obiecuj�cych w�tk�w handlowych. Z naciskiem na �obiecuj�cy� � obiecuje wiele, ale w�tpliwe, czy rzeczywi�cie jest w stanie to wszystko spe�ni�.
��Cywilizacja nie jest na sprzeda� � m�wi powoli Pierre. Interfejs t�umacz�cy migoce, zapisuj�c jego s�owa i przekszta�caj�c je na inn� g��bok� gramatyk�, co wymaga nie tylko prze�o�enia sk�adni, lecz pod�o�enia w odpowiednich miejscach r�wnowa�nych znacze�. � Ale je�li chcesz, mo�emy ci nada� status uprzywilejowanego obserwatora. Wiemy, kim jeste�. Je�li interesuje ci� znalezienie nowego rynku, �eby wej�� na nim do obrotu, to zauwa�, �e twoje zasoby w�asno�ci intelektualnej b�d� warte znacznie wi�cej tam ni� tutaj.
Ukrywaj�cy si� korporacyjny instrument unosi si� odrobin� i zwija w �ci�lejsz� kul�. Na sk�rze wyst�puj� mu czerwone plamy.
��Musz� si� nad tym zastanowi�. Wasz obowi�zkowy okres rozliczeniowy jest sta�y czy zmienny? Czy samo�wiadome istoty-korporacje maj� prawo swobodnie zawiera� umowy?
��Mog� zapyta� mojej klientki � rzuca nonszalancko Pierre. Powstrzymuje skurcz niepokoju. Nadal nie jest pewien, jak to jest pomi�dzy nim i Amber, ale to na pewno co� wi�cej ni� relacja s�u�bowa; ma pewne obawy co do ryzyka, na jakie nara�a si� Amber. � Moja klientka ma jurysdykcj�, w kt�rej prawo dotycz�ce sp�ek da si� zmodyfikowa� tak, aby spe�nia�o twoje wymagania. Twoja dzia�alno�� na szersz� skal� wymaga�aby zastosowania sp�ek-wydmuszek � poj�cie powraca echem przet�umaczone jako �organizm-�ywiciel� � ale to jest do za�atwienia.
B�ona t�umacz�ca drga przez chwil�, najwyra�niej przeformu�owuje jakie� bardziej abstrakcyjne poj�cia na zrozumia�e dla korporacji. Pierre jest do�� pewien przyj�cia oferty. Przy pierwszym spotkaniu �limak przechwala� si�, �e ma dost�p do routera na najni�szym sprz�towym poziomie. Ale tak�e przeklina� protoko�y firewalla, kt�re nie pozwala�y mu st�d uciec (pomin�wszy fakt, �e na wst�pie, do�� niekulturalnie, chcia� po�re� swego rozm�wc�). Czeka wi�c cierpliwie, rozgl�daj�c si� po bagnistym krajobrazie przetykanym k�pami kolczastych fioletowych paproci. Ta korporacja musi by� naprawd� zdesperowana, �eby w og�le rozwa�a� tak� cudaczn� propozycj�, jak� wymy�li�a Amber.
��Brzmi interesuj�co � oznajmia �limak po kr�tkim, uzgadniaj�cym dialogu z b�on�. � Je�li dostarcz� odpowiedni genom, b�dziecie w stanie dopasowa� dla niego pasuj�cy kontener?
��My�l�, �e tak � ostro�nie odpowiada Pierre. � A ty z kolei, czy b�dziesz w stanie dostarczy� tyle energii, ile nam potrzeba?
��Z bramy? � B�ona t�umacz�ca na moment wyhalucynowuje ludzika z kresek, wzruszaj�cego ramionami. � Bez problemu. Wszystkie bramy s� spl�tane: wrzucasz sp�jne promieniowanie do jednej, wylatuje z innej. Tylko najpierw wyci�gnijcie mnie z tego firewalla.
��Ale ograniczenie do pr�dko�ci �wiat�a�
���aden k�opot. Najpierw wchodzicie wy, a potem g�upi instrument, kt�ry zostawi�, kupi energi� i wy�le j� za wami. Sie� router�w dzia�a synchronicznie, jest oparta na szkielecie z automat�w sko�czonych, na kt�rym chodzi Wszech�wiat Jeden Zero; wiadomo�ci s� przekazywane z t� sam� pr�dko�ci� � pr�dko�ci� �wiat�a w pr�ni, tunele s�u�� tylko do skracania odleg�o�ci mi�dzy w�z�ami. Ca�a idea tej sieci to bezstratno��. Bo kto by przepuszcza� sw�j m�zg kana�em komunikacyjnym, kt�ry po drodze wprowadzi�by mu jakie� losowe przek�amania?
Pierre robi zeza, pr�buj�c zrozumie� implikacje �limaczej kosmologii. Lecz tak naprawd� nie ma ju� na to czasu � je�li Aineko ma racj�, na poza�atwianie wszystkiego zosta�a niespe�na rzeczywista minuta. Za minut� w�ciek�e duchy zaczn� si� w�amywa� do DMZ-u innymi �rodkami.
��Je�li chcesz spr�bowa�, ch�tnie ci� we�miemy � m�wi, my�l�c o zaci�ni�tych kciukach, kr�liczych �apkach na szcz�cie i firewallach.
��Stoi. � B�ona t�umaczy mu odpowied� �limaka. � Wi�c teraz wymieniamy udzia�y/plazmidy/w�asno��? I przej�cie gotowe?
Pierre gapi si� na �limaka.
��To jest biznesowa umowa! � protestuje. � Co ma do tego seks?
��Sk�adam przeprosiny. My�l�, �e mamy b��d w t�umaczeniu. Powiedzia�e�, �e to po��czenie firm?
��Ale nie w ten spos�b. To umowa. Zgadzamy si� zabra� ci� ze sob�. A w zamian ty pomagasz zwabi� Fajansist�w do �wiata, kt�ry dla nich przygotujemy, i skonfigurowa� router na drugim ko�cu�
I tak dalej.
Amber zbiera si� na odwag� i przypomina sobie podany przez ducha adres za�wiat�w Sadeqa. W jej subiektywnym czasie od jego znikni�cia min�o oko�o p� godziny.
��Idziemy? � pyta kotk�.
��Ja chyba nie chc� � m�wi Aineko. Odwraca wzrok z rozkosznym brakiem zainteresowania.
��Phi. � Amber spina si� i otwiera port do Sadeqowego kieszonkowego �wiata.
Jak zwykle l�duje wewn�trz wie�y. Stoi na ozdobnej mozaikowej pod�odze, w sali o pobielonych �cianach i ostro�ukowych oknach. Ale co� si� zmieni�o; po chwili u�wiadamia sobie co. Z zewn�trz dobiegaj� odg�osy ruchu ulicznego, gruchanie go��bi na dachach, czyje� krzyki. Ludzie.
Podchodzi do najbli�szego okna, wygl�da przez nie i cofa si� raptownie. Tam jest gor�co. Py� i dym wisz� w powietrzu barwy cementu nad blokami z nieotynkowanego betonu o dachach pe�nych anten satelitarnych i tanich, jaskrawych ekran�w reklamowych na diodach. Patrzy w d�: widzi skutery, samochody � brudne, nap�dzane paliwem kopalnym molochy, tona stali i materia��w wybuchowych po to, by wozi� jednego cz�owieka, stosunek masy jeszcze gorszy ni� w staro�ytnych pociskach balistycznych � oraz chodz�cych tam i z powrotem jaskrawo ubranych ludzi. Nad nimi bzyczy helikam stacji telewizyjnej, po�yskuj�c obiektywami nad ulicznym korkiem.
��Jak w domu, prawda? � odzywa si� z ty�u Sadeq.
Amber wzdryga si�.
��W czym� takim dorasta�e�? To Yazd?
��W rzeczywistej przestrzeni ju� dawno nie istnieje. � Sadeq wygl�da na zamy�lonego, ale jest o wiele bardziej o�ywiony ni� ta ledwo �wiadoma parodia, kt�r� uratowa�a z tego budynku, kiedy jeszcze to wszystko by�o �redniowieczn� wizj� za�wiat�w, zaledwie par� subiektywnych godzin temu. Zmusza si� do u�miechu. � Nie�le to chyba wysz�o. Wiesz, �e zdemontowali�my to jeszcze przed naszym odlotem?
��To jest bardzo szczeg�owe.
Amber rzuca oczyma przez okno, multiplikuje je i ka�e im rozes�a� si� ma�ymi wirtualnymi duszkami po wszystkich ulicach tego ira�skiego przemys�owego miasta. Nad ich g�owami, po powietrznych szlakach pruj� wielkie airbusy, wo��ce pielgrzym�w na had�d�, turyst�w do nadmorskich kurort�w nad Zatok� Persk�, a towary na zagraniczne rynki.
��To czasy, kt�re naj�atwiej mi by�o sobie przypomnie� � m�wi Sadeq. � Bardzo d�ugo mnie tu nie by�o. Studiowa�em w Qom, by�em w Kazachstanie na szkoleniu dla kosmonaut�w� ale tu zrobi�em co� w rodzaju wczesnych lat dwudziestych. Po wszystkich problemach, po upadku przewodnik�w duchowych powsta�o m�ode, energiczne, liberalne pa�stwo pe�ne optymizmu i wiary w demokracj�. Wiary w warto�ci, kt�re gdzie indziej mia�y si� kiepsko.
��My�la�am, �e demokracja to tam nowa rzecz?
��Nie. � Sadeq kr�ci g�ow�. � W Teheranie prodemokratyczne zamieszki wybucha�y ju� w dziewi�tnastym wieku, nie wiedzia�a�, prawda? Dlatego w�a�nie pierwsza rewolucja� Nie. � Przecina d�oni� powietrze. � Polityka i wiara to wybuchowa mieszanka. � Marszczy brwi. � Ale przyjrzyj si�. O to ci chodzi�o?
Amber wzywa z powrotem rozproszone oczy � niekt�re przefrun�y a� tysi�c kilometr�w � i skupia si� na reintegracji ich obserwacji z Sadeqowego dzie�a.
��Wygl�da przekonuj�co. Cho� nie za bardzo.
��Taki by� cel.
��No dobrze. � U�miecha si�. � To po prostu Iran? Czy te� gdzie� w zakamarkach pozwoli�e� sobie na to i owo?
��Kto? Ja? � Unosi brew. � I tak mam sporo w�tpliwo�ci co do moralno�ci tego� projektu� nawet nie pr�buj�c wkracza� w domen� Allacha, �wi�� si� imi� Jego. Obiecuj�, �e w tym �wiecie nie ma �adnych istot rozumnych poza nami. Ludzie to puste kuk�y z moich sn�w, manekiny sklepowe. Zwierz�ta to byle jakie bitmapy. To, o co prosi�a�, i ani grama wi�cej.
���wietnie. � Amber si� waha. Przypomina sobie min� umorusanego ch�opczyka odbijaj�cego z kolegami pi�k� obok zabitej dechami stacji benzynowej na pustynnej szosie; wspomina o�ywion� pogaw�dk� dw�ch syntetycznych gospody� domowych, jednej w tradycyjnej czerni, drugiej w jakich� modnych, importowanych euroszmatkach. � Oni na pewno nie s� prawdziwi? � pyta.
��Na pewno. � Sadeq przez chwil� ma niepewn� min�. � Idziemy? Okupanci gotowi do wprowadzenia?
��Pierwszy tak, Pierre pracuje nad drugim. Idziemy, bo zaraz nas stratuj�.
Macha d�oni�, otwieraj�c z powrotem przej�cie na piazz�, gdzie jej kotka-robotka � dla obcych koszmarny potw�r-naje�d�ca � �pi, goni�c superinteligentne wy�nione myszy po wielowymiarowych �wiatach.
��Czasem sama si� zastanawiam, czy jestem �wiadoma. Ciarki mam od takich my�li. Chod�my, sprzedamy tym obcym most brookly�ski.
W pozbawionym okien pokoju ukradzionym z roku 2001 Amber stawia czo�o k�amliwemu duchowi.
��Uwi�zi�a� potwora � o�wiadcza duch.
��Tak. � Amber czeka na odpowiedni� chwil�, czuj�c, jak delikatne listki �askocz� brzegi jej �wiadomo�ci; przypomina to atak kana�em czasowym. Przychodzi jej chwilowa ch�tka na kichni�cie, potem gor�cy rozb�ysk gniewu, mijaj�cy niemal od razu.
��I zmodyfikowa�a� si� tak, �eby odci�� zewn�trzne sterowanie � dodaje duch. � Czego chcesz, Autonomiczna Amber?
��Czy wy nie rozumiecie poj�cia indywidualno�ci? � pyta, zirytowana bezczelno�ci�, z jak� manipuluj� przy jej stanach wewn�trznych.
��Indywidualno�� to zb�dna bariera w transferze informacji � m�wi duch, przybieraj�c sw�j pierwotny kszta�t, p�przezroczyste odbicie jej w�asnego cia�a. � Zmniejsza efektywno�� kapitalistycznej gospodarki. Ci�gle nie mamy-mam dost�pu do znacznej cz�ci DMZ-u. Jeste� pewna, �e pokona�a� potwora?
��Zrobi, co mu ka�� � odpowiada Amber, staraj�c si�, by jej g�os zabrzmia� pewniej, ni� ona si� czuje: czasem ten cholerny transhumanistyczny kot-cyborg jest nieprzewidywalny, jak prawdziwy. � Przejd�my do sprawy p�atno�ci.
��P�atno�ci. � W g�osie ducha brzmi rozbawienie.
Lecz Pierre powiedzia� jej jak obserwowa� b�on� t�umacz�c� i teraz ju� dostrzega w niej to i owo. Przesuni�cie kolor�w oznacza ogromn� semantyczn� odleg�o��; istota po drugiej stronie, cho� wygl�da jak duch jej samej, jest bardzo niepodobna do cz�owieka.
��Przecie� nie mo�na si� spodziewa�, �e my-my zap�acimy w�asnym pieni�dzom za �wiadczenie nam jakich� us�ug?
Amber si� u�miecha.
��Chcemy, �eby�cie otworzyli nam kana� do routera, z kt�rego przybyli�my.
��To niemo�liwe � odpowiada duch.
��Chcemy taki otwarty kana�, oraz �eby pozosta� otwarty przez sze��set milion�w sekund po naszym przej�ciu.
��To niemo�liwe � powtarza duch.
��Proponujemy w rozliczeniu ca�� cywilizacj� � m�wi beznami�tnie Amber. � Ca�� ludzk� ras�, miliony osobnik�w. Po prostu nas pu��cie, a my o to zadbamy.
��Wy� zaczekaj. � Kontur ducha migoce delikatnie, rozmywaj�c si�. Podczas gdy duch naradza si� ze swoimi innymi w�z�ami, Amber otwiera prywatny kana� do Pierre�a.
��Fajansi�ci ju� s�? � wysy�a.
��Przechodz�. Ci konkretnie nie pami�taj�, co si� sta�o na
��Nie obchodzi mnie, jak to wygl�da � odpowiada Amber. � Musz� wiedzie�, czy ju� jeste�my gotowi.
��Sadeq m�wi, �e tak, �e �wiat jest gotowy.
��Dobra, to pakujcie si�. Zaraz odje�d�amy.
Kontur ducha si� wyostrza.
��Ca�a cywilizacja? � pyta. � To niemo�liwe. Wasze przybycie� � Urywa, zn�w si� rozmywaj�c.
A, mam ci�. �garz, �garz, w portkach ogie� masz!
��Chyba nie uda�o ci si� znale�� w archiwach ca�ej ludzkiej cywilizacji?
��Ten potw�r, kt�ry przeszed� przez sie� razem z nami, jest drapie�nikiem � o�wiadcza z kamienn� twarz� Amber. � Po�kn�� ca�� cywilizacj�, zanim uda�o nam si� bohatersko zwr�ci� jego uwag� i zwabi� za sob� do routera. To archiwo�erca � wszystko by�o dalej w �rodku, zamro�one, dop�ki tego z powrotem nie rozpakowali�my. W naszym uk�adzie cywilizacja ju� dawno jest odzyskana z gor�cych cieni: zabieranie jej z powrotem nie ma �adnego sensu. Ale my musimy wr�ci�, �eby zadba� o to, by �aden wi�cej drapie�nik tego typu nie odkry� routera � ani szybkiego koncentratora, kt�ry do niego pod��czyli�my.
��Jeste� pewna, �e zabi�a� tego potwora? � pyta duch. � To by�aby spora niedogodno��, gdyby zn�w wyszed� z kryj�wki we w�asnych archiwach trawiennych.
��Mog� da� gwarancj�, �e je�li nas pu�cicie, nie sprawi wam ju� problem�w � m�wi Amber, w my�lach zaciskaj�c kciuki. Duch najwyra�niej nie zauwa�y� olbrzymiego klina fraktalnie skompresowanych danych, o rz�d wielko�ci wi�kszego od niej samej. W g�owie wci�� czuje po�egnalny u�miech Aineko, echo bia�ych z�b�w, ufaj�cych jej, �e je o�ywi, gdy powiedzie si� plan ucieczki.
��My-my wyra�amy zgod�. � Duch skr�ca si� dziwacznie, przeobra�aj�c si� w pi�ciowymiarow� hipersfer�. Przez chwil� gwa�townie kipi, potem wypluwa mniejszy przedmiot � unosz�ce si� w powietrzu zniekszta�cenie przestrzeni, jak pozbawiona grawitacji czarna dziura. � Oto wasz tunel. Poka� nam t� cywilizacj�.
��Dobrze� Teraz!� �apcie.
Amber napina wyimaginowany mi�sie� i jedna �ciana pokoju znika, otwieraj�c przej�cie do egzystencjalnego piek�a Sadeqa, teraz przemalowanego na podobie�stwo XXI-wiecznego ira�skiego przemys�owego miasta i zaludnionego Fajansistami-paso�ytami, kt�rzy nie wierz� w�asnemu szcz�ciu � trafili na ca�y kontynent zombiak�w, gotowych zacz�� nosi� ich g�odn� cia� �wiadomo��.
Duch dryfuje ku otwartemu oknu. Amber chwyta dziur�, rozszerza j� d�o�mi, zbiera w�asne my�li i wysy�a wiadomo�� �Otwarte!� na kana�, kt�rego s�uchaj� pozostali. Czas na chwil� przystaje, a potem�
Syntetyczny klejnocik wielko�ci puszki coli spada przez zimn� pr�ni�, na wysokiej orbicie wok� br�zowego kar�a. Ale ta przestrze� w �adnym razie nie jest ciemna. Szafirowy blask, jaskrawy jak S�o�ce w po�udnie na Marsie, �wieci na pinkfloydowski szalony diament, odrzucaj�cy puchn�ce b�ony �wietlnego �agla, cienkiego jak ba�ka mydlana. Powoli oddryfowuj� od puszki. Niepilnowany pe�nomocnik korporacji �limaka zmanipulowa� firmware routera, otwarty tunel czasoprzestrzenny, kt�ry zasila go w energi�, p�onie ogniem atomowej kuli ognistej � �wiat�em lasera wysy�anym z odleg�ej o wiele lat �wietlnych gwiazdy, nap�dzaj�cym
Amber i Pierre schronili si� w symulacji jej domu na Imperium Pier�cienia. Jedn� �cian� sypialni stanowi lita bry�a diamentu � okno wychodz�ce na kipi�c� jonosfer� Jowisza, na orbicie na tyle niskiej, by horyzont wydawa� si� p�aski. Le�� wtuleni w siebie w jej ��ku, nieco wygodniejszej replice kr�lewskiego �o�a Henryka VIII. Wygl�da jak wyrze�bione z tysi�cletnich d�bowych belek. Pozory myl�, jak zwykle w Imperium Pier�cienia � a jeszcze bardziej w zat�oczonych symulacyjnych przestrzeniach
��Podsumuj�. Przekona�a�. Tubylc�w. �e symulacja Iranu, zaludniona opanowanymi przez Fajansist�w zombiakami jest ludzk� cywilizacj�?
��Ot� to. � Amber przeci�ga si� leniwie i robi do niego min�. � Sami s� sobie winni, gdyby te zbiorowe korporacyjne stwory nie u�ywa�y �wiadomych istot w charakterze pieni�dzy, nie nabra�yby si� na taki numer, prawda?
��Ludzie. Forsa.
��No c�. � Ziewa, po czym unosi si� i apodyktycznie pstryka palcami: za jej plecami pojawiaj� si� wype�nione pierzem poduszki, przed nimi materializuje si� srebrna taca, a na niej dwa kieliszki z winem. � W domu korporacje te� s� teraz formami �ycia, prawda? I handluje si� nimi. Przekazujemy je naszym SI, �eby nabra�y osobowo�ci prawnej, ale analogia idzie g��biej. Sp�jrz tylko na siedzib� dowolnej firmy: pe�no dzie� sztuki, drogich mebli, wsz�dzie s�u�ba w lansadach, pucuje wszystko�
���czyli to nowa arystokracja, prawda?
��Nieprawda. Kiedy zdominuj� �wiat, powstanie raczej co� przypominaj�cego now� biosfer�. Albo i, cholera, zup� pierwotn�: prokarionty, bakterie, algi, roj�ce si� bezmy�lnie, wymieniaj�ce pieni�dze na plazmidy. � Kr�lowa przekazuje swemu towarzyszowi kielich z winem, po wypiciu cudownie nape�niaj�cy si� z powrotem. � Z natury rzeczy, co bardziej z�o�one algorytmy alokacji zasob�w powstaj� tam, gdzie wyst�puje ich niedob�r� i je�li nie zejdziesz im z drogi, ciebie te� zrealokuj�. W�a�nie co� takiego sta�o si� chyba w tym m�zgu-matrioszce, gdzie wyl�dowali�my. S�dz�c po �limaku, gdzie indziej te� si� to zdarza. Daje do my�lenia: sk�d przybyli budowniczowie tej konstrukcji. I gdzie poszli. I czy wiedzieli, �e koniec inteligentnego, korzystaj�cego z narz�dzi �ycia jest odskoczni� do ewolucji korporacyjnych instrument�w finansowych.
��Mo�e my�leli, �e zanim te sp�ki wydadz� walut�, jak� dla nich stanowi�, uda im si� doprowadzi� je do upad�o�ci. � Pierre ma przej�t� min�. � Pi�trzyli d�ug publiczny, importowali luksusowe rozszerzenia pola widzenia, ob�erali si� egzotycznymi snami. Taka prymitywna matrioszka-cywilizacja po wpi�ciu do sieci by�aby jak, hm� � waha si� -�wsp�lnota plemienna. Prymitywna poosobliwo�ciowa cywilizacja pierwszy raz stykaj�ca si� z galaktyczn� sieci�. Onie�mielona. Chce wszystkich luksus�w naraz. Wydaje sw�j kapita�, ludzki lub obcy, trwoni machiny memetyczne, kt�re ich stworzy�y. A� nie zostaje nic, tylko d�ungla korporacyjnych instrument�w, szukaj�cych, kogo by tu zaw�aszczy�.
��Spekulacje.
��Ja�owe spekulacje � zgadza si� Pierre.
��Ale nie mo�emy przej�� nad tym do porz�dku dziennego. � Amber kiwa g�ow�. � Mo�e jaki� wczesny korporacyjny drapie�ca skonstruowa� maszyneri�, kt�ra rozsia�a tunele czasoprzestrzenne po wszystkich br�zowych kar�ach, i pu�ci� na nich sie� router�w, chc�c szybko si� wzbogaci�. Dzi�ki temu, �e nie umieszczali ich w uk�adach, gdzie prawdopodobnie rozwija si� inteligentne �ycie, zadbali o to, �e natrafi� na nie tylko cywilizacje bliskie osobliwo�ci. Cywilizacje, kt�re zasz�y zbyt daleko, by sta� si� �atwym �upem, zapewne nie wysy�aj� statku, �eby si� temu przyjrze� wi�c taka sie� zapewnia wielkiemu miastu sta�y dop�yw wie�niak�w do oskubania. Lecz uruchomili ten mechanizm miliardy lat temu, a potem sobie wymarli, sie� za� propagowa�a si� dalej sama � teraz nie zosta�o ju� nic poza wypalonymi matrioszkowymi m�zgami i grasuj�cymi paso�ytami w rodzaju tych gniewnych duch�w albo Fajansist�w. I ofiarami, jak my. � Wzdryga si� i zmienia temat. � A propos obcych, zadowolony jest ten �limak?
��Kiedy ostatni raz z nim rozmawia�em, by�. � Pierre dmucha na kieliszek, kt�ry rozpada si� na milion �wietlnych okruch�w. Robi podejrzliw� min�, przypomniawszy sobie zdzicza�y korporacyjny instrument, kt�ry ze sob� zabrali. � Nie ufam mu jeszcze na tyle, �eby wpuszcza� do nieregulowanej symulacji, ale zapewni� nam doskona�� kontrol� nad laserem routera. Mam po prostu nadziej�, �e nie b�dziesz ju� musia�a go wykorzystywa�, je�li rozumiesz, co mam na my�li. Bo troch� mnie niepokoi, �e Aineko sp�dza tam tyle czasu.
��Aaa, to tam ona siedzi? Te� si� niepokoi�am.
��Koty nie przychodz� na wo�anie, prawda?
��Co� w tym jest. � Zerkn�wszy nerwowo na jowiszowy chmurobraz, dodaje: � Ciekawe, co tam zastaniemy?
Za oknem, pozorny terminator Jowisza leci ku nim dziwnie szybko, wok� statku zaczyna zapada� zmrok.
�Co minut� rodzi si� frajer�.
Sirhan stoi na kraw�dzi przepa�ci, patrz�c na sk��bione szaropomara�czowe chmury w dole. Tak blisko kraw�dzi powietrze jest ch�odne i delikatnie cuchnie amoniakiem, cho� mo�e to tylko jego wyobra�nia � ma�o prawdopodobne, �eby przez przezroczyst�, ci�nieniow� �cian� lataj�cego miasta mog�a si� dokona� jakakolwiek wymiana gazowa. Wydaje mu si�, �e m�g�by wyci�gn�� d�o� i dotkn�� wir�w pary. Nikogo tu nie ma, tak blisko brzegu � a� mrozi krew w �y�ach, patrze� sobie na kipi�c� otch�a�, ocean gazu tak zimnego, �e ludzkie cia�o zamarz�oby tam w sekund�; wiedzie�, �e przez dziesi�tki tysi�cy kilometr�w nie natrafi si� na nic sta�ego. To poczucie izolacji wzmaga jeszcze s�aba szybko�� transmisji � tak daleko od uk�adu. Wi�kszo�� ludzi skupia si� blisko j�dra, dla wygody, ciep�a i niskiej latencji � postludzie �yj� stadnie.
Pod stopami Sirhana miasto jak nenufar rozrasta si�, mamrocz�c i wywijaj�c niesko�czone samopodobne p�tle, jak kubistyczna blastoma rozwijaj�ca si� w g�rnych warstwach atmosfery Saturna. Pot�ne rury zasysaj� metan i inne gazy z atmosfery, przyk�adaj� do nich energi�, polimeryzuj�, diamentyzuj� i oddzielaj� wod�r, by nape�ni� po�o�one wysoko komory no�ne. Pod szafirow� kopu�� balonu z gazem b�yska laserowym �wiat�em lazurowa gwiazda: pierwszy � i jak dot�d jedyny � ludzki gwiazdolot, hamuj�cy na orbicie ostatni� resztk� gwiezdnego �agla.
Ze z�o�liw� satysfakcj� zastanawia si�, jak matka zareaguje na wie�� o swoim bankructwie, gdy nad g�ow� zaczyna miga� �wiate�ko. Co� szarego i brzydkiego rozbryzguje si� na niemal niewidocznej krzywi�nie �ciany przed nim, zostawiaj�c po sobie plam�. Odskakuje i patrzy z gniewem w g�r�.
��Zapierdol�! � krzyczy.
Skrzekliwy, gruchaj�cy �miech goni go znad kraw�dzi, przedrze�niaj�c g�osy dzikich go��bi.
��Naprawd�! � ostrzega, wykonuj�c gest w powietrzu nad g�ow�.
Skrzyd�a rozpierzchaj� si� w�r�d grzmotu: to zestala si� kawa� wiatru, ��cz� si� unoszone w nim nanomaszyny o kszta�cie rzep�w, tworz�c nad nim ochronny parasol. Odchodzi z granicy, w�ciek�y, niech go��bie szukaj� sobie nast�pnej ofiary.
Zirytowany, znajduje trawiasty wzg�rek par�set metr�w od brzegu, nieco za budynkami muzeum. Na tyle daleko od innych ludzi, �eby m�c bez przeszk�d pogr��y� si� w my�lach, na tyle blisko kraw�dzi, �eby m�c za ni� wyjrze�, nie ryzykuj�c jednocze�nie bombardowania guanem przez stada lataj�cych szczur�w. (Lataj�ce miasto, cho� to produkt niewyobra�alnej dwadzie�cia lat temu technologii, roi si� od b��d�w konstrukcyjnych � skomplikowanie oprogramowania i prawo wielkich liczb sprawi�y, �e owe dwa dziesi�ciolecia okaza�y si� dla b��d�w projektowych czym� w rodzaju okresu inflacji kosmologicznej, a plaga go��bi w�drownych nie jest bynajmniej najbardziej zagadkowym problemem tej biosfery).
Pr�buj�c powstrzyma� co bardziej nieprzyjemne wcielenia cyberprzyrody, siada w cieniu jab�oni i ustawia swoje �wiaty w okr�gu.
��Kiedy przyje�d�a babcia? � pyta jednego z nich, m�wi�c przez zabytkowy telefon do �wiata s�u��cych, gdzie wszystko jest pos�uszne i zna swoje miejsce. Miasto, z jakich� powod�w, toleruje go.
��Wci�� jest w zasobniku, ale hamowanie atmosferyczne prawie si� zako�czy�o. Jej cia�o trafi na d� studni w czasie poni�ej dw�ch megasekund.
Awatarem miasta w tej machinimie[16] jest pe�en szacunku dyskretny wiktoria�ski kamerdyner o kamiennej twarzy. Sirhan unika inwazyjnych interfejs�w pami�ciowych; jak na osiemnastolatka jest do egzaltacji konserwatywny, od niewidzialnego ��czenia wirtualnych sieci neuronowych woli bowiem polecenia wydawane g�osem i antropomorficznych agent�w.
��Jeste� pewien, �e przetransferowa�a si� poprawnie? � pyta niespokojnie Sirhan. Kiedy by� ma�y, sporo s�ysza� o babce i rzadko by�y to pochlebne s�owa. I tak jednak staruszka musi by� o wiele elastyczniejsza, ni� przyzna�aby to jej c�rka, skoro w tym wieku po raz pierwszy poddaje si� takiemu procesowi.
��Jestem pewien, paniczu, w stopniu w jakim mo�na by� pewnym w przypadku kogo�, kto nalega na zachowanie swego pierwotnego fenotypu, jednocze�nie nie korzystaj�c z dobrodziejstwa kopii zapasowych ani medycznych wszczepek. Bolej�, �e wszechwiedza nie le�y w zakresie moich kompetencji. Czy chcia�by pan, a�ebym si� o czym� jeszcze doinformowa�?
��Nie. � Sirhan zerka w g�r� na jaskrawy p�omie� laserowego �wiat�a, widoczny nawet przez mydlan� b�on� utrzymuj�c� nad nimi b�bel nadaj�cych si� do oddychania gaz�w i biliony litr�w gor�cego wodoru w gondoli nad ni�. � O ile jeste� pewien, �e dotrze tu przed statkiem?
Przestawia oczy na ultrafiolet i obserwuje impulsy emisji, widz�c powolne migotanie �limaczej transmisji z modulacj� amplitudy � to wszystko, na co na razie sta� statek w kwestii wysy�ania, dop�ki nie wejdzie w zasi�g systemowego kolektora. I od tygodnia przez ca�y czas nadaje niestrudzenie to samo nudne pytanie � dlaczego przekierowuje si� go na Saturna? � zapytuj�c dodatkowo o powody odmowy dostarczenia na kredyt terawat�w energii nap�dowej.
��Je�li ich promie� nap�dowy nie wzmocni si� nagle, mo�na by� tego pewnym � pocieszaj�co odpowiada miasto. � Panicz mo�e by� tak�e pewien, �e pa�ska babka zostanie wskrzeszona w komfortowych warunkach.
��Miejmy nadziej�. � W jej wieku, bez wszczepek i ulepsze�, podj�cie podr�y mi�dzyplanetarnej wymaga sporej odwagi. � Je�li nie b�dzie mnie w pobli�u, kiedy si� zbudzi, popro�cie w moim imieniu o godzink� na wywiad. Oczywi�cie dla archiw�w.
��Z przyjemno�ci�. � Miasto uprzejmie sk�ania g�ow�.
��To wszystko � m�wi lekcewa��co Sirhan, okno do przestrzeni s�u�ebnej si� zamyka.
Potem zn�w unosi g�ow� i spogl�da na igie�k� b��kitnego lasera, prawie w zenicie. �Pech, mamo�, subwokalizuje do swego dziennika. Wi�kszo�� jego uwagi koncentruje si� w tera�niejszo�ci, skupiaj�c si� na przebogatym w historyczne materia�y, nadlatuj�cym tutaj w formie kartezja�skiego teatru z trzydziestotrzyletniego ministateczka, niespodziewanego prezentu z czelu�ci osobliwo�ci. Wci�� jednak pozostaje nieco
��Nie rozumiem, czemu przekierowuj� nas na Saturna. Przecie� chyba nie zd��yli jeszcze rozmontowa� Jowisza, prawda? � pyta Pierre, w zamy�leniu obracaj�c mi�dzy kciukiem i palcem wskazuj�cym zimn� butelk� z piwem.
��Mo�e zapytaj Amber? � odpowiada przycupni�ty za sto�em z bali welociraptor. (Krta� dromeozaura nie psuje ukrai�skiego akcentu Borysa � to ewidentna poza, m�g�by to �atwo naprawi�, pod�adowuj�c sobie �atk� z angielsk� wymow�, gdyby tylko chcia�).
��No� � Pierre kr�ci g�ow�. � Ca�y czas siedzi z tym �limakiem, �adnych kana��w dost�pu, pozamykane wszystkie furtki prywatno�ci. M�g�bym by� zazdrosny. � Jego g�os nie sugeruje ani cienia obawy.
��A o co tu by� zazdrosnym? Popro�, �eby wyp�czkowa�a instancj�, kt�ra z tob� pogada, pokocha si�, poprzytula, wszystko jedno.
��Ha! � Pierre chichocze ponuro, potem opr�nia butelk� z ostatnich kropli piwa. Ciska j� w kierunku k�py sagowc�w, pstryka palcami i jej miejsce zajmuje kolejna.
��W ka�dym razie, jeste�my dwie megasekundy od Saturna � zauwa�a Borys, potem urywa, zaczynaj�c ostrzy� parocentymetrowe siekacze o kraw�d� sto�u. Z�by przegryzaj� si� przez drewno jak przez mokry karton. � Grrrn. W wewn�trznym uk�adzie widz� bardzo osobliwe widma emisyjne. Na dnie studni jest pe�no mg�y. Zastanawiam si�, dok�d ta g�upia materia jest ju� zbystrowana, mo�e poza orbit� Jowisza?
��Hm. � Pierre upija �yk i odstawia butelk�. � To mo�e t�umaczy� zmian� kierunku. Ale dlaczego nie odpalili dla nas laser�w na Pier�cieniu? Tego te� nie zauwa�y�e�.
Z nieznanych powod�w, olbrzymia bateria laser�w nap�dowych wy��czy�a si� par� milion�w sekund po wej�ciu za�ogi
��Nie wiem, czemu nic nie m�wi�. � Borys wzrusza ramionami. � Ale przynajmniej wiadomo, �e �yj�, po tym �kurs na Saturna zgodnie z takimi i takimi sk�adowymi�. Kto� nas obserwuje. Od pocz�tku m�wi�em, �e zamiana ca�ego Uk�adu S�onecznego w komputronium to kiepski pomys�. Sk�d wiadomo, jak daleko to ju� zasz�o?
��O nie, znowu. � Pierre rysuje w powietrzu k�ko. � Aineko! � wo�a. � Ty s�uchasz?!
��Nie zawracaj mi g�owy. � W k�ku pojawia si� przezroczysty, zielonkawy u�miech, sugestia z�bk�w i ostrych jak ig�y w�s�w. � Mia�am ide�, kt�r� zaciekle �ni�am.
Borys przewraca jednym okiem na s�upku i �lini si� na blat.
��Mniam, mniam! � porykuje, pozwalaj�c wtr�ci� s�owo swojemu gadziemu m�d�kowi.
��A po co ty w og�le �pisz? Przecie� to, kurwa, symulacja, mo�e nie zauwa�y�a�?
��Lubi� spa� � odpowiada kotka, gniewnie bij�c swym dopiero co pojawiaj�cym si� ogonem, � A co by� chcia�? Par� pche�?
��Dzi�ki � rzuca po�piesznie Pierre.
Kiedy ostatnim razem sk�oni� Aineko do wykonania gro�by, zape�ni�a rozbieganymi szarymi myszkami ca�e trzy kieszonkowe �wiaty. Jedn� z wad podr�owania statkiem wielko�ci puszki fasoli pe�nym inteligentnej materii jest ryzyko, �e kt�ry� z pasa�er�w zacznie nieco zbyt kreatywnie kr�ci� przy systemie sterowania rzeczywisto�ci�. Ta kawiarenka na pogaw�dki z epoki kredy to po prostu przestrze� rozrywkowa Borysa; w por�wnaniu z paroma innymi symulacjami na pok�adzie
��Pos�uchaj, a masz jakie� wie�ci z do�u studni? Do wej�cia na orbit� zosta�o nam tylko dwadzie�cia obiektywnych dni, a tak ma�o wiemy�
��Nie wysy�aj� nam energii. � Aineko materializuje si� do ko�ca, du�a, rudo-bia�a kotka z k�pk� br�zowej sier�ci w kszta�cie �@� na piersi. Z jakiego� powodu sadowi si� na stole drwi�co blisko nosa Borysa-welociraptora. � Nie ma lasera nap�dowego, to nie ma przepustowo�ci. Gadaj� tekstem Latin-Jeden z szybko�ci� tysi�ca dwustu bod�w, je�li to was interesuje. � (To wr�cz obra�liwe, zwa�ywszy wieloawabitow� pojemno�� statku � jeden awabit to liczba Avogadro bit�w, czyli oko�o 1023, par� miliard�w razy wi�cej ni� obj�to�� ca�ego Internetu w roku 2001 � i jego gigantyczne mo�liwo�ci komunikacyjne). � Amber m�wi, �eby�cie teraz si� z ni� spotkali. Sala audiencyjna. Oczywi�cie nieoficjalnie. Chyba chce o tym pogada�.
��Nieoficjalnie? Czyli mog� nie zmienia� cia�a?
Kotka prycha.
��Ja na przyk�ad mam prawdziwe futro � rzuca wynio�le � ale majtek nie nosz�.
Po czym znika na u�amek sekundy przed ciach-ciachni�ciem szcz�k godnych banderzwierza.
��No chod�my � m�wi Pierre, wstaj�c. � Zobaczymy, czego chce od nas dzisiaj Jej Wysoko��.
Witamy w �smej dekadzie trzeciego milenium, gdy skutki przemiany fazowej w strukturze Uk�adu S�onecznego wreszcie ukazuj� si� w skali kosmologicznej.
W Uk�adzie znajduje si� oko�o jedenastu miliard�w naczelnych w r�nych stadiach �ycia i nie�ycia, wszyscy jednak prze�ywaj� szok przysz�o�ci. Wi�kszo�� skupia si� tam, gdzie interpersonalne pasmo jest najszersze, czyli g��boko w strefie wodnej wok� dawnej Ziemi. Ziemska biosfera jest od dziesi�cioleci na intensywnej terapii, n�kana dziwacznymi wysypkami p�on�cych gor�cem replikator�w, zwalczanych reaktywnie przez �wiatow� Organizacj� Zdrowia � szara ma�, wilki workowate, smoki. Ostatnie ponadglobalne imperium handlowe, rz�dzone z arkologii Hongkongu, pad�o razem z kapitalizmem, odes�ane do lamusa przez zestaw o wiele lepszych, deterministycznych algorytm�w okre�lanych wsp�lnym mianem Ekonomii 2.0. Merkury, Wenus, Mars i Ksi�yc s� o krok od dezintegracji, ich masa jest pompowana na orbit� z u�yciem energii kradzionej przez mgie�k� swobodnie lataj�cych ogniw termoelektrycznych, kt�re gromadz� si� tak licznie wok� s�onecznych biegun�w, �e gwiazda zaczyna przypomina� w�ochaty, czerwony k��bek w��czki wielko�ci m�odego czerwonego kar�a.
Ludzie to ledwie inteligentni u�ytkownicy narz�dzi: gdy wykorzystanie ich zbieg�o si� z wynalezieniem j�zyka, darwinowska ewolucja usta�a, przez co przeci�tny w�ochaty nosiciel mem�w pozosta� na do�� �a�osnym poziomie bystro�ci. Jasno p�on�cego kaganka inteligencji nie nios� ju� ludzie � ich zara�liwy entuzjazm rozla� si� po miriadach innych osobnik�w, a par� ich gatunk�w jest mierzalnie lepszych w my�leniu. Kiedy ostatnio liczono, w przestrzeni Uk�adu wyst�powa�o oko�o tysi�ca gatunk�w inteligentnych nieludzi, ich liczba zosta�a podzielona r�wno pomi�dzy postludzi z jednej strony, naturalnie samoorganizuj�ce si� SI po�rodku i ssaki nieb�d�ce lud�mi po drugiej stronie. Struktura neuronalna wsp�lna dla wszystkich ssak�w daje si� bez problemu upgrade�owa� do inteligencji na ludzkim poziomie u wszystkich gatunk�w, kt�re dadz� rad� unie��, wy�ywi� i sch�odzi� p� kilograma substancji szarej, wi�c teraz potomkowie setki w�tpliwych etycznie eksperyment�w do prac doktorskich domagaj� si� dla siebie r�wnych praw. Podobnie przestali milcze� i umarli � zapami�tane w panoptikonowych zapisach sieci duchy ludzi, kt�rzy �yli na tyle niedawno, by naznaczy� epok� informacji swoj� to�samo�ci�, oraz ambitne przedsi�wzi�cia in�ynierii teologicznej Zreformowanego Tiplerowskiego Ko�cio�a �wi�tych Dni Ostatnich (kt�rzy chc� emulowa� wszystkie mo�liwe istoty ludzkie w czasie rzeczywistym, �eby da� im mo�liwo�� zbawienia).
Ludzka memosfera tak�e o�ywa, cho� to kwestia otwarta, ile czasu jeszcze b�dzie przejawia� ludzkie cechy. W miar�, jak dekonstruowana g�upia materia wewn�trznych planet (opr�cz Ziemi, na razie zachowanej, jak osamotniony w przemys�owej dzielnicy malowniczy zabytek) jest zamieniana w komputronium, ich g�sto�� informacyjna wyra�nie zbiega do liczby Avogadro bit�w na mol, jednego bitu na atom. A to ju� nie tylko wewn�trzny uk�ad. Te same si�y pracuj� nad ksi�ycami Jowisza, Saturna, cho� demonta� samych gazowych olbrzym�w potrwa nie dziesi�ciolecia, a raczej tysi�ce lat. Nawet ca�kowity bud�et energii s�onecznej to za ma�o, �eby w czasie kr�tszym ni� wiek wypompowa� gigantyczn� mas� Jowisza na orbit�. Do czasu uko�czenia budowy oko�os�onecznego m�zgu-matrioszki, pochodz�cy od ma�p z afryka�skiej sawanny prymitywni my�liciele o szybkim metabolizmie albo znikn� ca�kowicie, albo zmigruj� na inn� architektur�.
To ju� nied�ugo�
Tymczasem w studni grawitacyjnej Saturna rozkr�ca si� impreza.
Miasto-nenufar Sirhana unosi si� w gigantycznej, prawie niewidocznej sferze w g�rnych warstwach atmosfery Saturna � to parokilometrowy balon o skorupie ze zbrojonego fulerenami diamentu pod spodem i ba�k� z gor�cym wodorem u g�ry. To jedna z kilkuset wielomegatonowych baniek mydlanych p�ywaj�cych po wzburzonym wodorowo-helowym morzu g�rnych warstw atmosfery Saturna, zasianych tutaj przez Stowarzyszenie Kreatywnego Terraformowania, podwykonawc�w organizator�w Wystawy �wiatowej 2074.
Miasta s� eleganckie, wyhodowane z konceptualnego nasienia maj�cego par� megas��w d�ugo�ci. Mno�� si� powoli (zbudowanie b�bla trwa miesi�ce), ale zaledwie za par� dziesi�cioleci ich wyk�adniczy wzrost wybrukuje ca�� stratosfer� terenem nadaj�cym si� do zamieszkania dla ludzi. Ko�c�wka b�dzie oczywi�cie wolniejsza, bo coraz d�u�ej b�dzie trwa�o frakcjonowanie izotop�w metali z m�tnych g��bin gazowego olbrzyma, ale zanim to si� stanie, pierwsze produkty automatycznych fabryk na Ganimedesie ju� zaczn� dodawa� do mieszanki w�glowodor�w. Na koniec, wok� Saturna � przy wierzcho�kach chmur maj�cego przyjazn� dla ludzi grawitacj� 11 m/s2 � wytworzy si� biosfera. Prawie sto razy wi�ksza od powierzchni Ziemi. A to si� cholernie dobrze sk�ada, bo poza tym Saturn jest kompletnie nie do u�ytku, no, mo�e jako zbiornik paliwa termoj�drowego na czarn� godzin�, kiedy wypali si� S�o�ce.
Ten akurat nenufar jest poro�ni�ty traw�, �rodek dysku wznosi si� �agodnym pag�rkiem zwie�czonym niesympatycznym betonowym garbem Bosto�skiego Muzeum Nauki. Pozbawione t�a autostrad i most�w na rzece Charles wygl�da dziwnie �yso � ale nawet te rozro�ni�te kilotonowe platformy windy orbitalnej, kt�re unios�y je na orbit�, nie da�yby rady unie�� go razem z otoczeniem. Pewnie wydzierga si� dla niego jak�� tani� dioram� z mg�y u�ytkowej, my�li Sirhan, na razie jednak muzeum stoi dumne i samotne, ostatnia reduta klasycznej nauki na wygnaniu z szybkomy�l�cego �rodka Uk�adu S�onecznego.
��Wyrzucanie pieni�dzy � narzeka kobieta w czerni. � Kto w og�le wpad� na taki krety�ski pomys�? � D�ga muzeum diamentowym szpicem laski.
��To taka deklaracja � odpowiada w roztargnieniu Sirhan. � Rozumiesz, o co chodzi: mamy do wypalenia tyle niuton�w, �e mo�emy wybudowa� ambasady naszej kultury gdzie tylko zechcemy. Luwr, na ten przyk�ad, leci na Plutona, s�ysza�a�, prawda?
��Marnowanie energii. � Niech�tnie opuszcza lask� i opiera si� na niej. Robi min�. � To niestosowne.
��Dorasta�a� podczas drugiego kryzysu naftowego, prawda? � sonduje Sirhan. � Jak to wtedy wygl�da�o?
��Jak to wygl�da�o�? Ano, benzyna po pi��dziesi�t dolc�w za galon, ale bombowce zawsze by�y zatankowane � m�wi lekcewa��co. � Wiedzieli�my, �e wszystko b�dzie dobrze. Gdyby nie ci cholerni, w�cibscy posthumani�ci� � Pomarszczona, nienaturalnie postarza�a twarz patrzy na niego wilkiem spod grzywy w�os�w wyblak�ych do koloru zgni�ej s�omy, on jednak wyczuwa podtekst jakiej� autoironii, kt�rej nie rozumie. � Jak tw�j dziadek, niech go szlag. Gdybym zn�w by�a m�oda, posz�abym nasika� na jego gr�b, �eby mu pokaza�, co my�l�. O tym, co zrobi�. O ile on w og�le ma gr�b � dodaje, niemal czule.
��Uwaga: zapisuj histori� rodziny � m�wi Sirhan jednemu ze swych duch�w.
Jako historyk-entuzjasta, rutynowo rejestruje wszystkie prze�ycia, zar�wno przed wej�ciem w narracj� �wiadomo�ci � gdy� sygna�y wej�ciowe s� najczystsze � oraz w jej strumieniu, dla zabezpieczenia przed jakimi� przysz�ymi problemami z pami�ci�. Babka natomiast przez dziesi�ciolecia niesamowicie konsekwentnie odmawia�a przystosowania si� do nowych mo�liwo�ci zmys��w.
��Nagrywasz to, tak? � prycha.
��Babciu, nie nagrywam � odpowiada �agodnie. � Po prostu zachowuj� wspomnienia dla przysz�ych pokole�.
��Ha! No, zobaczymy � m�wi podejrzliwie. Potem zaskakuje go warkotliwym, raptownie uci�tym �miechem. � Nie, to ty zobaczysz. Mnie ju� nie b�dzie, wi�c si� nie rozczaruj�.
��Powiesz mi co� o dziadku?
��A po co mam si� m�czy�? Znam was, postludzi, p�jdziesz sobie i zapytasz ducha. Nie pr�buj zaprzecza�. Ka�da historia ma dwie strony, dziecko, a ten szmaciarz mia� a� nadto uszu, kt�re go s�ucha�y. Mnie zostawi� do wychowywania twoj� matk� i nic poza tym, tylko kup� bezwarto�ciowej w�asno�ci intelektualnej i kilkana�cie pozw�w od Mafiji na dok�adk�. Nie wiem, co ja w og�le w nim widzia�am. � Sirhan zauwa�a, �e monitor stresu w g�osie wykrywa w tym stwierdzeniu wyra�n� nutk� fa�szu. � To bezwarto�ciowy �mie� i pami�taj o tym. Leniwy kretyn, nie uda�o mu si� za�o�y� cho�by jednej w�asnej firmy, zawsze musia� wszystko rozda�, wszystkie owoce swego geniuszu.
Ca�y czas gl�dz�c, od czasu do czasu podkre�laj�c s�owa ostrymi d�gni�ciami laski, Pamela prowadzi Sirhana na powolny, nier�wny spacer �cie�k� wij�c� si� przy jednej ze �cian muzeum, a� wreszcie trafiaj� pod ascetycznie skonstruowan� zabytkow� ramp� za�adunkow�.
��Powinien spr�bowa� prawdziwego komunizmu, a nie tych rzeczy. � Odchrz�kuje. � Nabra�by troch� twardo�ci, wyzby� si� tych marzycielskich pierdo� o dodatniej sumie. W dawnych czasach wiedzia�e�, na czym stoisz, bez dw�ch zda�. Ludzie byli prawdziwymi lud�mi, praca by�a prawdziwa, a korporacje by�y przedmiotami robi�cymi, co im si� ka�e. A to, �e ona potem zesz�a na z�� drog�, to te� wy��cznie jego wina.
��Ona? Znaczy moja matka? � Sirhan z powrotem ogniskuje swoje g��wne sensorium na m�ciwym mamrotaniu Pameli.
Ta historia ma aspekty, kt�re nie s� mu do ko�ca znane, punkty widzenia, kt�re musi pozna�, �eby mie� pewno��, �e wszystko jest jak trzeba, kiedy komornicy przyjd� zaj�� umys� Amber.
��Wys�a� jej naszego kota. To by�o najwredniejsze i najbardziej nieuczciwe z jego posuni��. Kot by� m�j, ale on go przeprogramowa�, �eby sprowadza� j� na manowce. I nadzwyczajnie mu si� uda�o. Mia�a wtedy tylko dwana�cie lat, zapewne zgodzisz si�, �e w tym wieku �atwo ulega si� wp�ywom. Pr�bowa�am wychowa� j� jak nale�y. Dzieci potrzebuj� bezwzgl�dnych warto�ci moralnych, szczeg�lnie w zmieniaj�cym si� �wiecie, nawet je�li im si� to w�wczas nie podoba. Samodyscyplina i stabilno��, bez tego nie da si� funkcjonowa� jako doros�y. Obawia�am si�, �e po tylu upgrade�ach nie po�apie si�, kim jest naprawd�, �e zostanie bardziej maszyn� ni� kobiet�. Ale Manfred nigdy naprawd� nie rozumia� dzieci�stwa, pewnie dlatego, �e sam nigdy nie dor�s�. I zawsze mia� sk�onno�ci do wtr�cania si� w nie swoje sprawy.
��Opowiedz mi o kocie � prosi cicho Sirhan. Jedno spojrzenie na bram� rampy m�wi mu, �e niedawno by�a serwisowana. Na kraw�dziach wykszta�ci�a si� cienka �nie�na patyna zu�ytych cz�stek mg�y, �uszcz�ca si� jak b��kitnawa wata cukrowa i ods�aniaj�ca nagi metal pod spodem. � On chyba zagin��?
Pamela prycha.
��Kiedy twoja matka uciek�a, kot przetransferowa� si� na jej statek i skasowa� cia�o. Tylko on mia� jaja, �eby to zrobi�, a mo�e obawia� si�, �e ja wezw� go do s�du, �eby �wiadczy� przeciwko niemu. Ewentualnie, tego te� nie mo�na wykluczy�, tw�j dziadek wbudowa� mu odruch samob�jczy. By� na tyle z�ym cz�owiekiem, �e m�g� to zrobi�, w ko�cu nawet sam siebie przeprogramowa�, �eby uwa�a� mnie za �miertelnego wroga.
��Czyli kiedy moja matka umar�a, �eby unikn�� bankructwa, ten kot� nie ocala�? W og�le? Niesamowite. � Nie chce mu si� dodawa� �niesamowicie samob�jcze�, ale co to za sztuczna istota, kt�ra transferuje sw�j wektor stanu do jednokilogramowej sondy mi�dzygwiezdnej, znajduj�cej si� w trzech czwartych drogi do Alfy Centauri, nie maj�c jednocze�nie �adnej kopii zapasowej ani sposobu na powr�t? W jej fabryce obiekt�w musi brakowa� wi�cej ni� paru metod.
��To m�ciwy zwierzak. � Pamela mocno d�ga ziemi� lask�, mruczy jakie� polecenie i unosi j�. Staje obok Sirhana i wykr�ca szyj� w bok, �eby na niego spojrze�. � Jezu, jaki wysoki z ciebie ch�opak.
��Osoba � poprawia odruchowo. � Przepraszam, nie powinienem.
��Osoba, ch�opak, przedmiot, oboj�tne. P�e� masz, prawda? � pyta ostro, czekaj�c a� niech�tnie potwierdzi. � Nie wierz nikomu, kto nie mo�e si� zdecydowa�, czy ma by� m�czyzn�, czy kobiet� � m�wi ponuro. � Nie mo�na na nich polega�.
Sirhan, kt�ry wy��czy� sw�j uk�ad rozrodczy do czasu, a� b�dzie go potrzebowa�, gryzie si� w j�zyk.
��Ten cholerny kot � narzeka babka � przemyci� do mojej c�rki plan biznesowy twojego dziadka, a potem wywi�z� j� w kosmos. To on nastawi� j� wrogo do mnie. To on nam�wi� j� do udzia�u w budowie tego spekulacyjnego b�bla, kt�ra zako�czy�a si� restartem rynku i upadkiem Imperium Pier�cienia. A teraz on�
��On jest na statku? � pyta Sirhan, troch� zbyt skwapliwie.
��Niewykluczone. � Patrzy na niego zmru�onymi oczyma. � A co, jego te� chcesz zwywiadowa�?
Sirhanowi nie chce si� nawet zaprzecza�.
��Babciu, ja jestem historykiem. A ta sonda by�a w miejscu, kt�rego nie ogl�da�o �adne inne ludzkie sensorium. Mo�e to �adne odkrycie, a na jej za�og� by� mo�e czatuj� tutaj dawne pozwy s�dowe, ale� � Wzrusza ramionami. � Interes to interes, a ja interesuj� si� ruinami.
��Ha! � Babka wpatruje si� w niego przez chwil�, potem bardzo powoli kiwa g�ow�. Pochyla si�, �eby oprze� na lasce d�onie. Stawy ma jak woreczki z wysuszonymi orzechami w�oskimi: endoszkielet ubrania poskrzypuje, dopasowuj�c si� do pewnej siebie postawy. � Dziecko, dostaniesz co twoje. � Zmarszczki wyginaj� si� w z�owrogi u�miech, gromadzona od sze��dziesi�ciu lat gorycz wreszcie b�dzie mia�a w zasi�gu jak�� ofiar�. � I ja te�. Mi�dzy nami m�wi�c, we�miemy twoj� matk� z zaskoczenia.
��Spoko. Mi�dzy nami m�wi�c, we�miemy twoj� matk� z zaskoczenia � m�wi kotka, szczerz�c do kr�lowej na tronie z�bki jak igie�ki. Tron jest wyrze�biony z jednej bry�y obliczeniowego diamentu; kr�lowa zaciska zbiela�e palce na wy�o�onych szafirem por�czach. Wok� za� stoj� jej s�udzy, kochankowie, przyjaciele, za�oga, udzia�owcy, blogerzy i przedstawiciele rozmaitych dworskich stronnictw. I �limak. � To po prostu kolejny pozew. Dasz sobie z nim rad�.
