I tom Sagi o Ludziach Lodu

Tytu� oryginalny: Trollbundet

T�umacz: Zimnicka Iwona

By�a p�na jesie� 1581 roku. Unosz�ca si� w powietrzu mg�a nie zdo�a�a przes�oni� widocznej na niebie krwistoczerwonej �uny ognia. W taki wiecz�r dwie kobiety, nie wiedz�c nic o sobie, przemierza�y ulice Trondheim.

Jedn� z nich by�a Silje, niespe�na siedemnastoletnia dziewczyna, o oczach patrz�cych teraz oboj�tnie, przepe�nionych wyrazem samotno�ci i g�odu. Sz�a skulona, chroni�c si� przed mrozem, sine z zimna d�onie wsun�a pod ubranie, przypominaj�ce raczej pozszywane worki. Schodzone buty obwi�za�a skrawkami sk�ry, a na pi�kne, orzechowobr�zowe w�osy naci�gn�a we�niany szal, kt�ry s�u�y� jej te� za przykrycie, gdy ju� zdo�a�a znale�� jakie� miejsce do spania. Wymin�a zw�oki le��ce na w�skiej ulicy. Jeszcze jedna ofiara moru, pomy�la�a. Dwa, trzy tygodnie temu ta zaraza � nie wiedzia�a ju�, kt�ra z kolei w tym stuleciu � zabra�a jej ca�� rodzin�, a j� zmusi�a do wyruszenia i poszukiwania jedzenia.

Ojciec Silje by� kowalem w wielkim dworze po�o�onym na po�udnie od Trondheim. Kiedy on, matka i rodze�stwo pomarli, wygnano j� z male�kiej chaty, w kt�rej mieszkali. Jaki� bowiem po�ytek mog�a przynie�� dziewczyna w ku�ni?

W�a�ciwie Silje opu�ci�a dw�r z ulg�. Mia�a swoj� g��boko skrywan� w sercu tajemnic�, z kt�rej nigdy nikomu si� nie zwierza�a. Na po�udniowym zachodzie widoczne by�y g�ry, kt�re nazywa�a �Krain� Cieni� lub �Krain� Mroku�. Przez ca�e dzieci�stwo g�ry przera�a�y j� swym ogromem, a zarazem rzuca�y na ni� jaki� osobliwy urok. Znajdowa�y si� tak daleko, �e z trudem mo�na je by�o dostrzec, lecz kiedy promienie wieczornego s�o�ca k�ad�y si� na wierzcho�ki, nabiera�y nagle dziwnej ostro�ci i wyrazisto�ci, pobudzaj�c �yw� wyobra�ni� dziewczyny. Mog�a wpatrywa� si� w nie d�ugo, zal�kniona i jednocze�nie zafascynowana. Wtedy te� zdarza�o si�, �e widywa�a jakie� bezimienne sylwetki, kt�re zamieszkiwa�y ow� dalek� krain�. Wy�ania�y si� z dolin mi�dzy szczytami, unosi�y powoli w powietrzu, ko�owa�y, jakby szukaj�c jej domu, zbli�a�y si� coraz bardziej, a� napotyka�a wzrokiem ich z�e �lepia. W takich chwilach Silje zwykle gdzie� si� chowa�a.

W�a�ciwie nie by�y bezimienne. Ludzie z dworu zawsze o dalekich g�rach m�wili szeptem i chyba to ich s�owa wywo�ywa�y jej l�k i pobudza�y wyobra�ni�.

��Nie chod� tam nigdy � przestrzegali zazwyczaj. � Tam s� tylko czary i z�o. Ludzie Lodu to nie s� prawdziwi ludzie, sp�odzeni zostali z zimna i ciemno�ci. Biada temu, kto zbli�y si� do ich siedzib!

Ludzie Lodu� Tak, imi� by�o znane, ale tylko Silje widywa�a ich sylwetki� Nigdy nie by�a pewna, jak ma je nazwa�. Nie trolle, o nie, to nie by�y trolle ani upiory. Diab�y � to te� niedobre okre�lenie. Jakie� niesamowite stwory, mo�e duchy przepa�ci? Pewnego razu s�ysza�a, jak gospodarz nazwa� konia demonem. To by�o dla niej nowe s�owo, ale uzna�a, �e do nich by pasowa�o.

Jej fantazje wok� �Krainy Cieni� by�y tak silne, �e potrafi�a �ni� o nich podczas niespokojnych nocy. By�o wi�c ca�kiem naturalne, �e gdy opuszcza�a dw�r, odwr�ci�a si� do g�r plecami. Wiedziona jakim� pierwotnym instynktem, skierowa�a si� do Trondheim w nadziei, �e znajdzie tam pomoc i nie b�dzie tak bole�nie odczuwa�a swej samotno�ci.

Szybko jednak przekona�a si�, �e kiedy ludziom w w�dr�wkach po kraju towarzyszy zaraza, nikt nie chce przyj�� obcych do domu. A gdzie� bardziej mog�a panoszy� si� choroba, je�li nie w�r�d w�skich, brudnych ulic, w domach stoj�cych tak blisko siebie? Musia�a ukradkiem przemkn�� si� przez bram� i to zaj�o jej ca�y dzie�.

W ko�cu si� uda�o. Do��czy�a do rodzin powracaj�cych do dom�w, ukry�a si� po drugiej stronie wozu i prze�lizgn�a obok stra�nika, ale kiedy by�a ju� w mie�cie, i tak nie znajdowa�a znik�d pomocy. Czasem tylko kto� rzuci� jej przez okno par� kawa�k�w suchego chleba. Akurat tyle, by utrzyma� j� na granicy �ycia.

Od strony rynku i katedry cz�sto dochodzi�y pijackie wrzaski i ha�as. W swej naiwno�ci skierowa�a si� tam kiedy�, szukaj�c towarzystwa innych nocnych w�drowc�w. Pr�dko jednak spostrzeg�a, �e nie jest to miejsce dla m�odej, �adnej dziewczyny. Spotkanie z mot�ochem by�o wstrz�sem, kt�rego nie zdo�a�a ca�kiem wymaza� z pami�ci.

Po ca�ym dniu w�dr�wki bola�y j� nogi. D�uga, daleka droga do Trondheim mocno nadwer�y�a jej si�y, a kiedy jeszcze nie znalaz�a schronienia w mie�cie, ogarn�o j� uczucie bezradno�ci. Z bramy, ku kt�rej skierowa�a si� w nadziei, �e znajdzie tam miejsce, by przespa� cho� par� godzin, dobieg�y j� piski szczur�w. Zawr�ci�a, nawet si� nie zatrzymuj�c.

Pod�wiadomie ruszy�a w stron� blasku ognia, widniej�cego nad wzg�rzem poza miastem. Ogie� oznacza ciep�o. Nawet je�li pali si� zw�oki. Wielkie ognisko p�on�o ju� trzy dni i trzy noce. A obok � plac egzekucji� Szybko wymamrota�a modlitw�:

��Panie Jezu, uchowaj mnie przed wszystkimi zb��kanymi duchami, kt�re kr��� wok�. Daj mi odwag� i si�� Twej wiary, abym odwa�y�a si� p�j�� tam cho� na chwil�! Tak bardzo potrzebuj� ciep�a tego ogniska!

Zal�kniona, ze wzrokiem utkwionym w kusz�ce p�omienie ci�ko powlok�a si� ku zachodniej bramie.

W tym samym czasie m�oda szlachcianka, Charlotta Meiden, wymkn�a si� potajemnie na ulic�. Przera�ona, uwa�nie st�pa�a w swych jedwabnych trzewiczkach. Mr�z zatka� odp�ywy rynsztok�w i ulice pe�ne by�y r�nych odchod�w i brudu. W ramionach �ciska�a starannie zawini�ty tobo�ek. Ostro�nie przekrada�a si� z ojcowskiego pa�acu do bram miasta i zdesperowana nuci�a melodi� pawany, by za wszelk� cen� odwr�ci� my�li od tego, co w�a�nie robi�a.

Sz�a z trudem. Wargi jej zbiela�y, pot perli� si� na czole i nad g�rn� warg�, a w�osy lepi�y si� do skroni. Nadal nie rozumia�a, jak uda�o si� jej ukry� sw�j odmienny stan podczas tych d�ugich, wype�nionych niezno�nym strachem miesi�cy. Zawsze by�a drobna i szczup�a, pewnie dlatego nie by�o po niej nic wida�. Panuj�ca moda te� jej w tym pomog�a � obcis�y stanik, stercz�ca na halkach suto marszczona sp�dnica, zarzutka narzucona na ramiona i lu�no sp�ywaj�ca na biodra � ukrywa�y wszystko. Poza tym zawsze dba�a, by sznurowa� si� samodzielnie � mocno i bole�nie. Nikt niczego nie podejrzewa�, nawet jej w�asna pokoj�wka.

G��boko znienawidzi�a �ycie, kt�re si� w niej rozwija�o, �ycie b�d�ce wynikiem przypadkowego zwi�zku z przystojnym du�skim dworzaninem kr�la Fryderyka, na dodatek �onatym, o czym dowiedzia�a si� p�niej. Jeden jedyny wiecz�r zapomnienia � i za kar� ca�e to straszne poni�enie. A on dalej hula� bezkarnie!

Pr�bowa�a wszystkiego, by pozby� si� tej istoty, kt�ra nieproszona wdar�a si� w jej �ycie. �yka�a silne mikstury, skaka�a z wysokich mebli, bra�a gor�ce k�piele, a nawet posz�a na cmentarz w pewn� letni�, czwartkow� noc i czyni�a tam rzeczy tak okropne, �e zaraz potem wymaza�a je ze swej pami�ci. Nic jednak nie pomog�o. Ma�a istota w jej ciele uczepi�a si� �ycia z diabelsk� zaciek�o�ci�.

Najgorsze by�y ostatnie trzy miesi�ce. Teraz, cho� ba�a si� nadal, o dziwo, nie czu�a ju� takiej nienawi�ci do tego nowego, nie chcianego �ycia. Pojawi�o si� natomiast w jej sercu co� innego: ciep�o, przejmuj�cy �al i jakby uczucie t�sknoty� Nie, nie wolno tak si� rozczula�. Musi i�� szybko i unika� nielicznych przechodni�w. Och, jak bardzo zimno. Biedne ma�e� Nie, nie!

W jednej z bocznych ulic spostrzeg�a m�od� dziewczyn�, prawie dziecko jeszcze. Szybko skry�a si� w bramie. Dziewczyna przesz�a obok, nie zauwa�ywszy jej. Wydawa�a si� taka samotna! Serce Charlotty wype�ni�o gor�ce wsp�czucie. Wyprostowa�a si�. Takich uczu� powinna teraz unika� za wszelk� cen�. Nie mo�e by� s�aba! Musi si� pospieszy�, by wr�ci� przed dziewi�t�, zanim zamkn� bram�. Nie ba�a si� stra�nika. Gdyby zapyta� � mia�a gotow� odpowied�. A p�aszcz, kt�ry zarzuci�a na siebie nale�a� do jednej ze s�u��cych. Nikt by nie rozpozna� panny z zacnego domu.

Nareszcie, jest brama. No tak, stra�nik zatrzyma� j�. Wyci�gn�a przed siebie tobo�ek i wymamrota�a:

��Jeszcze jeden zmar�y. Chc� go tylko�

Stra�nik cofn�� si�, wi�cej na ni� nie patrz�c.

Teraz widzia�a przed sob� las. Wierzcho�ki �wierk�w rysowa�y si� ostro na tle rozja�nionego ogniem nieba. Ksi�yc o�wietla� drog�, tak �e nietrudno by�o j� znale��. Gdyby tylko nie by�a tak zm�czona! Chwilami czu�a, �e lepka wilgo� moczy r�cznik, kt�ry sobie pod�o�y�a, by zatamowa� krwawienie.

Urodzi�a na strychu nad stajni�. Mocno zaciska�a z�by na drewnianym klocku, aby powstrzyma� krzyk. Potem, przez d�ugie, straszne minuty le�a�a wycie�czona, a� w ko�cu stan�a na dr��cych nogach i nie patrz�c na male�stwo, zawin�a je. Nie podwi�za�a p�powiny, nie zatroszczy�a si� o dziecko, nie chcia�a mie� z nim nic wsp�lnego. Ciche, �a�osne kwilenie noworodka przyt�umi�a skrawkiem p��tna.

�y�o jeszcze. Od czasu do czasu czu�a jego s�abiutkie ruchy. Dobrze, �e nie zap�aka�o przy miejskiej bramie! By�a przekonana, �e na strychu usun�a wszystkie �lady. Gdyby jeszcze tylko uda�o si� jej pozby� tego wstydliwego ci�aru i niepostrze�enie wr�ci� do pa�acu. By�aby wolna, wolna! Nareszcie!

Wesz�a ju� dostatecznie g��boko w las. Tam, pod tym du�ym �wierkiem, daleko od �cie�ki� Dr�a�y jej r�ce, gdy k�ad�a t�umoczek na zamarzni�tej, go�ej ziemi. Powstrzymuj�c gwa�towny p�acz owin�a ostro�nie male�k� istotk� w skrawek we�nianej materii i szal, a przy buzi postawi�a kubek z mlekiem. Tak naprawd� zdawa�a sobie spraw�, �e dziecko nigdy nie dosi�gnie pokarmu, ale odp�dzi�a od siebie t� my�l. Zatrzyma�a si� na chwil� z nieoczekiwanym uczuciem bezgranicznej t�sknoty i zw�tpienia. Potem na sztywnych nogach powlok�a si� zn�w w kierunku miasta.

Silje b��ka�a si� dalej, wdzi�czna ksi�ycowi za delikatne �wiat�o, kt�re rzuca� na ulic�. Dzi�ki niemu widzia�a, gdzie idzie, unika�a wystaj�cych wykuszy i innych dziwnych dobud�wek. Sz�a jakby we �nie, mechanicznie posuwaj�c si� krok za krokiem. Gdyby nie by�a taka ot�pia�a, poczu�aby zimno, g��d i zm�czenie, u�wiadomi�aby sobie ca�� beznadziejno�� sytuacji.

Gdzie� w pobli�u rozleg� si� p�acz. Silje stan�a. Znajdowa�a si� w ciasnym przej�ciu prowadz�cym do zachodniej bramy. Wok� by�o ciemno, nie dociera�o tu �wiat�o ksi�yca. Szloch dobiega� z tylnego podw�rza. Zauwa�y�a uchylone drzwi. To p�aka�o dziecko. Tak �a�o�nie, �e serce si� kraja�o. Dziewczyna z wahaniem wesz�a na podw�rze. Tu by�o widniej. Na ma�ej, odkrytej przestrzeni, otoczonej niskimi domami, �wiat�o ksi�yca wydawa�o si� ja�niejsze. Niedu�a, mo�e dwuletnia dziewczynka kl�cza�a obok zmar�ej kobiety i szarpa�a ni�, potrz�sa�a, jakby j� chcia�a zbudzi�.

Silje sama by�a jeszcze dzieckiem, cho� stawa�a si� ju� tak�e kobiet�. Ujrzawszy dziewczynk� uczu�a skurcz w sercu, a jednocze�nie cofn�a si� na widok zw�ok. Twarz, piana na ustach, wszystko wyra�nie wskazywa�o, �e zaraza zn�w zaatakowa�a.

Zaraza ci�ko do�wiadcza�a Trondelag. W�a�ciwie [Trondelag � jedna z krain geograficznych w Norwegii] by�y to dwa rodzaje morowego powietrza, tylko �e tutaj wszystko nazywano zaraz�. Tym razem jedna z nich przysz�a z Danii, cho� niekiedy nazywano j� tak�e �hiszpa�skim piskiem�. Objawia�a si� katarem, gor�czk�, b�lem g�owy i b�lami w piersiach. Jednocze�nie ze Szwecji przywleczono inn� chorob�, odmian� d�umy, wywo�uj�cej ropne guzy, ostre b�le w bokach i tak silne b�le g�owy, �e doprowadza�y ludzi do szale�stwa. Silje zna�a dobrze objawy; widzia�a je tyle razy.

Dziewczynka nie zauwa�y�a jej. Wyczerpana Silje my�la�a powoli, ale jedno wiedzia�a na pewno. Jako jedyna w domu prze�y�a zaraz�. Nie zachorowa�a te� mimo d�ugiego przebywania w mie�cie po�r�d umar�ych. Nie ba�a si� o siebie. Ale dziecko? Nie mia�a wielkiej nadziei, �e prze�yje. Je�li jednak zostanie tu samo z matk�, z pewno�ci� nie b�dzie mie� �adnych szans.

Silje przykl�k�a obok. Dziecko odwr�ci�o zap�akan� twarzyczk� w jej stron�. By�a to �liczna, dobrze zbudowana dziewczynka o ciemnych lokach, ciemnych oczach i silnych d�oniach.

��Twoja matka nie �yje � powiedzia�a Silje �agodnie. � Nie mo�e ju� z tob� rozmawia�. Teraz musisz i�� ze mn�.

Usta dziewczynki dr�a�y, ale przera�enie sprawi�o, �e przesta�a p�aka�. Silje wsta�a i spr�bowa�a otworzy� drzwi wychodz�ce na podw�rko. Wszystkie by�y zamkni�te. Kobieta z pewno�ci� tu nie mieszka�a. By� mo�e schroni�a si� tu tylko po to, by umrze�. Silje wiedzia�a te� z do�wiadczenia, �e gdyby zapuka�a, i tak nikt by jej nie otworzy�.

Szybkimi ruchami oderwa�a skrawek materia�u ze swego ubrania, zwi�za�a go w co�, co mog�o przypomina� kukie�k�, w�o�y�a j� w d�onie zmar�ej, by jej dusza nie mog�a niepokoi� dziecka i pomodli�a si� za ni� chwil�.

��Chod� � powiedzia�a do ma�ej. � Musimy i��.

Dziewczynka nie pos�ucha�a. Kurczowo trzyma�a si� matczynego p�aszcza, pi�knego i niezbyt zniszczonego. Sama te� by�a dobrze ubrana; bez zbytku, ale �adnie. Matka musia�a by� kiedy� ol�niewaj�co pi�kna. Teraz w jej czarnych, martwych oczach odbija� si� blask ksi�yca.

Silje nie przysz�o nawet do g�owy, by wzi�� p�aszcz zmar�ej i w ten spos�b ochroni� si� przed dokuczliwym zimnem. By�oby to dla niej nie do przyj�cia, taki czyn uzna�aby za ohydny.

��Chod� � powt�rzy�a, bezradna wobec p�aczu dziecka. Ostro�nie rozlu�ni�a r�czki ma�ej i podnios�a j�. � Spr�bujemy znale�� dla ciebie troch� jedzenia.

Nie mia�a nawet poj�cia, gdzie go szuka�, ale ju� samo s�owo �jedzenie� podzia�a�o magicznie. Dziewczynka podda�a si� z westchnieniem i pozwoli�a wynie�� z podw�rza. Rzuci�a tylko matce spojrzenie tak pe�ne �alu i rozpaczy, �e Silje wiedzia�a, i� nigdy tego nie zapomni.

Przez ca�� drog�, kiedy nios�a j� ulicami a� do bramy, ma�a cicho p�aka�a. Prawdopodobnie by�a zbyt wycie�czona, by sprzeciwia� si� w jakikolwiek inny spos�b. Silje mia�a teraz dodatkowy problem. By�a odpowiedzialna za drug� istot�, za dziecko, kt�re wedle wszelkiego prawdopodobie�stwa umrze za kilka dni. Do tego czasu ona musi zadba�, by nie g�odowa�o.

Zbli�a�a si� teraz do bram miasta, mi�dzy domami widzia�a ju� blask ogniska, gdzie palono zw�oki. Ostatnio by�o tak zimno, �e ludzie nie mogli grzeba� swoich zmar�ych, musieli pali� cia�a. I by�a jeszcze zbiorowa mogi�a� Nie, Silje nie chcia�a teraz my�le� o tak tragicznych sprawach.

Zobaczy�a kobiet�, kt�ra ledwo sta�a oparta o �cian� domu. Wygl�da�a, jakby mia�a zaraz upa��. Silje z wahaniem podesz�a do niej.

��Czy mog� w czym� pom�c? � zapyta�a ostro�nie.

Kobieta zwr�ci�a w jej kierunku matowe oczy. By�a to m�oda dama, z wygl�du bardzo wytworna, teraz trupio blada. Pot sp�ywa� jej po twarzy. Na widok Silje zebra�a wszystkie si�y i ruszy�a przed siebie.

��Mnie ju� nikt nie pomo�e � wymamrota�a, znikaj�c za rogiem.

Silje spojrza�a w �lad za ni�. To chyba zn�w zaraza, pomy�la�a, a je�li tak, to c� ja mog� zrobi�.

Zatrzyma�a si� przy bramie. Zaczeka�a jeszcze chwil� do czasu, gdy mieli j� zamkn��. Nie chcia�a zosta� w mie�cie. Wiedzia�a, �e nie znajdzie tu pomocy ani dla siebie, ani dla dziecka. Musi poszuka� jakiej� stodo�y. Oby tylko nie spotka� dzikich zwierz�t! Cho� nie by�y one gorsze od bezdomnej t�uszczy kr���cej po mie�cie. Tych pijanych m�czyzn i innych pozbawionych sumienia typ�w, kt�re usi�owa�y j� zaczepi�. Tych, kt�rzy przeczuwali, �e ich czas si� ko�czy i by�o im wszystko jedno czy si� zara��, czy nie. Pragn�li tylko uciech �ycia, zanim nie b�dzie za p�no.

Stra�nik zapyta�, dok�d si� wybiera o tej porze. Naprawd� jednak mniej interesowali go wychodz�cy, bardziej ci, kt�rzy przybywali do miasta. Wyja�ni�a, �e wyrzucono j� ze wzgl�du na oznaki choroby, a on przyj�� to wyt�umaczenie. Wskaza� r�k�, �e mog� i��. Nawet nie pomy�la�, �e przecie� roznosz� w ten spos�b zaraz�. Dla niego najwa�niejsze by�o, �e nie pozostan� w tym mie�cie.

Ciep�o ogniska wabi�o z oddali. Silje przyspieszy�a, by zd��y�, nim ogie� zga�nie. Najpierw jednak musia�a przej�� przez las oddzielaj�cy miasto od placu egzekucji. Ju� kiedy� zabrn�a w to okropne miejsce, na wzg�rze szubienic. By�o to wkr�tce po jej przybyciu do Trondheim. Szybko jednak wtedy uciek�a, przera�ona smrodem i wszystkim, co ujrza�a. Tym razem potrzeba ciep�a by�a zbyt silna, by j� powstrzyma�. Wyci�gn�� do ognia przemarzni�te d�onie, odwr�ci� si� do niego plecami i poczu�, jak ca�e cia�o przenika rozkoszne ciep�o � o tym marzy�a, kiedy zzi�bni�ta i g�odna snu�a si� bez celu. Las� Zatrzyma�a si� na skraju. Podobnie jak wszyscy ludzie z wiosek po�o�onych na otwartej przestrzeni, Silje zawsze ba�a si� lasu. Kry�o si� w nim wiele niezwyk�ych tajemnic.

By�a ju� zm�czona. Dziecko, kt�re nios�a przez ca�� drog�, ci��y�o jej coraz bardziej. Postawi�a ma�� na ziemi.

��Czy mo�esz i�� sama? � zapyta�a. � Za chwil� zn�w ci� ponios�.

Dziewczynka nie odpowiedzia�a, ale sta�a pos�usznie, cicho pop�akuj�c.

Ten mroczny cie� wok�. Oczy Silje przyzwyczai�y si� do ciemno�ci, ale zn�w ogarn�� j� strach. Wydawa�o si� jej, �e drzewa skrywaj� tajemnicze sylwetki o p�on�cych oczach. Teraz odkry�a, �e czer� nigdy nie jest tylko czerni�. Widzia�a ca�� skal� odcieni czarnego, a� do szaro�ci.

Dziewczynka te� si� ba�a. Ze strachu przesta�a nawet p�aka�. Tuli�a si� teraz coraz mocniej do swej opiekunki i tylko po cichu wzdycha�a.

Silje poczu�a sucho�� w ustach, spr�bowa�a prze�kn�� �lin�. Nie mog�a opanowa� l�ku, a przecie� musia�y i�� dalej. Usi�owa�a skupi� uwag� na blasku ognia, prze�wituj�cym mi�dzy drzewami. To troch� pomaga�o. Nie �mia�a jednak odwr�ci� si�; ca�y czas odnosi�a wra�enie, �e bezkszta�tne sylwetki depcz� jej po pi�tach�

By�y ju� chyba w samym �rodku lasu, gdy Silje poczu�a, jak krew nagle z niej odp�ywa. Nie mog�a z�apa� oddechu.

Znowu us�ysza�a jaki� p�acz, a raczej cichutkie kwilenie.

Serce wali�o jej jak oszala�e.

P�acz dziecka w lesie �a�osne popiskiwanie niemowl�cia. Ta mog�o oznacza� tylko jedno � wyrodzeniec.

Silje wprost do szale�stwa ba�a si� wyrodze�c�w. S�ysza�a o nich mn�stwo przer�nych historii i zawsze obawia�a si� zetkni�cia z nimi.

M�wiono, �e s� �miertelnie niebezpieczne, �e wyrodze�ce to upiory-duchy dzieci urodzonych w tajemnicy dawno temu i porzuconych. Nawiedzaj� ka�dego, kto znajdzie si� do�� blisko ich sekretnego grobu. Cz�sto opowiadano, co sta�o si� z lud�mi, kt�rzy zanadto zbli�yli si� do takiego miejsca. S�ysza�a historie o niemowl�ciu wielkim jak dom, kt�re z g�o�nym krzykiem pod��a�o za cz�owiekiem, st�paj�c przy tym ci�ko, i wczepia�o si� w plecy nieszcz�nika, a� ten zapada� si� w ziemi� po kolana. Utrzymywano te�, �e owe upiory potrafi� przybiera� r�ne postacie: czarnych ps�w, trup�w dzieci bez gard�a, kruk�w i gad�w � wszystkie r�wnie z�o�liwe.

Silje sta�a jak sparali�owana. Nogi odmawia�y jej pos�usze�stwa.

Natomiast ma�a, kt�ra dot�d mocno si� do niej tuli�a, zareagowa�a zupe�nie inaczej. M�wi�a co�, czego Silje nie rozumia�a. Powtarza�a w k�ko jedno s�owo, czy mo�e imi�? Brzmia�o to jak �Nadda� lub podobnie. Mo�e mia�a braciszka, a mo�e siostrzyczk�, kt�ra w�a�nie umar�a? Nie mo�na by�o tego wykluczy�.

Zniecierpliwiona, chwyci�a Silje za r�k� i zacz�a ci�gn�� w bok od �cie�ki, mi�dzy drzewa, w stron�, sk�d dobiega� p�acz dziecka.

Silje opiera�a si�, najch�tniej uciek�aby st�d natychmiast.

Dziewczynka powt�rzy�a s�owo czy imi� jeszcze raz. W jej g�osie zadr�a� p�acz.

��To niebezpieczne � zaprotestowa�a Silje. � Musimy szybko st�d odej��!

Uciec st�d? A ogromny upi�r b�dzie depta� im po pi�tach? Nie, to jeszcze gorzej. Przypomnia�a sobie, co m�wiono o wyrodze�cach i ich rozpaczliwym pragnieniu, aby zosta�y ochrzczone. Dlatego przywo�ywa�y matk�.

Co trzeba zrobi�, by wyrodzeniec zazna� spokoju? Odprawi� mod�y? Przecie� ona nie jest ksi�dzem. Albo� zaraz! By�o przecie�� zakl�cie. �eby je sobie tylko przypomnie�! To by�o co� jak �ja ciebie chrzczꅔ.

Najlepiej zrobi� wszystko naraz.

Silje wzi�a g��boki oddech i zacz�a odmawia� wszystkie modlitwy jakie tylko zna�a, na przemian katolickie i protestanckie. Niekt�re pami�ta�a jeszcze z dzieci�stwa, innych wyuczy�a si� u ksi�dza.

Powoli i niepewnie, gotowa w ka�dej chwili do ucieczki, zbli�a�a si� do wyrodze�ca.

P�acz ucich�. Modlitwy wida� pomog�y! Poczu�a si� nieco pewniej i przyspieszy�a. W my�lach stara�a si� u�o�y� jaki� rytua� chrztu, pasuj�cy do tych okoliczno�ci. Dziewczynka ra�no ci�gn�a j� dalej, zmuszaj�c do po�piechu.

Przedziera�y si� po�r�d ga��zi, a Silje cichym, dr��cym g�osem mamrota�a:

��Znalaz�am ci� noc� w ciemno�ci. Dlatego chrzcz� ci� Dag, je�eli jeste� ch�opcem. [Dag � norweskie imi� m�skie; znaczy r�wnie� �dzie�] By�e� przeznaczony na �mier�, jak dawno temu, nie wiem. Dlatego, je�eli jeste� dziewczynk�, chrzcz� ci� Liv. [Liv � norweskie imi� �e�skie; znaczy r�wnie� ��ycie�]

Czy brzmi to g�upio? Czy taki chrzest wystarczy? Dla pewno�ci doda�a jeszcze: �W imi� Jezusa Chrystusa. Amen�, cho� nie by�a przekonana, czy mo�e wypowiada� tak �wi�te s�owa. Mogli je wymawia� tylko ksi�a.

Ale czy nie jest niebezpiecznie nazywa� dziecko Liv? Wyrodzeniec mo�e naprawd� o�y� i powstanie ogromny� Nie, nie wolno jej tak my�le�. Zrobi wszystko jak umie najlepiej i pozostanie tylko modli� si�, by to wystarczy�o.

Dziewczynka koniecznie chcia�a odnale�� wyrodze�ca i to umacnia�o Silje w przekonaniu, �e na pewno mia�a m�odsze rodze�stwo. Powstrzymywanie jej nie mia�o sensu, trzeba za ni� i��.

Powinien by� gdzie� tutaj. Zatrzyma�a si� i schyli�a, szukaj�c po omacku mi�dzy drzewami. Serce wali�o jej ze strachu, sztywne z zimna palce dr�a�y.

Dotkn�� wyrodze�ca? Jakie to b�dzie uczucie? Czy w og�le cokolwiek poczuje? Mo�e tylko wyschni�te ko�ci? Albo mo�e to b�dzie co� ohydnego, o�lizg�ego? A mo�e co� z�apie j� �elaznym chwytem za r�k�? Marzy�a tylko, by m�c uciec. Nagle drgn�a.

Dziewczynka najwyra�niej co� znalaz�a, bo zacz�a szybko i niezrozumiale o czym� m�wi�. Teraz Silje us�ysza�a stukni�cie, jakby uderzenie w drewno. Pomaca�a. Jej d�onie natrafi�y na drewnian� r�czk�. Wygl�da�o to na kubek do piwa z przykrywk�. Nie jest to chyba takie niebezpieczne, pomy�la�a. Szuka�a dalej. P��tno� Cieplejsze ni� zamarzni�ta ziemia.

Ma�e zawini�tko. Gdy go dotkn�a, znowu us�ysza�a p�acz. Zebra�a si� na odwag� i ostro�nie zacz�a rozwija� grub� materi�. Ciep�a sk�ra. To by�o dziecko. �ywe dziecko, nie �aden duch. Dziecko pozostawione, by dopiero sta� si� duchem.

��Dzi�kuj� ci � szepn�a do dziewczynki. � Uratowa�a� dzi� ludzkie �ycie.

Dziewczynka rado�nie dotyka�a male�stwa.

��Nadda � powt�rzy�a i Silje nie mia�a serca jej odepchn��, mimo �e ma�a zetkn�a si� z zaraz�.

Kubek. Potrz�sn�a nim. Zachlupota�o. Wsun�a palec do �rodka i poczu�a co� mokrego, co nie zd��y�o jeszcze zamarzn��. Poliza�a.

��Mleko! � �wi�ty Bo�e, to mleko!

Otrz�sn�a si� z oszo�omienia, kiedy spostrzeg�a, �e przytkn�a ju� kubek do ust, gotowa wypi� wszystko duszkiem.

Dzieci. Musi pami�ta� o nich!

Mo�e cho� jeden �yczek?

Nie, nie b�dzie w stanie przesta�.

Najpierw dziewczynka. Musi dosta� trzeci� cz��.

Ma�a pi�a �apczywie, wydaj�c przy tym r�ne odg�osy, jakby pomrukiwa�a z zadowolenia. Odebranie jej kubeczka okaza�o si� trudne, ale, cho� z �alem, musia�a to zrobi�. Dziewczynka zareagowa�a ostro, z wielk� z�o�ci�, kt�ra przerazi�a Silje.

��Nadda te� musi dosta� � szepn�a i to uspokoi�o ma��. Poza tym mleko zasyci�o ju� chyba pierwszy g��d dziewczynki. Nie trzeba wiele takiej ma�ej istotce.

A niemowl�? Co z nim zrobi�?

Male�stwo by�o owini�te w kilka warstw materii, a z wierzchu w kawa�ek p��tna, kt�re lekko po�yskiwa�o mimo otaczaj�cej ciemno�ci. Silje schwyci�a r�g materia�u, zwin�a, zanurzy�a w kubku i w�o�y�a dziecku do buzi.

Ma�a istotka nie chcia�a pi�. Silje nie mia�a �adnego do�wiadczenia w post�powaniu z noworodkami, nie wiedzia�a, �e cz�sto w pierwszym dniu swego �ycia nie s� g�odne i nie potrzebuj� jedzenia, ani te� tego, �e nie wszystkie maj� od razu rozwini�ty instynkt ssania. Czu�a si� zrozpaczona i bezradna.

Mimo jej usilnych stara� dziecko nie chcia�o mleka. W ko�cu podda�a si�. Musia�y i�� dalej, a ona nie mog�a nie�� i male�stwa, i kubka; mia�a tylko dwie r�ce. Z g��bokim poczuciem winy wypi�a reszt� sama. Teraz, gdy wiedzia�a, �e zabiera je komu� innemu, mleko ju� jej tak nie smakowa�o.

Wsta�a, wzi�a niemowl� w obj�cia i uj�a dziewczynk� za r�k�. Ogarn�� j� nagle pusty �miech. C� ona, na Boga, w�a�ciwie robi? Ot, wi�d� �lepy kulawego; pomy�la�a sobie. Nie b�dzie zbyt du�� pomoc� dla dzieci, o nie.

Wypite mleko nasyci�o i nieco wzmocni�o zar�wno j�, jak i dziewczynk�. Oswoi�a si� tak�e z ciemno�ci�, mo�e dlatego, �e blask ognia wida� by�o teraz wyra�nie mi�dzy pniami drzew.

Zatrzyma�a si� na skraju lasu, przypatruj�c si� temu strasznemu miejscu. Z wielkiego ogniska wydobywa�y si� chmury cuchn�cego dymu i p�yn�y w jej kierunku. W blasku czerwonych p�omieni zobaczy�a czarne kontury szubienic. Dalej sta�y narz�dzia tortur � �wiadectwo fantazji, kt�r� cz�owiek odkrywa� w sobie, gdy mia� mo�liwo�� zadawania m�k innym. Obok pr�gierza pali� si� ma�y ogie�, gdyby kto� �yczy� sobie roz�arzonych szczypiec lub miecza. Wielkie, mocne haki do zawieszania na nich przest�pc�w i inne wymy�lne narz�dzia tortur, porozk�adane wok�, sprawia�y tak okropne wra�enie, �e Silje j�kn�a na sam ich widok. Najbardziej rzuca�o si� w oczy ko�o, na kt�rym �amano ko�ci, i�

��Och, nie! � wyszepta�a. � Och, nie, nie!

Po�r�d tych okrutnych narz�dzi zobaczy�a poruszaj�ce si� sylwetki. W czarnym kapturze skrywaj�cym odci�te uszy sta� kat. Jego pomocnik, najbardziej pogardzany cz�owiek w ca�ym Trondheim, kr�ci� si� gorliwie. Wsz�dzie pe�no by�o �o�nierzy w�jta, zarz�dcy prowincji. Jej uwag� przyci�gn�� m�ody, jasnow�osy m�czyzna. Zwi�zano mu r�ce z ty�u i w�a�nie przygotowywano do �amania ko�em.

��Nie, nie r�bcie tego � wyszepta�a znowu.

Ogie� o�wietli� na chwil� jego profil i Silje zobaczy�a, �e by� bardzo m�ody i pi�kny. Serce skurczy�o si� jej z b�lu, jakby bra�a na siebie m�ki przeznaczone dla niego. Sta� tam obok narz�dzia, kt�re zaraz zgniecie ka�d� ko�� w jego ciele, a kat � niewa�ne, oprawca czy egzekutor � chodzi� doko�a, powoli, trzymaj�c w r�ku top�r o szerokim ostrzu. Wi�zie� mia� wi�c by� najpierw torturowany, a potem stracony.

Silje nie chcia�a, by umar�. Nie spotka�a w swym �yciu zbyt wielu m�czyzn, ale ten wyda� si� jej wyj�tkowy. Kim m�g� by�? Z�odziejem? Nie, nie by�oby przy tym tylu �o�nierzy i stra�nik�w. Musia� by� kim� du�o wa�niejszym.

Sta�a tak zamy�lona, �e gdy z ty�u dobieg� j� z lasu czyj� mocny g�os, a� drgn�a.

��Co tu robisz, kobieto?

Silje i dziewczynka odwr�ci�y si� nagle. Ma�a zacz�a krzycze�. Silje mia�a ochot� zrobi� to samo, ale si� opanowa�a. Mi�dzy drzewami ujrza�a wysok� posta�, kt�ra wydawa�a si� jej czym� po�rednim mi�dzy zwierz�ciem a cz�owiekiem. Po chwili dopiero spostrzeg�a, �e by� to po prostu m�czyzna ubrany w p�-d�ugi p�aszcz z wilczej sk�ry, a futrzana czapa nasadzona na g�ow� upodabnia�a go do zwierz�cia. Jej uwag� zwr�ci�y nieproporcjonalnie szerokie i pot�ne ramiona, niczym nied�wiedzie bary. W�skie oczy b�yszcza�y w jego wyrazistej twarzy, zarazem pi�knej i nieprzyjemnej. B�ysn�� z�bami w dziwnym grymasie niczym wilk. Sta� zupe�nie nieruchomo a migotliwe �wiat�o raz po raz wydobywa�o jego twarz z otaczaj�cego mroku.

Dr��cym g�osem odpowiedzia�a na jego pytanie:

��Chcia�am tylko ogrza� si� troch� przy ogniu, panie.

��To twoje dzieci? � zapyta� g��bokim, twardym g�osem.

��Moje? � powt�rzy�a, u�miechaj�c si� nerwowo, zesztywnia�a z zimna. � Mam dopiero szesna�cie lat. Znalaz�am t� dw�jk� dzi� wieczorem. Pozostawiono je same.

D�ugo spogl�da� na ni� zamy�lony. Ogarn�� j� strach, instynktownie spu�ci�a wzrok. Ma�a te� si� przerazi�a i schowa�a si� za Silje.

��A wi�c uratowa�a� je? � zapyta�. � Chcesz dzi� w nocy ocali� jeszcze jedno �ycie?

Spojrzenie jego p�on�cych oczu sprawi�o, �e poczu�a si� nieswojo. Odpowiedzia�a zmieszana i zawstydzona:

��Jeszcze jedno �ycie? Nie wiem� Nie rozumiem�

��Twoja twarz nosi �lady g�odu i wyrzecze�, mo�esz wi�c uchodzi� za dwa-trzy lata starsz�. Mog�aby� uratowa� �ycie mojemu bratu, ale czy zechcesz?

Pomy�la�a, �e nigdy jeszcze nie widzia�a dw�ch braci, kt�rzy byliby tak do siebie niepodobni. Pi�kny, jasny ch�opak tam na dole i ten potw�r z ciemn�, sztywn� grzyw� zwisaj�c� nad czo�em.

��Nie chc�, �eby on umar� � powiedzia�a z wahaniem. � Ale w jaki spos�b w�a�nie ja mog�abym go uratowa�?

��Ja sam nie mog� tego zrobi� � powiedzia� m�czyzna. � Jest ich zbyt wielu, poza tym mnie te� szukaj�. Pojmaliby mnie, a to by mu na pewno nie pomog�o. Ale ty� � Wyj�� z kieszeni ma�y, zwini�ty papier. � Masz. We� ten list z piecz�ci� kr�lewsk�. Powiedz im, �e jeste� jego �on�, a to s� wasze dzieci. Mieszkacie tu w okolicy, on nazywa si� Niels Stierne i jest pos�a�cem kr�la. Ale, ale, jak masz na imi�?

��Silje.

Zirytowany skrzywi� si�.

��Cecilie, g�upia dziewczyno. Nie mo�esz mie� na imi� Silje jak nieokrzesana ch�opka! Jeste� hrabin�, pami�taj o tym! Musisz niezauwa�enie ukry� ten list w jego ubraniu, a p�niej udawa�, �e go tam znalaz�a�.

To jest niezwykle �mia�e, pomy�la�a Silje.

��Ale jak�e mog� uchodzi� za hrabin�? Nikt w to nie uwierzy.

��Nie widzia�a� dziecka, kt�re trzymasz na r�ku? � spyta� kr�tko.

Opu�ci�a wzrok i przerazi�a si�.

��Nie, ale��

���wiat�o ognia by�o teraz tak silne, widzia�a wszystko wyra�nie. Dziecko by�o otulone w szal utkany z najlepszej we�ny, lekkiej i cieniutkiej jak paj�czyna. Silje nigdy jeszcze nie widzia�a czego� podobnego. Wplecione w materia� z�ote nitki tworzy�y nieopisanie pi�kny wz�r. Francuskie lilie, chyba tak to si� nazywa, pomy�la�a. Ze �rodka wystawa�o bielutkie p��tno; to w�a�nie kawa�ek tego p��tna zanurzy�a w mleku.

M�czyzna post�pi� krok do przodu, a ona instynktownie cofn�a si�. Otacza�a go aura zamierzch�ej, poga�skiej przesz�o�ci, nadprzyrodzonej tajemnicy, zwierz�cej zmys�owo�ci, a przy tym promieniowa�a z niego niezwyk�a, niemal majestatyczna si�a.

��Dziecko ma zakrwawion� twarz � powiedzia� i skrawkiem tkaniny otar� krew. � Jest nowo narodzone. Na pewno nie jest twoje?

Silje poczu�a si� g��boko ura�ona.

��Jestem porz�dn� dziewczyn�.

Jego usta wykrzywi�y si� w lekkim u�miechu, spojrza� niespokojnie na plac egzekucji. Nie byli jeszcze gotowi, w�a�nie ksi�dz usi�owa� przekona� jego brata, by wyzna� swe grzechy.

��Gdzie znalaz�a� dziecko?

��Tutaj, w lesie, pozostawione, by umar�o.

Zmarszczy� czarne brwi.

��Razem z dziewczynk�? � zapyta� niedowierzaj�co.

��Nie, nie, j� znalaz�am w mie�cie, przy zmar�ej matce.

��Zaraza?

��Tak.

Spogl�da� to na ni�, to na dziecko.

��Jeste� naprawd� odwa�na � powiedzia� powoli.

��Nie boj� si� zarazy. Towarzyszy mi od wielu dni. Uderza wok� mnie, ale nigdy we mnie.

Na jego diabolicznej twarzy pojawi�o si� co�, co mog�o przypomina� u�miech.

��We mnie te� nie. A wi�c zejdziesz tam?

Waha�a si� z odpowiedzi�. On tymczasem m�wi� dalej:

��Dzieci ci� ochroni�. Ale musz� mie� jakie� imiona.

��Nie wiem, czy to male�stwo to dziewczynka, czy ch�opiec. Ale ochrzci�am je Liv albo Dag. S�dzi�am, �e to wyrodzeniec i dlatego odwa�y�am si� ochrzci� je sama.

��To zrozumia�e. A dziewczynka?

Zastanowi�a si�.

��Obydwoje s� dzie�mi nocy. Kiedy je znalaz�am, otacza�y je ciemno�� i �mier�. My�l�, �e nazw� j�� Sol. [Sol � norweskie imi� �e�skie; znaczy r�wnie� �s�o�ce�]

Jeszcze raz spojrza� na ni� swymi dziwnymi oczyma, kt�re bardziej przypomina�y pod�u�ne, �wiec�ce szczeliny.

��Jeste� m�drzejsza ni� wi�kszo�� ludzi. Wi�c jak, p�jdziesz?

Silje zarumieni�a si�, s�ysz�c pochwa��. Te s�owa doda�y jej otuchy.

��Nie zaprzecz�, �e si� l�kam, panie.

��Otrzymasz nagrod�.

Potrz�sn�a g�ow�.

��Pieni�dze mi nie pomog�. Ale�

��Tak?

Dzieci doda�y jej odwagi. Unios�a g�ow� i powiedzia�a:

��Dzisiaj nikt nie przyjmie obcych w�drowc�w. Jestem teraz odpowiedzialna za dzieci, a sama przemarz�am ju� do szpiku ko�ci. Gdyby�cie, panie, mogli zdoby� dla nas po�ywienie i jakie� schronienie, gdzie by�oby ciep�o, ch�tnie zaryzykuj� �ycie dla m�odego hrabiego.

Ogie� nie by� ju� tak silny i twarz m�czyzny zn�w znalaz�a si� w cieniu. Szybko rozwa�y� swoje mo�liwo�ci.

��Mog� to zrobi� � obieca�.

��Dobrze. A wi�c p�jd�. Ale moje odzienie? �adna hrabina nie chodzi w takich szmatach.

��Pomy�la�em o tym. Zobacz, we� to.

Zdj�� szat� z ciemnob��kitnego aksamitu, kt�r� nosi� pod p�aszczem z wilczej sk�ry. Jemu si�ga�a do bioder, jej a� do st�p. Wysun�a r�ce przez rozci�cia.

��No, okrywa najgorsze. Otul si� ni� mocno. I �ci�gnij te szmaty z trzewik�w!

Zrobi�a, jak kaza�.

��A moja mowa?

��Tak � odpowiedzia� z wahaniem. � Zdziwi�a mnie. Nie m�wisz tak jak biedota. Mo�e nawet b�dziesz mog�a uchodzi� za hrabin�. Postaraj si� jak tylko potrafisz!

Wzi�a g��boki oddech.

���yczcie mi szcz�cia, panie.

Pos�pnie pokiwa� g�ow�.

Zamkn�a oczy i jeszcze raz g��boko odetchn�a, jak gdyby si� koncentrowa�a. Mocniej schwyci�a dziewczynk� za r�k� i z noworodkiem przy piersi, czuj�c w sercu �miertelny strach, zacz�a schodzi� w d�. Sz�a w kierunku placu, gdzie �o�nierze przywi�zywali w�a�nie m�czyzn� do ko�a tortur.

Czu�a na plecach przenikliwy, pal�cy wzrok zwierzocz�eka. C� za przedziwna, tajemnicza noc, pomy�la�a. A przecie� dopiero si� zacz�a!

Kiedy Silje znalaz�a si� na otwartej przestrzeni, przyspieszy�a tak, �e ma�a ledwo mog�a za ni� nad��y�. Ju� z daleka krzycza�a �ami�cym si� g�osem:

��Na mi�o�� bosk�, co robicie?

Nie musia�a udawa� poruszonej. By�a naprawd� wstrz��ni�ta, gotowa zaryzykowa� swoje m�ode �ycie dla nieszcz�liwego hrabiego. I pomy�le�, �e by� kr�lewskim pos�a�cem. Tak, ale czy� od razu nie przeczuwa�a, �e jest lepszy od innych?

M�czy�ni odwr�cili si� w jej stron�. Kat mrukn�� co� i mocniej schwyci� za top�r. Jakby si� ba�, �e straci swoj� ofiar�.

��Czy ju� ca�kiem postradali�cie zmys�y, nikczemni pacho�kowie? � krzykn�a. � Cz�owiek, kt�rego traktujecie w taki spos�b, jest moim m�em!

Rzuci�a szybkie spojrzenie przywi�zanemu ju� do ko�a m�odzie�cowi. Twarz mia� �ci�gni�t� i blad�. Pod mask� zaci�to�ci kry�o si� przera�enie. Nigdy jeszcze nie widzia�a, by kto� tak dobrze potrafi� ukry� paniczny strach!

By� tak samo zaskoczony jej przybyciem jak oprawcy, ale szybko si� zreflektowa�.

��Nie! � zawo�a�. � Nie powinna� tu przychodzi�! W dodatku z dzie�mi!

Dow�dca �o�nierzy skrzywi� si� pogardliwie i chcia� j� odepchn��.

��Nie wiecie, panie, kim on jest? � zapyta�a, ci�gle bardzo wzburzona. Pomimo strachu naprawd� bawi�o j� odgrywanie �ony m�odego hrabiego.

��Kim on jest? To wiemy a� za dobrze!

��A wi�c wiecie? I mimo to traktujecie kr�lewskiego pos�a�ca w tak pod�y spos�b?

Tymczasem m�odzieniec zacz�� wykrzykiwa� rozz�oszczony:

��Nie masz prawa mnie demaskowa�!

Odwr�ci�a si� do niego: Teraz, gdy patrzy�a z bliska, uderzy�a j� jego pi�kno�� i wytworno��, cho� w oczach mo�na by�o jeszcze dostrzec strach.

��O, tak. Oddasz raczej �ycie, ni� przyznasz si� do czego� � przerwa�a mu, r�wnie rozz�oszczona. � Nie my�lisz wcale o nas, o �onie i dzieciach. Ale ja nie mam zamiaru ci� straci�. Panie komendancie, jestem hrabina Cecilie Stierne, a to pos�aniec Jego Wysoko�ci Niels Stierne. M�j m�� pochodzi z tych okolic i dlatego w�a�nie jest tutaj zwykle wysy�any.

��Cecilie! � wrzasn�� jej �m���.

��Milcz! To ja siedz� sama w domu i czekam na znak �ycia od ciebie a� tu nagle dowiaduj� si�, �e jacy� nikczemnicy spo�r�d ludzi kr�la pojmali ci� i przywiedli tutaj. Wyruszy�am natychmiast i c� widz�?

Podesz�a bli�ej do dow�dcy i szepn�a:

��Przys�ano go tu w tajemnicy.

��Nie wierzcie jej! � krzykn�� wi�zie�. � Ona k�amie! Dow�dca spu�ci� troch� z tonu. � W takim razie dlaczego nic nie powiedzia�? � zapyta� szyderczo.

��Musicie chyba wiedzie�, panie, �e kurier kr�lewski nigdy, przenigdy, nie ujawni swego zadania. P�jdzie raczej na �mier�.

W powietrzu unosi� si� kwa�ny, dusz�cy od�r. Odblask ognia po�yskiwa� na he�mach �o�nierzy, a kat niecierpliwie wywija� swym ci�kim toporem, kt�ry ze �wistem przecina� powietrze. Wygl�da�o, jakby dow�dca traci� nieco pewno�� siebie. Widocznie gra Silje by�a dosy� przekonywuj�ca. Mimo to powiedzia� ostro:

��Wiemy, kim jest ten cz�owiek. To Heming, zab�jca kr�lewskiego w�jta; za jego g�ow� wyznaczono cen�.

Silje spostrzeg�a le��ce niedaleko �ruby do �amania kciuk�w i kleszcze pokryte rdzawoczerwonymi plamami, kt�rych nie spos�b by�o nie rozpozna�. Musia�a powstrzyma� gwa�towny przyp�yw md�o�ci. Stan�a tu� przed dow�dc�. Teraz ju� naprawd� wesz�a w swoj� rol�. Pomog�a jej w tym �wiadomo��, �e dziwne, jakby zwierz�ce, ��te oczy �ledzi�y j� z g�ry, z lasu.

��Czy on wygl�da na zab�jc� w�jta? Jest rzeczywi�cie brudny i wyczerpany, ale po konnej przeprawie przez g�ry te� by�cie tak wygl�dali, panie. Popatrzcie na te szlachetne rysy. Sp�jrzcie na dzieci, na jego c�rki! Czy to s� dzieci mordercy?

Umy�lnie powiedzia�a �c�rki�, bo gdyby jej nie uwierzyli, mo�liwe, �e chcieliby zabi� r�wnie� m�odsze dziecko. Nie pozostawiliby przy �yciu syna mordercy. Mia�a nadziej�, �e nie b�d� go dok�adnie ogl�da�. Gdyby jednak postanowili sprawdzi�, pozostawa�o si� tylko modli�, by by�a to dziewczynka. inaczej przejrzeliby jej gr�.

��A moje c�reczki, Sol i Liv, czy maj� zosta� sierotami bez ojca? Jak s�dzicie, co na to powie kr�l Fryderyk?

Dow�dca patrzy� na ni� wzrokiem pe�nym pogardy.

��A jakie� jest to jego wa�ne zadanie, je�li wolno spyta�?

��O nie, panie! Czy s�dzicie, �e m�j m�� zdradzi�by to nawet mnie? Jest tak nieugi�cie lojalny w stosunku do swego kr�la, �e raczej by umar�, ni� pokaza� list. Za t� lojalno�� chcecie go zabi�!

��List? � za�mia� si� dow�dca. � Nie ma �adnego listu. Sk�d wiesz, pani, �e ma go teraz przy sobie?

��Zawsze ma go przy sobie. Sama uszy�am schowek w jego odzieniu.

��Przeszukali�my go.

��Niedok�adnie.

Silje szybko jak b�yskawica odwr�ci�a si� do sp�tanego m�czyzny i ukrywszy list w d�oni zacz�a �obszukiwa� pas, a� uda�o si� jej wsun�� papier pod podszewk�. Robi�a to troch� niezdarnie, bo przeszkadza�o jej dziecko, kt�re mia�a na r�ku. W po�piechu i zdenerwowaniu przycisn�a je mocniej do siebie. Wi�zie� zaprotestowa� dziko:

��Cecilie, nigdy ci tego nie wybacz�!

Rzucili si� na ni� jak s�py, ale jednym ruchem oderwa�a podszewk� i �znalaz�a� list. Dow�dca wyrwa� jej go z r�k.

��Nie odwa�ycie si� z�ama� piecz�ci Jego Wysoko�ci! � wykrzykn�li jednocze�nie hrabia i Silje.

��Oczywi�cie, �e tego nie zrobimy � twardo odpowiedzia� dow�dca.

Badawczo przygl�da� si� piecz�ci i obraca� list na wszystkie strony.

��Jest prawdziwa � powiedzia� kr�tko, ze �le skrywanym zawodem. Odwr�ci� si� do swoich ludzi.

��Kto twierdzi�, �e to jest Heming Zab�jca W�jta?

Jeden z �o�nierzy wypchni�ty zosta� do przodu.

��M�g�bym przysi�c� � zacz��.

��Jak dobrze go zna�e�?

��Widzia�em go raz.

��Z bliska? Rozmawia� z tob�?

��No, nie. Widzia�em go z g�ry, kiedy jecha� konno przez prze��cz. Ale mia� takie same blond w�osy i ta� twarz. By� bardzo podobny do tego m�czyzny, panie.

��Podobny? Czy to jedyny dow�d, jaki mia�e�?

�o�nierz zwiesi� g�ow�. Nie znalaz� odpowiedzi.

Wielki, gro�ny cie� pada� na ziemi� obok Silje, ale ona nie mia�a odwagi spojrze� w to miejsce. Teraz skierowa�a tam przelotnie wzrok i ostatkiem si� uda�o jej si� utrzyma� na nogach. Sta�a tam jeszcze jedna szubienica, na kt�rej kogo� powieszono. Cia�o na stryczku ko�ysa�o si� powoli tam i z powrotem. W�a�nie w tej chwili odwr�ci�o si� i Silje ujrza�a twarz wisielca. Zdusi�a w sobie krzyk. Instynktownie usi�owa�a stan�� tak, aby ma�a tego nie widzia�a, ale dziecko przypatrywa�o si� zupe�nie spokojnie okropnej postaci zwisaj�cej na sznurze. Dziewczynka nawet lekko si� u�miecha�a, jakby bawi� j� fakt, �e doros�y m�czyzna wisi w g�rze hu�taj�c si�. Nie rozumie tego, pomy�la�a z ulg�.

Dow�dca w strojnym mundurze, w pancerzu i szerokich spodniach do kolan, zwr�ci� si� do hrabiego.

��My te� jeste�my lud�mi kr�la. Dlaczego nic nam nie powiedzieli�cie, panie?

��Szpiedzy i zdrajcy s� wsz�dzie. Wa�niejsze od mojego �ycia jest, by list nie dosta� si� w niepowo�ane r�ce. Czy zechcecie teraz rozwi�za� moje r�ce?

��Oczywi�cie.

By� wolny. Prostowa� zesztywnia�e cia�o.

��Pozwolicie, panie, �e zabior� swoj� �on� i dzieci, �e wype�ni� powierzone mi zadanie?

Dow�dca drgn��, oderwany od w�asnych my�li, i zwr�ci� list z lekkim uk�onem.

��Prosz� o wybaczenie, panie hrabio. To wszystko by�o nieporozumieniem.

M�czyzna nawet na niego nie spojrza�.

��Chod�, Cecilie! Bardzo jestem z ciebie niezadowolony! Wyda�a� mnie, to ci�ki cios dla mojego honoru.

��Wasza ma��onka post�pi�a nadzwyczaj rozs�dnie, ja�nie panie � powiedzia� dow�dca s�u�alczo. � Pi�kny gest, kt�ry przystoi �onie. Mo�ecie ca�kowicie liczy� na nasz� dyskrecj�. Czaruj�ce dzieci � doda� i pog�aska� dziewczynk� po g�owie. Najwyra�niej bardzo zale�a�o mu na tym, by zachowa� �ask� wielkiego pana.

Wi�zie� zabra� swoj� �rodzin� i skierowa� si� z ni� w stron� lasu.

��Musz� niezw�ocznie kontynuowa� podr�! To op�nienie drogo kosztowa�o kraj � rzuci� w�ciekle przez rami�.

Silje us�ysza�a za sob� jaki� pomruk i odwr�ci�a si�. Kat sta� nieruchomo i wpatrywa� si� w ni� wzrokiem pe�nym nienawi�ci, nie pr�buj�c nawet ukry� zawodu. Ona jednak odetchn�a z ulg�. Dow�dca uwierzy� w jej s�owa. Na szcz�cie dla niej �o�nierze nie byli zbyt dobrze zorientowani w tym, co rozgrywa�o si� wok� du�skiego tronu, w przeciwnym razie zdziwiliby si� na pewno, �e kr�lewski pos�aniec jest Norwegiem i w dodatku m�wi dialektem z okolic Trondheim.

Fryderyk II by� dobrym kr�lem, lecz nie bardzo interesowa� si� Norwegi�. Ostatni raz przebywa� w tym kraju w roku 1548, jeszcze jako nast�pca tronu, na d�ugo przed swoj� koronacj�. O jego dobra troszczyli si� namiestnicy. Tak by�o od czasu, gdy Norwegia dosta�a si� pod panowanie du�skie w roku 1537. Obecny namiestnik w Trondheim nazywa� si� Jacob Huitfeldt. Gdyby dowiedzia� si� od swego w�jta o poczynaniach Silje, oszala�by z w�ciek�o�ci. �aden z jego dow�dc�w nie mia� prawa do tego stopnia nie orientowa� si� w sytuacji.

Silje wiedzia�a jeszcze mniej. Ale by�a bardzo dumna, �e uratowa�a tak wa�nego pos�a�ca.

Du�czycy pozostawili wi�ksz� cz�� w�adzy mianowanym w�jtom, wybieranym spo�r�d Norweg�w. Przeciwko nim skierowa�a si� teraz ca�a nienawi�� ludu. Podatki by�y straszliwe, op�aty ros�y, towary wa�ono na fa�szywych wagach i zmuszano ch�op�w, by sprzedawali je za bezcen, du�o poni�ej ceny ich wyprodukowania. Dodatkowo nak�adano na nich wysokie daniny. Wszystkie dochody, pochodz�ce z nieuczciwego wyzysku, sz�y wprost do kieszeni w�jta.

