Dura przebudzi�a si� gwa�townie.

Co� by�o nie w porz�dku. Fotony wydziela�y inny zapach ni� zazwyczaj.

Ledwo dostrzega�a r�k�, kt�r� wyci�gn�a przed siebie. Zgi�a palce. Wok� opuszk�w zal�ni� wzburzony, fioletowobia�y gaz elektronowy, kt�rego cz�steczki porusza�y si� chwiejnie, po spirali wzd�u� linii Magpola. Powietrze wydawa�o si� ciep�e i nie�wie�e; Dura widzia�a tylko niewyra�ne zarysy przedmiot�w.

Przez chwil� nie rusza�a si�, zwini�ta w ciasny k��bek, zawieszona w elastycznym u�cisku Magpola.

S�ysza�a piskliwe i gor�ce z przera�enia g�osy. Dochodzi�y od strony Sieci.

Mocno zacisn�a powieki i obj�a r�kami kolana, usi�uj�c ponownie zasn�� i powr�ci� do stanu ch�odnej nie�wiadomo�ci.

��Tylko nie to. Na krew Xeelee � zakl�a cicho. � Tylko nie kolejne Zaburzenie[1], tylko nie jeszcze jedna burza spinowa. � Nie by�a pewna, czy ma�y szczep Istot Ludzkich posiada� wystarczaj�ce �rodki, by wytrzyma� nast�pn� fal� zniszcze�, i czy ona sama zdo�a sobie poradzi� z now� katastrof�.

Magpole, otaczaj�ce cia�o Dury, drga�o. Rozchodzi�o si� po jej sk�rze falami dreszczy, wywo�uj�c do�� przyjemne uczucie, tote� pozwala�a mu si� ko�ysa�, jakby by�a dzieckiem w jego ramionach. Jednak w pewnym momencie poczu�a znacznie mniej przyjemne szturchni�cie w plecy�

Nie, to nie mog�o by� Magpole. Dura ponownie wyprostowa�a si� i przeci�gn�a, cho� nap�r pola ogranicza� jej ruchy. Przetar�a oczy � mi�siste brzegi oczodo��w[2] pokrywa� zaropia�y, chropowaty w dotyku nalot � i potrz�sn�a g�ow�, �eby usun�� z zag��bie� resztki zanieczyszczonego Powietrza.

B�l plec�w zawdzi�cza�a pi�ci swojego brata, Farra. Musia� dy�urowa� w latrynie, gdy� mia� przy sobie pust�, pofa�dowan� torb� na odpady, kt�r� zazwyczaj nape�niano bogatym w neutrony ka�em z Sieci, a potem wyrzucano jej zawarto�� do Powietrza. Jego chude, wci�� rosn�ce cia�o dr�a�o na skutek niestabilnego Magpola, a gdy zwr�ci� ku siostrze okr�g�� twarz, ujrza�a na niej niemal komiczne oznaki zaniepokojenia. Jedn� r�k� �ciska� p�etw� ukochanego prosiaczka powietrznego � grubego oseska, wielkiego jak pi�� Dury i tak m�odego, �e �adna z jego sze�ciu p�etw nie by�a jeszcze przek�uta. Ma�e zwierz�tko, wyra�nie przera�one Zaburzeniem, nieudolnie pr�bowa�o ucieka�, puszczaj�c nadciek�e wiatroodrzuty w postaci cienkich, b��kitnych strumyk�w.

Czu�o��, jak� Farr okazywa� zwierz�ciu, sprawia�a, �e nie wygl�da� nawet na swoje dwana�cie lat � jedn� trzeci� wieku siostry � i tuli� si� do prosiaczka tak, jakby chcia� obj�� swoje dzieci�stwo. No c�, pomy�la�a Dura, P�aszcz jest ogromny i pusty, lecz znajduje si� w nim odrobina wolnego miejsca na dzieci�stwo. Farr musia� szybko dorasta�.

Tak bardzo przypomina� Logue'a, ich ojca.

Nadal lekko zamroczona dziewczyna w przyp�ywie czu�o�ci i troski o brata wyci�gn�a r�k�, �eby pog�adzi� ch�opca po policzku i delikatnie dotkn�� palcami br�zowych obw�dek jego oczu. U�miechn�a si�.

��Cze��, Farr.

��Przepraszam, �e ci� obudzi�em.

��Nie obudzi�e� mnie. Gwiazda by�a tak uprzejma, �e zrobi�a to o wiele wcze�niej. Znowu Zaburzenie?

��Adda twierdzi, �e to najgorsza z dotychczasowych katastrof.

��Nie mo�na si� przejmowa� tym, co m�wi Adda � rzek�a Dura i pog�aska�a faluj�ce w�osy brata; wydr��one rureczki jak zawsze by�y spl�tane i brudne. � Jako� przetrwamy. Zawsze dajemy sobie rad�, prawda? Wracaj do ojca i powiedz mu, �e zaraz tam b�d�.

��Dobrze. � Fa u�miechn�� si�. Odwr�ci� si� sztywno i wci�� kurczowo �ciskaj�c p�etw� prosiaczka, zacz�� niezgrabnie falowa� przez niewidzialne szlaki p�ywowe Magpola w kierunku Sieci. Dura obserwowa�a oddalaj�cego si� brata; jego szczup�� sylwetk� pomniejsza�y wszechobecne, l�ni�ce linie wirowe w tle.

Dziewczyna wyprostowa�a si� i przeci�gn�a, napieraj�c na Magpole. Otwieraj�c szeroko usta, stara�a si� rozlu�ni� zesztywnia�e plecy i ko�czyny. Czu�a lekkie mu�ni�cia Powietrza, kt�re wpada�o przez jej gard�o do p�uc i serca, s�czy�o si� przez nadprzepuszczalne, w�osowate naczynia krwiono�ne, przenika�o mi�nie i sw� �wie�o�ci� wywo�ywa�o mrowienie w ca�ym ciele.

Rozgl�da�a si�, usi�uj�c jednocze�nie wyczu� zapach foton�w.

�wiatem Dury by� P�aszcz Gwiazdy, ogromna pieczara wype�niona ��tobia�ym Powietrzem, kt�r� z do�u okala�o Morze Kwantowe, a z g�ry Skorupa.

Skorup� tworzy� gruby, spl�tany sufit poprzecinany fioletowymi smugami trawy i przypominaj�cymi w�osy rz�dami drzew. Mru��c oczy � zniekszta�ci�a tym samym ich paraboliczne siatk�wki � Dura dostrzega�a ciemne plamki po�r�d korzeni drzew tkwi�cych w spodniej cz�ci Skorupy. Patrzy�a na nie z tak du�ej odleg�o�ci, �e nie wiedzia�a, czy s� to p�aszczki, czy stado dzikich �wi� powietrznych lub inne pas�ce si� zwierz�ta. W ka�dym razie wydawa�o si�, �e te ziemnopowietrzne stworzenia wiruj� i chaotycznie zderzaj� si� ze sob�; odnosi�a nawet wra�enie, i� s�yszy ich zaniepokojone odg�osy.

Daleko w dole spowite mg�� Morze Kwantowe tworzy�o ciemnofioletow� pod�og� �wiata, o niewyra�nej, z�owrogiej powierzchni. Dura stwierdzi�a z ulg�, �e nie zm�ci�o jej Zaburzenie. Pami�ta�a tylko jeden przypadek trz�sienia Morza wywo�any Zaburzeniem. Przypomniawszy sobie tamten upiorny epizod, zadygota�a jak Magpole. By�a w wieku Farra, gdy wezbrane strumienie neutrinowe porwa�y ze sob� po�ow� Istot Ludzkich � w��cznie z Phir, matk� Dury i pierwsz� �on� Logue'a � i wyrzuci�y wrzeszcz�ce ofiary do tajemniczego �wiata poza Skorup�.

Linie wirowe, wype�niaj�ce Powietrze mi�dzy Skorup� i Morzem, przypomina�y klatk� z b��kitnych, naelektryzowanych pr�t�w. Zape�nia�y przestrze� na wz�r heksagonalnej macierzy, pozostaj�c w odleg�o�ciach r�wnych wzrostowi dziesi�ciu m�czyzn; osacza�y Gwiazd� dalekim nadp�ywem z P�nocy, opadaj�c gdzie� za Dur� jak trajektorie ogromnych, pe�nych wdzi�ku stworze� i zacieraj�c si� w bladoczerwonym zamgleniu Bieguna Po�udniowego, odleg�ego o miliony ludzi.

Dura podnios�a palce, pr�buj�c oceni� u�o�enie linii i wielko�� przestrzeni mi�dzy nimi.

Widzia�a obozowisko i panuj�ce w nim poruszenie � przera�one, st�oczone �winie powietrzne, niezdarnie gramol�cych si� ludzi, rozedrgan� Sie�, nade wszystko za� wzburzone Powietrze. Farr wygl�da� �a�o�nie � miota� si� wraz ze swoim zwierzakiem, usi�uj�c przedosta� si� przez niewidzialne kana�y p�ywowe.

Dura stara�a si� nie patrze� na ma��, pogr��on� w chaosie grup� reprezentant�w ludzko�ci. Skoncentrowa�a wzrok na liniach.

Zazwyczaj porusza�y si� majestatycznie, z przewidywaln� regularno�ci�, tak �e Istoty Ludzkie mog�y odmierza� w�asne �ycie. Odwieczny ruch linii w kierunku Skorupy nak�ada� si� na drgania wi�zek � �ci�ni�tych, wyrazistych skupisk, kt�re oznacza�y dni � i na powolniejsze, bardziej z�o�one oscylacje drugiego rz�du, kt�re s�u�y�y do liczenia miesi�cy. Normalnie Istoty Ludzkie z �atwo�ci� unika�y powoli odkszta�caj�cych si� linii; zawsze mia�y wystarczaj�co du�o czasu, by zwin�� Sie� i przenie�� swoje ma�e obozowisko w inny zak�tek pustego nieba.

Dura wiedzia�a nawet, co powodowa�o majestatyczne pulsowanie linii, chocia� nie mia�a z tego wielkiego po�ytku. Daleko za Skorup� znajdowa�a si� towarzyszka Gwiazdy. By�a to planeta, kula mniejsza i l�ejsza od Gwiazdy. W�drowa�a ponad g�owami Istot Ludzkich, kt�re nie mog�y jej zobaczy�. Przyci�ga�a linie wirowe, jakby dysponowa�a niewidzialnymi palcami. A za t� planet� � dziecinne wyobra�enia, nieproszone, powraca�y do Dury niby fragmenty d�ugiego snu � za planet� oczywi�cie znajdowa�y si� niewyobra�alnie odleg�e gwiazdy Ur-ludzi, niewidzialne na zawsze.

Zazwyczaj dryfuj�ce linie wirowe by�y stabilne i bezpieczne jak palce przyjaznego boga. Ludzie, �winie powietrzne i inne zwierz�ta porusza�y si� mi�dzy nimi swobodnie, nie odczuwaj�c strachu ani zagro�enia�

Sytuacj� zmienia�o nadej�cie Zaburzenia.

Wirowy korow�d, ogl�dany teraz przez rozstawione palce, wyra�nie zmienia� sw�j charakter, tak jakby nadciek�e Powietrze stara�o dopasowa� si� do niesta�ej rotacji Gwiazdy. Niestabilno�ci � wielkie, r�wnoleg�e porcje zaburze� � ju� maszerowa�y majestatycznie wzd�u� linii, przenosz�c z Bieguna na biegun magnetyczny wie�ci o kolejnym przebudzeniu Gwiazdy.

Fotony emitowane przez linie wydziela�y ostry, rozrzedzony zapach. Nadchodzi�a burza spinowa.

Dziesi�� Istot Ludzkich � Dura ci�gn�ca za sob� Farra, Adda, �wie�o owdowia�a Philas i sze�cioro innych � wygramoli�o si� ze zniszczonego obozowiska i zacz�o miarowo falowa� przez Magpole ku Skorupie, w poszukiwaniu �ywno�ci.

Adda, jak to mia� w zwyczaju, trzyma� si� nieco z dala od pozosta�ych. Jedno z jego oczu pokrywa�y starcze blizny. Przypomniawszy sobie o nim, szybko nacisn�� wg��bienie opuszkiem palca, �eby usun�� niepo��dane stworzonka, kt�re ustawicznie pr�bowa�y si� tam ulokowa�. Drugie oko by�o sprawne jak dawniej i m�g� swobodnie si� rozgl�da�. Wola� trzyma� si� na uboczu, �eby niczego nie przeoczy�; poza tym nie musia� si� przyznawa�, �e nie zawsze jest w stanie nad��y� za pozosta�ymi w�drowcami. Szczyci� si�, �e nadal potrafi falowa� nie gorzej od przeci�tnego bachora. Oczywi�cie nie by�o to prawd�, ale Adda lubi� przechwa�ki. Z melancholi� wspomina� dawne dobre czasy, kiedy pokonywa� Magpole niczym prosi�tko powietrzne ze strumieniem neutrinowym w ty�ku. Teraz wygl�da� zapewne jak babka wszystkich Xeelee. Odnosi� wra�enie, �e z up�ywem czasu kr�gi jego kr�gos�upa blokuj� si� wzajemnie i falowanie przypomina raczej m��cenie Powietrza: musia� sporo si� napoci�, �eby odchyli� miednic� do ty�u, trzepota� nogami zgodnie z ruchem bioder i przechyla� g�ow� przed wygi�ciem kr�gos�upa. S�dziwy wiek wp�ywa� niekorzystnie tak�e na sk�r�. By�a szorstka, miejscami chropowata jak stara kora drzewna. Mia�o to zalety, ale sprawia�o r�wnie� k�opoty, gdy� Adda nie czu� miejsc, w kt�rych pr�dy elektryczne, indukowane w nask�rku poprzez poruszanie si� w Magpolu, by�y najsilniejsze. U�wiadomi� sobie z niesmakiem, �e prawie nie wyczuwa Magpola. Przysz�a mu do g�owy ironiczna my�l, �e faluje z pami�ci.

To samo da�oby si� powiedzie� w jego przypadku o seksie.

Jak zawsze, mia� przy sobie mocno sfatygowan� w��czni�, zaostrzon� drewnian� tyk�, kt�r� setki miesi�cy temu wyci�� z pnia drzewa jego ojciec. Palce Addy spoczywa�y w fachowo wy��obionym uchwycie drzewca; czu� w d�oni mrowienie, gdy� w drewnie indukowa�y si�, za spraw� Magpola, pr�dy elektryczne. Zgodnie z radami ojca, trzyma� w��czni� r�wnolegle do Magpola, kt�re pokonywali. Drewno � podobnie jak ka�dy materia� � by�o w takim po�o�eniu mocniejsze. Ustawienie w poprzek Pola dawa�o odwrotny skutek. Poza tym ka�de dziecko wiedzia�o, �e niebezpiecze�stwo przewa�nie nadci�ga�o wzd�u� linii Magpola, gdy� ruch w tym kierunku by� znacznie �atwiejszy.

Ludzie nie byli nara�eni na ataki wielu drapie�nik�w. Adda widzia� kilka takich stworze�, a ojciec opowiada� mu o jeszcze gorszych. Na przyk�ad o p�aszczkach� Nawet doros�y dzik powietrzny � prymitywny kuzyn �wini powietrznej � potrafi� zmusi� m�czyzn� lub kobiet� do ci�kiej walki, a je�li by� g�odny, porywa� dziecko z r�wn� �atwo�ci�, z jak� odrywa� od Skorupy kryptonow� traw�.

Istotom Ludzkim grozi� wkr�tce znacznie dotkliwszy g��d.

Adda patrzy� na rozcinaj�c� niebo wok� jego towarzyszy l�ni�c� klatk� linii wirowych, kt�re gin�y w mglistoczerwonej niesko�czono�ci na Biegunie Po�udniowym. Jak zawsze � ilekro� oddala� si� od swojego plemienia, nawet na niewielk� odleg�o�� i traci� poczucie iluzorycznej pe�ni, jak� dawa�o �ycie w malutkim, zamkni�tym �rodowisku � uderza� go bezmiar �wiata pod P�aszczem. Kiedy obserwowa� zbiegaj�ce si� linie wirowe, czu�, �e co� wlecze jego niepozorn�, oszo�omion� i bezradn� dusz� wzd�u� nich.

Teren zniszczonego obozowiska, wysepka porozrzucanych szcz�tk�w, przypomina� szary py�ek zagubiony w Powietrzu czystych, ��tobia�ych przestrzeni Gwiazdy. A towarzysze Addy � dziewi�cioro, policzy� ich odruchowo � falowali przez linie pola, bezwiednie synchronizuj�c ruchy. Lu�no przewi�zani w pasie sznurami i siatkami, zwracali twarze ku Skorupie. Jeden z m�czyzn od��czy� si� od reszty. Znalaz� porzucon� paj�czyn� paj�ka spinowego, zawieszon� w poprzek linii wirowych: wyszukiwa� w niej jajeczka.

Istoty Ludzkie wygl�da�y tak pi�knie w ruchu. A kiedy �awica dzieciak�w sun�a przez Magpole � machaj�c n�kami tak mocno, �e widzia�o si� na ich ko�czynach blask indukowanych p�l, i wiruj�c wok� linii p�ywowych tak szybko, �e tworzy�y barwne plamy � trudno by�o sobie wyobrazi� pi�kniejszy widok na tym czy te� jednym z tych legendarnych, utraconych �wiat�w Ur-ludzi.

Jednocze�nie Istoty Ludzkie wydawa�y si� takie kruche, jakby kar�owate w por�wnaniu z ogromn� klatk� linii wirowych i tajemnicz�, �mierteln� g��bi� Morza Kwantowego daleko w dole. Addzie przysz�o na my�l, �e �winia powietrzna bardziej pasowa�a do tego �rodowiska. By�a okr�g�a, gruba, solidna� Nawet strumie� neutrin nie musia� oznacza� ko�ca jej �ycia. Wystarczy�o, �eby schowa�a oczy, z�o�y�a p�etwy i odlecia�a z terenu dotkni�tego burz�. W�wczas nic nie mog�o jej si� przydarzy�, chyba �e zosta�aby ca�kowicie odrzucona od Gwiazdy. Kiedy strumie� ulega� wyczerpaniu, �winia mog�a roz�o�y� p�etwy i pa�� si� dowolnym rodzajem listowia � albowiem drzewa zawsze by�y drzewami, bez wzgl�du na to, z kt�rej cz�ci Skorupy wyrasta�y � a tak�e �zaliczy�" pierwszego lepszego reprezentanta swego gatunku. Albo zosta� zaliczon�, pomy�la� Adda, u�miechaj�c si� ironicznie.

Ludzie r�nili si� od zwierz�t. Byli delikatni. �atwo by�o ich zmia�d�y�, zniszczy�. Starzec pomy�la� o Esku: cholerny g�upiec, ale przecie� nikt nie zas�ugiwa� na tak� �mier�. Ponadto ludzie zadziwiali przede wszystkim swoj� odmienno�ci�. Nawet irytuj�ce Add� stworzenia, zamieszkuj�ce brzegi jego chorego oka, zasadniczo przypomina�y budow� przeci�tn� �wini� powietrzn�: sze�� symetrycznie rozmieszczonych p�etw, otw�r g�bowy na przedzie, wyloty odrzutowe z ty�u, sze�cioro malutkich oczu. Wszystkie stworzenia P�aszcza by�y podobne; r�ni�y si� tylko wielko�ci� i proporcjamim, podstawowe cechy mo�na by�o rozpozna� nawet u p�aszczek, chocia� sprawia�y wra�enie zupe�nie inaczej zbudowanych.

Ludzie stanowili wyj�tek. Nie przypominali niczego na tym �wiecie.

Nie by�o to tajemnic�. Ka�dy dzieciak wysysa� z mlekiem matki wiedz� o tym, �e Ur-ludzie przybyli sk�din�d � naturalnie z lepszego miejsca ni� to. Adda podejrzewa�, �e wszyscy ludzie we wszystkich �wiatach �wi�cie w to wierzyli i wychowywali dzieci tak, by by�y silne i pewnego dnia do��czy�y do ludzkiej spo�eczno�ci, a wszystko to dzia�o si� pod opiek� Xeelee, dobrotliwego i nieco roztargnionego Boga w wielu osobach.

Istoty Ludzkie zosta�y zatem tutaj sprowadzone. Adda nie w�tpi� w prawdziwo�� g��wnego w�tku starej historii � do licha, wystarczy�o spojrze� na szybuj�cych ludzi, �eby to potwierdzi� � ale z drugiej strony, obserwuj�c faluj�ce po niebie stado Istot Ludzkich, pomy�la�, �e nie chcia�by by� zbudowany jak �winia powietrzna: gruby i okr�g�y, porusza�by si� za pomoc� wiatroodrzut�w.

Tak naprawd� puszczanie wiatr�w by�o jedyn� umiej�tno�ci�, kt�r� doskonali� z wiekiem. Niez�y pomys�, by� �wini� powietrzn�.

Adda by� najstarsz� z ocala�ych Istot Ludzkich. Wiedzia�, co my�l� o nim inni: jest zgorzknia�ym starym g�upcem, nieuleczalnym ponurakiem. Nie przejmowa� si� opiniami. Nie by�o dzie�em przypadku, �e �y� tak d�ugo. Zawsze uwa�a� si� za prostego cz�owieka; nie m�g� r�wna� si� z Logue'em, krasom�wc� darzonym szacunkiem przez ludzi. Pomy�la�, �e nawet Dura jest od niego lepsza, chocia� mog�a nie zdawa� sobie z tego sprawy. Dlatego dra�ni� ziomk�w historyjkami o swoich ch�opi�cych latach. Nawet je�li wy�miewali si� z niego, to mo�e udawa�o si� przez te opowie�ci przekaza� cho� troch� wiedzy, potrzebnej do przetrwania, a to ju� sprawia�o mu satysfakcj�.

Oczywi�cie o pewnych epizodach z przesz�o�ci nie wspomina� nikomu. Na przyk�ad, nie mia� w�tpliwo�ci, �e Zaburzenia zmieniaj� si�.

Zaburzenia, burze spinowe, wyst�powa�y zawsze. Adda zna� nawet z grubsza przyczyn� ich powstawania: malej�ca pr�dko�� rotacji Gwiazdy powodowa�a gwa�towne wyr�wnywanie energii spinowej. Jednak�e w ci�gu ostatnich lat Zaburzenia robi�y si� coraz gorsze� o wiele gorsze, i atakowa�y coraz cz�ciej.

Wywo�ywa� je jaki� nowy czynnik. Co� nieznanego i pot�nego, rozrywaj�cego Gwiazd�

Dziwaczna poza Addy mia�a du�� zalet�. Starzec za nic w �wiecie nie przyzna�by si� do tego nikomu, mo�e nawet sobie samemu. Cyniczna maska skrywa�a jego mi�o�� do tak delikatnych ludzi, sun�cych z obcym dla tego �wiata, niewys�owionym wdzi�kiem przez Magpole, oraz b�l, kt�ry odczuwa� w zwi�zku z utrat� ka�dego, nawet najbardziej bezwarto�ciowego �ycia.

Unosz�c ci�k� w��czni� w obola�ych palcach, Adda poczu� przyp�yw energii i ruszy� ku koronom drzew Skorupy.

Poruszali si� w milczeniu.

Z pocz�tku Dura nie odczuwa�a �adnych trudno�ci. Drzewo, po kt�rym si� wspina�a, mia�o prawie pozbawion� naro�li powierzchni� i powoli robi�o si� coraz szersze. Pie� drzewa r�s� zgodnie z kierunkiem Magpola, tote� w�dr�wka po nim by�a stosunkowo �atwa, skoro cz�owiek ustawia� si� r�wnolegle do Pola, a nadciek�e Powietrze nie stawia�o prawie �adnego oporu. Falowanie w�a�ciwie nie by�o konieczne. Dziewczyna przekona�a si�, �e wystarczy przesuwanie r�kami po g�adkiej, ciep�ej korze.

Spojrza�a do ty�u. Odnios�a wra�enie, �e ulistnione korony drzew wtapiaj� si� w p�aszczyzn� przes�aniaj�c� �wiat i odcinaj�c� dost�p czystego Powietrza. Towarzysze Dury sun�li za ni� swobodnie: wdowa Philas najwyra�niej nie zwraca�a uwagi na otoczenie; Farr rozgl�da� si�, wytrzeszczaj�c oczy i rozdziawi� usta, ci�ko oddychaj�c rozrzedzonym Powietrzem; poczciwy stary Adda wl�k� si� na samym ko�cu, trzymaj�c przed sob� w��czni� i nieustannie penetruj�c mrok zdrowym okiem. Wszyscy troje � nadzy, b�yszcz�cy od potu, ze sznurami, siatkami i ma�ymi torbami � wygl�dali jak ma�e, boja�liwe zwierz�ta, pokonuj�ce zacienione partie lasu.

Postanowili odpocz��. Dura wyj�a zza sznurowego pasa skrobaczk� i oczy�ci�a ni� r�ce i nogi z kawa�k�w li�ci i kory.

Adda poszybowa� ku niej. By� zaniepokojony.

��Jak si� czujesz?

Spogl�daj�c na starca, dziewczyna my�la�a o ojcu.

Oczywi�cie bra�a ju� udzia� w polowaniach � podobnie jak wi�kszo�� doros�ych Istot Ludzkich � ale dotychczas zawsze mog�a polega� na taktyce Logue�a i innych, na ich doskona�ej znajomo�ci Gwiazdy i jej zachowa�.

Jeszcze nigdy nie pe�ni�a roli przyw�dcy. Jej twarz zapewne zdradza�a te w�tpliwo�ci, gdy� starzec pokiwa� g�ow� ze spokojem.

��Dasz rad�.

W odpowiedzi prychn�a, a potem, �ciszywszy g�os. tak �eby tylko Adda j� us�ysza�, odpar�a:

��By� mo�e. Ale na co to si� zda? Sp�jrz na nas� � Wskaza�a ma�� gromadk�. � Ch�opiec. Dwie kobiety pogr��one w rozpaczy�

��I ja � spokojnie dorzuci� starzec.

��Tak � przyzna�a. � Dzi�kuj�, �e zosta�e� ze mn�. Ale je�li nawet jakim� cudem ta zbieranina nowicjuszy osi�gnie cel. to wr�cimy najwy�ej z dwiema, mo�e trzema �winiami powietrznymi. Nie zdo�aliby�my z�apa� wi�cej sztuk. � Przypomnia� sobie dru�yny my�liwskie � z cudownych lat swego dzieci�stwa � z�o�one z kilkunastu silnych, czujnych m�czyzn i kobiet. kt�re wraca�y triumfalnie do Sieci z ca�ymi stadami dzikich �wi�.

��I na co to si� zda? Istoty Ludzkie czeka g��d, Adda.

��Mo�e masz racj�. Ale mo�e nie jest a� tak �le. Mo�e uda si� nam znale�� par� loch, nawet z prosiaczkami� to wystarczy�oby do odnowienia stada. Kto wie? A ponadto, Dura, mo�esz przewodzi� tylko tym, kt�rzy chc� mie� przyw�dc�. Nie przem�czaj si� zbytnio. Nawet Logue dowodzi� dlatego, bo og� wyrazi� zgod�. Pami�taj, �e tw�j ojciec nigdy nie mia� do czynienia z tak trudn� sytuacj� jak teraz� Pos�uchaj mnie. Kiedy ludzie porz�dnie zg�odniej�, zwr�c� si� do ciebie. B�d� w�ciekli i rozczarowani, b�d� obwiniali ciebie, poniewa� nie znajd� nikogo innego, na kogo mo�na by zrzuci� odpowiedzialno��. Ale to ty ich poprowadzisz.

U�wiadomi�a sobie, �e dr�y.

��Nie mam wyboru, prawda? Przez ca�e �ycie, pocz�wszy od momentu narodzin, zmierza�am do tego punktu. I nigdy nie dano mi wyboru.

Adda u�miechn�� si�, chocia� jego twarz zastyg�a w pos�pnym wyrazie.

��Nie � odpar� surowo. � Ale czy ktokolwiek z nas ma jaki� wyb�r?

Tob� Mixxax �ci�gn�� lejce. Sk�rzane rzemienie �wzdycha�y" przez membrany uszczelniaj�ce, zamontowane w przedniej cz�ci samochodu. Przez okienko z przezroczystego drewna Tob� widzia� � a tak�e czu�, bowiem lejce natychmiast przesta�y stawia� op�r � jak rado�nie zaprz�g �wi� powietrznych zareagowa� na przerw� w podr�y.

Tob� przygl�da� si� czworgu nieznajomym.

Jacy oni byli dziwni. Dwie kobiety, dzieciak i starzec z dziwnie nier�wn� klatk� piersiow� � wszyscy nadzy. Jedna z kobiet wymachiwa�a prymitywn� drewnian� w��czni�.

Oczywi�cie z pocz�tku Mixxax my�la�, �e to po prostu grupka kulis�w, odpoczywaj�ca w lesie, na obrze�ach jego farmy sufitowej. Jednak to nie mog�o odpowiada� prawdzie. Nawet najg�upszy z jego kulis�w nie zaw�drowa�by tak daleko bez zbiornika powietrznego. Tob� nie m�g� si� nadziwi�, jak ta ma�a zgraja przetrwa�a na tak du�ej wysoko�ci, posiadaj�c tak kiepskie wyposa�enie. Mieli przy sobie jedynie w��cznie, liny i sie� z czego�, co by�o chyba niewyprawion� sk�r��

Poza tym rozpozna�by swoich kulis�w. Tak mu si� przynajmniej wydawa�o.

Patrolowa� zadrzewiony obszar tu� za granic� farmy sufitowej, kiedy natkn�� si� na t� grup�. Prawd� m�wi�c, patrolowanie by�o nieco przesadnym s�owem. Wydawa�o si� raczej, �e �ni�c na jawie, zapu�ci� si� zbyt daleko w nadp�ywowy las. No c�, m�wi� sobie, nie by�o to szczeg�lnie dziwne. Przecie� mia� na g�owie tyle spraw. Dostarczy� zaledwie pi��dziesi�t procent kontyngentu, a tymczasem up�yn�y ponad trzy czwarte roku bud�etowego. U�wiadomi� sobie, �e b��dzi palcami po Kole z materii izeniowej, spoczywaj�cym na piersi. Kolejny okres burz spinowych m�g�by ca�kowicie go wyko�czy�. Musia�by wtedy, wraz �on�, Ito, i synem, Crisem, do��czy� do t�um�w zape�niaj�cych ulice Parz, a przetrwanie ca�ej rodziny zale�a�oby wy��cznie od mi�osierdzia obcych. A w Parz pod panowaniem Horka IV nie by�o miejsca na mi�osierdzie. Kiedy sobie to u�wiadomi�, przej�� go dreszcz.

Z trudem powr�ci� do rzeczywisto�ci. Patrzy� na w��cz�g�w rze� okno samochodu. Kobieta z w��czni� � wysoka, z pasemkami lekko po��k�ych w�os�w, mocno zbudowana, o kwadratowej twarzy � odwzajemnia�a si� wyzywaj�cym spojrzeniem. ty�a naga, z wyj�tkiem sznura opasuj�cego jej tali�. Ze sznura zwisa� worek, zrobiony chyba z niewyprawionej �wi�skiej sk�ry. Ta go�a dama by�a szczup�a i zadziorna. Mia�a ma�e, j�drne piersi. 'oba zauwa�y� te� umi�nione ramiona i uda.

Szczerze m�wi�c, budzi�a w nim przera�enie.

Kim byli ci ludzie?

Po chwili namys�u doszed� do wniosku, �e w tak odleg�ym od Parz nadp�ywie nie mogli przebywa� zab��kani kulisi ani zbiegowie; innej farmy. Farma Toby znajdowa�a si� na samym kra�cu szerokiego zag��bia wok� Parz� w�a�ciwie na obrze�ach cywilizacji � u�wiadomi� sobie z odrobin� starej goryczy � co zreszt� nie uprawi�a go do p�acenia ni�szych podatk�w. Nawet do po�o�onej w pod�ywie farmy Qosa Frenka. Jego najbli�szego s�siada, podr�owa�o si� kilkana�cie dni, je�li nie mia�o si� samochodu.

Nie, to nie byli kulisi. To musieli by� nadp�ywowcy� dzicy.

Pierwsi dzicy ludzie, jakich kiedykolwiek spotka�.

Lew� r�k�, na po�y nie�wiadomie, zrobi� Znak Ko�a na piersi. Mo�e powinien odjecha�, zanim ci przybysze zd��� cokolwiek zrobi�

Zgani� samego siebie za brak odwagi. C� takiego mogliby uczyni�? Jedyny m�czyzna w tym gronie wygl�da� tak, �e m�g�by by� ojcem Toby, i wydawa�o si�, �e ten biedny cz�eczyna ledwie zipie. A nawet gdyby te dwie kobiety i ch�opak pr�bowali sforsowa� twarde drewniane �ciany jego powietrznego samochodu, ich wysi�ki by�yby bezskuteczne� Ale czy aby na pewno? 1 Zaniepokoi� si�. Oczywi�cie zawsze mogli przypu�ci� atak od zewn�trz i, na przyk�ad, zabi� �winie powietrzne. Albo zwyczajnie w �wiecie odci�� rzemienie zaprz�gu.

Napr�y� lejce. Mo�e rozs�dniej by�oby wr�ci� tu z pomocnikami � skrzykn�� grup� kulis�w i potem�

Pi��dziesi�t procent kontyngentu.

Rzuci� lejce, nagle z�y na samego siebie. Do licha. Mo�e ten skrawek Skorupy by� kiepski, ale nale�a� do niego. Je�li pozwoli�by zgrai bezbronnych dzikus�w wyp�dzi� si�, to zas�u�y�by na �amanie Ko�em.

Pe�en determinacji Tob� przysun�� do ust mikrofon g�o�nika i zapyta�:

��Kim jeste�cie? Co tutaj robicie?

Zauwa�y� z satysfakcj�, �e nadp�ywowcy drgn�li jak sp�oszone �winie powietrzne. Faluj�c, lekko oddalili si� od jego samochodu i unie�li swoje kr�tkie w��cznie. Nawet starzec spojrza� na niego, a przynajmniej usi�owa� to zrobi�. Tob� zauwa�y�, �e ranny m�czyzna jest �lepy: oczodo�y starego przes�ania�a mgie�ka zaropia�ego, st�ch�ego Powietrza.

Tob� poczu� si� nagle pewny siebie. U�wiadomi� sobie, �e to on panuje nad sytuacj�. Nie mia� si� czego ba�. To on wzbudza� l�k w tych zacofanych dzikusach. Zapewne nigdy w �yciu nawet nie s�yszeli o mie�cie Parz. W miar� jak mala�a jego obawa, wzrasta� gniew spowodowany obecno�ci� intruz�w.

Mocno zbudowana kobieta zbli�y�a do samochodu � ostro�nie, wymierzaj�c w��czni� w jego kierunku, lecz najwyra�niej nie sparali�owana strachem, kt�ry zapewne odczuwa�by on sam, gdyby role si� odwr�ci�y.

Dzikuska krzycza�a do niego, podkre�laj�c ka�de s�owo ruchem dzidy. Zewn�trzne ucho systemu nag�o�nieniowego przekazywa�o jej g�os.

��A za kogo ty siebie uwa�asz � za babk� wszystkich Xeelee?

Tob� s�ucha� uwa�nie. G�os nadp�ywowca by� oczywi�cie zniekszta�cony, ale takie dzia�anie systemu nag�o�nieniowego mu nie przeszkadza�o. Dobrze zna� jego ograniczenia. Pracowa� na farmie po�o�onej tak daleko od Bieguna � w odleg�ej cz�ci nadp�ywu, na niego�cinnej szeroko�ci geograficznej � �e systemy samochodu utrzymywa�y go przy �yciu. Najsilniejsi kulisi potrafili przetrwa� w takich warunkach bardzo d�ugo, a niekt�rzy by� mo�e zdo�aliby pokona� powrotn� drog� do Bieguna, do Parz. Ale nie Tob� Mixxax, urodzony mieszczuch. W�tpi�, czy prze�y�by tysi�c uderze� serca.

Dlatego wytrwale dba� o poszczeg�lne uk�ady auta, od kt�rych zale�a�o jego �ycie� Na przyk�ad, o system nag�o�nieniowy. Powierza, kt�rym oddycha� Tob�, dostarcza�y zbiorniki wmontowane v masywne, drewniane �ciany samochodu. System nag�o�nieniowy sk�ada� si� z misternych rurek, przechodz�cych przez te zbiorniki. rurki ��czy�y membrany umieszczone w wewn�trznych i zewn�trznych �ciankach. By�y wype�nione doskonale nadciek�ym Powierzeni, podgrzewanym przez otaczaj�ce rurki zbiorniki. Powietrze mog�o przekazywa� bez uszczerbku nawet drobne wahania temperatury, kt�re ludzkie ucho rejestrowa�o jako d�wi�k.

Poniewa� rurki by�y stosunkowo w�skie, filtrowa�y cz�� ni�szych cz�stotliwo�ci. G�os dzikuski z nadp�ywu wydawa� si� cienki, pozbawiony g��bi, a rezonans wytwarza� u niej dziwny, zwielokrotniony tembr. Pomimo to m�wi�a p�ynnie � oczywi�cie w swoim j�zyku � i prawie bez akcentu.

Dra�ni�o go w�asne zaskoczenie. Dlaczego si� dziwi�, �e ta kobieta potrafi m�wi�? Wprawdzie nale�a�a do nadp�ywowc�w, de to byli przecie� ludzie, a nie zwierz�ta. Kilka wypowiedzianych przez ni� s��w wystarczy�o, by zacz�� w niej dostrzega� inteligentn�, niezale�n� istot�, kt�rej nie dawa�o si� tak �atwo zastraszy� przewag� technologiczn�.

To zapowiada�o komplikacje.

��Co jest? � rykn�a kobieta i zacz�a wymachiwa� w��czni�. � Tak si� boisz, �e nie mo�esz wydusi� z siebie ani s�owa?

��Nazywam si� Tob� Mixxax, jestem obywatelem Parz. Ten teren jest moj� w�asno�ci�. Chc�, �eby�cie si� st�d wynie�li.

Ranny starzec obr�ci� ku niemu nie widz�ce oczy i krzykn���� s�abo, ale wystarczaj�co g�o�no, �eby Tob� us�ysza�:

��Dranie z Parz! My�licie, �e macie na w�asno�� ca�y przej�ty P�aszcz, co? � Stary g�upiec przerwa� i zakaszla�. Mocno zbudowana kobieta pochyli�a si� nad nim i najwyra�niej zacz�a go wypytywa�, o czym te� on m�wi. M�czyzna zignorowa� jej pytania, a kiedy przesta� kaszle�, znowu zawo�a�: � Odczep si�, cz�owieku z Bieguna!

Tob� zacisn�� usta. Wiedzieli o Parz. A zatem nie byli tacy ograniczeni, jak my�la�. Mo�e to on by� ograniczony. Nachyli� si� nad membran� g�o�nika. Stara� si�, �eby jego g�os brzmia� gro�nie.

��Drugi raz nie b�d� was ostrzega�. Chc�, �eby�cie si� wynie�li z mojej posiad�o�ci. A je�li tego nie zrobicie�

��Och, zamknij si�! � Mocno zbudowana dzikuska przysun�a twarz do okienka samochodu. Tob� szarpn�� si� w ty�.

��Co, wed�ug ciebie, znaczy dla nas �twoja posiad�o��"? A poza tym� � Wskaza�a rannego starca. � I tak nie mo�emy nigdzie i��, skoro Adda jest w takim stanie.

Stary cz�owiek zawo�a� co� do niej � by� mo�e rozkaza�, �eby go zostawi�a � lecz ona zignorowa�a jego s�owa.

��Nie zamierzamy si� st�d ruszy�. R�b, co masz robi�. A my� � ponownie unios�a w��czni� � b�dziemy starali si� ciebie powstrzyma�.

Toby zerkn�� w przezroczyste oczy kobiety.

Mia� pod r�k� zestaw ma�ych, misternie rze�bionych w drewnie d�wigni, mo�e nadesz�a pora, aby poci�gn�� jedn� z nich, skorzysta� z kusz i rur oszczepniczych, stanowi�cych wyposa�enie samochodu�

Mo�e.

Nachyli� si� do przodu. Nie by� pewny, jakimi motywami si� kieruje.

��Co mu si� sta�o?

Dzikuska zawaha�a si�, ale ch�opak udzieli� odpowiedzi, a g�o�nik wiernie przekaza� jego cienki, wyra�ny g�os.

��Add� pob�d� knur.

Starzec wybuchn�� ochryp�ym �miechem.

��Och, bzdury. Zosta�em skaleczony przez ci�arn� loch�. Taki ze mnie stary g�upiec. � Usi�owa� odepchn�� si� od pnia drzewa, �eby si�gn�� po bro�. � Ale nie tak g�upi i nie tak stary, �eby nie zamieni� ostatnich minut twojego �ycia w piek�o, cz�owieku z Bieguna.

Tob� spojrza� w oczy silnej kobiety. Unios�a w��czni�, wykrzywi�a twarz i� nieoczekiwanie wybuchn�a �miechem.

Tob� by� wstrz��ni�ty, ale r�wnie� si� roze�mia�. Dzikuska wymierzy�a w niego w��czni�, ale z tym gestem niezwi�za�o si� zagro�enie.

��Ty. Tob� Paxxax.

��Mixxax. Tob� Mixxax.

��Jestem Dura, c�rka Logue'a. � Kiwn�� g�ow�.

��Pos�uchaj, sam widzisz, �e jeste�my w k�opocie. Dlaczego lnie chcesz wyj�� z tego swojego chlewika, �eby nam pom�c?; Zmarszczy� brwi. l � O jak� pomoc ci chodzi?

Popatrzy�a na starego cz�owieka. Wyra�nie traci�a panowanie nad sob�.

��O pomoc dla niego, oczywi�cie. � Przygl�da�a si� samochodowi. Sprawia�a wra�enie, jakby zacz�a docenia� jego wyrafinowanie. � Mo�e pom�g�by� nam uleczy� jego rany.

��Raczej nie. Nie jestem lekarzem.

Dura zmarszczy�a brwi, jakby nie zna�a tego s�owa.

��To przynajmniej pom� nam wyprowadzi� go z lasu. To pud�o by�oby tutaj bezpieczne a� do twojego powrotu.

��To jest samoch�d � wyja�ni� z roztargnieniem. � Dok�d;go przeniesiemy? Do twojego domu? Kiwn�a g�ow� i pokaza�a w��czni� szereg pni drzew, skierowanych ku wn�trzu Gwiazdy. � To o kilka tysi�cy ludzi st�d.

Ludzie? Powt�rzy� to s�owo w my�lach. Doszed� do wniosku, i �e to praktyczna jednostka miary, ale czy mikrony by�y gorsze? Je�li dobrze zrozumia�, jeden cz�owiek odpowiada�by mniej wi�cej dziesi�ciu mikronom�� jednej stutysi�cznej metra. � Jakie macie tam udogodnienia?

��Udogodnienia?

Jej wahanie starczy�o za odpowied�. Nawet gdyby Tob� chcia� ryzykowa� w�asnym zdrowiem i wozi� tego starego go�cia po lesie, na miejscu zobaczy�by jedynie kolejnych nagich dzikus�w, mieszkaj�cych w jakiej� niewyobra�alnej n�dzy.

��Zastan�w si� � powiedzia�, sil�c si� na �yczliwo��. � Jaki to ma sens? Nawet gdyby�my dotarli tam na czas�

��Nie byliby�my w stanie nic dla niego zrobi栗 doko�czy�a Dura. Z jej w�skich jak szparki oczu wyziera�a udr�ka. � Wiem. Ale nie mog� tak po prostu si� podda�. � Zerkn�a na Tob� przez okienko samochodu. W jej spojrzeniu wyczuwa�o si� s�ab� nadziej�.

��M�wi�e� o swojej posiad�o�ci. Czy to daleko st�d? Czy masz jakie�� hm, udogodnienia?

��Prawie �adnych. � Oczywi�cie dysponowa� podstawowym sprz�tem medycznym dla kulis�w, ale z jego pomoc� m�g� ich tylko za�ata� i odes�a� z powrotem do pracy. Szczerze m�wi�c, gdyby kt�ry� z kulis�w mia� takie obra�enia jak stary Adda, Tob� spodziewa�by si� jego �mierci.

W gruncie rzeczy, spisa�by go na straty.

Tylko na terenie Parz mo�na by�o otrzyma� pomoc medyczn�, kt�ra uratowa�aby �ycie staremu.

Tob� chwyci� lejce, usi�uj�c ponownie skupi� uwag� na w�asnych sprawach. Mia� wiele problem�w i mn�stwo roboty do sko�czenia przed ponownym spotkaniem z Ito i Crisem. Mo�e powinien okaza� mi�osierdzie, da� tym nadp�ywowcom szans� wyniesienia si� st�d. Przecie� chyba nie zamierzali zniszczy� jego farmy sufitowej�

��Przykro mi � rzek�. Pr�bowa� wyj�� z tej zdumiewaj�co niezr�cznej sytuacji z godno�ci�. � Nie s�dz� jednak�

Kobieta rzuci�a mu gro�ne, przenikliwe spojrzenie. Wprost przeszywa�a go swymi oczami, tak �e zadygota�.

��Ty wiesz, �e mo�na mu pom�c � oznajmi�a. � Albo przynajmniej tak my�lisz, prawda? Widz� to po twojej minie.

Tob� u�wiadomi� sobie, �e jego usta otwieraj� si� i zamykaj� niczym wylot pierdz�cej �wini powietrznej.

��Nie. Do licha� Mo�e. Dobrze, mo�e i wiem. Pod warunkiem, �e uda nam si� dostarczy� go do Parz. Ale nawet w�wczas nie b�dzie �adnej gwarancji� � Roze�mia� si�. � A w og�le, to jak zamierzasz zap�aci� za kuracj�? Kim ty jeste�, zagubion� siostrzenic� Horka? Je�li my�lisz, �e mam fundusze na pokrycie�

��Pom� nam � odpar�a, patrz�c mu prosto w oczy.

U�wiadomi� sobie, �e teraz ju� go nie prosi�a, ani nie zaklina�a. Ona mu rozkazywa�a.

Zamkn�� oczy. Do licha. Dlaczego to wszystko musia�o si� przytrafi� w�a�nie jemu? Czy nie mia� wystarczaj�co du�o problem�w? Niemal �a�owa�, �e po prostu nie wystrzela� tej zgrai za pomoc� kusz, zanim zd��yli otworzy� usta i wprawi� go w zak�opotanie.

Nie chcia� d�u�ej zaprz�ta� sobie tym g�owy. Wyci�gn�� spod siedzenia zbiornik powietrzny i otworzy� drzwiczki samochodu.

Czu�a rozlu�nione mi�nie, powolny rytm serca, a tak�e bogate, ciep�e Powietrze w aucie, pulsuj�ce w p�ucach i naczyniach w�osowatych. Niespiesznie otworzy�a oczy i rozejrza�a si� po ciasnym, kanciastym jak pude�ko wn�trzu samochodu.