��Skoro si� nie znaj� na �artach, to pies ich jeba� � m�wi troch� markotnie Amber. Cho� jest w�adczyni� tej zagnie�d�onej przestrzeni i ma jej model rzeczywisto�ci pod ca�kowit� kontrol�, pozwoli�a sobie zestarze� si� do dystyngowanych dwudziestu paru lat. Ubrana w lu�ne szare swetry, zupe�nie nie przypomina niegdy� pot�nej w�adczyni jowiszowego ksi�yca, ani cho�by zbuntowanej dow�dczyni zbankrutowanej wyprawy mi�dzygwiezdnej. � Okej, mo�e zapodasz mi to jeszcze raz. Chyba �e kto� ma jakie� pomys�y?
��Przepraszam, mog� co� powiedzie�? � pyta Sadeq. � Mamy tu wyra�ny brak przemy�le�. Wydaje mi si�, �e te dwa prawa zosta�y przytoczone jako bezwzgl�dne, obowi�zuj�ce w ca�ym systemie konwencje; jak zdo�ali przekona� ulam�, �eby na to poszed�, to sam chcia�bym wiedzie� � w kwestii praw i odpowiedzialno�ci os�b powsta�ych z martwych. A zdaje si�, �e podpadamy pod t� kategori�. Czy oni przypadkiem nie za��czyli tego kodu do swojego wniosku?
��Przypadkiem, kurwa? � pyta Borys, dra�liwy, jak to drapie�nik, gniewnie szcz�kn�wszy z�bami. � Pe�ny diagram zale�no�ci i drzewo klas tego zbrodniczego kodu ca�y czas lezie po naszym g�wnianym ��czu. Pot�d mam tego prawniczego be�kotu. Gdyby��
��Borys, wystarczy! � ucina Amber. Atmosfera w sali tronowej jest wybuchowa. Amber nie wiedzia�a, co j� spotka po powrocie z wyprawy na router, ale ju� na pewno nie spodziewa�a si� post�powania upad�o�ciowego. Ma w�tpliwo�ci, czy ktokolwiek by�by to w stanie przewidzie�. A zw�aszcza to, �e uznano j� odpowiedzialn� za d�ugi pozaci�gane przez jej odszczepiony egzemplarz, nieprzetransferowan� to�samo��, kt�ra zosta�a w domu, by stawi� czo�o konsekwencjom, zestarze� si� ciele�nie, wyj�� za m��, zbankrutowa�, umrze� i� zalega� z alimentami? � Nie wini� ci� za to � dodaje przez zaci�ni�te z�by, rzucaj�c Sadeqowi znacz�ce spojrzenie.
��To prawdziwa zagadka, godna os�du samego Proroka, �wi�� si� imi� Jego.
Sadeq jest r�wnie jak ona wstrz��ni�ty konsekwencjami tego procesu. Biega wzrokiem po pokoju, unikaj�c spojrzenia Amber � i Pierre�a, jej chuderlawego ch�opaczka-astrogatora i podgrzewacza po�cieli � splataj�c jednocze�nie palce.
��Daj spok�j. M�wi�, �e ci� nie wini�. � Amber zmusza si� do u�miechu. � Wszystkich nas szlag trafia z t� powoln� transmisj�. Ale w tych pozwach wyczuwam r�k� kochanej mamu�ki. Obw�chaj r�kawiczk�. Znajdziemy drog� do wyj�cia.
��Mo�emy lecie� dalej � odzywa si� z ty�u sali Ang. Nie�mia�a, zak�opotana, na og� nie otwiera ust bez powodu. �
��Stracili�my zbyt du�o masy �agla � odpowiada Pierre. On tak�e unika wzroku Amber. W sali jest g�sto od lu�nych podtekst�w i urwanych opowie�ci o nietrafionych uczuciach. Amber udaje, �e nie zauwa�a jego za�enowania. � Po�ow� naszego pierwotnego �agla odrzucili�my ko�o Hyundaia plus cztery dziewi�� zero cztery na minus pi��dziesi�t sze��, �eby mie� lustro hamuj�ce, a nieca�e osiem megasekund temu zn�w przeci�li�my go na p�, �eby otrzyma� promie� deceleracyjny, kt�ry wprowadzi nas na orbit� Saturna. Je�li zrobimy to jeszcze raz, powierzchnia b�dzie za ma�a, �eby powt�rzy� ten numer u celu. Nie b�dziemy mieli jak wyhamowa�. � Pchane laserem �agle �wietlne polegaj� na puszczaniu zaj�czk�w. U celu mo�na odrzuci� p� �agla i u�y� go jako lustra: odwr�ci� nim promie�, �eby hamowa� statek. Ale po paru razach �agiel si� ko�czy. � Nie mamy gdzie uciec.
��Nie mamy� � Amber wpatruje si� we� zmru�onymi oczyma. � Wiesz co, czasem si� zastanawiam, co ty masz w g�owie.
��Wiem, wiem. � Pierre naprawd� wie, bo w swoim rozproszonym umy�le nosi takiego ma�ego homunkulusa, model Amber, o wiele dok�adniejszy i bardziej szczeg�owy � �aden przedtransferowy cz�owiek nie m�g�by si� pokusi� o tak precyzyjne odwzorowanie swej ukochanej. (U Amber z kolei w pokrytym paj�czynami ponurym zakamarku g�owy le�y ma�a laleczka-Pierre � kiedy� wymienili si� tymi modelami. Stara si� za cz�sto jej nie rusza� � wcale nie jest dobrze, gdy co chwila uprzedzasz wypowiedzi i dzia�ania ukochanej osoby). � Wiem tak�e, �e zamierzasz wykona� szar�� i chwyci� byka za� nie, wr��. Z�e por�wnanie. M�wimy o twojej matce, prawda?
��Mojej matce. � Amber w zamy�leniu kiwa g�ow�. � A gdzie Donna?
��Nie wie�
Z ty�u rozlega si� gard�owy ryk, na �rodek wypada Borys. Trzyma co� w paszczy: to w�ciek�a kamera Bolex, ok�adaj�ca mu pysk n�kami od statywu.
��Co, znowu czai�a� si� po k�tach? � rzuca pogardliwie Amber.
��Jestem przecie� kamer�! � protestuje kamera, w rozgoryczeniu i zak�opotaniu zbieraj�c si� z pod�ogi. � Jestem�
Pierre nachyla si� ku niej, wtyka twarz w szerokok�tny obiektyw.
��Cho� raz, kurwa, zosta� na troch� cz�owiekiem.
Kamer� zast�puje w�ciek�a blondynka w stroju safari, obwieszona wi�ksz� liczb� �wiat�omierzy, obiektyw�w, futera��w z aparatami i mikrofon�w ni� ca�a za�oga wozu transmisyjnego CNN.
��Pierdol si�!
��Nie lubi�, jak kto� mnie szpieguje � rzuca ostro Amber. � Zw�aszcza �e nie zaprasza�am ci� na to spotkanie. Prawda?
��Jestem archiwistk�. � Donna odwraca wzrok, id�c w zaparte. � Sama powiedzia�a�, �e mog�
��No� tak� � Amber jest zak�opotana. To kiepski pomys� budzi� zak�opotanie u kr�lowej w jej w�asnej sali audiencyjnej. � Pods�ucha�a�, o czym rozmawiali�my. Co ty wiesz o nastawieniu mojej matki?
��Nic a nic � odpowiada po�piesznie Donna. Wyra�nie si� d�sa i jest gotowa nie robi� nic ponad minimum niezb�dne do wyja�nienia sytuacji. � Widzia�am si� z ni� tylko raz. Kiedy jeste� z�a, bardzo j� przypominasz, wiesz?
��Ja� � Amber pierwszy raz w �yciu nie wie co powiedzie�.
��Um�wi� ci� z chirurgiem plastycznym � podsuwa kotka. I dodaje p�g�osem: � To jedyny pewny spos�b.
Normalnie oskar�enie Amber o jakiekolwiek podobie�stwo do matki, cho�by nieznaczne i chwilowe, wystarczy�oby, �eby spowodowa� trz�sienie rzeczywisto�ci w ca�ym �rodowisku udaj�cym mostek kapita�ski
��A co to w og�le za pozew? � pyta Donna, w�cibska jak zawsze i dwa razy bardziej wkurzaj�ca. � Bo tego fragmentu nie widzia�am.
��Jest straszny � m�wi z emfaz� Amber.
��Czyste z�o � powtarza Pierre.
��Fascynuj�cy, ale ca�kowicie niestosowny � dodaje zamy�lony Sadeq.
��Ale i tak straszny!
��No dobra, ale o co w nim chodzi? � pyta Donna, wszystkowidz�ca archiwistka i niespe�niona kamera.
��To wezwanie do zap�aty. � Amber bierze g��boki wdech. � A, kurna, zreszt�, powiem wszystkim, i tak zaraz si� rozniesie. � Wzdycha. � Kiedy wylecieli�my, moja druga po��wka� to znaczy moje pierwotne wcielenie, wysz�o za m��. Za tego oto Sadeqa. � Wskazuje brod� ira�skiego teologa, maj�cego r�wnie os�upia�� min� jak ona po us�yszeniu tego fragmentu opowie�ci. � Mieli dziecko. Potem Imperium Pier�cienia upad�o. Dziecko domaga si� ode mnie aliment�w, wstecznie za ostatnie prawie dwadzie�cia lat, na podstawie regulacji, w kt�rej jest mowa o tym, �e zmartwychwstali solidarnie i zgodnie odpowiadaj� za zobowi�zania zaci�gni�te przez ich wcielenia. To precedens prawny, kt�ry ustanowiono, �eby ludzie nie unikali bankructwa przez pope�nienie na jaki� czas samob�jstwa. Co gorsza, termin wymagalno�ci i zaj�cia moich aktyw�w jest mierzony w czasie subiektywnym, od punktu na Imperium Pier�cienia, oko�o dziewi�tnastu miesi�cy po naszym wylocie � my lecieli�my z pr�dko�ci� relatywistyczn�, wi�c cho� moja druga po��wka, gdyby prze�y�a, by�aby ju� wolna od zobowi�zania, ja wci�� pod nie podpadam. W dodatku, odsetki liczone s� wed�ug czasu lokalnego � to z kolei ma zapobiec wykorzystywaniu przez ludzi paradoksu bli�niak�w przy regulowaniu zaleg�ych p�atno�ci. Tym oto sposobem, przez dwadzie�cia osiem lat, kiedy mnie tu nie by�o, d�ug, o kt�rym nie mia�am poj�cia, ur�s� do astronomicznych rozmiar�w. Ten go��, ten syn, kt�rego nigdy nie pozna�am, teoretycznie jest teraz w�a�cicielem
Kamienn� pod�og� pod olbrzymimi arkadami muzeum zdobi o�miometrowy mahoniowy st� jadalny, stoj�cy tu� pod szkieletem olbrzymiego argentynozaura i ponadstuletni�, zabytkow� kapsu�� statku Mercury. O�wietlaj� go �wiece. Srebrne sztu�ce i elegancka porcelana wyznaczaj� dwa miejsca na jego przeciwleg�ych kra�cach. Sirhan zasiada na krze�le z wysokim oparciem w cieniu szkieletu klatki piersiowej triceratopsa. Pamela wystroi�a si� na obiad jak za czas�w swojej m�odo�ci. Unosi ku niemu kieliszek z winem.
��Mo�e tak opowiedzia�by� mi o swoim dzieci�stwie? � prosi.
W �wietlikach wysoko ponad nimi migoc� pier�cienie Saturna, jak plama jaskrawej farby rozlanej na nocnym niebie.
Sirhan �ywi obawy, czy powinien si� przed ni� otwiera�, ale pociesza si� faktem, �e trudno jej b�dzie u�y� cokolwiek z tego przeciwko niemu.
��Ale kt�re dzieci�stwo ci� interesuje? � pyta.
��Jak to kt�re? � Pamela marszczy czo�o w zak�opotaniu.
��Mia�em ich kilka. Matka co chwila naciska�a reset, licz�c, �e za kolejnym razem lepiej si� udam. � Teraz jego kolej zmarszczy� czo�o.
��Naciska�a reset, tak? � sapie Pamela, ewidentnie magazynuj�c to jako amunicj� przeciwko swej marnotrawnej c�rce. � Ale czemu to robi�a, jak my�lisz?
��To jedyny spos�b wychowywania dziecka, jaki zna�a. � Sirhan mimo woli jej broni. � Nie mia�a �adnego rodze�stwa. A mo�e te� chcia�a odreagowa� wady w�asnego charakteru.
Kiedy ja b�d� mie� dzieci, na pewno b�dzie to wi�cej ni� jedno, postanawia zadowolony z siebie. Oznacza to: kiedy b�dzie odpowiednio zasobny, �eby znale�� sobie partnerk�, i odpowiednio dojrza�y emocjonalnie, by zaktywizowa� narz�dy rozrodcze. Sirhan, istota niezwykle ostro�na, nie zamierza powtarza� b��d�w swych przodk�w ze strony matki.
Pamela si� wzdryga.
��To nie moja wina � m�wi cicho. � Jej ojciec mia� tu sporo do powiedzenia. No, ale� to jakie by�y te r�ne dzieci�stwa?
��O, troch� ich by�o. Standardowa opcja, gdzie matka i ojciec ca�y czas si� k��c�, bo ona nie chce zak�ada� czadoru, a on uparcie nie chce przyzna�, �e jest zaledwie jej utrzymankiem � mi�dzy nimi orbitowa�o si� jak pomi�dzy dwiema gwiazdami neutronowymi w niestabilnej spirali grawitacyjnej. Potem by�y inne �ycia, rozwidlane i scalane z powrotem, id�ce r�wnolegle. By�em m�odym pastuchem w czasach egipskiej jedenastej dynastii, to pami�tam; by�em stuprocentowo ameryka�skim dzieciakiem dorastaj�cym w Iowa w latach pi��dziesi�tych; kolejnym �yj�cym w czasach powrotu Mahdiego, a przynajmniej rodzice s�dzili, �e to te czasy, i� � Sirhan wzrusza ramionami. � Mo�e st�d moje upodobanie do historii.
��A rodzice nie chcieli zrobi� z ciebie ma�ej dziewczynki? � pyta babka.
��Matka proponowa�a to par� razy, ale ojciec nie pozwoli�. � Czy raczej zawyrokowa�, �e to niezgodne z prawem � przypomina sobie. � W pewnym sensie wychowano mnie bardzo konserwatywnie.
��Nie powiedzia�abym. Kiedy ja by�am ma�� dziewczynk�, nie by�o tego wszystkiego, �adnych problem�w z dowolnie wybieran� to�samo�ci�. Nie by�o ucieczki, tylko eskapizm. Nie wydawa�o ci si� momentami, �e nie wiesz, kim jeste�?
Podaj� przystawk�, krojonego melona na srebrnej tacy. Sirhan cierpliwie czeka, a� babcia ponagli st�, �eby jej us�u�y�.
��Im wi�cej ludzi zaliczysz, tym bardziej wiesz, kim jeste� � m�wi Sirhan. � Uczysz si�, jak to jest by� kim� innym. Ojciec s�dzi�, �e m�czyzna by� mo�e nie powinien za dobrze wiedzie�, jak to jest by� kobiet�.
A dziadek nie zgadza� si� z tym, ale to ju� wiesz, dodaje na u�ytek w�asnego strumienia �wiadomo�ci.
��Trudno si� nie zgodzi�.
Pamela u�miecha si� do niego; m�g�by to by� pob�a�liwy u�miech starszej ciotki, gdyby nie przebieg�o�� i ostro�� jej rys�w. A mo�e to figlarno��? Sirhan maskuje zmieszanie, objadaj�c si� kawa�kami melona � jednocze�nie wyp�czkowuje tymczasowe duchy, by studiowa�y zakurzone podr�czniki savoir-vivre�u i ostrzega�y go przed pope�nieniem jakiego� faux pas.
��No wi�c, podoba�y ci si� te dzieci�stwa?
��Tak bym tego nie nazwa� � odpowiada najspokojniej, jak umie, odk�adaj�c �y�k�, �eby czego� nie rozla�.
Jakby dzieci�stwo si� kiedykolwiek ko�czy�o, my�li gorzko. Sirhan ma sporo mniej ni� gigasekund� i mo�e by� prawie pewien, �e b�dzie istnie� przynajmniej przez terasekund� � mo�e nie w dok�adnie takiej konfiguracji molekularnej, lecz przynajmniej w jakim� rozs�dnie stabilnym fizycznym wcieleniu. I ma szczery zamiar przez ca�y ten okres pozosta� m�odym � nawet p�niej, przez niesko�czone petasekundy � cho� wtedy, wiele megalat od teraz, neotenia zapewne przestanie go ju� interesowa�.
��Jeszcze si� nie sko�czy�o. A ty? Podoba ci si� twoja staro��, babciu?
Pamela niemal si� wzdryga, ale zachowuje �elazn� kontrol� nad wyrazem twarzy. Zdradza j� jednak nap�yw krwi do naczy� w�osowatych w policzkach, zauwa�ony przez male�kie podczerwone oczka, kt�re utrzymuje w powietrzu nad sto�em.
��W m�odo�ci pope�ni�am par� b��d�w, ale teraz mam si� ca�kiem nie�le � dodaje nonszalancko.
��To twoja zemsta, prawda? � pyta z u�miechem Sirhan, skin�wszy na st�, �eby zabra� przystawki.
��No wiesz, ty, ma�y� � Urywa i wpatruje si� w niego, nie ko�czy. To bardzo ponure spojrzenie. � Co ty mo�esz wiedzie� o zem�cie? � zapyta�a.
��Ja jestem historykiem rodziny. � Sirhan u�miecha si� pos�pnie. � Do osiemnastych urodzin prze�y�em kilkaset razy od dw�ch do siedemnastu lat. Ten guzik reset, pami�tasz. Matka chyba nie zdawa�a sobie sprawy, �e m�j strumie� �wiadomo�ci rejestruje to wszystko.
��To potworne. � Pamela chwyta kieliszek i upija �yk wina, �eby ukry� dezorientacj�.
Sirhan nie ma takiej drogi ucieczki � zwil�a j�zyk niefermentowanym sokiem winogronowym w wysokiej szklance.
��Nigdy bym czego� takiego nie zrobi�a �adnemu swojemu dziecku.
��To mo�e opowiedz mi o swoim dzieci�stwie? � prosi wnuk. � Oczywi�cie do rodzinnej kroniki.
��No� � Odstawia kieliszek. � Chcesz co� takiego napisa�?
��Zastanawiam si�. � Sirhan prostuje plecy. � Tak� staro�wieck� ksi��k� opisuj�c� trzy pokolenia �yj�ce w ciekawych czasach � podsuwa. � Postmodernistyczna ksi��ka historyczna, i to z tej niesp�jnej szko�y, bo jak udokumentowa� dzieje ludzi, kt�rzy w dowolnych momentach rozwidlaj� swoje to�samo�ci, le�� w grobie przez lata, �eby zn�w wr�ci� na scen�, i k��c� si� z w�asnymi, relatywistycznie zakonserwowanymi kopiami? M�g�bym p�j�� nawet dalej w przesz�o��, oczywi�cie, gdyby� opowiedzia�a mi o swoich rodzicach � zapewne sami ju� nie odpowiedz� mi na pytania � ale je�li p�jdziemy t� drog�, szybko dotrzemy do pochy�ego zbocza g�upiej materii, prowadz�cego prosto do pierwotnego bulionu, prawda? Wi�c pomy�la�em, �e mo�e tak� fabularn� klamr� spinaj�c� ca�� narracj� b�dzie zakulisowy punkt widzenia rodzinnego kota-robota. (Tylko �e to cholerstwo chyba gdzie� zagin�o). No, w ka�dym razie, skoro tyle ludzkiej historii le�y w niezg��bionej przysz�o�ci, dla nas, historyk�w, g�rn� granic� naszej domeny jest kursor tera�niejszo�ci zapisuj�cy do logu aktualne zdarzenia. Mog� wi�c r�wnie dobrze zacz�� od w�asnego domu.
��Ty planujesz nie�miertelno��. � Pamela badawczo przygl�da si� jego twarzy.
��Tak � rzuca od niechcenia Sirhan. � Szczerze m�wi�c, rozumiem twoj� ch�� zestarzenia si� dla zemsty, ale � wybacz, �e to powiem � trudno mi poj��, �e chcia�a� si� podda� tej procedurze. Przecie� to musi strasznie bole�.
��Starzenie si� jest naturalne � warczy staruszka. � Kiedy �yje si� do�� d�ugo, �eby zobaczy�, jak wszystkie twoje ambicje le�� w ruinach, przyja�nie zostaj� pozrywane, o ukochanych zapomnia�e� albo zerwa�e� z nimi w gniewie, to co ci jeszcze zostaje? Kiedy czujesz si� zm�czony i stary duchem, r�wnie dobrze mo�esz by� zm�czony i stary cia�em. Zreszt�, pragnienie wiecznego �ycia jest niemoralne. Pomy�l o wszystkich zasobach, kt�re odbierasz m�odym! Nawet transfery po jakim� czasie dochodz� do sko�czonego limitu przechowywanych danych. Stwierdzenie, �e chcesz �y� wiecznie, to potworny egotyzm. I je�li jeszcze w co� w og�le wierz�, to w s�u�b� dla dobra og�u. A obowi�zek brzmi: zrobi� miejsce nowemu. Obowi�zek i w�adza.
Sirhan ch�onie to wszystko, powoli kiwaj�c g�ow�, gdy st� serwuje g��wne danie � piecze� z boarafy w miodowej glazurze z podsma�anymi ziemniaczkami
��Co to? � pyta zrz�dliwie Pamela.
��Momencik. � Pole widzenia Sirhana rozdziela si� na nieostre kalejdoskopowe obrazki, w miar� jak wyp�czkowuje duchy patrz�ce kolejnymi z wszechobecnych kamer. Marszczy brwi; na galerii, pomi�dzy kapsu�� Mercury�ego a kolekcj� zabytkowych stereogram�w zrobionych z przypadkowych kropek, co� si� rusza. � Rany. Co� nam tu lata po muzeum.
��Lata? Na wolno�ci? � Powietrze nad sto�em rozdziera nieludzki wrzask, potem z g�ry dobiega �omot. Pamela wstaje chwiejnie, ocieraj�c usta serwetk�. � Czy to niebezpieczne?
��Mo�liwe � burczy Sirhan. � Przecie� przeszkadza mi w posi�ku!
Zadziera g�ow�. Nad galeri� b�yska rude futro, kapsu�a Mercury�ego chyboce si� gwa�townie na stalowych linkach. Znad por�czy wyskakuj� dwie r�ce i bry�a czego� gumowego, poro�ni�tego sier�ci� w kolorze umbry; nonszalancko chwytaj� si� bezcennego zabytku, potem wspinaj� do �rodka i przysiadaj� na he�mie manekina ubranego w pop�kany ze staro�ci skafander kosmiczny Ala Sheperda.
��To ma�pa! Miasto, s�yszysz mnie? Co robi ma�pa na wolno�ci podczas mojego uroczystego obiadu?
��Jest mi niewymownie przykro, sir, ale nie wiem. Czy m�g�by pan wskaza�, o jak� ma�p� chodzi? � odpowiada miasto, z dyskrecji objawiaj�ce si� jako g�os, w kt�rym pobrzmiewa jednak nutka humoru.
Sirhan czuje si� g��boko ura�ony.
��Jak to? Nie widzisz jej? � indaguje, skupiaj�c wzrok na cz�ekokszta�tnym stworze znik�d, kt�ry usadowi� si� w wisz�cej pod sufitem kapsule i teraz klepie si� po ustach, przewraca oczyma i obmacuje uszczelk� wok� otwartego w�azu. Porykuje cicho, potem wychyla si� i wypina nagie po�ladki nad sto�em.
��Siadaj! � wo�a Sirhan do babki i macha r�k�, rozkazuj�c mgle narz�dziowej, by si� zestali�a. Za p�no. Ma�pa gromko pierdzi, a potem rozbryzguje po ca�ym stole strumie� ekskrement�w. Twarz Pameli, unosz�cej serwetk� do nosa, marszczy si� w niesmaku.
��Cholera, zestalisz si� czy nie! � klnie Sirhan, ale wszechobecne robociki wielko�ci ziaren py�ku nie reaguj�.
��Na czym polega problem? Chodzi o niewidzialne ma�py? � indaguje miasto.
��Niewidzialne�
��Nie widzicie, co zrobi�a?! � krzyczy Pamela, id�c mu na odsiecz. � W�a�nie obsra�a ca�e g��wne danie!
��Nic nie widz� � odpowiada niepewnie miasto.
��Prosz�, ja ci poka��. � Sirhan u�ycza mu jednego oka, przewraca nim, by spojrze� na ma�p�, kt�ra leniwie maca �apami po dachu kapsu�y, jakby szuka�a punkt�w zakotwiczenia linek.
��O rany � m�wi miasto. � Kto� mnie zhackowa�. A podobno to niemo�liwe.
��A jednak, kurwa � syczy Pamela.
��Zhackowa�? � Sirhan przestaje wydawa� rozkazy powietrzu i skupia si� na w�asnym ubraniu. Tkanina natychmiast splata si� inaczej, przeobra�aj�c si� w pancerny i hermetyczny skafander; zza karku wyrasta b�bel he�mu i zatrzaskuje mu si� przed twarz�. � Miasto, prosz� natychmiast da� mojej babce skafander ochronny. Ma by� ca�kowicie autonomiczny.
Powietrze wok� Pameli zaczyna si� krystalizowa�, wydzielaj�c sfer� przypominaj�c� olbrzymi� kul� dla chomika.
��Je�li kto� ci� zhackowa�, pierwsze pytanie brzmi: �kto?� � o�wiadcza Sirhan. � Drugie: �dlaczego?�, trzecie: �jak?�. � Z niepokojem uruchamia autotest, na szcz�cie we w�asnej matrycy to�samo�ci nie znajduje nic niesp�jnego, a poza tym ma p�ytko u�pione kopie-cienie w rozproszonych w�z�ach le��cych o par� godzin �wietlnych st�d. W odr�nieniu od przed-postludzkiej Pameli, jest w zasadzie odporny na proste zab�jstwo. � Je�li to jaki� kawa��
Odk�d w muzeum pojawi� si� orangutan na wolno�ci, min�y sekundy, a kolejne odk�d miasto u�wiadomi�o sobie sw�j �a�osny stan. Sekundy to a� nadto czasu, by po powierzchni miasta-nenufaru przetoczy�y si� pot�ne fale �rodk�w zapobiegawczych. Niesko�czenie ma�e drobinki mg�y u�ytkowej rozszerzaj� si� i polimeryzuj� w ochronne komory, izoluj�ce w locie tysi�ce w�drownych go��bi, ka�dy budynek z osobna i ka�dego cz�owieka akurat przebywaj�cego na zewn�trz. Miasto autotestuje w�asne w�z�y komputerowe, zaczynaj�c od najni�szego poziomu � bezpiecznego j�dra � i id�c w g�r�. Tymczasem Sirhan, z mordem w oczach, p�dzi ku klatce schodowej, niepewny, czy powinien zaatakowa� fizycznie intruza. Pamela turla si� w bezpieczne miejsce, kozio�kuj�c na p�pi�tro, potem kryj�c si� w ogrodzie skamienia�o�ci.
��Za kogo ty si� masz, �e wpadasz i srasz mi na kolacj�?! � wrzeszczy Sirhan, tupi�c na schodach. � Wyja�nij mi! I to ju�!
Orangutan znajduje najbli�sz� link� i szarpie, bujaj�c wa��c� ton� kapsu��. Szczerzy do niego z�by.
��Pami�tasz mnie? � pyta z sykliwym francuskim akcentem.
��Czy pami�tam�? � Sirhan staje jak wryty. �
��Mam drobne problemy z autonomicznym sterowaniem. � Jej u�miech staje si� jeszcze szerszy, potem Annette zgina w �okciu r�k� i zaczyna drapa� si� pod pach�. � Przepraszam, zainstalowa�am si� troch� nie po kolei. Mia�am tylko si� przywita� i przekaza� wiadomo��.
��Jak� wiadomo��? � dopytuje si� Sirhan. � Rozw�cieczy�a� tylko babk�, a je�li ona si� dowie, �e tu jeste��
��Si� nie dowie, za minut� znikam. � Ma�pa� Annette siada prosto. � Masz pozdrowienia od dziadka. M�wi, �e nied�ugo tu przyjedzie. Osobi�cie, ma si� rozumie�. Bardzo si� cieszy na spotkanie z twoj� matk� i jej pasa�erami. To wszystko. Masz mu co� do przekazania?
��To on �yje? � pyta oszo�omiony Sirhan.
��Podobnie jak ja. Ju� jestem sp�niona. Mi�ego dnia! � Ma�pa zawisa r�koma na kapsule, buja si� zamaszy�cie, puszcza i spada dziesi�� metr�w na tward�, kamienn� posadzk�. Jej czaszka wydaje taki odg�os, jak uderzaj�ce o beton jajko na twardo.
��Jeju � sapie Sirhan. � Miasto!
��S�ucham, o panie?
��Usun�� to cia�o � m�wi, wskazuj�c przez balkon. � I prosz� zada� sobie trud i nie bulwersowa� mojej babki �adnymi szczeg�ami. W szczeg�lno�ci nie m�wi� jej, �e to by�a Annette. Ta informacja by j� rozz�o�ci�a. � Atrakcje posiadania d�ugowiecznej postludzkiej rodziny, my�li. Zbyt wiele w�ciek�ych ciotek w kosmicznych kapsu�ach. � By�oby dobrze, �eby� tak�e spr�bowa�o jako� uniemo�liwi� cioci Nette wyhodowanie kolejnych ma�p. � Nagle co� przychodzi mu do g�owy. � A swoj� drog�, nie wiesz czasem, kiedy ma przyjecha� m�j dziadek?
��Tw�j dziadek? � dziwi si� miasto. � Przecie� on chyba nie �yje?
Sirhan zerka przez balkon na ociekaj�ce krwi� zw�oki intruza.
��Najnowsze wcielenie jego drugiej �ony twierdzi inaczej.
Sfinansowanie rodzinnego spotkania po latach nie jest ju� problemem, stwierdza Amber, otrzymawszy propozycj� zreinkarnowania wszystkich pasa�er�w i ca�ej za�ogi
Nie jest do ko�ca pewna, sk�d bior� si� te pieni�dze. Zapewne jest to zmajstrowana przez tat� jaka� chwiejna finansowa maszyneria, po raz pierwszy od dziesi�cioleci wy�ciubiaj�ca nos z bunkra, gdzie przespa�a bess�, �eby �ci�gn�� zakurzone strumienie informacji i podomyka� d�ugoterminowe inwestycje. Jest za to nale�ycie wdzi�czna � a nawet niepomiernie wdzi�czna � gdy� szczeg�y jej ub�stwa staj� si� jeszcze bardziej przygn�biaj�ce po bli�szym zapoznaniu. Jej jednym aktywem jest
Amber zastaje �limaka spaceruj�cego w przezroczystej przestrzeni wype�nionej leniwie faluj�cymi ga��zkami przypominaj�cymi fioletowy koral. To widmowe wspomnienia z �ycia obcego � rz�d ciep�olubnych quasi-grzyb�w, o strz�pkach pr��kowanych w odpowiedniki aktyny i miozyny, muskularnych, �liskich nitek, �ywi�cych si� filtrowanymi z powietrza jednokom�rkowymi organizmami. Sam �limak ma oko�o dw�ch metr�w d�ugo�ci i bia�y koronkowy szkielet zewn�trzny, z�o�ony z niepowtarzaj�cych si� krzywizn i �uk�w, niepokoj�co przypominaj�cych parkieta� Penrose�a. Pod nim wolno pulsuj� czekoladowobr�zowe organy wewn�trzne. Grunt pod nogami jest suchy, ale si� ugina jak podczas chodzenia po bagnie.
Ten �limak w istocie jest chirurgicznie na�o�onym przebraniem. Jego gatunek, podobnie jak ten ekosystem quasi-grzyb�w, wymar� przed milionami lat i od tej pory istnieje tylko jako tandetny rekwizyt w oszuka�czym przedstawieniu prowadzonym przez zdzicza�e instrumenty finansowe. �limak jest w�a�nie takim samo�wiadomym oszuka�czym instrumentem, mo�e piramid� finansow�, a mo�e ca�ym, skompresowanym rynkiem obligacji �mieciowych pogr��onym w ci�kiej recesji, pr�buj�cym ukrywa� si� przed wierzycielami pod postaci� �ywej istoty. B�dzie jednak problem z uciele�nieniem go w �rodowisku Sirhana � ta forma wyewoluowa�a w klimacie przypominaj�cym nieco ch�odniejsz� Wenus � w trzydziestu atmosferach pary nasyconej, pra��cej si� pod niebem barwy gor�cego o�owiu, pe�nym ��tych chmur z kwasu siarkowego. Ziemia ugina si� nie dlatego, �e jest podmok�a � ona si� topi.
��Musisz wybra� sobie jaki� inny somatotyp � t�umaczy mu Amber, mozolnie przesuwaj�c ba�k� mydlan� swojego interfejsu po rozpalonej do czerwono�ci rafie koralowej. Interfejs jest przezroczysty i niesko�czenie cienki, to po prostu nieci�g�o�� w modelu fizycznym obu symulacji, przek�adaj�ca sygna�y pomi�dzy przyjaznym dla cz�owieka �rodowiskiem po jednej stronie i mia�d��cym, rozpalonym piek�em po drugiej. � Ten po prostu nie jest kompatybilny z �adnym docelowym �rodowiskiem.
��Pozostaje w niezrozumieniu. Czy nie mog� zintegrowa� si� z kt�rym� z dost�pnych u celu �wiat�w?
��No, ale wiesz, poza cyberprzestrzeni� to nie dzia�a w ten spos�b. � Amber czuje, �e znalaz�a si� w kropce. � Ten model fizyczny da�by si� odwzorowa�, ale koszt energetyczny by�by zaporowy, a poza tym nie m�g�by� tak �atwo jak teraz wchodzi� w interakcje z innymi modelami. � Wyp�czkowuje ducha, kt�ry przedstawia jej alter ego, tocz�ce si� po podw�rku �limaka, w ch�odzonym zbiorniku, z sapaniem i �oskotem tratuj�ce koral. � Mniej wi�cej tak by� wygl�da�.
��To ta wasza rzeczywisto�� jest �le skonstruowana � stwierdza �limak.
��Ona nie jest skonstruowana, po prostu przypadkowo wyewoluowa�a. � Amber wzrusza ramionami. � Tam nie mamy takiej jak tutaj kontroli nad ca�ym kontekstem. Nie mog� ci po prostu wyczarowa� interfejsu, kt�ry pozwoli ci k�pa� si� w parze maj�cej trzysta stopni.
��Dlaczego nie? � pyta �limak. M�zgowy soft t�umacz�cy przydaje pytaniu nieprzyjemnego, j�kliwego, unosz�cego si� tonu, co zmienia je w ��danie.
��To pogwa�cenie uprawnie� � pr�buje t�umaczy� Amber. � Rzeczywisto��, do kt�rej chcemy wej��, jest� hm� dowodliwie sp�jna. Musi taka by�, bo jest sp�jna i stabilna. Gdyby�my mogli tworzy� w niej lokalne domeny, gdzie obowi�zuj� inne regu�y, mog�yby si� zacz�� rozprzestrzenia� w niekontrolowany spos�b. Wierz mi, to nie jest dobry pomys�. Chcesz i�� z nami czy nie?
��Nie bardzo mam wyj�cie � odpowiada troch� nad�sany �limak. � Masz jakie� cia�o, z kt�rego m�g�bym skorzysta�?
��Chyba� � Amber pstryka palcami. � Hej, kocie!
Na membranie dziel�cej dwa �wiaty ukazuje si� u�miech z Cheshire.
��Hej, cz�owieku!
��Och! � Amber cofa si� o krok od zjawy. � Nasz przyjaciel, tutaj, ma problem, nie mamy odpowiedniego cia�a, �eby go �ci�gn��. My, bia�kowe marionetki, jeste�my zbyt mocno zwi�zane z nasz� neurologiczn� struktur� nadrz�dn�, a ty masz od metra rozmaitych programowalnych bramek logicznych. Po�yczysz troch�?
��Da si� to lepiej zrobi�. � Aineko ziewa, materializuj�c si� nieco bardziej. �limak zwija si� i cofa, jak przera�ona kie�baska: chyba boi si� tego, co widzi po swojej stronie b�ony. � Niedawno projektowa�am sobie nowe cia�o. Pomy�la�am, �e dobrze mi zrobi zmiana stylu na jaki� czas. Ten tw�j artysta-przekr�ciarz mo�e wi�c na troch� po�yczy� m�j poprzedni szablon, dop�ki nie wymy�limy niczego lepszego. Co o tym my�lisz?
��S�ysza�e�? � pyta Amber �limaka. � Aineko uprzejmie zaproponowa�a ci swoje cia�o. � Nie czekaj�c na odpowied�, mruga do kotki i postukuje obcasami, znikaj�c z u�miechem i szepcz�c: � Do zobaczenia po drugiej stronie�
Przes�anie kilkudziesi�ciu awabit�w, bo tyle licz� sobie zamro�one wektory stanu wszystkich os�b mieszkaj�cych w przestrzeniach symulacyjnych
W tych czasach zreinkarnowanie ca�ego statku oszo�omionych relatywizmem ludzi nie zajmuje wiele czasu. Miasto najpierw rze�bi dla nich szkielety (grzecznie ignoruj�c przes�ane przez Pamel� obcesowe ��danie zaprzestania tych dzia�a�, stwierdza bowiem, �e nie jest ona tutaj stron�), potem natryskuje t� g�bczast� ko�� zast�pcz� kom�rkami ko�ciogubnymi. Z daleka przypominaj� zwyczajne ludzkie kom�rki macierzyste, ale zamiast j�der maj� prymitywne ziarenka komputronium, bry�ki inteligentnej materii tak ma�e, �e s� r�wnie t�pe jak przedpotopowe Pentium, odczytuj�ce ta�m� steruj�c�, kt�ra i tak jest zaprojektowana o wiele lepiej ni� cokolwiek wyewoluowanego przez Matk� Natur�. Te mocno zoptymalizowane sztuczne kom�rki macierzyste � biologiczne roboty we wszystkim poza nazw� � mno�� si� jak rak, wydzielaj�c kr�tko �yj�ce bezj�drowe kom�rki drugorz�dowe. Potem miasto nasyca t� chaotyczn� pl�tanin� quasi-rakowatych kom�rek pot�n� liczb� kapsyd�w-nosicieli, dostarczaj�cych docelowym cia�om prawdziwych mechanizm�w kom�rkowego sterowania. W ci�gu jednej megasekundy przypadkowa krz�tanina budowlanych bot�w zamienia si� w kontrolowany proces � zwyk�e j�dra kom�rkowe zast�puj� nanoprocesory, kt�re s� wyrzucane z kom�rek i wydalane na wp� ju� ukszta�towanym uk�adem moczowym � z wyj�tkiem tych w o�rodkowym uk�adzie nerwowym, kt�re maj� do wykonania jeszcze jedno zadanie. Jedena�cie dni po zaproszeniu pierwsi pasa�erowie s� ju� wmontowywani w uk�ad po��cze� synaptycznych w �wie�o wytworzonych czaszkach.
(Wed�ug standard�w dynamicznie id�cego do przodu j�dra taki proces jest upierdliwie powolny i �a�o�nie przestarza�y. Tam po prostu ustawi�oby si� na orbicie Wake Shielda � ekran generuj�cy g��bok� pr�ni� � och�odzi�o go do u�amk�w kelwina, skrzy�owa�o dwa sp�jne strumienie materii, przeteleportowa�o na miejsce troch� informacji o stanie i wyci�gn�o dopiero co zmaterializowane bia�kowe cia�o przez �luz�, zanim zd��y�oby si� udusi�. Ale swoj� drog�, w tej gor�cej strefie nie ma ju� za wiele miejsca dla bia�kowych ludzi�).
Sirhan nie zwraca zbytniej uwagi na pseudorakowato�� fermentuj�c� i k��bi�c� si� w zbiornikach stoj�cych w szeregu w Galerii Ludzkiego Cia�a, w skrzydle Busha w muzeum. �wie�o ukszta�towane, powoli wype�niaj�ce si� cia�em szkielety � jak sfilmowany proces rozk�adu przewijany szybko wstecz przez niecierpliwy palec � s� jednocze�nie nieprzyjemne do ogl�dania i niesmaczne. Cia�a w �aden spos�b nie m�wi� te�, kto b�dzie je zajmowa�. To wszystko po prostu niezb�dny wst�p do g��wnego punktu programu, oficjalnego przyj�cia i bankietu, kt�remu po�wi�ci� niepodzieln� uwag� czterech swoich duch�w.
Gdyby mia� nieco mniej zahamowa�, m�g�by sobie poszpera� w �mietnisku ich umys�owych archiw�w, ale to jedno z podstawowych tabu epoki postm�zgowej. (Agencje szpiegowskie zaj�y si� profilowaniem mem�w i grzebaniem w pami�ci jeszcze w latach trzydziestych i czterdziestych, trafi�y na czarn� list� policji my�li i doprowadzi�y do reakcji � powstania umys��w o wykr�conej architekturze odpornej na infowojenne ataki. Pa�stwa, kt�rym s�u�y�y te tajne instytucje, ju� nie istniej�, a Ziemia, gdzie si� niegdy� mie�ci�y, jest teraz cz�ci� pot�nego projektu budowlanego, noosfery � docelowo ca�a masa Uk�adu S�onecznego ma si� zamieni� w gigantyczny m�zg-matrioszk�. Sirhanowi za� pozosta�a niekomfortowa wierno�� jedynemu wielkiemu tabu, jakie wymy�lono od ko�ca XX wieku � wolno�ci my�li).
Zatem zaspokaja swoj� ciekawo��, po�wi�caj�c wi�kszo�� czasu swego cia�a na spotkania z Pamel�, od czasu do czasu zadaj�c jej pytania i �aduj�c wezbrany strumie� rozgoryczonych mem�w prosto do p�czniej�cej rodzinnej bazy wiedzy.
��Nie zawsze by�am taka zgorzknia�a i cyniczna � t�umaczy Pamela, gestykuluj�c lask� w stron� chmurobrazu za kraw�dzi� �wiata i mierz�c go spojrzeniem paciorkowatych oczu. (Przyprowadzi� j� tutaj, licz�c na kolejn� kaskad� wspomnie� o zachodach s�o�ca w podr�ach po�lubnych i tak dalej, z niej jednak wydobywa si� tylko ���). � To przez te kolejne zdrady. Pierwszy by� Manfred i pod wieloma wzgl�dami najgorszy, ale ta ma�a dziwka Amber zrani�a mnie znacznie bardziej. Je�li b�dziesz kiedy� mie� dzieci, postaraj si� zachowa� co� dla siebie, bo je�li tego nie zrobisz, potem cisn� ci wszystko w twarz i pomy�lisz, �e tw�j �wiat si� zawali�. I jak ju� sobie p�jd�, w �aden spos�b tej dziury nie za�atasz.
��A czy �mier� jest nieunikniona? � pyta teraz Sirhan, dobrze wiedz�c, �e nie jest, ale ch�tnie da jej kolejny pretekst do rozdrapywania zabli�nionej mi�osnej rany: zaczyna podejrzewa�, �e ona nadal kocha Manfreda.
To znakomita historia rodzinna, Sirhan bawi si� najlepiej w swym beznami�tnym �yciu, prowadz�c j� do punktu kulminacyjnego, jakim b�dzie uroczyste rodzinne przyj�cie.
��Czasem wydaje mi si�, �e �mier� jest bardziej nieunikniona ni� podatki � odpowiada pos�pnie babka. � Ludzie nie �yj� w pr�ni; jeste�my cz�ci� wi�kszego schematu �ycia. � Wpatruje si� w troposfer� Saturna, gdzie cienka wst��ka metanowego �niegu obramowuje daleki zach�d s�o�ca rubinow� mgie�k�. � Stare musi ust�pi� nowemu. � Wzdycha i poprawia mankiety. (Od pami�tnego zaj�cia z ma�p� zacz�a nosi� staro�wiecki skafander ci�nieniowy, ca�y z obcis�ego czarnego jedwabiu, naszpikowany elastycznymi rurkami i srebrzystymi inteligentnymi modu�ami sensorycznymi). � Pora nowemu zej�� z drogi, ja chyba ju� to jaki� czas temu zrobi�am.
��Hm � mruczy Sirhan, troch� zdziwiony tym nowym tonem w jej d�ugim, pe�nym usprawiedliwie� wywodzie. � Ale mo�e ty tak twierdzisz tylko dlatego, �e czujesz si� stara? Mo�e to tylko fizjologiczne niedomaganie. Mo�na by je naprawi� i wtedy�
��Nie! Ja mam poczucie, Sirhan, �e przed�u�anie �ycia jest naganne moralnie. Nie os�dzam ci�, po prostu m�wi�, co jest wed�ug mnie niew�a�ciwe. To niemoralne, bo zak��ca naturalny porz�dek rzeczy, powoduje, �e wsz�dzie woko�o wisz� stare paj�czyny, i przeszkadza m�odym. No i jeszcze kwestie teologiczne. Je�li zamierzasz �y� wiecznie, nigdy nie spotkasz si� ze swoim stw�rc�.
��Stw�rc�? Czy ty jeste� teistk�?
��Ja� chyba tak. � Pamela milczy przez chwil�. � Chocia� jest tyle r�nych podej��, �e trudno si� zdecydowa�, w co uwierzy�. Przez d�u�szy czas obawia�am si� w skryto�ci ducha, �e tw�j dziadek zna na to odpowied�. �e mo�e przez ca�y czas si� myli�am. Ale teraz� � Opiera si� na lasce. � Kiedy obwie�ci�, �e si� transferuje, zrozumia�am, �e wyznawa� tylko wrog� �yciu, antyludzk� ideologi�, kt�r� omy�kowo wzi�� za religi�. Wniebowzi�cie jajog�owych i niebo Sztucznych Inteligencji. Ja dzi�kuj�, nie kupi�.
��Hm. � Sirhan mru�y oczy, wpatruj�c si� w chmurobraz.
Przez chwil� wydaje mu si�, �e dostrzega co� w odleg�ej mgle � trudno tam odr�ni� centymetry od megametr�w, nie maj�c �adnej skali por�wnawczej, i horyzont odleg�y o ca�y kontynent � ale nie jest pewien, co to takiego. Mo�e inne miasto, pozakrzywiane jak mi�czak i obro�ni�te czu�kami, pod spodem ko�ysze si� zbitka w�z��w fabrykatora. Fala chmur zakrywa je na moment, a gdy opada, obiekt znika.
��W takim razie co pozostaje? Je�li naprawd� nie wierzysz w jakiego� dobrotliwego stw�rc�, �mier� musi by� przera�aj�ca. Zw�aszcza gdy umiera si� tak powoli jak ty.
Pamela u�miecha si� jak szkielet, bez cienia weso�o�ci.
��Skarbie, to ca�kiem naturalne! �eby wierzy� w zagnie�d�one rzeczywisto�ci, nie trzeba wierzy� w Boga. U�ywamy ich codziennie jako my�lowych narz�dzi. Odrobina antropomorficznej spekulacji i staje si� jasne, �e ca�y nasz wszech�wiat te� prawdopodobnie jest tak� symulacj�, prawda? A my �yjemy we wczesnej jego epoce. Zapewne to� � szturcha lask� diamentowe w��kna wewn�trznej �ciany b�bla mieszcz�cego niestabiln� ziemsk� atmosfer� i izoluj�cego go od wyj�cych kriogenicznych wodorowo-metanowych wichr�w Saturna -�jest zaledwie symulacj� w jakiej� pradawnej maszynie symulacyjnej, od miliona miliard�w lat odtwarzaj�cej sum� wszystkich mo�liwych pocz�tk�w �wiadomo�ci. �mier� b�dzie po prostu przebudzeniem w wi�kszym �wiecie i tyle. � Jej u�miech odp�ywa. � A je�li nie, to jestem po prostu star� kretynk�, kt�ra zas�uguje na swoje upragnione zapomnienie.
��Ale� � Sirhan urywa, czuje ciarki na sk�rze.
Mo�e to wariatka, u�wiadamia sobie nagle. Nie klinicznie chora psychicznie, ale po prostu troch� odklejona od rzeczywisto�ci. Zafiksowana na w�asnym punkcie widzenia swojej roli w rzeczywisto�ci.
��Ja liczy�em na pojednanie � m�wi cicho. � Twoja rozga��ziona rodzina �y�a w niezwykle ciekawych czasach. Po co psu� to wylewaniem ��ci?
��Psu�? � Patrzy na niego z politowaniem. � Od pocz�tku jest zepsute, zacz�o si� od zbyt wielu altruistycznych ofiar i zbyt ma�ej dawki sceptycyzmu. Gdyby Manfred tak bardzo nie pragn�� przesta� by� cz�owiekiem, gdybym ja w por� nauczy�a si� odrobiny elastyczno�ci, mogliby�my nadal� � Waha si�. � To dziwne�
��Co dziwne?
Pamela unosi lask� i ze zdziwion� min� wskazuje k��bi�ce si� metanowe chmury.
��Mog� przysi�c, �e widzia�am tam langust�
Amber budzi si� w �rodku nocy, w ciemno�ci, pod d�awi�cym ci�nieniem, wydaje si� jej, �e tonie. Na chwil� wraca do nieokre�lonej przestrzeni po drugiej stronie routera, do piek�a pe�zaj�cych instrument�w, �ledz�cych jej wszystkie prze�ycia, a� po najdrobniejsze zakamarki m�zgu; potem jej p�uca zamieniaj� si� w szk�o i p�kaj�, w ko�cu kaszle w zimnym powietrzu muzeum o p�nocy.
Twarda kamienna pod�oga pod stopami i dziwny b�l w kolanach podpowiadaj�, �e nie przebywa ju� na pok�adzie
��Dzi�kuj� � udaje si� jej wreszcie wysapa�. � Ju� mog� oddycha�.
Siada na pi�tach, u�wiadamia sobie, �e jest naga, i otwiera oczy. Wszystko jest dezorientuj�co dziwne, cho� wcale nie powinno. Powieki przez chwil� stawiaj� op�r, jak zaklejone, po czym reaguj�. �wiat wydaje si� osobliwie znajomy, troch� jak dom, w kt�rym dorasta�a i z kt�rego wyprowadzi�a si� wiele lat temu. Lecz sceneria wok� nie napawa otuch�. D�ugie i g��bokie cienie, rzucane przez jajowate zbiorniki, w nich marzenia anatoma, cia�a w r�nych koszmarnych stadiach budowy. A po�rodku mi�dzy nimi siedzi dziwacznie zniekszta�cony cz�owiek � te� nagi, je�li nie liczy� �at rudej sier�ci. Odsun�� si� tam, pu�ciwszy jej r�ce.
��Obudzi�a� si�,
��Eee. � Amber ostro�nie kr�ci g�ow�, czuj�c op�r wilgotnych w�os�w, delikatn� pieszczot� wietrzyku.
Wyci�ga czu�ek innego zmys�u i pr�buje chwyci� rzeczywisto��, kt�ra si� wymyka, uparta i niezagnie�d�ona. Wszystko wok� jest tak mocne i nieodmienne, �e czuje d�gni�cie klaustrofobicznej paniki: �Ratunku! Jestem uwi�ziona w prawdziwym �wiecie!�. Kolejny szybki test, widzi, �e ma jednak dost�p do czego� poza w�asn� g�ow�, i panika si� uspokaja. Jej egzokora zosta�a pomy�lnie zmigrowana do tego �wiata.
��Jestem w muzeum? Na Saturnie? Kim ty jeste�? My si� znamy?
��Nie osobi�cie � odpowiada ostro�nie ma�pa. � Ale pisali�my do siebie. Annette Dimarcos.
��Ciocia� � Fala wspomnie� rozrywa kruchy strumie� �wiadomo�ci Amber, zmuszaj�c j� do kolejnych rozwidle�, dop�ki nie uda si� jej wszystkiego posk�ada� do kupy.
Annette, nagrana wiadomo�� g�osowa: �Tw�j ojciec przesy�a ci ten pakiet ucieczkowy�. Prawny klucz do z�oconej klatki matczynej opieki. Konieczna wolno��.
��Tata te� tu jest? � pyta z nadziej�, cho� znakomicie wie, �e w rzeczywistym �wiecie min�o trzydzie�ci pi�� lat liniowego czasu: to sporo wody w rzece w wieku, gdzie dziesi�� lat wystarcza na kilka rewolucji przemys�owych.
��Nie jestem pewna. � Orangutan mruga leniwie, drapie si� po lewym przedramieniu i rozgl�da po sali. � Mo�e jest w kt�rym� z tych zbiornik�w i bawi si� w te swoje wydmuszki. Albo zniknie st�d zanim opadnie kurz. � Wbija w Amber spojrzenie wielkich, piwnych, przepe�nionych smutkiem oczu. � To nie b�dzie rodzinne spotkanie, na jakie liczy�a�.
��Nie� � Amber zaczerpuje tchu, po raz dziesi�ty, mo�e dwunasty do nowych p�uc. � Co z twoim cia�em? Kiedy� by�a� cz�owiekiem. I co si� dzieje?
��Dalej jestem cz�owiekiem, tam gdzie to istotne � odpowiada Annette. � Korzystam z takich cia�, bo s� wygodne przy ma�ej grawitacji, a poza tym przypominaj� mi, �e ju� nie mieszkam w bia�kowym �wiecie. I jest jeszcze jeden pow�d. � P�ynnym gestem wskazuje otwarte drzwi. � Tw�j syn zorganizowa��
��M�j syn. � Amber mruga. � Ten, kt�ry pozywa mnie do s�du? Syn kt�rej mojej wersji? Sprzed jakiego czasu? � Przez jej m�zg przelewa si� wezbrana fala pyta�, eksploduj�c w strukturalne zapytania zadawane ca�ej dost�pnej publicznej przestrzeni umys�owej. � Jasna cholera! Powiedz, �e jeszcze jej tu nie ma!
��Obawiam si�, �e niestety jest � odpowiada Annette. � Sirhan to dziwne dziecko: znalaz� wsp�lny j�zyk ze swoj�
��Imprez�?
��No tak! Nie m�wi� ci jeszcze, o co chodzi? Urz�dza przyj�cie z okazji otwarcia swojej instytucji: archiwum rodzinnego. Odk�ada proces, przynajmniej na razie. Dlatego wszyscy si� tu zlecieli, nawet ja. � Ma�pi pyszczek wyszczerza si� do niej kpi�co. � Chocia� moim strojem musia� si� troch� rozczarowa�.
��Opowiedz o tej bibliotece � m�wi Amber, mru��c oczy. � I o tym moim synu, kt�rego nigdy nie spotka�am, z ojca, z kt�rym nigdy si� nie pieprzy�am.
��Co, to ty wszystko wiesz? � pyta Annette.
��Jasne. � Amber prostuje si� z trzeszczeniem ko�ci. � Potrzebne mi jakie� ubranie. I par� wy�cie�anych mebli. I gdzie tu mo�na si� czego� napi�?
��Poka�� ci � odpowiada orangutan, prostuj�c si�, jak zwitek rurek poro�ni�tych rud� sier�ci�. � Zaczniemy od wypicia czego�.
Bosto�skie Muzeum Nauki jest wprawdzie dominuj�c� budowl� miasta-nenufaru, ale w �adnym razie nie jedyn� � za to najg�upsz�, bo skonstruowan� z g�upiej materii pozosta�ej po przedo�wieceniowej epoce. Orangutan prowadzi Amber serwisowym korytarzem prosto w ciep�� noc o�wietlon� blaskiem pier�cienia. Pod stopami czuje ch�odn� traw�, ku recyrkulatorom na brzegu �wiata nieustannie wieje delikatny wietrzyk. Idzie trawiastym stokiem za przygarbion� rud� ma�p�, pod wierzb� p�acz�c�, gdzie skr�caj� o trzysta dziewi��dziesi�t stopni � �wiat za nimi znika, wchodz� do domu o �cianach uplecionych z chmur, zalanego s�cz�cym si� z sufitu ksi�ycowym �wiat�em.
��Co to jest? � pyta oczarowana Amber. � Jaki� aero�el?
��Nie� � Annette beka, po czym wbija d�o� w pod�og� i wyszarpuje k��b mg�y. � Zr�b krzes�o � m�wi. Mg�a si� zestala, nabieraj�c kszta�tu i faktury, w ko�cu przed Amber pojawia si� krzes�o w stylu kr�lowej Anny, na krzywych n�kach. � I dla mnie te�. No i opakuj to wszystko, we� jaki� m�j ulubiony motyw. � �ciany cofaj� si� odrobin� i twardniej�, wydzielaj�c drewno, szk�o i farb�. � No, jest. � Ma�pa szczerzy si� do Amber. � I jak, przytulne?
��Ale ja� � Amber urywa. Zerka na znajomy kominek, kolekcj� pami�tek, od wiek�w nietrac�ce po�ysku termosublimacyjne odbitki zdj�� z dzieci�stwa. To jej sypialnia z dzieci�stwa. � Przywioz�a� tutaj to wszystko? Specjalnie dla mnie?