Oczywi�cie taki stan rzeczy prowadzi� do bunt�w. B��dem by�o jednak to, �e ogranicza�y si� one terytorialnie do pojedynczych dzielnic. Dlatego nigdy nie by�y skuteczne. Sze�� lat temu, kiedy �wczesny namiestnik, Ludvig Munk, uciska� lud zbyt mocno, powstali ch�opi w okolicach Trondheim, a przewodzi� im Rolf Lynge. Teraz, w odczuciu Silje, w prowincji by�o do�� spokojnie, ale przecie� dziewczyna wiedzia�a raczej niewiele�

Serce wali�o jej ze szcz�cia, �e ocali�a tego wspania�ego m�czyzn�. Ukradkiem zerka�a na niego z boku w niemym podziwie.

Kiedy tylko dotarli do skraju lasu, m�ody m�czyzna pospiesznie wszed� mi�dzy drzewa. Nie uszli daleko, gdy ogromny cie� pojawi� si� przed nimi.

��Przekl�ty idiota! � powiedzia� sapi�c m�czyzna w p�aszczu z wilka i uderzy� hrabiego w twarz. M�odzieniaszek, dotkni�ty do �ywego, uskoczy� w bok.

��Bijecie swego brata, panie? � Silje by�a przera�ona.

��On nie jest moim bratem.

��Ale m�wili�cie�

��C� mia�em robi�? � odpar� kr�tko. � Wyja�nia� wszystko? Nie by�o na to czasu.

��Nie podoba mi si�, �e k�amiecie � powiedzia�a Silje zachmurzona, odbieraj�c z jego r�k sk�rzane strz�py i obwi�zuj�c nimi na powr�t nogi. Niemowl� po�o�y�a na ziemi; nie mog�a si� przem�c, by poda� dziecko temu zwierzocz�ekowi.

Jego g�os zabrzmia� ochryple i twardo.

��By�em zmuszony do k�amstwa. Musia�em go ratowa�, inaczej zdradzi�by nas wszystkich, tak bardzo boi si� b�lu. Poza tym potrzebujemy go.

Silje w g��bi duszy zainteresowa�o, kim s� owi �my�.

��A wi�c nie jeste�cie hrabi�, panie? Skoro nie jeste�cie bra�mi?�

��On te� wcale nie jest hrabi� � za�mia� si� cicho w ciemno�ci.

��Co? Uwierzy�am w wasze s�owa. S�dzi�am, �e ratuj� jednego z kr�lewskich kurier�w.

��Musia�a� mi wierzy�. Nie b�d� tak naiwna, Silje. To mo�e ci� kosztowa� cnot� i honor, nie m�wi�c ju� o �yciu.

Jego odpowied� zrobi�a na niej du�e wra�enie. Jaka� zmys�owa si�a, kt�ra promieniowa�a od tego cz�owieka, sprawia�a, �e Silje by�a dziwnie niespokojna.

��O cnot� si� nie boj� � powiedzia�a podnosz�c si�. � Walczy�am o ni� wiele razy i zawsze wygrywa�am.

Wydawa�o si�, �e jej s�owa uspokoi�y go. Us�ysza�a to w tonie jego g�osu, gdy oddawa�a mu szat� z aksamitu, kt�rej zreszt� nie chcia� przyj��.

��B�dziesz z niej mia�a wi�cej po�ytku ni� ja. I� odzienie niemowl�cia� zachowaj je, Silje! Mo�e ci si� kiedy� przyda�. A teraz chod�!

Pewnie s�dzi, �e b�d� je mog�a sprzeda�, gdy przyci�nie mnie bieda, pomy�la�a i ruszy�a za nim. W otaczaj�cej ich ciemno�ci wydawa� si� taki ogromny, ale mo�e sprawia�a to sk�ra wilka. By�o dla niej zagadk�, w jaki spos�b odnajdywa� drog� noc� w ciemnym lesie, cho� w�a�ciwie nie powinna si� dziwi�. Po tym cz�owieku mo�na by�o spodziewa� si� wszystkiego. Z �atwo�ci� mog�a przyj��, �e posiada� zwierz�cy instynkt i zmys� orientacji.

��Prosz� nie i�� tak szybko � zawo�a�a. � Ma�a nie mo�e nad��y�.

Zaczeka� na nie, wydawa� si� nieco zniecierpliwiony.

��S�ysza�em, jak rozmawia�a� z t� krwio�ercz� ha�astr�, tam w dole � powiedzia� � kiedy ca�kiem dobrze potrafi�a� odegra� hrabin�. Teraz m�wisz raczej jak wiejska dziewczyna. Kim jeste� naprawd�? Sk�d pochodzisz?

��Jestem po prostu Silje. My�l�, �e powinni�cie zwa�a� bardziej na me odzienie ni� mow�. Potrafi� m�wi� pi�knie kiedy chc�, ale to d�uga historia i zbyt wiele zaj�aby czasu.

Dostosowa� swoje kroki do ich i pilnowa�, by nie zostawa�y w tyle. Dziewczynka by�a ju� wyra�nie zm�czona.

My�li Silje skupi�y si� wok� postaci m�odzie�ca.

��On jest taki pi�kny � powiedzia�a zachwycona, nie my�l�c o tym, do kogo m�wi.

M�czyzna zachichota�.

��Tak, dziewcz�ta tak uwa�aj�. W�a�nie z powodu kobiety omal nie straci� �ycia. Zapomnia� o czujno�ci.

Silje zmiesza�a si�.

��No tak, on ma chyba wiele panien?

��W ka�dym razie nie jest dla ciebie.

Zatrzyma� si� na moment. Kiedy ruszy� zn�w, szed� jeszcze wolniej.

��Cho� w�a�ciwie przyda�aby mu si� taka jak ty � powiedzia� sucho.

��Taka jak ja?

��Tak, silna, odwa�na i bystra kobieta, pe�na serdecznego ciep�a. Da�aby mu to, czego jemu brakuje.

��Nie jestem silna ani w og�le taka, jak m�wicie, panie!

Nagle odwr�ci� si� w jej stron� i mimo ciemno�ci wyczu�a bij�ce od niego ciep�o i wielk� si�� osobowo�ci.

��Zajmujesz si� dzieckiem, kt�re prawdopodobnie dotkni�te jest zaraz�, i drugim, kt�re wzi�a� za wyrodze�ca. Bez sprzeciw�w ryzykujesz �ycie dla obcego, wyst�puj�c jako jego �ona, jakby� nigdy nie by�a nikim innym. Albo jeste� niezwykle silna, albo te� za g�upia, by dostrzec niebezpiecze�stwo. Zaczynam przychyla� si� do tego drugiego.

Nie odezwa� si� wi�cej. Szli w g��b lasu, w przeciwnym ni� miasto kierunku a� dotarli do jakiej� drogi. Zaprz�one do wozu konie niecierpliwie grzeba�y kopytami ziemi�, obok sta�a milcz�ca grupka je�d�c�w. W blasku ksi�yca Silje spostrzeg�a jasne loki �wi�nia�. Nie mia� konia, czeka� obok wozu. Serce zabi�o jej szybciej na jego widok. Zacz�a j� bowiem gn�bi� my�l, �e nie zobaczy go ju� nigdy wi�cej.

Zwierzocz�ek, jak w my�lach nazywa�a m�czyzn� w p�aszczu z wilczej sk�ry, podszed� do wo�nicy i d�ugo z nim rozmawia�. Potem wskoczy� na konia i wszyscy je�d�cy znikn�li wraz z nim.

Wo�nica pom�g� wsi��� jej i dzieciom, a m�ody, pi�kny ch�opak wskoczy� na ty� wozu. Zaskrzypia�y ko�a, ruszyli.

Ca�a dotychczasowa si�a woli Silje zacz�a wyra�nie przygasa�, jakby przesta�a ju� otrzymywa� po�ywk� z zewn�trz. Mimo �e m�ody �wi�zie� by� tu� obok, czu�a si� tak, jakby jakie� rzucone na ni� czary straci�y nagle sw� moc i zn�w sta�a si� samotn�, bezradn� Silje, zm�czon�, przemarzni�t� i wyg�odnia��. By�a zupe�nie pusta w �rodku. Teraz nie mia�aby odwagi nawet na chwil� stan�� przed �o�nierzami.

Uparcie stara�a si� zwalczy� ogarniaj�c� j� apati�. Siedzia�a wyprostowana, otulaj�c dziecko w�asnym ubraniem, by tylko da� mu jak najwi�cej swojego ciep�a, je�eli jeszcze w og�le je mia�a. Dziewczynka, przykryta owcz� sk�r�, zasn�a na jej kolanach. Silje owin�a si� pi�kn� aksamitn� szat�, kt�ra by�a tak obszerna, �e okrywa�a r�wnie� dzieci. Rami� podtrzymuj�ce niemowl� ca�kiem jej zdr�twia�o, ale nie mog�a si� podda�. By�a bardzo zm�czona, czu�a piasek pod powiekami, a cia�o zesztywnia�o jej z zimna. Chwilami wydawa�o si�, �e ju� zamarz�a, i dlatego trzyma si� tak prosto.

W�z toczy� si� szybko, ko�ysz�c niemi�osiernie na wszystkie strony. Musia�a trzyma� si� mocno, by nie wypa��. � �wiat�o ksi�yca po�yskiwa�o mi�dzy drzewami, gdy opuszczali gmin� Trondheim kieruj�c si� na wsch�d.

��Dok�d jedziemy? � zapyta�a Silje po pewnym czasie. By�a tak zzi�bni�ta, �e nie mog�a nawet wyra�nie m�wi�.

��Jedziesz na dw�r, gdzie zaraza zabra�a ju� wszystkich, kt�rych chcia�a tym razem. Ja jad� gdzie indziej.

��Przepraszam, �e pytam � powiedzia�a nie�mia�o. � Ale jest jedna rzecz, kt�rej nie rozumiem�

��Tylko jedna? Jeste� naprawd� bystra!

Nie podoba�o jej si�, �e kpi. Tak jakby by�a nie�wiadomym niczego dzieckiem!

��Ten list z piecz�ci� kr�lewsk�� powiedzieli, �e by� prawdziwy?

��Zgadza si�, ale jest bardzo stary. Ju� wiele razy nam si� przydawa�.

��Ale jak znalaz� si� w waszym posiadaniu?

��Za du�o chcesz wiedzie� � powiedzia�, �miej�c si� d�wi�cznie. � Ale powinienem ci chyba podzi�kowa� za pomoc.

Najwy�szy czas, pomy�la�a w duchu, cho� tak naprawd� nie spodziewa�a si� �adnego podzi�kowania.

Spogl�da�a na niego z boku. Siedzia� uko�nie, z nogami opartymi na desce, tu� ko�o niej. Znajdowali si� teraz na otwartej przestrzeni. Ksi�yc rzuca� �wiat�o na m�od�, pi�kn� twarz o okr�g�ych, j�drnych policzkach. Jej nast�pne pytanie zgasi�o u�miech na jego ustach.

��Kto to by�? � zapyta�a cicho.

Zesztywnia�.

��Kto? Dow�dca?

��Nie, nie. Musicie wiedzie�, panie, o kogo mi chodzi. O tego, kt�ry nam pom�g�.

Wpatrywa� si� w ni�.

��Nie rozumiem, o czym m�wisz.

��O cz�owieku na skraju lasu, ubranym w wilcz� sk�r�, tak �e wygl�da� jak zwierz�. O tym, kt�ry was uderzy�, panie.

M�odzieniec nachyli� si� ku niej blisko.

Nikogo tam nie by�o � powiedzia� ostro. � Nikogo! Rozumiesz? Nikogo! Nikogo!

Silje odchyli�a si� do ty�u.

��Ale�

���ni�o ci si�. Niczego nie widzia�a� tej nocy, pami�taj! Czy s�dzisz, �e pozwoli�bym komu� uderzy� si� bezkarnie? Zabi�bym tego, kto by to zrobi�.

M�wi� cicho, tak by wo�nica ich nie s�ysza�. Silje podda�a si�. Rozumia�a go. Na pewno zniewaga, kt�r� musia� odczuwa�, by�a dla niego trudna do zniesienia. Najpierw prawie zg�adzony, p�niej uratowany przez m�od� dziewczyn�, a potem spoliczkowany przez m�czyzn�.

��Rozumiem � powiedzia�a ulegle.

Od razu z�agodnia�.

��Musisz by� �miertelnie zm�czona. Pozw�l mi cho� przez chwil� potrzyma� dziecko. Jest twoje?

Silje zrobi�a zrezygnowan� min�.

��Nie, na Boga, jak�e mo�e by� moje! Zaj�am si� obojgiem. Nie mia�y nikogo innego.

Spojrza�a na male�stwo i da�a upust zaniepokojeniu, kt�re kry�a w sobie ju� od d�u�szego czasu.

��Nie wiem, czy jeszcze �yje � powiedzia�a z obaw�. � Jest takie ciche, od kiedy opu�cili�my to� to miejsce.

Wydawa�o si� jej, �e zn�w czuje smr�d ogniska, w kt�rym palono zw�oki, jakby nigdy nie mia�a go zapomnie�.

��Na pewno tylko �pi � powiedzia� mi�kko, odbieraj�c od niej dziecko.

Och, jak�e cudownie by�o m�c wyprostowa� ramiona i pozby� si� ci�aru niemowl�cia. Mocniej otuli�a dziewczynk� owcz� sk�r�, owin�a si� w sukni�, szal i aksamitny p�aszcz i opar�a g�ow� o kant wozu. Ksi�yc wznosi� si� na wprost ko�skich �b�w; uzna�a to za dobry znak. Przysz�o�� b�dzie jasna, pomy�la�a. Droga skr�ci�a. Zn�w spojrza�a w g�r�. Na niebie zab�yszcza�a jasna gwiazda. Jeszcze lepiej. Wszyscy przecie� wiedzieli, �e gwiazdy na niebie to szczeliny, przez kt�re mo�na zajrze� wprost do Kr�lestwa Bo�ego. B�g otworzy� wyj�tkowo pi�kne okienko nad Silje, dzie�mi, kt�rymi si� zaopiekowa�a, i tym wspania�ym m�czyzn�, kt�rego pozwolono jej ocali�.

W�a�ciwie by�o jej smutno, �e akurat teraz, gdy siedzia�a u boku pi�knego m�odzie�ca, odczuwa�a tak �miertelne zm�czenie, �e oczy same si� jej zamyka�y. By�a tak wycie�czona i zmarzni�ta, �e pocz�tkowo nawet nie mog�a zasn��, tylko siedzia�a p�przytomna. Wszystko j� bola�o.

Raz prawie ockn�a si� na moment z ot�pienia. Mia�a niejasne wra�enie, �e w�z stoi w miejscu, �e s�yszy czyje� g�osy i �e co� w�o�ono jej w ramiona. Po chwili jednak zn�w zapad�a w sen.

W pewnym momencie poczu�a, �e kto� potrz�sa j� za r�k�.

��Gdzie jeste�my? � Silje by�a tak zesztywnia�a, �e nawet m�wi�a niewyra�nie.

��Jeste�my na miejscu. Rozmawia�em z panem Benedyktem. Mo�ecie zaj�� mieszkanie dawnych gospodarzy.

Z trudem zauwa�y�a postacie, kt�re wzi�y od niej dzieci. Ksi�yc znikn��, domy�li�a si�, �e ju� �wita. Rozbudzona dziewczynka zacz�a p�aka� i wo�a� matk�. Wo�nica pom�g� Silje zsi��� z wozu. Nie mog�a usta� na nogach, musia� j� podtrzyma�.

��Kim jest Benedykt?

��To ko�cielny malarz, bardzo dziwny cz�owiek. Ale ofiaruje wam schronienie.

��Dzieciom te�?

��Tak, dzieciom te�.

Przez chwil� stali sami przy wozie.

��Ale co sta�o si� z tym m�odym cz�owiekiem? � zapyta�a Silje.

��Z Hemingiem? Wysiad� jakie� p� godziny temu. Pod��a� w inn� stron�.

Heming� Heming Zab�jca W�jta? A wi�c to jednak by� on! Sama my�l, �e pomog�a mordercy, nape�ni�a j� g��bokim uczuciem wstydu. Ale by� taki m�ody i pi�kny�

��Jest chyba wielu Norweg�w, kt�rzy walcz� o niepodleg�o�� kraju? � zapyta�a szybko.

��Z pewno�ci�, panno Silje.

��Mo�e wi�c nale�a� do takiego zwi�zku tu w okolicy?

��Nie nale�y pyta� tak wiele.

A wi�c tak by�o. Zabrzmia�o to uspokajaj�co. Mo�na wybaczy� komu�, kto walczy o sw�j kraj.

Jak�e uprzejmie zwraca� si� do niej wo�nica. Panna Silje! To na pewno z powodu tej aksamitnej szaty!

��A ten drugi? Czy on te��?

��Kto?

��Ten, co z wami rozmawia�. Prosi� was, by�cie nas zawie�li do tego Benedykta.

Wo�nica schyli� si� i poprawi� co� przy wozie.

��Nie by�o nikogo innego, panno Silje. Tylko m�ody Heming. Od niego otrzyma�em rozkazy.

Silje poczu�a rosn�cy w niej up�r, ale w por� przypomnia�a sobie s�owa Heminga.

��Co� mi si� chyba pomyli�o � powiedzia�a lekko. Najwidoczniej zapomnia�am o wszystkim, co zdarzy�o si� tej nocy.

��Tak b�dzie najlepiej, panno Silje.

W domu p�on�o �uczywo, a parobek rozpala� w�a�nie ogie� na palenisku, kiedy wesz�a do izby. Us�ysza�a przyjazne g�osy gaw�dz�ce z dzie�mi. Dwie starsze kobiety zaj�y si� maluchami, rozebra�y je i przynios�y dziewczynce do ��ka gor�c� straw�.

��Ona jest taka �adna � powiedzia�a jedna z kobiet. Nie wygl�da�a na niezadowolon� z tego, �e obudzono j� w �rodku nocy. � Jak ma na imi�?

��Nie wiem � odpar�a Silje. � Nazywam j� Sol. A co z niemowl�ciem? Tak si� ba�am. Czy �yje?

��Ale� tak. Ch�opcu nic nie jest, cho� nie odci�to mu p�powiny.

��Ch�opcu? Och, mog�o by� niedobrze, powiedzia�am pewnym z�ym ludziom, �e dziecko nazywa si� Liv. Nazwa�am je tak, by uratowa� od �mierci. Ale skoro jest ch�opcem, b�dzie si� nazywa� Dag. Nie chcia� je�� wcze�niej i�

��Nic nie szkodzi, to przecie� noworodek. �yje nadal tym co przyni�s� ze sob� na �wiat. Umyjemy go, odetniemy i zawi��emy p�powin�, i mocno owiniemy w pieluchy. B�d� spokojna, zadbamy, by nie sta�o mu si� nic z�ego, cho� przyszed� na �wiat w tak bezbo�ny spos�b. Wod� do mycia po�wi�cimy �arz�cym si� w�glem, a do jego pos�ania ju� w�o�y�y�my kawa�ek �elaza. Pob�ogos�awimy go jak nale�y, chlebem, a po�yczone ode mnie dziedziczne srebro po�o�ymy mu na piersi. Ale dziewczynka wygl�da na bardzo senn�, my�l�, �e po prostu zabierzemy j� do siebie, niech si� dobrze wy�pi. Jest jeszcze troch� zupy, chcesz?

Silje nie mia�a nawet si�y zaprotestowa�. Dziewczynka, kt�r� nazwa�a Sol, wsun�a si� na jedno z pos�a�, a oczy zn�w same jej si� zamkn�y. Ciep�o ognia wype�ni�o izb�. Tak cudownie b�ogiego uczucia Silje nie zazna�a od tygodni. Przyj�a miseczk� pe�n� zupy, kt�r� wypi�a duszkiem, by nie traci� czasu na jedzenie �y�k�. By� to cienki krupnik z male�kimi kawa�kami posiekanej s�oniny. Smakowa� wy�mienicie. Rozkoszne ciep�o rozchodzi�o si� po ca�ym ciele.

Nim kobiety zd��y�y opu�ci� pok�j, opad�a na pos�anie i zacz�a zasypia�. Czu�a jeszcze, jak pomagaj� jej si� rozebra� i naci�gaj� na ni� okrycie, ale nie by�a ju� w stanie otworzy� oczu. Wszystko ci��y�o jej jakby by�o z �elaza.

Zamkn�y si� drzwi i Silje usn�a jak zabita.

Silje zasn�a przed �witem. Kiedy si� obudzi�a, by� ju� wiecz�r. Nie zd��y�a nawet zobaczy� �wiat�a dziennego. A mo�e jednak?

Wiecz�r� lub mo�e raczej zmrok. Spojrza�a w g�r�, na niski sufit. Ciemne �ciany z grubych bali. Okno. Pomy�le� tylko, okno! Silje przyzwyczajona by�a do ma�ych �wietlik�w, kt�re otwiera�o si� za pomoc� kijka.

Szyba by�a zielona i chropowata, ale przepuszcza�a ostatnie �wiat�o wieczoru.

Dzieci!

Odwr�ci�a g�ow�. Na drugim pos�aniu nie by�o nikogo, ale kiedy ws�ucha�a si� lepiej, us�ysza�a dzieci�cy �miech. Widocznie kto� bawi� si� z ma��. Z g��bi domu dobieg� j� cichy p�acz niemowl�cia, ale ucich� po chwili. Mo�e dziecko by�o w�a�nie karmione?

W izbie by�o bardzo ciep�o. Ogie� p�on�� nadal, a wi�c kto� musia��

Silje poczu�a, jak silny rumieniec pokrywa jej policzki. Co� zacz�o �wita� w jej g�owie. Pami�ta�a, �e raz przebudzi�a si�, by naci�gn�� na siebie okrycie.

��Dobrze, dobrze � us�ysza�a czyj� g�os. � Nie b�j si�, malutka. Jeste�my ju� starzy a soki m�odo�ci opu�ci�y nas dawno temu.

Przera�ona otworzy�a oczy. Dwaj starsi m�czy�ni stali pochyleni nad ni�. Z ulg� spostrzeg�a, �e ma na sobie koszul�.

��To balwierz z parafii � powiedzia� wysoki m�czyzna z siw� kozi� br�dk� i d�ugimi, cienkimi, siwymi w�osami. Ubrany by� w rzucaj�ce si� w oczy szaty o mocnych kolorach. � On zna si� na leczeniu. A ja jestem Benedykt Malarz.

Wyra�a� si� w taki spos�b, i� mia�a uczucie, �e powinna wsta� i uk�oni� si�.

Balwierz, kt�ry zajmowa� si� te� chorymi, by� ma�ym, okr�g�ym cz�owieczkiem o przyjaznych oczach.

��Od dawna masz takie stopy, dziewczyno? � zapyta�.

��Przypuszczam, �e od urodzenia � Benedykt za�mia� si� ha�a�liwie.

Silje od jakich� dw�ch tygodni nie zdejmowa�a but�w. Teraz unios�a g�ow� i przera�ona popatrzy�a na swoje stopy. By�y spuchni�te, sinofioletowe, ca�e pokryte p�cherzami. I bardzo brudne, ale z tym �atwo by�o co� zrobi�.

��Zaaplikujemy gor�ce ok�ady � uspokoi� j� balwierz. � Nie b�d� puszcza� ci krwi, bo wida�, �e nie masz jej w nadmiarze. Twoje r�ce nie wygl�daj� du�o lepiej ni� nogi, ale widzia�em gorsze odmro�enia. Wszystko na pewno b�dzie dobrze. Mam jak najlepsze �wiadectwo od wysoko postawionych os�b, jak na przyk�ad barona�

Jednym tchem wyrecytowa� ca�� list� znacz�cych nazwisk, aby jej zaimponowa�. Benedykt machn�� r�k�, jakby si� op�dza� od natr�tnej muchy, i usiad� na skraju pos�ania. Szybko naci�gn�a na siebie okrycie.

��Opowiedz mi teraz � powiedzia� ojcowskim tonem � sk�d przyfrun�a�? Dowiedzia�em si� tylko, �e ocali�a� dw�jk� dzieci i tego niemo�liwego Heminga, i �e warto si� tob� zaj��. Ale twoje ubranie wskazuje na wielkie ub�stwo.

��Nie jest moje � powiedzia�a cicho. � Swoje odda�am komu�, kto go bardziej potrzebowa�. Starej kobiecie, kt�ra zosta�a we dworze. Mia�a tylko cienk� koszul�.

��A to? � zapyta� i uni�s� w palcach skrawek workowatego ga�gana, po czym szybko odrzuci� go ze wstr�tem na ziemi�.

��Zrobi�am je sama z tego, co znalaz�am w stodole.

Potrz�sn�� g�ow� z niedowierzaniem.

��Nigdy nie s�ysza�em czego� podobnego! Odda� jedyne ubranie! Poza tym wys�awiasz si� bardzo �adnie. Kim w�a�ciwie jeste�?

Silje zawstydzi�a si�.

��Nie jestem nikim szczeg�lnym. Jestem Silje c�rka Arngrima, niemo�liwe dziecko kowala. Musia�am opu�ci� dw�r, kiedy wszyscy moi krewni pomarli. To, jak m�wi�, to osobna historia.

��Nadal jednak twierdz�, �e jeste� kim� szczeg�lnym � powiedzia� malarz o weso�ych, przyjaznych oczach. � Masz dobre serce, a to rzadko si� zdarza w tych pod�ych czasach, kiedy ka�dy my�li przede wszystkim o sobie. Szczeg�lne jest i to, �e jeste� pod tak� opiek�.

Przez ca�y ten czas balwierz zajmowa� si� jej stopami, dogl�daj�c jednocze�nie garnka, w kt�rym gotowa� si� jaki� ostro pachn�cy wywar. Silje bardzo chcia�a, by Benedykt wyt�umaczy� jej, co mia� na my�li m�wi�c �taka opieka�, ale wiedzia�a ju� z do�wiadczenia, �e nic z tego nie b�dzie. M�odego Heminga wspomnieliby na pewno, ale o drugim, kt�ry si� za tym kry�� nie pisn� ani s�owa.

��M�wisz sama o sobie, �e jeste� niemo�liwa. Opowiedz mi o swym �yciu na dworze, o tym, co tam robi�a�.

Odwr�ci�a g�ow� z u�miechem za�enowania.

��Obawiam si�, �e chwilami doprowadza�am ich do rozpaczy. Oczywi�cie robi�am to, co mi kazano, w polu i w du�ym domu, ale na pewno by�am troch� Jak to okre�li�? Nieobecna duchem? Mia�am tyle sn�w na jawie. I du�o czasu po�wi�ca�am na to, by ozdobi� �wiat wok�. Udekorowa�.

Oczy Benedykta zab�ys�y.

��S�ysza�e�, balwierzu? Mo�e to nareszcie kto�, kto doceni moj� sztuk�! Naprawd� takich ludzi nie ma zbyt wiele! Jutro, Silje, p�jdziesz ze mn� do ko�cio�a. Tam dopiero zobaczysz dekoracje!

Rozja�ni�a si�.

��Dzi�kuj�, z mi�� ch�ci�.

��Nie na tych stopach � zamrucza� balwierz pod nosem.

��Czy mog� teraz wsta�? � zapyta�a Silje.

��Nie � odpar� cyrulik i zanurzy� kawa�ki p��tna w garnku, a potem owin�� nimi jej stopy. Ok�ad by� tak gor�cy, �e prawie j� parzy�: pachnia� ostro zio�ami. � Nie, musisz pole�e� tak przez kilka godzin. My�l�, �e powinna� jeszcze troch� pospa�.

��Tak, te� tak my�l� � u�miechn�a si�. � A dzieci?

��Moje niewiasty ju� si� nimi zaj�y � powiedzia� Benedykt. Nie musisz si� martwi�.

Wyszli. Silje, rozgrzana i uspokojona, znowu zasn�a.

Zbli�a� si� wiecz�r, pozna�a to po wpadaj�cym do izby �wietle. Usiad�a i ostro�nie spr�bowa�a wsta�. Nogi bola�y j�, ale nie a� tak, by nie mog�a tego wytrzyma�. Przywyk�a do b�lu przez ostatnie dni mozolnej w�dr�wki.

Niech B�g da, by to by� kres jej tu�aczki! Niech B�g da, by wraz z dzie�mi mog�a pozosta� u tych �yczliwych ludzi! A ona nawet im nie podzi�kowa�a jak nale�y! Co sobie o niej pomy�l�?

Zabrano jej przyodziewek. Zamiast niego przyniesiono koszul� z niefarbowanego p��tna, ciemn� sukienk� z w�skim stanikiem i par� �apci na tyle du�ych, by mog�a w nich zmie�ci� swe zabanda�owane stopy.

Silje ubra�a si� szybko i czesa�a w�osy ko�cianym grzebieniem. Jej d�onie nie by�y owini�te, nasmarowano je tylko mocno pachn�c�, mi�tow� ma�ci�. Nagle zapragn�a zanurzy� si� ca�a wraz z g�ow� w gor�cej, aromatycznej k�pieli. Zmy� z siebie ca�y brud�

Najwyra�niej zaczynam by� coraz bardziej wymagaj�ca, pomy�la�a. Cz�owiek szybko przyzwyczaja si� do dobrego. A przecie� dopiero co by�am wdzi�czna za sple�nia�� sk�rk� chleba!

Sukienka w zasadzie na ni� pasowa�a. By�a troch� za lu�na w talii, ale wystarczy�o tylko zasznurowa� mocniej pas. Nie mia�a si�y splata� w�os�w, musia�y zosta� rozpuszczone. Obok le�a� obcis�y kubrak z bufiastymi r�kawami zw�aj�cymi si� ku do�owi, sztywnym ko�nierzykiem i kr�ciutk� falban� od pasa. Nie za�o�y�a go teraz. Ca�o�� nale�a�a chyba do s�u��cej.

Kulej�c dosz�a do drzwi. Zatrzeszcza�y szerokie deski w pod�odze. Doprawdy, mieli te� pod�og� z drewna! W domu przyzwyczai�a si� do ubitej gliny lub posadzki z kamienia. Przekroczy�a wysoki pr�g i stan�a na kamiennym stopniu.

Zmru�y�a oczy patrz�c na s�o�ce wisz�ce nisko tu� nad horyzontem. Nie wiedzia�a, �e wci�� jeszcze �wieci�o, szyba okienna t�umi�a jego blask: Mog�a teraz obejrze� dziedziniec, pokryty cienk�, bia�� warstw� �niegu. Ciemne domy otacza�y podw�rze. Zobaczy�a stoj�cy z boku du�y budynek, a tu� za nim domostwo ze strychem i gankiem, bogato zdobione rze�bieniami.

Nigdzie nie by�o wida� �ywej duszy. Zat�skni�a do ciep�a izby. Podnios�a wzrok.

Drgn�a. Poczu�a, jak nagle ca�a krew odp�ywa z jej serca.

��O, dobry Bo�e, nie! � j�kn�a.

Chwyci�a za futryn� i przytrzyma�a si� mocno. Spojrza�a jeszcze raz.

Mi�dzy budynkami, gdzie droga dochodzi�a do zabudowa�, by� prze�wit. A za nimi� Za nim by�y wysokie g�ry, natr�tnie bliskie. Ich szczyty wznosi�y si� ponad dachami. Rozpozna�a dok�adnie ka�dy wierzcho�ek, ka�d� prze��cz. �Kraina Cieni�, �Kraina Mroku��

Znalaz�a si� jeszcze bli�ej miejsca, kt�re tak przera�a�o j� w dzieci�stwie, bli�ej gro�nych, tajemniczych siedzib Ludzi Lodu. W�a�ciwie by�a teraz prawie u samego podn�a g�r. Oddziela�o j� od nich tylko wrzosowisko. A za wrzosowiskiem pi�trzy�a si� niedost�pna �ciana g�r; wydawa�o si�, �e si�ga nieba, jakby drwi�a sobie z Boga Ojca i jego domostwa.

Musz� st�d odej��, pomy�la�a w pierwszej chwili. Opanowa�a si� jednak. Nie by�a ju� dzieckiem. Wszystkie jej fantazje o demonach �egluj�cych w powietrzu by�y przecie� tylko rojeniami. To ona sama je wymy�li�a, nie istnia�y w rzeczywisto�ci. A ca�e to ludzkie gadanie o straszliwych Ludziach Lodu � to tylko po to, by Silje trzyma�a si� z dala od g�r. Przecie� wcale nie musia�a st�d wyje�d�a�, wcale. Czy z powodu kilku dziecinnych wymys��w naprawd� musi opu�ci� jedyne miejsce, w kt�rym znalaz�a schronienie podczas swej tu�aczki?

Jedna ze starych kobiet wysz�a z s�siedniego domu i zamacha�a do niej r�k�. Silje oderwa�a wzrok od ciemnoszarych, pokrytych �niegiem zboczy g�r, przebrn�a kulej�c przez dziedziniec i podesz�a do niej.

��Wejd� � powiedzia�a kobieta przyja�nie. � W�a�nie posilamy si� w kuchni. Biedactwo, na pewno jeste� g�odna?

��Tak, ale najpierw chcia�abym si� umy� i troch� ogarn��.

Szybko doprowadzi�a si� do porz�dku i wesz�a do obszernej, przytulnej kuchni z ogromnym paleniskiem i d�ugim sto�em. Zgromadzili si� tu przy posi�ku wszyscy mieszka�cy dworu. Speszona pozdrowi�a ka�dego uk�onem.

By�o ledwie par� os�b. Zaraza musia�a si� tu rozpanoszy� na dobre. Na wysokim krze�le siedzia� sam Benedykt, obok niego dwie kobiety, ka�da z dzieckiem na kolanach, i parobek. To ju� wszyscy.

Kobiety musia�y by� siostrami, takie by�y podobne. Ubrane w czarne, d�ugie a� do st�p suknie, u�miecha�y si� ci�gle. Wida� by�o, �e pragn� utrzyma� mi�� atmosfer�, by wszyscy czuli si� dobrze. Silje pomy�la�a, �e na pewno bardzo je polubi.

Ucieszy�a si�, gdy zobaczy�a, �e noworodek zacz�� przyjmowa� pokarm. Ssa� pokrojone kawa�eczki chleba, zanurzone w mleku. Ma�a Sol pozna�a j� i przywita�a rado�nie, szybko jednak odwr�ci�a si� do parobka, kt�ry bawi� si� z ni� weso�o, a� zanosi�a si� ze �miechu.

��Wejd�, moja mi�a � powiedzia� Benedykt przyja�nie.

��Chod�, si�d� tu ko�o mnie.

Podzi�kowa�a, jeszcze raz si� uk�oni�a, cicho odm�wi�a modlitw� przed jedzeniem i usiad�a. Widocznie malarz by� wierny prostym obyczajom, bo na wieczerz� sk�ada�y si� tylko trzy potrawy: solone mi�so, s�onina i kapusta. Z boku na stole sta�y du�e bary�ki z piwem.

W �adnym razie nie mo�na by�o tego por�wna� z przeci�tnym posi�kiem. Przewa�nie sze�� da� stanowi�o minimum, a w naprawd� bogatych domach podawano na st� nawet czterna�cie potraw. Osoba doros�a wypija�a przeci�tnie sze�� miar piwa dziennie, ale podw�jna ilo�� te� nie by�a niczym niezwyk�ym.

Dla Silje jednak by�o to jak cudowna wizja. Podczas jedzenia przyjrza�a si� dzieciom.

Po raz pierwszy widz� je w dziennym �wietle � powiedzia�a zawstydzona. � �adni s� oboje! Ale tak bardzo r�ni!

��Ta ma�a to istna �obuzica! � powiedzia�a jedna z kobiet. � Co za temperament! W jednej chwili jest promiennie radosna, ale gdy tylko co� idzie nie po jej my�li, zmienia si� od razu i wybucha niesamowitym gniewem.

Silje kiwn�a g�ow�.

��Zauwa�y�am to wczoraj wieczorem.

��Kiedy doro�nie, na pewno ch�opcy b�d� si� za ni� ugania� mrukn�� Benedykt. � Te zielone oczy i czarne loki!

Je�li prze�yje, pomy�la�a Silje zasmucona. Najbli�sze dni zadecyduj�. Zn�w pojawi�a si� jej przed oczami zmar�a matka dziewczynki.

S�dz�, �e ch�opiec ma niezwykle �adne rysy jak na nowo narodzone dziecko prawda? � Pr�bowa�a otrz�sn�� si� ze smutnych my�li. Popatrzy�a na ma�� twarzyczk� i jasny puch w�os�w na g��wce.

��Tak � odpowiedzia� Benedykt. � Mo�na si� tylko domy�la�, sk�d on pochodzi. Zwr�ci�a� chyba uwag� na okrycie, w kt�re by� zawini�ty?

��Zobaczy�am je, kiedy stan�li�my w �wietle. To dziwne.

��Skandale zdarzaj� si� i w szlachetnych rodach � wymamrota�.

��Poproszono mnie, bym je dobrze przechowa�a � powiedzia�a.

��Powinna� tak zrobi� � Benedykt skin�� g�ow�. Jego pomarszczona twarz by�a powa�na. Ale czy naprawd� m�ody Heming by� tak przewiduj�cy?

Ach, �e te� musi si� tak rumieni� i czu� przyspieszone bicie serca, gdy tylko s�yszy imi� Heminga! Ale nie mog�aby zaprzeczy�, �e bardzo pragn�a zn�w zobaczy� jego poci�gaj�c� twarz.

��Nie, to kto inny � odpar�a zmieszana. � Bardzo szczeg�lna osoba� prawie zwierzocz�ek. Jestem mu g��boko wdzi�czna. To on przys�a� mnie do was. A skoro ju� o tym m�wimy, chcia�abym bardzo podzi�kowa� za okazan� mi �yczliwo��. Bez �adnych sprzeciw�w przyj�li�cie przecie� mnie i dzieci. I w tak przyjazny spos�b!

��Spe�nia si� takie polecenia � wymrucza� malarz. Jednak co� w sposobie jego zachowania podpowiedzia�o Silje, �e nie �yczy sobie �adnych dodatkowych pyta�. � Podejrzewa�em, �e Heming nie by�by tak rozs�dny. Ale, dziewczyno, co my z tob� zrobimy? Jak widzisz, jest nas tylko kilka os�b, potrzebowaliby�my kogo� do pomocy. Je�li wystarczy�oby ci tylko jad�o i dach nad g�ow�?

��O tak, serdeczne dzi�ki � odpar�a wpatrzona w sw�j talerz. Tym razem spr�buj� skupi� si� na pracy.

��I nie marzy�? � za�mia� si� Benedykt. � Ludziom potrzebne s� marzenia, Silje. A takim jak ty i ja bardziej nawet ni� innym. Zrozum, wszyscy mieszka�cy tego domu nie �yj�. To by� m�j brat i jego rodzina. Prosz�, nie pytaj. Zbyt wielk� przykro�� sprawia nam m�wienie o nich. Ale my, pozostali, musimy, przecie� �y� dalej.

��My�l�, �e rozumiem. Niedawno prze�y�am to samo. Wszyscy mamy swoich zmar�ych.

S�u�ba pokiwa�a g�owami w milczeniu.

��Ja mieszkam w tym ozdobionym domu obok � ci�gn�� Benedykt � i nie bior� udzia�u w podejmowaniu decyzji dotycz�cych gospodarstwa.

Wydawa� si� niezwykle dumny ze swego zaj�cia.

��Pijesz tak ma�o � powiedzia�. � Piwa mamy w br�d. Je�li chcia�aby� siedem miar zamiast sze�ciu, to nic nie stoi na przeszkodzie.

��O nie, dzi�kuj�, wypijam ledwie trzy dziennie!

��A c� to za g�uptas! Pijesz piwo jak ptaszek? Ale zgadzam si� z tob�. Sam pij�, jak widzisz, tylko wino. Nap�j godny artysty.

Silje siedzia�a twarz� do okna. Tu, w domostwie mieszkalnym, szyba by�a przejrzysta. Dot�d stara�a si� nie patrze� w tym kierunku i nie wygl�da� przez okno, ale teraz nabra�a odwagi. Przyjazny ton malarza o�mieli� j�.

��Te g�ry� Przerazi�am si�, gdy zobaczy�am, �e s� tak blisko.

Poczu�a, �e odwaga jej nie opuszcza, i zacz�a opowiada� o tym, jak bardzo ba�a si� g�r w dzieci�stwie. Cho� mieszka�a dalej na p�nocny wsch�d, widzia�a je dok�adnie i l�ka�a si� ich. O lataj�cych potworach tylko wspomnia�a. Powiedzia�a, �e g�ry wywo�ywa�y jej przera�aj�ce wizje.

��Wcale mnie to nie dziwi. Sam ich si� boj�. Benedykt skin�� g�ow�. � Wisz� ci�gle nad cz�owiekiem, stale zagra�aj�. A jeszcze wszystkie te okropne historie o Ludziach Lodu! Przypuszczam, �e ciebie te� nimi karmiono?

��O tak. A kim s� naprawd� Ludzie Lodu? � zapyta�a z bij�cym sercem.

Dot�d w�a�ciwie by�o nie do pomy�lenia, by gospodarz i s�u�ba siedzieli przy jednym stole i rozmawiali. Czasy si� jednak zmieni�y. Zaraza sprawi�a, �e ludzie stali si� bardziej samotni i szukali z sob� kontaktu mimo dziel�cych ich r�nic stanowych. Poza tym Benedykt nie by� zwyk�ym cz�owiekiem, lecz wysoko cenionym artyst� i m�g� robi� co chcia�.

Bez w�tpienia polubi� Silje. Ona tak�e przeczuwa�a, �e ich dusze s� sobie pokrewne.

��Ludzie Lodu � powiedzia� wolno. Wszyscy s�uchali go w napi�ciu. Sko�czyli ju� je��, lecz nada� pozostawali przy stole, jakby byli spragnieni swego towarzystwa. � Ludzie Lodu to legenda. Podobno czyni� wiele z�a i umiej� czarowa�. Chyba s�ysza�a� o Tengelu, z�ym duchu Ludzi Lodu?

��Ale� panie Benedykcie! � przerwa�a jedna z kobiet, a druga prze�egna�a si� szybko. Wzburzony parobek wsta� i wbi� n� w �cian� nad drzwiami.

��Przes�dy � mrukn�� malarz. � A wi�c s�ysza�a�, Silje?

��Tylko tajemnicze wzmianki � odpowiedzia�a. � Nikt nie chcia� mi nic powiedzie�.

��Dobrze, teraz o tym us�yszysz. Ja si� nie boj� ani trolli, ani samego Diab�a. Trzysta, czterysta lat temu m�ody Tengel schroni� si� gdzie� w g�rach. Wraz z gromad� innych ch�op�w kr�lewskim rozkazem zosta� wyp�dzony ze dworu. Zaprzysi�g� zemst�. Zaprzeda� dusz� Szatanowi i zosta� wodzem Ludzi Lodu. Tengel znaczy r�wnie� w�dz, tego pewnie nie wiedzia�a�? A Ludzie Lodu� Zostali tak nazwani, bo podobno nie mo�na si� dosta� do ich siedzib. Trzeba i�� pod lodem, tunelem wzd�u� rzeki, by tam dotrze�.

��Czy Tengel zna� si� na czarach, kiedy tam przyby�?

��Tego nie wiemy. M�wi si�, �e by� zwyk�ym cz�owiekiem, ale pakt, kt�ry zawar� z Diab�em, da� mu nadprzyrodzon� moc. Przez stulecia ros�a s�awa Ludzi Lodu, gdy� dzieci, kt�re sp�odzi�, mia�y w sobie t� sam� moc. I� Benedykt zni�y� g�os � m�wi�, �e Tengel nie ma grobu!

Silje otworzy�a szeroko oczy. Odruchowo zerkn�a w mroczny k�t i na drzwi prowadz�ce w ciemno��.

��My�licie, panie� �e Diabe� go zabra�?

��Tego nie powiedzia�em. � Malarz opu�ci� wzrok. Tego nie powiedzia�em. Nie by�o miary na to, co Ludzie Lodu mogli uczyni�. Ale to wszystko tylko gadanie, Silje. G�upie, idiotyczne przes�dy!

��Czy to znaczy, �e nie istniej�? � zapyta�a.

��Nigdy ich nie widzia�em. A mieszkam tu przez ca�e moje �ycie. Jednak przyznam szczerze, �e dobrowolnie nie p�jd� w te g�ry! Ale to inna sprawa, to te ogromne g�ry napawaj� cz�owieka l�kiem.

Kobieta trzymaj�ca na kolanach Sol zakry�a uszy dziewczynki.

��Panie Benedykcie, powinni�cie bardziej uwa�a� na to, co m�wicie � rzek�a wzburzona. � Nie m�wi si� o� nich.

Parobek by� odwa�niejszy.

��A tam, istniej�! Mo�e kiedy�, dawno temu, ale nie teraz. Zgin�li razem z �czarn� �mierci�� dwie�cie lat temu. Oni, jak i wi�kszo�� innych. By�em w g�rach wiele razy i nie widzia�em tam �adnych ludzi ani ich siedzib.

A wi�c to by�y tylko fantazje, uspokoi�a si� Silje. Nareszcie b�dzie mog�a przesta� si� nimi przejmowa�, przesta� si� ich obawia�. I pomy�le� tylko, �e najad�a si� do syta, zn�w by�o jej ciep�o i mia�a na sobie czyste i ca�e ubranie. Nie mog�a powstrzyma� rado�ci.

��Jest mi tak dobrze! � westchn�a. � My�l�, �e kr�lestwo Bo�e nie mo�e si� z tym r�wna�!

Wszyscy za�miali si� wyrozumiale.

Pe�ni� szcz�cia zm�ci�a jej my�l o zarazie i spojrza�a zaniepokojona na Sol. Jak du�o czasu up�ynie, zanim ta straszna choroba zn�w zaatakuje? Widzia�a wystarczaj�co du�o jej ofiar, by m�c rozpozna� objawy. Ma�a wci�� jeszcze by�a o�ywiona i radosna. Ale podczas posi�ku jej oczy nabra�y dziwnego wyrazu, a usta zacz�y nieco dr�e�.

��Mama � powiedzia�a g�osem pe�nym skargi. � Mama!

Jedna z kobiet wzi�a j� wtedy na kolana i ko�ysa�a, dop�ki dziewczynka nie uspokoi�a si�.

��Jest taka ma�a, nied�ugo zapomni � powiedzia�a kobieta.

P�niej Silje musia�a opowiedzie� o swej smutnej w�dr�wce i o wydarzeniach ostatniej doby. Nie us�ysza�a jednak ani s�owa o tym, kim by� cz�owiek, kt�ry jej pom�g�. Zauwa�y�a tylko, �e kobiety wymieni�y wymowne spojrzenia i us�ysza�a, jak jedna z nich wymamrota�a co� jakby �miserere�, a parobek zwiesi� g�ow� i uparcie wpatrywa� si� w pod�og�, by ukry� wyraz twarzy.

Nagle wszyscy drgn�li. Us�yszeli dudnienie ko�skich kopyt i d�wi�k broni.

���o�nierze w�jta! � zawo�a� Benedykt i wyjrza� na dziedziniec, gdzie zatrzyma�a si� grupa je�d�c�w. � Silje, czy to z nimi rozmawia�a� wczoraj? Na wzg�rzu szubienic?

Zacz�o si� zmierzcha�, przez okno niewiele mo�na by�o dostrzec, lecz mimo wszystko poczu�a si� pewnie.

��Nie, tych tutaj nie znam.

��Dobrze, nie musisz si� wi�c ukrywa�. Greto, zabierz jednak mniejsze dziecko! A najlepiej oboje.

Kobieta wraz z dzie�mi znikn�a w izbie obok.

Benedykt wsta� i szed� na spotkanie przyby�ych. Pozostali nie ruszyli si� z miejsc, starali si� tylko us�ysze� wszystko, o czym b�dzie mowa.

Pozdrowi� ich i zapyta�, z jak� spraw� przybyli.

Dow�dca wszed� po schodach.

��Czy nie widzieli�cie nikogo obcego tu we dworze, dzi� w nocy lub za dnia?

��Nie, nie widzieli�my. Kogo szukacie?

��To, do diab�a, dobrze wiecie, Benedykcie Malarzu! Ten buntownik, Dyre syn Alva, grasowa� dzi� w nocy ze swymi lud�mi. Spali� siedzib� jednego z ludzi kr�la. Chcemy z tym sko�czy�. Czy mo�emy przeszuka� stajni�?

��Oczywi�cie, je�li uwa�acie, �e stare koby�y warte s� ogl�dania. Ale nie przypuszczacie chyba, �e ja�?

��Przypuszczacie? � parskn�� dow�dca i odwr�ci� si� na pi�cie.

M�czy�ni skierowali si� do jednego z budynk�w. Najwyra�niej byli tam ju� wcze�niej, szukaj�c obcych koni.

Po chwili wyszli.

��A Heming Zab�jca W�jta? � zapyta� dowodz�cy.

��Nie widzia�em go od wiek�w � odpar� Benedykt tak przekonuj�co, �e gdyby Silje nie wiedzia�a, jak by�o naprawd�, uwierzy�aby mu od razu.

��Tym lepiej dla ciebie.

Cz�� �o�nierzy przeszukiwa�a inne budynki. Sprawdzano, czy nie ukryto jakiego� konia mi�dzy byd�em. Wkr�tce gotowi byli do odjazdu.

��Lepiej pilnuj si�, Benedykcie! � krzykn�� dow�dca przez rami�. � To, �e troch� powisisz pod sklepieniem ko�cio�a, nie daje ci wolnego wst�pu do nieba!

��Zak��canie domowego spokoju r�wnie� tego nie zapewnia! � odkrzykn�� Benedykt.

A wi�c dowiedzia�a si�, kim by� m�czyzna w wilczej sk�rze. Dyre syn Alva� czy nie s�ysza�a o nim ju� kiedy�? Najwi�kszy w Trondelag wr�g panowania Du�czyk�w. Wszyscy go chronili; niemo�liwe wi�c, by zosta� pojmany przez w�jta.

Otwartej nienawi�ci w stosunku do kr�la nie by�o. Ch�op�w ma�o na og� obchodzi�o, kto nimi rz�dzi. Kiedy przed pi�tnastoma laty region ten zaj�li Szwedzi, dobrze przyj�to nowych pan�w. Kiedy za� Szwedzi opu�cili Trondelag, mieszka�cy bez zbytnich protest�w przeszli pod panowanie Du�czyk�w. Wszystko jedno, Kopenhaga czy Sztokholm � le�a�y tak daleko. Rz�dami w kraju musieli zaj�� si� inni. Jak d�ugo ch�opi mieli co je��, by�o im oboj�tne, jak nazywa si� kr�l. Oni sprzeciwiali si� tylko wysokim podatkom.

Zawsze jednak znalaz�a si� grupa aktywnych buntownik�w. Najwa�niejszym spo�r�d nich, najodwa�niejszym i najbardziej podziwianym by� obecnie Dyre syn Alva.

Silje nigdy przedtem go nie widzia�a. Nie mia�a poj�cia ile ma lat i sk�d pochodzi. Teraz przynajmniej wiedzia�a, jak wygl�da. Nie, nie b�dzie t�, kt�ra go wyda! Nic dziwnego, �e nikt nie chcia� zdradzi� jego imienia, gdy pyta�a.

A Heming� Poczu�a ciep�o wok� serca. Tak, by� buntownikiem, to ju� odgad�a. Benedykt najwyra�niej te� sta� po ich stronie.

A skoro tak, pewnie znowu zobaczy Heminga. Oczami wyobra�ni ujrza�a drwi�cy b�ysk w jego oczach, zawadiacki nos, usta, kt�re zawsze wydawa�y si� gotowe do �miechu, i jasne w�osy, l�ni�ce w blasku ksi�yca�

M�ode, niedo�wiadczone serce dziewczyny wype�ni�y nowe uczucia. To naturalne, �e w zauroczeniu my�la�a wci�� o jego ujmuj�cej powierzchowno�ci. Wype�ni�o j� bezgraniczne uwielbienie w�a�ciwe tylko bardzo wczesnej m�odo�ci. Uwielbienie, kt�re nakazuje przymyka� oczy na wszystkie wady i b��dy, a przypisuje wybranemu wymarzone przymioty i uczucia.

Ten dzie� nie by� dla Silje d�ugi. We dworze wkr�tce zapanowa� spok�j. Kobiety poprosi�y j�, by mog�y zaj�� si� dzie�mi jeszcze jedn� noc. By�y takie �yczliwe. Oczywi�cie zgodzi�a si�.

S�dzi�a, �e nie�atwo b�dzie jej zn�w zasn��, myli�a si� jednak.

Sny przychodzi�y i odchodzi�y. Silje cicho wzdycha�a, mi�nie r�k i n�g lekko jej dr�a�y, jak gdyby usi�owa�a przed czym� umkn��.

By�a w domu, le�a�a na zboczu, niedaleko dworu. Z oddali wy�ania�a si� �Kraina Mroku�. Ostre, postrz�pione szczyty g�r. Ukryte mi�dzy nimi doliny. Z�ocistoczerwone niebo.

Co� wy�oni�o si� spo�r�d wzg�rz. Czarne postacie z szerokimi skrzyd�ami. Jej demony. Pod�wiadomie, we �nie, usi�owa�a si� broni�. By�o ich kilka. Sze��, mo�e osiem. Ale by�y niebezpieczne. Unosi�y si� w powietrzu, szuka�y. Wiedzia�a, �e ich oczy ju� j� odnalaz�y, cho� udawa�y, �e jeszcze jej nie spostrzeg�y. Nagle zorientowa�a si�, �e jest naga. Nie mia�o to jednak znaczenia. Nikt poza duchami przepa�ci nie m�g� tego zobaczy�. Ta �wiadomo�� przynios�a jej ulg�. Z rozkosz� wyci�gn�a si� w trawie. Dziwne zwidy by�y teraz bli�ej. Serce zacz�o jej wali� jak oszala�e. Zobaczy�a je wyra�niej. By�y nagie. To byli m�czy�ni. Ich demoniczne twarze mia�y w sobie niezwykle sugestywn� si�� przyci�gania. D�onie mieli zako�czone d�ugimi pazurami, tu�owia na wp� ludzkie, na wp� zwierz�ce. Tak, w wielu miejscach natura obdarzy�a ich r�wnie hojnie jak zwierz�ta.

Widzieli j� i po��dali jej. Nigdy jednak nie zni�yli swego lotu tak, by znale�� si� przy niej. Zataczali w powietrzu niewielkie kr�gi, jak gdyby co� ich powstrzymywa�o, jakby na co� czekali.

Ujrza�a twarz jednego z nich. Cho� groteskowo wykrzywiona, to jednak pi�kna, o czystych rysach. Twarz m�odzie�ca otoczona z�otymi lokami. Z rogami jelenia.

Pozna�a go i zadr�a�a z rado�ci, �e zn�w go widzi. Lecz on te� nie odwa�y� si� zej�� na d�. Jego cia�o od pasa w d� by�o cia�em jelenia, a zamiast ramion wyrasta�y mu ogromne skrzyd�a.

W pewnym sensie nie �yczy�a sobie, by by� nagi; wzburzy�o j� to. Uwielbia�a tylko jego pi�kn� twarz, nic wi�cej nie chcia�a, niczego wi�cej nie pragn�a.

Demony z szacunkiem rozsun�y si� nieco.

Ponad �Krain� Cieni� unios�a si� nowa posta�, wi�ksza i gro�niejsza od innych. Znieruchomia�a na tle p�on�cego nieba. Cho� zatrzyma�a si� w oddali, we �nie Silje spostrzeg�a, kim ona jest. Pozna�a jego twarz. Kusz�c� i odpychaj�c� zarazem, z grymasem drapie�nika, poci�gaj�c�, poci�gaj�c�� Czarne spirale skr�conych w�os�w opada�y na czo�o, pe�ne blasku oczy �wieci�y w jej kierunku.

Mimo �e si� stara�a, nie mog�a jednak dojrze� tu�owia. Chcia�a go zobaczy� ca�ego, lecz pozostawa� w cieniu. Mog�a tylko rozr�ni� kontury, kt�re przywodzi�y jej na my�l fauna, satyra�

Jej cia�o by�o ci�kie i ospa�e, oddycha�a g��boko, dziwnie podniecona. Poruszy�a si� powoli w trawie, podci�gn�a lekko nogi, pe�na obawy, przera�ona, ale i zafascynowana.

Zamacha� z wolna skrzyd�ami i przysun�� si� bli�ej. Krzykn�a tak g�o�no, �e si� obudzi�a. Le�a�a w p�nie, chwytaj�c g��boko powietrze, z uczuciem jednocze�nie ulgi i zawodu, �e sen przerwa� si� akurat w tym momencie. Poczu�a, �e cia�o jej p�onie w spos�b, jakiego nigdy dot�d nie do�wiadczy�a By�a poruszona, wstrz��ni�ta. Usi�owa�a d�o�mi zas�oni� sw�j wstyd, lecz one tylko rozpali�y iskr�. Teraz nie by�o ju� odwrotu.

Wyczerpana opad�a na ��ko, niemal bliska �mierci ze wstydu, �e w�a�nie dozna�a uczucia wielkiego szcz�cia. Tymczasem wszystko mia�o swoje naturalne wyt�umaczenie. Po prostu Silje doros�a.

Ko�ci� malowany teraz przez Benedykta nale�a� do innej parafii. Malarz powiedzia�, �e miejscow� �wi�tyni� ozdobi� ju� dawno temu. Ka�dy fragment sklepienia by� dzie�em jego r�k. Do s�siedniej parafii, gdzie pracowa� nad wystrojem wn�trza tamtejszej kaplicy, nie by�o daleko. P�nym przedpo�udniem zabra� Silje ze sob�. Pojechali wozem. Benedykt nie nale�a� do rannych ptaszk�w. Jego sinoczerwony nos �wiadczy� o tym, �e wysoko sobie ceni rado�� p�yn�c� z mocnych napitk�w. Silje by�a przekonana, �e wszyscy bez trudu odgadn�, co prze�y�a tej nocy. O dziwo, wygl�da�o na to, �e tylko jej si� tak zdaje i nikt nie zauwa�y� niczego szczeg�lnego, bo rozmawiali z ni� jak zwykle serdecznie i naturalnie.

Zdumiewaj�ce! Dla Silje ten moment zwrotny w jej �yciu by� tak poni�aj�cy, �e chcia�a umrze�. Do tego wszystkiego po��da�a niew�a�ciwego m�czyzny. Przez ca�y czas, kiedy jechali wozem, Benedyktowi nie zamyka�y si� usta. Powozi�, trzymaj�c w r�ku lejce, i opowiada� Silje o swoich triumfach artysty, o wszystkich pi�knych malowid�ach, kt�re wykona�. G�o�no przeklina� ksi�y reformacji za to, �e kazali stare, wspania�e dekoracje w ko�cio�ach pokry� wapnem, bo, jak twierdzili, cz�� z nich by�a nieprzyzwoita.

��Nieprzyzwoita! � parskn��. � Nie ma nic nieprzyzwoitego w mi�o�ci, Silje. Wszystko jest naturalne i pi�kne. To my�li tych ob�udnych starc�w s� nieprzyzwoite.

Nieco j� to uspokoi�o, cho� jeszcze nic w pe�ni.

��Na szcz�cie s� te� rozs�dni ksi�a. W pewnym stopniu uda�o si� im powstrzyma� t� histeri� czysto�ci. Wzi�li sobie do serca s�owa Grzegorza �w obrazach b�d� czyta� ci, kt�rzy czyta� nie umiej��. Tak nale�y rozumie� warto�� sztuki sakralnej! Zobaczysz mojego anio�a S�du Ostatecznego. Ach, to arcydzie�o! Heming by� moim modelem.

Zn�w si� zaczerwieni�a.

��Tak, na pewno by� doskona�ym modelem � zamrucza�a.

Benedykt za�mia� si�.

��Na pewno nie duchowo. A ty mo�e zechcia�aby� pozowa� mi jako uwiedziona dziewica w obrazie S�du Ostatecznego?

��Nie � odpowiedzia�a gwa�townie.