Jedynym �r�d�em o�wietlenia by�y cztery ma�e fragmenty �ciany � Mixxax nazywa� je oknami � ale drewniany �pokoik" ton�� w p�mroku. Durze wydawa�o si� dziwne, �e aby odda� ka�, nale�y otworzy� jak�� p�yt� i kucn�� nad rur�; kiedy poci�gn�a ma�� d�wigni�, odpady zosta�y wessane w Powietrze. Sama kabina by�a skonstruowana z drewnianych p�yt, zamocowanych na szkielecie z podp�rek i krokwi. Przysz�o jej do g�owy, �e �w szkielet otaczaj� niby �ebra jakiego� ogromnego, opieku�czego stworzenia. Nadal p�pi�ca, przypomnia�a sobie poczucie zagro�enia, kt�re towarzyszy�o jej przy pierwszym wej�ciu do auta. Teraz, po up�ywie niespe�na dnia, czu�a si� bezpiecznie jak w �onie matki. Zdumiewa�o j�, �e ludzie potrafi� tak szybko si� przystosowa� do nowej sytuacji.

Nosze Addy by�y przymocowane do podp�rek. Wydawa�o si�, �e starzec �pi, chocia� raczej by� nieprzytomny. Oddycha� g�o�no, z jego rozwartych ust ciek�a �lina. Oczy mia� p�przymkni�te, ale nawet zdrowe oko by�o zalane ma�ym jeziorkiem ropy, kt�ra powoli kapa�a mu na policzek i czo�o, stanowi�c po�ywk� dla ma�ych, nieszkodliwych symbiot�w pokrywaj�cych jego twarz. Farr spa� zwini�ty w k��bek w k�cie kwadratowego pomieszczenia. Schowa� twarz mi�dzy kolanami, a gdy oddycha�, jego w�osy falowa�y �agodnie.

Mixxax siedzia� w wygodnym fotelu przed szeregiem d�wigni i urz�dze�. By� odwr�cony plecami do Dury. Patrzy� przed siebie. Kiedy usiad� w swych kalesonach, przekona�a si�, jak bardzo chudy i ko�cisty jest ten m�czyzna z miasta, i jak blad� ma twarz.

Jednak�e kiedy kierowa� swoim wehiku�em, emanowa� z niego spok�j i fachowo��. W�a�nie to opanowanie, poczucie, i� jest si� w kontrolowanym, bezpiecznym �rodowisku � a tak�e zm�czenie po nieudanym polowaniu, l�k wywo�any ranami Addy i rozrzedzone le�ne Powietrze � sprawi�y, �e rodze�stwo usn�o niemal natychmiast po rozpocz�ciu podr�y.

No c�, Dura b�ogos�awi�a ten kr�tki okres spokoju. Wkr�tce znowu mia�y osaczy� j� problemy �wiata zewn�trznego � obowi�zki zwi�zane z chorob� Addy, wra�liwo�� Farra, kt�ry potrzebowa� opieki, niewyobra�alna obco�� miejsca, do kt�rego zmierzali. Niebawem b�dzie wspomina� to bezpieczne interiudium w ciasnych �cianach auta z nostalgi�.

Powoli si� wyprostowa�a i przeci�gn�a, �eby rozlu�ni� zdr�twia�e mi�nie. Opu�ciwszy sw�j k�cik, poszybowa�a przez ma�� kabin� do fotela Mixxaxa, uczepi�a si� oparcia i wyjrza�a przez okno.

Tob� Mixxax nerwowo podskoczy� i odsun�� si� od niej. Dura musia�a zdusi� u�miech, widz�c przera�enie na jego szerokiej twarzy.

��Przepraszam � powiedzia� cicho. � My�la�em, �e �pisz.

��Reszta chyba jeszcze �pi. Jak d�ugo drzema�am? Wzruszy� ramionami.

��Jaki� czas.

Zerkn�a przez okno, troch� mru��c oczy, gdy� z�ociste Powietrze by�o bardzo jasne. Sk�rzane liny na przedzie auta prowadzi�y do lekkiej, drewnianej konstrukcji kr�puj�cej silne, m�ode �winie powietrzne, kt�re Tob� nazywa� swoim �zaprz�giem". �winie emitowa�y g�ste zielone ob�oczki wiatroodrzut�w, tak �e nie by�o prawie ich wida�. Dzi�ki wysi�kowi zwierz�t auto sun�o wzd�u� linii wirowych. Cienkie sk�rzane rzemienie � lejce � by�y przywi�zane do przek�utych p�etw �wi� i ko�czy�y si�, przechodz�c przez napi�t� membran� w przedniej �ciance kabiny, w r�kach Mixxaxa. Ten trzyma� lejce prawie niedbale, jakby panowa� nad autem i �winiami bezwiednie, automatycznie. Dura snu�a przez moment mi�e fantazje na temat �ycia w takim miejscu jak magiczne miasto Parz, gdzie umiej�tno�� kierowania autem by�a czym� r�wnie naturalnym jak falowanie.

�ledzi�a korytarz z linii wirowych przed autem a� do wyra�nego punktu, w kt�rym ��czy�y si� ze sob�, zaciemniaj�c niesko�czono��. Tu� za owym czerwono-bia�ym punktem w pobli�u niesko�czono�ci dostrzega�a pastelowy blask Bieguna Po�udniowego� a mo�e, zastanawia�a si�, jest to r�wnie� �una samego Parz.

Skorupa �eglowa�a nad nimi niby pot�ny sufit; poszczeg�lne elementy krajobrazu umyka�y Durze z zawrotn� szybko�ci�. Drzewa, w�r�d kt�rych kiedy� polowa�a, nadal tu ros�y; zwisa�y z przezroczystego budulca Skorupy i uk�ada�y si� zgodnie z kierunkiem linii Magpola jak rurki w�osowe. Ich neutrinowe li�cie w kszta�cie fili�anek intensywnie b�yszcza�y, przesuwaj�c si� przed jej oczami. Jednak c�rka Logue'a odnios�a wra�enie, �e drzewa rosn� coraz rzadziej, a ich ma�e, regularne zagajniki rozdzielaj� p�aty Skorupy.

�A ods�oni�ta Skorupa nie by�a naga: pokrywa�y j� prostok�tne plamy, ka�da liczy�a jakie� sto ludzi szeroko�ci. Prostok�ty r�ni�y si� nieco kolorem i rodzajem powierzchni. Na niekt�rych by�o wida� �cie�ki, przebiegaj�ce zgodnie z kierunkiem Magpola niczym uwi�zione linie wirowe, ale w innych prostok�tach uk�ada�y si� one uko�nie, czasem wr�cz prostopadle do kierunku Pola. Cz�� prostok�t�w nie zawiera�a �adnych charakterystycznych element�w z wyj�tkiem przypadkowo rozmieszczonych punkt�w o ciemniejszej barwie.

Dura powiod�a spojrzeniem ku Biegunowi Po�udniowemu. Prostok�ty pokrywa�y Skorup� od miejsca, w kt�rym si� znajdowali, tworz�c jakby szachownic�, kt�ra zanika�a we mgle za ko�cem linii wirowych. Na polach poruszali si� ludzie, kt�rzy z tej odleg�o�ci wydawali si� strasznie mali. Tu i �wdzie dziewczyna dostrzega�a klockowate pud�a aut powietrznych, nadzoruj�cych ich prac�.

Poczu�a si� ma�a i bezradna. Powierzchnia Skorupy wok� Bieguna by�a uprawiana, i to na wielk� skal�.

Najwi�kszym sztucznym wytworem, jaki widzia�a przed t� podr�, by�a Sie� nale��ca do Istot Ludzkich. Niewiarygodnie skomplikowany samoch�d Toby Mixxaxa zrobi� na niej spore wra�enie, ale plamy na Skorupie by�y czym� zupe�nie wyj�tkowym � przedsi�wzi�ciem o skali wytrzymuj�cej por�wnanie z krzywizn� samej Gwiazdy.

I by�y dzie�em ludzi, takich jak ona.

Usi�owa�a nie my�le� o d�awi�cym j� strachu. Szuka�a w pami�ci s�owa, kt�rego u�y� Mixxax.

��Farma sufitowa � przypomnia�a sobie wreszcie. � Tob� Mixxax, to jest twoja� farma sufitowa.

Wybuchn�� �miechem, w kt�rym zabrzmia�a nuta rozgoryczenia.

��Niezupe�nie. Te pola s� zbyt �yzne, �eby mogli je posiada� tacy biedacy jak ja. Min�li�my granice mojej farmy sufitowej dawno temu, kiedy jeszcze spa�a�� Wygl�da tak skromnie, �e prawdopodobnie nie odr�ni�aby� jej od lasu. Kiedy was zabiera�em, byli�my oko�o trzydziestu metr�w od Bieguna. Teraz od Parz dzieli nas mniej wi�cej pi�� metr�w; Powietrze jest tutaj g�stsze, cieplejsze � struktura Gwiazdy jest inna tu� nad samym Biegunem � tote� ludzie mog� �y� i pracowa� na wi�kszej wysoko�ci, w pobli�u Skorupy. � Pomacha� r�k�, niedbale �ciskaj�c lejce. � Wje�d�amy na naj�y�niejsze tereny uprawne. Farmy Skorupy, kt�re b�dziemy mijali, s� w�asno�ci� ludzi znacznie bogatszych ode mnie. Albo lepiej ustosunkowanych. Pomy�la�aby�, �e to niemo�liwe, by jeden cz�owiek mia� tylu szwagr�w, ilu ma Hork IV. Jest jeszcze gorszy ni� jego ojciec. A�

��Co oni robi�?

��Kto? Pokaza�a pola.

��Tamci ludzie.

Zmarszczy� brwi, najwyra�niej zaskoczony jej pytaniem.

��To kulisi � odpar�. � Uprawiaj� pola. W�a�nie was wzi��em za kulis�w.

��Hoduj� papk� dla Miasta � burkn�� kto� za ich plecami. Dura odwr�ci�a si� zaskoczona. Adda obudzi� si�. Wprawdzie nadal nic nie widzia� z powodu zaropia�ych oczu, ale nie le�a� ju� tak bezw�adnie w kokonie z ubra� i sznur�w, a kiedy m�wi�, w k�cikach ust p�ka�y b�belki �liny.

Dura natychmiast znalaz�a si� przy jego boku.

��Przepraszam, �e ci� obudzili�my � szepn�a. � Jak si� czujesz?

Starzec wykrzywi� wargi, a gard�owy bulgot zabrzmia� jak upiorna parodia �miechu.

��Och, wspaniale. A jak my�lisz? Gdyby� wygl�da�a cho� troch� lepiej, zaprosi�bym ci� tutaj, �eby� mnie ogrza�a. Prychn�a.

��Nie marnuj swojego Powietrza na g�upie dowcipy, ty stary g�upcze. � Wyg�adzi�a fa�dy zrolowanego sukna, usi�uj�c zmieni� pozycj� szyi Addy.

Za ka�dym razem, gdy go dotyka�a, mru�y� oczy z b�lu.

Tob� Mixxax odwr�ci� si�.

��W tamtej szafce jest jedzenie � powiedzia�, wyci�gaj�c r�k�. � Przed nami jeszcze szmat drogi.

W miejscu, kt�re wskaza�, znajdowa�y si� ma�e drzwi, wyci�te w �cianie i przymocowane kr�tkim sk�rzanym rzemieniem. Dura otworzy�a je i zobaczy�a szereg miseczek, z kt�rych ka�da by�a ciasno owini�ta sk�r�. Obdar�szy jedn� z nich, znalaz�a p�aty jakiej� r�owej mi�sistej substancji, wielkie jak d�o� ludzka. Wzi�a jeden z nich do ust i zacz�a je��.

P�at przypomina� mi�so, ale by� znacznie bardziej mi�kki, i smakowa� wybornie � jak li�cie drzewa. Zjad�szy ma�� porcj�, Dura dosz�a do wniosku, �e �aden li�� nie jest tak zbity i po�ywny.

Kiedy jad�a ostatni raz? Musia�a si� powstrzymywa�, �eby nie napcha� sobie buzi dziwnym pokarmem.

Wyci�gn�a z miseczki jeszcze trzy p�aty, a potem przykry�a naczynie i odstawi�a je do szafki. Nie chcia�a, �eby intensywnie pachn�ce fotony, kt�re emitowa�a �ywno��, przebudzi�y Farra.

Przytkn�a p�at do ust Addy.

��Jedz � nakaza�a.

��Papka miastowych � burkn��, ale odgryz� kawa�ek i apatycznie zacz�� go prze�uwa�.

��Nie ma w niej nic z�ego � szepn�a, karmi�c starca. � To tylko jedzenie.

��I to jedzenie odpowiednie dla ciebie � wtr�ci� nieco g�o�niej, odwr�ciwszy si� do Addy, Tob� Mixxax. � W gruncie rzeczy, jest zdrowsze ni� mi�so. I�

��Ale co to takiego? � przerwa�a mu Dura.

��Przecie� to chleb�� odpar�.�� Zrobiony z pszenicy. Tej, kt�ra wyros�a na mojej farmie sufitowej. A ty my�la�a�, �e co to jest?

��Zignoruj go � wychrypia� Adda. � Nie daj mu satysfakcji, pytaj�c, co to jest pszenica. Widz�, �e masz ochot� zada� takie pytanie.

��Nic nie widzisz � rzek�a z roztargnieniem. � No dobrze, co to jest pszenica? � zapyta�a po d�u�szej chwili.

��Uprawiana trawa � wyja�ni� farmer. � To, co ro�nie dziko w lesie, nadaje si� dla �wi� powietrznych, ale nie utrzyma�oby przy �yciu zbyt d�ugo ani ciebie, ani mnie. Pszenica jest szczeg�ln� odmian� trawy. Ten gatunek wymaga specjalnych zabieg�w, ale zawiera wystarczaj�co du�o bogatych w protony zwi�zk�w ze Skorupy, �eby ludzie mogli si� wy�ywi�.

��Papk� � burkn�� Adda.

��Nie papk�. Chlebem � poprawi� go cierpliwie Mixxax. Dura nachmurzy�a si�.

��Chyba czego� nie rozumiem. �winie powietrzne jedz� traw�, a my jemy �winie. Tak to wygl�da. Co jest z�ego w tym systemie? Tob� wzruszy� ramionami.

��Nic, je�li nie masz wyboru. I je�li chcesz sp�dzi� ca�e �ycie, uganiaj�c si� po lasach za �winiami. Ale fakty s� takie, �e maj�c jeden mikron sze�cienny korzeniowego sufitu Skorupy, otrzymuje si� wi�ksz� warto�� od�ywcz� z uprawy pszenicy ni� z hodowli �wi�. Poza tym z ekonomicznego punktu widzenia uprawianie p�l jest wydajniejsze od prowadzenia chlewni. � Wybuchn�� pob�a�liwym, dzia�aj�cym na nerwy �miechem. � Albo od polowania na dzikie �winie, czym si� wy zajmujecie. Pszenica znajduje si� przynajmniej w jednym miejscu. Nie puszcza wiatroodrzut�w po ca�ym lesie i nie atakuje starych m�czyzn. � Spojrza� chytrze na swoj� rozm�wczyni�. � Tak czy owak, pewne produkty mo�na uzyska� wy��cznie dzi�ki uprawie zb�. Na przyk�ad, ciasto piwne�

��Wydajne � sykn�� Adda. � To by�o jedno ze s��w, kt�rych u�yli, odp�dzaj�c nas od Bieguna. Dura zmarszczy�a brwi.

��Kto nas odp�dzi�?

��W�adze w Parz � odpar�. Z jego oczu niepokoj�co s�czy� si� jaki� p�yn. � M�wi� o tym, co dzia�o si� dziesi�� pokole� wstecz, Dura� O tych sprawach ju� si� nie rozmawia. Ksi���tka, kap�ani. Ko�odzieje. Wyp�dzili nas z g�stego, ciep�ego Powietrza Bieguna i zmusili do w�dr�wki na pustkowia w nadp�ywie. Wyp�dzili nas ze wzgl�du na nasz� wiar�, poniewa� uwa�ali�my, �e jest kto� wa�niejszy ni� oni, poniewa� nie chcieli�my pracowa� na ich farmach, poniewa� nie zamierzali�my pogodzi� si� z niewolnictwem. Poniewa� nie byliby�my wydajni.

��Kulisi nie s� niewolnikami � odpar� Mixxax w uniesieniu. � W �wietle prawa miasta Parz ka�dy m�czyzna i ka�da kobieta s� wolni, a�

��A ja jestem babk� wszystkich Xeelee � przerwa� mu znu�ony Adda. � W Parz jeste� wolny w takim stopniu, w jakim mo�esz sobie na to pozwoli�. Je�eli jeste� biedny � jak kulis, albo syn kulisa � nie masz �adnej wolno�ci.

��O czym ty m�wisz? � Dura zapyta�a starca. � Czy w�a�nie dlatego wiedzia�e�, sk�d pochodzi Tob� � poniewa� my te� wywodzimy si� z Parz? � Zmarszczy�a brwi. � Nigdy mi o tym nie opowiada�e�. M�j ojciec�

Adda zakaszla�.

��W�tpi�, �eby Logue o tym wiedzia�. Zreszt�, nawet gdyby wiedzia�, to zapewne wcale go to nie obchodzi�o. Ta historia wydarzy�a si� przed dziesi�cioma pokoleniami. Wi�c co to zmienia? Nigdy nie mogliby�my powr�ci�, zatem po co wspomina� przesz�o��?

��Nadal nie wiem, co robi�, je�li zgodzisz si� ponie�� koszty leczenia starego � wtr�ci� Tob�, tak jakby nie �ledzi� toku rozmowy.

��Nie trzeba du�o wyobra�ni, �eby to odgadn�� � sykn�� Adda. � Dura, m�wi�em, �eby� odegna�a tego mieszczucha.

��Zamknij si� � odpar�a dziewczyna. � On nam pomaga.

��Nie �yczy�em sobie jego pomocy. Zw�aszcza, je�eli oznacza�aby konieczno�� udania si� do samego Parz. � Ranny poruszy� si� apatycznie w swoim kokonie. � Ju� wol� umrze�. Ale teraz nie by�bym zdolny nawet do tego.

Dura przera�ona s�owami Addy po�o�y�a r�ce na jego ramionach, zmuszaj�c go, by le�a� spokojnie.

��Wspomnia�e� wcze�niej o �Xeelee" � ostro�nie odezwa� si� Tob�.

C�ka Logue'a odwr�ci�a si� do niego z ponur� min�.

Zawaha� si�.

��Zatem to jest wasza wiara? Otaczacie czci� Xeelee?

��Nie � odpowiedzia�a Dura. � Je�li to s�owo ma takie znaczenie Jakie mu przypisuj�. Nie uwa�amy Xeelee za bog�w; ie jeste�my dzikusami. Ale wierzymy, �e d��enia Xeelee daj� najwi�ksz� nadziej� na�

��Pos�uchaj � przerwa� jej Tob� bardziej stanowczym tonem.

��Nie wydaje mi si�, �ebym musia� oddawa� wam kolejne przys�ugi. Ju� i tak pomagam wam za du�o. � Przygryz� warg� i popatrzy� przez okno na chropowat�, ponaznaczan� formami Skorup�. � Ale co� wam powiem. Kiedy dotrzemy do Parz, nie przechwalajcie si� swoj� wiar�, nie rozpowiadajcie, �e oddajecie cze�� Xeelee, kimkolwiek oni s�. Dobrze? Nie potrzebujemy k�opot�w. Dura rozwa�a�a jego sugesti�.

��Sprawi�oby to wi�cej k�opot�w ni� czczenie jakiego� ko�a? Adda odwr�ci� si� do niej. Mixxax wydawa� si� sp�oszony.

��Co wiesz o Kole?

��Tylko tyle, �e nosisz je na swojej szyi � odpar�a �agodnie.

��Chyba �e uwa�asz, i� nale�y je ukrywa�.

Cz�owiek z miasta potrz�sn�� gniewnie lejcami.

Adda przymkn�� oczy. Oddycha� g�o�no, ale miarowo. Najwyra�niej znowu straci� przytomno��.

Farr w dalszym ci�gu spa�. Czuj�c wyrzuty sumienia, Dura wepchn�a do ust ostatnie kawa�ki jedzenia � chleba � i usiad�a obok Mixxaxa.

Zerkn�a przez okno. Skorupa k��bi�a si� nad jej g�ow�, osza�amiaj�co wyra�nie widzia�a szczeg�y jej powierzchni. Odnosi�a nieprzyjemne wra�enie, �e nawet linie wirowe mkn� obok auta w zawrotnym tempie. Wydawa�o jej si�, �e spada bezradnie w kierunku tajemniczego Bieguna� i przysz�o�ci.

Tob� uwa�nie przygl�da� si� Durze, zdradzaj�c zaniepokojenie.

��Nic ci nie jest?

Stara�a si� nie okazywa� zdenerwowania.

��Chyba nie. Po prostu jestem troch� zaskoczona pr�dko�ci� tej rzeczy.

Zmarszczy� brwi i zmru�ywszy oczy, wyjrza� przez okno.

��Wcale nie podr�ujemy szybko. Mo�e metr na godzin�. Ostatecznie nie musimy przedziera� si� w poprzek Magpola; po prostu pod��amy za liniami p�ywowymi do domu� W ka�dym razie, do mojego domu. A poniewa� jeste�my tak daleko w pod-p�ywie, �winie odzyskuj� si�y. W okolicach Bieguna osi�gn� dwukrotnie wi�ksz� pr�dko��, przy ma�ym ruchu. � Roze�mia� si�. � Szczerze m�wi�c, w Parz nie ma teraz czego� takiego jak ma�y ruch, nawet pomimo zarz�dze� dotycz�cych samochod�w w obr�bie Miasta. A czo�owe ekipy�

��Nigdy dot�d nie by�am w aucie � sykn�a przez zaci�ni�te z�by.

Otworzy� usta i kiwn�� g�ow�.

��Nie by�a�. To prawda. Przepraszam; nie jestem zbyt uwa�ny. � Rozwa�a� co� przez chwil�. � Zdaje si�, �e by�bym nieco zdenerwowany, jad�c po raz pierwszy � gdybym nie je�dzi� od dziecka. Nic dziwnego, �e czujesz si� kiepsko. Przepraszam. Mo�e powinienem by� ci� ostrzec.

��Przesta� przeprasza�.

��Tak czy owak, dotarli�my tutaj ca�kiem szybko. Zwa�ywszy, �e od Bieguna do mojej farmy jest tak piekielnie daleko. � Na jego okr�g�ej buzi pojawi� si� grymas gniewu. � Ludzie nie s� w stanie prze�y� w odleg�o�ci wi�kszej ni� czterdzie�ci, pi��dziesi�t metr�w od Bieguna. A moja farma sufitowa mie�ci si� prawie na tej granicy, na brzegu zag��bia Parz. W dalekiej cz�ci nadp�ywu Powietrze smakuje jak klej, a kulisi s� s�absi ni� prosi�ta powietrzne� Jak mam si� utrzyma� w takich warunkach? � Popatrzy� na Dur�, jakby oczekiwa� od niej odpowiedzi.

��Co to jest metr?

��Sto tysi�cy ludzi. Milion mikron�w. � Tob� nie by� ju� rozgniewany. Sprawia� wra�enie, jakby usz�o z niego powietrze.�� Przypuszczam, �e nie wiesz, o czym m�wi�. Przepraszam; ja�

��Jak g��boki jest P�aszcz? � zapyta�a Dura. � To znaczy, od Skorupy do Morza Kwantowego.

U�miechn�� si�, wyra�nie odpr�ony.

��W metrach czy w ludziach?

��Wystarczy w metrach.

��Oko�o sze��set.

Pokiwa�a g�ow�.

��Tak mnie uczono.

Popatrzy� na kobiet� z zaciekawieniem.

��Wiecie o takich rzeczach?

��Zgadza si�, wiemy o takich rzeczach � odpar�a oci�ale. � Nie jeste�my zwierz�tami. Kszta�cimy nasze dzieci� mimo i� samo utrzymanie si� przy �yciu � bez ubra�, aut, zbiornik�w powietrza i zaprz�g�w �wi� powietrznych � poch�ania wi�kszo�� naszej energii.

Skrzywi� si�.

��Nie b�d� wi�cej przeprasza� � rzek� ponuro. � Pos�uchaj tego, co wiem. � Trzymaj�c lu�no lejce, wygi�� swoje delikatne d�onie o d�ugich palcach, tworz�c kul�. � Gwiazda jest sfer� o �rednicy oko�o dwudziestu tysi�cy metr�w.

Kiwn�a g�ow�. Dwa miliardy ludzi.

��Otaczaj� Skorupa � kontynuowa�. � Jest gruba na trzysta metr�w. Morze Kwantowe stanowi kolejn� kul�, unosz�c� si� wewn�trz Skorupy, o �rednicy wynosz�cej w przybli�eniu osiemna�cie tysi�cy metr�w.

Zmarszczy�a brwi.

��Unosz�c� si�? Zawaha� si�.

��Hm, tak mi si� wydaje. Sk�d mam wiedzie�? A pomi�dzy Skorup� i Morzem Kwantowym znajduje si� P�aszcz � Powietrze, kt�rym oddychamy-g��boki naoko�o sze��set metr�w.�� Zerkn�� na twarz Dury; malowa�a si� na niej podejrzliwo��, a zarazem politowanie � bardzo niepokoj�ca mieszanina uczu�. � Tak wygl�da Gwiazda. �wiat. Powiedzia�by ci to ka�dy dzieciak w Parz.

Wzruszy�a ramionami.

��Albo ka�da Istota Ludzka. Mo�e kiedy� nie sprawia�o to �adnej r�nicy.

Pragn�a, �eby Adda si� obudzi�. Mog�aby dowiedzie� si� wtedy czego� wi�cej o tajemniczych dziejach swojego ludu. Odwr�ci�a twarz do okna.

Muub pojawi� si� w Galerii Przyj�� tu� po rozpocz�ciu Wielkiego Ho�du. Przeszed� do frontowej cz�ci Galerii, �eby m�c widzie� ca�� Pali Mali i wybra� kokon w pobli�u miejsca, w kt�rym zwykle wypoczywa� zast�pca Horka. S�u��cy kr��y� wok� niego przez kilka chwil, idealnie dopasowuj�c kokon do jego cia�a oraz proponuj�c mu napoje i przek�ski. Muub nie potrafi� zwalczy� zm�czenia. Ma�y nieszkodliwy cz�owieczek dzia�a� mu na nerwy, tote� odgoni� go.

Spojrza� w d�. Mali by�a g��wn� arteri� metropolii, szerok� i zalan� �wiat�em. By� to prostok�tny korytarz, wykuty pionowo w skomplikowanym centrum Parz � od wyszukanej superstruk-tury budynk�w pa�acowych najwy�ej po�o�onej cz�ci G�ry, przez setki poziom�w mieszkalnych, a� do Rynku, szerokiego i otwartego forum w �rodku Miasta. Galeria Przyj�� wznosi�a si� na samym szczycie Pali Mali, tu� pod budynkami pa�acowymi.

Pr�buj�c si� odpr�y� w kokonie, sk�pany w subtelnie cieniowanym �wietle, s�cz�cym si� przez bujne ogrody Pa�acu, Muub widzia� przed sob� chyba ca�e Parz. Pali Mali o�wietla� blask szyb�w powietrznych i drewnianych latami, kt�rych szeregi zawieszono na jej podziurawionych �cianach. B�yszcz�ce, zielone i ��te nitki szyb�w zbiega�y si� w zakurzonym sercu Miasta, na Rynku. Na wielkiej arterii zazwyczaj panowa� du�y ruch, lecz tego dnia by�a opustosza�a. Muub zauwa�a� jedynie gapi�w, kt�rzy wygl�dali zza drzwi i z balkon�w widokowych, a ich pospolite twarzyczki unosi�y si� ku niemu jak kwiaty. Na Rynku � pi�� tysi�cy ludzi poni�ej Pa�acu � znajdowa�a si� prawie ca�kowicie uformowana procesja maj�ca z�o�y� ho�d; tysi�ce zwyk�ych obywateli zebra�o si�, �eby zaprezentowa� najwspanialsze plony pracy swojej dzielnicy Komitetowi. Oczywi�cie nie widzia�o si� tutaj kokon�w. Rynek by� poprzecinany sznurami i kratownicami. Ludzie zaczepiali si� o nie r�koma i nogami albo wci�gali si� w poszukiwaniu dobrych punkt�w obserwacyjnych. Ogl�daj�c ca�e to zamieszanie, Muub odnosi� wra�enie, �e patrzy na wielk� sie� wype�nion� m�odymi prosi�tami.

Galeri� przecina�y liczne sk�rzane liny wskazuj�ce drog� tym cz�onkom Komitetu i dworzanom, kt�rzy, jak pomy�la� z ironi� Muub, byli zbyt biedni, by da� si� po prostu zanie�� do kokon�w. Ch�odne, dostarczane rurami Powietrze pachnia�o kwiatami Skorupy. Wiceprzewodnicz�cy Hork znajdowa� si� ju� na swoim miejscu, blisko Muuba i obok pustego kokonu zarezerwowanego dla Przewodnicz�cego Horka IV�� jego ojca. By� brodaty i do�� masywnie zbudowany. Patrzy� przed siebie ponuro, w milczeniu. Po�owa dworzan zd��y�a ju� zaj�� miejsca, ale ludzie ci wybierali raczej ty�y Galerii, najwyra�niej wyczuwaj�c, z w�a�ciw� sobie m�tn�, samolubn� bystro�ci�, �e tego dnia nie powinni zwraca� na siebie uwagi czujnego Wiceprzewodnicz�cego.

A zatem skomplikowane towarzyskie przepychanki ju� si� zacz�y. Muub pomy�la�, �e ten dzie� b�dzie mu si� d�u�y�.

W�a�ciwie � za spraw� niedawnego Zaburzenia � dzie� ju� i tak wydawa� mu si� zbyt d�ugi. Takie dni ostatnio zdarza�y si� cz�sto. Muub by� g��wnym lekarzem Pierwszej Rodziny, ale prowadzi� te� szpital � w istocie rzeczy, zgodzi� si� przebywa� na dworze Horka tylko pod warunkiem, �e nadal b�dzie pe�ni� obowi�zki w szpitalu �Wsp�lnego Dobra" � i wiedzia�, �e jego personel czeka� ogrom pracy w zwi�zku z niedawnym Zaburzeniem. Patrzy� na �adne, pozbawione wyrazu, starzej�ce si� oblicza dworzan, kt�rzy pysznili si� swoimi kreacjami, i zastanawia� si�, ilu jeszcze rannych b�dzie musia� obejrze�, zanim zmorzy go sen.

Wiceprzewodnicz�cy Hork zauwa�y� go wreszcie i skin�� g�ow�. By� on zwalistym m�czyzn�, kt�rego pot�na postura sugerowa�a pewn� oci�a�o�� umys�u. By�o to z�udne wra�enie, | o czym zdo�a� przekona� si� niejeden dworzanin. Dziwaczna broda � Muub pomy�la� z ironi�, �e ekstrawagancki by� spos�b, w jaki zosta�a� hm, wyhodowana � skrywa�a oblicze, kt�re mia�o w sobie co� ze szlachetnej fizjonomii ojca Horka, zw�aszcza gdy patrzy�o si� na �widruj�ce, intensywnie czarne oczy i kanciasty nos jego potomka. Jednak�e rysy m�odszego Horka gin�y w fa�dach mi�sistej twarzy i o ile Przewodnicz�cy Komitetu Centralnego mia� wygl�d �agodnego, nieco sfatygowanego arystokraty, o tyle jego syn i dziedzic sprawia� wra�enie nieokrzesanego brutala, a wytworny ubi�r jedynie podkre�la� gwa�towno�� charakteru. Ale dzisiaj Hork junior wydawa� si� spokojny.

��A wi�c postanowi�e� przy��czy� si� do mnie, Muub! � zawo�a�. � Ba�em si�, �e ludzie b�d� mnie unika�. Medyk westchn��, zag��biaj�c si� w kokon.

��Zbyt gro�nie spogl�dasz, panie � rzek�. � Odstraszasz wszystkich.

Hork prychn��.

��W takim razie do Pier�cienia z nimi � oznajmi�, bez opor�w u�ywaj�c staro�ytnego przekle�stwa. � A jak ty si� miewasz, lekarzu? Wydajesz si� troch� przygaszony.

Muub u�miechn�� si�.

��Obawiam si�, �e jestem troch� za stary, �eby da� sobie rad� z takim nawa�em roboty. Kilka ostatnich dni sp�dzi�em prawie wy��cznie w szpitalu. Jeste�my� bardzo zapracowani.

��Ranni w wyniku Zaburzenia?

��Tak, panie. � Medyk otar� r�k� wygolon� g�ow�. � Najgorsze chyba mamy ju� za sob�, a �ci�lej m�wi�c, musieli�my zrezygnowa� z zajmowania si� powa�nymi przypadkami, kt�rych nie potrafimy leczy�. Za to nieustannie nap�ywaj� pacjenci z l�ejszymi obra�eniami, kt�re�

��Mniejszymi?

��L�ejszymi � Muub poprawi� go stanowczo. � A to co� zupe�nie innego. Rany nie zagra�aj� �yciu, ale mog� oznacza� trwa�e kalectwo. Dotyczy to, rzecz jasna, wi�kszo�ci pacjent�w ze �rodkowych dzielnic. Kiedy zawiod�a Pierwsza D�ugo�� Geograficzna�

��Wiem � powiedzia� Hork, przygryzaj�c warg�. � Nie musisz mi o tym m�wi�.

Pierwsza D�ugo�� Geograficzna by�a wst�g� kotwiczn�, jednym z czterech toroid�w nadprzewodnikowych opasuj�cych kad�ub Miasta, dzi�ki czemu utrzymywa�o ono sta�� pozycj� nad Biegunem Po�udniowym. Pierwsza i Druga D�ugo�� Geograficzna by�y ustawione pionowo, natomiast bli�niacze Szeroko�ci Geograficzne (Pierwsz� i Drug�) umieszczono poziomo, tak �e toroidy krzy�owa�y si� ze sob� nawzajem.

Zaburzenie oszcz�dzi�o regiony podbiegunowe, w��cznie z Parz. Jednak�e w g�rnym rejonie jego oddzia�ywania, tam gdzie linie wirowe spl�ta�y si� wok� Miasta, Pierwsza D�ugo�� Geograficzna zawiod�a. Drewniana metropolia grzechota�a w swej nadprzewodnikowej klatce niczym schwytana �winia powietrzna. Przep�yw pr�du we wst�dze kotwicznej szybko przywr�cono i wp�yw awarii na zewn�trzne cz�ci struktury � takie jak Grzbiet czy Pa�ac Komitetu � okaza� si� minimalny. Najpowa�niejsze zniszczenia powsta�y w ukrytym wn�trzu Miasta, gdzie w pocie czo�a harowa�y tysi�ce urz�dnik�w i rzemie�lnik�w.

��Czy mamy jakie� dane dotycz�ce liczby ofiar? Muub spojrza� na Wiceprzewodnicz�cego.

��Dziwi� si�, �e mnie pytasz o to, panie. Jestem lekarzem twego ojca, ale pe�ni� funkcj� administratora tylko jednego szpitala z dwunastu w ca�ym Parz.

Hork poruszy� grubymi palcami.

��Wiem o tym. Dobrze, zapomnij o moim pytaniu. Chcia�em tylko pozna� twoj� opini�. Problem polega na tym, �e Zaburzenie zniszczy�o agencje zbieraj�ce dla nas takie dane statystyczne. � Pokr�ci� g�ow�; jego policzki zafalowa�y gniewnie. � Ludzie my�l�, �e zbieranie informacji jest czym� zb�dnym, godnym politowania. Luksusem. Podejrzewam, �e nawet m�j wysoce inteligentny ojciec podziela ten pogl�d � dorzuci� zjadliwie. � Ale prawda jest taka, �e bez tego rodzaju danych rz�d jest prawie niezdolny do dzia�ania. Wielokrotnie pr�bowa�em wyja�ni� to mojemu ojcu. Widzisz, doktorze, bez dzia�a� centralnego rz�du pa�stwo przypomina cia�o pozbawione g�owy. Nie mo�emy nawet pobiera� wszystkich dziesi�cin, a co dopiero asygnowa� pieni�dze na wydatki. � Skrzywi� si�. � To sprawia, �e dzisiejszy Wielki Ho�d wydaje si� troch� bezcelowy, nie s�dzisz, lekarzu?

Medyk kiwn�� g�ow�.

��Rozumiem, panie.

��Co� ci powiem, Muub � rzek� Hork, w dalszym ci�gu nerwowo przygryzaj�c ow�osion� warg�. � Jeszcze jedno takie Zaburzenie i b�dziemy za�atwieni.

Muub zmarszczy� brwi.

��Co to znaczy �my"? Rz�d, Komitet? Wiceprzewodnicz�cy wzruszy� ramionami.

��Na naszych farmach sufitowych, w hangarach pr�dnicowych i w Porcie nie brakuje krewkich zapale�c�w� Chyba nie ma sposobu, �e wypleni� ten szkodliwy element. �amanie ko�em pozwala im wr�cz na kreowanie m�czennik�w. Lekarz u�miechn�� si�.

��Bystra obserwacja.

Hork wybuchn�� �miechem, obna�aj�c zadbane z�by.

��A ty jeste� starym protekcjonalnym g�upcem, wyzywaj�cym los� M�czennicy. Jeszcze jedna subtelno�� ludzkiego post�powania, kt�ra chyba umyka mojemu biednemu, nieobecnemu ojcu. � Teraz Hork przeszywa� wzrokiem Muuba. Ten u�wiadomi� sobie, �e cofa si� odruchowo. � Aty? � zagadn�� go zast�pca Przewodnicz�cego. � Czy wed�ug ciebie w Powietrzu wisi rebelia?

Medyk namy�la� si� nad odpowiedzi�. Wiedzia�, �e podejrzenia nie dotycz� jego samego, ale zdawa� sobie r�wnie� spraw�, �e Wiceprzewodnicz�cy � w przeciwie�stwie do swojego ojca � uwa�nie s�ucha tego, co si� do niego m�wi. Mia� on setki informator�w rozsianych na terenie ca�ego Parz i w g��bi kraju.

��Nie, panie. Chocia� mn�stwo ludzi narzeka � i jest sk�onnych obwinia� Komitet za nasz� ci�k� sytuacj�.

��A co, mo�e sami sprowadzili�my Zaburzenia na nasze g�owy? � Hork wykr�ci� si� w kokonie; sk�rzany materia� pomarszczy� si� na jego masywnym ciele. � Wiesz, gdyby tylko to mog�o by� prawd� � zastanawia� si�. � Gdyby Zaburzenia by�y wywo�ywane przez ludzi i likwidowane na ich komend�. Ale naukowcy m�wi� nam � powtarzaj�c t� odrobin� m�dro�ci, kt�ra przetrwa�a Reformacj� � �e cz�owiek pojawi� si� w P�aszczu za spraw� Ur-ludzi, a jego organizm zmodyfikowano tak, aby m�g� tu przetrwa�. Skoro kiedy� kierowali�my w�asnym losem w tak du�ym stopniu, dlaczego nie mieliby�my odzyska� tej kontroli? � U�miechn�� si�. � Lekarzu, co ty na to?

Muub odwzajemni� u�miech.

��Masz bardzo bystry umys�, panie, lubi� dyskutowa� z tob� na tego rodzaju tematy. Jednak wol� ogranicza� swoj� uwag� do spraw praktycznych. Do tego, co mo�na osi�gn��.

Hork spojrza� na niego spode �ba. Plecione rurki w�osowe w�adcy zafalowa�y elegancko, przypominaj�c medykowi o jego w�asnej �ysinie.

��Mo�e. Ale nie zapominajmy, �e taki by� argument Reformator�w przed dziesi�cioma pokoleniami. A ich czystki i zsy�ki sprawi�y, i� �yjemy w takiej ignorancji, �e nawet nie jeste�my w stanie oszacowa�, jakie spustoszenia poczynili� Tak czy owak, nie rewolty si� obawiam, lekarzu. Chodzi mi raczej o sprawno�� samego rz�du � to znaczy, o zdolno�� przetrwania naszego pa�stwa, bez wzgl�du na to, kto zasi�dzie na tronie mojego ojca. � M�czyzna zwr�ci� ku medykowi szerok�, nalan� twarz, wyra�aj�c� rzadkie u niego w�tpliwo�ci. � Rozumiesz mnie, Muub? Mog� ci� zapewni�, �e niewiele os�b mnie rozumie i na tym przekl�tym dworze, i poza nim.

Lekarz by�, nie pierwszy raz, pod wra�eniem przenikliwo�ci m�odszego Horka.

��By� mo�e obawiasz si�, �e Zaburzenia uniemo�liwi� istnienie zorganizowanego spo�ecze�stwa, jakie �yje w Parz. Rewolty nie b�d� mia�y znaczenia. Cywilizacja upadnie sama.

��Dok�adnie tak � odpar� Wiceprzewodnicz�cy, niemal z wdzi�czno�ci�. � Nie b�dzie Miasta � nie b�dzie poborc�w dziesi�cin, park�w z kwiatami ze Skorupy, ani artyst�w i naukowc�w. Ani lekarzy. Zostaniemy zmuszeni, by uda� si� do nadp�ywu i polowa� na dzikie �winie.

Muub wybuchn�� �miechem.

��Jest paru takich, kt�rzy ch�tnie zrezygnowaliby z p�acenia dziesi�cin.

��Tylko g�upcy, kt�rzy nie s� w stanie dostrzec korzy�ci. Kiedy wszyscy ludzie b�d� musieli nie tylko utrzyma� swoje kar�owate stado �wi�, ale tak�e wykona� r�cznie ka�de narz�dzie, niczym najbiedniejszy nadp�ywowiec� wtedy, by� mo�e, pomy�l� o systemie podatkowym z nostalgi�.

Medyk zmarszczy� czo�o i podrapa� jeden z oczodo��w.

��S�dzisz, �e prze�om jest blisko?

��Jeszcze nie � odpar� Hork. Chyba �e Zaburzenia rzeczywi�cie nas zniszcz�. Taka mo�liwo�� staje si� coraz bardziej realna. A tylko g�upiec zamyka oczy, �eby nie ogl�da� tego, co mo�e si� zdarzy�.

Lekarz u�wiadamia� sobie, jakie pu�apki kryje ta ostatnia uwaga, tote� odwr�ci� si� i zacz�� obserwowa� pe�ne kurzu, roz�wietlone Powietrze Pali Mali.

��Widz�, �e wprawi�em ci� w zak�opotanie � burkn�� Hork.

��Daj spok�j, Muub, nie zachowuj si� jak ci cholerni, przypominaj�cy prosi�ta dworzanie. Doceniam rozmow� z tob�. Nie zamierza�em sugerowa�, �e m�j ojciec jest takim g�upcem.

���Ale on raczej nie podziela twojego pogl�du.

��Nie. Do licha. � Wiceprzewodnicz�cy potrz�sn�� g�ow�.

��I nie chce da� mi w�adzy, �ebym m�g� co� z tym zrobi�. To jest frustruj�ce. � Hork spojrza� na lekarza. � S�ysza�em, �e widzia�e� go niedawno. Gdzie on przebywa?

Chyba sam powiniene� wiedzie�, pomy�la� Muub.

��Jest w swoim ogrodzie na Skorupie. Oczywi�cie nie mo�e oddycha� rozrzedzonym Powietrzem, wi�c zazwyczaj przebywa w samochodzie i patrzy na pracuj�cych kulis�w.

��Zatem jest zdrowy? Medyk westchn��.

��Tw�j ojciec jest starym cz�owiekiem, panie. Jest s�aby. Ale rzeczywi�cie czuje si� dobrze. Hork skin�� g�ow�.

��Ciesz� si�. � Zerkn�� na lekarza, usi�uj�c rozpozna� jego reakcj�. � M�wi� szczerze, Muub. Jego dzia�ania niepokoj� mnie, gdy� nie zawsze jestem pewien, czy zajmuje si� najwa�niejszymi dla nas wszystkich sprawami, lecz jest przecie� moim ojcem. A poza tym � doda� rzeczowym tonem � kryzys zwi�zany z przej�ciem rz�d�w to doprawdy ostatnia rzecz, jakiej by�my teraz chcieli. Z Galerii dobiega�y odg�osy rozmowy. Wiceprzewodnicz�cy pochyli� si� w swym kokonie.

��Co si� dzieje? Muub wyci�gn�� r�k�.

��Kobziarze ustawiaj� si� w szyku.

Stu kobziarzy, ubranych w jaskrawe stroje, w�a�nie wychodzi�o z drzwi rozmieszczonych na ca�ej d�ugo�ci Pali Mali i zajmowa�o pozycje, wyznaczaj�c tras� parady. Najbli�ej ustawieni muzycy � czterech, z kt�rych ka�dy znajdowa� si� w pobli�u jednej ze �cian o z�o�onej zabudowie � byli jeszcze m�odzi. Sprawnie podsycali ogie� w ma�ych piecykach, przymocowanych do pas�w. Od piecyk�w odchodzi�y zwoje cienkich, zw�aj�cych si� ku ko�com rurek, kt�re wiod�y do szerokich, przypominaj�cych kwiaty rog�w z g�adzonego drewna. Rogi stercza�y nad g�owami muzyk�w niczym rozdziawione paszcze l�ni�cych drapie�nik�w.

��Tam! � krzykn�� Hork, pokazuj�c alej�. Na jego rozpromienionej twarzy malowa�o si� podniecenie, a jednocze�nie zach�anno��.

Medyk st�umi� westchnienie, wychyli� si� do przodu i zmru�ywszy oczy, usi�owa� wypatrze� w oddali parad� �wi�tuj�c� Ho�d: gorliwych, nieco oty�ych obywateli, nios�cych wielkie snopy pszenicy, a tak�e groteskowo utuczone �winie powietrzne.

Kobziarze naciskali klapy na piecykach. W ka�dym rogu Powietrze wirowa�o w skomplikowany spos�b, powoduj�c cieplne drgania, kt�re wydostawa�y si� z rog�w w postaci dono�nych d�wi�k�w. Muub by� ca�kowicie pozbawiony s�uchu, tote� ca�y ten proces wydawa� mu si� dzie�em magii.

W dole, na Rynku, t�um g�o�no rykn��.

Tob� niech�tnie zaoferowa� Durze i Farrowi go�cin� w swoim domu w Mie�cie, podczas gdy Adda przebywa� w szpitalu. Z pocz�tku dziewczyna nie chcia�a si� na to zgodzi�, ale Tob� spojrza� na ni� rozpaczliwie.

��Nic innego nie mo�ecie zrobi� � rzek�. � Uwierzcie mi. Gdyby�cie mieli wyb�r, powiedzia�bym wam o tym. Ja musz� z kolei wr�ci� do swoich obowi�zk�w. Pos�uchajcie, nie macie dok�d p�j��, nie macie pieni�dzy, nie macie nawet ubra�.

��Nie potrzebujemy niczyjej �aski.

��Szlachetny dzikus � odpar� ironicznie Tob�. � Wiesz, po jakim czasie zostaliby�cie uznani za w��cz�g�w? Widzieli�cie stra�nik�w w szpitalu. Ci ze szpitala s� specjalnie dobierani na podstawie tego, czy potrafi� by� �yczliwi dla pacjent�w. W��cz�dzy nie ciesz� si� sympati�. Jak to si� m�wi: �Nie p�acisz Komitetowi dziesi�ciny, nie zaznasz spokoju na ulicach Mie�ciny". Ani by�cie si� obejrzeli, ju� byliby�cie na zarz�dzanej przez Komitet farmie sufitowej, gdzie zmuszano by was do pracy albo czego� jeszcze gorszego. Kto wtedy zap�aci�by rachunki biednego starego Addy?