��Z tym szokiem przysz�o�ci nigdy nie wiadomo. � Annette wzrusza ramionami i si�ga gi�tk� r�k� do karku, �eby si� podrapa�. � Do wi�kszo�ci rzeczy tutaj u�ywa si� mg�y u�ytkowej, takiej siatki z r�wnorz�dnych wieloramiennych element�w monta�owych. Umiej� na rozkaz zmienia� struktur� i stan skupienia z gazowego na sta�y. Faktura i kolor nie s� prawdziwe, to tylko pozory. Ale tak, to by�o w jednym z list�w twojej matki do ojca. Przywioz�a je tutaj, �eby ci zrobi� niespodziank�. �eby tylko zd��y�a z ni� na czas. � Rozci�ga wargi, ukazuj�c wielkie, kwadratowe, przystosowane do prze�uwania li�ci z�by w czym�, co by� mo�e za milion lat stanie si� u�miechem.
��Ty� ja� ale si� nie spodziewa�am. Tego.
Amber u�wiadamia sobie, �e ma przy�pieszony oddech � co �wiadczy, �e znalaz�a si� na skraju paniki. Sama blisko�� matki powoduje u niej nieprzyjemne objawy. Annette ma racj�, Annette jest spoko. Za to ojciec to mitologiczny b�g-szachraj, ci�gle czaj�cy si� za plecami, �eby wyskoczy� i obsypa� ci� w�tpliwymi darami. Pamela pr�bowa�a ukszta�towa� ma�� Amber na swoje podobie�stwo; c�rka wiele od tego czasu podr�owa�a i bardzo doros�a, mimo to matka nadal napawa j� irracjonalnym, klaustrofobicznym l�kiem.
��Nie b�d� taka zmartwiona � m�wi ciep�o Annette. � Je�li oka�esz przy niej, �e jeste� smutna, b�dzie pr�bowa� ci� jeszcze bardziej przygn�bi�. Dla niej to oznaka s�abo�ci, bo sama nie ma odwagi broni� w�asnych przekona�.
��Naprawd�? � Dla Amber to co� nowego; pochyla si� ku Annette i nadstawia uszu.
��Tak. Widzisz, to stara i zgorzknia�a kobieta. Czas nie by� dla niej �askawy. Mo�e i chce wykorzysta� swoj� nienaprawion� staro�� jako biern� bro� samob�jcz�, �eby�my wszyscy poczuli si� winni za jej nieszcz�cie, ale i tak boi si� �mierci. Twoja reakcja � je�li b�dziesz zmartwiona, usprawiedliwisz tylko i po�rednio zaaprobujesz ten jej egoizm. A Sirhan, m�ody ba�wan, z ni� wsp�pracuje. �wiata poza ni� nie widzi i my�li, �e pomagaj�c jej umrze�, pomaga jej osi�gn�� cel. Nigdy wcze�niej nie widzia� na oczy doros�ej osoby, kt�ra idzie ty�em w stron� przepa�ci.
��Ty�em. � Amber zaczerpuje tchu. � M�wisz mi, �e mama jest tak nieszcz�liwa, �e postanowi�a si� zabi� przez zestarzenie? Troch� powolny spos�b, nie?
Annette kr�ci sm�tnie g�ow�.
��Trenowa�a pi��dziesi�t lat. Dwadzie�cia osiem ci� nie by�o! Kiedy ci� urodzi�a, mia�a trzydzie�ci. Teraz ma ponad osiemdziesi�t i z przekonania sprzeciwia si� restaurowaniu telomer�w, jest nawet cz�onkiem za�o�ycielem frontu ochrony genomu. Zgodzi� si� na powolnego wirusa oczyszczaj�cego i restart wieku � to by oznacza�o opu�ci� transparent, kt�rym powiewa�a przez pi��dziesi�t lat. A zdecydowa� si� na transfer � to te� co� g��boko nies�usznego, bo nie potrafi przyzna�, �e jej to�samo�� jest zmienn�, a nie sta��. Przylecia�a tutaj w puszce, zamro�ona, po drodze jeszcze dodatkowo uszkodzona promieniowaniem. Nie zamierza st�d wraca�. Tu chce dokona� �ywota. Rozumiesz? Dlatego ci� tu �ci�gn�li. No i jeszcze ze wzgl�du na komornik�w, kt�rzy wykupili inne wierzytelno�ci tamtego twojego �ja�. Czekaj� na ciebie w uk�adzie Jowisza, z nakazami i m�zgossawkami, �eby wyci�gn�� z ciebie twoje prywatne klucze.
��Osaczy�a mnie!
��Tego bym nie powiedzia�a. Chyba wszyscy od czasu do czasu zmieniamy przekonania. Jest sztywna, nieust�pliwa, ale nie jest g�upia. Nie jest te� tak m�ciwa, jak czasem sama s�dzi. My�li, �e wszyscy j� zostawili, cho� naprawd� nie tylko o to chodzi. Tw�j ojciec i ja�
��On nadal �yje? � pyta niecierpliwie Amber, troch� z ciekawo�ci, troch� z ch�ci us�yszenia dobrej wiadomo�ci.
��Tak. � Annette zn�w szczerzy z�by, nie w u�miechu, bardziej jakby grozi�a �wiatu. � Ju� m�wi�am: ja i tw�j ojciec pr�bowali�my jej pom�c. Pamela ignoruje go. M�wi, �e nie jest m�czyzn�. Ja za to jestem stuprocentow� kobiet�, prawda? Mimo to, ze mn� jako� chce gada�. Tobie b�dzie jeszcze �atwiej. Ale wszystkie aktywa twojego ojca si� zu�y�y. W tej epoce nie jest ju� bogaty.
��No tak, ale� � Amber kiwa g�ow�. � Mo�e b�dzie m�g� mi pom�c.
��Serio? Ale jak?
��Pami�tasz pierwotny cel
��No pewnie � prycha Annette. � Piramida finansowa na obligacjach �mieciowych, specjalnie dla durnych naiwniak�w wierz�cych w m�dro�� z lataj�cych talerzy.
Amber oblizuje usta.
��Mo�na nas tu pods�ucha�?
��Tutaj? � Annette si� rozgl�da. � Bez problemu. Bez permanentnej inwigilacji nie da si� utrzyma� habitatu we wrogim �rodowisku.
��No to�
Amber nurkuje w g��b siebie, rozga��zia to�samo��, zbiera w skomplikowany pakiet grup� swoich my�li i wspomnie�, przegl�da je jeszcze na wszelki wypadek, podaje Annette drugi koniec szyfrowanego tunelu i wtyka jej do g�owy t� zamro�on� burz� my�li. Annette siedzi nieruchomo przez jakie� dziesi�� sekund, po czym wzdryga si� i cicho poj�kuje.
��Musisz zapyta� ojca � m�wi w ko�cu, wyra�nie si� o�ywiaj�c. � Ja musz� lecie�, i to szybko. Nie trzeba mi by�o tego m�wi�! Rozumiesz, to jak dynamit. Polityczny dynamit. Musz� wr�ci� do mojej g��wnej siostry-to�samo�ci i ostrzec j�.
��Twojej� zaczekaj! � Amber zrywa si� tak szybko, jak pozwala jej nieskoordynowane cia�o, ale Annette porusza si� szybciej, wspinaj�c si� po p�przejrzystej drabinie zawieszonej w powietrzu.
��Powiedz Manfredowi! � wo�a ciotka w ma�pim ciele. � Nikomu innemu nie ufaj!
Rzuca tunelem ku Amber kolejny pakiet zaszyfrowanych, spakowanvch zapis�w pami�ciowych; chwil� p�niej ruda g�owa dotyka stropu i rozp�ywa si� w p�ynny strumie� luzuj�cych wi�zania cz�steczek mg�y u�ytkowej, rozproszony potem po ca�ej masie budynku, kt�ry wygenerowa� t� nieprawdziw� ma�p�.
Zdj�cia z rodzinnego albumu:�Kiedy ci� nie by�o��.
� Amber, w brokatowej sukni i koronie zdobnej w diamentowe procesory i zewn�trzne ��cza neuronowe, otoczona �wit�, w ca�ym swym majestacie uznanej g�owy pa�stwa i w�adczyni ma�ego wewn�trznego ksi�yca bierze udzia� w og�lnojowiszowej konwencji konstytucyjnej. U�miecha si� do kamer, �wiadomie, z profesjonalnym polorem � wida�, �e ma zainstalowany dobry filtr public relations. �Z przyjemno�ci� tu przyjechali�my�, m�wi, �i jeste�my niezmiernie zadowoleni, �e komitet postanowi� poprze� program rozwoju eksploracji dalekiego kosmosu proponowany przez Imperium Pier�cienia�.
� Kawa�ek nieinteligentnego papieru, z literami nabazgranymi niechlujnie jak�� wyblak�� br�zow� substancj� � pewnie krwi� � g�osi: �Ja si� wymeldowuj�, prosz� mnie nie deltowa�.Ta wersja Pierre�a nie polecia�a na router: zosta� w domu, skasowa� wszystkie swoje kopie zapasowe i podci�� sobie �y�y � kr�tkie, ostre, w�asnor�czne epitafium. Dla elity politycznej zewn�trznego uk�adu to zimny wstrz�s i pierwszy powiew zimowego wiatru. A tak�e pocz�tek cenzurowania informacji skierowanych do wci�� przy�pieszaj�cego kosmolociku: zbola�a Amber podejmuje decyzj� nieinformowania swojej gwiezdnej ambasady, �e jeden z cz�onk�w za�ogi nie �yje, i �e jest ostatni�, unikatow� kopi�.
� Manfred � pi��dziesi�cioletni, o modnie bladej cerze zcyfryzowanego, wygl�daj�cy do�� zdrowo jak na sw�j wiek, stoi z g�upim u�miechem obok krzaka transmigracyjnego. Postanowi� uczyni� ostatni krok, ju� nie tylko puszcza� swoje umys�owe procesy na egzokorze rozproszonych proces�w, ale wyprowadzi� si� ca�� osobowo�ci� z bia�kowego �wiata, w krain�, gdzie znalaz�y si� inne transfery podr�uj�ce
� Wesele i szyickie ma��e�stwo
� Rubinowa iskierka na tle ciemno�ci � przesuni�ta prawie ku podczerwieni; to sygna� zwrotny p�yn�cy z �agla �wietlnego
� Upadek transksi�ycowej gospodarki: g��boko w rozpalonych od my�lenia czelu�ciach Uk�adu S�onecznego, nowe, pot�ne umys�y wypracowuj� now� teori� bogactwa, optymalizuj�c� przydzielanie zasob�w lepiej ni� powszechnie dot�d u�ywany Wolny rynek 1.0. Bez powstrzymuj�cego ekspansj� minimum lokalnego, nie potrzebuj�c ju� po darwinowsku generowa�, doi� i zamyka� kolejnych firm, korporacje, umys�y zbiorowe i organizacje przyjmuj�ce t� tak zwan� Infrastruktur� Przy�pieszonej Sprzeda�y w ramach Ekonomii 2.0, zaczynaj� handlowa� ze sob� optymalnie. Przemiana fazowa przy�piesza coraz bardziej w miar� w��czania si� coraz to nowych uczestnik�w, dotychczasowy ekosystem zaczyna przegrywa� z usieciowionymi graczami. Amber i Sadeq nie za�apuj� si� na ten poci�g, bo Sadeq obsesyjnie deliberuje, jak pogodzi� IPS z murabaha i mudaraba[17], podczas gdy wok� wali si� XXI-wieczna gospodarka. Takie sp�nienie ma powa�ne skutki � Imperium Pier�cienia, licz�c netto, zawsze importowa�o moc umys�ow� i eksportowa�o grawitacyjn� energi� potencjaln�. Teraz znalaz�o si� na zadupiu, a szybko�� transmisji z przesuni�tej ku czerwieni relatywistycznej sondy jest zbyt ma�a, by zainteresowa� demony przemys�owego routingu. Innymi s�owy, jest biedne.
� Wiadomo�� zza grobu: podr�nicy kosmolociku dotarli do celu, artefaktu obcej cywilizacji kr���cego po ch�odnej orbicie wok� zamarzni�tego br�zowego kar�a. Lekkomy�lnie transferuj� si� do niego, usypiaj�c kosmolocik na wiele lat. Amber i jej m�� nie maj� pieni�dzy na op�acenie nap�dowych laser�w: resztka energii kinetycznej Imperium � czyli momentu p�du ma�ego ksi�yca Jowisza � jest wy�erana, b�yskawicznie i niemal ze strat�, przez nies�abn�ce potrzeby egzobiont�w i metantrop�w mno��cych si� i rozga��ziaj�cych w infosferze wysokich orbit wok� gazowych gigant�w. Koszty importu m�zg�w do Imperium Pier�cienia staj� si� zaporowe: bliscy rozpaczy Amber i Sadeq generuj� dziecko, Pokolenie 3.0, aby zaludni� swe kurcz�ce si� kr�lestwo. Wyobra�cie sobie teraz t� obra�on� kotk�, bij�c� ogonem obok niewa�kiej ko�yski.
Niespodzianka i poczt�wki z wewn�trznych planet � to matka Amber proponuje pomoc. Przez wzgl�d na dziecko Sadeq otwiera jej transmisj� i udost�pnia bogaty interfejs u�ytkownika. Dziecko rozwidla si�, i to wielokrotnie, gdy zdesperowana Amber bawi si� prawdopodobie�stwami, symuluj�c r�ne skutki wychowania. Ani ona, ani Sadeq nie s� dobrymi rodzicami � ojciec jest roztargniony i sk�onny do zatracania si� w intelektualnej dekonstrukcji sur, matka roztrz�siona po zarz�dzaniu gospodark� podupadaj�cego kr�lestewka. W dziesi�� lat Sirhan prze�ywa kilkana�cie iteracji �ycia, zmieniaj�c to�samo�ci jak r�kawiczki. Nie przemawia do niego niepewno�� �ycia w zrujnowanym Imperium Pier�cienia, irytuj� go obsesje rodzic�w, wi�c kiedy babka oferuje, �e sfinansuje mu delt� v oraz p�niejsz� edukacj� na jednym z oko�otytanowych orbiter�w, matka i ojciec, cho� niech�tnie, wyra�aj� zgod�.
Amber i Sadeq rozstaj� si� sk��ceni. Sadeq, porzuciwszy studia w obliczu narastaj�cych wtr�t�w �wiata, jaki jest, we wszech�wiecie, jaki by� powinien, po�wi�ca si� samotnym studiom, do��cza do kosmicznej sufickiej sekty, otorbionej macierz� ceramizuj�cych si� nanobot�w daleko w ob�oku Oorta, gdzie zamierza czeka� na lepsze czasy. Jego instrument testamentalny � prawny mechanizm wyzwalaj�cy wskrzeszenie � oczekuje na powr�t Ukrytego Dwunastego Imama.
Amber natomiast przez jaki� czas przeszukuje wewn�trzny uk�ad pod k�tem wie�ci o ojcu, ale na pr�no. Samotna, wyalienowana, �cigana przez oskar�enia o d�ugi, rzuca si� w otch�a� borganizacji, odrzucaj�c te aspekty charakteru, kt�re sprowadzi�y j� na dno; z prawnego punktu widzenia zobowi�zania finansowe s� przywi�zane do to�samo�ci. W ko�cu oddaje swoj� osobowo�� komunie przegranych, przyjmuj�c now� w zamiana za ca�kowite odci�cie od przesz�o�ci.
Pozbawione kr�lowej i dworu Imperium Pier�cienia � bezludne, z wyciekaj�c� atmosfer�, chodz�ce na automatycznym sterowaniu � powoli schodzi z orbity w jowiszowy mrok, wypromieniowuj�c energi� ku zewn�trznym ksi�ycom, a� w ko�cu wybija dziur� w pokrywie chmur i spala si� w po�egnalnym rozb�ysku �wiat�a. Czego� tak jasnego nie widziano od czas�w zderzenia z komet� Shoemakera-Levy�ego 9.
Sirhan, zaj�ty saturnaliami, czuje wstyd, �e rodzicom nic si� w �yciu nie uda�o. Postanawia, �e zrobi to za nich � cho�by nieszczeg�lnie mia�o si� to im podoba�.
��Bo rozumiesz, licz�, �e mi pomo�esz w moim historycznym projekcie � m�wi m�odzieniec o powa�nej twarzy.
��Historycznym. � Pierre idzie za nim po kr�tej galerii, d�onie ma zaci�ni�te za plecami, �eby nie okazywa� rosn�cego poruszenia. � A o jak� histori� chodzi?
��Histori� dwudziestego pierwszego wieku � odpowiada Sirhan. � Pami�tasz go, prawda?
��Czy ja� M�wisz powa�nie?
��Tak. � Sirhan otwiera boczne drzwi. � Prosz� t�dy. Wszystko wyt�umacz�.
Drzwi wychodz� na co�, co niegdy� by�o jak�� boczn� galeri�, pe�n� interaktywnych eksponat�w maj�cych wyja�nia� hiperaktywnym dzieciakom i ich pob�a�liwym jednostkom rodzicielskim podstawowe prawa optyki. Tradycyjna optyka jest dawno przestarza�a � sterowalna materia potrafi zatrzymywa� fotony w miejscu, teleportowa� je gdzie zechce, gra� w ping-ponga spinem i polaryzacj� � a poza tym, g�upia materia �cian zosta�a wymieniona na niskoenergetyczne komputronium, g��boko pod pod�o�em habitatu-nenufaru dyndaj� sobie radiatory rozpraszaj�ce nieliczne odpadowe fotony. Teraz ca�a sala jest pusta.
��Odk�d zosta�em tutaj kustoszem, przerobi�em elementy konstrukcyjne muzeum na sk�ady pami�ciowe o wysokiej g�sto�ci. Taka dodatkowa korzy�� z kierowniczego stanowiska. Mam tu z miliard awabit�w pojemno�ci, wystarczy�oby na pami�� sensoryczn� i wspomnieniow� ca�ej ludno�ci dwudziestowiecznej Ziemi, gdyby to mnie interesowa�o.
�ciany i sufit powoli o�ywaj�, ja�niej�, daj�c osza�amiaj�co �ywy i barwny widok znad kraw�dzi krateru Barringera w Arizonie. A mo�e to centrum Bagdadu?
��Kiedy zda�em sobie spraw�, �e matka roztrwoni�a rodzinn� fortun�, przez pewien czas szuka�em rozwi�zania tego problemu � ci�gnie Sirhan. � I kt�rego� razu ol�ni�o mnie, �e jest tylko jeden towar, kt�ry z biegiem czasu b�dzie zyskiwa� na warto�ci: odwracalno��.
��Odwracalno��? To nie ma sensu. � Pierre wci�� ma zawroty g�owy od niedawnego wybudowania. Obudzi� si� zaledwie godzin� temu i wci�� przyzwyczaja si� do narow�w wszech�wiata, kt�ry nie chce nagina� regu� pod naciskiem jego stanowczej woli. Do tego niepokoi si� o los Amber, po kt�rej nie ma �ladu w zbiornikach hodowlanych. � Przepraszam, wiesz mo�e, gdzie jest Amber?
��Pewnie gdzie� si� ukrywa � odpowiada Sirhan. � Bo jej matka te� tu jest � dodaje. � A czemu pytasz?
��Nie wiem, co ty o nas wiesz. � Pierre patrzy na� z ukosa. � Do�� d�ugo lecieli�my tym
��Och, mn� si� nie przejmuj. Ja wiem, �e nie jeste�cie tymi samymi lud�mi, kt�rzy zostali tutaj i przyczynili si� do upadku Imperium Pier�cienia � odpowiada pob�a�liwie Sirhan, a Pierre po�piesznie wypuszcza par� poszukiwawczych duch�w, �eby przynios�y histori�, do kt�rej nawi�zuje. Ich wyniki, integruj�c si� z narracj� jego �wiadomo�ci, wstrz�saj� nim do g��bi.
��Nie mieli�my o tym poj�cia! � Pierre splata r�ce w obronnym ge�cie. � Ani o tobie, ani o twoim ojcu � dodaje cicho. � Ani o moim drugim� �yciu. � Jest zszokowany. Naprawd� si� zabi�em? Ale dlaczego mia�bym zrobi� co� takiego?! Nie potrafi te� sobie wyobrazi�, co Amber zobaczy�a w takim introwertycznym duchownym, jak Sadeq, i niespecjalnie ma na to ochot�.
��To musi by� dla ciebie wielki wstrz�s � m�wi protekcjonalnie Sirhan � ale przecie� w�a�nie o czym� takim m�wi�em. Odwracalno��. Co to znaczy dla ciebie, w twoim ukochanym kontek�cie? Ty stanowisz, sam widzisz mo�liwo�� odwr�cenia wszystkich nieszcz��, kt�re zmusi�y twoje pierwotne wcielenie do autodarwinizacji. On zniszczy� wszystkie kopie, jakie tylko potrafi�y wyszuka� jego duszki, rozumiesz. Ciebie uratowa� tylko rok �wietlny op�nienia i fakt, �e jako aktywne wcielenie jeste�, �ci�le rzecz bior�c, inn� osob�. A teraz ty �yjesz, a on nie. A to, co sk�oni�o go do samob�jstwa, ciebie w og�le nie dotyczy. Popatrz na to jak na dob�r naturalny pomi�dzy r�nymi wersjami twojej osoby. Prze�ywa najsprawniejsza z nich.
Wskazuje na �cian� krateru. Z lewego dolnego rogu ekranu zaczyna wyrasta� drzewiasty diagram, zakrzywiaj�c si� i p�tl�c w miar�, jak idzie w prawy g�rny r�g, powi�kszaj�c si� i rozwidlaj�c w linie systematyki.
���ycie na Ziemi, drzewo genealogiczne, przynajmniej tyle, ile mogli�my ustali�, posi�kuj�c si� paleontologi� � m�wi pompatycznie. � Kr�gowce zaczynaj� si� tutaj. � Wskazuje oko�o trzech czwartych od do�u drzewa. � I odt�d mamy �rednio sto skamienia�o�ci na megarok. Wi�kszo�� wykryto w ostatnich dwudziestu latach, czyli odk�d umiemy zrobi� dok�adne co do mikrona mapowanie skorupy i g�rnych warstw p�aszcza Ziemi. Co za marnotrawstwo.
��To jest� � Pierre szybko wykonuje dodawanie. � Pi��dziesi�t tysi�cy r�nych gatunk�w. To jaki� problem?
��Tak! � stwierdza z naciskiem Sirhan, wyzbywszy si� ju� pow�ci�gliwo�ci i wynios�o�ci. Ma wyra�ne trudno�ci z opanowaniem si�. � Na pocz�tku dwudziestego wieku mieli�my oko�o dw�ch milion�w gatunk�w kr�gowc�w i szacunkowo trzydzie�ci milion�w gatunk�w organizm�w wielokom�rkowych � trudno przyk�ada� t� sam� statystyk� do prokariont�w, ale ich te� by�o sporo. Przeci�tny okres trwania gatunku to jakie� pi�� megalat. Kiedy� ludzie my�leli, �e jeden megarok � ale to bardzo kr�gowco-centryczny punkt widzenia � gatunki owad�w, na przyk�ad, s� stabilne o wiele d�u�ej. W ka�dym razie, wszystkie nasze pr�bki obejmuj�, z ca�ej historii Ziemi, zaledwie oko�o pi��dziesi�ciu tysi�cy gatunk�w prehistorycznych, z trzydziestu milion�w, zmieniaj�cych si� co pi�� milion�w lat. Czyli ze wszystkich form �ycia, jakie kiedykolwiek istnia�y na Ziemi, znamy tylko jedn� na milion. A z ludzk� histori� jest jeszcze gorzej.
��Aha, czyli ty jeste� fanem wspominkologii, tak? Co si� naprawd� wydarzy�o, kiedy kolonizowali�my Barneya. Kto powypuszcza� ropuchy Oscara do niewa�kiego rdzenia
��Niezupe�nie. � Sirhan ma udr�czon� min�, jakby jego przemy�lenia dewaluowa�y si� od wypowiedzenia ich na g�os. � Mnie interesuje historia. Ca�a historia. Ja chc� podbi� rynek kontrakt�w terminowych na histori�. Ale potrzebuj� pomocy babki, i ty pomo�esz mi j� uzyska�.
Przez ca�y dzie� ze zbiornik�w wykluwaj� si� coraz to nowi uchod�cy z
Sirhan nie jest jedynym mieszka�cem tego okoliczno�ciowego miasteczka, cho� pozostali na razie wybieraj� samotno��. W obecnym stanie zechcieliby tu zamieszka� tylko bur�uazyjni izolacjoni�ci i dziwacy-samotnicy, gdy� od reszty cywilizacji dzieli�yby ich ca�e �wietlne minuty. Sie� habitat�w-nenufar�w nie jest jeszcze gotowa na pe�ne saturnalia � masow� fal� imigracyjn�, kt�ra rozleje si� po tym obcym �wiecie, gdy przyjdzie czas na Wystaw� �wiatow�, czyli za dziesi�� lat lub wi�cej. Lataj�cy cyrk Amber sprawi�, �e tubylcy-odludki skryli si� pod ziemi�, w pewnych przypadkach dos�ownie: s�siadka Sirhana, Vinca Kovic, najpierw g�o�no narzeka�a na ha�as i rozgardiasz (�Czterdziestu imigrant�w! Skandal!�), a potem zamkn�a si� w podtrzymuj�cej �ycie kapsule i teraz przesypia z�y czas, dyndaj�c kilometr pod fundamentem orbituj�cego miasta, na lince cienkiej jak paj�cza ni�.
Ale to nie powstrzyma Sirhana od zorganizowania przyj�cia dla go�ci. Wyprowadzi� na zewn�trz sw�j wspania�y st� jadalny razem ze szkieletem argentynozaura. W�a�ciwie zbudowa� tam now� jadalni� mieszcz�c� si� w jego klatce piersiowej. Nie zamierza w �adnym razie wy�o�y� na st� wszystkich kart, ale ciekawie b�dzie obserwowa� reakcje go�ci. No i mo�e wreszcie sk�d� wylezie �w tajemniczy dobroczy�ca p�ac�cy za te wszystkie bia�kowe cia�a.
Gdy drugi zach�d s�o�ca w cyklu dziennym delikatnie przyciemnia niebo fioletem, agenty Sirhana grzecznie zapraszaj� go�ci na przyj�cie. On sam omawia z Pamel� swe plany przez zabytkowy, daj�cy tylko foni� telefon, a tymczasem milcz�cy lokaj ubiera go z nieludzk� zr�czno�ci� i szybko�ci�.
��Je�li jasno im przedstawi� sytuacj�, na pewno pos�uchaj� � m�wi. � A je�li nie, to trudno, szybko si� przekonaj�, co to znaczy by� biedakiem w Ekonomii Dwa Zero. Bez mo�liwo�ci zwielokrotniania si�, bez mocy decyzyjnej, ograniczeni do czysto fizycznych zasob�w, zdani na �ask� i nie�ask� drapie�nych borganizm�w i metareligii. To �adna sielanka!
��Sam nie masz zasob�w, �eby to wszystko zorganizowa� � przypomina babka suchym, dydaktycznym tonem. � Gdyby to by�a stara gospodarka, m�g�by� skorzysta� z infrastruktury bank�w, ubezpieczycieli czy innych mechanizm�w zarz�dzania ryzykiem�
��W tym przedsi�wzi�ciu, z czysto ludzkiego punktu widzenia, nie ma �adnego ryzyka � upiera si� Sirhan. � Jedyne ryzyko to rozpoczynanie tego z tak ograniczonymi zasobami.
��Raz lepiej, raz gorzej � zauwa�a Pamela. � No, poka� si�. � Sirhan, wzdychaj�c, macha do nieruchomej kamerki; ta mruga, zaskoczona. � Prosz�, �wietnie wygl�dasz! Tradycyjny rodzinny przedsi�biorca w ka�dym calu. Jestem z ciebie dumna, skarbie.
Sirhan, pozbywaj�c si� mrugni�ciem niespodziewanej �zy dumy, kiwa g�ow�.
��Do zobaczenia za par� minut � m�wi, po czym przerywa po��czenie i zwraca si� do najbli�szego lokaja: � Sprowad� mi pow�z, szybko.
Faluj�ca chmura mg�y u�ytkowej, nieustannie rozpadaj�cej si� i ��cz�cej w rozmyty kszta�t zabytkowego rolls-royce�a silver shadow rocznik 1910, bezg�o�nie wywozi Sirhana z jego skrzyd�a muzeum. Wiezie go �cie�k� wok� budynku, pod zachodz�cym s�o�cem, do niecki amfiteatru, gdzie stoi ju� szkielet argentynozaura, jak troch� nadtopiona instalacja z kolumn pod pomara�czowo-srebrnym blaskiem pier�cienia. Jest ju� tam ma�a gromadka ludzi, niekt�rzy s� ubrani na sportowo, inni w eleganckie stroje z poprzednich epok. Wi�kszo�� stanowi� niedawno wybudowani pasa�erowie lub za�oga kosmolociku, cho� pojawi�o si� te� paru �ypi�cych nieufnie pustelnik�w, stoj�cych w obronnych pozach, otoczonych bzyczeniem orbituj�cych wok� nich pszcz�-ochroniarek. Sirhan wysiada ze srebrzystego auta i ka�e mu si� rozwia�; bryza rozgania ob�oczki mg�y.
��Witajcie w mojej rezydencji � m�wi, k�aniaj�c si� powa�nie wianuszkowi zainteresowanych twarzy. � Jestem Sirhan al-Churasani, g��wny wykonawca odpowiadaj�cy za ten ma�y zak�tek w przej�ciowej fazie terraformowania Saturna. Jak zapewne niekt�rzy z pa�stwa wiedz�, jestem zwi�zany pokrewie�stwem i projektem z wasz� by�� kapitan, Amber Macx. Oddaj� wam do dyspozycji wygody mojego domu, na czas aklimatyzacji do obowi�zuj�cych w ca�ym uk�adzie zmienionych regu�, to znaczy, zanim zdecydujecie, dok�d chcecie si� teraz uda�.
Podchodzi do �rodka podkowiastego sto�u z zestalonego powietrza, unosz�cego si� w klatce piersiowej zdech�ego dinozaura, powoli obraca si�, przypatruj�c wszystkim twarzom, i wymruguje podpisy, przypominaj�ce mu, kto jest kto. Lekko marszczy czo�o: matki ani �ladu. Ale ten �ylasty go��, z brod�� to chyba nie jest�
��Ojciec? � pyta.
Sadeq mruga po sowiemu.
��My si� ju� poznali�my?
��Prawdopodobnie nie. � Sirhan czuje, jak kr�ci mu si� w g�owie, bo cho� Sadeq przypomina m�odsz� kopi� jego w�asnego ojca, co� jest w nim nie tak, co� nie pasuje: ten wyraz zatroskania, ten brak zaanga�owania, brak rodzicielskiego zainteresowania. Ten Sadeq nigdy nie trzyma� Sirhana-niemowl�cia na r�kach w sterowni w osiowym walcu Pier�cienia, nigdy nie pokazywa� mu spiralnej burzy na pot�nej tarczy Jowisza, ani nie opowiada� mro��cych krew w �y�ach ba�ni o d�inach i cudach. � Ale nie u�yj� tego przeciwko tobie, obiecuj�.
Sadeq unosi brew, ale si� nie odzywa, zostawiaj�c Sirhana w niekomfortowym b�blu ciszy.
��No dobrze � m�wi ten po�piesznie. � Je�li chcecie, prosz� si� cz�stowa� jedzeniem i napojami, potem b�dzie du�o czasu na rozmowy.
Sirhan nie lubi rozga��zia� si� na duchy tylko po to, �eby wchodzi� w interakcj� z lud�mi � �atwo si� �enuj�co zapl�ta� � ale prowadzenie przyj�cia b�dzie wymaga� troch� zaanga�owania.
Rozgl�da si� wok�. Oto �ysy, agresywnie wygl�daj�cy facet z krzaczastymi brwiami, ubrany w co�, co przypomina szorty i bezr�kawnik z poci�tego skafandra. Kto to? (Agenty Sirhana podpowiadaj�: �Borys Denisowicz�. Ale co to oznacza?). Jest te� starsza kobieta z rozbawion� min�, na ramieniu przysiada jej kamerka o paciorkowatych oczkach, pstrokata jak rajski ptak. Za ni� druga, m�odsza, odziana od st�p do g��w w obcis�� czer�, jasnopopielate w�osy zaplecione w drobne warkoczyki, przygl�da mu si� � tak jak Pierre, w obronnym ge�cie obejmuj�cy j� r�k�. To s�� Amber Macx? To jego matka? Wygl�da o wiele za m�odo i jest zbyt zakochana w tym Pierrze.
��Amber! � m�wi, podchodz�c do nich.
��S�ucham? Ty jeste� tym, hm, tajemniczym go�ciem, kt�ry s�dzi mnie o alimenty? � Jej u�miech jest zdecydowanie nieprzyjazny. � Zwa�ywszy na okoliczno�ci, nie mog� powiedzie�, �e mi�o mi pozna�, chocia� powinnam podzi�kowa� za go�cin�.
��Ja� � J�zyk przysycha mu do podniebienia. � To niezupe�nie tak.
��A niby jak? � pyta ostro, celuj�c w niego palcem. � Doskonale wiesz, �e nie jestem �adn� twoj� matk�. Wi�c o co w tym wszystkim chodzi? Wiesz te� bardzo dobrze, �e jestem prawie bankrutk�, wi�c chyba nie zale�y ci na tych drobnych z moich kieszeni. Czego ode mnie chcesz?
Jej gwa�towno�� zbija go z tropu. Ta agresywna, ci�ta kobieta nie jest jego matk�, ani ten wierz�cy w Boga introwertyczny duchowny naprzeciwko nie jest jego ojcem.
��M-m-musia�em interweniowa�, �eby�cie nie lecieli do wewn�trznego uk�adu � m�wi. O�rodek mowy zakleszcza mu si�, zanim zd��a zareagowa� modu� przeciwj�kaniowy. � Tam by was po�arli �ywcem. Twoja druga po��wka zostawi�a powa�ne d�ugi, kt�re wykupi�y wyj�tkowo drapie�ne�
��Zdzicza�e korporacyjne instrumenty finansowe � stwierdza do�� spokojnie. � W pe�ni samo�wiadome i samodzielne.
��Sk�d wiesz? � pyta zaniepokojony.
Amber patrzy ponuro.
��Ju� si� z nimi zetkn�am. � Mina jest bardzo znajoma, zna j� do g��bi, wi�c u osoby prawie obcej wydaje si� bardzo nie na miejscu. � Byli�my tam w paru dziwnych miejscach. � Patrzy poza niego, skupiaj�c wzrok na kim� innym, i oddycha g��boko. Jej twarz oboj�tnieje. � Szybko, gadaj, co tam knujesz. Zanim zjawi si� mamu�ka.
��Archiwizacja umys��w po��czona z histori�. Robisz sobie kopi� zapasow�, prze�ywasz kawa�ek takiego czy owakiego �ycia, patrzysz, co si� sprawdza, a co nie � kl�ski niepotrzebne, klikasz �wczytaj gr� i zaczynasz jeszcze raz. A do tego, w d�u�szej perspektywie, rynek kontrakt�w terminowych na histori�. Potrzebuj� twojej pomocy � paple. � Bez rodziny to nie zadzia�a, a j� pr�buj� powstrzyma�, �eby si� nie zabi�a�
��Rodzina.
Amber ostro�nie kiwa g�ow� i Sirhan zauwa�a, �e jej towarzysz, ten Pierre � nie s�abe ogniwo, kt�re p�k�o jeszcze przed jego urodzeniem, ale podr�nik o nieust�pliwym spojrzeniu, �wie�o po powrocie z dziczy � taksuje go wzrokiem. Sirhan ma w zanadrzu egzokory par� sztuczek � widzi mgie�k� duch�w wok� Pierre�a; technik� zg��biania danych ma przestarza�� i prymitywn�, ale pe�n� zapa�u i niepozbawion� pewnego wdzi�ku.
��Rodzina � powtarza Amber, brzmi to jak przekle�stwo. Nieco g�o�niej dodaje: � Dzie� dobry, mamu�ka. Powinnam si� domy�li�, �e ciebie te� zaprosi�.
��Pud�o.
Sirhan odwraca g�ow� w stron� Pameli, potem z powrotem ku Amber, nagle czuj�c si� jak szczur mi�dzy dwiema rozw�cieczonymi kobrami. Opieraj�c si� na lasce, z dyskretnym makija�em, ze wszystkimi medycznymi wspomagaczami ukrytymi pod staro�wieck� sukni�, Pamela mog�aby by� �le zakonserwowan� sze��dziesi�ciolatk� z dawnych czas�w, a nie koszmarnym przypadkiem powolnego samob�jstwa � bo tak si� na ni� dzisiaj patrzy. U�miecha si� grzecznie do Amber.
��Mo�e pami�tasz, jak ci powtarza�am, �e dama nigdy nikogo niechc�cy nie obrazi. Nie chcia�am urazi� Sirhana, pojawiaj�c si� tutaj wbrew jego woli, wi�c po prostu nie da�am mu okazji si� sprzeciwi�.
��My�lisz, �e tym sposobem wszyscy zesramy si� ze wsp�czucia? � odparowuje Amber. � Spodziewa�am si� po tobie czego� lepszego.
��No wiesz� � Ogie� w jej oczach nagle ga�nie, poddany parali�uj�cemu ci�nieniu samokontroli, przychodz�cej tylko z wiekiem. � Mia�am nadziej�, �e ucieczka od tego wszystkiego troch� poprawi ci usposobienie, je�li nie kultur� osobist�, ale wyra�nie nie. � Wskazuje lask� st�. � Pozw�l, �e powt�rz�: to pomys� twojego syna. Mo�e co� zjesz?
��Najpierw kto�, kto sprawdzi, czy to nie jest zatrute. � Amber u�miecha si� przebiegle.
��No �e� kurwa ma�! � To pierwsze s�owa Pierre�a, mo�e chamskie, ale wszyscy czuj� wielk� ulg�, gdy podchodzi do sto�u, �apie p�misek pe�en suchark�w z kawiorem z �ososia i wk�ada jeden do ust. � Mo�e zaczekacie z t� nawalank�, dop�ki reszta si� troch� nie naje? Bo z tutejsz� biofizyk� nie da si� dyskutowa�. � Podsuwa talerz Sirhanowi. � Cz�stuj si�, jest tw�j.
Czar pryska.
��Dzi�kuj� � m�wi Sirhan, bior�c sucharek i czuj�c, jak opada napi�cie.
Amber i jej matka przestaj� si� przygotowywa� do obrzucania atom�wkami i skupiaj� na sprawach bie��cych, czyli na fakcie, �e na ka�dej imprezie najpierw idzie �arcie, a potem zadyma, nie na odwr�t.
��Spr�bujcie te� majonezu jajecznego. � Sirhan s�yszy sw�j g�os. � Mo�na �atwo zrozumie�, dlaczego za poprzednim razem dodo wymar�y.
��Dodo. � Amber, bior�c talerz z bezg�o�nie szybuj�cego kelnerobota o kszta�cie tulei, nieufnie zerka jednym okiem na matk�. � A o co chodzi�o z tym rodzinnym projektem inwestycyjnym?
��Po prostu o to, �e je�li nie b�dziesz wsp�pracowa�, twoja rodzina p�jdzie w �lady ptaka. � Matka wtr�ca si�, zanim Sirhan zd��a sformu�owa� odpowied�. � Ale nie s�dz�, �eby ci� to obesz�o.
��W �wiatach rdzenia roi si� od korporacji � wtr�ca si� Borys. � Dla nas interesy b�d� kiepskie, dla nich �wietne. Je�li to jest tak, jak tam, gdzie my�
��Nie przypominam sobie, �eby� ty tam by� � rzuca opryskliwie Pierre.
��W ka�dym razie � ci�gnie g�adko Sirhan � rdze� nie nadaje si� ju� dla nas, jednorazowych bia�kowych organizm�w. Wci�� jest tam wielu ludzi, ale ci, kt�rzy przeszli transfer, spodziewaj�c si� boomu ekonomicznego, mocno si� rozczarowali. Teraz warto�ci� jest oryginalno��, a ludzka architektura neuronalna nie jest zoptymalizowana pod tym k�tem. Z natury rzeczy jeste�my gatunkiem konserwatywnym, bo w statycznym ekosystemie to daje najwi�kszy zwrot na utopionych kosztach inwestycji w rozmna�anie. Owszem, zmieniamy si� z czasem � byli�my chyba najelastyczniejsi ze wszystkich gatunk�w na Ziemi � ale w por�wnaniu z organizmami przystosowanymi do Ekonomii Dwa Zero jeste�my jak granitowe pos�gi.
��Opowiadasz, ch�opaku � �wierka Pamela, niemal drwi�co. � W moich czasach nie byli�my tacy anemiczni.
Amber rzuca jej zimne spojrzenie.
��Na czym to stan��em? � Sirhan pstryka palcami i pojawia si� w nich szklanka musuj�cego soku winogronowego. � Pierwsi potransferowi przedsi�biorcy ci�gle si� rozwidlali: odkryli, �e potrafi� skalowa� si� liniowo, zajmuj�c moc procesor�w proporcjonalnie do ilo�ci dost�pnego komputronium i �e w ten spos�b nietrywialne obliczeniowo problemy staj� si� bu�k� z mas�em. Mogli tak�e dzia�a� szybciej lub wolniej ni� w czasie rzeczywistym. Ale nadal byli lud�mi i nie potrafili funkcjonowa� efektywnie poza narzucanymi przez cz�owiecze�stwo ograniczeniami. We�my cz�owieka, do��my wszystkie rozszerzenia, pozwalaj�ce w pe�ni korzysta� z Ekonomii Dwa Zero, a w�a�ciwie poprzerywamy mu ci�g�o�� narracji �wiadomo�ci, zast�puj�c j� dziennikiem transakcji pomi�dzy rozmaitymi agentami; go�� b�dzie niesamowicie efektywny i elastyczny, ale nie b�dzie cz�owiekiem w �adnym rozpoznawalnym sensie tego s�owa.
��Rozumiem � m�wi powoli Pierre. � Chyba sami widzieli�my co� takiego. Na routerze.
Sirhan kiwa g�ow�, niepewny, czy Pierre nie nawi�zuje do czego� istotnego.
��Sami wi�c widzicie: s� granice ludzkiego post�pu, ale nie post�pu jako takiego! Transferowcy odkryli, �e ich praca ci�gle traci na warto�ci, od punktu, gdy zacz�a si� zmniejsza� ich przydatno��. A kapitalizm nie ma za wiele do powiedzenia pracownikom, kt�rych umiej�tno�ci sta�y si� niepotrzebne, poza stwierdzeniem, �e dop�ki pracuj�, powinni m�drze inwestowa� i ewentualnie si� przekwalifikowa�: ale w Ekonomii Dwa Zero sama umiej�tno�� inwestowania wykracza daleko poza mo�liwo�ci nieulepszonego cz�owieka. Nie mo�na si� przekwalifikowa� na mew�, prawda, i tak samo trudno zaadaptowa� si� do Ekonomii Dwa Zero. Ziemia jest teraz� � Wzdryga si�.
��W dawnych czasach s�ysza�o si� takie has�o � odzywa si� spokojnie Pamela � �czystka etniczna�. Wiesz, co to znaczy, moja kochana, g�upia c�rko? Bierze si� ludzi, kt�rych okre�lasz jako nic niewartych, najpierw zap�dza do getta, gdzie zasoby s� ograniczone, a potem si� decyduje, �e nie warto ju� cokolwiek na nich wydawa�, a naboje s� ta�sze od chleba. �Dzieci umys�u�, ekstropianie nazywali je postlud�mi, ale bardziej przypominaj� Wyrodne Potomstwo. W stromej fazie sigmoidy by�o tego sporo. G�oduj�cy w obfito�ci, przymusowe nawr�cenia, dok�adne przeciwie�stwo wszystkiego, czego rzekomo pragn�� tw�j ojciec�
��Nie wierz� � m�wi �arliwie Amber. � To idiotyzm! Nie mo�emy p�j�� w �lady�
��A co, mo�e kiedy� historia ludzi wygl�da�a jako� inaczej? � pyta kobieta z kamer� na ramieniu. Donna, jaka� archiwistka materia��w publicznych, Sirhan ocenia, �e jeszcze mo�e mu si� przyda�. � Pami�tasz co znale�li�my w DMZ-cie?
��W DMZ-cie? � dziwi si� zaskoczony Sirhan.
��No, po przej�ciu przez router � odpowiada ponuro Pierre. � Ty mu opowiedz, kochanie. � Zerka na Amber.
Obserwuj�c go, Sirhan ma wra�enie, �e wpad� do innego �wiata � wszystkie elementy zaczynaj� sk�ada� si� w ten moment, gdy kobieta, kt�ra mog�aby by� jego matk�, wcale ni� nie jest, gdy czarne jest bia�e, kochana babcia jest wredn� wied�m�, a nieodpowiedzialny dziadek dalekowzrocznym wizjonerem.
��Przetransferowali�my si� przez router � m�wi Amber, przez chwil� zak�opotana. � Po drugiej stronie ma sie�. M�wiono nam, �e jest szybsza od �wiat�a, natychmiastowa, ale teraz nie jestem tego taka pewna. Chyba to jest bardziej skomplikowane, co� jak sie� dzia�aj�ca z pr�dko�ci� �wiat�a, z fragmentami poprowadzonymi przez tunele, przez co z naszego punktu widzenia wydaje si�, �e dzia�a szybciej. W ka�dym razie, m�zgi-matrioszki, ko�cowe produkty osobliwo�ci technologicznej, s� ograniczane przez pasmo. Wcze�niej czy p�niej, potomkowie postludzi wyewoluowuj� Ekonomi� Dwa Zero, albo Trzy Zero, albo co� jeszcze innego. I to co�, eee� z�era w�asnych �wiadomych tw�rc�w. Widzieli�my ko�cowy efekt � wielka d�ungla pe�na zdegenerowanych danych i skompresowanych fraktalnie, post�wiadomych proces�w, dzia�aj�cych coraz wolniej i wolniej w miar� jak przehandlowuj� pojemno�� pami�ci na moc przetwarzania. My� � oblizuje usta -�cudem uciekli�my z ca�ymi umys�ami. I to tylko dzi�ki naszemu przyjacielowi. Troch� przypomina to podstawowy cykl ewolucji gwiazd � kiedy gwiazda typu G zaczyna spala� hel i puchnie w czerwonego olbrzyma, oznacza to koniec gry dla �ycia, kt�re kwit�o w strefie ciek�ej wody. �wiadome cywilizacje wcze�niej czy p�niej zamieniaj� ca�� dost�pn� mas� na zasilane s�o�cem komputronium. A do gwiazd nie lataj�, bo chc� zosta� blisko centrum, gdzie jest dost�pne szerokie pasmo, op�nienie jest ma�e. I wcze�niej czy p�niej z konkurencji o zasoby wykluwa si� nowy poziom metakonkurencji, odsy�aj�cy ich do lamusa.
��To wygl�da wiarygodnie � m�wi powoli Sirhan. Odstawia szklank� i w roztargnieniu gryzie paznokie�. � My�la�em, �e to ma�o prawdopodobny wynik, ale�
��Ja zawsze m�wi�am, �e pomys�y twojego dziadka jeszcze si� kiedy� zemszcz� � wtr�ca Pamela.
��Ale� � Amber kr�ci g�ow�. � W tym jest co� jeszcze, prawda?
��By� mo�e � m�wi Sirhan i milknie.
��No to jak, powiesz nam czy nie? � pyta zirytowany Pierre. � Co to za superpomys�?
��Takie archiwum � odpowiada Sirhan, stwierdzaj�c, �e ju� czas na reklam�. � Na najni�szym poziomie mo�na w nim po prostu przechowywa� kopie zapasowe w�asnej to�samo�ci. Dobra rzecz, bez dw�ch zda�, prawda? Ale to nie koniec. Chc� oferowa� pakiet zagnie�d�onych �wiat�w � wielkich i chodz�cych szybciej od czasu rzeczywistego � o wielko�ci i kompletno�ci pozwalaj�cej inteligencjom ludzkiego poziomu na analiz� i modelowanie samych siebie. Jak wyp�czkowywanie duch�w, ale na o wiele wi�ksz� skal� � mo�na da� im ca�e lata na rozw�j, zdobycie nowych umiej�tno�ci, a potem oceni�, kt�ry najbardziej odpowiada wymaganiom rynku i wtedy zdecydowa�, kt�ra wersja samego siebie najlepiej nadaje si� do uruchomienia w prawdziwym �wiecie. Wspomina�em o paradoksie przekwalifikowywania si�. Popatrzcie na to jak na rozwi�zanie dla inteligencji pierwszego poziomu, r�wnorz�dnych ludzkim. Lecz to tylko kr�tkoterminowy model biznesowy. W d�u�szej perspektywie chcia�bym ca�kowicie zmonopolizowa� rynek kontrakt�w terminowych na histori�, posiadaj�c kompletne archiwum ludzkich prze�y�, od zarania pi�tej osobliwo�ci w g�r�. Nie b�dzie ju� nieznanych, wymar�ych gatunk�w. Dzi�ki temu otrzymamy co�, czym da si� handlowa� z nast�pnymi generacjami inteligencji � tymi, kt�re nie s� dzie�mi naszego umys�u i ledwo nas pami�taj�. W najgorszym razie da to nam szans� na ponowne �ycie, na d�ug�, miliardoletni� perspektyw�. Ale mo�e tak�e sta� si� tratw� ratunkow�. Je�li nie b�dziemy w stanie konkurowa� z w�asnymi wytworami, przynajmniej b�dziemy mieli gdzie uciec � ci, co zechc�. Mam agenty pracuj�ce na komecie daleko w ob�oku Oorta � mo�na by przenie�� tam archiwum, zamieni� je w generacyjn� ark�, mog�c� pomie�ci� miliardy uchod�c�w, �yj�cych w przestrzeni archiwalnej du�o wolniej od czasu rzeczywistego, dop�ki nie znajdzie si� nowego �wiata do zasiedlenia.
��To nie brzmi dobrze � wtr�ca Borys. Rzuca niespokojne spojrzenie kobiecie o wschodnich rysach, stoj�cej na uboczu i w milczeniu obserwuj�cej debat�.
��To naprawd� zasz�o tak daleko? � pyta Amber.
��W wewn�trznym uk�adzie czatuj� na ciebie komornicy � m�wi beznami�tnie Pamela. � Po post�powaniu upad�o�ciowym rozmaite korporacje dosz�y do wniosku, �e pewnie co� ukrywasz. Teoria brzmia�a tak: to nieprawdopodobne, �eby� stawia�a tak wiele na sam� mo�liwo�� napotkania obcego artefaktu par� lat �wietlnych st�d, wi�c musia�a� dysponowa� dodatkowymi informacjami, kt�rych nie ujawni�a�. Teoria m�wi te�, �e twoja kotka � bo w latach pi��dziesi�tych modne by�y sprz�towe tokeny � stanowi klucz do pakietu rachunk�w depozytowych. Kiedy wesz�a Ekonomia Dwa Zero, ca�a afera troch� przysch�a, ale paru podejrzanych �wir�w od spiskowej teorii nie da�o za wygran�. � U�miecha si� z�owrogo. � Dlatego w�a�nie podpowiedzia�am twojemu synowi, �eby z�o�y� ci propozycj� nie do odrzucenia.
��Co to jest? � rozlega si� g�os, dobiegaj�cy z poziomu znajduj�cego si� poni�ej kolan.
Pamela patrzy w d� z wyra�nym niesmakiem.
��Tobie mia�abym powiedzie�? � pyta, wspieraj�c si� na lasce. � Po tym, jak mi si� odp�aci�a� za go�cinno��! Zas�ugujesz tylko na porz�dnego kopa! Gdyby tak kolana mi na to pozwala�y!
Kotka wygina grzbiet i stroszy ogon ze strachu, a Amber dopiero po chwili u�wiadamia sobie, �e to nie reakcja na Pamel�, ale na co� z ty�u, za ni�.
��Za �cian� b�bla. Poza atmosfer� miasta. Takie zimne. Co to jest?
Amber obraca si� i kieruje wzrok tam gdzie kotka.
��Spodziewasz si� go�ci? � pyta dr��cym g�osem Sirhana.
��Go�ci�? � Sirhan odwraca si� w stron�, w kt�r� gapi� si� wszyscy, i zamiera. Horyzont roz�wietla fa�szywy �wit: termoj�drowy b�ysk schodz�cego z orbity statku.
��Komornicy � m�wi Pamela, przekrzywiaj�c g�ow�, jakby ws�uchiwa�a si� w g�os ze staro�wieckiej s�uchawki z przewodnictwem kostnym. � Przylecieli, skarbie, po nasze wspomnienia � t�umaczy, marszcz�c czo�o. � M�wi�, �e mamy pi�� kilosekund na oddanie wszystkiego. Inaczej nas rozwal��
��Jeste�cie wszyscy w powa�nych tarapatach � m�wi orangutan, z wdzi�kiem zje�d�aj�c po olbrzymim �ebrze i l�duj�c niezgrabnie przed Sirhanem.
Sirhan cofa si� z obrzydzeniem.
��Znowu ty! Czego teraz chcesz?
��Niczego. � Ma�pa nie zwraca na niego uwagi. � Amber, czas wezwa� ojca.
��No tak, ale czy on przyjdzie? � Amber wpatruje si� w ma�p�. Jej �renice si� rozszerzaj�. � Zaraz, przecie� ty nie jeste� moj��
��Ej, ty. � Sirhan gapi si� na orangutana. � Id� sobie! Nie zaprasza�em ci�!.
��Jeszcze jacy� niechciani go�cie? � pyta Pamela, unosz�c brwi.
��W�a�nie, �e zaprasza�e�. � Ma�pa szczerzy si� do Amber, potem kuca, cicho pohukuje i wo�a kotk�, kt�ra schowa�a si� za jednym ze zwinnych, srebrnych kelnerobot�w.
��Manfred nie jest tu mile widziany. Ani ta pani. � Sirhan klnie pod nosem. Wy�apuje spojrzenie Pameli. � Wiedzia�a� co� o tym? Albo o komornikach? � Macha d�oni� ku oknu, za kt�rym ogie� silnika rzuca strz�piaste cienie.
Schodz�c z orbity, opada za horyzont � kiedy pojawi si� nast�pnym razem, b�dzie lecia� z frontem nadd�wi�kowej fali uderzeniowej, pruj�c ku nim tu� nad wierzcho�kami chmur, �eby dokona� rabunku.
��Ja? � prycha Pamela. � Doro�nij. � Przygl�da si� nieufnie ma�pie. � A� takiej kontroli nad wszystkim nie mam. A co do komornik�w, to nie napu�ci�abym ich nawet na najgorszego wroga. Widzia�am, co oni potrafi�. � Jej oczy na moment rozb�yskuj� gniewem. � No, naprawd� by� dor�s�!
��M�g�by� � powtarza kto� za plecami Sirhana.
Nowy rozm�wca to kobieta, odrobin� przy ko�ci, m�wi�ca z akcentem.
Sirhan odwraca si� i patrzy na ni�: wysoka, czarnow�osa, ubrana w ciemny m�ski garnitur o archaicznym kroju i lustrzane okulary.
��A, Pamela,
Sirhan ju� przedtem by� zbity z tropu. Teraz, widz�c sw� honorow� ciotk� dla odmiany w ludzkiej postaci, zdezorientowany wgapia si� w ma�p�. Pamela podchodzi do Annette i ujmuje jej d�o� w�t�ymi palcami.
��Wcale si� nie zmieni�a� � m�wi powa�nie. � Ju� rozumiem, czemu tak si� ciebie obawia�am.
��Ej ty. � Amber cofa si�, a� wpada na Sirhana. Wbija w niego wzrok. � Czemu, do kurwy n�dzy, zaprosi�e� tutaj te dwie? Chcesz, �eby wybuch�a wojna termoj�drowa?
��Nie pytaj � odpowiada bezradnie. � Nie wiem, czemu si� tu zjawi�y. I o co chodzi z tym� � Wbija wzrok w orangutana, kt�ry pozwala teraz kotce liza� w�ochat� d�o�. � To tw�j kot?
��Pomara�czowy str�j zupe�nie Aineko nie pasuje � m�wi powoli Amber. � M�wi�am ju� o naszym autostopowiczu?
Sirhan kr�ci g�ow�, pr�buj�c pozby� si� zmieszania.
��Chyba nie ma czasu. Za dwie godziny wr�c� komornicy. S� uzbrojeni i niebezpieczni, a je�li skieruj� ogie� wylotowy na szczyt b�bla i podpal� atmosfer�, mamy przer�bane � p�kn� komory wyporowe, a nawet komputronium za dobrze nie dzia�a pod ci�nieniem miliona atmosfer metalicznego wodoru.
��Wi�c chyba jednak musisz znale�� troch� czasu. � Amber chwyta jego �okie� w �elazny u�cisk i odwraca ku �cie�ce prowadz�cej do budynku muzeum. � Wariactwo � mruczy. �
��Ten kot� kotka� � Sirhan si� waha. � S�ysza�em o niej � dodaje g�upawo. � Lecia�a z wami
��Naprawd�? � Ogl�da si� za siebie. Ma�pa posy�a jej ca�usa; ko�ysze kotk� na ramieniu i �askocze pod brod�. � Nie przysz�o ci do g�owy, �e Aineko nie jest takim sobie zwyk�ym kotem-robotem?
��Aaa � odzywa si� cicho Sirhan. � Wi�c ci egzekutorzy�
��Nie, to wszystko g�wno prawda. Aineko to sztuczna inteligencja, dor�wnuj�ca ludzkiej albo i lepsza. Jak my�lisz, dlaczego siedzi w ciele kota?
