Saga O Ludziach Lodu Tom XVII

Daniel, syn Ingrid Lind z Ludzi Lodu.

Pocz�ty pod wp�ywem czarodziejskiego napoju. Urodzony w nienawi�ci. Jako noworodek porzucony, oddany fabrykantce anio�k�w. Uratowany od �mierci przez ziele o magicznej sile.

A potem kochany. Kochany przez wszystkich za sw�j szczery u�miech, za absolutn� tolerancj� dla ludzkich s�abo�ci, za niez�omn� wiar� w to, �e �ycie mo�e mu da� wiele i �e on mo�e w �yciu wiele zrobi�.

Zimna bryza od Oceanu Lodowatego rozwiewa�a czarne w�osy Daniela, gdy w pewn� wiosenn� noc sta� na wzg�rzu i ws�uchany w szum wiatru, szarpi�cego nagimi jeszcze zaro�lami, spogl�da� na le��ce w dole miasto Archangielsk.

Jakim sposobem si� tutaj dosta�?

Sam ledwo by�by w stanie na to odpowiedzie�. Najpierw by� marsz ze szwedzkimi oddzia�ami przez Finlandi�. Bitwa pod Villmanstrand. Ojciec, kt�ry dosta� si� do niewoli. On sam uciekaj�cy � w g��b kraju wrog�w, w g��b nie maj�cej ko�ca Rosji.

Dlaczego?

Daniel doznawa� niejasnego przeczucia, �e zosta� do tego przeznaczony. To on mia� podj�� pr�b� rozwi�zania zagadki Ludzi Lodu, odszukania ich korzeni i unicestwienia tej niszcz�cej si�y, kt�ra nad nimi ci��y od wiek�w, przekle�stwa nape�niaj�cego ich strachem i bezsilno�ci�.

By m�c tego wszystkiego dokona�, musia� i�� �ladami Vendela Gripa. Do krainy na najdalszych kra�cach zimna i lodu, do samego j�dra tajemnicy Ludzi Lodu. Do �r�de� �ycia.

Nikt nie wiedzia�, gdzie si� �r�d�a �ycia znajduj�. Jedyna istota, kt�ra mog�aby o nich opowiedzie� i w kt�rej �y�ach tak�e p�yn�a krew Ludzi Lodu, szamanka Tun-sij, ju� nie �y�a.

Tun-sij mia�a jednak c�rk�. A owa c�rka urodzi�a dziecko Vendelowi Gripowi. I to by�o w�a�nie kolejne zadanie Daniela: spr�bowa� odnale�� dziecko Vendela.

On i Vendel bardzo si� w ostatnich latach zaprzyja�nili. Cho� po pierwszym spotkaniu porozumiewali si� wy��cznie za pomoc� list�w, Daniel nauczy� si� od Vendela niezmiernie du�o.

Wyobra�a� sobie, ba, by� pewien, �e w�a�nie dzi�ki tej korespondencji wyuczy� si� j�zyka rosyjskiego i teraz prze�ywa� g��bokie rozczarowanie. Podr� z Villmantrand do Archangielska zaj�a mu ca�� zim�. Pocz�tkowo przera�ony swoj� tak bardzo ograniczon� znajomo�ci� j�zyka, przewa�nie milcza�. Ale ch�on�� wiedz� przy ka�dej okazji w czasie tej d�ugiej w�dr�wki przez krain� zamarzni�tych rzek, przez wsie i miasteczka, gdzie musia� najmowa� si� do pracy za n�dzne grosze, by zarobi� na dalsz� podr�. Ludzie uwa�ali go na og� za g�uchoniemego albo niedorozwini�tego.

I oto nareszcie Daniel dotar� do Archangielska, miasta, kt�re by�o pierwszym etapem w jego podr�y do g�rskiej krainy Taran-gai. Opowie�� o wszystkich jego przygodach i gro�nych dla �ycia sytuacjach, w jakich si� wielokrotnie znajdowa�, starczy�aby na osobn� ksi��k�, dajmy wi�c temu spok�j. Ju� samo zdobycie cywilnego ubrania, w kt�re m�g�by si� przebra� po zrzuceniu szwedzkiego munduru, zaj�o mn�stwo czasu. Zrobi� to jeszcze w Finlandii, bo nie chcia� budzi� zainteresowania w Rosji, do kt�rej mimo wszystko spodziewa� si� dotrze�. Zupe�nie inna historia to zdobywanie jedzenia w czasie podr�y, a tak�e unikanie spotkania z dzikimi zwierz�tami i rosyjsk� w�adz�� Nie, nie wracajmy do tego!

Lekcje rosyjskiego, jakie pobiera� u Vendela, okaza�y si� jednak niez�� podstaw�, na kt�rej Daniel m�g� budowa� dalej. Dlatego uczy� si� j�zyka niezwykle szybko i gdy dotar� nareszcie do Archangielska, got�w by� p�j�� do portu w poszukiwaniu pracy. Tam najpr�dzej zdob�dzie potrzebne informacje co do dalszej podr�y, tam m�wi si� tyloma r�nymi j�zykami i dialektami, �e nikt z pewno�ci� nie zwr�ci uwagi na jego wymow�, a w ko�cu tam chyba naj�atwiej zarobi� par� kopiejek.

Pracowa� w porcie mo�e jaki� tydzie�, gdy spotka� cz�owieka, kt�ry dobrze zna� wybrze�a Oceanu Lodowatego. Daniel opowiedzia� mu, �e gdyby to by�o mo�liwe, chcia�by si� dosta� na tereny zamieszkane przez Nie�c�w.

Rosjanin wybuchn�� �miechem.

��Do Nie�c�w? A czego ty tam szukasz? Zreszt� u nas oni nazywaj� si� Jurat-Samojedzi.

��Wiem � odpar� Daniel. � Obieca�em przekaza� pozdrowienia, gdybym znalaz� si� w tamtych okolicach.

��Znalaz� si� w tamtych okolicach? � Rosjanin p�ka� ze �miechu. � To nie jest miejsce, gdzie m�g�by� si� znale�� ot tak, przy okazji. To koniec �wiata!

��By�e� tam?

��Oszala�e�? Nie! Nie by�em nawet w p� drogi do Narjan Mar, kt�re jest ich stolic�.

Narjan Mar! T� nazw� Vendel wspomina�. Dotar� tam w drodze powrotnej do domu, zdaje si�.

��Czy mo�na si� tam dosta� przez morze?

��Chyba tak, nie wiem. Ale je�eli nawet, to cholernie nak�ada si� drogi.

��Tak m�wisz? W takim razie powinien by� jaki� kr�tszy szlak?

��Pewnie tak. Ale poczekaj do jutra, to porozmawiam ze znajomymi. Wtedy dam ci dok�adniejsze informacje.

Daniel podzi�kowa�, a nast�pnego dnia dowiedzia� si�, �e powinien pop�yn�� rzek� Pineg� w g��b l�du, do wsi o tej samej nazwie. Tam nale�y opu�ci� rzek� i l�dem dosta� si� do drugiej, r�wnoleg�ej rzeki o nazwie Mezen i t� rzek� p�yn�� ponownie w stron� morza, do miasta Mezen. Stamt�d wiedzie prosta droga na wsch�d, do Safonowa, dalej do Ust' Cylmy.

W ten spos�b dotrze do rzeki Peczory, kt�ra doprowadzi go do Narjan Mar, po�o�onego w g��bi, nad delt�.

Daniel notowa� i zapisywa�, ale strzeg� si�, by nikt nie zobaczy� jego notatek. Dziwiliby si� pewno jego �aci�skim literom�

Nast�pnego dnia Daniel poszed� do swego chlebodawcy i o�wiadczy�, �e musi rusza� dalej. Po licznych zastrze�eniach, wahaniach i wykr�tach dosta� w ko�cu swoj� zap�at�. Zaopatrzy� si� w jedzenie, ciep�e ubranie oraz strzelb� z amunicj� na dzikiego zwierza i wyruszy� przez rozleg�e pustkowia tundry na wsch�d, w podr�, kt�rej ko�ca nie by� w stanie przewidzie�.

Bez powa�niejszych przyg�d dotar� do Narjan Mar i teraz s�ysza� drugi j�zyk, kt�rego uczy� go Vendel: juracki, j�zyk Jurat-Samojed�w, czyli Nie�c�w.

Daniel nie spodziewa� si�, �e to ludzie tak niewielkiego wzrostu. On sam by� wi�cej ni� o g�ow� wy�szy od najwy�szego z nich. Ale za to jacy� oni byli przyjacielscy! U�miechali si� od ucha do ucha, a kiedy s�yszeli, jaki jest bezradny i onie�mielony, gdy pr�buje z nimi rozmawia�, wprost nie wiedzieli, co zrobi�, by mu pom�c. Narjan-Mar nie by�o �adnym miastem, po prostu zwyczajna, niedu�a osada, wi�c wiadomo�� o przybyciu Daniela roznios�a si� natychmiast. Wszyscy przygl�dali mu si� i podziwiali go. M�g� odczu� chocia� namiastk� tego, jak� sensacj� musia� tutaj wzbudza� Vendel Grip, blondyn i znacznie wy�szy od Daniela, kt�ry przecie� tak�e nie by� u�omkiem.

Po spo�yciu licznych powitalnych posi�k�w, w kt�rych g��wnymi sk�adnikami by�o mi�so renifer�w i ryby, Daniel m�g� nareszcie zada� najwa�niejsze dla siebie pytanie. Gorzej, �e nie wiedzia�, jak nazywa si� to miejsce, w kt�rym przebywa� Vendel.

Pr�bowa� wyja�nia�. M�wi� o p�wyspie Jamal i o uj�ciu Obu, o tym, �e Vendel przyby� stamt�d, a potem zosta� przewieziony wok� nasady p�wyspu Kola do letniego obozu Nie�c�w nad Morzem Karskim.

Gospodarze s�uchali z zaciekawieniem. Morze Karskie znali, bo jest ono wielkie, ale wszystkie inne nazwy by�y rosyjskie, oni sami inaczej nazywali te miejsca.

Nie otrzyma� �adnej odpowiedzi, dop�ki nie wymieni� Taran-gai. Wtedy zgromadzeni wydali j�k zgrozy. Daniel jednak mia� nareszcie jaki� punkt zaczepienia.

��To letnie obozowisko, o kt�rym m�wi�, le�y na wsch�d od Taran-gai. W g��bi nad zatok�.

Teraz wszyscy wiedzieli. Tym razem wydali z siebie jednog�o�ne �Aha!� Oni pos�ugiwali si� inn� nazw� tego miejsca, nazw�, kt�rej Daniel nie zna�, bo albo Vendel nie zna� jej tak�e, albo uwa�a� to za nieistotne i nigdy jej nie wymienia�. Nor, nazywa�o si� po juracku miejsce nad zatok�.

��W porz�dku, ale jak m�g�bym si� tam dosta�? � pyta� Daniel. � Czy jest jaka� droga przez tundr�?

Samojedzi zbledli.

��Nie, nie mo�esz i�� l�dem! � wo�ali jeden przez drugiego. � Taran-gai, rozumiesz!

Najwyra�niej tamt�dy nie mo�na by�o przej��.

��Musisz podr�owa� morzem � powiedzia� jeden z m�czyzn. � Na to trzeba du�o czasu i przedsi�wzi�cie jest niebezpieczne, ale to jedyna droga.

��W takim razie b�d� potrzebowa� �odzi.

S�ysz�c to wszyscy wybuchn�li �miechem.

��Nie mo�esz podr�owa� sam!

Wywi�za�a si� o�ywiona dyskusja, m�wili jednak tak szybko, �e Daniel ze swoj� nader skromn� znajomo�ci� j�zyka nie by� w stanie za nimi nad��y�.

W ko�cu jeden z m�czyzn o wystaj�cych ko�ciach policzkowych odwr�ci� si� do niego i skin�� g�ow�.

��Isu i ja b�dziemy ci towarzyszy�. Kiedy� ju� tam byli�my.

Nietrudno by�o si� domy�li�, kt�ry to Isu. Siedzia� rozpromieniony, rado�nie u�miechni�ty i dumny niczym paw.

��Dzi�kuj�, to bardzo uprzejmie z waszej strony!

Isu powiedzia� jednak co�, co sprawi�o, �e Daniel drgn��.

��Byli�my tam kiedy� na dorocznych zawodach. Wprowadzi� je pewien bia�y cz�owiek wiele, wiele lat temu.

��Wysoki bia�y cz�owiek? O jasnych w�osach?

��Tak. Bardzo dobry cz�owiek.

��To by� m�j wuj, Vendel Grip. Dlatego w�a�nie chc� si� tam dosta�.

Znowu zacz�y si� rozlega� radosne okrzyki. Znowu zacz�to wnosi� jedzenie i picie. Vendel by� tu najwyra�niej bardzo popularnym cz�owiekiem. Daniel zacz�� ostro�nie:

��On si� chyba o�eni� z tamtejsz� dziewczyn�. Mia�a na imi� Sinsiew, prawda?

S�ysz�c to Isu i jego przyjaciel zwiesili g�owy. Sinsiew nie �yje, wyja�nili. Umar�a w po�ogu.

Och! Daniel poczu�, �e oblewa go zimny pot. Czy znowu uderzy�o przekle�stwo ci���ce nad rodem? Ale przecie� podobno by� tu� w tym pokoleniu jeden ch�opiec dotkni�ty dziedzictwem, gdzie� w Taran-gai. A w takim razie�

Odwa�y� si� wykrztusi�:

��A dziecko? Co z nim?

M�czy�ni popatrzyli na siebie i u�miechn�li si�, a potem jeden z nich o�wiadczy� tajemniczo:

��Poczekaj, sam zobaczysz!

��Dobrze, ale chocia� jak�� drobn� wskaz�wk� mogliby�cie mi da�!

Isu spowa�nia�.

��Nie zapominaj, �e jej matka pochodzi�a z Taran-gai. A ojciec nale�y do obcej rasy.

��A zatem to dziewczynka!

��Tak. Ma na imi� Shira. I nie b�dziesz musia� pyta�, kt�ra to. Gdy tylko j� ujrzysz, b�dziesz wiedzia�, �e to ona.

Daniel odetchn�� g��boko. Wygl�da�o na to, �e jego pierwsze zadanie, odnalezienie dziecka Vendela, b�dzie mog�o zosta� spe�nione.

Jednej tylko rzeczy ci serdeczni ludzie, u kt�rych go�ci�, nie wiedzieli. �e zar�wno on sam, jak i Vendel tak�e s� spokrewnieni z ludem z Taran-gai. I �e owa Shira pochodzi z Ludzi Lodu zar�wno ze strony matki, jak i ojca.

Nie mieli czasu do stracenia, bowiem lato nad Morzem Karskim jest kr�tkie. Co prawda jeszcze si� na dobre nie zacz�o, ale Daniel mia� tak wiele do zrobienia w tym kr�tkim czasie, �e wyruszyli ju� nast�pnego dnia.

��dka by�a przera�aj�co ma�a, wykonana ze sk�ry wieloryba, rozpi�tej na cienkich brzozowych pniach. Daniel przygl�da� si� z podziwem mistrzowskiej robocie, ale jak sobie w tej �upinie poradz� na morzu? Czu� si� bardzo niepewnie.

Najpierw p�yn�li wzd�u� d�ugiej delty rzeki Peczory i tamt�dy przedostali si� na otwarte morze. Zimne roziskrzone w s�o�cu, zielonkawe, z mn�stwem wystaj�cych z wody lodowych g�r; w zatoce g�ry by�y mniejsze, ale dalej na p�nocy majaczy�y Pot�ne kolosy. Napotykali tak�e zwyczajn� kr�, kt�ra nie zd��y�a jeszcze stopnie�, ale Samojedzi zr�cznie unikali zderzenia. Daniel na zmian� siedzia� przy sterze albo pomaga� wios�owa�.

Wyprawa zabra�a znacznie wi�cej czasu, ni� s�dzi�, by� mo�e dlatego, �e tylko bardzo rzadko wyp�ywali na otwarte morze, przewa�nie trzymali si� brzegu. Daniel cieszy� si�, �e wzi�� ciep�e ubrania, noce bowiem okaza�y si� bardzo zimne. A p�yn�li tak�e nocami, by�o ich trzech i mogli zmienia� si� przy wios�ach � jeden spa�, a dw�ch pracowa�o.

Daniel odczuwa� wyrzuty sumienia, nie posiada� bowiem nic, czym m�g�by zap�aci� swoim przewo�nikom. Powiedzia� im w ko�cu o tym.

Nie, nie, zaprotestowali. Nic nie szkodzi. Mieli zamiar w drodze powrotnej polowa� i �owi� ryby, zdobycz b�dzie wystarczaj�c� zap�at�.

Owszem, Daniel widzia� mn�stwo morskich zwierz�t, ma�ych i du�ych. By� wdzi�czny Juratom, �e chcieli czeka� z polowaniem a� do powrotu. On sam nie mia� ochoty bra� udzia�u w czym� takim.

Spos�b, w jaki mia� wr�ci� z Taran-gai, ju� zosta� rozstrzygni�ty. Przed rokiem statek �owc�w fok przyszed� do Narjan Mar, a p�niej wyprawi� si� dalej, do Nor. Mia� wraca� do Archangielska pod koniec tego lata i Daniel z pewno�ci� b�dzie m�g� si� nim zabra�.

A zatem odb�d� tak� sam� podr� jak Vendel, my�la� Daniel. Mam tylko nadziej�, �e uda mi si� zachowa� nogi.

Min�o bardzo wiele lat od chwili, gdy pierwszy statek pojawi� si� w tych okolicach. W tym czasie w technice musia� si� dokona� znaczny post�p. A poza tym ludzie morza nauczyli si� wiele o zagro�eniach, jakie stwarza cz�owiekowi Ocean Lodowaty.

Pewnego dnia przydarzy�a im si� bardzo nieprzyjemna przygoda. Do ��dki zbli�a� si� dryfuj�c na krze nied�wied� polarny. Juraci zacz�li krzycze�; wyra�nie przestraszeni spogl�dali na swoj� prymitywn� bro�: harpuny i no�e.

Daniel zrobi� uspokajaj�cy gest. Czu� si� ca�kiem bezpieczny.

��On nas nie zaatakuje.

Tamci s�uchali go z niedowierzaniem.

��Wiem, �e nas nie zaatakuje � powt�rzy� bez dalszych wyja�nie�.

D�oni� ostro�nie dotyka� alrauny pod koszul�.

Zdawa� sobie spraw�, �e ryzyko jest ogromne. Nied�wied� by� tak blisko, �e wystarczy�o, by zsun�� si� do wody. l W ka�dej chwili m�g� podp�yn�� do ��dki, wywr�ci� j� jednym machni�ciem �apy, a wtedy wszyscy znale�liby si� w morzu bez jakichkolwiek szans ratunku.

Lecz i Daniel, i jego dwaj towarzysze wiedzieli, �e nie maj� broni odpowiedniej do walki z tym olbrzymem, kt�ry gapi� si� na nich ponuro. Harpun m�g�by go co najwy�ej zrani� i jeszcze bardziej rozz�o�ci�. �eby za� u�y� no�a, musieliby znale�� si� tu� obok kolosa. Taka perspektywa ich nie poci�ga�a.

��Wios�ujcie dalej � powiedzia� Daniel cicho.

Nie musia� tego powtarza�. Obaj m�czy�ni wios�owali co tchu w piersiach.

Daniel siedzia� na dziobie i patrzy� nied�wiedziowi prosto w �lepia. Mia� wra�enie, �e najgorsze min�o�

Nagle zwierz� potrz�sn�o �bem, z gardzieli wydoby� si� zd�awiony ryk, po czym bestia odwr�ci�a si� i powlok�a na drugi skraj kry, dalej od nich.

Nie min�o wiele czasu, a prawie stracili kr� z oczu.

Samojedzi oddychali z ulg�, ale przygl�dali si� Danielowi okr�g�ymi z podziwu i ciekawo�ci oczyma.

��Co� ty zrobi�? � zapyta� w ko�cu Isu.

Daniel waha� si�. Ale przecie� ci ludzie, �yj�cy tak blisko natury, powinni zrozumie�. Odpi�� koszul� i Pokaza� im alraun�.

A� j�kn�li. Musieli podej�� bli�ej i obejrze� dok�adnie. Dotkn��.

Ich podziw i szacunek by� wielki, szeptali do siebie nawzajem jakie� s�owa, kt�rych Daniel nie rozumia�. Domy�la� si� jednak, �e mia�y co� wsp�lnego z wiar�, b�stwami, amuletami i czarami.

W ka�dym razie Daniel bardzo ur�s� w ich oczach. Przez ca�y dzie� �miali si� uszcz�liwieni i zapraszali go na wsp�lne polowanie. Przyni�s�by im szcz�cie, skoro posiada takie amulety! Daniel odpowiada�, �e w polowaniu uczestniczy� nie chce, ale �e b�dzie im �yczy� powodzenia. Wci�� i wci�� od nowa musieli podchodzi�, �eby dotkn�� alrauny i upewni� si�, �e �yczenia Daniela zostan� spe�nione.

Daniel nie wiedzia�, czy post�pi� s�usznie, pokazuj�c magiczny korze�. Na wszelki wypadek prosi�, by nie wspominali o tym nikomu w Nor. Obiecali milcze�, on jednak zastanawia� si�, na ile mo�e na nich polega�.

Pewnego razu znale�li si� w w�skiej cie�ninie. Tam zeszli na l�d, by porozmawia� z innymi Samojedami i uzupe�ni� zapasy �ywno�ci. Daniel z rozkosz� rozprostowywa� nogi.

Ale wkr�tce byli znowu na morzu.

Pierwsze ostrze�enie o tym, do czego si� zbli�aj�, otrzyma� Daniel wczesnym rankiem. Us�ysza� podniecone, lecz �ciszone g�osy swoich towarzyszy i otworzy� oczy.

Na po�udniu teren by� pofa�dowany, pokryty wzg�rzami. Ale to niewiarygodne le�a�o dok�adnie na wprost nich.

Monotonn� lini� horyzontu przecina�a g�ra, wynurzaj�ca si� z morza, niebieskoczarna i przera�aj�co wysoka. Jej strome stoki ko�czy�y si� czterema ostrymi, z�batymi szczytami, co wygl�da�o jak korona zwr�cona ku lazurowob��kitnemu porannemu niebu.

Juraci spostrzegli, �e Daniel si� obudzi�, pospieszyli wi�c zaspokoi� jego ciekawo��.

��Ta wyspa nazywa si� G�ra Czterech Wiatr�w � powiedzia� Isu. � Ona jest �wi�ta.

Tak, nietrudno w to uwierzy�, pomy�la� Daniel. Vendel musia� jej nie widzie�, w przeciwnym razie na pewno by o niej opowiedzia�. Prawdopodobnie gdy mija� t� wysp� � g�r�, le�a� nieprzytomny po wypiciu magicznego napoju, przyrz�dzonego przez Sinsiew i jej brata.