��Ale� dlaczego nie? By�aby� doskona�a z tymi cudownymi z�otobr�zowymi w�osami. Oczywi�cie musia�aby� pozowa� bez odzienia.

��No nie, co te� wy m�wicie, panie!

Benedykt roze�mia� si� ponownie.

���artowa�em tylko. Bo cho� z pewno�ci� masz dusz� artysty, to jednak zbyt ma�o otwart�. Pruderyjne wychowanie � mrukn�� do siebie. Nie chcia�a tego s�ucha�. Demonstracyjnie z�o�y�a r�ce na kolanach i spu�ci�a wzrok.

Gdyby nieco odwr�ci�a g�ow�, zobaczy�aby g�ry. Nie spojrza�a jednak na nie. Cho� j� kusi�y i przyci�ga�y, dzi� jeszcze bardziej ni� zwykle. By� mo�e te postacie by�y tam, na niebie? By� mo�e ta najwi�ksza z nich by�a�

��Czy to ju� ten ko�ci�? � wykrzykn�a.

��Tak, ale to chyba nie pow�d, �eby� by�a taka przera�ona?

��Nie. Ja tylko�

Nie doko�czy�a. Nie mog�a opowiedzie� o swoich rojeniach. Z gorycz� poczu�a, �e staje si� mokra w najwstydliwszy spos�b � tak, jak to si� sta�o w nocy.

Powoli obesz�a ca�y ko�ci� uwa�aj�c na rusztowania. Podziwia�a dzie�a Benedykta. W jednym z nich rozpozna�a scen� biblijn�. Czterech je�d�c�w Apokalipsy. Tu oto w�druj� t�umy ludzi dotkni�tych zaraz�. Tu zniszczenia wojny. A tu sama � �mier�. A tam� no tak, to w�a�nie Heming, anio� S�du Ostatecznego. Nieco wystylizowany, ale to z pewno�ci� on. Silje westchn�a z podziwem.

G�o�no pochwali�a dzie�o, a jej s�owa p�yn�y ze szczerego serca.

Benedykt by� zachwycony.

��Patrz, patrz � wo�a� z entuzjazmem, ci�gn�c j� za sob�. � Co s�dzisz o tym?

��Pi�kne � odpowiedzia�a Silje z wahaniem. � Ale dlaczego namalowali�cie, panie, kobiet� ubijaj�c� mas�o? A za ni� diab�a?

Benedykt zachichota�.

��Zawsze chc� czego� takiego. Musz� mie� troch� zabawy, ksi�a i ko�cielni, i ca�e zgromadzenie.

��Ale ja nie rozumiem � powiedzia�a Silje z prostot�.

Ze zdziwienia otworzy� usta.

��Chcesz powiedzie�, �e� �e nie rozumiesz symboliki? Nigdy nie widzia�a� jak si� ubija mas�o? Sama nigdy tego nie robi�a�?

��Ale� tak, ale�

W jednej chwili wielki rumieniec obla� jej policzki. Uciek�a. Co� tak niegodziwego! Co� tak�

Benedykt wygl�da�, jakby po�a�owa� swych s��w.

��Jeste� dla mnie zagadk�, kochana, ogniokrwista dziewico. Tak, od razu wida�, �e masz gor�c� krew. Mo�e chcia�aby� pom�c mi malowa�? � spyta� w przyp�ywie wielkoduszno�ci spowodowanej jej pochwa�ami. � Mo�esz wype�ni� ten ornament z ga��zek winoro�li. Malowa�a� ju� kiedy�?

Nigdy jeszcze tego nie robi�a, ale w �adnym wypadku nie chcia�a przepu�ci� takiej okazji.

Pokaza� jej farby. Caput mortuum, czyli czerwie�.

Sadza, czyli czer�; tej nie nale�y u�ywa� zbyt wiele, bo malowid�o by�oby w�wczas za smutne. I absolutnie nie wolno miesza� z innymi farbami. Wapienna biel, lazurowa ziele�, miedziowa, jasnob��kitna ultramaryna i ��ta ochra � te kolory mog�a ��czy�, byle tylko nie zabrudzi�a jego farb.

Niepewnie uj�a p�dzel. Kwadrans zaj�o jej wype�nianie pierwszego listka, tak bardzo ba�a si�, �e wyjdzie poza lini�. Potem posz�o ju� szybciej. �ywo rozmawiali o sztuce. Benedykt, zawieszony pod dachem, pracowa� nad Adamem i Ew�, bardzo cnotliwie przyodzianymi w ogromne figowe li�cie, a Silje powoli posuwa�a si� naprz�d w swej pracy nad ornamentem. Nie wiedzia�a nic o sztuce; to Benedykt poucza� j� przez ca�y czas i czu� si� w tej roli znakomicie.

��Nudz� ci�? � zapyta� nagle.

��Nie, nie! � odpowiedzia�a �ywo. � To takie ciekawe, nigdy jeszcze o takich rzeczach nie s�ysza�am, nikt tak ze mn� nie dyskutowa�.

Malarz u�miechn�� si� leciutko, samymi k�cikami ust. Dyskusja to raczej niew�a�ciwe okre�lenie dla jego prawie nie ustaj�cego monologu. Dzie� mia� si� ku ko�cowi, kiedy zszed� na d�. Pracowali z takim przej�ciem, �e zapomnieli o jedzeniu.

��Patrzcie, patrzcie � powiedzia� z uznaniem. � Wiedzia�em, �e na pewno dasz sobie z tym rad�. Uda�o ci si� nawet o�ywi� te listki. Gdzie nauczy�a� si� sztuki cieniowania?

��Nic o tym nie wiem � odpar�a nieco skr�powana, ale jednocze�nie bardzo dumna z pochwa�y. � Pr�bowa�am tylko wyobrazi� sobie, jak wygl�da li��.

��Jutro te� musisz przyj�� ze mn� � rzek� z zapa�em.

��Niech �ciotki� zajm� si� dzie�mi, to sprawi im tylko rado��.

O Bo�e, jak bardzo polubi�a tego starszego cz�owieka, kt�rego pozna�a tak niedawno!

Najbardziej by�a mu wdzi�czna za to, �e pom�g� jej znale�� miejsce na ziemi. Silje, obcy ptak, kt�ry nie pasowa� do �ycia we dworze, odkry�a teraz, �e istnieje inny �wiat. By� mo�e do tego w�a�nie �wiata nale�a�a?

Nast�pnego dnia Silje nie pojecha�a jednak z Benedyktem do ko�cio�a. Jedn� stop� mia�a paskudnie zainfekowan� i nie mog�a jej nadwer�a�. Zaj�a si� r�nymi drobnymi pracami, kt�re mog�a wykonywa� siedz�c, ale wi�kszo�� czasu sp�dzi�a na zabawie z Sol i rozmowie z kobietami.

Sol by�a zabawn� dziewczynk�, spontaniczn� i bezpo�redni�. W jej zachowaniu nie by�o cienia wahania. Je�eli by�a z�a, to by�a z�a naprawd�; jej rado�� te� nie mia�a granic � ciska�a wtedy wszystkich po kolei. Nikt jednak nie m�g� zrozumie� tego, co m�wi. Wszyscy orzekli, �e nie ma jeszcze dw�ch lat.

Nazajutrz noga wygl�da�a lepiej i Silje wywalczy�a sobie zgod� na wyjazd z Benedyktem. Tym razem, by odci��y� troch� kobiety, zabrali ze sob� Sol.

Dziewczynka biega�a po ca�ym ko�ciele i szybko doprowadzi�a ich do rozpaczy sw� niespo�yt� energi�. Silje bez przerwy musia�a j� �ci�ga� to z ambony, to z ch�ru, co chwila ma�a pr�bowa�a wspi�� si� na g�r� do Benedykta. W ko�cu przywi�zali j� sznurkiem na galerii, kt�ra akurat by�a zupe�nie pusta.

Tak jak poprzednim razem pracowali osobno. Silje otrzyma�a nieco trudniejsze zadanie � mia�a wymalowa� aureole wok� anielskich g��w. Uda�o si� znakomicie.

��Masz to w sobie � powiedzia� Benedykt. � Chod�, zobaczysz, co zrobi�em wczoraj, kiedy ciebie nie by�o!

Pospieszy�a za nim do jednej z bocznych naw. W ma�ej niszy namalowa� kilka scen z dnia S�du. Silje natychmiast zauwa�y�a, co chcia� jej pokaza�. By�a to na wp� wyko�czona posta� uwiedzionej dziewicy.

Zaczerwieniona odwr�ci�a twarz. Benedykt za�mia� si�.

��Podobna do ciebie, nieprawda? Z twarzy. Reszt� musia�em sobie wyobrazi�, ale to nie by�o takie trudne.

Silje by�a tak poruszona, �e nie mog�a wydusi� z siebie s�owa. Poza tym uwa�a�a, �e wizerunek jest dla niej krzywdz�cy. Jej brzuch by� bardziej p�aski i na g�rze mia�a wi�cej od tej tam� nieudacznicy.

��Ja tak nie wygl�dam � wybuchn�a.

��Sama jeste� sobie winna � za�mia� si�. � Przecie� nie chcia�a� pozowa�. Ale ch�tnie co� zmieni�, powiedz mi tylko, co si� nie zgadza.

Najlepiej by�oby odwr�ci� si� demonstracyjnie na pi�cie i odej��, ale Silje nie mog�a znie�� my�li, �e jej twarz zostanie osadzona na tym gruszkowatym ciele. Zawstydzona zrobi�a kilka szybkich gest�w nad malowid�em. Benedykt nie spuszcza� z niej oka.

��Tak, masz racj�, nale�ysz do tych o pi�knym �onie i jeste� szczup�a od pasa w d�. To �atwo poprawi�. Powinni�my mie� te� diab�a. No tak, ale to mo�e poczeka�. Musz� najpierw sko�czy� ��mier� feldmarsza�ka�.

Odt�d Silje bywa�a w ko�ciele codziennie. Ukrywa�a, jak tylko mog�a, �e z nog� nie jest dobrze. Jednak Sol nie zabierali ju� wi�cej ze sob�; zbyt du�o czasu poch�ania�o utrzymanie jej w ryzach.

Na drog� Silje zawsze zak�ada�a pi�kny aksamitny p�aszcz. Kiedy�, podczas jazdy, Benedykt zwr�ci� na to uwag�.

��G�adzisz ten p�aszcz, jakby to by� tw�j kochanek.

Wzdrygn�a si�.

��To dlatego, �e aksamit jest tak cudownie mi�kki.

��Ale spos�b, w jaki si� nim owijasz, a potem wdychasz jego zapach tak zmys�owo, czy to te� ma co� wsp�lnego z faktur� materii?

Wyprostowa�a si�.

��Nigdy nie mia�am tak pi�knej szaty, ot i wszystko � szepn�a zawstydzona.

Czwartego dnia Benedykt stwierdzi�, �e malowanie idzie Silje bardzo dobrze, i postanowi� da� jej powa�niejsze zadanie. Niewiele czasu zosta�o na doko�czenie wszystkiego. Ko�ci� mia� by� niebawem ponownie otwarty i wygl�da�o na to, �e malarz sam nie da sobie z tym rady. Czy nie mog�aby podj�� si� namalowania diab�a kusz�cego dziewic�? Gdyby on nakre�li� kontury?

Silje oniemia�a zaskoczona. Sama mia�a namalowa� ca�� figur�? Czu�a jednak, �e temu podo�a. Ju� od dzieci�stwa przypuszcza�a, �e umia�aby rysowa�, tylko nigdy nie by�o okazji, by mog�a si� o tym przekona�.

��Ale� tak, ch�tnie spr�buj� � szepn�a uradowana. � Tylko co b�dzie, je�li nie wyjdzie mi to dobrze?

��To zamalujemy. Ale jestem pewien, �e potrafisz.

Silje w�o�y�a w to zadanie ca�� dusz�. Benedykt pozostawi� j� sam� w bocznej nawie. Mogli wykrzykiwa� do siebie tylko pojedyncze zdania. By�a jednak tak zaj�ta prac�, �e cz�sto zapomina�a o swym towarzyszu i o ca�ym �wiecie.

Kiedy mia�o si� ku wieczorowi, malarz zszed� na d�, by upewni� si�, jak sobie radzi. Teraz pozosta�a jej do namalowania jedynie noga diab�a, kt�ra wystawa�a zza n�g kobiety.

��Nie zjad�a� dzisiaj nawet okruszynki � krzykn�� Benedykt nadchodz�c. � I �wiat�o robi si� gorsze. Musimy przerwa� prac�.

Nagle przystan��. Silje odesz�a na bok, by m�g� zobaczy� jej dzie�o, i czeka�a z obaw� na to, co powie.

Zapatrzy� si�.

��Jezu Chryste! � szepn��. � Co� ty zrobi�a, dziewczyno?

Nareszcie i ona zobaczy�a, co namalowa�a, zobaczy�a to jego oczami.

Diabe� sta� za kobiet�, tak jak to naszkicowa� Benedykt. Silje posun�a si� jednak dalej, umie�ci�a pazurzaste �apy diab�a na piersiach niewiasty, ona za� zdawa�a si� opiera� g�ow� na jego ramieniu. D�ugim j�zorem diabe� liza� jej szyj�, a jego twarz�

��Och! � wykrzykn�a Silje, zakrywaj�c d�oni� usta. � Nie zauwa�y�am tego!

Nikt, kto cho� raz widzia� m�czyzn� w p�aszczu z wilczej sk�ry, nie m�g� nie odgadn��, kogo Silje wzi�a sobie za modela.

��Musimy to zamalowa� � powiedzia� Benedykt przera�ony.

Zrobi�a ruch r�k�, chc�c zacz�� od razu, gdy nagle po�o�y� d�o� na jej ramieniu.

��Zreszt� nie, nie r�b tego! Scena jest zbyt dobra, by j� zniszczy�. Oczywi�cie nie jeste� bieg�ym mistrzem, ale ca�o�� ma sw�j wyraz. Miejmy nadziej�. �e �o�nierze kr�lewscy tutaj nie wejd�. Moja ma�a � powiedzia� zaszokowany � naprawd� nie spodziewa�em si�, �e ty, taka cnotliwa, mo�esz stworzy� co� takiego. Popatrz na pe�ne po��dania r�ce diab�a. Popatrz na jego pozycj�. Tak jakby� potrafi�a wyobrazi� sobie, co naprawd� rozgrywa si� za plecami kobiety.

R�wnie� Silje by�a zaskoczona.

��Nie rozumiem, nie wiedzia�am nawet, �e namalowa�am to w ten spos�b. To musia�o przyj�� samo z siebie.

��Albo rzucono na ciebie czary, albo masz po prostu dusz� artysty. Musia�a� pracowa� w transie. Tak, my�l�, �e tak w�a�nie by�o. Artysta cz�sto nie wie, co robi, gdy porwie go natchnienie. S�dzi�em jednak, �e to m�odemu Hemingowi odda�a� serce.

A wi�c odkry� to.

��Ale� tak! � odpar�a wzburzona i zrozpaczona. � Ale� tak! Nie rozumiem, jak ta twarz znalaz�a si� na �cianie!

Wtedy Benedykt zacz�� si� �mia�, najpierw cicho, potem coraz g�o�niej i g�o�niej.

��Lepszego modela nie mog�aby� jednak znale��. Bo�e, co za scena! Co za scena! Ale niech nikt si� o tym nie dowie! Dobrze, �e w tym miejscu jest do�� ciemno.

Wracali do domu. Powietrze by�o teraz cieplejsze i ta odrobina �niegu, kt�ry spad� wcze�niej, stopnia�a. Wiedzieli jednak, �e ciep�o jest zdradliwe. Zima przypomina�a o sobie coraz cz�ciej, coraz g��biej wbija�a swe lodowate pazury, a s�o�ce z ka�dym dniem p�niej pojawia�o si� na niebie.

Jesie� tego roku nie by�a przyjazna.

Ju� od dziesi�ciu dni Silje przebywa�a na dworze Benedykta, kiedy nagle zachorowa�a Sol. Rozpalona i zap�akana le�a�a na �o�u w sypialni. Silje siedzia�a przy niej ca�y dzie�, przebiera�a i stara�a si� utrzyma� j� w cieple. Balwierz, jeden z kompan�w Benedykta od kielicha, przyby� i wyda� wyrok.

��Nie ma w�tpliwo�ci, niestety. Trzymajcie niemowl� z dala od niej! My prze�yjemy, do tej pory jako� to si� nam udawa�o. Czy dziewczynka jest ochrzczona? Mo�e lepiej by�oby wezwa� ksi�dza?

��Ksi�dz nie �yje � wtr�ci�a jedna z kobiet. � Nie mamy jeszcze nowego. Ach, mieli�my dobrego ksi�dza. Odwiedza� wszystkich chorych, a� sam si� zarazi�. Ale dziewczynka jest du�a, musi by� ochrzczona.

Usi�owa�a st�umi� p�acz. Wszyscy bardzo polubili ma�� Sol.

Balwierz odjecha�, a Silje zn�w usiad�a przy chorej. Czu�a, jak ogarnia j� rozpacz. Zd��y�a si� ju� bardzo przywi�za� do tej ma�ej istoty, jakby to by�a jej w�asna c�rka.

��Dopom� nam � szepta�a. � Dopom� nam, dopom�, nie pozw�l jej umrze�. Jest taka pe�na �ycia. Na mi�o�� bosk�, nie zabieraj jej ode mnie, pozw�l jej �y�!

Gor�czka jednak nie chcia�a spada�, wprost przeciwnie. Silje czeka�a teraz na nast�pny przera�aj�cy znak.

Sol spogl�da�a na ni� b�yszcz�cymi oczyma.

��Prosz�, wyzdrowiej � b�aga�a Silje. � Nie mam si�y patrze�, jak cierpisz. Potrzebuj� ci�, zrozum!

Sol otworzy�a szeroko oczy.

��Pociebuje� Siol?

��Tak, potrzebuj� Sol. Wiesz, ty i ja nale�ymy do siebie. I musimy zaj�� si� braciszkiem. Nic nie cieszy, kiedy le�ysz chora. Tak bardzo ci� kocham, Sol.

Delikatny u�miech pojawi� si� na usteczkach ma�ej. Wsun�a sw� rozpalon� r�czk� w d�o� Silje, a ona dopiero w tej chwili poczu�a, �e i ma�a naprawd� przywi�za�a si� do niej, wie, �e j� polubi�a. Do tej pory odnosi�a wra�enie, �e dziecko szuka�o u niej wy��cznie bezpiecze�stwa.

Braciszek, tak nazwa�a Daga. Mo�e to by�o troch� ryzykowne, je�li zn�w mieli si� rozdzieli�. Powiedzia�a to jednak ca�kiem odruchowo, uwa�a�a za najw�a�ciwsze. Nie chcia�a utraci� dzieci. Nie chcia�a, by t� pi�kn� dziewczynk� w�o�ono do zimnej trumny!

Zbli�a� si� wiecz�r, gdy us�ysza�a, �e kto� przyjecha� z wizyt�. To Benedykt, wracaj�c do domu z ko�cio�a, przywi�d� ze sob� je�d�ca.

Silje s�ysza�a odg�osy rozmowy. Nagle go�� stan�� w drzwiach domku, w kt�rym mieszka�a wraz z dzie�mi.

��Wyjd�, Silje � powiedzia� niskim, zachrypni�tym g�osem.

W izbie by�o ciemno, a on nie mia� na sobie wilczej sk�ry. Na koszul� za�o�y� ciemnobr�zowy p�aszcz, lecz i tak go pozna�a. D�onie jej dr�a�y, kiedy podnosi�a si� z brzegu �o�a.

Sol zacz�a p�aka� i wyci�gn�a do niej r�czki.

��Mo�e powinnam zosta�? � spyta�a Silje nie�mia�o i zmusi�a si�, by spojrze� mu w oczy. By�a pewna, �e przejrza� j� na wylot.

Spogl�da� na ni� swymi w�adczymi oczyma, kt�re w�r�d czarnych jak w�giel rz�s mia�y kolor jasnego bursztynu.

��Kochasz dziecko, prawda?

��Tak, bardzo. Bardzo.

��A wi�c wyjd�. Zaczekaj w kuchni z kobietami.

Silje podporz�dkowa�a si� z wahaniem, usi�uj�c nie s�ysze� p�aczu ma�ej.

W kuchni panowa�o g��bokie milczenie. Nastr�j by� dziwny, powietrze jakby na�adowane. Czym? L�kiem? Przera�eniem? Nie cieszono si� chyba zbytnio z wizyty wodza buntownik�w. To by�o niebezpieczne, �miertelnie niebezpieczne!

Benedykt sta� przy oknie sztywny i niespokojny, parobek nerwowo obraca� w r�kach czapk�, kobiety siedzia�y nieruchomo. Silje usiad�a i po�o�y�a r�ce na kolanach.

Jedna z kobiet zacz�a cichym g�osem odmawia� modlitw�.

��Zaprzesta� tego! � wybuchn�� niespodziewanie Benedykt.

��Oczywi�cie. Wybaczcie! � powiedzia�a kobieta o imieniu Maria. To ona w�a�nie najwi�cej czasu sp�dza�a z Sol.

Nagle Silje podnios�a si�.

��On jest tam ju� tak d�ugo. Zajrz� na chwil�.

O dziwo, nikt nie pr�bowa� jej powstrzyma�.

Niepewnie otworzy�a drzwi do ma�ego budynku.

M�czyzna sta� pochylony nad pos�aniem. Wyprostowa� si� i odwr�ci� w jej stron�. Nie wygl�da� ani na rozz�oszczonego, ani na zdziwionego jej wej�ciem.

��Dziecko jest silne � powiedzia� swoim dziwnym, twardym g�osem. � Prze�yje. Ale� � urwa�.

��Doprawdy? � zapyta�a Silje sceptycznie. Nie mia�a odwagi uwierzy� w jego s�owa. � Sk�d to wiecie, panie?

U�miechn�� si� lekko.

��Sama przecie� wiesz, �e wiele ludzi zapadaj�cych na zaraz� wychodzi z tego. B�d� tylko przy niej, by nie czu�a si� samotna.

��B�d�.

Sol by�a teraz spokojniejsza, pos�a�a im nawet wym�czony, rozpalony gor�czk� u�miech.

Go�� popatrzy� na Silje badawczo.

��Kulejesz?

��To nic, to tylko moja odmro�ona noga nie chce si� zagoi�.

��Czy mog� j� obejrze�?

��Nie!

Zmiesza�a si�, zawstydzona nagle sw� gwa�town� reakcj�.

M�czyzna czeka� z u�miechem na ustach. Najwyra�niej go rozbawi�a.

Zrezygnowana przycupn�a na ��ku. Bez s�owa przysiad� na brzegu i zdj�� z niej po�czochy. Gdy dotkn�� jej sk�ry, drgn�a, nie mog�c si� opanowa�. Spojrza� na ni�, lecz jego wzrok by� oboj�tny. Po�o�y� obie d�onie na jej stopie.

��Za du�o chodzi�a� � stwierdzi�. Poczu�a dziwne, wibruj�ce ciep�o, rozchodz�ce si� od palc�w w g�r�. Po chwili mia�a wra�enie, �e jej noga p�onie.

��Czy tak te� czynili�cie z Sol, panie? � zapyta�a, spogl�daj�c na ma��, kt�ra smacznie zasn�a.

Nie odpowiedzia�, tylko wyj�� zza koszuli ma�e drewniane pude�eczko.

��Nasmaruj tym nog� dzi� wieczorem � poradzi�. � To oczy�ci ran� z ropy.

Podni�s� si�, a izba nagle sta�a si� za ma�a i za gor�ca.

Silje podzi�kowa�a mu.

��Czy to Benedykt was sprowadzi�? � zapyta�a.

��Nie � odpar�. � To nie Benedykt. To ja odwiedzi�em go w ko�ciele.

W ko�ciele? O Bo�e, nie!

��Tak, widzia�em � odpowiedzia�, czytaj�c w jej my�lach.

�adnych komentarzy, tylko stwierdzenie. Silje cieszy�a si�, �e akurat by�a zaj�ta naci�ganiem po�czoch; inaczej nie wiedzia�aby, gdzie podzia� wzrok i co zrobi� z r�kami. W tej chwili najch�tniej zapad�aby si� pod ziemi�. Ale kiedy zrobi� gest jakby chcia� ju� odej��, opanowa�a si�.

��A niemowl�? Ch�opiec? Czy on si� zarazi?

Zawaha� si�.

��Poka� mi go!

Gdy przechodzi� obok niej w drzwiach, znowu poczu�a t� tajemnicz� oci�a�o�� w ciele, tak� jak w tamtym �nie. �wiat�o wieczornego s�o�ca na moment pad�o na jego twarz, kt�r� do tej pory widzia�a zawsze w p�cieniu. Ze zdziwieniem spostrzeg�a, �e si� myli�a. To tylko z�e o�wietlenie sprawia�o, �e jego twarz wydawa�a si� nieprzyjemna, stara i zniszczona. Naprawd� by� stosunkowo m�odym m�czyzn� � nie m�odzieniaszkiem, lecz m�czyzn� w kwiecie wieku. By� du�o m�odszy, ni� to sobie wyobra�a�a.

Dziko�� nadal jednak kry�a si� w jego oczach, wok� ust i w kocich ruchach.

Sz�a za nim przez dziedziniec, wpatruj�c si� w jego wysok�, prost� sylwetk�, w nienaturalnie szerokie ramiona. Patrzy�a, jak kroczy przed ni� r�wno i pewnie. Zatrzyma� si� na schodach i poczeka�, a� ona otworzy drzwi.

Kiedy weszli do kuchni, obie kobiety natychmiast wsta�y i znikn�y w s�siedniej izbie. Parobek usun�� si� w k�t; tylko Benedykt pozosta� na miejscu. On te� jednak by� jaki� niesw�j. Silje wyczu�a ostro�n� rezerw� w jego postawie.

��I c�? � zapyta�.

��Dziewczynka wydobrzeje! � Twarz Silje rozja�ni�a si�. � Ale on chcia�by jeszcze zobaczy� Daga.

Benedykt zawo�a� Gret� i kaza� przynie�� ch�opca.

Z bocznej izby dobieg�y ich p�aczliwe protesty.

��Przecie� on nie jest jeszcze ochrzczony!

M�czyzna odpar�:

��Silje ochrzci�a go z wody, gdy go znalaz�a. To musi na razie wystarczy�.

��Do licha � rzek� Benedykt. � Greto, przypomnij mi, by�my jak najpr�dzej znale�li ksi�dza do dzieci. Ju� zbyt d�ugo zaniedbujemy ich dusze.

Powiedzia� to dziwnie wysokim g�osem, jakiego Silje nigdy dot�d u niego nie s�ysza�a.

Greta pojawi�a si� w drzwiach.

��Tak, panie Benedykcie � odpowiedzia�a oskar�ycielskim tonem. � Pomy�lcie, �e gdyby on teraz umar�, jego duszyczka posz�aby wprost do�

Zamilk�a i przera�ona spojrza�a ukradkiem na go�cia. Wysz�a jednak szybko i zaraz wr�ci�a z dzieckiem. Ale nie chcia�a ju� wej�� do �rodka, wi�c Silje podesz�a do niej, wzi�a dziecko i poda�a obcemu.

Pos�a� jej zagadkowe, pe�ne smutku spojrzenie.

��Ufasz mi, dlatego zrobi�, co tylko mog�. Chcia�bym jednak pozosta� sam.

Opu�cili kuchni�. Wychodz�c Silje obejrza�a si�. Widok by� niesamowity � ogromna, zwalista posta�, trzymaj�ca w ramionach male�kie dziecko. Ch�opiec prawie znikn�� w tych obj�ciach. Spojrza� na nieznajomego m�czyzn� szeroko otwartymi oczyma i rozp�aka� si�.

Silje zacz�a si� zastanawia�, czy nie zrobi�a czego� bardzo niew�a�ciwego.

Dziecko jednak wkr�tce ucich�o. Silje, Benedykt i parobek czekali bez s�owa w przedsionku, nie patrz�c na siebie.

Wreszcie obcy m�czyzna wyszed� i poda� dziecko Benedyktowi.

��Noworodki maj� w�asn� odporno�� � powiedzia�. � Zaraza z trudem si� ich czepia.

Silje wysz�a za nim na dziedziniec. S�dzi�a, �e mo�e sobie tego �yczy�, skoro nie jej odda� dziecko.

��Wiem, kim jeste�cie, panie � rzek�a szybko.

��Wiesz? � zapyta� z pow�tpiewaniem.

��Tak, i nie zdradz� was, panie. Mo�ecie mi zaufa�, jestem waszym przyjacielem. Gdyby�cie kiedykolwiek potrzebowali mojej pomocy, panie� cho� oczywi�cie nie potrzebujecie.

Spowa�nia�.

��Ale�, tak, Silje, by� mo�e kiedy� b�d� jej potrzebowa�. Chyba wyczu�a�, �e jestem bardzo samotnym cz�owiekiem. Niewielu jest ludzi, kt�rym mog� ufa�.

Sk�oni�a si� g��boko, pe�na powagi i zrozumienia.

Kiedy si� u�miechn��, na jego twarzy pojawi�y si� g��bokie bruzdy.

��Dobrze ci w tym domu?

��O tak! Nie mog�oby by� lepiej. Dzi�ki za to, �e przys�ali�cie mnie tutaj panie! I dzi�ki za� wszystko!

Machn�� r�k� i ten gest zast�pi� odpowied�. Wygl�da�o, jakby u�miechn�� si� do siebie.

��Silje, Silje � powiedzia� powoli. � Jakie z ciebie jeszcze dziecko! Ale przyby�o ci cia�a, nie jeste� ju� taka wychudzona. Teraz bardziej przypominasz rozkwitaj�cy p�k. I nie wahaj si� pos�a� po mnie zn�w, gdyby� mnie potrzebowa�a.

Wsiad� na konia i po chwili ju� go nie by�o. Silje sta�a ze zmarszczonymi brwiami. Zn�w? Co mia� na my�li?

Posz�a do Sol. Ku swemu zdumieniu zasta�a tam Mari�. Przypomnia�o jej si�, �e widzia�a jaki� cie�, przemykaj�cy przez dziedziniec, ale by�a zbyt zaj�ta obcym, by o tym my�le�. Kobieta z min� winowajcy podnios�a si� z pod�ogi przy �o�u Sol. Wymamrota�a jakie� usprawiedliwienie i znikn�a w drzwiach.

Sol spa�a spokojnie, cho� na buzi nadal mia�a wypieki. By�y jednak pewne oznaki �wiadcz�ce, �e gor�czka zaczyna nieco spada�.

Silje by�a ciekawa, co Maria robi�a w izbie. Pochyli�a si� nad ma�� i gdy opar�a si� o �o�e, poczu�a, �e si� lekko zachwia�a. Pod jedn� z n�g� le�a�a moneta. Srebrny pieni��ek z rysunkiem krzy�a. Wiedzia�a, co to oznacza. Mia�o ochroni� przed diabelsk� moc�.

Po chwili zastanowienia pozostawi�a monet� tam, gdzie j� znalaz�a.

Cho� wcale tego nie pragn�a, powr�ci�a my�lami do snu, kt�ry mia�a ostatnio. Wyobra�nia zacz�a pracowa� Gdyby si� wtedy nie obudzi�a, co sta�oby si� dalej? Dlaczego nie przy�ni� si� jej wtedy Heming? Dlaczego w�a�nie zwierzocz�ek, a nie on, rozpali� drzemi�c� w niej kobieco��? Chcia�a, by zrobi� to m�ody, poci�gaj�cy Heming. Chcia�a tego! Gdyby tylko mog�a �ni� to jeszcze raz � z kim innym, tym w�a�ciwym� Nie odwa�y�a si� wym�wi� tego s�owa nawet w my�lach. Z innym� kochankiem?

W chwili gdy to pomy�la�a, przez jej cia�o przebieg� gor�cy dreszcz. Obraz Heminga przyblak�. To nie jego widzia�a.

Przycisn�a twarz do poduszki i j�kn�a zrezygnowana i zrozpaczona.

Rano, gdy tylko si� obudzi�a, poczu�a, �e pulsowanie w stopie usta�o i �e nie jest ju� ona taka gor�ca. Obok niej le�a�a rozbudzona Sol i pyta�a, czy mo�e wsta�.

��O nie, kochanie � powiedzia�a Silje. � Dzisiaj jeszcze musisz zosta� w ��ku. Nie mo�esz wsta� tak szybko. Ale ja b�d� przy tobie ca�y dzie�.

Zauwa�y�a, �e stopniowo zmienia si� jej stosunek do g�r. Kilkakrotnie przy�apa�a si� na tym, �e spogl�da w ich stron� niemal wyczekuj�co � jak gdyby mia�a nadziej�, �e dziwne postacie pojawi� si� zn�w nad postrz�pionymi wierzcho�kami, prowadzone przez swego w�adc�. Zawstydzi�a si�, �e jest taka dziecinna.

Po kilku dniach by�o ju� ca�kiem pewne, �e Sol wyzdrowia�a, i Silje mog�a powr�ci� do pracy w ko�ciele.

Tym razem Benedykt nie pozwoli� jej ju� na malowanie �adnych figur.

��Nikt nie wie, co ci mo�e przyj�� do g�owy � powiedzia�.

Od d�u�szej chwili pracowali w skupieniu, gdy Silje przerwa�a cisz�:

��On zna si� dobrze na leczeniu, prawda?

Benedykt od razu wiedzia�, o kogo jej chodzi.

��O tak � odpowiedzia� z g�ry, spod sklepienia.

��Dlaczego jego zdolno�ci nie s� szerzej znane?

��Odwo�ujemy si� do nich tylko w najwi�kszej potrzebie.

��Dlatego, �e musi si� ukrywa�?

��Mo�na tak powiedzie�. Widuje si� go rzadko. Ja sam spotka�em go tylko kilka razy w �yciu, cho� wydaje si�, �e ma do mnie sporo zaufania. Dziwne, �e ostatnio pokazuje si� tak cz�sto, ale ma swoje powody�

��Ile on ma w�a�ciwie lat? Cz�sto si� nad tym zastanawia�am.

��Ja te�. W�a�ciwie nie wiem; ma tyle lat, ile sam chce mie� w danej chwili, tak si� zdaje.

��Powiedzia� mi, �e by� tu, w ko�ciele.

��Tak. Pyta�, czy w domu wszystko w porz�dku, a ja opowiedzia�em mu o chorobie Sol. Wtedy przyjecha� ze mn�. � Benedykt zawaha� si� przez chwil�. � Okazuje ci dobro�, Silje � powiedzia� zdecydowanym g�osem. � Powinna� by� bardzo wdzi�czna i bardzo ostro�na.

��Dlaczego?

��Nie utrudniaj mi � wykr�ci� si�.

��Chcia�abym to wiedzie� � powiedzia�a spokojnym, stanowczym tonem.

��Hm� � powiedzia� Benedykt wymachuj�c r�k� tak, �e farba rozla�a si� na kamienn� pod�og�. � Wytrzyj to, Silje. � Hm� w ka�dym razie nie chcia�bym by� jego wrogiem. Musisz nauczy� si� balansowa� na cienkiej linie.

���o�nierze s� jego wrogami � u�miechn�a si�, nie pojmuj�c, o co mu chodzi. � Z pewno�ci� odczuli jego gniew.

��Tak, odpar� Benedykt zamy�lony. � Tak, chyba tak.

W tym czasie pozwolono Silje je�dzi� do ko�cio�a trzy razy w tygodniu. Benedykt wola�by co prawda mie� j� przy sobie codziennie, gdy� czas zaczyna� nagli� i wszyscy ci�gle pytali, kiedy sko�czy. By� w�ciek�y na nie�wiadomych, jak m�wi�, nieokrzesanych barbarzy�c�w, kt�rzy nie rozumiej�, �e artysty nie nale�y pogania�. Silje chcia�a jednak wi�cej przebywa� z dzie�mi, by nie straci� z nimi kontaktu. Pragn�a te� odci��y� stare kobiety w ich pracy, cho� one same nie mia�y chyba nic przeciwko temu, by je�dzi�a do ko�cio�a. Tak by�y zauroczone dzie�mi, �e Silje cz�sto u�miecha�a si� pod nosem.

��Biedne stare panny � powiedzia� Benedykt. � Prze�ywaj� drug� m�odo��.

��Ale Sol bywa ogromnie m�cz�ca � wtr�ci�a zatroskana Silje. To nie s� moje dzieci, ale pokocha�am je i tak.

By�o jej nawet troch� przykro, �e tak ma�o widuje Daga. Greta, cho� nadal przyjazna, zazdro�nie strzeg�a kontakt�w z ch�opcem, drepcz�c nieustannie wok� nich, gdy tylko Silje zajmowa�a si� ma�ym.

��Pozw�l im na to � �mia� si� Benedykt. � Ju� wkr�tce ko�ci� b�dzie przecie� gotowy.

��A� a potem?

��Potem b�dziesz musia�a wr�ci� do pracy we dworze. Mam inne zaj�cie, znacznie dalej od domu, nie b�dziesz wi�c mog�a mi pomaga�.

Silje nie odpowiedzia�a. Cudowny okres w jej �yciu niebawem si� sko�czy.

��Nie mog� dobra� �adnego koloru na ten kaftan � powiedzia� pewnego dnia zmartwiony Benedykt. Zawieszony wysoko pod sklepieniem, wpatrywa� si� intensywnie w sufit, tak si� przy tym wyginaj�c, �e ma�o nie z�ama� kr�gos�upa. � Zapl�ta�em si�, g�upi osio�. Wszystkie kolory t�czy stykaj� si� przy tym kaftanie. Z czego mam wybiera�?

Silje zsun�a si� z rusztowania i stan�a na dole. Krytycznie spojrza�a na jego dzie�o.

��Br�zowy? Tak, ale mam przecie�� Oczywi�cie, masz racj�. Jeste� genialna!

��Nie, z do�u lepiej wida�.

Benedykt chrz�kn�� zadowolony, ale ju� po chwili przeklina� nad twardym jak kamie� p�dzlem. Zmitygowa� si� szybko i poprosi� o wybaczenie.

Poprzedniego wieczoru wypi� troch� za du�o. Zawsze wtedy nast�pnego dnia marudzi�. Silje poznawa�a, w jakim jest humorze, po jego znoszonej czapce. Gdy nasuwa� j� g��boko na czo�o, wiedzia�a, �e dra�ni�y go wysokie d�wi�ki i ostre �wiat�o s�oneczne. Je�li za� zsuwa� czapk� na kark, a pi�ro stercza�o do g�ry, by� zwyk�ym staruszkiem albo w ukryciu poci�ga� sobie �yka. Wrodzone poczucie przyzwoito�ci zakazywa�o mu picia w ko�ciele, lecz Silje podejrzewa�a, �e malarz chowa co� w wozie, bo czasem chodzi� tam w jakiej� sprawie.

Wspi�a si� na rusztowanie i przez pewien czas pracowali w milczeniu.

Nagle Benedykt zacz�� chichota�.

��O czym my�licie, panie? � zdziwi�a si� Silje.

��By�o tu wczoraj dw�ch starc�w z parafii, ogl�dali nasze dzie�o. Zobaczyli Diab�a w k�cie i byli najwyra�niej wstrz��ni�ci i podnieceni, bo pozostali tam bardzo d�ugo.

Silje zaczerwieni�a si�. Nic chcia�a ogl�da� tego okropie�stwa, od kiedy je namalowa�a.

Zawaha�a si� przez chwil�.

��On� wiecie, o kogo mi chodzi, panie� powiedzia�, �e widzia� to wtedy, kiedy tu by�. To nie by�o po mojej my�li.

Benedykt mia� min� winowajcy.

��Nie, to� to by� niefortunny przypadek. Wszed� tam, a potem zapyta�, no i musia�em przecie� powiedzie�, �e to ty namalowa�a�. Rozumiesz chyba, �e nie wolno k�ama� w ko�ciele.

A teraz w�a�nie k�amiesz, ty stary oszu�cie, pomy�la�a Silje. Za�o�� si�, �e sam go tam zaci�gn��e�!

��Co powiedzia�? � zapyta�a cicho.

��Nic. Wydawa� si� bardzo poruszony i zdenerwowany. Powiedzia�em, �e musimy postara� si� wyda� ci� szybko za m��, skoro potrafisz malowa� takie nami�tne obrazy.

��Nie m�wicie chyba tego powa�nie, panie? � j�kn�a Silje. Co� co on na to odpowiedzia�?

��Nie wiem. S�dz�, �e by� nieco rozdra�niony. Mo�e dlatego, �e powiedzia�em co� w rodzaju �my starcy, musimy wyda� j� za m���. Nie spodoba�o mu si� pewnie, �e zaliczam go do ludzi w moim wieku. Zaraz potem odszed�. Chyba poczu� si� troch� dotkni�ty, �e namalowa�a� go jako diab�a, ale czego innego m�g� si� spodziewa�?

��O nie � zmartwi�a si� Silje. � Nie powinien tego ogl�da�.

��Musz� przyzna�, �e to rzeczywi�cie by�o g�upie, i tak naprawd� troch� si� potem ba�em. Uff, nie jestem w formie, by wi�cej teraz o tym rozprawia�. Opowiedz mi lepiej, gdzie nauczy�a� si� w ten spos�b m�wi�. Przecie� pochodzisz z ludu. M�wi si�, co prawda, �e r�e mog� wyrosn�� mi�dzy chwastami lub na kupie gnoju, ale ty i tak jeste� wyj�tkowa. Czy umiesz tak�e czyta� i pisa�?

��Troszeczk�. Wiecie, to by�o, panie, tak. Jeden z syn�w pa�stwa we dworze, w kt�rym mieszka�am, przychodzi� do mnie bardzo cz�sto. By�am jakby jego opiekunk�, bawi�am si� z nim. To on chcia�, �ebym wsz�dzie z nim chodzi�a, dlatego przys�uchiwa�am si� lekcjom i stara�am si� jak najwi�cej zapami�ta�. Wch�ania�am wiedz�, jak wysuszona ro�lina wod�. Chcia�am si� uczy� wszystkiego! Przej�am ich mow�, po�ycza�am ksi��ki ch�opca. Wiedzia�am, �e mam mo�liwo�ci, jakich nie mia�y inne dziewcz�ta. Moja wiedza jest oczywi�cie bardzo niepe�na, nie chodzi�am z nim przecie� za ka�dym razem. Ale co� nieco� zosta�o mi w g�owie.

��Poczekaj chwil�. Aby zdoby� wiedz� w taki spos�b i w takich okoliczno�ciach, jak si� uda�o tobie, potrzebne s� pewne zdolno�ci. Po kim je masz?

Silje zastanowi�a si�.

��Moja matka wiedzia�a bardzo du�o, a jej ojciec potrafi� pisa�. To znaczy pisa� r�ne pisma innym ch�opom i pi�knie wycina� w drewnie.

��A wi�c st�d artystyczna �y�ka! � przerwa� Benedykt. � Tak, to wiele wyja�nia. Ale co to?

Zacz�li nas�uchiwa�. Z ko�cielnej wie�y dochodzi�y odg�osy ci�kich krok�w. Zaskoczeni patrzyli na siebie. Silje ba�a si� wyra�nie.

��Czy tu straszy?

Zeszli z rusztowa�. Silje nie mia�a ochoty wisie� bezbronna gdzie� mi�dzy niebem a ziemi�, podczas gdy wszystkie duchy �wiata buszowa�y w ko�cielnej wie�y. Z trudem przezwyci�y�a ch�� ucieczki.

��Kt�, u licha, mo�e ukrywa� si� na g�rze? � szepn�� Benedykt. Przysun�� si� bli�ej. Dziewczyna nie by�a pewna, czy chce j� chroni�, czy te� sam chce by� chroniony.

Czekali w napi�ciu. Silje nie�wiadomie z�o�y�a r�ce jak do modlitwy. Nagle zaskrzypia�y drzwi prowadz�ce na wie�� i pojawi� si� w nich brodaty m�czyzna.

��Jestem piekielnie g�odny, Benedykcie. Nie masz dla mnie kawa�ka chleba?

��Co? A wi�c to tu si� ukrywasz? I w dodatku straszysz moj� uczennic�?

Co� podobnego, to niby tylko ona si� ba�a?

��Tak, tak, mamy jedzenie, prawda, Silje. Zawsze o nim zapominamy. Biegnij po nasz podr�ny kufer.

Silje przynios�a kufer i otworzy�a przykryw�, by nieznajomy m�g� si� po�ywi�. By� to m�czyzna w �rednim wieku, mocno zbudowany, o bystrych oczach. Nosi� si� jak ch�op, cho� mo�e wcale nim nie by�, bo jego samodzia�owa bluza by�a modnie skrojona, a na nogach mia� robione na drutach po�czochy.

��Potrzebuj� jedzenia dla dw�ch � powiedzia� brodacz posilaj�c si� obficie.

��Masz kogo� ze sob�? � zapyta� Benedykt.

��Tak: m�ody Heming le�y na g�rze i bardzo cierpi.

��Cierpi? � powt�rzy�a Silje przera�ona, my�l�c ze z�o�ci� o rumie�cu, kt�ry j� zdradza�.

M�czyzna roze�mia� si�.

��Ju� od trzech tygodni nie mia� kobiety, tak z nim �le. Id� do niego na g�r�. Z jedzeniem, to mia�em na my�li.

��Nie, nie dopuszczaj Silje do tego nicponia � powiedzia� Benedykt. � Ona ma do niego s�abo��.

��Poradz� sobie � odpar�a Silje szybko. Bardzo chcia�a zn�w zobaczy� swojego bohatera, cho� rani�y j� wzmianki o jego kobietach. Oczywi�cie nie wierzy�a w to, co m�wili. M�ody ch�opak o tak pi�knej twarzy m�g� by� tylko szlachetny i dworny w stosunku do kobiet. Na pewno zazdro�� przemawia przez tych starc�w.

Nie widzia�a go od tamtej nocy, gdy uratowa�a mu �ycie. Nie mog�a jednak o nim zapomnie�. Marzy�a, by ujrze� go ponownie. Cz�sto martwi�a si� i zastanawia�a, jak mu si� wiedzie. A teraz� by� tutaj! Wzi�a ze sob� kuferek i zacz�a wchodzi� po starej drabinie. W ko�cu jej g�owa znalaz�a si� na wysoko�ci otworu prowadz�cego do wie�y. � �wiat�o dzienne dochodzi�o tu przez szpary. Us�ysza�a gwa�towny szmer, jak gdyby kto� pr�bowa� si� ukry�.

��To tylko ja, Silje. Przynosz� po�ywienie.

��Silje? � wydawa�o si�, �e szuka w pami�ci. Jej pe�en oczekiwania u�miech zgas�. Chyba o niej nie zapomnia�?

��Ach tak, moja wybawczyni � us�ysza�a. Poda� jej rami� i wci�gn�� na ostatnie stopnie. Silje wesz�a uradowana, pe�na nadziei.

Na Boga, jak�e on wygl�da�! Mia� na sobie brudne i porwane ubranie, a jego z�ote w�osy by�y teraz przyszarza�e i spl�tane. Wyra�nie przyda�aby mu si� porz�dna k�piel. Ch�opak nie by� jednak wcale speszony.

��Silje, s�odki anio�ku, przychodzisz jak zes�ana z nieba. Czy wyznaczy�a� sobie rol� mojego sta�ego wybawcy?

Pochyli�a rozpromienion� twarz, cho� nie spodoba�o si� jej, �e kpi.

��Jedzcie teraz, panie. Najedzcie si� do syta!

��Co tam masz? � zapyta� zagl�daj�c do kuferka. Skrzywi� si�. Znowu �oso�! Czy ch�opi nie mog� wymy�le� nic innego, tylko wiecznie ten �oso�?

Zjad� jednak ze smakiem.

Dziewczyna poczu�a si� troch� nieswojo. Parobek co dzie� �owi� ryby w rzece i bardzo by� dumny ze swoich zdobyczy. Co prawda takie jedzenie mog�o si� wyda� jednostajne, ale trzeba przecie� by� wdzi�cznym, �e w og�le ma si� jak�� straw�. Nie wszyscy j� mieli.

W�a�ciwie ona te� nic dzi� jeszcze nie jad�a i �lina nap�yn�a jej do ust, gdy patrzy�a, jak znika ostatni kawa�ek chleba. Ale ch�opak potrzebowa� posi�ku bardziej.

Sko�czy� je�� i podni�s� g�ow�. Dopiero teraz naprawd� zobaczy� Silje. Wyczyta�a podziw w jego oczach i poczu�a, jak robi jej si� ciep�o wok� serca. Heming zrozumia� w lot, �e tu nie osi�gnie nic pr�n� paplanin�. To by�a powa�na i niewinna dziewczyna � na pewno dziewica, za to da�by sobie uci�� g�ow�. Dziewictwo nied�ugo jej odbierze, ale musi mie� na to czas. Teraz s� wa�niejsze sprawy. Musi ratowa� swoje �ycie. Zerkn�� na ni� jeszcze raz. Naprawd� b�dzie przyjemnie uczyni� z tego p�czka prawdziw� kobiet�. Wygl�da�a tak delikatnie. Pachnia�a czysto�ci� i troch� farbami. Wida� te� by�o, �e ma gor�c� krew. Domy�la� si� tego, spogl�daj�c na ciep�y, br�zowy kolor jej w�os�w, fio�kowoniebieskie oczy i l�ni�ce, bia�e z�by mi�dzy delikatnymi jak p�atki dzikiej r�y wargami.

��Usi�d� przy mnie na chwil�, Silje � powiedzia� przyciszonym g�osem. � Jestem taki zm�czony, musz� porozmawia� z kim� rozs�dnym.

Pos�ucha�a z wahaniem, usiad�a w pewnej odleg�o�ci od niego i starannie naci�gn�a sukni� na podkulone kolana.

Nie zastanawia�a si� nad tym, ale instynktownie rozumia�a, �e sytuacja jest trudna. Czu�a, �e jego m�ska duma zosta�a ura�ona. To ona, dziewczyna, uratowa�a go od niechybnej �mierci, widzia�a, jak go spoliczkowano, i s�ysza�a, jak nazwano przekl�tym idiot�. Teraz zn�w przychodzi mu z pomoc� � przynosi jedzenie temu �a�osnemu, wyn�dznia�emu biedakowi. Intuicja podpowiada�a jej, �e powinna przywr�ci� mu poczucie w�asnej warto�ci.

��Jeste�cie� jeste�cie jednym z buntownik�w, panie? � zapyta�a mi�kko, z podziwem.

Wypi� �apczywie reszt� piwa, kt�re mu poda�a.

��Hm � odpar� wyra�nie nonszalanckim tonem. � Jestem jednym z przyw�dc�w.

��O � powiedzia�a z nietajonym zachwytem, otwieraj�c szeroko oczy. To doda�o Hemingowi odwagi. Oboj�tnie przygl�da� si� swoim bardzo brudnym paznokciom.

��Wiesz� Dostaj� zawsze najtrudniejsze zadania. Dlatego mnie wtedy uwi�ziono. Ryzykowa�em �ycie dla innych.

Tajemniczy opiekun Silje powiedzia� co� wr�cz przeciwnego. Wspomnia� o lekkomy�lnej wizycie u kobiety. Nie chcia�a jednak teraz o tym my�le�.

��On jest bardzo pot�ny, ten wasz pan � powiedzia�a rozmarzona. � Pom�g� mi raz jeszcze, kiedy zachorowa�a dziewczynka. Nie wiem, co uczyni�, ale uzdrowi� j�. I wyleczy� moj� odmro�on� nog�. Jego d�onie by�y tak gor�ce, �e a� pali�y.

Heming wpatrywa� si� w ni�.

��Kto? Ach on! Mylisz si�! � wykrzykn�� gwa�townie. � On nie jest moim panem, nie znam go, nigdy go nie widzia�em�

Zrozumia�a, �e posun�a si� za daleko. Nikomu przecie� nie wolno by�o m�wi� o Dyrem synu Alva, przyw�dcy buntownik�w. Jedno niebaczne s�owo mog�o go pos�a� prosto w pu�apk� w�jta. Wszyscy powinni zachowywa� si� tak, jakby w og�le nie istnia�, a ona o tym zapomnia�a. Nic dziwnego, �e Heming by� z�y.

��By� u ciebie? � spyta� cicho, mimo i� przed chwil� zaprzeczy�, �e go zna.

��Ale� tak!

Heming uczyni� niedbale w powietrzu znak krzy�a.

��Jeste� szalona! Szalona! Czy wystawi�a� s�l i chleb?

��Co?

��Trzeba rozsypa� s�l! To pomaga. S�l i chleb. A dziewczynka� jeste� ca�kiem szalona, jak�e mog�a�? Czy uczyni�a� nad ni� znak krzy�a? A mo�e po�o�y�a� srebrn� monet� z wizerunkiem krzy�a?

Twarz Silje zesztywnia�a.

��Maria, jedna z kobiet we dworze, po�o�y�a tak� monet� pod nog� �o�a Sol.

Odetchn�� z ulg�.

��Dzi�ki Bogu, a wi�c wszystko b�dzie dobrze. A niemowl�, co z nim?

Jak to mi�o z jego strony, �e okazuje takie zainteresowanie dzie�mi! Silje nie mog�a oderwa� od niego wzroku. Pozostawa�a pod urokiem pi�knych, idealnie regularnych rys�w jego twarzy.

��Ma�y Dag ma si� dobrze, dzi�kuj�. A� za dobrze. Greta wyra�nie go rozpieszcza i przekarmia. Ja prawie go nie widuj�.

��Chyba dobrze schowa�a� te rzeczy, w kt�re by� owini�ty?

��O tak, powiedzia�� � Och, przecie� nie wolno jej by�o wymienia� imienia Dyrego syna Alva.

��Czy jeste� pewna, �e nikt ci ich nie zabierze? Wiesz, �e s� cenne.

��Nie, nikt ich nie we�mie.

��To znaczy, �e dobrze je ukry�a�?

��O tak, w skrzyni pod moim �o�em.

��Mam nadziej�, �e s� tam dosy� bezpieczne. No, musz� ju� i��. Serdeczne dzi�ki za po�ywienie. Zobacz� ci� jeszcze?

Zaczerwieni�a si� z rado�ci.

��Je�li zechcecie, panie.

Podnie�li si�. Wyci�gn�� r�k� i uni�s� jej brod�. By� bardzo blisko.

��Czy wiesz, �e jeste� �adna?

Spu�ci�a wzrok i potrz�sn�a przecz�co g�ow�. Krew nabieg�a jej do twarzy, dudni�a w uszach.

��Ale tak jest. Czy mog� odwiedzi� ci�?

Silje spojrza�a na niego przera�ona.

��Naturalnie, zgodnie z zasadami przyzwoito�ci. Zapewniam, �e b�d� si� zachowywa� zupe�nie przyzwoicie � u�miechn�� si�. � Chcia�bym tylko z tob� pom�wi�. Jeste� taka m�dra.

Mimo usilnych stara� nie mog�a sobie jako� przypomnie�, by powiedzia�a dzi� co� rozs�dnego. Wydawa�a z siebie tylko okrzyki zdumienia lub przera�enia.

��Przez jaki� czas nie b�d� m�g� przyj��. Goni� nas, musimy si� kry�. Mo�esz mi wierzy�, to samotne �ycie! Ale kiedy tylko �o�nierze st�d odejd�, zjawi� si�.

D�o� podtrzymuj�ca jej podbr�dek wydawa�a si� niezwyk�a. Nigdy �aden m�czyzna nie dotyka� Silje w taki spos�b. Par� razy pr�bowano j� zgwa�ci�, ale wtedy stawa�a si� brutalna. Zaci�cie broni�a swojej cnoty czekaj�c, a� pojawi si� ten w�a�ciwy. I jak dot�d uda�o si� jej.

D�o� Heminga nie pali�a jej tak, jak r�ka tamtego na stopie. Tamta by�a delikatna i silna, ale to zupe�nie co innego, mia�a przecie� leczy� Dlaczego w�a�nie teraz musia�a my�le� o tamtym m�czy�nie? To Heming jej dotyka�, spogl�da� na ni� swymi cudnymi, niebieskimi oczami, u�miecha� do niej smutno, prawie zatroskany. Biedny ch�opiec, ma tak nieszcz�liwe �ycie, ci�gle jest �cigany!

��Oczywi�cie mo�ecie odwiedzi� mnie u Benedykta, panie � powiedzia�a niepewnie. � Zatroszcz� si� o to, by�cie dostali porz�dny posi�ek.

��Nie, nie � szepn��. � O mojej wizycie nikt nie mo�e si� dowiedzie�. Nigdy nie wiadomo, gdzie kryj� si� zdrajcy.

Benedykt zawo�a� ich, zeszli wi�c na d�.

��Ju� my�la�em, �e chcesz zamieszka� tam na g�rze, Silje � rzek�, spogl�daj�c na ni� badawczo.

Odpowiedzia�a mu promiennym u�miechem, cho� w jej oczach kry�o si� za�enowanie. Benedykt posmutnia�.

��Wygl�dasz na bardzo z siebie zadowolon�, jak kot, kt�ry w�a�nie upolowa� mysz � zauwa�y� z przek�sem.

��Nie macie racji m�wi�c tak, panie � krzykn�a z �alem Silje.

Dwaj m�czy�ni opu�cili ko�ci� i Silje z Benedyktem mogli powr�ci� do przerwanej pracy.

��Posiadasz wiele zalet, Silje � powiedzia� Malarz. � Wygl�da jednak na to, �e brak ci poczucia humoru.

Zamy�li�a si�.

��Chyba tak jest, panie � przyzna�a. � Kiedy� umia�am �artowa� i dostrzec zabawn� stron� ka�dej sytuacji. Ale od kilku tygodni, kiedy straci�am wszystkich bliskich, �miech uwi�z� mi w gardle, a moje poczucie humoru zgas�o.

��Oczywi�cie, kochanie � powiedzia�, �a�uj�c swych s��w. � Nie pomy�la�em o tym. Jestem takim egoist�, wydaje mi si�, �e tylko ja nosz� �a�ob�. Zobaczysz, rado�� na pewno wr�ci. Ale� powinna� troch� uwa�a� na tego ch�opaka.

��Wiem � odrzek�a. � S�dz� jednak, �e on nie jest taki z�y, jak go widz� niekt�rzy. My�l�, �e jest dobry, mi�kki i wyrozumia�y.

��No tak � westchn�� Benedykt. � Na to w�a�nie masz uwa�a�.

Prace w ko�ciele zosta�y zako�czone i Silje powr�ci�a do rob�t we dworze. Pods�ucha�a kiedy� rozmow� doros�ych, z kt�rej w�wczas niewiele zrozumia�a. Dopiero teraz ich s�owa zacz�y nabiera� znaczenia. Jeden z go�ci m�wi�, �e ludzie maj� w sobie trzy si�y: tw�rcz�, zachowawcz� i niszcz�c�. Powiedzia�, �e istniej� osoby, b�d�ce czystym wcieleniem jednej z tych si�. S� te� prace, w kt�rych wykorzystuje si� tylko jedn� z nich.

Zaj�cie gospodyni zalicza�o si� chyba do tych najbardziej zachowawczych. Silje nie potrafi�a doszuka� si� w nim niczego warto�ciowego. Oczywi�cie wszystkie polecenia wykonywa�a sumiennie i porz�dnie, ale do swych obowi�zk�w podchodzi�a z ca�kowit� oboj�tno�ci�. Posmakowa�a ju� tw�rczego zaj�cia i wiedzia�a, �e to w�a�nie jest jej �wiat. Ten i �aden inny.