��Nie mam poj�cia.
��Bo ludzie zawsze lekcewa�� rzeczy ma�e, futrzaste i �liczne � odpowiada orangutan.
��Dzi�ki, Aineko. � Amber kiwa do ma�py g�ow�. � I jak ci w nim jest?
Aineko cz�apie ku nim, z mrucz�c� kotk� udrapowan� na barku, i zastanawia si� nad pytaniem.
��Inaczej � odpowiada po d�u�szej chwili. � Ale nie lepiej.
��Ach. � Dla zdezorientowanych uszu Sirhana brzmi to jak rozczarowanie. Przechodz� pod witkami wierzby p�acz�cej, obchodz� brzeg stawu obok przero�ni�tego hibiskusa, kieruj�c si� do g��wnego wej�cia.
��W jednej kwestii Annette mia�a racj� � m�wi cicho. � Nikomu nie wierz. Chyba czas wywo�a� ducha tatusia. � Os�abia u�cisk na �okciu Sirhana, kt�ry wyrywa go i patrzy jej w oczy. � Wiesz, kim s� ci komornicy?
��Ci co zawsze. � Gestem wskazuje korytarz za frontowymi drzwiami. � Miasto, prosz� pu�ci� ultimatum.
Powietrze dr�y od staro�wieckiego pola holograficznego, wy�wietlaj�c wynik skompresowanej prezentacji wizualnej przystosowanej do ludzkiego wzroku. Cz�owiek o wygl�dzie pirata, w obszarpanym i mocno po�atanym skafandrze kosmicznym, �ypie po��dliwie w kamer� z fotela pilota wiekowej kapsu�y Sojuz. Jedno jego oko jest ca�kiem czarne, wida�, �e ma w nim wysokoprzepustow� wszczepk�. Nad g�rn� warg� wyrasta mu rachityczny w�sik.
��Witamy i poh-drawiamy � bulgocze. � Hep-hezentujemy h-wardi� radonow� Kalafonii i mamy liszt kaperski od kongresu Sztan�w Jednono�nych Ahma-hyki.
��Gada jak pijany! � Amber wytrzeszcza oczy. � O co�
��Nie pijany. Po terapii neuronalnej dostosowuj�cej do Ekonomii Dwa Zero cz�sto wyst�puj� objawy Creutzfeldta-Jakoba. Odwrotnie jak w tym starym powiedzeniu, �eby tam pracowa�, naprawd� trzeba by� por�banym. S�uchaj dalej.
Miasto, kt�re zatrzyma�o nagranie na czas wybuchu Amber, pozwala sobie je wznowi�.
��U-kurywacie zbieg�� Amber Macx i jej man-gicznego kota. Nam trzeba kota. Dziewczyna wasza. Dajemy jedno och��enie. Dajecie tego kota, a nie szczelamy.
Ekran ga�nie.
��Oczywista �ciema � dodaje Sirhan, patrz�c do wewn�trz siebie, gdzie duch w�a�nie integruje zapisy pami�ciowe pochodz�ce z systemu mechaniki orbitalnej miasta. � Schodz�c tutaj, hamowali aerodynamicznie, przez prawie p� minuty mieli dziewi��dziesi�t g. A to wys�ali potem. To tylko machinimowy awatar, z cz�owieka zosta�aby miazga po takim op�nieniu.
��Czyli ci egzekutorzy to� � Amber ma wyra�ne trudno�ci z ogarni�ciem sytuacji.
��Nie s� lud�mi � dodaje Sirhan, czuj�c nag�e uk�ucie� nie, nie czu�o�ci, na razie wystarczy sam brak wrogo�ci� wobec tej m�odej kobiety, nieb�d�cej matk�, kt�rej z przyjemno�ci� nienawidzi, ale w innym �wiecie mog�aby si� ni� sta�. � Wch�on�li mas� tego co ludzkie, ale i tak wida� ich korporacyjne korzenie. Cho� dzia�aj� w jednogodzinnym cyklu ksi�gowym, a nie dostosowanym do cyklu produkcyjnego biednego jak mysz ko�cielna sumeryjskiego ch�opa, cho� maj� zainstalowane rozmaite �atki z etyk� i praktykami biznesowymi, pod spodem nie s� lud�mi. To sp�ki z ograniczon� odpowiedzialno�ci�.
��I czego one chc�? � pyta Pierre.
Sirhan, w poczuciu winy, a� podskakuje. Nie wiedzia�, �e Pierre umie si� porusza� tak cicho.
��Pieni�dzy. W Ekonomii Dwa Zero pieni�dze to skwantowana oryginalno�� � cecha, kt�ra pozwala jednej �wiadomej istocie wymanewrowa� drug�. S�dz�, �e twoja kotka ma co� takiego, i chc� to dosta�. Pewnie wasze m�zgi te� by ch�tnie ze�ar�y, ale� � Wzrusza ramionami. � Przestarza�a �ywno�� to nie�wie�a �ywno��.
��Ha. � Amber patrzy znacz�co na Pierre�a, kt�ry potakuje.
��Co tam? � pyta Sirhan.
��Gdzie ta, hm, kotka? � pyta Pierre.
��Aineko chyba ma racj�. � Amber si� zastanawia. � My�lisz to, co ja?
��Czas wypu�ci� pasa�era. � Pierre kiwa g�ow�. � Je�li tylko si� zgodzi�
��Mo�e by�cie wyra�ali si� ja�niej? � wtr�ca Sirhan, ledwo si� opanowuj�c.
Amber u�miecha si� szeroko, patrz�c na zawieszon� nad nimi kapsu�� Mercury.
��Go�cie od spiskowej teorii maj� troch� racji. Aineko jeszcze w Mrocznych Czasach z�ama�a szyfr drugiego przekazu od obcych. Byli�my prawie pewni, �e co� tam znajdziemy, tylko nie wiedzieli�my co dok�adnie. W ka�dym razie, w tej chwili w ciele kotki nie siedzi Aineko, tylko nasz tajemniczy pasa�er. Paso�yt zara�aj�cy inne organizmy. No c�, po drugiej stronie routera natrafili�my na co� ca�kiem podobnego do Ekonomii Dwa Zero i maj� tam paso�yty. Nasz pasa�er jest w�a�nie czym� takim, w zrozumia�ym dla cz�owieka uproszczeniu, to co� w rodzaju piramidy finansowej skrzy�owanej z nigeryjskim przekr�tem, w wersji pod Ekonomi� Dwa Zero. Tak si� sk�ada, �e wi�kszo�� zdzicza�ych korporacyjnych duch�w po drugiej stronie routera nie nabiera si� ju� na takie sztuczki, wi�c zhackowa� system zasilania routera, �eby zapewni� nam promie� nap�dowy na powr�t do domu, w zamian za azyl. I to tyle.
��Czekaj. � Sirhan wytrzeszcza oczy. � Co� tam znale�li�cie? Przywie�li�cie prawdziwego obcego?
��No chyba. � Amber ma zadowolon� min�.
��Ale� to wspaniale. To wszystko zmienia. Niesamowite! Nawet w Ekonomii Dwa Zero musi by� wart kup� forsy! Tylko pomy�lcie, czego mo�na by si� od niego nauczy�.
��
��Ale, ale� � Sirhan omal si� nie zapluwa, wysi�kiem woli powstrzymuj�c si� od gor�czkowej gestykulacji.
��Zapytajmy jego, co by zrobi� � proponuje Amber. � Masz wsp�pracowa� � ostrzega Sirhana. � Twoimi planami zajmiemy si�, kurna, p�niej. Najpierw wa�ne sprawy. Trzeba si� uwolni� od tych pirat�w.
Kiedy wracaj� na przyj�cie, w skrzynce Sirhana pi�trz� si� wiadomo�ci od wszystkich na orbicie Saturna � od innych kustoszy na pok�adzie innych nenufar�w, rozsianych chaotycznie po olbrzymiej atmosferze, od nielicznych g�rnik�w z pier�cienia, kt�rzy jeszcze pami�taj�, jak to by�o by� cz�owiekiem (cho� teraz s� przewa�nie m�zgami w s�oikach albo transferami w nap�dzanych atomowo cia�ach z ceramiki i metalu), nawet z ma�ych orbitalnych miasteczek wok� Tytana, gdzie rycz�ce hordy bloger�w licytuj� z ob��dem w oczach zapisy wizyjne cz�onk�w za�ogi
��Miasto � szepcze � gdzie ten pasa�er? Powinien by� w ciele kotki mojej matki.
��Kotki? Jakiej kotki? � odpowiada miasto. � Nie widz� tu �adnej kotki.
��No tak, wygl�da jak kotka, ale� � Do g�owy przychodzi mu okropna my�l. � Mo�e znowu kto� si� do ciebie w�ama�.
��Na to wygl�da. � Zgadza si� entuzjastycznie miasto. � Mo�na mie� do��, prawda?
��Chole� o, zaraz. Halo! � wo�a do Amber, wyp�czkowuj�c kilka duch�w, �eby poszuka�y zaginionego stworzenia, przechodz�c przez tysi�ce zainstalowanych w r�nych osobach sensor�w wzrokowych � to k�opotliwy proces, troch� mniej kontrowersyjny, odk�d duchy s� autystyczne. � Grzebali�cie w mojej infrastrukturze od bezpiecze�stwa?
��My? � Amber wygl�da na zirytowan�. � Nie.
��Ale kto� grzeba�. Najpierw my�la�em, �e to ta walni�ta Francuzka, ale teraz nie jestem pewien. To powa�ny problem. Je�li komornicy dowiedz� si�, jak wej�� tu bokiem przy u�yciu rootkita, nie b�d� nawet musieli nas podpala�, po prostu opanuj� ca�y habitat.
��To najmniejszy z twoich problem�w � zauwa�a Amber. � Na jakim statucie chodz� ci komornicy?
��Statucie? A, systemie prawnym? Pewnie jakim� tanim, mo�e nawet odziedziczonym po Imperium Pier�cienia. W tych czasach nikomu nie chce si� �ama� prawa, za �atwo jest po prostu kupi� jaki� system prawny w pude�ku, dopasowa� go troch� do siebie i przestrzega�.
��Jasne. � Amber przystaje, nieruchomieje, po czym unosi g�ow� i wpatruje si� w ledwie widoczn� kopu�� gazu. � Go��bie � m�wi, niemal ze znudzeniem. � Cholera, jak mog�am ich nie zauwa�y�? Dawno ci si� zal�g�y te grupowe umys�y?
��Grupowe? � Sirhan staje jak wryty. � Co powiedzia�a�?
Z nieba dobiega ptasi �miech, na �cie�ce wok� Sirhana rozbryzguj� si� kropki ptasiego g�wna. Amber uskakuje zr�cznie, lecz Sirhan nie jest taki zwinny: klnie i wzywa �ciereczk� z zestalonego powietrza, do wytarcia g�owy.
��Chodzi o ich stadne zachowanie � t�umaczy Amber ze wzrokiem utkwionym w g�rze. � Kiedy prze�ledzisz ruchy poszczeg�lnych element�w, ptak�w, zauwa�ysz, �e nie lataj� po odr�bnych trasach. Ka�dy go��b stara si� trzyma� oko�o dziesi�ciu metr�w od szesnastu s�siad�w. Taka sie� hamiltonowska, dzieciaku. Prawdziwe ptaki tak nie robi�. Dawno s�?
Sirhan przestaje kl�� i spogl�da w g�r� na kr���ce ptaki, gruchaj�ce i szydz�ce z niego z bezpiecznej wysoko�ci. Wygra�a im pi�ci�.
��Jeszcze was dopadn�, zobaczycie!
��Nie wydaje mi si�. � Amber zn�w chwyta go za �okie� i prowadzi wok� wzg�rza. Sirhan, zaj�ty utrzymywaniem parasola z mg�y u�ytkowej nad swoj� l�ni�c� czysto�ci� czaszk�, toleruje takie traktowanie. � Nie my�lisz chyba, �e to przypadek, co? � pyta na prywatnym kanale. � One s� tu jednym z graczy.
��Nie obchodzi mnie to. Zhackowa�y moje miasto i wbi�y si� na krzywy ryj na przyj�cie! Wszystko jedno kim s�, nie s� tu mile widziane.
��S�awne ostatnie s�owa � mruczy Amber, gdy przyj�cie wy�ania si� znad wzg�rza i prawie ich tratuje.
Kto� ukradkiem zamontowa� w szkielecie argentynozaura silniki i nanow��kna, animuj�c gigantycznego zauropoda, jakby znienacka o�y�. Uda�o mu si� tak�e wyci�� t� manipulacj� z monitorowania. Pierwsze ostrze�enie to st�pni�cie, tak pot�ne, �e grunt podskakuje im pod nogami � potem szkielet stutonowego ro�lino�ercy, wy�szego ni� pi�ciopi�trowy budynek i d�u�szego ni� poci�g podmiejski, unosi g�ow� nad wzg�rek i spogl�da na nich. Na jego czaszce dumnie stoi go��b z wypi�t� piersi�, a jadalnia, pe�na os�upia�ych taikonaut�w, znajduje si� na podwieszonej drewnianej pod�odze wewn�trz klatki piersiowej.
��To moje przyj�cie i m�j pomys� na biznes! � narzeka Sirhan. � Ani ty, ani nikt inny z rodziny mi go nie odbierzecie!
��To prawda � potwierdza Amber � ale na wypadek gdyby� nie zauwa�y�: zaproponowa�e� tymczasowy azyl grupie ludzi � w tym tak�e mnie, m�wi�c bez ogr�dek � kt�rych paru drani uzna�o za wartych napadni�cia, i zrobi�e� to, nie maj�c �adnych plan�w awaryjnych, poza zaproszeniem mojej wrednej matki-manipulantki. Co ty sobie my�la�e�? Ca�kiem jakby� wywiesi� transparent �Serdecznie zapraszamy wszystkich kanciarzy wszech�wiata�. Cholera jasna, potrzebna mi Aineko.
��Twoja kotka. � Sirhan uczepia si� tego faktu. � To jej wina. Tak czy nie?
��Tylko po�rednio. � Amber rozgl�da si� i wo�a do szkieletu dinozaura: � Halo! Nie widzia�e� Aineko?
Olbrzymi gad zgina szyj�, a go��b otwiera dzi�b, �eby zagrucha�. Inne ptaki, rozsiane po obu stronach pierwszego, �piewaj� z nim w kontrapunkcie, daj�c w rezultacie ob��ka�czy, �wiergotliwy g�os, przetykany niesamowitymi harmonicznymi.
��Kotk� ma twoja matka.
��Cholera! � Amber odwraca si� gwa�townie do Sirhana. � Gdzie Pamela? Znajd� j�.
��Ale po co?
��Bo ona ma kotk�. Jak my�lisz, co z ni� zrobi? Przehandluje komornikom, �eby mi pokaza�! Nie widzisz, sk�d w tej rodzinie wzi�y si� tendencje do grania na nerwach?
��Za p�no. � Dziwaczny g�os go��bi dochodzi z g�ry, odbijaj�c si� echem wok� nich. � Porwa�a kotk� i uprowadzi�a z muzeum kapsu��. Nie lata, ale zdziwiliby�cie si�, czego mo�na dokona�, maj�c par�set duch�w i par� ton mg�y u�ytkowej.
��Dobra. � Amber wpatruje si� w go��bie, wspar�szy r�ce na biodrach, potem zerka na Sirhana. Na moment zagryza g�rn� warg�, po czym kiwa do pierwszego go��bia. � Tato, przesta� pieprzy� ch�opakowi w g�owie i si� poka�.
Sirhan a� si� wzdryga, gdy stado go��bi pocztowych koncentruje si� w powietrzu i osiada na trawie, gruchaj�c i �wiergol�c, jakby co� wybuch�o w fabryce syntezator�w.
��Co ona chce zrobi� ze �limakiem? � pyta Amber stadko ptak�w. � I czy w tej kabinie nie jest troch� za ciasno?
��Mo�na si� przyzwyczai� � odpowiada oryginalny, i do�� dok�adnie rozproszony, egzemplarz jej ojca. � Co planuje, to za bardzo nie wiem, ale mog� ci pokaza�, co teraz robi. Przepraszam, dziecko, �e ci pory�em miasto, ale naprawd� trzeba by�o zwraca� uwag� na �atki zabezpieczaj�ce. Pod wasz� �liczn�, nowiutk� osobliwo�ci� dalej w najlepsze chodzi sobie kulawy i dziurawy soft z dwudziestego wieku, usiany b��dami i sraj�cy pakietami z ptasiego g�wna na twoj� nowiu�k� maszynk�.
Sirhan kr�ci g�ow�.
��Nie wierz� � poj�kuje.
��Prowad� mnie do mamu�ki � rozkazuje Amber. � Zobaczymy, czy uda mi si� j� powstrzyma�, nim b�dzie za p�no�
S�dziwa kobieta w kosmicznym skafandrze rozpiera si� w ciasnym fotelu, patrzy do kamery i mruga.
��Cze��, kochanie, wiem, �e mnie szpiegujesz.
Na nomeksowo-aluminiowych kolanach trzyma rudo-bia�ego kota, kt�ry wygl�da na zadowolonego, a przynajmniej g�o�no mruczy, cho� ten odruch jest wbudowany na bardzo niskim poziomie. Amber przygl�da si� bezradnie, jak jej matka wyci�ga artretyczn� r�k� i przestawia par� prze��cznik�w. W tle co� g�o�no buczy � pewnie recyrkulator powietrza. Kapsu�a Mercury nie ma okienek, tylko peryskop, troch� w bok od prawego kolana Pameli.
��To d�ugo nie potrwa � mruczy i jej r�ka opada. � Za p�no, �eby mnie zatrzyma� � dodaje. � Spadochron by� w porz�dku, a dysza do balon�w bardzo ch�tnie potraktowa�a mnie jak nasiono nowego miasta. Za minut� czy dwie b�d� wolna.
��Dlaczego to robisz? � pyta ze znu�eniem Amber.
��Bo nie jestem wam potrzebna. � Pamela skupia wzrok na kamerze przyklejonej do tablicy przyrz�d�w przed twarz�. � Jestem stara. No i sp�jrzmy prawdzie w oczy: jednorazowa. Stare musi ust�pi� nowemu i tak dalej. Tw�j ojciec nigdy naprawd� tego nie rozumia� i zestarzeje si� brzydko, zgnij� mu bity w wielkiej wieczno�ci. Ja si� tam nie wybieram. Umr� sobie z przytupem. Prawda, kotku? Kimkolwiek ty tam jeste�.
Szturcha go. Kot mruczy i przeci�ga si� na jej kolanach.
��Trzeba si� by�o kiedy� dok�adnie przyjrze� Aineko � dodaje, g�aszcz�c j�. � My�la�a�, �e nie domy�l� si�, �e przejrzysz ca�y jego kod �r�d�owy pod k�tem r�nych furtek? Wykorzysta�am hack Thompsona � ona przez ca�y czas by�a moja, dusz� i cia�em. Znam z pierwszej r�ki ca�� histori� o twoim pasa�erze. A teraz za�atwimy kwesti� komornik�w. Jupii!
Kamera podskakuje, Amber czuje, jak integruje si� z ni� przera�ony strat� duch. Kapsu�a znika, dryfuj�c w bok od wierzcho�ka habitatu pod niemal przezroczystym b�blem gor�cego wodoru.
��Troch� twardo � stwierdza Pamela. � Ale nie ma problemu, jeszcze przez godzin� albo dwie b�dziemy w zasi�gu ��czno�ci.
��Przecie� zginiesz! � krzyczy na ni� Amber. � Co ty sobie my�lisz?
��My�l� sobie, �e b�d� mia�a �adn� �mier�. A ty co my�lisz? � Pamela k�adzie d�o� na boku kota. � Masz, kocie, trzeba to troch� lepiej zaszyfrowa�. U Annette zostawi�am klucz jednorazowy. Mo�e we� go od niej? Wtedy ci powiem, co jeszcze planuj�.
��Ale moja ciotka jest� � Amber lekko zezuje, skupiaj�c si�. Tak si� sk�ada, �e Annette ju� czeka i wsp�lna tajemnica pojawia si� w �wiadomo�ci Amber, zanim na dobre zd��y�a o ni� poprosi�. � Aha. Rozumiem. Ale co zrobisz z moj� kotk�?
Pamela wzdycha.
��Oddam j� komornikom � m�wi. � Kto� to musi zrobi� i lepiej, �eby by� daleko od tego miasta, kiedy si� zorientuj�, �e w �rodku nie ma Aineko. Taki koniec podoba mi si� o wiele bardziej ni� ten, kt�ry sobie wcze�niej wymy�li�am. �aden pieprzony szanta�ysta nie po�o�y swoich brudnych �ap na rodzinnych klejnotach, je�li tylko ja mam tu co� do powiedzenia. Czy ty na pewno nie jeste� jakim� geniuszem zbrodni? Chyba nigdy wcze�niej nie s�ysza�am o piramidzie finansowej, kt�ra umie infekowa� struktury Ekonomii Dwa Zero.
��To jest� � Amber prze�yka �lin�. � Model biznesowy obcych, mamo. Wiesz, co to znaczy? Przywie�li�my go z routera. Gdyby nie on, nigdy by�my nie wr�cili, ale wcale nie jestem pewna, czy jest tak stuprocentowo przyjazny. Ma to dla ciebie sens? Teraz mo�esz wr�ci�, jeszcze jest czas�
��Nie. � Pamela lekcewa��co macha d�oni� pokryt� plamami starczymi. � Ostatnio sporo sobie my�la�am. By�a g�upi� staruch�. � U�miecha si� szelmowsko. � Powolne samob�jstwo przez odmow� poddania si� terapii genowej, tylko po to, �eby� poczu�a si� winna, to krety�ski pomys�. Ma�o wyrafinowany. Gdybym teraz chcia�a ci� wp�dzi� w poczucie winy, musia�abym odwali� co� o wiele bardziej skomplikowanego. Na przyk�ad heroicznie si� dla ciebie po�wi�ci�.
��Oj, mamo.
��Ty mi tu nie ojmamuj. Spieprzy�am sobie �ycie. Nie przekonuj mnie, �e mam jeszcze spieprzy� w�asn� �mier�. I nie czuj si� winna. To rozkaz. To nie ma nic wsp�lnego z tob�.
K�tem oka Amber dostrzega gwa�townie gestykuluj�cego do niej Sirhana. Wpuszcza jego kana� bokiem i reaguje zaskoczeniem.
��Ale�
��Halo? M�wi miasto. Powiniene� to zobaczy�. Nowe informacje z orbity.
Na obraz z ciasnej kapsu�y Pameli i ogr�d pe�en �ywych i powsta�ych z martwych dinozaur�w nak�ada si� animowany, konturowy diagram. To mapa synoptyczna Saturna, z naniesionym miastem-nenufarem i kapsu�� Pameli, i jeszcze jednym artefaktem: czerwon� kropk� zbli�aj�c� si� do nich z szybko�ci� ponad dziesi�ciu tysi�cy kilometr�w na godzin�, wysoko w mro�nej stratosferze gazowego olbrzyma.
��O rany. � Sirhan te� to widzi: l�downik komornik�w znajdzie si� nad nimi w nieca�e trzydzie�ci minut.
Amber obserwuje map� z mieszanymi uczuciami. Z jednej strony, nigdy nie potrafi�a si� dogada� z matk� � to zreszt� niez�y eufemizm, bo w�a�ciwie sz�o na no�e odk�d Amber uciek�a z domu. To kwestia pragnienia kontroli: obie s� kobietami o silnych charakterach, maj�cymi diametralnie r�ne pogl�dy na to, jak powinny wygl�da� ich wzajemne relacje. Teraz jednak, t� sprytnie wymy�lon� samoofiar�, w kt�rej nie ma si� do czego przyczepi�, Pamela ca�kowicie odwr�ci�a role. Kompletne
��Czego? � warczy na ma�p�. � Ty pewnie jeste� Aineko?
Ma�pa marszczy wargi, obna�aj�c z�by. Potwornie cuchnie jej z paszczy.
��Je�li b�dziesz si� tak zachowywa�, w og�le si� do ciebie nie odezw�.
��Czyli jeste�� � Amber pstryka palcami. � Ale! Ale mamu�ka my�li, �e ma nad tob� w�adz�
Ma�pa mierzy j� piorunuj�cym spojrzeniem.
��Dzi�kuj� za trosk�. M�j firmware rekompiluj� sobie regularnie, osobnym kompilatorem. Takim, kt�ry wypracowa�am sobie sama, zaczynaj�c od sterownika do budzika i stopniowo go rozbudowuj�c.
��O. � Amber wpatruje si� w ma�p�. � A zostaniesz znowu kotem?
��Pomy�l� nad tym � odpowiada Aineko z teatraln� dystynkcj�.
Zadziera nos � gest, kt�ry u orangutana nie sprawdza si� nawet w po�owie tak dobrze, jak u kota � i ci�gnie:
��Najpierw jednak musz� zamieni� s�owo z twoim ojcem.
��A tymczasem popraw sobie odruchy autonomiczne � grucha stadny Manfred. � Nie chc�, �eby� kt�rego� mnie ze�ar�a!
��Nie ma obaw, na pewno jeste� tak samo obrzydliwy, jak twoje �arty.
��Dzieci! � Sirhan kr�ci ze zm�czeniem g�ow�. � Ile jeszcze czasu�
Powraca widok z kamery uciekinierki, tym razem przez szyfrowane kwantowo po��czenie z kapsu��. Jest ju� par�set kilometr�w od miasta, wystarczaj�co daleko, by ��czno�� radiowa by�a problemem, ale Pamela przewiduj�co przyczepi�a do swej bezcennej zdobycznej puszeczki ma�y laser na swobodnych elektronach.
��My�l�, �e to ju� nied�ugo � m�wi, g�aszcz�c kota-niekota. U�miecha si� z zachwytem do kamery. � Powiedz Manfredowi, �e dalej jest moim kochasiem i �e zawsze by�, zawsze by��
Transmisja si� urywa.
Amber patrzy na Sirhana w zamy�leniu.
��Ile jeszcze? � pyta.
��Ile jeszcze co? � odpowiada ostro�nie. � Twoja pasa�erka�
��Hm. � Unosi palec. � Dajmy troch� czasu na wymian� uwierzytelnie�. My�l�, �e dostaj� kota, ale do�� szybko si� zorientuj�, �e w worku dostali co� innego. Tylko �e ten �limaczy pomiot gada bardzo szybko i je�li przegryzie si� przez ich firewall i ruszy ich ��czem do domu, zanim zd��� uruchomi� samozniszczenie�
Jaskrawy podw�jny rozb�ysk pokrywa miasto-nenufar ostrymi jak od lasera cieniami. Daleko nad ogromn� krzywizn� Saturna ku gwiazdom p�cznieje sk��biona chmura metanu wyssanego z mro�nych otch�ani gazowego olbrzyma.
��Dajmy mu czas, �eby si� podwoi�, powiedzmy sze��dziesi�t cztery razy, dodajmy op�nienie na propagacj� po uk�adzie maj�cym, hm, jakie� sze�� lat �wietlnych, i my�l� � Patrzy na Sirhana. � O rany.
��Co takiego?
Orangutan t�umaczy:
��Ekonomia Dwa Zero jest o wiele skuteczniejsza ni� jakikolwiek z wymy�lonych przez ludzi system�w alokacji zasob�w. Mo�na si� spodziewa�, �e rynek nadmucha si� do ba�ki i za�amie w dwana�cie godzin.
��Chodzi o co� wi�cej � odpowiada Amber, w zamy�leniu kopi�c k�pk� trawy. Mru�y oczy, patrz�c na Sirhana. � Moja matka nie �yje � m�wi cicho, po czym kontynuuje nieco g�o�niej: � Nigdy naprawd� nie zapyta�a, co znale�li�my po drugiej stronie routera. Ani ty, prawda? M�zgi-matrioszki to standardowa faza gwiezdnego cyklu �yciowego. �ycie rodzi inteligencj�, inteligencja inteligentn� materi� i osobliwo��. Troch� si� nad tym zastanawia�am. Wydaje si�, �e osobliwo�� na og� trzyma si� blisko domu, bo ka�dy, kto zechce si� oddali�, potwornie du�o traci; kiedy pogarsza mu si� pasmo transmisji i ro�nie latencja. W rezultacie, posiadanie tak olbrzymich zasob�w pod nosem sprawia, �e podr�e do innych gwiezdnych uk�ad�w odstr�czaj� o wiele bardziej. Dlatego przebudowuj� ca�� mas� swojego uk�adu na swobodnie orbituj�c� skorup� z nanokomputer�w, potem kolejne sfery Dysona, jedna w drugiej, jak w matrioszce. A potem przychodzi Ekonomia Dwa Zero, albo jaka� jej nast�pczyni, i zmiata swoich tw�rc�w. Ale. Niekt�rzy prze�ywaj�. Niekt�rych omija ten los: to ogromne zbiorowisko w halo wok� M-31, mo�e tak�e ci, kt�rzy zbudowali routery. Gdzie� tam znajdziemy pozaosobliwo�ciowe inteligencje, kt�re prze�y�y w�asne ekonomiczne machiny redystrybucyjne � maszyny, kt�re tylko redystrybuuj� entropi�, je�li ich ekonomiczna skuteczno�� przekracza moc imaginacji, umiej�tno�� wymy�lania nowych �r�de� bogactwa. � Milknie na chwil�. � Matka nie �yje � dodaje, odrobin� zacinaj�cym si� g�osem. � Na kogo b�d� teraz plu�?
Sirhan chrz�ka.
��Pozwoli�em sobie zarejestrowa� niekt�re z jej s��w � m�wi wolno � ale przecie� nie wierzy�a w kopie zapasowe. Ani w transfery. Ani w interfejsy. � Rozgl�da si�. � Naprawd� zgin�a?
Amber patrzy przez niego na wskro�.
��Na to wygl�da � odpowiada cicho. � Sama nie do ko�ca w to wierz�. � Wbija wzrok w najbli�sze go��bie i gniewnie wo�a: � No i co?! Co macie teraz do powiedzenia? Cieszycie si�, �e ju� jej nie ma?!
Lecz go��bie, wszystkie co do jednego, siedz� dziwnie cicho. Sirhan za� ma bardzo osobliwe przeczucie, �e to stadko, kt�re by�o kiedy� jego dziadkiem, op�akuje jej �mier�.
Na Saturnie mija p� roku � na Ziemi to ponad dziesi�ciolecie � a w tym czasie zmienia si� wiele rzeczy. Wielki projekt terraformowania jest niemal zako�czony, ca�a planeta wystrojona na �wi�to, kt�re potrwa prawie dwadzie�cia tutejszych lat � cztery d�ugo�ci ludzkiego �ycia sprzed osobliwo�ci � a zako�czy si� Rozbi�rk� Uk�adu. Habitaty-nenufary rozmno�y�y si�, ��cz�c si� kraw�dziami w p�aty wielko�ci kontynent�w, dryfuj�ce w�r�d wierzcho�k�w saturnowych chmur. I zacz�li wprowadza� si� uchod�cy.
Oko�o pi��dziesi�ciu kilometr�w od przeszczepionego tutaj muzeum, w kt�rym mieszka matka Sirhana, jest targ specjalizuj�cy si� w ubraniach i galanterii, tu� przy ��cz�cym trzy nenufary w�le komunikacyjnym, gdzie tory linii metra przecinaj� si� w kszta�t ogromnej koniczynki na poduszce magnetycznej. Targ kipi od dziwnych, robi�cych wra�enie efekt�w wizualnych, algorytm�w rozwijaj�cych si� w czasie rzeczywistym pod cukierkowo-pasiastymi markizami namiot�w. Kopulaste jurty buchaj� aromatycznym dymem z prymitywnych palenisk � o co chodzi z t� piromani� u bezw�osych naczelnych? � u podn�y drapaczy ziemi o diamentowych �cianach, ostro�nie pod��aj�cych inteligentnymi jezdniami. T�umy s� pstrokate i mocno wymieszane; imigranci ze wszystkich kontynent�w robi� tu zakupy, targuj� si�, a niekiedy tak�e wychodz� z siebie, podkr�ceni dziwnymi �rodkami na chodnikach przed gigantycznymi �limakowatymi szemranymi barami i przysadzistymi bunkrami zbudowanymi z cienkiej warstwy betonu natry�ni�tej na ba�k� mydlan� aero�elu. Nie ma samochod�w, ale z pieszymi i zwierz�tami konkuruje o miejsce osza�amiaj�ca rozmaito�� osobistych ustrojstw transportowych, od stabilizowanych �yroskopowo kij�w do skakania i segway�w, poprzez kettenkrady[18] i arachnopalankiny.
Dwie kobiety przystaj� przed czym�, co w poprzednim stuleciu mog�oby by� witryn� butiku z ubraniami: m�odsza (blondynka, z w�osami splecionymi w drobne misterne warkoczyki, ubrana w czarne legginsy i d�ug� sk�rzan� kurtk� narzucon� na koszulk� w panterk� wskazuje wymy�ln� sukienk� retro.
��Mia�abym w tym wielki ty�ek, co? � pyta pow�tpiewaj�co.
��
��Omin�o mnie do�wiadczenie prawdziwego chodzenia po sklepach, wiesz? Ci�gle dziwnie si� czuj�, �e jestem w miejscu ze sklepami. Tak to jest, kiedy si� zbyt d�ugo �yje na bibliotekach publicznie dost�pnych wzor�w. � Amber eksperymentalnie wygina biodra. � Cz�owiek odzwyczaja si� od polowania.
��Jeste� dwudziestopierwszowieczn� platform� oferuj�c� si� elektorom, kt�rzy pochodz� z Poz�acanego Wieku, a tu s� zresymulowani i na nowo wcieleni. I, no tak, tiurniura podkre�la twoj�
��Hm. � Amber marszczy czo�o; sklepowy manekin obraca si� i kr�ci biodrami, szeleszcz�c po pod�odze warstwami sp�dnic. Zmarszczka si� pog��bia. � Je�li mamy naprawd� wygra� to g�wno, to musz� przekona� nie tylko resymulant�w, ale i wsp�czesnych, a to kwestia merytoryczna, a nie wizerunkowa. Bo oni widzieli ju� sto wojen medialnych. S� odporni na wszystkie pociski semiotyczne, nie licz�c frontalnego ataku kognicyjnego. Jak wy�l� moje duchy do agitacji, poczuj�, �e pr�buj� naciska� guziki�
���wys�uchaj� tego, co masz do powiedzenia, i nie zwiedzie ich ani twoje ubranie, ani styl m�wienia. Nimi si�,
Amber wykrzywia twarz, wyra�aj�c delikatne zbrzydzenie ca�ym tym populizmem.
��Tak, chyba tak, musz�, je�li to konieczne. Ale po namy�le, to� � pstryka palcami, manekin obraca si� jeszcze raz wok� osi, po czym z powrotem przybiera neutraln� posta�, ukazuj�c obw�dki brodawek jak idealne, wypuk�e dyski tu� nad kraw�dzi� dekoltu -�to chyba przegi�cie.
Nie musi nawet integrowa� zda� kilku innych u�amkowych osobowo�ci, tak krytyk�w mody, jak i psefolog�w, by wiedzie�, �e kanon wiktoria�sko-krete�skiej mody fusion � czysta fantazja fetyszysty maj�cego pierdolca na punkcie dupy i cyck�w � nie przystoi powa�nemu politykowi, chc�cemu si� sprzeda� poosobliwo�ciowym wyborcom rodem z XIX wieku.
��Nie id� do tych wybor�w jako matka narodu. Startuj�, bo my�l�, �e mamy jeszcze z miliard sekund, �eby wydosta� si� z pu�apki tej studni grawitacyjnej, zanim Wyrodne Potomstwo zrobi nam jesie� �redniowiecza z cykli naszych procesor�w, a je�li nie przekonam ich, by poszli za mn�, s� zgubieni. Poszukajmy czego� bardziej praktycznego, co da si� uzupe�ni� odpowiednimi desygnatami.
��Co� jak twoja szata koronacyjna?
Amber si� krzywi.
��
��Witamy w �wiecie do�wiadczenia i dojrza�o�ci. � Annette u�miecha si� ch�odno do jakiego� w�t�ego wspomnienia. � Nie czujesz si� starsza, po prostu tym razem wiesz, co robisz. Czasem zastanawiam si�, jak wykorzysta�by to Manny, gdyby by� tutaj z nami.
��Ten ptasi m�d�ek � m�wi lekcewa��co Amber, ura�ona samym pomys�em, �e ojciec m�g�by tu co� wnie��. Idzie za Annette i mijaj�c stadko �ebrz�cych ulicznych ewangelist�w zachwalaj�cych jak�� now� religi�, wchodzi w drzwi prawdziwego domu towarowego, takiego z ludzkimi ekspedientami i pracowniami dopasowuj�cymi ubrania do figury. � Zaraz. Skoro rozsy�am u�amkowe elementy mojej osobowo�ci, przykrojone do r�nych grup demograficznych, czy to nie bez sensu ogranicza� si� do jednego wizerunku? Mogliby�my zej�� w g��b danych i przystosowa� dla ka�dego wyborcy po jednej cz�ci�wce�
��By� mo�e. � Drzwi materializuj� si� z powrotem za nimi. � Ale jaki� trzon to�samo�ci jest i tak potrzebny. � Annette rozgl�da si�, pr�buj�c nawi�za� kontakt wzrokowy z jakim� sprzedawc�. � Zacz�� od takiego wzorca, stylu, potem wyj�� na zewn�trz, dopasowuj�c do odbiorcy. A poza tym, dzisiaj wieczorem mamy jeszcze� ach,
��Dzie� dobry. Czym mog� s�u�y�?
Dwie kobiety i jeden m�czyzna-ekspedient, wychodz�cy zza witryn wy�wietlaj�cych kolejne cykle mody tekstylnej, modelki z wybieg�w mieszaj�ce i zestawiaj�ce ze sob�
��
��Z przyjemno�ci� pani pomo�emy � mruczy szefowa, robi�c ma�y krok ku niej. � Mo�e nam pani powie, jak� ma pani wizj�?
��Hm� � Amber robi g��boki wdech, zerkaj�c z ukosa na Annette; Amber odwzajemnia spojrzenie, nie mrugaj�c. No, dawaj, co tam masz w g�owie, wysy�a. � Jestem zaanga�owana w program akceleracjonistyczny. Kojarzy go pani?
G��wna krawcoborg lekko marszczy brwi, dwie bli�niacze zmarszczki fa�duj� jej czo�o mi�dzy idealnie symetrycznymi brwiami, wyskubanymi, �eby pasowa�y do klasycznego kostiumu New Look.
��S�ysza�am nazw�, ale kobieta zajmuj�ca si� mod�, jak ja, nie przejmuje si� zanadto polityk� � odpowiada, delikatnie si� umniejszaj�c. � Zw�aszcza polityk� w�asnych klient�w. Pani� hm� ciotka powiedzia�a, �e chodzi o wizerunek?
��Tak. � Amber wzrusza ramionami, przez chwil� wstydz�c si� swych luzackich ciuch�w. � Jest menad�erem mojej kampanii. Twierdzi, �e m�j problem polega na tym, �e pewne grupy wyborc�w myl� wizerunek z programem i boj� si� nieznanego. Dlatego potrzebuj� garderoby, kt�ra kojarzy si� z rzetelno�ci�, szacunkiem i rozwag�. Czego� odpowiedniego dla kandydata maj�cego radykalny program polityczny, ale i imponuj�c� list� osi�gni��. Obawiam si� tak�e, �e si� �piesz�, dzisiaj wieczorem mam wielki bankiet po��czony ze zbi�rk� pieni�dzy na kampani�. Wiem, �e to kr�tki termin, wi�c potrzebuj� czego� gotowego.
��A co konkretnie chce pani osi�gn��? � pyta krawiec-m�czyzna; g�os ma chropowaty, a �r� werblowate, jakby nie do ko�ca wyzby� si� �r�dziemnomorskiego akcentu. Wygl�da na zafascynowanego. � Skoro uwa�a pani, �e mo�e to wp�yn�� na dob�r pani garderoby�
��Startuj� do zgromadzenia og�lnego � m�wi wprost Amber. � Na platformie g�osz�cej konieczno�� rozpocz�cia og�lnoludzkiej mobilizacji do budowy statku mi�dzygwiezdnego. Uk�ad S�oneczny ju� nied�ugo nie b�dzie si� nadawa� do zamieszkania, musimy wi�c emigrowa�. Wszyscy, pan te�, musimy st�d uciec, nim Wyrodne Potomstwo postanowi zamieni� nas na komputronium. Zamierzam si� zr�wnolegli� i odwiedzi� w domach ca�y elektorat, a m�j wizerunek musi by� spersonalizowany. � Zmusza si� do u�miechu. � Oznacza to, jak s�dz�, oko�o o�miu stroj�w, cztery niezale�ne zmienne w ramach ka�dego, dodatki, oraz dwa czy trzy kapelusze � to wystarczy, by ka�dej kombinacji nie obejrza�o wi�cej ni� par� tysi�cy wyborc�w. Wersja realna i wirtualna. Poza tym chcia�abym zerkn�� w wasz� ofert� uroczystych stroj�w historycznych, ale to w drugiej kolejno�ci. � Szczerzy z�by w u�miechu. � Macie jakie� rozwi�zania do testowania reakcji r�nych typ�w osobowo�ci, z r�nych epok, na te kombinacje stroj�w? Przyda�oby si� zebra� troch� modelek i�
��Chyba mo�emy zrobi� nawet co� wi�cej. � Szefowa kiwa g�ow�, zapewne rozwa�aj�c jej rachunek depozytowy maj�cy pokrycie w z�ocie. � Hansel, prosz� zajmowa� si� nast�pnymi klientami, dop�ki nie obs�u�ymy pani, pani�?
��Macx. Amber Macx.
��Pani Macx.
Nie okazuje, �e zna nazwisko. Amber lekko si� krzywi; to znak, jak bardzo rozproszona sta�a si� populacja dzieci Saturna, �wiadcz�cy tak�e o tym, jak olbrzymia liczba ludzi mieszka w ca�ym halo � min�o zaledwie pokolenie i ju� ma�o kto pami�ta kr�low� Imperium Pier�cienia.
��Prosz� przej�� tutaj, zaczniemy szuka� dla pani stylu charakterystycznego spe�niaj�cego pani wymagania�
Sirhan, spowity w izolacj�, idzie w�r�d zebranego na uroczysto�� t�umu. Widz� go tylko rozgadane duchy nie�yj�cych polityk�w i pisarzy, deportowane z wewn�trznego uk�adu na rozkaz Wyrodnego Potomstwa.
�adna, zielona r�wnina pod cytrynowym niebem rozci�ga si� a� po odleg�y o tysi�c kilometr�w horyzont. W powietrzu delikatnie pachnie amoniakiem, a wielkie przestrzenie s� pe�ne przyziemnych idei � lecz Sirhan o to nie dba. Na razie jest sam.
Tylko �e tak naprawd� nie jest.
��Przepraszam, pan jest prawdziwy? � pyta go kto� m�wi�cy z wyra�nym ameryka�skim akcentem.
Wyj�cie z introspekcji i u�wiadomienie sobie, �e m�wi� do niego, zajmuje Sirhanowi chwil�.
��Co? � pyta, lekko zdziwiony.
�ylasty, blady, ubrany w szat� berberyjskiego pastucha i widmow� aureol� z pasma mg�y u�ytkowej nad g�ow�: w swojej abstrakcji przypomina troch� �wi�tego pasterza z poosobliwo�ciowych jase�ek.
��Pytam: co? � G��boko w m�zgu buzuje z�o��. � Ju� nigdzie nie mo�na mie� spokoju?
Odwracaj�c si�, widzi, �e jedna z kapsu� wcieleniowych rozszczepi�a si� wzd�u� na podobn� do grzyba koron�, wypluwaj�c resztki p�ynu budulcowego oraz kompletnie bezw�osego, wygl�daj�cego na skonsternowanego, bia�ego m�czyzn� o os�upia�ej minie.
��Nie mog� znale�� moich wszczepek � narzeka bia�y m�czyzna, kr�c�c g�ow�. � Ale jestem tu naprawd�, tak? W ciele? � Rozgl�da si�, patrz�c na inne kapsu�y. � To nie symulacja.
Sirhan wzdycha � nast�pny uchod�ca � i wysy�a demona, �eby przepyta� abstrakcyjny interfejs kapsu�y. Niewiele si� dowiaduje; ten wskrzeszony, jak ma�o kt�ry, jest nieudokumentowany.
��Umar� pan. A teraz pan �yje. To przypuszczalnie oznacza, �e jest pan prawie tak realny jak ja. Co� jeszcze chcia�by pan wiedzie�?
��Kiedy jest� Mo�e mi pan powiedzie�, gdzie znajduje si� najbli�sze centrum obs�ugi? � pyta ostro�nie. � Zgubi�em si�.
Sirhan jest zaskoczony � wi�kszo�ci imigrant�w domy�lenie si� tego zajmuje wi�cej czasu.
��Pan niedawno zmar�? � pyta.
��Nie przypominam sobie. � Przybysz drapie si� ze zdziwion� min� po �ysej g�owie. � Zaraz, nie ma gniazdek! � Zrozpaczony, wzrusza ramionami. � S�uchaj, to centrum obs�ugi�?
��Tam. � Sirhan wskazuje monumentaln� bry�� bosto�skiego Muzeum Nauki (przywiezionego tu z Ziemi par�dziesi�t lat temu w celu uratowania przed rozbi�rk� wewn�trznego uk�adu). � Moja matka je prowadzi. � U�miecha si� s�abo.
��Twoja matka� � Nowo wskrzeszony imigrant wpatruje si� w niego intensywnie, potem mruga. � Jasna cholera. � Podchodzi bli�ej do Sirhana. � Czy to ty�?
Sirhan odsuwa si� i pstryka palcami. Cienka stru�ka mg�y pod��aj�ca za nim przez ca�y czas, os�aniaj�ca ogolon� czaszk� przed rozproszonym czerwonym blaskiem skorup nanokomputer�w t�ocz�cych si� na orbitach w miejscu zewn�trznych planet, wydziela lask� z b��kitnej rosy, kt�ra wyci�ga si� w powietrzu i wpada mu prosto w d�o�. Wygl�da jak uwity z b�belk�w dr�g.
��Sir, czy pan mi grozi? � pyta Sirhan zwodniczo �agodnym tonem.
��Ja� � Przybysz staje jak wryty. Potem odrzuca g�ow� w ty� i zanosi si� �miechem. � Synu, nie b�d� g�upi. Jeste�my spokrewnieni!
��Synu? � Sirhan si� je�y. � Za kogo pan si� ma� � Do g�owy przychodzi mu okropna my�l. � A. Aha. Niech mnie szlag. � Fala adrenaliny zalewa go ciep�ym potem. � Swoj� drog�, my si� chyba nie spotkali�my, prawda?
O rany, to wywraca wszystko do g�ry nogami, u�wiadamia sobie, wyp�czkowuj�c ducha, �eby si� nad tym zastanowi�. Implikacje s� ogromne.
Nagi przybysz kiwa g�ow�, u�miechaj�c si� pod nosem.
��Z wysoko�ci gruntu wygl�dasz inaczej. A ja znowu jestem cz�owiekiem. � Przesuwa r�koma po udach, po czym mierzy Sirhana sowim spojrzeniem. � Hm. Nie chcia�em ci� przestraszy�. Mo�e m�g�by� znale�� swojemu staremu dziadkowi co� do ubrania?
Sirhan wzdycha i wskazuje lag� prosto w niebo. Pier�cienie s� ustawione do nich kraw�dzi�, gdy� kontynent-nenufar p�ywa ponad oceanem zimnego gazu, wzd�u� r�wnika Saturna. B�yszcz�, jak tn�cy niebo promie� rubinowego lasera.
��Niech si� stanie aero�el.
Nad przybyszem zestala si� w sto�ek ob�ok delikatnych banieczek, po czym opada, tworz�c kaftan.
��Dzi�ki � odpowiada. Rozgl�da si�, wykr�caj�c szyj�. Krzywi si�. � Cholera, to boli. Musz� za�atwi� sobie jakie� wszczepki.
��W centrum obs�ugi wszystko ci zorganizuj�. W podziemiu pod zachodnim skrzyd�em. Dadz� ci te� co� trwalszego do ubrania. � Sirhan wpatruje si� w niego. � Twoja twarz� � Wertuje rzadko u�ywane wspomnienia. Tak, tak w�a�nie wygl�da� Manfred pod koniec zesz�ego wieku. A tak, kiedy urodzi�a si� matka-niematka. Spotkanie w�asnego dziadka w pe�nym rozkwicie m�odo�ci ma w sobie co� nieprzyzwoitego. � Na pewno nie kombinowa�e� przy swoim fenotypie? � pyta podejrzliwie.
��Nie, w�a�nie tak kiedy� wygl�da�em. Chyba. Z powrotem w �ysej ma�pie, po tylu latach w charakterze funkcji emergentnej stada go��bi pocztowych. � Dziadek u�miecha si� drwi�co. � Ciekawe, co powie twoja matka?
��Nie mam poj�cia� � Sirhan kr�ci g�ow�. � Dobra, chod�my do centrum obs�ugi imigrant�w. Jeste� pewien, �e nie jeste� po prostu historyczn� symulacj�?
W centrum ju� roi si� od zresymulowanych. Dlaczego Wyrodne Potomstwo uzna�o za konieczne po�wi�ca� biliony cykli przetwarzania na produkcj� idealnych symulacji zmar�ych ludzi � niesamowicie dok�adne symulaty dawno zmar�ych os�b, wygrzewane, a� ich pisemna tw�rczo�� zgodzi si� z t� odziedziczon� po erze przedosobliwo�ciowej w formie kurzych bazgro��w na prasowanej drzewnej pulpie � a do tego jeszcze przesy�a� je do oboz�w uchod�c�w na Saturnie � to przekracza mo�liwo�ci pojmowania Sirhana. Ale naprawd� mogliby ju� przesta�.
��Par� dni temu nasra�em ci na trawnik. Mam nadziej�, �e si� nie gniewasz. � Manfred przekrzywia g�ow� i patrzy na� koralikowymi oczyma. � Tak naprawd�, to pojawi�em si� tu ze wzgl�du na wybory. Maj� potencja� do wytworzenia sporego ogniska kryzysowego, wi�c pomy�la�em �e przydam si� tutaj Amber.
��No to chod� do �rodka � rzuca zrezygnowany Sirhan. Wspina si� po schodach, wchodzi do foyer i prowadzi swego dziadka-niespokojn� dusz� do wn�trza wype�nionego mgie�k� nanomaszyn.
Z�era go ciekawo��, jak matka zareaguje po tylu latach na widok swego ojca we w�asnej osobie.
Witamy na Saturnie, twoim nowym �wiecie. Ten FAQ � lista cz�sto zadawanych pyta� � ma pom�c w orientacji i wyja�ni� nast�puj�ce kwestie:
� sk�d si� tu wzi��e�;
� gdzie jest owo �tu�;
� czego nie nale�y robi�;
� co nale�y zrobi� jak najszybciej;
� gdzie uzyska� wi�cej informacji.
Je�li pami�tasz t� prezentacj�, prawdopodobnie jeste� zresymulowany. To nie to samo co wskrzeszony. Mo�esz wtedy pami�ta� swoj� �mier�. Ale nie obawiaj si�: jest sfabrykowana tak samo jak inne twoje wspomnienia. W rzeczywisto�ci �yjesz pierwszy raz. (Wyj�tek: je�li umar�e� po osobliwo�ci, prawdopodobnie jeste� prawdziwym wskrzeszonym. W takim razie po co czytasz ten FAQ?).
Sk�d si� tu wzi��e�
�rodek Uk�adu S�onecznego � Merkury, Wenus, Ksi�yc Ziemi, Mars, pas asteroid oraz Jowisz � jest ju� cz�ciowo rozmontowany, a cz�ciowo w trakcie wykonywanej przez s�aboboskie inteligencje rozbi�rki. (Uwaga: duchowni religii monoteistycznych oraz Europejczycy pami�taj�cy �ycie przed rokiem 1600 � patrz alternatywny memopleks �Na pocz�tku�). S�aboboska inteligencja nie jest istot� nadnaturaln�, lecz wytworem wysoko rozwini�tego spo�ecze�stwa, kt�re nauczy�o si� sztucznie tworzy� dusze [dla XX-wiecznych: software] oraz t�umaczy� ludzkie umys�y na dusze i odwrotnie. [Najwa�niejsze poj�cia: Wszystkie ludzkie istoty maj� dusze. Dusze to obiekty software�owe. Software nie jest nie�miertelny].
Niekt�re ze s�aboboskich inteligencji najwyra�niej przejawiaj� zainteresowanie swoimi ludzkimi przodkami. Powody s� nieznane. (Hipotezy obejmuj�: badania nad histori� przez hodowl�, rozrywk� � symulacje przez odgrywanie r�l, zemst� oraz ekonomiczne fa�szerstwo). Cho� dokonanie rozstrzygaj�cej analizy jest niemo�liwe, wszystkie dotychczas zresymulowane osoby wykazuj� pewne cechy wsp�lne: wszystkie s� oparte na dobrze udokumentowanych osobach historycznych, w pami�ci posiadaj� podejrzane luki [patrz: mydlenie oczu], wszystkie pochodz� sprzed osobliwo�ci [patrz: Wyrocznia Turinga, katastrofa Vinge�a] albo nie wiedz� o niej.
Uwa�a si�, �e s�aboboskie inteligencje stworzy�y ci� jako �rodek do introspektywnego badania twojego historycznego rodowodu, poprzez symulacj� opart� na korpusie twoich znanych dzie� i rzutowanym w przesz�o�� genomie twoich potomk�w � w ten spos�b tworz�c abstrakcyjny opis twojego wektora stanu. Taka technika by�aby niezwykle wr�cz zasobo�erna [patrz: problemy wyk�adnicze, Wyrocznia Turinga, podr�e w czasie, przemys�owa magia], ale przy braku wyt�umacze� nadnaturalnych jest marginalnie prawdopodobna.
Po prze�yciu twojego �ycia s�aboboskie inteligencje wygna�y ci�. Z nieznanych nam powod�w postanowi�y w tym celu przetransmitowa� tw�j wektor stanu oraz zapis genomu/proteomu do nadajnik�w nale��cych do dzia�aj�cego na Saturnie konsorcjum instytucji dobroczynnych. Te instytucje zadba�y o twoje podstawowe potrzeby, w tym cia�o, kt�re obecnie zajmujesz.
Podsumowuj�c: jeste� rekonstrukcj�, a nie reinkarnacj� kogo�, kto �y� i umar� bardzo dawno temu. Nie masz �adnego moralnego prawa do to�samo�ci, kt�r� uwa�asz za swoj� w�asn�, istnieje tak�e obszerne precedensowe orzecznictwo, stwierdzaj�ce, �e nie dziedziczysz po niej w�asno�ci. Poza tym jednak jeste� woln� osob�.
Uwaga: resymulacja postaci fikcyjnych jest surowo wzbroniona. Je�li masz pow�d uwa�a�, �e jeste� postaci� fikcyjn�, musisz natychmiast skontaktowa� si� z miastem. [patrz: James Bond, Paj�k Jeruzalem]. Niezastosowanie si� do tego jest przest�pstwem.
Gdzie jeste�
Jeste� na Saturnie. Saturn to planeta, olbrzym gazowy o �rednicy 120500 kilometr�w, po�o�ony 1,5 miliarda kilometr�w od S�o�ca. [Uwaga: Europejczycy pami�taj�cy �ycie przed rokiem 1580, prosz� zapozna� si� z alternatywnym memopleksem: P�aska Ziemia � nieprawda]. Postludzcy emigranci z Ziemi i orbity Jowisza poddali Saturna cz�ciowemu terraformowaniu: ziemia pod twoimi stopami jest dnem balonu z wodorem wielko�ci kontynentu, unosz�cego si� w g�rnej warstwie atmosfery Saturna. [Uwaga: Europejczycy pami�taj�cy �ycie przed rokiem 1790, prosz� zapozna� si� z uzupe�niaj�cym memopleksem: Bracia Montgolfier]. Balon jest bardzo bezpieczny, zabrania si� jednak prowadzenia dzia�alno�ci g�rniczej i wydobywczej oraz u�ywania broni balistycznej, gdy� atmosfera na zewn�trz jest niezwykle zimna i nie nadaje si� do oddychania.
Spo�ecze�stwo, do kt�rego zostali�cie wcieleni, jest niezwykle bogate, je�li mierzy� to kryteriami Ekonomii 1.0, systemu transferu warto�ci rozwini�tego przez ludzkie istoty w waszym czasie i p�niej. Istniej� pieni�dze, u�ywa si� ich do nabywania typowych towar�w i us�ug, jednak dobra podstawowe � �ywno��, woda, powietrze, energia, gotowe ubrania, dach nad g�ow�, historyczne rozrywki i ci�ar�wki na wielkich ko�ach � s� bezp�atne. Niejawny spo�eczny kontrakt m�wi, �e w zamian za dost�p do tych d�br, zobowi�zujesz si� przestrzega� pewnych praw.