Zbli�yli si� do wyspy, kr�luj�cej na morzu niczym niesamowita wie�a. Sp�yn�� na nich cie� G�ry Czterech Wiatr�w i Daniel dozna� wra�enia, �e obejmuje go jaka� olbrzymia d�o�, wyciskaj�ca z niego wszelk� wol� �ycia, wszystkie si�y. Alrauna poruszy�a si� pod koszul�.

Zauwa�y�, �e taki sam ponury nastr�j ogarn�� obu Jurat�w. Wios�owali gor�czkowo, by jak najszybciej odp�yn�� z tego miejsca.

To tylko z�udzenie, my�la�. Dlatego �e g�ra sprawia takie straszne i przyt�aczaj�ce wra�enie i �e tak d�ugo p�yn�li�my w s�o�cu. Ale alrauna�? G�upstwa, to po prostu ja si� poruszy�em i zdawa�o mi si�, �e czuj� dotyk pazurk�w na piersi.

Pazurk�w? Mia�em na my�li korzenie, rzecz jasna.

Po chwili znowu znale�li si� poza obr�bem cienia. Us�ysza� g��bokie westchnienia ulgi.

Mimo wszystko przemarz� w jasnym porannym s�o�cu do szpiku ko�ci. Nie chcia� si� odwraca�, ale mia� wra�enie, jakby w tej z�o�onej z czterech ostrych szpic�w koronie ohydnej g�ry znajdowa�y si� jakie� oczy, posy�aj�ce w �lad za nim przenikliwe spojrzenia.

Wkr�tce potem zobaczy� co� nowego: brzeg wznosi� si� coraz bardziej. Daleko przed nimi majaczy�y prawdziwe g�rskie szczyty, ca�kiem nieoczekiwane w tej bezkresnej, p�askiej tundrze.

Domy�la� si�, co to mo�e by�.

��Taran-gai? � zapyta�.

Obaj Juraci kiwali g�owami. U�miechy znikn�y z ich twarzy, trz�li si� z przera�enia.

Daniel rozumia� ich bardzo dobrze. W miar� jak ��d� posuwa�a si� naprz�d po zielonkawych wodach lodowatego morza, g�ry stawa�y si� coraz wy�sze. W ko�cu ��d� znalaz�a si� u g�rzystych wybrze�y Taran-gai i sun�a na wsch�d pod pionowymi �cianami, a na jej pok�adzie zaleg�a cisza. Samojedzi utrzymywali male�k� ��deczk� tak daleko od brzegu, jak to tylko mo�liwe, najwyra�niej nie mieli ochoty podej�� zbyt blisko l�du. Daniel zreszt� za nic by ich do tego nie zmusza�.

Mimo letniej temperatury z lodowc�w Taran-gai sp�ywa�o ku nim przejmuj�ce zimno, a lodowe g�ry, kt�re wci�� obok nich przep�ywa�y, te� odbiera�y powietrzu ciep�a. Daniel zafascynowany ch�on�� ciemne, ch�odne barwy pokrytego lodem wybrze�a i nagich, stromych ska� wznosz�cych si� pomi�dzy lodowcami.

To jest tak�e jaka� forma pi�kna, my�la�. Dzikiego, surowego i nieprzyst�pnego, ale jednak pi�kna. Przera�aj�cego pi�kna.

Po chwili zobaczy� daleki, poszarpany szczyt g�rski, znacznie wy�szy od pozosta�ych, kt�ry wznosi� si� gdzie� w g��bi l�du. Prawdopodobnie najwy�sza g�ra w Taran-gai.

Podr� trwa�a. Daniel zast�pi� jednego z m�czyzn przy wios�ach. Ponad g�rskim masywem Taran-gai wci�� pojawia�y si� kolejne ponure wierzcho�ki.

Vendel o tym nie opowiada�. Ale te� i nie widzia� tych g�r z morza, a kiedy by� w tym kraju, nieustannie pada�o. Szczyty spowija�a pewnie wtedy mg�a.

Wios�owali w szale�czym tempie, milcz�cy i przygn�bieni.

Ca�y horyzont na wschodzie, jak okiem si�gn��, wype�nia�y te pot�ne masywy z poszarpanymi, zniszczonymi przez erozj� szczytami. Daniel dr�a�, ale sam sobie stara� si� t�umaczy�, �e to z zimna ci�gn�cego od lodowatej wody.

Nagle, nieoczekiwanie, g�ry si� sko�czy�y. Wschodni brzeg by� jeszcze wysoki i stromy, ale poza nim znowu zaczyna�a si� tundra.

Bogu dzi�ki, odetchn�� Daniel.

Dotarli do zatoki Morza Karskiego, kt�r� Rosjanie nazywaj� Bajdarackaja Guba, ale Samojedzi m�wi� o niej po prostu Nor. Mogli teraz znowu zwolni� i wios�owa� w normalnym tempie. Ale od celu dzieli� ich jeszcze spory kawa�ek.

Daniel zosta� zast�piony przy wios�ach i usiad� przy sterze, nigdzie jednak nie by�o wida� lodowych g�r, m�g� wi�c odpocz��.

A zatem Vendel Grip ma tutaj c�rk�, my�la�. Owo hipotetyczne dziecko stawa�o si� teraz cz�owiekiem z krwi i ko�ci, a w dodatku mia�o imi�. Dobrze, �e to dziewczyna, bo opr�cz Ingrid i Christiany przez ostatnie trzy pokolenia w rodzinie przychodzili na �wiat wy��cznie ch�opcy.

Jednak fakt, �e matka zmar�a przy porodzie, wyda� mu si� w najwy�szym stopniu alarmuj�cy. I owo: �Poczekaj, sam zobaczysz! Nie musisz pyta�, gdy tylko j� ujrzysz, b�dziesz wiedzia�, �e to Shira�, nie obiecywa�o zbyt wiele dobrego.

Pociech� by�a Danielowi my�l o dotkni�tym dziedzictwem ch�opcu w g�rach Taran-gai.

Skoro Daniel zd��y� ju� sko�czy� dwadzie�cia pi�� lat, to Shira musia�a mie� dwadzie�cia sze��, a dotkni�ty ch�opiec by� jeszcze starszy, pewnie zbli�a� si� do trzydziestki.

Doros�y. I prawdopodobnie niebezpieczny jak wi�kszo�� przekl�tych.

Z daleka zobaczy� w g��bi nad zatok� unosz�cy si� w niebo dym.

��Czy to Nor? � zapyta�.

Tak. To by�o Nar.

Serce Daniela zacz�o bi� mocniej. Dotar� do celu. Po d�ugiej, pe�nej utrapie� zimie stawa� oto wobec swego g��wnego zadania � mia� podj�� pr�b� z�amania przekle�stwa, kt�re przez stulecia ci��y�o nad jego rodem. A jedyn� do tego pomoc�, jak� mia�, jest korze� pewnej ro�liny. Kwiat wisielc�w. Alrauna.

Gdy zbli�ali si� do osady, kt�ra okaza�a si� wi�ksza ni� oczekiwa�, zobaczy� doros�ych i dzieci t�umnie schodz�cych na brzeg, by powita� obc� ��d�. Statek �owc�w fok tak�e znajdowa� si� w zatoce, ten statek, kt�rym Daniel sam mia� st�d wyjecha�. Obawia� si�, czy nie zechc� polowa� tak�e w drodze powrotnej. Bardzo by nie chcia� uczestniczy� w tym procederze.

Vendel nie przypuszcza�, �e Danielowi uda si� tak szybko dotrze� do Nor i teraz oto Daniel znajdowa� si� tutaj zupe�nie nieprzygotowany. Nie wiedzia�, co ma zrobi� z Shir�. Zabra� j� do Szwecji? Vendel na pewno by tego pragn��, ale czy mo�na doros�� ju� osob�, wychowan� tutaj, w plemieniu Jurat-Samojed�w, wyrwa� z rodzinnych stron i przenie�� do Skanii? Sinsiew przecie� by�a zdecydowanie temu przeciwna.

�adnego z towarzyszy podr�y przy nim teraz nie by�o. Wmieszali si� w t�um Taran-gaiczyk�w. Daniel podejrzewa� jednak, �e r�nice mi�dzy tymi dwoma plemionami Samojed�w nie by�y wielkie.

Shira natomiast by�a p�krwi Szwedk�. �w fakt nale�a�o bra� pod uwag�, cho� ma�o brakowa�o, a by�by o tym zapomnia�.

Ale je�eli chodzi o �cis�o��, to jej ojciec Vendei tak�e nie jest czysto szwedzkiego pochodzenia. Ma w sobie krew norwesk� i du�sk�, angielsk� ze strony Jessiki Cross oraz niemieck� po Alexandrze Paladinie i, co najwa�niejsze, pochodzi z Ludzi Lodu! Podobnie jak Sinsiew.

To b�dzie naprawd� interesuj�ce, pozna� Shir�!

Co to jej babka, szamanka z Taran-gai, powiedzia�a Vendelowi?

�Twoje dziecko bierze to, co najlepsze z obu ga��zi Ludzi Lodu: Nasz� sztuk� magiczn� i wasz� sztuk� uzdrawiania oraz dobry, czysty charakter.

�eby wszystko u�o�y�o si� a� tak dobrze! Ale Daniel mia� z�e przeczucia.

Ledwie ��d� zd��y�a przybi� do brzegu, a natychmiast towarzysz�cy mu obaj m�odzi Juraci zacz�li wo�a� co� do kobiet i m�czyzn stoj�cych na l�dzie. Wielokrotnie dociera�o do niego imi� Vendela.

Dzieci, niebywale sympatyczne i usmarkane, Przygl�da�y mu si� oczami przywodz�cymi na my�l ziarnka pieprzu. Doro�li wykrzykiwali co� niezrozumiale. Zaskoczeni i niezwykle o�ywieni, bez namys�u wchodzili do wody, by wyci�gn�� ��d� na brzeg.

Daniel pospiesznie przebiega� wzrokiem po ich twarzach. Czy jest w�r�d nich Shira? Tam stoi kilka dziewcz�t o szerokich twarzach, niewysokiego wzrostu, rozp�omienionych ciekawo�ci�, kim te� jest ten przybysz. Poczu� mrowienie na plecach, gdy przypomnia� sobie histori� Vendela o pi�ciu ma�ych istotach maj�cych niezwyk�e upodobania erotyczne.

Daniel nie zamierza� kontynuowa� jego dzia�alno�ci w tej dziedzinie.

Daniel by� du�o powa�niejszym m�odym cz�owiekiem ni� jego starszy krewniak.

Nie, uzna�, �e Shiry nie ma w�r�d witaj�cych. Ale nigdy nie wiadomo.

Zosta� niemal wyci�gni�ty na l�d przez ch�tne do pomocy r�ce. M�wili wszyscy, jeden przez drugiego, a Daniel nie rozumia� ani s�owa. Trzech przybyszy odprowadza�a do obozu liczna, t�ocz�ca si� gromada miejscowych.

Kilkoro dzieci pobieg�o przodem i wykrzykiwa�o nowin� ile tchu w piersiach. Ze wszystkich jurt wygl�da�y kobiety i starcy.

Go�ci prowadzono w zdecydowanie okre�lonym kierunku. Do okaza�ej jurty. Wkr�tce te� wyszed� stamt�d jaki� m�czyzna wywo�any przez dzieci. Sta� i patrzy� na zbli�aj�cy si� t�um. By� to starszy cz�owiek o siwych w�osach, trzyma� si� prosto, a jego oczy by�y tak w�skie, �e prawie niewidoczne.

Daniel stan�� przed nim. Na moment zaleg�a kompletna cisza.

W ko�cu Daniel odwa�y� si� zgadywa�:

��Irovar?

Stary skin�� g�ow�.

Daniel u�miechn�� si� do niego.

��Ja jestem Daniel, krewny Vendela Gripa � powiedzia� po juracku najlepiej jak umia�. � Przynosz� wam od niego pozdrowienia.

Twarz Irovara rozja�ni�a si� i wyci�gn�� do Daniela obie r�ce.

��Wejd� do �rodka � zaprosi�.

Po czym przegoni� wszystkich ciekawskich, kt�rzy natychmiast zaj�li si� dwoma przewo�nikami.

Jurta by�a stara i bardzo �adna, zna� w niej by�o kobiec� r�k�. Usiedli, a wtedy stary powiedzia�:

��A zatem Vendel �yje?

��Tak. Jest w domu, w swoim kraju. Ale podr� zaj�a mu sze�� lat i straci� obie stopy.

Irovar przez chwil� patrzy� w ziemi�. Potem rzek�:

��M�j syn i c�rka potraktowali go bardzo �le. To by� wspania�y cz�owiek. Za dobry dla Sinsiew.

Daniel zacz�� ostro�nie:

��My�li Vendela przez ca�y czas kr��� wok� dziecka, kt�rego Sinsiew oczekiwa�a. Bardzo si� o nie martwi, naprawd� nie zazna� spokoju przez te wszystkie lata. Dlatego teraz ja przyjecha�em. Ale nie przybywam wprost z domu, uda�o mi si� uciec z jednej z niezliczonych wojen, jakie wstrz�saj� �wiatem poza granicami waszej spokojnej krainy. Tak �e Vendel nic nie wiedzia� o mojej podr�y. W przeciwnym razie przys�a�by prezenty dla c�rki. Prezenty i mn�stwo pieni�dzy.

��Wiem, �e chcia�by to zrobi� � odpar� Irovar. � Ale Shira ma si� dobrze i niczego jej nie brakuje. Ucieszy si� na pewno ze spotkania z tob�. Ona tak�e wiele my�la�a o swoim ojcu.

��S�ysza�em, �e Shira jest sierot�?

��Mieszka tu ze mn�. Ale teraz jest poza osad�, wraz z innymi zbiera drewno na opa�. Nied�ugo powinni wr�ci� do domu.

��Mo�e m�g�bym wyj�� jej naprzeciw?

��Zr�b tak! Ale potem tutaj wr��! Uczy� mojemu domowi ten zaszczyt i mieszkaj u nas przez ca�y czas swojej wizyty, kt�ra, mam nadziej�, b�dzie d�uga.

��Dzi�kuj�! B�d� musia� wraca� statkiem �owc�w fok. Mam bowiem tak�e inne zadanie do wype�nienia, ale o tym porozmawiamy p�niej. Jak Shira wygl�da?

��Gdy tylko j� zobaczysz, od razu b�dziesz wiedzia�, �e to ona.

Ona musi by� blondynk�, my�la� Daniel, wychodz�c z jurty. Delikatna zmiana �wiat�a dziennego u�wiadomi�a mu, �e ju� jest wiecz�r. Jasny wiecz�r polarnego lata, kiedy s�o�ce nie zachodzi przez ca�� dob�. Po�rodku osady p�on�o ogromne ognisko, uda� si� wi�c w tamt� stron�.

Wok� ogniska zgromadzi�o si� wiele m�odych ludzi. Prawdopodobnie wszyscy oni chodzili zbiera� drewno. W kt�rym� momencie Daniel drgn��, bo ju� mu si� wydawa�o, �e widzi Shir�. By�a to wysoka, prosta dziewczyna o d�ugich, czarnych warkoczach i oczach jak ma�e, ciemne le�ne jeziorka, kt�re szuka�y jego wzroku ze szczerym zaciekawieniem. Ale dok�adnie w chwili, gdy Daniel chcia� co� do niej powiedzie�, kto� z gromady wykrzykn�� jakie� obce imi� i dziewczyna natychmiast si� odwr�ci�a. A wi�c to nie Shira.

Przy ognisku sta�o wielu m�odych ch�opc�w. Z krzykami i �miechem rywalizowali, kt�ry odwa�y si� podej�� najbli�ej ognia. Daniel u�miecha� si� do nich, a oni ch�tnie zrobili mu miejsce; przygl�dali mu si� z nieukrywan� ciekawo�ci� i nawet troch� chichotali. Nie mia� im jednak tego za z�e, z opowiada� Vendela wiedzia�, �e ich chichoty nigdy nie wynikaj� ze z�o�liwo�ci.

Nagle drgn�� i spojrza� w ognisko. Zdawa�o mu si�, �e w�a�nie� kto� stan�� po tamtej stronie ognia. Dziewczyna. Ale natychmiast znikn�a. Po chwili ukaza�a si� znowu.

Daniel ledwie by� w stanie oddycha�. Dopiero co widzia� posta�, kt�ra zdawa�a si� zlewa� w jedno z ogniem i z niebem, kt�ra pojawia�a si� i znika�a jak rozta�czone p�omienie. Sta�a sama i ca�kowicie bez ruchu po drugiej stronie ogniska, przera�aj�co blisko ognia, i zamy�lona wpatrywa�a si� w ciemnoczerwone p�omienie pe�zaj�ce po ziemi. Daniel nie m�g� poj��, jakim sposobem kto� mo�e sta� tak blisko ognia i nie poparzy� si�. Nagle dziewczyna podnios�a wzrok i ich spojrzenia si� spotka�y. Mia�a du�e powa�ne oczy tego samego koloru co morze�

P�omienie ponownie strzeli�y w g�r� i posta� znikn�a, by w nast�pnej sekundzie pojawi� si� znowu na tle wieczornego nieba ze wzrokiem utkwionym w palenisko, gdzie pnie brz�z �arzy�y si� i przemienia�y w popi�. Krucha, eteryczna istota o rozmarzonych sko�nych oczach, przypominaj�ca elfa, nierzeczywista.

Daniel okr��y� ognisko, �eby si� z ni� przywita�. Czeka�a na niego z nie�mia�ym i jakby pytaj�cym u�miechem. Znowu uderzy� go wyraz jej oczu, zmieniaj�cych si�, migotliwych, i jej jasne, czyste czo�o. Lecz owo wra�enie, �e jawi mu si� oto co� ponadnaturalnego, zosta�o zapewne wywo�ane przez te rozta�czone p�omienie, przez powietrze rozedrgane nad ogniem. A mo�e� to nie dlatego?

By�o oczywiste, �e mieszanina cech europejskich i orientalnych w jej przypadku da�a wspania�e rezultaty. Ten wschodni wdzi�k, wra�enie krucho�ci, jakie cechowa�o jej posta�, pi�kne rysy twarzy, a przy tym nordycka jasna sk�ra i blond w�osy czyni�y j� niemal doskonale pi�kn�. W�osy mia�a d�ugie, jak zwyczaj w tym kraju nakazuje, a ich kolor trudno by by�o okre�li�; mia�o si� wra�enie, �e przybieraj� barwy otoczenia. Momentami stawa�y si� ciemnoczerwone jak ogie�, gdy p�omienie strzelaj� w g�r�, innym razem ciemne niczym jesienna noc w jego rodzinnej Upplandii, a innym jeszcze razem nabiera�y koloru jasnego, z�ocisto��tego �wiat�a s�o�ca. Daniel stwierdzi�, �e co do jednego si� pomyli�, s�dzi� mianowicie, �e Shira powinna by� blondynk�, a zapomnia� o drugiej barwie w�os�w Ludzi Lodu: miedzianorudej. I to w�a�nie by� podstawowy kolor jej w�os�w. Twarz dziewczyny wyra�a�a osobliw� mieszanin� rado�ci �ycia i smutku.

Daniel sta� przez chwil� bez s�owa, zanim zdo�a� si� opanowa� na tyle, by podej�� i przywita� si�.

By�a tak, jak m�wiono: O nic nie musia� pyta�. Po prostu wiedzia�, �e spotka� Shir�.

Pomyli� si� natomiast, je�li chudzi o z�e przeczucia.

Shira nie by�a obci��ona dziedzictwem.

Shira nale�a�a do wybranych!

Wczesnym rankiem Irovar i Shira p�yn�li swoj� male�k� ryback� ��dk� w stron� l�du. Morze Karskie by�o g�adkie i l�ni�ce niczym lustro, tylko daleko przy brzegu toczy�y si� powolne, jakby zd�awione fale. Za ka�dym razem, gdy wios�a zanurza�y si� w wodzie, na powierzchni pojawia� si� przypominaj�cy w�a refleks. Poza tym panowa� zupe�ny spok�j.

��Wcze�nie wczoraj wieczorem zasn�� nasz go�� � powiedzia�a Shira z lekkim u�miechem. � A ma nam tyle do opowiedzenia.

��Tak to jest, kiedy organizm przez d�ugi czas pozostaje w napi�ciu � odpar� Irovar. � Lubisz go?

We wzroku Shiry pojawi� si� wyraz wahania.

��Lubi�. Czy on jest podobny do mojego ojca?

��Nie ca�kiem. Tw�j ojciec mia� w�osy jak z�oto. I by� chyba bardziej pogodny, mia� �atwiejszy charakter. Ale poza tym od razu wida�, �e pochodz� z jednego rodu.

��On wygl�da na godnego zaufania. I sympatycznego.

��Tak. Ja te� tak s�dz�.

Shira znowu jakby si� zawaha�a. Swoimi pi�knymi r�kami zacz�a zbiera� rybackie przybory i po chwili obie d�onie mia�a brudne i czerwone od krwi.

��My jeste�my w jaki� spos�b do siebie podobni.

Jeste�my chronieni�

��Co chcesz przez to powiedzie�?

��Nie wiem. Wydaje mi si�, �e ten cz�owiek ma co�, co go chroni. Tak jak mnie. Chocia� nie wiem, co to jest. Dziadku, dlaczego ja nie jestem taka jak inni? Tak bym chcia�a.

Irovar, kt�ry dotychczas s�ucha� jej jednym uchem ockn�� si� na te s�owa.

��Co za g�upstwa � powiedzia�, ale g�os mu dr�a�. � Przecie� jeste� taka jak inni!

��Nie, to oczywiste, �e nie jestem. Moje przyjaci�ki powychodzi�y za m��, a ja wci�� jestem sama. Ja wiem, �e ch�opak i dziewczyna mog� si� nawzajem lubi� du�o bardziej, ni� ja lubi� moich przyjaci�. Ale ja nigdy nie odczuwam nic szczeg�lnego, a zreszt� mnie te� nikt tak specjalnie nie lubi.

��Jeste� jeszcze m�oda � mrukn�� Irovar, staraj�c si�, by jego s�owa brzmia�y przekonuj�co. � Przyjdzie i tw�j czas, mo�esz by� pewna.

Mia� nadziej�, �e wnuczka nie zauwa�y, jak bardzo zd�awiony jest jego g�os. Dop�ywali do brzegu i Irovar stara� si� udawa�, �e jego zdenerwowanie wynika z l�ku o to, czy uda im si� bezpiecznie wyl�dowa�. Shira wyskoczy�a na brzeg.

��Nie wierz�, �e m�j czas nadejdzie � powiedzia�a ze zw�tpieniem. Zebra�a narz�dzia, on wzi�� ryby i poszli. Shira st�pa�a obok dziadka tak lekko, takim wdzi�cznym, prawie tanecznym krokiem, �e zdawa�o si�, �e nogami ledwo dotyka ziemi. � Zawsze w jaki� spos�b by�am na zewn�trz. Inne dzieci cz�sto si� mnie ba�y, kiedy jeszcze byli�my mali. One� one m�wi�y, �e jestem nieludzka, dziadku. Tylko dlatego, �e ja nigdy nie robi�am sobie krzywdy w czasie zabawy. Szala�am czasami, ryzykowa�am du�o wi�cej ni� inni, by im pokaza�, �e ja te� mog� si� zrani�.