Nie by�a wielk� artystk�, mia�a jednak w sobie to co�, co od wiek�w inspiruje tw�rc�w. A poniewa� nie lubi�a pracy we dworze, tym wi�ksze stawia�a sobie wymagania. Nie znosi�a patrze�, jak niszczy si� pi�knie nakryty st�, a starannie przystrojone danie znika, nienawidzi�a te� widoku wyszorowanej do bia�o�ci kuchni zawalonej brudnymi talerzami i garnkami, zw�aszcza �e wszystko to trzeba by�o robi� jeszcze raz i jeszcze raz� Wiecznie powtarzaj�ce si� czynno�ci w domu, w oborze i w stajni dokucza�y jej bardziej, ni� �mia�a to przyzna� sama przed sob�. Cz�owiek, kt�ry tworzy, wi�kszo�� rzeczy wykonuje tylko jeden jedyny raz. Przy powtarzaniu zanika �ar, si�a natchnienia. Z do�wiadczenia wiedzia�a, �e nie pomaga wtedy ani zrobienie na drutach pi�knego kaftana, ani upieczenie ciasta, a te czynno�ci by�y dla gospodyni jedyn� mo�liwo�ci� tworzenia. Wiedzia�a te�, �e powinna zmusza� si� do wykonywania codziennej pracy. Gdyby sobie pofolgowa�a, pr�dko przesta�aby sprz�ta� � brudzi�o si� przecie� tak szybko. Zn�w porwa�yby j� sny na jawie. Nie mog�o si� to powt�rzy�, tu we dworze, w�r�d tych �yczliwych ludzi. Rozmy�la�a o chwilach, gdy m�wiono o niej w domu, �e jest leniwa. Widocznie tak wi�kszo�� os�b ocenia�a ludzi tw�rczych i marzycieli.

Benedykt rozumia� jej wewn�trzne zmagania.

��Masz w sobie dusz� artysty, Silje, cho� w�tpi�, czy w�a�nie malowanie jest twoim przeznaczeniem. My�l�, �e powinna� zaj�� si� czym� innym, lecz nie znalaz�a� jeszcze swej drogi. Nie masz, niestety, zbyt du�ych szans, by j� w og�le odszuka�, bo na nieszcz�cie jeste� dziewczyn�.

W g��bi duszy nie zgadza�a si� z takim twierdzeniem. By� ch�opcem to wi�ksze nieszcz�cie. Dziewcz�ce marzenia, takie jak te o Hemingu, by�y zbyt pi�kne, by mog�a si� bez nich obej��.

��Musimy wyda� ci� bogato za m�� � ci�gn�� Benedykt. � Musisz mie� du�o s�u�by, by� mog�a tworzy� kiedy i co b�dziesz chcia�a. W tajemnicy lub otwarcie. Bogaty m�� jest dla ciebie jedynym wyj�ciem � doda� i w tej chwili zasmuci� si�, my�l�c o w�asnym niedostatku.

Silje odpar�a z u�miechem, �e raczej nie wierzy w swe bogate zam��p�j�cie. Zapewni�a jednak, �e jak d�ugo pozostanie we dworze, b�dzie spe�nia� swoje powinno�ci.

Zaczyna�a teraz lepiej rozumie� osobliw� mow� Sol; dziewczynka u�ywa�a ju� wi�cej s��w i wymawia�a je wyra�niej. Ma�a nadal by�a jak dzika kotka. W jej zielonych oczach czai� si� b�ysk niepos�usze�stwa, gdy co� sz�o nie po jej my�li, potrafi�a by� r�wnie� niezwykle uparta. Ale czasami jej oczy nabiera�y jakiego� szczeg�lnego wyrazu i to Silje przera�a�o. O czym w�wczas my�la�a? Co widzia�a?

Dag r�s�. Ka�dego ranka Greta owija�a go mocno, lecz w ci�gu dnia Silje rozlu�nia�a nieco powijaki. Przestawa� wtedy tak g�o�no p�aka�. Wida� ju� by�o, �e b�dzie mia� jasne w�osy, ale ci�gle by� zbyt male�ki, by okre�li� jakie� charakterystyczne dla niego cechy. Silje czu�a, �e bardzo kocha t� ma�� istotk�, kt�r� znalaz�a w lesie owej dziwnej nocy.

Dzie� po dniu �ycie p�yn�o tym samym rytmem. Teraz, zim�, sypiano do pi�tej rano. Po przebudzeniu rozpalano ogie� i przy �wietle �uczywa wykonywano swoje obowi�zki. Na poranny posi�ek podawano miar� piwa, do tego troch� �ososia lub solonego mi�sa. Kiedy prace w stajni i oborze by�y zako�czone, ko�o dziewi�tej przed po�udniem, mo�e dziesi�tej, jedzono obiad. Potem by�a ci�ka praca a� do wieczerzy, kt�r� szykowano o czwartej lub pi�tej po po�udniu. O dziewi�tej wieczorem wszyscy k�adli si� spa�.

Zima sz�a swoim torem. Gdy nasta� czas przed�wi�tecznego uboju, Silje uciek�a do lasu. Nie mia�a si�y by� przy zabijaniu zwierz�t, kt�rymi si� zajmowa�a, z kt�rymi rozmawia�a i do kt�rych si� przywi�za�a. To by�o dla niej zbyt okrutne. Zabra�a ze sob� Sol i wzburzona w�drowa�a po twardym, zamarzni�tym le�nym poszyciu, a� min�o najgorsze.

Pewnego dnia podczas takiej w��cz�gi zatrzyma�a si� nagle wystraszona. Sol spojrza�a na ni� pytaj�co. Znajdowa�y si� na wzg�rzach ponad dworem Benedykta, na szlaku, kt�rym nigdy wcze�niej nie chodzi�y. Silje d�ugo sta�a nieruchomo, rozgl�daj�c si� doko�a, w ko�cu zn�w ruszy�a w drog�.

��To nic � powiedzia�a spokojnie. � Zdawa�o mi si�.

A jednak co� j� zaniepokoi�o, nie wiedzia�a tylko co. D�wi�k, uczucie, �e jeszcze kto� znalaz� si� w pobli�u? To pewnie �o�. Tej zimy nie widziano w okolicy drapie�nik�w, inaczej nie odwa�y�aby si� wyj�� z ma��.

Benedykt wyje�d�a� teraz na kilka kolejnych dni. Malowa� w odleg�ej parafii i musia� tam mieszka�. Pi� coraz cz�ciej i nie by� ju� tak radosny.

��Chcia�bym, �eby� mog�a ze mn� pojecha�, Silje. Dobrze nam by�o razem, prawda?

��Wspaniale � zgodzi�a si�.

��W tym ko�ciele nie ma takich warunk�w. Mieszkam w okropnej, ma�ej norze, nie mog�aby� dzieli� jej ze mn�.

Nie, rozumia�a to. Benedykt ci�ko westchn��.

Pewnego wieczoru przyszed� do niej pijany jak bela, w filozoficznym nastroju. Le�a�a ju� w ��ku, otworzy�a jednak drzwi. Przecie� to by� pan domu, jej przyjaciel, prawie ojciec, czu�a si� przy nim ca�kowicie bezpieczna. S�dzi�a, �e chce z ni� porozmawia� o czym� wa�nym, szybko jednak przekona�a si�, �e sama wp�dzi�a si� w tarapaty. Pocz�tkowo siedzia� spokojnie i pl�t� co� po pijanemu, a ona stara�a si� mu odpowiada� w miar� rozs�dnie. Ale potem sta� si� sentymentalny.

��Jestem cz�owiekiem samotnym, Silje. Samotnym i starym. Potrzebuj� twojej m�odo�ci, kt�ra by mnie ogrza�a. Przecie� rozumiemy si� nawzajem, prawda?

Gdy przysiad� na skraju �o�a, by� tak blisko, �e Silje mog�a widzie� zamglone oczy i ka�dy por jego starczej sk�ry. Gdy m�wi�, �lina lecia�a mu z ust.

��Oczywi�cie, rozumiemy si� � mrukn�a. Siedzia�a owini�ta ko�dr�, z kolanami podci�gni�tymi pod brod�. Ale teraz najlepiej by�oby chyba�

��Jeste� wspania�� kobiet�! Zobaczy�em to ju� w ko�ciele, kiedy sta�a� i malowa�a�. Widzia�em twoje piersi z porfilu� porf� profilu; tak, znam si� na rzeczy, wiesz, potrafi� doceni� pi�kno. Poczu�em wtedy, �e nie jestem tak wysuszony, jak s�dzi�em. Jeszcze mo�e mi si� zrobi� w spodniach ciasno, Silje�

��Wybaczcie, panie Benedykcie, nie mo�emy obudzi� ma�ej Sol. Musz� jutro wcze�nie wsta�. Najlepiej b�dzie, je�li rano doko�czymy t� rozmow�.

��Wtedy powiedzia�em sobie, �e Silje z pewno�ci� oka�e lito�� staremu biedakowi.

Jego d�o� pow�drowa�a w kierunku ko�dry, ale w�a�nie ze�lizgn�a mu si� noga i pocz�� osuwa� si� na pod�og�. Silje znalaz�a si� w nadzwyczaj niezr�cznej sytuacji, lecz zarazem dostrzeg�a szans� na wybrni�cie z opresji. Wyskoczy�a z ��ka, pomog�a wsta� Benedyktowi i podprowadzi�a go do drzwi. Czapka zsun�a mu si� z g�owy i zawis�a na jednym uchu.

��Nie zapomnijcie, �e jutro mamy doko�czy� t� rozmow�. Je�li kto� zobaczy, �e odwiedzacie mnie tak p�no, mo�e pomy�le� o czym� niestosownym. A ja nie chcia�abym narazi� na szwank ani mojego imienia, ani waszej s�awy.

Benedykt zachichota� weso�o. Kiedy sobie wypi�, by� dobroduszny i przyjazny. Pozwoli� si� wyprowadzi� bez protest�w.

Zaszokowana sta�a oparta o futryn� i nas�uchiwa�a. Dopiero gdy jego mamrotanie ucich�o w oddali i dobieg� j� odg�os zamykanych w s�siednim domu drzwi, wr�ci�a do ��ka.

Na szcz�cie nast�pnego dnia Benedykt kompletnie niczego nie pami�ta� i g�o�no dziwi� si� �ladom st�p na �niegu w pobli�u schod�w prowadz�cych do jego domostwa. Greta zapewnia�a, �e to by�y jego w�asne �lady.

��Tak, tak, a wi�c musia�em wyj�� za potrzeb� � burcza�. � To jest ta z�a strona wypicia kieliszeczka. Za wszelk� cen� chce si� on wydosta� z cz�owieka o najbardziej nieodpowiedniej porze.

Silje odetchn�a z ulg�.

Zaraza przegra�a z zim�. Potrzebowa�a ciep�a, wilgoci i zgnilizny. Znikn�a tak, jak li�cie opadaj�ce na wietrze. Czasem tylko s�yszano o pojedynczych przypadkach choroby.

G�ry wznosz�ce si� w pobli�u dworu nadal mia�y nad Silje niezwyk��, podniecaj�c� w�adz�, teraz jednak strach przesta� dominowa� w jej uczuciach, bo pod�wiadomie ��czy�a g�ry z pewn� szczeg�ln� osob� i kiedy spogl�da�a nie�mia�o w ich kierunku z poczuciem winy, w podekscytowaniu serce bi�o jej szybciej.

Senne marzenia nie pojawia�y si� cz�ciej i nie r�ni�y specjalnie od sn�w innych ludzi; na og� Silje zapomina�a o nich, gdy si� budzi�a. Lecz pewnej nocy powr�ci� dziwny sen, jak tamten o duchach z g�r. Tym razem by� inny, ale r�wnie bezwstydny co poprzedni. Po przebudzeniu le�a�a bezsilna i wyczerpana.

Nie mog�a sobie przypomnie�, jak si� zaczyna�. Pami�ta�a tylko, �e sta�a pojmana mi�dzy uzbrojonymi �o�nierzami. By� tam r�wnie� w�jt, kat i jego ludzie. Nie wiedzia�a, o co jest oskar�ona, cho� odczuwa�a ich wrogo��. By j� st�umi�, uczyni�a w rozpaczy jedyn� rzecz, jaka przysz�a jej do g�owy. Zacz�a si� rozbiera�. Gdy zdejmowa�a z siebie poszczeg�lne cz�ci ubrania, �o�nierze stali z opuszczon� broni�, wpatruj�c si� pe�ni oczekiwania, a na ich spoconych twarzach malowa� si� ohydny grymas. Tylko w�jt powiedzia�: �To ci nic nie pomo�e, i tak umrzesz!�

W tej samej chwili m�czy�ni zostali rozepchni�ci i ukaza� si� cz�owiek w okryciu z wilczej sk�ry. Na jego g�owie, mi�dzy w�osami przypominaj�cymi szczecin�, wyrasta�y rogi. Twarz zdradza�a po��danie, cho� usi�owa� to ukry�, odwracaj�c si� bokiem. Wolno skierowa� si� ku nagiej Silje, uj�� j� za r�k� i poprowadzi� na szczyt wzg�rza. Na oczach wszystkich g�adzi� d�o�mi jej cia�o. Pragn�a teraz tylko jednego: by zrzuci� z siebie wilcz� sk�r�.

On jednak obr�ci� j� przodem do wszystkich, a sam stan�� za ni� jak diabe� namalowany na �cianie w ko�ciele i tak jak on po�o�y� d�onie na jej piersiach. �wiadomo��, �e wszyscy to widz�, nape�ni�a j� g��bokim, przygniataj�cym uczuciem po��dania. R�wnocze�nie wiedzia�a, �e to tylko sen, i dlatego nie odczuwa�a skr�powania, mog�a by� sob�.

D�ugi, twardy j�zyk ze�lizgn�� si� po jej szyi, liza� dekolt, policzki� Jeszcze raz odwr�ci� j� i pad� na kolana; a jego j�zyk pow�drowa� w g�r� ud, a� co� ciep�ego, mokrego rozla�o si� mi�dzy nimi� G��bokie westchnienie wydoby�o si� z jej zaci�ni�tych warg i obudzi�a si�. Le�a�a wzburzona, poj�kuj�c z po��dania i wstydu, zrozpaczona, �e nie potrafi powstrzyma� si� od zaspokojenia rozszala�ej ��dzy.

Benedykt okaza� nadzwyczajn� troskliwo��, przyprowadzaj�c do domu dw�ch m�odych ch�opc�w z s�siednich dwor�w. Stwierdzi�, �e Silje potrzeba ich towarzystwa, aby nie my�la�a tak wiele o Hemingu. � �mia� si� tylko, gdy usi�owa�a go przekona�, �e wcale o nim nie my�li.

��Musisz pozna� normalnych, mi�ych m�odzie�c�w � powiedzia�. � Czy s�dzisz, �e nie widz� twoich rozmarzonych oczu?

Ch�opcy okazali si� rzeczywi�cie mili. Pr�buj�c zabawi� j� rozmow� ci�gle wpadali sobie w s�owo. Starali si� prze�ciga� w dwornym zachowaniu, co chwilami bywa�o �mieszne � raz jeden potkn�� si� o drugiego.

Kiedy jednak �mielszy z nich zebra� si� na odwag� i szeptem zapyta�, czy b�d� mogli j� odwiedzi� w sobotni wiecz�r, przerazi�a si� naprawd�. Wiedzia�a, �e takie wizyty nie s� niczym niezwyk�ym. Zgodnie z obyczajem musia�a by� ca�kiem ubrana, ch�opcu za� wolno by�o le�e� na �o�u obok niej, ale jedyn� rzecz�, jak� m�g� zdj��, by�y buty. Wszystko odbywa�o si� zupe�nie przyzwoicie. Wprawdzie Silje nigdy jeszcze nie mia�a takich �zalotnik�w�, ale czu�a, �e wcale nie ma na to ochoty.

Benedykt szybko to zrozumia�, pom�g� jej wypl�ta� si� z niezr�cznej sytuacji, a gdy ch�opcy poszli, przyzna�, �e nie by� to najszcz�liwszy pomys�.

Potem zjawi� si� Heming. By�o to w dniu, gdy Benedykt odjecha�, by malowa�, a obie kobiety wraz z dzie�mi uda�y si� gdzie� z wizyt�.

Silje drgn�a wystraszona, gdy kto� zapuka� do drzwi, ale gdy zobaczy�a go�cia, otworzy�a od razu.

��Witajcie! � powiedzia�a z u�miechem, daj�c do zrozumienia, �e rada go widzie�.

Schyli� si� w niskich drzwiach i wszed� do �rodka.

��Jak mi�o tutaj! � rzek� z zachwytem. � Wrzos na stole i zapach �wie�o umytej pod�ogi! Czy sama utka�a� ten kilim? Wycinasz te� w drzewie! Jeste� prawdziw� artystk�, Silje!

U�miechn�a si� zmieszana. Nazwa� ten ma�y prostok�cik tkaniny kilimem to naprawd� mi�e. I cho� zrobi�a co mog�a, by w ma�ym domku by�o przyjemnie, nie by�o chyba w tym nic a� tak szczeg�lnego.

��Zechciejcie usi���, panie. Parobek wkr�tce przyjdzie � doda�a, by podkre�li�, �e jest przyzwoit� dziewczyn�.

��Niestety, nie mog� zosta� d�ugo, droga Silje, a wi�c twoja cnota nie jest dzi� w niebezpiecze�stwie. Tym razem jeszcze nie. Wr�c� jednak za kilka dni. Nie, nie, �artowa�em tylko, jestem porz�dnym cz�owiekiem. Czy nie znalaz�aby� dla mnie odrobiny piwa? Chce mi si� pi�.

��Zaraz przynios� � powiedzia�a uradowana i pobieg�a do g��wnego domostwa.

Kiedy wr�ci�a z du�ym dzbanem piwa, Heming siedzia� przy stole. Zauwa�y�a, �e tym razem jest elegancko ubrany. By� mo�e mia� zamiar odwiedzi� kogo� ze swych bardziej znacz�cych przyjaci�. By�a pewna, �e Heming pochodzi z dobrej rodziny. Usiad�a przy drugim ko�cu sto�u.

��Czy mog� zada� osobiste pytanie? � zapyta�a nie�mia�o.

��Oczywi�cie, pytaj � odpar�, spogl�daj�c na ni� wzrokiem pe�nym drwiny. � Od razu jednak mog� ci powiedzie�, �e nie jestem �onaty, �e kocham ci� do szale�stwa i tylko ze wzgl�du na ciebie postaram si� utrzyma� w ryzach.

��Nie na�miewajcie si� ze mnie, panie � powiedzia�a ogromnie zawstydzona. � Chcia�abym wiedzie�, dlaczego nazywaj� was Zab�jc� W�jta.

Wzruszy� ramionami.

��Poniewa� nim jestem. To stara historia, z jej powodu ci�gle nie mog� zazna� spokoju. Wiesz, m�czyzna musi walczy� o swoje przekonania. Ja walczy�em o woln� Norwegi�. Nie my�l, �e zrobi�em to z ukrycia i zaszed�em w�jta od ty�u, o nie. To by�a walka na �mier� i �ycie, on albo ja. Ja wygra�em.

Silje skin�a g�ow�. Nie czu�a si� zbyt dobrze.

��Czy to nie by�o straszne?

��Tak, z pewno�ci� rozumiesz, �e by�o to okropne.

��Jeste�cie najbli�szym towarzyszem Dyrego syna Alva? � nie uda�o si� jej ukry� zachwytu w g�osie.

��Mo�na tak powiedzie� � odpar� oboj�tnie, ale wiedzia�a, �e mimo wszystko by� z tego dumny. Tym razem zapomnia� zaprzeczy� jego istnieniu. Silje wzi�a to za dobry znak. Musia� jej ufa�.

��Ale� list kr�lewski? Z piecz�ci�� jak go zdobyli�cie?

��Pyta�a� ju� o to, ale niech b�dzie jak chcesz. To by�o moje pierwsze zadanie, gdy przy��czy�em si� do buntownik�w. Potrzebowali�my tego pisma� nadjecha� pos�aniec na koniu. Ot, i tak je zabrali�my.

��A pos�aniec?

��O, jego ju� nie ma. Ale musz� ci powiedzie�, �e ten list bardzo nam si� przyda�!

Silje wyobrazi�a sobie, w jaki spos�b to si� odby�o, i poczu�a, �e robi jej si� s�abo. Musia�a zebra� wszystkie si�y, by nie da� po sobie nic pozna�.

Heming odchyli� si� do ty�u i za�o�y� r�ce na kark.

��Rozumiesz, Silje, jestem bardzo cenny dla ca�ego ruchu. Z r�nych powod�w, o kt�rych nie mog� ci powiedzie�.

��Rozumiem to.

Wypi� piwo i wsta�.

��Nie chcecie posili� si� nieco, panie? � usi�owa�a go zatrzyma�. � Ch�tnie co� przynios�!

��Nie, nie teraz. Nie mam czasu. Wr�c� jednak. Nied�ugo, bardzo nied�ugo � wyszepta� cicho i zanim zd��y�a si� zorientowa�, poca�owa� j� leciutko w usta. Po chwili ju� go nie by�o.

Sta�a zaskoczona, trzymaj�c palce na wargach. Poca�owa� j�! Najpi�kniejszy m�czyzna na �wiecie poca�owa� w�a�nie j�, Silje c�rk� Arngrima, dziewczyn�, kt�ra by�a nikim! I tak przyzwoicie si� zachowa�! Silje wiedzia�a, �e gdy jest sama, nie powinna wpuszcza� do izby m�czyzny, ale ze strony Heminga nie mia�a si� czego obawia�. Sam przecie� powiedzia�, �e jest rycerski, i taki okaza� si� naprawd�.

Mimo wszystko odczuwa�a pewien niesmak. Nie podoba�o jej si� to, co opowiada�, a jeszcze bardziej spos�b, w jaki m�wi�. Ale jest jeszcze bardzo m�ody, nie wolno o tym zapomina�.

Skierowa�a si� do okna, by spojrze� na niego jeszcze raz. Id�c uderzy�a o co� nog�. Zabola�o j�. Pochyli�a si�, by rozetrze� �ydk�.

Co to? Skrzynia? To o ni� w�a�nie zawadzi�a. Jeden r�g wystawa� spod ��ka. Przecie� od dawna jej nie dotyka�a.

Szybkim ruchem wyci�gn�a i otworzy�a kufer. Le�a� tam jej fartuch, kubrak i� poczu�a, �e jej serce bije mocniej, a r�ce zaczynaj� dr�e�.

Rzeczy, w kt�re by� owini�ty Dag, gdy go znalaz�a, znikn�y! P�aszcz Heminga by� bardzo szeroki, mo�na by�o je pod nim ukry�

To dlatego dopytywa� si�, czy na pewno dobrze je schowa�a, aby nikt nie m�g� ich ukra��! By�a na tyle g�upia, �e da�a si� podej�� i powiedzia�a mu, �e le�� bezpiecznie w skrzyni pod ��kiem. Troszczy� si� o dobro dzieci! Doprawdy.

Smutek i uczucie zawodu narasta�y. Nie, tak nie mog�o by�, nie mog�o!

Dostrzeg�a, �e p�dzi na ko�skim grzbiecie drog� w d�. By� ju� prawie na go�ci�cu. Nagle straci�a panowanie nad sob� i pogna�a za nim.

��Poczekajcie, panie! � wo�a�a, a jej s�aby g�osik gin�� w za�nie�onej przestrzeni. � Poczekajcie! Prosz�!

Dobieg�a do g��wnej drogi, lecz on ju� dawno znikn��, kieruj�c si� gdzie� w stron� Trondheim.

Bieg�a nadal, ani przez moment nie zastanawiaj�c si�, czy to ma jaki� sens. To przez ni� Dag straci� wszystko, co mia�.

��Oddajcie przynajmniej szal! � krzycza�a na pustej drodze, powstrzymuj�c p�acz. � To najpi�kniejsze, co ma. To jest jego! Nikomu nie wolno okrada� dziecka!

Kiedy� wszyscy we dworze ogl�dali razem rzeczy Daga. Na falbance lnianej tkaniny, kt�ra okaza�a si� pow�oczk�, wyhaftowane by�y ozdobne litery. Benedykt powiedzia�, �e s� to inicja�y C.M., a korona, umieszczona nad nimi, nale�y do barona.

Uspokoi�a si� nieco dopiero wtedy, gdy by�a ju� blisko lasu. Teraz droga znalaz�a si� w cieniu wysokich szczyt�w g�r. Pomy�la�a nagle o Ludziach Lodu, przypomnia�a sobie opowie�� Benedykta o ich wodzu. O tym, jak szalony Tengel obserwowa� z ich wierzcho�k�w mieszka�c�w w dole, jak za pomoc� czar�w i rzucania urok�w sprowadza� nieszcz�cie na tych, kt�rzy wyp�dzili go z domu i z ziemi. Wszystko, co czyni�, by�o z�e. Czyni� wy��cznie z�o. Benedykt mgli�cie wyja�nia�, �e Tengel za przys�ugi, kt�re �wiadczy� Szatanowi, otrzyma� w zamian wieczny dostatek i nadprzyrodzon� moc.

Silje wydawa�o si�, �e cie�, kt�ry pad� na drog�, by� cieniem z�ego Tengela. Wyobra�a�a sobie, �e siedz�c na szczycie spogl�da na ni�, wykrzywiony w diabelskim u�miechu.

Otrz�sn�a si� ze swych fantazji, nie�wiadomie zwolni�a kroku. Ci�gle jednak wytrwale pod��a�a na p�noc. Powietrze �wiszcza�o jej w p�ucach, a nogi odmawia�y pos�usze�stwa. Nie b�dzie mog�a spojrze� Dagowi w twarz, gdy ten pewnego dnia zapyta o swoj� w�asno��. Musi to odzyska�! Przynajmniej ten �liczny, przetykany z�otem szal.

Las zamkn�� si� wok� niej.

Jak�e Heming m�g� zdradzi� j� w taki spos�b? W dodatku jeszcze j� poca�owa�! �Nied�ugo wr�c�, powiedzia�. Chcia�aby to teraz zobaczy�! O nie, z pewno�ci� ju� si� wi�cej nie poka�e. A je�li zn�w przyjdzie, to� to wyrzuci go z domu! �zy goryczy i poni�enia sp�ywa�y jej po policzkach, zamieniaj�c si� na mrozie w kryszta�ki lodu. Wyciera�a je, ale bezustannie nap�ywa�y nowe.

Zmierzch nadszed� niespodziewanie. Prawie niezauwa�alnie zmieni�o si� �wiat�o dnia. Ona jednak nie przerywa�a daremnej w�dr�wki.

Nagle us�ysza�a przed sob� stukot ko�skich kopyt. Podnios�a wzrok i by lepiej widzie�, raz jeszcze otar�a �zy.

Mo�e jednak po�a�owa� tego, co zrobi�? Zab�ys�a w niej iskierka nadziei.

To nie Heming. Przed ni� sta� jego pan i mistrz, kt�rego wszyscy si� obawiali, a do kt�rego nie chcia� si� przyzna�, kre�l�c na jego wspomnienie znak krzy�a. To ten cz�owiek pom�g� jej wcze�niej i potem nigdy nie opuszcza� jej my�li, cho� modli�a si�, by o nim zapomnie�. Widzia�a go dwukrotnie, za ka�dym razem bardzo kr�tko, a mimo to czu�a ci�gle jego obecno��, nawiedza� j� nawet w tych najbardziej intymnych snach.

Wstrzyma� konia. Silje podesz�a blisko, opar�a d�o� na siodle. Zabra� � wyszlocha�a. � Zabra� wszystko! M�czyzna zesztywnia�. � Co zabra�?

��Jedyn� w�asno�� Daga. To, co odziedziczy� po matce, ten pi�kny szal i inne rzeczy, w kt�re by� owini�ty. Prosili�cie mnie, panie, bym tego strzeg�a. A on wywabi� mnie z izby i ukrad� wszystko. Co mam robi�? Przecie� to nale�y do Daga!

Wycie�czona opar�a g�ow� na jego nodze. Poczu�a promieniuj�ce poprzez zimowy p�aszcz ciep�o. Wydawa�o jej si�, �e odetchn�� z ulg�, gdy powiedzia�a, �e chodzi o rzeczy Daga. Co sobie w�a�ciwie my�la�? Spogl�da� na jej delikatn� szyj�, na ramiona wstrz�sane pe�nym rezygnacji p�aczem. Przez moment trzyma� d�o� nad jej g�ow�, lecz zaraz j� cofn��.

Us�ysza�a, �e si� �mieje. Podnios�a g�ow�. M�czyzna schyli� si� do torby przy siodle.

��Mam je tutaj. Spotka�em Heminga na drodze i zmusi�em go, by je odda�.

Wyci�gn�� zawini�tko. By�o wszystko. W jednej chwili twarz Silje rozja�ni�a si�, rozpromieni�a. By�a teraz tak pi�kna, �e a� warta uwiecznienia. Z wdzi�czno�ci� spojrza�a przez �zy.

��Macie je, panie! A wi�c s�!

Nagle jej u�miech przygas�, zatrwo�y�a si�. A mo�e teraz on mia� zamiar je zatrzyma�? Potrz�sn�� g�ow�.

��S� twoje � powiedzia�. � Zaopiekujesz si� nimi w imieniu Daga. Ale ukryj je teraz lepiej. Wsiadaj na konia, pojedziemy do dworu.

Poci�gn�� j� i pom�g� usi��� przed sob� bokiem, by obie nogi mog�a trzyma� razem jak przystoi damie.

��Jak�e to wyruszasz w drog� w samym �rodku zimy? � zapyta� swym g��bokim g�osem. � Z go�� g�ow� i bez okrycia? Dobrze, �e nie jest jeszcze zimniej. Na szcz�cie m�j p�aszcz starczy dla nas obojga. I zawi� g�ow� szalem.

Zaprotestowa�a, dziwnie poruszona jego blisko�ci�

��Nie, nie mog�, jest zbyt pi�kny.

��Nie dla ciebie, przyjaci�ko ludzi. Tobie najbardziej on przystoi.

Zarzuci� jej cienki szal na g�ow� i mocno zawi�za� pod brod�. Zaskoczy�o j� ciep�o, kt�re dawa�a leciutka materia. Uszy jej zmarz�y, czu�a w nich piek�cy b�l. Owin�� j� p�aszczem i znalaz�a si� jak w przytulnym schronieniu, ogrzewanym ciep�em jego cia�a.

Zawaha�a si� przez moment.

��Czy mog� przytrzyma� si� was, panie?

��Uwa�am, �e nawet powinna� � za�mia� si�. � Inaczej spadniesz.

Nie�mia�o obj�a go ramieniem. Wyczu�a, �e jest dobrze zbudowany i umi�niony. Ponad jej r�k� wznosi�y si� jego ogromne, niezwykle mocne ramiona. Usi�owa�a siedzie� prosto, tak by ich cia�a nie dotyka�y si�, ale podczas jazdy by�o to niemo�liwe. Z westchnieniem ulgi, ufnie, opar�a mu g�ow� na piersi. Czu�a jego twarz przy swojej i ciep�o bij�ce od szyi.

��Czy tak ju� z nim �le, �e musi okrada� biedne dziecko? � zapyta�a oburzona.

��Naprawd� niczego si� nie domy�lasz? � niski g�os zabrzmia� tu� przy jej policzku. � Benedykt opowiedzia� mi o literach C.M. i baronowskiej koronie. Dziecko zosta�o porzucone tu� za bramami miasta. Dla Heminga nie by�oby �adn� sztuk� odkry�, kim jest jego matka. Wy�udzi�by od niej pieni�dze. M�g�by to robi� d�ugo, bo nie my�lisz chyba, �e odda�by rzeczy, kt�re same w sobie maj� wielk� warto��.

��C� za pod�o��! � wykrzykn�a Silje. � Wykorzystywa� w taki spos�b kobiet�, kt�ra znalaz�a si� w tarapatach. Czy wiedzia� o literach?

��Niedok�adnie, wiedzia� jednak, �e co� jest oznaczone. Chcia� to chyba przemy�le� w samotno�ci.

Silje usiad�a wygodniej, inaczej �atwo mog�a ze�lizgn�� si� w d�.

��Musz� przyzna�, �e wiele razy przeklina�am matk� Daga za to, �e pozostawi�a bezbronne dziecko, ale czy naprawd� mamy prawo os�dza� innych? Co wiemy o przyczynach ich post�powania?

M�czyzna nie odpowiedzia�. Pod wilczym futrem by�o ciep�o i przyjemnie. Silje wystawa� ledwie czubek nosa. Ku swemu przera�eniu odkry�a, �e co� dzieje si� z jej cia�em. Poczu�a oblewaj�c� j� fal� gor�ca i odsun�a si� nieco. M�czyzna zdawa� si� tego nie zauwa�a�; milcza� jednak d�ugo. Na ramieniu czu�a bicie jego serca. Mocne, szybkie uderzenia.

��Jak go odnale�li�cie, panie? � zapyta�a. � Czy przyzna� si�, �e ma rzeczy Daga?

��To teraz nieistotne, Silje. Chcia�bym raczej wiedzie�, jak ty si� miewasz.

Silje nagle w pe�ni zda�a sobie spraw�, �e trzyma r�k� na jego piersi. Mocniej poczu�a gor�co przenikaj�ce jej cia�o i ko�ysz�cy ch�d konia. Odpowiedzia�a zgodnie z prawd�, �e bardzo jej dobrze na dworze Benedykta.

��Ale chcia�aby� zn�w z nim malowa�?

��O tak. Sk�d to wiecie, panie?

��Benedykt mi o tym opowiedzia�.

��A wi�c m�wili�cie z nim?

��Tak, czasami.

Silje milcza�a przez chwil�.

��Czy mog� zapyta� was o co�, panie? Gdzie mieszkacie tak naprawd�? To znaczy wtedy, kiedy nie musicie si� ukrywa�?

Roze�mia� si�.

��Kiedy musz� si� ukrywa�, mieszkam w pewnym opuszczonym domu, tam w lesie � wskaza� palcem kierunek.

Silje zmarszczy�a brwi.

��Sz�am tamt�dy niedawno. Musia�am by� tu� w pobli�u.

��Wiem. Widzia�em ciebie i dziewczynk�.

��O � rzek�a Silje. � A wi�c to wy, panie� byli�cie tak blisko nas? Obserwowali�cie nas?

��Zauwa�y�a� to? Widzia�em, �e zatrzyma�a� si� i rozejrza�a� doko�a.

��Tak. Dlaczego nie pokazali�cie si�, panie?

��Nie chcia�em ci� niepotrzebnie straszy�.

��Ucieszy�abym si� � powiedzia�a Silje szczerze.

Na chwil� zapar�o mu dech, jak gdyby kto� nagle zada� mu b�l. Zmusi� si� do m�wienia normalnym g�osem.

��Wygl�da�a� wtedy na bardzo poruszon�.

��Tak, to by� czas wielkiego uboju. �al mi by�o zwierz�t.

Poczu�a, �e pokiwa� g�ow�, najwyra�niej zrozumia� j�.

��A wi�c nie boisz si� mnie?

��Nie, dlaczeg� mia�abym si� ba�?

��Nikt ci nie powiedzia��?

��O, widzia�am g�upie reakcje ludzi. S� po prostu nieo�wieceni. Jakby to mia�o by� co� z�ego, �e znacie si� na medycynie.

Niecierpliwie poruszy� g�ow�.

��Kochane dziecko! Znam si� na medycynie? Silje, cokolwiek by si� dzia�o, nie wolno ci si� przyzna�, �e mnie znasz! To mo�e oznacza� twoj� �mier�. Uwierz mi, to �miertelnie niebezpieczna znajomo��! Nikt, nikt nie chce si� do mnie przyzna�. Ty sama zreszt� posiadasz zbyt du�e umiej�tno�ci jak na �rodowisko, z jakiego pochodzisz. Benedykt wyja�ni� mi, dlaczego. To r�wnie� powinna� przemilcze�. Kilka lat temu spalono na stosie pewn� kobiet� oskar�on� o czary tylko dlatego, �e by�a bardziej uczona od wi�kszo�ci.

��Tyle jest z�a � powiedzia�a Silje zadumana.

��Tak, a najgorsze jest to, �e wiele nie�wiadomego z�a pochodzi od tych, kt�rzy powinni okazywa� dobro � od ksi�y. Ich gorliwo��, by oczy�ci� �wiat z dzie�a Szatana, nie jest szlachetniejsza ni� uczynki ludzi, kt�rych m�czyli i zabijali.

O ile bardziej m�ski i dojrzalszy by� od Heminga! Ile� wi�cej budzi� w niej niepokoju.

��Heming wygl�da� dzisiaj naprawd� elegancko, w g�osie Silje zabrzmia�a odrobina goryczy.

Jej towarzysz parskn�� �miechem.

��Tak, jedna z jego kochanek okaza�a si� wielkoduszna i podarowa�a mu kilka szat swego m�a.

Silje potrz�sn�a g�ow�.

��Jakim�e cudem m�g� mi si� wyda� poci�gaj�cy? Musia�am by� �lepa.

��On jest poci�gaj�cy � odpowiedzia� m�czyzna spokojnie. � To jego najwi�ksza zaleta, wykorzystuje j� na ile mo�e. A ty jeste� m�oda i niedo�wiadczona � doda� wyrozumiale. � Mam nadziej�, �e on� � Trudno mu by�o m�wi�. � �e ciebie nie wykorzysta�?

��Tylko w taki spos�b, jak ju� m�wi�am. Na nic innego bym si� nie zgodzi�a.

Je�dziec zamilk�, ale skroni� wyczu�a, �e si� u�miechn��. Czy �mia� si� z jej naiwno�ci? Nie, westchnienie, kt�re z siebie wyda�, �wiadczy�o raczej o uldze. A mo�e po prostu niewygodnie siedzia�?

Nagle wstrzyma� konia. Nie zauwa�y�a nawet, �e dojechali ju� do dworu. Przed dom wyszed� parobek, lecz zachowa� pe�n� szacunku odleg�o��.

Silje czu�a si� zawiedziona, tak wiele by�o rzeczy, o kt�re nie zd��y�a zapyta�. M�czyzna zeskoczy� z konia i wyci�gn�� r�k�, aby pom�c jej zsi���. Ufnie opar�a si� o niego, przez chwil� jego twarz by�a na tyle blisko, �e mog�a spojrze� prosto w zielonkawe, ��to b�yszcz�ce oczy. Przerazi�a si� tym, co zobaczy�a. Nie mog�a si� myli� � w jego oczach wyczyta�a smutek g��boki i bolesny, i zn�w trysn�y jej �zy, nie mog�a ich powstrzyma�. Gwa�townym ruchem otar�a twarz.

Poda� jej szaty Daga.

��Dzi�kuj� za zaufanie, jakie mi okazujesz � szepn�� szybko i cicho, tak cicho, �e ledwo to us�ysza�a. Pozdrowi� j� i wsiad� na konia.

Bolesny �ar nie chcia� opu�ci� jej cia�a.

��Wychodzi�a�? � zapyta� parobek ostro�nie.

��Tak, kto� ukrad� te rzeczy, pr�bowa�am go goni�. Pom�g� mi Dyre syn Alva.

Parobek zmarszczy� czo�o.

��Dyre syn Alva?

W tym momencie nadjecha� w�z Benedykta, zaj�li si� wi�c czym innym. Kiedy wyprz�gli konia, Silje musia�a raz jeszcze opowiedzie� o wszystkim.

��Dyre syn Alva? � zdziwi� si� Benedykt, kiedy sko�czy�a sw� histori�. � To niemo�liwe, nie ma go teraz tutaj. Naprawd� tu by�?

Parobek potrz�sn�� przecz�co g�ow�. Benedykt dostrzeg� ten gest i zwr�ci� si� do Silje.

��Widzia�a� kiedy� Dyrego w ko�ciele. To ten, kt�ry wraz z Hemingiem ukrywa� si� w wie�y. Czy to on by� tu dzisiaj?

Silje patrzy�a na nich zaskoczona.

��Czy to by� Dyre syn Alva?

��Oczywi�cie.

My�la�a przez chwil�.

��Ale ja s�dzi�am� Kim�e jest ten, kt�ry by� tu dzisiaj? Ten, kt�rego namalowa�am jako diab�a? Ten, kt�ry zawsze przybywa wtedy, gdy go potrzebuj�?

��Wiem, o kim my�lisz, spotka�em go na drodze. Wygl�da� na zmartwionego. A to nie wr�y dobrze � Benedykt wzi�� g��boki oddech. Wymienili porozumiewawcze spojrzenia z parobkiem. Potem zapyta�:

��Ile mo�esz wytrzyma�, Silje?

��Nie wiem. Chc� tylko dowiedzie� si�, kim on jest, bo do�� ju� mam wszystkich wymijaj�cych odpowiedzi i przera�onych spojrze�.

��Nie wolno ci gani� ludzi za to, �e si� boj�! Czy rzeczywi�cie chcesz wiedzie�, kim jest tw�j gro�ny obro�ca naprawd�?

��Tak, na mi�o�� bosk�, tak!

��Jego imi� brzmi Tengel � powiedzia� Benedykt i chrz�kn��. � Tengel z rodu Ludzi Lodu.

Tengel z rodu Ludzi Lodu? Ciarki przesz�y jej po plecach, jak gdyby mokre zwierz�tko przesun�o si� wzd�u� kr�gos�upa. To potw�r strachu rozpo�ciera� swoje macki w jej ciele.

Przez jej g�ow� przelatywa�y pojedyncze zdania:

Tengel nie ma grobu. Ma tyle lat, ile sam chce mie�. Rzadko si� pokazuje. Pojawia si� i znika. Zaprzeda� dusz� Szatanowi.

��Nie! � krzykn�a. � Nie, to niemo�liwe!

��Naturalnie to nie jest �w stary Tengel � powiedzia� Benedykt. W jego dr��cym g�osie Silje wychwyci�a jednak nut� niepewno�ci. � Tak my�l� tylko przes�dni g�upcy.

Parobek zrobi� przera�on� min�, s�ysz�c odwa�n� mow� swego gospodarza. Kiedy si� odezwa�, jego g�os by� nienaturalnie wysoki:

��W takim razie, panie Benedykcie, wszyscy ludzie to g�upcy. Wiecie, �e ta istota� jest bardzo niezwyk�a.

Przychodzi� jej z pomoc� zawsze, kiedy go potrzebowa�a. Wyczuwa� ka�d� zmian� jej nastroju, wiedzia�, kiedy by�a smutna, przygaszona lub wzburzona. Musia� by� nadzwyczaj wra�liwy. Potrafi� leczy�, jego gor�ce d�onie�

Jak to by�o, kiedy spotkali si� po raz pierwszy? Ona, ot�pia�a z wysi�ku, bliska �mierci z wycie�czenia, nagle b�ysn�a elokwencj� w�r�d ludzi w�jta i uda�o jej si� spe�ni� prawie niewykonalne zadanie uwolnienia wi�nia. Posz�o jej to jak z p�atka. A potem, kiedy odziany w wilcz� sk�r� m�czyzna znikn��, jej si�a woli zgas�a jak wypalona �wieca. Mo�e to wcale nie by�a jej si�a woli?

A przede wszystkim � te niezwykle realistyczne sny o nim jako o duchu przepa�ci z Krainy Cieni.

Silje ukry�a twarz w d�oniach i pop�dzi�a do swej izby. Rzuci�a si� na �o�e i naci�gn�a ko�dr� na g�ow�. Kiedy Benedykt z parobkiem weszli do niej, znale�li j� skulon�, przera�on�, cich� jak myszka.

��Silje � powiedzia� malarz b�agalnie. � Rozumiesz chyba, �e to nie jest ten sam Tengel! To tylko jeden z jego strasznych potomk�w.

Nie, nie wolna ci go tak nazywa� � prosi�a niemo. Poczu�a nag�y ucisk w �o��dku.

��Ale gdzie on mieszka? � wykrzykn�a gwa�townie g�osem zduszonym przez ko�dr�.

Benedykt wzruszy� ramionami.

��Tego nie wie nikt. On po prostu pojawia si� nagle w�r�d ludzi i zn�w znika. Bez �ladu.

Wyda�a z siebie przeci�g�y krzyk, by nie s�ysze� nic wi�cej. Benedykt wierzy, �e m�j opiekun to stary Tengel, pomy�la�a wstrz��ni�ta. Cho� twierdzi co innego, to jednak tak my�li. �W�r�d ludzi!� Czy� m�g� powiedzie� to jeszcze wyra�niej?

��Ale jest chyba jednym z buntownik�w? � zapyta�a szybko, jak gdyby chcia�a znale�� co� na jego obron�, i ostro�nie wysun�a si� spod ko�dry.

��Nie jestem tego pewien.

��Uratowa� przecie� m�odego Heminga tej nocy, kiedy go spotka�am!

��Nie wiem, na czym polega jego zwi�zek z Hemingiem.

��Kim w�a�ciwie jest Heming? � z ulg� przyj�a mo�liwo�� skierowania rozmowy na inny tor.

Benedykt spojrza� bezradnie na parobka.

��Naprawd� tego nie wiemy. Pojawi� si� w Trondelag jakie� dwa lata temu. Od tego czasu by� bardzo znany w�r�d kobiet�

To stwierdzenie nie zrobi�o teraz na Silje �adnego wra�enia. Uodporni�a si� na Heminga. Mia� niezwykle pi�kn� twarz, to prawda, ale w rzeczy samej to jedyny pow�d, dla kt�rego by�a nim zauroczona.

��Widz�, �e ju� a nim zapomnia�a� � powiedzia� Benedykt. � To dobrze. M�ode dziewcz�ta cz�sto myl� zachwyt z zakochaniem. Za�lepione pi�kn� powierzchowno�ci�, dopiero p�niej dostrzegaj�, �e urok ich uwielbionego rodzi si� z ich w�asnej mi�o�ci, a nie odwrotnie.

Powr�ci� do tematu.

��Przez jaki� czas Heming mieszka� u jednego z ch�op�w w parafii, ale od kiedy przy��czy� si� do buntownik�w, nie ma sta�ej siedziby. Jest zwyk�ym awanturnikiem. Nie ma �adnych idei, chyba wolno mi tak powiedzie�. Nie podejrzewam, by by� tak bardzo zaanga�owany w poczynania buntownik�w. Pos�uguje si� nimi, by m�c odgrywa� bohatera. Prawdopodobnie wi�cej maj� z nim k�opot�w ni� po�ytku. Sama musisz go zapyta�, gdzie mieszka.

��O nie, dzi�kuj�! Nie chc� mie� z nim nic wsp�lnego, z tym z�odziejem!

Benedykt wygl�da� na zadowolonego.

Po tym dniu Silje nie zdo�a�a odzyska� spokoju. Zagadka Tengela dzie� i noc zajmowa�a jej my�li. W�asny krzyk budzi� j� ze snu. Cho� usi�owa�a zmusi� si� do rozs�dnego my�lenia, nie udawa�o jej si� to wcale. Najbardziej jednak m�cz�cy by� niepok�j, kt�ry narasta� w jej wn�trzu. Spogl�da�a na wzg�rze z dr��c�, tajemnicz� t�sknot�. Czasami widzia�a unosz�cy si� dym, innym razem by�o tam zupe�nie pusto. Wtedy ba�a si�, �e wyjecha� i nigdy wi�cej ju� go nie zobaczy. Kiedy jednak chmury dymu pojawia�y si� ponownie, gor�co pragn�a, by znikn�� z jej �ycia lub, jeszcze lepiej, by nigdy ju� go nie spotka�a.

Szybko zbli�a�y si� �wi�ta. Mia�y to by� ciche, wype�nione smutkiem dni. Nikt nie by� w radosnym nastroju, nikt nie mia� ochoty na �adne uroczysto�ci. Te �wi�ta s� przecie� �wi�tami rodzinnymi, a w ostatnim czasie wszyscy stracili swoich bliskich. �al, kt�ry na co dzie� usi�owali zd�awi�, ze zdwojon� si�� szuka� teraz uj�cia. Wspomnienia poprzednich �wi�t, ciep�a, bezpiecze�stwa i szcz�cia wok� nakrytego sto�u� u�miechni�tych twarzy, kt�rych ju� nie by�o� Benedykt, Silje i wszyscy inni w ciszy spe�niali swe obowi�zki, cz�sto ze �zami w k�cikach oczu. Gdyby nie Sol, nie czyniono by �adnych przygotowa� do �wi�t.

Trzy dni przed �wi�tami Bo�ego Narodzenia ca�e ich �ycie stan�o na g�owie. Dopiero wtedy zdali sobie spraw�, jak harmonijnie �yli razem przez te tygodnie.

Przed g��wny budynek zajecha� w�z, wysiad�a z niego w�adcza dama, nios�c przed sob� niemal jak transparent �Oto ja� olbrzymi biust. Zarys jej brody wskazywa� na charakter nie znosz�cy sprzeciwu. Ubrana by�a tak jak nakazywa�a ostatnia moda. Mia�a na sobie krezowy ko�nierz, naszywany pere�kami czepek i plisowan� sukni� z bufiastymi r�kawami. Za ni� kroczy� niezadowolony pi�tnastoletni ch�opiec z kwa�n� min�.

��Do wszystkich diab��w! � mrukn�� Benedykt. � Wdowa po moim bratanku. Ki czort j� tu sprowadza?

Z wozu wysiad�a jeszcze jedna osoba. M�oda dziewczyna, r�wnie niezadowolona jak ch�opak. O, ta ma pow�d by� z�a, pomy�la�a Silje, jest taka gruba.

��Abelone! � powita� przyby�� dam� Benedykt. � To naprawd� niespodzianka. Co ci� tu sprowadza?

��Drogi Benedykcie � powiedzia�a wynio�le dama. � S�ysza�am o twoim nieszcz�ciu, o tym, �e twego brata i ca�� jego rodzin� zabra�a zaraza. Uzna�am za sw�j obowi�zek przyby� ci z pomoc�. Mamy teraz tylko siebie; ty, ja i moje dzieci.

��Czy w Trondheim zabrak�o ju� �ywno�ci? � mrukn�� Benedykt pod nosem, g�o�no powiedzia� jednak: � Oczywi�cie ciesz� si�, �e sp�dzimy razem �wi�ta.

Te s�owa wypowiedzia� z tak� min�, jakby w�a�nie prze�kn�� du�y �yk octu.

���wi�ta? � roze�mia�a si� Abelone. � Moim dzieciom potrzebne jest wiejskie powietrze, a tobie kobieta, kt�ra poprowadzi�aby ci dom. Postanowili�my przeprowadzi� si� tutaj, m�j drogi. Spoczywa na mnie obowi�zek zaj�cia si� tob�. Jeste� ju� przecie� stary i zas�ugujesz na to, by sp�dzi� swe ostatnie dni w ciszy i spokoju.

Benedykt oniemia�, przera�ony. Nieoczekiwani go�cie zacz�li wchodzi� po schodach.

��Dzie� dobry, Greto, dzie� dobry, Mario � powiedzia�a Abelone �askawie i kiwn�a g�ow� parobkowi. � A c� to za dziewczynka?

Sol ukry�a si� za sp�dnic� Marii.

��To Sol � rzek� Benedykt z dum� w g�osie. � A to jest Silje. One i ma�y Dag mieszkaj� teraz tutaj.

Oczy Abelone nabra�y lodowatego wyrazu.

��Czy to jacy� krewniacy?

��Nie, ale kochamy ich bardziej ni� gdyby nimi byli naprawd�.

Parobek i kobiety potwierdzi�y to skinieniem g�owy.

��Ach tak � powiedzia�a Abelone kr�tko. � Przyjrzymy si� temu p�niej.

Dom odmieni� si� ca�kowicie. Abelone nie chcia�a s�ysze� o wyciszonych, smutnych �wi�tach. �Umarli ju� odeszli, nie mog� rzuca� nawet cienia z�ego nastroju na �wi�ta!� Biega�a wydaj�c polecenia s�u�bie, a przede wszystkim Silje, kt�rej najwyra�niej instynktownie nienawidzi�a. Nie mog�a znie�� Daga w domu. Sol tak�e nie wolno by�o si� tam pokazywa�. Benedykt by� w�ciek�y, przeklina� i pi� wi�cej ni� zwykle.

Abelone mia�a wyrobione zdanie na ka�dy temat.

��Wiem, �e m�j syn jest jedynym dziedzicem tego dworu. Tu naprawd� trzeba przewietrzy� wszystkie k�ty. Nie mo�e przecie� przej�� takiego dziadostwa.

��Zapami�taj sobie, Abelone, �e Silje i dzieci s� moimi go��mi. B�d� tu mieszka� tak d�ugo, jak ja �yj�. W tej kwestii nie ma dyskusji.

We dworze zapanowa� przykry nastr�j. Nikt ju� nie czu� si� dobrze.

Rankiem w Wigili� Silje, tak jak czyni�a to ju� wiele razy przedtem, wspi�a si� na wzg�rze. Widzia�a cienk� smug� dymu, kt�ra unosi�a si� nad obsypanymi �niegiem drzewami. Czy b�dzie mia�a odwag�? Tak cz�sto mia�a ochot� tam p�j��, ale powstrzymywa� j� strach, a tak�e poczucie niestosowno�ci takiego uczynku. Teraz jednak wiedzia�a, �e musi. Co� w jej duszy nak�ania�o j� do w�dr�wki.

Abelone ze swymi dzie�mi by�a na g�rze. Wybierali i przebierali w�r�d odzienia zmar�ych. Silje przysz�a do kuchni. Siedzieli tu �jej� ludzie, smutni i bez humoru.

��Czy b�d� mog�a p�j�� z wizyt�? � zapyta�a z trosk�. � Jest kto�, komu chcia�abym przynie�� rado�� odrobin� jad�a, poniewa� s� �wi�ta.

Spojrzeli na ni� zaskoczeni. Wielu by�o biednych ludzi we wsi. Nie przypominali sobie jednak, by Silje zna�a kogo� z nich.

Naturalnie nikt nie mia� nic przeciwko temu, by uda�a si� z wizyt�! Greta i Maria wyposa�y�y j� w wype�niony po brzegi kuferek, w kt�rym znalaz�y si� wszystkie �wi�teczne przysmaki: kie�basa, szynka, ryba, chleb i jab�ka. Dosta�a r�wnie� dzbanuszek gorza�ki Benedykta.

W tym w�a�nie momencie do kuchni wesz�a Abelone. Gwa�townie zatrzyma�a si� przy stole.

��Co to ma znaczy�? � zapyta�a ostro.

��Silje idzie w odwiedziny � wyja�ni�a Greta.

Abelone natychmiast zacz�a wyci�ga� rzeczy z kuferka.

��Oo! Nic mi tu nie b�dzie wynosi� ze dworu, o nie! Nie mamy ani troch� wi�cej, ni� sami potrzebujemy. Naprawd� ta Silje nie ma �adnego prawa�

Cho� by�o jeszcze wcze�nie, Benedykt by� ju� podchmielony. Powsta�, ratuj�c resztki utraconej w�adzy.

��Mamy wi�cej ni� trzeba. Silje dosta�a to od nas, i ty nie pr�buj sprzeciwia� si� mej woli. Mog� wydziedziczy� twego ob�artego szczeniaka!

Abelone ze z�o�ci� chwyta�a powietrze.

��Tego zrobi� nie mo�esz!

��Ale� tak, zawsze znajdzie si� jaki� spos�b.

Abelone nie by�a na tyle g�upia, by nie zrozumie�, do czego zmierza�. Spojrzenie, jakie pos�a�a Silje, by�o tak nienawistne, �e nawet Benedykt zblad�. Odstawi�a jednak kuferek nie m�wi�c nic wi�cej i mocno tupi�c posz�a z powrotem na strych.

Wszyscy wiedzieli, �e ostatnie s�owo nie zosta�o wypowiedziane.

��Id�, Silje � powiedzia� mi�kko stary malarz. � Nic si� nie stanie ani dzieciom, ani tobie, przyrzekam ci.

Wzruszona, podzi�kowa�a im wszystkim u�miechem i wysz�a.

Dzie� by� jasny, cho� nie by�o s�o�ca. Sam �nieg jednak dawa� �wiat�o. Niebo przybra�o barw� indygo. Silje musia�a znale�� drog� wiod�c� na wzg�rze. Kiedy by�a tam poprzednim razem, kr��y�a woko�o bez celu. � �nieg nie by� g��boki, si�ga� jej ledwie do kostek. A ona mia�a na nogach trzewiki z d�ugimi cholewkami. Po nied�ugiej chwili rzeczywi�cie odnalaz�a w�sk� le�n� dr�k� i wtedy by�o jej ju� �atwiej.

Na �cie�ce nie dostrzeg�a �adnych �lad�w, nie musia�o to jednak niczego oznacza�, poniewa� �nieg spad� zaledwie dwa dni temu.

Pod g�r� by�o do�� stromo, po pewnym czasie musia�a zatrzyma� si�, by z�apa� oddech. Przed ni� w dole le�a�a wioska, ko�ci�, rzeka, w kt�rej parobek �owi� �ososie. Ujrza�a dw�r Benedykta � o, tam, przez dziedziniec biegnie Maria. W oddali rozproszone by�y inne gospodarstwa. Tu� przed ni� wznosi�a si� Kraina Cieni. St�d wygl�da�a zupe�nie inaczej. Nareszcie zrozumia�a, dlaczego okoliczni mieszka�cy nazywali g�ry Siedzib� Z�ych Mocy. Tak, to by�a w�a�ciwa nazwa.

Odwr�ci�a si�, by i�� dalej, lecz z okrzykiem przera�enia zatrzyma�a si� w miejscu. Prawie na niego wpad�a. Sta� jedn� r�k� oparty o sosn�.

Wystraszonymi oczyma spojrza�a na niego. Serce bi�o jej mocno. Prawie w taki sam spos�b spotkali si� po raz pierwszy. Teraz wygl�da� r�wnie dostojnie, niezwykle. Jego oczy �wieci�y w�r�d o�lepiaj�cego blasku �niegu. Tym razem jednak mia�y w sobie co� odpychaj�cego.

To o tej przera�aj�cej istocie marzy�a w swych gorsz�cych, intymnych snach! Musia�a by� szalona!

Silje usi�owa�a pokona� przenikaj�cy j� strach. Je�li by� istot� z krwi i ko�ci, to potrzebowa� r�wnie� strawy i ludzkiego ciep�a.

Zmieszana poda�a mu kuferek.

��Przynosz� wam troch� jad�a, panie. S� przecie� �wi�ta i� niech b�d� b�ogos�awione � doda�a szybko.

Wyci�gn�� r�k� i wzi�� od niej kuferek.

��Nie powinna� tu przychodzi�, Silje � powiedzia� karc�co. Jego twarz wygl�da�a na wyryt� z kamienia, a oczy m�wi�y, �e nie �yczy sobie �adnych poufa�o�ci.

Odwr�ci�a si� szybko.

��To wszystko, czego od was chcia�am, panie � powiedzia�a wystraszona.

Mocno chwyci� j� za r�k�.

��Jeste� tu ju� i zmarz�a�. Musz� zadba� o to, by� mog�a si� ogrza�. Chod� � powiedzia� szorstko. Zrobi� ruch wskazuj�cy, �e maj� uda� si� do jego chaty.

Bez s�owa szli w g�r� �cie�ki, depcz�c jego �lady prowadz�ce w d�. Ob��kana my�l przysz�a jej do g�owy: a je�li tych �lad�w by nie by�o? Najch�tniej uciek�aby st�d z p�aczem. Silje nie mia�a odwagi spojrze� na niego. To by�o okropne, poni�aj�ce i uw�aczaj�ce, �e nadal tak bardzo j� poci�ga�. Czu�a, jak jej piersi twardniej�, gdy przypadkiem tr�ca� j� ramieniem. Przecie� by� zagniewany, �e przysz�a! To by�o takie przykre!

��Macie go�ci? � zapyta� kr�tko.

Dzi�ki Bogu! Przynajmniej odzywa si� do niej.

��Tak � westchn�a. � To nie jest zbyt przyjemne.

Poniewa� wyra�nie czeka� na ci�g dalszy, j�kaj�c si� i p�acz�c, opowiedzia�a o Abelone i jej dzieciach, o wszystkich zmianach w domu. I o rozmowie w kuchni.

��Nie bardzo rozumiem, o co chodzi w ostatnim fragmencie twojej opowie�ci � przerwa� jej. � Czy Benedykt ma zamiar o�eni� si� z tob�?

Przestraszy�a si�.

��O nie, chyba tak nie my�li.

��Tak to zabrzmia�o. Jakie s� inne mo�liwo�ci wydziedziczenia dzieci Abelone?

Silje zastanowi�a si�.