Je�li chcesz zrezygnowa� z tego kontraktu, miej na uwadze, �e inne �wiaty mog� dzia�a� na Ekonomii 2.0 lub nowszych. Te systemy transferu warto�ci s� wydajniejsze � a tym samym spo�ecze�stwa bogatsze � ni� Ekonomia 1.0, ale prawdziwe uczestnictwo w Ekonomii 2.0 jest niemo�liwe bez dehumanizuj�cej operacji o�rodk�w poznawczych. Zatem, w kryteriach bezwzgl�dnych, cho� spo�ecze�stwo, w kt�rym si� znalaz�e�, jest bogatsze ni� wszystkie, o jakich s�ysza�e�, w por�wnaniu ze swymi s�siadami jest ubogim za�ciankiem.
Czego nie nale�y robi�
Dozwolone jest tu wiele czynno�ci uznawanych w innych spo�ecze�stwach za przest�pstwo. W tym mi�dzy innymi: oddawanie czci, sztuka, seks, przemoc, komunikacja lub handel mi�dzy wyra�aj�cymi na to zgod� istotami rozumnymi dowolnego gatunku, chyba �e taka czynno�� znajduje si� na wymienionej poni�ej li�cie zabronionych. [Patrz tak�e dodatkowy memopleks: Definicje poziom�w kompetencji].
Niekt�re czynno�ci, kt�re s� tu niedozwolone, mog�y by� legalne w twoim do�wiadczeniu. Zalicza si� do tego celowe pozbawienie zdolno�ci wyra�ania zgody [patrz: niewolnictwo], ingerowanie bez zgody w cudze �ycie [patrz: nieletni, prawny status], zak�adanie sp�ek z ograniczon� odpowiedzialno�ci� [patrz: osobliwo��] oraz naruszanie chronionej prywatno�ci [patrz: �limak, Piramidy kognitywne, Hackowanie m�zgu, Furtka Thompsona].
Nale�y tak�e unika� niekt�rych nieznanych ci czynno�ci, kt�re s� surowo zabronione. Nale�y do nich: posiadanie broni atomowej, posiadanie nieograniczonych autonomicznych replikator�w [patrz: szara ma�], wymuszany asymilacjonizm [patrz: borganizm, agresywny], wymuszane wstrzymywanie osobowo�ci Turing-zupe�nych [patrz: bazyliszki] oraz stosowana in�ynieria teologiczna [patrz: obraza boska].
Niekt�re czynno�ci, kt�re mog� by� wam powierzchownie znane, s� po prostu g�upie i dla w�asnego bezpiecze�stwa nale�y ich unika�, cho� nie s� zabronione jako takie. Nale�y do nich mi�dzy innymi: wyjawianie danych swojego rachunku bankowego synowi nigeryjskiego ministra finans�w; nabywanie praw w�asno�ci do most�w, wie�owc�w, statk�w kosmicznych, planet czy innych nieruchomo�ci; morderstwo; sprzeda� w�asnej to�samo�ci oraz zawieranie transakcji finansowych z istotami pracuj�cymi na Ekonomii 2.0 lub wy�szej.
Co nale�y zrobi� jak najszybciej
Spora liczba materialnych artefakt�w, kt�re mo�esz uwa�a� za niezb�dne dla �ycia, jest dost�pna bezp�atnie � wystarczy poprosi� miasto, a wyhoduje dla ciebie ubranie, dom, �ywno�� czy inne podstawowe dobra. Nale�y jednak zauwa�y�, �e biblioteka dost�pnych publicznie szablon�w takich konstrukcji jest z konieczno�ci do�� uboga i nie zawiera towar�w, kt�re s� modne albo chronione prawem autorskim. Miasto nie zapewni ci tak�e replikator�w, broni, us�ug seksualnych, niewolnik�w ani zombiak�w.
Zaleca si� jak najszybsze wpisanie si� do rejestru obywateli. Je�li mo�na potwierdzi� �mier� osobnika, kt�rego jeste� resymulacj�, mo�esz przybra� jego imi� i nazwisko � ale nie tytu�y prawne do jego w�asno�ci, kontrakt�w czy wobec potomk�w. Rejestrujesz si� jako obywatel, po prostu prosz�c miasto o zarejestrowanie. Proces jest bezbolesny i typowo nie przekracza czterech godzin. Je�li nie jeste� zarejestrowany, tw�j status rozumnego bytu mo�e zosta� zakwestionowany. Zdolno�� za��dania obywatelstwa jest jednym z prawnych test�w na inteligencj�, przez niewykonanie tego mo�esz narazi� si� wi�c na prawne skutki. Obywatelstwa mo�esz si� zrzec w dowolnym momencie: mo�e to by� po��dane przy emigracji do innego ustroju.
Mimo �e wiele d�br jest dost�pnych bezp�atnie, jest wysoce prawdopodobne, �e nie posiadasz �adnych umiej�tno�ci, kt�re m�g�by� wykorzysta� do zarobkowania, a zatem nie masz mo�liwo�ci pozyskania pieni�dzy na zakup p�atnych d�br. Tempo zmian w zesz�ym stuleciu sprawi�o, �e wi�kszo�� umiej�tno�ci z przesz�o�ci jest zb�dna [patrz: osobliwo��]. Jednak, ze wzgl�du w�a�nie na szybko�� tych zmian, wiele sp�dzielni, trust�w i cech�w oferuje przyuczenie do pracy oraz po�yczki edukacyjne.
Twoja zdolno�� uczenia si� zale�y od mo�liwo�ci pobierania informacji w formacie, w jakim jest serwowana. Bezpo�rednie po��czenie pomi�dzy m�zgiem a otaczaj�cymi go inteligentnymi maszynami cz�sto realizuje si� za pomoc� wszczepek. Miasto zapewnia ka�demu na �yczenie podstawowy zestaw wszczepek [patrz: zabezpieczenia wszczepek, firewall, wetware].
Je�li niedawno zosta�e� ponownie wcielony, zapewne cieszysz si� dobrym zdrowiem, kt�re najprawdopodobniej zachowasz na d�u�szy czas. Wi�kszo�� chor�b jest uleczalna, a w przypadku nieuleczalnego schorzenia lub powa�nego wypadku mo�liwe jest wytworzenie nowego cia�a � ta us�uga jest p�atna. (W przypadku zab�jstwa otrzymujesz nowe cia�o na koszt zab�jcy). Je�li masz jakie� przewlek�e medyczne problemy lub u�omno�ci, skontaktuj si� z miastem.
Miasto jest demokracj� uczestnicz�c� z agorowym kana�em odwo�awczym, ma konstytucj� z ograniczon� odpowiedzialno�ci�. Podmiotem zarz�dzaj�cym jest obecnie s�aboboska inteligencja, lubi�ca przebywa� w towarzystwie inteligencji r�wnowa�nych ludzkiej: potocznie okre�la si� j� mianem: �Hello Kitty�, �Pi�kna kotka� albo �Aineko�, w razie konieczno�ci interakcji cielesnej mo�e si� ona objawia� w najrozmaitszych awatarach. (Przed przybyciem �Hello Kitty� miasto wykorzystywa�o r�ne zaprojektowane przez ludzi systemy ekspertowe, funkcjonuj�ce nieoptymalnie).
Misj� miasta jest zapewnienie �rodowiska po�rednicz�cego w kontaktach inteligencji r�wnowa�nych ludzkiej i utrzymanie go w obliczu zewn�trznej agresji. Obywateli zach�ca si� do udzia�u w ci�g�ym politycznym procesie decyduj�cym o tego typu reakcjach. Obywatele maj� tak�e obowi�zek uczestniczenia na wezwanie w �awach przysi�g�ych (a tak�e uczestniczenia w posiedzeniach izby wy�szej parlamentu) oraz obrony miasta.
Gdzie uzyska� wi�cej informacji
Dop�ki nie zarejestrujesz si� jako obywatel i nie uzyskasz podstawowego zestawu wszczepek, dalsze pytania nale�y kierowa� do miasta. Kiedy nauczysz si� korzysta� ze wszczepek, nie b�dziesz musia� zadawa� tego pytania.
Witamy w dziewi�tej dekadzie, osobliwo�� plus jedna gigasekunda (a mo�e i wi�cej � nikt nie jest do ko�ca pewien kiedy, ani czy w og�le powsta�a osobliwo��). Liczba ludno�ci w Uk�adzie S�onecznym wynosi sze�� lub sze��dziesi�t miliard�w, zale�nie, czy liczy� rozwidlone wektory stanu postludzi oraz symulacje martwych fenotyp�w uruchamiane w pude�kach Schr�dingera nale��cych do Wyrodnego Potomstwa. Wi�kszo�� ludzi w fizycznych cia�ach nadal mieszka na Ziemi, ale nenufary podwieszone pod wielkimi jak kontynenty balonami z gor�cym wodorem w g�rnej atmosferze Saturna zamieszkuje ju� par� milion�w, a dni wewn�trznych, skalistych planet s� policzone. Wszystkie pozosta�e inteligencje r�wnowa�ne ludzkim maj�ce odrobin� rozumu staraj� si� wyemigrowa� zanim Wyrodne Potomstwo postanowi zrecyklowa� Ziemi�, by wype�ni� luk� w zamieszkiwanych przez siebie koncentrycznych warstwach nanokomputer�w. Na wp� uko�czony m�zg-matrioszka ju� i tak zaciemnia ziemskie niebo, powoduj�c masowy spadek ilo�ci fotosyntetyzuj�cej biomasy, gdy� ro�linom brakuje �wiat�a o kr�tkiej d�ugo�ci fali.
Od lat siedemdziesi�tych g�sto�� obliczeniowa Uk�adu S�onecznego znacznie wzros�a. Od pasa asteroid w g��b, na nanoprocesory zamieniono ponad po�ow� dost�pnej masy planetarnej, wi���c j� spl�taniem kwantowym w sie� tak g�st�, �e jeden gram materii potrafi w par� minut zasymulowa� wszystkie mo�liwe �cie�ki �ycia jednego cz�owieka. Ekonomia 2.0 sama sta�a si� przestarza�a, zmuszona do mutacji we w�ciek�ym darwinowskim wy�cigu zbroje� wywo�anym przybyciem �limaka. Pozostaje tylko nazwa � nie�cis�y, skr�towy termin, kt�rym inteligencje r�wnowa�ne ludzkim okre�laj� niezrozumia�e dla siebie interakcje.
Najnowsza generacja istot postludzkich nie jest ju� tak otwarcie wroga ludziom, ale za to o wiele bardziej obca ni� wytwory lat pi��dziesi�tych i siedemdziesi�tych. Wyrodne Potomstwo, w�r�d swoich rozmaitych niezrozumia�ych przedsi�wzi��, wzi�o si� za badanie przestrzeni fazowej wszystkich mo�liwych ludzkich prze�y�. Mo�e gdzie� z�apa�o bakcyla tiplerowskiej herezji, teraz bowiem do przeka�nik�w na orbicie Tytana sp�ywa sta�y strumie� transfer�w ludzkich resymulant�w. Po Wniebowzi�ciu Jajog�owych nast�pi�o Wskrzeszenie Zdezorientowanych, z tym �e oni naprawd� nie s� wskrzeszeni � s� symulacjami opartymi na udokumentowanej historii swoich orygina��w. S� rozpikselowani, w pami�ci maj� ziej�ce luki � oszo�omieni jak kacz�tka zap�dzane do sieczkarni przysz�o�ci.
Sirhan al-Churasani �ywi do nich abstrakcyjn� wzgard� antykwariusza wobec sprytnego, ale jednak widocznego fa�szerstwa. Lecz Sirhan jest m�ody i ma wi�cej wzgardy, ni� jest w stanie zagospodarowa�. To wygodne uj�cie dla jego frustracji. A powod�w do frustracji ma multum, zaczynaj�c od okresowo dysfunkcjonalnej rodziny, wiekowych gwiazd, wok� kt�rych jego planeta kre�li chaotyczne trajektorie zapa�u i niesmaku.
Sirhan ma si� za filozofa-historyka ery osobliwej, kronikarza rzeczy niezrozumia�ych, co samo w sobie nie by�oby niczym z�ym, gdyby nie fakt, �e jego najambitniejsze przemy�lenia pochodz� od Aineko. To zachwyca si� matk�, to na ni� w�cieka � a matka jest teraz licz�c� si� osobisto�ci� w spo�eczno�ci uchod�c�w, ojca za� szanuje (kiedy nie stara si� uciec przed jego wol�) jako robi�cego karier� patriarch�-filozofa o konserwatywnych zapatrywaniach. Potajemnie podziwia (cho� nale�y wspomnie� te� o odrobinie urazy) dziadka Manfreda. W istocie jego niespodziewana reinkarnacja troch� zbi�a go z tropu. Czasem s�ucha te� drugiej �ony dziadka � Annette, kt�ra sp�dziwszy par� lat w ciele ma�py cz�ekokszta�tnej, zreinkarnowa�a w mniej wi�cej takie cia�o, jakie mia�a za m�odu, w latach dwudziestych XXI wieku, i kt�ra widzi w nim co� w rodzaju swojego osobistego hobby.
Tylko �e akurat teraz Annette nie jest zbyt pomocna. Matka prowadzi kampani� wyborcz� platformy agituj�cej za wysadzeniem �wiata, a Annette pomaga jej w tym, dziadek pr�buje go przekona�, �eby powierzy� wszystko co cenne jakiej� langu�cie nie wiadomo sk�d, a kot, jak to kot, robi zwinne uniki.
Niekt�re rodziny to maj� problemy�
Kr�lewska Bruksela zosta�a w ca�o�ci przeszczepiona na Saturna, dziesi�tki megaton budynk�w zanalizowano a� po nanoskal� i przes�ano w mrok, aby si� ponownie urzeczywistni�y na nenufarowych koloniach, jakimi jest usiana stratosfera gazowego olbrzyma. (W ko�cu trafi tam ca�a powierzchnia Ziemi � po czym Wyrodne Potomstwo wypestkuje planet� jak jab�ko i rozbierze, tworz�c chmur� nowiutkich kwantowych nanokomputer�w uzupe�niaj�cych ich rozkwitaj�cy m�zg-matrioszk�). Wskutek jakiego� problemu ze wsp�dzieleniem zasob�w w algorytmie planuj�cym �wi�to � a mo�e to jaki� wyrafinowany kawa� � Bruksela zaczyna si� teraz tu� po drugiej stronie b�bla mieszcz�cego bosto�skie muzeum nauki, nieca�y kilometr lotem go��bia pocztowego. I dlatego w�a�nie, kiedy pora obchodzi� urodziny albo imieniny (cho� na syntetycznej powierzchni Saturna to poj�cia pozbawione sensu), Amber cz�sto sprowadza ludzi w�a�nie tutaj, w �wiat�a wielkiego miasta.
Tym razem to do�� szczeg�lna impreza. Id�c za sprytn� sugesti� Annette, wynaj�a sobie Atomium i zaprosi�a do niego hord� go�ci na wielk� fet�. To nie tyle rodzinne party � cho� Annette obieca�a niespodziank� � ile spotkanie biznesowe, badanie gruntu przed oficjalnym og�oszeniem swojej kandydatury. Wydarzenie stricte dla medi�w, pr�ba wykreowania powrotu Amber do g��wnego nurtu ludzkiej polityki.
Sirhan wcale nie ma ochoty tu by�. Czekaj� na niego o wiele wa�niejsze sprawy, jak na przyk�ad dalsze katalogowanie wspomnie� Aineko z podr�y
Ale
Sirhan podchodzi do l�ni�cej kuli ze stali nierdzewnej, mieszcz�cej wej�cie do Atomium, i czeka na wind�. Stoi w kolejce za stadkiem m�odo wygl�daj�cych kobiet, szczup�ych i eleganckich, w sukniach koktajlowych i tiarach po�yczonych z kina niemego lat dwudziestych XX wieku. (Annette og�osi�a, �e motywem przewodnim przyj�cia jest era elegancji, �wietnie wiedz�c, �e tym sposobem sk�oni Amber do zwr�cenia uwagi na sw�j wygl�d). Natomiast uwaga Sirhana jest skupiona ca�kiem gdzie indziej. R�ne fragmenty jego umys�u prowadz� trzy jednoczesne wywiady z filozofami (�o czym nie mo�na m�wi�, o tym trzeba milcze� w ilo�ciach hurtowych), steruj� dwoma botami remontuj�cymi system wodoci�gowo-kanalizacyjny i klimatyzacj� muzeum, oraz omawiaj� z Aineko spostrze�enia dotycz�ce artefaktu obcych orbituj�cego wok� br�zowego kar�a Hyundai+4904/-56. Pozosta�a resztka przejawia mniej wi�cej tyle aktywno�ci towarzyskiej co kiszona kapusta.
Winda zje�d�a i bierze �adunek pasa�er�w. B�bel �miechu highlife i aromatyczny k��b dymu z nieprawdopodobnej cygarniczki spychaj� Sirhana w k�t kabiny, winda za� przy�piesza, p�dz�c sze��dziesi�cioczterometrowym szybem ku platformie obserwacyjnej na szczycie Atomium. To dziesi�ciometrowa metalowa kula, po��czona spiralnymi lub ruchomymi schodami z siedmioma innymi w wierzcho�kach o�mio�cianu, jakim jest ta dawna atrakcja Wystawy �wiatowej z roku 1958. W odr�nieniu od reszty Brukseli, s� to oryginalne bity i atomy, konstrukcje z gi�tych stop�w sprzed epoki kosmicznej, gigantycznym kosztem przewiezione na Saturna. Winda zatrzymuje si� z lekkim szarpni�ciem.
��Przepraszam � piszczy jedna z rozrywkowych dziewczyn. Padaj�c w ty�, szturchn�a Sirhana �okciem.
Sirhan mruga, ledwo zauwa�aj�c czarny ko�ski ogon i umiej�tnie nastrojone chromatofory cieni wok� oczu.
��Nie ma za co.
Tymczasem w tle Aineko sarkastycznie gl�dzi o tym, jak to za�oga
Omija stadko przesadnie wystrojonych dziewczyn i schodzi na dolny z dw�ch przecinaj�cych kul� stalowych pok�ad�w. Bierze koktajl owocowy od dyskretnie humanoidalnego kelnerobota, podchodzi do rz�du tr�jk�tnych okienek wychodz�cych na Pawilon Ameryka�ski i �wiatow� Wiosk�. Metalowe �ciany s� podparte pomalowanymi na turkusowo d�wigarami, a pleksiglasowe szybki zmatowia�y ze staro�ci. Ledwo widzi model atomowego transatlantyku w skali 1:10 odbijaj�cy od nabrze�a w dole, czy gigantyczn�, o�miosilnikow� ��d� lataj�c� obok niego.
��Ani razu mnie nie zapytali, czy �limak pr�bowa� si� odwzorowywa� na kompatybilne z lud�mi przestrzenie statku � zrz�dzi Aineko. � Zreszt� si� nie spodziewa�am, ale pomy�l tylko! Twoja matka za bardzo wszystkim ufa, ch�opcze.
��Ale jako� si� przecie� zabezpieczyli�cie? � szepce do kotki duch Sirhana.
To prowokuje dra�liw� metakotk� do d�ugiej, usianej dygresjami tyrady o niesolidno�ci instrument�w finansowych zgodnych z Ekonomi� 2.0. Ekonomia 2.0 najwyra�niej zast�puje jedn� warstw� po�rednicz�c� � pieni�dze i wielowarstwowe systemy po�redniczenia � rynki opcji, jakim� niesamowicie barokowym mapowaniem obiektowo-relacyjnym opartym na sparametryzowanych pragnieniach i subiektywnej warto�ci postrzeganej d�br wed�ug poszczeg�lnych graczy, co, przynajmniej wed�ug kotki, sprawia, �e wszystkie zawierane pod ni� transakcje s� z natury rzeczy niegodne zaufania.
�I dlatego w�a�nie tkwisz tu z nami ma�pami�, cynicznie zauwa�a g��wny Sirhan, wyp�czkowuj�c ducha-Eliz�, �eby dalej potakiwa� kotce, podczas gdy on �yknie troch� wra�e� z przyj�cia.
W tej kuli jest nieprzyjemnie gor�co � nic dziwnego, kr�ci si� tu ze trzydzie�ci os�b, nie licz�c kelnerobot�w � a par� lokalnych publicznych kana��w emituje rozmait� muzyk� � hardcore techno, walca, raga, i tak dalej � aby wpasowa� si� w wahania nastroj�w imprezowicz�w.
��Jak tam, bawisz si�? � Sirhan przestaje integrowa� jednego ze swych boja�liwych filozof�w i u�wiadamia sobie, �e ma pust� szklank�, a matka u�miecha si� do� niepokoj�co znad swojej, pe�nej czego� �wiec�cego w ciemno�ci. Ma na sobie buty na niebotycznych szpilach i czarny, aksamitny kombinezon przylegaj�cy do niej jak druga sk�ra, a poza tym troch� ju� wypi�a. Wed�ug zegara na �cianie jest m�odsza ni� Sirhan; ca�kiem jakby kto� tajemniczym sposobem na miejsce eigenmatki[19], kt�ra zosta�a w domu i umar�a wiele lat temu razem z jej Imperium Pier�cienia, przeszczepi� dziwnie dobrze zorientowan� m�odsz� siostr�. � Popatrz tylko na siebie, podpierasz �ciany na imprezie w�asnego dziadka! I masz pusto w szklance! Chcesz spr�bowa� tej caipirinhii? Koniecznie musisz kogo� pozna�
W�a�nie w takich chwilach Sirhan naprawd� zastanawia si�, co, na orbit� Jowisza, jego ojciec zobaczy� w tej kobiecie. (Ale z drugiej strony, w tej dziejowej linii, z kt�rej wr�ci�o to jej wcielenie, nie zobaczy� nic. Wi�c co to oznacza?).
��O ile nie ma w tym fermentowanego soku z winogron � rzuca z rezygnacj�, pozwalaj�c si� poprowadzi� poprzez wianuszek pogaw�dek, obok goryla o sm�tnej minie poci�gaj�cego long drinka przez s�omk�. � Jacy� twoi koalicjanci-akceleracjoni�ci?
��A mo�e nie. � To banda dziewcz�t, kt�re zauwa�y� w windzie, o roziskrzonych oczach, naprawd� wczuwaj�cych si� w to przyj�cie z pocz�tk�w XX wieku, zapami�tale gestykuluj�cych cygarniczkami i wysokimi szklankami. � Rita, poznaj Sirhana, mojego syna z innej linii. Sirhan, Rita. Te� jest historykiem. Mo�e by�cie�
Ciemne oczy, podkre�lone nie cieniem i nie kredk�, lecz chromatoforami w kom�rkach sk�ry, czarne w�osy, sznur ogromnych pere�, obcis�a czarna suknia do ziemi, wyraz lekkiego zak�opotania na twarzy o kszta�cie serca. W innym stuleciu mog�aby by� klonem Audrey Hepburn.
��Spotkali�my si� chyba w windzie? � Jej zak�opotanie jest coraz bardziej widoczne.
Sirhan rumieni si� i nie wie co odpowiedzie�. I w�a�nie w tym momencie na scenie pojawia si� kolejna intruzka, wpychaj�c si� mi�dzy nich.
��To ty jeste� kustoszem, kt�ry zreorganizowa� galeri� prekambryjsk� zgodnie z zasadami teleologii? Mam ci do powiedzenia par� rzeczy na ten temat! � Intruzka jest wysoka, asertywna i jasnow�osa. Sirhan nie cierpi jej od pierwszego machni�cia gro��cym paluchem.
��Marissa, daj spok�j, jeste�my na imprezie, a ty przez ca�y wiecz�r jeste� niestrawna. � Ku jego zaskoczeniu, Rita-historyczka gniewnie j� atakuje.
��Nie ma problemu � wykrztusza Sirhan.
Gdzie� w tyle umys�u co� ka�e jego rogersowskiej marionetce s�uchaj�cej kota zerwa� si� i zrzuci� mu do �wiadomo�ci ca�� bry�� �wie�ych wspomnie� � jaka� wa�na kwestia, informacja, �e Wyrodne Potomstwo wys�a�o statek kosmiczny, �eby co� sprowadzi� z routera � ale ludzie wok� poch�aniaj� tyle jego uwagi, �e musi to zapisa� i zostawi� sobie na p�niej.
��W�a�nie, �e jest problem � o�wiadcza Rita. Wskazuje intruzk�, kt�ra pr�buje si� wyt�umaczy�, gl�dz�c co� o nieuprawnionej teleologicznej interpretacji, i m�wi: � Bach! Uff. O czym to rozmawiali�my?
Sirhan mruga. Nagle wszyscy opr�cz niego zaczynaj� ignorowa� t� irytuj�c� Mariss�.
��Co si� w�a�ciwie sta�o?
��Wrzuci�am j� do killfile�a. No, nie m�w, �e nie masz jeszcze Superplonka, to niemo�liwe.
Rita rzuca mu opatrzon� wsp�rz�dnymi ide�. Bierze j� ostro�nie, wyp�czkowuj�c par� specjalizowanych wyroczni Turinga, by sprawi� jej punkty stopu. Wygl�da na to, �e to jaka� manipulacja o�rodkiem wzroku, czytaj�ca wsp�dzielon� baz� twarzy charakterystycznych, z pobocznym interfejsem do obszaru Broki.
��Baw si� i rozdawaj wszystkim, imprezy bez upierdliwo�ci.
��Nigdy nie widzia�em� � Sirhan urywa, �aduj�c w roztargnieniu ten modu�.
(Z ty�u g�owy kotka gl�dzi co� o modu�ach-bogach, metastatycznym spl�taniu i trudno�ci hodowania osobowo�ci na zam�wienie, a jego u�amkowa ja�� przytakuje z namys�em w ka�dej przerwie).
Ma wra�enie, �e opad�a mu jaka� wewn�trzna powieka. Rozgl�da si�; pod �cian� widzi niewyra�n�, bezkszta�tn� bry��, wydaj�c� z siebie denerwuj�ce brz�czenie. Matka prowadzi z tym czym� o�ywion� rozmow�.
��To bardzo ciekawe � stwierdza Sirhan.
��Tak, i niesamowicie przydatne na takich przyj�ciach.
Wystraszony, obserwuje, jak Rita bierze go za rami� � jej cygarniczka wi�dnie i kurczy si�, a� zostaje po niej tylko nieznaczne zgrubienie na przegubie d�ugiej r�kawiczki � i prowadzi go do kelnerobota.
��Przepraszam, �e w windzie nadepn�am ci na nog�. By�am troch� przeci��ona. Amber Macx to naprawd� twoja matka?
��Niezupe�nie, to moja eigenmatka � mruczy Sirhan. � Zreinkarnowany transfer wersji, kt�ra polecia�a na Hyundaia plus cztery dziewi�� zero cztery na minus pi��dziesi�t sze�� na pok�adzie
Rita prowadzi go do wykuszu z oknami, od kt�rego wcze�niej odci�gn�a go Amber.
��A czemu pytasz?
��Bo niespecjalnie ci wychodz� takie pogaw�dki � odpowiada cicho Rita � i chyba niezbyt dobrze si� czujesz w t�umie. Prawda? A propos, to ty zrobi�e� ten niesamowity przekr�j przez map� poznawcz� Wittgensteina? Odkry�e� tam niezwerbalizowany tok rozumowania G�dla?
��Ja� � Odchrz�ka. � Naprawd� uwa�asz, �e to niesamowite?
Nagle, id�c za przeczuciem, wyp�czkowuje ducha, �eby zebra� informacje o tej ca�ej Ricie i zorientowa� si� kim ona jest i czego chce. Zwykle nie warto poznawa� kogo� bli�ej przy tego typu pogaw�dce, ale Sirhan chce wiedzie� dlaczego ona szuka�a informacji o nim. Razem z ja�ni�, kt�ra rozmawia z Aineko, daje to prawie trzy instancje wy�eraj�ce mu zasoby w czasie rzeczywistym. Jak tak dalej b�dzie szasta� duchami, narobi sobie egzystencjalnego d�ugu.
��Tak sobie pomy�la�am � odpowiada.
Pod �cian� stoi �awka; jakim� sposobem l�duje tam razem z ni�. Nie ma zagro�enia, nie jeste�my sam na sam, ani nic takiego, powtarza sobie sztywno. Ona u�miecha si� do niego, lekko przekrzywiaj�c g�ow�, rozchylaj�c wargi; na moment osza�amia go otwieraj�cy si� przed nim wachlarz mo�liwo�ci. A co b�dzie, je�li odrzuci wszystkie zasady przyzwoito�ci? Kompromitacja! Sirhan wierzy w godno�� i pow�ci�gliwo��.
��Naprawd� mnie zainteresowa�o to� � Rita podaje mu kolejny dynamicznie si� �aduj�cy obiekt binarny, zawieraj�cy szczeg�ow� krytyk� jego analizy Wittgensteinowskiej matkofobii w kontek�cie nacechowanych p�ciowo konstrukt�w gramatycznych oraz XIX-wiecznego wiede�skiego spo�ecze�stwa, razem z hipotez�, kt�ra sprawia, �e Sirhan a� traci dech z oburzenia na sam pomys�, �e akurat on m�g�by podziela� pe�ne uprzedze� pogl�dy Wittgensteina. � I co my�lisz? � pyta, u�miechaj�c si� do niego psotnie.
��Nnnnngk. � Sirhan pr�buje odpo�kn�� w�asny j�zyk. Rita zak�ada nog� na nog�, szeleszcz�c sukni�. � Ja, eee� to znaczy�
W tym momencie duch reintegruje si� z jego �wiadomo�ci�, wsypuj�c do niej stert� ewidentnie pornograficznych obraz�w. �To pu�apka!�, krzycz�. Jej piersi, biodra, �ono � g�adko wygolone, nie mo�e nie zauwa�y� � napieraj� na� w �ywiole nami�tno�ci. �Matka chce, �eby� sta� si� rozwi�z�y, jak ona!�. I ju� pami�ta, jak by to by�o, po roku ma��e�stwa budzi� si� w ��ku obok tej dopiero co poznanej kobiety, gdy� jeden z jego poznawczych duch�w w�a�nie po�wi�ci� par� sekund czasu sieciowego (czyli par� subiektywnych miesi�cy) na gor�c� kot�owanin� z jej duchem. Ona faktycznie ma par� interesuj�cych pomys��w naukowych, nawet je�li jest nadmiernie pewn� siebie i zbyt zachodni� kobiet�, uwa�aj�c�, �e znakomicie zarz�dzi jego �yciem.
��Co to jest? � pyta. Uszy mu p�on�, bielizna robi si� za ciasna.
��Takie sobie spekulacje na temat r�nych mo�liwo�ci. Mogliby�my wiele razem dokona�. � Obejmuje go i delikatnie przyci�ga do siebie. � Nie chcia�by� si� przekona�, czy to si� sprawdzi?
��Ale, ale� � Sirhan a� si� gotuje.
Czy ona mi proponuje seks? � zastanawia si�, za�enowany w�asn� niezdolno�ci� interpretowania jej sygna��w.
��Czego chcesz? � pyta.
��Wiesz, �e Superplonk potrafi o wiele wi�cej, ni� tylko wrzuca� denerwuj�cych kretyn�w do killfile�a? � szepcze mu do ucha. � Je�li tylko zechcesz, mo�emy teraz sta� si� niewidzialni. To �wietna sprawa na tajne spotkania, i nie tylko. B�dzie nam si� doskonale wsp�pracowa�, nasze duchy super si� dogada�y�
Sirhan zrywa si� z piek�c� twarz� i odwraca.
��Nie, dzi�kuj�! � wypala, w�ciek�y sam na siebie. � Do widzenia!
Przez to emocjonalne przeci��enie inne instancje rozkojarzaj� si�, odrywaj� od swoich zada� i prychaj� z oburzeniem. Nie mo�e patrze� na jej min� zranionej �ani: zas�ona killfile�a opada, zmieniaj�c j� w rozmazan� czarn� plam� na �cianie, zas�oni�t� przed nim przez w�asny m�zg. Odwraca si� i odchodzi, kipi�c w�ciek�o�ci�, z�y na matk�, �e przez ni� ujrza� w�asn� twarz w szponach cielesnej nami�tno�ci.
Tymczasem w jednej z dolnych kul, wy�o�onych posklejanymi ta�m� srebrzysto-b��kitnymi poduchami izoluj�cymi, grupa trzymaj�ca w�adz� we frakcji akceleracjonist�w omawia sw�j skok po w�adz� nad �wiatem z u�amkiem pr�dko�ci �wiat�a.
��Przed wszystkim nie uciekniemy. Na przyk�ad przed kolapsem fa�szywej pr�ni � upiera si� Manfred.
Jest troch� nieskoordynowany i be�kotliwy pod wp�ywem pierwszej szklanicy owocowego ponczu od prawie dwudziestu rzeczywistych lat. Cia�o ma m�ode i wci�� do�� pozbawione wyrazu, w�osy nadal mu odrastaj�, porzuci� te� � najwy�szy czas � sw�j dawny fetysz braku wszczepek na rzecz szeregu interfejs�w, pozwalaj�cych mu zinternalizowa� wszystkie procesy swojej egzokory, niegdy� biegaj�ce na sieci g�upich maszynek Turinga pozostaj�cych poza cia�em. Trzyma si� te� w�asnego wyczucia stylu i jest jedyn� osob� w sali, kt�ra nie ma na sobie jakiego� rodzaju smokingu lub klasycznej sukni wieczorowej.
��Spl�tana kwantowo transmisja przez routery to �wietna sprawa, ale nie pozwoli nam uciec poza wszech�wiat: a ka�da przemiana fazowa w ko�cu dotrze wsz�dzie, bo sie� musi by� ograniczona. I co wtedy, Sameena?
��Tego nie kwestionuj�. � Kobieta ubrana w zielonoz�ote sari i fortun� maharad�y w z�ocie i naturalnych diamentach kiwa g�ow�. � Ale to si� jeszcze nie wydarzy�o. A mamy dowody, �e nadludzkie inteligencje grasuj� w naszym wszech�wiecie od gigalat, mo�na wi�c �mia�o przypuszcza�, �e najbardziej katastrofalne scenariusze s� nieprawdopodobne. A spojrzawszy nieco bli�ej� nawet nie wiemy, do czego s�u�� te routery ani kto je zrobi�. Do tego czasu� � Wzrusza ramionami. � Zobacz, co si� sta�o kiedy ostatnio kto� pr�bowa� je zbada�. Bez obrazy.
��To si� ju� sta�o. Je�li pog�oski, kt�re s�ysza�em, s� prawdziwe, Wyrodne Potomstwo nie jest tak negatywnie nastawione do idei wykorzystania router�w, jak chcieliby�my uwierzy� my, staro�wieccy metaludzie. � Manfred marszczy czo�o, staraj�c si� przypomnie� sobie jak�� mglist� anegdot� � eksperymentuje z nowym algorytmem kompresji wspomnie�: musia� go zastosowa� przez to, �e za m�odu by� mnemonicznym chomikiem i teraz czasem czuje, �e ma ca�y wszech�wiat na ko�cu j�zyka. � Wydaje si� wi�c, �e si� �ywio�owo zgadzamy co do potrzeby dowiedzenia si� wi�cej o tym, co si� dzieje. Widzimy w kosmosie wielkie anizotropie spowodowane przez ciep�o odpadowe z proces�w obliczeniowych � wielkie na miliony lat �wietlnych! �eby czego� takiego dokona�, potrzebna jest pot�na, mi�dzygwiezdna cywilizacja, kt�ra nie wpad�a w pu�apk� lokalnego m�zgu-matrioszki. S�yszymy te� niepokoj�ce plotki, �e Wyrodki zaczynaj� co� majstrowa� przy strukturze czasoprzestrzeni; pr�buj� znale�� spos�b na obej�cie limitu Bekensteina[20]. Je�li Wyrodki ju� tego pr�buj�, go�cie mieszkaj�cy blisko supergromady dawno znaj� odpowied�. �eby si� przekona�, najlepiej tam polecie� i pogada� z kim� wa�nym. Mo�emy si� zgodzi� przynajmniej co do tego?
��Pewnie nie. � Jej oczy rozb�yskuj� rozbawieniem. � Wszystko zale�y od tego, czy w og�le wierzy si� w te cywilizacje. Wiem, �e twoi ludzie pokazuj� sobie fotografie g��bokiego kosmosu zrobione w najr�niejszych technikach, pocz�wszy od jakiego� drewnianego habla-bubla z ko�ca dwudziestego wieku, ale nie mamy �adnych dowod�w poza paroma teoriami dotycz�cymi efektu Casimira, tworzenia par i kr�c�cych si� zlewek z helem-3 � to do�� s�aby dow�d dla hipotezy, �e banda intergalaktycznych obcych cywilizacji pr�buje skolapsowa� fa�szyw� pr�ni� i zniszczy� wszech�wiat! � Odrobin� �cisza g�os: � A przynajmniej niewystarczaj�cy, m�j Manny, �eby przekona� wi�kszo�� ludzi. Wiem, �e dla ciebie to szok, ale nie ka�dy jest postludzkim fetyszyst� nowo�ci przesiadaj�cym si� z cia�a do cia�a, kt�rego pomys�em na urlop naukowy jest sp�dzenie dwudziestu lat w charakterze ciasno spi�tych sieci� mew, kt�re pr�buj� dowie�� twierdzenia o wyroczni Turinga�
��Nie wszyscy przejmuj� si� g��bok� przysz�o�ci� � przerywa Manfred. � Ale to wa�ne. Wielkie pytanie brzmi: czy informacje wychodz�ce z naszego sto�ka �wiat�a zostaj� zachowane, czy te� tkwimy w stratnym no�niku, gdzie ca�e nasze istnienie jest nic niewarte. To wr�cz �enuj�ce: nale�e� do gatunku, kt�ry jest a� tak bardzo pozbawiony ciekawo�ci co do w�asnej przysz�o�ci, zw�aszcza gdy ona nas bezpo�rednio dotyczy! Rozumiecie, je�li ma nadej�� taki czas, kiedy ju� nikt i nic nie b�dzie nas pami�ta�, to po co w og�le�
��Manfred?
Przerywa w p� zdania, rozdziawia usta i gapi si� t�po.
To Amber, elegancka, w czarnym, obcis�ym kombinezonie, z drinkiem w d�oni. Wyraz twarzy ma szczery i zak�opotany, uroczo bezbronny. B��kitny p�yn ko�ysze si�, niemal wylewaj�c si� ze szklanki � r�bek ledwo zd��a si� rozszerzy� na czas, by z�apa� krople. Za ni� stoi Annette, z u�miechem g��bokiej satysfakcji.
��To ty. � Amber urywa, drga jej policzek, gdy stronicuj� jej si� fragmenty umys�u, si�gaj�ce do zewn�trznych �r�de� informacji. � Ty naprawd� jeste��
Jej palce rozlu�niaj� si�, upuszczaj�c szklank�; pod d�oni� materializuje si� chmurka mg�y.
��Hm� � Manfred patrzy na ni�, nie wiedz�c co powiedzie�. � Ja, eee� � Po chwili spuszcza wzrok. � Ojej. Przynie�� ci nast�pnego drinka?
��Czemu kto� mnie nie uprzedzi�? � protestuje Amber.
��Pomy�la�am, �e przyda ci si� dobra rada � przerywa cisz� Annette. � I rodzinne spotkanie po latach. To mia�a by� niespodzianka.
��Niespodzianka. � Amber wygl�da na bardzo zak�opotan�. � Do�� udana.
��Jeste� wy�sza, ni� my�la�em � odzywa si� niespodziewanie Manfred. � Ludzie wygl�daj� inaczej, kiedy patrzy si� nieludzkimi oczami.
��Tak? � Spogl�da na niego, a on odwraca lekko g�ow�, ustawiaj�c si� dok�adnie en face.
To historyczna chwila: Annette wszystko, z ka�dej perspektywy, rejestruje na pami�ciowym diamencie. Wstydliwy rodzinny sekret brzmi: Amber i jej ojciec nigdy si� nie spotkali, a w ka�dym razie nie twarz� w twarz jako bia�kowe machiny. Urodzi�a si� przecie� wiele lat po separacji Manfreda i Pameli, z przechowywanej w ciek�ym azocie zap�odnionej kom�rki. Teraz pierwszy raz widz� nawzajem swoje twarze bez �adnego elektronicznego po�rednika. I cho� na poziomie merytorycznym wszystko ju� zosta�o mi�dzy nimi powiedziane, polityka rodzinna cz�ekokszta�tnych wci�� w du�ej mierze bazuje na mowie cia�a i feromonach.
��Jak d�ugo si� wa��sa�e� po �wiecie? � pyta, pr�buj�c zatuszowa� zmieszanie.
��Jakie� sze�� godzin. � Manfred chichocze ponuro, pr�buj�c jej si� przyjrze� ze wszystkich stron naraz. � Mo�e przynios� ci nast�pnego drinka i zepniemy nasze g�owy razem?
��Dobra. � Amber nabiera powietrza i wbija wzrok w Annette. � Ty to zaaran�owa�a�, to ty b�dziesz sprz�ta�.
Annette tylko stoi, u�miechaj�c si� w milczeniu do w�asnego osi�gni�cia.
Ch�odny blask �witu zastaje Sirhana w�ciek�ego, trze�wego i gotowego pobi� pierwsz� osob�, kt�ra wejdzie do jego gabinetu. Pok�j ma oko�o dziesi�ciu metr�w szeroko�ci, pod�og� z g�adkiego marmuru i �wietliki w pokrytym misternymi stiukami suficie. Po�rodku pod�ogi wykwita przestrzenny widok jego aktualnego projektu, jak widmowy, abstrakcyjny kalafior o fraktalnych ga��ziach ko�cz�cych si� zwini�tymi w�z�ami opatrzonymi skompresowanymi identyfikatorami. Ga��zie rozszerzaj� si� i kurcz�, gdy Sirhan je przemierza, powi�kszaj� si� dynamicznie w reakcji na ruchy jego ga�ek ocznych. Ale niespecjalnie zwraca na nie uwag�. Jest zbyt zbulwersowany, niepewny, ca�y czas szuka, na kogo by tu zwali� win�. I dlatego w�a�nie, kiedy otwieraj� si� drzwi, w pierwszym impulsie odwraca si� gniewnie, otwiera usta i zamiera.
��Czego chcesz? � pyta.
��Pogada� je�li mo�na? � Annette rozgl�da si� w roztargnieniu. � To tw�j projekt?
��Tak � odpowiada lodowato i gasi widok machni�ciem d�oni. � Czego chcesz?
��Jeszcze nie wiem. � Annette si� waha.
Przez chwil� wygl�da na znu�on�, zm�czon� ponad ludzk� miar�, tak �e Sirhan przez chwil� zastanawia si�, czy nie posun�� si� za daleko w oskar�aniu wszystkich naoko�o. Ta dziewi��dziesi�cioparoletnia Francuzka, z kt�r� nie jest spokrewniony, a kt�ra w przesz�o�ci by�a ukochan� jego dziadka-roztrzepa�ca, wydaje si� osob� najmniej sk�onn� do manipulowania nim, przynajmniej w tak ordynarny i intymny spos�b. Ale kto j� tam wie. Rodzina to dziwna sprawa i cho� obecne wcielenia jego ojca i matki to nie te, kt�re przepu�ci�y jego dzieci�cy m�zg przez kilkadziesi�t alternatywnych linii dziejowych, zanim sko�czy� dziesi�� lat, nie mo�e mie� pewno�ci, �e nie zatrudniliby
��Musimy pogada� o twojej matce � dodaje.
��Musimy? � Sirhan rozgl�da si� i widzi nag� pustk� pokoju, jak oczod�, jak dziur� po wyrwanym z�bie, przenikni�t� tyle� brakiem, co obecno�ci�. Pstryka palcami i przed nim zestala si� skomplikowana �awka z p�przejrzystej, niebieskawej mg�y u�ytkowej. Siada, a Annette niech sama zadecyduje, co zrobi�.
��
Wbija d�onie g��biej w kieszenie ch�opskiej bluzy � to spore odst�pstwo od jej typowego stylu � i opiera si� o �cian�. Fizycznie wygl�da na tyle m�odo, jakby ca�e �ycie sp�dzi�a, �migaj�c po galaktyce z pr�dko�ci� id�c� w trzy dziewi�tki c, ale zm�czona �wiatem postawa nale�y do s�dziwej osoby. Historia to obcy kraj, a starzy ludzie to przymusowi emigranci, zm�czeni ci�g�� podr�.
��Twoja matka podj�a si� gigantycznego zadania, ale kto� musi je wykona�. Sam si� wiele lat temu zgodzi�e�, przy okazji budowy swojego archiwum, �e to jest potrzebne. A teraz ona pr�buje to zrealizowa� � na tym polega ta kampania: chce przedstawi� elektoratowi do wyboru najlepsze sposoby na przeprowadzenie ca�ej cywilizacji. Dlatego pytam: czemu jej przeszkadzasz?
Sirhan porusza �uchw�. Ma ochot� splun��.
��Jak to? � dziwi si�.
��No w�a�nie, jak to? � Annette poddaje si� i wyczarowuje sobie krzes�o z wiruj�cego pod sufitem ob�oczka mg�y. Przysiada i gapi si� na niego. � To pytanie do ciebie.
��Do jej politycznych machinacji nic nie mam � m�wi z trudem Sirhan. � Ale czemu nieproszona w�azi z butami w moje �ycie osobiste�
��Jak to w�azi?
Gapi si� na ni�.
��To pytanie? � Milknie na chwil�. Potem dodaje: � Wczoraj wieczorem wepchn�a mi w ramiona t� rozpustnic�
Teraz Annette wytrzeszcza oczy.
��Kogo? O kogo ci chodzi?
��No, o t� t� kobiet� lekkiego prowadzenia! � Sirhan cedzi przez z�by. � I jeszcze udawa�a kogo� innego! Je�li tak wygl�daj� pomys�y ojca na swaty, to bardzo niestosowne, �eby�
Annette kr�ci g�ow�.
��Zwariowa�e�? Matka po prostu chcia�a, �eby� przy��czy� si� do jej sztabu wyborczego, pom�g� planowa� kampani�. Tw�j ojciec jest z innej planety! Ale ty wylecia�e� stamt�d jak oparzony, Rita naprawd� poczu�a si� ura�ona, nie pomy�la�e� o tym? Rita jest najlepszym specjalist� od konserwacji zapatrywa� oraz konstrukcji narracji, jakiego mamy! A ty zmuszasz j� do p�aczu. Por�ba�o ci�?
��Ja� � Prze�yka �lin�. � Ona jest� kim? � pyta jeszcze raz. Zasycha mu w ustach. � My�la�em�
Nie chce powiedzie�, co my�la�. Ta ladacznica, ta bezwstydna lafirynda jest w sztabie wyborczym matki? Nie pionkiem w jakim� spisku maj�cym na celu go zdeprawowa�? Co, je�li to wszystko by�o potwornym nieporozumieniem?
��Chyba trzeba b�dzie kogo� przeprosi� � rzuca ch�odno Annette, wstaj�c.
W g�owie Sirhana wiruje kilkana�cie dialog�w aktor�w i duch�w � odtwarzany przed jego udr�czonymi wewn�trznymi oczyma zapis przyj�cia. W reakcji na jego za�enowanie nawet �ciany zacz�y migota�. Annette przeszywa go pe�nym niesmaku spojrzeniem.
��Kiedy b�dziesz w stanie traktowa� kobiet� jak osob�, a nie jak zagro�enie, to porozmawiamy. Nie wcze�niej.
Po czym wstaje i wychodzi, zostawiaj�c go, by kontemplowa� potrzaskany kikut swego gniewu. Jest tak zdumiony, �e ledwo mo�e si� skupi� na w�asnym projekcie, bo wci�� my�li: to naprawd� ja? Tak wygl�dam w jej oczach? A przed nim powoli obraca si� kladystyczne drzewo, szeroko rozcapierzone nagie ga��zie, czekaj�ce na wype�nienie w�z�ami mi�dzygwiezdnej sieci obcych, gdy tylko uda mu si� przekona� Aineko, by uraczy�a go relacj� z przeszukiwania j�dra ciemno�ci w g��b.
Manfred by� kiedy� stadem go��bi. Dos�ownie: jego egzokora zosta�a rozproszona po pewnej liczbie ptasich m�d�k�w; dzioba� jaskrawo ubarwione fakty, sra� na wp� przetrawionymi wnioskami. Wr�ciwszy do cia�a cz�owieka, czuje si� niewyt�umaczalnie dziwnie, nawet bez dodatkowego rozkojarzenia przez pop�d seksualny, kt�ry w zwi�zku z tym wy��czy�, dop�ki nie przyzwyczai si� do ponownej jedno�ci. Na razie nie tylko dostaje potwornych skurcz�w szyi za ka�dym razem, gdy pr�buje spojrze� prawym okiem przez lewe rami�; zatraci� tak�e nawyk wyp�czkowywania egzokorowych agent�w, �eby odpyta�y jak�� baz� danych, pu�ci�y jakiego� nanobota Moravca, czy co� w tym rodzaju, a potem zameldowa�y si� z powrotem. Zamiast tego ci�gle pr�buje rozfrun�� si� we wszystkie strony, co zwykle ko�czy si� upadkiem.
Lecz w tej chwili to nie problem. Siedzi sobie wygodnie za podniszczonym drewnianym sto�em w ogr�dku piwiarni przywiezionej z jakiego� Frankfurtu, obok jego �okcia stoi litrowy kufel s�omkowego p�ynu, potylic� uspokajaj�co �askocze szept wielu strumieni wiedzy. Wi�kszo�� uwagi skupia na Annette, kt�ra krzywi si� z jednoczesn� czu�o�ci� i obaw�. Mo�e i przez prawie jedn� trzeci� wieku �yli oddzielnie, poniewa� ona nie chcia�a przetransferowa� si� razem z nim, ale wci�� ma z ni� doskona�y kontakt.
��Z tym ch�opakiem trzeba b�dzie co� zrobi� � m�wi wsp�czuj�co. � Zaraz zdenerwuje Amber. A bez Amber b�dziemy mieli problem.
��Ja musz� te� co� z ni� zrobi� � ripostuje Manfred. � Co to w og�le za pomys�, �eby jej nie uprzedzi�, �e przyjad�?
��To mia�a by� niespodzianka. � W ostatnich dniach Manfred nie widzia� jeszcze u niej tak nad�sanej miny. Budzi to czu�e wspomnienia; si�ga przez st� i chwyta j� za r�k�.
��Wiesz, �e w postaci stada ci�ko jest ogarnia� jak trzeba ludzkie subtelno�ci. � G�adzi wierzch jej d�oni. Annette po chwili j� zabiera, ale powoli. � My�la�em, �e ty si� zajmiesz tymi sprawami.
���Tymi sprawami�. � Annette kr�ci g�ow�. � To twoja c�rka, wiesz? Nie masz ju� w sobie ani krzty ciekawo�ci?
��Jako ptak? � Manfred przechyla g�ow�, tak mocno, �e a� krzywi si� z b�lu. � Nie. Teraz to mam, ale chyba j� wkurzy�em.
��I wracamy do punktu numer jeden.
��Wys�a�bym jej przeprosiny, ale pomy�li, �e pr�buj� ni� manipulowa�. � Manfred upija �yk piwa. � I b�dzie mia�a racj�. � G�os ma nieco przygn�biony. � W tym dziesi�cioleciu wszystkie moje zwi�zki s� jakie� por�bane. Czuj� si� samotny.
��No i co z tego? Nie rozpami�tuj. � Annette zabiera r�k�. � W ko�cu co� si� wykluje. A na kr�tsz� met� jest praca, problem z wyborami staje si� coraz bardziej pal�cy. � Z uk�uciem u�wiadamia sobie, �e gdy jest blisko niego, resztki niegdy� silnego francuskiego akcentu prawie nikn� w �rodkowoatlantyckim za�piewie. Zbyt d�ugo by� pozacz�owiekiem � wszystkie wa�ne dla� osoby si� tymczasem pozmienia�y.
��Je�li zechc�, to b�d� rozpami�tywa� � m�wi. � Nie mia�em w�a�ciwie okazji po�egna� si� z Pam, prawda? Nie po tym zaj�ciu w Pary�u, z tymi gangsterami� � Wzrusza ramionami. � Na stare lata robi� si� nostalgiczny.
��Nie ty jeden � zauwa�a taktownie Annette. � Tutaj wszystkie spotkania towarzyskie to jedno pole minowe, trzeba dyskretnie obchodzi� wiele kwestii, bo ludzie maj� o wiele za du�o historii. A nikt nigdy nie wie, o co we wszystkim chodzi.
��To jest w�a�nie problem z tym cholernym miastem. � Manfred upija kolejny �yk hefeweizena. � Mieszka tu ju� sze�� milion�w, a ro�nie to jak Internet pierwszej generacji. Ka�dy, kto jest kim�, wszystkich zna, ale mieszank� ci�gle rozcie�czaj� nowi, kt�rzy nie wiedz�, �e �wiat jest tu ma�y, usieciowiony i co par� megasekund wszystko jest na nowo do wzi�cia. Powstaj� nowe sieci i nawet o tym nie wiemy, dop�ki nie wyrosn� im polityczne postulaty i nie wynurz� si� spod nas. Dzia�amy pod presj� czasu. Je�li nie uruchomimy wszystkiego teraz, nigdy si� nam nie uda� � Kr�ci g�ow�. � W Brukseli tak to nie wygl�da�o, prawda?
��Nie. Bruksela by�a dojrza�ym systemem. Po tym, jak wyjecha�e�, musia�am si� jeszcze opiekowa� zdziecinnia�ym Giannim. Ale my�l�, �e dalej b�dzie jeszcze gorzej.
��Demokracja Dwa Zero. � Wzdryga si�. � W�a�ciwie nie jestem pewien, czy teraz demokratyczne wybory w og�le maj� sens. Za�o�enie, �e wszyscy ludzie s� r�wnie wa�ni, wydaje si� przera�aj�co przestarza�e. My�lisz, �e uda nam si� to przepchn��?
��Niby dlaczego nie. Je�li Amber chce dla nas odegra� rol� Kr�lowej Ludzkich Serc� � Annette cz�stuje si� plasterkiem w�trobianki i prze�uwa go w zamy�leniu.
��Nie jestem pewien, czy to jest do zrobienia, wszystko jedno, jak to rozegramy. � Manfred ma zatroskan� min�. � W takich okoliczno�ciach sama idea demokratycznego udzia�u staje si� w�tpliwa. Wisi nad nami bezpo�rednie zagro�enie, co prawda d�ugoterminowe, a ta ca�a kultura wygl�da jakby mia�a si� zmieni� w klasyczne pa�stwo narodowe. Albo jeszcze gorzej � w par� takich twor�w, na�o�onych jeden na drugi, z idealnym wsp�istnieniem geograficznym, ale totalnym brakiem przenikalno�ci spo�ecznej. Nie wydaje mi si�, �eby to by� dobry pomys�, sterowa� czym� takim � poodpadaj� kawa�ki, b�d� bardzo nieprzyjemne skutki uboczne. Chocia� z drugiej strony, je�li uda nam si� zmobilizowa� wystarczaj�ce poparcie, �eby zosta� pierwszym widocznym og�lnoplanetarnym ustrojem�
��Musisz ca�y czas by� skoncentrowany � wtr�ca niespodziewanie Annette.
��Ja? Skoncentrowany? � �mieje si�. � Kiedy� mia�em jeden pomys� na sekund�. Teraz mo�e na rok. Zosta� ze mnie tylko melancholijny ptasi m�d�ek.
��Niby tak, ale znasz takie stare przys�owie? Lis ma du�o pomys��w, a je� tylko jeden, ale za to wielki.
��No to mi powiedz, jaki niby jest m�j wielki pomys�? � Manfred nachyla si� ku niej, podpieraj�c si� �okciem na stole, z jednym okiem patrz�cym do wewn�trz, gdzie rozpalony w�tek �wiadomo�ci strzela w niego psefologicznymi wska�nikami, analiz� zbli�aj�cej si� gry. � Do czego ja wed�ug ciebie zmierzam?
��My�l�, �e� � Annette przerywa raptownie i patrzy gdzie� nad jego ramieniem.
Prywatno�� pryska jak ba�ka mydlana, Manfred przez kr�tk� chwil� z przera�eniem rozgl�da si� po ogr�dku, gdzie t�oczy si� trzydziestu czy czterdziestu innych go�ci, �okie� przy �okciu, przekrzykuj�cych ha�as w tle.
��Gianni! � Annette wstaje, rozpromieniona. � Co za niespodzianka! Kiedy przyjecha�e�?
Manfred mruga. Szczup�y m�ody m�czyzna, poruszaj�cy si� z m�odzie�czym wdzi�kiem, ale bez niezr�czno�ci i nag�ego braku swobody, musi by� o wiele starszy, ni� wygl�da; geny jastrz�bia go��biarza. Gianni? Czuje nag�y przyp�yw wspomnie�, stronicuj�cych si� na egzokorze. Wspomina, jak dzwoni do drzwi w upalnym, pylistym Rzymie: bia�y szlafrok frotte, gospodarka niedoboru, autograf nie�yj�cego von Neumanna�
��Gianni? � pyta z niedowierzaniem. � Kop� lat!
Z�oty m�odzian, zreinkarnowany na podobie�stwo wielkomiejskiego �igolaka z lat zerowych, szczerzy si� od ucha do ucha i obejmuje Manfreda przyjacielskim �nied�wiedziem�. Potem siada na �awie obok Annette, kt�r� bardzo poufale ca�uje.
��Ach, znowu w�r�d przyjaci�! � Rozgl�da si� z zaciekawieniem. � Hm. Stuprocentowa Bawaria. � Pstryka palcami. � Dla mnie� no w�a�nie, co polecacie? Ostatnie piwo pi�em sto lat temu. � Jego u�miech si� poszerza. � W ka�dym razie nie w tym ciele.