��Prawd� m�wi�c udawa�o ci si� to � wymamrota� Irovar. � Nikt nie mia� tak stale poobijanych kolan i �okci jak ty!

��Tak, tylko �e to nigdy nie by�o nic powa�nego. Twarz Shiry ja�nia�a. � Ale oni si� mylili. Ja mog� zosta� powa�nie zraniona. Tak jak wtedy, gdy skaka�am ze ska�y po to tylko, by dzieci uzna�y, �e jestem jedn� z nich. Kiedy szybowa�am w powietrzu, widzia�am ogromny cie�, kt�ry sta� na dole i czeka� na mnie. A gdy zeskoczy�am, znikn��.

Twarz Irovara poblad�a.

��Czy� ty oszala�a? Czy ty nie rozumiesz, �e to Shama? Pochodzisz przecie� z rodu Taran-gai i to by� on, twoje b�stwo �mierci, przecie� o tym wiesz!

��Oczywi�cie � odpar�a spokojnie, bowiem jak wszyscy Taran-gaiczycy uwa�a�a my�l o mistycznych istotach, z kt�rymi jej r�d jest zwi�zany, za ca�kiem naturaln�. � Ale to w�a�nie �wiadczy, �e mnie nie mo�e si� sta� nic z�ego. Innym mo�e, ale mnie nie. Zreszt� widzia�am go potem jeszcze raz.

Irovar chwyci� j� za ramiona i potrz�sn��.

��Kiedy? Kiedy, Shiro?

��Tego dnia kiedy wypad�am za burt� i o ma�o nie uton�am. Wtedy pojawi� si� ogromny, szary cie� i p�yn�� ponad wod�. Wygl�da� jak jaki� bardzo wielki cz�owiek. Potem znikn��.

Dziadek zamkn�� oczy. Shira ze zdumieniem patrzy�a na jego zaci�ni�te, dr��ce usta.

��W takim razie oni m�wili prawd� � szepta�. � Oni m�wili prawd�! A ja tyle razy wmawia�em sobie, �e to tylko sen.

��Kto m�wi� prawd�? � zapyta�a Shira.

Inni rybacy wracaj�cy z morza przystan�li i patrzyli na nich z daleka, zaskoczeni. Wok� na trawach nocny szron topnia� w porannym s�o�cu i osada zaczyna�a si� budzi�, Z jurty Irovara wyszed� zaspany Daniel, zdumiony, gdzie te� si� podziali jego gospodarze. Teraz ruszy� im na spotkanie. Irovar uk�oni� mu si�, a potem odpowiedzia� na pytanie Shiry, a �ci�lej bior�c, odpowiada� sam sobie:

��Oni m�wili, �e Shama ci� pilnuje. A ty rzuca�a� mu wyzwania! Na przyk�ad skacz�c ze ska�y!

��Jacy �oni�, dziadku? Dlaczego wygl�dasz tak dziwnie? Ocknij si�! Kim ja w�a�ciwie jestem?

Irovar pr�bowa� si� opanowa�.

��Kim ty jeste�? Jeste� moj� wnuczk�, c�rk� mojej c�rki. Tw�j ojciec by� przybyszem. Twoja matka nie by�a mo�e najmilsz� osob� na �wiecie, ale umar�a przy twoim urodzeniu i pok�j niech b�dzie jej pami�ci! To wszystko.

��Nie, to nie wszystko! Niekiedy ogarnia mnie taki potworny strach, kt�rego nie umiem sobie wyt�umaczy�. Ty wiesz co� jeszcze, dziadku!

On westchn�� i ruszy� w stron� domostwa. Daniel, kt�ry wzi�� od nich cz�� narz�dzi, szed� obok i przys�uchiwa� si� dyskretnie.

Irovar by� cz�owiekiem bardzo prostym i chocia� posiada� ogromn� wiedz� o cz�owieku i �yciow� m�dro��, to jego s�owa by�y niewyszukane, ale i tak Daniel nie wszystko rozumia�. Musia� sobie w my�lach formu�owa� na nowo to, co m�wi� Irovar, uk�ada� w zrozumia�e zdania w swoim nieco akademickim stylu, jaki przej�� od Dana w Uppsali. To, co zostanie przekazane w tej opowie�ci, wyra�one zostanie s�owami Daniela. Nie uda�oby si� spisa� dok�adnie wszystkiego, co m�wili tamtego ranka; z jednej strony bowiem by�y to jedynie fragmenty zda�, z drugiej za� dos�owny zapis z tamtego j�zyka, tak bardzo r�nego od naszego, by�by niezrozumia�y. J�zyk juracki pe�en jest om�wie�. Cz�sto odwo�uje si� do zjawisk natury, by na przyk�ad wyrazi� poj�cia abstrakcyjne; jest osobliw� mieszanin� bogactwa obraz�w i kr�tkich, oszcz�dnych fraz. Daniel, kt�ry taki by� dumny, �e opanowa� �w j�zyk, musia� bardzo szybko zrewidowa� swoje pogl�dy. Sam Vendel tak�e pewnie nie zd��y� si� nauczy� zbyt wiele, zw�aszcza �e z Irovarem rozmawia� przewa�nie po rosyjsku.

Wkr�tce jednak Daniel zauwa�y�, �e Irovar i jego wnuczka s� najbardziej wykszta�conymi i kulturalnymi lud�mi w osadzie. Ona uczy�a si�, oczywi�cie, od dziadka, kt�ry by� m�drym i do�� przebieg�ym staruszkiem.

Podczas kr�tkiej rozmowy poprzedniego wieczora Daniel nabra� dla niego respektu i kiedy teraz, ob�adowani, szli od brzegu ku osadzie, stwierdzi�, �e on sam tak�e czeka na jego odpowied�. Rzuca� ukradkowe spojrzenia na Shir�, kt�ra sprawia�a wra�enie jeszcze bardziej eterycznej ni� wczoraj i nie doznawa� ju� tego uczucia wzajemnego porozumienia, jakie wczoraj panowa�o pomi�dzy nim a starym.

W ko�cu Irovar westchn�� g��boko.

��Tak, ja wiem wi�cej � powiedzia�. � Jestem jedynym cz�owiekiem, kt�ry wie wi�cej, cho� i tak nie wszystko!

Nie nadesz�a jeszcze chwila, bym ci powiedzia�, co wiem Shiro. Ale przyjd� do mnie, kiedy uznasz, �e czas si� dope�ni�.

Dziewczyna patrzy�a na niego pytaj�co.

��Uwa�am, �e si� to nie zdarzy, dop�ki b�dziesz si� trzyma� z daleka od Taran-gai � doda� Irovar. � Ale kiedy� musisz tam p�j��, tak zosta�o powiedziane, i czuj�, �e ta chwila si� zbli�a. My�l�, �e przybycie Daniela ma z tym co� wsp�lnego, cho� nie wiem dok�adnie co. W ka�dym razie zdaje mi si�, �e potrafi� przekaza� to, co wiem. A tymczasem mam dla ciebie dwie rady: Zostaniesz wprowadzona na �cie�k�, kt�r� powinna� pod��a�. Nie walcz z tym, Shiro! I druga rada: Nie wchod� wi�cej w drog� Shamie! On zrobi wszystko, by ci� dosta�. Unikn�a� spotkania z nim ju� dwa razy. Mo�e nie da� ci ju� wi�cej szansy.

Shira zagryza�a wargi i w skupieniu co� rozwa�a�a.

��A zatem moja droga �ycia jest wytyczona?

��Tylko do pewnego punktu. Potem wszystko zale�e� b�dzie od ciebie, od twojej odwagi, twojej m�dro�ci i czujno�ci. A tak�e od tego, jak ci� wychowa�em, od tego, czy twoje my�li s� tak czyste i dobre, jak pragn��em. Je�eli mi si� to nie uda�o, to nie b�dzie ratunku ani dla ciebie, ani dla ludzi, z kt�rymi jeste� po��czona wi�zami krwi.

Shira westchn�a.

��Chcia�abym, �eby� mi teraz powiedzia�, jaka jest moja przysz�o��. Wci�� b��dz� po omacku w ciemno�ciach.

Irovar odpar� jednak, �e powinni poczeka�, dop�ki si� nie upewni, �e czas nadszed�. Nie chcia� przyspiesza� wydarze�, �eby nie pope�ni� nieodwracalnego b��du.

��Wybaczcie, �e si� wtr�cam � rzek� Daniel nie�mia�o. � Ale Vendel tak�e wspomina� o Shamie. Czy mogliby�cie powiedzie� mi o nim co� wi�cej?

��Owszem, to mog� zrobi� � zgodzi� si� Irovar i usiad� przed jurt�, �eby oczy�ci� ryby. Oboje m�odzi pomagali mu w pracy.

��Po pierwsze, musisz pami�ta�, �e wszystko to odnosi si� tylko do wierze� Taran-gaiczyk�w. Z nasz� wiar� nie ma to nic wsp�lnego, zatem ja mog� ci tylko powt�rzy� to, co opowiada�a moja ma��onka Tun-sij. Jak wiesz, Taran-gaiczycy przybyli tu z daleka, ze wschodu, i w�a�ciwie s� pochodzenia mongolskiego. Dawno temu w orientalnych religiach uznawano istnienie pi�ciu �ywio��w, a nie jak u nas czterech. Na pocz�tku by�o tak, �e Taran-gaiczycy mieli bardzo niejasne wyobra�enie swoich bog�w, a z czasem w og�le o nich zapomnieli. Miejsce bog�w zaj�y inne si�y i to do nich przede wszystkim Taran-gaiczycy si� modl�. S� to w�a�nie �ywio�y, pi��, jak powiedzia�em. Cztery zwyczajne: Ziemia, Powietrze, Ogie� i Woda, oraz dodatkowy, pi�ty: Kamie� albo Shama. Shama stoi jakby na zewn�trz, poza gronem b�stw, nie jest to dok�adnie �mier�, ale raczej uosobienie gasn�cej nadziei, jest niechcianym b�stwem �mierci.

To by si� zgadza�o z wierzeniami o Tengelu Z�ym, �e on nie zawar� paktu z diab�em, lecz z Sham�. Po to, by potomkowie Tengela zdobywali dla Shamy pi�kne, m�ode kwiaty do jego ogrodu. Czarne kwiaty � dusze m�odych ludzi, kt�rych �li potomkowie Tengela mordowali. A w zamian za to Tengel Z�y mia� otrzyma� �ycie wieczne.

Daniel powiedzia� teraz o tym Ivarowi.

Tamten skin�� g�ow�.

��Tak i ja my�l�. I Tun-sij te� tak my�la�a. Los Ludzi Lodu jest nierozerwalnie zwi�zany z losem Taran-gaiczyk�w.

Daniel wyprostowa� si�.

��Wspomnia�em, �e mam tu do wype�nienia dwa zadania. Jedno to by�o odnalezienie dziecka Vendela i wygl�da na to, �e mi si� uda�o. To zadanie zosta�a wykonane. Drugie za� jest trudniejsze. Mam, je�li to mo�liwe, odnale�� to, co Tun-sij nazywa�a �r�d�ami �ycia.

S�ysza�, �e Irovar oddycha ci�ko, ale mimo to m�wi� dalej:

��Bardzo cierpimy z powodu przekle�stwa, jakie Tengel Z�y na nas sprowadzi�. Przyby�em tutaj, by spr�bowa� z�ama� przekle�stwo. Ludzie Lodu uwa�aj�, �e rozwi�zanie tej zagadki znajduje si� w Taran-gai.

��Wejd�my do �rodka � powiedzia� Irovar kr�tko.

Op�ukali r�ce, a Shira wyj�a miseczki z jedzeniem dla wszystkich trojga.

��Gdzie si� podziewa tw�j syn Ngut? � zapyta� Daniel.

��O�eni� si� z kobiet� z innego plemienia � odpar� Irovar. � Ju� tutaj nie mieszka. Zosta� wielkim my�liwym. Jest szamanem, bogatym cz�owiekiem.

Nic dziwnego, �e Daniel przyj�� te wyja�nienia z ulg�. Opis Vendela nie zach�ca� do bli�szej znajomo�ci z Ngutem.

Po �niadaniu Irovar westchn�� g��boko i rzek�:

��Moi kochani, prze�omowa chwila nadejdzie szybciej, ni� si� spodziewamy. Na to w�a�nie czekali�my! Pos�annictwo, do kt�rego zasta�a wyznaczona Shira, i twoje zadanie ��cz� si�, m�j drogi Danielu.

��A wi�c teraz b�dziemy mogli wyruszy� do Taran-gai? � zapyta� Daniel podniecony.

Irovar znowu westchn��.

��Taran-gai to ju� nie jest to, co by�o. Los obszed� si� surowo z tamtejszym ludem ostatniego roku. Niewielu ich ju� zosta�o w g�rach.

��Tak?

��Z Workuty przyszed� uzbrojony oddzia�, by unieszkodliwi� to g�rskie plemi�, kt�re zamyka�o drog� pomi�dzy wschodem i zachodem. Teraz resztki Taran-gaiczyk�w schroni�y si� wysoko w g�rach, w�r�d ska�, a broni� ich Stra�nicy G�r.

��Co to za jedni?

��Sam niewiele wiem, s�ysza�em tylko pog�oski, bo nie chodzi si� ju� teraz ch�tnie w g�ry Taran-gai. Jeszcze mniej ch�tnie ni� dawniej. W ka�dym razie wed�ug tego, co si� opowiada, ma to by� pi�ciu strasznych ludzi pod wodz� m�czyzny o imieniu Sarmik. Nikt z w�asnej woli nie wchodzi w drog� Stra�nikom G�r. Oni s�� ��dni krwi!

��Sarmik, Wilk? To ten, o kt�rym opowiada� Vendel?

��Ten sam � potwierdzi� Irovar.

��Ale Vendel m�wi� o nim z sympati�.

��Wtedy Sarmik by� sympatycznym m�odzie�cem, to prawda. Ale min�o wiele lat od czasu, kiedy Vendel by� u nas, a n�dza czyni cz�owieka twardym. Kim s� pozostali, nie wiem, ale jeden to na pewno ten dotkni�ty ch�opiec, o kt�rym wspomina�e� wczoraj. Ten, o kt�rym i Vendel s�ysza�.

��Teraz to ju� raczej nie ch�opiec.

��Oczywi�cie, doros�y m�czyzna! M�wi�, �e to najbardziej ponura istota, jak� ziemia nosi�a. Nazywaj� go wasalem Shamy, ma przezwisko Oblicze �mierci lub po prostu �mier�.

��O, to mnie specjalnie nie przera�a. W domu, w Norwegii, mamy kuzyna imieniem Ulvhedin, tak�e obci��onego dziedzictwem. Wygl�da dok�adnie tak, jakby w�a�nie wyszed� z piekie�, ale to m�j najlepszy przyjaciel. Moja matka tak�e jest dotkni�ta, ale jest pi�kna jak d�ugi dzie�.

Irovar u�miechn�� si� troch� smutno, widz�c, jak m�ody cz�owiek stara si� wyja�ni�, co my�li, w j�zyku, kt�rym pos�uguje si� zaskakuj�co dobrze, ale przecie� nie potrafi odda� finezyjnych okre�le� i musi stosowa� do�� dziwaczne om�wienia i por�wnania.

��Tak, ale tych pi�ciu utrudnia �ycie wszystkim intruzom jak mo�e. Problem polega tylko na tym, jak d�ugo zdo�aj� si� utrzyma�. I jak d�ugo to potrwa, zanim Rosjanie dowiedz� si� o Taran-gai i przy�l� posi�ki.

��Ja my�la�em, �e Rosjanie ju� przyszli.

��To byli zbiegli wi�niowie z Workuty. Przest�pcy, kt�rzy dowiedzieli si� o Taran-gai, o plemieniu czarownik�w i wied�m, i kt�rzy uznali to miejsce za znakomity cel do zademonstrowania swego okrucie�stwa i ��dzy przyg�d.

��Du�o ich jest?

��Kiedy przyszli, musia�o ich by� oko�o pi��dziesi�ciu. Ale teraz Stra�nicy G�r znacznie ich przetrzebili.

��A zatem wyprawa do Taran-gai jest podw�jnie niebezpieczna? Trzeba si� wystrzega� spotkania i z rosyjskimi intruzami, i ze Stra�nikami G�r?

��W Taran-gai zawsze by�o niebezpiecznie. Vendel ci chyba o tym wspomina�?

Daniel potwierdzi� skinieniem g�owy.

��Teraz jednak taka wyprawa to czyste szale�stwo. Mimo wszystko jednak Shira musi tam i��. I to zaraz � westchn�� Irovar.

��Ale nie musi i�� sama. Ja p�jd� z ni�.

Irovar u�miechn�� si� z wdzi�czno�ci�.

��Wiedzia�em, �e tak powiesz. Jeste� r�wnie dzielny jak Vendel. A ja, oczywi�cie, b�d� wam obojgu towarzyszy�.

��Nie musisz tego robi�. Ty jeste� przecie� Nie�cem!

Stary wyprostowa� si� tak, �e si�ga� Danielowi niemal do ramienia.

��Ale to ja wiem � powiedzia� znacz�co.

Wobec tego argumentu Daniel musia� si� ugi��.

Teraz odezwa�a si� te� Shira, jej pi�kny g�os nape�ni� swoim d�wi�kiem ca�e wn�trze.

��Poniek�d odczuwam ulg� � rzek�a. � Czuj� w sobie jak�� nieznan� si��, a przez te wszystkie lata doznawa�am wra�enia, �e trac� czas.

Daniel przygl�da� jej si� w �wietle p�yn�cym przez otw�r u wierzcho�ka jurty. By�a prawie tak samo zwiewna i eteryczna jak to �wiat�o. Taka male�ka i drobna, ale nie wyczuwa�o si� w niej l�ku, tylko �wiadomo�� losu, kt�ry zosta� jej przeznaczony, i jakby smutek, �e nic nie mo�e na to poradzi�.

Daniel pr�bowa� j� pociesza�.

��M�wi si�, �e my z Ludzi Lodu mamy pot�nych opiekun�w. �e nasi przodkowie przychodz� nam z pomoc�, kiedy znajdziemy si� w niebezpiecze�stwie.

��Wierz� w to � u�miechn�a si�. � Ale twoi przodkowie nie s� moimi. Ja mam tylko Than-gila, a on teraz nie stanie po naszej stronie.

��To prawda, ale ja mam jeszcze inn� ochron�. Mog� ci po�yczy�.

Odpi�� guziki koszuli i wyj�� alraun�. Widz�c to Irovar gwizdn�� cicho, a Shira z szacunkiem dotkn�a korzenia.

Daniel opowiedzia� histori� amuletu.

Irovar wci�� kiwa� g�ow�.

��Alrauna jest pot�na, Danielu! Bardzo pot�na! Mo�esz by� z niej dumny! Ale jest tak, jak powiedzia�a twoja matka, alrauna jest zwi�zana z tob�. Zachowaj j�, na pewno ci si� przyda w Taran-gai.

��Pewnie masz racj� � zgodzi� si� Daniel i zawiesi� alraun� na szyi. � Ale dobrze jest wiedzie�, �e j� mamy, prawda?

��Bardzo dobrze!

Daniel zapyta� ostro�nie:

��Czy ty wiesz, co mamy zrobi� w Taran-gai?

��Troch� wiem, ale nie wszystko. My�l�, �e trzeba po��czy� te wiadomo�ci, kt�re ty do nas przynios�e�, z tym, co wiemy o przeznaczeniu Shiry. Reszty dowiemy si� w Taran-gai.

��To brzmi rozs�dnie.

��Proponuj�, �eby�my dzie� dzisiejszy przeznaczyli na opowiedzenie sobie nawzajem wszystkiego, co wiemy o Ludziach Lodu i o Taran-gai. A jutro wyruszymy w drog�. Nie mamy czasu do stracenia.

��Zgoda.

Shira nie rzek�a nic. Siedzia�a milcz�ca, z r�kami na kolanach, pogr��ona we w�asnych my�lach. Dziwnie nieobecna, nieodgadniona�

Dotarli do r�wniny, gdzie zaczyna�a si� tajga, gdy s�o�ce osi�gn�o ju� sw�j najwy�szy punkt na p�nocnym niebie. Tym razem jednak nie by�o �adnego flecisty w zaczarowanym, ociekaj�cym deszczem lesie Vendela. Tego dnia wszystko by�o wyschni�te niczym huba, a pozostali przy �yciu Taran-gaiczycy schronili si� w dzikich g�rach, wznosz�cych si� gro�nie pomi�dzy lasem i morzem.

��Jak my�licie, gdzie mog� si� znajdowa� wrogowie? � zapyta� Daniel cicho.

��Zak�adam, �e m�wi�c �wrogowie� masz na my�li tych �otr�w, kt�rzy pr�buj� zetrze� Taran-gaiczyk�w z powierzchni ziemi?

��Tak, oczywi�cie.

��Dla uproszczenia nazywajmy ich wi�niami � zaproponowa� Irovar. � Bo s� to zwolnieni lub zbiegli wi�niowie r�nych narodowo�ci, wi�c nie mo�emy o nich m�wi� �Rosjanie�. Tych drugich b�dziemy, rzecz jasna, nazywa� Stra�nikami G�r. �eby jednak odpowiedzie� na twoje pytanie, to z ca�� pewno�ci� i jedni, i drudzy ju� nas zobaczyli. Tak �e musimy teraz polega� tylko na twoich przodkach, na czarodziejskim korzeniu i na opiekunach Shiry, o kt�rych jeszcze nie wspomnia�em. Ale mog� was zapewni�, �e s� oni pot�ni.

Daniel nie umia�by powiedzie�, czy go to pocieszy�o. Ponure pustkowia Taran-gai przera�a�y nie na �arty. Ten wymar�y las, gdzie �aden ptak si� nie odezwie, g�ry, jakby w nich tkwi�y czyje� przymkni�te, czujne oczy� Trzyma� d�o� na r�koje�ci pistoletu, ale umiera� ze strachu, �e s�one bryzgi z Oceanu Lodowatego zniszczy�y bro�, a zamok�y proch zbi� si� w wielk� bry�� podczas przepraw i sp�yw�w licznymi rzekami i strumieniami od Archangielska a� tutaj.

Ogarn�y go te same refleksje co kiedy� Vendela: �e tarangajska tajga musi by� znakomit� ochron� przed wiatrem i niepogod�.

Wsz�dzie panowa� spok�j. Poruszali si� szybko i bezg�o�nie naprz�d, szli w stron� g�r nad morzem. Kiedy byli ju� niedaleko celu, natrafili na doszcz�tnie zrujnowan� wie�. Daniel zastanawia� si�, czy to mo�e nie tutaj Vendel spotka� wstr�tne stare monstrum, kt�re pe�za�o u jego st�p i miota�o przekle�stwa.