��Przyszed� kiedy� do mnie wieczorem� pl�t� wtedy r�ne g�upstwa. By� jednak pijany, wi�c nie przej�am si� tym. Uda�o mi si� go wypchn��. By� mo�e mia� jakie� niejasne plany.

Jej towarzysz d�ugo milcza�. Nie�mia�o zerka�a na niego. Tak mocno zacisn�� usta, �e a� zbiela�y mu wargi.

Potem powiedzia�:

��Jeste� jaka� inna, Silje, zal�kniona. Co si� sta�o?

Wzi�a g��boki oddech i zaryzykowa�a.

��Pozna�am wasze imi�, panie. Tym razem to prawdziwe.

Przez chwil� nic nie m�wi�.

��A jednak mimo wszystko przysz�a�?

W jego g�osie zabrzmia�a agresja. Silje odruchowo usi�owa�a si� skuli�, by sta� si� jak najmniejsza.

��Nigdy nie uczynili�cie mi nic z�ego, panie � powiedzia�a cichym g�osem. � A poza tym wspomnieli�cie, �e mnie potrzebujecie.

��Tak powiedzia�em? To by�o bezmy�lne z mojej strony. Tak samo nierozumne jak twoje przyj�cie tutaj.

Silje zdziwi�a si�, lecz nie odwa�y�a si� g�o�no zapyta� dlaczego. Dzielnie to prze�kn�a i pr�bowa�a ukry�, jak bardzo czuje si� zraniona i zawiedziona.

��Potrzebuj� teraz rozmowy z wami, panie. Wszystko we dworze sta�o si� takie trudne� a jeszcze to wasze imi�. Jestem zagubiona i bardzo niepewna. Musz� dowiedzie� si� wi�cej, bardzo was prosz�, panie.

��Tak chyba b�dzie najlepiej. A na pocz�tek uwa�am, �e powinna� przesta� nazywa� mnie panem. Powiedzia�a�, �e znasz moje imi�, a wi�c wiesz, �e nie jestem �adnym panem.

Cisza panuj�ca wok� nich by�a niezwyk�a. Nagle las przerzedzi� si� i pojawi�a si� niedu�a chata, zszarza�a od s�o�ca i wiatru, z przybudowan� szop�. Dym wci�� unosi� si� z dymnika.

Otworzy� drzwi, Silje pochyli�a g�ow� i wesz�a do �rodka. Kiedy byli ju� wewn�trz, zapanowa� szczeg�lny nastr�j, kt�rego nie potrafi�a ani nazwa�, ani zrozumie�. Gdyby nie niech�� z jego strony powiedzia�aby, �e rodzi si� mi�dzy nimi zaufanie lub poczucie wi�zi. Tengel zbyt mocno jednak strzeg� dost�pu do swych prawdziwych uczu�. Silje wyczuwa�a tylko stan silnego napi�cia.

By�a to zwyk�a izba, z paleniskiem na �rodku pod�ogi, taka do jakiej przywyk�a w domu. Wi�kszych wyg�d zazna�a tylko u Benedykta. Dworu, w kt�rym pracowa� jej ojciec, nie mog�a liczy�. Nale�a� do ludzi stoj�cych stanem tak wysoko, �e tworzyli jakby dwa r�ne �wiaty.

Tutaj wszystko by�o po staremu. Dooko�a �cian sta�y �awy, proste szafy, by�o te� kr�tkie, wbudowane �o�e. Izba nie wygl�da�a zbyt porz�dnie. Urz�dzona jednak by�a tak, by dym nie s�a� si� po wn�trzu, lecz zbiera� pod powa�� i uchodzi� przez dymnik � jedyny otw�r �wietlny, teraz uchylony, z b�ony p�odowej jakiego� zwierz�cia. Przez ca�� izb� tu� pod sufitem ci�gn�a si� okorowana belka, z kt�rej zwiesza� si� umocowany na �a�cuchu kocio�ek.

Silje trzyma�a zmarzni�te d�onie nad ogniem, nie patrz�c na gospodarza. Po chwili wahania Tengel zdj�� z niej aksamitny p�aszcz i powiesi�, by sech�; ca�y brzeg na dole by� wilgotny od �niegu.

��Twoje trzewiki?

��S� odporne na wod�. My�l�, �e nie b�d� ich zdejmowa�.

M�wi�a cichym, niepewnym g�osem, wci�� obawiaj�c si� jego gniewu.

Skin�� g�ow� i zaprosi�, by usiad�a na najszerszej �awie, przykrytej barani� sk�r�. Sam usadowi� si� na innej, po drugiej stronie paleniska.

��Nie chcecie nic z kuferka, panie? � zdziwi�a si�.

Jego g�os nadal budzi� przera�enie.

��Tak, dzi�kuj�, za chwil�. Najpierw chcia�bym z tob� pom�wi�.

Nastawi� wod� w garnku, by mog�a wypi� co� gor�cego. Silje nie mog�a poj��, dlaczego w chacie zapanowa�a nagle tak napi�ta atmosfera. Chocia�� Mo�e tak bardzo nie powinna si� dziwi�? Czu�a bowiem, �e ona tak�e jest po cz�ci tego powodem.

��Wydaje mi si�, �e prosi�em ci�, by� m�wi�a mi po imieniu powiedzia� siadaj�c.

Pochyli�a g�ow�.

��My�l�, �e nie potrafi�, to by�oby z mojej strony zbyt �mia�e. A poza tym nie chc�.

��A wi�c pragniesz zachowa� dystans mi�dzy nami?

��Tego dystansu nie pokona jedno ma�e s�owo.

Poczu�a na sobie jego zdziwione spojrzenie.

Zapyta� nagle:

��Co s�dzisz o mnie, Silje? Czy my�lisz, �e jestem w�a�nie tym z�ym Tengelem?

Silje patrzy�a na niego badawczo poprzez p�omienie. Siedzia� oparty plecami o �cian�, ramionami obj�� podci�gni�te kolana. W migocz�cym �wietle jego twarz wygl�da�a demonicznie.

��Nie mog� w to wierzy� � powiedzia�a zamy�lona. � To bezsensowne. A wy jeste�cie tacy� ciepli! Wielu jednak spraw, kt�re was dotycz�, nie rozumiem, panie.

U�miechn�� si� z gorycz�.

��Mog� to sobie z �atwo�ci� wyobrazi�. Czy masz do�� si�, by wys�ucha� mej historii? Historii Ludzi Lodu?

��Po to tutaj przysz�am � powiedzia�a z dziecinn� powag�. � No i obawia�am si�, czy nie jeste�cie g�odni, panie.

��Duchy nie czuj� g�odu. A wi�c nie s�dzi�a�, �e jestem z�ym Tengelem.

��Nie, z pewno�ci� nie.

��Nie, nie jestem duchem � powiedzia� zapalczywie. Och, jak�e ludzie mog� wierzy� w takie rzeczy?

Wsun�a si� g��biej na �aw� i cia�niej owin�a sukni�. Ten ruch sprawi�, �e odwr�ci� od niej oczy.

��Wiecie, panie � zacz�a z wahaniem, nie by�a jednak pewna jego nastroju. � Nic, zreszt� nic.

��Ale� tak! � powiedzia� surowo. � Sko�cz, co zacz�a�!

Na chwil� jej niesforne my�li powr�ci�y do ostatniego snu. Co by si� sta�o, gdyby w rozpaczy spr�bowa�a z�agodzi� jego gniew rozbieraj�c si�, tak jak to uczyni�a wobec gro��cych jej m�czyzn z koszmaru sennego�? Co by wtedy powiedzia�? Prawdopodobnie wyrzuci�by j� w �nieg na z�amany kark, pe�en pogardy i obrzydzenia. Sny s� przecie� wynikiem w�asnych pragnie�.

T� gorzk� prawd� trudno by�o prze�kn��.

��To nic, mia�am tylko niem�dre my�li � usprawiedliwi�a si� i szybko zacz�a m�wi� o tym, o czym chcia�a z nim rozmawia� naprawd�. � Ca�kiem szalone uczucie, �e na to w�a�nie czeka�am ca�e �ycie.

��Na to, by us�ysze� histori� Ludzi Lodu? � zapyta� pow�tpiewaj�c.

Zasmuci�a si�.

��Wy�miewacie si� ze mnie, panie, zrozumia�am, �e si� myli�am. �a�uj�, �e pozwoli�am sobie na tak wiele.

��M�w, co mia�a� na my�li � powiedzia� zniecierpliwiony.

Ujarzmiona Silje odrzek�a:

��Chodzi�o mi o poczucie blisko�ci z kim�, kto my�li podobnie jak ja, z kim�, kto mnie rozumie. Tak, by nie trzeba by�o obawia� si� zwierze�, by mo�na by�o mie� pewno��, �e wszystko, co si� powie, b�dzie ze zrozumieniem przyj�te i zachowane w tajemnicy. Wybaczcie mi moj� �mia�o��, panie. Wy oczywi�cie nie czujecie duchowej wsp�lnoty ze mn�; p�jd� ju��

Wsta�a, nie maj�c odwagi spojrze� na niego.

��Siadaj! � prawie wrzasn��. � Chcesz s�ucha�, czy nie?

��Taak � wyj�ka�a przera�ona.

��Dobrze, zaprzesta� ju� tych wymys��w.

Odczeka� chwil�, jakby dawa� im obojgu czas na uspokojenie.

��Czy chcesz us�ysze� wszystko? Od samego pocz�tku?

��Tak, panie.

��Nie musisz szepta�, zachowujesz si� jak piskl� stoj�ce przed w�em. Uff, nie wiem, od czego mam zacz��. Nigdy nikomu nie opowiada�em tej znienawidzonej przeze mnie historii.

Na jego obliczu pojawi� si� wyraz rezygnacji. Silje usiad�a wygodniej. Czu�a, jak wali jej serce, ale by�a ju� gotowa do wys�uchania sagi o Ludziach Lodu.

M�czyzna siedz�cy po drugiej stronie paleniska wzi�� g��boki oddech, zanim rozpocz�� sw� opowie��.

��S�ysza�a� chyba o pierwszym Tengelu? O tym, �e wraz z innymi rodzinami uciek� w g�ry, do Siedziby Z�ych Mocy? M�wi�, �e by�o to gdzie� w trzynastym wieku. Nie jestem pewien, co w�a�ciwie uczyni� os�awiony za�o�yciel mego rodu, ale powiadaj�, �e zawar� pakt z Szatanem, by m�c przetrwa� tam, na pustkowiu. My�l�, �e zna� si� na czarach ju� wcze�niej. Podobno wyr�nia� si� niezwyk�ym wygl�dem; by� niski, lecz przystojny, mia� czarne w�osy i przenikliwe oczy. Z jakiego rodu pochodzi�, nikt nie wie. Nie ma jednak �adnego powodu, by s�dzi�, �e nale�a� do jakiej� obcej rasy. Powiadaj�, �e czyni� okropne rzeczy, by nawi�za� kontakt z samym Z�ym. Wiele odm�wiono zakl�� nad kot�em, w kt�rym warzy� si� wywar o nieznanym sk�adzie.

Pod�wiadomie wzrok Silje ze�lizgn�� si� na garnek zawieszony nad paleniskiem. Nie sprawia� wra�enia niebezpiecznego. Tengel przejrza� j� i roze�mia� si� gorzko.

��Po zawarciu paktu z Diab�em m�j prapradziad zakopa� garnek i rzuci� przekle�stwo na to miejsce. Wspomnia� o obietnicy Z�ego, �e niekt�rzy wybrani spo�r�d jego nast�pc�w odziedzicz� dary, kt�re od niego otrzyma�. Jeden z jego potomk�w ma zosta� obdarzony nadprzyrodzon� moc�, jakiej ludzko�� do tej pory nie zna. Przekle�stwo, bo to jest przekle�stwo, Silje, mo�e by� zdj�te tylko, je�li garnek zostanie przez kogo� odnaleziony i wykopany.

��Czy kto� ju� go znalaz�? � zapyta�a Silje cicho, szukaj�c jego wzroku.

��Nie, nikt nie wie, gdzie jest zakopany. Mego prapradziada nie by�o przez trzydzie�ci dni i trzydzie�ci nocy, od jednej pe�ni ksi�yca do nast�pnej, kiedy to zawar� pakt z Diab�em. M�g� p�j�� wysoko w g�ry, m�g� p�j�� zupe�nie gdzie indziej, gdzie� bardzo daleko. Powiadaj�, �e po tym straszliwym spotkaniu zmieni� si� jego wygl�d. Skurczy� si� w sobie, zrobi� si� ni�szy i szerszy, rozumiesz chyba, co mam na my�li. Sta� si� pokraczny, obrzydliwy.

��Wierzycie w to, panie?

��Cz�ciowo � odpar� z wahaniem. � W ka�dym razie wierz�, �e zrobi� wszystko, by odnale�� Szatana. Ale czy rzeczywi�cie spotka� Ksi�cia Ciemno�ci, tego nie wie nikt. W�tpi� w to, cho� do �mierci twierdzi�, �e to prawda. My�l�, �e po prostu lubi� straszy� ludzi, imponowa� im. By� mo�e sam uwierzy�, �e spotka� Diab�a. Jest wielu ludzi �agodniejszych od Tengela, kt�rzy twierdz�, �e si� z nim zetkn�li. S�dz� te�, �e zmy�li� ca�� t� histori� o swych nast�pcach, kt�rzy maj� odziedziczy� jego w�a�ciwo�ci. Prawdopodobnie w jego rodzinie by�y osoby interesuj�ce si� magi� i dlatego udawa�, �e jest prorokiem. Fakt, �e skurczy� si� w sobie, te� nie jest wcale taki niezwyk�y. Z wiekiem ka�dy robi si� ni�szy, a je�li jeszcze kto� jest z natury z�o�liwy, zmienia si� wyraz twarzy, rysy wyostrzaj� si�, cz�owiek brzydnie. Jedno jest wszak pewne: ten, kt�rego imi� nosz�, zna� wiele tajemnic i potrafi� robi� niesamowite rzeczy. Ale historia o jego pakcie z Szatanem to tylko wymys�. Nie ma �adnego Szatana.

Silje zadr�a�a z przera�enia.

Tak nie wolno m�wi�, panie! W ten spos�b jednocze�nie zaprzeczacie istnieniu Pana Boga!

��Doprawdy? Nie b�d� naiwna, Silje. My�la�em, �e mimo swego pochodzenia jeste� m�dr� dziewczyn�. Teraz jednak m�wisz jak prosta dziewka. Ja postrzegam Szatana jako bardzo u�yteczny wynalazek ludzi. Dobrze jest mie� kogo obarczy� win� za swoje zatajone z�e uczynki. Nikt nie wie, ile z wiary w diab�a jest wymys�em ksi�y, by mogli umocni� sw� w�adz� nad lud�mi.

��Blu�nicie, panie!

��B�d� cicho! Je�li uznajesz, �e Szatan istnieje, tym samym wysy�asz mnie na wieczne m�ki. Czy tego chcesz?

��Ale� sk�d, nie chc�!

Pochyli� si� do przodu.

��Je�eli prawd� jest, �e pierwszy Tengel zaprzeda� dusz� Szatanowi, to odda� mu r�wnie� moj�, poniewa� jest to ta sama krew, to samo nasienie, ta sama dusza, i to samo przekle�stwo ci��y na nas wszystkich, kt�rzy dziedzicz� jego zdolno�ci. Rozumiesz to? Zaprzeczam istnieniu Szatana, chc� jednak wierzy�, �e istnieje �agodny, wybaczaj�cy B�g, kt�ry b�dzie mia� lito�� dla dziedzicznie obci��onego dziecka rodu ludzkiego.

Silje poczu�a, �e �ciska j� w gardle.

��Kiedy tak to przedstawiacie, panie, zaczynam wierzy�, �e macie racj�. �e Z�y jest wymys�em ludzi. Nie wierz� jednak, �e jeste�cie przekl�ci, o nie. Jeste�cie, panie, tacy�

��A wi�c sp�jrz na mnie! � wykrzykn�� gwa�townie. � Czy jakikolwiek cz�owiek wygl�da tak jak ja? Kiedy widz� w wodzie swoje odbicie, cofam si�. Przyjrzyj si� moim p�on�cym oczom, sko�nym i w�skim jak u kota; patrz na drapie�ny u�miech, na silne z�by, na szczeciniaste w�osy, kt�re przypominaj� raczej ko�sk� grzyw�. Czy kiedykolwiek widzia�a� co� r�wnie wstr�tnego?

Usta Silje dr�a�y.

��Przyznaj�, �e z pocz�tku przerazi� mnie wasz wygl�d, panie. Nie wiem, sk�d to si� bierze, ale teraz uwa�am, �e jeste�cie bardzo� Nie, nie potrafi� tego wyja�ni�. Lubi� na was patrze�, panie. Kiedy was nie widz�, t�skni�, by zn�w was zobaczy�. Byli�cie tacy dobrzy dla mnie i dla dzieci�

Wsta� gwa�townie.

��O, nie zawsze jestem anio�em.

Jej s�owa poruszy�y go. Niespokojnie przeszed� w drugi k�t izby, chwil� posta�, bezmy�lnie otworzy� drzwi od szafy. Zaraz zatrzasn�� je i wr�ci� na swoje miejsce. Siedzia�a nieruchomo, wstydz�c si� w�asnej szczero�ci. Teraz na pewno by� na ni� rozgniewany. Mocno �cisn�� z��czone d�onie, nie wiedz�c, co powiedzie�.

Cisza przed�u�a�a si�. Wreszcie przerwa�a j� Silje.

��A wi�c macie pewno��, panie, �e jeste�cie w�a�nie tym wybranym z rodu? Sztuka leczenia� czy to w�a�nie dziedzictwo po nim?

��Powiedz raczej sztuka czarowania, bo tym w istocie jest! Tak, jest dziedziczna, nieub�aganie dziedziczna. Co prawda nie dla wszystkich. Ale przynajmniej jedna osoba z ka�dego pokolenia jest tym dotkni�ta. Ofiary s� zawsze ciemnow�ose, maj� szczeg�lny wygl�d i kocie oczy.

��M�wicie ofiary. Rozumiem wi�c, �e to ogromny ci�ar do ud�wigni�cia.

��Tak, to ci�sze ni� mo�esz poj��.

��A ta wyj�tkowa osoba, o kt�rej wspominali�cie� Ten kt�ry mia� odziedziczy� wi�cej nadprzyrodzonych mocy ni� ludzko�� widzia�a� s�dzicie, �e to wy, panie?

Odchyli� g�ow� do ty�u i roze�mia� si� zrezygnowany.

��Nie, to nie ja. Ja nie jestem tak ci�ko dotkni�ty, nie mam tak wielkich zdolno�ci. Jestem tylko niezwykle wra�liwy w odbiorze ludzkich nastroj�w i uczu�, i mam uzdrawiaj�ce d�onie. Ale s� inni w naszym rodzie; postacie tak okropne, �e a� trudno by�oby ci uwierzy� w ich istnienie. My�l o szale�stwach, do kt�rych s� zdolni, odbiera mi si�y. Nie, ten wybrany jeszcze si� nie narodzi�. A ja zrobi� wszystko, co w mojej mocy, by nie naradzi� si� nigdy!

Spojrza�a na niego pytaj�co.

��Z�o�y�em sobie przysi�g�, �e to okrutne dziedzictwo umrze wraz ze mn�. Nigdy nie b�d� le�e� w obj�ciach kobiety� by niebezpieczne nasienie, kt�re nosz� w sobie, nie przesz�o na innych.

Silje spu�ci�a oczy, nie chcia�a, by odczyta� jej my�li i nadzieje. Jego niech��, by przysz�a do tej chaty� czy to mo�e mie� jaki� zwi�zek z� Nie, oczywi�cie, �e nie! Musia�a jednak zada� mu jeszcze jedno pytanie.

��Je�li wierzycie w tego �wybranego�, wierzycie tak�e w zdolno�� pierwszego Tengela do przepowiadania przysz�o�ci?

Zirytowa� si�. Jego twarz wykrzywi� straszny grymas.

��W�a�ciwie nie. Ju� m�wi�em. S�dz�, �e on sam to wszystko wymy�li�. Wielu chcia�oby by� Mesjaszami, cho� on sam chcia� by� przeciwie�stwem dobrego Mesjasza. Ale to dziedzictwo jest samo w sobie tak ogromnym obci��eniem, �e nie chc� go przekazywa� nast�pnym.

��Czy w waszym pokoleniu jeste�cie jedynym?

��Tak. Podejrzewali�my, �e moja siostra ma w sobie r�wnie� z�� moc, ale okaza�o si�, �e tak nie jest. Opu�ci�a g�ry. Opu�ci�a je, bo si� zakocha�a i zamieszka�a w Trondheim ze swym m�em. Nie mia�a odwagi przyzna� si�, �e jest jedn� z Ludzi Lodu. Tak ju� jest, Silje, �e gdy kto� z nas zostanie pojmany, natychmiast pozbawiany jest �ycia. Jego cia�o zostaje spalone, a prochy zakopuje si� w ziemi. Wszystko po to, by ju� nigdy nie m�g� czyni� czar�w. S�yszeli�my, �e moja siostra mia�a dwie c�reczki, Angelik� i Leonard�. Tamtej nocy, gdy si� spotkali�my, wybra�em si� do nich w odwiedziny. Ale ich nie odnalaz�em.

Silje patrzy�a przed siebie.

��O czym my�lisz? � zapyta�. � Wydajesz si� taka spi�ta.

��Ile lat mia�y jej c�reczki?

��By�y bardzo ma�e. M�odsza to jeszcze niemowl�. �Nadda�� Leonarda.

��Tengelu�

��Nareszcie wym�wi�a� moje imi� � mrukn�� ochryp�ym g�osem. Silje by�a tak wzburzona, �e nawet tego nie zauwa�y�a.

��Tengelu� Na Boga, my�l�

��Co?

��My�l�, �e twoja siostra nie �yje.

Zesztywnia�.

��Dlaczego tak s�dzisz?

��Wiesz, w jaki spos�b znalaz�am Sol, prawda? Przy zw�okach matki. To by�a pi�kna kobieta, mia�a czarne, kr�cone w�osy i ciemne oczy. A kiedy us�ysza�y�my, Sol i ja, p�acz niemowl�cia w lesie, dziewczynka poci�gn�a mnie tam, ca�y czas wo�aj�c �Nadda�. Pomy�la�am od razu, �e musia�a mie� braciszka lub siostrzyczk� o podobnym imieniu. Dziecko z pewno�ci� umar�o na zaraz�.

��Leonarda? Dobry Bo�e! � szepn�� Tengel. � Chyba masz racj�, Silje. Widzia�em znaki na twarzy Sol, podobie�stwo do Ludzi Lodu, ale nigdy nie pomy�la�em�

Nie doko�czy�. Wydawa�o si�, �e to zbyt wiele jak na jeden raz, nawet dla niego. A mia�o by� jeszcze wi�cej.

��O, Tengelu � j�kn�a Silje zrozpaczona. � Obawiam si�, �e� �e Sol ma w sobie t� z�� moc! Jej dziwne humory, okropne niepos�usze�stwo. Cz�sto zachowuje si� zupe�nie niezrozumiale. Czasami nachodzi j� niezwyk�y nastr�j. Milczy wtedy, zupe�nie nieobecna duchem.

��Tak! � wykrzykn��. � Tak, to s� pierwsze oznaki. O, m�j Bo�e! Biedne dziecko! A wi�c Sol to moja siostrzenica, Angelika? Nie mog� w to uwierzy�! Moja siostra nie �yje! To wszystko jest niezwykle bolesne.

W pancerzu wrogo�ci, jakim si� otoczy�, zacz�y si� pojawia� szczeliny. Silje czeka�a, a� przyjdzie do siebie po tragicznych wiadomo�ciach, kt�re spad�y na niego tak nagle. Najch�tniej podesz�aby do niego i obj�a ramieniem, okazuj�c mu swe wsp�czucie. To jednak nie by�o teraz wskazane, tyle przynajmniej rozumia�a. Musia�a w spokoju znie�� widok jego cierpienia.

Oczy Tengela pociemnia�y.

��Gdybym by� wystarczaj�co twardy, zabi�bym j� teraz, zanim b�dzie do�� du�a, by zrozumie�. Jest w niej smocze nasienie, kt�re wla� w nas z�y Tengel. Smocze nasienie!

Jego twarz by�a w tej chwili bardziej nieludzka ni� kiedykolwiek przedtem, jednocze�nie oczy wype�nia� taki �al i cierpienie, jakiego Silje nigdy jeszcze nie widzia�a.

��Nie, nie wolno wam odbiera� jej �ycia! � krzykn�a przera�ona.

��Nie, oczywi�cie, �e nie. Ale moje serce krwawi z rozpaczy na sam� my�l o jej przysz�o�ci. Nie masz poj�cia, jakim koszmarem jest �ycie z takim dziedzictwem! Niekt�rzy z moich przodk�w che�pili si�, byli z niego dumni, stali si� z�ymi czarownikami i wied�mami. M�wi si�, �e w�a�nie oni s� tymi wybranymi, kt�rzy potrafi� wi�cej, ni� widzia� do tej pory �wiat. Ale ja nienawidz� tych zdolno�ci! � Zni�y� g�os, � Dotrzymam mego przyrzeczenia, nigdy nie dotkn� kobiety. Moje nasienie nie b�dzie zasiane: Nawet je�li Sol poprowadzi dalej ten op�tany r�d. Mo�emy si� tylko modli� do mi�o�ciwego Boga, by nie by�a taka jak jej przodkowie, kt�rzy zostali s�ugami Z�ego. Ja przez ca�y czas staram si� tego unikn��.

Wyprostowa� si� nagle, jakby ws�uchiwa� si� w siebie.

��Co si� sta�o?

��Pami�tasz t� chwil�, gdy wszed�em do waszej izby, gdy chcia�em ratowa� Sol od zarazy?

��Tak. Pami�tam, �e zawahali�cie si� przez moment, panie. Powiedzieli�cie �ale�� i przerwali�cie w p� zdania.

��W�a�nie. Wiesz, mia�em wtedy dziwne uczucie, �e nie powinienem jej ratowa�. A wi�c to dlatego. Jest jedn� z dotkni�tych. Wtedy jeszcze tego nie wiedzia�em, ale co� podpowiada�o mi, �e nie powinna zosta� przy �yciu. C�, nic ju� nie poradz�, �e ona istnieje. Ja w ka�dym razie nigdy nie b�d� z kobiet�.

Silje siedzia�a cicho, powstrzymuj�c �zy. Jak zawsze zauwa�y�, �e jest smutna. Zirytowa� si�. W�a�ciwie odk�d przysz�a, by� mniej lub bardziej zirytowany. Zn�w wsta�.

��Nigdy nie by�o mi trudno unika� kobiet � parskn��. � Dop�ki� Woda wrze.

Nie od razu poj�a, �e m�wi o dw�ch r�nych rzeczach. Teraz dopiero spostrzeg�a, �e w kocio�ku pojawi�y si� b�belki wrz�tku. Woda gotowa�a si� ju� jaki� czas. Wsta�a i otworzy�a kuferek z jedzeniem, a on wyj�� naczynia.

Dumna by�a, mog�c wystawi� dobre jedzenie. Cieszy�a si� te�, �e �ledzi jej ruchy. Jakie to wspania�e, �e cho� w ten spos�b mo�e si� odwdzi�czy� za wszystko, co dla niej zrobi�!

Nagle poczu�a, �e zn�w co� wytr�ci�o go z r�wnowagi. Spojrza�a pytaj�co.

��Powinienem by� jecha� ju� dawno temu � rzek� gniewnie i rzuci� na st� drewniane �y�ki. � Nie pojmuj�, dlaczego jeszcze nie wyruszy�em.

��Ciesz� si�, �e z tym zwlekali�cie, panie � powiedzia�a Silje. � �wiadomo�� tego, �e jeste�cie, dawa�a mi poczucie bezpiecze�stwa. Trzymali�cie nade mn� i dzie�mi chroni�c� d�o�. Nie jeste�cie �li, panie.

��Ach tak, wi�c zn�w m�wisz do mnie �panie� � mrukn��.

��Wybacz, zapomnia�am�

��M�wisz, �e nie jestem z�y. Wszyscy jednak si� mnie boj�.

��Czy to niedobrze, je�li jest si� szanowanym? � Pr�bowa�a si� �mia�, lecz �miech uwi�z� jej w gardle.

��Oni my�l�, �e jestem trzystuletnim duchem, Silje! A ja jestem zwyk�ym, �ywym cz�owiekiem, tak samo �akn�cym uczucia jak inni. Jedyn� r�nic� jest tylko pewien dar, o kt�ry wcale nie prosi�em.

W jej oczach odnalaz� tyle zrozumienia, �e musia� odwr�ci� wzrok.

��A to wszystko, co wiesz o zio�ach, tego si� chyba nauczy�e�? � zapyta�a.

��Tak� wiedz� Ludzie Lodu wysysaj� z mlekiem matki, kt�rego ja, prawd� m�wi�c, nigdy nie skosztowa�em. Jak�e mog� wierzy�, �e jestem duchem! Niemal ciesz� si�, �e swymi narodzinami spowodowa�em jej �mier�. Dzi�ki temu przynajmniej unikn�a ogl�dania potwora, kt�rego wyda�a na �wiat.

��Tengelu! � b�aga�a go, nieszcz�liwa.

Milcza�.

��Jak widzisz, jest jeszcze jeden pow�d, Silje� � Podszed� do naro�nej szafy i odwr�ci� si� do niej plecami. � Jeszcze jeden pow�d, dla kt�rego musz� �y� sam. Zauwa�y�a� moje ramiona, prawda?

��Tak � odpar�a cicho. � Czy to by� wypadek?

��Nie. Taki si� ju� urodzi�em. To w�a�nie moje ramiona zabi�y matk�. Wykrwawi�a si�.

��Och � j�kn�a Silje ze szczerym wsp�czuciem w g�osie.

��Tak. I nie chc�, �eby to samo przytrafi�o si� innej kobiecie � zako�czy� szybko.

��S�dzisz, �e to mo�e by� dziedziczne?

��Tego nigdy nie mo�na przewidzie�.

Podszed� do sto�u i sko�czy� nakrywanie. St� prezentowa� si� ca�kiem od�wi�tnie.

��Nasza Wigilia � u�miechn�a si� Silje ze �ci�ni�tym gard�em. Usiedli naprzeciw siebie przy grubo ciosanym stole, na kt�rym czas wyry� swoje �lady. Tengel, kt�ry nadal omija� j� wzrokiem, nala� gorza�ki Benedykta.

Zawaha�a si�.

��Nigdy nie pij� tak mocnych trunk�w. Nie wiem, jak na to zareaguj�.

��S� �wi�ta, Silje. A mnie nie musisz si� obawia�, wiesz o tym dobrze.

��Wiem. Ale nie my�la�am o tobie. Chodzi�o mi o mnie sa� � Umilk�a przera�ona.

Z ha�asem odstawi� dzbanek.

��Jeste� naprawd� dziwn� dziewczyn�. Mieszank� przesadnej cnotliwo�ci oraz bardzo silnej zmys�owo�ci i niezwyk�ej odwagi. Nie wiem, kt�ra z tych dw�ch to prawdziwa ty.

Silje musia�a si� zastanowi�. Na wzmiank� o zmys�owo�ci zrobi�o si� jej gor�co, nie �mia�a o to pyta�.

��Chcia�abym z kim� porozmawia� o mnie samej. Z panem Benedyktem gaw�dzi�o si� mi�o i �atwo, ale on m�wi� tylko o sobie i swojej sztuce�

Po raz pierwszy od chwili gdy przysz�a, Tengel u�miechn�� si�. Mo�e wp�yn�� na niego od�wi�tnie przybrany st�.

��Mo�esz rozmawia� ze mn�.

Spu�ci�a wzrok.

��Je�eli� macie si�� s�ucha�?

��Bardzo ci� o to prosz�.

Czu�a, �e m�wi prawd�. Pr�bowa�a zacz�� logicznie.

��My�l�, �e jest tak. Wychowano mnie na nie�mia��, nieufn� wobec ludzi. Ojciec by� bardzo surowy, a matka religijna. Pot�pia�a wszystko, co ma zwi�zek z mi�o�ci� i� t� drug� rzecz�, o kt�rej wspomnieli�cie.

��Ze zmys�owo�ci�?

��Tak, w�a�nie � mrukn�a szybko. � Wszystko by�o grzechem, wielkim grzechem. To mocno wry�o mi si� w pami��. W domu par� razy spotyka�y mnie zaczepki m�czyzn, ucieka�am wtedy przera�ona, prawie chora, zanim zd��yli mnie dotkn��. Ale gdy zosta�am sama w ten straszny czas zarazy, kiedy wszyscy bliscy pomarli, nigdy nie dopuszczam my�li o tym. Za�ama�abym si�

Odetchn�a g��boko i pr�bowa�a wr�ci� do w�tku. Tengel siedzia� nieruchomo, opieraj�c �okcie na stole, z kubkiem w d�oni i przygl�da� jej si� tak badawczo, �e nawet nie mia� czasu wypi�.

��Kiedy musia�am sama wyruszy� w �wiat, cz�sto mnie zaczepiano, zw�aszcza w Trondheim. Nie mia�am gdzie mieszka�, sypia�am w bramach i r�wnie niebezpiecznych miejscach. Nauczy�am si� broni�. I jestem jeszcze dziewic�. Nie wolno wam nawet my�le� inaczej.

Otrz�sn�� si� z zas�uchania i wypi� du�y �yk gorza�ki.

��Wierz� ci � mrukn�� i nala� sobie jeszcze.

��Umiem ju� by� twarda � ci�gn�a � cho� na pocz�tku nie by�o mi �atwo. Twardo�� nie le�y w mojej naturze. Odwaga, kt�r� zauwa�y�e�, �mia�e odpowiedzi, to �lady z tego okresu. Widzia�am i s�ysza�am du�o okropniejsze rzeczy. Moja wrodzona nie�mia�o�� w po��czeniu z tymi gorzkimi do�wiadczeniami dziwnie si� we mnie wymiesza�a. A potem� nie, nie chc� wi�cej m�wi�.

��Ale� tak, teraz masz powiedzie� najwa�niejsze.

��Nie, nie mog�.

Rozz�o�ci� si�.

��Zapewnia�a�, �e mi ufasz.

��Dzisiaj nie o�mieli�e� mnie specjalnie � szepn�a ze spuszczan� g�ow�.

��Chc� to us�ysze� � rzek� z uporem. � Twoje s�owa s� u mnie bezpieczne.

W izbie zrobi�o si� gor�co. A mo�e to tylko ona p�on�a? Nie, by�o co� wi�cej, co� bardzo silnego, co promieniowa�o od niej, ale chyba nie tylko.

��To takie trudne, Tengelu � wykr�ca�a si�. � To dotyczy tego� zmys�owego.

��Tak, zrozumia�em.

��Jak to� si� obudzi�o. Nie przypuszcza�am, �e� mam takie� sk�onno�ci.

Oczy �arzy�y mu si� jak ma�e p�omyki. Wystaj�ce ko�ci policzkowe rzuca�y g��bokie cienie na d� jego twarzy, przys�aniaj�c policzki. Kiedy jak podniecone zwierz� uni�s� g�rn� warg�, b�ysn�y z�by.

��B�dzie lepiej, je�eli tego nie powiem � stwierdzi�a.

��Czy co� mia�o na to wp�yw? Czy kto� pr�bowa� wci�gn�� ci� do �o�a? I wtedy to si� obudzi�o?

��Nie, nie! � zawo�a�a przera�ona. � Nie, to ty, wiesz o tym bardzo dobrze.

Powiedzia�a to. Za p�no zorientowa�a si�, �e wpad�a w pu�apk�. Gdyby mog�a teraz skry� si� pod ziemi�! Z trudem zwalczy�a dziecinny odruch, by schowa� si� pod st�.

W izbie zapad�a k�opotliwa cisza.

Podsun�� jej co�. Ledwo zauwa�y�a, �e to by� kubek. Tengel zmusi� j� do wypicia gorza�ki. Skrzywi�a nos, zakrztusi�a si�, ale nap�j rozgrza� j�.

Spostrzeg�a, �e jego d�o� trzymaj�ca kubek dr�y.

��Na koniu? � zapyta� cicho.

Silje zaskoczona spojrza�a na niego.

��Dlaczego tak s�dzisz?

��Trudno ci by�o usiedzie� spokojnie.

Czu�a, �e robi jej si� s�abo ze wstydu. Potrz�sn�a g�ow�.

��Nie, to sta�o si� du�o wcze�niej.

��No tak, ta figura w ko�ciele� � powiedzia� zamy�lony.

��Nie m�w o tym! � powiedzia�a z napi�ciem i rozp�aka�a si�. � �ni�am, �ni�am dwa okropne sny ale nie zmusisz mnie, bym ci je opowiedzia�a! Czy tego chcia�e�? Najpierw zwymy�la� mnie za to, �e o�mieli�am si� tu przyj��, a potem tak bezlito�nie poni�y�?

Wypu�ci� powietrze z p�uc z tak� si��, �e zrozumia�a, i� d�u�sz� chwil� wstrzymywa� oddech.

��Nie wolno ci czu� si� poni�on�, Silje. Nie mia�em takiego zamiaru. Zachowa�em si� egoistycznie, zrozumia�em to dopiero teraz, ale w swej samotno�ci potrzebowa�em us�ysze� Dla mnie to r�wnie� jest niezwyk�e i wcale nie ze z�ej woli tak ci� potraktowa�em. Dzi�kuj�, �e przysz�a�. Odprowadz� ci� przez las.

��Ale nie sko�czyli�my jeszcze je��!

On jednak ju� wsta�.

��Najlepiej b�dzie, je�li teraz p�jdziesz do domu!

Spojrza�a na jego skamienia�� twarz. Za wszelk� cen� stara� si� opanowa�. Poczu�a rado�� przenikaj�c� jej cia�o. Zrozumia�a.

��Dzi�kuj� � powiedzia�a. To s�owo mog�o mie� wiele znacze�.

Wyszli z chaty na zewn�trz. Dzie� zadziwi� ich swoj� jasno�ci�.

Schodzili w milczeniu. Silje nie mog�a si� powstrzyma�, by nie zerka� na posta� id�c� obok� Szerokie ramiona Tengela sprawia�y, �e jego biodra wydawa�y si� nieproporcjonalnie w�skie. Nie mia� na sobie futra, tylko kr�tki kaftan przewi�zany pasem. Szed� z zaci�ni�tymi mocno ustami.

Spr�bowa�a skierowa� jego my�li w inn� stron�.

��Tengelu, co w�a�ciwie ��czy ci� z Hemingiem Zab�jc� W�jta?

��Z Hemingiem? Nie domy�li�a� si� jeszcze? On te� jest jednym z Ludzi Lodu.

��On? Jeste�cie przecie� tacy niepodobni.

��On nie pochodzi z rodu z�ego Tengela. Wiesz, �e od pocz�tku by�o w�r�d nas wiele rodzin. Jego rodzina nigdy nie chcia�a ��czy� si� z nasz�. Szukali sobie ma��onk�w gdzie indziej lub dobierali spo�r�d tak zwanych czystych rod�w Ludzi Lodu.

��Powiedzia�e� kiedy�, �e jest dla was bardzo cenny. My�la�am wtedy, �e nale�y do buntownik�w, tak zreszt� jak i ty.

��Heming jest synem wodza Ludzi Lodu. Jak widzisz, mamy r�wnie� kogo� takiego w naszym ma�ym kr�lestwie.

��S�dzi�am, �e ty jeste� wodzem.

��Potomek Tengela nigdy nie zostanie wodzem, na to jeste�my zbyt nieobliczalni. Kiedy wyruszy�em na poszukiwanie mojej siostry, dosta�em jednocze�nie zadanie od ojca Heminga, by go odszuka�.

��A wi�c to Ludzi Lodu mia�e� na my�li, m�wi�c, �e m�g�by zdradzi� was wszystkich?

��To te�. Aby uratowa� w�asne �ycie, wyda�by wszystkich cz�onk�w ruchu i jeszcze ujawni�by tajemne przej�cie do naszych siedzib.

��Ba� si� ciebie.

��Oczywi�cie. Nie jest mnie pewny. Podejrzewa, �e mam moc i mog� zrobi� mu co� z�ego, a ja pozwalam, by w to wierzy�.

��A czy rzeczywi�cie j� masz?

��Wol� tego nie sprawdza�.

Co te� musi si� dzia� w jego umy�le, pomy�la�a.

��Czy naprawd� Heming nie ma �adnych powod�w, by tak s�dzi�? To jakie� szale�stwo! � wykrzykn�a wzburzona.

��Nie widzia�a� innych z mego rodu � powiedzia� przez z�by. � Nie m�wi�aby� tak.

Silje, zrezygnowana, potrz�sn�a g�ow�.

��Powiedz mi� i ty, i Heming� sprawiacie wra�enie uczonych. U�ywasz tylu niezrozumia�ych dla mnie s��w. Jak jest naprawd�?

��Mniej wi�cej tak jak z tob� � u�miechn�� si� krzywo. � Pobiera�em nauki jak gdyby z drugiej r�ki.

��Sk�d wiesz, jak by�o ze mn�?

��Od Benedykta.

Silje zagryz�a wargi.

��Co za gadu�a z tego Benedykta!

��No tak, opowiada� mi sporo o tobie � przyzna� Tengel.

��A ty s�ucha�e�?

Nie odpowiedzia�.

��Dobrze. A wi�c jak by�o z twoimi naukami?

Wygl�da�o, jakby mia� ochot� opowiedzie� o tym. Przysz�o jej do g�owy, �e niewielu by�o ludzi, z kt�rymi m�g� rozmawia�.

��Jeden z naszych ludzi odszed� z g�r jaki� czas temu i studiowa� w Trondheim: by� bardzo m�dry. Kiedy si� zestarza�, powr�ci� i uczy� mnie osobi�cie; uzna� widocznie, �e jestem zdolny.

��Tego jestem pewna.

��Heming r�wnie� pobiera� nauki, by� przecie� synem wodza. Naturalnie on uczy� si� od uczni�w starego. Sam stary ju� nie �yje. Ale nie wszyscy spo�r�d Ludzi Lodu s� zainteresowani zdobyciem takiej wiedzy.

��Ile w�a�ciwie masz lat?

Serce Silje bi�o mocniej. Tak bardzo chcia�a to wiedzie�.

��Czy to ma jakie� znaczenie?

��Mo�e nie. Cz�sto jednak my�la�am o tym. Tak trudno zgadn��.

��Mam� tak naprawd� to nie wiem. Trzydzie�ci dwa, trzydzie�ci pi�� lat. Chyba trzydzie�ci dwa. To bardziej prawdopodobne. Mo�e trzydzie�ci trzy.

��Ja sko�czy�am teraz siedemna�cie � pospiesznie wtr�ci�a Silje.

Odwr�ci� si�, by nie mog�a zobaczy� jego twarzy.

Byli ju� na dole, na skraju lasu. Zatrzymali si�. Stali d�ugo spogl�daj�c na wiosk�, jakby nie chcieli rozstawa� si� tak nagle.

��Silje, musz� teraz wraca� do moich ludzi�

��O nie, nie mo�esz odjecha�! � powiedzia�a szybko bez namys�u. Teraz najch�tniej odgryz�aby sobie j�zyk.

��Musz�. Zbyt d�ugo ju� tu jestem. Kiedy �nieg si� roztopi, odetnie wszystkie drogi, kt�re tam prowadz�. Musz� przed tym zd��y�. Wiesz, my�la�em o Benedykcie. Mo�e jednak powinna� wyj�� za niego? Lubisz go przecie�. I ty, i dzieci byliby�cie bezpieczni przez ca�e �ycie. I ja by�bym o was spokojny. On jest stary, nie ��da�by od ciebie niczego, czego ty� nie mia�aby� si�y spe�ni�.

��Ale� tak w�a�nie by�o! � krzykn�a zrozpaczona.

��Co?

��On jest cudownym cz�owiekiem, gdy jest trze�wy. Wtedy by� pijany i pr�bowa��

��Wej�� do twego �o�a?

��Tak � odpowiedzia�a zawstydzona.

Tengel �cisn�� pas tak mocno, �e zbiela�y mu kostki d�oni. Sta� spogl�daj�c na dw�r.

��Tengelu, postaram si�, by to si� nie powt�rzy�o � rzek�a z obaw�. � Pan Benedykt nie wiedzia�, co robi, zapomnia� o wszystkim. By� tak okropnie pijany. Ale ja� nie mog� wyj�� za niego.

��Nie, nie mo�esz � powiedzia� stanowczo. � I ta kobieta, kt�ra przyjecha�a� i Sol, moja ma�a siostrzenica� Bardzo chcia�bym zosta�. Ale musz� jecha�. Opiekuj si� dobrze Sol, zr�b to dla mnie, Silje. B�dzie jej lepiej u was ni� u mnie, zatrzymaj j�. Czy zechcesz?

Silje skin�a g�ow�.

��Dzi�kuj� � powiedzia� po prostu. � Jesieni� wr�c�, by zobaczy� si� z wami.

��Do jesieni jest tak daleko. � W jej g�osie zabrzmia�a skarga.

��Na dworze Benedykta jeste� bezpieczna. Na pewno przywo�a Abelone do porz�dku, zobaczysz. Benedykt zawsze by� sobie panem.

��Nie odje�d�asz chyba od razu?

��Nie, zostan� jeszcze troch�. Zobacz�, jak potocz� si� sprawy z t� kobiet�. Niepokoj� si�, co zrobi z Sol� i z Dagiem. Zostan� jeszcze kilka dni.

��Czy mog� przyj�� i�

��Nie, nie mo�esz. i tak �le si� sta�o, �e przysz�a� dzisiaj.

W miejscu, w kt�rym stali, powsta�a na �niegu wydeptana plama. Silje nie�mia�o przytupywa�a. Zacz�y jej marzn�� nogi, ale nie chcia�a jeszcze odej��. Jeszcze nie teraz.

��Silje � powiedzia� cicho, nie patrz�c na ni�. � Czy te sny by�y naprawd� tak okropne, jak m�wi�a�?

Cisza.

��Odpowiedz! � wykrzykn��.

��Pokr�ci�am g�ow� � mrukn�a Silje.

Odwr�ci� si� i spojrza� na jej schylon�, zaczerwienion� twarz.

��Tego nie mog�em przecie� us�ysze�, g�uptasie � roze�mia� si�. W jego g�osie pojawi�a si� nuta rado�ci.

Och, na pewno wy�miewa si� z niej.

Nie dotkn�a go, nie powiedzia�a ani jednego s�owa po�egnania. Pobieg�a tylko. Dopiero gdy by�a ju� kawa�ek dalej, na ��ce, zatrzyma�a si� i obejrza�a.

Sta� nadal � pot�na, nieruchoma posta�, jakby przeniesiona z pradawnej, poga�skiej przesz�o�ci.

Na moment unios�a d�o� na po�egnanie, on zrobi� to samo. D�ugo spogl�dali na siebie. Potem Silje odwr�ci�a si� nagle i pod��y�a w stron� domu.

We dworze coraz trudniej by�o wytrzyma�. Mi�dzy Bo�ym Narodzeniem a Nowym Rokiem Abelone pracowicie nawi�zywa�a kontakty z s�siadami. Wtedy w�a�nie wysz�o na jaw, �e dzieci s� by� mo�e nie chrzczone.

��Chrzest z wody, przez Silje! � wrzeszcza�a do Benedykta. � My�lisz, �e jest co� wart? Taka smarkula i �mia�a odprawi� �wi�ty obrz�dek! Moje dzieci �yj� pod jednym dachem z dwojgiem nie ochrzczonych!

��Nie wydaje si�, by bardzo z tego powodu cierpia�y � zauwa�y� Benedykt sucho i spojrza� na dobrze od�ywion� dw�jk�.

Abelone zacisn�a powieki.

��Wiesz dobrze, drogi krewniaku, �e istniej� dwa tryliony 665 bilion�w 866 milion�w 746664 diab�y. A wi�c pomy�l tylko�

��I t� liczb� potrafisz zapami�ta� przez ca�y czas? Czy co dzie� liczysz je po k�tach? A je�li ci kt�ry� umknie? Albo policzysz tego samego dwa razy?

Abelone nie pozwoli�a jednak sobie przerwa�.

��Pomy�l, ilu z nich mog�o si� bez trudu dosta� tu na dw�r, przez te dzieci! Mog� by� wsz�dzie, mog��

��Nie wpadaj w histeri�, twarz ci od tego czerwienieje.

��Dzieci nale�y st�d usun��! Natychmiast!

��Nigdy w �yciu! � powiedzia� Benedykt i gro�nie stan�� przed ni�. � Poza wszystkim dziewczynka wed�ug wszelkiego prawdopodobie�stwa zosta�a ochrzczona ju� dawno temu.

��Nie wiesz o tym na pewno, Przecie� znaleziono j� na ulicy, prawdopodobnie z jak�� upad�� kobiet�.

Silje pomy�la�a o siostrze Tengela i zaprotestowa�a, wzburzona.

��Ty milcz! � uci�a jej sprzeciw Abelone. � Wszyscy wiedz�, za czym si� rozgl�dasz. Trzeba je ochrzci�, od razu!

��Nie mamy jeszcze nowego ksi�dza � wtr�ci�a si� Maria.

��Wi�c pojedziemy po niego do s�siedniej parafii. Na mi�o�� bosk�, nie pojmuj�, jak mogli�cie dopu�ci� do tego, by �ycie tak przecieka�o wam przez palce, zanim ja tu nie przyjecha�am! Wiem, �e rodzina Bekkemark oczekuje dzisiaj wizyty ksi�dza, ma przyby� do starego, kt�ry le�y konaj�cy. Parobek p�jdzie tam i przyprowadzi wielebnego.

Tak te� zrobiono. Dzieci ubrano od�wi�tnie. Dag zosta� owini�ty w szal wyszywany z�otymi ni�mi. Gdy zobaczy�a to Abelone, jej oczy rozgorza�y ch�ci� posiadania. Ma�a Sol by�a bardzo dumna ze swej pi�knej sukienki, utkanej i wyhaftowanej przez Gret�.

Nikt nie m�g� powiedzie�, �e chrzciny by�y udane. Du�� izb� przystrojono pi�knie bia�� serwet� i �ojowymi �wiecami. Najlepsza srebrna misa pos�u�y�a jako chrzcielnica. Ale Dag bez przerwy p�aka�, a Sol uciek�a i pr�bowa�a si� schowa�, krzycz�c ze strachu. Nic dziwnego, pomy�la�a Silje, ksi�dz w czarnej sutannie, dostojny i zimny, budzi strach.

W ko�cu jednak uda�o si� jako� zwabi� ma�� i ksi�dz zdo�a� pokropi� j� odrobin� �wi�conej wody, chrzcz�c j� Sol Angelika. To Silje nalega�a, by dziewczynka otrzyma�a dwa imiona, a �e Angelika by�o pi�knym imieniem chrze�cija�skim, wszyscy na to przystali. Silje nie wspomnia�a s�owem, �e dziewczynka pochodzi z rodu Ludzi Lodu. Tak�e Dagowi postanowi�a nada� dwa imiona. Uzna�a, �e ma do tego prawo, bo na pow�oczce, w kt�rej go znaleziono, by�y wyszyte dwie litery. Da�a mu wi�c najbardziej szlacheckie imi�, jakie potrafi�a wymy�li�: Dag Christian.

Najwi�ksze zamieszanie powsta�o przy wyprowadzaniu Sol z izby. Jasnym, d�wi�cznym g�osikiem zawo�a�a:

��Ten diabelski ksi�dz nala� mi wody na g�ow�!

Na szcz�cie ksi�dz by� zbyt zaj�ty p�acz�cym Dagiem, by zwr�ci� na to uwag�. Tylko Silje, Benedykt i Maria us�yszeli s�owa dziewczynki. Maria by�a wstrz��ni�ta.

��To ten okropny ch�opak � wymamrota�a. � Sol na�laduje go we wszystkim.

Silje te� by�a przera�ona. Tylko Benedykt z trudem utrzymywa� powag�. Dzieci znalaz�y si� teraz w r�kach ko�cio�a i Abelone mog�a spokojnie odetchn��. �aden diabe� nie m�g� ju� w�lizgn�� si� pod jej ��ko.

Abelone nie by�a z tego powodu wcale �atwiejsza we wsp�yciu. Wszyscy we dworze wiedzieli, �e szuka pretekstu, by pozby� si� Silje i dzieci. Jej syn powiedzia� to kiedy� wprost.

Siedzia� w du�ej izbie, poch�aniaj�c wielkie kawa�y �wi�tecznej szynki. Za��da� jeszcze piwa. Silje przynios�a dzban i nala�a mu. Spogl�da� na ni� szyderczo. Kiedy nape�nia�a mu kubek i ze zdenerwowania uroni�a kropl�, natychmiast wybuchn��.

��Uwa�aj, g�upia! Masz zamiar zniszczy� m�j st�?

��Wybaczcie � mrukn�a cicho, usi�uj�c zd�awi� wzbieraj�cy w niej gniew.

��Nie wyobra�asz sobie chyba, �e to wszystko b�dzie twoje? Na pewno na to liczy�a�, wdzieraj�c si� tutaj. Starca �atwo owin�� wok� palca, co?

Te s�owa z pewno�ci� us�ysza� od swojej matki, pomy�la�a Silje.

��Obiecuj� ci, �e i ty, i te b�karty b�dziecie musieli si� st�d wynosi�. Szybciej ni� przypuszczasz. Auuu!

Wrzasn��, chwytaj�c si� za lew� d�o�. Krew ciek�a mu mi�dzy palcami. Sol b�yskawicznie znikn�a z izby.

��Skaleczyli�cie si�? � zapyta�a Silje przestraszona.

��Ja? � zawy�. � Ja nie zrobi�em niczego. To ona, to ma�e szczeni�, chcia�a tego! Widzia�em! Widzia�em!

��G�upstwa � powiedzia�a Silje bledn�c. � Dziewczynka sta�a tu� przy drzwiach, daleko od was.

��Tak, ale to ona, wiem to na pewno! Patrzy�a na mnie i n� mi si� omskn��.

��Kto s�ysza� takie bzdury? � powiedzia�a Silje ze z�o�ci�. � Greto, chod� tu i zajmij si� tym tch�rzem, zanim zemdleje. Wrzeszczy jak� jak zwierz�, do kt�rego jest podobny.

Wesz�a Greta, a Silje opu�ci�a izb�. Pobieg�a za Sol, znalaz�a j� kl�cz�c� na �awie pod oknem.

Gdy si� zbli�y�a, Sol odwr�ci�a si� w jej stron�. Dziewczyna zamar�a z przera�enia. Jej oczy�

L�ni�y zielono, pe�ne nienawi�ci. Czego� takiego Silje nigdy dot�d nie widzia�a i mia�a nadziej�, �e ju� nigdy nie zobaczy. Kiedy ma�a spostrzeg�a j�, wyci�gn�a do niej r�ce. Nienawi�� w jej oczach zgas�a. Silje podnios�a j�.

��Sol � szepn�a zdr�twia�ymi wargami, pora�ona strachem i smutkiem. � Kochana Sol, tego nie wolno ci nigdy, nigdy wi�cej zrobi�.

��Czego? � zapyta�a dziewczynka niewinnie. � Nic nie zrobi�am. On jest g�upi.

��Tak, jest, ale�

��Nie chc�, �eby on tu mieszka�. On i te dwie obce panie.

��Nikt z nas tego nie chce, moje dziecko, ale musimy si� z tym pogodzi�. Obiecaj, �e b�dziesz dla nich mi�a i grzeczna, Sol! Obiecaj mi to!

Dziewczynka obj�a j� za szyj� i u�miechn�a si� przymilnie.

��Sol grzeczna � powiedzia�a.

O m�j Bo�e, pomy�la�a Silje. Tengelu, Tengelu, musz� z tob� pom�wi�! Zreszt� nie, oszcz�dz� ci tego. Ale co mam zrobi�? Pr�b� ponad ludzkie si�y b�dzie wychowanie tego dziecka!

Benedykt chodzi� jak struty. Nie cieszy�y go nawet prace w ko�ciele.

��Zabij� t� diablic�! � ci�gle mrucza� pod nosem. � Zabij� j�.

Pewnego dnia pr�bowa� nawet usun�� Abelone i jej dzieci. Wyrzuca� ich rzeczy na dziedziniec i z ca�ych si� wrzeszcza�: �Wyno�cie si�!� Abelone by�a jednak bardziej przebieg�a. Zagrozi�a, �e doniesie w�jtowi o jego kontaktach z buntownikami. Nic o tym naprawd� nie wiedzia�a, ale poniewa� trafi�a w sedno, Benedykt zrozumia�, �e nie ujdzie wolno, je�eli tylko przebadaj� go dok�adnie. Zostali wi�c. Zjadali nies�ychane ilo�ci po�ywienia, a mimo to zawsze narzekali. Zapasy we dworze kurczy�y si�, ca�kowicie znikn�� gdzie� dobry nastr�j i wszyscy czuli si� bezradni.

W wigili� Nowego Roku nadesz�a chwila, kt�rej Silje z obaw� oczekiwa�a. Benedykt poruszy� dra�liwy temat. Siedzieli sami w kuchni.

��Wyjd� za mnie, Silje � prosi� natarczywie. � To rozwi��e wiele problem�w. Abelone i jej okropne potomstwo wyjad�, a ty i dzieci b�dziecie mie� zapewnion� przysz�o��.

Silje pog�adzi�a jego r�k� le��c� na stole,

��Dzi�kuj� wam za t� �yczliw� propozycj�, panie. Wiecie, �e was bardzo lubi�. Nie mog� jednak tego zrobi�.

��Dlaczego nie? Nie zosta�o mi ju� tak wiele lat, dam ci spok�j�

Teraz ju� nie mia�a wyj�cia. Musia�a opowiedzie� mu o wieczorze, kiedy do niej przyszed�.

��O Bo�e! � szepn��. � My�la�em, �e to by� tylko sen.

��Westchn��. � Tak, Silje. Sk�ama�em. Ja, stary dziad, po��da�em ci�. S�dzi�em, �e uda mi si� opanowa� te zachcianki, ale gorza�ka najwyra�niej popchn�a mnie za daleko. W g��bi duszy musia�em mie� nadziej�, �e pewnego dnia mnie przyjmiesz. Teraz to rozumiem. A� dla ciebie zupe�nie niemo�liwe jest� dzielenie ze mn� �o�a?

Silje mia�a �zy w oczach.

��Och, tak bardzo was lubi�, panie Benedykcie. Ale nie w taki spos�b. Nie, boj� si�, �e to by zniszczy�o nasz� pi�kn� przyja��. A tego nie chc�. Za nic na �wiecie!

��Ja te� nie. Tak, tak. W ka�dy m razie nikt nie mo�e ci� oskar�y�, �e chcesz zdoby� moje dobra. Inna kobieta przezwyci�y�aby wstr�t i zgodzi�a si�, ale nie ty. I wiesz, my�l�, �e by� zawiod�a si�, gdyby� powiedzia�a �tak�. Arty�ci cz�sto nie dotrzymuj� danego s�owa.

Zacz�� m�wi� o szlachetnym powo�aniu artysty. To by� jego ulubiony, wiecznie powracaj�cy w�tek. Westchn��.

��Och, Silje, uwa�am, �e wszystko jest takie smutne. Absolutnie wszystko jest teraz smutne.

��Tak. A ja si� l�kam, panie Benedykcie, o nas wszystkich, ale najbardziej o dzieci.

Sko�czy� si� rok. Rok wielkich i g��bokich zmian w �yciu m�odziutkiej Silje. Zastanawia�a si�, co te� przyniesie jej rok 1582.

Wkr�tce mia�a si� o tym przekona�. Trzy dni p�niej Abelone zaatakowa�a. Mocno i dotkliwie.

Parobek wpad� jak burza do kuchni, w kt�rej posilali si� wszyscy prawowici mieszka�cy dworu. W jego oczach kry� si� niepok�j.