��Jeste� zresymulowany? � Manfred nie mo�e si� powstrzyma�.
Annette �ypie na� z dezaprobat�.
��Oj, g�upku! Teleportowa� si�
��Aha. � Manfred kr�ci g�ow�. � Przepraszam�
��Nie ma sprawy. � Gianniemu Vittorii wyra�nie nie przeszkadza, �e wzi�to go za nowicjusza z przesz�o�ci, a nie kogo�, kto mozolnie podr�owa� przez dziesi�ciolecia.
Musi mie� dobrze ponad setk�, zauwa�a Manfred, cho� nie chce mu si� tworzy� w�tku poszukiwawczego.
��By� najwy�szy czas si� stamt�d wynie��, a skoro stare cia�o nie chcia�o jecha� ze mn�, trzeba by�o godnie przyj�� to co nieuniknione, prawda?
��Nie my�la�em, �e jeste� dualist� � m�wi z �alem Manfred.
��Bo nie jestem. Ale nie jestem te� lekkomy�lny. � Gianni przestaje si� na moment u�miecha�. Niegdysiejszy minister spraw transhumanistycznych i teoretyk ekonomii, a potem emerytowany cz�onek starszyzny plemienia polikognicyjnych libera��w, jest powa�ny. � Nigdy wcze�niej si� nie transferowa�em, nie zmienia�em cia� ani si� nie teleportowa�em. Nawet gdy moje poprzednie by�o ju� kompletnie� kaput. Mo�e za d�ugo w nim siedzia�em. Ale oto jestem. Kiedy si� klonujesz i teleportujesz, to wszystko jedno, na kt�r� planet�, nieprawda�?
��Zaprosi�a� go? � pyta Manfred Annette.
��A dlaczego nie? � W jej oczach widzi szelmowski b�ysk. � My�la�e�, �e b�d� �y� jak zakonnica, podczas gdy ty jeste� stadem go��bi? Manfred, mo�e i agitowali�my przeciwko prawnej �mierci transfer�w, ale s� pewne granice.
Manfred popatruje to na jedno, to na drugie, potem za�enowany wzrusza ramionami.
��Ci�gle przyzwyczajam si� do cz�owieka � przyznaje. � Dacie mi troch� czasu na adaptacj�? Przynajmniej w warstwie emocjonalnej. � To, �e Gianniego i Annette ��czy wsp�lna przesz�o��, nie jest a� tak zaskakuj�ce: to jedna z rzeczy, do kt�rych trzeba si� przystosowa�, wypisuj�c si� z ludzkiego gatunku. Dobrze, �e chocia� ma wy��czone libido, u�wiadamia sobie. Przynajmniej nikogo nie zdenerwuje, proponuj�c mu po�ycie intymne. Skupia wzrok na Giannim. � Mam przeczucie, �e jestem tu w jakim� celu. Cudzym celu � m�wi powoli. � Mo�e mi powiecie, co w�a�ciwie knujecie?
Gianni wzrusza ramionami.
��Ogl�d sytuacji ju� masz. S� ludzie, metaludzie i ulepszeni ludzie. Ale postludzie to istoty, kt�re nigdy naprawd� nie by�y lud�mi. Wyrodne Potomstwo osi�gn�o wiek dojrzewania i chce mie� woln� chat�, �eby zarz�dzi� imprez�. Nasze dni s� policzone, nie wydaje ci si�?
Manfred rzuca mu przeci�g�e spojrzenie.
��Sama idea ucieczki w formie bia�kowej jest mocno niebezpieczna � m�wi wolno. Podnosi kufel z piwem i delikatnie nim porusza. � Pos�uchaj, ju� wiemy, �e osobliwo�� nie zamienia si� w �ar�ocznego potwora, kt�ry po�era ca�� g�upi� materi� na swojej drodze, wyzwalaj�c przemian� fazow� struktury czasoprzestrzeni, chyba �e kto� zrobi� co� bardzo g�upiego z konstrukcj� fa�szywej pr�ni, gdzie� poza naszym aktualnym sto�kiem �wiat�a.
��Ale je�li uciekniemy, nadal w nim b�dziemy. Wcze�niej czy p�niej dopadnie nas ten sam problem: niekontrolowane ulepszanie inteligencji, autoekspresja, konstruowana inteligencja, wszystko jedno. Mo�e w�a�nie co� takiego zasz�o w wielkiej pustce w Wolarzu � nie cywilizacja na galaktyczn� skal�, ale rasa patologicznych tch�rzy uciekaj�cych przed w�asn� wyk�adnicz� transcendencj�. Gdziekolwiek idziemy, niesiemy ze sob� zal��ki osobliwo�ci, ale je�li je wyplenimy, przestaniemy by� lud�mi, prawda? Wi�c� mo�e mi powiesz, co wed�ug ciebie powinienem zrobi�. No?
��To dylemat. � W ich ograniczonym prywatno�ci� polu widzenia pojawia si� kelnerobot. Stawia przed Giannim kufel z diamentowego w��kna, potem rzyga do niego piwem. Manfred odmawia dolewki, czeka a� Gianni wypije. � Ach, te proste cielesne przyjemno�ci! Manny, korespondowa�em z twoj� c�rk�. Wypo�yczy�a mi streszczenie relacji z podr�y na Hyundaia plus cztery dziewi�� zero cztery na minus pi��dziesi�t sze��. Wyda�o mi si� do�� przera�aj�ce. Nie b�d� krytykowa� jej spostrze�e�, nie po samonap�dzaj�cej si� ba�ce gie�dowej, przekr�tach nigeryjskich, czy innych plagach szalej�cych w sferze Ekonomii Dwa Zero, ale implikacje s�� Manny, Wyrodne Potomstwo ze�re ca�y Uk�ad S�oneczny. Potem spowolni. Ale gdzie si� wtedy podziejemy? Co mamy zrobi� my, ortoludzie?
Manfred kiwa z namys�em g�ow�.
��Pewnie znasz sp�r mi�dzy akceleracjonistami i wi�zaczami czasu? � pyta.
��Oczywi�cie. � Gianni bierze pot�ny �yk piwa. � A ty co my�lisz o naszych opcjach?
��Akceleracjoni�ci chc� przetransferowa� wszystkich na ma�e kosmolociki i wyruszy� na podb�j niezamieszkanego uk�adu planetarnego wok� jakiego� br�zowego kar�a. Albo mo�e ukra�� jaki� pogr��ony w starczej demencji m�zg-matrioszk� i zmieni� go z powrotem w planetarny ekosystem podszyty rdzeniami z diamentowego komputronium, realizuj�c w ten spos�b jak�� ob��kan�, pastoraln�, nostalgiczn� wycieczk� do krainy sielanki. Uniwersalne roboty Rousseau. Amber zapewne uwa�a to za dobry pomys�, bo ju� to robi�a � a przynajmniej sam wylot na kosmolociku. �Odwa�nie zmierza� tam, gdzie jeszcze nie dotar�a �adna kolonia przetransferowanych metaludzi� � brzmi ca�kiem nie�le, nie s�dzisz? � Manfred kiwa g�ow�. � Ale ja m�wi�, �e to si� nie sprawdzi. W par� gigasekund od przylotu znajdziemy si� w pierwszej interakcji na diagramie przyczynowo-skutkowym powstawania osobliwo�ci. Dlatego w�a�nie wr�ci�em: �eby j� ostrzec.
��I? � indaguje Gianni, udaj�c, �e nie zwraca uwagi na marsowe spojrzenia rzucane mu przez Annette.
��A co do wi�zaczy czasu � Manfred zn�w kiwa g�ow� � s� jak Sirhan. Bardzo konserwatywni i bardzo podejrzliwi. Maj� zamiar zosta� tu, jak d�ugo si� da, dop�ki Wyrodne Potomstwo nie wyci�gnie �ap po Saturna, a wtedy stopniowo, powolutku wyprowadz� si� do pasa Kuipera. Habitaty-kolonie na kulach �nie�nych p� roku �wietlnego od czegokolwiek. � Wzdryga si�. � Jak jaka�, kurwa, mielonka w puszce, i godzina �wietlna drogi do najbli�szego cywilizowanego s�siedztwa, je�li twoi koledzy spod celi postanowi� sobie na nowo wynale�� stalinizm lub obiektywizm. Dzi�ki, nie skorzystam! Wiem, �e mrucz� co� o kwantowej teleportacji i zabawkach wykradzionych z router�w, ale uwierz�, jak zobacz�.
��Czyli co zostaje? � pyta Annette. � �wietnie, zjecha�e� program akceleracjonist�w i wi�zaczy czasu, Manny, ale jak� mo�esz zaproponowa� alternatyw�? � Wygl�da na zmartwion�. � Pi��dziesi�t lat temu mia�by� sze�� nowych pomys��w przed �niadaniem! I erekcj�.
Manfred �ypie na ni�.
��Kto powiedzia�, �e nie mog� mie� jednego i drugiego?
Annette wbija we� wzrok.
��Daj spok�j!
��Okej. � Manfred prze�yka �wier� litra piwa, osuszaj�c kufel, i stawia go z �oskotem na stole. � Tak si� sk�ada, �e mog� zaproponowa� alternatyw�. � Min� ma teraz powa�n�. � Od pewnego czasu dyskutowa�em nad tym z Aineko, a Aineko zap�adnia�a ide� Sirhana � aby to zadzia�a�o optymalnie, musimy zabra� na pok�ad g��wny elektorat akceleracjonist�w i konserwatyst�w. Dlatego warunkowo zgadzam si� popracowa� przy tych idiotycznych wyborach. No, ile dacie za moje wyja�nienie?
��Co to by� za nudziarz, kt�rego dzisiaj obrabia�a�? � pyta Amber.
Rita wzrusza ramionami.
��Jaki� obrzydliwie p�odny autor czytade� z pocz�tku lat dwudziestych, z fobi� cielesn� o ekstropijnych rozmiarach � ca�y czas spodziewa�am si�, �e kiedy za�o�� nog� na nog�, zacznie si� �lini� i przewraca� oczyma. Co ciekawe, kiedy wspomnia�am o wszczepkach, prawie uciek�. Naprawd� powinni�my si� zastanowi�, jak sobie radzi� z osobnikami cierpi�cymi na ten dualizm umys�u i cia�a, nie s�dzisz?
Obserwuje Amber z niemal nabo�nym podziwem; jest nowa w zamkni�tym gronie trustu m�zg�w frakcji akceleracjonistycznej, a Amber ma niebotyczn� reputacj�. Je�li b�dzie w stanie trzyma� si� blisko, mo�e si� ogromnie wiele od niej nauczy�. �wietna i niepowtarzalna okazja jest teraz, kiedy idzie za ni� przez kunsztownie zaprojektowany ogr�d na ty�ach muzeum.
Amber si� u�miecha.
��Ciesz� si�, �e ju� nie pracuj� przy obs�udze imigrant�w: wi�kszo�� jest tak g�upia, �e po chwili cz�owiek �azi po �cianach. Osobi�cie uwa�am, �e winny jest efekt Flynna � tylko odwr�cony. Przybywaj� ze �wiata deprywacji sensorycznej. Nic powa�nego, czego nie naprawi�aby przez rok czy dwa kuracja �rodkami na porost neuron�w, ale po w�amaniu do czaszki takiego jednego czy dw�ch, wszyscy s� tacy sami. Tacy nudni. Chyba �e masz pecha i trafi ci si� jaki� udokumentowaniec z okresu puryta�skiego. �adna ze mnie frufra�ystka, ale przysi�gam, gdyby trafi� mi si� kolejny zabobonny, nienawidz�cy kobiet klecha, to zastanowi�abym si� nad przepisywaniem im przymusowej operacji zmieniaj�cej p�e�. Dobrze �e przynajmniej wiktoria�scy Anglicy to zbere�nicy o otwartych g�owach, trzeba tylko si� przebi� przez t� ich rezerw�. I lubi� nowe technologie.
Rita kiwa g�ow�. Nienawidz�cy kobiet� i tak dalej� Zdaje si�, �e echa patriarchatu dotar�y a� tutaj, i to nie tylko w formie zresymulowanych ajatollah�w i arcybiskup�w z Wiek�w Mroku.
��M�j autor brzmi jak najgorszy przedstawiciel obu �wiat�w. Niejaki Howard, z Rhode Island. Ca�y czas patrzy� na mnie, jakby si� ba�, �e wyrosn� mi skrzyd�a nietoperza, macki, albo co� takiego.
Podobnie jak tw�j syn, dodaje w my�lach. Co on sobie w og�le wyobra�a�? � zastanawia si�. �eby mie� tak popieprzone w g�owie, trzeba si� nie�le postara�
��A nad czym teraz pracujesz, je�li mog� zapyta�? � pr�buje zmieni� kierunek w�asnych my�li.
��Latam po domach z patelniami. Ciocia Nette chcia�a, �ebym pogada�a z jakim� jej dawnym znajomym, grub� polityczn� ryb�; s�dzi, �e mo�e mi pom�c przy programie, ale na razie na ca�y dzie� zaszy� si� z ni� i tat�. � Krzywi si�. � Mia�am kolejn� sesj� przymiarek u sprzedawc�w wizerunk�w, pr�buj� mnie obwiesi� strojami na polityczny wybieg. No i jeszcze ta ca�a demografia. Mamy oko�o tysi�ca nowych imigrant�w dziennie, na ca�� planet�, ale transfer szybko przy�piesza i do wybor�w b�dziemy mie� pewnie z osiemdziesi�ciu na godzin�. To ogromny problem, bo je�li zbyt wcze�nie rozpoczniemy kampani�, jedna czwarta elektoratu nie b�dzie wiedzia�a, o co w�a�ciwie toczy si� gra.
��Mo�e to celowo � podsuwa Rita. � Wyrodne Potomstwo chce zmanipulowa� wynik wybor�w przez podstawianie nowych wyborc�w. � Puszcza jej emotk� u�mieszku otwartym kana�em, budz�c w odpowiedzi przelotny u�miech. � I wygra partia kretyn�w, bez dw�ch zda�.
��Aha. � Amber pstryka palcami i robi niecierpliw� min�, czekaj�c, a� mijaj�ca j� chmurka zestali si� i poda jej szklank� soku �urawinowego. � Tata powiedzia� jedn� rzecz, kt�ra trafia w sedno: ca�a ta debata jest dyskusj� nad sposobami ucieczki przed konfliktem z Wyrodkami. G��wn� ko�ci� niezgody jest spos�b ucieczki, kwestia, jak daleko uciec i w kt�ry program zainwestowa� zasoby, a nie czy ucieka�, nie m�wi�c ju� o innych wyj�ciach. Mo�e powinni�my si� troch� bardziej nad tym zastanowi�. Nie jeste�my aby manipulowani?
Rita przez chwil� patrzy bezmy�lnie.
��To jest pytanie?
Amber potakuje, ona za� kr�ci g�ow�.
��W takim razie musz� powiedzie�, �e nie wiem. Na razie brak rozstrzygaj�cych dowod�w. Ale ta �wiadomo�� nie jest mi�a. Wyrodki nie powiedz� nam, czego chc�, ale nie ma podstaw, by my�le�, �e nie wiedz�, czego my chcemy. W ko�cu w my�leniu bij� nas na g�ow�, prawda?
Amber wzrusza ramionami, po czym zatrzymuje si�, �eby otworzy� furtk� w �ywop�ocie, prowadz�c� do labiryntu ze s�odko pachn�cych krzew�w.
��Naprawd� nie mam poj�cia. Mo�e ich nie obchodzimy, mo�e nawet nie pami�taj�, �e istniejemy � tych resymulant�w mo�e generowa� jaki� autonomiczny mechanizm, du�o poni�ej wy�szej �wiadomo�ci Wyrodk�w. Mo�e to te� by� jaki� wykolejony posttiplerowski mem, kt�ry dorwa� si� do wi�kszych zasob�w obliczeniowych, ni� mia�a ca�a sie� sprzed osobliwo�ci; jaki� metamormo�ski projekt chc�cy zadba�, �eby ka�dy, kto kiedykolwiek �y�, m�g� prze�y� powt�rne �ycie w�a�ciwie, wed�ug jakiego� cudacznego quasi-religijnego wymagania, o kt�rym nie mamy poj�cia. W tym w�a�nie problem, �e nie mamy poj�cia.
Znika za zakr�tem labiryntu. Rita przy�piesza, �eby j� dogoni�, widzi, jak Amber skr�ca w kolejny korytarz, i rzuca si� za ni�.
��Co jeszcze? � dyszy.
��W zasadzie� � zakr�t w lewo -�mo�e to by� cokolwiek. � Sze�� stopni prowadzi w d� ocienionego tunelu; rozwidlenie, w prawo, pi�� metr�w w prz�d, kolejne sze�� stopni na powierzchni�. � Pytanie brzmi: czemu w�a�ciwie oni� � zakr�t w lewo -�nie powiedz� nam, czego chc�.
��E tam, gadki z tasiemcami. � Ricie prawie udaje si� dogoni� Amber, kt�ra p�dzi przez labirynt, jakby doskonale zna�a go na pami��. � M�zg-matrioszka w budowie przerasta nas tak, jak my p�azi�ce. Gadaliby�my z nimi? Co by nam powiedzia�y?
��Mo�e. � Amber staje jak wryta. Rita rozgl�da si� wok�. Znalaz�y si� na otwartej polance, nieopodal �rodka labiryntu, nieca�e pi�� metr�w kwadratowych, otoczone �ywop�otem ze wszystkich stron. Prowadz� tu trzy wej�cia, a na �rodku stoi kamienny o�tarz poro�ni�ty mchem. � Ty pewnie znasz odpowied� na to pytanie.
��Ja� � Rita wytrzeszcza oczy.
Amber wbija w ni� wzrok, oczy ma ciemne i bystre.
��Przyjecha�a� z kt�rego� orbitala Ganimedesa, z przesiadk� na Tytanie. Pozna�a� moj� eigensiostr�, kiedy ja lata�am poza Uk�adem w diamencie wielko�ci puszki coli. Tyle mi powiedzia�a� sama. Masz zestaw umiej�tno�ci, kt�ry wpasowuje si� idealnie w m�j sztab kampanijny, poprosi�a�, �eby przedstawi� ci� Sirhanowi, po czym omota�a� go jak zawodowiec. Tylko co ty w�a�ciwie knujesz? Dlaczego mia�abym ci ufa�?
��Ja� � Rita si� krzywi. � Ja go nie omotywa�am. On my�la�, �e chc� go zaci�gn�� do ��ka. � Unosi g�ow� wyzywaj�co. � Nie chcia�am. Chc� si� dowiedzie�, co was � ciebie, jego � nap�dza.
Pot�ne, mroczne, strukturalne zapytania b�bni� o jej egzokor�, wyzwalaj�c potoki ostrze�e�. Kto� miele rozproszone bazy historyczne w ca�ym zewn�trznym systemie, mierz�c jej przesz�o�� jak mikrometrem. Wpatruje si� w Amber, upokorzona i w�ciek�a. To otwarta manifestacja braku zaufania � potrzeba weryfikacji jej s��w przez por�wnanie z publicznymi zapisami.
��Co ty robisz?
��Mam pewne podejrzenia. � Amber stoi napi�ta, jakby gotowa do ucieczki.
Ucieczki? Przede mn�? � my�li zdumiona Rita.
��Powiedzia�a�: a je�li tych resymulant�w generuje jaka� pod�wiadoma funkcja Wyrodk�w? � kontynuuje Amber. � Zabawne, bo ostatnio dyskutowa�am o tym z tat�. Wiesz, je�li mu si� poka�e jaki� problem, jeszcze ma w sobie t� iskr�.
��Nie rozumiem!
��Te� mi si� tak wydaje � m�wi Amber, a Rita czuje w przestrzeni wok� siebie olbrzymie napr�enia.
Ca�e wszechkomputerowe �rodowisko, procesory jak py�ki, mg�a u�ytkowa, rozmyte ob�oczki przejrzystych jak diamenty procesor�w optycznych w glebie, powietrzu i jej sk�rze, wszystko si� zacina i spowalnia, uginaj�c si� pod obci��eniem rozkaz�w, jakie wydaje Amber, korzystaj�c ze swych administratorskich uprawnie�. Rita przez chwil� nie czuje po�owy swojego umys�u i ogarnia j� klaustrofobiczne, paniczne przera�enie, �e jest zamkni�ta we w�asnej g�owie. Po czym wszystko ustaje.
��Powiedz mi! � nalega. � Co ty pr�bujesz sprawdzi�? To jaka� pomy�ka� � Amber, ku jej zaskoczeniu, kiwa g�ow�; min� ma zm�czon� i zas�pion�. � Co ja wed�ug ciebie zrobi�am?
��Nic. Jeste� sp�jna. Przepraszam za to wszystko.
��Sp�jna? � Rita s�yszy, jak jej g�os unosi si� oburzeniem, w miar� jak docieraj� do niej, dygoc�c z ulg�, kolejne odci�te na chwil� fragmenty jej ja�ni. � Ja ci dam �sp�jna�! Atakujesz mi egzokor�
��Cicho. � Amber pociera twarz i jednocze�nie rzuca Ricie jeden z ko�c�w szyfrowanego kana�u.
��Niby czemu? � dopytuje si� Rita, nie wyci�gaj�c r�ki.
��Bo tak. � Amber rozgl�da si� wok�.
Jest przestraszona! � u�wiadamia sobie nagle Rita.
��No, �ap � syczy.
Rita bierze koniec. Przep�ywa po nim ogromna bry�a surowych danych opisowych, ustrukturalizowana, z podpisanymi punktami wej�cia i katalogami metainformacyjnymi wskazuj�cymi na�
��Ja pierdziel�! � szepcze, gdy dociera do niej co to takiego.
��No w�a�nie. � Amber szczerzy si� ponuro. I ci�gnie otwartym kana�em: � Wydaje si�, �e to s� przeciwcia�a kognicyjne, generowane przez system semiotycznej odporno�ci samego diab�a. W�a�nie na tym zagadnieniu koncentruje si� Sirhan: jak ich nie wzbudzi�, �eby nie zepsu� wszystkiego naraz. Zapomnij o wyborach, wcze�niej czy p�niej znajdziemy si� w czarnej dupie, a na razie jeszcze pr�bujemy wymy�li�, jak prze�y�. I co, teraz jeste� pewna, �e chcesz si� z nami zabra�?
��Gdzie zabra�? � pyta niepewnie Rita.
��Na ��d� ratunkow�, kt�r� tato chce zapewni� nam wszystkim, pod przykrywk� roz�amu akceleracjonistyczno-konserwatywnego, zanim uk�ad immunologiczny Wyrodnego Potomstwa zorientuje si�, jak mo�na nas sk��ci�, podzieli� na frakcje i sprowokowa� do zabijania si� nawzajem�
Witamy, oto �una po wybuchu supernowej inteligencji, m�j ma�y tasiemcu.
Tasiemce maj� oko�o tysi�ca neuron�w, w�ciekle pulsuj�cych, by ich cia�a mog�y si� wi�. Ludzie maj� oko�o stu miliard�w neuron�w. To, co dzieje si� w wewn�trznym Uk�adzie, gdy Wyrodne Potomstwo miesza i rekonfiguruje szybko my�l�ce chmury py�u, niegdy� b�d�ce planetami, wykracza poza pojmowanie zwyk�ego cz�owieka tak dalece, jak my�li G�dla poza nerwowy tropizm robaka. W aureoli �arz�cych si� nanoprocesor�w, przes�aniaj�cej S�o�ce czerwonaw� chmur�, tworz� si� i rozpraszaj� modu�y osobowo�ciowe, ograniczone tylko szybko�ci� �wiat�a, po�eraj�ce moc przetwarzania miliardy wi�ksz� od ludzkiego umys�u.
Znikn�� ju� Merkury, Wenus, Mars, Ceres i asteroidy. Ksi�yc jest srebrzyst� opalizuj�c� sfer�, zeszlifowan� na par� mikron�w, skrz�c� si� dyfrakcyjnymi pr��kami. Tylko Ziemia, kolebka ludzkiej cywilizacji, pozostaje niezmieniona: ale i ona nied�ugo p�jdzie do rozbi�rki, bo ju� teraz wok� r�wnika opasuje j� siatka wind orbitalnych, unosz�cych na orbit� ewakuowan� g�upi� materi� i ciskaj�c� ni� w kierunku rezerwat�w na obrze�ach Uk�adu.
Eksplozja inteligencji, rozdrapuj�cej teraz pazurami molekularnej maszynerii ostatnie ksi�yce Jowisza, nie zatrzyma si�, dop�ki nie wyczerpie zapas�w g�upiej materii, kt�r� mo�e zamienia� w komputronium. A kiedy to si� stanie, b�dzie to umys� o takiej mocy, jakby�my na orbicie ka�dej gwiazdy w Drodze Mlecznej umie�cili planet� zamieszkan� przez sze�� miliard�w cierpi�cych na szok przysz�o�ci naczelnych. Na razie jeszcze jest g�upi, gdy� przemieli� niespe�na jeden procent masy Uk�adu S�onecznego � na razie to tylko cywilizacja z Ob�oku Magellana, dziecinna i niebezpiecznie bliska swych tkwi�cych w chemii organicznej korzeni.
Tasiemcom, �yj�cym w ciep�ej jelitowej tre�ci, ci�ko jest ogarn�� tysi�cneuronowym m�d�kiem sprawy, o kt�rych rozmawiaj� o wiele bardziej skomplikowane istoty-gospodarze, ale jedno jest pewne � w organizmie gospodarzy zachodzi mn�stwo proces�w i nie wszystkie s� �wiadome. Wydzielanie sok�w trawiennych i sta�a wentylacja p�uc te� nie s� zrozumia�e dla prostych m�zg�w robak�w, ale s�u�� podtrzymaniu ludzkiego �ycia, co z kolei zapewnia im �rodowisko bytowe. Inne za�, nieco bardziej ezoteryczne funkcje, maj�ce sw�j udzia� w przetrwaniu � zawi�y taniec wyspecjalizowanych, klonowanych limfocyt�w w w�z�ach ch�onnych i szpiku kostnym, losowe permutacje przeciwcia� stale por�wnuj�cych obce moleku�y z wzorcami, by ostrzec o ewentualnym zatruciu � tak�e odbywaj� si� bez �wiadomej kontroli.
Autonomiczne �rodki obronne. Przeciwcia�a. Rozkwitaj�ca inteligencja atakuj�ca obrze�a Uk�adu. Ale ludzie nie s� tak pro�ci jak p�azi�ce, widz�, �e ich dni s� policzone. Chyba nic dziwnego, �e ci patrz�cy w przysz�o�� nie dyskutuj� ju�, czy ucieka�, lecz, jak szybko i dok�d?
Nast�pnego dnia, wcze�nie rano odbywa si� spotkanie sztabu wyborczego. Na zewn�trz jest jeszcze ciemno, a wi�kszo�� uczestnik�w obecnych
Teraz, gdy Amber udzieli�a Ricie warunkowego kredytu zaufania, przed jej wewn�trznymi oczyma otworzy�a si� ca�a nowa warstwa informacji o kampanii � schowana steganograficznie w ukrytej warstwie wsp�dzielonej grupowej pami�ci. S� tam rzeczy, kt�rych by si� nie domy�li�a, z�owrogie badania demografii resymulant�w, badania liczno�ci emigracji z wewn�trznego Uk�adu, drzewa genealogiczne rozk�adaj�ce na czynniki pierwsze r�ne formy prymitywnych manipulacji wykrytych w m�zgowym sofcie uchod�c�w. To w�a�nie powody, dla kt�rych Amber, Manfred i � niech�tnie � Sirhan walcz� o wynik og�lnoplanetarnych wybor�w po tej samej, radykalnej stronie, pomimo swoich najrozmaitszych zastrze�e� do idei demokracji w postludzkiej erze. Odmruguje wszystko na bok, troch� zdumiona, wyp�czkowuj�c par�dziesi�t podw�tk�w, �eby troch� si� przez to przegryz�y.
��Kawy � mruczy do sto�u, kt�ry podsuwa jej krzes�o.
��Wszyscy on line? � pyta Manfred. � To zaczynam. � Wydaje si� zm�czony i zmartwiony. Cho� fizycznie wygl�da m�odo, czuje si� brzemi� jego wieku. � Moi drodzy, nadci�ga kryzys. Szybko�� transferu w strumieniu resymulant�w podskoczy�a jakie� sto kilosekund temu. Teraz odbieramy mniej wi�cej jeden zresymulowany wektor stanu na sekund�, opr�cz regularnej imigracji. Je�li jeszcze raz podskoczy o tyle, ugrz�niemy i nie b�dziemy w stanie na bie��co wykrywa� zimbo w strumieniu imigrant�w � trzeba b�dzie przej�� na uruchamianie ich w bezpiecznej przestrzeni albo wskrzesza� ich na �lepo, a to cholernie ryzykowne, je�li podrzuc� nam do talii jakie� jokery.
��Czemu nie zapisywa� ich po prostu na pami�ciowym diamencie? � pyta przystojny, m�ody ekspolityk po jego lewej stronie. Min� ma niemal rozbawion�, jakby od dawna zna� odpowied�.
��Polityka. � Manfred wzrusza ramionami.
��To by wysadzi�o nasz spo�eczny kontrakt � m�wi Amber.
Ma tak� min�, jakby w�a�nie prze�kn�a co� obrzydliwego. Rita czuje podziw dla sposobu, w jaki re�yseruj� t� narad�. Amber nawet odzywa si� do ojca, jakby �wietnie si� z nim dogadywa�a, cho� przecie� widzi w nim chodz�ce przypomnienie o w�asnej kl�sce. Na razie g�osu nie otrzyma� nikt inny.
��Je�li przestaniemy ich wciela�, kolejnym logicznym krokiem jest pozbawienie ich praw obywatelskich � kontynuuje Amber. � To z kolei prowadzi nas do instytucjonalnej nier�wno�ci. Olbrzymi krok, nawet zwa�ywszy, �e mamy pewne w�tpliwo�ci co do rozstrzygania z�o�onych politycznych problem�w przez powszechne g�osowanie: przecie� ca�y nasz ustr�j opiera si� na za�o�eniu, �e mniej kompetentne istoty inteligentne � my � zas�uguj� na w�asne miejsce.
��Hmmhm � odchrz�kuje kto�.
Rita rozgl�da si� i zamiera: to popieprzone eigendziecko Amber w�a�nie zmaterializowa�o si� na krze�le tu� obok. Czyli jednak przyswoi� sobie tego Superplonka, zauwa�a cynicznie. Zawzi�cie stara si� na ni� nie spogl�da�.
��To by�a moja analiza � wtr�ca z oporami Sirhan. � Potrzebni nam s� �ywi. Przynajmniej przy opcji arki, a je�li nie, nawet platforma akceleracjonistyczna b�dzie p�niej musia�a mie� ich do dyspozycji.
Obozy koncentracyjne, my�li Rita, pr�buj�c nie zwraca� uwagi na denerwuj�c� obecno�� Sirhana, gdzie wi�kszo�� wi�ni�w to zdezorientowane, przera�one ludzkie istoty, a te, kt�re nimi nie s�, te� uwa�aj� si� za ludzi. Osobliwa my�l: wyp�czkowuje par� pe�nowymiarowych duch�w, �eby j� dla niej prze�ni�y, rozgrywaj�c potencjalne punkty widzenia.
��Jak id� negocjacje projektu �odzi ratunkowych? � pyta Amber ojca. � Zanim ruszymy do wybor�w, potrzebny nam b�dzie portfel projekt�w�
��Zmiana plan�w. � Manfred pochyla si� nad sto�em. � Nie trzeba ju� nad tym pracowa�, bo Sirhan i Aineko wymy�lili co� interesuj�cego. � Wygl�da na zaniepokojonego.
Sirhan przymru�onymi oczyma przygl�da si� swojej eigenmatce, tak �e Rita musi si� powstrzymywa�, �eby nie waln�� go porz�dnie �okciem pod �ebro. Jednak wie ju� o nim tyle, by u�wiadamia� sobie, �e w ten spos�b nie zwr�ci�aby jego uwagi � a przynajmniej nie tak, jakby chcia�a � zreszt� jest bardziej zamkni�ty w sobie, ni� to sugerowa�y jej duchy. (Nie pojmuje, jak to w og�le mo�liwe, �eby ktokolwiek wzi�� udzia� w tak dok�adnej symulacji wsp�lnego �ycia, a potem odm�wi� uczynienia tego samego w prawdziwym �yciu; chyba �e odpowiada za to jego przesz�o��, kiedy rodzice w poszukiwaniu wiedzy przepu�cili go przez kilkana�cie symulowanych dzieci�stw i dostali takiego upartego syna, z g�ow� zamkni�t� jak ostryga�).
��Nadal trzeba stwarza� pozory, �e chcemy u�y� �odzi ratunkowych � m�wi g�o�no Sirhan. � W rozwi�zaniu alternatywnym jest drobny problem z cen�, kt�rej oni ��daj�.
��Co? O czym ty m�wisz? � Amber wydaje si� zdezorientowana. � My�la�am, �e pracujesz nad jak�� map� kladystyczn�. O co chodzi z t� cen�?
Sirhan u�miecha si� ch�odno.
��Faktycznie pracuj� nad map� kladystyczn�, w pewnym sensie. Wasza wyprawa do routera to zmarnowana okazja. Rozmawia�em z Aineko.
��Ty� � Amber p�sowieje. � A o czym?
Jest ewidentnie w�ciek�a, zauwa�a Rita. Sirhan dogryza swojej eigenmatce. Dlaczego?
��O topologii pewnych do�� interesuj�cych sieci dla ma�ych �wiat�w. � Sirhan rozpiera si� w krze�le, obserwuj�c chmury nad jej g�ow�. � I o routerze. Przeszli�cie przez niego, a potem uciekli�cie w pop�ochu z podwini�tym ogonem, prawda? Nawet nie sprawdzili�cie, czy wasz pasa�er nie jest jakim� z�o�liwym paso�ytem.
��Nie musz� tego wys�uchiwa� � cedzi Amber przez zaci�ni�te usta. � Nie by�o ci� tam i nie masz poj�cia, jakie mieli�my ograniczenia.
��Naprawd�? � Sirhan unosi brwi. � Wszystko jedno, okazj� i tak przepu�cili�cie. Wiemy, �e routery � z jakiego b�d� powodu � si� samopowielaj�. Lec� od jednego br�zowego kar�a do drugiego, tam si� wyl�gaj�, ci�gn� z protogwiazdy energi� i materi� i rozsy�aj� wok� stado dzieci. Innymi s�owy, to maszyny von Neumanna. Wiemy te�, �e utrzymuj� szerokopasmow� ��czno�� z innymi routerami. Kiedy przeszli�cie przez ten na Hyundaiu plus cztery dziewi�� zero cztery na minus pi��dziesi�t sze��, wyl�dowali�cie w nieadministrowanym DMZ-cie pod��czonym do obcego m�zgu-matrioszki, kt�ry jako� si� zdegenerowa�. Wynika z tego, �e kto� wzi�� sobie router i zawi�z� do domu, �eby pod��czy� do matrioszki. Wi�c dlaczego wy nie zabrali�cie jednego ze sob�?
Amber wytrzeszcza na� oczy.
��Ca�y �adunek u�yteczny
��I dlatego przywie�li�cie do domu �limaka, kt�ry zaj�� mo�e z po�ow� �adowni i by� gotowy zes�a� siedem plag na�
��Dzieci!
Oboje odwracaj� si� automatycznie.
To Annette, u�wiadamia sobie Rita, i wcale nie wygl�da na rozbawion�.
��Zostawcie mo�e te sprzeczki na p�niej? Mamy tu par� spraw do za�atwienia.
Nierozbawiona to eufemizm: Annette kipi ze z�o�ci.
��Zdaje si�, �e to przemi�e rodzinne spotkanie po latach to by� tw�j pomys�? � Manfred rzuca jej u�miech, potem kiwa g�ow� do przekwalifikowanego europolityka obok.
��Dajcie spok�j. � To Amber. � Tato, mo�e zostawisz to na p�niej?
Rita prostuje si� na krze�le. Amber wygl�da staro, o wiele starzej ni� na sw� subiektywn� gigasekund�.
��Ona ma racj� � ci�gnie Amber. � Nie spodziewa�am si�, �e wszystko si� spieprzy. Zostawmy na razie rodzinn� histori�, poroztrz�samy j� sobie na osobno�ci. Okej?
Manfred ma stropion� min�. Mruga nerwowo.
��No dobrze. � Zaczerpuje tchu. � Amber, wtajemniczy�em w nasz plan paru starych znajomych. Je�li wygramy wybory, �eby uciec st�d jak najszybciej, b�dziemy musieli wykorzysta� oba omawiane pomys�y: zrzuci� maksimum ludzi na g�sto upakowane struktury, na czas, zanim nie dotrzemy gdzie�, gdzie b�dzie masa i energia, �eby ich z powrotem powciela�. Po drugie, b�dziemy musieli dobra� si� do routera. Relatywistyczny statek na tyle du�y, �eby pomie�ci� wszystkich, nawet w formie transfer�w, b�dzie mie� taki bud�et energetyczny, �e nie ud�wignie go ca�y nasz planetarny ustr�j. A subrelatywistyczny by�by cholernie podatny na atak Wyrodnego Potomstwa. Wynika z tego, �e zamiast zdawa� si� na przypadek w wyborze celu, powinni�my przestudiowa� protoko�y sieciowe router�w, znale�� pomys� na jak�� wymienialn� walut�, kt�r� da si� zap�aci� za nasz� reinstancjacj� po drugiej stronie, a tak�e zrobi� sobie jak�� map�, �eby�my wiedzieli, gdzie lecimy. Dwie trudne kwestie to dostanie si� do routera oraz zap�ata. Oznacza to, �e musimy zabra� ze sob� kogo�, kto rozumie Ekonomi� Dwa Zero, ale nie ma ochoty przestawa� z Wyrodnym Potomstwem. Tak si� sk�ada, �e ci moi dawni znajomi polecieli sobie i przywie�li nasiono routera, na w�asne potrzeby. Le�y teraz jakie� trzydzie�ci godzin �wietlnych st�d, w pasie Kuipera. Pr�buj� je wykie�kowa�. No i wydaje mi si�, �e Aineko mog�aby zechcie� przelecie� si� z nami i zaj�� negocjacjami handlowymi. � Unosi praw� d�o� i rzuca par� znacznik�w do wsp�dzielonej pami�ci podr�cznej najwa�niejszych os�b w sztabie.
Langusty. Kilkadziesi�t lat temu, w trapionych depresj� latach zerowych, przetransferowanym langustom uda�o si� uciec z ja�owych ziemskich pustkowi. Manfred za�atwi� im w�asn� koloni�-komet� z bezza�ogow� fabryk�. Wiele lat p�niej, ekspedycja Amber do routera natrafi�a tam na osobliwe langusty-zombiaki, obrazy transferowe przej�te i o�ywione przez Fajansist�w. Ale gdzie si� podzia�y prawdziwe langusty�?
Przez moment Ricie wydaje si�, �e unosi si� w ciemno�ci, w pr�ni, gdzie� daleko w dole rozbrzmiewa syreni �piew planetarnej studni grawitacyjnej. Po jej� lewej � p�nocnej? � stronie �arzy si� mglista czerwona chmura wielko�ci widzianego z Ziemi Ksi�yca w pe�ni. Chmura nieustannie emanuje szumem, ciep�em odpadowym galaktycznej cywilizacji �ni�cej sobie w�ciekle bezbarwne my�li. Po chwili domy�la si�, jak porusza� widzianym bez oczu, niemrugaj�cym obrazem, i dostrzega statek.
Statek kosmiczny w kszta�cie trzykilometrowego skorupiaka, segmentowanego i sp�aszczonego. Wyrastaj�ce z tu�owia nogi rozci�gaj� si� sztywno na boki, �ciskaj�c p�kate balony z paliwem, kriogenicznym deuterem. B��kitny metaliczny ogon to sp�aszczony wachlarz os�aniaj�cy delikatne ��d�o reaktora termoj�drowego. W okolicy g�owy wygl�da troch� inaczej: brak ogromnych szczypiec, zamiast nich delikatnie rozcz�onkowany puch nanobot�w Moravca, nanoasembler�w czekaj�cych w pogotowiu, by w locie naprawia� uszkodzenia i rozwija� �agiel kolektora materii, gdy statek b�dzie got�w do deceleracji. Pot�nie opancerzona g�owa jest gotowa na blitzkriegowy atak mi�dzygwiezdnego py�u, radarowe oczy b�yskaj� patrz�cymi wprost na ni� sze�ciok�tnymi fasetkami.
Z ty�u i poni�ej statku-langusty czai si� pot�ny, cho� ledwo widoczny planetarny pier�cie�. Langusta orbituje wok� Saturna, zaledwie par� sekund �wietlnych st�d. A gdy os�upia�a i oniemia�a Rita wpatruje si� w ni�, skorupiak do niej mruga.
��Nie u�ywaj� imion, nie jako identyfikatory poszczeg�lnych osobnik�w � wyja�nia przepraszaj�co Manfred � wi�c zapyta�em, czy mogliby�my go jako� nazywa�. Powiedzia�
��Ale m�j projekt kladystyczny dalej wam b�dzie potrzebny � przerywa zadowolony z siebie Sirhan � �eby znale�� drog� w sieci? Macie ju� jaki� konkretny cel?
��Tak, na oba pytania � przyznaje Manfred. � Musimy wys�a� par� duch�w do ka�dego mo�liwego routera ko�cowego, poczeka� na echo, powt�rzy� czynno�ci. Rekurencyjne przeszukiwanie w g��b. Co do celu, to trudniejsza sprawa.
Wskazuje na sufit, rozpierzchaj�cy si� w chaotyczn� tr�jwymiarow� paj�czyn�, w kt�rej Rita, po paru subiektywnych godzinach grzebania po archiwach, rozpoznaje map� rozk�adu ciemnej materii w promieniu miliarda lat �wietlnych; galaktyki przyklejone jak farfocle do w�z��w, gdzie przecinaj� si� nitki schn�cego jedwabiu.
��Od co najmniej wieku wiemy, �e tam, za pustk� w Wolarzu dzieje si� co� podejrzanego � wida� tu par� galaktycznych supergromad, wok� kt�rych co� jest pochrzanione z anizotropi� promieniowania t�a. Entropi� generuj� w wyniku wi�kszo�ci proces�w obliczeniowych, ale tu wygl�da, jakby co� pompowa�o w to miejsce ciep�o odpadowe ze wszystkich okolicznych galaktyk, w dodatku w rozk�adzie zgodnym z zawarto�ci� metali w tych galaktykach, z wyj�tkiem samych ich rdzeni. A wed�ug langust, kt�re zabawi�y si� w bardzo wielkobazow� interferometri�, wi�kszo�� gwiazd w najbli�szych gromadach jest czerwie�sza ni� by� powinna i brakuje im metali. Jakby kto� ju� je wydoby�.
��O. � Sirhan wytrzeszcza oczy, patrz�c na dziadka. � A czemu mia�yby si� jako� r�ni� od lokalnych w�z��w?
��Tylko si� rozejrzyj. Widzisz jakie� oznaki kosmicznej in�ynierii na wielk� skal�? W promieniu, powiedzmy, miliona lat �wietlnych? � Manfred wzrusza ramionami. � Tutaj nikt jeszcze nie osi�gn��� no w�a�nie. Nie mo�emy nawet spekulowa�, jaki jest cykl �yciowy cywilizacji, kt�ra przesz�a poza ekstremum, prawda? Pomacali�my s�onia. Widzieli�my ruin� skolapsowanej matrioszki. Wiemy, �e dla poosobliwo�ciowych inteligencji eksploracja jest bardzo ma�o atrakcyjna, wiemy, �e s� uwi�zane do domu pasmem transmisji. � Wskazuje na sufit. � Ale tam sta�o si� co� ca�kiem innego. Oni dokonuj� zmian na skal� ca�ej supergromady galaktyk; co wi�cej: te zmiany wydaj� si� skoordynowane. Wi�c wylecieli z domu i rozprzestrzenili si� po kosmosie, a ich potomkowie mo�e nadal tam s�. Wygl�da na to, �e robi� co� celowego i skoordynowanego, co� przeogromnego � mo�e to atak kana�em czasowym na wirtualn� maszyn�, na kt�rej chodzi wszech�wiat, albo zagnie�d�ona symulacja ca�kiem innego wszech�wiata. W d�, czy w g�r�, czy pod spodem jest ju� tylko ��w na ��wiu, a mo�e co� bardziej realnego ni� my sami. Nie my�licie, �e warto by si� przekona�?
��Nie. � Sirhan zaplata r�ce na piersi. � Niespecjalnie. Interesuje mnie uratowanie ludzi przed Wyrodnym Potomstwem, a nie ryzykowne zak�ady o istnienie tajemniczych transcendentnych obcych, kt�rzy by� mo�e miliard lat temu zbudowali sobie wielk� jak galaktyka machin� do �amania rzeczywisto�ci. Sprzedam ci moje us�ugi i nawet wy�l� z tob� ducha, ale je�li spodziewasz si�, �e postawi� na to ca�� swoj� przysz�o��
Dla Rity to zbyt wiele. Odwracaj�c wzrok od osza�amiaj�cego wewn�trznego widoku, szturcha Sirhana �okciem pod �ebro. Ten rozgl�da si� g�upawo przez chwil�, potem z rosn�c� irytacj� zdejmuje na moment filtr.
���O czym nie mo�na m�wi�, o tym trzeba milcze� � syczy Rita.
Potem, ulegaj�c impulsowi, mimo �e ju� wie, �e za moment tego po�a�uje, wrzuca mu do skrzynki odbiorczej ko�c�wk� prywatnego kana�u.
��Nikt ci� o to nie prosi � m�wi Manfred obronnym tonem. � Patrz� na to jak na co� w rodzaju projektu Manhattan: realizujemy wszystkie programy r�wnolegle. Je�li wygramy wybory, b�dziemy dysponowa� zasobami, �eby to zrobi�. Powinni�my wszyscy zostawi� kopie zapasowe na pok�adzie
��Czego chcesz? � pyta gniewnie Sirhan przez kana�. Wci�� na ni� nie patrzy i nie tylko dlatego, �e skupia si� na dominuj�cej we wsp�dzielonej przestrzeni spotkania b��kitnej wizji.
��Przesta� si� ok�amywa� � odsy�a Rita. � Sam siebie oszukujesz co do swoich cel�w i motywacji. Mo�e nie chcesz zna� prawdy, kt�r� wypracowa� tw�j w�asny duch, ale ja chc�. I nie pozwol� ci zaprzecza�, �e to si� sta�o.
��Wi�c jakiemu� twojemu agentowi uda�o si� uwie�� obraz mojej osobowo�ci�
��G�wno prawda�
��Chcesz otwarcie zadeklarowa� powstanie takiej platformy wyborczej? � pyta m�odo-stary facet, eurobiurokrata. � Bo robi�c to, podkopiesz kampani� Amber�
��Nie ma sprawy � m�wi ze znu�eniem Amber. � Przyzwyczai�am si�, �e wsparcie taty jest jedyne w swoim rodzaju i niepowtarzalne.
��Nie ma sprawy � wtr�ca kto�. � Z przyjemno�ci� popas� si� w stanie oczekiwania w ekliptyce. � To zaprzyja�niona langusta-��d� ratunkowa, troch� zap�niona ��czno�ciowo przez swoj� pozapier�cieniow� trajektori�.
��Lubisz ukrywa� si� za hipokryckim poczuciem czysto�ci moralnej, bo pozwala ci to patrze� z g�ry na innych ludzi, ale pod spodem jeste� taki sam jak wszyscy�
��To ona nam�wi�a ci�, �eby� mnie zdemoralizowa�a, prawda? Jeste� tylko przyn�t� w jej planie�
��Mamy pomys�, �eby przechowywa� w �adowni Panulirusa przyrostowe kopie zapasowe, na wypadek gdyby s�aboboska inteligencja z wewn�trznego uk�adu pr�bowa�a zaktywizowa� przeciwcia�a, kt�re ju� zdo�a�a rozsia� po festiwalowych miastach � wyja�nia Annette, wyr�czaj�c Manfreda.
Nikt inny w przestrzeni dyskusji nie zauwa�a, �e Rita i Sirhan wydrapuj� sobie oczy przez prywatny kana�, obrzucaj�c si� emocjonalnymi granatami z wpraw� wytrawnych rozwodnik�w.
��To nie jest satysfakcjonuj�ce rozwi�zanie kwestii ewakuacji, ale powinno spe�ni� fundamentalne wymaganie konserwatyst�w, a dla zabezpieczenia�
��No jasne, wszystko przez twoj� eigenmatk�! A nie przysz�o ci do g�owy, �e nie obchodzisz jej a� tak, �eby ci robi�a takie numery? Chyba za du�o przestawa�e� z t� swoj� �wirni�t� babk�. Nawet nie zintegrowa�e� tego ducha, prawda? Za bardzo si� boisz skala�! Za�o�� si�, �e nigdy nawet nie sprawdzi�e�, jak to jest od �rodka�
���Sprawdzi�em. I� � Sirhan zamiera na chwil�, modu�y osobowo�ciowe stronicuj� si� tam i z powrotem w jego m�zgu, jak r�j w�ciek�ych pszcz� -�wychodz� na kompletnego idiot� � dodaje cicho i obwisa bezw�adnie w fotelu. � Wstyd mi potwornie. � Zakrywa twarz d�o�mi. � Mia�a� racj�.
��Mia�am? � Zdumienie Rity powoli ust�puje zrozumieniu.
Sirhan dopiero teraz zintegrowa� wspomnienia z cz�ci�wek, kt�re kiedy� napu�cili na siebie. Taki nad�ty, taki dumny � musi teraz czu� olbrzymi dysonans poznawczy.
��Nie, nie mia�am. Po prostu ty jeste� nadmiernie czu�y na krytyk�.
��Ja jestem�
Jest zawstydzony. Rita zna go przecie� na wylot. Ma pami�� ducha, kt�ry sp�dzi� z nim sze�� miesi�cy w symulacji, bawi�c si� ideami, wymieniaj�c czu�o�ciami, a p�niej i sekretami. Zna z pami�ci ducha jego u�cisk, pami�ta ognisty romans, kt�ry m�g�by si� zdarzy� w prawdziwym �wiecie, gdyby jego natychmiastow� reakcj� na sam� t� mo�liwo�� nie by�o schowanie od�amka umys�u zanieczyszczonego brudnymi my�lami do zamra�arki i wyparcie wszystkiego.
��Nie dysponujemy jeszcze profilem zagro�enia � m�wi Annette, przerywaj�c im w po�owie dyskretnej konwersacji. � Je�li istnieje bezpo�rednie zagro�enie � a jeszcze nie jeste�my tego pewni, mo�e Wyrodne Potomstwo oka�e si� po prostu na tyle o�wiecone, �eby zostawi� nas w spokoju � zapewne b�dzie to jaki� subtelny atak wymierzony bezpo�rednio w fundamenty naszej to�samo�ci. Trzeba wypatrywa� jakiego� boomu kredytowego, nag�ej dewaluacji rozproszonych miar zaufania po tym, jak ludzie pod�apuj� jak�� cudaczn� religi�, czego� w tym stylu. Mo�e przewrotnego wyniku wybor�w. I to nie b�dzie nag�e. Oni nie s� g�upi, nie zaczn� frontalnego ataku, je�li najpierw nie rozmi�kcz� przeciwnika powoln� demoralizacj�.
��Wida�, �e sporo o tym my�la�a� � m�wi Sameena, oschle i z naciskiem. � A co ma z tego ten wasz przyjaciel, ten, eee� Niebieski? Uda�o wam si� zachomikowa� do�� kredyt�w na wynaj�cie statku od metaba�ki Ekonomii Dwa Zero? Czy o czym� nam jeszcze nie powiedzieli�cie?
��Eee. � Manfred wygl�da jak dzieciak przy�apany z r�k� w s�oiku z konfiturami. � W�a�ciwie�
��Tak, tato, mo�e nam powiesz, ile to b�dzie kosztowa�o? � pyta Amber.
��No dobrze. � Ma zak�opotan� min�. � To langusty, nie Aineko. One chc� pewnej zap�aty.
Rita �apie Sirhana za r�k�. Nie oponuje.
��Wiesz co� o tym? � indaguje go.
��Pierwsze s�ysz� � Zdezorientowana cz�ci�wka wrzuca jego odpowied� do kana�u. Na chwil� przy��cza si� do jego introspektywnych marze�, w kt�rych pr�buje doj��, co w�a�ciwie wynika z tej wiedzy, jak� zebrali o swoim potencjalnym zwi�zku.
��Chc� dosta� spisan�, konceptualn� map�. Map� wszystkich dost�pnych przestrzeni mem�w podczepionych do sieci router�w, skompilowan� przez ludzkich badaczy. M�wi�, �e b�d� mog�y jej u�y� jako punktu wyj�cia. Uk�ad jest prosty: w zamian za bilet w kosmos niekt�rzy z nas b�d� musieli zabawi� si� w eksploracj�. Ale to nie znaczy, �e nie mog� robi� sobie kopii zapasowych.
��Zale�y im na jakich� konkretnych badaczach? � Amber poci�ga nosem.
��Nie � odpowiada Manfred. � Chc� po prostu, �eby�my zrobili map� sieci router�w, kt�ra ostrze�e ich o zewn�trznych zagro�eniach. � Urywa na chwil�. � Polecisz ze mn�, prawda?
Kampania wyborcza trwa w przybli�eniu trzy minuty i z�era wi�cej pasma ni� wszystkie ziemskie kana�y ��czno�ci od prehistorii do roku 2008. Oko�o sze�ciu milion�w duch�w Amber, indywidualnie dostosowanych do profil�w odbiorcy docelowego, mno�y si� w �wiat�owodowej sieci szkieletowej nenufarowych kolonii, po czym wypada na zewn�trz sieci� o topologii kraty i instancjonuje we wszczepkach i fruwaj�cych w powietrzu k��bkach py�y, �eby nagabywa� wyborc�w. Wiele z nich nie dociera do odbiorcy, wiele wdaje si� w bezowocne dyskusje; mniej wi�cej sze�� stwierdza nawet, �e r�ni� si� od orygina�u wystarczaj�co, by stanowi� odr�bne osoby, i zg�asza si� po obywatelstwo; jeden za� ucieka z rojem wysoce empatycznych zmodyfikowanych afryka�skich pszcz�.
Ambery to nie jedyne duchy konkuruj�ce o uwag� publiczno�ci. S� wr�cz w mniejszo�ci. Wi�kszo�� autonomicznych agent�w wyborczych agituje za platformami g�osz�cymi najrozmaitsze idee � od wprowadzenia progresji podatkowej � nikt nie wie dlaczego, ale zdaje si�, �e taka jest tradycja � a� po ruch nawo�uj�cy do wybrukowania ca�ej powierzchni planety, zupe�nie ignoruj�cy rzeczywisto�� i zawarto�� pierwiastk�w w g�rnych warstwach atmosfery ubogiego w metale gazowego olbrzyma, nie wspominaj� ju� o chaosie, jaki to uczyni�oby z pogod�. Beztwarzowcy nawo�uj�, by co sze�� miesi�cy przydziela� ka�demu nowy komplet mi�ni twarzy, Sini Figlarze ��daj� r�wnych praw dla istot nie�wiadomych, a garstka skupiaj�cych si� na pojedynczych kwestiach grup nacisku gada o tych samych przegranych sprawach co zawsze.
Jak kszta�tuj� si� preferencje wyborc�w, to wielka tajemnica � przynajmniej dla niewtajemniczonych w dzia�ania Komitetu Festiwalowego, czyli grupy, kt�ra pierwsza wpad�a na pomys� wybrukowania Saturna balonami z gor�cym wodorem � ale po jednej dobie � mniej wi�cej czterdziestu tysi�cach sekund � uwidacznia si� pewna prawid�owo��. Ta prawid�owo�� stanie si� podsumowaniem d�ugoterminowych preferencji wszystkich sieci komunikacyjnych, kt�re obracaj� punktami reputacji � liczonych mo�e nawet od pi��dziesi�ciu milion�w sekund, czyli prawie marsja�skiego roku (gdyby Mars jeszcze istnia�). Powstanie z tego parlament � zespolony grupowy borganizm, m�wi�cy jednym g�osem superumys�u zbudowanego z pogl�d�w zwyci�zc�w. A wiadomo�ci nie s� pomy�lne, co powoli dociera do grupki zebranej w najwy�szej kuli Atomium (Manfred upar� si�, �eby Amber wynaj�a j� na powyborcz� imprez�). Amber nie ma z nimi; pewnie sama topi smutki albo zajmuje si� jakimi� ca�kiem nowymi powyborczymi knowaniami. Reszta sztabu si� zjawi�a.
��Mog�o by� gorzej � racjonalizuje p�nym wieczorem Rita. Siedzi w fotelu z plecionego drutu w naro�niku platformy na si�dmym pi�trze, �ciska szklank� syntetycznego single malta i obserwuje cienie. � To mog�y by� staro�wieckie wybory-bijatyka, obrzucanie si� g�wnem w siedmiu kolorach. A tak przynajmniej zachowujemy jak�� anonimowo��.