To rzeczywi�cie mog�o by� tutaj, ale teraz nie by�o we wsi �adnych oznak �ycia, zabudowania zosta�y spalone i zr�wnane z ziemi�, mieszka�cy musieli uciec w g�ry, je�li w og�le prze�yli�

Szli dalej. Ju� zacz�li si� wspina�, gdy nagle Daniel stan��.

��Nie ruszajcie si� � szepn��.

��Co si� sta�o? � wymamrota� Irovar.

��W pobli�u co� jest. Co� wrogiego.

��Sk�d wiesz?

��Alrauna si� poruszy�a. Wygina si�, jakby protestowa�a.

�adne z dwojga towarzyszy Daniela nie zdziwi�o si� jego niezwyk�� informacj�. Skin�li tylko g�owami i przystan�li nas�uchuj�c.

Teraz kiedy znale�li si� ponad r�wnin�, s�yszeli lekki wiatr w koronach sosen. Odczuwali te� lodowate zimno ci�gn�ce od g�r. Tutaj krajobraz by� bardziej pofa�dowany � niedu�e, strome wzg�rza poro�ni�te to g�stym lasem, to k�pami pojedynczych drzew. Tych w�a�nie drzew l�kali si� najbardziej.

Nagle us�yszeli s�aby odg�os cichych, jakby skradaj�cych si� krok�w.

��Na ziemi�! � rozkaza� Irovar szeptem.

Padli wszyscy i skulili si� na stoku. Daniel przyci�gn�� do siebie Shir�, �eby ochroni� j� przed niebezpiecze�stwem. By�a leciutka jak pi�rko i taka delikatna, a� si� przestraszy�, �e mu si� rozsypie. Serce wali�o jej mocno.

Potem us�ysza�, �e za najbli�szym skalnym uskokiem kto� m�wi st�umionym g�osem po rosyjsku:

��Byli tutaj, widzia�em! Troje obcych.

��Znajdziemy ich, nie ma strachu � odpar� inny, r�wnie ponury g�os.

Potem zaleg�a cisza. Tr�jka w�drowc�w le�a�a pod os�on� kilku uschni�tych sosen, ale na d�u�ej to miejsce bezpiecze�stwa zapewni� im nie mog�o.

Po chwili zza g�ry dobieg� jaki� trudny do okre�lenia d�wi�k, jakby kto� j�kn��, po czym wszystko umilk�o.

Dlaczego tamci si� nie pokazali? Zar�wno Irovar, jak i Daniel trzymali w pogotowiu swoj� skromn� bro�, ale nikt nie nadszed�. Czas mija�, je�li chcieli wyruszy� dalej, musieli tak czy inaczej przej�� obok skalnego uskoku. Czy tamci zaczaili si� po prostu i czekaj� na nich?

W ko�cu Irovar zdecydowa� si� wsta�. Dwoje m�odych posz�o za jego przyk�adem. Spogl�dali po sobie, id�c jedno obok drugiego. Daniel da� znak, �e chcia�by p�j�� jako pierwszy.

Ostro�nie skrada� si� pod wystaj�c� ska��.

Nagle poczu�, �e ma zupe�nie sucho w ustach. Dysz�c ci�ko da� znak, �eby Irovar i Shira podeszli bli�ej.

Potem wszyscy troje stali d�ugo i bez s�owa wpatrywali si� przed siebie. Na podmok�ej, bagnistej ziemi le�a�o dw�ch obdartych m�czyzn. Bia�y puch we�nianki, przesycony zapachem krwi, unosi� si� nad ich cia�ami. By�o oczywiste, �e to zbiegli wi�niowie.

Min�a d�u�sza chwila, zanim Irovar by� w stanie co� powiedzie�.

��Stra�nicy G�r � wykrztusi�. � Stra�nicy G�r s� tutaj! To oni w cen spos�b traktuj� swoje ofiary.

Shira opar�a si� o wystaj�c� ska�� jakby w obawie, �e nogi odm�wi� jej pos�usze�stwa. Daniel uj�� j� ostro�nie pod rami�.

��Chod�my, musimy si� spieszy�!

I chocia� szli szybko, starali si� tak przemyka� przez zaro�la i pomi�dzy drzewami, by by� jak najmniej widoczni. W ka�dej chwili mogli si� spodziewa� ataku albo jednej, albo drugiej strony.

W ko�cu zaszli ju� tak wysoko i byli tacy zm�czeni, �e Irovar da� znak do odpoczynku. Mieli teraz widok ponad tajg�, a� hen, po Ural, ale sami znajdowali si� na otwartej g�rskiej polanie. Niedaleko st�d wida� by�o resztki jeszcze jednej ma�ej wioski, oni jednak znale�li schronienie pomi�dzy kilkoma kamiennymi blokami, tak �e nie mogli by� widoczni z do�u. Z g�ry ka�dy by ich zobaczy�, ale nic na to nie mogli poradzi�.

��No i jak, Shiro? � zagadn�� Daniel przyja�nie. � Jak si� czujesz?

Nie powinien by� o nic pyta�, bo by�o oczywiste, �e z dziewczyn� co� si� dzieje. Jej oczy zmienia�y si� jak kr�gi na wodzie, w�osy l�ni�y wszystkimi odcieniami ognia, niemal zlewa�a si� w jedno z ziemi�, na kt�rej siedzia�a, i z niebem ponad swoj� g�ow�. By�o to przera�aj�ce, a zarazem niezwykle fascynuj�ce.

��Nie wiem � odpar�a, a w jej g�osie da�o si� wyczu� zm�czenie. � Tak si� boj�. Zawsze wiedzia�am, �e nie jestem taka jak inni, �e mam jakie� w�a�ciwo�ci, kt�rych nie rozumiem, i nigdy nie zdawa�am sobie z tego sprawy bardziej ni� dzisiaj, od kiedy znale�li�my si� na ziemi Taran-gai. To jest m�j kraj, teraz to czuj�. Nie wiem, co mnie tu czeka, co mam robi�, ale ty, dziadku, zawsze mnie uczy�e�, �e powinnam zachowa� czysto�� my�li. Nie zbruka� ich zazdro�ci�, po��daniem czy pych�. Czysto��, czysto��, zawsze o tym m�wi�e�. To takie niesko�czenie wa�ne dla mnie, powtarza�e�. Ale wielekro� niezmiernie trudne. �eby si� nie rozgniewa� z powodu z�ych s��w� Zawsze mie� do�� odwagi, by robi� to, czego si� cz�owiek boi. �ebym przynajmniej wiedzia�a, do czego to wszystko ma prowadzi�!

Daniel pog�adzi� j� nie�mia�o po g�owie, nie wiedzia�, co m�wi�, bo zagadka jej przeznaczenia by�a dla niego zbyt trudna. A Irovar nie chcia� powiedzie� nic. I to niezwyk�e Taran-gai, kt�rego Daniel nie rozumia�! Oddalona od ludzkich siedzib kraina, kt�ra �y�a w�asnym �yciem, rozwija�a si� niezale�nie od ca�ego �wiata� Czy to naprawd� mog�o tak by�, �e prastare wierzenia, podania i legendy tego ludu stawa�y si� rzeczywisto�ci� dzi�ki bliskiemu zwi�zkowi tych ludzi z natur�, z lasami i g�rami, a przede wszystkim z Sham�? Do jakiego �wiata to wszystko nale�y? Do rzeczywisto�ci czy do �wiata ba�ni?

Gdyby nie to, �e on sam pochodzi z Ludzi Lodu, rodu, kt�ry tak�e porusza si� w podobnej granicznej przestrzeni, odrzuci�by pewnie to wszystko jako kompletny nonsens.

Ale w tej sytuacji musia� wierzy� w Shir� i duchy jej przodk�w. �eby nie wiem jak bardzo si� przed tym broni�.

Gdy odpocz�li, Irovar zdecydowa�, �e trzeba rusza�.

��A czy ty znasz w�a�ciw� drog�? � zapyta� Daniel, wspieraj�c Shir�, by mog�a stan�� na nogi.

��A� tak wysoko nikt przed nami nie doszed� � odpar� Irovar. � Sk�d wi�c mam wiedzie�, dok�d idziemy?

Kontynuowali t� wyczerpuj�c� w�dr�wk� przez po�oniny pokryte rudobr�zow� traw� i usypiska bia�ych kamieni, kt�re zsun�y si� spod szczyt�w. Tu, w g�rze, panowa� ch��d; zimny wiatr rozwiewa� suche trawy. Je�li kt�re� z nich zastanawia�o si�, jak t�umaczy� nieobecno�� wi�ni�w i Stra�nik�w G�r, to �adne nie powiedzia�o tego g�o�no.

Daniel patrzy� w zamy�leniu na Shir�, id�c� przed nim. Wybieraj�c si� z wizyt� do Taran-gai, gdzie mia�a wyja�ni�, jaki los jest jej pisany, � w�o�y�a swoje najlepsze ubranie. �wi�teczny str�j Jurat-Samojed�w: kaftan z r�nobarwnych sk�rek ma�ych szynszyli i letnie buty, mi�kkie i lekkie.

Pi�kne w�osy zaplot�a w dwa grube warkocze; teraz, gdy w�osy by�y mocno �ci�gni�te, przewa�a�a w nich barwa miedzianoruda. Shira zaplata�a swoje mieni�ce si� w�osy mocno, chowaj�c ka�dy kosmyk, jakby si� ba�a, �e inni zobacz�, ile jest w nich odcieni.

By�o co� wzruszaj�co patetycznego w tym jej stroju i Daniel poczu� ucisk w gardle. Jakby ubra�a si� tak pi�knie zupe�nie niepotrzebnie�

Irovar przystan�� i pochyli� si�. Zerwa� jak�� ma��, nie rzucaj�c� si� w oczy ro�link� i starannie wytar� jej korzenie. Potem podzieli� korzonek na kawa�ki, jeden w�o�y� do ust, a pozosta�e da� dwojgu m�odym. Shira natychmiast zacz�a �u� sw�j, wi�c Daniel poszed� za jej przyk�adem.

��To jest u�ywka Taran-gaiczyk�w � wyja�ni� Irovar. � Moja �ona nauczy�a mnie, jak j� stosowa�. To bardzo dobre, ma si� potem rozkoszne sny.

I nie tylko sny, pomy�la� Daniel. Kr�ci mi si� od tego w g�owie. Ale� rzeczywi�cie, bardzo przyjemnie.

��Nie czerniej� od tego z�by albo co� takiego? � zapyta� niepewnie.

��Nie, nic podobnego. Ziele ro�nie tylko w Taran-gai i Nie�cy daliby wiele, by je mie�.

��Chcia�bym to wzi�� do domu dla Ulvhedina � powiedzia� Daniel. � On potrafi leczy�, pewnie umia�by to ziele wykorzysta�.

��Prosz� bardzo � odpar� Irovar i poda� mu kilka korzonk�w, kt�re Daniel przyj�� z wdzi�czno�ci� i starannie schowa�.

By�o ju� po po�udniu, znajdowali si� wysoko, po�r�d usypisk szarozielonych kamieni, pokrytych gdzieniegdzie p�atami �niegu, gdy znowu us�yszeli za sob� prze�ladowc�w. Ukryli si� natychmiast za skalnymi blokami i spoza nich rozgl�dali si� po dzikim, wymar�ym krajobrazie.

Dzie� nie by� ju� taki pogodny. Z zachodu nap�ywa�y ci�kie chmury i otula�y szczyty g�r szar� mg��. Poczuli si� uwi�zieni w tej m�tnej masie, dawno ju� stracili orientacj�, nie wiedzieli, gdzie si� znajduj�, gdzie jest Nor, a nawet gdzie jest tajga.

Widzieli jedynie pod sob� kawa�ek g�rskiego stoku. I stamt�d w�a�nie nadeszli wi�niowie, jak nazywali swoich wrog�w. Wspinali si� w g�r�. Wprost na nich. Jeszcze nie dostrzegli trojga ukrytych w�drowc�w, ale wci�� si� rozgl�dali doko�a, badaj�c okolic�. Z ca�� pewno�ci� odkryj� �lady, nikomu przecie� nie przysz�o do g�owy, �eby je za sob� zaciera� tak wysoko w g�rach. Naliczyli o�miu prze�ladowc�w.

Irovar rozejrza� si�. Droga by�a zewsz�d zamkni�ta, tylko z lewej strony da�o si� widzie� przej�cie, kt�r�dy w�a�nie chcieli i��, ale rozb�jnicy najwyra�niej te� tam zmierzali. Ponad nimi wznosi�a si� stroma g�rska �ciana, niemo�liwa do sforsowania.

Istnia�a tylko jedna mo�liwo��. Po prawej stronie widzieli wysok� kamienn� barier�, a co si� za ni� kry�o, nie wiadomo. Gdyby zdo�ali si� przez ni� przedosta� nie zauwa�eni, mogliby zyska� na czasie. A �lad�w na kamiennym usypisku i tak �adnych nie zostawi�.

Wsp�lnie rozwa�yli sytuacj�. Irovar nosi� na szyi czerwon� chustk�. Teraz j� ukry�. Poza tym barwy ich ubra� nie odbija�y si� zbytnio od szarego t�a otoczenia. Na czworakach posuwali si� po zboczu. Musieli zachowywa� najwy�sz� ostro�no��, by nie obluzowa� i nie obsun�� jakiego� kamienia, a przez ca�y czas rzucali w d� pe�ne l�ku spojrzenia, czy prze�ladowcy ich nie odkryli. Na razie wygl�da�o na to, �e ca�a uwaga wi�ni�w kieruje si� ku przej�ciu po lewej stronie i niezbyt g�o�ne szelesty w�r�d os�aniaj�cych tr�jk� w�drowc�w skalnych blok�w nie budzi�y ich zainteresowania.

Ostatnie desperackie podej�cie i znale�li si� pod os�on� kamiennej bariery. Skulili si� i oddychali z ulg�.

��Na d�ugo jednak ich nie oszukamy � powiedzia� Daniel cicho. � A wr�ci� ju� nie mo�emy. Gdzie my si� w�a�ciwie znajdujemy?

Przygl�dali si� uwa�nie naturalnym formacjom, kt�re wznosi�y si� przed nimi. Pod chmurami dostrzegali niebieskawy, ubity �nieg. Po drugiej stronie lodowiec i kolejne kamienne usypiska. Szczyt lodowca spowija�y ci�kie, szarobia�e chmury, a w dole by�y wy��cznie kamienie.

Shira dygota�a.

��Przyjemnie, nie ma co � stwierdzi� Daniel cierpko.

��Musimy i�� w g�r� � b�kn�� Irovar. � Ale ostro�nie! Tu mog� by� szczeliny pokryte �niegiem.

Shira wesz�a na lodow� p�aszczyzn�, lekko stawiaj�c stopy pomi�dzy zdradzieckimi wybrzuszeniami lodu a rozpadlinami. M�czy�ni szli za ni�, gotowi w ka�dej chwili do pomocy.

Kiedy znale�li si� mniej wi�cej w po�owie lodowego j�zora, Irovar po�lizgn�� si� na lodzie przysypanym �niegiem i potr�ci� Shir�, kt�ra straci�a r�wnowag�. Upad�a, a gdy pr�bowa�a wsta�, okaza�o si�, �e jedna jej noga utkn�a po kolano w w�skiej szczelinie i �e w �aden spos�b nie mo�e jej stamt�d wyci�gn��. Kl�cz�c na drugim kolanie szarpa�a z ca�ych si�, ale na pr�no.

M�czy�ni oniemieli z przera�enia. Pr�bowali jej oczywi�cie pom�c, starali si� no�ami od�upywa� �nieg, ale by� twardy niby kamie� i wszystkie wysi�ki okaza�y si� r�wnie daremne, jakby pr�bowali wierci� w skale.

Daniel przykucn�� obok Shiry i po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��Boli ci�?

Potwierdzi�a skinieniem g�owy, zaciskaj�c wargi. Irovar by� niepocieszony, bo to przecie� on sprowadzi� na wnuczk� nieszcz�cie.

��Zaraz znajdziemy jaki� spos�b, by ci� st�d wyci�gn�� � pociesza� j� Daniel. � Mo�e jaki� ostry kamie�

Ale kamienie wok� lodowca by�y wielkie i wyg�adzone przez l�d i wiatr.

Shira pr�bowa�a ciep�em w�asnej d�oni roztopi� l�d wok� kolana. Usta jej dr�a�y. Za nimi szli przecie� tamci� Ju� i tak zrobi�o si� p�no, wkr�tce zapadnie noc, a oni nie wiedzieli nic o tych niego�cinnych g�rach, nie wiedzieli nawet, dok�d id�.

Co robi�? Co pocz��?

Nagle Shira zauwa�y�a, �e m�czy�ni obok niej umilkli. Us�ysza�a cichutki j�k Daniela. Podnios�a g�ow�.

Obaj znieruchomieli ze wzrokiem utkwionym w lodowiec. Chmury rozsun�y si� nieco i cz�� lodowca wy�oni�a si� spod mg�y.

Shira z trudem �apa�a powietrze.

Na lodzie ponad nimi sta�o pi�ciu m�czyzn w ubraniach ze sk�r. Najbli�ej znajdowa� si� starszy, wysoki m�czyzna o szpakowatych w�osach i brodzie, w ogromnych futrzanych butach. Nie opodal sta�o dw�ch m�odszych, wpatrzonych w Shir�. Jeden mia� ciemne, d�ugie w�osy, si�gaj�ce mu niemal do pasa. Drugi by� zaskakuj�co m�ody, z wyrazem jakiego� uporu w spokojnej poza tym twarzy.

Nieco wy�ej na lodowym zboczu sta� czwarty m�czyzna i z wielkim zainteresowaniem przygl�da� si� nieszcz�snej dziewczynie. Pozbawiony wsp�czucia u�miech wykrzywia� twarz o grubych rysach i ods�ania� wielkie k�y, zreszt� jedyne z�by, jakie ten cz�owiek mia�. Czarne w�osy opada�y w potarganych kosmykach na oczy. Ca�y jego wygl�d �wiadczy� wyra�nie, �e to cz�owiek z�y. Palcami g�adzi� ostrze no�a.

Ale to pi�ty z m�czyzn przyci�ga� ca�� uwag� tr�jki w�drowc�w. Shira stwierdzi�a, �e pociemnia�o jej w oczach, kiedy spojrza�a na niego po raz pierwszy, a Daniel, kt�ry zna� przecie� Ulvhedina, odni�s� wra�enie, �e ziemia usuwa mu si� spod n�g. �w cz�owiek sta� bardzo wysoko i otacza�a go mg�a, wi�c widzieli go do�� niewyra�nie, ale i to wystarczy�o! Na ramieniu trzyma� ogromny �uk i sta� ca�kiem bez ruchu niczym odpychaj�cy, budz�cy groz� pos�aniec z jakiego� obcego �wiata.

Mo�e kiedy� w jego rysach by�o co� ludzkiego, ale teraz �adne z nich nie mog�o w to uwierzy�. Teraz nie by�o w nim nic z cz�owieka. Nie mogli z tak du�ej odleg�o�ci stwierdzi� dok�adnie, jak wygl�da, mieli wra�enie, �e jego twarz pokrywa jaka� straszna maska. Maska takiej grozy, jak� trudno sobie wyobrazi�.

�adne z trojga w�drowc�w nie mia�o chyba w�tpliwo�ci, kogo przed sob� widz�.

Wszyscy rozpoznali Stra�nik�w G�r.

Daniel nie m�g� oczu oderwa� od tej niezwyk�ej postaci na g�rze.

��Dotkni�ty dziedzictwem z Taran-gai � wyszepta�.

��To ten, kt�rego nazywaj� Oblicze �mierci. Albo pomocnikiem Shamy � powiedzia� Irovar.

Shira zawsze si� zastanawia�a, jak te� mo�e wygl�da� Oblicze �mierci. Teraz u�wiadomi�a sobie, �e nie m�g�by wygl�da� inaczej.

Cz�owiek o szpakowatych w�osach zwr�ci� si� do nich.

��Irovar, m�j stary przyjacielu, co was sprowadza tak wysoko w te beznadziejne okolice?

��Tego dowiesz si� p�niej, Sarmik. Mi�o znowu ci� widzie�. Ju� du�o czasu min�o od ostatniego spotkania.

Sarmik podrapa� si� w kark.

��Jednego nie rozumiem. Jak wam si� uda�o wymin�� t� hord� naszych wrog�w?

��No, raz otrzymali�my niewielk� pomoc, prawda?

��Hm, mo�liwe. Ale zwyczajni ludzie, kt�rzy przychodz� do Taran-gai, powinni zosta� niezw�ocznie zabici.

��My jeste�my zwyczajni!

Sarmik obrzuci� ich badawczym spojrzeniem.

��Ty mo�e tak. Ale ci dwoje, kt�rych ze sob� prowadzisz? To oni mnie interesuj�. Tak, twoj� wnuczk� przecie� znam, wiem, �e jest jedn� z nas. Ale ten m�ody cz�owiek�? Rosjanin?

��Nie. To krewny naszego przyjaciela Vendela.

��O, a to ciekawe! Chc� wiedzie� o nim co� wi�cej. Chod�, musisz mi zaraz opowiedzie�, zabieram was obu!

Daniel podszed� do Shiry.

��Bez niej si� st�d nie ruszymy. Pom�cie nam j� uwolni�!

Sarmik przykl�kn�� na jedno kolano i uwa�nie ogl�da� szczelin�, w kt�rej utkn�a Shira. Pomaca� jej kolano, a potem spojrza� na Irovara.

��Bardzo mi przykro, stary przyjacielu, ale ona si� st�d nie wydostanie. Potrzeba wielu godzin, �eby j� uwolni�, a nam wrogowie depcz� po pi�tach. Nie ma czasu. Idziemy!

Ale i Daniel, i Irovar zostali na swoich miejscach. M�czy�ni na stoku przygl�dali im si� zdumieni.

��Dobrze, dziewczyna nie b�dzie cierpie� � mrukn�� Sarmik, wyjmuj�c n�.

Irovar oniemia�. Nie m�g� poj��, �e jego przyjaciel, Sarmik, straci� do tego stopnia ludzkie uczucia, odk�d intruzi napadli na Taran-gai. Ale te� nie wiedzia� tak naprawd�, jaki los spotka� mieszka�c�w g�rskiej krainy.

Sarmik patrzy� uwa�nie na swoich ludzi, jakby si� zastanawia�, kt�ry z nich ma przerwa� cierpienia Shiry. Przesuwa� wzrok ponad dwoma m�odszymi Stra�nikami G�r na tego z widocznymi k�ami, a potem dalej, na pi�tego, zwanego Oblicze �mierci.

��Mar! � wrzasn��.

Troje przybysz�w z Nor przesta�o oddycha�, gdy straszna posta� zacz�a powoli, w milczeniu, schodzi� po oblodzonym stoku. Shira nie mog�a oderwa� od niego oczu.