Dura zrozumia�a, �e naprawd� nie ma wyboru. Pomy�la�a, �e powinna by� wdzi�czna temu dra�liwemu cz�owieczkowi. Gdyby nie zaproponowa� im noclegu, mogliby si� znale�� w prawdziwych k�opotach. Dlatego kiwn�a g�ow� i usi�owa�a, zmieszana, wyrazi� jakie� podzi�kowanie.

��Och, po prostu wsiadajcie do auta � rzek� Tob�. Zabra� ich spod szpitala i wi�z� przez wci�� zat�oczone arterie Parz. Dura mia�a wra�enie, �e ulice � wyk�adane drewnem korytarze rozmaitej szeroko�ci�� tworz� osza�amiaj�cy labirynt. Po kilku zakr�tach zupe�nie straci�a orientacj�. Wsz�dzie widzia�a samochody i ludzi. Zaprz�g �wi� powietrznych Toby niejeden raz zderza� si� z innymi uczestnikami ruchu, przez co kierowca musia� �ci�ga� lejce. Dooko�a rozbrzmiewa�y g�osy wzmocnione megafonami. Tu, w Mie�cie, Mixxax jecha� z otwartymi drzwiami. Powietrze na ulicach by�o pe�ne zgie�ku, g�ste, gor�ce, przesi�kni�te odorem ludzi i �wi� powietrznych. Przez tumany kurzu i zielone ob�oczki wiatroodrzut�w prze�wieca�y jasne smugi.

Po pewnym czasie zostawili za sob� najbardziej zat�oczone ulice i wlecieli w nieco spokojniejszy rejon � mniej by�o tu rozp�dzonych samochod�w i skowycz�cych �wi�. Szeroko�� l uhc-korytarzy uleg�a zwi�kszeniu, a po obu stronach znajdowa�y | si� szeregi r�wnych okien i drzwi prowadz�cych do ma�ych mieszka�. Mieszkania z pewno�ci� budowano identyczne, ale r�ni�y si� mi�dzy sob� dzi�ki wysi�kom ich w�a�cicieli, kt�rzy stawiali w oknach kuliste kosze z ma�ymi ro�linami, rze�bili drzwi i wprowadzali inne drobne innowacje. Liczne rze�bione sceny przedstawia�y P�aszcz na zewn�trz Miasta. Dura rozpoznawa�a linie wirowe, drzewa Skorupy, ludzi weso�o faluj�cych przez czyste Powietrze. Dziwi�a si�, �e ludzie, wci�� t�skni�cy za du�ymi przestrzeniami, zamykali si� w takim dusznym pude�ku z drewna.

Tob� �ci�gn�� lejce i poprowadzi� auto p�ynnie przez szeroki, otwarty portal do miejsca, kt�re nazywa� �parkingiem". Zwolni�.

��Koniec trasy. � Dura i Farr spogl�dali na niego w os�upieniu. � No, jazda. Wychod�cie. Niestety, odt�d b�dziecie musieli falowa�.

Parking by� du�ym, obskurnym pomieszczeniem o ubrudzonych �wi�skimi odchodami i poobijanych na skutek wielokrotnych kolizji �cianach. Znajdowa�o si� w nim kilka pustych samochod�w, wisz�cych w Powietrzu, a kilkadziesi�t �wi� t�oczy�o si� w sporej zagrodzie, otoczonej niezbyt mocno napi�t� siatk�. Dura zauwa�y�a, �e zwierz�ta wydaj� si� do�� zadowolone. Powoli wdrapywa�y si� jedno na drugie i prze�uwa�y b�ogo kawa�ki karmy, unosz�cej si� w Powietrzu.

Tob� zdj�� swoim �winiom uprz�� i poprowadzi� je do zagrody. Przepycha� zwierz�ta po kolei pod uniesion� siatk�, za ka�dym razem szczelnie zamykaj�c j� za sob�.

Kiedy sko�czy�, wytar� r�ce o kr�tkie kalesony.

��Gotowe. Nied�ugo kto� tu przyjdzie, �eby je nakarmi� i oczy�ci�. � Poci�gn�� nosem, zerkaj�c na niechlujne �ciany parkingu. � Okropnie tu, co? Nie uwierzyliby�cie, ile wynosz� kwartalne op�aty. Ale co mo�na zrobi�? Odk�d wesz�y w �ycie przepisy ograniczaj�ce parkowanie na ulicach, znalezienie wolnego miejsca graniczy z niemo�liwo�ci�. Oczywi�cie, wiele os�b wcale si� tym nie przejmuje�

Dura usi�owa�a nad��a� za w�tkiem. Jednak przewa�aj�ca cz�� tego, co m�wi� Tob�, by�a dla niej niezrozumia�a, poza tym � takie odnosi�a wra�enie � nie zawiera�a zbyt du�o istotnych informacji.

Po chwili, nie doczekawszy si� reakcji milcz�cych, t�po wpatrzonych w niego Istot Ludzkich, Mixxax da� za wygran�. Wyprowadzi� swoich towarzyszy z parkingu na ulic�.

Rodze�stwo pod��a�o za gospodarzem kr�tymi ulicami. Falowanie sprawia�o tutaj osobliw� trudno��. By� mo�e Magpole nie by�o a� tak silne jak na zewn�trz. Dura u�wiadamia�a sobie obecno�� ludzi dooko�a � obcych os�b za dziwacznie jednolitymi przej�ciami i oknami. Od czasu do czasu widzia�a wychudzone twarze, zerkaj�ce na ni� i Farra. Mia�a wra�enie, �e spojrzenia mieszka�c�w Parz wwiercaj� si� w jej plecy. Musia�a walczy� z ch�ci� odwr�cenia si� i zmierzenia z niewidzialnymi pogr�kami.

Nie spuszcza�a wzroku z brata, kt�ry nie wydawa� si� przestraszony tak bardzo jak ona. Rozgl�da� si�, wytrzeszczaj�c oczy, jakby wszystko wok� niego by�o wyj�tkowe i niesko�czenie fascynuj�ce. Jego nagie ko�czyny i pe�ne wdzi�ku, intensywne falowanie nie pasowa�y do tej ciasnej, nieco zaniedbanej ulicy.

Po kilku minutach Tob� zatrzyma� si� przy drzwiach, kt�re nie r�ni�y si� prawie niczym od setki innych.

��M�j dom � wyja�ni�, jak gdyby usprawiedliwiaj�c si�. � Nie jest po�o�ony tak wysoko w G�rze, jakbym sobie �yczy�, ale mimo wszystko to m�j dom. � Pogrzeba� w kieszeni swoich kaleson�w i wyci�gn�� ma�y, wymy�lnie rze�biony przedmiot z drewna. W�o�y� t� rzecz do dziury w drzwiach, przekr�ci�, a potem popchn�� drzwi, kt�re si� otworzy�y. Z wn�trza domu nap�yn�� zapach gor�cego jedzenia i zielonkawe �wiat�o drewnianych lamp.

��Ito! � zawo�a� Mixxax.

Do drzwi natychmiast zbli�y�a si� jaka� kobieta. By�a pulchna i do�� niska, z w�osami upi�tymi z ty�u. Mia�a na sobie lu�ny kostium z jaskrawego materia�u. Dura odnios�a wra�enie, �e jest ona jej r�wie�niczk�, aczkolwiek, co dziwi�o c�rk� Logue'a, kobieta nie mia�a po��k�ych w�os�w.

Pulchna dama u�miechn�a si� do Toby, ale na widok nadp�ywowc�w natychmiast zrzed�a jej mina.

M�czyzna spl�t� r�ce.

��Ito, musz� ci co� wyt�umaczy� Bystre oczy Ito omiata�y cia�a Istot Ludzkich, ich nago��, zmierzwione w�osy i r�czn� bro�.

��Faktycznie, musisz � odpar�a.

�ciskaj�c swoj� desk� surfingow�, Cris prowadzi� ch�opca z nadp�ywu przez centrum Miasta.

Pokonywali pl�tanin� bocznych uliczek, unikaj�c najch�tniej ucz�szczanych tras. Farr usi�owa� zapami�ta� drog�, ale szybko straci� orientacj� i nieco oszo�omiony, zawzi�cie pod��a� za swoim przewodnikiem. Od czasu do czasu odruchowo rozgl�da� si�, szukaj�c Morza Kwantowego i linii wirowych, kt�rych nachylenie pomog�oby mu odzyska� poczucie kierunku. Ale oczywi�cie tu, w g��bi Parz, anonimowe drewniane �ciany zakrywa�y �wiat.

Po jakim� czasie u�wiadomi� sobie, �e musieli min�� okolice r�wnika Miasta i wkraczaj� do rejonu zwanego Do�em. Okolone �cianami ulice by�y tu skromniejsze, a szyby o�wietleniowe i drewniane lampy rozdziela�y du�e odst�py. Aut nie zauwa�a�o si� du�o, faluj�cych ludzi r�wnie�, a drzwi tutejszych domostw, zniszczone i brudne, sprawia�y wra�enie solidnych i niemo�liwych do sforsowania. Cris nie komentowa� tych zmian otoczenia � nadal gardzi� o surfingu, jakby nie istnia�o nic innego. Farr jednak zauwa�y�, �e syn Toby mocno przyciska desk� do piersi, chroni�c ca�ym cia�em.

Wreszcie dotarli do szerokiego, owalnego wlotu w ulicznej??anie. Szyb, kt�ry si� za nim rozci�ga�, szeroki na dziesi�ciu ludzi, sprawia� wra�enie pospolitszego ni� kt�rakolwiek ulica miasta. By� d�ugi, pozbawiony wyrazu, a jego odrapane �ciany wygl�da�y tak, jakby ich nie wyko�czono. Farr spostrzeg�, �e szyb prowadzi ku jasnemu owalowi czystego, mi�ego sercu �wiat � Powietrza. Patrzy� na nie �ar�ocznie, podziwiaj�c jaskrawy blask na wyg�adzonych fragmentach �cian.

��Schodzimy t�dy?

��Przez ten wlot prze�adunkowy? Na zewn�trz, przez Sk�r�? Ale to jest sprzeczne z przepisami� � Cris u�miechn�� si� od;ha do ucha. � Jasne, �e tak. � Krzykn��, po�o�y� r�k� na kraw�dzi eliptycznego wej�cia i przekozio�kowa� do szybu. �ci�� desk� nad g�ow� i trzepocz�c ramionami, falowa� przez szyb odwr�conej pozycji, nogami w d�. Brat Dury niezdarnie gramoli� si� na kraw�d� wlotu i da� nurka. Ch�opcy sun�li ze �miechem w kierunku otwartego Powietrza. Ich g�osy odbija�y si� echem od drewnianych �cian.

Opu�ciwszy duszny korytarz, Farr rozpostar� r�ce i nogi. Upaja� si� l�ni�cym ��tym Powietrzem i patrzy� na �uk linii wirowych.

Cris zerka� na niego sceptycznie.

��Dobrze si� czujesz?

��Po prostu ciesz� si�, �e jestem w Powietrzu, mimo �e to kleista biegunowa zawiesina.

��Zgadza si�. Nie tak, jak w dawnych dobrych czasach nadp�ywu, co? � Cris u�o�y� poziomo desk� i eksperymentalnie pocisn�� j� d�oni� do Magpola.

Farr z zachwytem wirowa� w Powietrzu. Korytarz, kt�ry pu�cili, ko�czy� si� otworem o szorstkich kraw�dziach w zewn�trznym kad�ubie z drewna � w Sk�rze. Majaczy� on wci�� wok� nich, jakby odgra�a� si�, �e znowu ich po�knie i przeka�e wn�trzno�ci metropolii. Ale ch�opcy szybowali w Powietrzu i oddalali si� od Miasta. Niebawem brat Dury przekona� si�, �e podobne otwory pokrywaj�, jak okiem si�gn��, oblicze Parz we wszystkich kierunkach. Farr usi�owa� dostrzec cechy, kt�re wyr�nia�yby �ich" wlot, �eby w razie potrzeby m�c go odnale��. Jednak by�o to tylko prymitywnie obramowane naci�cie w drewnianej Sk�rze, nie oznakowane, podobne do setki innych. Przybysz z nadp�ywu da� za wygran�. Wiedzia�, �e gdyby si� zgubi�, to nawet odszukawszy wlot, nie zdo�a�by trafi� z powrotem do domu Mixxax�w przez g�szcz miejskich ulic.

Szybko poruszy� nogami i odp�yn�� troch� dalej od Miasta. Sk�ra przypomina�a gigantyczn�, z�owrog� mask�. Z tej odleg�o�ci rozr�nia� szczeg�y � widzia�, jak prymitywniej� zesztukowano, u�ywaj�c �le dobranych kawa�k�w drewna i materi rdzeniowej � a jednak, og�lnie rzecz bior�c, robi�a imponuj�ce wra�enie. Pomy�la�, �e kilkana�cie wlot�w prze�adunkowych tej cz�ci Sk�ry przypomina otwory g�bowe, nieustannie co� po�ykaj�ce, albo w�osowate pory, wch�aniaj�ce ziarniste Powietrze wraz z drewnem i �ywno�ci�. Oddaliwszy si� bardziej, Farr ujrza� pot�ne strugi, nieustannie wylewaj�ce si� z wylot�w kanalizacji, rozmieszczonych u podn�a metropolii. Powietrze wype�nia� huk p�sta�ej substancji, spadaj�cej do Podp�aszcza.

Powoli u�wiadomi� sobie, �e to podniszczone i dalekie od doskona�o�ci Miasto jest jednak wspania�e. Przypomina�o ogromne, ha�a�liwe, pe�ne �ycia zwierz�, kt�re nawet nie zauwa�a, �e ma pod nosem jak�� malutk� istot�.

Us�ysza�, �e kto� go wo�a.

Rozejrza� si�, ale syna Toby nie by�o w pobli�u. Ogarn�o go absurdalne poczucie dezorientacji � ostatecznie prawdopodobie�stwo zgubienia si� tutaj by�o znacznie mniejsze ni� we wn�trzno�ciach Miasta � i okr�ci� si�, wyt�aj�c wzrok. Wreszcie dostrzeg� w oddali pomara�czowy kombinezon Crisa; jego faluj�ca posta� wisia�a na desce surfingowej. Znajdowa� si� blisko Sk�ry, lecz wysoko nad g�ow� Farra. Wymkn�� si�, podczas gdy brat Dury �ni� na jawie.

Za�enowany, troch� z�y na samego siebie, Farr napar� na Powietrze i maj�c mocne nogi jak ka�dy nadp�ywowiec, rzuci� si� ku koledze.

Syn Toby wyprowadza� go z r�wnowagi szerokim u�miechem.

��Dalej, dalej. S� ludzie, kt�rzy na nas czekaj� � powiedzia�. Znowu wgramoli� si� na desk�, skr�ci� i polecia� pierwszy, wskazuj�c drog�.

Farr sun�� za nim w odleg�o�ci jednego cz�owieka i wkr�tce obaj ch�opcy unosili si� nad Miastem.

Technika surfingu w wykonaniu Crisa by�a osza�amiaj�ca; zupe�nie nie przypomina�a kilku sztuczek, zaprezentowanych Farrowi w Mie�cie. Syn Toby wychyla� lekko desk� bos� stop� to w jedn�, to w drug� stron�, a jednocze�nie naciska� drug� pi�t� jej stabilniejszy koniec, sprawiaj�c, �e intensywnie falowa�a. Wydawa�o si�, �e jego go�e podeszwy wystarcz� do wywierania odpowiedniego nacisku na wy szlifowan� powierzchni�. Cris ca�y czas mia� rozpostarte ramiona, �eby utrzyma� r�wnowag�, a mi�nie n�g miejskiego ch�opca pracowa�y p�ynnie. W gruncie rzeczy to wszystko wydawa�o si� cudownie �atwe. Obserwuj�c koleg�, Farr zacz�� odczuwa� lekkie �wierzbienie w nogach. Zapragn�� wypr�bowa� desk� surfingow�. Przecie� tu, na Biegunie, jego si�a wzros�a; m�g�by zmusi� ten cholerny przedmiot do latania�

Nie m�g� zaprzeczy�, �e Cris z wielk� wpraw� przeciwstawia swoj� mas� i bezw�adno�� lekkiemu oporowi Magpola. Porusza� si� szybko i z wdzi�kiem; jego niewymuszona nonszalancja robi�a ogromne wra�enie. Wok� pask�w materii rdzeniowej, wt�oczonych w desk�, sycza� gaz elektronowy.

Kr��yli, wzbijaj�c si� wok� Miasta. Trzymali si� z dala od strumieni odpad�w u jego podn�a; lecieli po przek�tnej zwr�conej ku nim �ciany Parz. Min�li jedn� z pot�nych wst�g kotwicznych D�ugo�ci Geograficznej, przytwierdzon� do Sk�ry sworzniami z materii rdzeniowej. Ten l�ni�cy pas materii rdzeniowej by� szeroki na ponad jednego cz�owieka, a gaz elektronowy nieustannie igra� na jego g�adkiej powierzchni, reaguj�c na silne pr�dy, kt�re przep�ywa�y przez nadprzewodnikowy rdze� wst�gi. Magpole by�o tutaj zniekszta�cone, �ci�ni�te za spraw� pola wst�gi kotwicznej: Faff czu� na piersiach jego nier�wnomierny, szorstki nap�r.

Cris zszed� z deski i do��czy� do przybysza z nadp�ywu. Faluj�c, oddalali si� od Sk�ry i ostro�nie omijali D�ugo�� Geograficzn�.

��Magpole jest zbyt naje�one w tym miejscu � oznajmi� lakonicznie.�� Trudno znale�� dobre zaczepienie.

Kiedy przelecieli za wst�g�, oczom Farra ponownie ukaza�a si� Sk�ra. Spodziewa� si�, �e Sk�roobraz b�dzie monotonny, pozbawiony charakterystycznych punkt�w z wyj�tkiem widocznych wad konstrukcyjnych. Wkr�tce jednak przekona� si�, ze ogromne rozmiary Sk�ry wykluczaj� tak� jednolito��. W miar� jak wspinali si� ku r�wnikowi Miasta, a potem ku okolicom G�ry, pot�ne wloty prze�adunkowe oraz publiczne szyby powietrzne pojawia�y si� coraz rzadziej i ust�powa�y miejsca mniejszym, schludniej szym korytarzom, zapewne przeznaczonym dla ludzi i aut powietrznych, oraz niedu�ym portalom, kt�re musia�y by� oknami albo szybami �wietlnymi prywatnych mieszka�. Jaki� m�czyzna wychyli� si� przez okno i wyla� misk� czego�, co wygl�da�o na �cieki i b�yszcza�o, rozpraszaj�c si�. Cris przy�o�y� r�ce do ust i powita� go dono�nie. M�czyzna � przysadzisty i ��tow�osy � zerkn�� na niebo ze strachem. Kiedy dostrzeg� ch�opc�w, zacz�� im wygra�a� pi�ci� i wykrzykiwa� gniewne, nie daj�ce si� zrozumie� s�owa. Syn Toby odpowiedzia� czym� r�wnie obra�liwym, a Farr przy��czy� si� do niego, potrz�saj�c pi�ci�. Nadp�ywowiec �mia� si�, rozweselony t� demonstracj� braku szacunku; czu� si� wolny, m�ody, zdrowy, wyzwolony z ogranicze� Miasta. Por�wnanie z tym zgorzknia�ym starcem w oknie jeszcze bardziej poprawia�o mu samopoczucie.

Mijali cz�� kad�uba pokryt� prymitywnym rusztowaniem, prostok�tn� drewnian� krat�. Poni�ej by�o wida� rozerwan� Sk�r�, kt�ra ods�ania�a ma�e komory w obr�bie Miasta, o�wietlone! zielonymi latarniami z drewna. Wielkie fragmenty drewnianych p�yt unosi�y si� lu�no w Powietrzu, przywi�zane do kraty kawa�kami lin. M�czy�ni i kobiety wdrapywali si� na rusztowanie, wci�gali p�yty i przybijali je m�otkami, �ataj�c wyrwy w Sk�rze.

��Naprawy � oznajmi� Cris, reaguj�c na nie wypowiedziane pytanie ch�opca z nadp�ywu. � Odbywaj� si� nieustannie. M�j ojciec twierdzi, �e Miasto tak naprawd� nigdy nie zosta�o sko�czone; wci�� trzeba remontowa� kt�r�� z jego cz�ci.

Przelecieli wysokim �ukiem nad ubogo zabudowanym obszarem kad�uba, gdzie nie by�o drzwi, okien ani otwor�w korytarzy.

Farr obejrza� si� i zobaczy�, �e ostatnie ma�e wloty znikaj� za wygi�t� lini� horyzontu Miasta. Odt�d powierzchnia Sk�ry by�a bez skazy. Cris surfowa� w milczeniu, nieco przygaszony. Poruszaj�c si� nad ujednoliconym Sk�roobrazem, Farr doznawa� absurdalnego wra�enia, �e zosta� odrzucony przez Miasto � jak gdyby si� go wyrzek�o, odwr�ci�o si� od niego plecami.

Min�li kolejn� grup� ludzi pn�cych si� po Sk�rze. Z pocz�tku brat Dury my�la�, �e znowu widzi ekip� remontow�, ale pow�oka by�a w tym miejscu nienaruszona. Brakowa�o te� rusztowania�� na Sk�rze rozpi�to jedynie lu�n� siatk�, kt�rej jeden r�g zajmowa�a gromada oko�o dwudziestu doros�ych ludzi, poch�oni�ta jakim� nieokre�lonym przedsi�wzi�ciem. Zerkaj�c w d�, Farr zauwa�y�, �e dobytek tych ludzi by� upchni�ty w oczkach sieci; widzia� dzidy, prymitywne ubrania i mniejsze, posk�adane sieci, kt�re wcale nie budzi�yby zdziwienia w�r�d Istot Ludzkich. Znajdowa�a si� tam nawet ma�a kolonia �wi� powietrznych, kt�re powoli rozpycha�y si� w drewnianej zagrodzie, przywi�zane sznurkami do ko�ka wbitego w Sk�r�. W sieci wi�o si� jakie� niemowl�; jego kwilenie, s�odkie i odleg�e, dochodzi�o do uszu m�odzie�ca z nadp�ywu za po�rednictwem cichego Powietrza.

Jaka� kobieta, gruba i naga, odwr�ci�a si� od swoich towarzyszy i zerkn�a na ch�opc�w. Brat Dury zauwa�y� jej zaci�ni�te pi�ci. Spojrza� na Crisa wyczekuj�co, ale ch�opak z Miasta ogranicza� si� do falowania na swojej desce i nie zwraca� uwagi na ma�� koloni� w dole.

Farra skr�ca�a ciekawo��. Jeszcze raz popatrzy� w d� i z ulg� stwierdzi�, �e kobieta ponownie obr�ci�a si� do swoich kompan�w, najwyra�niej zapominaj�c o ch�opcach.

��Je�d�cy Sk�ry � powiedzia� Cris nieco pogardliwie.�� Czy�ciciele. S� tu ich ca�e kolonie. Je�d�cy Sk�ry �yj� na odosobnionych fragmentach Sk�ry. Ci tutaj r�wnie� wybrali takie miejsce. i � Ale jak udaje im si� przetrwa�?

��Przewa�nie �api� to, co wyp�ywa w strumieniach kanalizacyjnych, i filtruj� za pomoc� specjalnych sieci. Cz�� konsumuj� sami, a cz�� przeznaczaj� na pasz� dla �wi�. Wielu z tych ludzi poluje.

I nikomu to nie przeszkadza?

Cris wzruszy� ramionami.

��A dlaczego mia�oby przeszkadza�? W takich miejscach Je�d�cy Sk�ry nikomu nie zawadzaj�, a poza tym nie zu�ywaj� zasob�w Miasta. M�g�by� powiedzie�, �e dzi�ki nim ro�nie wydajno�� Parz, gdy� wydobywaj� u�yteczne substancje z odpad�w. Komitet wkracza do akcji tylko w�wczas, gdy zaczynaj� pope�nia� przest�pstwa. Akty bandytyzmu. No, wiesz, niekt�re plemiona schodz� na z�� drog�. Dzwoni� do portali wej�� i czekaj�, �eby opa�� na wolniejsze samochody. Zabijaj� kierowc�w i kradn� �winie, nie korzystaj�c z aut. Czasami zwracaj� si� jedni przeciw drugim i prowadz� g�upie sk�rne wojenki, kt�rych nikt inny nie jest w stanie zrozumie�. Wtedy interweniuj� stra�nicy. My�l� jednak, �e Miasto jest wystarczaj�co du�e, by tolerowa� tych kilka pijawek na swoim obliczu. � Wyszczerzy� z�by w u�miechu. � Tak czy owak. Je�d�cy b�d� istnie� zawsze � nie uda si� ich zlikwidowa�. Poza tym nie ka�dy potrafi �y� w sze�ciu �cianach z drewna. � Ugi�� nogi w kolanach, wywijaj�c desk�. � To jeden z powod�w, dla kt�rych tu dzisiaj jestem. S�dz�, �e ty. Farr, by�by� w stanie to zrozumie�. Mo�e ci Je�d�cy Sk�ry s� troch� podobni do twojego ludu.

Ch�opak z nadp�ywu zachmurzy� si�. By� mo�e wyst�puje powierzchowne podobie�stwo, pomy�la�. Tyle �e Istoty Ludzkie nigdy nie pozwoli�yby sobie na �ycie w takim brudzie, w takiej n�dzy i poniewierce, jak Je�d�cy Sk�ry, kt�rych widzia�.

I �adna Istota Ludzka nie zgodzi�aby si� na upokarzaj�ce wyjadanie cudzych odpad�w.

Tob� wr�ci� po kilku dniach i powiedzia� Durze i Farrowi, �e zarejestrowa� ich w biurze pracy na Rynku. Dziewczyna wywnioskowa�a z tego, �e Mixxax kolejny raz wy�wiadczy� im przys�ug�, ale podczas rozmowy ca�y czas odwraca� wzrok, a kiedy przyst�pili do posi�ku, Cris zachowywa� si� inaczej ni� zwykle:

sprawia� wra�enie zak�opotanego i milcza�. Ito niespokojnie kr��y�a wok� nadp�ywowc�w, jej spojrzenie by�o g��bokie i ponure.

Rodze�stwo mia�o na sobie stroje, kt�re, jak zwykle, po�yczy�a im rodzina. Jednak tym razem Tob� powiedzia� cicho, �eby poszli bez ubra�. C�rka Logue'a �ci�ga�a gruby kombinezon z dziwn� niech�ci�. Nie, �eby przyzwyczai�a si� do zakrywania sk�ry; po prostu wiedzia�a, �e na ruchliwych ulicach wszyscy b�d� zwracali uwag� na jej nago��.

Tob� wskaza� z zak�opotaniem pas Dury.

��Lepiej to zostaw.

Dziewczyna spu�ci�a wzrok. Jak zawsze, by�a przewi�zana kawa�kiem sznura, a ma�y n� i skrobaczka, kt�re uwiera�y j� z lekka w plecy, tu� nad biodrami, dawa�y jej poczucie bezpiecze�stwa. Wyci�gn�a r�ce do sznura.

M�czyzna spojrza� bezradnie na Ito, kt�ra, wahaj�c si�, podesz�a do Dury ze splecionymi d�o�mi.

��Dura, naprawd� by�oby lepiej, gdyby� zostawi�a swoje rzeczy tutaj. Chyba rozumiem, co czujesz. Nie potrafi� sobie wyobrazi�, co bym zrobi�a na twoim miejscu. Ale przecie� nie potrzebujesz tych rzeczy, tej broni. Chyba masz �wiadomo��, �e nie zapewni�yby ci wystarczaj�cej ochrony�

��Nie o to chodzi � przerwa�a dziewczyna. S�ysza�a sw�j w�asny, chropowaty i nieco zdzicza�y g�os. � Rzecz w tym, �e� Zniecierpliwiony Tob� ruszy� naprz�d.

��Rzecz w tym, �e si� sp�nimy. A je�li chcesz dobrze dzisiaj wypa��, Dura � a zak�adam, �e chcesz � b�dziesz musia�a pomy�le�, jakie wra�enie wywo�aj� te twoje prymitywne wytwory na potencjalnym kliencie. Wi�kszo�� ludzi w Parz s�dzi, �e ju� jeste� jakim� cz�ciowo oswojonym zwierz�ciem.

��Tob�� � zacz�a Ito.

��Przykro mi, ale taka jest prawda. A je�li ona przejdzie si� po Mali z no�em zatkni�tym za pas, b�dziemy mieli szcz�cie, je�eli stra�nicy nie zgarn� nas, zanim dotrzemy na Rynek.

Farr przysun�� si� do Dury, ale odp�dzi�a go.

��Wszystko w porz�dku, Farr � powiedzia�a. Jej g�os wydawa� si� spokojniejszy, rzeczowy. � On ma racj�. Przecie� te rzeczy i tak nam si� nie przydadz�. To tylko �mieci z nadp�ywu.

Powoli rozwi�za�a sznur.

��Ty t�py nadp�ywowy wiatroodrzucie! � Hosch wrzasn�� Farrowi w twarz. � Jak b�d� chcia� w�o�y� cholerny pie� drzewa do tego podajnika, to ci o tym powiem! � Nadzorca Portu wysun�� ko�cist� twarz do przodu i �ciszy� g�os do ledwie s�yszalnego, nie wr�cego nic dobrego syku. � Ale dop�ki ci nie powiem� i gdyby nie sprawi�o ci to wielkiego k�opotu� mo�e m�g�by� roz�upywa� drewno nieco bardziej delikatnie. Albo� � z jego ust cuchn�a odra�aj�ca wo� zepsutych foton�w � mo�e wolisz wlecie� za swoim dzie�em do podajnika i tam sko�czy� robot�, co?

Farr czeka�, a� Hosch si� wy�aduje. Smutne do�wiadczenia nauczy�y go, �e pr�ba obrony tylko pogorszy�aby sytuacj�.

Hosch by� drobnym, �ylastym m�czyzn� o zaci�ni�tych ustach i oczodo�ach, kt�re wygl�da�y tak, jakby kto� wywierci� mu je w twarzy. Nosi� brudn� odzie� i zawsze zalatywa� nie�wie�ym jedzeniem. Patrz�c na chude ko�czyny nadzorcy, Farr by� pewny, �e tu, na Biegunie, gdzie ujawnia�a si� jego nadp�ywowa si�a, m�g�by � podobnie jak Dura � rozerwa� Hoscha na cz�ci w uczciwym pojedynku.

Nadzorca wyczerpa� chyba wszystkie pok�ady z�o�ci i faluj�c, uda� si� do innej cz�ci podajnika. Robotnicy, kt�rzy zebrali si�, aby delektowa� si� upokorzeniem Farra � zar�wno m�czy�ni, jak i kobiety � zaprzestali ukradkowej obserwacji i z zadowoleniem, charakterystycznym dla niedosz�ych ofiar, ponownie skoncentrowali si� na pracy.

W naczyniach w�osowatych i mi�niach ch�opca kipia�o Powietrze. Nadp�ywowiec. Znowu nazwa� mnie nadp�ywowcem. M�odzieniec patrzy� na swoje zaci�ni�te pi�ci�

Bzya obj�� pot�n� �ap� obie d�onie Farra i stanowczo, ale �agodnie zmusi� go do opuszczenia ramion.

��Nie � rzek� dudni�cym g�osem. � Nie jest tego wart. Farr nie wiedzia�, na kim skupi� gniew: na nadzorcy czy na zwalistym Po�awiaczu, kt�ry wchodzi� mu w drog�.

��On nazwa� mnie�

��S�ysza�em, jak ci� nazwa� � odpar� spokojnie Bzya. � Wszyscy inni r�wnie� s�yszeli� dok�adnie tak, jak chcia� Hosch. Pos�uchaj mnie. On pragnie, �eby� zareagowa�, �eby� go uderzy�. W�a�nie na tym najbardziej mu zale�y.

��Kiedy pozbawi� go g�owy, nie b�dzie mu mog�o zale�e� na niczym.

Bzya odchyli� g�ow� i rykn�� �miechem.

��Natychmiast dopadliby ci� stra�nicy. Zosta�by� pobity, a potem wr�ci�by� do pracy � do Hoscha, do nadzorcy, kt�ry naprawd� ci� nie znosi i nie przepu�ci�by �adnej okazji, �eby ci to okaza�. Dosta�by� jeszcze dodatkowe pi�� albo dziesi�� lat, aby m�c sp�aci� jego odszkodowanie.

Walcz�c z resztkami gniewu, Farr zerkn�� na szerok�, poobijan� twarz Po�awiacza.

��Aleja dopiero co zacz��em t� zmian� B�d� zadowolony, je�li zdo�am dotrwa� do ko�ca.

��Dobrze. � Bzya zmierzwi� rurki w�osowe Farra swoj� pot�n�, siln� r�k�. � Tak w�a�nie powiniene� my�le� Pami�taj, nie musisz przeby� ca�ych dziesi�ciu lat za jednym zamachem; najwy�ej po jednej szychcie na raz.

Bzya by� olbrzymem o mi�niach tak wielkich jak prosi�ta powietrzne. Mocno zbudowany, silny i �agodny, stanowi� przeciwie�stwo filigranowego i zjadliwego nadzorcy. Jego twarz pokrywa�y liczne blizny, kt�re zas�ania�y mu p� g�owy i czyni�y z oczodo�u upiorn� jaskini� si�gaj�c� w g��b czaszki. Z tego co Farr o nim wiedzia�, wielkolud by� prostym cz�owiekiem, kt�ry �y� w dotkni�tych ub�stwem rejonach Do�u, utrzymuj�c si� dzi�ki gigantycznym mi�niom, za pomoc� kt�rych wykonywa� niewdzi�czne, trudne i niebezpieczne prace, pozwalaj�ce funkcjonowa� reszcie Parz. Mia� �on�, Jool, i c�rk� imieniem Shar. Pomimo wype�nionego har�wk� �ycia, nie zatraci� �yczliwego nastawienia i cierpliwo�ci.

Teraz mrugn�� do Farra zdrowym okiem.

��Wiesz, nie powiniene� tak naskakiwa� na starego Hoscha. Ch�opiec wytrzeszczy� oczy, usi�uj�c st�umi� �miech.

��Ja na niego naskakuj�? To przecie� ten stary kochanek Xeelee ma co� przeciwko mnie.

Bzya wyci�gn�� r�k� do transportera i podni�s� pie� drzewa, kt�ry by� wy�szy ni� Farr. Jednym uderzeniem siekiery roz�upa� drewniany bal i ods�oni� roz�arzony rdze� w �rodku.

��Zrozum jego punkt widzenia. On jest nadzorc� tego odcinka. M�odzieniec z nadp�ywu prychn��.

��Bogaci si� na naszej pracy. �ajdak. Bzya u�miechn�� si�.

��Szybko si� uczysz, co? Hm, mo�e masz racj�, ale ponosi tak�e odpowiedzialno��. Podczas ostatniej zmiany stracili�my kolejny Dzwon. S�ysza�e� o tym? Znowu zgin�o trzech Po�awiaczy. Hosch jest odpowiedzialny r�wnie� za to.

Farr pomy�la�, �e tragedie nawiedzaj� Port z przygn�biaj�c� regularno�ci�. Mimo wszystko, wyrozumia�o�� Bzyi niecierpliwi�a go i zacz�� wylicza� wady ich bezpo�redniego zwierzchnika.

Wielkolud odpar�:

��Hosch ma wszystkie te cechy, i dodatkowo jeszcze takie, kt�rych nie potrafisz zrozumie�, bo jeste� zbyt m�ody. Mo�e nie jest w stanie ud�wign�� ci�aru odpowiedzialno�ci. Jednak�e � powiem to jeszcze raz � bez wzgl�du na to, czy sobie radzi, czy nie, jest odpowiedzialny. I gdy umiera jeden z nas, umiera tak�e jego cz�stka. Widzia�em to na jego twarzy, Farr, pomimo tej ca�ej zjadliwo�ci. Pami�taj o tym.

Ch�opiec zmarszczy� brwi. Wepchn�� troch� �wiec�cego drewna do podajnik�w. Wszystko wydawa�o mu si� takie skomplikowane. Gdyby tylko Logue i Dura byli przy nim, pomogliby mu zrozumie� ca�� t� sytuacj�.

Albo lepiej, gdyby sam m�g� si� st�d wydosta� i posurfowa�.

Komora, w kt�rej oczekiwali na wej�cie do Dzwonu, znajdowa�a si� u samego podn�a Miasta. Pomieszczenie mia�o �ciany i sufit, ale by�o pozbawione pod�ogi. Podobnie jak Hosch i Bzya, Farr przywar� do lin naprowadzaj�cych i popatrzy� w d� na czyste Powietrze, upajaj�c si� jego �wie�o�ci� po d�ugim okresie przebywania w zat�ch�ym Porcie. Pami�ta�, i� nad jego g�ow� znajduje si� pot�ne Miasto; skrzypia�o cicho niczym zwierz� podczas porodu.

Dzwon by� kul� ze stwardnia�ego, poobijanego drewna, szerok� na dw�ch ludzi. Opasywa�y go obr�cze z materii rdzeniowej; zwisa� z ogromnego ko�a linowego, kt�re wydawa�o si� niemal niewidoczne w mroku nad g�ow� ch�opca. Liczne liny ��czy�y lu�no �w statek z Grzbietem. Farr dostrzeg� w oddali jasne plamy. By�y to twarze robotnik�w Portu, pracuj�cych przy kole.

Grzbiet wygl�da� jak drewniana kolumna ze zwisaj�cymi wzd�u� niej linami, kt�ra opada�a poni�ej komory Dzwonu i ci�gn�a si� w g�stym Powietrzu pod Miastem, zmieniaj�c si� w oddali w ciemn�, ledwie widoczn� lini�, odginaj�c� si� zgodnie z p�ywem Magpola. Liny, kt�re jej towarzyszy�y, si�ga�y daleko, daleko, a� do fioletowego jak siniak, �miertelnie niebezpiecznego Podp�aszcza.

Siedz�c �uk Grzbietu, Farr czu�, jak jego serce bije coraz wolniej.

Dzwon wydawa� si� nieprawdopodobnie kruchy. Jak m�g�by uchroni� ch�opca przed rozpuszczeniem si� w czelu�ciach Podp�aszcza, skoro mia� kr��y� nad kipi�c� powierzchni� Morza Kwantowego? Z pewno�ci� zosta�by zgnieciony jak li��. Nic dziwnego, �e tylu Po�awiaczy postrada�o �ycie.

Hosch otworzy� du�e drzwi w bocznej cz�ci wehiku�u i zesztywnia�y wgramoli� si� do �rodka. Bzya popchn�� Farra naprz�d. Kiedy m�odzieniec zbli�y� si� do kuli, zobaczy�, �e jej zewn�trzny pancerz jest strasznie podrapany i zniszczony. W�o�y� palec w jedn� z rys; wygl�da�a tak, jakby jakie� zwierz� wygryz�o j� z�bami albo wy��obi�o pazurami.

Bardzo uspokajaj�ce, pomy�la� ironicznie.

Spodziewa� si�, �e wn�trze Dzwonu b�dzie takie jak w samochodzie Mixxaxa; wyposa�one w wygodne siedzenia i okna wpuszczaj�ce �wiat�o. Znalaz� si� jednak w ciemnej norze i omal nie zderzy� z Hoschem. Jedynymi oknami by�y ma�e p�yty z przezroczystego drewna, kt�re prawie nie przepuszcza�o �wiat�a; lampy drzewne emitowa�y st�umiony, zielonkawy blask. Wzd�u� osi kuli wbudowano d�wigar, kt�rego Farr si� chwyci�. Zobaczy� jeszcze ma�� tablic� rozdzielcz� � z dwoma sfatygowanymi prze��cznikami i d�wigni� � a ponadto sporo wielkich pojemnik�w, kt�re chyba by�y zbiornikami.

Do Dzwonu wgramoli� si� Bzya. Nagle w �rodku zrobi�o si� t�oczno. Kiedy wielki Po�awiacz zacisn�� pot�ne �apy na d�wigarze, wn�trze pojazdu wype�ni� jego swojski, dusz�cy zapach. Hosch obszed� obu cz�onk�w za�ogi, a nast�pnie zamkn�� pokryw� luku � masywn�, drewnian� okr�g�� p�yt� szczelnie dopasowan� do otworu w�azu.

Czekali w prawie ca�kowitym mroku. Ze wszystkich stron kad�uba dobiega�y zgrzyty. Wygl�daj�c przez okna, Farr widzia� robotnik�w portowych, kt�rzy poprawiali u�o�enie obr�czy z materii rdzeniowej, �eby w r�wnych odst�pach opasywa�y kul� i os�ania�y luk. M�odzieniec zerkn�� najpierw na Hoscha, a potem na Bzy�. Ten odwzajemni� jego spojrzenie z cierpliw�, pob�a�liw� min�; w ciemno�ciach jego blizny wygl�da�y mniej odra�aj�co. Nadzorca gapi� si� przed siebie, spi�ty i z�y.

Farr us�ysza� osobliwy, regularny pomruk. Wszystko wibrowa�o. M�odzieniec odnosi� wra�enie, �e pomruk przenika go ca�ego; czu�, jak zw�aj� si� jego naczynia w�osowate. Spojrza� na Bzy�, ale Po�awiacz zamkn�� zdrowe oko i zacisn�� szcz�ki, a jego zniszczony oczod� przypomina� tunel prowadz�cy ku niesko�czono�ci.

�Co� si� zmieni�o. Farr poczu�, �e po raz pierwszy w �yciu co� zosta�o mu odebrane. Ju� kiedy� dozna� podobnego wra�enia. By�o to podczas ostatniego, brzemiennego w skutki polowania z Istotami Ludzkimi; do�wiadcza� w�wczas osza�amiaj�cego l�ku przed spadaniem. Co si� z nim dzia�o? Czu�, �e coraz s�abiej przytrzymuje si� d�wigara, a jego palce ze�lizguj� si� z drewna. Krzykn�� i poszybowa� do ty�u.

Bzya chwyci� go mocno r�k� za rurki w�osowe i przyci�gn�� z powrotem do d�wigara. Ch�opiec opl�t� go r�kami i nogami.

Hosch �mia� si� ochryple.

Kto� wali� w kad�ub ci�k� pi�ci�. Teraz Farr odni�s� wra�enie ruchu � pojazd ko�ysa� si� gwa�townie. Liny grzechota�y, ocieraj�c si� o Dzwon i o siebie nawzajem.

Zacz�o si�. W osza�amiaj�cej ciszy opuszczali si� w kierunku Podp�aszcza.

��Hosch, ch�opak nie zosta� na to wszystko przygotowany. � W g�osie Bzyi nie by�o s�ycha� gniewu. � Przecie� m�wi�em. Jak mo�e pracowa�, skoro nie ma o niczym poj�cia i parali�uje go strach?

��Pogadaj z tym nadp�ywowcem, je�li chcesz. � Zaaferowany nadzorca odwr�ci� wychudzon�, pomarszczon� twarz.

��Bzya, co si� ze mn� dzieje? Czuj� si� dziwnie. Czy tylko dlatego, �e opadamy wzd�u� Grzbietu?

��Nie. � Po�awiacz potrz�sn�� g�ow�. � Opadamy, ale chodzi tu o co� wi�cej. Pos�uchaj uwa�nie, Farr. Powiniene� wiedzie�, co si� z tob� dzieje. Mo�e dzi�ki temu utrzymasz si� przy �yciu.

Wypowiedziane spokojnym tonem s�owa wywo�a�y u ch�opca wi�kszy l�k ni� wszystkie napuszone tyrady Hoscha.

��Wyt�umacz mi to.

��W miar� opadania Powietrze robi si� coraz g�stsze. To pojmujesz, prawda?

Farr rozumia� jego wyw�d. W �mierciono�nych otch�aniach Podp�aszcza ci�nienia i g�sto�ci by�y tak du�e, �e j�dra zag�ci�y si�, oddzia�uj�c na siebie du�ymi si�ami. Struktury po��czonych j�der tworz�ce cia�o ludzkie � a tak�e ca�� mate��, jaka sk�ada�a si� na �wiat otaczaj�cy Farra � nie mog�y zachowa� stabilno�ci. J�dra rozpuszcza�y si� w neutronowej nadcieczy, czyli w Powietrzu; uwolnione protony tworzy�y nadprzewodnikow� ciecz w neutronowej mieszaninie.

W ko�cu, w g��binach Morza Kwantowego, Gwiazda przypomina�a wielkie, pojedyncze j�dro; nie mog�o w niej przetrwa� �adne �ycie oparte na zwi�zkach j�drowych.

��Jak ten drewniany Dzwon mo�e nas chroni�? Czy drewno po prostu si� nie rozpu�ci?

��Rozpu�ci�oby si� gdyby nie obr�cze z materii rdzeniowej. Obr�cze by�y wydr��onymi rurami z hiperonowej materii rdzeniowej. Zawiera�y protonowy nadprzewodnik, wydobyty z Podp�aszcza. Inne rury pod��czone by�y za po�rednictwem kabli do pr�dnic w Porcie, kt�re wytwarza�y pr�dy elektryczne w obr�czach Dzwonu.

��Pr�dy w obr�czach generuj� pot�ne pola magnetyczne � rzek� Bzya. � Takie jak nasze Magpole. I one nas chroni�. Pola stanowi� dodatkow� barier� wok� Dzwonu, izoluj�c go od ci�nie�.

��Ale co sprawia, �e czuj� si� tak dziwnie? Czy to pole magnetyczne Dzwonu?

��Nie. � Olbrzym u�miechn�� si�. � Obr�cze odpychaj� Pole � to znaczy, Magpole Gwiazdy � od wn�trza Dzwonu. Wszyscy dorastamy w Magpolu. Ono oddzia�uje na nas nieustannie� Wykorzystujemy je do poruszania si�, do falowania. Farr, ty po raz pierwszy w �yciu nie wyczuwasz Magpola� Po raz pierwszy w �yciu nie jeste� w stanie okre�li� kierunku, w jakim pod��asz.

Zanim pot�na karawana transportuj�ca drewno dotar�a na farm� sufitow� Qosa Frenka, by�o j� wida� przez wiele dni.

Schodz�c z pola pszenicy po zako�czonej zmianie, Dura obserwowa�a w roztargnieniu zbli�aj�cy si� korow�d. By� jak ciemny �lad na zaginaj�cym si� widnokr�gu. Przez linie wirowe sun�y pnie drzew z dzikich las�w nadp�ywowego obrze�a zag��bia Parz, a stacj� ko�cow� by�o dla nich Miasto w najdalej wysuni�tym podp�ywie. Karawana nie wzbudza�a u Dury szczeg�lnego zainteresowania. Na niebie zawsze panowa� ruch, nawet w tak du�ej odleg�o�ci od Parz. Wiedzia�a, �e transport zniknie jej z oczu za kilka dni i b�dzie po wszystkim.

Ale karawana wcale nie pokonywa�a drogi szybko. W miar� up�ywu czasu wydawa�a si� Durze coraz wi�ksza. Powoli zacz�a dostrzega� rzeczywiste wymiary transportu i zrozumia�a, jak bardzo zmyli�a j� odleg�o�� i perspektywa. Szereg por�banych pni drzew ci�gn�� si� wzd�u� linii wirowych chyba na ponad centymetr. Dopiero gdy maksymalnie zbli�y� si� do farmy, Dura dostrzeg�a ludzi, kt�rzy towarzyszyli konwojowi. M�czy�ni i kobiety falowali wzd�u� pni albo pilnowali stad �wi� powietrznych, kt�re rozproszy�y si� w�r�d bali i w por�wnaniu z karawan� sprawia�y wra�enie bardzo male�kich.