��Teraz naprawd� nadchodzi niebezpiecze�stwo. Ona� ta tam� prosi�a, �ebym zabra� j� z dzie�mi na przeja�d�k�. Pods�ucha�em jednak, �e wybieraj� si� do w�jta i maj� zamiar donie�� na Silje.

Benedykt podskoczy�.

��Co? Dlaczego?

��Dowiedzia�a si� od jednego z s�siad�w, �e widziano Silje jad�c� konno z Tengelem z rodu Ludzi Lodu!

��O �wi�ty Bo�e � j�kn�� Benedykt. � A wi�c Silje ma zosta� oskar�ona o cudzo��stwo z uczniem Diab�a, nie�miertelnym Tengelem!

��Ale� to nieprawda! � wykrzykn�a Silje. � Tengel nie jest nie�miertelny. A ja jestem dziewic�, mog� to udowodni�, je�li b�dzie trzeba!

��Drogie dziecko � powiedzia� Benedykt. � Tu nie pomo�e �adne dziewictwo. Je�li �o�nierze w�jta pojmaj� ci� teraz, jeste� martwa! Z g�ry skazana na powoln�, m�cze�sk� �mier�. Przemy�lne zadawanie ci b�lu b�dzie im sprawia� szczeg�ln� przyjemno��. Najpierw wydusz� z ciebie wszystko, co wiesz o Tengelu, a wi�c poci�gniesz za sob� r�wnie� innych. Tak, prawdopodobnie zabior� te� dzieci, gdy� ty lub Tengel mogli�cie je zauroczy�. Dla nich b�dziesz bez w�tpienia czarownic�, bo przebywa�a� w towarzystwie zwierzocz�eka. Wiesz chyba, co robi� z czarownicami, prawda?

��Wi�c co mamy pocz��?

��Nie wiem; po prostu nie wiem. Musicie st�d odej��. Ale dok�d i jak? A wi�c uda�o jej si�, tej diablicy! � Zwr�ci� si� do parobka. � Musisz natychmiast wyj��, by nie nabra�a podejrze�. Jed� tak wolno, jak tylko mo�esz. Silje i dzieci zyskaj� na czasie.

Parobek skin�� g�ow� i poszed� do drzwi. Silje pobieg�a za nim, by go u�cisn��. Dzielnemu ch�opakowi nap�yn�y do oczu �zy. Po�egna� si� z dzie�mi.

��Kiedy wr�c�, musicie by� daleko. Musicie!

Gdy tylko w�z opu�ci� dw�r, rozpocz�y si� gor�czkowe przygotowania. Wszystko, co by�o w�asno�ci� Silje i dzieci, zosta�o zapakowane w dwa tobo�ki. Mieszka�cy dworu oddali Silje cz�� swej odzie�y. Benedykt nadszed� z ma�ym, oprawionym w o��w witra�em, wyj�tkowo uci��liwym do niesienia, ale tak pi�knym, �e Silje nie mog�a oderwa� od niego oczu. W tajemnicy podarowa� jej r�wnie� ksi�g�, kt�r� sam zrobi�, z nie zapisanymi stronicami. Powiedzia�, �e to do szkicowania; gdyby kiedy� mia�a ochot� rysowa�. Dosta�a te� dobre pi�ro i kilka kawa�k�w w�gla. Usi�owa�a podzi�kowa�, ale oboje byli tak wzruszeni, �e sko�czy�o si� na u�cisku i �zach.

Przez ca�y czas stare siostry lamentowa�y, p�aka�y, �ciskaj�c dzieci. Sol, cho� nie rozumia�a niczego, tak�e szlocha�a.

��No nie, takiego baga�u Silje chyba nie da rady unie�� � stwierdzi� Benedykt zaniepokojony, gdy wszystko by�o ju� przygotowane.

Stan�li wok� niego, popatrzyli. Silje z�apa�a si� za g�ow�.

���mia�abym si�, gdyby to wszystko nie by�o takie straszne � powiedzia�a, patrz�c z rezygnacj� na ogromny stos rzeczy.

Greta i Maria roze�mia�y si�, lecz po chwili zn�w zacz�y rozpacza�. Nikt nie m�g� znie�� my�li, �e Silje i dzieci musz� opu�cie dw�r.

��Ale gdzie ty si� podziejesz, kochanie? � westchn�a Greta.

Silje zawaha�a si�.

��Tengel by� tu w pobli�u w czasie �wi�t. To do niego posz�am wtedy z jedzeniem. Nie powiem gdzie, b�dzie wam �atwiej, je�li b�d� was przes�uchiwa�. My�l� jednak, �e ju� opu�ci� t� okolic�. Nie widzia�am tam dzi� znaku �ycia.

Ta my�l przepe�ni�a j� wielkim smutkiem.

��A czy ty i dzieci nie mo�ecie skorzysta� z tego schronienia?

Wyjrza�a przez okno.

��Tak planowa�am, ale obawiam si�, �e �atwo b�dzie nas wytropi�, w�a�nie spad� �wie�y �nieg.

��Masz racj�. Bo�e, co my zrobimy? Mo�e schowamy was w stajni?

��A co b�dzie, je�li ma�y Dag zap�acze? � spyta�a Greta.

W tej samej chwili wszyscy drgn�li. Na dziedziniec wpad� k�usem ko�.

��S� ju� tu! � krzykn�a Maria przera�ona. � Ukryjcie si�, ukryjcie!

��Nie � powiedzia� Benedykyt z ulg�. � To nie oni.

Tengel zeskoczy� z konia i podszed� do nich, bo w zamieszaniu wszyscy wybiegli przed domostwo. Staruszki zupe�nie zapomnia�y o strachu przed Lud�mi Lodu.

��Co si� tutaj dzieje? � zapyta�.

��Wyczu�e� to? � zatrwo�y�a si� Silje, czuj�c jednocze�nie ogromn� ulg�.

U�miechn�� si� krzywo.

��Nie, tym razem to by�o ca�kiem naturalne. By�em akurat na drodze prowadz�cej przez wzg�rze, chcia�em jecha� na po�udnie. Przystan��em na chwil� i zastanawia�em si�, czy tu nie wst�pi�. Chcia�em si� jeszcze raz po�egna�, ale nie by�em pewien, czy to rozs�dne. Wtedy zobaczy�em poruszenie na dziedzi�cu i zdecydowa�em, �e musz� sprawdzi�, o co chodzi.

Benedykt szybko wyja�ni�, co si� sta�o.

��Chyba niebiosa ci� zsy�aj� � zako�czy� zapominaj�c wida�, �e straszny go�� pochodzi� pono� z zupe�nie innego miejsca.

Tengel poblad�. Jego wzrok prze�lizgn�� si� po zap�akanych twarzach i zatrzyma� na Silje.

��Dzi�ki ci, dobry Bo�e, �e mimo wszystko przyby�em tutaj!

Maria drgn�a i prze�egna�a si�. Tengel spostrzeg� to i straci� panowanie nad sob�.

��Czy wykl�temu nie wolno nawet wypowiedzie� imienia Pana Boga? Chcecie za wszelk� cen� wepchn�� mnie w najg��bsz� ciemno��? C� wiecie o mej duszy? �e nie mam jej wcale, tak? Przecie� tak w�a�nie my�licie!

Maria i Greta zwiesi�y g�owy zawstydzone.

Tengel opanowa� si� i zwr�ci� do Benedykta.

��Na po�udniu w dolinie czekaj� na mnie konie. Gdyby tylko uda�o nam si� tam dotrze� Ale Silje, dwoje dzieci, ja i ten �adunek, ko� tego nie wytrzyma.

��Abelone zabra�a jedyny sprawny w�z, jaki mamy � powiedzia� Benedykt. � A na dworze jest za ma�o �niegu, by jecha� saniami. Mo�ecie jednak wzi�� klacz. Zostawicie j� w zagrodzie, tu� przy mo�cie, a potem parobek j� przyprowadzi.

��Dobrze � powiedzia� Tengel.

��A co stanie si� z wami, panie Benedykcie? � zapyta�a Silje zatroskana. � Nie zabior� was chyba za to?

��Nie, nie.

��Dok�d pojedziemy?

Obaj m�czy�ni spogl�dali na siebie. D�ugo, wymownie. W ko�cu Tengel przerwa� milczenie.

��Dla Silje jest teraz tylko jeden ratunek.

��Tak � rzek� Benedykt i pokiwa� g�ow� z aprobat�. � Zgadzam si�. Nie mam �mia�o�ci zatrzymywa� tu r�wnie� dzieci, cho� serca krwawi� nam z �alu, �e je tracimy. Nie wiem jednak, co ta czarownica Abelone i jej krwio�ercze szczeni�ta mog� wymy�li�. Oddaj� je w twoje r�ce, Tengelu.

M�czyzna przytakn�� w milczeniu. Niepor�czny witra� zapakowa� na swego konia. Zwierz�ta by�y bardzo objuczone, ale uda�o si� za�adowa� wszystko. Graniczy�o to niemal z cudem.

Po�egnanie by�o kr�tkie i bolesne. Silje obj�a wszystkich po kolei i gor�co dzi�kowa�a za szcz�liwe dni. Greta mocno trzyma�a Daga, jakby nie mia�a najmniejszego zamiaru rozsta� si� z nim. Opanowa�a si� jednak i odda�a go Tengelowi. Maria sta�a obok konia Silje i prosi�a Sol, by nigdy o niej nie zapomnia�a. B�aga�a, by wszyscy powr�cili kiedy� do nich. Nadszed� czas rozstania. Trzeba by�o jecha�. Musieli si� �pieszy�, by�o bowiem pewne, �e �o�nierze udadz� si� w po�cig. Ka�da chwila by�a cenna.

Tengel umie�ci� ch�opca na swoim koniu. Silje przyj�a to z wdzi�czno�ci� i ulg�. Nie by�a przyzwyczajona do konnej jazdy, a z Dagiem na pewno by�oby jeszcze trudniej. Nie znaleziono �adnego damskiego siod�a, musia�a wi�c siedzie� po m�sku. Greta i Maria po�piesznie naci�gn�y jej p�aszcz na kolana, a Tengel odwr�ci� si� dyskretnie. Silje wydawa�o si� jednak, �e w k�cikach jego ust czai si� u�miech. To dra�, pomy�la�a.

Wyjechali na go�ciniec i ze strachem popatrzyli na p�noc. Nikogo nie by�o wida�. Uspokoili si� nieco. Rozstanie z tymi serdecznymi lud�mi by�o dla Silje bardzo trudne. Jecha�a smutna, ocieraj�c �zy. Wkr�tce jednak sytuacja zacz�a wymaga� od niej pe�nego skupienia. Pod��aj�c drog� na po�udnie, mijali wie�, kt�ra wygl�da�a na wymar��. W ten zimowy dzie� tylko ulatuj�cy dym �wiadczy� o tym, �e w zagrodach mieszkaj� ludzie. Lecz Silje zna�a ju� prawd�. Wiedzia�a z w�asnego do�wiadczenia, �e oczy s�siad�w pilnie obserwuj� ka�dego obcego, kt�ry pojawi si� na drogach.

Tengel niecierpliwi� si� i usi�owa� ich ponagla�. Silje pogania�a star� klacz, ale i tak jego zdaniem jechali wiele za wolno.

��Wyprzedzamy po�cig tylko o nieca�� godzin� � zawo�a�. � A �o�nierze p�dz� galopem, kiedy ju� wsi�d� na ko�.

Silje zdr�twia�y ramiona. Musia�a trzyma� Sol, kierowa� koniem i jednocze�nie utrzymywa� si� w siodle. Trzeba by�o zapomnie� o wstydzie. P�aszcz rozwia� si� ju� dawno, ods�aniaj�c go�e kolana. Teraz nie to by�o najwa�niejsze, przesta�a si� przejmowa�, �e Tengel mo�e zobaczy� odkryty kawa�ek cia�a. W przeciwie�stwie do niej Sol wygl�da�a na zadowolon�. Wyra�nie bawi�o j� napi�cie i dzika jazda. Silje zauwa�y�a, �e Tengel cz�sto spogl�da na dziewczynk� wzrokiem pe�nym czu�o�ci i troski.

Jest dobrym cz�owiekiem, pomy�la�a. Cokolwiek o nim m�wi�, jakkolwiek go nazywaj�, bez wzgl�du na jego przera�aj�cy wygl�d by�a pewna, �e Tengel przepe�niony jest sam� dobroci�. R�wnocze�nie, gdy tak p�dzi� przed ni�, jawi� si� jej jak demon z podziemnego �wiata. Przystojny, poci�gaj�cy, fascynuj�cy demon. Je�li takowe w og�le istniej�. Ju� dawno przyzna�a przed sob�, �e zbyt ostro zareagowa�a na dziwne zachowanie Sol w stosunku do syna Abelone. On zreszt� te� si� tym za bardzo przej��. Rozs�dniej by�o przyj��, �e Sol go nie lubi�a i dlatego jej oczy mog�y za�wieci�. Ch�opak mia� prawo si� zdziwi�, a nawet przerazi� widz�c tak� nienawi�� w jej spojrzeniu. Nie by� do�� uwa�ny, kiedy kroi�. Tak �atwo jest obwini� drugiego! Nie mog�o by� inaczej, a jej histeryczna reakcja by�a zdecydowanie przesadzona.

Nareszcie opu�cili parafi� i wjechali w las, kieruj�c si� ku nast�pnej wsi. Zwolnili nieco, musieli oszcz�dza� konie. Do zmroku by�o jeszcze daleko, ale Tengel powiedzia�, �e maj� przed sob� d�ug� drog� i musz� dotrze� na miejsce przed noc�.

��W g�rach s� wilki � powiedzia� � nie obronimy si� przed nimi w ciemno�ciach.

Silje czu�a narastaj�cy w niej l�k. Wiedzia�a, jaki jest cel ich podr�y, ale stara�a si� o tym nie my�le�. Pod�wiadomie czu�a, �e sytuacja, w kt�rej si� znalaz�a, jest jakby spe�nieniem. Wszystkie jej rojenia, senne koszmary jawi�y si� jako przygotowanie do tego, co nieuchronnie musia�o nast�pi�. Teraz wybi�a ta godzina.

��Czy naprawd� pozostanie w wiosce jest dla nas tak niebezpieczne? � zapyta�a staraj�c si� zmusi� Sol, by siedzia�a spokojnie.

��Teraz tak � odpar� zdecydowanie. � �cigaj� ci� za cudzo��stwo ze mn�.

Cudzo��stwo? Ta brzmia�o zupe�nie jak nierz�d. Nie mia�a odwagi na niego spojrze�.

��To z�a kobieta � poskar�y�a si�. � Biedny Benedykt i reszta, b�d� musieli wytrzyma� z tymi okropnymi lud�mi mo�e do ko�ca swoich dni. � Zawaha�a si� przez moment i ci�gn�a dalej. � Mia�e� racj�, pan Benedykt zapyta� mnie, czy nie wysz�abym za niego. Podzi�kowa�am mu i odm�wi�am. Mo�e powinnam si� zgodzi�, unikn�liby�my tego wszystkiego.

��Nie � powiedzia� Tengel. � Ma��e�stwo nie uratowa�oby ci� teraz. Przypomnij sobie wszystkie �ony ksi�y, oskar�one o uprawianie magii i czar�w! Nie mia�y �adnego wsparcia, cho� ich m�owie modlili si� za nie. Gdy raz zostanie nadane miano czarownicy, jest si� skazanym. Benedykt prosi� mnie, bym wr�ci� � powiedzia� niepewnie � tak szybko jak tylko b�d� m�g�. Prosi� mnie o pomoc w walce z nimi.

��Czy przebywanie w�r�d ludzi nie jest dla ciebie niebezpieczne?

Ju� w chwili, gdy wypowiada�a te s�owa, zda�a sobie spraw�, �e wpad�a w t� sam� pu�apk� co niegdy� Benedykt. W�r�d ludzi� zabrzmia�o to tak niestosownie. Tengel jednak by� spokojny.

��Oczywi�cie, ale do tej pory jako� mi si� udawa�o.

��O jakiej pomocy my�la�?

��Uwa�a, �e posiadam moc, by obr�ci� przeciwnik�w w nico��.

��Tym razem ja tak�e chcia�abym, �eby to by�o mo�liwe � powiedzia�a cicho.

��Nie, nie chc� tego pr�bowa�. Boj� si�, �e obudz� drzemi�ce we mnie z�o. Wr�c� jednak do Benedykta, bo zaj�� si� wami tak �yczliwie, kiedy go o to poprosi�em Chocia� s�dz�, �e akurat tego nikt we dworze nigdy nie po�a�owa�. Pokochali ciebie i dzieci, wiesz o tym, Silje?

��Ciep�o si� robi na sercu, gdy o tym my�l�. Tak bardzo chcia�abym, by� m�g� im pom�c. Naprawd� na to zas�uguj�.

��Ca�kowicie si� z tob� zgadzam. Bolesna jest my�l o tym, jak �atwo z�o zwyci�a na tym �wiecie.

Powinna teraz opowiedzie� mu o Sol, o dowodzie jej nadnaturalnych zdolno�ci, kt�ry widzia�a. Przemilcza�a jednak ten fakt. Coraz bardziej utwierdza�a si� w przekonaniu, �e wyolbrzymia�a to zdarzenie.

Zn�w pop�dzi� konie. Las sko�czy� si�, a przed nimi roztacza�a si� r�wnina. U st�p wzg�rz le�a�y ch�opskie zagrody. Dolina zakr�ca�a. Teraz by�o wida� wyra�nie, �e pod��aj� w kierunku Siedziby Z�ych Mocy. Tengel skr�ci� w boczn� drog�, Silje pod��y�a za nim.

��Siusiu � powiedzia�a Sol.

��Tego tylko brakowa�o. Tengelu, czy mo�esz pom�c nam zsi���? Nie mo�e si� zmoczy� przez nas.

��Poczekaj, a� dojedziemy do zagrody, nie b�d� wtedy patrze� na nas oczy ca�ej wsi.

��Mam nadziej�, �e Sol zrozumie i poczeka � mrukn�a Silje.

Zatrzyma� si� jednak. Zsiad� z konia. Silje wbi�a oczy w ziemi�, gdy poczu�a w pasie u�cisk jego silnych ramion. Nie chcia�a napotka� jego wzroku, jak dzia�o si� to za ka�dym razem, gdy pomaga� jej zsi��� z konia. Ale sama jego blisko�� os�abia�a j� i osza�amia�a do tego stopnia, �e musia�a walczy� ze sob�, by pokona� ogromn� ch�� obj�cia go mocno, mocno ramionami i przytulenia do niego policzka. Co si� sta�o? Czy rzeczywi�cie mia� zdolno�� czarowania, rzucania na ni� uroku? Co rzek� kiedy� Benedykt? �Czy rzuci� na ciebie urok?� By�a zbyt niedo�wiadczona, by poj��, �e nie trzeba magii, by pokierowa� czyim� sercem. Serce radzi sobie samo i rzadko wybiera naj�atwiejsze drogi.

Silje pomog�a Sol, podczas gdy Tengel, nieustannie trzymaj�c Daga na ramieniu, sprawdza� pakunki. On te� ucieka� wzrokiem, kiedy pomaga� jej wsi���. Widzi to, pomy�la�a. Zauwa�y�. On wie�

Pojechali dalej. Wkr�tce Tengel skr�ci� w stron� jakiej� zagrody. Sprawia�a wra�enie wymar�ej, ale gdy si� zbli�yli, wyszed� z niej cz�owiek i przywita� si�.

��Dzie� dobry panu! � zawo�a�a Sol weso�o.

��Dzie� dobry, dziecino � odpowiedzia� m�czyzna.

Jak�� pami�� musia�a mie� dziewczynka! By� to wo�nica, kt�ry zawi�z� ich z placu egzekucji na dw�r Benedykta prawie trzy miesi�ce temu! M�czyzna przyjrza� si� ma�ej.

��Tak � powiedzia� do Tengela. � Ona z pewno�ci� jest jedn� z nas. Wypisz wymaluj Sunniva!

A wi�c Tengel opowiedzia� o tym! By� mo�e gdzie� w g��bi duszy by� nawet dumny ze swej siostrzenicy.

��Czy pojad�� z nami? � zapyta� wo�nica.

��Tak. Tam w dole czeka ich tylko �mier�. W ka�dym razie na pewno Silje.

Tengel szybko opowiedzia� o �o�nierzach w�jta, kt�rzy prawdopodobnie wyruszyli ju� w po�cig.

M�czyzna skin�� g�ow�.

��Moje konie s� wypocz�te.

��Ja musz� zosta� � powiedzia� Tengel, zwracaj�c si� jednocze�nie do niego i do Silje. � Musz� zostawi� klacz w zagrodzie przy mo�cie, a poza tym obieca�em przywie�� Heminga do domu. Wiem, gdzie go szuka�. Jest we wsi i tym razem pojedzie ze mn�, nawet je�eli b�d� zmuszony ci�gn�� go za jego cudowne w�osy. Nic mu nie pomo�e, nawet je�li trzeba b�dzie wywlec go z gniazda mi�o�ci. Ruszajcie, ja przyjad� p�niej.

��Nie, prosz� � b�aga�a Silje. � Nie zostawaj tutaj, jed� z nami teraz!

��Nied�ugo was dogoni�. Pospieszcie si�!

Dalsze przekonywanie go nie mia�o sensu. Za�adowali wszystko na w�z i szybko ruszyli w g�r� w�sk� le�n� �cie�k�.

��On tak strasznie ryzykuje � �ali�a si� Silje wo�nicy.

��Nie musisz martwi� si� o Tengela � odpowiedzia�. � Ten cz�owiek potrafi wi�cej ni� my umiemy sobie wyobrazi�.

��Nie, nie wierz�. To tylko z�e plotki. On taki nie jest!

��Droga panno Silje � powiedzia� wo�nica i odwr�ci� si� w jej stron�. � Jak s�dzicie, w jaki spos�b radzi� sobie tak d�ugo tu w dole? Jest taki nieostro�ny.

��Chcecie powiedzie�, �e�

��Nie wiem, czy potrafi odwraca� od siebie wzrok ludzi, czy te� u�ywa innych czar�w. W ka�dym razie po raz pierwszy przebywa� w�r�d ludzi a� tyle czasu.

On te� m�wi �w�r�d ludzi�, pomy�la�a Silje wzburzona.

��Dlaczego nara�a si� na takie niebezpiecze�stwo?

��Akurat od was, panno Silje, nie oczekiwa�em takiego pytania � mrukn�� odwracaj�c si� do przodu.

Nie zd��y�a zastanowi� si� nad odpowiedzi�, bo w�a�nie Dag zacz�� p�aka�. Nie wiedzia�a, czy jest mokry, czy g�odny � prawdopodobnie jedno i drugie. Nic jednak nie mog�a na to poradzi�: na wozie zimno, mleko lodowate; szale�stwem by�oby rozbieranie ch�opca w takich warunkach. Przytuli�a tylko policzek do jego buzi i zacz�a ko�ysa� ma�ego w prz�d i w ty�, a� si� uspokoi� i zn�w zapad� w sen.

Konie, kt�re ich ci�gn�y, by�y silne. Droga wiod�a ostro pod g�r�, wzd�u� stromych przepa�ci. Za ka�dym razem, gdy spogl�da�a w dolin�, rzeka i domy wydawa�y si� coraz mniejsze. W ko�cu wygl�da�y jak domki dla lalek, by po chwili znikn�� ca�kowicie.

Dag spa� spokojnie le��c w jej ramionach, a Sol sta�a za plecami wo�nicy i pop�dza�a konie. Silje przytrzymywa�a jej nogi, by nie wypad�a.

Silje cz�sto spogl�da�a z zachwytem na witra�, kt�ry le�a� na wierzchu innych tobo�k�w. Nigdy nie posiada�a niczego r�wnie pi�knego. Zastanawia�a si�, czy kiedykolwiek przyda jej si� do czego�. Gdzie zamieszkaj� teraz? W ka�dym razie witra� musi by� widoczny, mo�e jako ozdoba jednej ze �cian? A je�li tam na g�rze mieszkaj� w sza�asach z ga��zi?

Dotkn�a palcami ksi�gi, kt�r� dosta�a od Benedykta. Kanty by�y po��czone na grzbiecie tkan� ta�m�. Jak mi�o z jego strony! Z pewno�ci� kosztowa�a go du�o pracy i pieni�dzy.

Ani ona, ani tym bardziej Benedykt nie przypuszczali, �e mia�a teraz co�, co stanie si� niezwykle cenne. Ksi�ga, kt�r� jej podarowa�, mia�a pewnego dnia przyczyni� si� do rozwi�zania zagadki Ludzi Lodu. Na razie by�y to jednak tylko oprawione domowym sposobem, czyste arkusze pergaminu.

Silje spojrza�a na ch�opczyka, na jego regularne rysy. W�osy sporo mu uros�y, ��ty kosmyk wystawa� w�a�nie spod sk�rkowej czapki. My�la�a o tym, co powiedzia�aby teraz jego matka, widz�c go w drodze do �Krainy Cieni�.

Cz�sto przychodzi�a jej na my�l matka Daga: C. M. Co czu�a teraz ta kobieta? Ulg�? Intuicja podpowiada�a Silje, �e na pewno tak nie jest. Drobny szczeg� utwierdza� j� w tym przekonaniu � ma�y kubek pe�en mleka, pozostawiony obok dziecka. Niezbity dow�d rozpaczy nieszcz�liwej matki.

Charlotta Meiden siedzia�a zamy�lona i spogl�da�a przez okno na zrujnowan� katedr� Nidaros. Po po�arze w roku 1531 nikt nie mia� si�, by rozpocz�� odbudow�. Kraj by� wyniszczony reformacj�, g�odem i nie ko�cz�cymi si� epidemiami. Tylko cz�� katedry wykorzystywano, reszta le�a�a w gruzach.

Charlotta widzia�a te� kawa�ek rzeki Nid, kt�ra malowniczo otacza�a miasto, czyni�c je niemal niezdobytym � mo�na si� by�o do niego dosta� jedynie przez strze�on� bram� na zachodzie.

��Powiedz mi, mamo � zacz�a zamy�lona. � Co dzieje si� z klasztorem zakonnic na Bakke? Czy on jeszcze istnieje?

Matka ze zdziwieniem spojrza�a znad rob�tki.

��Klasztor benedyktynek? Nie, chyba ju� go nie ma. Czy wszystko to nie znikn�o wraz z reformacj�? Nie wiem tego naprawd�.

��A cysterki z Rein? Tam te� chyba by� zakon?

��Nie wydaje mi si�, by jeszcze istnia�y. Dlaczego pytasz? Sk�d to dziwne zainteresowanie?

��Mam zamiar i�� do zakonu.

��Ty? Czy ju� zupe�nie postrada�a� zmys�y? Nie jeste� nawet katoliczk�!

��Czy to ma jakie� znaczenie? Mog� chyba zmieni� wiar�?

��No wiesz, Charlotto! Nie ma o tym mowy. Co powiedz� ludzie? A tw�j ojciec? Przecie� w sobot� jeste�my zaproszeni na bal po�wi�teczny do namiestnika. Zobaczysz, o�ywisz si� i zapomnisz o takich szale�stwach. Podobno przyjecha�o kilku pi�knych szlachcic�w z Danii. Tu na miejscu zupe�nie nie ma w czym wybiera�.

Charlotta wsta�a i z wyra�nym zniecierpliwieniem opu�ci�a pok�j. Matka popatrzy�a za ni� zatroskana. Czy to w�a�nie religijna zaduma m�czy�a j� ostatnio? Klasztor katolicki! Tak przecie� nie mo�na! Gdyby tylko uda�o si� wyda� j� za m��� Jak mogli sp�odzi� dziecko o tak ma�o poci�gaj�cym wygl�dzie? D�ugi nos tak charakterystyczny dla wi�kszo�ci du�skiej szlachty, nie pomijaj�c rodziny kr�lewskiej, w swym najpe�niejszym wydaniu �ozdobi�� twarz Charlotty. Biedna dziewczyna, by�a dla nich takim k�opotem.

W swoim pokoju Charlotta rzuci�a si� na ��ko.

Wiedzia�a, �e nie jest pi�kno�ci�. Kiedy by�a m�od� dziewczyn�, zar�czono j� z r�wie�nikiem, synem hrabiego z Danii, ale ju� na pierwszym uroczystym spotkaniu trzyma� si� od niej z daleka, wynajduj�c niesk�adne usprawiedliwienia. Po pewnym czasie umowa, kt�r� zawarli jej rodzice, zosta�a zerwana. Prze�ywa�a to bole�nie, nie mog�a znie�� wstydu, ale z czasem uda�o si� jej wymaza� z pami�ci to gorzkie niepowodzenie. Kiedy czaruj�cy Du�czyk uwodzi� j� mniej wi�cej rok temu, by�a bardzo spragniona m�skiej adoracji. Dlatego okaza�a si� �atw� zdobycz�. Zawsze stara�a si� ukrywa� sw� nie�mia�o�� pod promiennym u�miechem i beztrosk� konwersacj�. Nikt nie m�g� si� dowiedzie�, jak brzydka i bezradna czu�a si� naprawd�.

M�odzieniec by� do�wiadczonym uwodzicielem i szybko odebra� jej cnot�. Charlotta trwa�a w stanie uniesienia mi�osnego, oszo�omienia w�asnym szcz�ciem, p�ki nie dowiedzia�a si�, �e jest ju� �onaty, a potem nie zorientowa�a, �e oczekuje jego dziecka.

Ale to wszystko by�o teraz nieistotne.

Gdyby tylko potrafi�a cofn�� czas i mog�a trzyma� dziecko w ramionach! Ta nierealna my�l prze�ladowa�a j�, natr�tnie ko�ata�a si� jej w g�owie. Raz po raz nawiedza� j� strach na wspomnienie o bezbronnym male�stwie, kt�re, niczego nie rozumiej�c, le�a�o pozostawione w lesie. Le�a�o, a dni mija�y. Ludzka pomoc, ciep�o i po�ywienie nie nadchodzi�y.

Nie!

Odwr�ci�a si� i skry�a twarz w poduszk�. Gdyby tylko mia�a z kim porozmawia�, da� upust swojej rozpaczy.

Ksi�dz? Nie, on by nie zrozumia� � os�dzi�by jedynie. Wszyscy by os�dzali.

Ale czy nie tego w�a�nie pragn�a? Kogo�, kto by j� przekl��, rzuci� na kolana, ukara�, zbi�?

To i tak nigdy nie przywr�ci jej dziecka.

Dr�czy�a j� jeszcze jedna my�l. Dziecko by�o wykl�te. Zostawi�a nie ochrzczone niemowl�! Mo�e mog�aby i�� i przeczyta�

Nie, nie mog�a tam wr�ci�, nigdy, przenigdy!

A mo�e poprosi� ksi�dza? Nie.

Na to te� nie potrafi si� zdoby�. Obezw�adnia� j� strach przed tym, co mog�aby tam znale��.

By�a skazana na wieczyste pot�pienie, stracona raz na zawsze. Jakie �ycie mia�a przed sob�?

Pierwszej nocy w dolinie Ludzi Lodu Silje d�ugo nie mog�a zasn��. Ws�uchiwa�a si� w d�wi�ki dochodz�ce z zewn�trz. Panowa�a cisza, ona jednak by�a tak podniecona, �e nawet cisza wydawa�a jej si� gro�na. Czy nic przypadkiem nie czai si� w ukryciu czekaj�c, a� ona za�nie, by wtedy dopiero hukn�� w �cian� tak, �e serce przestanie bi�?

Ba�a si�, cho� stara�a si� zabezpieczy� dom na wszystkie znane sobie tajemne sposoby. Drewniane �y�ki skrzy�owa�a na �awie, uczyni�a znak krzy�a nad drzwiami, na palenisku te� u�o�y�a krzy� z dw�ch polan, by o�lepi� ka�dego, kto chcia�by dosta� si� do �rodka t� drog�.

Dzieci spa�y w pobli�u, najedzone, suche i rozgrzane ciep�em ognia, wci�� p�on�cego w du�ej izbie. Lekki oddech Sol s�ycha� by�o wyra�nie, lecz Dag spa� zawsze tak cicho, �e od czasu do czasu, na podobie�stwo prawdziwej matki, przera�ona sprawdza�a, czy jeszcze �yje.

Co Silje wiedzia�a o tym domu? Ilu ludzi tutaj umar�o, ilu z nich zn�w powsta�o? Ba�a si�. Najzwyczajniej ba�a si� w ciemno�ciach tego, co kry�o si� w domu i w dolinie. Nieznani ludzie, jak przyjm� j�, nieproszonego go�cia? Zimno p�yn�ce od g�r, przysz�o�� dzieci� Wszystko k��bi�o si� w zm�czonym umy�le, nie pozwalaj�c zasn��.

Bardzo pragn�a, by Tengel by� teraz tutaj. Powiedzia�, �e musi odej�� ze wzgl�du na ni�. Co j� to jednak obchodzi, �e ludzie b�d� gada�? Potrzebowa�a jego blisko�ci i bezpiecze�stwa, tak jak dziecko potrzebuje u�cisku ramion ojca.

Silje zawstydzona u�miechn�a si� do siebie. Na pewno dobrze zrobi� odchodz�c. Wiedzia�a, jak na ni� dzia�a�; wiedzia�a, �e nie zdo�a ukry� tego przed nim, je�li obj�cie jego ramion wzbudzi w niej uczucia inne ni� te, jakie c�rka �ywi do ojca.

Samotno�� j� przyt�acza�a. T�skni�a do �ycia w domu Benedykta, takiego, jakie by�o, zanim pojawi�a si� Abelone i zanim Benedykt odwiedzi� j� w nocy.

Heming znikn�� u rodzic�w. Przypuszczalnie czeka�a go gruntowna spowied� przed ojcem. Podejrzewa�a, �e to Tengel kaza� mu wr�ci� do domu, bo m�ody cz�owiek sam nie przejawia� najmniejszej ku temu ochoty. Natomiast wo�nica zatrzyma� si� u nich na chwil� i pom�g� Tengelowi w przygotowaniu wszystkiego tak, by jej i dzieciom by�o jak najwygodniej.

Silje sta�a po�rodku izby, zesztywnia�a z zimna i bezradna. Przygl�da�a si� tylko, jak rozpalali ogie� i przygotowywali pos�ania. Dzieci jednak zacz�y marudzi� i w ko�cu musia�a si� nimi zaj��.

Zagroda, w kt�rej zamieszkali, by�a stara, du�o mniejsza od dworu Benedykta. Wygl�da�a jednak na solidn� i ciep��. Dom mia� tylko jeden poziom. Na jego ko�cu znajdowa�a si� spi�arnia, dalej by�a jeszcze komora, w kt�rej przechowywano mleko, i obora. Na drugim ko�cu by�y dwa pomieszczenia. W jednym z nich Silje spa�a wraz z dzie�mi przy otwartych drzwiach do du�ej izby. Okien tu, naturalnie, nie by�o. Pomy�la�a o swoim witra�yku. O nie, w tym domu nie da si� go umie�ci�.

Zastanawia�a si�, jak si� teraz ma Tengel. Musia� przecie� ogrza� jeszcze sw�j dom, kt�ry z pewno�ci� by� starszy i bardziej nieszczelny. A zm�czony by� chyba nie mniej ni� ona. Silje chcia�a zaproponowa�, by t� pierwsz� noc sp�dzi� w domu wo�nicy, lecz �aden z nich nie wspomnia� o takiej mo�liwo�ci. Przysz�a jej do g�owy my�l, �e by� mo�e Tengel nie jest mile widzianym go�ciem w tutejszych domach. Zn�w pe�ne �alu wsp�czucie przepe�ni�o jej serce.

Po odej�ciu wo�nicy Tengel pozosta� z ni� jeszcze przez dobr� chwil�. Sprawdza� wszystko dok�adnie, jakby nie chcia� jeszcze si� rozstawa�. Silje gor�czkowo rozprawia�a, pragn�c zatrzyma� go cho� moment d�u�ej. Jeszcze raz poprosi�a, by pozosta�, zrobi�a to ze wzgl�du na niego, nie chcia�a bowiem, by by�o mu niewygodnie. On jednak potrz�sn�� przecz�co g�ow�. W ko�cu nie by�o ju� o czym rozmawia�, nie pozosta�o te� nic do zrobienia.

Poczu�a, �e jej ramiona s� jakby puste. To chyba dlatego, �e przez tak wiele godzin trzyma�a Daga?

Silje odwr�ci�a si� na drugi bok i pr�bowa�a zasn��, lecz niepok�j by� silniejszy. To ju� jutro b�dzie musia�a stan�� twarz� w twarz z pozosta�ymi mieszka�cami doliny.

Sen nadal nie nadchodzi�. Nap�ywa�y natomiast my�li, kt�re do tej pory stara�a si� powstrzymywa�. Wspomnienia potwornych dni, gdy zaraza dotar�a do ich domu.

Strach, kt�ry ogarn�� wszystkich, gdy choroba dotkn�a pierwszego ze s�u�by. Milczenie przy stole, czujne wzajemne spojrzenia, pierwsze symptomy. Jej brat ze spoconym od gor�czki czo�em, histeryczne krzyki matki. Pogrzeb� Nad grobem chwiej�ca si� na nogach siostra, jej upadek. Jej pogrzeb� Wielu by�o wtedy zmar�ych. Ksi�dz odprawia� mod�y nad czterema trumnami, w jednej z nich le�a� syn gospodarza. Ch�opiec, kt�rym zajmowa�a si� Silje, dzi�ki kt�remu mog�a si� uczy�. �a�owa�a go r�wnie�, lecz �mier� rodze�stwa uderzy�a j� tak mocno, �e nie wszystko by�a w stanie poj��. Pami�ta�a jednak gospodarza. Jego nierozumne wo�anie: �Dlaczego mnie to spotyka?�. Tak jakby nie dostrzega�, �e zaraza nie rozr�nia podzia��w spo�ecznych, �e uderza na zmian� i w tych, co stoj� nisko, i w tych, co stoj� na g�rze. Zgony w�r�d s�u�by by�y dla gospodarza naturalne, nie powodowa�y �a�oby. Ale jego rodzina�!

Potem jednocze�nie zaraza zmog�a ojca i matk�. Silje sama musia�a zajmowa� si� nimi, nikt bowiem nie mia� teraz czasu na pomaganie innym. Pami�ta�a, jak trudno jej by�o cokolwiek dostrzec, jak chodzi�a po omacku z oczyma pe�nymi �ez. B�agania, by rodzice jej nie opuszczali, nie zosta�y wys�uchane.

M�odszy braciszek� j�cz�cy, dr�czony atakami kaszlu� i Silje ju� tylko sam na sam z nim. Ten dzie� by� najgorszy.

Trzy trumny naraz. Ostatnie z ma�ej chaty kowala.

A potem s�u��cy gospodarza, kt�ry sta� w drzwiach, nie maj�c odwagi wej�� do �rodka. �Musisz opu�ci� dw�r, Silje. Gospodarz potrzebuje domu dla nowego kowala.�

Nikt nie zapyta�, dok�d ma zamiar si� uda�.

Jaki� d�wi�k dochodz�cy od strony jeziora wyrwa� j� z zamy�lenia. Czy to lis? Czy mo�e jaki� duch si� skar�y? O, znowu. To przypomina jednak g�os lisa. Mia�a nadziej�, �e nic gorszego.

W ka�dym razie dobrze si� sta�o, �e co� przerwa�o pasmo dr�cz�cych wspomnie�. Niewiele brakowa�o a d�awi�cy b�l krzykiem wyrwa�by si� z jej piersi. Nie wolno dopuszcza� my�li o tym, co by�o, to tylko nadwer�y jej si�y, kt�rych tak bardzo potrzebuje.

Stara�a si� odpr�y�, oddycha�a g��boko, powoli. Czu�a zapach brzozowego drewna, suszonego siana z pos�ania i brzozowych ga��zek, le��cych na pod�odze. Same przyjemne aromaty.

Tengel by� taki� niesw�j, kiedy od nich odchodzi� i prosi�, by dobrze zamkn�a drzwi. Nie chcia� dostrzec b�agania w jej pe�nych rozpaczy oczach, strachu przed tym, �e ma zosta� sama, potrzeby jego blisko�ci. Sta� jednak chwil� w drzwiach. S�owa przychodzi�y mu z trudem.

��Dobrze, �e tu jeste�, Silje, ty i maluchy. Tak jest mi �atwiej.

Gdy ju� zamyka� za sob� drzwi, zdo�a�a us�ysze� te ostatnie s�owa:

��I trudniej.

Tengel�

Silje stara�a si� wyobrazi� sobie jego twarz, lecz bez skutku. Zamiast tego widzia�a zarys jego postaci stoj�cej w drzwiach. Z go�� g�ow�, z opuszczonym kapturem z wilczej sk�ry. Sztywne czarne w�osy, opadaj�ce na ramiona. Olbrzymia sylwetka, nienaturalnie rozro�ni�ta od pasa w g�r�, ramiona szerokie i wysokie, upodabniaj�ce go do zwierz�cia, �osia albo nied�wiedzia o silnym karku. Wilcze futro nie poprawia�o wygl�du. Mia� d�ugie nogi i w�skie biodra, a kiedy� dostrzeg�a przypadkiem kawa�ek klatki piersiowej i wiedzia�a, �e by� mocno ow�osiony � jak zwierz�. Zwierzocz�ek� By�o to pierwsze imi�, jakie mu nada�a, nie ona jedna wymy�li�a to okre�lenie.

Jak to mo�liwe, by czu� poci�g do kogo� tak odra�aj�cego? Tymczasem skala jej uczu� rozrasta�a si�, obejmowa�a wszystko: od wsp�czucia, ciep�a serdeczno�ci, nie�mia�ego podziwu, poprzez g��bokie przywi�zanie, mocne poczucie przynale�no�ci, a� do niezno�nie m�cz�cego, trudnego do pokonania poci�gu zmys�owego.

Nie, musi za wszelk� cen� poskromi� wyobra�ni�, w przeciwnym razie nie za�nie do rana, wiedzia�a o tym z do�wiadczenia. Skuli�a si� i powoli zacz�a zapada� w sen.

Kobieta z s�siedniego domu, krewniaczka Tengela, du�o pomaga�a Silje w pierwszych dniach pobytu w obcej dolinie. Eldrid by�a zwyczajn� kobiet�, nie mia�a �adnych demonicznych cech; nie mia�a te� urody jego zmar�ej siostry. By�a ch�opk�, przedsi�biorcz� i zdecydowan�, samotn�, gdy� nikt nie �mia� �eni� si� z potomkini� z�ego Tengela. Wiedzia�a jednak du�o wi�cej o prowadzeniu domu i wychowywaniu dzieci ni� Silje. Eldrid zajmowa�a si� krowami Tengela i co dzie� przynosi�a Silje i dzieciom �wie�e mleko. Dziewczyna protestowa�a, uwa�a�a bowiem, �e mo�e i�� po nie sama. Eldrid jednak nie ust�powa�a.

Silje rozpaczliwie walczy�a o utrzymanie porz�dku w domu. Wszystko musia�a teraz robi� samodzielnie. Przynosi� wod� ze studni, kt�ra by�a na wp� zamarzni�ta, r�ba� drwa i nosi� je do domu, rozpala� ogie� w ch�odne poranki, piec chleb, pra� odzienie sobie i dzieciom, pr�bowa� robi� ig�y z rybich o�ci�

By�a jeszcze jedna sprawa, kt�ra j� martwi�a. U Benedykta Maria i Greta odci��a�y j� bardzo w opiece nad dzie�mi. Tutaj wszystko spad�o na jej g�ow�. Z gorycz� musia�a przyzna�, �e nie daje sobie rady. Niemowl�, kt�remu odparzy�a si� pupa podczas d�ugiej podr�y, i bardzo samodzielna dwulatka doprowadza�y j� czasami do szale�stwa. Czu�a si� bardzo zagubiona.

Eldrid widzia�a, jak Silje si� m�czy.

��Masz dopiero siedemna�cie lat, dziewczyno, i pod opiek� dw�jk� obcych dzieci. Nie s�dz� te�, by� by�a urodzona do pracy w obej�ciu. Przystroi�a� dom bardzo pi�knie, pracowa�a� za siedmiu, ale kurz grub� warstw� zalega po k�tach.

Silje zrezygnowana wytar�a oczy.

��Wiem. S�dzi�am, �e przynajmniej z dzie�mi dam sobie rad�, ale widocznie nie mam do�� cierpliwo�ci.

Dziki ryk Sol dobiega� z izby sypialnej. Dosta�a lanie, poniewa� � mimo wyra�nego zakazu Silje, a mo�e w�a�nie dlatego � z rozmys�em rozsypa�a po pod�odze roz�arzone w�gle. Wrzaskom Sol wt�rowa� nieustanny krzyk Daga. P�aski chleb, kt�ry Silje usi�owa�a upiec, przypali� si�.

��Pozw�l mi zabra� dzieci na dwa dni, b�dziesz mia�a troch� spokoju � powiedzia�a Eldrid. � U mnie w domu ma�o bywa�o dzieci, a Sol jest przecie� c�rk� mojej kuzynki.

Silje zawaha�a si�. Brzmia�o to kusz�co, lecz z drugiej strony tak bardzo kocha�a dzieci, �e nie chcia�a si� z nimi rozstawa�.

��Dzi�kuj� � odpar�a. � Najlepiej jednak b�dzie, je�li najpierw zapytam Tengela. Mnie powierzy� opiek� nad nimi, dlatego powinnam si� go poradzi�.

��Rozumiem. Jeste� jednak ca�kiem wyczerpana, ale nie wi� siebie. Nawet doros�e kobiety, kt�re maj� w�asne dzieci, wpadaj� czasem w rozpacz z bardziej b�ahych powod�w. Tengel opowiedzia� mi, przez co przesz�a�, o twej trosce o niego i o dzieci. On nigdy nie mia� troski w nadmiarze. Chcesz tak dobrze, Silje, ale sama jeste� jeszcze dziewczynk�.

Silje zawstydzona, u�miechn�a si� z wdzi�czno�ci�.

��Tak bardzo niepokoj� si� o Daga � rzek�a. � Z tej ma�ej pupki ca�kiem ju� zesz�a sk�ra � doda�a. � Nie pomaga na to nic, co robi�.

��Czy mog� popatrze� na ch�opczyka?

Zm�czone, przywyk�e do pracy d�onie Eldrid z �atwo�ci� radzi�y sobie z Dagiem.

��Zlituj si�! � wykrzykn�a wstrz��ni�ta. � Dlaczego nie powiedzia�a� o tym Tengelowi? On potrafi wyleczy� takie rany w ci�gu paru dni.

��Odparzone pupy? � Mimo rozpaczy Silje musia�a si� roze�mia�. � Trudno mi w to uwierzy�.

��Mia�am na my�li wszystkie choroby i dolegliwo�ci.

��Nie widzia�am Tengela od tego wieczoru, kiedy tu przybyli�my. Ju� dziesi�� dni.

Eldrid popatrzy�a na ni� zamy�lona.

��To do niego podobne. Do mnie zachodzi co dzie�, by zapyta�, jak si� wam wiedzie, i ci�gle wydaje mi nowe polecenia. Troszczy si� o was nieustannie, Silje. Teraz nie ma go w domu, jest w g�rach, �cina drzewa. Ale porozmawiam z nim. By� mo�e zajrzy do was wieczorem. Chcia�am jeszcze zapyta�, czy zechcesz p�j�� ze mn� jutro na nabo�e�stwo. B�dziesz mog�a spotka� innych mieszka�c�w doliny. Mo�e poczujesz si� lepiej, gdy zobaczysz wi�cej ludzi.

��Kto zajmie si� dzie�mi?

��Tengel mo�e to zrobi�. I tak nie wolno mu chodzi� na nabo�e�stwo.

��Dlaczego nie? � zapyta�a Silje zdziwiona.

Eldrid skrzywi�a si�.

��Twierdz�, �e towarzyszy mu cie�. Wiesz czyj. To takie g�upie, takie pod�e. Wielu z nich nosi znami� najokropniejszych, prawie kazirodczych stosunk�w, ale na nas patrz� krzywo.

��Gardz� wami? � zapyta�a Silje z niedowierzaniem w g�osie.

��Nie, nie gardz�. L�kaj� si� nas.

��Ale to w�a�nie wy jeste�cie �najczy�ciejszym� z tutejszych rod�w?

��Oczywi�cie! Inni s� mi�dzy sob� pomieszani. Mo�na to zrozumie�, po tylu latach odosobnienia. Nie zawsze by�o tak spokojnie.

��Ale tobie �askawie pozwalaj� bra� udzia� w ich mod�ach?

��Tak, nie jestem dotkni�ta dziedzictwem pierwszego Tengela. Jestem, jak m�wi�, normalna.

Silje zamy�lona spojrza�a na dzieci w s�siedniej izbie.

��Bardzo chcia�abym p�j��, ostatnio czuj� si� jak poganka. Czy jednak naprawd� mo�emy powierzy� dzieci Tengelowi? Niemowl� p�acze przecie� tak okropnie.

��B�dzie musia� to znie��. Chod�, pomog� ci w pieczeniu.

Kiedy Eldrid odesz�a, Silje pobieg�a do dzieci i podnios�a Sol z pod�ogi.

��Tengel przyjdzie, Tengel przyjdzie � �piewa�a ta�cz�c w ko�o z dziewczynk�, kt�ra wkr�tce wszystko jej wybaczy�a i ch�tnie wirowa�a we wsp�lnym ta�cu. � Musimy tu posprz�ta� � powiedzia�a Silje z entuzjazmem. � Czy mo�esz pozamiata�, a ja umyj� naczynia?

���adna sukienka? � zapyta�a Sol.

��Tak, mo�esz za�o�y� od�wi�tn� sukienk�. Ale poczekaj do wieczora! Najpierw musimy popracowa�.

Przystroi�y dom naj�adniej jak umia�y i od�wi�tnie odziane siedzia�y przy stole, d�ugo czekaj�c na Tengela. Kiedy wreszcie przyszed�, Sol obj�a go r�czkami za kolana. Tengel podni�s� j� do g�ry i pochwali� pi�kn� sukienk�. Napotka� wzrok Silje.

��S�ysza�em, �e mia�a� trudno�ci z dzie�mi?

Och, ten g��boki g�os. Jakby rozdziera� j� na strz�py. Robi�o jej si� zimno i gor�co na przemian.

��Nie, to nie takie�

��Eldrid porz�dnie mnie wy�aja�a � rzek� kr�tko. � Powiedzia�a, �e nie mam najmniejszego poj�cia, czym jest odpowiedzialno�� za dw�jk� dzieci i dom, zw�aszcza dla takiej m�odej i niepraktycznej osoby jak ty. Dobrze, a wi�c co z nimi?

��Tak, jest� Dag przede wszystkim. � J�ka�a si� pod jego nieub�aganym wzrokiem, trudno jej by�o wykrztusi� z siebie odpowied�.

Musia�a rozebra� ch�opca.

Tengel obejrza� go.

��Czy nie dosta�a� kiedy� ode mnie ma�ci? Na swoj� nog�?

��Tak. Czy mo�na j� r�wnie� teraz zastosowa�? Nie mia�am odwagi pr�bowa�.

��No tak, mam chyba co� lepszego � stwierdzi� i wyj�� czarne zawini�tko.

Pomy�la�a o jego poprzedniej wizycie u chorych i zapyta�a:

��Czy chcesz zosta� sam z dzieckiem?

Rozci�gn�� usta w u�miechu.

��Nie odmawiam zakl�� nad tak� ma�� pup�.

Ach, tak. A wi�c odmawia� zakl�cia? Silje poczu�a, �e dreszcz przebieg� jej po plecach.

Tengel czyta� w jej my�lach.

��Uwa�am, �e nie powinna� mnie obwinia� tak d�ugo, jak wykorzystuj� t� moc dla czyjego� dobra.

��Nie obwiniam ci� � powiedzia�a rumieni�c si� � Przera�asz mnie troch�.

��Czy masz jaki� pow�d, by si� mnie obawia�? � zapyta� cicho z takim smutkiem w g�osie, �e serce jej si� �cisn�o.

��Silje ta�czy! � powiedzia�a Sol.

Tengel odwr�ci� si� do dziewczynki.

��Co ty opowiadasz? Silje ta�czy?

��Silje i Sol ta�c� doko�a, o tak! I �piewaj� �Tengel psyjdzie, Tengel psyjdzie!�

��Pleciuga � mrukn�a Silje.

Sol zako�czy�a demonstrowanie ta�ca.

��A Silje p�ace. W ��ku.

Tengel spowa�nia�.

��Naprawd�, Silje?

��Nie, ona przesadza. Nie s�uchaj jej!

Nagle Sol przypomnia�a sobie, �e ma jeszcze jedn� rzecz do opowiedzenia.

��Silje mnie zbi�a! � W jej oczach l�ni�a ��dza sensacji.

��Tak, tak. S�ysza�em o pewnej m�odej damie, kt�ra rozsypa�a roz�arzone w�gle po pod�odze. S�dz�, �e Silje nie bi�a tak mocno.

Kiedy Dag zosta� nasmarowany i ponownie ubrany, usiedli do sto�u. Dla Sol by�o ju� do�� p�no i zacz�a troch� marudzi�.

��My�l�, �e wypryski mog� mie� co� wsp�lnego z tym, co on je � powiedzia� Tengel. � O tej porze roku krowy dostaj� rzep�. To mo�e by� dla niego za ostre. Powiem Eldrid, by karmi�a jedn� krow� wy��cznie sianem, zobaczymy, czy to pomo�e. Musimy uwa�a� na tego ch�opczyka. Wiesz przecie�, �e nigdy nie dosta� matczynego mleka.

Silje popatrzy�a na niego wielkimi oczami.

��Tak du�o wiesz! Nigdy nie s�ysza�am, by kto� rozumowa� w ten spos�b. To znaczy zastanawia� si�, co jedz� krowy.

��Tak, my z naszego rodu wiemy wiele � potwierdzi� z gorycz�. � Ale zgadzam si� z Eldrid, �e potrzebna ci pomoc. Masz takie cienie pod oczami.

��Nie zostaje mi zbyt du�o czasu na sen, Dag p�acze dzie� i noc. Wiesz, Tengelu� � zacz�a z entuzjazmem.

��Tak?

��W tamtej izbie� stoj� stare krosna. Tak bardzo chcia�abym m�c tka�.

Rozja�ni� si�.

��Ale� tak, oczywi�cie! Poprosz� Eldrid, by je rozstawi�a. Naturalnie je�li ma we�n�.

��Mog� uprz��� sama. Przy krosnach le�� g�ry we�ny. Bo wiesz, ja nic nie umiem. To pomog�oby mi przesta� si� czu� tak bezu�yteczn� i bezwarto�ciow�.

��Ale�, drogie dziecko, naprawd� tak si� czujesz?

Sol skuli�a si� na �awie i zasn�a w swej najlepszej sukience. By�a nieprzyzwyczajona do tak d�ugiego siedzenia, ale Silje wiedzia�a �e wszelkie pr�by pos�ania jej do ��ka przed przyj�ciem Tengela by�yby skazane na niepowodzenie.

��Tak, jestem bezu�yteczna � powt�rzy�a Silje. � To, co potrafi�, nikomu nie jest tak naprawd� potrzebne. Benedykt te� tak m�wi�.

��Benedykt stwierdzi�, �e jeste� ma�� artystk�, cz�owiekiem tw�rczym i nie powinno si� obci��a� ci� zbyt prozaicznymi obowi�zkami. To mo�e �le wp�yn�� na twoje nerwy. Dok�adnie tak sta�o si� dzisiaj.

��Wstydz� si� tego.

Tengel nigdy nie dotkn�� kobiety. Teraz jednak odruchowo wyci�gn�� d�o� i delikatnie pog�aska� dziewczyn� po policzku. Silje drgn�a, odwr�ci�a g�ow� i lekko musn�a ustami jego r�k�. Z�apa� j� za w�osy i mocno u�cisn��. G��boki, d�ugo wstrzymywany oddech wstrz�sn�� ca�ym jego cia�em.

��Musz� ju� i�� � rzuci�, podnosz�c si� gwa�townie.

Podskoczy�a.

��Czy przyjdziesz wkr�tce znowu?

Wpatrywa� si� w ni�.

��Nie wiem. Pr�buj� unika� odwiedzin, ale�

��Ale?

��Kiedy Eldrid przysz�a dzisiaj po mnie i powiedzia�a, �e powinienem tu zajrze�, jakbym dosta� gor�czki. Tak, przyjd� Ale nigdy sam� nie mam na to si�y. Zajm� si� jutro dzie�mi.

Szybko wsta�.

Silje po�o�y�a Sol do ��ka, posprz�ta�a i zamy�lona zacz�a si� rozbiera�. Zwykle zostawa�a w koszuli, by�a zbyt nie�mia�a, by rozebra� si� ca�kiem do naga. Jednak tego wieczoru siedzia�a d�u�ej na skraju �o�a, w czerwonym blasku ognia z paleniska. Powoli, jakby w transie, zdj�a koszul� i od�o�y�a j� na bok. Nie maj�c odwagi spojrze� w d�, ostro�nie dotkn�a swej sk�ry, pog�adzi�a d�o�mi piersi, smuk�� tali�. Czu�a, �e jest szczup�a i zgrabna, �e jej piersi s� twarde i j�drne. Po�o�y�a d�o� na brzuchu, poczu�a, jak bardzo jest p�aski. Z l�kiem popatrzy�a w d�.

Podoba�oby mu si� moje cia�o, pomy�la�a. Nie ma w nim nic brzydkiego. Gdyby tylko chcia�.

Ockn�a si�. Opu�ci�a j� �mia�o��, zamiast niej pojawi� si� wstyd. Szybko naci�gn�a koszul�.

Spotkanie odby�o si� w domu wodza, ojca Heminga. Silje uda�a si� tam wraz z Eldrid, spi�ta, a jednocze�nie ciekawa. Tengel przyszed�, by dopilnowa� dzieci. Mia�a nadziej�, �e jego ledwie zauwa�alny u�miech da jej si�y na ca�y nast�pny tydzie�.

Dom, do kt�rego przysz�y, by� wspania�y. Cho� wielko�ci� nie m�g� si� r�wna� z domem Benedykta, to jednak by�o w nim wszystko, czego tylko mo�na by�o sobie �yczy�, zw�aszcza jak na tak odosobnione miejsce. Domostwo zdobi�y pi�kne, rze�bione w drzewie ornamenty. Ka�dy pr�g, ka�da belka to osobne dzie�o artysty.

Silje by�a tak zauroczona, �e zapomnia�a si� przywita�.

��Tak � zagadn�� wyprostowany jak struna brodaty m�czyzna, ojciec Heminga. � �adne, prawda?

Silje ockn�a si� i oderwa�a wzrok od podziwianej w�a�nie belki.

��Nieprawdopodobnie pi�kne. Kto to zrobi�?

��O, to bardzo stare. Przypuszczam, �e ma ze dwie�cie lat. Wykona� to jeden z moich przodk�w. Rozumiem, �e ty jeste� Silje. Heming opowiada� mi o tobie. M�wi�, �e pomaga�a� zdobi� ko�ci�. Znasz si� wi�c na takich rzeczach.

Roze�mia� si� pogardliwie. C� kobieta mo�e wiedzie� o sztuce?

Silje w ko�cu przypomnia�a sobie, czego wymaga uprzejmo��, i sk�oni�a si� g��boko. Niedaleko sta� Heming, na jego twarzy malowa� si� kpi�cy u�mieszek, nic jednak nie m�wi�.

��Zrozumia�em te�, �e uratowa�a� �ycie mojemu niepoprawnemu synowi � ci�gn�� w�dz. � Nale�� ci si� moje najgor�tsze dzi�ki.

��Nie uczyni�am zbyt wiele � powiedzia�a nie�mia�o. � To g��wnie zas�uga Tengela.

W�dz spojrza� na ni� przenikliwie. Spos�b, w jaki wym�wi�a imi� Tengela � z szacunkiem, wstrzymuj�c oddech � zadziwi� go.