Daniel krzykn�� i zas�oni� dziewczyn� swoim cia�em. Ale Sarmik da� znak r�k� ciemnow�osemu i Daniel zosta� jednym ciosem odepchni�ty na bok. Po kr�tkiej walce musia� da� za wygran� i sta� spokojnie.

��Sarmik, Sarmik � szepta� Irovar.

��Nie ma innego wyj�cia � odpar� przyjaciel, a dwaj m�odsi Stra�nicy G�r uj�li starego pod r�ce i trzymali.

Przera�aj�cy potw�r zszed� na d� i zatrzyma� si� kilka �okci przed Shir�, po czym powoli zacz�� zdejmowa� z ramienia �uk. Teraz wszyscy mogli go zobaczy� z bliska, a Daniel mia� wra�enie, �e zaraz straci przytomno��. Shira by�a jak sparali�owana. Nigdy, w najbardziej szalonych fantazjach nie byliby w stanie wyobrazi� sobie czego� podobnego.

By� to cz�owiek typu mongoloidalnego o chudej, zapad�ej twarzy z wyra�nie wystaj�cymi ko��mi policzkowymi. W�skie, sko�ne szparki oczu jarzy�y si� pod nie strzy�onymi w�osami. Nie bardzo pojmowali, co si� sta�o z jego twarz�, ale wygl�da�a tak, jakby sk�ra zosta�a mocno naci�gni�ta po to, by mog�y si� uformowa� stercz�ce niby u drapie�nego zwierza uszy; wargi zosta�y przy tym wykrzywione w jakim� grymasie, a oczodo�y zrobi�y si� jeszcze g��bsze. By� w tej twarzy wyraz nie tylko okrucie�stwa, jak u pozosta�ych Stra�nik�w G�r, ale czego� znacznie gorszego. Jaki� bezdenny ch��d, brak jakichkolwiek uczu�, skamienia�a nienawi��. Daniel przez moment pomy�la� o Shamie, uosabiaj�cym w�r�d pi�ciu �ywio��w Kamie�.

Tak, oczywi�cie, to jest przecie� Pomocnik Shamy!

Najgorszy ze wszystkiego by� jednak ten ch��d, kt�ry unosi� si� niczym delikatna mgie�ka szronu nad potworem, emanowa� z niego na otoczenie i sprawia�, �e ludzi ogarnia�a parali�uj�ca niemoc i jaki� trudny do wyt�umaczenia l�k, jakby ca�e to z�o pochodzi�o z nich samych�

Powoli, nie spuszczaj�c Shiry z oczu, potw�r w�o�y� strza�� i napi�� �uk. Daniel j�kn��, bezsilny. Got�w by�by zrobi� wszystko, by powstrzyma� tamtego, ale nie m�g� si� ruszy�. Nawet nie dlatego, �e wci�� go mocno trzymano, ale po prostu sta� jak pora�ony przed t� lodowat� istot�, przemarzni�ty do szpiku ko�ci!

Daniel zastanawia� si�, dlaczego Sarmik osobi�cie nie przerwie cierpie� Shiry albo dlaczego nie wybra� innego, na przyk�ad tego uosobienia z�a o wystaj�cych k�ach. Zacz�� si� domy�la� odpowiedzi, kiedy potw�r opu�ci� �uk, jakby si� waha�.

��No! � wrzasn�� Sarmik. � Strzelaj!

Irovar cicho p�aka�.

�uk zosta� ponownie uniesiony, a strza�a skierowana wprost w serce Shiry. W�adza �ucznika by�a tak wielka, �e �adne z trojga nie by�o w stanie nawet palcem ruszy�, �eby zapobiec tragedii.

Po kilku niesko�czenie d�ugich sekundach us�yszeli nagle spokojny, ale zupe�nie bezbarwny g�os Shiry:

��L�d pu�ci�.

�uk opad�. Wszyscy zwr�cili si� teraz do dziewczyny, kt�ra z bole�nie wykrzywion� twarz� ostro�nie pr�bowa�a porusza� nog�. Daniel ockn�� si� z zamroczenia, wyrwa� si� trzymaj�cym go Stra�nikom G�r, podbieg� do Shiry i wsun�� r�k� w lodow� szczelin�. Z wielkim zdumieniem wszyscy patrzyli, jak powoli, powoli uwalnia nog� dziewczyny z pu�apki. Po kilku minutach sta�a ju� na lodzie i rozciera�a obola�e kolano.

Szpakowaty Sarmik przygl�da� jej si� z g��bokim podziwem.

��Kim ty jeste�, dziewczyno, �e zmusi�a� Mara, by si� zawaha� i opu�ci� �uk? Jak sprawi�a�, �e l�d si� rozst�pi�, by ci� uwolni�?

��To chyba j�zor lodowca si� przesuwa � wtr�ci� Daniel. � To najprostsze wyt�umaczenie.

Sarmik zwr�ci� si� w jego stron�. Z przybyszami rozmawia� po juracku, ale do swoich ludzi zwraca� si� w jakim� pokrewnym j�zyku, kt�ry Daniel rozumia� z trudem.

��Jak widz�, jeste� cz�owiekiem trze�wo my�l�cym. Ale mnie si� zdaje, �e tutejsze lody znam lepiej ni� ty. Kim ty jeste�, dziewczyno? Teraz dopiero rozumiem, jak wam si� uda�o omin�� wrog�w.

��Przecie� wiesz, kim ona jest � powiedzia� Irovar zm�czony. � To c�rka mojej c�rki.

��Ona jest kim� wi�cej.

��By� mo�e � zgodzi� si� Irovar. � Ale o tym porozmawiamy p�niej.

��Masz racj�. Tymczasem poznaj moich syn�w� � Ruchem r�ki przywo�a� d�ugow�osego m�odego m�czyzn�. � To Orin, m�j najstarszy, dwadzie�cia trzy lata, a tamten to Vassar. Troch� m�odszy i jeszcze nie ca�kiem doros�y, ale b�dzie dobry.

Daniel spojrza� Vassarowi w oczy i pomy�la�, �e tego ch�opca powinno tu nie by�. On zosta� stworzony z innego, delikatniejszego materia�u.

��Tu natomiast mamy Milo � informowa� dalej Sarmik, wskazuj�c na cz�owieka o wielkich z�bach. Shira �le znosi�a jego obecno��, ale dobre wychowanie nie pozwala�o jej tego okazywa�. � No a Mara ju� wszyscy widzieli�cie. Jako pierwsi ludzie spoza Taran-gai poznali�cie Stra�nik�w G�r. To wielki zaszczyt! A teraz musimy si� st�d zbiera�, i to jak najszybciej.

Shira sz�a po oblodzonym stoku ostatnia, bo kula�a, a nie chcia�a, by inni to widzieli. Dopiero teraz nadesz�a reakcja po ostatnich prze�yciach i p�acz d�awi� j� w piersi. Wci�� musia�a prze�yka� �lin�. Dziwi�a si�, jak szybko i bezszelestnie poruszaj� si� Stra�nicy G�r. Pi�kni to oni nie s�, chocia� Mar, mimo okropnego wygl�du, ma w sobie jak�� dzik�, zimn� i przera�aj�c� wielko��. Sarmik i jego dwaj synowie to normalni ludzie, mo�na z nimi rozmawia�, przynajmniej z Vassarem. Milo jednak jest odpychaj�cy, a Mar� Shira znowu poczu�a, �e fala strachu podchodzi jej do gard�a. Daleko przed wszystkimi w b��kitnawej marzn�cej mgle sun�o monstrum i budzi�o w pozosta�ych dojmuj�ce pragnienie ucieczki.

Bardzo d�ugo i bez s�owa ca�a grupa sz�a naprz�d przez lodowe pustkowie. W ko�cu Sarmik stan�� i zaczeka� na tr�jk� z Nor. Stali teraz ponad rozleg�� dolin�, wysoko, w g�rach Taran-gai. Wrog�w dawno ju� zostawili za sob�. Stra�nicy G�r znali te okolice i wszelkie tajemne przej�cia jak nikt.

��Sp�jrzcie na d�, w dolin�. Tam, w ukryciu przed ludzkim wzrokiem, �yj� resztki naszego plemienia.

Widzieli ma�e, n�dzne domostwa, na wp� wkopane w ziemi�. Migota�y stamt�d s�abe �wiate�ka ognisk, jakby pozdrawiaj�c stoj�cych na g�rze.

��Oni maj� tylko nas � rzek� Sarmik sucho. � Nienawidz� nas i boj� si� nas, ale mimo to jeste�my ich jedyn� ochron� przed tymi n�dznikami, kt�rzy usi�uj� wymordowa� Taran-gaiczyk�w i zaw�adn�� ich ziemi�.

Wezwa� do siebie Vassara.

��Id� do nich na d� i powiedz, �e otrzymali�my pomoc. Mo�e Taran-gai ma jeszcze przed sob� przysz�o��?

Vassar skin�� g�ow� i bez s�owa znikn�� za sk�onem g�ry.

Daniel patrzy� z niedowierzaniem na Sarmika.

��Powiedzia�e�: pomoc? Ale my nie chcemy si� miesza� w tutejsze walki. Mamy inne zadanie do spe�nienia.

��Zrozumia�em to. Ale wydaje mi si�, �e ��czy nas ta sama sprawa, cho� najpierw trzeba wiele wyja�ni�.

Po czym odwr�ci� si� i poszed� wzd�u� skalnej kraw�dzi. Pozostali ruszyli za nim. Sarmik nieustannie �ledzi� wzrokiem Shir�.

Daniel czu� si� �le. Po raz pierwszy u�wiadomi� sobie, �e stan�� wobec pot�nego kompleksu wydarze�, �ci�le ze sob� powi�zanych, w kt�rych on sam odgrywa ma�o wa�n� rol�. Ale Shira, ta male�ka Shira zosta�a wyznaczona do roli g��wnej, to pojmowa� patrz�c na jej drobn� sylwetk� poruszaj�c� si� przed nim szybko i lekko.

Daniel doznawa� uczucia g��bokiego smutku. Nie wiedzia� jeszcze, co j� czeka, ale jak ona temu podo�a? Na jak wielk� samotno�� jest skazana?

W chwil� Potem, ku swemu zaskoczeniu, zobaczyli wej�cie do kamiennego schronu, ukryte pod skalnym nawisem. Nie mo�na by�o dostrzec tej kryj�wki, dop�ki nie stan�o si� przed jej drzwiami. Sarmik zaprasza� do �rodka.

Wychowanemu w europejskich warunkach Danielowi gard�o �cisn�o si� ze wsp�czucia na widok ub�stwa tego wn�trza. Ubita ziemia zamiast pod�ogi, jakie� prycze pod �cianami, palenisko i st� z ciosanego drewna, to by�o wszystko. Tu mieszkali Stra�nicy G�r! Vassar, taki delikatny, jak on to wytrzymuje?

Pozostali stra�nicy nie weszli wraz z nimi.

��Musz� trzyma� wart� � wyja�ni� Sarmik. � Intruzi zbli�yli si� ju� za bardzo.

��Czy to my przyci�gn�li�my ich za sob�? � zastanawia� si� Irovar.

��Nie przejmuj si� tym. Pr�dzej czy p�niej sami by przyszli.

��Powiedz mi � zacz�� Daniel. � Nie do ko�ca to wszystko rozumiem. Ty, i pewnie twoi synowie tak�e, jeste�cie kulturalnymi lud�mi. Jak mogli�cie wda� si� w te� rzezie?

Sarmik wybuchn�� gromkim �miechem.

��Kulturalni ludzie! Mo�esz mi wierzy�, m�ody cz�owieku, �e z wielkim trudem wydobywam z pami�ci dawne, zasuszone wspomnienia o tym, jak nale�y si� zachowywa� w normalnym towarzystwie. Kiedy cz�owiek w codziennych rozmowach ogranicza si� wy��cznie do rozkaz�w i pokrzykiwa�, to potem ju� go nie sta� na kulturalne zachowanie, nie! Ale jak tylko was zobaczy�em, zrozumia�em, �e tym razem mam do czynienia z czym�, przed czym warto pochyli� g�ow� i na chwil� od�o�y� mordercz� bro�. Wy wszyscy troje macie t� sam� wiar� w godno�� cz�owieka. I jeste�cie lud�mi, jakich niecz�sto si� spotyka.

Sarmikowi pochlebia�o chyba, cho� nie chcia� tego okaza�, �e zosta� nazwany kulturalnym cz�owiekiem. Daniel zauwa�y�, jak bardzo si� stara teraz �adnie wyra�a�, cho� wida� by�o, �e przychodzi mu to z trudem.

Wkr�tce bardzo spowa�nia�.

��To wszystko jest bardzo proste, m�ody krewniaku mego przyjaciela Vendela. Nasz nar�d umiera! To prawda, od zarania dziej�w na Taran-gaiczykach ci��y�o straszne przekle�stwo. Widzia�e� Mara, to jedna z ofiar Szatana, i jakby tego by�o ma�o, zjawiaj� si� te �otry i chc� nam odebra� nasz� ziemi�! Wiem, �e walczymy na pr�no. Ale ja b�d� broni� mojego ludu do ostatniej kropli krwi.

Daniel zawstydzi� si� swojego pytania.

��Rozumiem � powiedzia� �agodnie. � Nasza sympatia jest po waszej stronie. Ale ty przecie� wiesz, �e i Vendel, i ja jeste�my potomkami z�ego Tan-ghila i �e ja przyby�em tutaj, by przerwa� to samo przekle�stwo, o kt�rym ty m�wisz.

Sarmik spojrza� na niego spod oka.

��Wiedzia�em, �e na waszym rodzie ci��y to samo przekle�stwo, to prawda. Ale nie mia�em poj�cia, �e ty zamierzasz rzuci� si� w tak szalone i �miertelnie niebezpieczne przedsi�wzi�cie, jak pr�ba pokonania Tan-ghila!

��Musimy to zrobi�, Sarmiku. M�j r�d cierpi r�wnie dotkliwie jak wasz. Je�li nie bardziej. W ka�dym pokoleniu przychodzi na �wiat jeden taki jak Mar. No, mo�e nie a� tak niebezpieczny, ale bardzo wiele kobiet w naszym rodzie straci�o �ycie wydaj�c na �wiat dotkni�te z�ym dziedzictwem dzieci.

Sarmik kiwa� g�ow�.

��Ta kobieta, kt�ra urodzi�a Mara, te� umar�a. Ale co zamierzasz zrobi� ty, taki m�ody, mo�na powiedzie� jeszcze zielony?

Irovar poruszy� si�.

��Musz� ci powiedzie�, Sarmiku, �e Daniel ma pot�nego obro�c�! A poza tym nie s�dz�, �e to on mo�e zrobi� co� dla Taran-gai i dla swojego rodu, dla Ludzi Lodu z dalekiego kraju, kt�rego nie znamy. Wiesz, my�l�, �e to Shira zosta�a wybrana.

Sarmik d�ugo si� zastanawia�. W pomieszczeniu we wn�trzu g�ry panowa� p�mrok.

��Taak � powiedzia� w ko�cu przeci�gle. � W to ju� bardziej wierz�. Ale musisz pami�ta�, Shiro � zwr�ci� si� do dziewczyny � �e nie na wszystkich Stra�nikach G�r mo�esz polega�. Na Vassarze tak, absolutnie! Ale Orin podziwia Milo. Milo za� jest g�upi i prymitywny, a poza tym �asy na kobiety. No, chocia� ty nie masz si� chyba czego obawia�

Sarmik nie zauwa�y�, �e Shira drgn�a, a w jej oczach pojawi� b�l. Daniel to widzia�.

Sarmik m�wi� dalej niemal jednym tchem:

��No i Mar! Moja droga, kochana dziewczynko, trzymaj si� od niego z daleka! Ty, Danielu, wiesz oczywi�cie, �e potomkowie Tan-ghila zostali sprzedani Shamie. Tun-sij mi powiedzia�a, �e ona i Vendel wiele o tym rozmawiali. A Mar, trzeba wam wiedzie�, jest z tych obci��onych z�ym dziedzictwem, kt�rzy s� ca�kowicie oddani Shamie. Ca�kowicie! Cokolwiek wi�c wy dwoje zrobicie, by prze�ama� przekle�stwo, pami�tajcie zawsze, �e Mar b�dzie z wami walczy�. Z ca�ych si�, a one s� niema�e!

Daniela przenikn�� dreszcz. Tak, Mar b�dzie niebezpiecznym przeciwnikiem!

By z�agodzi� ostatnie s�owa, Sarmik u�miechn�� si� i zacz�� ich cz�stowa� pokruszonymi na kawa�ki korzeniami tej dziwnej ro�liny, po kt�rej czuli si� tak dobrze. Wszyscy przyj�li pocz�stunek z wdzi�czno�ci�. Rozmowa zesz�a na bardziej pospolite sprawy, jak polowanie i �owienie ryb.

Shira siedzia�a i patrzy�a na rozprawiaj�cych m�czyzn, ale w�a�ciwie ich nie widzia�a. Od tego dnia, gdy Daniel przyby� do Nor i gdy zosta�o postanowione, �e wyrusz� do Taran-gai � czy to naprawd� by�o dopiero wczoraj? � jej �ycie zmieni�o si� w jaki� okropny spos�b. A m�wi�c �ycie mia�a na my�li sw�j nastr�j, uczucia, siebie sam� po prostu.

Zdawa�o jej si�, �e wszystko w niej wibruje, przepojone l�kiem, a zarazem jakby przyby�o jej si�, jakby szykowa�a si� do czego� wa�nego.

Nie mog�a usiedzie� spokojnie i po chwili wysz�a na dw�r.

Ostre g�rskie powietrze orze�wi�o j�. �wieci� ksi�yc, musia�a wi�c by� noc, ale s�o�ce, kt�re o tej porze roku nigdy tu nie zachodzi�o, sta�o za g�rskimi szczytami Taran-gai i wysy�a�o stamt�d ku niebu promienny wieniec �wiat�a, przy�miewaj�c ksi�yc.

Na dole w g�rskiej kotlinie wszystkie ognie pogaszono. Nieliczni mieszkaj�cy tam ludzie udali si� na spoczynek. Shira pochyli�a si� i patrzy�a na n�dzne zabudowania. Wkr�tce poczu�a ch��d przenikaj�cy przez ubranie.

Daniel wyszed� z domu i stan�� przy niej. Poczu�a si� skr�powana jak zawsze w towarzystwie m�odych m�czyzn, ale wiedzia�a, �e Daniel jest mi�y. Mia� w sobie jakie� duchowe pi�kno, kt�re, jak si� domy�la�a, zosta�o mu zaszczepione dzi�ki wychowaniu. Dzi�ki kulturze, kt�rej nie zna�a, ale kt�ra musia�a by� podobna do tej, w jakiej wyr�s� jej dziadek, bo on tak�e by� takim pi�knym cz�owiekiem, cho� w inny spos�b.

��Ma�a niezwyk�a Shiro � powiedzia� Daniel z czu�o�ci� w g�osie. � Nie przejmuj si� tym, co m�wi� Sarmik. On nie mia� nic z�ego na my�li.

��Ja wiem � odpar�a cicho. � Ale mimo wszystko to zawsze troch� boli. Nikt nie mo�e si� we mnie zakocha�. Nikt mnie nie po��da. Dlaczego? Naprawd� nie mog� tego zrozumie�!

��Ja my�l�, Shiro, �e to co� wi�cej. �e to ty nie mo�esz si� w nikim zakocha�, czy nie mam racji? �e ty w og�le nie wiesz, co to znaczy: po��da�? Czy nie jest tak?

Ku swemu przera�eniu zobaczy�, �e po jej policzkach sp�ywaj� wielkie �zy.

��Wybacz mi � rzek� pospiesznie ze szczerym �alem. � Nigdy nie powinienem by� m�wi� nic takiego.

��Ale ty masz, niestety, racj� � westchn�a. � To w�a�nie jest moje najwi�ksze zmartwienie, od kiedy doros�am. Zawsze jestem jako� z boku, Danielu. Nikt mnie nie rozumie i ja nie rozumiem nikogo!

Obj�� jej ramiona.

��Jeste� taka �adna, Shiro. Nie zas�ugujesz na takie traktowanie. Ja ci� bardzo lubi� i podziwiam, cho� znamy si� tak kr�tko.

Podziwiasz, ale nic poza tym, pomy�la�a Shira, lecz g�o�no tego nie powiedzia�a.

��Jaki jest m�j ojciec, Danielu? Znasz go?

��Oczywi�cie! Vendel Grip to najwspanialszy cz�owiek, jakiego spotka�em. Marzeniem jego �ycia jest zobaczy� ciebie. A przynajmniej dowiedzie� si�, kim jeste� i jak ci si� powodzi. Bardzo cierpia� w�a�nie z tego powodu, �e nic o tobie nie wie, �e musia� opu�ci� ten kraj i nie m�g� zaj�� si� w�asnym dzieckiem. Ale teraz si� znowu o�eni� i powinna� wiedzie�, �e masz przyrodniego brata.

To by�a dla niej wielka nowina. Unios�a g�ow�.

��Przyrodniego brata? Jak on ma na imi�? Jak wygl�da? Ile ma lat?

��Dobrze, dobrze, nie wszystko naraz! Na imi� ma Orjan. Jest mocno zbudowany, kr�py, spokojny i mo�na na nim polega�. Teraz ma, jak s�dz�, osiemna�cie, a mo�e dwadzie�cia lat. Ju� dosy� dawno temu widzia�em go po raz ostatni.

Shira nie wiedzia�a, czy cieszy� si�, czy smuci� z tego powodu. Ojciec, Vendel, by� dla niej zawsze bohaterem. Kim�, z kim mog�a rozmawia�, kiedy czu�a si� samotna i zagubiona w �yciu. A bywa�o tak, niestety, cz�sto. Teraz b�dzie musia�a dzieli� si� nim z innymi. Czy to, �e ma now� �on� i syna, znaczy, �e o niej� zapomnia�? Nie, Daniel przed chwil� powiedzia�, �e nie zapomnia�. I oczywi�cie wspaniale jest mie� brata! �eby tak mog�a z nim porozmawia�! Ale to niemo�liwe. Jej ojciec mieszka w dalekim kraju, na kra�cach �wiata, tak m�wi dziadek. Vendel straci� obie nogi i nie mo�e do niej przyjecha�. Co za tragedia! Biedny ojciec!

Daniel co� m�wi�. Zacz�a si� przys�uchiwa� jego powolnym, niepewnym s�owom w j�zyku jurackim.

��Ksi�yc l�ni w twoich w�osach, Shiro, i nadaje im niebieskaw� barw�. Wiesz, z pocz�tku my�la�em, �e ty jeste� istot� nadprzyrodzon�. W ka�dym razie wprawia�a� mnie w wielkie zak�opotanie. P�niej uderzy�o mnie, jaka bywasz czasami szcz�liwa, a innym razem wprost przygniata ci� do ziemi jaki� nieznany b�l. Ale odk�d przyszli�my do Taran-gai, jeste� odmieniona. To� to wprost z ciebie promieniuje. Jaka� nieznana si�a. To prawda, �e nie jeste� taka jak inni, Shiro. Ale jeste� du�o lepsza ni� inni.