Dobieg�a ko�ca kolejna zmiana. Dura roztarta r�ce, odr�twia�e wskutek ca�odziennej pracy przy zbo�u, zarzuci�a na rami� zbiornik powietrzny i powoli pofalowa�a w stron� refektarza.

Zbli�y�a si� do niej Rauc. Dziewczyna przygl�da�a jej si� z zaciekawieniem. Rauc by�a dla niej kim� w rodzaju przyjaci�ki, lecz tego dnia szczup�a, drobna kuliska wydawa�a si� nieswoja, jakby czym� zaaferowana. Ona r�wnie� dopiero co sko�czy�a zmian�, a jednak zd��y�a si� ju� przebra� w czyst� koszul� i wyczesa�a z w�os�w brud i plewy pszenicy. Na jej wychudzonej, wiecznie zm�czonej twarzy pojawi� si� nerwowy u�miech.

��Rauc? Co� si� sta�o?

��Nie, nic, absolutnie nic. � Rauc splot�a ma�e stopy w Powietrzu. � Dura, masz jakie� plany na dzisiejszy wiecz�r? Dura wybuchn�a �miechem.

��Je��. Spa�. A dlaczego pytasz?

��Le� ze mn� do karawany.

��Co?

��Do tego transportu drewna. � Rauc pokaza�a jej miejsce w dole; konw�j sun�� majestatycznie po niebie. � Falowanie nie zabra�oby nam du�o czasu.

Dura usi�owa�a ukry� swoj� niech��: Nie, dzi�ki, widzia�am ju� Miasto, i zag��bie, i tylu nowych ludzi, �e wystarczy mi to na ca�e �ycie. Pomy�la�a nieco t�sknie o ma�ym gniazdku, kt�re sobie uwi�a na skraju farmy � ot, zwyk�y kokon z ma�ym schowkiem na rzeczy osobiste, zawieszony w otwartym Powietrzu, z dala od przepe�nionych sal sypialnych, kt�re wybierali pozostali kulisi.

��Mo�e innym razem, Rauc. Dzi�ki, ale� Rauc wydawa�a si� niedorzecznie rozczarowana.

��Ale karawana przeje�d�a tylko raz do roku. A Brow nie zawsze jest w stanie za�atwi� sobie prac� w odpowiednim konwoju. Je�li b�dziemy mieli pecha, minie t� szeroko�� oddalony o kilka centymetr�w od farmy i�

��Brow? � Rauc wymieni�a ju� kiedy� to imi�. � To tw�j m��? Tw�j m�� zabra� si� z tym konwojem?

��B�dzie czeka� na mnie. � Rauc wzi�a Dur� za r�ce. � Le� ze mn�. Brow jeszcze nigdy nie pozna� nadp�ywowca. Dziewczyna z nadp�ywu u�cisn�a d�onie kuliski.

��Hm, a ja nigdy nie pozna�am drwala. Rauc, czy to jedyny raz, kiedy mo�esz zobaczy� si� z m�em? Jeste� pewna, �e chcesz, abym ci towarzyszy�a?

��Inaczej nie prosi�abym ci� o to. Dzi�ki tobie b�dzie to szczeg�lne wydarzenie.

Dura poczu�a si� zaszczycona i zaraz powiedzia�a o tym przyjaci�ce. Oceni�a odleg�o�� dziel�c� je od konwoju.

��Zd��ymy tam dotrze� i wr�ci� podczas jednej zmiany? Mo�e powinny�my p�j�� do Leeh i prze�o�y� pocz�tek nast�pnej � wzi�� dwie wolne.

Rauc wyszczerzy�a z�by.

��Ju� to za�atwi�am. Chod�. Znajdziesz sobie jak�� czyst� odzie� i ruszamy. Mo�e we�miesz swoje rzeczy z nadp�ywu? Sw�j n� i sznury�

Razem pofalowa�y do kokonu Dury. Po drodze buzia Rauc si� nie zamyka�a.

Stary, poraniony nadp�ywowiec boja�liwie wkroczy� na teren Ogrodu Pa�acowego w towarzystwie zdenerwowanej piel�gniarki ze szpitala �Wsp�lnego Dobra". Kiedy Muub ich zauwa�y�. da� piel�gniarce znak � ponad g�owami zaciekawionych dworzan � aby przyprowadzi�a Add� do fontanny, gdzie sam si� znajdowa�. Nast�pnie odwr�ci� si�, by ogl�da� powolny balet nadciek�ego Powietrza.

Ogr�d stanowi� imponuj�ce zwie�czenie Parz, zbytkowne otoczenie Pa�acu Komitetu Miasta. Zosta� za�o�ony przed wieloma pokoleniami przez jednego z poprzednik�w Horka IV, lecz swoj� �wietno�� zawdzi�cza� geniuszowi obecnego Przewodnicz�cego i jego fascynacji �wiatem natury. Teraz by� to wspania�y park z egzotycznymi ro�linami oraz zwierz�tami sprowadzonymi z ca�ego P�aszcza i prezentowanymi ze smakiem w przemy�lany spos�b Niskie, ale pe�ne przepychu zabudowania sk�adaj�ce si� na Pa�ac by�y porozrzucane wok� parku i l�ni�y niczym klejnoty z materii rdzeniowej na at�asie. Dworzanie poruszali si� po Ogrodzie ma�ymi grupami, t�ocz�c si� niby stada zwierz�tek o jaskrawej sk�rze.

Muub bynajmniej nie przepada� za wielkimi imprezami na otwartej przestrzeni, ale czu� si� dobrze w Ogrodzie. Wygi�� zesztywnia�y kark i popatrzy� w z�ocisto��te Powietrze. �wiadomo��, �e znajduje si� pod �ukowo u�o�onymi, l�ni�cymi liniami wirowymi Bieguna i obcuje z dzie�ami stworzonymi przez cz�owieka, dawa�a mu zadowolenie i odpr�enie. To, �e park by� sztucznym wytworem, muzeum ujarzmionej natury � a w dodatku zajmowa� ni mniej ni wi�cej tylko jeden centymetr kwadratowy powierzchni � bardzo podnosi�o Muuba na duchu. Ju� sam Ogr�d pozwala� wierzy�, �e cz�owiek jest zdolny osi�gn�� wszystko.

Dyskretnie, fachowym okiem lekarza, zerkn�� na zbli�aj�cego si� nadp�ywowca. Adda odzyskiwa� si�y, ale wci�� prawie nie m�g� si� porusza� samodzielnie. Obie nogi mia� unieruchomione, a jego klatk� piersiow� spowija�y banda�e. Prawe rami� spoczywa�o na temblaku z rze�bionego drewna. G�owa r�wnie� by�a owini�ta opatrunkiem, a w k�ciku zdrowego oka starca cierpliwie posila�a si� pijawka.

��Ciesz� si�, �e mog�e� do mnie do��czy�. � Medyk powita� Add� profesjonalnym u�miechem. � Chcia�em z tob� porozmawia�.

Obanda�owany nadp�ywowiec spojrza� przez swoj� pijawk� na wygolon� g�ow� i ozdobny str�j nieznajomego m�czyzny.

��Dlaczego? Kim jeste� albo czym si� zajmujesz? Muub pozwoli� sobie na chwil� ch�odnego milczenia.

��Nazywam si� Muub. Jestem lekarzem Komitetu� i administratorem szpitala �Wsp�lnego Dobra", gdzie leczono twoje obra�enia. � Postanowi� przej�� do ofensywy. � Poznali�my si� ju�, drogi panie, kiedy zosta�e� przywieziony do szpitala przez jednego z naszych obywateli. Tamtego dnia � aczkolwiek nie podejrzewam, �eby� o nim pami�ta� � powiedzia�e� mi, �ebym si� �odczepi�". No c�, nie zaakceptowa�em tej propozycji; zdecydowa�em, �e b�dziesz u mnie leczony. Zaprosi�em ci� dzisiaj jako swojego go�cia, �eby� obejrza� Ogr�d. To mia� by� przyjazny gest wobec kogo�, kto jest nowy w Parz i czuje si� samotnie. Ale, szczerze m�wi�c, je�li nie masz ochoty by� uprzejmy, mo�esz odej��.

��Och, b�d� grzeczny � burkn�� Adda. � Chocia� nie mam zamiaru zgadza� si� z twierdzeniem, �e wy�wiadczy�e� mi jak�kolwiek przys�ug�, lecz�c moje obra�enia. Wiem doskonale, �e �ci�gasz ca�kiem poka�ny doch�d z pracy Dury i Farra.

Muub zmarszczy� czo�o.

��Ach, to twoi towarzysze z nadp�ywu. Tak, z tego, co wiem, zawarli umowy.

��Na niewolnicz� prac� � sykn�� Adda.

Medyk stara� si� odpr�y�. Ka�dy, kto potrafi� przetrwa� na dworze Horka IV, m�g� znie�� odrobin� prowokacji ze strony jakiego� bezokiego, starego g�upca z nadp�ywu.

��Nie pozwol� ci dra�ni� mnie, Adda. Zaprosi�em ci� tutaj, aby� podziwia� Ogr�d � ca�y spektakl � i skrz�tnie dopilnuj�, �eby�my sp�dzili dzie� w�a�nie w taki spos�b.

Adda wytrzymywa� jego spojrzenie przez kilka chwil, ale nie podj�� dyskusji i odwr�ci� g�ow�, �eby obejrze� fontann�.

Nadciek�a fontanna stanowi�a najwa�niejszy eksponat Ogrodu. Jej g��wn� cz�� stanowi� cylinder z przezroczystego drewna, szeroki na dwadzie�cia mikron�w i przymocowany do wysokiego, cienkiego podestu. Wewn�trz walcowatego pojemnika kr��y�a wzburzona kula gazu. zabarwiona na fioletowy b��kit i wolno dygocz�ca. Cylinder � oczywi�cie kosztowny sam w sobie � by� opasany pi�cioma obr�czami z polerowanej materii rdzeniowej i naje�ony �erdziami stercz�cymi na jego powierzchni. Do ko�c�w �erdzi, wewn�trz przezroczystej beczki, by�y przytwierdzone bary�ki � drewniane puszki ozdobione stylizowanymi rze�bami g��w Horka IV i jego poprzednik�w.

Pi�kni m�odzi aerobaci � m�czy�ni i kobiety, wszyscy nadzy � wspaniale falowali w Powietrzu wok� cylindra, obs�uguj�c jego skomplikowane mechanizmy. Elektryczny b��kit linii wirowych rzuca� migocz�ce jasne plamy na przezroczyste drewno; nieskazitelna sk�ra aerobat�w l�ni�a z�ocistym �wiat�em Powietrza.

Nadp�ywowiec prychn��, daj�c wyraz obrzydzeniu.

��Sprowadzi�e� mnie, �ebym obejrza� co� takiego? Muub u�miechn�� si�.

��Nie spodziewa�bym si�, �e zrozumiesz, co ogl�dasz. Adda rzuci� mu gniewne, wyra�nie wrogie spojrzenie.

��To wyt�umacz mi, co widz�.

��Nadciek�o�� � oznajmi� Muub. � W cylindrze znajduje si� strefa niskiego ci�nienia. To znaczy, prawie nie ma tam Powietrza� z wyj�tkiem kuli w �rodkowej cz�ci. To Powietrze, ale zabarwione na niebiesko, tak �e mo�na je zobaczy�. Obr�cze wok� pojemnika wytwarzaj� lokalne pole magnetyczne. Rozumiesz to? Takie jak Magpole, ale sztuczne, kontrolowane. To pole chroni cylinder przed mia�d��cym naporem ci�nienia Powietrza z zewn�trz. Ponadto ma utrzymywa� t� kulist� odrobin� Powietrza dok�adnie w �rodku, wewn�trz przyrz�du.

��I co z tego?

��Dzi�ki temu mo�emy ogl�da� Powietrze � w kt�rym jeste�my zazwyczaj pogr��eni � jakby z zewn�trz. Powietrze jest neutronow� nadciecz�, Adda � substancj� o do�� niezwyk�ych w�a�ciwo�ciach; gdyby mieli j� odkry� mieszka�cy jakiego� innego �wiata, wyda�aby im si� cudowna. Skwantowana cyrkulacja � zjawisko, dzi�ki kt�remu ca�kowity moment p�du Powietrza ulega przekszta�ceniu w linie wirowe � to tylko jeden aspekt. Przyjrzyj si�, co si� dzieje, gdy p�ywaj�ce tam pojemniki s� zanurzane i wyci�gane z kuli Powietrza.

�adna m�oda aerobatka � dziewczyna o pomalowanych na niebiesko w�osach � chwyci�a jedn� z �erdzi wystaj�cych z cylindra i przepchn�a przez �cian� z przezroczystego drewna. Dno rze�bionej bary�ki zanurzy�o si� w b��kitnej kuli. Ma�y pojemnik nie pogr��y� si� po brzegi; dziewczyna trzyma�a puszk� nieruchomo, tak �e jej kraw�d� wystawa�a nad powierzchni� Powietrza na wysoko�� co najmniej dw�ch, trzech mikron�w.

Zabarwione na niebiesko Powietrze wyra�nie pe�za�o po �cianach bary�ki i przelewa�o si� do �rodka. Muub, jak zawsze urzeczony i zachwycony tym spektaklem, pomy�la�, �e przypomina to obserwowanie �ywego stworzenia.

Kiedy pojemnik wype�ni� si� do poziomu pozosta�ej cz�ci kuli, aerobatka powoli go wyci�gn�a i umie�ci�a w taki spos�b, �e jego dno unosi�o si� jakie� pi�� mikron�w nad powierzchni� sfery. Teraz b��kitne Powietrze sun�o po �cianach naczynia w g�r�, i przelewaj�c si�, prze�lizgiwa�o po bokach i cienkim strumykiem, �ciekaj�cym z dna gorliwie powraca�o do kuli.

Trupa aerobat�w przedstawia�a sw�j spektakl przez ca�y dzie�, za zupe�nie godziw� zap�at�. Adda obserwowa� cykl przez par� chwil, lecz jego zdrowe oko nie zdradza�o �adnych emocji.

Muub zerka� na niego ukradkiem, a potem pokr�ci� g�ow�.

��Naprawd� w og�le ci� to nie interesuje? Cz�owieku, nawet twoja pijawka wykazuje wi�cej �ycia! � Lekarz doznawa� absurdalnego wra�enia, �e stara si� usprawiedliwi� pokaz. � Fontanna demonstruje nadciek�o��. Kiedy naczynie jest opuszczane do sfery, jego powierzchnia adsorbuje cienk� warstw� cieczy. Powietrze wykorzystuje t� warstw� � szerok� zaledwie na kilka neutron�w � �eby uzyska� dost�p do wn�trza naczynia. Kiedy puszka unosi si�. Powietrze powraca tym samym kana�em do g��wnej masy, czyli kuli. Niezwykle imponuj�ce� Obr�cze utrzymuj� nieznaczny gradient pola magnetycznego z kierunku geometrycznego �rodka cylindra. �w gradient ogranicza obszar przebywania Powietrza do tej kuli w centrum� i w�a�nie wynikaj�ca ze� r�nica potencjalnej energii elektromagnetycznej uruchamia cykl fontanny. I�

��Fascynuj�ce � rzek� ironicznie Adda.

Muub z trudem powstrzyma� si� od k��liwej uwagi.

��No c�, wiem, �e tw�j lud ma inne priorytety w �yciu. Obejrzyjmy pozosta�� cz�� Ogrodu� Mo�e niekt�re eksponaty przypomn� ci �wiat, kt�ry niejako opu�ci�e�. Szczerze m�wi�c, ciekawi mnie, jak wy tam �yli�cie.

��My, nadp�ywowcy? � zagadn�� starzec sarkastycznym tonem.

��Wy, Istoty Ludzkie � zr�cznie wywin�� si� medyk. � We�my na przyk�ad nadciek�o�� Czy zachowali�cie du�o wiedzy o tego rodzaju sprawach?

��Wiedza, kt�r� przekazujemy naszym dzieciom, dotyczy przewa�nie praktycznych problem�w codziennego �ycia� jak zreperowa� sie�; jak utrzyma� swoje cia�o w czysto�ci; jak przerobi� poobijane cia�o �wini powietrznej na �ywno��, odzie�, bro�, kawa�ek sznura.

Lekarz u�wiadomi� sobie, �e lekko dygocze.

��Ale wiedza to nasze wsp�lne dziedzictwo, cz�owieku z Miasta � mrukn�� Adda. � Chyba nie pozwoliliby�my, �eby�cie jej nas pozbawili, tak jak pozbawili�cie nas naszego miejsca tutaj przed dziesi�cioma pokoleniami.

Muub odwr�ci� si� i wraz z nadp�ywowcem powoli oddali� od fontanny. Przysz�o mu do g�owy, �e w por�wnaniu z m�odzie�czym wdzi�kiem aerobat�w, sztywne ruchy Addy mog� budzi� �miech, a jednak by�o w nich co� wzruszaj�cego. Min�li jedn� z eksperymentalnych farm sufitowych Horka. W miejscu, kt�re mia�o symulowa� korzeniowe sklepienie lasu skorupowego, wyrasta�a nowa odmiana pszenicy o wysokich, grubych k�osach.

��Powiedz mi, Adda, jakie masz teraz plany?

��Dlaczego mia�oby ci� to interesowa�?

��Pytam z ciekawo�ci.

Starzec milcza� przez chwil�, a potem niech�tnie odpar�:

��Zamierzam wr�ci�. Do nadp�ywu. A c� innego mia�bym zrobi�?

��A w jaki spos�b zamierzasz tego dokona�?

��Cho�by poprzez falowanie, je�li b�d� musia� � burkn�� Adda. � Je�li nie uda mi si� sk�oni� �adnego z twoich obywateli, �eby mnie tam zabra� jednym z tych zaprz�onych w �winie samochod�w.

Muub odczuwa� pokus� powiedzenia czego� szyderczego. Usi�owa� zdoby� si� na sympati�, postawi� w po�o�eniu Addy. Wszak ten dzielny starzec przebywa� daleko od swojego domu, w miejscu, kt�re musia�o mu si� wydawa� zatrwa�aj�co dziwne.

��M�j przyjacielu � powiedzia� lekarz spokojnie � z ca�ym szacunkiem dla umiej�tno�ci mojego personelu w szpitalu �Wsp�lnego Dobra" i dla nadzwyczajnych post�p�w, jakie czynisz� musz� przyzna�, �e up�ynie du�o czasu, zanim staniesz si� zdolny do takiej podr�y. Tego rodzaju wyprawa zabi�aby ci�, nawet gdyby� skorzysta� z auta.

��Zaryzykuj� � warkn�� Adda.

��Je�li nawet uda�oby ci si� wr�ci�, to szczerze m�wi�c, nigdy nie by�by� tak sprawny jak przedtem. Tw�j system pneumatyczny uleg� powa�nemu os�abieniu.

��Nie m�g�bym polowa�? � zapyta� Adda nieco pow�tpiewaj�cym tonem.

��Nie. � Medyk potrz�sn�� g�ow� stanowczo. � Nawet gdyby� by� w stanie falowa� wystarczaj�co szybko, �eby dogoni�, powiedzmy, s�dziw� i niedo��n� �wini� powietrzn�� � s�ysz�c okre�lenia Muuba, nadp�ywowiec u�miechn�� si� blado�� �no i nie zdo�a�by� prze�y� w niskich ci�nieniach, w rozrzedzonym Powietrzu g�rnej warstwy P�aszcza. Przykro mi, ale po powrocie sta�by� si� ci�arem dla swojej spo�eczno�ci.

Adda najwyra�niej zaczyna� kierowa� gniew na siebie samego.

��Nie chc� by� ci�arem. Po tym jak zosta�em ranny, chcia�em umrze�. Nie pozwoli�e� mi umrze�.

��Tak postanowili twoi towarzysze. To oni nie pozwolili ci umrze�. Sprzedali swoj� prac�, �eby zap�aci� za tw�j powr�t do zdrowia. Adda, powiniene� w pe�ni korzysta� ze swojego nowego �ycia, jeste� im to winien.

Starzec sztywno pokr�ci� g�ow�. Banda�e spowijaj�ce jego szyj� zaszele�ci�y.

��Nie mog� wr�ci� do domu, ale tu nie mam nic.

��Mo�e znalaz�by� prac�. Ka�da zarobiona przez ciebie suma zmniejszy�aby ci�ar zobowi�za� twoich przyjaci�. � Muub nie chcia� dodawa�, �e dzi�ki pracy Adda m�g�by op�aci� koszt wy�ywienia i zakwaterowania po zako�czonej kuracji.

��A czym m�g�bym si� zaj��? Polujecie tutaj? Jako� nie widz� siebie w roli robotnika poluj�cego na �d�b�a zmutowanej trawy.

Zbli�yli si� do modelu dzikiego lasu skorupowego. Z dachu Parz wyrasta�y kar�owate drzewa � cienkie witki nie przekraczaj�ce przeci�tnego wzrostu cz�owieka. �awica m�odych p�aszczek, przywi�zanych do sklepienia za pomoc� kr�tkich lin, warkn�a na gapi�w.

Muub spojrza� na Add�. Interesowa�o go, jak stary zareaguje na ten miniaturowy las. Ale nadp�ywowiec zadar� jedynie twarz ku liniom wirowym czyhaj�cym nad Miastem. Jego zdrowe oko by�o p�przymkni�te, jakby zerka� na co� ukradkiem, ignoruj�c zarazem pijawk� pe�zaj�c� po policzku.

Lekarz zawaha� si�.

��Kiedy zobaczy�em ci� po raz pierwszy, by�e� owini�ty prymitywnymi banda�ami. I mia�e� �ubki� Pami�tasz? Te �ubki by�y w istocie w��czniami o r�nej d�ugo�ci i grubo�ci. Wszystkie misternie rze�bione.

��I co? Sugerujesz, �e tutaj m�g�bym dosta� za nie przyzwoit� cen�? My�la�em, �e twoi ludzie, twoi stra�nic y, s� odpowiednio wyposa�eni, skoro maj� �uki i pejcze.

��Rzeczywi�cie. Nie potrzebujemy waszej broni� jako broni. Jednak, te w��cznie maj� w sobie co�� nowego. � Muub usi�owa� znale�� odpowiednie s�owa. � Rodzaj prymitywnego artyzmu, przemawiaj�cego do uczu�. Adda, podejrzewam, �e m�g�by� dosta� za swoje produkty dobr� cen�, zw�aszcza od kolekcjoner�w prymitywnej tw�rczo�ci. A gdyby� przypadkiem by� w stanie wyprodukowa� wi�cej takich rzeczy�

Otaczaj�ce ich �wiat�o uleg�o dziwnej przemianie, medyk rozejrza� si� dooko�a. By� prawie przekonany, �e znale�li si� w cieniu jakiego� powietrznego auta, lecz niebo okaza�o si� puste, z wyj�tkiem linii wirowych. Muub nadal wyczuwa�, �e co� si� zmieni�o i by� zaniepokojony. Owin�� si� szczelniej szat�. Adda wybuchn�� �miechem.

��Ju� wol� umrze� zamiast si� prostytuowa�. Nadworny lekarz otworzy� usta, �eby mu powiedzie�: Starcze, by� mo�e tylko to b�dziesz mia� do wyboru, lecz w tym momencie w�r�d dworzan rozleg�y si� odg�osy zamieszania. Przestali knu� intrygi w ma�ych grupach; zebrali si� razem, jakby szukali otuchy, i wskazywali co� na niebie.

��Ciekawe, co si� sta�o. Sprawiaj� wra�enie wystraszonych.

��Sp�jrz w g�r� � odezwa� si� sucho Adda. � Mo�e tam kryje si� przyczyna ich l�ku.

Muub popatrzy� na zgorzknia��, sponiewieran� twarz starego cz�owieka, a potem zerkn�� ku wolnej przestrzeni nad g�ow�.

Linie p�ywowe porusza�y si�. Zatacza�y si�, oddalaj�c od Parz i unosz�c w g�r� w kierunku Skorupy niczym pot�ne ostrza no�y.

��Zaburzenie � oznajmi� Adda z napi�ciem w g�osie. � Jeszcze jedno. I to wyj�tkowo paskudne. Muub, musisz zrobi� wszystko, �eby ochroni� swoich ludzi.

��Czy Miasto jest zagro�one?

��Nie wiem. Chyba nie. Ale tym, kt�rzy przebywaj� na farmach sufitowych, z pewno�ci� grozi niebezpiecze�stwo�

Zanim Muub pobieg�, �eby wype�ni� swoje obowi�zki, w ostatniej chwili przypomnia� sobie, �e towarzysze (a tak�e plemi�) Addy r�wnie� s� nara�eni na burz�, b��kaj�c si� gdzie� po niebie.

Odni�s� wra�enie, �e Powietrze nad jego g�ow� migocze. Gdzie� obok rozleg� si� krzyk dworzanina.

Xeelee.

W�r�d szcz�tk�w zabudowa� farmy sufitowej Hork junior tuli� g�ow� swojego ojca. Kiedy zwr�ci� ku Muubowi zaro�ni�te oblicze, malowa�a si� na nim rozpacz i w�ciek�o��.

Lekarz patrzy� na sponiewierane cia�o Horka, Przewodnicz�cego Komitetu Parz. Postanowi� nie pami�ta�, i� sam jest nara�ony na niebezpiecze�stwo � cho� musia� si� liczy� z pop�-dliwo�ci� m�odszego Horka � i b�dzie traktowa� tego zmia�d�onego cz�owieka jak ka�dego innego pacjenta.

Gdy tylko wie�� o najnowszym Zaburzeniu dotar�a do Parz, Hork, obawiaj�c si� o �ycie ojca, wezwa� Muuba. Teraz, w nieca�y dzie� p�niej, znajdowali si� na eksperymentalnej farmie.

Nieliczni cz�onkowie miejscowego personelu medycznego najwyra�niej byli przyt�oczeni rozmiarami tragedii. Powitali lekarza dziwaczn� mieszanin� ulgi i strachu � najch�tniej zrzuciliby odpowiedzialno�� za rannego Przewodnicz�cego na jak�� inn� osob�, a jednocze�nie obawiali si� konsekwencji w razie, gdyby udowodniono im zaniedbania. Tak czy owak, zrobili wszystko, co by�o w ich mocy; Muub w�tpi�, czy Hork zosta�by potraktowany troskliwiej nawet u niego w szpitalu �Wsp�lne Dobro". Lekarz natychmiast zorientowa� si�, �e wysi�ki personelu posz�y na mam�. Du�a, delikatna czaszka Przewodnicz�cego Komitetu by�a rozbita.

Nad zw�okami unosi� si� stra�nik uzbrojony w kusz�. Zerka� dyskretnie na Muuba, Hork r�wnie� uni�s� twarz ku niemu. Medyk dostrzeg� na niej rozgoryczenie, trwog� i determinacj�. Usi�owa� nie my�le� o zainteresowaniu, jakie okazywa� mu stra�nik. Wmawia� sobie, �e Hork jest rozpaczaj�cym synem.

��Panie � powiedzia� powoli. � On nie �yje. Przykro mi. Ja�

Wydawa�o si�, �e oczodo�y Horka ciemniej�.

��Przecie� widz�, do diab�a. � Popatrzy� na zmia�d�one cia�o ojca i dotkn�� wytwornej szaty Przewodnicz�cego.

��Tutejszy personel ba� si� ci to powiedzie� � rzek� lekarz.

��A mia� pow�d, �eby si� ba�?

Muub pr�bowa� wybada� nastr�j nowego w�adcy Parz. Uczciwo�� kaza�a medykowi przyzna� si� przed sob� samym, �e bez skrupu��w narazi�by nieszcz�snych cz�onk�w personelu na gniew Horka, gdyby to pozwoli�o mu ocali� w�asn� sk�r�. Jednak mimo �e Wiceprzewodnicz�cy by� wstrz��ni�ty, zachowywa� si� racjonalnie, a poza tym nie mia� m�ciwej natury.

��Nie. Ci ludzie zrobili, co mogli.

Hork przebieg� palcami po cienkich, ��tych w�osach ojca.

��Koniecznie przeka� tym ludziom, �e doceniam ich wysi�ek. Musz� zrozumie�, �e nic im nie grozi z powodu tego, co si� sta�o� I dopilnuj, �eby nadal zajmowali si� pozosta�ymi rannymi.

��Oczywi�cie.

Pracy dla lekarzy nie brakowa�o. Szybuj�c autem powietrznym pod zniszczonym zag��biem, Muub ogl�da� wstrz�saj�ce obrazy � spustoszone pola, kulis�w, kt�rzy unosili si� wraz z k�osami zbo�a w spokojnym Powietrzu, zrujnowane wskutek eksplozji domy. Mi�dzy zw�okami lata�y �winie powietrzne, szukaj�c jedzenia. Patrz�c na Horka, nadworny medyk zadr�a�.

��By� mo�e sam b�d� zmuszony tu zosta� po pa�skim odej�ciu. Na ca�ym obszarze jest mn�stwo pilnej roboty; trzeba odszuka� i opatrzy� rannych�

��Nie. � Hork g�aska� g�ow� ojca, ale m�wi� energicznie i rzeczowo. � Zamierzam zosta� tu jeden dzie�, �eby osobi�cie uporz�dkowa� sprawy ojca. W tym czasie mo�esz robi�, co chcesz. Jednak potem wr�c� do Miasta, a ty musisz uda� si� ze mn�. � Uni�s� twarz ku niebu i patrzy� na �wie�o okrzep�e linie wirowe. � Zniszczenia nie ograniczaj� si� tylko do tej farmy ani nawet do tej cz�ci Skorupy� Muub, spustoszona zosta�a ogromna przestrze� wok� Bieguna, w tym spora cz�� najlepszych ziem zag��bia Parz. Dowiaduj� si�, �e wszystko to nale�y przypisywa� wibracjom Gwiazdy. � Potrz�sn�� g�ow�. � Je�li to jaka� pociecha, podobne pasy zniszczenia musz� spowija� Gwiazd� na ka�dej szeroko�ci, a� do Bieguna P�nocnego. Jaki� radosny idiota powiedzia� mi, �e Gwiazda d�wi�cza�a jak Dzwon z materii rdzeniowej� Teraz musz� dopilnowa�, �eby pomoc by�a udzielana tak sprawnie, jak to tylko mo�liwe. I zacz�� rozwa�a� konsekwencje tak wielkich spustosze� zaplecza �ywno�ciowego. Potrzebuj� ciebie, Muub. Masz tysi�ce pacjent�w w ca�ym zag��biu, nie tylko tych kilkudziesi�ciu tutaj. A ja wymy�li�em dla ciebie inne zadanie.

��Jak pan sobie �yczy.

Hork nadal wpatrywa� si� w niebo.

��Xeelee � powt�rzy�.

Bombardowany wizjami zniszcze�, Muub usi�owa� si� skoncentrowa� na s�owach Przewodnicz�cego-elekta� Pomy�la� ze znu�eniem, �e to, co jest wa�ne dla Horka, musi by� wa�ne i dla niego.

��Wybacz, panie. Nie rozumiem.

��To oni tak twierdz�.

��Kto?

��Gmin� pro�ci ludzie, ci tutaj, na farmie sufitowej. Kulisi i ich nadzorcy. Nawet niekt�rzy cz�onkowie personelu medycznego, kt�rzy s� przecie� wykszta�ceni i nie powinni wierzy� w takie rzeczy. � Hork wykrzywi� twarz, sil�c si� na u�miech. � Wszyscy oni widzieli promienie na niebie, statek, kt�ry przyby� zza Skorupy. Realno�� tych wizji chyba nie podlega dyskusji, Muub. I ci pro�ci ludzie maj� tylko jedno wyt�umaczenie� �e Xeelee wr�cili, �eby nas prze�ladowa�. � Zerkn�� na zmia�d�on� g�ow� swego ojca. � �eby, rzekomo, zniszczy� nas.

Zaniepokojony lekarz wyci�gn�� r�k� i chwyci� nowego w�adc� za grube rami�. Wyczu� jego napi�te mi�nie.

��Panie, to nonsens. Pro�ci ludzie nie maj� o niczym poj�cia. Nie wolno ci�

��Bzdury, Muub. � Hork znowu powi�d� dooko�a dzikim wzrokiem, ale medyk odwa�nie nie cofa� r�ki. � Wydaje si�, ze wszyscy wiedz� o Xeelee, pomimo i� up�yn�o tak wiele czasu. No i co powiesz o pokoleniach prze�ladowanych za to w czasach Reformacji i p�niej, h�? Zaczynam dochodzi� do wniosku, �e te przes�dy s� jak chwasty na polach mojego ojca. To samo z tym cholernym kultem Ko�a � bez wzgl�du na to, ilu drani z�amiesz, oni wracaj�, �eby skaptowa� kolejnych wyznawc�w. Tego nie daje si� wykorzeni�. Nawet na dworze, Muub! Jeste� w stanie w to uwierzy�?

Lekarz poczu�, �e sztywnieje.

��Panie, spotka�a nas wielka katastrofa. Musimy upora� si� ze skutkami Zaburzenia. Nie mo�emy zwraca� uwagi na plotki rozpuszczane przez ciemny lud. I�

��Nie przypominaj mi o moich obowi�zkach � rzek� Hork.

��Oczywi�cie musz� si� upora� ze skutkami Zaburzenia. Jednak�e nie mog� ignorowa� tego, co zosta�o zauwa�one, lekarzu.

��Twarz w�adcy by�a zaci�ta, pe�na determinacji. � Wielki statek przybywaj�cy zza Gwiazdy i przebijaj�cy Skorup�, u�ywa jakiego� rodzaju broni; �wietlnej w��czni, strzelaj�c w Morze Kwantowe. Muub, a je�li to w�a�nie ten statek wywo�uje Zaburzenia? Co wtedy? Na czym mia�aby polega� moja powinno��?

Medyk odsun�� si� od Horka. Pomimo wyczerpania i szoku poczu�, �e przenika go g��boki, prymitywny strach. Przewodnicz�cy � elekt zamierza� rzuci� wyzwanie samym Xeelee.

��Teraz, gdy odszed� m�j ojciec, na dworze zaczn� si� intrygi. W zamieszaniu po katastrofie prawdopodobnie dojdzie nawet do pr�by zamachu� a ja nie mam czasu, �eby si� tym zajmowa�. Musimy znale�� spos�b uporania si� z niebezpiecze�stwem niesionym przez Xeelee. Potrzebujemy informacji, Muub. Musimy zrozumie� wroga, zanim podejmiemy z nim walk�.

Nadworny lekarz zmarszczy� czo�o.

��Od czas�w Reformacji przemin�o tak wiele pokole�, �e nasza znajomo�� mitu Xeelee ogranicza si� do fragment�w legendy. Mo�e m�g�bym skonsultowa� si� z uczonymi na Uniwersytecie�

Hork pokr�ci� ci�k� g�ow�.

��Wszystkie ksi��ki wyrzucono do zasobnik�w Portu przed wieloma laty, podczas Reformacji� A g�owy tych �uczonych" s� pozbawione nie tylko w�os�w, ale i wiedzy.

Medyk omal nie pog�adzi� r�k� swojej nagiej czaszki.

��Muub, musimy my�le� na szersz� skal�. Wyj�� nawet poza Miasto. A co z tymi dziwacznymi nadp�ywowcami, o kt�rych mi opowiada�e�? Ten stary cz�owiek i jego towarzysze� osobliwo�ci z dziczy. Przecie� nadp�ywowcy s� wyznawcami Xeelee, prawda? Mo�e oni mogliby nam co� poradzi�; mo�e zachowali wiedz�, kt�r� my, g�upcy, zniszczyli�my.

��Mo�e � odpar� lekarz z pow�tpiewaniem.

��Sprowad� ich do Parz. � Hork zerkn�� na ojca. � Ale najpierw musisz si� zaj�� pacjentami � dorzuci� cicho.

��Tak, panie. Prosz� mi wybaczy�.

Zebrawszy si�y, Muub oddali� si� od ponurej scenerii i wr�ci� do swojej pracy.

Bzya zaprosi� Farra do swojego domu, znajduj�cego si� w wielkim brzuchu Miasta zwanym Do�em.

Robotnicy Portu powinni sypia� w swoim miejscu pracy, w wielkich, cuchn�cych salach. W�adze wola�y mie� ludzi pod r�k� na wypadek jakiej� katastrofy, a ponadto mog�y kontrolowa� z zewn�trz ich przydatno�� do pracy. �eby uzyska� prawo wst�pu do pozosta�ej cz�ci metropolii, poza obr�bem Portu, Bzya i Farr musieli zgra� w czasie nie tylko wolne zmiany, ale tak�e terminy przepustek, i czekali kilka tygodni, a� Hosch � z zazdrosn� niech�ci� � udzieli� im stosownego pozwolenia.

Port, ogromna kulista budowla wtopiona w podn�e Miasta, by� otoczony w�asn� Sk�r� i posiada� szkielet z materii rdzeniowej, kt�ry dodatkowo wzmocniono, aby wytrzyma� nap�r ko�owrot�w d�wigaj�cych Dzwony. Farr doszed� do wniosku, �e Port jest zaprojektowany funkcjonalnie, ale jego wn�trze mo�e przyprawi� o klaustrofobi�, nawet wed�ug standard�w Parz. Kiedy opu�ci� jego pot�ne, odstr�czaj�ce bramy i ponownie znalaz� si� w pl�taninie ulic, poczu� lekk� ulg�.

W�skie ulice tworzy�y ca�kowicie nieprzejrzysty uk�ad, rozwidlaj�c si� we wszystkich mo�liwych kierunkach. Farr rozgl�da� si� dooko�a. Ju� dawno straci� orientacj�; wiedzia�, �e sam nie zdo�a�by odnale�� drogi w tym tr�jwymiarowym labiryncie.

Olbrzymi Po�awiacz zatar� r�ce, wyszczerzy� z�by i zacz�� falowa� jedn� z ulic. Porusza� si� szybko, mimo rozmiar�w i dawnych obra�e�. Farr patrzy� na ulic�. Wygl�da�a tak samo jak kilkana�cie innych. Dlaczego Bzya wybra� w�a�nie t�? W jaki spos�b j� rozpozna�? Tymczasem wielkolud ju� dotar� do pierwszego zakr�tu i ch�opiec omal nie straci� go z oczu.

Odepchn�� si� od zewn�trznej �ciany Portu i zacz�� goni� Po�awiacza.

Obszar wok� jego miejsca pracy nale�a� do najbardziej zaniedbanych w Mie�cie. Ulice by�y tu stare, ciasne i kr�te. Hangary pr�dnicowe, kt�re znajdowa�y si� w g�rze, nieustannie warkota�y. Budynki mieszkalne przypomina�y ciemne gard�a; w wi�kszo�ci z nich brakowa�o drzwi albo fragment�w �cian. Pod��aj�c za Bzya, Farr czu� na sobie �ar�oczne, zaciekawione spojrzenia. Od czasu do czasu mijali ich, faluj�c nier�wno, inni ludzie � kobiety i m�czy�ni, z kt�rych cz�� r�wnie� pracowa�a w Porcie. Wielu z nich znajdowa�o si� w dziwnym stanie zwanym �opilstwem". Nikt nie odzywa� si� ani do ch�opca, ani do pozosta�ych przechodni�w. Farr dr�a�. Wiedzia�, �e zwraca na siebie uwag� swoimi niezdarnymi ruchami. Czu� si� tak, jakby zab��dzi� w lesie skorupowym.

Po kr�tkim okresie energicznego falowania, Bzya zacz�� zwalnia�. Widocznie byli ju� blisko jego domu. Farr rozejrza� si� dooko�a z zaciekawieniem. Nadal znajdowali si� w najg��bszej cz�ci Do�u, prawie na szczycie Portu. Zabudowania w jego pobli�u by�y ubogie i ciasne, ale w tym rejonie m�ody nadp�ywowiec powoli zacz�� wyczuwa� r�nic�. �ciany i drzwi by�y po�atane, ale przewa�nie nie uszkodzone. I nie by�o wida� �pijak�w". Farra zdumiewa�a tak radykalna zmiana charakteru Miasta po pokonaniu tak kr�tkiej odleg�o�ci.

Olbrzymi Po�awiacz u�miechn�� si� od ucha do ucha i otworzy� drzwi � jedne z tysi�ca w tych kr�tych korytarzach. Jeszcze raz ch�opiec zastanawia� si�, jakim cudem Bzya odnajduje drog� z tak nieomyln� dok�adno�ci�.

Wszed� za nim. Wn�trze domu sk�ada�o si� z jednego pokoju o kulistym kszta�cie, s�abo o�wietlonego lampami drzewnymi, kt�re przytwierdzono na chybi� trafi� do �cian. Farr poczu�, �e jego siatk�wka rozszerza si�, przystosowuj�c do niskiego nat�enia �wiat�a.

Kulista miska wype�niona malutkimi li��mi uderzy�a go w klatk� piersiow�.

Zatoczy� si� do ty�u. Nad naczyniem zawis�a czyja� szeroka, u�miechni�ta twarz � niesamowicie podobna do oblicza Bzyi, tyle �e cz�ciowo �ysa i zniekszta�cona, ze sp�aszczonym nosem i matowymi nozdrzami.

��Jeste� tym nadp�ywowcem. Bzya opowiada� mi o tobie. Pocz�stuj si� p�atkiem.

Bzya lekko popchn�� Farra do przodu.

��Przepu�� tego biednego ch�opca, kobieto � burkn�� dobrotliwie.

��Dobrze, dobrze.

Dziwna dama cofn�a si�, �ciskaj�c swoj� kul� z p�atkami i wci�� szczerz�c z�by w u�miechu. M�czyzna po�o�y� ci�k� r�k� na ramieniu Farra i wepchn�� go do pokoju, a potem zamkn�� za sob� drzwi.

Wszyscy troje unosili si�, tworz�c ma�y kr�g. Kobieta upu�ci�a kul� z p�atk�w, kt�ra zawis�a w Powietrzu, i zamaszystym gestem poda�a go�ciowi r�k�.

��Jestem Jool. Bzyajest moim m�em. Witamy ci� serdecznie w naszym domu.

Farr u�cisn�� jej r�k�. D�o� mia�a niemal tak du�� jak jej m��, i r�wnie siln�.

��Bzya opowiada� mi tak�e o tobie.

Wielkolud poca�owa� Jool. Po czym westchn��, przeci�gn�� si� i przeni�s� na ty�y domku, zostawiaj�c Farra ze swoj� �on�.

Cia�o Jool by�o kr�pe, troch� zniekszta�cone, ale silnie umi�nione. Mia�a na sobie co�, co wygl�da�o na bardzo po�atany, uniwersalny kombinezon, typowy dla robotnik�w Portu. Na cz�ci czaszki kobiety brakowa�o licznych pasm w�os�w, a rami� po tej samej stronie by�o wygi�te i skurczone. Poza tym amputowano jej jedn� nog� poni�ej kolana.

Farr patrzy� na kikut nogi obwi�zany nogawk�. Nagle, odczuwaj�c niezno�ne zak�opotanie, spojrza� Jool w oczy.

Poklepa�a go po ramieniu.

��Szukanie tej nogi nie ma zbyt du�ego sensu: i tak jej nie znajdziesz. � U�miechn�a si� �yczliwie. � Masz. We� p�atek. M�wi�am powa�nie.

W�o�y� r�k� do kulistego naczynia, wyci�gn�� gar�� listk�w i wepchn�� je do ust. By�y cieniutkie, jak wszystkie li�cie ro�lin, i mia�y intensywny posmak � tak mocny, �e m�odzie�cowi zakr�ci�o si� w g�owie od ich s�odkiej woni. Zakaszla�, opluwaj�c gospodyni� cz�stkami li�ci.

Jool odchyli�a g�ow� i wybuchn�a �miechem.

��Bzya, tw�j nadp�ywowy przyjaciel nie ma zbyt wyrafinowanego podniebienia.

Po�awiacz pracowa� w rogu zagraconego pokoiku, pod dwoma zgniecionymi kokonami s�u��cymi za pos�ania. Zanurzy� r�ce w du�ej, kulistej beczce pe�nej wi�rk�w jakiej� substancji, kt�re chrz�ci�y i kruszy�y si�, gdy �ciska� kawa�ki materia�u.

��My r�wnie� go nie mamy, Jool, wi�c przesta� dra�ni� ch�opca.

Farr podni�s� p�atek.

��Czy to jest li��?

��Tak. � Kobieta w�o�y�a jeden p�atek do ust i zacz�a g�o�no �u�. � I tak, i nie. Pochodzi z kwiatu� ma�ej ro�liny ozdobnej. Kwiaty s� hodowane, tu, w Parz. Nie macie ich u siebie, w dzikich lasach, prawda?

��One rosn� w Pa�acu, tak? W Ogrodzie? Czy w�a�nie tam pracujesz? � Przyjrza� si� jej uwa�nie. Przypominaj�c sobie, w jaki spos�b Cris opisywa� Pa�ac Komitetu, pomy�la�, �e Jool jest zbyt nieokrzesana, �eby j� tam akceptowano.

��Nie, nie w Pa�acu. Istniej� inne cz�ci Sk�ry, troch� g��biej w Dole, gdzie hoduje si� kwiaty i drzewka bonsai. Ale nie na pokaz, jak to si� robi w Ogrodzie.

��Tylko po co?

Jool schrupa�a nast�pny li��.

��Na karm�. I nie dla ludzi. Dla �wi�. Ja obs�uguj� �winie powietrzne, m�ody Farrze. � W jej oczach zatli�y si� weso�e ogniki. M�odzieniec z nadp�ywu by� zaintrygowany.

��Ale przecie� te li�cie � p�atki � nie mog� by� bardzo po�ywne.

��Nie daj� �winiom tyle si�y, ile powinny � przyzna�a. � Maj� jednak inne zalety.

��Och, przesta� dra�ni� ch�opca � powt�rzy� Bzya. � Wiesz, ona pracowa�a kiedy� w Porcie.

��Tam si� poznali�my. By�am nadzorczyni�, dop�ki ten kretyn Hosch nie dosta� awansu. Obawiam si�, �e kosztem tego oci�a�ego przyg�upa, Bzyi. Farr, chcesz troch� ciasta piwnego?

��Nie. Tak. To znaczy, nie, dzi�kuj�. Chyba nie powinienem.

��Och, spr�buj troch�. � Jool odwr�ci�a si� do kredensu wbudowanego w �cian� i otworzy�a jego drzwiczki. By�y �le dopasowane, ale w �rodku zape�nionym �ywno�ci�, panowa�y czysto�� i porz�dek. � Za�o�� si�, �e nawet nie wiesz, jak smakuje. Do licha, przekonaj si�, jakie jest. Nie martw si�, nie pozwolimy ci si� upi�. � Wyci�gn�a kawa�ek grubego, z wygl�du kleistego ciasta, owini�tego cienkim suknem. U�ama�a kawa�ek i poda�a go�ciowi.

��Ciasto jest dobre pod warunkiem, �e �ujesz je powoli i wiesz, kiedy przesta�! � zawo�a� Bzya.

Ch�opiec ostro�nie ugryz� ciasto. Po ostrych w smaku p�atkach wydawa�o si� kwa�ne, g�ste, prawie niestrawne. Ostro�nie prze�u� k�s � wcale nie robi�o si� smaczniejsze � i prze�kn��.

Nic si� nie dzia�o.

Jool wisia�a przed nim w Powietrzu, z�o�ywszy pot�ne r�ce na piersiach.

��Poczekaj chwilk� � rzek�a.