Eldrid i Silje wprowadzono do sali, w kt�rej zebrali si� Ludzie Lodu. Brakowa�o tu jednak tych, kt�rzy mieli najwi�ksze prawo, by tak si� zwa� � potomk�w z�ego Tengela. Tych, nad kt�rymi ci��y�o jego przekle�stwo.

Silje znalaz�a si� pod ostrza�em spojrze� i ogarn�o j� niezwyk�e onie�mielenie. Po obu stronach d�ugiego sto�u ustawiono �awy. By�a tam strona m�ska i strona kobieca, obydwie wydawa�y si� jednakowo krytycznie nastawione do nowo przyby�ej. Eldrid przygotowa�a Silje na takie przyj�cie. Dziewczyna mieszka�a w domu tych, kt�rych si� obawiano. Z jak daleka musia�a przyby�, skoro si� na to odwa�y�a?

Nikt nie powiedzia� ani s�owa. Jedyne, co jej pozostawa�o, to sk�oni� si� przy drzwiach i czeka�. Wewn�trz zobaczy�a co�, co pozwoli�o jej zrozumie�, czym jest ��czenie si� bliskich krewnych. Spostrzeg�a dw�ch kretyn�w z rozdziawionymi ustami, m�czyzn� wyra�nie chorego na umy�le i jeszcze innych, sprawiaj�cych wra�enie gro�nych dla otoczenia.

Akceptowano ich jednak, to wzruszy�o Silje. Nie mog�a tylko poj��, dlaczego w takim razie wykluczono ze spo�eczno�ci tak wspania�ego cz�owieka jak Tengel.

Wskazano jej miejsce na kobiecej �awie i modlitwa mog�a si� rozpocz��. Silje nie potrafi�a si� skupi�, cho� bardzo si� stara�a. Widzia�a, �e potrzebne jest jej S�owo Bo�e, rozprasza�y j� jednak kose spojrzenia. Spojrzenia, kt�re ucieka�y, gdy tylko napotyka�y jej wzrok.

Wprawdzie wi�kszo�� na sali stanowili normalni ludzie, lecz ich obecno�� nie umniejsza�a wcale grozy sytuacji. Wr�cz przeciwnie. Uwag� Silje zwr�ci�a grupa ch�opc�w, kt�rzy gapili si� na ni� bez za�enowania, uporczywie. Jeden z nich wyr�nia� si� szczeg�lnie. Silje instynktownie wyczu�a, �e w�a�nie przed nim musi si� mie� na baczno�ci.

Kiedy modlitwa dobieg�a ko�ca, wszyscy powstali. Ku swemu przera�eniu odkry�a, �e kilku upo�ledzonych ci�gn�o za sob� �a�cuchy. A wi�c to w ten spos�b si� nimi zajmowano! Silje serce krwawi�o z �alu, gdy na to patrzy�a. Mo�e jednak nie by�o innego wyj�cia?

W drodze powrotnej nie czu�a si� wcale pokrzepiona Bo�ym S�owem. Ogarn�o j� przeszywaj�ce wsp�czucie dla wszystkich w dolinie.

Ze zrozumieniem my�la�a o tym, o czym kiedy� m�wi�a Eldrid � w wielu przypadkach pobo�ne miny by�y czyst� hipokryzj�. Za zamkni�tymi drzwiami czczono innych bog�w � niewidzialne si�y natury, nadprzyrodzone istoty, kt�rym nie �miano nawet nada� imienia. O, zajmowali si� tym nie tylko krewniacy Tengela, cho� wy��cznie oni posiadali tajemn� moc. Nie bez powodu poza dolin� wyklinano i �cigano wszystkich Ludzi Lodu.

Do domu wraca�a spacerem w towarzystwie Eldrid, tak�e milcz�cej.

��Gdy przybyli�my tutaj, Tengel wspomnia� o krewniakach z domu nad jeziorem. Powiedzia�, �e nie wolno mi tam nigdy chodzi�. Czy byli tu dzisiaj?

��Hanna i Grimar? Nie, oszala�a�?

Eldrid szybko uczyni�a znak krzy�a.

��Czy oni s�� najgorsi?

��O tak � westchn�a Eldrid. � Nikt tam nie chodzi. Nigdy!

��Dlaczego nie?

��Mog� sprowadzi� na ciebie chorob� � wyszepta�a. � Potrafi� pomiesza� ci wzrok, uczyni� ci� �lep� lub kulaw�. Rzucaj� urok na krowy, by nie dawa�y mleka, robi� wszystko co z�e. To z ich winy jest tylu g�upc�w w dolinie.

��O nie � zaprotestowa�a Silje stanowczo. � Tyle zdo�a�am si� nauczy�, gdy cichaczem zdobywa�am wiedz�. Szlachcie nie wolno by�o po�lubia� zbyt bliskich krewnych, gdy� wtedy mog�y przyj�� na �wiat upo�ledzone dzieci. Je�li wi�c o to chodzi, to Hanna i Grimar s� z pewno�ci� niewinni.

Eldrid nic na to nie odpowiedzia�a; zn�w chwil� sz�y w milczeniu.

Silje nie mog�a jednak przesta� my�le� o starcach.

��Kto si� nimi zajmuje? Kto sprawdza, czy maj� co je��?

��O, �wietnie radz� sobie sami.

��Ale, o ile zrozumia�am, s� bardzo starzy. W ka�dym razie ona.

��Obydwoje s� starzy. Ale nam nic do tego. Pos�uchaj rady Tengela i trzymaj si� od nich z daleka!

Tengel przywita� je w drzwiach. Poszuka� od razu wzroku Silje; wydawa�o si�, �e t�skni� za nim ca�y dzie�.

��No i jak by�o? Wygl�dasz na poruszon�.

��Czy to takie dziwne? � zapyta�a Eldrid wchodz�c do �rodka. � W tym zgromadzeniu? Po�erali j� oczami, zw�aszcza bracia Bratteng.

W g�osie Tengela zad�wi�cza� niepok�j.

��Czy s�dzisz, �e istnieje jakie� niebezpiecze�stwo?

��Uwa�am, �e nie powinna mieszka� sama. A ty mieszkasz tak n�dznie. Jak posz�o z dzie�mi?

��Sol zatru�a mi �ycie marudzeniem � roze�mia� si�. � A niemowl� wspomog�o j� swym zwyk�ym koncertem. � �pi teraz nareszcie. Nie rozumiem, jak to wytrzymywa�a�, Silje. Dlaczego nie powiedzia�a� mi wcze�niej?

��By�o mi wstyd. Pomy�l o tych wszystkich matkach, kt�re maj� tuzin dzieci i w dodatku �yj� w najgorszej biedzie! Mnie jest przecie� dobrze. Czy� nie powinnam wi�c poradzie sobie z dw�jk�?

��Ja liczy�bym sam� Sol za pi�cioro � za�mia� si� Tengel.

Z jakiego� powodu by� jednak zdenerwowany. Niepewny i po raz pierwszy od czasu, gdy go pozna�a, bezradny. Opr�cz tej jednej chwili powitania przez ca�y czas unika� jej wzroku, w jego oczach czai� si� smutek.

Kiedy Eldrid zabra�a Sol i wysz�y po mleko, Silje i Tengel stali, nie wiedz�c, co powiedzie�. W ko�cu dziewczyna zapyta�a:

��Co si� dzieje, Tengelu?

Z pocz�tku nie odpowiedzia�, potem zacz�� powoli:

��Ty� wczoraj wieczorem� nie powinna� by�a tego robi�.

��Czego?

��Kiedy� pog�aska�em ci� po policzku.

Gdy przesun�a ustami po jego d�oni.

Spu�ci�a wzrok, jakby w ten spos�b rumieniec m�g� sta� si� mniej widoczny.

��Nie mog�am tego nie zrobi�, Tengelu. To przysz�o samo z siebie. I to w�a�nie ty do tego doprowadzi�e�.

Spogl�da� na ni� d�ugo smutnymi oczami. Potrz�sn�� g�ow�.

��Nie drwij ze mnie, Silje! Nie znios� tego!

��Ale� wcale z ciebie nie drwi� � zaprotestowa�a gwa�townie.

��Drogie dziecko, czy s�dzisz, �e nie jestem �wiadom swojego wygl�du? Dzikie zwierz�, potw�r. Wykl�ty przez wszystkich.

��Nie przeze mnie � powiedzia�a szeptem lekkim niczym szmer wiatru.

Tengel sta� cicho, jakby nie oddycha�.

Potem gwa�townie przykucn�� przy palenisku i pocz�� w nim grzeba� polanem.

��Opowiedz mi o swoich snach, Silje!

��O�? Ach, o tych!

��Tak. M�wisz, �e znam twoje uczucia. To nieprawda. Nie jest �atwo odr�ni� to, co nazwa�a� kiedy� przywi�zaniem do mnie, od lito�ci.

Zawaha�a si� przez chwil�, zanim przykucn�a obok niego.

��Nie wiem, czy b�d� mia�a do�� �mia�o�ci, by je opowiedzie�. Wiesz, �e zosta�am bardzo surowo wychowana.

��Wiem. Ale teraz pragn� to us�ysze�. W�a�nie teraz jest mi bardzo ci�ko. Musz� poczu�, �e nie jestem sam. �e jest kto�, kto my�li tak samo. Kto�

��Kto ci� lubi? Wiesz przecie�. Wymagasz jednak ode mnie zbyt wiele, Tengelu. Jak�e mog� s�owami wyrazi� to, co mi si� �ni�o?

��Je�li opowiesz mi o swoich snach, ja opowiem ci o swoich.

Usiad�a na niskim zydlu, co� jednak w strukturze drewna przeszkadza�o jej i przesun�a si� odrobin�, powoli, ruchem tak zmys�owym, �e nie m�g� uj�� jego uwagi.

Zn�w odwr�ci� si� do ognia.

��Spr�buj zrozumie� moj� pro�b�. Nie mam sk�d czerpa� si� do �ycia. Mam po co �y�, dla waszego dobra, ale nie mam czym �y� w chwilach samotno�ci. Daj mi to, Silje! W moim �yciu by�y tysi�ce samotnych chwil. Nie zazna�em niczego poza samotno�ci�.

Poj�a, co mia� na my�li i zebra�a w sobie ca�� odwag�.

��Zawsze �ni�am o twoich g�rach � wyszepta�a. � Nazwa�am je �Krain� Cieni�. Mieszka�y tam straszliwe demony, kt�re powstawa�y z g�r i lecia�y ku mojemu domowi, napawaj�c mnie przera�eniem. Ale teraz, w tym szczeg�lnym �nie, pojawi� si� nowy element�

Tengel zerkn�� na ni� z ukosa. By� nienaturalnie spi�ty.

��M�w dalej! Chodzi ci o zmys�owo��?

��Tak. Tengelu, nie mog� ju�. To okrutne z twojej strony.

��M�w � szepn��. Jego r�ce trzymaj�ce polano dygota�y.

W izbie, nawet w powietrzu, wyczuwa�o si� rozdygotany, dr��cy, przejmuj�cy niepok�j. Silje westchn�a, nieszcz�liwa:

��Demony� S� teraz inne. Dojrzali m�czy�ni. Chcieli mnie, a ja� le�a�am rozebrana na ��ce i� czeka�am na kogo�. Kogo� konkretnego.

Twarz Tengela st�a�a.

��Potem pojawi� si� demon, na kt�rego czeka�am. Ale zatrzyma� si� nad ostrymi szczytami. Z daleka widzia�am jednak, �e to by�e� ty. I� moje cia�o by�o rozpalone� przenika�o je gor�co. W tym momencie obudzi�am si�. Taki by� pierwszy sen.

Zas�oni�a twarz d�o�mi. Tengel delikatnie odsun�� je.

��A teraz ten drugi!

��Nie, nie zmusisz mnie, bym go opowiedzia�a.

��Czy by�� spe�niony?

��Nie, sko�czy� si� dok�adnie tak, jak ten pierwszy, w decyduj�cym momencie. Ale ja w tym �nie by�am taka bezwstydna, Tengelu. Chcia�am zobaczy� twoje cia�o, poczu� je na swojej sk�rze� I za ka�dym razem, kiedy si� budzi�am� Nie, tego nie mog� powiedzie�.

��Obudzi�a� si� z uczuciem po��dania? � zapyta� patrz�c na ni�.

Milczenie Silje by�o wystarczaj�c� odpowiedzi�.

��Nie ma si� czego wstydzi� � rzek�. � To z pewno�ci� spotyka wi�kszo�� ludzi. S�dz�, �e, pomimo surowego wychowania, kryj� si� w tobie bardzo silne� � szuka� s��w. � ��dze � doda� zachrypni�tym g�osem. � Wiedzia�em to ju� od chwili, gdy ujrza�em ci� po raz pierwszy. Czasami rozpozna� to mo�na ju� po oczach�

��Ale one dotycz� tylko� ciebie � wyrwa�o jej si�, zanim zd��y�a pomy�le�.

Silje nie mia�a w�tpliwo�ci, �e uszcz�liwi�a Tengela. �atwo pozna�a to po u�miechu, kt�ry usi�owa� ukry�.

��Teraz twoja kolej � powiedzia�a za�enowana. � Obieca�e� opowiedzie� o swoich snach.

W izbie panowa�o straszliwe gor�co. Wiedzia�a jednak, �e ciep�o nie pochodzi z paleniska.

��To nie b�dzie �atwe � stwierdzi�.

��Ja te� tak m�wi�am, ale nie zwa�a�e� na nic.

��To nie b�dzie �atwe, Silje, poniewa� moje sny by�y snami na jawie. Kiedy �pi�, nic mi si� nie �ni.

Przedziwne uczucie przenikn�o jej cia�o. Zn�w przesun�a si� na sto�ku.

��Sny na jawie?

��Tak. By�em z tob�, Silje. Co wiecz�r, ju� w domu Benedykta� Wiedzia�em przecie�, jak wygl�da tw�j pok�j. Wraca�em my�l� do tej chwili, gdy po�o�y�em d�onie na twej stopie. W wyobra�ni pozwala�em im w�lizgn�� si� pod sukni�. Ja, kt�ry nigdy przedtem nie dopuszcza�em nawet my�li o kobiecie. Rozebra�em ci�, patrzy�em na ciebie jak le�ysz�

Ogarn�� j� wstyd.

��Moje r�ce nadal obejmuj� ci� w pasie, pami�taj�c te momenty, kiedy pomaga�em ci wsiada� i zsiada� z konia. Czuj� to jakby nadal. W my�lach pozwoli�em d�oniom wsun�� si� pod sukni� i po�o�y� na twej piersi, czu�em mi�kk�, ciep�� sk�r�

Silje zdusi�a j�k, on szybko ci�gn�� dalej:

��Nigdy nie �mia�em zbli�y� si� ca�kiem do ciebie, nawet w marzeniach. To zbyt �wi�te, nieosi�galne. Wiem, �e nigdy nie mo�e si� tak zdarzy� w rzeczywisto�ci. Nigdy nie sp�odz� dziecka, by �y�o w takiej niedoli, przez jak� ja musia�em przej��. Szczerze ci jednak dzi�kuj�, �e o�mieli�a� si� opowiedzie� mi swoje sny. Da�a� mi now� si��, bym m�g� to wszystko znie��.

��Ale czy przez to b�dzie ci �atwiej?

��Nie � odpar� cicho.

��Mnie te� nie.

Po�o�y� r�k� na jej d�oni.

��Silje � rzek� tylko. Ale w tym jednym s�owie zawarte by�o wszystko, co do niej czu�, i nie mia�o to nic wsp�lnego z jej cia�em.

Wype�ni�o j� g��bokie, intensywne ciep�o.

��Nie m�wmy ju� o tym nigdy, Tengelu. Dobrze?

��Tak.

Siedzieli przy ogniu, pogr��eni w my�lach. Obydwoje czuli, �e nale�� do siebie, odczuwali t� sam� rozpacz.

Nastr�j przerwa�a paplanina Sol, dobiegaj�ca z zewn�trz. Tengel podni�s� si� od razu i pom�g� podnie�� si� Silje. Czu�y, pe�en smutku u�miech na moment rozja�ni� jego twarz.

Skierowali si� ku drzwiom, by wyj�� im na spotkanie.

Nast�pnego ranka Eldrid zabra�a dzieci na kilka dni, by ul�y� Silje. Dag spa� nawet troch� w nocy; Silje uwa�a�a, �e nie jest ju� tak czerwony i obola�y, ale chyba tak jej si� tylko wydawa�o. Poprzedniego dnia Tengel poprosi�, �eby rozlu�ni�y nieco jego �okropny gorset�, na co Eldrid gwa�townie zaprotestowa�a. Dziecko, kt�rego nie obwi��e si� mocno, b�dzie niezgrabne, wszyscy przecie� to wiedz�. Czy on ju� zupe�nie oszala�? Trzeba przecie� dopilnowa�, by ch�opiec mia� proste nogi.

Silje zdecydowa�a, �e rozlu�ni powijaki, kiedy tylko Dag do niej wr�ci. Robi�a ju� tak w domu Benedykta, a jej zaufanie do Tengela by�o bezgraniczne.

Gdy tylko Eldrid znikn�a za drzwiami, Silje zacz�a si� spieszy�. Dr��cymi, nerwowymi ruchami nape�ni�a koszyk jad�em, zarzuci�a pi�kny aksamitny p�aszcz, kt�ry dosta�a od Tengela i opu�ci�a chat�. By nikt jej nie zauwa�y�, wykrad�a si� z zagrody zaro�ni�tymi �cie�kami i przez brzozowy las skierowa�a si� na drugi kraniec doliny.

�nieg wisia� w powietrzu. Niebo by�o ci�kie, bia�oszare, znikn�y gdzie� wierzcho�ki g�r. A te fragmenty masyw�w, kt�re pozosta�y widoczne, pokrywa� �nieg. Dzie� by� pochmurny i ch�odny. Zimne podmuchy wiatru przelatywa�y przez las, szumi�c w resztkach li�ci na drzewach.

W jednym miejscu Silje musia�a przeci�� drog� i oczywi�cie natkn�a si� na ludzi! Drog� nadchodzi�a jaka� kobieta. Jednak, ku wielkiemu zdziwieniu dziewczyny, kobieta uskoczy�a w las i ukry�a si�. Silje u�wiadomi�a sobie, �e ju� wcze�niej zaobserwowa�a podobne reakcje. Ludzie �yli tu w takim zamkni�ciu, tak odosobnieni, �e na obcego przybysza reagowali najwi�kszym przera�eniem. Kobieta najzwyczajniej zl�k�a si�, by� mo�e uzna�a dziewczyn� za niebezpieczn�.

Silje z rezygnacj� wzruszy�a ramionami i posz�a dalej.

Kiedy dostrzeg�a stary, niski dom w ma�ej dolince, jej serce zacz�o bi� szybciej, a d�onie pocz�y dr�e�.

Czy naprawd� b�dzie mia�a do�� odwagi?

Nigdzie wok� domu nie by�o �ladu �ycia. Gdzie� z oddali dochodzi�y odg�osy uderze� siekiery. Mo�e to Tengel, pr�bowa�a pociesza� si� t� my�l�. Na ma�ym podw�rku, przed kt�rym sta�a, nie by�o �adnych �lad�w st�p, cho� �nieg le�a� ju� od tygodnia.

Kiedy ostatnio przychodzili tu s�siedzi? � pomy�la�a zaniepokojona. Nikt tam nie zagl�da. Radz� sobie sami. Od dawna ju� mog� le�e� martwi.

Silje pami�ta�a jednak koszmarne uczucie, kt�rego dozna�a, gdy przeje�d�ali t�dy pierwszego dnia. Kto� ich st�d obserwowa�.

Pe�na obaw ruszy�a w stron� domu. Nawet jej nogi st�pa�y chwiejnie, tak bardzo si� l�ka�a.

Drzwi by�e krzywe, niskie i podzielone poprzecznie na po�ow�. �nieg si�ga� wysoko.

Palce Silje dr�a�y tak bardzo, �e nie uda�o jej si� zapuka�. Spr�bowa�a raz jeszcze. Serce podesz�o jej do gard�a i wali�o jak u wystraszonego do ob��du ptaka.

Czeka�a.

�adnego odg�osu.

Nie s�ysza�a absolutnie nic, dlatego odskoczy�a gwa�townie, wystraszona, gdy odemkni�to jedn� po�ow� drzwi.

W �rodku, w ciemno�ci b�ysn�a para kocich oczu starca.

Silje sk�oni�a si� przed podejrzliwym, pomarszczonym obliczem, nosz�cym �lady podobie�stwa z obliczem Tengela.

Zanim zdo�a�a odzyska� mow�, z g��bi rozleg� si� czysty, drwi�cy g�os:

��To kobieta Tengela. Wpu�� j�, Grimarze.

Otworzy�a si� dolna po�owa drzwi. Silje przekroczy�a wysoki pr�g i stan�a na glinianej pod�odze. Smr�d staro�ci i brudu uderzy� j� w nozdrza, ale jeszcze bardziej da� si� jej we znaki gryz�cy dym.

Wewn�trz panowa�a nieprzenikniona ciemno��. B�ona w dymniku sczernia�a od sadzy, a innego �r�d�a �wiat�a nie by�o. Na staro�wieckim palenisku �arzy�o si� wprawdzie, lecz w�gle nie dawa�y zbyt wiele jasno�ci.

Up�yn�a dobra chwila, zanim oczy Silje dojrza�y co� w wype�nionej dymem i sadz� izbie. W ko�cu jednak uda�o jej si� dostrzec posta� siedz�c� na kr�tkim �o�u w rogu.

Sk�oni�a si� g��boko, nienaturalne wyda�o jej si� tradycyjne pozdrowienie �Niech b�dzie pochwalony� wi�c zamiast tego powiedzia�a:

��Dzie� dobry, pani Hanno! Jestem Silje. Poniewa� jeste�cie jednymi z najbli�szych krewnych Tengela, pozwoli�am sobie z�o�y� wam wizyt�. Mam dla was troch� rzeczy, je�eli zgodzicie si� je przyj��.

Czy s�yszeli, jak bardzo dr�y jej g�os?

Stara kobieta co� wymamrota�a, Silje nie mog�a rozr�ni� rys�w jej twarzy, by�o na to zbyt ciemno. Mia�a jednak wra�enie, �e patrzy na kogo� bardzo, bardzo starego i �e sama jest dok�adnie obserwowana. Grimar tak�e podszed� teraz do Silje. Stan�� tu� za ni�, czu�a na plecach jego oddech.

Na chwil� pochwyci� j� paniczny l�k, chcia�a st�d ucieka�. Cisza w izbie, ohydny, kwa�ny zapach wymieszany z dymem, a przede wszystkim niepokoj�cy nastr�j, co� obcego, magicznego, czego nie potrafi�a nazwa�, napawa�o j� �miertelnym przera�eniem.

Wzi�a si� jednak w gar��, wyprostowa�a i zapyta�a:

��Czy mog� to gdzie� postawi�? Koszyk musz� zabra� z powrotem, nale�y do domu, w kt�rym mieszkam.

Kiedy Grimar chwyci� j� za rami�, o ma�o nie krzykn�a g�o�no, ale on tylko wskaza� jej st�.

Wyj�a jad�o: chleb, kawa�ek szynki, �wi�teczn� kie�bas�, mas�o i ser. W wi�kszo�ci by�y to wiktua�y, kt�re przywioz�a ze sob� z domu Benedykta. Stara kobieta usiad�a wygodniej i wyci�gn�a szyj�. Silje zorientowa�a si�, �e to w�a�nie ona tu decyduje, zwr�ci�a si� wi�c do niej:

��Je�li tylko mog� co� dla was zrobi�, powiedzcie, prosz�. Mo�e trzeba pom�c przy czym� w domu. Mog� poprosi� Tengela, by zadba� o drewno.

��Tengel! � parskn�a stara szyderczo. � Tengel to g�upiec! Posiada moc i nie chce jej wykorzystywa�, pragnie j� zniszczy�. Nie chc� go tu widzie�. A co ty mog�aby� zrobi� w tym domu? Taka praca nie jest twoj� mocn� stron�.

Silje zacz�a obawia� si� gniewu staruchy.

��Tengel jest dla mnie bardzo dobry � powiedzia�a cicho. Uwa�a�a, �e powinna go broni�, cho�by to mia�o star� rozdra�ni�.

��Ale dziecka nie chce ci zrobi� � wyrzuci�a z siebie Hanna. � Jest jedynym, kt�ry mo�e przekaza� sw� moc dalej, a on chce j� zniweczy�!

Sk�d ona to wie, pomy�la�a Silje przej�ta. Le�y tu sama, nikogo nie widuje.

��On nie jest jedyny � wtr�ci�a. � Sol�

��Sol to b��dny �lad. To ty, dziewczyno, masz dalej przekaza� dziedzictwo pierwszego wielkiego Tengela. Jeste� jedyn�, kt�ra mo�e odmieni� szalone pomys�y jego potomka. Ty, tylko ty!

Silje pochyli�a g�ow�.

��Wiecie, �e chc� tego, pani. Znacie moje marzenia, prawda?

��Tak, tak � u�miechn�a si� stara gro�nie. � Znam twoje uczucia, wiem o ogniu, kt�ry w tobie p�onie. Ty jeste� kobiet� Tengela, ��czy was co� wi�cej ni� pragnienie blisko�ci. Dam ci pewien wywar, zmusz� go do�

��Nie! � odrzek�a Silje zdecydowanie. � Nie chc� mi�o�ci, kt�ra pochodzi od czar�w. Je�li nie mog� go dosta� bez nich, to znaczy, �e jestem zbyt s�aba, niewarta go.

��Doprawdy jeste� najdzielniejszym stworzeniem, jakie spotka�am powiedzia�a Hanna cedz�c s�owa. � Jeste� te� dumna. Uwa�aj na dum�, Silje! Ona mo�e ci� zgubi�. � Wybuchn�a �miechem. Nie by� to zwyk�y ludzki �miech.

��A wi�c mia�a� czelno�� odm�wi� mej pomocy! Chyba dlatego, �e jeste� nowa w tej dolinie i nie znasz naszej w�adzy. Czy wiesz, �e mog� obr�ci� ci� w nico��, nie dotykaj�c nawet?

��M�wiono mi o tym. Dr�czy�a mnie jednak my�l, �e wam mo�e by� tutaj �le.

Hanna u�o�y�a si� na pos�aniu.

��Naprawd� jeste� kobiet� Tengela � powiedzia�a z zadowoleniem w g�osie. � R�b, co mo�esz, b�dzie tak, jak chcesz. On przyjdzie z pewno�ci�. A przy okazji, widzia�a� go?

��Co? � zapyta�a Silje niczego nie pojmuj�c.

Czarownica na �o�u zanios�a si� �miechem.

��Widzia�am go, kiedy si� urodzi�. Pomy�la�am sobie, �e gdyby tylko kobiety wiedzia�y, ustawia�yby si� do niego w kolejce, gdy doro�nie. Ale to nic przyjemnego dla dziewicy.

Silje poj�a nareszcie, o czym stara m�wi. Czu�a, �e przepe�nia j� odraza. Co� tak obrzydliwego!

��Tak, tak � zaskrzecza�a stara. � Tak, tak!

Silje musia�a zebra� si� w sobie ca�� moc�, by pohamowa� gniew. Szybko zmieni�a temat rozmowy.

��Czy mo�ecie mi powiedzie�, jaka b�dzie moja przysz�o��?

W izbie zaleg�a cisza.

��Mog�abym to zrobi�. Ale je�li chodzi o Tengela, to nie potrafi� powiedzie� czy czeka ci� przysz�o�� z nim. On posiada t� sam� moc, co ja i przes�ania mi wzrok. Zostaniesz jednak obdarzona dzieckiem. Z kim, tego nie umiem przewidzie�. I to przez niego, tego niepos�usznego krewniaka, na kt�rego nie mam wp�ywu. Id� do domu i daj mu nauczk�, Silje! Oczaruj go sw� m�odo�ci� i ciep�em, zanim b�dzie za p�no! Zr�b to tak, by nie, zorientowa� si�, �e zasia� w tobie swe nasienie.

Rumieniec wype�z� na policzki Silje. Sk�oni�a si�, zabra�a koszyk i wysz�a, odprowadzona przez milcz�cego Grimara.

Kiedy dotar�a do lasu i upewni�a si�, �e nikt jej nie widzi, zas�oni�a twarz d�o�mi. Cia�o jej dr�a�o z przera�enia i wstydu, szcz�ka�a z�bami.

Nagle przysz�a jej do g�owy zbawienna my�l. Tak d�ugo, jak mia�a mo�liwo�� przed�u�enia rodu, nie musia�a si� obawia� niczego ze strony z�ej Hanny.

Nie wspomnia�a nawet s�owem o wizycie u starych, nie mia�a na to odwagi.

Nadchodzi�y najtrudniejsze zimowe miesi�ce. Wiatr hula� po k�tach, �nieg tworzy� ubite zaspy pod drzwiami, cz�sto nie mo�na by�o wyj�� rano z domu. Silje jednak by�a teraz silniejsza i zn�w mog�a zaj�� si� dzie�mi. Z czasem w domu wszystko wyda�o si� �atwiejsze. Dag by� zdrowy, a Sol, szczebiota�a, weso�a i pogodna, przynajmniej dop�ty, dop�ki wszystko dzia�o si� pod�ug jej woli.

Naturalnie bywa�y te� ci�sze chwile. Ka�demu jednak dokucza�a niemo�no�� wyj�cia z domu ze wzgl�du na ostre zimno. Wielka izba niekiedy przypomina�a pole bitwy, ale Silje potrafi�a ju� pokaza� siln� r�k� i jako� utrzymywa�a nad wszystkim kontrol�.

Kiedy ju� uprz�d�a we�n�, wystawi�a krosna. Chwile sp�dzone przy nich dawa�y jej si�� niezb�dn� do wykonywania nudnych rob�t domowych. S�siedzi dowiedzieli si�, �e Silje tka pi�knie i zacz�li j� odwiedza�, by podziwia� jej prace. Cieszy�o to Silje, cho� jednocze�nie budzi�o jej obaw�, nigdy bowiem nie wiedzia�a, czym ma ich ugo�ci�. Jej ciasta zawsze mia�y odrobin� przypalone brzegi, sery by�y za lu�ne lub za twarde, nic nie wychodzi�o tak, jak zamierza�a.

S�siadki udziela�y jej praktycznych rad, dotycz�cych techniki tkania, w zamian uczy�y si� od niej nowych wzor�w.

Najbardziej dziwi� Silje fakt, �e ich rozmowy by�y takie ubogie. Mowa tych ludzi by�a prosta, a zas�b s��w ograniczony. To samo dotyczy�o temat�w. Rozprawiano jedynie o dolach i niedolach, przede wszystkim o niedolach s�siad�w i o pracy w gospodarstwie. Kropka. Kiedy Silje usi�owa�a sprowadzi� rozmow� na inny tor, m�wi� o historii, kulturze czy religii albo te� o sprawach bardziej przyziemnych, ale innych, robi�o si� ca�kiem cicho. Kobiety nie wiedzia�y nic o �yciu poza dolin� i najwyra�niej nie chcia�y si� niczego dowiedzie�. Wygl�da�o na to, �e dla nich w�a�nie ta dolina jest jedynym miejscem na �wiecie.

Tengela widywa�a rzadko. Przychodzi� tylko wtedy, gdy to by�o konieczne. Pomaga� jej w najci�szych pracach, kt�re nale�a�o wykonywa� na zewn�trz. Troszczy� si� tak�e by niczego im nie brakowa�o. Unika� jednak jej wzroku. Silje zna�a przyczyny i dlatego zgadza�a si� na jego nieobecno��.

Ale czasami ich spojrzenia krzy�owa�y si�. Wpatrywali si� wtedy w siebie, a mi�dzy nimi narasta�a szczeg�lna niemal �piewna cisza. Wiedzieli, �e nic si� nie zmieni�o. A mo�e, mimo wszystko? By� mo�e ich t�sknota osi�gn�a ju� przejrzyst� jak szk�o moc, kt�ra teraz b�dzie ju� tylko gotowa� si� w nich a� do momentu wrzenia? Silje ba�a si� tej chwili, i jak tylko mog�a, trzyma�a si� od Tengela z daleka.

On sam odby� rozmow� z wodzem. Wyszli obaj na l�d, by spr�bowa� z�owi� troch� ryb i powi�kszy� w ten spos�b zapasy �ywno�ci. Ka�dy z nich wyr�ba� sw�j przer�bel i mia� baczenie, by nie zamarz�. Mr�z szczypa� w uszy, lecz czasami nadchodzi� �agodniejszy powiew zwiastuj�cy wiosn�, ulokowan� jeszcze gdzie� w odleg�ej, ale obiecuj�cej przesz�o�ci.

W�dz by� jednym z niewielu Ludzi Lodu, kt�rzy nie unikali Tengela ca�kowicie.

��Co masz zamiar zrobi� z Silje? � zapyta� nieoczekiwanie.

Zaskoczy�o to Tengela.

��Dlaczego?

��Budzi niepok�j w�r�d ch�opc�w. Le�� i patrz� na jej dom. Bij� si� o ni�.

��Nie wiedzia�em o tym � rzek� Tengel zmarszczywszy brwi.

��Nie, nie maj� odwagi si� pokaza�. Ale pewnego dnia co� si� tu wydarzy. Musisz j� wyda� za m��, jak najszybciej. M�oda dziewczyna, kt�ra mieszka ca�kiem sama� to zbyt du�a pokusa dla m�czyzn.

Tengel poczu� nieprzyjemny ucisk w �o��dku.

��Nie wiem. Nie mog� jej tak po prostu wyda� za m��, ot tak, bez jej zgody.

��Oczywi�cie, �e mo�esz! Czy� to nie jest w zwyczaju? Nie czeka si�, by dziewcz�ta decydowa�y. Ale porozmawiaj z ni�. My�li chyba powa�niej o kt�rym� z naszych ch�opc�w. Jest przecie� pi�kn� kobiet� i bardzo utalentowan�. Tak, s�dz�, �e nawet Heming interesuje si� ni�. Ja nie mia�bym nic przeciwko takiej synowej.

��Z ni� jest jeszcze dw�jka dzieci.

��Dziewczynk� zajmiesz si� ty albo Eldrid, wszak jest z waszej krwi. A ch�opiec? O, ch�opiec zawsze si� przyda! Praca m�czyzny du�o znaczy w gospodarstwie. Porozmawiaj z ni�, dowiedz si�, czego by chcia�a. I pami�taj, nie jest najgorsz� pann�!

Tengel straci� zupe�nie ochot� na �owienie ryb. Wkr�tce spakowa� swoje rzeczy i poszed� do domu.

Nie zdoby� si� jednak na rozmow� z Silje. Chyba pope�ni� b��d, bo ju� nazajutrz dosz�o do nieprzyjemnych wydarze�. Dok�adnie tak, jak przewidzia� w�dz.

Tengel powr�ci� do domu z g�r po nieudanym polowaniu na kuropatwy. Wiedzia�, �e Heming tak�e wybiera� si� na �owy i rzeczywi�cie spotka� go nad rzek�. M�ody m�czyzna sta� na brzegu i czemu� si� przygl�da�.

Tengel z wahaniem zbli�y� si� do niego.

Heming spostrzeg� go i przywo�a� do siebie ruchem r�ki. Na ustach syna wodza igra� bezczelny u�mieszek.

��Patrz tam! � powiedzia�.

Tengel spojrza� na rzek�. Na drugim brzegu rozgrywa�a si� w�a�nie niepokoj�ca scena. Silje p�uka�a bielizn� w lodowato zimnej wodzie. Pranie le�a�o na kamieniach a spoza nich wida� by�o, jak jeden z ch�opc�w Brattenga przekrada� si� w jej kierunku. To ten najbardziej niebezpieczny z braci. Nietrudno by�o zgadn��, jaki ma cel.

Tengel krzykn��, lecz jego g�os uton�� w szumie wody spadaj�cej z du�ej wysoko�ci. Heming za� sta� chichocz�c.

Zrozpaczony Tengel ogl�da� si� za kamieniem, kt�rym m�g�by rzuci�, by j� ostrzec, ale w tym momencie Heming z�apa� go za rami� i wskaza� palcem.

Ataku Brattenga Tengel si� nie spodziewa�. Nie ulega�o jednak w�tpliwo�ci, �e Silje dostrzeg�a napastnika we w�a�ciwym momencie. Wszystko dzia�o si� tak szybko, �e ledwie to zdo�ali uchwyci�.

Silje b�yskawicznie z�apa�a ch�opaka za w�osy i mocno szarpn�a do przodu. Podni�s� r�ce pr�buj�c si� uwolni�. Dziewczyna drug� r�k� uderzy�a go od spodu w brod�, a w nast�pnej sekundzie kopn�a w podbrzusze. Napastnik skuli� si�, zrobi� kilka chwiejnych krok�w w ty� i upad�. Le�a� wij�c si� z b�lu. Silje szybko pozbiera�a pranie i uciek�a znad rzeki do domu.

Dwaj m�czy�ni po drugiej stronie rzeki popatrzyli na siebie.

��Uchowaj Bo�e! � wykrzykn�� Heming. � My�l�, �e ja nie b�d� pr�bowa�, o nie.

��M�wi�a, �e umie si� broni� � powiedzia� Tengel. � Ale �e a� tak skutecznie�

Schodzili w d� w stron� mostu nad rzek�. M�ody Bratteng podni�s� si� i odszed� chwiejnym krokiem. Nie wygl�da�o na to, �e zechce pr�bowa� jeszcze raz.

��P�jd� do niej � mrukn�� Tengel, kiedy znale�li si� na drugiej stronie.

Znalaz� j� na podw�rzu, ca�kowicie poch�oni�t� rozwieszaniem bielizny. Ju� z daleka zobaczy� jednak, �e by�a poruszona.

��Silje, widzia�em, co si� sta�o � rzek� podchodz�c do niej.

Wypu�ci�a wszystko z r�k i rzuci�a mu si� w ramiona, bez cienia namys�u, czy robi dobrze, czy �le.

��O, Tengelu, dlaczego nie mo�esz by� tu zawsze? � w jej g�osie brzmia�o wzburzenie. � Taka jestem bezradna bez ciebie!

��Odnios�em zupe�nie inne wra�enie powiedzia�, zdumiony, �e g�os mu dr�y tak mocno. Teraz dopiero naprawd� zrozumia�, jak bardzo czu� si� bezsilny i jak wielki b�l sprawi�a mu napa�� na Silje.

Nie m�wili o przeprowadzce od dnia, kiedy si� sobie zwierzali, a mia�o to miejsce ju� dwa miesi�ce temu.

��Gdzie s� dzieci? � wyszepta�, tul�c usta do jej w�os�w.

��U Eldrid. Ba�am si� je zabra� nad rzek�.

Tengel nie mia� ochoty wypuszcza� jej z obj��, Silje te� si� nie wyrywa�a.

��Czy Dag jest zdrowy? � zapyta� wy��cznie po to, by przed�u�y� t� osza�amiaj�c�, rozkoszn� chwil�.

��My�l�, �e nie jest zbyt silny, ale to dlatego, �e jak sam m�wi�e�, nigdy nie dosta� mleka matki. Potrafi ju� siedzie�, gdy si� go podeprze.

��Wiesz, jest co�, o czym wielokrotnie chcia�em z tob� porozmawia� w zwi�zku z Dagiem. Ale� kiedy si� spotykali�my, zajmowa�y mnie inne my�li.

Silje u�miechn�a si� z g�ow� na jego piersi i twarz� ukryt� na ramieniu. R�ce zarzuci�a mu na szyj�. Rozmarzona spogl�da�a na zagrod�. On bawi� si� kosmykiem jej w�os�w, kt�ry wysun�� si� podczas pracy.

��Pami�tasz rzeczy Daga i litery C.M.? � zapyta�.

��Tak, z pewno�ci� o nich nie zapomn�.

��Pami�tasz te�, �e znalaz�a� dziecko tu� ko�o bram miasta. Na szatach by�a korona baronowska. Wys�a�em cz�owieka, naszego wo�nic�, by spr�bowa� odnale�� matk� Daga. S�dzimy, �e mu si� powiod�o. Nie zd��y�em ci opowiedzie� o tym przed wymuszon� przeprowadzk� do nas. Potem, jak ju� m�wi�em, te� nie by�o sprzyjaj�cej okazji.

��Jak mog�e� o tym zapomnie�? � Popatrzy�a na niego surowo. � Wiesz, �e bardzo chcia�am si� dowiedzie�, sk�d on pochodzi. A wi�c jakie informacje przywi�z� wo�nica?

Tengel pr�bowa� skupi� si� na rozmowie, lecz rozprasza�y go wpatrzone we� oczy Silje.

��Jest pewien baron Meiden, kt�rego pa�ac stoi niedaleko bram miasta. Ma c�rk�, Charlott�. Nie nale�y ona do najm�odszych� ani, jak m�wi�, do najpi�kniejszych.

Silje znieruchomia�a w jego ramionach, nie zauwa�y�a nawet, �e j� obejmuje.

��A wi�c ta nieznana kobieta sta�a si� kim� z krwi i ko�ci. Charlotta Meiden. Dobre to wie�ci, ale zarazem takie smutne. Wiem teraz, kto ma prawo do naszego ch�opczyka.

Tengel zauwa�y�, �e powiedzia�a �nasz ch�opczyk�. Poczu� uk�ucie w sercu.

Jego g�os zabrzmia� �agodnie.

��Ona nie ma �adnego prawa, Silje, i chyba nie chce go mie�. Rozumiem jednak, co czujesz.

Charlotta Meiden� Silje nie mog�a przesta� o niej my�le�. Przepe�nia�o j� g��bokie wsp�czucie. Nieistotne dla niej by�o w tej chwili, �e ta kobieta wyda�a dzieci�tko na �mier�. Silje rozumia�a, �e kry� si� za tym dramat.

��Obud� si� � rzek� Tengel mi�kko. � By�a� teraz bardzo, bardzo daleko.

My�li jej opu�ci�y Trondheim i powr�ci�y do ubogiej g�rskiej zagrody. Ognisko pod bali� wci�� jeszcze dymi�o. Sikorka weso�o �wierka�a sygna� zbli�aj�cej si� wiosny. Tengel jednak nie zwraca� na to uwagi. Widzia� tylko Silje.

Trzyma� j� w ramionach� W�a�nie tak jak o tym marzy�.

��Silje � szepn��. � Ka�dy dzie� by� piek�em. A noce jeszcze gorsze.

��Dla mnie te� � powiedzia�a cicho i zn�w popatrzy�a na niego.

��Kiedy widzia�em tego �ajdaka nad rzek�� my�la�em, �e z�o�� rozerwie mnie na kawa�ki.

Powoli na jej twarzy pojawia� si� nie�mia�y u�miech. Jak gdyby dopiero teraz zda�a sobie spraw�, �e ramiona Tengela obejmuj� j� ju� od d�u�szej chwili. Zala�a j� fala gor�ca, poczu�a pulsuj�c� krew w koniuszkach palc�w. Dr��c unios�a ramiona i po�o�y�a d�onie na jego niezwyk�ej twarzy tak lekko jak dotyk skrzyde� motyla.

Tengel odetchn�� g��boko i przyci�gn�� j� do siebie. Stali mocno obj�ci, policzek przy policzku. Poczu�a, �e jego usta przesuwaj� si� w d� po jej szyi, odchyli�a g�ow� do ty�u. Wargi Tengela muska�y jej sk�r�, u�miechn�a si� na wp� �wiadomie, przeci�gn�a z rozkosz� i jeszcze mocniej przylgn�a do niego. Pozwoli� ustom przesuwa� si� ku jej twarzy, ca�owa� delikatnie policzki, oczy, usta�

Najpierw mi�kko i czule, p�niej coraz bardziej zmys�owo. Ca�owa� j� i ca�owa�, spragniony czu�o�ci, samotny m�czyzna, nieprzytomny, op�tany sza�em mi�o�ci. Jego nami�tno�� wype�ni�a cia�o Silje pulsuj�cym �arem. Poddawa�a mu si� oszo�omiona szcz�ciem, a wszystko wok� niej chwia�o si�, unosi�o, ko�ysa�o, jak gdyby p�yn�a w powietrzu na delikatnych ob�okach mi�o�ci.

Nagle zorientowa�a si�, �e zacisn�a d�onie na jego ramionach niczym pazury i �e od dawna ju� przywiera do niego swoim cia�em w spos�b, kt�rego nie mo�na nie zrozumie�.

Prze�kn�� �lin�, odsun�� j� nieco od siebie i spojrza� w jej twarz. Na ustach Silje wci�� trwa� zmys�owy u�miech szcz�cia. Oczy Tengela zasz�y mg��, zdawa�o si�, �e nie wie gdzie jest.

��Co z nami b�dzie, Silje? � szepn�� przera�ony. � Nie powinienem istnie�. Powinienem umrze�!

��O nie � westchn�a. � I zostawi� mnie sam� na tym �wiecie? Bez ciebie jestem nikim. Chod�, chod� ze mn� do �rodka. Zobacz, ja stan� po jednej stronie dolnej cz�ci drzwi, a ty na zewn�trz, po drugiej. Nie wolno ci odej��!

M�wi�a gor�czkowo, pragn�c zatrzyma� go za wszelk� cen�. Niech�tnie przysta� na jej dziecinny pomys�. Czu� si� troch� nieswojo czekaj�c za drzwiami, lecz zrobi� to dla niej.

Jej s�owa p�yn�y bez�adnie.

��Potrzebujemy si� na tyle sposob�w, Tengelu. O ka�dej porze dnia pragniemy rozmawia� ze sob�, pomaga� sobie, radowa� si� nawzajem�

��Wiem � powiedzia� z �alem. � Potrzebujemy si� tak bardzo. Bo ty i ja, Silje jeste�my jak drzewo rozci�te na dwoje. I je�eli si� go na powr�t nie z�o�y, drzewo umrze.

Patrzy�a na niego wstrzymuj�c oddech. Wci�� nie wypowiada� jednak s��w, na kt�re czeka�a. Musia�a przem�wi� sama.

��Dlaczego nie mo�emy spr�bowa�? Czy musimy mie� dzieci?

Spojrza� na ni�, w ciep�ym u�miechu b�ysn�y bia�e, niemal zwierz�ce z�by.

��My�l�, �e obydwoje mamy gor�c� krew. Czy nie s�dzisz, �e mo�emy straci� kontrol� nad sob�?

��Tak � przyzna�a i zawstydzi�a si�. � Wybacz mi!

Po�o�y� r�k� na jej d�oni opartej o drzwi.

��Nigdy nie musisz mnie prosi� o wybaczenie, Silje! Czy my�lisz, �e ci� nie rozumiem? Ty tylko g�o�na wypowiadasz moje my�li. Teraz musz� ju� i��.

Rozpaczliwie pr�bowa�a go zatrzyma�.

��Pos�uchaj� Cz�sto my�la�am�

Przystan��.

��Cz�sto my�la�am o tej pierwszej nocy, kiedy si� poznali�my. Towarzyszy�o ci wielu ludzi, je�d�c�w, kt�rzy ci byli pos�uszni. Kim oni byli?

��To Ludzie Lodu � powiedzia� z u�miechem. � Wszystkich nas wys�a� w�dz, by�my sprowadzili Heminga do domu. S�yszeli�my, �e zosta� pojmany, a ojciec chcia�, bym go uwolni�. Tamci od razu powr�cili do domu. Bywaj, Silje. Uwa�aj na siebie!

Odszed�. Nic ju� nie mog�a zrobi�, by go d�u�ej zatrzyma�.

Przychodzi� teraz jednak cz�ciej. Codziennie zagl�da�, by sprawdzi�, czy wszystko w porz�dku, czy �aden �obuz jej nie atakuje. Silje ogromnie si� radowa�a, �e zima ma si� ku ko�cowi. Ludzie powiadali, �e w tym roku by�a �agodna. Ale ona nie mog�a si� z tym zgodzi�.

Zosta�y im oszcz�dzone ataki dzikich zwierz�t. Czasami zim� zdarza�o si�, �e stada wilk�w przeprawia�y si� przez lodowiec, wtedy sytuacja Ludzi Lodu stawa�a si� krytyczna. Na szcz�cie nie pokaza�y si� w tym roku. Dzi�ki Tengelowi i Eldrid zima nie um�czy�a Silje tak bardzo. W dalszym ci�gu potrzebowa�a si�, by poskromi� niesforn� Sol i utrzyma� przy �yciu Daga. Nie przywyk� do trudnych g�rskich warunk�w.

Eldrid chodzi�a zatroskana. Pasza zacz�a si� ko�czy�. A i jej energia by�a na wyczerpaniu po latach samotnej pracy w gospodarstwie. Ka�dego popo�udnia Silje pomaga�a w oborze, chc�c j� nieco odci��y�. Obie kobiety bardzo zbli�y�y si� do siebie i Silje odwa�y�a si� opowiedzie� Eldrid o swej t�sknocie za Tengelem.

��Tengel jest taki g�upi � stwierdzi�a Eldrid. � Pomy�l tylko, jak dobrze mog�oby mu by� z tob�! Ale rozumiem go tak�e. Widzia�am wi�cej �lad�w z�ego dziedzictwa ni� ty. Wystarczaj�co du�o, bym sama nigdy nie chcia�a wyda� dziecka na �wiat.

��Wiesz, Eldrid, nigdy nie mog�am naprawd� uwierzy� w t� histori� o z�ym dziedzictwie. Nie wierz�, �e mo�na uprawia� czary, nie wierz� w czarownice. Nie b�d� w to wierzy�!

Eldrid wyprostowa�a si�. Jej oczy sta�y si� zamy�lone.

��W pewnym sensie masz racj�. Nie magia i czary stanowi� najwi�ksze niebezpiecze�stwo mocy, kt�r� posiadaj�. Najgorsza jest wola z�ego. To, �e uwa�aj�, i� s� w stanie skrzywdzi� ludzi i zwierz�ta. To wola z�ego niszczy tak wielu moich krewnych. Przeciw temu w�a�nie walczy Tengel.

��My�l�, �e on niepokoi si� bez powodu � powiedzia�a Silje z przekonaniem. � Nie s�dz�, by posiada� t� moc, opr�cz tego, �e jego d�onie potrafi� uzdrawia�. Sama to widzia�am. A pomaganie innym nie jest chyba czym� z�ym!

Eldrid skierowa�a na ni� wzrok, cho� nadal wygl�da�a na nieobecn� duchem.

��Tengel? Ciesz si�, �e jest taki jaki jest! Widzia�am jak robi� r�ne rzeczy� W dzieci�stwie i wczesnej m�odo�ci. Potem co� go przestraszy�o, nie wiem co� I pr�bowa� si� od tego uwolni�. Hanna jest z�a na niego. Uwa�a, �e on ma du�e mo�liwo�ci. O, Tengel z pewno�ci� wie, co robi, nie chc�c wi�za� si� z kobiet�.

Silje patrzy�a na ni�, lecz Eldrid nie powiedzia�a nic wi�cej. Wzi�a si� za dojenie krowy, ci�gn�c tak mocno, �e zwierz� zacz�o wierzga�. Silje westchn�a. Nigdzie nie widzia�a nadziei.

Zacz�y si� roztopy. Rzeki i strumienie wyst�powa�y z brzeg�w. �nieg poszarza�, by�o go coraz mniej. Zapory na jeziorze run�y i rzeka p�yn�ca pod lodowcem zaj�a ca�y tunel. �ciany dom�w pachnia�y rozgrzan� na s�o�cu smo��, a Sol, kt�ra du�o czasu sp�dza�a na powietrzu, bawi�c si� w�r�d rw�cych potok�w na podw�rzu, nabra�a zdrowych rumie�c�w. Wiosna przysz�a wcze�niej ni� oczekiwano. Z czasem poziom wody opad� i droga do �wiata zewn�trznego zn�w by�a otwarta. Nadzieja Eldrid ros�a. Mo�e, mimo wszystko, wystarczy paszy do czasu, kiedy b�dzie mo�na wypu�ci� zwierz�ta.

Do Silje przyszed� z wizyt� Heming.

Nie by� to mile widziany go��. Sol zosta�a u Eldrid, by�a sama z Dagiem. �liczny Heming nadal mia� jeszcze nad ni� troch� w�adzy, prawdopodobnie tak, jak nad wszystkimi kobietami, kt�re go pozna�y. Nie �ywi�a jednak do niego �adnych ciep�ych uczu�. Widzia�a zbyt du�o jego nieodpowiedzialnych post�pk�w.

Mimo wszystko nie mog�a nie podziwia� jego wygl�du � promiennego u�miechu i oczu, kt�re zdawa�y si� m�wi�, �e w�a�nie ona znaczy wyj�tkowo wiele dla niego.

By� niebezpiecznym go�ciem.

Gdyby zna�a przyczyn� jego odwiedzin, by�aby jeszcze bardziej ostro�na. Poprzedniego wieczoru Heming hula� wraz z innymi m�odymi m�czyznami z doliny. Podczas pijatyki zacz�li rozmawia� o Silje. Okaza�o si�, �e nie tylko bracia Bratteng pr�bowali j� zdoby�. Stara�o si� te� o to paru innych, �aden z nich jednak nie �mia� posun�� si� a� tak daleko. Nie, na t� dziewczyn� nie ma sposobu.

Heming natychmiast podni�s� rzucon� r�kawic�.

��Mog�em j� kiedy� mie� � powiedzia� jakby od niechcenia. � Urazi�em j� jednak. Zabra�em jej kilka warto�ciowych przedmiot�w zamiast cnoty. Ale� mog� j� mie�, kiedy tylko zechc�.

Koniec tej historii by� taki, �e Heming by� teraz u Silje, a reszta le�a�a ukryta w lesie, czekaj�c na rezultat jego zalot�w.

Zobaczyli, �e Heming zosta� wpuszczony do �rodka. Ju� to by�o du�ym osi�gni�ciem. �mia�o podkradli si� bli�ej, ukryli za szop�, i beztrosko chichotali przy lada okazji, a zw�aszcza gdy jeden z nich wpad� w dziur�, kt�ra wytworzy�a si� w zaspie �niegu.

Silje bardzo szybko zorientowa�a si�, o co chodzi Hemingowi. Poprosi�a stanowczo, by sobie poszed�. Ze wzgl�du na wodza i dawn� znajomo�� nie chcia�a �adnych awantur.

On roze�mia� si� tylko drwi�co. Nie wierzy� jej s�owom.

Kiedy jednak podesz�a do drzwi, by je przed nim otworzy�, Heming skoczy� na r�wne nogi. Do tego nie m�g� dopu�ci�, przecie� kompani zobaczyliby, �e zosta� przep�dzony. Z�apa� Silje i unieruchomi� jej ramiona. Tego przynajmniej nauczy� si� obserwuj�c starcie z Brattengiem.

W�a�ciwie zamierza� zdobywa� j� powoli i ostro�nie. Uwa�a�, �e gwa�t by�by zbyt poni�aj�cy, nigdy dot�d nie musia� stosowa� przemocy, by posi��� kobiet�. Ale z powodu ch�opc�w oczekuj�cych na zewn�trz wpad� w panik�.

Silje okaza�a si� nieoczekiwanie silna, by�a rozz�oszczona. Ugryz�a go w rami�, a� j�kn��, ale nie mia� zamiaru si� podda�. �ci�gn�� j� na pod�og�, z do�wiadczenia wiedz�c, �e wiele dziewcz�t nabiera ochoty, gdy tylko si� je umiej�tnie podnieci. Zawzi�cie walczyli w milczeniu. W pewnym momencie Heming by� ju� na tyle pewny swego zwyci�stwa, �e zacz�� czyni� jednoznaczne przygotowania. Silje zesztywnia�a. W ostatniej chwili zakry� jej d�oni� usta; nie zd��y�a krzykn��. W ten spos�b Silje mia�a jedn� r�k� woln� i b�yskawicznie wykorzysta�a ten fakt. Heming wyda� z siebie okrzyk b�lu� A w drzwiach stan�� Tengel. M�odzie�cy rozbiegli si� na wszystkie strony jak przestraszone kurcz�ta, kiedy on, wielki i przera�aj�cy, wkroczy� na podw�rze. Zobaczy� ich i w pierwszej chwili mia� zamiar ruszy� za nimi, us�ysza� jednak krzyk Heminga. Wpad� do �rodka i od razu zorientowa� si�, co si� dzieje. Tak, �e ten omal si� nie udusi�.

Silje wsta�a chwiej�c si�. T�umi�c w gardle p�acz, poprawi�a sukni� i usi�owa�a doprowadzi� do porz�dku w�osy. Tengel by� nies�ychanie rozgniewany. Nigdy przedtem nie widzia�a, by jego twarz by�a tak gro�na. Heming krzycza� zn�w, tym razem ze strachu.

��Nie r�b mi niczego! � wy�. Nie przeklinaj mnie, Tengelu, nie rzucaj na mnie uroku, to by� tylko �art, ja�

��Co wolisz � wydusi� z siebie Tengel ca�kiem poblad�y. � Czy mam ci� zbi� czy mo�e u�y� innych si�?

��Ju� raczej spu�� mi lanie! Zbij mnie, na mi�o�� bosk�, je�li musisz. Ale ja nie chcia�em�

��A wi�c wci�gaj portki � sykn�� Tengel. Heming po�piesznie wykona� polecenie. Kiedy Tengel chwyci� go ponownie, ch�opak powtarza� krzycz�c:

��Nie, nie bij, nie bij, ona nie jest tego warta! Ona jest tylko�

Rami� Tengela wylecia�o w powietrze. Oszala�y z w�ciek�o�ci uderza� raz za razem, dop�ki nie wkroczy�a Silje, by go powstrzyma�.

Heming opad� na pod�og� bezw�adny jak worek. Tengel podni�s� go jeszcze raz i wyrzuci� na podw�rze.

��Zabierzcie go ze sob�! � zawo�a� do m�odzie�c�w, kt�rzy wystraszeni czekali na g�rze, na skraju lasu.

Wr�ci� do �rodka.

��Jak si� czujesz, Silje? � zapyta� wstrzymuj�c oddech. � Czy on ci co� zrobi�?

Silje sta�a oparta plecami o szaf�, przyciskaj�c do niej ramiona. Dr�a�a na ca�ym ciele.

��Nie, nie, nie zd��y�. Dzi�kuj�, �e przyszed�e�. Masz zwyczaj przybywa� zawsze, gdy ci� potrzebuj�.

��Tak. By�em niespokojny i zdecydowa�em wr�ci� wcze�niej ni� zwykle. Nie p�acz ju�, dziecino, ju� po wszystkim.

Odetchn�a g��boko.

��Nie p�acz�. W ka�dym razie nie tak bardzo. Ale nie podoba�o mi si�, �e� �e go zbi�e�. Rzeczywi�cie na to zas�u�y�, ale nie chc� patrze�, jak bijesz kogokolwiek.

Tengel zamkn�� oczy.

��D�ugo z tym zwleka�em, Silje. Nie tylko ja, s�dz�, �e prawie ka�dy w dolinie pragn�� tego. Pr�dzej czy p�niej kto� musia� po�o�y� kres jego szczeniackiemu zachowaniu. Przykro mi, �e to by�em akurat ja, ale ogarn�a mnie gwa�towna w�ciek�o��.

Zbli�y� si� do niej o krok.

��Rozumiem � mrukn�a. � Dag mnie potrzebuje � doda�a szybko. Czu�a, �e nie powinna teraz znale�� si� w ramionach Tengela.

Wzi�a Daga na r�ce i utuli�a go. P�aka� podczas ca�ego zaj�cia z Hemingiem, nikt jednak nie m�g� si� nim wtedy zaj��. Silje ko�ysa�a niemowl� w obj�ciach i stara�a si� je uspokoi�.

Tengel podszed� do �wietlika i zdj�� zaszczepk�. Zobaczy� ch�opc�w ci�gn�cych za sob� Heminga. Trzymali go pod r�ce, a on wl�k� si� mi�dzy nimi.

��Powinna� mie� tu ja�niej � powiedzia� zak�adaj�c zaszczepk� z powrotem. Rozgl�da� si� niepewnie dooko�a w pe�ni �wiadom, jak bardzo Silje by�a poruszona tym, co zrobi�.