��Dzi�kuj� ci � u�miechn�a si� �agodnie.

Nagle Daniel zastyg� w bezruchu.

��Co si� sta�o? � spyta�a Shira czujnie.

��Nie wiem � odetchn�� g��boko. � Zdawa�o mi si�, �e�

Znowu zamilk�.

��Powiedz, prosz� � rzek�a Shira �agodnie. � Mam wra�enie, �e wyczuwasz co� albo kogo�.

��Tak � potwierdzi�, wstrzymuj�c oddech. � To zabrzmi g�upio, ale mia�em wra�enie, jakbym s�ysza� g�os mojej prababki Villemo. Tu, blisko mnie. A przecie� ona umar�a ju� dawno temu!

Shira nie wydawa�a si� zaskoczona.

��Ja te� mia�am takie wra�enie. �e nie jeste�my sami. Jakby wok� nas by�o wiele ludzi.

��No w�a�nie � za�mia� si� Daniel nerwowo. � To nierozs�dne! Przecie� tutaj jak okiem si�gn�� s� tylko g�rskie pustkowia. Nie ma na �wiecie miejsca r�wnie odludnego jak to.

��Oni zauwa�yli nasz� obecno�� � u�miechn�a si� Villemo.

��Tak � zgodzi� si� Tengel Dobry. � Oboje s� bardzo wra�liwi.

��Prawdziwi potomkowie Ludzi Lodu � mrukn�� jaki� m�czyzna w dialekcie tak starym, �e prawie niezrozumia�ym. Cz�owiek ten mia� twarz tak okropn�, �e kiedy m�wi�, zas�ania� j� r�k�.

Stali wok� Shiry i swego potomka Daniela wszyscy obci��eni dziedzictwem lub wybrani Ludzie Lodu, wszyscy ci, kt�rzy pragn�li czyni� dobro, cho� nie zdo�ali zwalczy� w sobie z�ych mocy. Wiedzieli, �e Shira i Tarangaiczycy maj� w �y�ach t� sam� krew co oni.

��Ja nie mog� znie�� Milo � powiedzia�a Shira jako� tak, jakby j� przenikn�� dreszcz. � Wiem, �e nie powinnam o nikim my�le� �le, ale z nim nie mog� sobie poradzi�.

��Ani ja � zgodzi� si� z ni� Daniel.

��Ona nie mo�e mie� do czynienia z Milo � powiedzia� Tengel Dobry.

��A Mar? Co z Marem? � zastanawia�a si� Sol.

��Mara unikn�� nie zdo�a � odpar� opanowany jak zawsze Dominik.

��Niestety, to prawda � potwierdzi� Tengel Dobry. � Ach, biedna ma�a! Taka �liczna i taka delikatna! Jak ona sobie da rad�?

��Czy nie mogliby�my jej troch� u�atwi� zadania? Im wszystkim? � westchn�a Villemo.

��Ja te� o tym my�la�em � rzek� Tengel. � I s�dz�, �e co� mogliby�my dla nich zrobi�. Szukanie �r�de� �ycia to w�dr�wka przez labirynty duszy i zmys��w. S� to sprawy zbyt trudne do poj�cia dla m�odej dziewczyny z plemienia Samojed�w. Jedyne, co mo�emy zrobi� dla tej ma�ej i dla naszego Daniela, to zadba�, by wszystkie czekaj�ce ich prze�ycia mia�y konkretny, rzeczywisty, mo�liwy do przyj�cia wymiar. No, rzeczywisty na tyle, na ile to mo�liwe�

��Danielu � powiedzia�a Shira, k�ad�c mu r�k� na ramieniu. � Nie wiem, co mnie czeka, ale zosta� ze mn�! Nie zostawiaj mnie!

��B�d� zawsze przy twoim boku, �eby nie wiem co si� sta�o � u�miechn�� si� czule.

��Dzi�kuj� ci.

��Ale� on nie mo�e z ni� zosta� � mrukn�� Niklas. � Nie mo�e i�� za ni� a� do samego ko�ca. My zreszt� tak�e nie.

��Niestety � westchn�� Tengel. � Ale i tak mo�e by� dla niej podpor�. Musimy urz�dzi� to wszystko jak najlepiej, tak �eby jak najd�u�ej jej towarzyszy�.

��A co ze starcem? � zapyta� Trond, ch�opiec, kt�ry nigdy nie zd��y� dorosn��. � On ju� ma za sob� niezwyk�e prze�ycia.

��Owszem � zgodzi� si� Tengel. � Ale nigdy do ko�ca nie poj�� tego, co si� sta�o. Zr�bmy tak, by tamto prze�ycie sprzed wielu lat sta�o si� dla niego rzeczywisto�ci�! Sprawmy, by to, co wydaje mu si� snem, od�y�o w jego pami�ci jasno i wyra�nie jako rzeczywisto��! B�dzie mu �atwiej d�wiga� to wszystko.

Jaka� kobieta, kt�ra �y�a w pradawnych czasach, powiedzia�a zatroskana:

��Czy ta drobna dziewczynka podo�a swemu przeznaczeniu?

��Tego nie wiemy. Wszystko zale�y od niej, od tego, czy oka�e si� godna takiego zadania. I od tego, czy jej dziadek Irovar odpowiednio j� przygotowa�.

��Biedne dziecko � westchn�a kobieta, patrz�c ze wsp�czuciem na Shir�. � Ale my te� pok�adamy w niej nadziej�, prawda?

��Ca�y r�d Ludzi Lodu pok�ada w niej nadziej� � powiedzia� Tengel Dobry. � I biedny, cierpi�cy lud Taran-gai. Wielka odpowiedzialno�� spada na te s�abe ramiona!

��Wobec tego powinni�my zrobi� dla niej wszystko co mo�na � o�wiadczy�a Sol rezolutnie. � Post�pimy tak, jak postanowili�my. Sprawimy, by wszystko, co b�dzie prze�ywa�, by�o dla niej rzeczywiste. Pozwolimy tym �yj�cym istotom zajrze� do �wiata na razie dla nich niewidocznego. I w�a�ciwie nie przeznaczonego dla ich oczu.

��Wszystkim? � zapyta� Dominik sceptycznie.

��Nie, nie wszystkim � odpar� Tengel. � Milo musimy trzyma� z dala od tych spraw, jak ju� powiedziano. A wraz z nim tego Orina, kt�ry got�w by p�j�� za Milo w ogie�. Daniel i Irovar b�d�, oczywi�cie, z Shir�, i Sarmik te� wygl�da na cz�owieka honoru. Tak�e jego syn Vassar� Zreszt� zobaczymy. No, a wobec Mara, wasala Shamy, jeste�my bezradni.

��Robi si� zimno � powiedzia�a Shira do Daniela. � Mo�e wejdziemy do �rodka?

Sarmik o�wiadczy�, �e powinni si� po�o�y�, zw�aszcza �e go�cie przebyli tego dnia d�ug� drog�. Przyj�li propozycj� z wdzi�czno�ci� i u�o�yli si�, ka�de na swojej cz�ci pryczy. �wiat�o z ogniska przygasa�o, a ludzie zapadali w niespokojny, pe�en majak�w sen.

W nocy Shira obudzi�a si� na d�wi�k otwieranych drzwi, poczu�a ch��d i jaki� nienaturalny powiew wiatru. Us�ysza�a szuranie kilku par st�p po pod�odze. Stra�nicy G�r wr�cili do domu. Za jaki� czas znowu otworzy�a oczy i zobaczy�a nad sob� czyj�� twarz, przygl�daj�c� jej si� ciekawie z paskudnym u�miechem. Milo� Skuli�a si� i wsun�a g��biej pod okrycie ze sk�r, ale zd��y�a zobaczy� jeszcze inn� posta� w �wietle gasn�cego ogniska. Tamta posta� rzuca�a ogromny cie� na drewnian� �cian�, a w zimnej, jakby zastyg�ej twarzy, groteskowo o�wietlonej od do�u, jarzy�y si� podobne do wilczych oczy. W�skie usta by�y rozci�gni�te w niezmiennym, przera�aj�cym grymasie, w p�mroku b�yska�y z�by.

Shira mocno zaciska�a powieki, by wymaza� z pami�ci ten okropny widok. T�skni�a do domu, do bezpiecznej jurty w Nor, stoj�cej w otoczeniu wielu takich samych jurt, gdzie wszystko by�o znajome i swojskie. Teraz znalaz�a si� z daleka od wszystkiego, co zna�a, z dala od wszelkiej normalno�ci, od obecno�ci innych ludzi, zosta�a rzucona w �wiat, kt�ry mia� by� celem jej �ycia. Nieznany i przera�aj�cy �wiat�

Na d�wi�k g�osu Stra�nik�w G�r kuli�a si� bezwiednie. Nie mog�a zapomnie�, w jaki spos�b oni morduj�� Jakby w ataku w�ciek�o�ci, jakby chcieli wroga unicestwi�, zetrze� na proch. Wszyscy w Nor l�kaj� si� Stra�nik�w G�r. Nikt nie odwa�y� si� p�j�� do Taran-gai, od kiedy podj�li swoj� cich�, podst�pn� wojn� z intruzami z Workuty. Nie wiadomo czy nie rzuc� si� na ka�dego, kto odwa�y si� przekroczy� granice ich kraju.

S�ysza�a, �e Stra�nicy G�r d�ugo siedzieli przy stole, pogr��eni w cichej rozmowie, domy�la�a si�, �e m�wi� o niej i o jej towarzyszach. Teraz dowiedzia�a si�, jak Sarmik i jego ludzie rozmawiaj� ze sob�, jako� gard�owo, burkliwie, p�s��wkami, a jakim j�zykiem si� przy tym pos�ugiwali! Dozna�a szoku, s�ysz�c, jak wulgarnych u�ywaj� s��w. Dociera�y do niej tylko cztery g�osy: jeden starszy, mocny i w�adczy, drugi m�ody, zapalczywy, inny, jeszcze m�odszy, ale jakby ostro�niejszy, i jeden ordynarny, paskudny, przy tym m�wi�cy wyra�nie sepleni�. G�osu Mara nie s�ysza�a, tego by�a pewna.

Shira ostro�nie wyjrza�a spod okrycia i zobaczy�a, �e Stra�nicy jedz�. Dostrzeg�a Mara, kt�ry wzi�wszy ogromn� ko�� usun�� si� w k�t, gdzie w milczeniu j� ogryza� niczym zwierz�. Znowu pospiesznie zamkn�a oczy. Spokojny oddech Daniela, �pi�cego tu� obok, by� dla niej wielk� pociech�. Daniel tak wiele rozumia�. By� jej prawdziwym przyjacielem i krewnym jej ojca. Daniel wyja�ni�, �e on i Shira s� spokrewnieni w pi�tym pokoleniu. To w�a�ciwie dosy� dalekie pokrewie�stwo, ale Shira cieszy�a si�, �e w og�le co� ich ��czy. W ich �y�ach p�ynie ta sama krew, cho� tak bardzo si� od siebie r�ni�.

P�niej musia�a znowu zapa�� w drzemk�, bo nie pami�ta�a ju� nic wi�cej.

Obudzi�a si� p�no. Zawstydzona wyskoczy�a z ��ka. W pomieszczeniu, b�d�cym w�a�ciwie niewielk� grot�, zosta� tylko dziadek Irovar i Daniel. Dziadek oznajmi�, �e polecono im czeka� do powrotu Stra�nik�w, dopiero potem wyja�ni� sobie co trzeba i u�o�� plan.

��Plan czego? � zapyta�a Shira.

��Zobaczymy � odpar� Irovar.

Ta odpowied� bardziej j� przestraszy�a ni� uspokoi�a.

Pod wiecz�r Stra�nicy wr�cili. Kiedy ju� si� najedli, Sarmik da� znak, by wszyscy zgromadzili si� przy stole.

Zacz�� Orin:

��Wrogowie s� w drodze do naszej doliny. Id� teraz wszyscy razem, liczna horda!

��Mamy do�� czasu � odpar� Sarmik spokojnie. � Irovarze, uwa�am, �e nadesz�a pora, by� opowiedzia� o Shirze. Zgadzasz si� ze mn�?

��Zgadzam si� � potwierdzi� stary, przygl�daj�c si� w zamy�leniu swojej wnuczce i dziwi�c, jakie przemiany zachodz� w niej teraz ka�dego dnia, w jej powierzchowno�ci, charakterze i� przychodzi�o mu do g�owy dziwne okre�lenie, ale nie m�g� si� od niego uwolni�; chcia� powiedzie�: w jej substancji.

W pomieszczeniu panowa�a cisza. Ogie� p�on�� na palenisku, a przy nim sta� Mar, oparty o �cian�; jakby wiedzia�, �e powinien trzyma� si� troch� z dala od wszystkich, by p�yn�cy od niego ch��d ich nie dosi�ga�. Shira tak�e siedzia�a nieco z boku, wyprostowana, czujna, wyczekuj�ca.

Zapanowa� jaki� dziwny nastr�j, jakby za chwil� mieli wkroczy� do nieznanego �wiata. Daniel wrzuci� do ognia resztki korzenia, kt�ry �u�, bo wszystko sta�o si� jakie� takie niezwyk�e, czu� si� tak dziwnie i przypisywa� to uczucie w�a�nie dzia�aniu korzenia. Nie mia� odwagi my�le�, �e jest inaczej.

��Ca�ej prawdy z pewno�ci� nie znam � zacz�� wolno Irovar. � Ale opowiem wam, co si� wydarzy�o tej nocy, kiedy Shira przysz�a na �wiat. Jak wiecie, moja �ona by�a szamank� i to ona wymusi�a ma��e�stwo naszej c�rki Sinsiew z Vendelem, przybyszem z obcego kraju. Oboje m�odzi byli potomkami z�ego Tan-ghila. Tun-sij my�la�a, �e dziecko tych dwojga przejmie z obu rod�w wszystko co najlepsze.

Irovar przymkn�� oczy i oddycha� ci�ko.

Nagle poczu�, �e wszystko, co dotychczas zdawa�o mu si� snem, jest jasne i oczywiste, jest rzeczywisto�ci�.

A oto historia Shiry, dziewczyny z Nor, taka jak j� opowiedzia� stary Irovar:

Tamtej nocy, dwadzie�cia sze�� lat temu, wydarzy�o si� wiele niezwyk�ych rzeczy. Ju� wcze�niej, w ci�gu dnia, kilku rybak�w z Taran-gai, kt�rzy wyszli w morze, zauwa�y�o co� osobliwego. Na wprost nich, sk�pana w s�onecznym blasku, wznosi�a si� G�ra Czterech Wiatr�w. Wydawa�o im si�, �e woda wok� wyspy dziwnie faluje, jakby dno morskie drga�o, a kr�gi na wodzie rozchodz� si� coraz dalej i dalej w morze. Ale o�lepia�o ich s�o�ce, wi�c mog�o im si� to tylko wydawa�.

Kiedy pog�oski o tym zjawisku dotar�y p�niej do Irovara, przypomnia� sobie, co kiedy� powiedzia�a Tun-sij. W�a�nie o G�rze Czterech Wiatr�w. Jak to pewnego razu u zarania dziej�w � nie by�a w stanie bli�ej tego okre�li� � wydarzy�o si� co� podobnego. Wtedy Taran-gaiczycy tak�e s�yszeli odg�osy dochodz�ce z morza. Trudno by�o powiedzie�, co to za odg�osy, co przypominaj�, ale wielu twierdzi�o potem, �e brzmia�o to jak dochodz�ce z daleka bicie w b�ben. Uderzenia powtarza�y si� w r�nych odst�pach czasu; na przyk�ad co pi�� minut, a potem mog�y min�� i dwie godziny pomi�dzy jednym a drugim. Naliczono jedena�cie takich uderze� tamtej okropnej nocy, kiedy nikt nie m�g� zmru�y� oka. Ostatnie uderzenie to by� ju� pot�ny huk, po kt�rym wyspa ponownie zadr�a�a, a potem us�yszeli krzyk jakiej� istoty w najwy�szej potrzebie; krzyk ten ni�s� si� ponad wod�, sp�ywa� na ziemi� i zapada� si� w ni� pod stopami ludzi jak j�k lub ci�kie westchnienie.

Tak opowiada�a Tun-sij o wydarzeniach sprzed wielu setek lat.

Irovar wr�ci� ponownie do opowie�ci o nocy, kiedy Shira przysz�a na �wiat.

Mia�o si� ju� ku wieczorowi, gdy jaki� niewyt�umaczalny strach ogarn�� mieszka�c�w jurackiej osady Nor, ale jeszcze wi�kszego niepokoju do�wiadczali ludzie w Taran-gai. Raz po raz kierowali wzrok ku morzu, jakby stamt�d ten strach na nich sp�ywa�. Zbierali si� w grupy, rozmawiali ze sob� p�g�osem, w ich szeroko otwartych oczach malowa� si� l�k, a serca bi�y niespokojnie.

Kiedy w ko�cu zapad�a noc, poczuli nagle jakby lekkie dr�enie ziemi, a owi rybacy, kt�rzy wyp�yn�li w morze, opowiadali potem, �e woda burzy�a si�, tworz�c wielkie, wysokie fale. Z najwi�kszym trudem uda�o im przez wzburzon� wod� przedosta� na l�d.

A potem sta�o si� co�, czego nikt nie m�g� poj��: sk�d�, z bardzo daleka, da� si� s�ysze� jaki� g�uchy, jakby pe�en skargi ton. Przeci�g�y i gwa�towny, ni�s� si� znad morza na l�d.

Jeden jedyny ton, a potem wr�ci�a cisza.

Ale zanim rosa pojawi�a si� na trawie w szarym zmierzchu, rozleg�o si� ci�kie stukanie w drewnian� futryn� u wej�cia do jurty Irovara. On nie spa�, czuwa� przez ca�� noc. Trzyma� w ramionach wnuczk�, c�rk� swojej c�rki, kt�ra urodzi�a si� przed chwil� i zaraz po urodzeniu zosta�a sierot�. Od�o�y� dziecko na pos�anie i wyszed� na dw�r.

W tamtym czasie jego jurta sta�a w takim miejscu, �e od wej�cia mia� widok na stary plac kultowy � na groby przysypane kamieniami, wznosz�cy si� ponad nimi kamienny o�tarz, na kt�rym zawieszono plemienne totemy i trofea z pomy�lnych polowa�. Nad wszystkim g�rowa�y olbrzymie rogi renifera. O brzasku plac ofiarny ton�� w lekkiej, szarej mgle.

Przed wej�ciem do jurty, maj�c za plecami te czarne, stercz�ce symbole, sta�y nieruchomo cztery postaci. Irovar domy�la� si�, �e nie zamierzaj� wej�� do �rodka, wobec czego ostro�nie zamkn�� za sob� drzwi i pochyli� si� w g��bokim uk�onie. Je�li nawet odczuwa� strach, to nie zdawa� sobie z tego sprawy.

��B�d�cie pozdrowieni, przybysze � powiedzia� spokojnie. � To zaprawd� niezwyk�a noc.

Przem�wi� pierwszy, ubrany w p�aszcz barwy ziemi, os�aniaj�cy ca�� jego twarz, a g�os m�wi�cego brzmia� g�ucho.

��Masz w swojej jurcie nowo narodzone dziecko. Przynie� je do nas!

Irovar waha� si�.

��Czy mam odda� to jedyne, co mi zosta�o?

Druga posta�, kobieta w jasnej, mieni�cej si� b��kitem szacie, odrzek�a g�osem przypominaj�cym szum wiatru w koronach drzew:

��Nie zabierzemy ci jej, ale potrzebujemy jej pomocy.

��Wielkie nieszcz�cie dotkn�o nasz lud � powiedzia� trzeci z przyby�ych, w kt�rego g�osie s�ycha� by�o szum morza; oczy jego mieni�y si� niczym woda: szaro, zielono, b��kitnie. � Pewien cz�owiek wypowiedzia� walk� naszym W�adcom.

Irovar wyprostowa� si� i rzek� z szacunkiem:

��Wy nie jeste�cie przewodnikami Nie�c�w?

��Nie. Ale to dziecko nale�y do naszego ludu. Do Taran-gaiczyk�w.

��To prawda, �e w jej �y�ach p�ynie ich krew. Ale jak moja nowo narodzona wnuczka mog�aby pom�c waszym wysoko�ciom?

��Dawno temu Demon w Ludzkiej Sk�rze odkry� �r�d�a �ycia � odpar� czwarty, kt�rego p�aszcz powiewa� na wietrze, mieni�c si� barwami ognia. � I dzi�ki temu zdoby� niemal tak� sam� moc, jak� maj� nasi W�adcy. Uzyska� w�adz� nad �yciem i �mierci�. My nie jeste�my w stanie go powstrzyma�. Tylko inna istota z rodu ludzi mo�e pokrzy�owa� plany Demona w Ludzkiej Sk�rze.

��Czekali�my d�ugo � powiedzia� ten w p�aszczu barwy ziemi. � Czekali�my i szukali. Ale dotychczas nie znale�li�my cz�owieka o tak czystym sercu, by m�g� podj�� walk� z tym bezbo�nikiem.

��A zatem si�a, jak� zdoby� �w cz�owiek dawno temu, jest z�a? � zapyta� Irovar.

Wszystkie cztery postaci ukry�y swoje twarze.

��Bardzo z�a � rzek�a kobieta. � Nasi W�adcy s� przera�eni.

��Powiedz mi zatem ty, Panie Wody � zwr�ci� si� Irovar do trzeciego z przyby�ych. � Dlaczego przychodzicie w�a�nie do mnie?

B��kitnozielone oczy rozb�ys�y.

��Skoro nie znale�li�my w�r�d doros�ych nikogo, kto by�by godzien podj�� si� tej walki, musimy wybra� nowo narodzone dziecko. Ty jeste� m�drym cz�owiekiem, Irovarze. Ty potrafisz wychowa� to dziecko na prawego cz�owieka o czystym sercu. Odpowiedzialno�� za to sk�adamy w twoje r�ce.

��To wielka odpowiedzialno�� � westchn�� Irovar.

Duch Wody uni�s� r�k�.

��Jest jeszcze jeden pow�d, dla kt�rego ona zosta�a wybrana; twoja ma��onka wiedzia�a, co robi. W pewnym dalekim kraju jeden z potomk�w tamtego Demona w Ludzkiej Sk�rze szykuje si� do walki ze z�em. Sam nie odniesie zwyci�stwa. Ale twoja wnuczka jest owocem obu tych dzielnych, nieszcz�snych rod�w. Dlatego ona nadaje si� znakomicie. Je�li zostanie odpowiednio wychowana.

Serce Irovara krwawi�o z b�lu.

��A w jaki spos�b moja wnuczka podejmie t� walk�?

��Kiedy czas si� dope�ni, los sam poprowadzi j� do celu � wyja�ni� Ogie�.