��Zabawne � odezwa� si� Bzya, kt�ry nadal zajmowa� si� kul� chrz�szcz�cych wi�rk�w. � Ciasto piwne wynaleziono w g��binach Do�u. Chyba wymy�lili�my je po to, �eby oddali� nud�, brak r�norodno�ci i wra�e�. Kwietny ogr�d biedaka, co, Jool?

��Ale teraz to jest przysmak � powiedzia�a Jool. � Jadaj� to ciasto w Pa�acu, w naczyniach z przezroczystego drewna. Uwierzy�by� w co� podobnego?

Nagle Farr poczu� ciep�o w �o��dku. Rozchodzi�o si� b�yskawicznie, przenika�o tu��w i mkn�o wzd�u� ko�czyn niczym pr�dy indukowane przez nowe Magpole. Sw�dzeniu palc�w u n�g i r�k towarzyszy� przyjemny b�l otwieraj�cych si� por�w.

��Niez�e � powiedzia�.

��Dobrze to uj��e�. � Jool wyci�gn�a r�k� i zabra�a ciasto z jego zdr�twia�ych palc�w. � My�l�, �e tyle na razie wystarczy. � Owin�a kawa�ek suknem i schowa�a go do kredensu.

Wci�� czuj�c mrowienie, ch�opiec poszybowa� w kierunku Bzyi. Ramiona zwalistego Po�awiacza by�y nadal zanurzone w pojemniku z wi�rami, a jego szerokie r�ce ugniata�y ubranie � ogromn� tunik� � pocieraj�c sukno wi�rkami. Po pewnym czasie wielkolud wyci�gn�� tunik� z kulistej beczki i dorzuci� j� do du�ego kr�gu podobnych stroj�w, orbituj�cego tu� za jego szerokimi plecami. U�miechn�� si� do Farra i w�o�y� mi�dzy wi�rki par� spodni.

��Jool nie mog�a si� doczeka� spotkania z tob�.

��Co jej si� sta�o?

Bzya wzruszy� ramionami.

��Wypadek z Dzwonem, g��boko w Podp�aszczu. Dzia�o si� to tak szybko, �e nawet nie jest w stanie zrekonstruowa� wydarze�. W ka�dym razie, zostawi�a tam po�ow� siebie. Potem, oczywi�cie, nie nadawa�a si� do pracy. Tak przynajmniej zawyrokowa�o kierownictwo Portu.

Farr pomy�la�, �e w u�miechu Po�awiacza jest zbyt wiele irracjonalnej wyrozumia�o�ci.

��Ale musia�a przecie� wywi�za� si� z umowy � ci�gn�� Bzya. � Dlatego opu�ci�a Port, maj�c jedn� nog�, sprytnego m�a i d�ugi.

��Ale teraz pracuje.

��Tak.

M�czyzna umilk�. Po chwili u�wiadomi� sobie, �e jego poczynania s� pilnie obserwowane przez go�cia.

��O co chodzi? Ach, rozumiem. Nie wiesz, co robi�, prawda? Farr zawaha� si�.

��Bzya, szczerze m�wi�c, m�czy mnie ci�g�e pytanie o wszystkie nowo�ci wok�.

��No c�, potrafi� to zrozumie�. � Wielkolud w dalszym ci�gu beznami�tnie wciera� wi�rki w ubranie. Po kr�tkim milczeniu ch�opiec da� za wygran�.

��Och, dobrze. Co teraz robisz?

��Pior� � odpowiedzia� Bzya. � Utrzymuj� moje ubrania w czysto�ci. Przypuszczam, �e w nadp�ywie raczej si� tym nie zajmujecie�

Farra ogarn�a z�o��.

��Dbamy o czysto�� nawet mimo tego, �e �yjemy w nadp�ywie. Wiesz, nie jeste�my zwierz�tami. Mamy skrobaczki� Olbrzym poklepa� beczk� z wi�rkami.

��To jest lepszy pomys�. Wk�adasz swoje ubrania do tej masy wi�rk�w � od�amk�w ko�ci, kawa�k�w drewna, i tak dalej. Pierzesz r�kami � o, tak � wcierasz wi�rki w materia�� Wi�rki krusz� si�, robi� si� coraz mniejsze i usuwaj� brud z odzie�y. To o wiele mniej prymitywne ni� skrobanie. � Wyci�gn�� koszul� i pokaza� j� Farrowi. � Zabiera jednak sporo czasu. I jest troch� nudne. � Uwa�nie przyjrza� si� ch�opcu. � Pos�uchaj, dop�ki jeste� w Mie�cie, powiniene� u�ywa� �ycia w ca�ej jego r�norodno�ci. Mo�e spr�bujesz co� upra�?

Z zapa�em odsun�� si� od wielkiego pojemnika i strzepn�� warstw� m�czki kostnej z ramion.

Farr �wietnie zdawa� sobie spraw� z tego, �e znowu jest prowokowany. Wzi�� nast�pn�, sztywn� od brudu koszul� i wepchn�� j� do beczki. Na�laduj�c Po�awiacza, mi�tosi� j� palcami. Wi�rki chrz�ci�y, ocieraj�c si� o siebie, i wi�y w r�kach, jakby by�y �ywymi organizmami. Kiedy wyci�gn�� koszul�, kurz oblepi� mu r�ce i czu� si� tak, jakby w�o�y� r�kawiczki. Jednak�e koszula nie wydawa�a si� ani troch� czystsza.

��Do tego potrzebna jest wprawa � zauwa�y� Bzya sucho. Farr z powrotem wrzuci� koszul� do beczki i zacz�� ugniata� mocniej.

Przez ten czas Jool przygotowywa�a posi�ek. Teraz klepn�a m�a w rami�.

��Ilekro� kto� nas odwiedza, Bzya namawia t� osob�, �eby pra�a jego bielizn� � powiedzia�a.

Ten odchyli� pokiereszowan� twarz i rykn�� �miechem. Jool zaprowadzi�a Farra na �rodek pokoiku. Unosi�o si� tam drewniane Ko�o o pi�ciu szprychach, a w szpary mi�dzy nimi by�y wepchni�te zakryte miseczki. Wisz�c w Powietrzu, troje biesiadnik�w zbli�y�o si� do kolistego sto�u. �wiat�o drewnianych lamp ta�czy�o na ich twarzach i ko�czynach. Jool zdj�a pokrywki i odepchn�a je, pozwalaj�c dryfowa� im w Powietrzu.

��Brzuch prosi�cia powietrznego, przyprawiony p�atkami. Prawie tak samo dobry, jak w wykonaniu Bzyi. Jaja p�aszczki skorupowej� pr�bowa�e� kiedykolwiek czego� takiego, Farr? Nadziewane li�cie. Ciasto piwne�

Zach�cany przez gospodarza Farr zag��bi� d�onie w miseczkach i zacz�� wpycha� do ust pachn�ce, pikantne jedzenie. Rozmowa zamar�a, gdy� ma��onkowie byli ca�kowicie skoncentrowani na posi�ku. Ch�opiec nie m�g� zaprzesta� odruchowego por�wnywania tego domku z mieszkaniem Mixxax�w w g�rnej cz�ci �rodka. Tu by� tylko jeden pok�j, w przeciwie�stwie do pi�ciu izb rodziny Toby. W �cianie pomieszczenia, w kt�rym jedli, znajdowa� si� zsyp na odpady, trzeba przyzna�, �e bardzo czysty. Jool i Bzya nie przywi�zywali tak du�ej wagi do porz�dku. Olbrzymi Po�awiacz niedbale porzuci� stert� czystych ubra�, kt�re teraz dryfowa�y w Powietrzu, a r�kawy rozwija�y si� powoli niczym bezw�adne odn�a paj�ka spinowego. Og�lnie jednak by�o tutaj czysto. Farr zauwa�y� te�, upchni�ty w jednym z k�t�w, plik lu�no powi�zanych papier�w.

Wsz�dzie dominowa� symbol Ko�a�� wyryty na �cianach i na drzwiach, a st�, przy kt�rym jedli, mia� jego kszta�t. W tym miejscu czu�o si� up�ywaj�cy czas; domek wygl�da� gorzej ni� siedziba pa�stwa Mixxax�w� Jednak powoli ch�opiec doszed� do wniosku, �e ma on wi�cej indywidualno�ci.

Farr patrzy� na szerokie, okaleczone, inteligentne twarze Bzyi i Jool. Blask lamp by� rozproszony i r�wnomiernie o�wietla� oblicza gospodarzy. Go�� zrozumia�, �e rozstawienie lamp wcale nie jest takie przypadkowe, jak s�dzi�. Przysz�o mu do g�owy, �e panuje tu spokojna, bezpretensjonalna, inteligentna atmosfera.

Przez chwil� wyobra�a� sobie �ycie w�r�d tych ludzi. A gdyby dorasta� tutaj, w g��bi Parz, w tej dziwnej, starej i ciasnej cz�ci Miasta?

Uzna�, �e nie by�oby tak �le. Odczuwa� teraz szczere oddanie dla tych dwojga przyzwoitych ludzi.

Dyskretnie pokr�ci� g�ow�. Zastanawia� si�, czy ciasto piwne wp�ywa na jego ocen� sytuacji.

U�wiadomi� sobie, �e gospodarze obserwuj� go z zaciekawieniem.

��Macie dzieci? � wypali�.

Jool u�miechn�a si� nad gar�ci� jedzenia.

��Tak. Jedno, dziewczynk�. Shar. Rzadko j� widujemy. Pracuje poza Miastem.

��Nie t�sknicie za ni�?

��Oczywi�cie � odpar� Bzya z prostot�. � I w�a�nie dlatego nie wspomina�em o niej, Farr. Nie powinno si� rozmy�la� o tym, na co nie ma si� wp�ywu.

��Dlaczego nie sprowadzicie jej z powrotem?

��To zale�a�oby od niej � rzek� �agodnie wielkolud. � W�tpi�, czy zechcia�aby wr�ci�. Jest zbyt daleko st�d. Jest kulisem na farmie sufitowej. Tak jak twoja siostra.

Farr poczu� dziwne podniecenie.

��Ciekawe, czy si� spotkaj�. Jool wybuchn�a �miechem.

��Nadp�ywowcowi zag��bie mo�e si� wydawa� niedu�e, ale, uwierz mi, znajduj� si� tam setki farm sufitowych. Shar odpracowuje sw�j kontrakt. Dop�ki nie wype�ni jego postanowie�, trudno jej b�dzie wr�ci� do domu. Potem, by� mo�e obejmie wy�sze stanowisko na farmie. Pracuje dla porz�dnego w�a�ciciela. To uczciwy cz�owiek.

��Nie rozumiem. Kobieta zmarszczy�a czo�o.

��Czego? Jak mo�emy tak �y�, z dala od siebie? � Wzruszy�a ramionami.�� Ju� wol� me mie� jej przy sobie, byle tylko mieszka�a w bezpiecznym miejscu, a nie tutaj. Tak wygl�da nasza sytuacja�

��Farr ma rodzin� � wtr�ci� Bzya. Jool skin�a g�ow�.

��Siostr�. Kulisa. Zgadza si�? I jest jeszcze jeden przybysz z nadp�ywu, stary cz�owiek�

��Adda.

��Rozdzielono ci� i z siostr�, i z t� drug� osob�. Podobnie jak nas rozdzielono z Shar. Ch�opiec kiwn�� g�ow�.

��Ale Dura ma by� sprowadzona z farmy sufitowej. Deni Maxx uda�a si� po ni�.

��Kto taki?

��Lekarz. Ze szpitala �Wsp�lnego Dobra"� Adda zosta� za� zabrany na spotkanie z Przewodnicz�cym Miasta. To wszystko ma zwi�zek z pr�b� przeciwdzia�ania Zaburzeniom�

��Hm. Je�li o mnie chodzi, nie wierz� we wszystko, co si� s�yszy na G�rze � powiedzia� Bzya. � I doradza�bym ci wi�kszy sceptycyzm. Mimo to mam nadziej�, �e wkr�tce zobaczysz si� z siostr�.

Jool powoli wyjada�a mi�so prosi�cia.

��A wi�c, jakie jest twoje zdanie o naszej cz�ci Miasta? Farr prze�kn�� kolejny k�s.

��Jest inna. Jest� � Zawaha� si�.

��Ciemna, brudna, gro�na. Zgadza si�? M�odzieniec przytakn��.

��Zamierza�em u�y� s�owa �ciasna". Jest tu cia�niej ni� gdziekolwiek indziej.

��No c�, to jest centrum Miasta � rzek�a Jool. � Nie �ywi� do niego szczeg�lnego sentymentu, ale taka jest prawda� To najstarsza cz�� Parz. Wybudowano j� jako pierwsz�, wok� bazy Portu, kiedy wprowadzono Grzbiet do Podp�aszcza.

Farr wyobra�a� sobie pradawne czasy, hart m�czyzn i kobiet, kt�rzy z determinacj� pozyskiwali materi� rdzeniow� potrzebn� do budowy Miasta, a potem wznosili t� ogromn� struktur� go�ymi r�kami oraz narz�dziami, kt�re, jak si� domy�la�, by�y niewiele lepsze od tego, czym dysponowa�y wsp�czesne Istoty Ludzkie.

Jool u�miechn�a si�.

��Wiem, o czym my�lisz, ch�opcze z nadp�ywu. Dlaczego ktokolwiek buduje wok� siebie tak� ma�� skrzyni�? Po co odgradza� si� od Powietrza?

��Poniewa� � doko�czy� Bzya � ludzie pr�buj� odbudowa� to, co wedle w�asnego mniemania utracili, kiedy Koloni�ci wycofali si� do Rdzenia. � Zaduma� si�. � A zatem Parz jest tworem z drewna i materii rdzeniowej, kt�ry urzeczywistnia pradawne marzenie�

��Oboje jeste�cie bardzo inteligentni � wyrwa�o si� Farrowi. M�� i �ona jednocze�nie odchylili g�owy i wybuchn�li gromkim �miechem. Tych dwoje pot�nie zbudowanych ludzi tworzy�o niedorzeczny, zabawny kontrast w por�wnaniu z ciasnym wn�trzem, w kt�rym przysz�o im �y�. Jool wytar�a oczodo�y.

��M�wisz to, co my�lisz, prawda? Bzya poklepa� j� po ramieniu.

��Jool, nie powinni�my si� z tego wy�miewa�. Ostatecznie, znamy mn�stwo ludzi � nawet w dolnej cz�ci �rodka, nie m�wi�c ju� o G�rze � kt�rzy uwa�aj� wszystkich mieszka�c�w Do�u za podludzi.

��A o Istotach Ludzkich � nadp�ywowcach � maj� jeszcze gorsze wyobra�enie � dorzuci� Farr.

��Ale to bzdury � oznajmi� olbrzymi m�czyzna zapalczywym tonem. Chwyci� jajo p�aszczki le��ce w misce i pomacha� nim przed oczami m�odzie�ca. � Z tego, co widz�, ludzie s� mniej wi�cej r�wni, bez wzgl�du na to, sk�d pochodz�. Posun� si� jeszcze dalej. � Ugryz� mi�kkie jajko i prze�uwaj�c k�s, ci�gn��: � Uwa�am, �e ludzie w obr�bie Gwiazdy s� inteligentni. To znaczy, bardziej inteligentni ni� rasy innych ludzkich �wiat�w; mo�e nawet s� inteligentniejsi od przeci�tnego Ur-cz�owieka.

Jool pokr�ci�a g�ow�.

��Ch�opcze, pos�uchaj w�adcy stu Gwiazd.

��Jednak to, co m�wi�, jest logiczne. Tylko pomy�lcie � m�wi� Bzya.�� Jeste�my potomkami wyselekcjonowanej grupy � ekipy in�ynier�w, kt�rzy mieli zmodyfikowa� Gwiazd� i za�o�y� cywilizacj� w P�aszczu. Ur-ludzie nie w��czyliby g�upich osobnik�w do tego zespo�u, gdy� to os�abi�oby nas albo utrudni�o adaptacj� do nowych warunk�w.

��Wiedz� o przedsi�wzi�ciu Ur-ludzi zawdzi�czamy g��wnie specjalistom z zakresu anatomii por�wnawczej, kt�rzy zbadali, pod jakimi wzgl�dami jeste�my bardzo s�abo przystosowani do �rodowiska, w kt�rym �yjemy � powiedzia�a Jool z wyra�nym o�ywieniem. � Interesowa�a ich nasza niedoskona�a forma oparta na prototypie Ur-cz�owieka. I�

Farr s�ucha� tej uczonej, pe�nej szczeg��w rozmowy nie�le ju� podchmielony i zrelaksowany. Wci�� pogryza� ukradkiem ciasto piwne.

Jool zwr�ci�a si� do niego.

��Oczywi�cie nie wystarczy�o nam sprytu, by unikn�� stworzenia sztywnego, podzielonego na warstwy spo�ecze�stwa, w kt�rym wszyscy nawzajem si� kontroluj�.

��Przynajmniej tutaj, w Parz � odezwa� si� go��.

��Przynajmniej tutaj, w Parz � ust�pi�a. � Wy, Istoty Ludzkie najwyra�niej jeste�cie zbyt inteligentne, by tolerowa� tego rodzaju system.

��Byli�my � potwierdzi� Farr �agodnym tonem. � W�a�nie dlatego odeszli�my.

��A teraz wr�cili�cie � zauwa�y� Bzya. � Do najni�szej warstwy, u podn�a Miasta� G�ra, D�, szczyt, podn�e � wszystkie te okre�lenia s� pozosta�o�ciami my�lenia Ur-ludzi. Wiedzia�e� o tym? Jako mieszka�cy Do�u jeste�my uwa�ani za mniej inteligentnych i rozgarni�tych ni� reszta. W przesz�o�ci tutejsi ludzie reagowali na takie uwagi. � Na jego du�ej, okaleczonej, zamy�lonej twarzy malowa� si� smutek. � Fatalnie. Je�eli traktujesz ludzi jak gorszych, zaczynaj� si� zachowywa� tak, �eby zas�u�y� na to miano. Przed kilkoma pokoleniami ta cz�� Do�u by�a slumsem. D�ungl�.

��I nadal ni� jest, przynajmniej w niekt�rych miejscach � zauwa�y�a Jool.

��Ale jako� wygrzebali�my si� z tego � rzek� Bzya z u�miechem. � Samopomoc. Edukacja. Przekazy ustne, nauka liczenia i czytania, je�li tylko dysponowali�my materia�ami. � Odgryz� kawa�ek ciasta piwnego. � Komitet robi cholernie du�o dla tej dzielnicy. Kierownictwo Portu robi znacznie mniej, pomimo �e wi�kszo�� z nas pracuje w�a�nie tam. Ale mo�emy pom�c sobie samym.

Farr s�ucha� wielkiego Po�awiacza z pewnym zdziwieniem. Pomy�la�, �e ci ludzie s� jak wygna�cy w swoim w�asnym Mie�cie. Jak Istoty Ludzkie, zagubieni w tym g�szczu drewna i materii rdzeniowej. Zacz�� opowiada� gospodarzom o tym, czego naucza�y Istoty Ludzkie � o historii, zar�wno plemienia jak i wspania�ej rasy ludzkiej poza Gwiazd�, kt�r� starsi cz�onkowie szczepu opisywali gromadkom dzieci, zawieszonym mi�dzy liniami wirowymi. Ma��e�stwo s�ucha�o w zamy�leniu.

Kiedy wszyscy sko�czyli posi�ek, postanowili troch� odpocz��. Potem Bzya i Jool, zapewne nie�wiadomie, przysun�li si� do siebie. Pochylili swoje wielkie g�owy tak, �e prawie zetkn�y si� czo�ami. Wyci�gn�li r�ce i po�o�yli swoje grube, mocarne palce na kraw�dzi Ko�a. Cicho i powoli zacz�li zgodnie recytowa� uroczyst� litani� imion, z kt�rych �adne nie by�o znane ch�opcu. Obserwowa� ich w milczeniu.

Kiedy sko�czyli, wymieniwszy mo�e sto imion, Bzya otworzy� wkl�s�e oczy i u�miechn�� si� do m�odzie�ca.

��Mia�e� okazj� us�ysze� kawa�ek historii m�wionej, m�j przyjacielu.

Twarz Jool znowu przybra�a chytry, figlarny wyraz. Wyci�gn�a r�k� nad kolistym sto�em i dotkn�a r�kawa Farra.

��Czy ju� domy�li�e� si�, na czym polega moja praca?

��Och, przesta� dra�ni� ch�opca � Po�awiacz odezwa� si� g�o�no. � Ja ci powiem. Zbiera p�atki z ogrod�w na G�rze i dostarcza je na ma�e farmy rozsiane wok� Parz � hoduje si� tam �winie przeznaczone do ci�gni�cia woz�w powietrznych kursuj�cych w obr�bie Miasta.

��Pomy�l tylko � rzek�a Jool. � Ulice Miasta s� gor�ce i zat�oczone. Zamkni�te. Tak wiele samochod�w. I wszystkie te �winie�

��P�atki mieli si� i dodaje do karmy dla �wi� � t�umaczy� Bzya. Farr zmarszczy� brwi.

��Dlaczego?

���eby �atwiej si� z nimi �y�o. � Jool pochyli�a si� do przodu majestatycznie, zgi�a kikut nogi, chwyci�a swoje szerokie, os�oni�te kombinezonem po�ladki, rozchyli�a je i g�o�no pu�ci�a b�ka.

Bzya wybuchn�� �miechem.

Ch�opiec spogl�da� niepewnie to na niego, to na kobiet�.

Potem poczu� w nozdrzach zapach jej wiatr�w. Ni�s� aromat p�atk�w kwiat�w.

Wielkolud potrz�sn�� g�ow� i westchn��.

��Och, nie zwracaj na ni� uwagi � to tylko zach�ci Jool do dalszych wyczyn�w. Chcesz jeszcze ciasta piwnego?

Samochodem z Parz kierowa�a Deni Maxx, lekarka, kt�ra opiekowa�a si� Add�. Dura mia�a ochot� pop�dzi� do niej, �eby wypyta� j� o Farra i starego my�liwego.

Istoty Ludzkie � dwadzie�cioro, w tym pi�cioro dzieci � wynurzy�y si� ze schronienia w lesie i ruszy�y za c�rk� Logue'a.

Deni Maxx zerkn�a na Dur� przez otwarty w�az, a potem oboj�tnie przygl�da�a si� kr�gowi wychudzonych Istot Ludzkich.

��Ciesz� si�, �e ci� znalaz�am.

��Zadziwiaj�ce, �e ci si� to uda�o. Nadp�yw to ogromna przestrze�.

Deni wzruszy�a ramionami. Wydawa�a si� poirytowana, zniecierpliwiona.

��To nie by�o takie trudne. Tob� Mixxax da� mi dok�adne wskaz�wki, jak dotrze� z jego farmy sufitowej do miejsca, w kt�rym natkn�� si� na ciebie po raz pierwszy. Ja musia�am tylko uwa�nie si� rozgl�da�, a� w ko�cu odpowiedzia�a� na moje wo�anie.

Philas zbli�y�a si� do Dury i przycisn�a wargi do jej ucha. Dura u�wiadomi�a sobie, �e z ust wdowy wionie przykry, s�od-kawy od�r li�ci i kory.

��Kto to taki? � zagadn�a Philas. � Czego ona chce?

Dziewczyna odsun�a g�ow�. Wiedzia�a, �e Deni taksuje j� spojrzeniem. C�rk� Logue'a targa�y sprzeczne emocje: z jednej strony, by�a rozdra�niona wielkopa�skimi manierami lekarki, lecz z drugiej strony, niezr�czne, dziecinne zachowanie Istot Ludzkich wprawia�o j� w zak�opotanie. Czy i ona wygl�da�a tak prymitywnie podczas pierwszego spotkania z Tob� Mixxaxem?

��Wsiadaj do auta � powiedzia�a Deni. � Mamy przed sob� d�ug� podr� z powrotem do Miasta. Przykazano mi, �ebym nie zwleka�a�

��Kto ci kaza�? Dlaczego znowu si� mnie wzywa? Czy ma to jaki� zwi�zek z moim kontraktem? Przecie� widzia�a� farm� sufitow� Qosa Frenka � a raczej to, co z niej zosta�o. Ona przez d�ugi czas nie b�dzie op�acalna. Qos zwolni� nas i�

��To nie ma nic wsp�lnego z twoim kontraktem. Wyja�ni� ci wszystko w drodze. � Kobieta z Bieguna b�bni�a palcami po framudze drzwiczek auta.

Dura czu�a na sobie uporczywe spojrzenia pozosta�ych cz�onk�w szczepu, kt�rzy milcz�co oczekiwali na podj�cie przez ni� jakiej� decyzji. Na kr�tko dziewczyn� ogarn�o egoistyczne zniecierpliwienie. Pomy�la�a, �e s� r�wnie bezradni jak dzieci. Chcia�a wraca� do Parz. Wmawia�a sobie, �e tam z pewno�ci� dowiedzia�aby si� wi�cej o po�o�eniu Farra i Addy, ni� gdyby zosta�a tutaj razem z Istotami Ludzkimi jako kolejny nadp�ywo-wiec-uchod�ca. Usprawiedliwia�a si� sama przed sob�, �e na d�u�sz� met� jej powr�t okaza�by si� bardziej u�yteczny dla wszystkich Istot Ludzkich. Skoro Miasto wys�a�o po ni� kogo� takiego jak Deni Maxx, najwyra�niej spodziewano si�, �e jest w stanie dokona� czego� bardzo wa�nego. By� mo�e, dziwnym sposobem, mog�aby wywrze� jaki� wp�yw na wydarzenia�

Philas szarpn�a j� za rami� jak dziecko pragn�ce, by zwr�cono na nie uwag�. Dura wyrwa�a r�k� ze z�o�ci� i natychmiast po�a�owa�a impulsywnego zachowania.

Przyzna�a w duchu, �e w gruncie rzeczy odczuwa ulg�, maj�c dobr� wym�wk� i pow�d, aby m�c si� wydosta� z t�amsz�cego towarzystwa Istot Ludzkich. Ale przepe�nia�o j� tak ogromne poczucie winy�

Szybko podj�a decyzj�.

��Pojad� z tob� � oznajmi�a. � Ale nie sama. Lekarka zachmurzy�a si�.

��Co?

��Zabior� te dzieci. � Dura rozpostar�a ramiona, pokazuj�c pi�tk� dzieci � najm�odszy by� bobas Mura, Jai � a dorastaj�ca dziewczynka najstarsza.

Deni Maxx zacz�a g�o�no narzeka�.

Dziewczyna odwr�ci�a si� do niej plecami i patrzy�a na Istoty Ludzkie. Przyci�ga�y do siebie dzieci w os�upia�ym milczeniu, utkwiwszy w niej wyba�uszone oczy. Rozgniewana przejecha�a r�k� po w�osach. Powoli, cierpliwie, zacz�a t�umaczy� swoim wsp�plemie�com, na co mog� liczy� dzieci w mie�cie Parz. Jedzenie. Schronienie. Bezpiecze�stwo. Z pewno�ci� uda�oby si� jej zmusi� Tob� Mixxaxa, �eby znalaz� tymczasowe domy dla ma�ych nadp�ywowc�w. Uzna�a, �e wszystkie dzieciaki s� wystarczaj�co m�ode, �eby przypa�� do gustu spo�eczno�ci Miasta (zdumiewa� j� jej w�asny cynizm). T�umaczy�a, �e za kilka kr�tkich lat b�d� w stanie wyzyska� si�� nadp�ywowych mi�ni, najmuj�c si� do jakiej� dobrze p�atnej pracy.

U�wiadomi�a sobie, �e przeznacza swoim ma�oletnim wsp�-plemie�com �ycie na Dole. Zawsze by�o to lepsze ni� przymieranie g�odem tutaj albo ryzykowna podr� z doros�ymi przez zniszczone zag��bie. Przekonywa�a oszo�omionych rodzic�w, �e w ko�cu i oni dotr� do Parz, gdzie b�d� mogli si� po��czy� ze swoim potomstwem.

Doro�li byli zbici z tropu i wystraszeni. Usi�owali zrozumie� co�, co przekracza�o granice ich wyobra�ni. Powoli, z ulg� i wstydem, Dura u�wiadomi�a sobie, �e zaczynaj� jej ufa�. Po kolei oddawali swoje dzieci.

Deni Maxx spogl�da�a spode �ba na brudne cia�ka gramol�cych si� do auta pasa�er�w. C�rka Logue'a zastanawia�a si�, czy nawet w takim momencie kobieta z Miasta wyrazi srogi sprzeciw. Jednak gdy lekarka zobaczy�a, �e Dura k�adzie ma�ego Jai'a � przera�onego i wyrywaj�cego si� do swojej mamy � na r�ce najstarszej dziewczynki w tyle samochodu, wyra�nie z�agodnia�a.

Wreszcie uporano si� z za�adunkiem. Dura zebra�a osamotnionych doros�ych i przekaza�a im dok�adne instrukcje, jak maj� si� dosta� do Bieguna. S�uchali jej z powag�. Potem u�cisn�a wszystkich po kolei i wsiad�a do auta.

Deni chwyci�a lejce i zaprz�g �wi� powietrznych ruszy� w drog�, c�rka Logue'a patrzy�a za� przez du�e okna na Istoty Ludzkie. Pozbawione dzieci, wydawa�y si� zagubione, zdezorientowane, niepotrzebne. Dia i Mur przywarli do siebie. Zabra�am ich przysz�o��, u�wiadomi�a sobie Dura. Ich racj� bytu.

Albo mo�e ocali�am ich przysz�o��.

Kiedy straci�a z oczu Istoty Ludzkie, po�o�y�a si� w jednym z luksusowych kokon�w auta, staraj�c si� nie zwa�a� na ci�g�y p�acz przera�onych, oszo�omionych dzieci. W jej duszy nadal toczy�a si� walka mi�dzy ulg� i poczuciem winy.

Dura spa�a kr�tko i niespokojnie w ciasnym mieszkaniu Deni, a potem zjawi� si� u niej wys�annik Komitetu � do�� ponury cz�owieczek w pow��czystej tunice. Jego sk�ra by�a cienka i blada; mia� tak mocno podkr��one oczy, i� wygl�da�y jak podbite. Dura pomy�la�a, �e zapewne sp�dzi� zbyt du�o czasu, pracuj�c w Mie�cie, bez dost�pu �wie�ego Powietrza.

Po wyj�ciu ze szpitala wys�annik prowadzi� j� ulicami. Min�li Rynek i zacz�li falowa� do G�ry, wzd�u� Pali Mali. Wielka aleja wydawa�a si� teraz znacznie spokojniejsza. Strumienie aut powietrznych porusza�y si� swobodniej ni� poprzednio, a mi�dzy poszczeg�lnymi samochodami by�y spore odst�py. Wiele sklep�w by�o pozamykanych, a drewniane lampy �wieci�y wewn�trz nik�ym blaskiem. Dziewczyna zacz�a rozumie�, w jaki spos�b kl�ska zag��bia wp�yn�a na gospodark� Parz.

Mimo to panowa� tu nieustanny ha�as, a nieliczne wiatraki i otwory �wietlne nie wystarczy�y, by uchroni� Dur� przed klaustrofobi�. A przecie� jeszcze kilka dni temu czu�a si� nieswojo w ograniczonym towarzystwie nadp�ywowc�w. Pomy�la�a ze smutkiem, �e niedawne prze�ycia uczyni�y z niej osob� nieprzystosowan�.

Opu�cili Mali w pobli�u ko�ca aret�i bliskiego G�ry i niespodziewanie wynurzyli si� w rejonie pe�nym czystego �wiat�a Powietrza. Weszli do wielkiej otwartej komnaty, sze�cianu, kt�rego bok mia� d�ugo�� oko�o stu ludzi. Kraw�dzie kostki by�y skonstruowane z cienkich belek, a fasady otwiera�y si� ku przejrzystemu niebu � odnosi�o si� si� wra�enie, �e do Miasta przywar�a w tym miejscu jaka� gigantyczna drewniana pijawka. Jednak Dura stwierdzi�a ze zdziwieniem, �e Powietrze jest niewiele �wie�sze ni� we wn�trzno�ciach Parz, i nie wyczuwa si� przewiewu. Przyjrzawszy si� sze�cianowi dok�adniej, u�wiadomi�a sobie, �e z pozoru puste �cianki s� wy�o�one du�ymi p�ytami z przezroczystego drewna. Szybko oszacowa�a, �e to ogromne, przejrzyste, drewniane pud�o mo�e pomie�ci� mniej wi�cej tysi�c ludzi.

Sze�cian robi� imponuj�ce wra�enie, ale by� te� dziwny. Kolejny raz Dura zastanawia�a si� nad dziwaczno�ci� Miasta.

Wys�annik dotkn�� jej �okcia.

��Dotarli�my na miejsce. To jest stadion. Oczywi�cie, dzisiaj nie ma tu nikogo. Kiedy co� si� na nim dzieje, jest przepe�niony� Tam w g�rze wida� lo�� Komitetu. � Pokaza� cienki balkon wisz�cy nad stadionem. M�wi� piskliwym, przymilnym g�osem. � Ludzie przybywaj� tutaj, �eby ogl�da� Igrzyska � nasze imprezy sportowe. Czy macie u siebie, w nadp�ywie. Igrzyska?

��W jakim celu mnie tu sprowadzono? Filigranowy m�czyzna cofn�� si�, przymykaj�c podkr��one oczy.

��Dura�

Farr?

Zawirowa�a w Powietrzu. Jej brat znajdowa� si� zaledwie o jednego cz�owieka dalej. By� spokojny i sprawia� wra�enie zdrowego. Mia� na sobie lu�n� tunik�. Towarzyszy� mu Adda i trzech ludzi z Miasta.

Zobaczy�a to wszystko w ci�gu uderzenia serca. Natychmiast rzuci�a si� i obj�a brata. Odwzajemni� u�cisk, ale Dura u�wiadomi�a sobie, �e nie by�o w nim nic z nie�mia�ego dziecka. Otoczy� j� ramionami i poklepywa� po plecach, jakby chcia� doda� siostrze otuchy.

Pu�ci�a go i odsun�a si� na wyci�gni�cie r�ki. Twarz Farra by�a kanciasta i powa�na. Wydawa� si� starszy i bardziej podobny do ojca.

��Czuj� si� dobrze, Dura.

��Ja te�. My�la�am, �e mog�e� zosta� ranny podczas Zaburzenia.

��Nie by�em w Dzwonach, kiedy nadci�gn�o. W�a�nie mia�em przerw� i przebywa�em w Porcie�

��To nie ma znaczenia � rzek�a z rozgoryczeniem. � Jeste� za m�ody, �eby wysy�a� ci� na d� w takich urz�dzeniach.

��Nic na to nie poradz� � odpar� �agodnie. � W Dzwonach s�u�� ch�opcy, kt�rzy s� jeszcze m�odsi ode mnie. Dura, w niczym nie zawini�a�� Nawet gdybym odni�s� obra�enia, nie by�aby� niczemu winna.

On j� pociesza�. Naprawd� wydoro�la�.

��W ka�dym razie nie by�em w Porcie od dawna � ci�gn�� Farr. U�miechn�� si�. � Od czasu, gdy Adda kaza� Horkowi pos�a� po mnie. Mieszka�em u Toby.

��Co s�ycha� u rodziny?

��Cris uczy� mnie surf�wa�. � Farr wyci�gn�� ramiona, jakby balansowa� na niewidzialnej desce. � B�dziesz musia�a tego spr�bowa�

��Dura! Prze�y�a�. Strasznie si� ciesz�. � Adda zagarnia� Powietrze r�kami, zbli�aj�c si� do nich.

Dura szybko zerkn�a na starego cz�owieka. Jego ramiona, klatka piersiowa i nogi poni�ej kolan wci�� by�y spowite brudnymi banda�ami, ale porusza� si� do�� swobodnie, cho� niezdarnie. Ci�gn�� za sob� obiekt, kt�ry przypomina� sk�r� �wini powietrznej: pozszywany i nadmuchany, podskakiwa� niczym zabawka.

Dura znalaz�a na twarzy Addy wolne miejsce � oddalone od pijawki � i poca�owa�a go.

��U�cisn�abym ci�, ale boj� si�, �e mog�abym co� ci z�ama�. Parskn��.

��A wi�c przetrwa�a� Zaburzenie.

Kr�tko zrelacjonowa�a swoj� histori�. Jej brat zrobi� wielkie oczy, kiedy opisa�a statek Xeelee. Opowiedzia�a im, jak Istoty Ludzkie dawa�y sobie rad� podczas Zaburzenia. Kiedy wylicza�a dwadzie�cia znajomych imion ofiar, przypomnia�a jej si� prosta, wzruszaj�ca ceremonia odmawiania litanii przez drwali.

Wspomnia�a Addzie i Farrowi o pi�ciorgu dzieci nadp�ywowc�w, kt�re na razie zatrzyma�y si� u Deni Maxx. Obaj u�miechn�li si� i obiecali, �e je odwiedz�.

��A teraz powiedz mi, co my tutaj robimy. I dlaczego wleczesz za sob� martw� �wini�.

Adda skrzywi� si�; pijawka zadygota�a na jego pomarszczonym policzku.

��Dowiesz si� To wszystko jest cholern� g�upot�. � Zerkn�� na pozosta�ych cz�onk�w grupy. Dura rozpozna�a Muuba, szpitalnego lekarza, kt�remu towarzyszyli dwaj inni m�czy�ni.

��Ruszajmy � powiedzia�. � Lepiej mie� to z g�owy.

Dura i Farr pomogli staremu my�liwemu. Trzy Istoty Ludzkie zbli�y�y si� do Muuba i jego towarzyszy.

Mur budzi� si� z wolna.

Powoli do jego �wiadomo�ci zacz�o dociera�, �e s�yszy szelest drzew skorupowych, wyczuwa od�r swojego spoconego cia�a, a blask intensywnie ��tego Powietrza razi mimo zamkni�tych oczu. Przywi�za� si� lu�no do samotnie rosn�cego drzewa za pomoc� wystrz�pionego sznura i teraz czu�, �e p�tle wrzynaj� si� w jego chud� klatk� piersiow� i uda.

Potem zacz�� odczuwa� b�l.

Odni�s� wra�enie, �e jego �o��dek, pusty od tak dawna, ulega implozji, wype�niaj�c �rodkow� cz�� cia�a t�pym b�lem. Kiedy zacz�� si� porusza�, zaprotestowa�y jego stawy � ich sztywno�� by�a zupe�nie niespodziewanym efektem ubocznym g�odu i sprawia�a, �e przypomina� starca. Czu� te� rozdzieraj�cy b�l w czaszce, jakby m�zg odrywa� si� od ko�ci.

Zacisn�� powieki i skuli� si�, czuj�c, jak jego ko�ciste �okcie wbijaj� mu si� w �ebra. Dziwi� si�, �e w tych ci�kich czasach sypia� tak mocno jak nigdy przedtem. Kiedy si� budzi�, �ycie stawa�o si� coraz bardziej niezno�ne. Sen kusi� i zapewnia� komfort; by� jakby niesamowitym kr�lestwem, w kt�rym zapomina�o si� o obola�ym ciele i napi�ciu psychicznym.

Ach, gdybym m�g� tak zosta� w krainie ze snu, pomy�la�. Jak �atwo by�oby ju� nigdy si� nie obudzi�.

Jednak dzisiaj nie m�g� skorzysta� z takiej mo�liwo�ci. Zbyt wyra�nie odczuwa� b�l.

Westchn�� i otworzy� oczy. W�o�y� palec do zaropia�ego oczodo�u, �eby go oczy�ci�. Nast�pnie wygramoli� si� powoli z niby-siatki. Pozosta�e Istoty Ludzkie � w sumie cztema�cioro � rozproszy�y si� w dolnej kraw�dzi lasu i r�wnie� przywi�za�y do drzew. Zwisaj�c z nich w p�nie, przypomina�y poczwarki owad�w, co� jakby zdeformowane paj�ki spinowe.

Mur opu�ci� las, unikaj�c wzroku tych, kt�rzy ju� si� obudzili.

Przeci�gn�� si�. Nadal czu� b�l w mi�niach po wczorajszym falowaniu. �ci�gn�� z drzewa gar�� li�ci, a potem zgi�� nogi i zacz�� falowa� sztywno w d�, do P�aszcza. W odleg�o�ci mniej wi�cej dwudziestu ludzi poni�ej obrze�a le�nego sufitu uni�s� tunik� i przysun�� nogi do klatki piersiowej. Biodra i kolana odmawia�y pos�usze�stwa, ale chwyci� si� za �ydki i przyci�gn�� uda do samego brzucha. Pomimo �e si� napr�a�, z pocz�tku kiszki nie reagowa�y. Podobnie jak ca�a reszta, jego system trawienia i wydalania dzia�a� coraz gorzej. Jednak Mur nie ustawa� w wysi�kach, obejmuj�c nogi ramionami.

Wreszcie kiszki podda�y si� i, pomimo przeszywaj�cego b�lu, Mur wydali� tward� bry�� odchod�w w Powietrze. Zerkn�� w d�. Unosz�ce si� w P�aszczu fekalia by�y zbite, zanadto ciemne.

Wytar� si� garstk� li�ci.

Dia, jego �ona, opad�a z zaimprowizowanego obozowiska w lesie. Zauwa�y�, �e mruga oczami, staraj�c si� pozby� senno�ci i przyzwyczai� do jasnego �wiat�a Powietrza. Mimo �e obudzi�a si� dos�ownie przed chwil�, ju� spogl�da�a wzd�u� linii wirowych na Po�udnie, w kierunku odleg�ego Bieguna. Chcia�a si� zorientowa�, jak daleko dotarli i ile jeszcze przed nimi tej wielkiej odysei.

Zbli�ywszy si� do m�a, spojrza�a mu w oczy, poca�owa�a w usta i przytuli�a si� do jego piersi. Pod jej obdartym poncho wyczuwa� ko�ci kr�gos�upa. Nie mieli sobie nic do powiedzenia. Przywarli do siebie i wisieli w spokojnym Powietrzu. Pod ich stopami rozpo�ciera�o si� Morze Kwantowe.

Od czasu gdy Dura i kobieta z Miasta oddali�y si� w aucie powietrznym � zabieraj�c dzieci, w tym ich Jai'a � pi�tna�cioro opuszczonych Istot Ludzkich podr�owa�o przez P�aszcz w stron� Bieguna. Powolne pulsacje linii wirowych odmierza�y nie ko�cz�ce si� dni tej wyprawy. Nie maj�c �adnych zapas�w �ywno�ci. Istoty Ludzkie by�y zmuszone porusza� si� po obrze�u lasu skorupowego. Li�cie drzew nie stanowi�y szczeg�lnie po�ywnego pokarmu, ale przynajmniej pozwala�y na chwil� zapomnie� o g�odzie. Co kilka dni �ywno�� wyczerpywa�a si� i trzeba by�o przerywa� marsz. Wprawdzie istnia�a mo�liwo�� polowania, ale podr�nicy nie znali lasu, a zwierz�ta, rozproszone i wci�� jeszcze przera�one niedawnym, gwa�townym Zaburzeniem, by�y czujne i trudne do schwytania.

Bez w�asnego stada Istoty Ludzkie powoli zaczyna�y przymiera� g�odem. Ich beznadziejna podr�, wype�niona nieustannym, powolnym, bolesnym falowaniem, sprawia�a, �e nie nad��a�y z uzupe�nianiem szybko traconych si�. Mur nie m�g� zapomnie� syc�cego �chleba", kt�rym pocz�stowa�a ich Dura, wy�oniwszy si� z nieba tak nieoczekiwanie i opowiadaj�c niesamowite historie o Miastach w Powietrzu.

Pokonywali krzywizn� P�aszcza w niepokoj�co wolnym tempie, jakby pe�zali. Za ka�dym razem, gdy Mur budzi� si� i spogl�da� na niezmieniony P�aszczoobraz, ogarnia�o go zniech�cenie. Wprawdzie zbli�ali si� do Bieguna, ale musieli jeszcze pokona� otaczaj�cy go pas upraw, tak zwane zag��bie. Jak mieszka�cy tych region�w�� r�wnie� ofiary naj�wie�szego Zaburzenia � zareaguj� na hord� wyg�odnia�ych uchod�c�w, dryfuj�c� pod ich farmami sufitowymi?

Rezygnacja z wyprawy by�aby logicznym posuni�ciem. Istoty Ludzkie mia�yby najwi�ksze szans� przetrwania, gdyby zosta�y tutaj, albo nawet cofn�y si� g��biej w nadp�yw i spr�bowa�y za�o�y� now� osad� na skraju lasu skorupowego.

Do�� marnowania energii na t� podr�, pomy�la� Mur. Przecie� on i jego towarzysze mogliby zbudowa� now� Sie�, zdoby� nowe stado �wi� powietrznych. Kiedy, nieco zamroczony, falowa� w cichym Powietrzu, przysz�o mu jeszcze do g�owy, �e mogliby na pr�b� hodowa� �awice p�aszczek. Mi�so p�aszczek by�o twarde i nie tak dobre jak mi�so �wini powietrznej, ale mi�k�o podgrzewane ciep�em j�drowym, natomiast jaja by�y smaczne i �atwe do przechowywania.

� Ale oczywi�cie nie by�o to mo�liwe, gdy� dzieci Istot Ludzkich zabra�a maj�ca dobre intencje Dura, i wywioz�a na Biegun Po�udniowy. Obserwuj�c przy�mion�, szkar�atn� po�wiat� Bieguna, Mur mia� wra�enie, �e ��czy si� ze swoim dzieckiem za po�rednictwem d�ugiego jak linia wirowa �a�cucha�� �a�cucha, kt�ry nieub�aganie szarpa� go za serce. Durze z pewno�ci� chodzi�o o dobro dzieci, lecz odt�d Mur wiedzia�, �e zobaczy swego syna tylko pod warunkiem, i� prze�yje i uko�czy podr�, docieraj�c a� do Miasta na Biegunie.

U�cisn�� �on�, a potem odsun�li si� od siebie i przygotowali do powrotu mi�dzy li�cie drzew, �eby tam spojrze� w twarze swoim ziomkom i rozpocz�� prac�.

��Dia! Mur! � W g�osie dochodz�cym z lasu skorupowego brzmia�o podniecenie.

Ma��onkowie zwolnili wznoszenie i, zbici z tropu, spojrzeli w g�r�. Philas opada�a ku nim, m��c�c Powietrze chudymi nogami. Kiedy si� zbli�y�a, chwyci�a ich za r�ce, �eby wyhamowa�.

Dia przytrzyma�a wdow� po Esku za ramiona.

��O co chodzi? Co si� sta�o?

Ko�ci policzkowe Philas wyra�nie stercza�y spod zaczesanych do ty�u w�os�w. Ci�ko dysz�c, potrz�sn�a g�ow�.

��Nic si� nie sta�o. Ale� sp�jrzcie! Sp�jrzcie tam w d�! � Wskaza�a P�aszcz poni�ej.

Rozdzielili si� wszyscy troje, wykr�caj�c cia�a we wskazanym kierunku. Mur zerka� w d�, w miejsce, gdzie by�a skierowana r�ka Philas. Zobaczy� regularnie u�o�one linie wirowe i zgaszony fiolet Morza Kwantowego, widoczny poprzez krystalicznie czyste Powietrze. Nie zauwa�y� niczego nadzwyczajnego, poza�

No w�a�nie. Ciemna plamka w oddali. Chyba co� si� tam rusza�o.

Odwr�ci� si� do Dii.

��Masz lepszy wzrok. Co to takiego?