��Jak widz�, tutaj postawi�a� sw�j �liczny witra�. Mo�e powinienem wyci��

Witra� sta� na szafie. Tengel d�ugo dotyka� pi�kn� mozaik� wykonan� przez Benedykta.

��Nie � powiedzia� powoli.

��Co masz na my�li?

��Ten witra� tutaj nie pasuje.

��Nie rozumiem ci�.

��Przeznaczony jest na zupe�nie inn� �cian�, do zupe�nie innego domu ni� ten tutaj.

��Chodzi ci o to, �e nie mamy do niego prawa?

Twarz Tengela przybra�a niezwyk�y wyraz.

��Ale� sk�d � powiedzia� w ko�cu. � Jest przecie� tw�j.

��Czy patrzy�e� teraz w przysz�o��? � cicho zapyta�a Silje dr��c.

��Tak, w�a�nie tak. Nagle poczu�em w duszy gwa�towny sprzeciw, by nie wstawia� witra�a tutaj.

Zapanowa�o milczenie.

Tengel wyprostowa� si�, pr�buj�c jakby otrz�sn�� si� ze wszystkiego.

��Dobrze. Pozw�l mi pom�c sobie troch�, je�li tu jestem. Przynios� wody i drewna.

��Dobrze. Ja przewin� Daga.

Kiedy p�niej Eldrid przyprowadzi�a Sol, wszystko by�o jak dawniej. O odwiedzinach Heminga nie wspomniano ani s�owem.

Wieczorem, gdy wszyscy ju� poszli i dzieci u�o�y�y si� do snu, Silje wyj�a ksi�g�, kt�r� dosta�a od Benedykta. Nikt, nawet Tengel, nie wiedzia�, gdzie j� chowa�a.

Pog�adzi�a d�oni� ok�adk�, na kt�rej narysowa�a male�ki, �liczny szkic doliny Ludzi Lodu. Otworzy�a ksi�g�.

Pisa�a co� w rodzaju pami�tnika, ale tylko czasami, kiedy uzna�a, �e wydarzy�o si� co� szczeg�lnego. Eleganckim pismem, w kt�rym tak si� roi�o od b��d�w, �e nauczyciel ze dworu zap�aka�by gorzko, gdyby to zobaczy�, zanotowa�a: Dzisiaj pozna�am jeszcze jedn� z tajemnych zdolno�ci Tengela. Trzyma� d�o� na moim witra�u i patrzy� w przysz�o��

Opisa�a te� kilka innych, wa�nych dla niej zdarze�, a potem zamkn�a ksi�g� i starannie j� schowa�a. Z tysi�cem my�li k��bi�cych si� w g�owie zdj�a ubranie i w�lizgn�a si� do pustego �o�a.

Tego wieczoru Tengel nie wr�ci� do domu. Niespokojny i zrozpaczony w�drowa� po g�rach, usi�uj�c zaprowadzi� jaki� �ad w�r�d swych przera�aj�cych my�li.

Szed� d�ugo, a� na niebie pojawi� si� blady ksi�yc. Dopiero wtedy przystan��. Ukrywszy twarz w d�oniach, trwa� w bezruchu.

��O, Bo�e � modli� si� � lito�ciwy Ojcze, zajmij si� swym nieszcz�liwym dzieckiem. Pom� mi, dorad�, daj mi jaki� znak! Co mam robi�? Tak bardzo j� kocham, Ojcze, nie potrafi� trzyma� si� od niej z daleka. Wiesz, �e i ona, i dzieci potrzebuj� mojej pomocy, beze mnie s� bezbronni, a to ja �ci�gn��em Silje na to pustkowie. Wtedy nie by�o innego wyj�cia, ale wiem, czuj�, �e ona nie jest tu w pe�ni szcz�liwa. Bo�e, to dla mnie zbyt ci�kie. Daj mi znak, co mam robi�! Tak bardzo pragn� jej dobra.

Niebo milcza�o. Nie by�o �adnej odpowiedzi.

Odwr�ci� si� i zrezygnowany pocz�� schodzi� w d�. Dalekie dachy dom�w w dolinie po�yskiwa�y w blasku ksi�yca.

Tengel nie patrzy�, kt�r�dy idzie. Nie widzia� zamarzni�tej rzeki, przez kt�r� przechodzi�. Kiedy l�d pod nim p�k�, zaskoczony krzykn�� g�o�no, ale nim zd��y� cokolwiek zrobi�, znalaz� si� w parali�uj�co lodowatej, rw�cej wodzie i czu�, �e nurt �ci�ga go w g��bin�, nad kt�r� w�a�nie si� znalaz�.

Instynktownie szuka� d�o�mi jakiego� oparcia, lecz dosi�gn�� jedynie kraw�dzi lodu. Uchwyci� si� jej kurczowo.

��Czy to jest tw�j znak? � krzykn�� w stron� ciemnego nieba. Czy to w�a�nie chcia�e� powiedzie�? �e moje �ycie jest absolutnie nic niewarte? �e dziewczynie u�o�y si� lepiej, kiedy mnie nie b�dzie? �e nie ma zmi�owania dla nieszcz�nika, w kt�rego �y�ach p�ynie krew z�ego Tengela?

Pochyli� g�ow� i opar� czo�o na ramieniu, ca�kowicie ju� zesztywnia�ym z zimna.

Nazajutrz Tengel nie przyszed� do chaty Silje, nie pojawi� si� te� nast�pnego dnia. Gdy mija� ju� trzeci dzie�, a on si� nie pokazywa�, Silje zostawi�a dzieci u Eldrid i sama posz�a do jego domu daleko w dolinie.

Nigdy przedtem tam nie by�a, widzia�a dom tylko z daleka; pomy�la�a wtedy, �e jego siedziba wygl�da bardzo mizernie.

By�a pe�na obaw. Z otworu w dachu nie unosi� si� dym. Przerazi�o to j�.

Ujrza�a ma��, wal�c� si� chat�, mocno pochylon� w jedn� stron�, jakby lada chwila mia�a si� rozlecie�. Chata wygl�da�a tak niepewnie, �e Silje wprost ba�a si� zapuka� do drzwi.

��Wej�� � rozleg� si� g�os Tengela. Brzmia�o w nim co� obcego. Jednak ju� sam jego d�wi�k poruszy� j� do g��bi. Dopiero teraz poj�a, jak bardzo by�a zaniepokojona jego nieobecno�ci�.

Wesz�a do �rodka pe�na obaw, czy go nie rozgniewa. Mo�e on po prostu chcia� si� trzyma� z dala od niej i oczekiwa�, �e ona te� b�dzie mie� do�� rozs�dku.

��Silje! � zachrypia� na jej widok, siadaj�c na pos�aniu. � A ja tu tak le�� w nie�adzie!

A wi�c obawia� si� tego, co ona sobie pomy�li! Silje by�a wzruszona.

��Ale�, Tengelu, nie obchodzi mnie wcale, czy tu jest porz�dek, czy nie. Wiesz przecie�, �e sama nie jestem zbyt staranna. Okazuje si� jednak, �e to wcale nie �aden dom, mieszkasz w szopie, w dodatku nieszczelnej! Przez dziury w �cianie mo�na wygl�da� na dw�r!

��Pr�bowa�em zapcha� je pa�dzierzami i mchem � odpar� ochryple. Ale by�o tego za ma�o.

Przerazi�a si� jego mizernym wygl�dem. Ukochane oblicze by�o ca�kiem zmienione, cienie pod oczami o wiele ciemniejsze ni� zwykle.

��Jeste� chory � stwierdzi�a g��boko zatroskana i przysiad�a na brzegu pos�ania. Czu�a gor�czk� bij�c� od jego cia�a. � Dlaczego nic nie powiedzia�e�?

Odwr�ci� twarz.

��Nie siadaj tak blisko mnie, Silje. Jestem w okropnym stanie. Chcia�bym �adnie wygl�da� przy tobie.

��Nie opowiadaj g�upstw, niem�dry b�a�nie! � u�miechn�a si�. � Od jak dawna jeste� chory?

��Po zaj�ciu z Hemingiem by�em tak wzburzony i pe�en w�tpliwo�ci co do naszej przysz�o�ci, �e poszed�em w g�ry. B��ka�em si� ca�y wiecz�r, a potem l�d na rzece za�ama� si� pode mn� i du�o czasu sp�dzi�em w przera�liwie zimnej wodzie � wyja�ni� i zani�s� si� ha�a�liwym kaszlem.

Mog�e� przecie� umrze�! � wykrzykn�a Silje przera�ona.

��Tak. Nigdy w �yciu nie czu�em si� tak opuszczony, tak�e przez Boga. A na dodatek ty by�a� na mnie zagniewana z powodu b�jki z Hemingiem.

Musia� przerwa�, bo chwyci� go kolejny atak kaszlu.

��Ale tak bardzo chcia�em ci� zobaczy�, cho�by tylko jeszcze raz, �e jako� si� z tego wykaraska�em. Nast�pnego ranka nie mia�em jednak si�y podnie�� si� z pos�ania.

��Dzi�ki, dobry Bo�e, �e przynajmniej tu dotar�e� � wymamrota�a. � Jak si� teraz czujesz?

��Chyba lepiej. Ale mam wra�enie, �e wszystkie si�y mnie opu�ci�y.

Wsun�a d�o� pod jego koszul� i po�o�y�a j� na ow�osionej piersi. Wstrz�sn�� ni� dreszcz. Czu�a pod r�k� gwa�towne bicie jego serca. Spr�bowa�a skupi� si� na rozmowie i nie zwraca� uwagi na zachowanie w�asnego cia�a.

��Tak, na pewno jestem jeszcze chory � szepn�� s�abym g�osem. � Pr�bowa�em si� leczy�, ale�

��Potrzebujesz ciep�a � o�wiadczy�a Silje. � Tu jest lodowato zimno. Potrzebna ci te� po�ywna strawa. Przeniesiesz si� teraz do mnie, nie chc� s�ysze� �adnych sprzeciw�w.

��Teraz, w ka�dym razie, nie jestem dla ciebie niebezpieczny powiedzia� z lekkim u�miechem i zm�czony zn�w si� po�o�y�.

��Tw�j ko� co z nim?

��Przez ca�y czas zajmowa� moje my�li jako posta� numer dwa. Prawie czo�ga�em si� do stajni, by go nakarmi�.

��Dobrze, wobec tego teraz b�dziesz musia� jako� si� na niego wdrapa�. A przy okazji, kto by� postaci� numer jeden?

��No nie, teraz przesadzasz, Silje. T� odpowied� otrzyma�a� ju� wcze�niej.

Serce bi�o jej z rado�ci. Nareszcie zgodzi� si� zamieszka� u niej. Ona ju� si� postara, by nie by�o �adnych przenosin z powrotem!

Czasami, kiedy zastanawia�a si� nad sob�, ogarnia� j� l�k. Nabra�a stanowczo�ci. Czy te� mo�e zawsze taka by�a? Mo�e jej silna wola zosta�a st�umiona przez zbyt surowe wychowanie? Ostatnio zacz�a podejrzewa�, �e w�a�nie tak by�o.

Do tej pory nie mia�a odwagi sama przed sob� przyzna�, �e ju� dawno powzi�a pewn� decyzj�. Stara Hanna obieca�a jej dziecko. Silje zatroszczy si� ju�, by by�o to dziecko Tengela, nikogo innego!

Nie obawia�a si� z�ego dziedzictwa. Je�li wszyscy s� tacy jak Tengel, czeg� si� by�o l�ka�?

Tengel siedzia� na koniu tak wyprostowany, �e mo�na by�o przypuszcza�, i� ma pod ubraniem ko�ek. Ale g�owy nie mia� si�y podnie��, zwisa�a pochylona, jakby spa�. Silje sz�a obok prowadz�c konia. By�a tak szcz�liwa, jakby kroczy�a w pochodzie triumfalnym.

Mijali po drodze dom Eldrid, i Silje wo�a�a ju� z daleka, �e wracaj�. Eldrid wysz�a z dzie�mi i wszyscy pod��yli w stron� male�kiej zagrody.

Z b�yszcz�cymi od gor�czki oczami chory le�a� na ��ku Silje i patrzy�, jak kobiety przygotowuj� mu sprawnymi ruchami pos�anie w du�ej izbie. Tak�e Sol cieszy�a si� szczerze z jego przybycia. Silje chcia�a da� Tengelowi wszystko, co mia�a najlepszego. Ugotowa�a straw� i zamiot�a pod�og�. By�a podniecona i szcz�liwa. Tengel poczu�, �e wzruszenie �ciska go za gard�o. Nie zazna� dotychczas rodzinnego �ycia, nikt nigdy si� tak o niego nie troszczy�. Przywyk� do tego, �e nikt go nie chce.

Pod czu�� opiek� Silje chory wraca� do zdrowia. Wszyscy byli kontenci z jego obecno�ci. Sol, zachwycona, ka�dego ranka wsuwa�a si� do jego ��ka; zdawa�o si� nawet, �e Dag tak�e co nieco pojmuje. Zadowolony u�miecha� si� do wielkiego m�czyzny, pokazuj�c swoje dwa z�bki. Silje uwa�a�a, �e �ycie sta�o si� idyll�. Troszczy�a si� o Tengela na wszystkie sposoby, stara�a si� karmi� go jak najlepiej, w ko�cu nabra�a takiej wprawy, �e sta�a si� niemal doskona�� gospodyni�. Eldrid u�miecha�a si� pod nosem za ka�dym razem, gdy przychodzi�a z wizyt�.

��Zas�u�y�e� sobie, by ci� troch� porozpieszczano, Tengelu twierdzi�a. � Twoje �ycie by�o zimne, brakowa�o w nim mi�o�ci. Trzeba si� by�o ju� dawno tu przeprowadzi�.

Nie odpowiedzia�. Wida� by�o jednak wyra�nie, �e jest mu dobrze. Czy w�r�d tak serdecznych ludzi mo�na by� z�ym?

Nadesz�a wiadomo��, �e gdy tylko otwar�a si� droga na zewn�trz, Heming opu�ci� dolin�. Jak zrozumieli, czu� si� zbyt poni�ony odmow� Silje i sposobem, w jaki zosta� potraktowany.

Nie podoba�o si� to Tengelowi, Silje pozna�a to po jego zmarszczonym czole. Zawsze jest pe�en obaw, gdy Heming opuszcza dolin�. Takiego lekkoducha jak on �atwo pojma�, a niecz�sto znajduje si� jaka� Silje gotowa do pomocy. Je�li Heminga przycisn�, na pewno zdradzi sw� rodzin�, by uratowa� w�asn� sk�r�.

��Dzisiaj wstaj� � zadecydowa� Tengel.

��Jeszcze jeden dzie� � Silje prosi�a tak pi�knie jak umia�a. Dla ca�kowitej pewno�ci.

��Ale� ja jestem zdrowy! � zaprotestowa�.

Tak. Wygl�da� ju� dobrze. Silje jednak by�a nieub�agana.

��Jeszcze jeden dzie�.

Westchn��, lecz us�ucha�. Na kilka godzin.

Kiedy po po�udniu wr�ci�a od Eldrid, kt�rej pomaga�a przy obrz�dku w oborze, zasta�a go wprawdzie w �o�u, ale ju� ubranego.

��Gdzie jest Sol? � zapyta�.

��Bawi si� z koci�tami Eldrid. Mam przyj�� po ni� za godzin�. Ale ty, Tengelu, mia�e� przecie��

��Nie, nie mia�em. Ju� wystarczaj�co d�ugo rz�dzi�a� i sama o wszystkim decydowa�a�. Teraz poka�� ci, �e ja te� mam tu co� do powiedzenia. A jutro wracam do siebie�

��Nie! � wykrzykn�a nieszcz�liwa. � Nie, nie wolno ci wraca� do tego zimnego domu.

Podesz�a do �o�a i po�o�y�a mu r�ce na ramionach jakby chcia�a go przytrzyma�.

Tengel silnymi palcami chwyci� jej d�onie.

��Wiesz przecie�, �e to niemo�liwe � powiedzia� cicho. � Jak s�dzisz, jakie by�y dla mnie te ostatnie noce? Ze �wiadomo�ci�, �e ty jeste� obok w sypialni, le�ysz pod ko�dr�, wyobra�a�em sobie twoje kszta�ty, twoje cia�o, usta� Te usta, kt�re raz jeden czu�em przy moich�

Usiad�a, bo na skutek s��w, kt�re us�ysza�a, ugi�y si� pod ni� kolana.

��Wiem � szepn�a. � Prze�ywa�am to samo. Wpatrywa�am si� w ciemno��. Marzy�am� teraz on wstaje z ��ka� idzie przez izb� stoi w drzwiach, jego szerokie ramiona rysuj� si� na tle blasku ognia� idzie do mnie� Ale ty nie przychodzi�e�.

��Owszem. Przychodzi�em, ale w marzeniach.

Blask w jego oczach by� bardziej ��ty ni� zwykle, jakby rozgorza� w nich jaki� wewn�trzny p�omie�.

��Dobrze si� tu chyba czu�e�? � zapyta�a z rozpacz� w g�osie.

��Nigdy nie by�em bardziej szcz�liwy. Odda�bym wszystko, by m�c tu pozosta�.

Uni�s� d�o� i pog�adzi� j� po szyi, po ramieniu. Rozlu�ni�a nieco bluzk�, by u�atwi� mu dost�p. Jego r�ka by�a bardzo gor�ca, palce dr�a�y.

��Pozw�l mi zobaczy� � szepn��. � Tylko jeden, jedyny raz.

��Nie � odpar�a tak�e szeptem. � Ale mo�esz dotkn��.

Odchyli�a bluzk� jeszcze bardziej, by jego d�o� mog�a obj�� jej pier�. Czu�a bicie jego serca, wiedzia�a, �e nie jest mu �atwo. Nag�ym ruchem cofn�� d�o�.

Patrzy�a na jego straszn� twarz, kt�ra by�a jej tak niesko�czenie droga. Czu�a nap�ywaj�ce do oczu �zy. Szlochaj�c rzuci�a mu si� na piersi.

��Nie wytrzymam, je�li zn�w przyjdzie mi ci� straci�! Prosz�, nie odchod�!

Tengel obj�� j� ramionami. Jego czu�y dotyk nie wr�y� nic dobrego, ani dla niego, ani dla niej.

��Najdro�sza, najdro�sza � szepta�. � Tak bardzo boli my�l, �e i ty musisz cierpie� za winy moich przodk�w.

Uj�� j� pod brod�, obr�ci� jej twarz ku sobie i poca�owa�. Spokojnie i ostro�nie, opanowuj�c nami�tno�� pal�c� mu usta.

Uwolni� jej wargi.

��Najlepiej b�dzie, je�li wstaniesz � powiedzia� niewyra�nie.

��A wi�c pu�� mnie � szepn�a.

Nie cofn�� jednak ramion.

��Na Boga, Silje � wydusi� przera�ony. � Bo b�dzie �le! Wsta�!

��Nie mog�, trzymasz mnie.

Bez s�owa, z dzikim pop�ochem w oczach, poci�gn�� j� na �o�e. Przez chwil� mocowa� si� z tasiemkami fartucha, zdar� go w ko�cu, rzuci� na ziemi�. Potem � po�czochy. Zachowywa� si� tak, jakby powodowa� nim wy��cznie prymitywny instynkt, kt�ry a� do dzisiaj nie znalaz� uj�cia. W jego poczynaniu nie by�o miejsca na rozs�dek, zosta�a tylko niepohamowana ��dza.

Silje podnios�a si� i ukl�k�a, zdecydowanym ruchem �ci�gn�a z Tengela koszul�. Przed nim nie musia�a udawa�, ca�a nie�mia�o�� opu�ci�a j�, gdy dostrzeg�a jego nie skrywane po��danie. Tengel uni�s� si� nieco, dr��cymi z niecierpliwo�ci palcami zacz�� zdejmowa� jej sukni�. Ona rytmicznymi ruchami g�adzi�a go po piersiach i czu�a gr� jego mi�ni od szyi do pasa. Cia�o stawa�o si� ci�kie i wilgotne. Suknia zsun�a si� z ramion, koszul� sama �ci�ga�a przez g�ow�. P�przytomna z po��dania us�ysza�a j�k, gdy Tengel zobaczy� jej nagie cia�o.

On, kt�ry nigdy jeszcze nie by� z kobiet�, przygarn�� j� pod siebie. Zachowywa� si� jak w transie, nie wiedzia�, co robi.

D�onie Silje �lizga�y si� po jego barkach. Tak, ramiona by�y zniekszta�cone, ale kocha�a je jak wszystko, co nale�a�o do niego. Przesun�a d�onie w d�, poprzez w�skie biodra, wzd�u� ud, ow�osionych jak u fauna. Podni�s� si� odrobin�, by podci�gn�� jej kolana, i wtedy przez mgnienie oka ujrza�a� to. Och nie, to niemo�liwe, pomy�la�a. Ale wkr�tce, kiedy ju� znalaz� do niej drog�, poczu�a, �e jej cia�o gotowe jest, by go przyj��.

W nast�pnej sekundzie dozna�a wra�enia, ze skona z b�lu, ugryz�a go w rami�, by zd�awi� krzyk cisn�cy si� na usta. W chwili przera�enia chcia�a si� cofn��, ale by�o na to za p�no. Mog�a jedynie zacisn�� mocno powieki i pozwoli� mu bra� a tak�e dawa�, tak jak pragn�li tego oboje, niemal od pierwszej chwili, gdy si� spotkali.

Delikatnie i czule dotkn�� d�oni� jej policzka. W tym ge�cie kry�a si� rozpacz m�czyzny zadaj�cego b�l. Otworzy�a oczy i zmusi�a si� do u�miechu, by pokaza�, �e rozumie i �e si� godzi.

Natura sprawi�a, na szcz�cie dla Silje, �e to pierwsze zbli�enie trwa�o bardzo kr�tko. Widzia�a, jak twarz mu si� zmienia, jak pojawia si� w niej wyraz b�ogiej rozkoszy, i nagle b�l zel�a�, nie by� ju� taki przeszywaj�cy. Ogarn�a j� gor�ca fala rado�ci, �e uczyni�a go tak szcz�liwym.

Tengel, wyczerpany, opad� przy niej na pos�anie. W izbie s�ycha� by�o tylko ich oddechy.

��I ty my�lisz, �e mo�emy �y� razem i nie mie� dzieci? � w jego szepcie brzmia� smutek i �al.

��Nie � odpar�a Silje, staraj�c si� ukry� zadowolenie. Le�a�a spokojnie na plecach, pozwalaj�c, by nasienie wnika�o w ni� jak najg��biej, zupe�nie si� tego nie wstydz�c.

��Wiesz, czego chc�, Tengelu?

��Nie?

��Mie� ci� zn�w.

Roze�mia� si�.

��Jeste� szalona, Silje. Chocia� rozumiem ci�. To by�o takie� egoistyczne. Nie by�o tak, jak bym pragn��.

W jego �miechu brzmia�o szcz�cie i rozpacz zarazem.

U�o�y� si� na plecach zas�aniaj�c r�koma oczy.

��Co�my zrobili, Silje? M�j Bo�e, co�my zrobili?

��To, co by�o nieuniknione � odpowiedzia�a.

��Tak. To si� musia�o sta�, pr�dzej czy p�niej.

���a�ujesz?

Opar� si� na �okciu.

��Oczywi�cie, �e �a�uj�. Ale nigdy w �yciu nie by�em tak� bezgranicznie szcz�liwy. C� my poczniemy, Silje?

Odpowiedzia�a rozs�dnie, pewnym, niemal twardym g�osem.

��Hmm. M�g�by� na przyk�ad wr�ci� do swojej chaty i udawa�, �e nic si� nie sta�o!

��Nie � odpar�, zaskoczony, g�osem pe�nym winy. Dopiero teraz u�wiadomi� sobie, jak bardzo j� zrani� tymi s�owami. � Nie, naturalnie nie to mia�em na my�li. Teraz spalili�my ju� za sob� wszystkie mosty i nawet przez moment nie mia�em zamiaru ci� opu�ci�. Tego by tylko brakowa�o, kocham ci� przecie� i wiem, �e nale�ymy do siebie. Nie, nie my�la�em o nas dwojgu, ale o tym, co mo�e by� owocem naszego uczynku.

��Sam przecie� m�wi�e�, �e tylko niekt�rych dotyka przekle�stwo z�ego Tengela. Ty sam jeste� nim obci��ony, a mimo wszystko jeste� najwspanialszym cz�owiekiem, jakiego znam. A wi�c ta dziedziczna moc nie zawsze jest z�a. A je�li nadal b�d� musia�a �ebra� i b�aga� o mi�o��, to ci� zabij�! Poni�asz mnie ponad wszelkie granice, Tengelu.

Ukry� u�miechni�t� twarz w jej w�osach.

��Silje c�rko Arngrima, niniejszym prosz� ci� o r�k�. Czy zechcesz mnie po�lubi�? Czy b�dziesz mia�a odwag�?

��Tak! Tak. Naprawd� ju� na to najwy�szy czas! Za�mia�a si�, a on obj�� j� prawdziwie nied�wiedzim u�ciskiem. Hanno, pomy�la�a sobie, pierwszy krok zosta� zrobiony!

Tej nocy dzieci spa�y, a oni le�eli razem rozmawiaj�c szeptem. Nie dotykali si� jednak, Silje by�a zbyt obola�a. Prawie nie mog�a si� ruszy�, by nie sprawia�o jej to b�lu.

��Powiedz mi, Silje, czy dobrze ci tutaj? � pyta� szeptem. � Czasami wydaje mi si�, �e tak nie jest.

Zastanowi�a si� dobrze, zanim odpowiedzia�a.

��Dobrze mi tutaj, poniewa� ty tu jeste�, a jedynym moim pragnieniem jest by� tam, gdzie ty. Czuj� si� tu bezpieczna, na zewn�trz czeka mnie strach i przera�enie. Tu jest rzeczywi�cie pi�knie i powoli zaczynam zapuszcza� korzenie. Eldrid jest dobr� przyjaci�k�, ale z innymi ma�o mam wsp�lnego. Musz� przyzna�, �e cz�sto czuj� si� jak w klatce i t�skni� do tego uczucia wolno�ci, jakie daje otwarta przestrze�. Du�o my�l� o Benedykcie, Marii, Grecie i parobku i bardzo si� o nich niepokoj�. My�l� r�wnie� o Charlotcie Meiden. Nie to, �ebym chcia�a j� pozna�, ale ciekawa jestem, jak jej si� u�o�y�o. Biedna kobieta!

��W tym ostatnim zupe�nie ci� nie rozumiem, ale ty jeste� kobiet� i �atwiej mo�esz sobie wyobrazi�, co dzieje si� w jej duszy.

��Mam nadziej�, �e ci� nie urazi�am � wr�ci�a do przerwanego w�tku.

��Nie, wcale nie. Mniej wi�cej tego si� spodziewa�em.

��A ty, Tengelu? Czy jeste� tutaj szcz�liwy?

Westchn��.

��Po tym jak ci� tu sprowadzi�em, uspokoi�em si� nieco. To jest, mimo wszystko, dolina mego dzieci�stwa. Ale teraz, kiedy stanowimy ju� jedno��, przyznaj�, �e zawsze pragn��em si� st�d wydosta�, ju� od czasu wczesnej m�odo�ci. Zrozum, nosz� w sobie niecierpliwo��. Chc� zosta� kim�. Nie chc� do ko�ca moich dni by� tylko ch�opcem z g�r. Jednak kto� taki jak ja nigdzie nie ma du�ych mo�liwo�ci. Zawsze ryzykuje, �e ci, kt�rzy stoj� u w�adzy, uznaj� go za czarownika. Nawet je�li nic o mnie nie b�d� wiedzieli, pojmaj� mnie za sam wygl�d. W zesz�ym roku powiesili cz�owieka tylko za to, �e mia� zniekszta�con� stop�. Orzekli, �e to czarci znak.

��Och, nie powiniene� opowiada� takich rzeczy, Tengelu! Serce mi p�ka z �alu � westchn�a.

��Wybacz, b�d� o tym pami�ta�. Zrozum jednak, moja niecierpliwo�� ma wiele przyczyn. Co� mi m�wi, �e czeka mnie zupe�nie inna przysz�o�� ni� ta, w dolinie. �e naprawd� mam szans� by� kim� wielkim.

Silje przesun�a si� bli�ej i wdycha�a ciep�o jego sk�ry.

��Czy to co�� co wiesz? Tak jak z witra�em?

��Tak, a najdziwniejsze, �e ty tak�e�

��Dlaczego nie ko�czysz?

��Nie, nie warto o tym m�wi�.

Podnios�a si� na �okciu i popatrzy�a na niego w ciemno�ci.

��Pos�uchaj, Tengelu�

��Dobrze ju�, dobrze � roze�mia� si�. � Ciebie te� czeka szczeg�lna przysz�o��, o kt�rej nawet nie marzymy.

��Po tamtej stronie g�r?

��Z pewno�ci�. Jednak w�a�nie teraz, my�l�c o opuszczeniu doliny, przeczuwam wy��cznie niebezpiecze�stwo.

��Jak ty du�o wiesz!

��W�a�ciwie nie tak du�o. W ka�dym razie nie tyle, co Hanna. Ona widzi prawie wszystko. Ja mam tylko niejasne przeczucia od czasu do czasu, intuicj�. Nauczy�em si� s�ucha� jej g�osu. Nie, wcale nie jestem taki wyj�tkowy.

Silje nie dowierza�a jego ostatnim s�owom.

��Eldrid powiedzia�a, �e w dzieci�stwie wyprawia�e� r�ne rzeczy, takie, o kt�rych ona nawet my�le� nie chce.

��Eldrid powinna zamkn�� usta i milcze�! Tak, zdarza�o si�, �e gdy czasami bywa�em z�y na kogo� i skoncentrowa�em si� wystarczaj�co mocno, to mog�em go skrzywdzi� Co si� sta�o, Silje? Dlaczego drgn�a�?

��Och, Tengelu, nie mia�am zamiaru ci o tym opowiada�. Na dworze Benedykta zdarzy�o si� co� z Sol.

��Co ty m�wisz?

Niech�tnie opowiedzia�a o gniewie Sol skierowanym przeciwko synowi Abelone tego dnia, gdy zagrozi�, �e ich wszystkich wyrzuci. O tym, jak sta�a w drzwiach, a potem szybko uciek�a, kiedy ch�opak si� skaleczy�. O jego oskar�eniach, �e to Sol tego pragn�a. I o jej oczach, kiedy Silje j� znalaz�a.

Poczu�a, �e Tengel zesztywnia�.

��Dlaczego nie opowiedzia�a� mi tego wcze�niej? � zapyta� prawie bezg�o�nie.

��Nie chcia�am ci� niepotrzebnie niepokoi� i denerwowa�, sama w to nie wierzy�am. A co ty s�dzisz?

��Co s�dz�? � powt�rzy� udr�czony, �ciskaj�c jej d�o� tak mocno, �e a� co� w niej trzasn�o. � Dok�adnie to samo robi�em jako dziecko. Uwa�a�em, �e to zabawne i interesuj�ce�

��Opanowa�e� si� jednak?

��Tak, i m�dlmy si�, �eby z Sol te� tak si� sta�o.

Silje le�a�a i wpatrywa�a si� w sufit. Sol by�a zupe�nie inna ni� Tengel. Nie mia�a w sobie tej jego dobroci. Cz�sto by�a z�o�liwa. Z�a.

Ale przecie� to jeszcze tylko dziecko.

��Jest nas teraz dwoje, by si� tym zaj��, Tengelu � powiedzia�a stanowczo. � Razem sobie z tym poradzimy!

��Dzi�ki niech b�d� dobremu Bogu za ciebie, Silje � szepn��.

Nadesz�o lato i Silje mog�a ogl�da� dolin� Ludzi Lodu w najpi�kniejszej szacie. Dopiero teraz dostrzeg�a pi�kno tej okolicy, nauczy�a si� kocha� g�ry, zachody s�o�ca, jezioro i g�rskie brzozy.

By�a niewypowiedzianie szcz�liwa. W�dz, wyra�nie zaskoczony jej wyborem, po��czy� ich podczas prostej ceremonii. Widocznie kiedy Heming wyrwa� si� z doliny, z rozpaczy musia�a zadowoli� si� Tengelem. W�dz nigdy nie pozna� przyczyny ucieczki Heminga, nikt nie �mia� mu tego opowiedzie�. Tak wi�c mieszka�cy doliny, cho� mo�e nie wprost, to jednak okazali si� lojalni w stosunku do Tengela. My�l o tym uspokoi�a j� nieco.

Silje by�a teraz ma��onk� Tengela. Wszyscy w rodzinie cieszyli si� dobrym zdrowiem i przysz�o�� wydawa�a si� jasna. W pracach domowych znajdowa�a teraz du�o wi�cej rado�ci, mieszkali przecie� razem, towarzyszy�a m�owi, kiedy wiosn� orali pole, gdy siali i gdy kosili traw� na ��kach.

Nie mieli tylko �adnego inwentarza. Obora by�a w z�ym stanie, a Silje mia�a wystarczaj�co du�o roboty z dzie�mi. Woleli pomaga� Elkdrid i w zamian za to bra� od niej mleko. Sol dosta�a od Eldrid koci�tko; Tengel zamy�li� si� chwil�, gdy dziewczynka wybra�a czarnego jak w�giel kociaka. Kot i ko� by�y ich jedynymi zwierz�tami domowymi.

Cho� Tengel wydawa� si� bezgranicznie szcz�liwy, cz�sto zdarza�o si�, �e musia�a go noc� budzi� ze z�ych sn�w. Jego, kt�ry twierdzi�, �e nic mu si� nie �ni! Teraz, kiedy byli ju� ma��e�stwem, sypiali pod ko�dr� nago, jak nakazywa� obyczaj. Kiedy budzi� si� mokry od potu, od razu szuka� w ciemno�ci jej twarzy, chc�c przekona� si�, czy naprawd� tam jest.

��Silje � wzdycha�. � Nie odchod� ode mnie! Nigdy ode mnie nie odchod�!

Zapewnia�a, �e na pewno tego nie zrobi. Tuli�a go do siebie, stara�a uspokoi�, wyrwa� z koszmaru. Gdy dr�a� na ca�ym ciele, to, mimo �e by� ju� u niej tego wieczoru, otwiera�a przed nim swe �ono, bo to przynosi�o mu ukojenie.

Czyni�a tak z pewnym smutkiem, gdy� jak wi�kszo�� kobiet uznawa�a wsp�lnot� duchow� za wa�niejsz�. Zawsze jednak udawa�o mu si� porwa� j� za sob�, poprowadzi� ku osza�amiaj�cym wy�ynom. �wiadomo��, �e uczyni� j� woln� i szcz�liw�, przep�dza�a zmory i zasypia� spokojnie w ramionach ukochanej. Niekiedy bywa�o jej bardzo niewygodnie i z trudem zdobywa�a dla siebie troch� miejsca.

Jest prawie tak jak w moim �nie, my�la�a z ironi�. U�ywam swego cia�a, by odp�dzi� z�e my�li m�czyzny. Dlaczego to zawsze musi wi�za� si� ze zmys�owo�ci�? C� za tajemne op�tanie sprawia, �e do tego w�a�nie si� uciekam? Czy nie jestem wi�cej warta? Czy licz� si� tylko jako obiekt m�skich ��dz? Czy to moja w�asna niepewno��? L�k, �e nie sprawdz� si� w innych dziedzinach? Te natr�tne my�li nie dawa�y jej spokoju.

Wi�cej mieli teraz kontakt�w z innymi mieszka�cami doliny. Ma��e�stwo Tengela z Silje sprawi�o, �e l�kali si� go mniej. Ch�opi rozmawiali z nim, �artowali i dyskutowali, cho� mimo wszystko gdzie� w k�cikach ich oczu zawsze czai� si� strach i gotowi byli ucieka� na pierwszy znak zbli�aj�cego si� niebezpiecze�stwa.

Eldrid r�wnie� prze�ywa�a wiosn� swego �ycia. Fakt, �e Silje zwi�za�a si� z potomkiem z�ego ducha Ludzi Lodu, doda� jej odwagi; przyj�a propozycj� zalotnika, kt�ry stara� si� o ni� od d�u�szego czasu. Oko�o �wi�tego Jana wysz�a za m��.

M�� Eldrid by� jednym z tych, kt�rzy musieli ucieka� przed lud�mi w�jta; przez ostatnie lata ukrywa� si� w dolinie Ludzi Lodu. Silje bardzo cieszy�a si� z losu przyjaci�ki, z tego, �e nie musia�a ju� tak ci�ko pracowa�, a na staro�� uniknie samotno�ci. Eldrid by�a ju� w wieku, kt�ry wyklucza� posiadanie dzieci, nie musia�a wi�c niczego si� obawia�. Ona na pewno nie przed�u�y rodu.

Silje mia�a tak wiele pracy, �e nie starcza�o jej czasu na tkanie, i troch� tego �a�owa�a. Ale w zamian doznawa�a tylu innych przyjemno�ci. Tengel zabiera� j� i dzieci, pokazywa� im swe ukochane miejsca. Dzi�ki temu du�o przebywali na �wie�ym powietrzu, a ich twarze nabra�y �adnej br�zowej barwy. Tengel nosi� Daga na plecach w specjalnym worku, a obok kroczy�a Sol z koci�tkiem w koszyku. Z ulg� obserwowali, �e napady z�o�ci stawa�y si� u ma�ej coraz rzadsze. By� mo�e rodzinna harmonia dzia�a�a na ni� uspokajaj�co.

Czasami jednak Sol ich przera�a�a. Jak wtedy, gdy doszli do wodospadu, a jej oczy zrobi�y si� nieprzytomne.

��Nie�ywa pani � o�wiadczy�a.

Tengel drgn��.

��Sk�d ona mo�e to wiedzie�? Pewna kobieta rzuci�a si� tutaj do wody jakie�� tak, to musia�o by� jakie� dwadzie�cia lat temu.

Zdarza�y si� te� inne zagadkowe sytuacje. Kiedy� w g�rach przybieg�a z krzykiem.

��Do domu! Pod drzewem jest niebezpieczny cz�owiek! � Jej oczy zn�w by�y zupe�nie dzikie.

W takich przypadkach szli za ni�, lecz nigdy nie uda�o im si� wyja�ni� zachowania ma�ej.

P�n� jesieni� z Silje zacz�o si� co� dzia�. Schud�a, straci�a apetyt, jej sk�ra zrobi�a si� przezroczysta i pe�na jasnobr�zowych plam. Tengel planowa� odwiedziny u Benedykta, ale od�o�y� wyjazd.

Wys�a� tam wo�nic�, kt�ry do�� szybko powr�ci� z wiadomo�ci�, �e we dworze nie brakuje im niczego, tylko �e Abelone wci�� tam mieszka i uprzykrza im �ycie. Wie�ci o nowej, ma�ej rodzince uradowa�y ich bardzo, przesy�ali gratulacje i dary � rozmaite smako�yki i ubranka dla dzieci.

��Gdyby�my tylko mogli co� dla nich zrobi�? � powiedzia�a Silje wzruszona. � Gdyby�my potrafili usun�� tych go�ci-darmozjad�w!

��Tak � przyzna� Tengel. � Ale teraz nic nie mog� uczyni�. Moje miejsce jest przy tobie.

Silje rozejrza�a si� po zagrodzie, kt�r� pobieli� ju� pierwszy mr�z. Zamkn�a drzwi, by zatrzyma� ciep�o w �rodku.

��Boj� si�, Tengelu. Co si� ze mn� dzieje?

Popatrzy� na ni� badawczo i musia� si� u�miechn��. Jej niewiedza by�a rozbrajaj�ca.

��Min�o ju� wiele czasu, odk�d po raz ostatni odmawia�a� mi z powodu kobiecych s�abo�ci.

Zamy�li�a si�.

��Tak. No tak. Mia�am tyle innych rzeczy do zrobienia, �e w�a�ciwie w og�le o tym nie my�la�am. Och, Tengelu� � Siedzia�a jak sparali�owana. � Oczywi�cie! Naturalnie! Kiedy nie dosz�o do niczego wiosn� ani wczesnym latem, przesta�am o tym my�le�, wiesz?

Tengel patrzy� na ni� ponuro.

��Ju� od jakiego� czasu obawia�em si�, lecz nie mia�em odwagi o tym m�wi�. Kiedy� Jak s�dzisz?

Silje zacz�a liczy�. Nie by�o to �atwe, skoro wcze�niej nie zwr�ci�a na nic uwagi.

��W kwietniu � rzek�a z wahaniem.

Przygl�da� jej si� d�ugo.

��Mam moc, by to� przerwa�. Pewien �rodek.

Zerwa�a si� na r�wne nogi. Nie pr�bowa�a ukry� gniewu.

��Nie odwa�ysz si�!

��Ale je�li to jest� potw�r?

��Potw�r! Ha! Czy ty jeste� potworem? Albo Sol? Albo Eldrid? A twoja siostra Sunniva? Chyba ca�kiem straci�e� rozum! Owszem, widzia�am tu, w dolinie, tak�e kilku innych twoich krewniak�w. Ale nie s�d�, �e mnie to przera�a! Je�eli zabierzesz mi dziecko, nigdy wi�cej mnie nie ujrzysz!

By�a to oczywi�cie przesada, ale chcia�a teraz zagra� najmocniejsz� kart�.

Tengel przymkn�� oczy i westchn��.

��B�dzie jak zechcesz.

Nie wygl�da� jednak na zadowolonego.

Nie, nie cieszy� si� wcale na maj�ce przyj�� na �wiat dziecko. Po nocach nie sypia�, dr�czony strachem, i ci�ko, bole�nie wzdycha�, a� w ko�cu Silje opad�y wyrzuty sumienia i zacz�a w�tpi�, czy post�pi�a s�usznie. Kiedy jednak przemy�la�a to g��biej, by�a pewna, �e chce tego dziecka.

Tengel by� w tym czasie bardzo milcz�cy, a co gorsza, Silje wcale nie czu�a si� dobrze. Wiedzia�, �e cierpi, cho� nigdy si� nie skar�y�a. By�a jednak bardzo wdzi�czna, gdy k�ad� jej na krzy�u swe gor�ce d�onie, co �agodzi�o nieustanny, dokuczliwy b�l.

Taka jest kara za to, �e nie mam figury w kszta�cie gruszki, pomy�la�a i z u�miechem wspomnia�a swoje oburzenie, kiedy Benedykt tak w�a�nie przedstawi� j� w swoim malowidle na �cianie ko�cio�a. Kobietom o szerokich biodrach z pewno�ci� du�o �atwiej, m�wi�a sobie w duchu.

Zima by�a ci�ka. �nieg spad� wcze�nie, a oko�o Bo�ego Narodzenia nasta�y trzaskaj�ce mrozy. Nikt nie wychodzi� z domu, gdy� �nieg si�ga� dach�w, a jedynymi drogami by�y wykopane tunele prowadz�ce do budynk�w gospodarczych.

Znaleziono starego cz�owieka zamarzni�tego na �mier� przed w�asnym domem, nie mo�na go by�o pochowa� i trumna musia�a sta� w szopie na drewno a� do wiosny. Ch�opak, kt�ry wyszed� na polowanie, tak odmrozi� nogi, �e trzeba by�o pos�a� po Tengela. Silje nigdy nie pyta�a, co tam robi�, wr�ci� jednak do domu bardzo zdenerwowany.

Wygl�da�o na to, �e zapasy �ywno�ci sko�cz� si�, nim nadejdzie wiosna, wi�c Tengel i Silje oszcz�dzali jak mogli. By�o to trudne, bo Silje potrzebowa�a teraz porz�dnego jad�a. Dag zacz�� raczkowa�, pr�bowa� te� drepta�, przytrzymuj�c si� �cian i mebli. Nie by� tak �ywy jak Sol, ale je�li chodzi�o o �ci�ganie na ziemi� r�nych przedmiot�w, radzi� sobie �wietnie. Silje nie mog�a ju� teraz zostawia� dzieci pod opiek� Eldrid, tak trudno by�o utrzyma� je w ryzach. Mimo powijak�w nogi Daga nie by�y takie proste jak powinny; Silje dr�czy�y wyrzuty sumienia, bo tak cz�sto rozlu�nia�a jego pieluchy. Jednak�e Tengel, kt�ry wiedzia� wi�cej ni� zwykli ludzie, uwa�a�, i� przyczyn� by�o po�ywienie, brak jakiego� wa�nego sk�adnika.

Silje nie mog�a zaprzeczy�, �e znowu zacz�a si� czu� �le w dolinie. Nie z powodu trud�w � dzieli�a je przecie� z ukochanym Tengelem, lecz z powodu bezradno�ci wobec si� natury. Czu�a si� uwi�ziona, m�czy�o j� co� nieokre�lonego, czego zawsze si� ba�a, cho� nie potrafi�a tego nazwa�.

Pr�bowa�a rozmawia� o tym z Tengelem, opowiedzia�a mu o l�ku, kt�ry j� trapi.

��Wiem o tym � odpar�. � To co�, co stary Tengel zostawi� nam w spadku.

Jako� nie mog�a w to uwierzy�.

Tu� przed �wi�tami wybra�a si� do Hanny i Grimara z jad�em, cho� sama mia�a go niewiele. By�o to jeszcze przed najwi�kszymi opadami �niegu. Zapuka�a tylko do drzwi, skulona poczeka�a na zewn�trz i upewniwszy si�, �e Grimar zabra� wszystko, wr�ci�a do domu.

Pewnego dnia w ko�cu marca, kiedy �wieci�y ju� �yciodajne promienie wiosennego s�o�ca, nieoczekiwanie chwyci�y j� b�le.

Eldrid zabra�a dzieci do siebie, u Silje za� zebra�o si� kilka s�siadek. Wkr�tce sta�o si� jasne, �e rozwi�zanie b�dzie trudne. Tengel robi� wszystko, by ul�y� Silje, poda� jej gor�cy, ostro pachn�cy nap�j u�mierzaj�cy b�le i w tajemnicy odm�wi� specjalne modlitwy. Czas jednak mija�, a nic si� nie dzia�o. Po dw�ch dobach wszyscy byli powa�nie zaniepokojeni. Silje mog�a z twarzy Tengela wyczyta� jego my�li. Nigdy nie zapomnia�, �e jego zniekszta�cone ramiona kosztowa�y matk� �ycie�

Wycie�czona Silje le�a�a w �o�u. Skronie mia�a mokre od potu, oczy zapuchni�te. Brakowa�o jej ju� si�, by siedzie� w specjalnym krze�le dla po�o�nic. Jakby �ycie z niej uchodzi�o.

Popatrzy�a po obecnych um�czonym wzrokiem.

��Czy mog� dosta� troch� wody? � Mia�a zupe�nie sucho w ustach.

Uniesiono jej g�ow�, a ukochane d�onie przystawi�y do warg czerpak.

Silje opad�a na ��ko.

��Przyprowad�cie Hann� � szepn�a.

Tengel drgn��.

��Postrada�a� zmys�y?

Kobiety prze�egna�y si�.

Czy kto� inny potrafi pom�c mojemu dziecku? � zapyta�a Silje. � Ono umiera, Tengelu!

Ty te�, pomy�leli wszyscy.

��Poczekamy jeszcze troch� � poprosi� niewyra�nie. � Mo�e wszystko si� u�o�y.

Nic si� jednak nie zmieni�o. Nic poza tym, �e Silje stawa�a si� coraz s�absza.

Zapad� zmierzch. Zapalono rzadko u�ywane lampy tranowe i ustawiono je wok� jej �o�a. Jakby ju� umar�a, pomy�la� Tengel i dreszcz przebieg� mu po plecach. By� bezsilny, nie mia� nic, co by jej mog�o pom�c.

Drzwi otworzy�y si� tak nagle, �e wszyscy drgn�li.

Sta�o w nich najbardziej ohydne stworzenie, jakie Silje kiedykolwiek widzia�a. Kobiety krzykn�y g�o�no, umkn�y do pokoju dzieci i zamkn�y si� od �rodka.

��Silje mnie wzywa�a � rzek�a Hanna.

Nawet Tengel odskoczy� w ty�.

��Wyjd�, g�upi ch�opcze, nic tu po tobie. I trzymaj z daleka te bezu�yteczne baby!

Podszed� do drzwi.

Silje z przera�eniem przygl�da�a si� postaci, kt�ra na opuchni�tych nogach toczy�a si� w kierunku �o�a. Czego� takiego nie potrafi�a nawet sobie wyobrazi�; zrozumia�a teraz niech�� Tengela do posiadania potomk�w.

��Witajcie zn�w, pani Hanno � wyj�ka�a dr��c.

Tengel odwr�ci� si� w drzwiach. Witajcie zn�w? Czy Silje mia�a przed nim jakie� tajemnice?

Nie mia� jednak czasu si� zastanowi�, bo Hanna odprawi�a go ruchem r�ki.

Pe�en strachu opu�ci� izb�. Nie o�mieli� si� jednak wygna� Hanny. Nie wolno jej by�o si� sprzeciwia�!

Gdyby Hanna pojawi�a si� w normalnym �wiecie, ju� dawno temu spalono by j� na stosie, pomy�la�a Silje. To czarownica, wied�ma najgorszego gatunku. Oczy dos�ownie wystawa�y jej spod k�pek stalowoszarych w�os�w, a na zapadni�tych wargach widnia� diabelski u�miech. Odzienie, na wp� zgni�e �achmany, wisia�o na niej. Silje przysz�o do g�owy, �e starucha musia�a u�ywa� ich nieprzerwanie od czasu swojej �mierci. Tak, ta my�l by�a bezsensowna, nie mog�a si� jednak od niej uwolni�. Sk�r� Hanna mia�a chorobliwie ��t�, miejscami szaroczarn�, jakby si� nigdy nie my�a. Oczy barw� przypomina�y oczy Tengela, lecz by�y jakby wyblak�e, a sk�ra wok� nich starsza. P�on�y jednak w ciemno�ci i wydawa�o si�, �e przenikaj� Silje na wylot. G�owa, osadzona nisko na ramionach, stercza�a pochylona jak u rozw�cieczonego zwierz�cia.

Silje poczu�a, �e robi jej si� po prostu niedobrze, nie wiedzia�a, jak ukry� wstr�t.

��Pozw�l Hannie popatrze� na siebie � rozleg� si� dziwnie wyra�ny g�os. � Zobaczymy, czy nie uda nam si� wyci�gn�� dziewuszki.

��Dziewuszki? � zapyta�a Silje, otwieraj�c szeroko ze zdziwienia oczy. � Wiecie�?

��No pewnie, �e wiem. Nie b�j si�, przys�u�y�a� mi si�, teraz ja przys�u�� si� tobie. A poza tym obydwie chcemy, by to dziecko prze�y�o, nieprawda�?

Silje skin�a g�ow�. W tym samym momencie jej cia�o pochwyci� nowy atak b�lu.

Hanna pokr�ci�a paskudn� g�ow�.

��Nie wygl�da to zbyt dobrze. Najpierw musimy da� ci co� na wzmocnienie, bo to b�dzie kosztowa�o ci� du�o si�, kochana! Ach, ten Tengel! Jego matka przyp�aci�a jego narodziny �yciem, naprawd� jest okrutny dla swoich kobiet.

Pogrzeba�a w kieszeniach �achman�w. Silje wypu�ci�a powietrze z p�uc i stara�a si� nie wdycha� smrodu bij�cego od staruchy, nie widzie� jej powykrzywianych d�oni, czarnych por�w i zmarszczek.

��Mam� Czy jest troch� wody?

Silje wskaza�a r�k�. Hanna przynios�a drewniany czerpak i poda�a jej bia�awy proszek.

��To tylko co� na serce.

Dr��cymi d�o�mi Silje chwyci�a za czerpak i prze�kn�a proszek. Popatrzy�a na Hann� oczami zranionego zwierz�cia.

��Pom� mi � szepn�a.

Okropna starucha skin�a g�ow�.

��Nikt nie wzywa Hanny na pr�no. Wszystko b�dzie dobrze.

Silje nie mia�a tej pewno�ci, lecz mimo wszystko by�a jej wdzi�czna.

Odczekawszy chwil� Hanna wyci�gn�a nowy proszek. Tym razem by� to szarozielony py�, od jego zapachu nozdrza Silje zadrga�y. Odruchowo cofn�a g�ow�.

��Po�knij to, poluzuje twoje twarde ko�ci.

Silje nie �mia�a si� sprzeciwia�. Instynkt podpowiada� jej, �e nie powinna pyta�, co zawiera proszek. Z pewno�ci� nie by�y to wy��cznie zio�a, o nie!

��Dobrze � powiedzia�a Hanna. � Poczekamy teraz. Powinna� usi��� na krze�le, ale, jak s�dz�, nie masz na to si�y.

W izbie zaleg�a cisza.

��O� nie!

Silje zwin�a si� w k��bek od pal�cego j� w �rodku b�lu. Mia�a uczucie, jakby spo�y�a pokruszone szk�o lub �r�cy kwas. Usta Hanny porusza�y si�, jej d�onie zatacza�y kr�gi nad cia�em Silje.

Nadszed� b�l tak silny, �e wok� Silje zrobi�o si� ca�kiem ciemno. Zacz�a krzycze�.

Umieram, my�la�a. Lito�ciwy Bo�e, umieram? Dziecko urodzi si� martwe lub �ywe � ale ja umr�. Ta straszna kobieta, narz�dzie Szatana? Chodzi�o jej o dziecko, mnie po�wi�ci�a�

Poczu�a ohydne d�onie Hanny na swym ciele, us�ysza�a, jak mamrocze wstr�tne zakl�cia:

��Belial, Athys, Kybele, Rebo, Appolyon, Lupus, Astarot, Nema�

Brzmi to jakby przyzywa�a demony, pomy�la�a Silje w ot�pieniu. Nie, byle nie demony, nie teraz, �adnych demon�w, jeste�my w dolinie Ludzi Lodu, widzia�am, jak demony podnosz� si� z g�r, jestem winna, sama jestem temu winna, teraz nadchodzi kara. Kocha�am si� z demonem � przeszy�a j� my�l.

A potem nie by�o ju� nic.

Powoli, powoli unosi�a si� z dna czarnej jak w�giel czelu�ci.

Us�ysza�a d�wi�ki. Najpierw s�abo, potem coraz wyra�niej.

To by�y g�osy. G�osy s�siadek.

��Jest taka male�ka i s�aba.

��Klepnij j� w pup�, g�upia krowo! � To by� g�os Hanny. � W�� jej palec w usta!

O czym one rozmawiaj�? zdziwi�a si� Silje.

Ciep�a d�o� g�adzi�a jej czo�o. G�os Tengela. Cichy i niewyra�ny.

��Silje! Silje, wr�� do mnie!

Usi�owa�a powiedzie� mu, �e �yje, ale ani jeden nerw nie drgn�� w jej ciele.

S�aby p�acz. Dag? Nie, on p�acze du�o g�o�niej. Upi�r w lesie? Tak, p�aka� tak samo. Noworodek.

Noworodek? Dziewczynka�jej i Tengela.

��Taka male�ka � powiedzia�a wie�niaczka. � Ta istotka nie prze�yje.

Nareszcie Silje odzyska�a do�� si�, by otworzy� oczy. Wszystko widzia�a jak przez mg��.

��Tengel � szepn�a.

��Dzi�ki ci, dobry Bo�e! � us�ysza�a jego s�owa. Jego d�o� czule g�aska�a j� po skroni. Pragn�a zobaczy� dziecko, cho� jednocze�nie nie chcia�a tego. Nie �mia�a. Musi mie� przedtem wi�cej si�.

��Hanna mi co� poda�a � powiedzia�a. � Od razu podzia�a�o.

��Nie, nie tak od razu. D�ugo jeszcze walczy�a� o �ycie.

Zamy�li�a si�.

��Boli. Rozerwa�o mnie na kawa�ki.

��Wierz� ci.

Hanna, siedz�ca w kucki przy palenisku jak zwierz� szykuj�ce si� do ucieczki, odwr�ci�a g�ow�.

��Twoja �ona nie nadaje si� do rodzenia dzieci, Tengelu.

��Chcesz powiedzie�, �e��e to ostatnie dziecko? � zapyta�.

��Powinno nim by� � zachichota�a stara. � Ale tobie nie uda si� chyba trzyma� od niej z daleka?

Silje i Tengel wymienili spojrzenia, staraj�c si� ukry� u�miech. Pierwszy raz widzia�a w jego oczach �zy.

��Siedz� tu i widz� w ogniu dziwne rzeczy � rzek�a nagle Hanna. Z naszego rodu wyjdzie�

��Co? � zapyta� Tengel, gdy umilk�a. Z�e dziedzictwo�czy nadal b�dzie nas prze�ladowa�?

��To te�. To te�. Ale s� inne rzeczy, jeszcze dziwniejsze. Pyta�a� kiedy�, czy mog� spojrze� w twoj� przysz�o��. Widz� j� teraz. To wy jeste�cie Lud�mi Lodu. Wy i nikt inny.

��Ale tak przecie� nie jest � wtr�ci� Tengel. � Wszystkich w dolinie nazywaj� Lud�mi Lodu.

Hanna roze�mia�a si�.

��Jest tak, jak m�wi�. Z dzieci, kt�re wychowasz, b�dzie wielka, wielka rado��, Silje, i wielki �al. A potem b�dzie� Nie, to niewa�ne. Widz� podw�jny rz�d drzew.

��Alej�? � zapyta�a Silje zaskoczona. � Nie, to niemo�liwe.

Hanna zapomnia�a o nich i utkwi�a wzrok w w�glach na palenisku.

Tengel wsta� i odebra� od wie�niaczki owini�te male�stwo.

��Czy zechcesz j� zobaczy�? � zapyta� z ojcowsk� dum� w g�osie.

��Czy to�?

��Tego dziecka nie musisz si� obawia� � us�ysza�a z boku g�os Hanny. � Ono nie ma �adnej mocy.

Silje odetchn�a z ulg�. Spojrza�a na noworodka i przerazi�a si�, jak bardzo �a�osna i sina by�a dziewczynka.

��Jest� s�odka � powiedzia�a bez przekonania i prze�kn�a �lin�. � Czy b�dzie ruda?

��S�dz�, �e nie bardziej ni� ty � u�miechn�� si� Tengel.

On ju� kocha to dziecko, pomy�la�a zaskoczona. On, kt�ry go nie chcia�. A ja, kt�ra tak bardzo o nie walczy�am, nie mam jeszcze si�, by odczuwa� cokolwiek.

��Jak b�dzie mia�a na imi�? � zapyta�a jedna z s�siadek, stoj�ca nieco dalej. Wida� by�o, �e nie ma odwagi przebywa� w pobli�u Hanny.

Silje zauwa�y�a, �e starucha grzebi�ca w w�glach zamar�a.

��Jest taka male�ka i s�aba � zacz�� Tengel � przywodzi mi na my�l Daga, kiedy znalaz�a� go w lesie. Mia�a� wtedy zamiar nazwa� dziecko Liv, gdyby to by�a dziewczynka. Pami�tasz?

��Tak, pami�tam.

Ramiona Hanny opad�y.

Tengel m�wi� dalej.

��Dlatego chcia�bym nazwa� j� Liv.

��Liv to dobre imi�. Ale ja chc� da� jej dwa imiona, tak jak pozosta�ym.

Przera�aj�ca istota przy ogniu wstrzyma�a oddech.

��Chc�, by zwa�a si� Liv Hanna � rzek�a Silje stanowczo.

Tengel spojrza� na ni� niepewnie, niemal przera�ony. Za chwil� jednak powiedzia� g�o�no i wyra�nie:

��B�dzie si� nazywa�a Liv Hanna.

Starucha zacz�a szybko przewraca� w�gle. Niezwyk�a, �wiszcz�ca pie�� wyrwa�a si� z jej ust. Silje nie wiedzia�a, co to jest. Czary, uroki, zakl�cia? Ale uwa�a�a, �e w pie�ni s�ycha� dum� i rado�� starej, samotnej i odepchni�tej przez wszystkich kobiety. Zakl�cia z pewno�ci� dotyczy�y dziecka, lecz w mrocznej, poga�skiej pie�ni nie zabrzmia�a nawet jedna nuta z�a.