��Znakiem b�dzie przybycie obcego. Ale walk� b�dzie musia�a podj�� ona sama. My nie mo�emy jej pom�c.

��Ma�a dziewczynka sama? Bez pomocy? � wykrzykn�� Irovar.

��Otrzyma pomoc � odpar� Duch Ziemi uspokajaj�co. � Pewien cz�owiek, kt�rego by� najmniej o to podejrzewa�, stanie po jej stronie. Pami�taj, Irovarze, kiedy ona znajdzie si� w potrzebie i wszystko b�dzie wygl�da� beznadziejnie� Kto�, kogo by� najmniej podejrzewa�.

��B�d� pami�ta� � obieca� Irovar.

��To przynie� teraz dziecko � przypomnia� Duch Powietrza.

Irovar wszed� do jurty, wzi�� dziewczynk� i z ci�kim sercem wyni�s� j� na dw�r.

��Jakie pi�kne dziecko � u�miechn�� si� Pan Ziemi.

��Sk�adasz wielk� ofiar� � powiedzia� Duch Powietrza.

��Jej imi� niech b�dzie Shira, Czysta � powiedzia� W�adca Wody.

��I dostanie od nas co�, co b�dzie j� ochrania� � doda� Ogie�. � �eby jej zadanie by�o �atwiejsze do wype�nienia, by jej my�li si� nie odwraca�y ku innym sprawom, daj� jej taki dar, �e b�dzie podziwiana przez wszystkich, ale przez nikogo nie b�dzie kochana.

��Mi�o�� do m�czyzny nie mog�aby jej przeszkodzi�, lecz zajmowa�aby niepotrzebnie jej my�li � doda� Duch Ziemi. � Tej mi�o�ci nigdy nie b�dzie odczuwa�, nigdy te� �aden m�czyzna nie b�dzie jej po��da�. I nigdy nie b�dzie mia�a dziecka.

��To okrutny los � j�kn�� Irovar g��boko wstrz��ni�ty.

��Tak b�dzie jej �atwiej �y� � pocieszy�a go W�adczyni Powietrza. � Zostawimy jej te� pewien znak, promienny blask nad czo�em. To znak, �e zosta�a wybrana. Ludzie nie b�d� widzieli tego blasku, ale b�d� si� go domy�la� i szanowa� go.

��I to b�dzie j� chroni� przed Sham� � doda� Duch Wody.

��Przed Sham�? � zapyta� Irovar przera�ony. � Czy wasi W�adcy nie maj� nad nim mocy?

��Nie. To nie W�adcy decyduj�, jak d�ugo kt�ry cz�owiek b�dzie �y�, ani jaki b�dzie jego los. Cz�owiek sam o tym decyduje. A moc Shamy jest wielka. On jest bardzo niebezpieczny dla Shiry, bowiem ona stanie si� jego najwi�kszym przeciwnikiem, je�li wszystko u�o�y si� tak, jak tego pragniemy. Wielokrotnie b�dzie odczuwa� przy sobie jego obecno��. �wiat�o nad czo�em b�dzie j� chroni�. Gdyby jednak zbyt cz�sto stawa�a mu na drodze, mog�oby si� to dla niej sko�czy� �le. Dlatego musi si� zachowywa� z najwi�ksz� ostro�no�ci�. Shama jest podst�pny jak ma�o kto i uwielbia zbiera� �niwo z ludzkiego �ycia. Nie zrezygnuje z �adnej zdobyczy.

��A potem, kiedy Shira wype�ni ju� swoje zadanie, co wtedy si� z ni� stanie? Czy b�dzie mog�a �y� jak normalny cz�owiek?

Przez chwil� wszyscy troje stali w milczeniu. W ko�cu Duch Ziemi pochyli� g�ow�.

��Nie � rzek� cicho, zgn�biony.

Usta Irovara dr�a�y.

��A co si� z ni� stanie?

Pan Wody uni�s� twarz. W jego wzroku malowa�o si� wsp�czucie.

��Je�li Shira sprosta zadaniu, je�li ty wychowasz j� odpowiednio, je�li b�dzie dostatecznie silna i dzielna, je�li jej serce b�dzie na tyle czyste, by zdo�a�a wype�ni� to, do czego zosta�a wybrana� To wtedy, my�l�, �e rozumiesz, i� wtedy jej najlepszym przyjacielem b�dzie kto� o imieniu� Shama.

Irovar przez chwil� sta� w milczeniu.

��Zatem jej los b�dzie a� taki bezlitosny, �e zapragnie �mierci?

��Tak.

��W takim razie ja jej nie oddam! � wykrzykn��.

��I pozwolisz, by wygin�y dwa ludzkie rody?

Stary potrz�sa� g�ow�, oszo�omiony.

��Ja nic nie wiem o z�ych czynach Demona w Ludzkiej Sk�rze. Wiem tylko, �e to jest dziecko mojej c�rki i �e ma ono prawo do normalnego �ycia, �e ja za nie odpowiadam.

��Ja wiem, �e Dobro wymaga od ciebie wiele, Irovarze. Ale z�o, jakiego si� dopuszcza Demon, rozla� si� mo�e na ca�y �wiat w ka�dej chwili. W dniu, gdy zdecyduje si� przej�� panowanie. My nie przejmujemy si� ca�ym �wiatem, dla nas wa�ne jest tylko plemi� Taran-gai. Ono nie mo�e wygin��.

��Kiedy to wszystko ma si� sta�?

��Shira zd��y dorosn��.

��A je�li ja teraz� zgodz� si� na to. Czy jej si� uda?

��Tego nie mo�emy ci obieca�. Ludzie cz�sto mieszaj� nam szyki swoim bezmy�lnym post�powaniem.

��To sk�d mo�ecie wiedzie�, �e Shira b�dzie pragn�� �mierci?

��Bo z�o mo�na powstrzyma� tylko takim wysi�kiem, kt�rego �adna ludzka istota nie jest w stanie wytrzyma�.

Irovar patrzy� na dziecko, kt�re trzyma� w ramionach. D�ugo sta� bez s�owa.

��M�j wyb�r nie nale�y do �atwych.

��Szanujemy to. Tylko pami�taj, ona nie mo�e pi� wody.

��Jakiej wody? Ze studni?

��Nie, nie. Ona sama b�dzie wiedzia�a.

Nie udzielili mu �adnych dok�adniejszych wyja�nie�, wobec czego obieca�:

��Dobrze, b�d� pami�ta�.

S�ysza�, �e wszyscy czworo odetchn�li z ulg�.

��Dzi�kujemy ci, �e sk�adasz j� w ofierze � powiedzia� Ogie�. � A teraz damy jej znak.

Po kolei, jedno po drugim, dotykali jej czo�a.

��Nic, co pochodzi od ziemi, nie mo�e wyrz�dzi� ci krzywdy � powiedzia� ten w brunatnym ubraniu.

��Wiatry b�d� u�atwia� ci �ycie � doda�a kobieta.

��Woda b�dzie ci� unosi� i nigdy nie zamknie si� nad tob� � rzek� ten o mieni�cych si� oczach.

��Ogie� b�dzie ci� ogrzewa�, ale nigdy ci� nie oparzy � zako�czy� ostatni w p�omiennym p�aszczu.

��Ale kamie� nie b�dzie dla ciebie ochron�, pami�taj o tym � ostrzeg� W�adca Ziemi. � Kamie� jest podst�pny i niebezpieczny jak sam Shama.

Po czym odwr�cili si�.

��Wy, kt�rzy wiecie wszystko! � zawo�a� Irovar. � Powiedzcie, co si� stanie z Shir�, kiedy ju� zabierze j� Shama? Co si� dzieje z lud�mi, kiedy umr�?

Ale duchy u�miecha�y si� tylko, ich twarze sta�y si� oboj�tne, g�owy pochyli�y si�, po czym przybysze powolutku rozp�yn�li si� w nico��.

Irovar wci�� sta� w ch�odnym powietrzu poranka, obejmuj�c ramionami drobne cia�ko Shiry.

��Zdradzi�em ci� � szepta�. � Zdradzi�em ci� w imi� ludzko�ci. Mam tylko nadziej�, �e ludzko�� oka�e si� tego warta.

Ogie� na palenisku ju� dogasa�, gdy Irovar sko�czy� swoj� opowie��. Mar dorzuci� chrustu i znowu w g�r� buchn�y z sykiem iskry i p�omienie, odbijaj�c si� krwawym blaskiem w jego zwierz�cych oczach.

Przez chwil� wok� Irovara panowa�a cisza. Tysi�ce pyta� zawis�o w powietrzu, ale nikt nie wa�y� si� odezwa� pierwszy. Daniel nie chcia� nic m�wi�, on wiedzia� swoje, i odm�wi� Sarmikowi, kt�ry cz�stowa� go pobudzaj�cym korzeniem. Tymczasem wystarczy!

Ukradkiem spogl�da� na Shir�, kt�ra siedzia�a z pochylon� g�ow� tak, �e twarz by�a niewidoczna. Cho� bardzo stara� si� zwalczy� w sobie t� my�l, nie m�g� si� oprze� wra�eniu, �e jest w niej co� nieziemskiego, co�� z tamtego �wiata.

Na koniec cisz� przerwa� Orin.

��Ten Demon w Ludzkiej Sk�rze to nie kto inny jak Tan-ghil.

Tengel Z�y, pomy�la� Daniel. Nie, w g�owie mi si� kr�ci! My, w naszej rodzinie, uwa�ali�my si� zawsze za wyj�tkowych, bo mieli�my ponadnaturalne zdolno�ci, ale c� to jest wobec tego tutaj? Tym razem przekroczyli�my granic� tego, co cz�owiek mo�e zrozumie� i zaakceptowa�! Tutaj powinien by� Ulvhedin! Nie ja, pospolity �miertelnik!

Mimo to s�ucha� z uwag�, o czym m�wi� inni. Czy� nie po to tu przyby�? By si� dowiedzie�, jak unieszkodliwi� przekle�stwo ci���ce nad jego rodem?

Irovar m�wi�:

��W rodzie Daniela i Vendela wierzy si�, �e Tan-ghil nadal �yje�

��To si� wydaje bardzo prawdopodobne � powiedzia� Sarmik. � Teraz, kiedy wys�uchali�my twojej historii, my te� w to wierzymy. Ale gdzie on jest? Przecie� chyba nie tutaj?

��Nie � wtr�ci� si� Daniel. � M�j ojciec pr�bowa� pewnego razu p�j�� jego �ladami i zaw�drowa� do�� daleko na po�udnie Europy. To daleko, bardzo daleko st�d, w kraju, gdzie zawsze jest ciep�o.

To zrobi�o wra�enie. Kraj, gdzie zawsze jest ciep�o, musi le�e� naprawd� daleko od ich zimnej ojczyzny.

Daniel m�wi� dalej:

��Wiemy tak�e, �e Tan-ghil ukry� co� w naszym kraju, tam gdzie si� osiedli�. Ale nie mo�na tego odnale��, bo jego duch strze�e miejsca.

Sarmik rzek� z powag�:

��Ten m�ody cz�owiek, krewny Vendela� Co on ma z tym wsp�lnego?

��On jest tym obcym, kt�rego przybycie mia�o by� znakiem, �e czas si� dope�ni� � odpar� Irovar.

��Wspomnia�e�, �e ma on pot�nego obro�c�. Kogo?

��Nie kogo, a co. Danielu, poka� mu to � poprosi� Irovar z b�yskiem w oczach. � Poka� im wszystkim!

Daniel rzuci� pospieszne spojrzenie w stron� Mara i Milo.

��Czy to konieczne?

��Wzbudzili�cie nasz� ciekawo�� � powiedzia� Sarmik. � Powinni�my wiedzie�!

Daniel z wahaniem zdj�� �a�cuszek z szyi i ostro�nie po�o�y� alraun� na d�oni. Zebrani wstrzymali dech i podeszli bli�ej, by si� przyjrze�. On za� opowiada� o kwiecie wisielc�w i pochodzeniu alrauny.

Milo chcia� chwyci� amulet, ale Daniel zd��y� zacisn�� d�o�. Mar cofn�� si� niepostrze�enie, a jego z�by b�ysn�y z�owieszczo.

��Sk�d j� masz? � zapyta� Sarmik spokojnie.

��Jest w naszej rodzinie od wielu setek lat. M�wi si�, �e nale�a�a do Tan-ghila, ale �e przynosi�a mu tylko nieszcz�cie, wi�c si� jej pozby�. Wszyscy nasi krewni obci��eni dziedzictwem, kt�rzy j� posiadali, sko�czyli �le. Zosta�a pochowana wraz z jednym z nich, ale wysz�a z grobu i moja matka j� znalaz�a. Kiedy matka zrozumia�a, �e alrauna przynosi szcz�cie tylko mnie, dosta�em j�. I chroni�a mnie w czasie d�ugiej podr�y tutaj do was.

��W takim razie widocznie tobie jest przeznaczona � stwierdzi� Sarmik. � A dla nas jest to znak, �e to ty w�a�nie jeste� tym, na kt�rego Shira czeka. A zatem czas si� dope�ni�!

Inni potakiwali. Z wyj�tkiem Mara, kt�ry odsun�� si� jeszcze dalej pod �cian�.

Pomocnik Shamy. Jeden z tych, z kt�rymi Tan-ghilowi czy Tengelowi Z�emu naprawd� si� uda�o. A tym samym wr�g Shiry.

��Teraz pozostaje nam ju� tylko odnale�� �r�d�a �ycia, prawda? � zapyta� Vassar.

��Ja te� tak s�dz�. Co ty na to, Irovarze? Bo chyba tamtej nocy ju� nie dosta�e� od duch�w �adnych dok�adniejszych informacji? O tym, co w�a�ciwie Shira ma zrobi�?

��Nie, tylko tyle, �e ona b�dzie wiedzia�a.

Wszyscy spojrzeli na Shir�. Dziewczyna w zak�opotaniu g�adzi�a r�k� czo�o.

��Nie wiem � szepn�a. � Ja nic nie wiem. Ale domy�lam si�, �e macie racj�. Czas si� dope�ni�. �eby�my tylko wiedzieli co� wi�cej!

��Nigdy potem nie widzieli�cie ju� tych duch�w? � zapyta� Sarmik.

��Nigdy � odpar� Irovar. Wspar� g�ow� na r�ce. � Czasami my�la�em, �e to wszystko to by� tylko sen. W ko�cu by�em pewien, �e mi si� to �ni�o. Ale Shira widzia�a kilka razy Sham� i on na ni� czeka�. Tak �e musimy wierzy�. Musimy! Nieszcz�cie polega moim zdaniem na tym, �e wszystko, co wiem, to to, i� kiedy�, dawno, dawno temu istnia�a legenda o �r�d�ach �ycia. Ale ja jej nie pami�tam. Tun-sij zna�a t� legend� i to ona mi j� opowiada�a pewnej nocy, ale ja by�em wtedy taki zm�czony, �e musia�a mnie nieustannie budzi�. To by�o w pierwszym okresie naszego wsp�lnego �ycia. P�niej ca�kiem zapomnia�em o legendzie i o �r�d�ach �ycia. By�a to tak stara opowie��, �e nikt inny te� jej ju� nie pami�ta.

��Wybacz mi � powiedzia� Daniel ostro�nie. � Ale mam wra�enie, �e m�g�bym odgadn��, gdzie si� te �r�d�a znajduj�.

Irovar skin�� zach�caj�co g�ow�.

��Ja tak�e mam pewien pomys�, gdzie mo�na by je znale��. Ale s�ucham najpierw ciebie.

Daniel poczu� si� zak�opotany, gdy uwaga wszystkich skupi�a si� na nim.

��No wi�c kiedy jecha�em do Nor, mija�em wysp� o nazwie G�ra Czterech Wiatr�w, kt�ra le�y na wprost wybrze�y Taran-gai. G�ra rzuca�a zimny, niemal d�awi�cy cie� na nasz� ��d� i wtedy zdawa�o mi si�, jakby mnie ze szczytu �ledzi�y jakie� czujne oczy.

Irovar wci�� kiwa� g�ow�.

��Zgadzam si� z tob�, Danielu. Je�eli te �r�d�a istniej�, to nale�y ich szuka� na Wyspie Czterech Wiatr�w. To najw�a�ciwsze miejsce. Poniewa� jednak nie znamy legendy, by�oby b��dem wyprawia� si� tam bez przygotowania. Czy w og�le kto� kiedy� by� na tej wyspie? � zapyta� Taran-gaiczyk�w.

��Ja pr�bowa�em � odpar� Orin. � Z kilkoma towarzyszami. Ale nie uda�o nam si�. Widzieli�my kilka szczelin w skalnej �cianie, kt�r�dy mo�e da�oby si� wspina�, ale znajdowa�y si� one zbyt wysoko i nie zdo�ali�my si� tam dosta�. Wyspa jest niedost�pna, to jedno nie ulega w�tpliwo�ci.

Irovar westchn��.

��W takim razie pozostaje nam polega� na zapewnieniu duch�w, �e los sam zaprowadzi Shir� na miejsce walki z Demonem w Ludzkiej Sk�rze, gdy czas nadejdzie. Tymczasem musimy czeka�.

��No tak � westchn�� Sarmik. � Wobec tego proponuj�, by�my si� zaj�li tymi diab�ami, kt�re pr�buj� wymordowa� nasze plemi�. Tymi zbieg�ymi wi�niami, n�dznikami, kt�rzy nie warci s� nawet tego, �eby ich wdepta� w ziemi�.

��Ale ich jest znacznie wi�cej ni� nas � wtr�ci� Vassar pesymistycznie.

��Wielu rzeczywi�cie nas nie ma � rzek� Sarmik ostro. � Ale po prawdzie to trafili im si� niebezpieczni przeciwnicy! Czy zapomnia�e�, m�j synu, �e jedno z nas ma po swojej stronie cztery pot�ne duchy? A drugiemu pomaga Shama? Trzeci za� nosi fantastyczny amulet, korze� kwiatu wisielc�w. To kompania prawie nie do pokonania.

��Tym razem musz� ci si� sprzeciwi� � wtr�ci� Irovar. � Shama i pozosta�e duchy nigdy nie staj� po tej samej stronie. Tak wi�c na nic si� nie zda mie� Shir� i Mara w jednej kompanii. W rzeczywisto�ci to �miertelni wrogowie.

��W tym przypadku walczyliby chyba ze wsp�lnym przeciwnikiem!

��Owszem, ale na tak r�nych polach, �e szybko dosz�oby do nieszcz�cia. Powinni�my raczej pami�ta�, �e Shira i Daniel maj� zupe�nie inne zadanie oraz �e Shama chce pochwyci� Shir�. Bowiem ona reprezentuje wszystko, czego on nienawidzi. �wiat�o, nadziej�, wszystko co dobre i przyjazne. On chce to zd�awi�, unicestwi�. Nie mo�emy jej teraz narazi� na spotkanie z nim!

Shira popatrzy�a na istoty skupione przy ogniu i napotka�a spojrzenie nieust�pliwych oczu, kt�re jarzy�y si� zimnym, z�owieszczym blaskiem.

Orin rzek� energicznie:

���eby nam si� tak uda�o zamkn�� przej�cie tymi skalnymi blokami, kt�re pi�trz� si� nad drog�! Trzeba by jednak wspi�� si� na t� pionow� ska��, a tego byle kto nie zrobi.

��Shira by mog�a � o�wiadczy� Vassar. � Potrafi�a si� uwolni� z lodowej pu�apki, to i to potrafi.

��Nawet s�ysze� o tym nie chc� � uci�� Irovar.

Ale Sarmik patrzy� na Shir� badawczo.

��Ona by mog�a � powiedzia� cicho. � I Mar porusza si� swobodnie po ska�ach, bo przecie� kamienie to kr�lestwo Shamy. Mar mo�e chodzi� po niemal pionowych �cianach. A co z naszym m�odym go�ciem z dalekiego kraju? Kt�ry posiada talizman, pomagaj�cy mu pewnie osi�gn�� nawet to, co niemo�liwe?

��S�dz�, �e nie powinienem wymaga� od mojego talizmanu zbyt wiele � u�miechn�� si� Daniel. � I Shir� tak�e nale�a�oby oszcz�dza�, by mog�a wype�ni� to, do czego zosta�a wybrana. Czy Mar nie m�g�by p�j�� sam?

��Nie. Kto� musi mu pom�c poluzowa� skalne bloki.

Ani Irovar, ani Daniel nie chcieli wys�a� Shiry na tak� wypraw� razem z tym monstrum. Irovar podj�� ostatni� pr�b�:

��Siedzimy tu i uk�adamy plany, ale czy kto� zapyta� Shir� o zdanie? Ona podczas ca�ej rozmowy nie odezwa�a si� ani s�owem.

Zaleg�a cisza. Wszyscy czekali na odpowied� Shiry. Ona za� u�miecha�a si� nie�mia�o i jako� smutno.

��Przez ca�e �ycie wiedzia�am, �e czeka mnie co� trudnego. Teraz, kiedy wiem, �e to stanie si� ju� nied�ugo, odczuwam niemal ulg�. Przyznaj�, �e mnie to przera�a. Ponad wszystko przera�a mnie my�l o G�rze Czterech Wiatr�w i o tym, co mnie tam spotka. A zw�aszcza to, �e po wszystkim te� nie ma dla mnie nadziei. Ale tak jak powiedzieli�cie: Niech si� rzeczy tocz� w�asn� kolej�! Taran-gaiczycy to tak�e moje plemi� i je�li mog� im pom�c, zrobi� to ch�tnie. Pomys� zamkni�cia przej�cia wydaje mi si� rozs�dny. Jestem gotowa.

Zebrani odetchn�li z ulg�.

��Wobec tego chod� � powiedzia� Sarmik �agodnie. � Odprowadz� was kawa�ek. Danielu, czy chcia�by� mi towarzyszy�?

Otworzy� drzwi i oczom ich ukaza� si� nieprzyjazny krajobraz, pogr��ony w dziwnym �wietle jasnej nocy. Daniel zobaczy� z�y u�miech Mara, odprowadzaj�cego wzrokiem Shir�, gdy przechodzi�a obok niego. Dziewczyna wysz�a, podobna w �wietle ksi�yca do cienia, tak silna by�a jej sk�onno�� do stapiania si� z natur�. A nigdy ta sk�onno�� nie by�a tak wyra�na jak tej nocy.

Zatrzymali si� wysoko na skalnej p�ce i stali, nieruchomi, szarzy niczym otaczaj�ce ich kamienie: Sarmik, Mar, Shira i Daniel.

Sarmik wyja�nia� Marowi, co trzeba zrobi�. Shira i Daniel stali kawa�ek dalej.

Daniel zwr�ci� uwag�, �e Shira nieustannie rzuca w kierunku Mara sp�oszone spojrzenia. Bo te� �w niepoj�ty Taran-gaiczyk zwraca� na siebie uwag�. O g�ow� wy�szy od Sarmika, sko�nooki, otoczony t� jak�� b��kitnaw� po�wiat� ch�odu, z uszami stercz�cymi spod czarnych, potarganych w�os�w.