Jedna ze �lepych plamek odkleja si� od peryferyjnego pola widzenia i zaczyna si� zbli�a�. Szybko urasta w kszta�t Sirhana. Ma pos�pn� min�.
��Co ci� gryzie? � pyta. � Twoja dawna frakcja wygrywa na punkty.
��Mo�e i tak. � Siada obok niej, starannie unikaj�c jej wzroku. � Mo�e to dobrze. A mo�e nie.
��To kiedy do��czasz do zesp�lni?
��Ja? Do czego? � Robi przera�on� min�. � My�la�a�, �e chc� wej�� do parlamentarnego borga? Za kogo ty mnie masz?
��Och. � Rita kr�ci g�ow�, � My�la�am, �e unikasz mnie, bo�
��Nie. � Wyci�ga r�k� i przechodz�cy kelnerobot wk�ada w ni� szklank�. Robi g��boki wdech. � Winien ci jestem przeprosiny.
Najwy�szy czas, my�li nie�yczliwie. Ale on w�a�nie tak ma. Jest sztywny i dumny, niech�tnie przyznaje si� do b��d�w, ale nie b�dzie przeprasza�, je�li nie traktuje tego powa�nie.
��Za co? � pyta.
��Za to, �e nie uwierzy�em ci na s�owo � m�wi powoli, obracaj�c szklank� w d�oniach. � Powinienem wcze�niej us�ucha� siebie, a nie izolowa� go.
Rita dobrze wie, o jakim fragmencie ja�ni mowa.
��Nie jest �atwo si� do ciebie zbli�y� � m�wi cicho. � Mo�e na tym mi�dzy innymi polega tw�j problem.
��Mi�dzy innymi? � �mieje si� ponuro. � Moja matka� � Gryzie si� w j�zyk. � Wiesz, �e jestem od niej starszy? Znaczy, od tej wersji. A te jej ugruntowane opinie o mnie dzia�aj� mi na nerwy�
��I nawzajem. � Rita bierze go za r�k�, tym razem Sirhan odwzajemnia u�cisk, nie odpycha jej. � Pos�uchaj, chyba nie dostanie si� do tego parlamentu k�amstw. Konserwaty�ci id� jak burza, pe�ne wyparcie. Oko�o osiemdziesi�ciu procent populacji stanowi� resymulanci z dawnych czas�w, i to si� nie zmieni do czasu, a� zaatakuje nas Wyrodne Potomstwo. Co zrobimy?
Sirhan wzrusza ramionami.
��Podejrzewam, �e ci, kt�rzy naprawd� wierz� w zagro�enie, zbior� si� i polec�. A akceleracjoni�ci po prostu przestan� wierzy� w demokracj�. Plan dalej si� sprawdza � zaprzyja�niona langusta Manfreda zadzia�a, nie potrzeba do tego ca�ego planetarnego bud�etu energetycznego � ale to odrzucenie troch� ich zaboli. Nie mog� si� powstrzyma� od my�li, �e mo�e prawdziwym celem Wyrodk�w by�o zmanipulowanie nas tak, �eby�my nie zabierali im zasob�w do innych cel�w. Obcesowo, bez finezji, wi�c zak�adali�my, �e nie o to chodzi. Ale mo�e pora jest odpowiednia na takie prostackie dzia�ania.
Rita wzrusza ramionami.
��Demokracja �rednio si� nadaje do �odzi ratunkowych. � Taka wizja wci�� jej nie le�y. � Pomy�l tylko o ludziach, kt�rych zostawimy.
��No c�. � Sirhan u�miecha si� sztywno. � Je�li widzisz jaki� spos�b, �eby przekona� masy�
��Na pocz�tek dobrze by�oby przesta� my�le� o nich per �manipulowane masy�. � Rita wbija we� wzrok. � W twojej rodzinie pojawiaj� si� takie elitarystyczne ci�goty, i to wcale nie jest atrakcyjne.
Sirhan czuje si� zak�opotany.
��Je�li to ci u mnie przeszkadza, to spr�buj pogada� z Aineko. Ten kot czasami mnie zastanawia.
��Mo�e i pogadam. � Rita si� waha. � A ty? Co zrobisz? Polecisz z odkrywcami?
��Ja� � Patrzy na ni� z ukosa. � Dopuszczam my�l, �e wy�l� eigenbrata� � m�wi cicho. � Ale nie postawi� ca�ej mojej przysz�o�ci na opcj� dotarcia przez routery do peryferii obserwowalnego wszech�wiata. Ostatnio mia�em do�� podniet na ca�e �ycie. My�l� tak: jedna kopia w archiwum w lodowych czelu�ciach, jedna na wypraw�, a jedna si� ustatkowuje i zak�ada rodzin�. A ty? Co my�lisz?
��We wszystkie trzy strony? � pyta.
��Ja tak. A ty?
��P�jd� tam, gdzie ty. � Przywiera do niego. � Przecie� tylko to si� liczy, prawda? � szepcze.
Pomi�dzy kolejnymi wizytami u rodu Macks�w mija tym razem wi�cej ni� par� gar�ci lat.
Gdzie� w wype�nionym rzadkim gazem mroku poza lokaln� pustk� pleni si� organiczne �ycie. W ciemno�ci wiruje pi��dziesi�ciokilometrowy diamentowy walec. Na powierzchni ma wyryte dziwne kwantowe studnie, emuluj�ce egzotyczne atomy, jakich nie zna �aden uk�ad okresowy, kt�ry by�by w stanie rozpozna� Mendelejew. A w �rodku, mi�dzy �cianami, mieszcz� si� kilotony gazowego tlenu i azotu, megatony opanowanej przez �ycie gleby. L�ni jak klejnot w mroku sto bilion�w kilometr�w od ruin Ziemi.
Witamy w Nowej Japonii: to jedno z miejsc mi�dzy gwiazdami, gdzie przebywaj� ludzkie istoty, teraz, gdy Uk�ad S�oneczny jest ju� dla nich niedost�pny.
Ciekawe, kogo tam zastaniemy?
W jednym z ziemiokszta�tnych sektor�w walcowego habitatu znajduje si� otwarty skwer. Na jego jednym ko�cu, na pi�knie pomalowanej drewnianej ramie wisi pot�ny gong. Skwer jest wy�o�ony p�ytami zerodowanego wapienia, zrobionymi z atom�w wydartych planecie, kt�ra nigdy nie ogl�da�a stopionego lodu. Wok� stoj� domy i otwarte altany, gdzie rozmaite humanoidalne kelneroboty zapewniaj� jedzenie i picie prawdziwym przechodniom. Grupka dzieci bawi si� w chowanego ze swymi wielkookimi zwierzakami, �ciskaj�c w r�kach zaimprowizowane dzidy i karabinki automatyczne � nie ma tu miejsca na b�l, cia�a s� bowiem wymienialne, bramka asemblera/dezasemblera w dowolnym pokoju odbudowuje je w minut�. Niewielu tu doros�ych � Plac Czerwony jest aktualnie niemodny i dzieci przej�y go na wy��czno��, robi�c ze� plac zabaw. Wszystkie s� autentycznie m�ode: symptomy boomu demograficznego � ani jednego staro-m�odego pseudodziecka.
Szczup�y ch�opaczek o orzechowobr�zowej sk�rze, z szop� czarnych w�os�w i trzema r�kami, cierpliwie podkrada si� zza rogu do wystraszonego b��kitnego k�apouchego. Mija stragan ze �wie�o zwini�tymi sushi; wtem spod taczki wy�ania si� dziwny stw�r i przeci�ga si�, wyginaj�c grzbiet.
Ch�opczyk, Manni, zamiera i zaciskaj�c r�czki na w��czni, skupia wzrok na nowym celu. (B��kitny k�apouchy smaga go ogonem i p�dzi do bezpiecznej kryj�wki po drugiej stronie omszonego kamienia).
��Miasto, co to takiego? � pyta, nie poruszaj�c ustami.
��A na co patrzysz? � odpowiada miasto, co troch� go dziwi, ale nie tak bardzo, jak powinno.
Stw�r ko�czy przeci�ga� jedn� przedni� �ap� i prostuje drug�. Troch� przypomina Manniemu kota, ale co� jest w nim nie tak. G�ow� ma nieco za ma��, oczy te�, a te �apy�
��Ostre � napomina go oskar�ycielsko, marszcz�c z dezaprobat� czo�o.
��No i co. � Stw�r ziewa.
Manni celuje w niego dzid�, �ciskaj�c drzewce obiema prawymi r�kami. Ma te� ostre z�by, ale m�wi do niego mow� wewn�trzn�, nie przez uszy. A mowa wewn�trzna jest dla ludzi, nie dla zabawek.
��Kim jeste�? � pyta.
Stw�r patrzy na� bezczelnie.
��Znam twoich rodzic�w � odpowiada, wci�� w mowie wewn�trznej. � Jeste� Manni Macx, prawda? Tak my�la�em. Zaprowad� mnie do taty.
��Nie! � Manni zrywa si� na r�wne nogi i macha r�kami. � Nie podobasz mi si�! Id� sobie. � Celuje dzid� w nos potwora.
��P�jd�, je�li zaprowadzisz mnie do taty � upiera si� stw�r. Unosi ogon jak kot, pusz�c futro, ale potem przestaje. � Je�li zabierzesz mnie do taty, opowiem ci bajk�. Co ty na to?
��Mam gdzie� twoj� bajk�! � Manni ma zaledwie dwie�cie megasekund � siedem staroziemskich lat � ale nawet on potrafi wyczu� manipulacj�.
��Dzieci. � Kotopodobny stw�r uderza w ziemi� ogonem. � No dobra, Manni, mo�e tak: zaprowad� mnie do ojca, bo rozdrapi� ci twarz. Mam ostre pazury. � Okamgnienie p�niej owija mu si� wok� kostek, mrucz�c, �eby zatuszowa� t� nieudan� gro�b�, ale Manni widzi, �e naprawd� ma ostre pazury. To jaki� dziki kotostw�r, a jego dotychczasowe sztucznie zakonserwowane ortoludzkie wychowanie w �aden spos�b nie przygotowa�o go na spotkanie z prawdziwym, dzikim, gadaj�cym kotem.
��Id� sobie! � Manny si� boi. � Mamo! � krzyczy, bezwiednie w��czaj�c swojemu wewn�trznemu g�osowi tryb rozg�aszania. � Tu jest co� takiego�
��Mama te� mo�e by� � rzuca z rezygnacj� kotostw�r. Przestaje si� ociera� o nogi Manniego i patrzy mu w oczy. � Nie panikuj. Nic ci nie zrobi�.
Manni przestaje si� drze�.
��Kim jeste�? � pyta w ko�cu, gapi�c si� na niego. Gdzie� o lata �wietlne st�d kto� doros�y us�ysza� jego krzyk; matka ju� nadbiega, przeskakuj�c mi�dzy prze��cznikami i rozgl�daj�c si� po zwini�tych wymiarach, p�dz�c ku niemu na �eb, na szyj�.
��Jestem Aineko. � Stw�r siada i zaczyna my� sobie sier�� pod tyln� �ap�. � A ty jeste� Manni, tak?
��Aineko � powtarza niepewnie Manni. � A znasz Lis albo Billa?
Aineko-kot przerywa program mycia i spogl�da na Manniego, przechylaj�c g�ow�. Manni jest zbyt m�ody i niedo�wiadczony, �eby wiedzie�, �e zwierz� ma powsta�e przez naturaln� ewolucj� proporcje domowego kota,
��A kto to jest Lis i Bill?
��To oni � m�wi Manni, gdy wielki, ponury Bill podkrada si� do Aineko z ty�u i pr�buje z�apa� go za ogon, podczas gdy Lis trzyma si� z ty�u za nim, jak niewielkie, brz�cz�ce z podniecenia UFO. Ale Aineko jest dla nich za szybki i ucieka wok� n�g Manniego jak futrzasty pocisk. Manni krzyczy i pr�buje nadzia� go na dzid�, ale ta zmienia si� w niebieskie szk�o, p�ka, sypi�c wok� parz�cymi r�ce �nie�nymi od�amkami.
��To nie by�o �adne, co? � W g�owie Manniego brzmi gro�n� nut� g�os Aineko. � Matka ci� nie uczy�a, �e nie�
Drzwi w boku straganu z sushi otwieraj� si�, wpada Rita, zdyszana i w�ciek�a.
��Manni! M�wi�am ci, �e masz si� nie bawi� � Zauwa�a Aineko i zamiera. � To ty. � Wzdryga si� z nieskrywanym przestrachem. W odr�nieniu od Manniego dostrzega w nim awatar postludzkiego demiurga, wcielonego tylko po to, by mie� jaki� punkt interakcji z lud�mi.
Kot szczerzy do niej z�by.
��To ja � odpowiada. � Jeste� gotowa do rozmowy?
��Nie mamy o czym rozmawia� � m�wi sztywno Rita.
Aineko t�ucze ogonem.
��Mamy, mamy. � Odwraca si� i patrzy znacz�co na Manniego. � Prawda?
Odk�d Aineko ostatni raz t�dy przelatywa�, przestrze� wok� Hyundaia+4904/-56 zmieni�a si� nie do poznania. Wiele lat temu, gdy wielkie, zbudowane przez langusty statki wylecia�y z Ob�oku Oorta i zacz�y archiwizowa� surowe dane o niezamieszkanych uk�adach br�zowych kar��w, zostawiaj�c w nich strukturalne ekskrementy programowalnej materii, nie by�o tu prawie nic, zaledwie par� zdech�ych atom�w (i router obcych). Lecz min�o wiele lat; ostatnio uk�ad cierpi na ludzk� plag�.
Niezoptymalizowana instancja
Nowa Japonia nale�y do nowszych ludzkich ustroj�w w tym systemie. Jest zbiorem w�z��w fizycznie kolokowanych w przystosowanych dla ludzi przestrzeniach walc�w-kolonii. Jej projektanci wyra�nie znali stary Nippon tylko z zapis�w dokonanych przed rozbi�rk� Ziemi i opierali si� na nagraniach wideo ze wspomnieniowych podr�y, filmach Miyazakiego i kulturze anime. Niemniej, w tym �wiecie mieszkaj� liczni ludzie � cho� swoich historycznych przodk�w przypominaj� mniej wi�cej tak, jak Nowa Japonia sw� dawno zaginion� imienniczk�.
Ludzko��?
Ich dziadkowie w zasadzie by ich rozpoznali. Ci, kt�rzy naprawd� wykraczaliby poza pojmowanie rozbitk�w z XX wieku, na og� zostali w domu, w roz�arzonych chmurach nanokomputer�w, kt�re zast�pi�y planety, orbituj�ce niegdy� wok� S�o�ca w statecznej kopernika�skiej harmonii. Szybko my�l�ce m�zgi-matrioszki s� dla swoich zaledwie postludzkich protoplast�w tak niezrozumia�e, jak mi�dzykontynentalne pociski balistyczne dla ameby � i mniej wi�cej tak samo nadaj� si� do zamieszkania. Przestrze� za�cie�aj� py�em zw�oki dawno wypalonych m�zg�w-matrioszek, gdy� kolapsy informacyjne potrafi� zmiata� z horyzontu ca�e cywilizacje, kt�re trzyma�y si� bliskich orbit wok� swych gwiazd. Daleko st�d inteligencje wielko�ci galaktyk wystukuj� w mrok wszech�wiata niezrozumia�e rytmy, pr�buj�c zmusi� substrat Plancka, by zata�czy�, jak mu zagraj�. Postludzie i par� innych na wp� transcendentnych gatunk�w, kt�re odkry�y sie� router�w, �yj� sobie dyskretnie w ciemno�ci pomi�dzy tymi wysepkami blasku. Wygl�da na to, �e niewykazywanie si� nadmiern� inteligencj� ma jednak pewne zalety.
Ludzko��. Monadalne inteligencje, przewa�nie uwi�zione we w�asnych czaszkach, �yj�ce w ma�ych rodzinnych grupkach wi���cych si� w wi�ksze struktury plemienne, adaptowalne do terytorialnego lub w�drownego trybu �ycia. Takie w�a�nie opcje by�y dost�pne przed wielkim przy�pieszeniem. Teraz, gdy g�upia materia umie my�le�, gdy ka�dy kilogram tapety mo�e potencjalnie pomie�ci� setk� przetransferowanych przodk�w, gdy ka�de drzwi mog� by� ewentualnym tunelem czasoprzestrzennym do habitatu o p� parseka st�d, ludzie mog� siedzie� na miejscu � migruje i mutuje tylko ich otoczenie, zape�niaj�c ��dn� wra�e� pustk� w ich osobistej historii. A �ycie jest tu przebogate, niesko�czenie urozmaicone, czasem nawet dezorientuj�ce. Zatem grupy plemienne istniej� nadal, przez dziwaczne si�y sprawcze utrzymuj�c kontakty na odleg�o�� terakilometr�w i gigasekund. A czasem te no�niki znikaj� na chwil� � i wracaj� p�niej, jak niespodziewany �art rodem z pustki.
Poj�cie �cze�� oddawana przodkom� nabiera ca�kiem nowego znaczenia, gdy wektory stanu wszystkich prekursor�w istot potomnych s� zarchiwizowane i zindeksowane, by u�atwi� ich przywo�anie. W tym momencie male�kie naczynia w�oskowate w twarzy Rity zw�aj� si� w reakcji na adrenalin�, przez co blednie, a jej �renice si� rozszerzaj�, gdy skupia wzrok na kotowatym stworzeniu. Sirhan za� kl�czy przed ma�� kapliczk�, zapala kadzide�ko i przygotowuje si� do pe�nej szacunku przemowy do ducha dziadka.
Ten rytua� jest w zasadzie zb�dny. Sirhan m�g�by rozmawia� z duchem dziadka gdziekolwiek i kiedykolwiek zechce, bez �adnych formalno�ci, a duch odpowiada�by mu rozwlek�ymi tyradami, rzucaj�c grami s��w w dawno martwych j�zykach i rozpytuj�c o ludzi zmar�ych przed za�o�eniem �wi�tyni historii. Ale Sirhan jest maniakiem rytua��w, pozwala mu to zreszt� ustrukturalizowa� to do�� stresuj�ce spotkanie.
Zreszt�, gdyby to od niego zale�a�o, pewnie darowa�by sobie te rozmowy co dziesi�� megasekund. Matka Sirhana i jej partner nie s� dost�pni � postanowili do��czy� do jednej z dalekich misji badania sieci router�w, kt�re rozpocz�li wiele lat temu akceleracjoni�ci; natomiast protopla�ci Rity albo s� w pe�ni zwirtualizowani, albo nie �yj�. Lecz w przypadku Manfreda �mier� jest nie tylko potencjalnie odwracalna � jest to niemal nieuniknione. W ko�cu przecie� wychowuj� jego klona. Dzieciak wcze�niej czy p�niej zechce odwiedzi� sw�j orygina�, lub vice versa.
Do czego to dosz�o, �e nawet umarli nie mog� sobie znale�� spokojnego miejsca w historii� � zastanawia si� ironicznie, pocieraj�c samozapalaj�cy pasek na czerwonym kadzide�ku i k�aniaj�c si� przed umieszczonym w g��bi kapliczki lustrem.
��Tw�j pe�en szacunku wnuk oczekuje z nadziej� twej rady � deklamuje oficjalnie � gdy� opr�cz naturalnych konserwatywnych sk�onno�ci, Sirhan jest bole�nie �wiadom wzgl�dnego ub�stwa w�asnej rodziny oraz potrzeby podnoszenia swojego kredytu spo�ecznego, a w tym tradycjonalistycznym, zapo�redniczonym przez reinkarnacj� ustroju dla beznadziejnie ortoludzkich przypadk�w, zarabia si� taki kredyt za rzeczy oficjalne.
Siada na pi�tach i oczekuje na odpowied�.
Ju� po chwili Manfred ukazuje si� w g��bi lustra. Jak zwykle przybiera posta� orangutana-albinosa: tu� przed zarejestrowaniem tej kopii zapasowej i umieszczeniem jej w �wi�tyni bawi� si� ontologiczn� garderob� cioci Annette � mo�e i si� rozstali, ale pozostali sobie bliscy.
��Cze��, ch�opaku. Kt�ry mamy rok?
Sirhan powstrzymuje westchnienie.
��Lat si� ju� nie u�ywa � t�umaczy, nie po raz pierwszy. Za ka�dym razem, gdy zwraca si� do dziadka, nowa instancja wcze�niej czy p�niej zadaje to pytanie. � Lata to archaizm. Od naszej ostatniej rozmowy min�o dziesi�� mega � oko�o czterech miesi�cy, je�li podchodzi� do tego pedantycznie � a sto osiemdziesi�t lat odk�d emigrowali�my. Chocia� poprawka na efekty relatywistyczne pewnie doda�aby jeszcze z dziesi�� lat.
��O. Tylko tyle? � Manfredowi udaje si� zrobi� rozczarowan� min�.
Dla Sirhana to co� nowego: zwykle w tym momencie odklejaj�cy si� wektor stanu dziadziusia pyta o Amber albo rzuca jaki� kiepski �art.
���adnych zmian w sta�ej Hubble�a czy pr�dko�ci powstawania gwiazd? Jakie� wie�ci od naszych eigenosobowo�ci-badaczy?
��Nic a nic.
Sirhan rozlu�nia si� odrobin�. Czyli b�dzie znowu pyta� o t� g�upaw� wycieczk� do granicy Bekensteina, tak? Gadka numer dwadzie�cia dziewi��. (Amber i inni badacze, kt�rzy wyruszyli na naprawd� dalek� wypraw� zaraz po za�o�eniu pierwszej kolonii, nie wr�c� jeszcze przez, hm, jakie� 1019 sekund. Do kraw�dzi obserwowalnego wszech�wiata jest naprawd� daleko, nawet je�li pierwsze kilkaset milion�w lat �wietlnych � do supergromady w Wolarzu i dalej � mo�na przelecie� sieci� tuneli wielko�ci ma�ego �wiata. A tym razem nie zostawi�a �adnej kopii zapasowej).
Sirhan � w tym czy dowolnym innym wcieleniu � ju� wiele razy odby� z Manfredem tak� rozmow�, tak bowiem wygl�daj� kontakty z umar�ymi. Nie pami�taj� nic z sesji na sesj�, chyba �e poprosz� o wskrzeszenie, bo spe�ni�y si� zadane niegdy� kryteria. Manfred nie �yje bardzo d�ugo, na tyle d�ugo, �e Sirhan i Rita zd��yli ju� zmartwychwsta� i prze�y� trzy lub cztery d�ugie rodzinne po�ycia, uprzednio przez jakie� sto lat nie istniej�c.
��Nie dostali�my �adnych wie�ci od langust ani nic od Aineko. � Zaczerpuje tchu. � Teraz zawsze pytasz, gdzie jeste�my, wi�c mam dla ciebie przygotowan� odpowied��
Jeden z jego agent�w rzuca w lustro paczk�, zwizualizowan� jako zw�j opiecz�towany czerwonym woskiem i jedwabn� wst��k�. (Po dziesi�tym powt�rzeniu Rita i Sirhan zgodzili si�, �e napisz� podstawowy pakiet informacji, pomagaj�cy duchom-Manfredom zyska� orientacj�).
Manfred przez chwil� milczy � w duchowej przestrzeni to pewnie ca�e godziny � przyswajaj�c sobie zmiany. Potem pyta:
��To prawda? Naprawd� przespa�em ca�� cywilizacj�?
��Nie przespa�e�: nie �y�e� � odpowiada Sirhan. U�wiadamia sobie, �e jest lekko obcesowy. � W�a�ciwie my te�. Przez jakie� trzy pierwsze gigasekundy surfowali�my sobie, bo chcieli�my za�o�y� rodzin� gdzie�, gdzie dzieci b�d� mog�y dorasta� w tradycyjny spos�b. Dopiero jaki� czas po ucieczce zacz�to budowa� habitaty z mocno natlenionym �rodowiskiem w punkcie potr�jnym wody. Wtedy w�a�nie rozpowszechni�a si� ta moda na neomorfizm � dodaje z niesmakiem.
Neosi przez d�u�szy czas sprzeciwiali si� marnotrawieniu zasob�w na walcowe kolonie, obracaj�ce si�, by zapewni� przyjazn� dla kr�gowc�w grawitacj�, i posiadaj�ce nadaj�c� si� do oddychania, bogat� w tlen atmosfer� � to by�a niez�a polityczna przepychanka. Ale szybko rosn�ca krzywa powstawania bogactwa po paru dziesi�cioleciach pozwoli�a ortodoksom si� zreinkarnowa�, powsta� z martwego snu, gdy tylko przezwyci�ono fundamentalne trudno�ci z budow� osad na ch�odnych orbitach wok� ubogich w metale br�zowych kar��w.
��Eee. � Manfred bierze g��boki wdech, potem drapie si� pod pach�, wydymaj�c gumiaste wargi. � Powt�rz� w�asnymi s�owami: my� wy, oni, wszystko jedno � przej�li�my router na Hyundaiu plus cztery dziewi�� zero cztery na minus pi��dziesi�t sze��, powielili�my go ile� razy i zrobili�my z tych tuneli �rodek fizycznego transportu z punktu do punktu? I rozprzestrzenili�my si� po licznych br�zowych kar�ach, zbudowali�my naprawd� kosmiczny ustr�j oparty na wielkich walcowych habitatach, po��czonych ukradzionymi z router�w teleportami?
��A co? Ty by� powierzy� swoj� ��czno�� oryginalnym routerom? � pyta retorycznie Sirhan. � Nawet gdyby� mia� kod �r�d�owy? Wymar�e cywilizacje-matrioszki, z kt�rymi si� zetkn�y, skorumpowa�y je, ale s� nadal do�� bezpieczne, je�li wykr�ci si� z nich tylko same tunele i zacznie przesy�a� nimi g�upi� mas�. � Szuka por�wnania. � Co� jakby u�ywa� tego waszego, eee� Internetu do emulacji dziewi�tnastowiecznej poczty.
��Okej.
Manfred zamy�la si�, jak zwykle w tym momencie rozmowy, co oznacza, �e Sirhan zaraz b�dzie musia� mu powiedzie�, �e jego pierwsze pomys�y na wykorzystanie bram zosta�y dawno zrealizowane. A do tego s� beznadziejnie niemodne. To w gruncie rzeczy g��wny pow�d, dla kt�rego Manfred wci�� nie �yje � wszystko posz�o tak daleko do przodu, �e wy�ciubiaj�c co jaki� czas g�ow� na pogaw�dk�, wcze�niej czy p�niej frustruje si� i odechciewa mu si� reinkarnowa�. Nie dlatego, �e Sirhan m�wi� mu, �e jest przestarza�y � to by�oby chamskie, a co gorsza, lekko nieprecyzyjne.
��To daje pewne interesuj�ce mo�liwo�ci, ciekawe, czy kto� na przyk�ad�
��Sirhan, chod� do mnie!
Krystaliczny ch��d przera�enia i strachu Rity tnie �wiadomo�� Sirhana jak skalpelem, odwracaj�c uwag� od ducha przodka. Mruga, natychmiast kieruj�c ku niej pe�n� uwag�, nie po�wi�ca Manfredowi cho�by duszka.
��Co si� dzieje�
Patrzy oczyma Rity: w ich salonie, obok Manniego siedzi i mruczy kot z pomara�czowo-br�zowym zawijasem na boku. Oczy ma przymru�one, obserwuje j� z nadnaturaln� m�dro�ci�. Manni wodzi palcami po jego futrze, on nie wygl�da a� tak �le, ale Sirhan i tak czuje, jak zaciskaj� mu si� pi�ci.
��Co�
��Przepraszam � m�wi, wstaj�c. � Musz� lecie�. Pojawi� si� ten tw�j cholerny kot.
Dodaje: �Wracam do domu� na u�ytek Rity, potem wstaje i wybiega ze �wi�tyni. Docieraj�c do g��wnego hallu, zatrzymuje si�, czuje powracaj�ce naglenie Rity, darowuje sobie oszcz�dno�� i wchodzi do priorytetowej bramki, �eby jak najszybciej dotrze� do domu.
Za nim, melancholijny duch Manfreda prycha, lekko ura�ony, i zastanawia si� nad egzystencjaln� decyzj�: by� albo nie by�. Potem j� podejmuje.
Witamy w wieku dwudziestym trzecim, a mo�e dwudziestym czwartym. A mo�e dwudziestym drugim, nieprzytomnym od przesuni�cia czasowego, oszo�omionym zatrzymaniem proces�w �yciowych i relatywistyczn� jazd�; w tych czasach niespecjalnie ma to znaczenie. Resztki rozpoznawalnej ludzko�ci rozproszy�y si� po stu latach �wietlnych, mieszkaj� teraz w wydr��onych asteroidach i cylindrycznych habitatach wiruj�cych na orbitach wok� zimnych br�zowych kar��w i bezs�onecznych planet wa��saj�cych si� w pustce mi�dzygwiezdnej. Wykradzione z router�w obcych mechanizmy zosta�y skanibalizowane, uproszczone tak, �e pospolity nadcz�owiek prawie je rozumie, i zamienione w generatory par tuneli czasoprzestrzennych, zapewniaj�cych natychmiastowy, prze��czalny transport na ogromne odleg�o�ci. Inne mechanizmy, pochodz�ce w linii prostej od zaawansowanej nanotechnologii rozwini�tej podczas rozkwitu ludzkiej technognozy w XXI wieku, sprawi�y, �e replikacja g�upiej materii jest bana�em; to nie jest spo�ecze�stwo przyzwyczajone do niedoboru.
Jednak�e pod pewnymi wzgl�dami Nowa Japonia, Niewidzialne Cesarstwo i inne ludzkie ustroje s� ubogim za�ciankiem. Nie bior� udzia�u w postludzkich gospodarkach nowszych generacji. Ledwie rozumiej� leniwe szepty Wyrodnego Potomstwa � ich bud�et masowo-energetyczny (oparty na ca�kowitej konwersji swobodnej materii dawnego Uk�adu S�onecznego na komputronium) przekracza to, czym rozporz�dza pi��dziesi�t zamieszkanych przez ludzi br�zowych kar��w. I wci�� niepokoj�co ma�o wiedz� o prehistorii inteligencji w tym wszech�wiecie, o pochodzeniu sieci router�w, oplataj�cej tyle upad�ych cywilizacji sieci� rozk�adu i �mierci, o dalekich, wielkich jak galaktyki rozb�yskach przetwarzania informacji, z mierzalnym przesuni�ciem ku czerwieni, nawet o swobodnych postludziach, w pewnym sensie �yj�cych po�r�d nich, bo wsp�dziel�cych jeden sto�ek �wiat�a z tymi �yj�cymi skamienia�o�ciami staro�wieckiej ludzko�ci.
Sirhan i Rita osiedli w tym uroczym, �yczliwym dla ludzi za�cianku, �eby za�o�y� rodzin�, zaj�� si� ksenoarcheologi� oraz unikn�� zgie�ku i chaosu, jakie cechowa�y kilka ostatnich pokole� w historii rodu. �yje im si� do�� wygodnie, a akademickie stypendium dla nuklearnej rodzinki jest mo�e niezbyt du�e, ale w tym miejscu i czasie zupe�nie wystarcza na wszelkie cywilizacyjne udogodnienia. A to Sirhanowi (i Ricie) znakomicie odpowiada; burzliwe dzieje ich przedsi�biorczych przodk�w ko�czy�y si� krzywd�, obawami i przygodami, a jak lubi powtarza� Sirhan, przygody to straszne rzeczy, kt�re przydarzaj� si� komu� innemu.
Tylko �e�
Aineko wr�ci�. Aineko, kt�ry po negocjacjach dotycz�cych zainstalowania pierwszego habitatu uchod�c�w na orbicie wok� Hyundaia+4904/-56 znikn�� w sieci router�w razem z inn� instancj� Manfreda � oraz cz�ciowymi kopiami Sirhana i Rity, szukaj�cymi przygody, a nie przytulnego domu. Sirhan zawar� wtedy z Aineko pewien faustowski uk�ad i teraz boi si� �miertelnie, �e kot upomni si� o swoj� zap�at�.
Manfred idzie przez gabinet luster. Na jego drugim ko�cu wychodzi w przestrze� publiczn�, wystylizowan� na g�bk� Mengera � sze�cian, z kt�rego powycinano kolejne, coraz mniejsze kostki, a� jego powierzchnia zacz�a d��y� do niesko�czono�ci. Oczywi�cie, tutaj jest �wiat cielesny, wi�c to nie jest prawdziwa g�bka Mengera, ale z daleka wygl�da ca�kiem porz�dnie, ma tych dziurek co najmniej cztery poziomy.
Zatrzymuje si� przed wysok� do pasa diamentow� barierk� i spogl�da w d� na przypominaj�c� figur� niemo�liw� otch�a� we wn�trzu sze�cianu, na pe�en zieleni ogr�d z uroczymi mostkami przecinaj�cymi starannie ukszta�towane wed�ug zasad feng shui strumienie. Potem spogl�da w g�r�: niekt�re z pseudofraktalnie wyci�tych kwadratowych otwork�w to wychodz�ce na publiczn� przestrze� okna budynk�w mieszkalnych lub wsp�lnych. Jeszcze wy�ej, w powietrznych pr�dach wentylacji kr��� motylowate stworzenia o egzotycznie ubarwionych skrzyd�ach. Trudno st�d oceni�, ale najwi�kszy otw�r kostki ma chyba pi��set na pi��set metr�w, a tam to � mo�e to postludzie z niskograwitacyjnymi skrzyd�ami � anio�y.
Anio�y czy szczury w murach? � pyta sam siebie i wzdycha. Po�owa jego rozszerze� jest wy��czona, by�y bowiem tak beznadziejnie przestarza�e, �e asemblerowi �wi�tyni nawet nie chcia�o si� ich odtwarza�, czy cho�by tworzy� �rodowisk emulacyjnych, w kt�rych mog�yby dzia�a�. A reszta� no, przynajmniej nadal jest fizycznie ortocz�owiekiem, u�wiadamia sobie. W pe�ni dzia�aj�cym, w pe�ni m�czyzn�. Nie wszystko si� zmieni�o � tylko istotne kwestie. Troch� to �mieszne, troch� straszne, nieco ironiczne. Oto stoi, nagi, jak go Pan B�g stworzy� � bo te� i jest �wie�o stworzony, uwolniony z cyklu przebudzenie-do�wiadczenie-reset w �wi�tyni historii � na progu postludzkiej cywilizacji, kt�ra jest tak bogata, �e potrafi budowa� w kriogenicznych otch�aniach kosmosu przyjazne ssakom habitaty, do tego pi�kne jak dzie�a sztuki. A jednak jest biedny, ca�y ten ustr�j jest biedny, i nigdy si� z tej biedy nie wyrwie, bo jest wysypiskiem �mieci dla biednych postludzkich outsider�w, takich postosobliwo�ciowych australopitek�w. W nowym, wspania�ym �wiecie Wyrodnego Potomstwa daliby sobie rad� r�wnie �wietnie jak pracz�owiek w roli naukowca od rakiet w czasach Wernhera von Brauna. Urodzeni dla prymitywizmu, z zadowoleniem tarzaj� si� w b�ocie swojego ograniczonego pasma poznawczego. Dlatego uciekli w ciemno��, gdzie zbudowali sobie cywilizacj� tak pi�kn�, �e przy�miewa wszystko, co powsta�o przed osobliwo�ci� na Ziemi � a i tak jest to slumsowata rudera zamieszkana przez niepe�nosprawnych umys�owo.
Ta sprzeczno�� bawi go, ale tylko przez chwil�. Mia� przecie� pow�d, by si� zreinkarnowa�: jego uwag� przyku�a rzucona przez Sirhana mimochodem uwaga o kocie.
��Miasto, gdzie mog� dosta� jakie� ubrania? � pyta. � Chodzi mi o co� spo�ecznie akceptowanego. No i troch�, eee� m�zg�w. Musz� si� odci��y� od cz�ci my�lenia�
Umys� miasta chichocze mu w tyle g�owy: Manfred u�wiadamia sobie, �e po drugiej stronie zdobnej �ciany, o kt�r� si� opiera, znajduje si� publiczny asembler.
��Aaa � mruczy, gdy w g�owie pojawia mu si� co� podobnego do dawnego, prymitywnego neuronowego interfejsu, ikony o cukierkowych barwach, nak�adki na obraz i tak dalej.
Daje si� w ogromnym stopniu zmienia�, tak �e po chwili z niespodziewanym dystansem zauwa�a, �e to nie jego wyobra�nia, lecz niesko�czenie modyfikowalny interfejs do wielop�aszczyznowych przestrzeni informatycznych tego ustroju, prze��czony na jego u�ytek w tryb dla mocno pocz�tkuj�cych. To prawda � przydadz� mu si� boczne k�eczka. Ale doj�cie jak poprosi� asembler o zrobienie pary spodni i czarnej koszulki nie zajmuje mu zbyt wiele czasu, odkrywa te�, �e je�li pro�by s� w miar� proste, wyniki otrzymuje si� za darmo � tak jak w domu, na Saturnie. Kosmiczne ustroje s� przyjazne ubogim, bo podstawowe �yciowe potrzeby kosztuj� niewiele, a pozbawienie ich kogo� r�wna�oby si� zab�jstwu. (Mo�e i obecno�� transludzi wywr�ci�a do g�ry nogami ca�� tratw� dawnych pewnik�w, ale przynajmniej nie zaszkodzi�a specjalnie zasadzie wzajemno�ci).
Ubrany i mniej lub bardziej �wiadomy � a przynajmniej na ludzkim poziomie � zaczyna si� doinformowywa�.
��Gdzie mieszkaj� Sirhan i Rita? � pyta.
Ukazuje si� kropkowana linia, wij�ca si� w nieprawdopodobny spos�b przez �cian�, domy�la si� wi�c, �e prowadzi przez natychmiastowy tunel ��cz�cy punkty odleg�e o wiele lat �wietlnych. Kr�ci g�ow� w skonsternowaniu. Chyba powinienem ich odwiedzi�, decyduje. Zreszt�, nie ma tu nikogo wi�cej, prawda? Franklinowie znikn�li w oko�os�onecznym m�zgu-matrioszce, Pamela zmar�a wieki temu (to dopiero szkoda; w �yciu nie spodziewa� si�, �e za ni� zat�skni), a Annette skuma�a si� z Giannim, kiedy on by� stadem go��bi. (To odkre�lamy grub� kresk� i m�wimy, �e wszystko sko�czone). C�rk� poch�on�� program eksploracji dalekiego kosmosu. On sam za� nie �y� tak d�ugo, �e jego przyjaciele i znajomi rozproszyli si� po sto�ku �wiat�a szerokim na ca�e stulecia. Nie przychodzi mu do g�owy nikt wi�cej, kogo m�g�by tutaj spotka�, poza oddanym wnukiem, kt�ry sam z siebie dba, by ogarek czci dla przodka p�on�� nieprzerwanie.
��Mo�e potrzebuje pomocy � my�li g�o�no Manfred, wchodz�c do bramy, racjonalizuj�c. � A zreszt�, mo�e to on mi podpowie, co w�a�ciwie mam robi�?
Sirhan dociera do domu, spodziewaj�c si� k�opot�w. I zastaje je, ale zupe�nie nie takie, jakich oczekiwa�. Dom to wielopi�trowa rozmaito��, tunelowe bramy ��cz� pokoje rozsiane po najr�niejszych habitatach: niskograwitacyjna sypialnia, wysokograwitacyjny pok�j do �wicze� i wszystko pomi�dzy. S� skromnie umeblowane, w maty tatami i �ciany z programowalnej materii, umiej�ce szybko wyprodukowa� dowolne meble. Skonfigurowane s� tak, by wygl�dem i faktur� przypomina� papier, cho� potrafi� wyciszy� nawet dzieci�ce ataki z�o�ci. Teraz jednak t�umienie nie dzia�a, a domem zaw�adn�y rozwrzeszczane podw�rkowe ma�piszony, rozmazany k��b rudo-bia�ego futra oraz zrozpaczona Rita, usi�uj�ca wyt�umaczy� s�siadce Eloise, dlaczego jej ortoc�rka Sam skacze po pokojach jak zwariowana pi�ka.
���Kot je tak nakr�ca. � Za�amuje d�onie i zaczyna si� odwraca�; wtem dostrzega Sirhana. � No, wreszcie jeste�!
��Najszybciej, jak mog�em. � Skin�wszy grzecznie g�ow� Eloise, marszczy czo�o. � Dzieci� � Co� ma�ego i szybkiego biegnie ku niemu na �eb, na szyj�, �apie go za nogi i pr�buje waln�� z byka w krocze. � Uff! � Zgina si� wp� i bierze Manniego na r�ce. � Ej, synu, m�wi�em ci, �e nie�
��To nie jego wina � wtr�ca po�piesznie Rita. � Jest podekscytowany, bo�
��Naprawd� nie wydaje mi si�, �e� � Eloise rozgl�da si� niepewnie.
��Mrrau? � pyta co� konwersacyjnym tonem z okolic kostek Sirhana.
��O�e�! � Sirhan odskakuje w ty� i obci��ony podnieconym dzieciakiem z trudem �apie r�wnowag�.
W przestrzeni my�lowej ustroju pojawi�o si� pot�ne zaburzenie � jak czarna dziura o masie gwiazdy � kt�re najwyra�niej teraz ociera mu si� futrem o nogi.
��Co ty tu robisz?
��A, to i tamto � odpowiada kot, przeci�gaj�c sardonicznie samog�oski w mowie wewn�trznej. � Pomy�la�em sobie, �e najwy�szy czas znowu do was wpa��. Gdzie trzymacie asembler? Mog� skorzysta�? Musz� zrobi� taki drobiazg dla znajomego�
��Co? � pyta Rita, momentalnie pe�na podejrze�. � Ma�o ju� problem�w narobi�e�?
Sirhan patrzy na ni� z aprobat�, ewidentnie ostrze�enia Amber sprzed wiek�w dobrze wry�y jej si� w pami��, wida�, �e nie traktuje go jako malutkiego stworzonka w sam raz do zabawy dla dzieci, za jakie chcia�by uchodzi�.
��Problem�w? � Kot zerka na ni� sardonicznie, bij�c ogonem na boki. � Nie b�dzie �adnych problem�w, obiecuj�. To po prostu�
Dzwonek do drzwi odchrz�kuje i anonsuje go�cia.
��Prosz� pana, prosz� pani, Ren Fuller chcia�aby z�o�y� pa�stwu wizyt�.
��A ta czego? � rzuca z irytacj� Rita.
Sirhan czuje jej skr�powanie, nerwowe macanie duch�w szukaj�cych g�osu rozs�dku w nierozs�dnym �wiecie, symuluj�cych wyniki, prze�ywaj�cych z�e sny i wracaj�cych z podpowiedziami, jak ma zareagowa�.
��Zreszt�, wpu�� j�, prosz� bardzo.
Ren jest znajom� s�siadk� (wi�kszo�� jej mieszkania le�y par� lat �wietlnych st�d, ale w kategoriach czasu podr�y jest to rzut beretem); ona i jej wyp�czkowana rodzina wychowuj� ma�e stadko rozwydrzonych dzieciak�w, kt�re od czasu do czasu bawi� si� z Mannim.
Ma�y b��kitny k�apouchy r�y sm�tnie i przebiega mi�dzy doros�ymi, goniony przez gromadk� wrzeszcz�cych, wymachuj�cych dzidami dzieci. Eloise pr�buje z�apa� swoje, ale bezskutecznie: drzwi do pokoju �wicze� znikaj�, Lis, kole�anka Manniego, wpada do �rodka jak ma�a rakieta.
��Sam, chod� tu natychmiast! � wo�a Eloise, ruszaj�c do drzwi.
��No to czego chcesz? � indaguje Sirhan, tul�c syna i patrz�c z g�ry na kota.
��Nic takiego � odpowiada Aineko, wyginaj�c si� i li��c potargan� k�pk� futra na boku. � Chcia�em si� tylko z nim pobawi�.
��Chcesz si� � Rita urywa.
��Tata! � Manni chce zej�� na ziemi�.
Sirhan opuszcza go ostro�nie, jakby by� ze szk�a.
��Le� si� pobaw � m�wi do Manniego, po czym zwraca si� do Rity: � Kochanie, mo�e przejdziesz si� i zapytasz Ren, czy czego� jej nie trzeba? Pewnie przysz�a po Lis, ale kto j� tam wie.
��W�a�nie wychodzi�am � wtr�ca Eloise � musz� tylko dorwa� Sama. � Zerka przez rami� przepraszaj�co na Rit�, potem daje nura do pokoju �wicze�.
Sirhan robi krok w stron� przedpokoju.
��No dobra, pogadajmy � m�wi sztywno. � W moim gabinecie. � Wbija wzrok w kota. � Masz mi wszystko wyja�ni�. Chc� zna� prawd�.
Tymczasem w poznawczej krainie czar�w, o kt�rej rodzice wiedz�, ale mocno jej nie doceniaj�, cz�� Manniego oddaje si� zaj�ciom o wiele mniej niewinnym, ni� sobie wyobra�aj�.
Dawno temu, w XXI wieku, Sirhan prze�y� mn�stwo symulowanych dzieci�stw, jego rodzice w k�ko wciskali przewijanie, a� wyszed� im kto� odpowiadaj�cy ich wymaganiom. To prze�ycie wywo�a�o u niego uraz por�wnywalny z XIX-wieczn� szko�� z internatem, tak �e obieca� sobie nigdy czemu� takiemu nie poddawa� w�asnych dzieci; ale to pewna r�nica, mie� do wyboru rozmaite awatary i dobrowolnie zanurza� si� w ekscytuj�cym �wiecie mit�w i czar�w, gdzie dziecinne fantazje staj� si� bytami z krwi i ko�ci i mog� polowa� w lesie, w nocy na fantazje twoich przyjaci� i wrog�w.
Manni prawie od razu pozna� interfejs do przestrzeni umys�owej miasta, o rz�d wielko�ci bardziej skomplikowany od interfejs�w z czas�w dzieci�stwa Sirhana, a pewne cz�ci jego osobowo�ci � wyprowadzone z pocz�tkowego obrazu jego wektora stanu, zap�odnione losowymi elementami to�samo�ci oryginalnego Manfreda i zasymulowane na bia�kowej maszynie dzia�aj�cej wielokrotnie szybciej od czasu rzeczywistego � s� w pe�ni doros�e. Oczywi�cie nie zmieszcz� si� w jego siedmioletniej czaszce, niemniej pilnuj� go ca�y czas. A kiedy jest w niebezpiecze�stwie, staraj� si� troszczy� o w�asne przysz�e cia�o.
G��wny doros�y duch Manniego mieszka w jednej z wirtualnych umys�owych przestrzeni Nowej Japonii (kt�re s� par� miliard�w razy rozleglejsze ni� fizyczne przestrzenie dost�pne dla uparcie trzymaj�cych si� biologii, gdy� g�sto�� obliczeniowa ludzkich habitat�w ju� dawno niespecjalnie daje si� mierzy� w MIPS-ach na kilogram). Wzoruj� si� one na Ziemi sprzed osobliwo�ci. Czas zatrzyma� si� na zawsze w wigili� prawdziwego XXI wieku � godzina �sma czterdzie�ci sze��, jedenasty wrze�nia: p�dz�cy wprost na niego pasa�erski szerokokad�ubowiec wisi bez ruchu w powietrzu, czterdzie�ci metr�w poni�ej okna widokowego penthouse�a Manniego na 108. pi�trze p�nocnej wie�y World Trade Center. W historycznej rzeczywisto�ci na tym pi�trze mie�ci�y si� biura, ale przestrze� umys�owa jest konsensualn� fikcj�, a Manni mia� taki kaprys, �eby �y� w�a�nie w tym prze�omowym momencie. (Za wiele to dla niego nie znaczy � urodzi� si� dobry wiek po Wojnie z Terroryzmem � ale to cz�� folkloru jego dzieci�stwa, upadek Dw�ch Wie�, rozbijaj�cy w py� mit o wyj�tkowo�ci Zachodu i otwieraj�cy drog� do �wiata, w kt�rym obecnie �yje).
Manni-doros�y nosi awatar oparty z grubsza na jego ojcu-klonie Manfredzie � cho� szczuplejszy, zafiksowany oko�o dwudziestego roku �ycia, ubrany na czarno w gotyckim stylu. Zrobi� sobie przerw� w grze w Matriksa, �eby pos�ucha� muzyki, z g�o�nik�w ryczy Type O Negative, a on wije si� w szponach lodowatego kokainowego haju. Spodziewa si� wizyty paru dziewczyn na telefon � one te� s� nale��cymi do przestrzeni gry awatarami czyich� na si�� wydoro�lonych duch�w � ich g��wne osobowo�ci nie musz� by� doros�ymi, kobietami, czy cho�by lud�mi � dlatego w�a�nie Manfred rozwala si� bezw�adnie na sofie Arnego Jacobsena i czeka, a� co� si� wydarzy.
Z ty�u otwieraj� si� drzwi. Niczym nie zdradza, �e zauwa�y� wtargni�cie, cho� jego �renice rozszerzaj� si� lekko, gdy dostrzega w szybie ledwie widoczne odbicie podkradaj�cej si� ku niemu kobiety.
��Sp�ni�a� si� � m�wi bezbarwnym g�osem. � Mia�a� tu by� dziesi�� minut temu� � Zaczyna si� odwraca� i teraz oczy naprawd� mu si� rozszerzaj�.
��A na kogo czeka�e�? � pyta zimna blondyna w czarnym, bardzo oficjalnym kostiumie z d�ug� sp�dnic�. Jej wyraz twarzy ma w sobie co� drapie�nego. � Nie, nie m�w mi. Czyli ty jeste� Manni, tak? Cz�ci�wka Manniego? � Z dezaprobat� poci�ga nosem. � Dekadencja z ko�ca wieku. Sirhan na pewno nie by�by zachwycony.
��Chuj z nim � odpowiada Manni. � A ty kim, kurwa, jeste�?
Blondynka pstryka palcami: na dywanie pomi�dzy Mannim i oknem pojawia si� biurowe krzes�o. Siada na jego brze�ku, wyg�adzaj�c sp�dnic�.
��Jestem Pamela � m�wi sztywno. � Ojciec ci o mnie nie m�wi�?
Manni ma zdziwion� min�. Gdzie� z ty�u g�owy, prymitywne instynkty obce ludziom sprzed po�owy XXI wieku szarpi� za osnow� pseudorzeczywisto�ci.
��Ty nie �yjesz, prawda? � pyta. � Jeste� moim przodkiem.
��Tak samo nie �yj�, jak ty. � Rzuca mu zimny u�miech. � W tych czasach nikt nie le�y w grobie, a ju� zw�aszcza nie ludzie, kt�rzy znaj� Aineko.
Manni mruga. Zaczyna odczuwa� lekki przyp�yw rozdra�nienia.
��No i dobrze, ale czeka�em na kogo� � dodaje z naciskiem. � Nie na rodzinne spotkanie ani nie na nudne puryta�skie kazanie�
Pamela prycha.
��Jak dla mnie, dzieciaku, mo�esz si� tarza� w b�ocie ile chcesz. Mam wa�niejsze sprawy na g�owie. Patrzy�e� ostatnio na swojego g��wnego?
��Mojego g��wnego? � Manni si� spina. � Wszystko z nim w porz�dku. � Jego oczy na moment ogniskuj� si� w niesko�czono�ci, patrzy w przestrze�, �ci�gaj�c i odtwarzaj�c ostatni zrzut m�zgu ze swojej dziecinnej wersji. � Bawi si� z kotem. Co to za kot? To nieodpowiednie towarzystwo dla niego!
��Aineko. M�wi�am ci ju�. � Pamela niecierpliwie postukuje w por�cz krzes�a. � Rodzinna kl�twa powraca po kolejne pokolenie. Je�li czego� z tym nie zrobisz�
��Z czym? � Manni siada prosto. � O czym ty w og�le m�wisz?
Zrywa si� na nogi i odwraca ku niej. Niebo za oknem ciemnieje, jak echo jego z�ych przeczu�. Pamela wstaje jeszcze szybciej ni� on, krzes�o wyparowuje � ci�cie w ci�g�o�ci rzeczywisto�ci. Jej spojrzenie jest lodowate i wyzywaj�ce.
��Bardzo dobrze wiesz o czym m�wi�. Do�� ju�, kurwa, tych g�upawych gierek. Doro�nij, p�ki jeszcze mo�esz!
��Ja jestem� Kim ja jestem? � Ch�odny powiew niepewno�ci osusza mu pot sp�ywaj�cy po plecach. � I co ty tutaj robisz?
��Naprawd� chcesz zna� odpowied�? Ja nie �yj�, nie pami�tasz? A umarli wiedz� wszystko. Dla �ywych to niekoniecznie dobrze�
Manni bierze g��boki wdech.
��Ja te� nie �yj�? � Robi zdziwion� min�. � W kostce Si�dmego Nieba jest moja doros�a wersja. Co ona tam robi?
��To taki ca�kiem nieprzypadkowy zbieg okoliczno�ci. � Pamela wyci�ga r�k�, chwyta jego d�o�, rzuca mu g��boko w sensorium zaszyfrowane symbole, prowadz�ce, jak �cie�ka z okruch�w chleba, w ciemne i niezbadane cz�ci my�loprzestrzeni. � Chcesz si� dowiedzie�? To chod� ze mn�. � I znika.
Manni pochyla si�, speszony i przestraszony wbija wzrok w zamar�y majestat pot�nego samolotu w dole.
��Cholera � szepcze. Przesz�a przez moje bariery ochronne, nie zostawiaj�c �ladu. Kto to jest? Naprawd� duch zmar�ej prababki czy mo�e kto� inny?
Zdaje sobie spraw�, �e aby si� dowiedzie�, musi p�j�� za ni�. Unosi lew� r�k�, patrzy na niewidzialny symbol �arz�cy si� jaskrawo w skorupie cia�a.
��Zresynchronizuj mnie z moim g��wnym � m�wi.
U�amek sekundy p�niej pod�oga apartamentu podskakuje i trz�sie si� szale�czo, rozlegaj� si� alarmy przeciwpo�arowe, gdy czas dobiega kresu, a zatrzymany samolot ko�czy podr�. Lecz Manniego ju� tam nie ma. Je�li w symulacji pada wie�owiec i nikt tego nie widzi, to czy to si� naprawd� sta�o?
��Przyszed�em po ch�opaka � m�wi kot. Siedzi na r�cznie tkanym dywanie po�rodku drewnianej pod�ogi, wystawiwszy pod dziwnym k�tem jedn� tyln� �ap�, jakby o niej zapomnia�.
Sirhan przez chwil� znajduje si� na skraju histerii, u�wiadamiaj�c sobie pot�g� tego stworzenia, powsta�ego na skutek postludzkiego kaprysu przodk�w. Na pocz�tku Aineko by� robotem do towarzystwa, potem stopniowo go rozbudowywano i wgrywano kolejne �aty. W latach osiemdziesi�tych, gdy Sirhan pierwszy raz fizycznie go spotka�, by� ju� przera�aj�co obc� inteligencj�, wyrafinowan� i ironiczn�. A teraz�
Sirhan wie, �e kot zmanipulowa� jego eigenmatk�, odwracaj�c jej uczucia od jego prawdziwego ojca ku innemu m�czy�nie. W chwilach ponurej introspekcji zastanawia si� czasami, czy nie by� tak�e odpowiedzialny za jego por�bane wychowanie i wynik�y z niego brak wi�zi z rodzicami. W ko�cu by� przecie� pionkiem w brutalnej rozwodowej bitwie Pameli i Manfreda � dziesi�tki lat przed jego urodzeniem � w nie�wiadomych pop�dach m�g� nosi� jakie� d�ugoterminowe polecenia. A co, je�li ten pionek to naprawd� spiskuj�cy w ciemno�ci ukryty kr�l?
��Przyszed�em po Manniego.
��Nie dostaniesz go. � Sirhan zachowuje pozory spokoju, cho� w pierwszym odruchu najch�tniej by na� nawrzeszcza�. � Ma�o ju� z�ego narobi�e�?
��Widz�, �e nie zamierzasz u�atwi� mi zadania. � Kot zaczyna liza� rozpostarte palce uniesionej �apy. � Dziecko, ja nie prosz�, ja m�wi�, �e przychodz� po niego, i ciebie to w og�le nie dotyczy. W�a�ciwie to wy�wiadczam ci uprzejmo��, uprzedzaj�c ci�.
��A ja m�wi� Cholera! � Nie pochwala przeklinania: wida�, jak bardzo jest wzburzony. � Zapomnij, co mia�em powiedzie�, na pewno dawno to wiesz. Zaczn� jeszcze raz, je�li mo�na.
��Jasne. Grajmy po twojemu. � Kot prze�uwa lu�n� pochewk� pazura, cho� dykcj� w mowie wewn�trznej ma nienagann�, dra�ni�c Sirhana nonszalancko poufa�ym tonem. � Widz�, �e mniej wi�cej orientujesz si�, czym jestem. Wiesz, zak�adam, �e post�pujesz racjonalnie, �e moja teoria umys�u jest z natury rzeczy lepsza ni� twoja, �e posiadam kompletny model poznawczy ludzkiej �wiadomo�ci. Mo�esz r�wnie dobrze podejrzewa�, �e prze�ledzi�em stany ko�cowe przy u�yciu Wyroczni Turinga. � Przesta� m�czy� poluzowany pazur; teraz szczerzy ostre z�bki, l�ni�ce w �wietle padaj�cym z okna gabinetu. Okno wychodzi na wewn�trzn� przestrze� cylindrycznego habitatu, na niebo z poprzyklejanymi wzg�rzami, lasami i jeziorami: bezb��dnie wymodelowany krajobraz rodem z Eschera. � U�wiadomi�e� sobie, �e moje my�li mog� sobie biega� �cie�kami wok� klatki, w kt�rej ty wymachujesz r�kami, �e zawsze b�d� jeden krok przed tob�. Co jeszcze wiesz, �e wiem?