��Ludzie � odpar�a, zerkaj�c w d�. � Ca�a grupa. Dwadzie�cia, mo�e trzydzie�ci os�b. Wygl�da to na obozowisko. Ale w �rodku znajduje si� co��

��Co to takiego?

Philas gwa�townie spojrza�a w stron� m�odszej kobiety.

��Czy ty to widzisz?

��Chyba tak � Dia odpar�a powoli. Zmru�y�a oczy. � Philas, ale to mo�e nie mie� �adnego znaczenia� Mur by� zdumiony.

��Co to jest? Co widzisz?

Na �adnej twarzyczce Dii malowa� si� strach i niepewno��.

��To czworo�cian � powiedzia�a.

Dura zadba�a o to, �eby Hork zabra� j�, a nie jej brata, na wypraw� do Podp�aszcza.

Adda usi�owa� wyja�ni� Farrowi spos�b rozumowania jego siostry, doprowadzi� do porozumienia mi�dzy rodze�stwem, ale ch�opiec by� zdruzgotany i snu� si� po mieszkaniu w G�rze Miasta, kt�re Hork wypo�yczy� Istotom Ludzkim, jak uwi�ziona �winia powietrzna. Stary my�liwy obserwowa� szarpanin� m�odzie�ca i rozpami�tywa� czasy, gdy Logue by� m�odym cz�owiekiem. Wyprawa do Podp�aszcza by�a poci�gaj�ca z wielu powod�w: umo�liwi�aby Farrowi ochron� Dury, gdy� zaj��by jej miejsce, a ponadto dawa�a szans� prze�ycia czego� ekscytuj�cego. Farr wci�� jeszcze ��czy� w sobie cechy ch�opca i doros�ego m�czyzny.

Ale skoro kt�ra� z trzech Istot Ludzkich musia�a wzi�� udzia� w tej niedorzecznej eskapadzie, Dura by�a najodpowiedniejszym kandydatem. Farr wydawa� si� zbyt niedojrza�y, �eby sprosta� ewentualnym wyzwaniom, natomiast Addzie brakowa�o si�y koniecznej w tego rodzaju wyprawie.

Adda po cichu przeklina� samego siebie. Nawet w my�lach zaczyna� u�ywa� wyszukanego j�zyka ludzi z Miasta i ulega� wp�ywowi ich neutralnego sposobu my�lenia. Do Rdzenia z tym.

Prawda by�a taka, �e cz�owieka, kt�ry opu�ci�by si� w jakim� rozklekotanym statku do Podp�aszcza, czeka�a niemal pewna �mier�. Przewaga Dury polega�a na posiadaniu umiej�tno�ci i si�, kt�re nieco zmniejsza�y t� pewno��.

Dlatego, uznaj�c s�uszno�� podj�tej przez ni� decyzji, Adda nawet nie pr�bowa� dyskutowa� z Farrem i jej usprawiedliwia�.

Zamiast tego subtelnie utwierdza� m�odzie�ca w przekonaniu, �e wyb�r nie m�g� by� inny. Starcowi chodzi�o g��wnie o to, �eby zmniejszy� w�ciek�y niepok�j Farra o siostr�, kt�ry narasta� w miar�, jak zbli�a� si� dzie� startu. Z zadowoleniem przyj�� fakt, �e podczas kr�tkiego pobytu w Mie�cie Farr zd��y� si� zaprzyja�ni� z Crisem i Po�awiaczem Bzy�. Robi� wszystko, �eby ch�opak podtrzymywa� te przyja�nie.

Kiedy Cris zaofiarowa� si�, �e znowu zabierze Farra na sur-fing, ten najpierw odm�wi�, poch�oni�ty losem Dury, lecz Adda naciska� na wsp�plemie�ca, by skorzysta� z zaproszenia. Sko�czy�o si� na tym, �e na dwa dni przed startem Dury, czteroosobowa grupa � Cris, Farr, Adda i Bzya � ruszy�a przez korytarze ku otwartemu Powietrzu.

Adda polubi� zwalistego, sponiewieranego Po�awiacza; domy�la� si�, �e by� on dla Farra olbrzymi� podpor� � by� mo�e dzieciak nie do ko�ca zdawa� sobie spraw� z tego, jak bardzo mu pom�g� � podczas kr�tkiego pobytu ch�opca w Porcie. Kontrakt brata Dury zosta� uniewa�niony dzi�ki kaprysowi Horka V. M�odzieniec nie przejawia� specjalnego wsp�czucia dla olbrzyma, kt�remu nie uda�o si� wyzwoli� ze swojego kontraktu i by� skazany na wielkie cuchn�ce hale i maszyny Portu oraz czelu�cie Podp�aszcza. Zamiast tego skar�y� si�, �e widuje Bzy� zbyt rzadko. Adda doszed� do wniosku, �e Farr kolejny raz przejawia niedojrza�o��.

Starzec nie mia� wyrzut�w sumienia, korzystaj�c z pomocy Bzyi podczas pokonywania zat�oczonych korytarzy. Gest Po�awiacza, kt�ry prowadzi� i obejmowa� Add� pot�nym ramieniem, wydawa� si� mniej protekcjonalny, mniej obra�liwy ni� wsparcie ka�dego innego cz�owieka z Miasta.

W miar� jak oddalali si� od centrum, uliczne korytarze stawa�y si� coraz bardziej ods�oni�te, pozbawione drzwi i budynk�w, a Powietrze zawiera�o wi�cej kurzu. Wreszcie dotarli do Sk�ry. Panowa� tam niepokoj�cy mrok i pustka. W g�rze i w dole rozpo�ciera� si� kad�ub Miasta. Adda ocenia� krytycznym okiem jako�� jego wykonania. Do grubego szkieletu by�y przybite wygi�te, niezdarnie powycinane p�yty z drewna. Starzec odnosi� wra�enie, �e znajduje si� we wn�trzu pot�nej maski. Z zewn�trz Miasto wygl�da�o imponuj�co, nawet w oczach takiego do�wiadczonego nadp�ywowca jak on, ale gdy przebywa�o si� w �rodku, �atwo by�o dostrzec, jak prymitywnie zosta�o zaprojektowane i wykonane. Ten miejski ludek nie by� a� tak bardzo zaawansowany technologicznie, pomimo obycia z materi� rdzeniow�. Ur-ludzie z pewno�ci� �mieliby si� z tego drewnianego pud�a.

Powoli falowali wzd�u� Sk�ry, nic nie m�wi�c, a� w ko�cu Cris doprowadzi� ich do wbudowanych w ni� ma�ych drzwi wyposa�onych w zamek uruchamiany za pomoc� kolistego pokr�t�a. Syn Toby przy pomocy Bzyi przekr�ci� opornie dzia�aj�ce pokr�t�o, kt�re zazgrzyta�o, i w tumanie kurzu popchn�� drzwi.

Adda przecisn�� si� przez wyj�cie i znalaz� w otwartej przestrzeni. Pokona� jeszcze odleg�o�� kilku ludzi i zacz�� kr��y�, z ulg� wdychaj�c �wie�e Powietrze. Grupa opu�ci�a Parz mniej wi�cej w po�owie prostok�tnego cielska Miasta � w �rodku, jak przypomnia� sobie stary my�liwy � i w tym miejscu Sk�ra, niczym twarz giganta, przys�ania�a po�ow� nieba. W odleg�o�ci kilkudziesi�ciu ludzi nad nier�wn� powierzchni� kad�uba rozci�ga�a si� imponuj�ca krzywizna D�ugo�ci Geograficznej. Na brzegach wst�gi kotwicznej z materii rdzeniowej sycza� gaz elektronowy, nie pozwalaj�cy zapomnie� o pot�nych pr�dach, kt�re przep�ywa�y przez jej nadprzewodnikow� struktur�.

Adda odni�s� wra�enie, �e jego p�uca powi�kszaj� si�. Dooko�a linie wirowe przecina�y l�ni�ce niebo i zanurza�y si� w szkar�atnofioletowej ka�u�y � Biegunie poni�ej Miasta. Powietrze by�o tutaj g�ste i lepkie � ostatecznie znajdowali si� tu� nad Biegunem � ale wewn�trz Parz starzec zawsze mia� wra�enie, i� oddycha cudzymi wiatrami.

Dwaj ch�opcy przekozio�kowali w Powietrzu, ci�gn�c desk� surfingow�. Adda z zadowoleniem obserwowa� Farra. Dzi�ki kontaktowi ze �wie�ym Powietrzem m�odzieniec odzyska� sw�j naturalny wigor i rze�ko falowa�. Bzya do��czy� do wiekowego nadp�ywowca. Obaj unosili si� w Magpolu jak li�cie.

��Te drzwi ci�ko si� otwiera�y � zauwa�y� sucho starzec. Wielkolud kiwn�� g�ow�.

��Niewielu mieszka�c�w Miasta u�ywa wyj�� dla pieszych. Pieszy. Jeszcze jedno staro�ytne, nic nie znacz�ce s�owo.

��Wi�kszo�� z nich w og�le nie opuszcza mur�w Parz. A ci, kt�rzy to robi� � bo musz�, tak jak tw�j przyjaciel z farmy sufitowej � zabieraj� auta � doko�czy� Po�awiacz.

��Jak my�lisz, czy to jest dobre?

Bzya wzruszy� ramionami. Mia� na sobie obdarty, niedopasowany kombinezon; pod szorstkim materia�em mi�nie jego ramion pr�y�y si� niby zwierz�ta.

��Ani jedno, ani drugie nie jest dobre. Po prostu tak jest. I zawsze tak by�o.

��Nie zawsze � mrukn�� Adda. Spojrza� na niebo zdrowym okiem i zacz�� w�szy�, usi�uj�c oceni� spinow� pogod�. � I nie zawsze tak musi by�. Miasto nie jest ca�kowicie odporne na zmiany, kt�re wywo�uj� te nienaturalne Zaburzenia. Przyznaje to nawet Hork, tw�j wielki przyw�dca.

Po�awiacz wskaza� brod� w kierunku ch�opc�w.

��To mi�e, �e Farr jest troch� bardziej zadowolony.

��Tak. � Adda u�miechn�� si�. � Cia�o charakteryzuje si� w�asn� m�dro�ci�. Kiedy cz�owiek wywija beczki w Powietrzu, zapomina o gryz�cych go problemach.

Bzya poklepa� si� po wydatnym brzuchu.

���a�uj�, �e nie udawa�o mi si� nigdy zrobi� prawid�owej beczki. Ale rozumiem, co masz na my�li.

Cris zawiesi� desk� w Powietrzu, a Farr poprawi� jej u�o�enie tak, by podlega�a �agodnemu, r�wno roz�o�onemu oporowi Mag-pola. Syn Toby postawi� na niej stopy i pr�bnie zgi�� nogi. Adda zauwa�y�, �e ch�opiec napina mi�nie n�g, wywieraj�c nacisk na Magpole. M�ody Mixxax rozpostar� r�ce i wydawa�o si�, �e �askocze Powietrze palcami, jakby chcia� oceni� si�� i kierunek Magpola. Farr popchn�� koleg�, cofaj�c si� wskutek reakcji o jednego cz�owieka. Cris spokojnie ko�ysa� si� na desce. Sun�� przez Powietrze z wdzi�kiem i z zapieraj�c� dech w piersiach szybko�ci�; wydawa�o si�, �e tworzy wraz desk� nieroz��czn� ca�o��.

Wykona� kilka powolnych, eleganckich zwrot�w, a potem � napieraj�c na desk� i �migaj�c stopami tak szybko, �e kaprawe oko Addy ledwo za nim nad��a�o � wzbi� si� i jednym zdecydowanym ruchem zrobi� p�tl� w Powietrzu. Przelecia� obok �lepej �ciany Parz; wok� jego l�ni�cej deski unosi� si� gaz elektronowy.

Zatrzyma� si� niedaleko starszych m�czyzn i zeskoczy� z wdzi�kiem z deski. Syn Logue'a jeszcze falowa� w g�rze, chc�c dogoni� przyjaciela. Wci�� oszo�omiony sprawno�ci� Crisa, Ad-da widzia� r�nic� mi�dzy dwoma ch�opcami. Farr dysponowa� wrodzon�, spot�gowan� przez Biegun si��, ale w por�wnaniu z atletyczn� gracj� latoro�li Mixxax�w wydawa� si� niezdarny, oci�a�y i pozbawiony dobrej koordynacji ruch�w.

Ale z drugiej strony, m�odzieniec z nadp�ywu nie m�g� sobie pozwoli� na luksus ci�g�ego igrania w Powietrzu.

��Dobrze sobie radzisz z tym czym�.

��Dzi�ki. � Cris spu�ci� g�ow�, poro�ni�t� dziwacznie pomalowanymi w�osami. Nie sprawia� wra�enia zak�opotanego.

��S�ysza�em, �e bierzesz udzia� w Igrzyskach � wtr�ci� Bzya. Adda zmarszczy� brwi.

��W jakich Igrzyskach?

��Odbywaj� si� raz do roku � wyja�ni� Farr z zapa�em. � Cris opowiada� mi o nich. O sportach powietrznych � o surfmgu, tobogganach, aerobatach, faloboksie. Po�owa mieszka�c�w Miasta udaje si� na stadion, �eby je ogl�da�.

��To brzmi zabawnie.

Bzya szturchn�� Add� w �ebra ostrym kciukiem.

��To jest zabawa, stary pierniku. Je�li tu zostaniesz, powiniene� j� obejrze�.

��To co� wi�cej ni� zabawa � rzek� syn Toby z powag�, grubszym ni� zazwyczaj g�osem.

Adda przygl�da� mu si� z zaciekawieniem. Ju� od dawna uwa�a�, �e Cris to dobry ch�opiec � nieco ograniczony w zain-teresowaiach, ale oddany Farrowi. Jednak teraz dostrzeg� u tego m�odego cz�owieka co� nowego: skupienie, spot�gowane wyrazem jego ciemnych oczodo��w.

Bzya powiedzia� do Addy:

��Igrzyska mog� bardzo zmieni� �ycie takiego m�odego, utalentowanego cz�owieka jak Cris. Chwila s�awy� pieni�dze, zaproszenia do Pa�acu�

��Ju� trzy lata ubiegam si� o udzia� w zawodach surfingowych � rzek� m�ody Mixxax. � Przez ca�y ten czas by�em jednym z pi�ciu najlepszych w swojej grupie wiekowej. Jednak dopiero w tym roku dopuszczono mnie do startu. � Wygl�da� na rozgoryczonego. � Ale i tak nie zosta�em rozstawiony, a losowanie nie by�o dla mnie korzystne.

Adda pami�ta� o Farrze, kt�ry niepewnie kr��y� w pobli�u, wymachuj�c obola�ymi, stwardnia�ymi od pracy r�kami. Kontrast sprawia� przykro�� starcowi.

��No c� � powiedzia�, staraj�c si� nie okazywa� wrogo�ci wobec paplaniny m�odzie�ca z Miasta. � W takim razie powiniene� po�wiczy�.

Ch�opcy oddalili si� ponownie. Cris stan�� na desce i zacz�� �miga� przez Powietrze niczym owad; towarzyszy� mu skwiercz�cy gaz elektronowy. Farr falowa� tu� za nim, wznosz�c pe�ne podniecenia okrzyki.

��Nie b�d� surowy dla Crisa � mrukn�� Bzya. � To typowy ch�opak z Miasta. Nie mo�esz oczekiwa� od niego poczucia szerszej perspektywy.

��Te Igrzyska nie maj� dla mnie �adnego znaczenia. Bzya obr�ci� ku Addzie poranion� twarz.

��Ale dla Crisa znacz� bardzo wiele. Dzi�ki nim ma szans� � by� mo�e niepowtarzaln� � na �ycie inne od tego, kt�re mu wyznaczono. Musia�by� mie� serce z materii rdzeniowej, �eby nie rozumie� ch�opca, kt�ry usi�uje odmieni� sw�j los.

��I co potem. Po�awiaczu? Po kilku chwilach s�awy � kiedy ten wspania�y lud przestanie go wykorzystywa� jako swoj� najnowsz� zabawk�? Co wtedy si� z nim stanie?

��Je�eli oka�e si� inteligentny i wystarczaj�co dobry, to nie musi si� sko�czy�. Wykorzystuj�c swoje uzdolnienia, mo�e znajdzie sobie odpowiednie miejsce na G�rze, zanim b�dzie zbyt stary na gwiazd� surfingu. A je�li nawet tak si� nie stanie � do diab�a, nadp�ywowcze � to przecie� wakacje dla niego. Moment wytchnienia od har�wki, kt�ra czeka go przez wi�kszo�� �ycia.

Us�yszeli krzyk nad g�owami. Cris wzbi� si� na desce bardzo wysoko i w�a�nie mkn�� przez b�yszcz�ce Powietrze blisko wst�gi D�ugo�ci Geograficznej. Gaz elektronowy wirowa� wok� jego cia�a i deski, trzeszcz�c i emituj�c b��kitne iskry. Inni m�odzi ludzie � najwyra�niej przyjaciele Crisa � wy�aniali si� ze szczelin w Sk�rze jakby znik�d � takie przynajmniej wra�enie odnosi� Adda � i �cigali wok� D�ugo�ci Geograficznej jak m�ode p�aszczki.

��Nie powinni tego robi� � mrukn�� Bzya. � �ci�le m�wi�c, to jest wbrew prawu. Je�eli Cris zanadto zbli�y si� do D�ugo�ci Geograficznej, gradienty p�ywowe mog� go rozedrze� na kawa�ki.

��Dlaczego wi�c to robi?

���eby nauczy� si� panowania nad p�ywem � wyja�ni� Po�awiacz. � �eby umie� ujarzmia� jeszcze gwa�towniejsze gradienty, kt�re napotka, gdy b�dzie surfowa� nad Biegunem podczas Igrzysk.

Adda prychn��.

��Teraz wiem, jak wybieracie swoich w�adc�w � to zale�y od tego, czy umiej� balansowa� na kawa�ku drewna. Nic dziwnego, �e w tym Mie�cie panuje cholerny ba�agan.

�miech Bzyi odbi� si� echem po pustych, prymitywnie wyko�czonych �cianach Miasta.

��Nie przepadasz za nami, co, Adda?

��Niespecjalnie. � Stary my�liwy spojrza� na wielkoluda z wahaniem. � I nie rozumiem, jak ci si� udaje zachowywa� poczucie humoru, m�j przyjacielu.

��Godz� si� z tym, co mnie otacza. Mog� kwestionowa� spos�b �ycia tutaj, ale nie jestem w stanie tego zmieni�. W ka�dym razie Parz nie jest jakim� gigantycznym wi�zieniem, jak sobie wyobra�asz. To dom dla wielu ludzi � przypomina maszyn�, zaprojektowan� po to, by stopniowo u�atwia�a �ycie m�odych ludzi takich jak Cris.

��W takim razie ta cholerna maszyna nie dzia�a.

��Czy zamieni�by� �ycie i dotychczasowe do�wiadczenia Farra na �ycie i do�wiadczenia Crisa? � zapyta� Bzya �agodnie.

��Ale Cris jest tak ograniczony. Igrzyska, jego rodzice� Jak gdyby to Miasto by�o ca�ym �wiatem, bezpiecznym i trwa�ym na wieki. Zamiast� � Adda szuka� odpowiednich s��w.�� Zamiast jakiego� pud�a wyci�tego ze starego drewna i unosz�cego si� w bezmiarze�

Bzya dotkn�� jego ramienia.

��Ale w�a�nie dlatego tu jeste�my, staruszku. �eby trzyma� Farra i Crisa z dala od tego �wiata � �eby da� im miejsce, kt�re wydaje si� bezpieczne i trwa�e, tak jak robili to dla ciebie twoi rodzice, kiedy by�e� dzieckiem � dop�ki nie stan� si� wystarczaj�co dojrzali, by spojrze� prawdzie w oczy. � Zwr�ci� poranion� twarz w dal i patrzy� z lekkim niepokojem na rozbiegaj�ce si� na P�nocy linie wirowe. � Ciekawe, jak d�ugo jeszcze b�dziemy w stanie to osi�ga�.

Cris Mixxax robi� p�tl� za p�tl� wok� pot�nej wst�gi z materii rdzeniowej.

Trzy metry g��boko�ci. Taka g��boko�� nie mie�ci�a si� Durze w g�owie. Ludzie w P�aszczu mogli �y� tylko w os�onie nadciek�ego Powietrza o grubo�ci zaledwie kilku metr�w. Podczas pierwszej wyprawy z Tob� do Bieguna z nadp�ywu � tak dalekiej, �e Dura mia�a wra�enie, i� podr�uje po krzywi�nie samej Gwiazdy � pokonali najwy�ej trzydzie�ci metr�w.

A teraz wwierca�a si� ca�e metry w g��b bezlitosnej masy Gwiazdy. Wyobra�a�a sobie, jak Gwiazda mia�d�y drewnian� ��deczk� i wypluwa ich niby paso�ytnicze robactwo. I niewiele pociesza�a j� my�l, �e podr� zostanie przerwana przed osi�gni�ciem tej niszcz�cej g��boko�ci tylko pod warunkiem, i� osi�gn� sw�j cel� i� jaki� niewyobra�alny tw�r wy�oni si� z Rdzenia i wyjdzie im na powitanie.

Pod koniec drugiego dnia znajdowali si� ju� poni�ej mg�awicowej granicy warstwy Powietrza nadaj�cej si� do �ycia. Jaskrawa ��� Powietrza za oknami zanika�a; przybiera�a kolejno odcie� bursztynu, ciemnego oran�u i wreszcie krwistego fioletu, kt�ry nasuwa� skojarzenie z Morzem Kwantowym.

Dura przycisn�a twarz do ch�odnego, przezroczystego drewna w nadziei, �e co� zobaczy: egzotyczne zwierz�ta, nieznane plemienia ma�o ucz�owieczonych ludzi, jak�� konstrukcj� wewn�trz Gwiazdy � cokolwiek. W zielonym �wietle drewnianych lamp dostrzega�a jednak tylko b�otnisty fiolet g�stniej�cego Powietrza i swoje w�asne, zniekszta�cone, niewyra�ne odbicie. By�a uwi�ziona � ze swoimi l�kami oraz z Horkiem. Jeszcze przed wypraw� przewidywa�a, �e w tym malutkim drewnianym pude�ku, ��obi�cym sobie drog� ku pot�nym wn�trzno�ciom Gwiazdy, b�dzie si� �le czu�a, lecz teraz g�sta ciemno�� za oknem przyprawia�a j� o klaustrofobi�. Zamkn�a si� w sobie. Opiekowa�a si� niespokojnymi �winiami, stara�a si� spa� tak cz�sto, jak to by�o mo�liwe, i unika�a spojrze� Horka.

Trzeciego dnia szef Komitetu usi�owa� z ni� porozmawia�. Uzna�a to za narzucanie si�.

��Jeste� zamy�lona � zauwa�y� obra�liwie pogodnym tonem. � Mam nadziej�, �e ta przygoda nie wywo�uje u ciebie �adnych � hm � filozoficznych problem�w.

Opu�ci� fotel pilota i wzbi� si� w g�r�, bli�ej jej stanowiska przy zaprz�gu �wi�. Popatrzy�a na jego szerok�, oty�� twarz i obfit� brod�. Kiedy zobaczy�a Horka po raz pierwszy, by�a zafascynowana i zaniepokojona � niew�tpliwie zgodnie z intencjami w�adcy � w�a�nie brod�, widokiem m�czyzny z zarostem na twarzy. Teraz jednak, przygl�daj�c si� uwa�niej, stwierdzi�a, i� korzenie rurek w�osowych brody tworz� regularny, sze�ciok�tny wz�r na podbr�dku Przewodnicz�cego. A zatem broda zosta�a wszczepiona. Pos�u�ono si� albo w�osami samego Horka, albo kt�rego� z jego pechowych poddanych.

Dosz�a do wniosku, �e broda nie robi ju� na niej wra�enia i jest co najwy�ej oznak� dekadencji jej w�a�ciciela. W dodatku ��k�a szybciej ni� rurki w�osowe na jego czaszce. Jeszcze kilka lat i Hork b�dzie wygl�da� naprawd� idiotycznie.

Jaki� on by� zwalisty, jaki natarczywy, jaki irytuj�cy. Mia�a wra�enie, �e panuj�ce mi�dzy nimi napi�cie trzaska�o jak gaz elektronowy.

��Filozoficzne problemy? Nie jestem przes�dna.

��Wcale tego nie sugerowa�em.

��Nie mamy religijnego stosunku do Xeelee. Nie obawiam si�, �e t� wycieczk� sprowadzimy na siebie gniew Xeelee, je�li to masz na my�li. Ale Istoty Ludzkie same nigdy nie odwa�y�yby si� urz�dzi� wyprawy do Gwiazdy.

��Poniewa� Xeelee b�d� si� wami opiekowa� jak niebia�ska mamusia.

Dura westchn�a.

��Wcale nie. W gruncie rzeczy, jest dok�adnie na odwr�t� Musimy akceptowa� poczynania Xeelee bez zastrze�e�, gdy� wierzymy, �e ich cele oka�� si� w dalekiej perspektywie korzystne dla nas wszystkich, dla ca�ej ludzkiej rasy. Nawet je�li to oznacza zniszczenie Gwiazdy � nawet je�li w gr� b�dzie wchodzi� zag�ada nas wszystkich.

Hork pokr�ci� g�ow�.

��Wy, nadp�ywowcy, lubicie �artowa�. No c�, troch� smutna jest ta wasza wiara. I nie daje zbyt wielkiej pociechy.

��Nic nie rozumiesz � odpar�a Dura. � Ona wcale nie ma przynosi� pociechy. Moja pociecha jest tam, w g�rze � powiedzia�a, unosz�c gwa�townie kciuk. � Moja rodzina i plemi�.

Hork patrzy� na ni�. Mia� grube, prymitywne rysy, ale � musia�a niech�tnie przyzna� � pod warstwami t�uszczu kry�a si� odrobina wra�liwo�ci i inteligencji.

��Boisz si� �mierci, Dura, pomimo swojej wiedzy. Dziewczyna roze�mia�a i zamkn�a oczy.

��Przecie� m�wi�am ci, �e wiedza nie musi przynosi� pociechy. Nie mam powodu, �eby nie l�ka� si� �mierci� i teraz rzeczywi�cie si� jej boj�.

Hork oddycha� g��boko.

��Wobec tego uwierz we mnie. Prze�yjemy. Czuj� to. Wiem, �e tak b�dzie.

Przysun�� si� tak blisko, �e poczu�a w jego oddechu aromat s�odkiego chleba. Na twarzy m�czyzny malowa�a si� stanowczo�� i determinacja. Przez chwil� Dura mia�a ochot� p�awi� si� w tym zdecydowaniu, napawa� jego ogromn� si��, jakby Hork by� jej odrodzonym ojcem.

Jednak�e opar�a si� pokusie.

��A wi�c ty nie l�kasz si� �mierci? � zagadn�a oschle. � Czy twoja w�adza w Parz pomo�e d zapobiec ostatecznej katastrofie?

��Oczywi�cie, �e nie � odpar�. � I uczucie strachu wcale nie jest mi obce. Dziwi ci� to, prawda? Nie jestem g�upcem, kt�ry nie boi si�, bo nie ma ani krztyny wyobra�ni, nadp�ywowcze. Nie mam te� w sobie a� tyle arogancji, by uwa�a�, �e �mier� mnie nie dotyczy. Wiem, i� w ostatecznym rozrachunku jestem s�aby jak ka�dy cz�owiek w obliczu wielkich mocy Gwiazdy, �e ju� nie wspomn� o nieznanym, kt�re znajduje si� poza ni�. Ale teraz odczuwam� � Pomacha� r�k�. � Odczuwam rado��. Ju� nie ograniczam si� do oczekiwania na nast�pne Zaburzenie albo do usuwania zniszcze� w Parz po poprzednim. Pr�buj� zmieni� �wiat, rzuci� wyzwanie obecnemu stanowi rzeczy. � Jego oczodo�y przypomina�y ciemne studnie. � I nie m�g�bym pozwoli� na to, �eby ktokolwiek penetrowa� mroczne serce Gwiazdy bez mojego udzia�u. � Popatrzy� na Dur�. � Czy potrafisz to zrozumie�?

��Niekt�rzy m�wi�, �e uciekasz od rzeczywistych problem�w. �e okaza�by� prawdziw� odwag�, zostaj�c w Parz i zmagaj�c si� z kataklizmem, zamiast ucieka� i marnowa� �rodki na efektown�, ale bezu�yteczn� wypraw�.

Kiwn�� g�ow�, u�miechaj�c si� ponuro.

��Wiem. Jednym z tych ludzi jest Muub. Och, nie martw si�. Nic na to nie poradz�. To tylko jeden z punkt�w widzenia. Nawet mnie zdarza si� tak my�le�, gdy prze�ywam z�e chwile. � Wyszczerzy� z�by. � Ale mam nadziej�, �e ojciec by�by ze mnie dumny, gdyby teraz obserwowa� moje poczynania. Zawsze uwa�a�, �e jestem taki� praktyczny. Taki pozbawiony wyobra�ni. A mimo to�

Us�yszeli jaki� �omot dochodz�cy z kad�uba �Lataj�cej �wini". Ma�y statek zadygota�. �winie kwicza�y, miotaj�c si� w swojej uprz�y. Dura i Hork odruchowo padli sobie w ramiona.

Wehiku� powr�ci� do stabilnego lotu. Dura czu�a na brzuchu i piersiach ci�ar wydatnego brzucha Horka, kt�rego t�uste fa�dy skrywa� po�yskuj�cy materia�.

��Co to by�o?

Ma�e, regularne rz�dy w�osk�w na obrze�ach brody Przewodnicz�cego unosi�y si�, kiedy oddycha�.

��Bergi materii rdzeniowej � odpar� z napi�ciem w g�osie. � Ot i wszystko. Bergi materii rdzeniowej. Gdyby kt�re� z nas dwojga by�o Po�awiaczem, nie baliby�my si� ich. W�a�nie dlatego wysy�a si� tu przede wszystkim Po�awiaczy. ��winia" zosta�a zaprojektowana z my�l� o takich ma�ych wstrz�sach, tote� nie mamy powodu do obaw.

Nadal oplata� Dur� ramionami, a ona odwzajemnia�a u�cisk, dotykaj�c fa�d szaty na jego plecach. Kiedy wyci�gn�� r�k�, �eby pog�aska� jej w�osy, nagle zapragn�a pogr��y� si� w tym masywnym, silnym ciele, ukry� w ciep�ym mroku jego pot�nych oczodo��w.

Wymaca�a guziki na szacie m�czyzny, przyszyte do bocznego szwu. W tym samym momencie poczu�a, jak po jej kombinezonie w�druj� jego grube, niezdarne palce.

W ostatnim przeb�ysku zdrowego rozs�dku zerkn�a na twarz Przewodnicz�cego. Rozchylone usta i po�yskuj�ce, rozszerzone nozdrza sugerowa�y, �e w�adca Parz po��da jej r�wnie silnie jak ona jego.

Szata Horka rozsun�a si�. Dura zdar�a z piersi i brzucha m�czyzny warstw� grubego kosztownego materia�u. Jej lewa r�ka pow�drowa�a w d� cia�a Przewodnicz�cego, do schowka.

Dziewczyna zr�cznie wyci�gn�a jego ma�ego cz�onka, obj�a go palcami i delikatnie �cisn�a. Od razu nap�cznia� i rozepchn�� si� w jej d�oni niczym ma�e zwierz�tko. Hork rozpi�� jej kombinezon. Dura niecierpliwie wymachiwa�a nogami, zrzucaj�c garderob�, kt�ra w chwil� p�niej unosi�a si� w Powietrzu. Sucha, ciep�a r�ka towarzysza podr�y przesun�a si� po jej udzie i w�lizn�a mi�dzy nogi. Delikatnie rozchyli�a uda, a on dotyka� jej krocza tak ochoczo i niezdarnie, jakby by� dorastaj�cym m�odzie�cem. Poczu�a ch��d w sobie i wiedzia�a, �e jest gotowa, �e b�ony w jej wn�trzu ju� przesi�kaj� nawil�aj�cym Powietrzem.

Chwyci�a rytmicznie pulsuj�cy penis i wepchn�a g��boko w siebie. Wszed� w ni� bez trudu. M�czyzna westchn�� i wtuli� twarz w jej rami�, ona za� z�o�y�a policzek na jego w�osach. Odnosi�a wra�enie, i� jego penis zachowuje si� w niej jak rozgrzane, bij�ce serce. Czu�a na swoich nogach dotyk ciep�ych, szorstkich, wci�� jeszcze odzianych n�g Horka. Zacz�a rozchyla� uda na boki, tam i z powrotem, pozwalaj�c, aby ta czynno�� stymulowa�a �cianki mi�ni w jej wn�trzu.

Wreszcie poczu�a, �e �ciska go naprawd� mocno, a jej mi�nie intensywnie pulsuj�. Zadygota�a i us�ysza�a westchnienie Przewodnicz�cego. Unosili si� w Powietrzu. Napiera� na ni� zwalistym cia�em i przez kilka sekund starali si� osi�gn�� podobny rytm. Po chwili ich cia�a znalaz�y wsp�lne tempo i Dura prze�ywa�a rozkosz, czuj�c, jak �cianki jej pochwy pulsuj� zgodnie z ruchami Horka.

Jego szczytowanie nast�pi�o szybko i poprzedzi�o orgazm dziewczyny zaledwie o kilka uderze� serca. Krzykn�li i zadygotali spleceni w u�cisku. Mi�nie plec�w m�czyzny drga�y w zetkni�ciu z palcami partnerki.

Hork osun�� si� na Dur�. Przytrzymywa�a go i przeczesywa�a mu w�osy, nie chc�c traci� kontaktu z ciep�ym, masywnym cia�em m�czyzny. Wci�� czu�a w sobie jego rozgrzany, ma�y penis. Chwila blisko�ci przed�u�a�a si�. Jak�e dziwna wyda�aby si� jej ta za�y�o�� � w �miertelnie niebezpiecznych otch�aniach Gwiazdy, z w�adc� zdumiewaj�cego Miasta � gdyby umia�a wyobrazi� sobie tak� sytuacj� w dniach przed swoim pierwszym opuszczeniem nadp�ywu.

Nie wiadomo dlaczego przypomnia�a jej si� Deni Maxx, energiczna lekarka ze szpitala Muuba. Zapewne Deni powiedzia�aby: �Ale� wasze sp�kowanie wyda�oby si� znacznie dziwniejsze obserwuj�cemu was Ur-cz�owiekowi. S�dzimy, �e ich mechanizm seksualny opiera� si� � w przeciwie�stwie do naszego � nie na kompresji, lecz na ruchach frykcyjnych. Oczywi�cie w naszym przypadku by�oby to niemo�liwe, gdy� jeste�my zanurzeni w nadcieczy, dlatego kiedy nas zaprojektowali��

Powoli znika�a intymna atmosfera. Do �wiadomo�ci Dury przenika�y d�wi�ki z pok�adu statku � sapanie jedz�cych �wi� powietrznych, cichy warkot osi turbiny, powolny syk drewnianych lamp. Przesta�a odczuwa� jedno�� z Horkiem. Uprzytomni�a sobie, �e dziel� ich fa�dy odzie�y zapl�tanej niewygodnie mi�dzy nimi, a plecy zesztywnia�y jej na skutek ci�g�ego nachylania si� ponad brzuchem m�czyzny.

Delikatnie odepchn�a Przewodnicz�cego. Jego penis wysun�� si� z niej z cichym, ciep�ym szumem.

Hork spojrza� jej w oczy, u�miechn�� si� � odnotowa�a z zaskoczeniem, �e wygl�da� tak, jakby przed chwil� p�aka� � i wepchn�� penisa do schowka. Nast�pnie wci�gn�� kombinezon na sw�j poka�ny brzuch. Dura r�wnie� zacz�a si� ubiera�.

��Dlaczego to zrobili�my? � zapyta�a po d�u�szej chwili. Oddali� si� od niej i usiad� na ma�ym fotelu przy tablicy rozdzielczej. Zauwa�y�a, �e jego l�ni�cy kombinezon pogni�t� si� i �le le�a� mu na ramionach, wygl�daj�c mniej elegancko.

��Ze strachu � odpar� lakonicznie. Odzyska� panowanie nad sob�, ale ju� nie sili� si� na dra�ni�cy, agresywny styl bycia. Atmosfera mi�dzy nimi uleg�a zmianie; znik�o napi�cie, kt�re panowa�o na pok�adzie statku przez pierwsze dni wyprawy. � Ze strachu. To oczywiste. Potrzebowa�em� pociechy. Pragn��em si� zatraci�. Nie wiem, czy to wystarczaj�cy pow�d. Przepraszam.

��Nie przepraszaj. � Roztargniona, wyci�gn�a r�ce do g�ry i wsypa�a troch� li�ci do koryta. � Ja r�wnie� tego chcia�am.

Przesun�� r�ce po nieskomplikowanych przyrz�dach sterowniczych.

��Wiesz, ja m�wi�em powa�nie. Naprawd� wol� by� tutaj i kierowa� tym statkiem, ni� by� gdzie indziej w przestrzeni Gwiazdy. W Parz codziennie musz� si� zmaga� z k�opotami�

Przez chwil� wyobra�a�a sobie, co musi czu� w�adca, kt�ry ma na g�owie nie tylko w�asne sprawy i rodzin�, ale tak�e dobrobyt tysi�cy poddanych. Obserwuj�c wyraz jego twarzy, przypomnia�a sobie �lady �ez, kt�re chyba dostrzeg�a wcze�niej. Przez chwil� wydawa�o jej si�, �e rozumie Horka.

��Widzisz, �adne rozwi�zania nie skutkuj� � powiedzia�. � W tym ca�y k�opot. A je�li udaje si� co� za�atwi�, przychodzi nast�pny, jeszcze gorszy dzie�. Przynajmniej tutaj� � Chwyci� d�wignie. � Przynajmniej tutaj co� robi�. Dok�d� zmierzam!

��Tak, ale co robisz? I dok�d zmierzasz? Spojrza� na ni�.

��Wiesz, �e na te pytania nie ma odpowiedzi. Szukamy pomocy tego czego�, co ju� raz wynurzy�o si� z Rdzenia, �eby nas zniszczy�.

��A jak mamy odnale�� to co�?

��Och, m�wisz takim tonem, jakby� by�a cz�onkiem Podkomisji Finans�w � powiedzia� ironicznie. � Mo�emy jedynie dotrze� do miejsca, w kt�rym oni nas znajd�� kimkolwiek s�.

Nagle ogarn�a j� niech�� do Przewodnicz�cego. By�o jej gor�co; czu�a si� jaka�� brudna, a �ciany ciasnej kabiny zamyka�y si� ponownie wok� niej. U�wiadomi�a sobie, �e nawet si� nie poca�owali. Nawet nie lubi�a tego m�czyzny.

��A wi�c jeste� szcz�liwy, �e w og�le dok�d� zmierzasz. Niewa�ne gdzie. Czy tak naprawd� chodzi tylko o to, �eby� sobie odpocz�� od swoich strasznych obowi�zk�w? Skoro tak, to czy musia�e� mnie ci�gn�� ze sob� do tej otch�ani?

Przez chwil� wydawa� si� ura�ony i lekko otworzy� usta, jakby zamierza� protestowa�. Zaraz jednak u�miechn�� si� i znowu przybra� obronn� pozycj�.

��Spokojnie. Przesta�my sobie dogadywa�. Chyba nie powinni�my si� k��ci�, kiedy nasz gospodarz z Rdzenia przyb�dzie nas powita�, prawda?

��Chyba nie uda mi si� wytrzyma� tak d�ugo � odpar�a z pogard� i odwr�ci�a si� do �wi�, �eby je g�aska� i upokaja�.

Od strony kad�uba znowu dobieg� jaki� �omot, jakby co� ociera�o si� o statek. Tym razem nie by� tak g�o�ny jak poprzednio, niemniej jednak Dura zadr�a�a. Szepta�a uspokajaj�ce s�owa do przestraszonych �wi�, a jednocze�nie zastanawia�a si�, czy mia�a racj� � czy rzeczywi�cie dotarcie do celu zajmie tak du�o czasu.

Gaz elektronowy wydawa� g�o�ne trzaski wok� obr�czy nadprzewodnikowych. Drewniany stateczek posuwa� si� centymetr po centymetrze w kierunku g�stniej�cej czelu�ci gwiazdy neutronowej.

We wn�trzu Gwiazdy nie by�o wyra�nych granic. Dominuj�ca posta� materii ulega�a stopniowym przemianom w miar� wzrostu ci�nienia i g�sto�ci. A zatem opadaniu �Lataj�cej �wini" nie towarzyszy�y �adne gwa�towne wstrz�sy. Nast�powa�o jedynie powolne, przygn�biaj�ce zanikanie resztek �wiat�a Powietrza. Blask przytwierdzonych do �cian drewnianych lamp nie rozja�nia� dostatecznie pomieszczenia. D�ugie migocz�ce cienie w zamglonej zieleni sprawia�y, �e w kabinie panowa� z�owieszczy mrok.

Dla Dury, kt�ra skuli�a si� w swoim k�cie, to powolne, nie ko�cz�ce si� zanurzanie w ciemno�ci by�o jak powolne umieranie.

Wkr�tce jednak przestali si� porusza� w tak jednostajnym tempie. Statek przechyli� si� alarmuj�co i omal nie ustawi� na sztorc. Pracuj�ce �winie rzuca�y olbrzymie cienie na g�rn� �cian� kabiny i kwicza�y �a�o�nie. Hork zanosi� si� �miechem; jego oczodo�y przypomina�y ciemnozielone bajorka.

Dura drapa�a palcami g�adkie drewniane �ciany, szukaj�c mo�liwo�ci zaczepienia r�k.

��Co si� dzieje? Dlaczego ci�gle co� w nas wali?

��Ka�dy Dzwon uderza w pr�dy Podp�aszcza. Jedyna r�nica polega na tym, i� nie mamy Grzbietu, kt�ry zapewnia�by r�wnowag�. � Hork m�wi� do niej powoli jak do osoby ograniczonej umys�owo. Od czasu ich jedynego kontaktu fizycznego okazywa� dziewczynie ledwie wyczuwaln� wrogo��. � Sk�ad P�aszcza na tej g��boko�ci r�ni si� od naszego Powietrza� tak przynajmniej twierdzili moi nauczyciele. Prawdopodobnie w dalszym ci�gu jest nadciecz� z�o�on� z neutron�w, ale w przeciwie�stwie do Powietrza, charakteryzuje si� anizotropi� � zr�nicowaniem w�asno�ci w zale�no�ci od kierunku.

Dura zmarszczy�a brwi.

��A wi�c w niekt�rych kierunkach zachowuje si� jak Powietrze i nie powstrzymuje naszego opadania. Jednak w innych�

��� jest g�sta i lepka, i uderza w nasz� pow�ok� magnetyczn�. Tak.

��Ale jak rozr�niasz, w kt�rym kierunku przypomina Powietrze?

��Nie potrafi� tego zrobi�. � Hork u�miechn�� si�. � Na tym polega ca�a zabawa.

��Ale to jest niebezpieczne � odpar�a i od razu poczu�a za�enowanie swym dziecinnym argumentem.

��Oczywi�cie, �e tak. W�a�nie dlatego Port ponosi tak du�e straty.

I w�a�nie tam pos�a�am swojego brata, pomy�la�a Dura, dygocz�c. Odczuwa�a dziwny, sp�niony strach. Dryfuj�c w anizotropowym koszmarze, mia�a wra�enie, �e dopiero teraz zaczyna si� martwi� o Farra.

Jednak�e po pewnym czasie przekona�a si�, �e prawie nie zwraca uwagi na ci�g�e, nieregularne uderzenia. Pogr��ona w ciep�ej, cuchn�cej �wi�skimi wiatroodrzutami atmosferze statku, nad kt�rego lotem czuwa� milcz�cy, cierpliwy Hork, zdo�a�a nawet si� zdrzemn��.

Wtem co� wyr�n�o w bok wehiku�u.

Dura wrzasn�a i podskoczy�a, ca�kowicie otrz�sn�wszy si� ze snu. Czu�a, �e dr�y na skutek tego stukni�cia, jakby kto� uderzy� j� w czaszk�. Obrzuci�a kabin� dzikim spojrzeniem, szukaj�c zniszcze�. �winie kwicza�y jak szalone. Hork nadal siedzia� przy urz�dzeniach sterowniczych i �mia� si�.

��Niech ci� diabli. Co to by�o? Roz�o�y� r�ce.

��Tylko skromne pozdrowienia od Morza Kwantowego. � Wyci�gn�� r�k�. � Wyjrzyj przez okno.

Odwr�ci�a si� i zerkn�a przez przezroczyste drewno. P�aszcz by� w tym miejscu ca�kowicie ciemny, ale lampy pok�adowe o�wietla�y zielono t� mroczn�, wzburzon� substancj� na odleg�o�� kilku mikron�w. W zamglonej toni dryfowa�y jakie� nieregularne kszta�ty; w�r�d nich by�y wyspy o tak wielkich rozmiarach, �e mog�yby po�kn�� stateczek. Gigantyczne bloki sun�y cicho w g�r�, ku odleg�emu P�aszczowi � a ��winia", p�yn�c pod pr�d tej rzeki sta�ej materii, pod��a�a w g��b Gwiazdy, do Rdzenia.

��Bergi materii rdzeniowej� Wyspy materii hiperonowej � odezwa� si� Hork. � �aden Po�awiacz nie poradzi�by sobie z tak du�ymi bergami� Ale te� jeszcze �aden Po�awiacz nie zaw�drowa� na tak� g��boko��.

Dura spogl�da�a ponuro na szerokie, powoli sun�ce bry�y materii hiperonowej. U�wiadomi�a sobie, �e gdyby pechowo dali si� z�apa� niebezpiecznej kombinacji du�ej masy i przeciwnego pr�du, ich stateczek zosta�by zmia�d�ony jak g��wka dziecka, i to pomimo tarczy magnetycznej.

��Jak g��boko jeste�my?

Hork zerkn�� na prymitywne wska�niki na tablicy rozdzielczej. Jego broda ociera�a si� cicho o przezroczyste drewno pokryw licznik�w.

��Trudno powiedzie� � przyzna�. � Nasi boja�liwi eksperci opracowali niezwykle inteligentne metody, �eby�my mogli opa�� na t� g��boko��, ale nie wystarczy�o im inteligencji na stworzenie sposobu informowania nas, gdzie si� znajdujemy. Ale my�l�, �e� � zachmurzy� siꠗ � jakie� pi�� metr�w poni�ej Miasta.

Durze zapar�o dech w piersiach. Pi�� metro w� Pi��set tysi�cy ludzi. Taka podr� zrobi�aby wra�enie nawet na Ur-cz�o-wieku.

��Oczywi�cie nie jeste�my w stanie kontrolowa� swojego po�o�enia. Mo�emy co najwy�ej opa�� i, je�li uda si� nam prze�y�, z powrotem wyp�yn�� do g�ry. Ale nie wiadomo, gdzie si� wynurzymy. Nie mamy poj�cia, dok�d zabieraj� nas te pr�dy.

��Omawiali�my ten problem. Bez wzgl�du na to, gdzie si� wynurzymy, musimy tylko pod��a� za Magpolem w kierunku Bieguna Po�udniowego.

Hork u�miechn�� si� do niej.

��Ale to mog�oby nast�pi� dziesi�tki metr�w od Miasta� Powr�t trwa�by miesi�ce. Przebywaj�c w odleg�ych rejonach Gwiazdy, b�dziemy musieli polega� na szkole przetrwania, kt�r� wynios�a� z nadp�ywu. Oddam si� w twoje r�ce i, jak s�dz�, podr� do domu oka�e si� interesuj�ca.

Uderzenia berg�w hiperonowych by�y teraz silniejsze i cz�stsze. Hork poci�gn�� drewniane d�wignie na tablicy rozdzielczej, �eby zwolni� tempo opadania. Dura obserwowa�a przez okna bry�y materii rdzeniowej g�stniej�ce wok� ��wini"; tylko tarcza magnetyczna chroni�a statek przed zmia�d�eniem.

Wreszcie m�czyzna pstrykn�� palcami i odsun�� si� od tablicy rozdzielczej.

��W�a�ciwie mo�esz pozwoli� zwierz�tom odpocz�� � powiedzia� do Dury. � Utkn�li�my.

Dziewczyna zmarszczy�a czo�o i wyjrza�a przez okna.

��Nie mo�emy zej�� g��biej?

Hork wzruszy� ramionami i ziewn�� przeci�gle.

��Nie mo�emy, chyba �e mi�dzy bergami powstanie kana�. Tworz� one od tego miejsca nieprzerwan�, zbit� mas� � zreszt�, sama widzisz. Nie, to ju� koniec podr�y. � Przelecia� przez kabin�, wyci�gn�� z koryta dla �wi� troch� nietkni�tej karmy i bez entuzjazmu zacz�� prze�uwa� li�cie. Poda� swojej towarzyszce kilka gar�ci karmy. � Masz � powiedzia�.

Dura przyj�a od niego jedzenie. By�a zamy�lona. Furkot turbiny usta�. Czu�a si� zawieszona w ciszy, kt�r� przerywa�o jedynie ochryp�e sapanie �wi� i niezbyt dono�ne stukanie od�amk�w hiperonicznych o tarcz� magnetyczn�. Zaprz�one zwierz�ta dr�a�y ze strachu, szarpi�c si� w uprz�y i przewraca�y swymi oczami. Jedz�c, dziewczyna g�aska�a ich boki pokryte rozszerzonymi porami. Uspokaj anie wystraszonych zwierz�t � opieka nad stworzeniami, kt�re odczuwa�y jeszcze wi�kszy strach ni� ona � zmniejsza�o jej napi�cie.

Hork spl�t� r�ce. Pod jego b�yszcz�cym kostiumem rysowa�y si� masywne ramiona.

��No c�, jeszcze nigdy nie by�em na takim dziwnym pikniku.

��Co teraz robimy?

��A kt� to mo�e wiedzie�? � U�miechn�� si� do niej, pokazuj�c troch� zawodowego wdzi�ku. � By� mo�e pokonali�my tak d�ugi dystans tylko dlatego, �eby zobaczy� to. � Wskaza� okno. � Materi� rdzeniow�. Tward�, niebezpieczn� i martw�. W ka�dym razie, zabawa jeszcze si� nie sko�czy�a. Przecie� dopiero przybyli�my na miejsce. Mo�emy tu zosta� wiele dni, je�li b�dziemy musieli.

Dura wybuchn�a �miechem.

��Mo�e powiniene� wyj�� na zewn�trz i wyg�osi� przem�wienie. Przebudzi� Kolonist�w z ich tysi�cletniej drzemki.

Hork patrzy� na ni� beznami�tnie, poruszaj�c szcz�kami. Po chwili odwr�ci� si�. Zlekcewa�y� j� ca�kowicie.

By�o jej g�upio. Poczu�a si� osamotniona, a cisza, kt�ra znowu zapanowa�a w kabinie, sprzyja�a powrotowi l�ku. G�aska�a dygocz�ce �winie i prze�uwa�a listki.

Zastanawia�a si�, jak d�ugo b�d� musieli tu czeka�, zanim uparty Przewodnicz�cy si� podda albo zanim co� si� wydarzy � co�, o czym ju� teraz my�la�a z przera�eniem.

Potem okaza�o si�, �e wcale nie musieli czeka� d�ugo.

Cris Mixxax wspi�� si� na desk�. Poczu� pod go�ymi stopami g�adkie, ciep�e, dobrze znane drewno. Napar� podeszwami na rowkowan� powierzchni�; paski materii rdzeniowej osadzone w desce przypomina�y w dotyku zimne, twarde ko�ci. Na rozgrzewk� ugi�� nogi w kolanach. Kiedy zacz�� sun�� przez linie p�ywowe, wok� jego kostek i palc�w u n�g sycza� gaz elektronowy. Mag-pole wydawa�o si� spr�yste i zwarte.

Cris u�miechn�� si� od ucha do ucha. Czu� si� doskonale. Wszystko sz�o �wietnie. Wreszcie nadszed� wielki dzie�, kt�ry mia� by� jego dniem.

Niebo dooko�a by�o jak pot�na diorama. Biegun Po�udniowy, kt�rego zamy�lone fioletowe serce ton�o w g��binach Morza Kwantowego, znajdowa� si� niemal tu� pod nim; Cris czu�, jak ogromne, biegunowe zniekszta�cenie Magpola przenika jego cia�o. Odnosi� wra�enie, �e Skorupa w g�rze jest na wyci�gni�cie r�ki. Zwisaj�ce drzewa wygl�da�y jak b�yszcz�ce w�osy, tak bliskie, �e m�g� rozpozna� drobne szczeg�y ich wygl�du. Pola uprawne � prostok�tne skrawki o rozmaitych kolorach i typach powierzchni, o prostych, wyrazistych brzegach�� stanowi�y dow�d oddzia�ywania cz�owieka na przyrod� dygocz�cej Gwiazdy.

Miasto unosi�o si� w Powietrzu nad Biegunem. Parz by�o tak oddalone od Crisa, �e m�g� je zakry� d�oni� i wyobra�a� sobie, i� jest sam na niebie � sam z wyj�tkiem �cigaj�cych si� z nim rywali. Miasto wygl�da�o jak skomplikowana zabawka z drewna. Otacza�a je klatka utworzona przez �wiec�ce wst�gi kotwiczne. W dalekim klocku wydr��ono setki otwor�w, z kt�rych s�czy�o si� md�e, zielonkawe �wiat�o drewnianych lamp. Spod jego cielska, wzd�u� Grzbietu Portu stale sp�ywa�y kaskady odpad�w. Natomiast b�yszcz�ce wybrzuszenie, uczepione g�rnej kraw�dzi kad�uba niczym delikatny krzew, to stadion, nad kt�rym unosi� si� kolorowy balkon � lo�a Komitetu. Cris pami�ta�, �e gdzie� w�r�d widz�w s� jego rodzice. Pragn�� wierzy�, �e modl� si� o jego zwyci�stwo, chocia� nie wyklucza�, i� woleliby przegran� syna � wtedy musia�by porzuci� marzenia, zrezygnowa� z przyjemno�ci surfowania i znowu prowadzi� u ich boku monotonne, pe�ne ogranicze� �ycie.

Potrz�sn�� g�ow� i spojrza� na Miasto, czuj�c si� po trosze bogiem patrz�cym z wysoko�ci na swoje dzie�o. Tutaj jego zniech�caj�ce �ycie wydawa�o si� czym� odleg�ym, zupe�nie nieistotnym. Czu� si� wywy�szony, zdolny do pe�nej wsp�czucia, a jednocze�nie rozs�dnej oceny sytuacji. Rodzice kochali go i chcieli dla niego jak najlepiej � tak przynajmniej s�dzili.

Us�ysza� okrzyki starter�w, jak�e ciche w wielkiej, po�yskuj�cej przestrzeni. Zosta�o ju� bardzo ma�o czasu. Rozejrza� si�. Stu surfer�w tworzy�o r�wny szereg na niebie. Pomagali im w tym starterzy w charakterystycznych czerwonych uniformach. Cris kilka razy szarpn�� desk�, kt�ra napar�a na Magpole i umo�liwi�a tym samym zaj�cie wyznaczonego stanowiska. Popatrzy� przed siebie. Widzia� linie wirowe prowadz�ce wprost do bieguna rotacji. Od najbli�szej dzieli�a go odleg�o�� zaledwie kilku ludzi. Linie otacza�y ch�opca niby �ciany jakiego� niewidzialnego korytarza, zapraszaj�c go do otch�ani niesko�czono�ci.

Ka�dy uczestnik wy�cigu mia� surfowa� wzd�u� linii wirowych, przeci�� Biegun � dach �wiata � i dotrze� do p�aszczyzny mety. Grupa s�dzi�w wytycza�a tam granice jakiej� cz�ci nieba niczym ludzkie paj�ki spinowe. Zwyci�zc� zostawa� nie ten, kto przeby� tras� najszybciej, lecz zawodnik, kt�ry wykaza� si� najwi�kszymi umiej�tno�ciami technicznymi, najlepszym stylem podczas jej pokonywania.

Cris zerkn�� na szereg rywali. Wiedzia�, �e Ray startuje o trzy stanowiska dalej. Zakwalifikowa�a si� do tegorocznych Igrzysk jako jedyna z jego przyjaci�. Teraz pr�y�a swoje gibkie, nagie cia�o. Jej odgarni�te w�osy ods�ania�y twarz o radosnym, wr�cz �ar�ocznym u�miechu. Zauwa�y�a spojrzenie m�odzie�ca, unios�a pi�� i u�miechn�a si� jeszcze szerzej.

Wszyscy surferzy zaj�li stanowiska. Cris uwa�nie obserwowa� pozosta�ych zawodnik�w. Rozstawiali stopy na deskach, unosili ramiona i starali si� skoncentrowa�. S�dziowie nadal przesuwali si� obok nich jak niespokojne zwierz�tka; sprawdzali, czy startuj�cy tworz� r�wny szereg, popychali deski, je�li zanadto wystawa�y. Po chwili zapad�a cisza. S�dziowie wycofywali si�. Syn Toby poczu�, �e wszystkie jego zmys�y ulegaj� wyostrzeniu. Silnie odbiera� istotne, realne bod�ce � twardo�� deski, kt�r� mia� pod stopami, syk Magpola, �wie�o�� Powietrza s�cz�cego si� do ust i naczy� w�osowatych w tak du�ej odleg�o�ci od �ona Miasta. Jeszcze nigdy nie czu� si� tak pe�en �ycia.

Gdzie� w zak�tku jego umys�u ko�ata�a si� nieprzyjemna my�l, �e ju� nigdy nie b�dzie do�wiadcza� podobnych uczu�.

No c�, je�li nawet mia�o si� tak sta� � je�li po tym wspania�ym wy�cigu �ycie mia�aby wype�nia� rozczarowuj�ca monotonia � to teraz niech to b�d� jego najwspanialsze chwile.

S�dziowie spojrzeli na siebie. Jednocze�nie unie�li prawe r�ce i z okrzykiem: �Zaczyna�!", gwa�townie je opu�cili.

Cris pchn�� desk� z dzik� zawzi�to�ci�. Czu�, �e Magpole napiera na ni� i na jego ko�czyny, �ci�gane pr�dami na�adowanych cz�steczek. Ch�opak rzuci� si� z wrzaskiem do przodu i przeszy� Powietrze. Mia� wra�enie, �e korytarz z otaczaj�cych go linii wirowych wybucha; wok� jego cia�a sypa�y si� iskry b��kitnobia�ego gazu elektronowego. Zauwa�y�, �e reszta zawodnik�w te� krzyczy, ale stara� si� ich nie s�ysze�. Koncentrowa� si� na desce, na Magpolu, na utrzymywaniu r�wnowagi i odpowiedniego u�o�enia w Powietrzu.

W dole dostrzeg� nier�wny, porozrywany szereg s�dzi�w.

Otworzy� usta i znowu wyda� nieartyku�owany okrzyk. K�tem oka zauwa�y�, �e tylko Ray i mo�e jeszcze dwie osoby wystartowa�y r�wnie dobrze jak on. Wyszed� na prowadzenie!

I wiedzia�, �e jego stylowi nic nie mo�na zarzuci�. Magpole przep�ywa�o przez jego cia�o jak fala ciep�a. Wyci�gn�� r�k� i patrzy�, jak z opuszk�w palc�w tryska gaz elektronowy; spowity w b��kitne �wiat�o musia� wygl�da� jak posta� ze snu �migaj�ca przez niebo�

Deska gwa�townie wyr�n�a w jego stopy.

Zapar�o mu dech w piersiach i omal z niej nie spad�. Odni�s� wra�enie, �e uderzy� o co� twardego w Magpolu. Ugi�� nogi w kolanach, pr�buj�c zneutralizowa� ogromny nacisk od spodu. Mimo to cisn�o nim w g�r� i balansowa� na desce z wielkim trudem. Linie wirowe ze�lizgn�y si� ku niemu, a Unie p�ywowe Magpola, kt�re przecina�, brutalnie szarpa�y brzuch i klatk� piersiow�.

Us�ysza� wrzaski pozosta�ych surfer�w.

Nacisk ust�pi�. Cris wyprostowa� si�, chocia� dr�a� i mia� obola�e kolana i kostki. Zaryzykowa� spojrzenie w lewo i w prawo. Szyk zawodnik�w uleg� za�amaniu. To, co spowodowa�o fal�, uderzy�o w nich r�wnie mocno jak jego.

Ray gdzie� przepad�a. Zobaczy� jaki� blask, kt�ry m�g� pochodzi� od jej deski, wiruj�cej w Powietrzu, ale po dziewczynie nie by�o �ladu.

Ogarn�� go niepok�j � okropne, dotychczas nieznane poczucie straty, kt�re jednak szybko ust�pi�o miejsca rado�ci. Czy to szcz�liwym trafem, czy to dzi�ki sprawno�ci, uda�o mu si� prze�y�. Wci�� znajdowa� si� na desce, wci�� uczestniczy� w wy�cigu i wci�� za wszelk� cen� chcia� wygra�.

Jednak czu�, �e nadal co� jest nie w porz�dku. Opada� coraz ni�ej, pokonuj�c sze�ciok�tny uk�ad linii. Pr�bowa� skorygowa� kierunek lotu, z ca�ej si�y napiera� na Magpole, a mimo to przekl�ty pr�d spycha� go w d�. To zbi�o Crisa z tropu, zdezorientowa�o. Mia� wra�enie, �e jest zdradzany przez w�asne zmys�y.

Powoli doszed� do wniosku, �e to nie instynkt go zawodzi. Przecie� utrzymywa� kurs z w�a�ciw� sobie wpraw�. To linie wirowe same unosi�y si� wysoko, w kierunku Skorupy.

Cris by� ch�opcem z Miasta, lecz doskonale wiedzia�, co to oznacza�o.

P�aszcz pozbywa� si� momentu p�du ruchu obrotowego. Zaburzenie.

Nagle, po raz pierwszy, poczu� si� zagubiony, s�aby, osamotniony. Krzycza�. Pragn�� wr�ci� do odleg�ego, drewnianego �ona Parz.

Usi�owa� si� skupi�. Jeszcze nie znajdowa� si� w obszarze bezpo�redniego zagro�enia. Przy odrobinie szcz�cia mia� szans� uj�� ca�o.

Wci�� mkn�� po niebie, ustawiaj�c kierunek lotu r�wnolegle do dryfuj�cych linii wirowych. Troch� zwolni� i rozejrza� si�. W�a�ciwie pozosta� sam; ze stu zawodnik�w, kt�rzy rozpocz�li wy�cig, najwy�ej trzydziestu utrzyma�o si� na deskach i sun�o daleko w tyle r�wnolegle do kierunku jego lotu. Po reszcie � w��cznie z s�dziami � nie by�o �ladu. Miasto wci�� wisia�o w Powietrzu niczym zakurzony lampion, mocne i niewzruszone.

Linie wirowe dryfowa�y szybciej. Wydawa�y si� spl�tane i niechlujne. Przyjrzawszy si� uwa�niej, stwierdzi�, �e niestabilno�ci biegn� wzd�u� linii wirowych zar�wno z nadp�ywu, jak i z podp�ywu. Pot�ne, z�o�one formy falowe przechodzi�y jedna przez drug� i chyba wzajemnie si� wzmacnia�y.

Cris zerkn�� przez rami� na daleki nadp�yw. Powietrze by�o tam ��te, puste, pozbawione jakichkolwiek linii wirowych.

Nagle przestrze� zala�o fioletowe �wiat�o, tak �e deska rzuca�a cie� na jego nogi i r�ce. Wychyli� si� poza ni� i spojrza� w d�.

Morze Kwantowe wybuch�o tu� pod Miastem. Strumie� neutrinowy sun�� miarowo w kierunku Parz; przypomina� ogromn� pi��.

Crisa ogarn�� gniew. Nie, pomy�la�. Nie dzisiaj. To mia� by� m�j dzie�.

Magpole znowu wezbra�o i natychmiast staranowa�o jego desk�.

Wygrywa�em! Przecie� wygrywa�em!

Z Bieguna nap�ywa�y strumienie stygn�cych kawa�k�w Morza Kwantowego, pot�ne i zagra�aj�ce Miastu.

Na stadionie wybuch�a panika.

Adda wychyli� si� ze swojego kokonu i patrzy� w d�. Stadion przemieni� si� w sk��bion� mas� ludzkich tors�w i walcz�cych ko�czyn. Sie� s�u��cych za por�cze delikatnych lin, kt�re przecina�y to gigantyczne pomieszczenie, zerwa�a si�, wywo�uj�c jeszcze wi�kszy chaos, gdy tysi�c ludzi pr�bowa�o ucieka�. T�um wy� jak stado uwi�zionych zwierz�t. Zagubiony w og�lnym ba�aganie nadp�ywowiec zauwa�y� fioletowe mundury steward�w i sprzedawc�w �ywno�ci, kt�rzy przedzierali si� do wyj�cia podobnie jak reszta widz�w.

By�o oczywiste, �e wszyscy chc� opu�ci� stadion, ale dok�d mieli nadziej� si� uda�? Gdzie znajdowa�a si� bezpieczna strefa? W przytulnej Sk�rze Miasta? Ale� by�a ona tylko os�on� z drewnianych p�yt o �ebrach z materii rdzeniowej; p�k�aby jak sk�rzany buk�ak, gdyby�

Zosta� mocno kopni�ty w plecy. J�kn��, gwa�townie wydychaj�c Powietrze, i run�� do przodu. Po chwili p�k�a lina, kotwicz�ca jeden z ko�c�w jego kokonu, i uwi�ziony Adda okr�ci� si�.

Wygramoli� si� z uszkodzonego le�yska, pomimo oporu zesztywnia�ych staw�w. By� gotowy zmierzy� si� z osob�, kt�ra go uderzy�a. Jednak�e nie potrafi� odszuka� napastnika. W lo�y Komitetu roi�o si� od panikuj�cych dworzan. Ich pokryte makija�em oblicza wykrzywia� strach. Starali si� wydosta� z kokon�w i kr�puj�cej ruchy garderoby. Adda otworzy� usta i �mia� si� z tych ludzi. Wi�c ca�y ten przepych i wielkopa�skie tytu�y nie zapewnia�y �adnej ochrony przed �miertelnym przera�eniem. Gdzie� teraz by�a ich w�adza?

Muub r�wnie� pr�bowa� opu�ci� sw�j kokon, bardzo mu si� �pieszy�o.

��Dok�d chcesz si� uda�? � zapyta� stary przybysz z nadp�ywu.

��Naturalnie do szpitala. � Lekarz podkasa� swoj� szat� i rozejrza� si� po lo�y, szukaj�c najszybszej drogi na zewn�trz. � Dzisiejszy dzie� zapowiada si� pracowicie� � Nagle, pod wp�ywem jakiego� impulsu, chwyci� Add� za rami�. � Nadp�ywowcze, chod� ze mn�. Pom� mi.

Adda znowu mia� ochot� si� roze�mia�, ale dostrzeg� szczero�� w oczach Muuba.

��Dlaczego ja?

Medyk wskaza� gramol�cych si� niezdarnie dworzan.

��Adda, sp�jrz na tych ludzi � odpar� znu�onym g�osem. � Niewielu z nich umie sobie radzi� w kryzysowych sytuacjach. � Popatrzy� uwa�nie na nadp�ywowca. � My�lisz, �e brakuje mi wra�liwo�ci � �e jestem ozi�b�y i trzymam ludzi na dystans. Mo�e to prawda. Ale pe�ni� funkcj� lekarza wystarczaj�co d�ugo, by nie mie� k�opotu z ustaleniem, na kim mo�na polega�. A ty, Adda, nale�ysz do takich os�b. Prosz�.

Starzec by� poruszony jego zaskakuj�cym wyznaniem, ale wyswobodzi� rami� z u�cisku Muuba.

��Obiecuj�, �e przyjd�, je�li b�d� w stanie. Jednak przede wszystkim musz� odnale�� Farra � swojego krewniaka.

Lekarz szybko skin�� g�ow�. Bez s�owa zacz�� si� przepycha� przez t�um dworzan, kt�rzy wci�� blokowali wyj�cie z lo�y. �okcie i kolana bardzo mu w tym pomaga�y.

Adda jeszcze raz rzuci� okiem na zat�oczony stadion. �cisk ju� wywo�ywa� zab�jcze skutki: starzec dostrzega� zapadni�te klatki piersiowe, bezw�adne ko�czyny, pozbawione dost�pu Powietrza twarze, kt�re na tle sk��bionych cia� przypomina�y blade kwiaty.

Odwr�ci� si� i pop�dzi� ku wyj�ciu.

Hork obmaca� grubymi palcami rowek w drzwiach. Zniecierpliwiony, zacz�� falowa�, po�o�y� d�onie na ich powierzchni i pchn��.

Drzwi zahu�ta�y si� na niewidzialnych zawiasach, ci�kie i milcz�ce. Po chwili da� si� s�ysze� syk Powietrza.

W otworze wej�cia Durze mign�� obraz kolejnej, jeszcze wi�kszej komnaty, kt�rej �ciany r�wnie� tworzy�a szara, pozbawiona charakterystycznych cech substancja.

Przez chwil� przybysze wahali si�, czy przekroczy� pr�g.

��No, jazda � burkn�� Hork i chwyci� kraw�d� ramy drzwi. Wystarczy� mu jeden p�ynny ruch, �eby przecisn�� si� przez wej�cie; jego ma�e, delikatnie faluj�ce stopy znikn�y w otworze.

Dura westchn�a i uchwyci�a si� framugi. Kraw�dzie by�y zimne i cienkie jak �ciany pomieszczenia, tak �e wrzyna�y jej si� w d�onie. Ostro�nie po�o�y�a r�ce na powierzchni �ciany wewn�trz pomieszczenia za drzwiami i przepchn�a si� przez wej�cie.

Zewn�trzna komora mia�a r�wnie� kszta�t czworo�cianu � zbudowanego z wszechobecnej, matowoszarej substancji � ale by�a dziesi�� razy wi�ksza, a jej szeroko�� wynosi�a oko�o stu ludzi. Takimi rozmiarami charakteryzowa�a si� niemal ka�da zamkni�ta przestrze� w Parz. Komora, z kt�rej wy�oni�a si� Dura, unosi�a si� w �rodku tego nowego pokoju, a jej p�aszczyzny i kraw�dzie u�o�y�y si� r�wnolegle do odpowiednich p�aszczyzn i kraw�dzi wielkiej hali. Dura zastanawia�a si�, co podtrzymuje mniejsz� komor�; nie dostrzega�a �adnych podp�r ani sznur�w.

By� mo�e znale�li si� w skupisku czworo�ciennych pokoi, z kt�rych ka�dy stanowi� serce wi�kszego pomieszczenia. Mo�e gdyby sforsowali te �ciany, wp�yn�liby do trzeciej komory, kt�ra r�wnie� by�aby dziesi�� razy wi�ksza, i tak dalej�

Jednak�e w wi�kszym pomieszczeniu nie by�o drzwi prowadz�cych na zewn�trz. �ciany by�y ca�kowicie g�adkie; ich monotonii nie prze�amywa�a nawet mapa, kt�ra ozdabia�a komor� wewn�trzn�. Skoro nie ma tu �adnego wyj�cia, mo�e to oznacza koniec naszej podr�y, pomy�la�a Dura.

Hork zbli�y� si� do niej, faluj�c.

��Dura, znalaz�em co�. � Wzi�� j� za r�k� i prawie ci�gn�� dooko�a wewn�trznego czworo�cianu. Wreszcie zatrzyma� si� � tak gwa�townie, �e dziewczyna wpad�a na niego � i pokaza� swoje odkrycie. � Sp�jrz. Co o tym s�dzisz?

Dura zobaczy�a pud�o o nieregularnym kszta�cie, szerokie na p� cz�owieka. Ostro�nie, zachowuj�c odleg�o�� kilku mikron�w, okr��y�a przedmiot unosz�cy si� w Powietrzu. By� wykonany z dobrze jej znanej szarej substancji, tej samej kt�ra tworzy�a �ciany pomieszcze�; sk�ada� si� na� masywny okr�g�y blok, z kt�rego wystawa�a cie�sza, prostok�tna p�yta; po bokach prostok�ta stercza�y do przodu mniejsze cylindry�

Dura z �atwo�ci� domy�li�a si�, jak� funkcj� spe�nia �w obiekt.

��To jest krzes�o � o�wiadczy�a. Hork prychn�� niecierpliwie.

��Oczywi�cie, �e to jest cholerne krzes�o. � Kr��y� wok� sprz�tu, �mia�o poszturchuj�c jego powierzchni�. Z ka�dej por�czy krzes�a stercza�y d�wignie � grube kikuty, kt�re najwyra�niej mia�y by� u�ywane przez istoty ludzkie. W lewej por�czy by� umieszczony obrotowy wska�nik.

��Czy my�lisz, �e to co� jest przeznaczone dla nas� to znaczy, dla ludzi?

��Oczywi�cie, �e tak � burkn�� m�czyzna. Dura poczu�a si� ura�ona.

��Hork, w tej sytuacji nie ma nic oczywistego. Je�eli ta mapa by�a dobra, to podr�owali�my w przestrzeni, oddalaj�c si� od samej Gwiazdy. Dlaczego mieliby�my oczekiwa� czegokolwiek poza rzeczami ca�kowicie obcymi? To i tak prawdziwy cud, �e znale�li�my Powietrze nadaj�ce si� do oddychania, a co dopiero� meble.

Wzruszy� ramionami. Jego ot�uszczone mi�nie przelewa�y si� pod kombinezonem.

��Ale� wida� wyra�nie, �e jest przeznaczone dla ludzi. Widzisz, jak wymodelowane jest oparcie i siedzisko? � Zanim Dura zd��y�a zaprotestowa�, m�czyzna okr�ci� si� w Powietrzu i opad� na krzes�o. Z pocz�tku troch� si� wi�, gdy� by�o mu chyba troch� niewygodnie � a nawet sprawia� wra�enie zaniepokojonego � ale zaraz rozlu�ni� si� i u�miechn�� szeroko. Po�o�y� d�onie na por�czach krzes�a, kt�re pasowa�o do jego masywnego cia�a. � Doskona�e � o�wiadczy�. � Wiesz, Dura, to krzes�o istnieje chyba od trzystu pokole�, a jednak wygl�da jak nowe i pasuje do mojej tuszy tak idealnie, jakby projektowali je najlepsi rzemie�lnicy Parz. Dziewczyna zmarszczy�a czo�o.

��Nie wygl�da�e� na specjalnie uszcz�liwionego, kiedy dopiero co usiad�e� na nim. Zawaha� si�.

��Czu�em si� dziwnie. Mia�em wra�enie, �e powierzchnie p�ywaj� wok� mnie. � U�miechn�� si�, odzyskawszy pewno�� siebie. � Przypuszczam, �e ono dostosowywa�o si� do mojej figury. To by�o troch� niepokoj�ce, ale nie trwa�o d�ugo� Jak my�lisz, do czego s�u�� te d�wignie? � Jego masywne pi�ci zawis�y nad pr�tami stercz�cymi z por�czy krzes�a.

��Nie! � Dura zakry�a jego r�ce. Po chwili uspokoi� si� i odsun�� d�onie od d�wigni, nawet ich nie dotkn�wszy.

��Ciekawe � powiedzia� �agodnie. � One do z�udzenia przypominaj� d�wignie tablicy rozdzielczej w �Lataj�cej �wini". By� mo�e istniej� podobie�stwa podstawowych wzorc�w ludzkiego projektowania, by� mo�e pewne rzeczy musz� wygl�da� tak a nie inaczej�

��Jednak w przeciwie�stwie do urz�dze� na pok�adzie ��wini" nie mamy najmniejszego poj�cia, do czego s�u�� te d�wignie � przerwa�a mu Dura stanowczo.

Hork zrobi� min� dziecka, kt�re dosta�o bur�.

��Hm, sama wcze�niej m�wi�a�, �e nie zrobimy �adnego kroku naprz�d, je�li nie zaryzykujemy. � Zerkn�� na urz�dzenie ze strza�k� wmontowane w lewe rami� krzes�a. � Na przyk�ad, co by� powiedzia�a na to?

Dura zbli�y�a si� do niego. Strza�ka by�a cylindrem o grubo�ci palca, osadzonym na pionowej osi w �rodku swojej d�ugo�ci; znajdowa�a si� wewn�trz ma�ego krateru wy��obionego w por�czy. Jego oprawa by�a podzielona na cztery �wiartki: bia��, jasnoszar�, ciemnoszar� i czarn�. Strza�ka wskazywa�a czarn� �wiartk�. Wydawa�o si� oczywiste, �e umieszczono j� w takim miejscu, aby mog�a by� przekr�cana przez osob� siedz�c� na krze�le.

Hork spojrza� na Dur�.

��No? To urz�dzenie wygl�da na raczej nieszkodliwe. C�rka Logue'a st�umi�a szale�czy chichot.

��Przecie� nie masz zielonego poj�cia, co to jest�

��Do licha z tob�, nadp�ywowcze, przecie� nie po to przebyli�my taki szmat drogi, �eby teraz tch�rzy�. � Przewodnicz�cy raptownie chwyci� strza�k� i przekr�ci� j�.

Urz�dzenie szcz�kn�o, wykonuj�c �wier� obrotu. Dura cofn�a si� i zas�oni�a cia�o ramionami. Nawet Hork odskoczy� odruchowo i dopiero gdy strza�ka zatrzyma�a si� na ciemnoszarej �wiartce, ci�ko westchn��.

��Widzisz? Nie zdarzy�o si� nic z�ego� W�a�ciwie to chyba nic si� nie sta�o.

��Nie. � Potrz�sn�a g�ow�. � Mylisz si�. � Wyci�gn�a r�k�. � Sp�jrz�

Hork odwr�ci� si� na krze�le. �ciany komory zrobi�y si� przezroczyste.

Ekipa ochotnik�w d�wign�a pacjenta w g�r� i przenios�a przez wyrwan� �cian� szpitala do samochodu czekaj�cego w Powietrzu. Adda patrzy�, jak auto ostro�nie oddala si� od gmachu i do��cza do strumienia uchod�c�w, kt�rzy kierowali si� w stron� nadp�ywu.

Z chwil� rozpocz�cia ewakuacji Miasta, ten oddzia� szpitala �Wsp�lnego Dobra", tu� za Sk�r� Parz, zosta� natychmiast przekszta�cony w hal� prze�adunkow�. Teraz roi�o si� w nim od personelu medycznego, wolontariuszy, pacjent�w i ich bliskich. Pacjenci wyli albo j�czeli, a rozgor�czkowani cz�onkowie personelu desperacko pokrzykiwali, podaj�c sobie �ubki, banda�e, lekarstwa. Ci, kt�rym udzielono pomocy, byli �adowani do samochod�w i wywo�eni, lecz w tym samym czasie do szpitala nap�ywa�a kolejna, jeszcze wi�ksza grupa rannych z pozosta�ych cz�ci zniszczonego Miasta.

Adda czu� si� przyt�oczony, zniech�cony; ogarnia� go strach i potworne zm�czenie.

Mo�e jednak by�em �wiadkiem zbyt wielu zmian. Widzia�em zbyt wiele katastrof, zbyt wiele zmia�d�onych cia��

Wychyli� si� poza Sk�r�. Otworzy� usta, usi�uj�c wydali� z naczy� w�osowatych p�uc zat�ch�e, cuchn�ce szpitalem Powietrze. Jednak�e nawet to wdychane na zewn�trz drewnianego kad�uba by�o nie�wie�e. Adda czu� sw�d j�drowego ognia drewna, smr�d wiatroodrzut�w �wi� powietrznych, od�r ludzkiego strachu. Wydawa�o si�, �e dr�czone agoni� Miasto spowija niewidzialny ob�ok zat�ch�ych foton�w. Parz przypomina�o wielkie, umieraj�ce stworzenie, z kt�rego naczy� w�osowatych wyciekaj� resztki Powietrza. Dygota�o, wstrz�sane skrzypieniem drewna i rozdzieraj�cym rykiem mia�d�onego metalu z materii rdzeniowej.

Szpital mie�ci� si� w dolnej cz�ci Parz, tote� Adda wygl�da� na tle Sk�ry jak owad przegryzaj�cy �cian�. Wst�gi kotwiczne nadal dzia�a�y; reakcj� na silne pr�dy, kt�re przep�ywa�y przez ich nadprzewodnikowe wn�trza, by�o �wiecenie gazu elektronowego wok� metalu. Miasto nadal walczy�o o utrzymanie stabilnej pozycji.

Na Sk�rze mia�a miejsce intensywna krz�tanina. Kad�ub metropolii zosta� rozerwany. Ludzie robili w nim dziury, wydostawali si� na zewn�trz i wsiadali do samochod�w, unosz�c ze sob� najcenniejszy dobytek. Oddalaj�ce si� od Miasta auta oraz faluj�cy ludzie tworzyli coraz szersz�, zamglon� chmur�. W Powietrzu by�o s�ycha� okrzyki ludzi i ha�a�liwe charkoty g�o�nik�w.

Nad tym �a�osnym strumieniem rysowa�y si� zniszczone na skutek Zaburzenia linie wirowe; wygl�da�y tak, jakby kto� niedbale je nabazgra�, chc�c zaznaczy� obszary niestabilno�ci. Magpole wyra�nie dr�a�o, n�kane stale wzbieraj�cym Morzem Kwantowym.

A w oddali niebieskofioletowy ogie� statk�w Xeelee pustoszy� przestrze� P�aszcza. Adda nigdy nie s�dzi�, �e b�dzie mu dane zobaczy� co� takiego na w�asne oczy.

��Adda!

Niech�tnie odwr�ci� spojrzenie i ponownie skupi� uwag� na oddziale szpitalnym.

Na ewakuacj� czeka�a kolejna pacjentka, kt�ra wy�a z b�lu.

By�a owini�ta poplamionymi banda�ami tak dok�adnie, �e starzec widzia� tylko jej rozdziawione usta. Deni Maxx nie odst�powa�a tej groteskowej postaci ani na krok. G�aska�a poszkodowan� po w�osach i szepta�a bezu�yteczne s�owa pociechy. Rzuci�a Addzie b�agalne spojrzenie. Na pr�no usi�owa� nie okazywa� odrazy, kt�r� wywo�ywa�a u niego my�l o dotkni�ciu zabanda�owanej postaci. Zbli�y� si� do rannej i patrz�c jej w twarz, burkliwie wypowiada� uspokajaj�ce s�owa. Mia� wra�enie, �e pociesza zranion� �wini� powietrzn�. Jednak oczodo�y ofiary by�y prawie czarne na skutek odniesionych obra�e�, tote� w�tpi�, �eby go s�ysza�a.

Szybko za�adowali kobiet� do samochodu powietrznego. Auto oddali�o si� od budynku i nie musieli ju� s�ucha� krzyk�w pacjentki.

Deni zosta�a przy prowizorycznych drzwiach i �apczywie wdycha�a st�ch�e Powietrze. Przygl�da�a si� dalekim mg�om, liliowym wypustkom niszczycielskich promieni Xeelee, kt�re z tak� �atwo�ci� pokonywa�y Gwiazd�.

��Miejmy nadziej�, �e te przekl�te istoty b�d� si� trzyma�y z dala od Parz � powiedzia� Adda. Odgarn�a pukiel brudnych w�os�w.

��I od twojego ludu, gdziekolwiek jest� Tak czy owak, je�li te promienie rzeczywi�cie w nas uderz�, b�dziemy mieli strasznego pecha. Najwyra�niej celem Xeelee jest rozerwanie Rdzenia; na pewno nie chcieliby marnowa� energii, �eby zniszczy� tak� malutk�, s�ab� konstrukcj� jak Miasto � odpar�a lekarka.

��Tak. To tyle, je�li chodzi o wypraw� Horka do Podp�aszcza.

��By� mo�e. Ale ta brawurowa, zwariowana ekspedycja by�a dla nas wszystkich jedyn� nadziej�. Uczepi�am si� jej z wr�cz irracjonaln� si��. � U�miechn�a si� blado. � W�a�ciwie to nadal wierz� w jej sens. Czemu by nie? Ta wiara podtrzymuje mnie na duchu.

Adda obserwowa� w�skie szeregi samochod�w powietrznych i ludzi znikaj�ce we wzburzonym Powietrzu. Wi�ksze auta przypomina�y z oddali owady, uciekaj�ce przed pal�cym �wiat�em Xeelee.

Deni potar�a brod�.

��Adda, mo�e tego nie zrozumiesz, ale wi�kszo�� mieszka�c�w Miasta nigdy dot�d nie opuszcza�a jego granic. I zawsze uwa�ali Parz za najbezpieczniejsze miejsce na �wiecie. Teraz, kiedy ono rozpada si� na ich oczach, czuj� si� zdradzeni. Jak dziecko porzucone przez rodzic�w. � Zawaha�a si�. � M�wimy o nadziei, lecz w gruncie rzeczy dla wielu os�b to, co najgorsze, ju� si� wydarzy�o.

��My�lisz, �e robimy tutaj co� po�ytecznego? Na twarzy Deni pojawi�o si� napi�cie.

��No c�, wypychamy pacjent�w z tego prowizorycznego portu r�wnie szybko, jak si� tu pojawiaj� � zgnieceni na stadionie, poparzeni albo porozcinani przez ten berg z materii rdzeniowej, kt�ry wtargn�� do �rodka� Ale nie chc� os�dza�, czy s� poza Miastem cho� troch� bezpieczniejsi ni� w tych ruinach. � U�miechn�a si� smutno. � Pomaganie innym przynajmniej poprawia nam samopoczucie. Nie s�dzisz?

Zobaczyli kolejnego pacjenta. W grupie, kt�ra go nios�a, znajdowa� si� Farr. Gdy tylko za�adowano nieprzytomne dziecko do samochodu, chcia� wr�ci� na oddzia�, lecz Adda po�o�y� mu r�k� na ramieniu. Oczy ch�opca by�y mocno podkr��one; zgarbi� si� i porusza� wargami, jakby mamrota� co� do siebie.

Adda potrz�sn�� nim lekko.

��Farr? Nic ci nie jest, ch�opcze?

M�odzieniec skierowa� wzrok na starego cz�owieka.

��Czuj� si� �wietnie � odpar� nienaturalnie piskliwym g�osem. � Jestem tylko troch� zm�czony i�

��Pos�uchaj, nie musisz ci�gle tego robi�. Farr wydawa� si� ura�ony.

��Adda, nie jestem dzieckiem.

��Do diaska, wcale nie twierdz�, �e nim jeste�� Deni �agodnie wkroczy�a do akcji. W jej zachowaniu by�o co� z dawnego polotu i fachowo�ci.

��Farr, spisujesz si� wspaniale i chc�, �eby� nadal nam pomaga�. Dlatego zgadzam si� z Adda; my�l�, �e powiniene� zrobi� sobie przerw� � znale�� co� do jedzenia, miejsce do odpoczynku.

Brat Dury mia� ochot� protestowa�, ale Deni lekko szturchn�a jego klatk� piersiow�.

��No, jazda. To jest rozkaz.

Ch�opiec ust�pi�, u�miechaj�c si� blado. Lekarka zwr�ci�a si� do Addy z figlarn� min�.

��Od razu wida�, �e nigdy nie by�e� rodzicem.

Starzec burkn�� co� w odpowiedzi.

Do poszarpanej kraw�dzi zniszczonej �ciany zbli�y� si� nowy samoch�d powietrzny; pi�tka zdenerwowanych �wi� t�oczy�a si� w kupie i obija�a o Sk�r� niczym nadmuchane zabawki. Drzwiczki auta otworzy�y si�; kierowca wychyli� si� na zewn�trz.

��Adda! � zawo�a� Tob� Mixxax. Jego szeroka, znu�ona twarz rozja�ni�a si� w u�miechu. � Ciesz� si�, �e ci� znalaz�em. Ito m�wi�a, �e pr�bujesz si� tu dosta� razem z Farrem.

��Tak, ch�opak jest tutaj. Czuje si� dobrze. Ci�ko pracuje. � Okr�g�e, sp�aszczone oblicze Toby zawsze wydawa�o si� Addzie nijakie, pozbawione wyrazu, lecz teraz, spogl�daj�c na jego oczodo�y, na ma�e zmarszczki w k�cikach ust, starzec dostrzega� autentyczny b�l. � Crisa tu nie ma. Przykro mi.

Wyraz twarzy Mixxaxa prawie si� nie zmieni�. Przybysz z nadp�ywu zauwa�y� jednak, �e nie jest ju� ani troch� pogodna.

��Nie. I tak nie oczekiwa�em, �e tu b�dzie.

��Nie.

Jeden unika� wzroku drugiego. Przez chwil� byli zak�opotani.

��Jak si� miewa Ito? Gdzie ona jest?

��Na farmie sufitowej. To znaczy, na tym, co z niej zosta�o. Ma mn�stwo roboty. Jest rzemie�lniczk� i wraz z kulisami, kt�rzy postanowili nie odchodzi�, pr�buje doprowadzi� to miejsce do porz�dku. � Pokr�ci� g�ow�. � Ale wszystko jest zniszczone. Nie uwierzy�by�. � W g�osie Toby wyczuwa�o si� rozgoryczenie. � Adda, to ostatnie Zaburzenie ca�kowicie nas za�atwi�o.

Us�yszawszy te s�owa, starzec przypomnia� sobie, co powiedzia�a Deni � �e Xeelee zamierzaj� rozerwa� Rdze� i zniszczy� sam� Gwiazd�. Adda nie nale�a� do ludzi obdarzonych nadmiern� wyobra�ni�. Zazwyczaj koncentrowa� uwag� na sprawach bie��cych, na tym, co dawa�o si� osi�gn��. Jednak�e teraz zastanawia� si�, co by by�o, gdyby Deni Maxx mia�a racj� � gdyby tym razem Xeelee rzeczywi�cie chcieli doprowadzi� do zag�ady Gwiazdy i wszystkich ludzi.

Spojrza� na trupioblade niebo. W g��bi duszy spodziewa� si�, �e Zaburzenie wreszcie si� sko�czy�� jak wszystkie inne, nawet te najgwa�towniejsze, kt�rych by� �wiadkiem podczas swego d�ugiego �ycia. Ale je�li tym razem mia�o si� sta� inaczej? Przecie� to Xeelee wywo�ywali te najnowsze Zaburzenia; zatem jego poprzednie do�wiadczenia nie mog�y stanowi� wiarygodnej wskaz�wki. A je�li Xeelee b�d� uparcie n�ka� Rdze�, a� w ko�cu ca�a jego materia wyp�ynie ze szczelin w Morzu Kwantowym?

Dotychczas stary my�liwy liczy� si� jedynie z w�asn� �mierci� i �mierci� wielu innych os�b, nawet tych, kt�re by�y mu bliskie. By� mo�e jednak ta nowa katastrofa mia�a osi�gn�� znacznie wi�kszy zasi�g � by� mo�e wi�za�a si� z zag�ad� ca�ego gatunku. Nagle starca przyt�oczy�a wizja Gwiazdy, kt�r� ogo�ocono z Istot Ludzkich, ze wszystkich przysz�ych pokole�; raptem wszystko, na czym Addzie zale�a�o, gas�o i traci�o jakiekolwiek znaczenie.

Tob� wci�� m�wi� do niego. Nadp�ywowiec od d�u�szego czasu nie s�ysza� ani s�owa.

Odsun�� si� i wzi�� g��boki oddech. Je�li dzisiaj mia� nast�pi� koniec �wiata, to on sam niewiele m�g�by zdzia�a�. Tymczasem jednak czeka�o go sporo bie��cej roboty.

Deni Maxx do��czy�a do Addy w prowizorycznym przej�ciu.

��Dzi�kuj�, �e przyby�e� nam pom�c, obywatelu. Tob� wzruszy� ramionami.

��Potrzebowa�em jakiego� zaj�cia. � Na oddziale akurat przenoszono kolejnego pacjenta. Tob� Mixxax zerkn�� na cia�o rannego i jego twarz zastyg�a w ponurym wyrazie.

��No c�, znalaz�e� zaj�cie � powiedzia� Adda ze smutkiem. Lekarka dotkn�a jego ramienia.

��Chod�, nadp�ywowcze. Wracajmy do pracy. W oddali gwiazdo�amacze przek�uwa�y P�aszcz niby ogromne sztylety. Adda przygl�da� im si� jeszcze przez chwil�, a potem skin�� Tobie g�ow� na po�egnanie i odwr�ci� si�.

Wszystkie gwiazdy, z wyj�tkiem ich Gwiazdy, znikn�y, zabieraj�c ze sob� ca�e �wiat�o. Na opustosza�ym niebie pozosta�a tylko Gwiazda ze swoim pier�cieniem i pot�nym, krwawi�cym towarzyszem�

Nie. Dura u�wiadomi�a sobie, �e Gwiazda nie jest zupe�nie osamotniona. Na niebie pojawi� si� �uk � wielobarwna wst�ga, cienka i perfekcyjna; opasywa�a cz�ci� swojej krzywizny �rodowisko Ur-ludzi, a dalej przechodzi�a za Gwiazd�.

Ta wst�ga tworzy�a kr�g wok� wszech�wiata i zawiera�a w sobie �wiat�o gwiazd.

Hork pojawi� si� przed Dur�. Gwiezdny �uk rozja�nia� miejscami jego szar� twarz.

��No? � zagadn�� poirytowanym g�osem. � Co teraz? Potar�a czo�o.

��Ka�de po�o�enie strza�ki pokazuje nam wi�cej element�w naszego otoczenia � wi�cej wszech�wiata. Jak gdyby usuwano z naszych oczu kolejne warstwy, kolejne zas�ony.

��Zgadza si�. � Uni�s� wzrok ku gwiezdnemu �ukowi.

��A wi�c to musi by� prawda? Ostatnia scena, po ods�oni�ciu wszystkich zas�on? � Pokr�ci� g�ow�. � Ale co to wszystko znaczy?

��Niebo, kt�re widzieli�my przedtem � gwiazdy rozsypane na nim � wydawa�o si� nam dziwne, wr�cz przera�aj�ce. Ale przynajmniej wygl�da�o naturalnie. Gwiazdy by�y takie jak nasza Gwiazda, tyle �e �wieci�y w wi�kszym oddaleniu.

��Rzeczywi�cie. Natomiast to niebo wydaje si� zniekszta�cone. I jak to si� dzieje, �e wci�� jeste�my w stanie dostrzega� nasz� Gwiazd�? Dlaczego jej �wiat�o r�wnie� nie zosta�o rozmazane w tej absurdalnej obr�czy?