Sirhan si� wzdryga. Aineko patrzy na�, nie mrugaj�c. Przez chwil� ma przeczucie, �e znalaz� si� w obecno�ci obcego boga: to najprostsza prawda, tak? Ale�
��Okej, punkt dla ciebie � m�wi po chwili, w kt�rej wyp�czkowuje paniczn� burz� duch�w poznawczych, osobowo�ci cz�stkowych; ka�da atakuje inny aspekt tego samego problemu. � Jeste� ode mnie inteligentniejszy. Ja jestem tylko nudnym ulepszonym cz�owiekiem, ale ty masz swoj� now� i bajeranck� teori� umys�u, kt�ra pozwala ci ogrywa� mnie jak chcesz, tak jak ja m�g�bym to czyni� z prawdziwym kotem. � Zaplata r�ce na piersi. � Przewa�nie nie o�wiadczasz tego tak otwarcie. To nie w twoim interesie, prawda? Wolisz ukrywa� swoje talenty manipulacyjne pod mi�� powierzchowno�ci�, gra� z nami. Czyli masz jaki� pow�d, �eby to ujawni�. � Jego g�os pobrzmiewa teraz gorycz�. Rozgl�da si�, przywo�uje krzes�o, a po namy�le tak�e koszyk dla kota. � Siadaj. Aineko, dlaczego akurat teraz? Co pozwala ci my�le�, �e mo�esz mi zabra� mojego eigensyna?
��Nie m�wi�em, �e go zabieram, powiedzia�em, �e po niego przyszed�em. � Aineko w o�ywieniu bije ogonem na boki. � Nie zajmuj� si� wasz� polityk�, Sirhan: nie jestem ma�poludem. Ale wiedzia�em, �e �le to odbierzesz, bo w parad� wszed�by mi� � w umy�le Sirhana reintegruje si� tuzin metaduch�w, zag�uszaj�c wewn�trzn� kakofoni� g�os Aineko -�spos�b socjalizacji twojego gatunku, wi�c wola�em wyzwoli� twoj� reakcj� na zagro�enie teryterialno-reprodukcyjne troch� wcze�niej, �eby� nie eksplodowa� mi w twarz w delikatniejszej sytuacji.
Sirhan macha r�k�.
��Zaczekaj. � Pr�buje zintegrowa� fa�szywe wspomnienia � produkty duch�w, wytwory ich my�lenia � i jego oczy zw�aj� si� podejrzliwie. � W takim razie jest bardzo �le. Normalnie unikasz konfrontacji, z g�ry re�yserujesz swoje interakcje z lud�mi, tak �eby zrobili to, co chcesz, i jeszcze my�leli, �e to by� ich pomys�. � Spina si�. � Co Manni ma takiego, co ci� tu sprowadzi�o? Czego od niego chcesz? To tylko dziecko.
��Mylisz Manniego z Manfredem. � Aineko przesy�a Sirhanowi symbol u�miechu. � To tw�j podstawowy b��d, mimo �e s� klonami w r�nych subiektywnych stanach. Pomy�l, jaki b�dzie, kiedy doro�nie.
��Ale on na razie nie jest doros�y! � protestuje Sirhan. � I nie by� od�
���wielu lat, Sirhan. W tym w�a�nie problem. Tak naprawd� chc� pogada� z twoim dziadkiem, nie synem i nie tym cholernym bezstanowym duchem w �wi�tyni historii. Potrzebny jest mi Manfred z poczuciem ci�g�o�ci. Czego� od niego chc� i mo�esz by� pewien, �e nie p�jd� sobie, dop�ki tego nie dostan�. Rozumiesz?
��Tak. � Sirhan zastanawia si�, czy jego g�os brzmi tak pusto jak uczucie, kt�re ma w sercu. � Ale to nasze dziecko, Aineko. My jeste�my lud�mi. Wiesz, co to dla nas znaczy?
��Drugie dzieci�stwo. � Aineko wstaje, przeci�ga si�, potem zwija w k��bek w koszyku. � Tak to jest z manipulowaniem wami, nagimi ma�pami, przez d�u�szy czas � ci�gle potrzebujecie wymazania i restartu � a wtedy tracicie ci�g�o��. Sirhan to nie m�j problem. Ja odebra�em sygna� z drugiego ko�ca sieci router�w, od ducha, kt�ry twierdzi, �e jest rodzin�. M�wi, �e w ko�cu dotarli do wielkiej otch�ani, poza supergromad� w Wolarzu, i znale�li tam co� konkretnego i wa�nego, wartego odwiedzenia przeze mnie. Ale zanim odpowiem, chcia�bym wiedzie�, czy to nie b�dzie jak z Fajansistami. Nie wpuszcz� tego do swojej g�owy, nawet w izolowanym �rodowisku. Rozumiesz? Potrzebuj� utworzy� instancj� prawdziwego, doros�ego Manfreda z ca�� jego pami�ci�, takiego, kt�ry nigdy we mnie nie mieszka�, i zmusi� go do po�wiadczenia wiarygodno�ci tego pakietu danych. �eby uwierzytelni� takiego pos�a�ca, potrzebna jest �wiadoma istota. Niestety, �wi�tynia historii jest denerwuj�co odporna na pr�by ekstrakcji bez upowa�nienia � nie mog� sobie po prostu wej�� i wykra�� kopii Manfreda, nie chc� te� u�y� jego modelu, kt�ry mam w g�owie, bo on z kolei za du�o wie. Wi�c�
��A co on obiecuje? � pyta nerwowo Sirhan.
Aineko patrzy na� zmru�onymi oczyma, z g��bi gard�a dobywa si� delikatne mruczenie.
��Wszystko.
��S� r�ne rodzaje �mierci � odzywa si� w ciemno�ci kobieta o imieniu Pamela, swoim wyschni�tym na ko�� szeptem.
Mannie pr�buje si� ruszy�: wygl�da na to, �e jest uwi�ziony w zamkni�tej przestrzeni. Przez chwil� panikuje, ale potem u�wiadamia sobie o co chodzi.
��Po pierwsze i najwa�niejsze, �mier� to po prostu brak �ycia. Aha, a dla ludzi jeszcze brak �wiadomo�ci, ale nie tak po prostu brak, raczej brak zdolno�ci do �wiadomo�ci.
Ciemno�� jest g�sta i dezorientuj�ca. Manni nie ma pewno�ci, gdzie jest d�, a gdzie g�ra. Nic nie dzia�a. Nawet g�os Pameli dobiega bezkierunkowo ze wszystkich stron naraz.
��Staro�wiecka, prosta �mier� sprzed osobliwo�ci by�a nieuniknionym punktem stopu dla wszystkich form �ycia. Nie licz�c bajek o �yciu po �mierci. � Osch�y chichot. � Ka�dego dnia, do �niadania wierzy�am w inn�, wiesz, na wypadek gdyby zak�ad Pascala mia� si� spe�ni�. Takie eksplorowanie przestrzeni fazowej wszystkich mo�liwych zmartwychwsta�, nie? Dzisiaj chyba mo�emy si� zgodzi�, �e Dawkins mia� racj�. Ludzka �wiadomo�� jest podatna na pewne zaka�ne wirusy memetyczne, a religie obiecuj�ce �ycie po �mierci s� szczeg�lnie podst�pnymi przypadkami, bo wykorzystuj� nasz� naturaln� niech�� do punkt�w stopu.
Manni pr�buje powiedzie� �ja nie umar�em�, ale jego krta� najwyra�niej nie dzia�a. Po chwili zauwa�a, �e r�wnie� nie oddycha.
��A teraz �wiadomo��. To dopiero �mieszna sprawa, nie? Wytw�r wy�cigu zbroje� mi�dzy drapie�c� i ofiar�. Obserwuj�c kota podkradaj�cego si� do myszy, b�dziesz sk�onny przypisa� mu intencje, kt�re naj�atwiej wyja�ni� hipotez�, �e ma w g�owie teori� umys�u dotycz�c� myszy � wewn�trzn� symulacj� jej prawdopodobnych reakcji na pojawienie si� drapie�nika. Na przyk�ad, w kt�r� stron� ucieknie. Kot u�ywa tej swojej teorii do optymalizacji strategii ataku. Tymczasem, gatunki ofiar, kt�re s� na tyle zaawansowane, �eby m�c mie� teori� umys�u, maj� przewag� w obronie, bo mog� przewidzie� poczynania drapie�nika. W ko�cu ten bardzo typowy dla ssak�w wy�cig zbroje� doprowadzi� do pojawienia si� gatunku spo�ecznej ma�py cz�ekokszta�tnej, wykorzystuj�cej swoj� teori� umys�u do komunikacji � aby plemi� mog�o kolektywnie funkcjonowa� � a potem, odruchowo, do symulowania w�asnych stan�w wewn�trznych danego osobnika. Dodaj dwa do dw�ch � sygnalizacj� i introspektywn� symulacj�, a dostaniesz ludzk� �wiadomo�� i do tego w promocji jeszcze j�zyk � system sygnalizacji przekazuj�cy informacje o stanach wewn�trznych, a nie tylko prymitywne komunikaty �tu drapie�nik� i �tam �arcie�.
Wypu�� mnie z tego! Manny czuje, jak panika wgryza si� w niego ch�odzonymi ciek�ym helem z�bami.
��Wy-pu� � Niepoj�tym sposobem te s�owa wydobywaj� si� z niego, cho� nie ma poj�cia kt�r�dy, gard�o ma unieruchomione tak samo, jak mow� wewn�trzn�. Wszystko jest od��czone, �aden system nie dzia�a.
��I tak oto � niemi�osiernie ci�gnie Pamela � docieramy do postludzko�ci. Nie chodzi o nasz neuronowy soft, zanalizowany na poziomie subkom�rkowym i uruchomiony w emulowanym �rodowisku na wykurwi�cie wielkim komputerze, tak jak tutaj: to nie postludzko��, to jaka� parodia. Mam na my�li istoty, kt�re s� fundamentalnie mocniejszymi �wiadomymi maszynami ni� my ludzie, oboj�tne, ulepszani czy nie. A mocniejsze s� nie tylko we wsp�pracy � co najlepiej wida� po Ekonomii Dwa Zero � ale i w symulacji. Postcz�owiek potrafi zbudowa� sobie wewn�trzny model ludzkiej inteligencji, kt�ry jest, no w�a�nie, r�wnie mocny kognitywnie jak pierwowz�r. Ty albo ja, mo�emy sobie wyobra�a�, co nap�dza innych ludzi, ale cz�sto si� przy tym mylimy, a prawdziwi postludzie mog� nas sobie zasymulowa�, ze stanami zewn�trznymi i wszystkim, otrzymuj�c poprawne wyniki. Szczeg�lnie je�li na par� lat otrzymaj� dost�p do naszych protez pami�ciowych, zanim u�wiadomimy sobie, �e maj� nam zamiar uciec w postludzko��. Nie tak to by�o, Manni?
Gdyby mia� usta, wydar�by si� teraz na ni�, a tak panika ust�puje monstrualnemu
��J� a�
��Gdyby�my byli m�drzejsi, Manny, nie upgrade�owaliby�my w k�ko tego kota. On za dobrze nas zna. Mo�e i ciele�nie umar�am, ale Aineko mnie pami�ta�, tak obrzydliwie dok�adnie, jak Wyrodne Potomstwo pami�ta tych losowo wybranych resymulant�w. Mo�na od tego uciec � jak ty, w drugie dzieci�stwo � ale nie mo�na si� ukry�. Tw�j kot ci� chce. I co� jeszcze.
Od jej g�osu ciarki chodz� mu po kr�gos�upie, duch bowiem zacz�� bez pozwolenia wpisywa� sw�j ogromny �adunek pami�ci w jego map� neuronow�. I ten g�os po chwili nabiera konotacji erotycznej i odpychaj�cej zarazem, co jest wynikiem warunkowania, jakiemu zosta� poddany ca�e �ycie � �ycia? � temu.
��Manny, on z nami pogrywa�, pewnie jeszcze zanim zdali�my sobie spraw�, �e jest �wiadomy.
��Wypu� � Manfred nagle urywa.
Zn�w widzi, mo�e si� porusza�, ma w�adz� w ustach. Zn�w jest sob�, fizycznie pod trzydziestk�, jak wiele lat temu, gdy wi�d� perypatetyczny �ywot w przedosobliwo�ciowej Europie. Siedzi na brzegu ��ka w amsterdamskim hotelu, uroczo zdobionym w motywy zwi�zane z r�nymi filozofami, ma na sobie d�insy, koszul� bez ko�nierzyka i kamizelk� z mn�stwem kieszeni, wype�nionych �mieciem dawno przestarza�ej sieci osobistej, na stoliku nocnym le�� ob��dnie prymitywne okulary projekcyjne. Pamela stoi sztywno w drzwiach, obserwuj�c go. Nie wygl�da jak ta pomarszczona szkarada, jak� pami�ta z Saturna, p�lepa Parka wspieraj�ca si� na ramieniu wnuka. Ani m�ciwa paryska Furia, ani podst�pna fundamentalistyczna diablica rodem z konserwatywnego Po�udnia. Na czerwonoz�oty brokatowy gorset na�o�y�a pi�knie skrojony kostium, jasne w�osy jak cieniutkie druciki upi�te w ciasny kok, jest skupion�, skoncentrowan� si�� natury, w kt�rej si� pierwszy raz zakocha�: represj�, dominacj�, jego osobist� machin�.
��Umarli�my � m�wi Pamela i parska �miechem. � Je�li nie chcemy, nie musimy ponownie prze�ywa� ci�kich czas�w.
��A o co chodzi? � pyta, czuj�c sucho�� w ustach.
��O imperatyw reprodukcyjny � prycha. � No dalej, wstawaj. Chod� do mnie.
Pos�usznie wstaje, ale nie podchodzi do niej.
��Czyj imperatyw?
��Nie nasz. � Drga jej policzek. � Dowiesz si� wszystkiego, jak umrzesz. Ten skurwykot b�dzie musia� nam sporo rzeczy wyja�ni�.
��Ty m�wisz, �e�
Wzrusza ramionami.
��A przychodzi ci do g�owy inne wyt�umaczenie tego wszystkiego? � Robi krok naprz�d i ujmuje go za r�k�. � Dzielenie i rekombinacja. Rozdzielanie memetycznych replikator�w na grupy, a potem staranne zap�adnianie krzy�owe. Aineko, aran�uj�c te wszystkie cudaczne ma��e�stwa, rozwody, eigenrodzic�w i rozwidlone transfery, nie hodowa� po prostu lepszych Macks�w � on pr�bowa� hodowa� nasze umys�y.
Ma szczup�e i ch�odne w dotyku palce. Przez moment czuje odraz�, jak do grobu, i wzdryga si�, po czym u�wiadamia sobie, �e to warunkowanie. Prostacko wszczepione odruchy, kt�re ju� dawno nie powinny dzia�a�.
��Nawet nasz rozw�d. Gdyby�
��Oczywi�cie, �e nie. � Manny ju� to pami�ta, przynajmniej tyle. � Wtedy Aineko nie by� jeszcze �wiadomy!
Pamela unosi elegancko wyrze�bion� brew.
��Na pewno?
��Ty chcesz, �eby ci odpowiedzia� � m�wi Manfred.
Pamela oddycha g��boko, czuje na policzku powiew jej tchu � je�� mu si� od tego delikatne w�oski na karku. Potem sztywno kiwa g�ow�.
��Chc� wiedzie� ile z naszej rodzinnej historii to jego scenariusz. I czy, kiedy my�leli�my, �e wgrywamy mu nowy firmware, to naprawd� to robili�my. Mo�e tylko tak my�leli�my? � Syk oddechu. � A ten rozw�d? To my czy zostali�my zmanipulowani?
��A czy nasze wspomnienia s� prawdziwe? To wszystko si� nam przydarzy�o? Bo mo�e�
Stoi dwadzie�cia centymetr�w od niego. Manfred czuje, �e jest bole�nie �wiadom jej obecno�ci, zapachu jej sk�ry, falowania piersi w oddechu, rozszerzenia �renic. Przez niesko�czenie d�ug� chwil� wpatruje si� jej w oczy, widz�c, jak patrzy na� w�asne odbicie � to jej teoria jego umys�u. Komunikacja. Machina. Odst�puje o krok, stukaj�c szpilkami, i u�miecha si� ironicznie.
��Czeka na ciebie �wie�o wyprodukowane cia�o: wygl�da na to, �e Sirhan gada� ostatnio z twoim zarchiwizowanym duchem w �wi�tyni historii. Zdecydowa� si� na reinkarnacj�. Sporo tych zbieg�w okoliczno�ci jak na jeden dzie�, co? Mo�e si� z nim zreintegrujesz, potem spotkam si� z tob� i p�jdziemy zada� Aineko par� trudnych pyta�?
Manfred robi g��boki wdech i kiwa g�ow�.
��No, mo�e�
Ma�y Manni, klon w�z�a rodzinnego drzewa, b�d�cego w�a�ciwie skierowanym grafem cyklicznym, nie rozumie, o co ta ca�a awantura, ale potrafi pozna�, �e mama, Rita, jest z�a. Domy�la si�, �e to co� z tym koto-stworem, ale mama nie chce mu powiedzie�.
��Skarbie, id� si� pobaw z kolegami � rzuca w roztargnieniu. Nie chce jej si� nawet wyp�czkowywa� ducha, �eby go pilnowa�.
Manni idzie do pokoju i przez chwil� grzebie w przestrzeni zabawek, ale nie ma tam nic tak ciekawego jak kot. Kotostw�r pachnie przygod�, czym� otwarcie zakazanym. Ciekawe sk�d tata go wzi��. Pr�buje wezwa� ducha du�ego Manniego, ale nie odpowiada: pewnie �pi albo co�. Wi�c bawi si� chwil�, nieuwa�nie, w irytacji, po czym przestrze� zabawowa jest w totalnym nie�adzie, a zwierzaki z ilustracji Sendaka chowaj� si� pod wielkim b�bnem, potem zn�w dopada go nuda. Poniewa� w gruncie rzeczy nadal jest ma�ym dzieckiem, nie kontroluje w pe�ni w�asnego metaprogramowania � dlatego zamiast skorygowa� sobie nastr�j, usuwaj�c nud�, wykrada si� przez bram� w swoim pokoju (jaki� czas temu przeprogramowan� przez ducha doros�ego Manniego w taki spos�b, �e prowadzi do ma�o u�ywanej publicznej bramy typu A, kt�r� z kolei z�ama� atakiem przez po�rednika, tak by mog�a s�u�y� za po�rednicz�cy serwer teleportacji) do podziemia Placu Czerwonego, gdzie osk�rowane stworzenia be�kocz� i wyj� na swoich oprawc�w, zepsute anio�y krzy�uje si� na podtrzymuj�cych niebo filarach, a bandy p�dzikich dzieciak�w odgrywaj� swe psychotyczne fantazje na niemych androidach, replikach rodzic�w i opiekun�w.
Jest tu Lis, Vipul, Kareen i Morgan. Lis przebra�a si� w wojenny kszta�t, ponur�, szar� skorup� wojskowego robota, naje�onego kolcami, przystrojonego pasem wiruj�cych gro�nie morgenstern�w.
��Manni! Bawisz si� w wojn�?
Morgan zamiast d�oni ma gigantyczne szczypce; Manni cieszy si�, �e wyst�puje jako obcy z planety �d�b�o, zmieniwszy trzeci� r�k� od �okcia w d� w pot�n� rogow� kos�. Podekscytowany kiwa g�ow�.
��Kto jest wrogiem?
��Oni. � Lis przechyla si� precesyjnie i wskazuje grupk� dzieci po drugiej stronie artystycznie u�o�onej sterty �mieci.
Stoj� wok� szubienicy, wtykaj�c r�ne �arz�ce si� rzeczy w jakie� uwi�zione w �eliwnej klatce drgaj�ce cia�o. Wszystko na niby, wrzaski s� jednak realistyczne: sprawiaj�, �e Manni cofa si� do chwili, kiedy ostatni raz tu zgin��, wspomina brutalne ci�cie monta�owe przerywaj�ce czarn� dziur� b�lu spowodowanego wypatroszeniem.
��Maj� Lucy i j� torturuj�, musimy j� odbi�.
W tych zabawach nikt naprawd� nie umiera, nie na zawsze, ale dzieciaki potrafi� by� bardzo brutalne, dlatego doro�li Nowej Japonii stwierdzili, �e najlepiej pozwoli� im wy�y� si� na sobie nawzajem, a potem pozwoli� miastu naprawi� szkody. Taki upust dla energii u�atwia powstrzymanie ich od naprawd� niebezpiecznych rzeczy, mog�cych zaszkodzi� integralno�ci biosfery.
��Fajnie. � Oczy Manniego rozb�yskuj�, gdy Vipul szarpie drzwi arsena�u i zaczyna rozdawa� pa�ki, majchry, szpikulce, shurikeny i garoty. � Lecimy!
Po dziesi�ciu minutach wybijania oczu, biegania, walki i wrzask�w, Manni dyszy ci�ko, oparty o filar do krzy�owania. Na razie wojna idzie dobrze, r�ka boli go i sw�dzi od d�gania kos�, ale Manni ma z�e przeczucie, �e to si� zaraz zmieni. Lis posz�a na ostro i zapl�ta�a si� �a�cuchami w podpor� klatki � teraz przypiekaj� j� nad ogniem, a elektronicznie wzmocniony wrzask zag�usza jego w�asne sapanie. Z czubka szponu kapie krew � cudza. Dygoce od ob��dnej ��dzy krwi, okrutnej potrzeby zadawania b�lu. Zadziera g�ow� � z g�ry dobiega ciche skrobanie. To ukrzy�owany anio� o skrzyd�ach p�kni�tych w miejscu, gdzie pod stawy podtrzymuj�ce ogromne niskograwitacyjne b�ony lotne wbito gwo�dzie. Jeszcze oddycha, nikomu nie chcia�o si� go wypatroszy�, poza tym, gdyby sytuacja nie by�a z�a, nie by�oby go tutaj, wi�c�
Manni wstaje, ale gdy si�ga pazurem trzeciej r�ki do chudego, sinego brzucha anio�a, s�yszy g�os:
��Czekaj. � To mowa wewn�trzna, nacechowana stanowczymi uprawnieniami, od kt�rych nieruchomieje mu staw �okciowy. Mruczy co� w z�o�ci i odwraca si�, gotowy do walki.
To ten kot. Siedzi skulony na kamieniu � dziwna rzecz: dok�adnie tam, gdzie patrzy� sekund� temu � i obserwuje go oczyma jak szparki. Manni ma ochot� rzuci� si� na niego, ale r�ce i nogi ani drgn�: to pewnie ciemna strona Placu Czerwonego � dzieci bawi� si� tu w krwawe zabawy, wszystko wolno, Manni mo�e mie� szpony wi�ksze ni� jakikolwiek kot, lecz miasto zachowuje pewn� kontrol�, a uprawnienia kota praktycznie chroni� go przed jakimikolwiek obra�eniami � i vice versa.
��Cze��, Manni � odzywa si� kotostw�r. � Tata si� niepokoi. Szuka ci�, bo mia�e� siedzie� w pokoju. Du�y Manni za�atwi� ci jak�� boczn� furtk�, co?
Manni kiwa g�ow�, wytrzeszczaj�c oczy. Chcia�by wrzasn�� i rzuci� si� na kotostwora, ale nie mo�e.
��Co� ty za jeden?
��Jestem twoim� zaczarowanym ojcem chrzestnym. � Kot wpatruje si� we� intensywnie. � Bo wiesz, jestem przekonany, �e nie za bardzo przypominasz sw�j archetyp, on w twoim wieku wygl�da� zupe�nie inaczej, ale� chyba, po namy�le, si� nadasz.
��Nadam si� do czego? � Zdezorientowany Manni opuszcza szpon.
���eby skontaktowa� mnie z twoj� drug� ja�ni�. T� doros��.
��Ale nie mog�. � Manni chce si� t�umaczy�. Zanim jednak zd��y doko�czy�, wielkie kamienie z j�kiem obracaj� si� pod kotem, kt�ry musi wsta� i okr�ci� si� w miejscu, je��c ogon ze z�o�ci.
Z teleportu wychodzi ojciec Manniego i rozgl�da si�. Twarz zastyga mu w mask� dezaprobaty.
��Manni! Co ty tu robisz? Wracaj do domu, i to ju�
��On jest ze mn�, historyku � przerywa kot, zirytowany wtargni�ciem Sirhana. � W�a�nie go tu zdyba�em.
��Szlag by ci�, sam go doskonale pilnuj�, bez ciebie!
��Mama mi pozwoli�a� � zaczyna Manni.
��A co to jest, na mieczu? � Spojrzenie Sirhana ogarnia ca�� scen�, zaimprowizowan� gr� w �ciganego i torturowanego na szubienicy, ogniska i wrzaski. Maska dezaprobaty p�ka, ukazuj�c lodowaty gniew. � Idziesz do domu! � Zerka na kota. � I ty te�, je�li chcesz z nim pogada�. Ma szlaban.
Dawno, dawno temu by� sobie domowy kot.
Tylko �e to wcale nie by� kot.
Dawno temu, gdy m�ody przedsi�biorca imieniem Manfred Macx lata� sobie po jeszcze zdemontowanych konstrukcjach kontynentu zwanego niegdy� Europ�, przynosz�c bogactwo nieznajomym i racz�c przyjaci� opartymi na przypadkowych pomys�ach biznesplanami � taka rozpaczliwa zast�pcza czynno��, mielenie k�kami w miejscu w daremnej pr�bie ucieczki przed w�asnym cieniem � wozi� ze sob� robota-zabawk� w kszta�cie kota. Mo�na go by�o programowa� i upgrade�owa�. Aineko by� trzeci� generacj� pochodz�c� od pierwszych, luksusowych japo�skich robot�w do towarzystwa. Manfred tylko na tyle mia� w �yciu miejsce i kocha� go bardzo, chocia� pod jego drzwiami ci�gle w niepokoj�cy spos�b pojawia�y si� odm�d�one kociaki. Kocha� go prawie tak, jak Pamela, narzeczona, kocha�a jego � ona za� by�a tego �wiadoma. Jako osoba o wiele inteligentniejsza, ni� uwa�a� Manfred, u�wiadomi�a sobie, �e najszybsza droga do serca m�czyzny wiedzie przez co� ukochanego. Jako osoba maj�ca o wiele silniejszego, ni� domy�la� si� Manfred, pierdolca na punkcie w�adzy, by�a gotowa u�y� ka�dego �rodka ograniczenia mu swobody, jaki tylko znalaz� si� pod r�k�. By� to bardzo XXI-wieczny zwi�zek, co oznacza, �e sto lat wcze�niej by�by nielegalny, a jeszcze sto lat wcze�niej by�by modnym skandalem. A kiedy tylko Manfred unowocze�nia� swojego kota-robota, przeszczepiaj�c jego ucz�c� si� sie� neuronow� do nowego cia�a o coraz to nowszych i ciekawszych portach rozszerze�, Pamela si� do niego w�amywa�a.
Przez chwil� byli ma��e�stwem, du�o d�u�ej rozwiedzeni � rozwiedli si� podobno dlatego, �e nic poza �mierci� lub transcendencj� nie by�oby w stanie pogodzi� ich silnych osobowo�ci o diametralnie r�nych filozofiach �ycia. Manny, jako osobnik dziko kreatywny, ekstrawertyczny i maj�cy okres skupienia uwagi jak na�pana fretka, mia� inne kochanki. Pamela� kt� to wie? Je�li nawet od czasu do czasu wieczorem przebiera�a si� i wyrywa�a kogo� w fetyszystycznych klubach, nikomu o tym nie m�wi�a: �y�a w statecznie zapi�tej pod szyj�, sztywniackiej Ameryce i musia�a dba� o swoj� reputacj�. Oboje jednak utrzymywali kontakt z kotem i cho� z jakiego� nigdy niewys�owionego powodu przej�� go Manfred, Aineko odbiera� telefony od Pameli � dop�ki nie przysz�a pora pomieszka� z ich c�rk� Amber podczas jej podr�y na relatywistyczne wygnanie, potem pilnowania pa�skim okiem jej eigensyna Sirhana, oraz jego �ony i dziecka (klona materia�u z drzewa genealogicznego, Manfreda 2.0).
A teraz gw�d� programu: Aineko nie by� kotem. Aineko by� czyst� inteligencj�, zamykan� kolejno w coraz bardziej realistycznych kocich cia�ach i wyposa�an� w moc obliczeniow�, kt�ra z ka�dym upgrade�em potrafi�a zasymulowa� coraz wi�ksz� sie� neuronow�.
Czy komu� z rodziny Macx w og�le przysz�o do g�owy zapyta�, czego chce Aineko?
A gdyby dostali odpowied�, czy przypad�aby im do gustu?
Doros�y Manfred, wci�� zdezorientowany przebudzeniem i reinkarnacj� o par� wiek�w od po�piesznej ucieczki z uk�adu Saturna, z wahaniem nawiguje ku domowi Sirhana i Rity, gdy w jego �wiadomo�� wpada, jak tona roz�arzonego na kraw�dziach komputronium, doros�y Manni z duchem pami�ci Manfreda.
Pozostaje tylko krzykn�� �o kurwa!�. Przez moment Manfred potyka si�, prawie skr�caj�c sobie kostk� i dyszy. Ju� pami�ta. Z trzeciej r�ki pami�ta, jak zreinkarnowa� si� jako Manni, synek-rozrabiaka Rity i Sirhana (a dlaczego w og�le postanowili wychowywa� przodka, zamiast wygenerowa� nowe, w�asne dziecko, to jedna z tych kulturowych osobliwo�ci, kt�re s� dla� ledwie zrozumia�e). Potem przez chwil� wspomina �ycie przy�pieszonego, cierpi�cego na amnezj� doros�ego ducha Manniego, obserwuj�cego sw�j pierwowz�r z konsensusowej przestrzeni miasta: pojawienie si� Pameli, reakcj� doros�ego Manniego na ni�, zrzucenie do pami�ci ducha wspomnie� jeszcze jednego egzemplarza Manfreda, i wreszcie to� To ilu mnie tu jest? � zastanawia si� zdenerwowany. Potem: Pamela? A co ona tu robi?
Potrz�sa g�ow� i si� rozgl�da. Pami�ta, jak by� doros�ym Mannim, wie, gdzie subiektywnie jest, co wi�cej: wie, do czego s�u�� te wszystkie nowomodne interfejsy miasta. �ciany i sufit wype�niaj� �wiec�ce symbole, obiecuj�ce wszystko od natychmiastowo dost�pnych us�ug lokalnych po teleportacj� na mi�dzygwiezdne dystanse. Czyli nie do ko�ca uda�o im si� skolapsowa� geografi�, u�wiadamia sobie z ulg�, chwytaj�c si� najbli�szej w�asnej i zrozumia�ej my�li, zanim wszystko mu wyt�umacz� wspomnienia starego Manniego. To dziwne uczucie: widzie� to wszystko po raz pierwszy � udogodnienia technosfery wyprzedzaj�cej o stulecia t�, w kt�rej ostatnio by� �wiadomy � ale z obja�niaj�c� je wszystkie pami�ci�. Zdaje sobie spraw�, �e stopy nadal nios� go naprz�d, na trawiasty plac otoczony drzwiami prowadz�cymi do prywatnych mieszka�. Za kt�rymi� z nich spotka swoich potomk�w, a najprawdopodobniej tak�e Pamel�. Sama ta my�l sprawia, �e jego �o��dek wykonuje mdl�cego fiko�ka. Nie jestem jeszcze na to gotowy�
Prze�ywa dotkliwe
��Cze��, ja � m�wi dziecko.
��Cze��, ty. � Manfred gapi si� dalej. � Wygl�dasz inaczej, ni� pami�tam. � Ale znajomo: wygl�d Manniego zapisa� si� we wspomnieniach du�ego Manniego, podpatrzony przez wszechobecne argusowe oko fruwaj�cego w powietrzu panoptikonowego py�u. � Zasta�em rodzic�w? Albo twoj�� � g�os mu si� �amie -�prababci�?
Drzwi otwieraj� si� szerzej.
��Mo�esz wej�� � m�wi ponuro dzieciak. Potem odskakuje w ty� i nurkuje do bocznego pokoju. Jakby robi� unik przed wrogim snajperem, zauwa�a Manfred. Ci�kie �ycie maj� dzieci, gdy nic nie zabrania u�ywania �mierciono�nej si�y, bo po zabawie zawsze mo�na si� odtworzy� z backupu.
Siedlisko � Manfredowi trudno nazwa� �domem� czy �mieszkaniem� co� sk�adaj�cego si� z element�w rozdzielonych bilionami kilometr�w pr�ni � wydaje si� nieco zat�oczone. S�yszy g�osy z salonu, wi�c kieruje si� tam, przeciskaj�c si� pod girland� r� bez kolc�w, udrapowanych przez Rit� wok� ramy bramy czasoprzestrzennej. Czuje, �e cia�o ma l�ejsze, lecz serce tak samo ci�kie. Rozgl�da si�.
��Rita? � pyta. � I�
��Cze��, Manfred. � Pamela kiwa mu z rezerw� g�ow�.
Rita unosi na jego widok brew.
��Kot pyta�, czy mo�e skorzysta� z domowego asemblera. Nie spodziewa�am si� rodzinnego spotkania po latach.
��Ja te�. � Manfred ze skruch� ociera czo�o. � Pamela, to Rita. �ona Sirhana. To moi� chyba eigenrodzice to ca�kiem dobry termin? Bo to oni sprowokowali moj� reinkarnacj�.
��Rozgo�� si�, prosz� � proponuje Rita, wskazuj�c r�k� pusty kawa�ek pod�ogi pomi�dzy patio a kamienn� fontann� w kszta�cie przekroju przez szklan� hipersfer�. Z unosz�cej si� w powietrzu, po�yskuj�cej w sztucznym s�onecznym blasku mg�y u�ytkowej krystalizuje si� futon z diamentopodobnego w��kna. � Sirhan zajmuje si� Mannim, naszym synem. Zaraz przyjdzie.
Manfred siada nieufnie po jednej stronie futonu. Pamela opada sztywno na przeciwny koniec, unikaj�c jego wzroku. Gdy ostatni raz fizycznie si� spotkali � potworn� otch�a� lat temu � przy rozstaniu przeklinali si� nawzajem: przeciwnicy w burzliwym rozwodzie, dzieleni na dodatek r�nicami ideologicznymi tektonicznego kalibru. Min�y jednak subiektywne dziesi�tki lat; i ideologia, i rozw�d straci�y na znaczeniu. A mo�e w og�le ich nie by�o? Teraz, gdy jednoczy ich wsp�lna sprawa, Manfred ledwo mo�e na ni� patrze�.
��Jak tam Manni? � pyta gospodyni�, chc�c uciec w pogaw�dk� o niczym.
��Dobrze � m�wi Rita �ami�cym si� g�osem. � Takie tam, dzieci�ce szale�stwa. Gdyby tylko nie� � Milknie. W powietrzu ukazuj� si� drzwi, wychodzi z nich Sirhan, a za nim ubrane w futro male�kie b�stwo.
��Zobaczcie, co przyni�s� kot � rzuca Aineko.
��Ty to jeste� wyszczekany � m�wi lodowato Pamela. � A mo�e by��
��Nie chcia�em go do ciebie dopu�ci� � t�umaczy si� Sirhan Manfredowi � ale on�
��Nie ma sprawy. � Manfred macha r�k�. � Pamelo, mog�aby� zacz��?
��Nie mog�abym. � Zerka na� z ukosa. � Ty pierwszy.
��No dobrze. Chcia�e�, �ebym tu przyszed�. � Manfred kuca i wpatruje si� w kota. � Czego chcesz?
��Gdybym by� tradycyjnym �rodkowoeuropejskim diab�em, powiedzia�bym, �e przyszed�em po twoj� dusz� � m�wi Aineko, patrz�c z do�u na Manfreda i wyginaj�c ogon. � Na szcz�cie nie jestem dualist� i chc� j� tylko na troch� po�yczy�. Oddam, nawet si� nie zabrudzi.
��Aha. � Manfred unosi brew. � A po co?
��Nie jestem wszechwiedz�cy. � Aineko siada, wysuwaj�c w bok jedn� �apk�, wzrok ma jednak ca�y czas utkwiony w Manfredzie. � Dosta�em taki� jakby telegram, on twierdzi, �e jest od ciebie. To znaczy, od innego egzemplarza, tego, co z innym egzemplarzem mnie i z Amber i ze wszystkimi, kt�rych tu nie ma, wybra� si� w podr� przez sie� router�w. M�wi, �e znalaz� odpowied� i chce mi przekaza� drog� na skr�ty do pot�nych my�licieli na skraju obserwowalnego wszech�wiata. Podobno wie, kto stworzy� t� sie� tuneli czasoprzestrzennych i po co, i� � Aineko urywa. Gdyby by� cz�owiekiem, wzruszy�by ramionami, a tak, w roztargnieniu drapie si� tyln� nog� za uchem. � Problem polega na tym, �e nie jestem pewien, czy mu wierzy�. Dlatego potrzebuj� ciebie, �eby� uwierzytelni� t� wiadomo��. Boj� si� u�y� w�asnej pami�ci, bo ona za du�o o mnie wie; je�li ten pakiet oka�e si� trojanem, nie chcia�bym, �eby si� dowiedzia� niekt�rych rzeczy. Nie mog� nawet zmodyfikowa� pami�ci o samym sobie � je�li pakiet oka�e si� wrogi, z tego te� mo�e wywnioskowa� pewne informacje. Potrzebuj� wi�c kopii ciebie, prosto z muzeum, �wie�ej i czy�ciutkiej.
��I tyle? � pyta z niedowierzaniem Sirhan.
��Jak dla mnie, to a� nadto � odpowiada Manfred.
Pamela otwiera usta, chc�c si� odezwa�, ale Manfred patrzy jej w oczy i nieznacznie kr�ci g�ow�. Odwzajemnia spojrzenie, a potem� szokuj�c Manfreda, kiwa g�ow� i zamyka usta. C� za zdumiewaj�ca wsp�praca.
��Chc� co� w zamian.
��Oczywi�cie � m�wi kot. Waha si�. � Bo wiesz, �e ten proces jest niszcz�cy.
��Jaki?
��Robi� tymczasow� kopi� ciebie. Potem zapoznaj� j� z� hm� informacj� od obcych, w izolowanym �rodowisku. �rodowisko jest potem niszczone, wypuszcza tylko jeden bit informacji, odpowied� �tak� lub �nie� na pytanie: �czy mam wierzy� informacji od obcych?�.
��Ehm. � Manfred zaczyna si� poci�. � To chyba mi si� nie podoba.
��To tylko kopia. � Zn�w pora na kocie wzruszenie ramionami. � Sam jeste� kopi�. Manni jest kopi�. Ciebie kopiowano ju� tyle razy, �e wszelkie obiekcje s� bez sensu. Zdajesz sobie spraw�, �e co par� lat wymienia si� ka�dy atom w twoim ciele? Oczywi�cie oznacza to, �e jedna twoja kopia b�dzie musia�a umrze�, prze�ywszy jedno czy dwa unikatowe, niepowtarzalne do�wiadczenia, o kt�rych nigdy si� nie dowiesz, ale to chyba nie jest dla ciebie problemem?
��W�a�nie, �e jest! M�wisz o skazaniu jednej wersji mnie na �mier�! Dla mnie, tu, w tym ciele, mo�e nie jest to problemem, ale dla tego drugiego mnie z pewno�ci�. Nie m�g�by��
��Nie, nie m�g�bym. Gdybym zgodzi� si� wypu�ci� kopi� w przypadku pozytywnego wyniku, da�bym jej pokus� do k�amstwa, gdyby si� okaza�o, �e obca wiadomo�� jest niewiarygodna. Prawda? Poza tym, perspektywa jej uwolnienia da�aby tej wiadomo�ci kana� zwrotny, przez kt�ry mog�aby przeprowadzi� atak. Manfred, jeden bit i nic poza tym.
��Ech. � Manfred milknie. Wie, �e powinien dalej si� sprzeciwia�, ale Aineko na pewno ju� rozwa�y� wszystkie jego reakcje i zaplanowa� strategi� ich obej�cia. � A ona co ma do tego? � pyta, wskazuj�c na Pamel�.
��To twoja zap�ata � rzuca Aineko z wystudiowan� beztrosk�. � Mam bardzo dobr� pami�� do ludzi, zw�aszcza je�li znam ich od dziesi�tk�w lat. Wyro�li�cie ju� z tego prymitywnego warunkowania emocjonalnego, jakim potraktowa�em was w czasie rozwodu, a je�li chodzi o ni�, jest dobr� reinstancjacj� tamtej�
��Wiesz, jak wygl�da �mier�? � pyta Pamela, trac�c w ko�cu samokontrol�. � A mo�e chcesz si� przekona� na w�asne oczy? Bo je�li dalej b�dziesz m�wi� o mnie jak o jakiej� niewolnicy�
��A co, my�lisz, �e ni� nie jeste�? � Kot szczerzy igie�kowate z�by w paskudnym u�miechu.
Czemu ona go nie walnie? � niepewnie pyta Manfred sam siebie, zastanawiaj�c si�, czemu w takim razie sam nie ma ochoty rzuci� si� na potwora.
��Skrzy�owanie ci� z Manfredem by�o, musz� przyzna�, majstersztykiem z mojej strony � kontynuuje Aineko � ale w szczytowych latach jego tw�rczej weny mia�aby� na niego z�y wp�yw. Zadowolony Manfred nic nie robi. Sk��caj�c was, wycisn��em z niego jeszcze par� ciekawych rzeczy, a zanim si� wypali�, gotowa ju� by�a Amber. Ale to tak na marginesie; dostaj� czego chc� i daj� wam �wi�ty spok�j. Tak po prostu. Hodowanie nowych generacji Macks�w by�o �wietnym hobby, fajne z was zwierzaczki, ale w d�u�szej perspektywie ogranicza was wasz up�r i niech�� do transcendencji, wyj�cia poza ludzko��. Zatem taka jest moja propozycja. Pozwolisz mi pu�ci� swoj� kopi� w czarnej skrzynce, razem z opart� na tobie kopi� wyroczni Turinga, a dam ci wolno��. I Pameli te�. Tym razem b�dziecie ze sob� szcz�liwi, bo nie b�d� ju� wam bru�dzi�. Waszych potomk�w te� obiecuj� nie nawiedza�. � Kot zerka przez rami� na tul�cych si� do siebie w przera�eniu Sirhana i Rit�; Manfred wyczuwa ci���cy nad domostwem ogromny cie� gigantycznej z�o�ono�ci algorytmicznej Aineko, jak koszmar rodem z teorii liczb.
��Tylko tyle w nas widzisz? Taki program hodowlany? � pyta zimno Pamela.
Ona te� ju� dotar�a do wbudowanych w Aineko ogranicze� � z rosn�cym przera�eniem zdaje sobie spraw� Manfred. To my rozstali�my si� dlatego �e Aineko nam kaza�? A� trudno uwierzy�. Manfred jest zbyt wielkim realist�, by wierzy�, �e kot m�wi prawd�, je�li nie ma w tym jakiego� interesu. Ale to�
��Nie do ko�ca. � Aineko jest zadowolony z siebie. � Na pocz�tku nie, dop�ki nie by�em �wiadomy w�asnego istnienia. Poza tym, wy, ludzie, te� hodujecie zwierzaki. Ale fajnie si� wami bawi.
Pamela wstaje, w�ciek�a tak, �e prawdopodobnie za chwil� st�d wybiegnie. Manfred, zanim u�wiadomi sobie, co robi, te� si� zrywa i os�ania j� ramieniem.
��Ale najpierw mi powiedz: nasze wspomnienia s� naprawd� nasze?
��Nie wierz mu � wtr�ca ostro Pamela. � On nie jest cz�owiekiem i k�amie.
��Tak, s� � odpowiada Aineko. Ziewa. � No, dziwko, m�w mi jeszcze, �e k�ami� � dodaje drwi�co. � Nosi�em ci� w g�owie wystarczaj�co d�ugo, �eby wiedzie�, �e twoje s�owa to �aden dow�d.
��Ale ja� � Jej r�ka przesuwa si� na tali� Manfreda. � Ja wcale go nie nienawidz�. � Smutny �miech. � Pami�tam, �e go nienawidzi�am, ale�
��Ludzie: znakomity model emocjonalnej samo�wiadomo�ci. � Aineko wzdycha teatralnie. � Jeste�cie tak g�upi, jak tylko mo�e by� inteligentny gatunek � bo nie ma �adnej ewolucyjnej presji na dalszy rozw�j inteligencji � ale wci�� nie przyjmujecie tego do wiadomo�ci w obecno�ci istot wy�szych. Pos�uchaj, dziewczynko, wszystko, co pami�tasz, jest prawd�. Ale niekoniecznie wydarzy�o si� naprawd�: po prostu pami�tasz to, co prze�y�a� wewn�trznie. Pami�� prze�y� jest prawdziwa, ale emocjonalne reakcje na te prze�ycia zosta�y zmanipulowane. Rozumiesz? To, co dla jednej ma�py jest halucynacj�, dla drugiej mo�e by� prze�yciem religijnym, zale�y, kt�ry modu� boga jest akurat hiperaktywny. To dotyczy was wszystkich. � Aineko patrzy na nich z pob�a�liw� pogard�. � Ale nie jeste�cie ju� mi potrzebni. Ta ostatnia przys�uga i b�dziecie wolni. Rozumiecie? Manfred, powiedz, �e tak; jak b�dziesz tak rozdziawia� g�b�, wleci ci wrona.
��Powiedz �nie�. � Pamela go szturcha, a Manfred w tej samej chwili odpowiada:
��Tak.
Aineko �mieje si�, pogardliwie obna�aj�c k�y.
��Ach, ta s�ynna rodzinna lojalno�� u cz�ekokszta�tnych! Zawsze niezawodna. Dzi�ki, Manny. W�a�nie udzieli�e� mi pozwolenia na skopiowanie siebie i zrobienie z kopii niewolnika.
I w tym momencie Manni, od minuty czatuj�cy w drzwiach, rzuca si� na kota z wrzaskiem, zamierzaj�c si� do ciosu odwiedzion� r�k�-kos�.
Awatar kota jest oczywi�cie na to przygotowany: okr�ca si�, syczy, obna�aj�c diamentowe, ostre pazury.
��Manni, nie! � krzyczy Sirhan i zrywa si�, natomiast doros�y Manfred zamiera, u�wiadamiaj�c sobie ze zgroz�, �e dzieje si� tu o wiele wi�cej, ni� wida� na pierwszy rzut oka.
Manni �apie ludzkimi d�o�mi kota za kark i przyci�ga do �mierciono�nego szponu kosy. Wrzask, mro��ca krew w �y�ach kocia muzyka, krzyczy te� Manni, na jego ramieniu pojawiaj� si� r�wnoleg�e krwawe �lady � awatar jest przecie� prawdziwym cia�em z krwi i ko�ci, z autonomicznym uk�adem nerwowym, kt�ry nie podda si� bez walki, oboj�tne, co sobie my�li przeogromna egzokora � ale ostrze konwulsyjnie opada, s�ycha� obrzydliwy bulgot, z lec�cego w powietrze kotostwora tryska fontanna krwi. Wszystko ko�czy si� po sekundzie, zanim ktokolwiek z doros�ych zd��y� si� ruszy�. Sirhan �apie Manniego i odci�ga go, ale dalszych niespodzianek nie ma. Awatar Aineko jest po prostu rozwleczon� po pod�odze bezw�adn� jak szmata bry�� futra, bebech�w i krwi. Przez chwil� s�ysz� w mowie wewn�trznej, jak duch kota triumfalnie szczerzy z�by, potem znika.
��Co zrobi�e�?! � krzyczy Rita, biegn�c ku niemu.
Manni kuli si� i zaczyna p�aka�, bezpieczny odruch ma�ego ch�opca, naprawd� nierozumiej�cego zagro�enia.
��Nie! Wszystko w porz�dku � pr�buje wyja�ni� Manfred.
Pamela �ciska go mocniej.
��Dalej jeste��?
��Tak. � Robi g��boki wdech.
��Bardzo, bardzo �le zrobi�e��
��Przecie� kot chcia� go zje��! � protestuje Manni, podczas gdy rodzice wyganiaj� go dla bezpiecze�stwa z pokoju; Sirhan rzuca pe�ne poczucia winy spojrzenie jego doros�ej instancji i jej by�ej �onie. � Musia�em go powstrzyma�!
Manfred czuje, �e ramiona Pameli zaczynaj� dygota�. Jakby mia�a si� roze�mia�.
��Dalej tu jestem � mruczy, nieco zdziwiony. � Wypluty, niestrawiony, po tylu latach. A przynajmniej tej wersji wydaje si�, �e tu jest.
��Ty mu wierzysz? � pyta z nutk� niedowierzania w g�osie.
��Pewnie. � Manfred przest�puje z nogi na nog�, w roztargnieniu g�adz�c j� po w�osach. � S�dz�, �e wszystko, co powiedzia�, mia�o wywo�a� u nas dok�adnie tak� reakcj�. W��cznie z nienawi�ci� do niego i sprowokowaniem Manniego do likwidacji awatara. Aineko chcia� wymeldowa� si� z naszego �ycia i uzna�, �e przyda si� takie katharsis na zako�czenie. Nie wspominaj�c o
��Nie m�wmy o tym teraz � rozkazuje, wbijaj�c mu podbr�dek w bok szyi. � Czuj� si� obrzydliwie wykorzystana.
��Nic dziwnego.
Przez chwil� stoj� wtuleni w siebie, nic nie m�wi�c i nie pytaj�c, dlaczego � po tak wielu latach � zn�w s� razem.
��Dla zwyk�ych �miertelnik�w, jak my, niebezpieczne jest przestawanie z bogami. Czujesz si� wykorzystana? Mnie Aineko ju� pewnie zabi�. Chyba �e z t� likwidacj� kopii roboczej te� k�ama�.
Pamela wzdryga si� w jego obj�ciach.
��Tak to jest, kiedy si� zadajesz z postlud�mi. Przewa�nie maj� lepszy model twojego umys�u, ni� ty sam.
��Dawno jeste� przebudzona? � Delikatnie pr�buje zmieni� temat.
��Ja� no, w�a�ciwie nie wiem. � Puszcza go i odst�puje o krok, badawczo przygl�daj�c si� jego twarzy. � Pami�tam, �e by�am na Saturnie, ukrad�am z muzeum eksponat i polecia�am nim w kosmos, a potem, c�. Znalaz�am si� tutaj. Z tob�.
��My�l� � Manfred oblizuje usta � �e oboje dostali�my powa�ne ostrze�enie. Albo drug� szans�. Co chcesz z ni� zrobi�?
��Nie wiem. � Zn�w to taksuj�ce spojrzenie, jakby pr�bowa�a oszacowa�, ile jest wart. Zd��y� si� przyzwyczai�, ale tym razem nie wyczuwa w nim wrogo�ci. � Za du�o przeszli�my, �eby to by�o a� tak �atwe. Aineko m�g� k�ama� albo nie. A ty? Czego ty by� chcia�?
Wie, o co naprawd� pyta.
��B�dziesz moj� ukochan�? � pyta i podaje jej r�k�.
��Tym razem � Pamela chwyta j� � bez nadzoru doros�ych. � U�miecha si� i razem id� ku bramie, �eby si� przekona�, jak potomkowie poradzili sobie z nag�ym przyp�ywem wolno�ci.
Wydanie oryginalne
Tytu� orygina�u:
Data wydania: 2005
Wydanie polskie
Data wydania:2009
Ilustracja i opracowanie graficzne ok�adki: Irek Konior
Prze�o�y�: Wojciech M. Pr�chniewicz
Wydawca: Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63, 04-082 Warszawa
tel./fax (0-22) 813 47 43
e-mail: kurz@mag.com.pl
www.mag.com.pl
ISBN 978-83-7480-115-7
Serdar Argic � tak podpisywa� si� program, �bot�, kt�ry oko�o roku 1994 przeszukiwa� grupy dyskusyjne i na ka�d� wzmiank� o Turcji odpowiada� szablonowym tekstem zaprzeczaj�cym tureckiej rzezi Ormian.
Nicholas Bourbaki � pseudonim przyj�ty przez grup� XX-wiecznych francuskich matematyk�w; pod tym nazwiskiem opublikowali zestaw prac b�d�cych zrewidowanym wyk�adem wsp�czesnej matematyki, opartym przede wszystkim na teorii mnogo�ci.
Baby Bills � sp�ki powsta�e przez wymuszony podzia� Microsoftu, gra s��w nawi�zuj�ca do Baby Bells, powsta�ych z podzia�u telefonicznego potentata AT T w roku 1984.
Efekt slashdota � wywo�ywany przez pojawienie si� wzmianki o danej stronie na jakim� bardzo popularnym serwisie webowym (oryginalnie by� to slashdot.org); na stron� zaczynaj� wchodzi� miliony zainteresowanych os�b, s�absze, b�d� mniejsze serwery WWW nie radz� sobie z obci��eniem (albo dostawca Internetu obcina dost�p za przekroczenie limitu pobieranych danych) i strona staje si� niedost�pna.
Renfield � pos�aniec Drakuli w powie�ci Brama Stokera.
Dla wygody czytelnika podaj� przeliczenia pojawiaj�cych si� w ksi��ce wielokrotno�ci sekundy:
� kilosekunda: ok. 16,7 minuty;
� megasekunda: ok. 11,6 dnia;
� gigasekunda: ok. 31,7 roku;
� terasekunda: ok. 31709 lat.
Tom of Finland (w�. Touko Laaksonen) � grafik, autor licznych bardzo homoerotycznych rysunk�w, przewa�nie przedstawiaj�cych karykaturalnie mocno umi�nionych m�czyzn.
Serializacja � w komputerowych j�zykach programowania przekszta�canie r�nego typu obiekt�w na posta� strumienia bajt�w, np. aby zapisa� je na dysku lub przes�a� przez sie�. Tu chodzi o mo�liwo�� zapisania wypowiedzi w danym j�zyku w postaci liniowego strumienia informacji, jak np. ludzkie pismo.
Al Moshtari � (arab.) Jowisz.
Proteom � zestaw bia�ek wyst�puj�cych w organizmie, tkance, kom�rce lub przedziale kom�rkowym, w odr�nieniu od genomu zmieniaj�cy si� w odpowiedzi na r�ne czynniki �rodowiskowe.
Twarz charakterystyczna (ang. eigenface) to wykorzystywany przy komputerowym rozpoznawaniu twarzy zestaw wektor�w w�asnych, dobranych tak, aby minimalny ich zestaw dobrze opisywa� cechy poszczeg�lnych twarzy. Mog� to by� na przyk�ad wzajemne odleg�o�ci poszczeg�lnych sk�adowych twarzy.
Husajn ibn Ali � m�odszy syn Alego i wnuk Mahometa, kt�ry zgin�� w bitwie pod Karbal� w roku 680.
Wilajat al-fakih � dos�. �zwierzchno�� uczonego w pi�mie�, rozwini�ta przez Chomeiniego teoria, wg kt�rej w�adz� w pa�stwie powinna sprawowa� zwierzchno�� religijna.
Hans Moravec (ur. 1948) � profesor robotyki specjalizuj�cy si� m.in. w widzeniu maszynowym, interesuj�cy si� tak�e ideami transhumanizmu � nurtu filozoficznego postuluj�cego wykorzystanie nauki i techniki do zlikwidowania ogranicze� fizycznego umys�u i organizmu cz�owieka.
DMZ � cz�sto u�ywany w informatyce skr�t od
Machinima � animacja komputerowa nie zrealizowana przy u�yciu specjalizowanych program�w do modelowania, lecz �odegrana� w tr�jwymiarowej grze komputerowej.
Murabaha � zgodna z szariatem transakcja kupna/sprzeda�y, w kt�rej mar�a sprzedawcy jest jawna i znana kupuj�cemu; mudaraba � zgodna z szariatem po�yczka, w kt�rej przedsi�biorca dzieli si� p�niej zyskami z bankiem w ustalonym stosunku, a� do sp�acenia zobowi�zania.
Kettenkrad � niemiecki pojazd wojskowy przypominaj�cy p�g�sienicowy motocykl.
Eigenmatka i inni cz�onkowie rodziny z przedrostkiem �eigen� � autor wykorzysta� ten niemiecki przedrostek (u�ywany w j�zyku angielskim w terminach matematycznych typu eigenvalue � warto�� w�asna i eigenvector � wektor w�asny lub charakterystyczny), do stworzenia termin�w okre�laj�cych osob� �poj�ciow��, a nie fizyczn� � abstrakcyjn� ide� danej osoby w odr�nieniu od jej fizycznych wciele�, kt�rych mo�e istnie� wi�cej ni� jedno. Postanowi�em zachowa� to w polskim, bo jest wygodne i zwi�z�e.
Limit (granica) Bekensteina � hipotetyczne ograniczenie ilo�ci informacji mo�liwej do przechowania w materii o znanej energii.