Rozmazane �wiat�o� Podoba mi si�. Jaki on spostrzegawczy. Dura okr�ci�a si� w Powietrzu, usi�uj�c st�umi� okrzyk. Suchy, �agodny g�os, emanuj�cy z pr�ni wielkiego pomieszczenia, wzbudzi� w niej potworny strach.

��Karen Macrae � powiedzia� Hork z wrogo�ci� w g�osie. W Powietrzu, w odleg�o�ci zaledwie jednego cz�owieka, zarysowa�y si� blade, r�nobarwne sze�ciany �wiat�a tworz�ce ramiona i g�ow�. Kontury by�y s�abiej widoczne ni� w Podp�asz-czu � kolory wyblak�y, a sze�ciany mia�y wi�ksze rozmiary. Kolonistka otworzy�a oczy. Dura znowu poczu�a obrzydzenie na widok mi�sistych ga�ek umieszczonych w oczodo�ach.

Hork mia� racj�. Karen Macrae zabra�a si� z nimi w bry�ce materii rdzeniowej przytwierdzonej do boku ��wini" i w ten spos�b pokona�a ca�� drog� z g��bin Gwiazdy do tego odleg�ego, ponurego miejsca.

�wiat�o gwiazd jest rozmazane. Rzeczywi�cie. I musicie zrozumie�, dlaczego jest rozmazane i co si� z wami dzieje. �ciany tego pomieszczenia nie s� oknami; posiadaj� zdolno�� przetwarzania danych � s� wirtualnymi urz�dzeniami, zdolnymi do przekszta�cenia natury dopplerowskie go przesuni�cia�

Hork zbli�y� si� do Karen Macrae.

��Gadaj normalnie, do cholery.

Zniekszta�cona g�owa powoli obr�ci�a si�.

Dopplerowskie przesuni�cie ku fioletowi. Podr�ujecie� Podr�ujemy przez przestrze� z ogromn� pr�dko�ci�. Prawie tak szybko jak �wiat�o. Rozumiecie? I dlatego�

��I dlatego prze�cign�li�my �wiat�o gwiazd � doko�czy� Hork. � Chyba rozumiem. Ale dlaczego wci�� widzimy Gwiazd� oraz jej system z pier�cieniem i gigantycznym towarzyszem?

Wydawa�o si�, �e Karen cofa si� do swojej nieca�kowicie uformowanej g�owy; mi�siste ga�ki jej oczu kr�ci�y si� dooko�a jak zwierz�tka.

Dura usi�owa�a znale�� odpowied� na pytanie swojego towarzysza.

��Poniewa� Gwiazda podr�uje z nami. I dlatego wci�� widzimy jej �wiat�o. � Spojrza�a na m�czyzn� pow�tpiewaj�co. � Czy takie wyja�nienie ma sens?

��Ach, Kolonistka i jej zagadkowa paplanina � burkn�� Hork. � W porz�dku. Za��my, �e masz racj�. Ostatecznie i tak nie mamy lepszego wyt�umaczenia. Za��my, �e podr�ujemy wraz z Gwiazd� przez przestrze� z pr�dko�ci� �wiat�a. Dlaczego? Sk�d przybywamy? Dok�d zmierzamy?

Karen Macrae nie odpowiada�a. �wietlne sze�ciany pe�za�y po jej obliczu jak pijawki.

Hork i Dura popatrzyli na siebie nawzajem, jakby spodziewali si� wyczyta� odpowied� ze swoich poirytowanych twarzy.

Po chwili znowu rozejrzeli si� dooko�a, staraj�c si� zrozumie� przyczyny zniekszta�ce� na niebie. W tym zbiorowisku rozp�dzonych �wiat�w Dura czu�a si� ma�a, krucha i bezradna. �wiat�o by�o rozmazane symetrycznie i po kr�tkim sporze doszli do wniosku, �e ich punkt wyj�ciowy i miejsce przeznaczenia musz� si� znajdowa� na biegunach wyimaginowanej kuli wok� nich; kuli, kt�rej r�wnik zaznaczony by� �ukiem gwiezdnym. Hork wyci�gn�� r�k� ku strza�ce.

��Dobrze. Przekonajmy si�, co mo�na tam zobaczy� � Ustawi� strza�k� w przedostatnim po�o�eniu.

Gwiazdy poucieka�y z rozsypuj�cego si� �uku gwiezdnego i wr�ci�y do swych rozproszonych na niebie domostw.

Hork zacz�� falowa� w kierunku jednego z wyimaginowanych biegun�w. Spogl�da� poprzez mgliste, klockowate urz�dzenia Ur-ludzi w przestrze� kosmiczn�. Durze, kt�ra zosta�a w pobli�u Karen Macrae, wydawa� si� zabawk�, plamk� p�ywaj�c� w nieokre�lonym bezmiarze Ur-ludzi.

��Nic tu nie ma � zawo�a� rozczarowanym tonem. � Tylko anonimowy szlak gwiazd.

��Wobec tego to musi by� na drugim ko�cu komory. Na przeciwleg�ym biegunie. Chod�.

Czeka�a, a� wr�ci, a potem rami� w rami� pofalowali zgodnie z kierunkiem lotu Gwiazdy.

Na biegunie nieba rzeczywi�cie co� by�o: na tle gwiazd widnia� jaki� wielki � mimo �e obserwowa�o si� go z daleka � obiekt o wyra�nych zarysach.

Karen Macrae m�wi�a co�. W cichej komorze jej s�owa brzmia�y jak westchnienia.

Przybysze z P�aszcza cofn�li si� po�piesznie i przybli�yli twarze do zamglonych warg Kolonistki.

��Co to znaczy? � zapyta�a Dura, bliska rozpaczy. � Nie spr�bujesz jeszcze raz? Co do nas m�wisz?

� Pier�cie�. Widzicie go? Mam tak ma�o mocy przetwarzaj�cej, te� d�tko� do Pier�cienia�

Dura odwr�ci�a si� i popatrzy�a na olbrzymie �co�". Ogarn�� j� strach zrodzony z bajek dla dzieci, ze starych, przeinaczanych legend.

B��kitne �wiat�a Xeelee ja�nia�y w Powietrzu. Szcz�tki rozbitych linii wirowych spada�y gradobiciem wok� Addy. Falowa� z w�ciek�� zawzi�to�ci� i wi� si� w Powietrzu, �eby unikn�� tej �mierciono�nej nawa�nicy. Nie zwa�a� na b�l plec�w i n�g. Jednak�e nawet falowanie nie gwarantowa�o niczego; Magpole zmienia�o si�� i kierunek jakby pod wp�ywem fanaberii, dlatego musia� ci�gle korygowa� swoje manewry i omija� zab�jcze resztki wir�w.

Natrafi� na czystszy szlak w Powietrzu. Zgi�� si�, pomimo i� bola�y go biodra i l�d�wie. Zacz�� lekko falowa� w przeciwnym kierunku do dotychczasowego, by wyhamowa� lot. Obejrza� si� na Miasto, oddalone teraz o jaki� tysi�c ludzi. Wielki martwy szkielet z drewna wyra�nie si� przechyla� i osuwa� poprzez Magpole, kt�re nie stanowi�o ju� solidnego oparcia. Sk�ra nadal przypomina�a zgie�kliwy ul; ludzie wybijali otwory i po�piesznie si� ewakuowali. Stary my�liwy mia� wra�enie, �e jest �wiadkiem rozk�adu twarzy trupa, na kt�r� wpe�zaj� roje insekt�w.

Nigdzie nie by�o wida� Farra.

Adda popatrzy� jeszcze raz na wy�sz� warstw� Do�u, gdzie mie�ci� si� szpital. Widzia� wewn�trz poszerzonej blizny Sk�ry wzmo�on� aktywno��, ale nie by� w stanie dostrzec brata Dury. Do diab�a, do diab�a� Nie powinien by� pu�ci� ch�opca. Nale�a�o u�y� przemocy i odci�gn�� go od Miasta, od tego cholernego szpitala � Parz i tak czeka�a zag�ada, a jemu samemu mog�o najwy�ej zabrakn�� si�y.

Do licha, jestem starym cz�owiekiem, pomy�la�. Wiele prze�y�em, wiele widzia�em. Teraz chc� tylko odpoczywa�.

No c�, chyba nie dana mu by�a bezczynno��. Kr�c�c g�ow�, przechyli� cia�o w Powietrzu i zacz�� falowa� z powrotem, w kierunku trzeszcz�cego drewnianego cielska.

Ze szpitala �Wsp�lnego Dobra" nadal wywo�ono pacjent�w. We wn�trzno�ciach Miasta znowu da�a si� s�ysze� g�ucha eksplozja, lecz, ku zdumieniu Addy, pracuj�cy wolontariusze nawet nie podnie�li g��w. Mia� ochot� krzycze� na nich, bi� po twarzach, zmusi� tych dzielnych, niem�drych ludzi do u�wiadomienia sobie, co si� dzieje dooko�a.

Do prowizorycznych wr�t nie wraca�y �adne samochody. Niemniej jednak, jaki� ochotnik taszczy� bezw�adn� posta� nieokre�lonej p�ci i wieku do rozerwanej Sk�ry. Wgramoli� si� na jej powierzchni� za pacjentem, chwyci� go obiema r�kami za banda�e i, faluj�c w ty�, zacz�� odci�ga� od zapadaj�cego si� Miasta. Wolontariusz by� m�odym m�czyzn�; jego nag� sk�r� ozdabia�y wymy�lne, faliste malunki. Z pewno�ci� nale�a� do ekipy aerobat�w, kt�ra dzisiaj powinna by�a bra� udzia� we wspania�ej ceremonii Igrzysk; zamiast tego, wyt�a� swoje ubrudzone, pokryte rop� cia�o, aby wyci�gn�� na wp� �ywego pacjenta z umieraj�cego Miasta. Adda wpatrywa� si� w twarz ch�opca, usi�uj�c poj��, co czuje ten aerobata w momencie, gdy rozpada si� jego w�asne �ycie, lecz zobaczy� jedynie zm�czenie, ot�pienie i determinacj�.

��Adda!

To by� g�os Farra. Starzec spojrza� na ciemny oddzia�; musia� mruga� zdrowym okiem, �eby je przeczy�ci�.

��Adda, musisz mi pom�c�

Tam. Farr znajdowa� si� g��boko z ty�u pomieszczenia. Unosi� si� nad kolejnym poszkodowanym � zwalistym nieruchomym cz�owiekiem zawini�tym w kokon. Adda stwierdzi� z ulg�, �e ch�opiec chyba jeszcze nie jest ranny.

W chwil� p�niej przepycha� si� ku niemu nad g�owami ludzi.

Pacjent by� tak szczelnie owini�ty, �e spod kokonu wystawa�a tylko pot�na, pomarszczona od ran pi�� i fragment ramienia albo klatki piersiowej, nie wi�kszy ni� d�o� Addy. Ods�oni�te cia�o by�o pozbawione nask�rka, jak gdyby prze�ute.

Wiekowego nadp�ywowca przenikn�� dreszcz. Popatrzy� na Farra. Twarz m�odzie�ca by�a �ci�gni�ta, oczy zdradza�y zm�czenie, a rozszerzone pory powietrzne na policzkach przypomina�y kratery.

��Ciesz� si�, �e wr�ci�e�.

��Jeste� cholernym g�upcem, ch�opcze. Chc�, �eby� to wiedzia� teraz, bo mo�e nie b�d� mia� okazji powiedzie� ci o tym p�niej.

��Ale� musia�em wr�ci�. Us�ysza�em g�os Bzy i. Ja� W g��bi kokonu co� si� poruszy�o � mo�e pacjent przekr�ci� g�ow�? � i nad jego brzegiem ukaza� si� szponiasty palec, kt�ry zacisn�� materia� jeszcze mocniej. W tym drobnym ge�cie wyczuwa�o si� zawstydzenie.

��To ma by� Bzya?

��Musieli go wyci�ga� z Podp�aszcza. By� ju� prawie martwy. Adda, on musia� opu�ci� Dzwon. Wl�k� Hoscha, kt�ry jednak nie prze�y�. � Ch�opiec zerkn�� na swojego przyjaciela, splataj�c r�ce. � Musimy go st�d wydosta� � zabra� z Miasta.

��Ale�

W czelu�ciach Parz rozleg�o si� kolejne g�uche uderzenie. Wydawa�o si�, �e nawet Powietrze zadygota�o. Sufit pomieszczenia szpitalnego opad�; drewno �ama�o si� z trzaskiem. Kwadratowy fragment sufitu wielko�ci cz�owieka, �ci�ni�ty, p�k�, rozrzucaj�c grad ostrych od�amk�w drzewnych. Tym razem pracownicy i pacjenci musieli zwr�ci� na to uwag�. Og�lne zamieszanie pot�gowa�y krzyki, a ranni zakrywali twarze nagimi albo zabanda�owanymi ramionami.

��Dobrze � powiedzia� Adda. � Ty bierzesz go za ramiona, ja b�d� popycha� nogi. No, ruszaj si�, do diaska�

Zacz�li si� gramoli� do wyj�cia, ci�gn�c kokon pod rozszczepionym sufitem. Musieli przepycha� si� przez t�um, odsuwa� nogami wolniej sun�ce g�owy i ko�czyny.

Nie mogli wypatrzy� Deni.

Mieli wra�enie, �e dotarcie na miejsce trwa�o wieczno��. Wyrzucili cia�o wielkoluda w Powietrze, przez kraw�d� poszarpanego otworu. Bzya przekozio�kowa�, ca�kowicie bezradny w swym kokonie. Dwaj przybysze z nadp�ywu ruszyli niezdarnie za nim. Farr zamierza� ponownie chwyci� koniec kokonu, w kt�rym znajdowa�a si� g�owa Po�awiacza, ale Adda powstrzyma� ch�opca. U�o�y� Bzy� w taki spos�b, �e le�a� on niemal na g�rnej cz�ci ich ud.

��We�miemy go w taki spos�b � t�umaczy� Adda. � Trzymaj mocno. Obaj b�dziemy falowa� w ty��

Farr skin�� g�ow�, rozumiej�c, o co chodzi starcowi. Chwyci� fa�dy kokonu i wkr�tce obaj r�wnoleg�e wierzgali nogami w ty�, ci�gn�c za sob� ci�kiego Bzy�.

Miasto, kt�rego sylweta majaczy�a nad ich g�owami, znowu opad�o; tym razem z trzaskami wewn�trz kad�uba. Adda wyobrazi� sobie, �e pot�ne d�wigary z materii rdzeniowej, ko�ci gigantycznego cielska, wykr�caj� si� i p�kaj� jeden po drugim. Drewno wybucha�o, rozsiewaj�c drzazgi na ca�ej powierzchni Sk�ry. Pojawia�y si� na niej wielkie, prostoliniowe zmarszczki, jak gdyby pow�oka Parz zaczyna�a si� fa�dowa�.

Adda rozpaczliwie kopa� g�ste Powietrze, ignoruj�c odr�twienie w nogach i t�py b�l w palcach, ci�gn�cych kokon niby zach�anne szpony. Powietrze nadal sypa�o szcz�tkami linii wirowych w kszta�cie pier�cieni i innych fantastycznych form.

Nagle cia�o Bzyi okr�ci�o si�. Ci�kie nogi Po�awiacza wyr�n�y w klatk� piersiow� Addy, kt�ry z wra�enia wypu�ci� chorego z r�k i us�ysza� jego j�k.

Starzec zatrzyma� si� i si�gn�� po b�yszcz�cy, kosztowny materia� kokonu, usi�uj�c ponownie go z�apa�.

Farr przesta� falowa�. Zatrzyma� si� w Powietrzu i upu�ci� kokon. Patrzy� na Miasto.

��Na krew Xeelee, ch�opcze�

��Sp�jrz. � Brat Dury wskaza� wej�cie do Szpitala. � To chyba Deni.

Adda otar� brud ze zdrowego oka i przygl�da� si� postaciom w otworze. Wydawa�y si� malutkie w por�wnaniu z pot�n� drewnian� panoram� Sk�ry. To rzeczywi�cie by�a Deni Maxx. Filigranowa lekarka energicznie, z wpraw�, przygotowywa�a kolejnego pacjenta do ewakuacji.

Z g��bin Miasta wydobywa� si� nowy d�wi�k przypominaj�cy pokorne westchnienie, kt�re b�yskawicznie osi�gn�o wy�sz� tonacj�, jakby mia�o wyra�a� ulg�. Sk�ra dzieli�a si� na wielkie drewniane tratwy, ods�aniaj�c konstrukcj� no�n� z materii rdzeniowej. Mia�o si� wra�enie, �e to ko�ci wynurzaj� si� z gnij�cego cielska. Lekko b�yszcz�ce d�wigary fa�dowa�y si� i p�ka�y.

Adda chwyci� kokon i zacz�� wierzga�. R�ce starca ze�lizgn�y si� i bezw�adne cia�o Bzyi prawie si� nie poruszy�o, lecz nadp�ywowiec podj�� kolejn� pr�b�. Po chwili Farr do��czy� do niego i teraz obaj oddalali si� od Parz, faluj�c nier�wnomiernie, z wysi�kiem.

Fasada drewnianej metropolii � zion�ca wielkimi otworami � zapada�a si� pod pow�ok� wst�g kotwicznych i opada�a fa�dami na ich dolne cz�ci. Konstrukcja z materii rdzeniowej okazywa�a si� tak s�aba, jakby wykonano j� z mi�kkiej sk�ry �wi�skiej. Z krusz�cej si� Sk�ry spada� deszcz od�amk�w.

��Deni! � wrzasn�� Farr.

Pomimo chaosu panuj�cego przy szpitalnym wyj�ciu Adda widzia� szczup�� sylwetk� pani doktor. Nie przerywa�a pracy. Przez chwil� patrzy�a w g�r�, na zapadaj�c� si� Sk�r�, ale zaraz wr�ci�a do swoich pacjent�w.

Wylot oddzia�u szpitalnego zamkn�� si� jak pyszczek.

Przez u�amek sekundy Adda widzia�, jak Deni zas�ania si� ramieniem przed pot�nymi szcz�kami z drewna i materii rdzeniowej, jakby wreszcie pr�bowa�a ocali� w�asne �ycie. Postrz�pione kraw�dzie rozerwa�y jej cia�o niczym zaciskaj�ce si� z�biska. Ob�ok drewnianych szcz�tk�w i py�u, kt�ry wzbi� si� nad zniszczon� fasad� Miasta, przes�oni� widok szpitala.

Farr be�kota� co� g�o�no, ale ca�y czas falowa�, wlok�c kokon Bzyi.

��Krzycz! � wrzasn�� Adda, chocia� jego s�owa zag�usza� rozdzieraj�cy ryk Miasta. � Niech ci� diabli, krzycz i p�acz, je�li chcesz! Tylko nie przestawaj falowa�!

Z��cze tunelowe �wieci�o.

Krzyki wyrwa�y Borza z g��bokiego, niczym nie zm�conego snu. Przeci�gn�� si� i rozejrza�, pr�buj�c znale�� przyczyn� k�opot�w. Si�gn�� do pasa, wyci�gn�� sw�j kapelusz powietrzny i w�o�y� na g�ow�. Oczywi�cie nie musia� tego robi�, ale pomy�la�, �e w kapeluszu wyda si� troch� gro�niejszy z�odziejskim, paso�ytniczym nadp�ywowcom, kt�rzy pojawiali si� zbyt cz�sto�

Z��cze �wieci�o. Kraw�dzie jego czterech tr�jk�tnych p�aszczyzn l�ni�y b��kitnym blaskiem linii wirowych tak jasno, �e musia� zmru�y� oczy. Wydawa�o mu si� r�wnie�, �e powierzchnie p�aszczyzn bry�y pokrywa�a cienka warstwa z�ocistego �wiat�a, w kt�rej odbija� si� ��ty blask P�aszcza, linie wirowe oraz jego w�asne, mocno zbudowane cia�o.

M�czyzn� ogarn�� g��boki, zabobonny l�k.

Nie m�g� dojrze� �wi�, kt�ry zosta�y umieszczone w �rodku czworo�cianu. Rozmaite rzeczy osobiste � ubrania, narz�dzia, bro� � kt�re przywi�zano kawa�kami sznura i siatki do pr�t�w tworz�cych kraw�dzie bry�y, teraz kr��y�y w Powietrzu. Borz chwyci� jeden z szybuj�cych fragment�w sznura i po�o�y� na swojej wielkiej d�oni; by� osmalony.

Przera�eni ludzie, zar�wno doro�li jak i dzieci, faluj�c uciekali od Z��cza, krzyczeli i lamentowali. Borz tkwi� na posterunku, podobnie jak kilka innych os�b.

Z��cze nie dzia�a�o od wielu pokole� � od czasu Wojen Rdzeniowych. Wszyscy o tym wiedzieli. Jednak�e teraz najwyra�niej zacz�o funkcjonowa�. Dlaczego? I co mog�oby przez nie przyby�? Borz obliza� rozpalone, pozbawione Powietrza wargi; czu�, jak rozszerzaj� si� pory na jego twarzy.

�wiat�o na p�aszczyznach bry�y powoli gas�o. Fasady ponownie zrobi�y si� przezroczyste. Blask szkieletu czworo�cianu ust�pi� miejsca monotonnej czerni.

Z��cze znowu by�o martwe. Wydawa�o si� zwyczajn� konstrukcj� z pr�t�w, dryfuj�c� w Powietrzu. Borza ogarn�o dziwne, rzadkie u niego uczucie �alu. Wiedzia�, �e ju� nigdy nie zobaczy tych kolor�w, tego �wiat�a.

�winie znikn�y ze �rodka czworo�cianu. Zamiast nich znajdowa�o si� tam co� innego � jaki� tw�r, niezgrabny cylinder z drewna, wysoki na trzech ludzi. W jego �cianach znajdowa�y si� przezroczyste p�yty, a szeroki kad�ub opasywa�y wst�gi z jakiego� p�matowego materia�u.

W�az w g�rnej cz�ci cylindra otworzy� si�. W otworze pojawi�a si� twarz jakiego� m�czyzny � ot, po prostu m�czyzny � okolona ekscentrycznym zarostem.

Nieznajomy u�miechn�� si� do Borza.

��Co za ulga � oznajmi�. � Potrzebowali�my odrobiny �wie�ego Powietrza. � Zajrza� do wn�trza cylindra. � Widzisz, Dura, by�em przekonany, �e Karen Macrae dowiezie nas do domu.

��Hej! � Borz wierzga� grubymi nogami, a� jego twarz znalaz�a si� na tym samym poziomie, co brodate oblicze przybysza. � Hej, ty! Gdzie s� nasze �winie?

���winie? � M�czyzna wydawa� si� zbity z tropu. Popatrzy� na martwe Z��cze. � Och, rozumiem. Trzyma�e� swoje �winie wewn�trz tego przej�cia, prawda?

��Gdzie one s�?

M�czyzna sprawia� wra�enie rozbawionego, ale odpar� �yczliwym tonem:

��Obawiam si�, �e daleko st�d. � Pow�cha� Powietrze i rozejrza� si� dooko�a. Z jego oczu emanowa�a pewno�� siebie i autentyczne zaciekawienie. � Powiedz mi, kt�r�dy na Po�udnie.

Tob� Mixxax, kt�rego okr�g�a twarz poblad�a z gor�ca, wysun�� g�ow� ze swojego auta powietrznego.

��Wygl�da na to, �e Mur i Lea znowu si� k��c�. Jego auto nadci�gn�o niepostrze�enie. Dura w�a�ciwie zajmowa�a si� przymocowywaniem lin do fragmentu zniszczonej Sk�ry. Przerwa�a prac�. Bola�y j� r�ce i nogi. Nawet tu, na zewn�trznej powierzchni ob�oku od�amk�w, kt�ry rozprasza� si� po eksplozji Miasta, panowa� niezno�ny upa� i ha�as, a praca by�a d�uga, ci�ka i niebezpieczna. S�ysza�a podniesione g�osy Lei i Mura. Ogarn�a j� irytacja � jak d�ugo jeszcze b�dzie musia�a trzyma� ich w ryzach, zanim nie naucz� si� pracowa� razem jak doro�li ludzie?

Kiedy jednak przyjrza�a si� okr�g�ej twarzy Toby � jego rozszerzonym na skutek ciep�a porom, niepewnej minie � natychmiast zapomnia�a o z�o�ci. Wyprostowa�a si� i u�miechn�a.

��Mi�o ci� widzie�, farmerze. M�czyzna u�miechn�� si� blado.

��Wygl�dasz na zm�czon�, Dura� Zdaje si�, �e wszyscy jeste�my wyczerpani. W ka�dym razie � dorzuci� z lekkim napi�ciem w g�osie�� ju� nie jestem farmerem.

��Ale znowu nim b�dziesz � odpar�a Dura, faluj�c w jego stron�. � Przepraszam, Tob�.

Musia�a si� przeci�gn��, gdy� mia�a zesztywnia�y kr�gos�up. Spojrza�a na niebo. Linie wirowe wyprostowa�y si� i przecina�y niebo w charakterystycznych sze�ciok�tnych uk�adach, uspokajaj�c obrazem zorganizowanego porz�dku. Ustabilizowane Mag-pole tworzy�o mocn� sie� p�ywu w Powietrzu � znowu mo�na by�o falowa� i odbudowywa� to, co uleg�o zniszczeniu.

Dura rozstawi�a palce i skontrolowa�a odleg�o�ci mi�dzy liniami. Ich powolne pulsowanie sugerowa�o, �e wkr�tce nadejdzie stosowny moment na ceremoni� Ko�a w sercu zrujnowanego Miasta.

��Co z farm�? � zapyta�a ostro�nie. � Czy Ito�

��Farm� doprowadzamy do porz�dku � rzek� Tob�. � Powoli. Ito� pr�buje si� nie za�amywa�. Jest bardzo spokojna.

��Przez chwil� porusza� ma�ymi, niemal komicznymi wargami, jakby wyra�anie uczu� przychodzi�o mu z najwy�szym trudem.

��Wiesz, �e towarzyszy jej Farr. I kilku przyjaci� Crisa, surfe-r�w. Crisa nie ma, ale my�l�, �e obecno�� m�odych ludzi stanowi jak�� pociech� dla Ito.

Dura dotkn�a jego ramienia.

��W porz�dku. Nie musisz nic m�wi�. Chod�, mo�e pomo�esz mi za�agodzi� k��tni� mi�dzy Le� i Murem�

Tob� wygramoli� si� z samochodu.

Razem brn�li przez Miasto. Parz przeobrazi�o si� w ob�ok szybuj�cych od�amk�w Sk�ry i powyginanych element�w d�wigar�w z materii rdzeniowej, kt�ry spaja� niezliczone drobiazgi ludzkiego �wiata, beztrosko rozsypane w Powietrzu. Mniej wi�cej w �rodku ob�oku unosi�o si� Ko�o do wykonywania egzekucji, oderwane od starego Rynku. Dryfuj�c tu� przy brzegu chmury odpadk�w, Dura widzia�a cz�ci garderoby, zabawki, zwoje manuskrypt�w, kokony, przybory do gotowania � zawarto�� tysi�cy zniszczonych gospodarstw domowych.

Nieliczne sektory Miasta, kt�re przetrwa�y ostatnie Zaburzenie, nadal zapada�y si� konwulsyjnie, mimo i� od wycofania si� Xeelee up�yn�o par� tygodni. Nieuwa�ny obserwator m�g�by pomy�le�, �e gromady ludzi, kt�rzy pe�zali po unosz�cych si� resztkach, to pijawki, czy�ciciele przy�pieszaj�cy niszczenie jakiego� wielkiego gnij�cego trupa, szybuj�cego w nap�cznia�ym Powietrzu Bieguna. Wielu by�ych mieszka�c�w drewnianej metropolii, kt�rzy niedawno j� opu�cili, wr�ci�o do Parz, �eby szuka� swoich rzeczy i pomaga� przy odbudowie. Przy okazji zdarza�y si� przypadki szabrownictwa; zbyt wielu ludziom zale�a�o jedynie na przetrz��ni�ciu szcz�tk�w Miasta, kt�re niepr�dko mia�o osi�gn�� dawn� �wietno��.

Jednak�e obowi�zywa� specjalny edykt Horka, zabraniaj�cy masowego powracania do Parz. Sporo dawnych mieszka�c�w metropolii rozproszy�o si� po farmach sufitowych zag��bia i zostawa�o tam, aby pracowa� i uchroni� si� przed g�odem. W ruinach Miasta przyst�piono do likwidacji zniszcze� i odbudowy. Ekipy robotnik�w zdo�a�y zlokalizowa� ocala�e pr�dnice. Wielkie silniki, kt�re kiedy� wytwarza�y pr�d we wst�gach kotwicznych, zosta�y oczyszczone z gruz�w infrastruktury. Teraz unosi�y si� w wolnej przestrzeni, a ich grube pow�oki z materii rdzeniowej lekko po�yskiwa�y w fioletowym �wietle Morza Kwantowego, jak gdyby by�y ogromnymi opancerzonymi zwierz�tami.

Dura pomy�la�a z zaniepokojeniem, �e szcz�liwy koniec nie jest wcale taki pewny. Nietrwa�e spo�ecze�stwo, dryfuj�ce bezradnie po Zaburzeniu spowodowanym przez Xeelee, mog�o si� rozpa��, ulec ca�kowitej dezintegracji. Wystarczy�by samob�jczy konflikt zwi�zany z kurcz�cymi si� zasobami, z niegdy� cennymi dobrami starego Parz, kt�re na skutek katastrofy sta�y si� bezwarto�ciowymi ozd�bkami.

To by�a jednak kwestia czasu. Na razie ludzie wydawali si� � na og� � przygotowani do wsp�lnego wysi�ku i odbudowy. Dominowa� nastr�j nadziei, ch�� rozpocz�cia �ycia od nowa.

Dura z zadowoleniem odnotowa�a b�l w mi�niach i sztywno�� plec�w. Mia�a pewno��, �e przyczyni�a si� ci�k� prac� do odbudowy skromnej cz�stki P�aszcza. Czu�a przyp�yw energii i optymizmu. Odnosi�a wra�enie, �e nast�pne dni b�d� jednymi z najszcz�liwszych w jej �yciu.

W oczyszczonej przestrzeni, w odleg�o�ci kilku ludzi od samochodu, Mur pokazywa� Lei � �adnej dziewczynie, kt�ra kiedy� by�a surferem�� jak robi� sieci z plecionej kory drzew skorupowych. Otacza�a ich pl�tanina cz�ciowo zwini�tych sznur�w i resztek sieci. Ma�y Jai � ponownie po��czony z ojcem � kr�ci� si� w Powietrzu wok� tych dwojga. Nagie i �liskie dziecko chwyta�o kawa�ki lin, gaworz�c rado�nie. Lea wymachiwa�a sznurkiem przed twarz� Mura.

��No dobrze, ale nie rozumiem, dlaczego ka�esz mi zrobi� to jeszcze raz.

Mur by� tak w�ciek�y, �e jego g�os za�amywa� si� jak u m�odzie�ca przechodz�cego mutacj�. Dura dosz�a do wniosku, �e w por�wnaniu z dziewczyn� z Miasta wci�� wydawa� si� bardzo chudy.

��Poniewa� sie� nie jest spleciona jak nale�y. Wykona�a� robot� �le. Jeszcze raz! I nie�

��I nie mam zamiaru wys�uchiwa� tego rodzaju gadki od kogo� takiego jak ty, nadp�ywowcze.

Tob� po�o�y� r�ce na ramionach dziewczyny.

��Lea, Lea. Nie powinna� odzywa� si� w ten spos�b do naszych przyjaci�.

��Przyjaci�? � Dziewczyna rzuci�a imponuj�cym stekiem przekle�stw. Tob� zblad� i oddali� si� od niej z przera�eniem. Dura wzi�a sznurek wyrzucony przez Le�.

��By� mo�e Mur nie wyja�ni� wszystkiego � odezwa�a si� swobodnie. � Musisz ple�� sznurek podw�jnie, �eby zwi�kszy� wytrzyma�o�� sieci. � Poci�gn�a kawa�ki liny, pokazuj�c, jaka jest mocna.

��Ale spos�b, w jaki on do mnie m�wi�

��Ta plecionka to �wietny kawa� roboty. � Dura spojrza�a na dziewczyn�. � Ty j� wykona�a�?

��Tak, ale�

Dura u�miechn�a si�.

��Istoty Ludzkie potrzebuj� wielu lat praktyki, �eby si� nauczy� tak dobrego wyplatania, a ty ju� prawie opanowa�a� t� umiej�tno��.

Oszo�omiona t� pochwa�� Lea musia�a bardzo si� wysila�, �eby zachowa� gniewn� min�. Odgarn�a z czo�a wymy�lnie ufarbowane w�osy.

Dura poda�a jej sznurek.

��Z niewielk� pomoc� Mura osi�gniesz tak� wpraw�, �e b�d� przychodzi�a do ciebie na lekcje. Chod�, Tob�, zr�bmy przerw�. Chcia�abym zobaczy�, jak sobie radzi Adda.

Kiedy odlatywali, Dura obejrza�a si�, bardzo dyskretnie, i zobaczy�a, �e Mur i Lea niech�tnie zbli�aj� si� do siebie i znowu chwytaj� kawa�ki sznurka.

By�a zadowolona z roz�adowania drobnego konfliktu. W skry-to�ci ducha cieszy�a si�, �e jej wsp�plemie�com udaje si� dostosowywa� do sytuacji, kt�r� zasta�y tu, na Biegunie, a w dodatku idzie im to lepiej ni� niekt�rym mieszka�com Miasta.

Dura spodziewa�a si�, �e Istoty Ludzkie b�d� wstrz��ni�te i rozczarowane, kiedy po d�ugiej podr�y-przez niebo zastan� tylko rozpraszaj�c� si� chmur� szcz�tk�w. Zareagowa�y o wiele spokojniej, ni� przewidywa�a� zw�aszcza gdy znowu ujrza�y swoje dzieci. Po prostu nie mia�y poj�cia, czego tu oczekiwa�. Nie mog�y wyobra�a� sobie Parz w ca�ej jego �wietno�ci � podobnie jak ona, zanim zosta�a tu przywieziona przez Tob�. Ju� sama liczba mieszka�c�w, pot�ne, tajemnicze silniki, drogocenne przedmioty porozrzucane wr�cz niedbale w Powietrzu � to wszystko musia�o si� wyda� ma�ej grupce jej ziomk�w wystarczaj�co wspania�e.

Cz�� nieregularnego, rozszerzaj�cego si� ob�oku zosta�a odgrodzona i by�a traktowana, nieformalnie, jako rejon szpitala. Dura i Tob� przepchn�li si� przez k��bowisko szcz�tk�w i zacz�li mija� szeregi pacjent�w, unosz�cych si� wygodnie w Powietrzu i lu�no powi�zanych linami. Dziewczyna zerka�a na nich ukradkiem, nieco zak�opotana. Wielu ludzi odnios�o tak powa�ne obra�enia, �e nie mog�o liczy� na ca�kowite odzyskanie sprawno�ci. Niemniej jednak, poszkodowani byli otoczeni fachow� opiek�. Banda�e i �ubki wydawa�y si� nienaruszone i czyste.

Zniszczenie Parz mia�o przynajmniej t� dobr� stron�, �e odby�o si� na wielk� skal�. Dzi�ki temu wiele mniejszych przedmiot�w � na przyk�ad sprz�t medyczny � zosta�o po prostu wyrzuconych w Powietrze i nie uleg�o uszkodzeniu.

Kiedy zbli�yli si� do prowizorycznego szpitala, powita� ich Muub, dawny lekarz Dworu. Medyk zarzuci� sw� niepraktyczn� elegancj�; mia� na sobie ubi�r przypominaj�cy kaftan Po�awiacza, zaopatrzony w mn�stwo kieszonek. Zamiast b�yszcz�cej �ysiny, uwag� przykuwa� jego promienny u�miech. Dura nigdy nie widzia�a lekarza w tak dobrym nastroju � sprawia� wra�enie szcz�liwego, wr�cz wyzwolonego.

Muub zaprowadzi� ich do Addy. Stary nadp�ywowiec dryfowa� z ponur� min� obok wypchanego, zapiecz�towanego kokonu. Dura wiedzia�a, �e w kokonie znajduje si� Bzya, okaleczony Po�awiacz, kt�ry wci�� m�g� co najwy�ej be�kota� prawie niezrozumiale przez to, co zosta�o z jego ust. Bzya najwyra�niej spa�, lecz Adda by� zadowolony, �e mo�e czuwa� przy swoim przyjacielu, piel�gnowa� go, ilekro� zachodzi�a taka potrzeba, i pomaga� w ten spos�b Jool i jej c�rce Shar (kt�ra wr�ci�a z farm sufitowych).

Stary my�liwy u�cisn�� Dur� i wypyta� j� o pozosta�e Istoty Ludzkie. C�rka Logue'a opowiedzia�a mu o Murze i Lei.

��Istniej� sporne kwestie � doda� Muub. � Jednak�e wasi nadp�ywowcy dobrze wsp�pracuj� z obywatelami Parz. Zgodzisz si� ze mn�, Adda?

��Mo�e � burkn�� stary cz�owiek, jak zawsze z kwa�n� min�. � A mo�e nie. Mo�e �dopasowujemy si�" zbyt �atwo. Dura u�miechn�a si�.

��Jeste� strasznym cynikiem, kochany Addo. Nikt nie zmusza� Istot Ludzkich, �eby tu przyby�y i pomaga�y spo�eczno�ci Miasta w uprz�taniu gruz�w.

��Aczkolwiek bardzo si� cieszymy, �e tu jeste�cie � rzek� lekarz wylewnie. � Bez waszych silnych, nadp�ywowych mi�ni nie zrobili�my nawet po�owy tego, co ju� zosta�o wykonane.

��Jasne. Pod warunkiem, �e nie b�dziemy u�ywali naszych �silnych, nadp�ywowych mi�ni" do budowy kolejnej mi�ej, schludnej klatki dla siebie samych.

��Daj spok�j, Adda � odezwa�a si� Dura.

��Ale przecie� nigdy nie byli�cie w klatce � powiedzia� Tob� Mixxax zdenerwowanym g�osem. � Nic nie rozumiem. Medyk uni�s� r�ce.

��Adda ma racj�. Odbudowuj�c nasze Miasto, powinni�my zastanowi� si� r�wnie� nad odbudow� naszych serc. Istoty Ludzkie by�y w klatce. Tob�. Tak jak my wszyscy: w klatce ignorancji, uprzedze� i przemilcze�.

Dziewczyna spojrza�a na niego uwa�nie.

��Naprawd� popierasz co� takiego?

��Czy my w og�le potrzebujemy Miasta? � zapyta� stary nadp�ywowiec z ironi� w g�osie. � Mo�e przysz�a pora, �eby�my zacz�li wszystko od nowa bez niego.

Dura potrz�sn�a g�ow�.

��Chyba nie zgodz� si� z tob�. Korzy�ci wi���ce si� z istnieniem Miasta � stabilno��, sk�adnica wiedzy, dost�p do us�ug medycznych � pomog� wszystkim osobom zamieszkuj�cym P�aszcz. � Przygwo�dzi�a Muuba zdecydowanym spojrzeniem. � Nieprawda�?

Lekarz skin�� g�ow� z powag�.

��Nigdy nie osi�gn�liby�my post�pu, bazuj�c na uprawie p�l. Jednak�e Miasto nie mo�e znowu sta� si� wi�zieniem-twier-dz�. W�a�nie dlatego planujemy stworzenie wielu spo�eczno�ci satelickich, z Miastem jako centrum. Nie powinni�my wi�zi� ludzko�ci w jednym miejscu, kt�re tak �atwo mo�e ulec zniszczeniu z zewn�trz � i za spraw� naszych serc.

Adda prychn��.

��M�wisz o naturze ludzkiej. C� j� powstrzyma od powt�rzenia odwiecznych b��d�w, je�li chodzi o wi�zienia i twierdze?

��Tylko uparty i nieprzerwany wysi�ek dobrych m�czyzn i kobiet � odpar� medyk spokojnie. � Hork d��y do tego samego. M�wi o nowych strukturach w�adzy � o radach przedstawicielskich, za kt�rych po�rednictwem wszyscy mieszka�cy P�aszcza mieliby wp�yw na rz�dzenie.

��Znam Horka i troch� trudno mi w to uwierzy� � przyzna�a Dura.

��Wobec tego musisz si� postara� w to uwierzy� � powiedzia� Muub surowo. � Dura, Hork nie jest jakim� sentymentalnym marzycielem. Wie, jaka jest rzeczywisto��, i potrafi sobie z ni� radzi�. Rozumie, �e bez pradawnej m�dro�ci Istot Ludzkich � bez waszej wiedzy dotycz�cej Wojen Rdzeniowych i mo�liwo�ci odzyskania cz�ci staro�ytnej technologii�� Miasto zosta�oby zmiecione przez atak Xeelee i nawet nie mieliby�my poj�cia, dlaczego. By� mo�e ca�a rasa uleg�aby zag�adzie� Potrzebujemy siebie nawzajem. Hork godzi si� z tym i chce mie� pewno��, �e nie stracimy tego, co ju� uzyskali�my. Z pewno�ci� jego dzisiejsza litania jest dowodem dobrej woli. Mo�e mogliby�my u�o�y� now�, po��czon� filozofi� zawieraj�c� najlepsze elementy wszystkich nurt�w � filozofii Xeelee, kultu Ko�a � i stworzy� now� wiar�, kt�ra by nas poprowadzi�a� Dziewczyna wybuchn�a �miechem.

��Mo�e. Ale najpierw b�dziemy musieli posk�ada� Parz do kupy.

Adda potar� nos.

��Zapewne. Jednak Farr chyba nam w tym nie pomo�e.

��Rzeczywi�cie � odpar�a Dura. � Postanowi� wr�ci� do Morza Kwantowego w nowej, ulepszonej �Lataj�cej �wini". Chce znowu odnale�� Kolonist�w. Niemniej zrozumia�, �e potrzebuje troch� czasu, �eby najpierw odbudowa� w�asny �wiat, a dopiero potem wyruszy na podb�j innych�

��Spore ambicje � rzek� Muub, u�miechaj�c si� blado. � Wielu z nas interesuje to, czego dowiedzieli�cie si� o Kolonistach� i o pot�nych silnikach Ur-ludzi na Biegunie P�nocnym. Oczywi�cie nie mamy poj�cia, jak odby� podr� d�u�sz� ni� kilkadziesi�t metr�w od Bieguna Po�udniowego, a co dopiero m�wi� o przekroczeniu r�wnika� ale co� wymy�limy.

��Dlaczego mia�by istnie� jakikolwiek spos�b? � zagadn�� Adda cynicznie. � Pami�taj, �e Gwiazda stanowi nieprzyjazne �rodowisko. Zaburzenia wbi�y nam do g��w, �e powinni�my zabiega� o jakie� bezpieczne schronienie. Nie mamy gwarancji, �e zdo�amy dokona� czego� wi�cej ponad to, co mo�emy zrobi� teraz. Ostatecznie Ur-ludzie zostawili nas, by�my zgin�li razem z Gwiazd�; nie wierzyli, �e czeka nas jakakolwiek przysz�o��.

��By� mo�e. � Muub u�miechn�� si�. � Ale kto wie, jak by�o. Rozwa� nast�puj�c� rzecz. A je�li Ur-ludzie wcale nie chcieli, �eby�my ulegli zag�adzie w momencie, gdy Gwiazda uderzy w Pier�cie�? Je�li zostawili nam do dyspozycji jakie� sposoby ucieczki?

��Na przyk�ad tunel do planety � odezwa�a si� Dura.

��Albo � dorzuci� lekarz � nawet statek. Samoch�d powietrzny, kt�ry m�g�by podr�owa� poza obr�bem Gwiazdy. � Popatrzy� na Skorup� i na jego twarzy odmalowa�a si� nieokre�lona satysfakcja. � Co znajduje si� za dachem przykrywaj�cym nasz �wiat? Widzia�a� przelotnie inne gwiazdy, Dura � setki, miliony gwiazd. Ka�da z nich mo�e by� siedliskiem �ycia; tamci ludzie nie s� tacy jak my, ale r�wnie� wywodz� si� z rasy Ur-ludzi� A jeszcze dalej znajduj� si� sami Ur-ludzie, wci�� usi�uj�cy realizowa� swoje mroczne cele. Zobaczy� to wszystko � c� to by�aby za nagroda! Tak, Adda, wielu z nas autentycznie interesuje to, co mo�e istnie� na drugim Biegunie� Jednak�e nawet odkrycie tamtych cud�w powiedzia�oby nam bardzo ma�o o prawdziwej historii naszego wszech�wiata. W jakim celu powsta� Pier�cie� Boldera? Jakie s� rzeczywiste intencje Xeelee � kim jest wr�g, kt�rego tak bardzo si� obawiaj�, i gdzie si� znajduje? � Medyk u�miechn�� si�, ale by� zamy�lony. � Nie chc� umiera�, nie poznawszy odpowiedzi na te pytania, ale wydaje si� to nieuniknione�

Zaburzenie � w�a�ciwie zmiana tempa rotacji pulsara. (wszystkie przypisy pochodz� od t�umacza)

Oczy ludzi �yj�cych w P�aszczu s� wkl�s�e, przez co maj� niejako wsp�ln� powierzchni� z oczodo�ami.

Z��cza tunelowe � w�a�ciwie tunele czasoprzestrzenne tworzone przez roluj�ce czarne dziury Je�li w tek�cie wyst�puje s�owo tunel � i torowi chodzi wy��cznie o tunel czasoprzestrzenny Z kolei �Z��cze tunelowe� � urz�dzenie wrota do tunelu czasoprzestrzennego.

Spoid�o wielkie � tkanka nerwowa ��cz�ca p�kule m�zgu.

Zanurzaj�c si� wewn�trz statycznej czarnej dziury napotykamy centralny punkt osobliwo�ci � niesko�czenie zakrzywion� czasoprzestrze�. Tunele czasoprzestrzenne (zwane te� korytarzami Momsa-Thome'a) mog�ce ��czy� r�ne miejsca tego samego wszech�wiata lub dwu odr�bnych wszech�wiat�w, mog� tworzy� roluj�ce czarne dziury, wewn�trz kt�rych zamiast punktu osobliwo�ci wyst�puje pier�cie� osobliwo�ci. Niestety tunele takie s� bardzo ma�e i niestabilne, gdy� zapadaj� si� pod wp�ywem grawitacji. Materia niezb�dna do utworzenia gardzieli tunelu winna mie� nast�puj�c� w�a�ciwo��: napr�enie (wytrzyma�o�� na rozerwanie) materii potrzebnej, aby utrzyma� tunel w stanie otwartym winno by� 10*^ ra�� wi�ksze ni� g�sto�� substancji u�ytej do jego stworzenia. Dzisiejsza nauka nie zna takiej materii we wszech�wiecie. Fizycy s�dz�, �e gdyby napr�enie materia�u mog�o wzrosn�� do warto�ci powy�ej 10^ ra�� wi�kszej ni� jego g�sto��, zacz��by on wykazywa� dziwne cechy np: ujemn� �redni� g�sto�� energii, ujemn� mas�, rozdmuchiwa�by si� a nie zapada� pod wp�ywem grawitacji. (Zw�aszcza ta w�a�ciwo�� odgrywa du�� rol� w przypadku tuneli czasoprzestrzennych). Ze wzgl�du na owe niezwyk�e w�a�ciwo�ci materi� t� nazywa si� materi� egzotyczn�. Przypuszcza si�, ze mo�e ona istnie� w kwantowych fluktuacjach przestrzeni otwartego kosmosu.