Dzikie zwierz� na dw�ch nogach.

S�ucha� Sarmika z zimnym, oboj�tnym u�mieszkiem i twarz� zwr�con� w bok, jakby informacje nie mia�y dla niego znaczenia. Jego pot�ne, kocie cia�o trwa�o w zupe�nym spokoju, a mimo to nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e w ka�dej chwili gotowe jest do skoku�

Jak demon, na wp� cz�owiek, na wp� zwierz�.

��Jeste� nim zafascynowana, Shiro.

Na d�wi�k jego spokojnych s��w drgn�a.

��Nie, wprost przeciwnie. Jego widok mnie odpycha.

��Cz�sto jest to jedno i to samo � mrukn�� Daniel.

Shira otrz�sn�a si� z wra�enia i u�miechn�a si�.

��A ty, Danielu? Nie opowiada�e� zbyt wiele o sobie. Ty tak�e nie znalaz�e� sobie kobiety?

��Nie, jako� nie by�o jeszcze na to czasu.

��No w�a�nie, a przecie� jeste�my r�wie�nikami, ty i ja. Wi�kszo�� m�czyzn w tym wieku od dawna ma ju� �ony.

Daniel wzruszy� ramionami.

��No c�, mia�em troch� do czynienia z dziewcz�tami, niekt�re mnie interesowa�y. Troch� flirtowa�em� Ale nigdy nie by�em naprawd� zakochany.

Skin�a g�ow�, jakby stara�a si� zrozumie�.

��Dziewcz�ta w twoim kraju� s� pewnie bardzo �adne?

Daniel skrzywi� si�.

��Co mam na to odpowiedzie�? �e w por�wnaniu z tob� s� du�e i niezdarne i takie� przyziemne? Takie rzeczywi�cie s�. Ale to niesprawiedliwe my�le� o nich w ten spos�b. Na �wiecie jest pewnie tylko jedna Shira.

Nic nie odpowiedzia�a, ale na jej twarzy znowu pojawi� si� smutek.

By�a tak niewypowiedzianie pi�kna z t� eteryczn� krucho�ci�. Kto to powiedzia�, �e widok pi�kna jest zawsze bolesnym prze�yciem? Kto� z jego krewnych, nie pami�ta� kto. Teraz rozumia�, jakie to prawdziwe s�owa. Cz�owiek odczuwa b�l w ca�ym ciele, kiedy patrzy na kogo� takiego jak Shira. P�acz d�awi� go w piersiach.

Mia� wra�enie, �e serce mu p�knie z bezsilno�ci, chcia�by pokaza� ca�emu �wiatu, jaka jest niewiarygodnie pi�kna, a jednocze�nie pragn�� zazdro�nie zachowa� ten skarb dla siebie.

T� chwil� chcia�by zatrzyma� na zawsze, ale wiedzia�, �e nie mo�e, stara� si� wi�c wry� sobie w pami�� jej cudowne, migda�owe oczy, kt�re teraz patrzy�y na niego b�agalnie. �ycie by odda�, �eby mog�a unikn�� losu, kt�ry j� czeka��

By� jednak niczym wobec tych nieznanych si�.

��Shiro� Mo�e by� wzi�a moj� alraun�?

Potrz�sn�a g�ow�.

��Nie, ona jest twoja i tylko twoja. S�dz�, �e nie zmusisz jej, by ci� opu�ci�a nawet na kr�tk� chwil�. A poza tym tego zadania si� nie boj�.

Umilk�a i znowu ukradkiem spojrza�a na Mara.

��Gdybym tylko mog�a p�j�� sama� On mnie tak okropnie przera�a, Danielu. Nie wiem, dlaczego.

A ja wiem, pomy�la�. Ty si� boisz nieznanej strony w�asnej osoby. Tego pomieszanego z l�kiem zafascynowania, kt�remu ulegasz.

Zostali przywo�ani do Sarmika i podeszli do kraw�dzi nawisu, na kt�rego widok kr�ci�o si� w g�owie.

��Tam jest to przej�cie � powiedzia� Sarmik, wskazuj�c r�k� pasmo g�rskich szczyt�w. � Te lu�ne bloki le�� poni�ej, na skos od nas. Jak widzicie, s� one jakby zawieszone ponad przej�ciem. Tam w�a�nie, ale nie dalej, odprowadzimy was, Daniel i ja. Potem b�dziecie musieli radzi� sobie sami.

Wygl�da�o to zupe�nie beznadziejnie. G�adka g�rska �ciana, po kt�rej mieli si� wspina�.

Mar wci�� milcza�. Spojrza� tylko z�owieszczo na Shir�. Poczu�a p�yn�cy od niego ch��d.

��Zrobimy, co si� da � odrzek�a swobodnie. � To nie przera�a mnie tak bardzo jak moje w�a�ciwe zadanie.

��Wi�c ono ci� naprawd� przera�a? � zapyta� Sarmik. � Chocia� nie wiesz, na czym ma polega�?

��Mo�e w�a�nie dlatego. Potwornie si� boj�, �e b�d� musia�a pogr��y� si� w jakiej� nieznanej g��binie, obrazowo m�wi�c.

��Tak, rozumiem � rzek� Sarmik z powag�. � I ta przestroga: �Nie szukaj zbyt g��boko!�

Wkr�tce Sarmik i Daniel zawr�cili. Nie powinni byli d�u�ej tam zostawa�, zbyt widoczni na tle nieba.

Nie brak mi, oczywi�cie, odwagi, pomy�la�a znowu Shira. Ale gdybym tylko nie musia�a i�� razem z tym tam!

Z dr�eniem spogl�da�a na Mara, kt�ry gotowa� si� do zej�cia.

Mia� na sobie kurtk� ze sk�ry, bardzo obcis�e spodnie i niskie, szerokie sk�rzane buty. Tym razem nie wzi�� �uku. Ni�s� natomiast jakie� ci�kie narz�dzia, zatkni�te za szeroki pas. Shira nie mia�a nic.

Jedno spojrzenie Mara wystarczy�o, by zrozumia�a, �e nie b�dzie jej oszcz�dza�. Je�eli b�dzie m�g� sprawi� jej b�l, uczyni� schodzenie po skalnej �cianie m�k�, to sobie tego nie odm�wi!

Nie zamierza� przywi�za� jej do siebie lin�. By�o mu oboj�tne, czy ona za nim nad��y, czy nie.

��My� my chyba nie zdo�amy zej�� tam� � wyj�ka�a spogl�daj�c na g�adk� niczym st�, strom� �cian�.

Mar pos�a� jej pe�ne nienawi�ci spojrzenie i zacz�� schodzi�, nie zastanawiaj�c si�, czy ona idzie za nim.

Zrobi� kilka krok�w w d� wzd�u� kraw�dzi, po czym nagle zeskoczy� na okropnie w�sk� p�k� jakie� cztery �okcie poni�ej. Mia� tam pod sob� wystaj�ce strome zbocze, a w dole rozci�ga�a si� tajga. Shira na moment zacisn�a powieki, czuj�c w panicznym l�ku, �e wszystko wok� niej wiruje. Mia�a wra�enie, �e jest zwyczajn� dziewczyn�, bawi�c� si� po�r�d bezpiecznych domostw w Nor. �Kamie� nie stanowi dla mnie �adnej ochrony� przypomnia�a sobie przera�ona. Mar nie czeka. Je�li teraz nie zeskocz�, to strac� go z oczu i ju� nie odnajd� drogi.

Drogi? Jakiej drogi?

Nie, kamie� jej nie ochroni, ale powietrze! Odwr�ci�a si�, odnalaz�a wzrokiem straszliwie w�sk� kraw�d� w dole i skoczy�a. Na kilka sekund przesta�a oddycha�, bo si� jej zdawa�o, �e spada wprost na dno przepa�ci, ale zaraz poczu�a nier�wny grunt Pod stopami i uchwyci�a si� wystaj�cej ska�y. Cia�o na moment wychyli�o si� niebezpiecznie, ale ona trzyma�a si� mocno.

Napotka�a jakby rozczarowane spojrzenie Mara. Zmusi�a si� do niepewnego u�miechu, ale w odpowiedzi dotar�o do niej tylko sykni�cie. Koncentrowa�a si� teraz ju� tylko na niebezpiecznym zadaniu, jakim by�o posuwanie si� za Marem.

Krok za krokiem schodzili w d� po stromym zboczu nad skalnym nawisem. A potem r�wnolegle do niego, ku kamiennym blokom nad przej�ciem. Cz�ciej u�ywali r�k ni� n�g i niezliczon� ilo�� razy Shira traci�a wszelk� nadziej�, bo nie mog�a wypatrzy� cho�by najmniejszej szczeliny w �cianie, kt�ra dawa�aby oparcie stopom. Mar jednak zawsze co� znalaz�. Pod nimi le�a�y najpi�kniejsze zbocza Taran-gai, a ona my�la�a tylko o jednym, �e jej �liczne ubranie, kt�re szy�a z tak� trosk� i staranno�ci�, pewnie podrze si� na strz�py w czasie tej wyprawy. Przesadna kobieca troska, a mo�e po prostu ucieczka od my�li o niebezpiecze�stwie?

Ta nieoczekiwana refleksja rozproszy�a jej uwag� na u�amek sekundy i w szoku, kt�ry sprawi�, �e serce przestawa�o jej bi�, poczu�a, �e stopy ze�lizgn�y si� po skale, a ona zawis�a na opuszkach palc�w. W powietrzu nic mi si� nie stanie, pomy�la�a, a ziemia te� przyj�aby mnie �yczliwie. Ale ja musz� zosta� tutaj.

Nie mam czasu do stracenia. Musz�, musz� si� tu utrzyma�!

Znik�d nie mog�a oczekiwa� pomocy. Ska�y, kamienie, by�y martwe pod jej piek�cymi z b�lu palcami. Mar jednym spojrzeniem oceni� sytuacj�, w jakiej si� znalaz�a, a w tym spojrzeniu dostrzeg�a tyle triumfu i z�o�liwej satysfakcji, �e bliska by�a ca�kowitego za�amania. Ale nagle ogarn�a j� z�o��. Twoje niedoczekanie, nie b�dziesz tu triumfowa�! Zacisn�a z�by i uda�o jej si� palcami jednej nogi znale�� jakie� male�kie zag��bienie w skale, mog�a odrobin� odetchn�� i ju� spokojnie wyszuka� jakie� pewniejsze oparcie dla drugiej stopy i zmniejszy� obci��enie r�k.

Nagle ku swemu zdziwieniu stwierdzi�a, �e Mar got�w jest zej�� pod niedu�y, bardzo niepewnie wygl�daj�cy skalny uskok � zadanie na pierwszy rzut oka niewykonalne. Chcia�a krzykn��, powiedzie� mu, �eby si� zatrzyma�, ale nie mog�a. Znajdowa� si� teraz dok�adnie pod ni� i najwyra�niej nie mia� zamiaru sprawdza�, czy Shira idzie za nim, czy nie.

Przez moment, d�ugi niczym wieczno��, wisia� tylko na r�kach nad uskokiem, potem zacz�� powoli ko�ysa� cia�em, a� stopy si�gn�y do niewidocznego z g�ry wyst�pu. R�ce pu�ci�y kraw�d�, i Mar znikn��.

Co si� z nim sta�o? zastanawia�a si� Shira. I czy ja mam zsun�� si� za nim?

Z rozpaczliw� odwag� skuli�a si� na w�skiej p�ce pod zimnym �wiat�em bladego ksi�yca i dochodz�cymi tutaj spoza g�r promieniami �wiec�cego od p�nocy polarnego nocnego s�o�ca. Chwyci�a obiema r�kami kraw�d�, na kt�rej przed chwil� wisia� Mar, i pozwoli�a, by cia�o opad�o w d�. To by�a potworna m�ka, trwa� tak pomi�dzy niebem i ziemi�, nie wiedz�c, o co oprze� stopy, ale wprawi�a cia�o w ruch, a gdy spojrza�a w d�, zobaczy�a Mara skulonego na w�skiej p�ce pod uskokiem. W ko�cu i ona dotkn�a stopami tej p�ki. Dotychczas wszystko sz�o dobrze, ale jak schodzi� dalej, gdy tkwi si� nad przepa�ci� z cia�em wygi�tym do ty�u? Na pomoc ze strony Mara liczy� nie mog�a, ju� raczej przeciwnie.

Jego pe�ne z�o�ci posykiwania odbiera�y jej resztki odwagi, kt�re usi�owa�a zachowa�. Jedn� r�k� szuka�a po omacku oparcia, znalaz�a je, mog�a zatem drug� r�k� uchwyci� si� jeszcze ni�ej. Musia�a ukl�kn��, bezpieczniej by�o na czworakach. Nigdy przedtem nie prze�y�a takiego napi�cia, wi�c gdy w ko�cu mog�a odpocz�� oparta o skaln� �cian�, dygota�a z wysi�ku.

��Daleko jeszcze? � zapyta�a.

Nie odpowiedzia�, ale gdy sama spojrza�a w d�, stwierdzi�a, �e s� niespodziewanie blisko celu.

Mar pochyli� g�ow�. Rozwa�a�, jak powinni teraz post�pi�. Bi� od niego lodowaty ch��d, wprost trudny do zniesienia, gdy byli tak blisko siebie.

Nagle Shira spostrzeg�a, �e w dole co� si� porusza.

��Popatrz tam! Ach, to oni ju� przyszli. I ilu ich jest! Musimy si� spieszy�!

Nie oczekiwa�a �adnej odpowiedzi, tymczasem on si� odezwa� � po raz pierwszy, g�osem niepodobnym do normalnego ludzkiego g�osu. By�o to raczej jakie� zd�awione, bezbarwne dyszenie.

��Nie! Poczekaj!

Spojrza�a na niego, przera�ona, jak okropnie wygl�da z bliska. Ale on ju� si� ni� nie przejmowa�, zacz�� i�� w stron� poluzowanych skalnych blok�w. Teraz dopiero Shira zobaczy�a, jak niebezpiecznie bloki te balansowa�y na skalnej p�ce nad przej�ciem, z kt�rego korzystali Taran-gaiczycy. Nie trzeba by�o wielkiej si�y, by wprawi� je w ruch.

Domy�la�a si� jednak tak�e, i� Stra�nicy G�r obejrzeli je bardzo dok�adnie. Jeden cz�owiek nie jest w stanie zepchn�� �adnego z nich w d�. Trzeba naciska� przynajmniej z dw�ch stron r�wnocze�nie.

Ale sk�d ona ma wzi�� na to si��? Tu potrzebna jest pomoc drugiego m�czyzny.

Tylko �e �aden normalny m�czyzna by tu nie wszed�.

Mar kaza� jej stan�� przy najbli�szym kamieniu. Poda� jej jakie� kr�tkie, mocne narz�dzie, przypominaj�ce �om i pokaza� jej, co powinna zrobi�, kiedy on da znak. Sam przeszed� bardzo niebezpieczn� drog� przez bloki i znalaz� si� po drugiej stronie.

��Szybko, szybko, oni zaraz znajd� si� w przej�ciu � ponagla�a Shira. � Musimy zamkn�� przej�cie, zanim tam dojd�.

��Cicho b�d�! � warkn�� Mar.

Shira spojrza�a w d�, zdenerwowana. Kr�ci�o jej si� w g�owi�. Ludzie w dole przypominali mr�wki pe�zn�ce po stoku. Najwyra�niej mieli zamiar wymordowa� pozosta�ych przy �yciu Taran-gaiczyk�w jeszcze tej nocy.

��A� tylu ich jest! � j�kn�a Shira.

��Wszyscy � odpar� Mar swoim pozbawionym �ycia g�osem.

��Tak, ale oni lada moment znajd� si� w przej�ciu � szepn�a rozgor�czkowana. � Nie mo�emy pozwoli�, �eby przeszli.

��Nie przejd�.

��Tak, ale�

��Stul pysk � sykn�� z w�ciek�o�ci�.

Shira poczu�a fal� md�o�ci. Wstr�tne, w�skie szparki oczu naprzeciwko niej p�on�y niepohamowanym gniewem. Mar wyszczerzy� z�by niby drapie�ne zwierz�.

��Teraz unosimy kamie�!

To by� ten kamie�, za kt�rym mia�a p�j�� ca�a lawina. Shira by�a tak zdenerwowana, �e r�ce jej si� trz�s�y. Nacisn�li, ka�de ze swojej strony, i olbrzymi blok przechyli� si� niebezpiecznie.

��Tyle wystarczy � wysycza� Mar g�osem, kt�ry nie by� g�osem. � Ja zrobi� reszt�.

Shira stwierdzi�a, �e Mar nie przesadza; ona ju� swoje zrobi�a. Reszt� musia� wykona� sam.

Ale on jakby si� waha�.

��Pospiesz si� � j�kn�a.

Uda�, �e nie s�yszy. Wpatrywa� si� nieustannie w drobne figurki k��bi�ce si� w dole. I nagle Shira zrozumia�a, co on zamierza zrobi�.

��Nie! � zawo�a�a.

��Nie mieszaj si� do tego!

��Ale przecie� ty ich wymordujesz!

��Nie mieszaj si�, ty niewinna �licznotko!

��Nie! Nie! � krzycza�a Shira, pr�buj�c przedosta� si� na jego stron� i powstrzyma� go.

Mar �mia� si� z jej obaw. To by� najobrzydliwszy �miech, jaki kiedykolwiek s�ysza�a. Szala�a z rozpaczy, dopad�a do niego akurat w momencie, kiedy naciska� sw�j �om, by opu�ci� kamienie. Gromada napastnik�w znajdowa�a si� dok�adnie pod nimi.

��A ty p�jdziesz na ko�cu! � wrzasn�� triumfuj�co, chwyci� j� za ramiona i chcia� zrzuci�. Ona jednak uczepi�a si� go rozpaczliwie, Mar straci� r�wnowag� i oboje run�li w hucz�ce piek�o spadaj�cych g�az�w.

Shira s�ysza�a w�ciek�y, pe�en przera�enia ryk Mara, pr�buj�cego przytrzyma� si� ska�y. Stwierdzi�a, �e jej pi�kna futrzana kurtka szoruje o skaln� �cian�, gdy ona sama w osza�amiaj�cym p�dzie zsuwa si� w d�. Widzia�a jedynie t� �cian� przesuwaj�c� si� przed jej oczami i czu�a piek�ce gor�co w d�oniach, kt�rymi rozpaczliwie stara�a si� czego� uchwyci�.

Mar lecia� tu� obok niej, ale ona go nie widzia�a, wyczuwa�a tylko jego blisko��, oboje natomiast s�yszeli huk spadaj�cych dooko�a kamieni, s�yszeli przera�one wrzaski ludzi, zrozumieli, �e s� ju� na samym dole i �e nic nie mo�e ich uratowa�.

Shira zd��y�a zobaczy� olbrzymi blok przelatuj�cy ze �wistem nad ich g�owami. Ten nas zmia�d�y, pomy�la�a z gorzkim poczuciem bezradno�ci.

No, teraz, g�az spadnie, i b�dzie koniec. Wszystko si� sko�czy!

Nagle zrobi�o si� zupe�nie cicho. Dziwna, dzwoni�ca cisza, jakby na moment danym im by�o spojrze� w wieczno��. Ku swemu zdumieniu zobaczyli, �e blok, kt�ry mia� ich zmia�d�y�, zawis� w powietrzu ponad ich g�owami, skalny py� znieruchomia�, a oni sami stoj� po�r�d spadaj�cych kamieni z r�kami wci�� przyci�ni�tymi do �ciany.

Spadli na ziemi� i nawet tego nie zauwa�yli.

Shira zobaczy�a w pobli�u jednego z intruz�w. Tkwi� po�rodku osypiska z rozpostartymi r�kami, jaki� mniejszy kamie� trafi� go w czo�o, na jego twarzy zastyg� wyraz b�lu i �miertelnego strachu. Ale nie upad�. Zosta� uwi�ziony w tej pozycji pomi�dzy �yciem a �mierci�, ni to le��cy, ni to wyprostowany.

Daleko ponad g�rsk� krain� Taran-gai, ponad zablokowanym teraz przej�ciem, ukaza�a si� ogromna posta�. Zbli�a�a si� powoli, wspina�a na kamienne bloki dziwacznymi, ko�ysz�cymi si� ruchami, jakby biodra id�cego pozbawione by�y ko�ci. Przybysz by� pot�ny i straszny, szary niczym wysuszona ziemia, z g�adko ogolon� g�ow� i jedynie z przepask� wok� bioder. Czo�ga� si� poprzez stosy kamieni i z u�miechem zadowolenia patrzy� na zniszczenie wok�, kroczy� od zw�ok do zw�ok, a� dotar� do Mara i Shiry wci�� stoj�cych przy skalnej �cianie.

A wi�c w ko�cu zwyci�y�, pomy�la�a Shira. M�j czas dobieg� ko�ca. Nadesz�a oto chwila �mierci.

Przygl�da� im si� d�ugo czarnymi jak bezdenne studnie oczyma, w kt�rych g��bi migota�y zielonkawe p�omyki.

��Wy dwoje tutaj? � roze�mia� si�. � I to razem? To ostatnie, czego bym si� spodziewa�. Czy to twoje dzie�o, Mar?

Zrobi� nieokre�lony ruch r�k� wok� siebie.

��Tak � odpar� Mar zwi�le.

��No, nie�le � powiedzia� Shama zdumiony, ale z uznaniem. � Dobra robota, m�j najwierniejszy wojowniku! Ale co ty tu robisz z ni�? Z niej nie b�dziemy mieli �adnego po�ytku.

��Wiem � powiedzia� Mar ura�ony. � Ja nie prosi�em o jej towarzystwo. Pr�bowa�em j� tak�e zabi�, ale mi si� nie uda�o.

��Nie, powiniene� by� wiedzie�, �e to si� nie uda.

Shama spojrza� swoimi dziwnymi oczyma gdzie� ponad Shir�. Sprawia� wra�enie zamy�lonego, a jednocze�nie rozbawionego.

��Czy teraz umrzemy? � zapyta�a Shira spokojnie.

Wybuchn�� kr�tkim chichotem.

��Nie, nie wy. Jednego z was nie chc� wzi��, a drugiego nie mog� straci�. Ale nie wchod� Shamie w drog� zbyt cz�sto, moja dobra panienko! Ja nie mam za du�o cierpliwo�ci.

Shira mimo woli rzuci�a pe�ne l�ku spojrzenie na zwisaj�cy wci�� nad ich g�owami blok.

��On nie spadnie � uspokoi� j� Shama. � W ka�dym razie dop�ki mam ochot� z wami rozmawia�.

��W jaki spos�b mo�e�?

Shama usiad� na kamieniu.

��Znajdujemy si� teraz pomi�dzy dwiema milionowymi cz�ciami sekundy, pomi�dzy jednym drgnieniem a drugim. Mog� przeci�ga� ten moment, jak d�ugo zechc�. Bo inaczej jak m�g�bym zd��y� od jednego umieraj�cego cz�owieka do drugiego? Usi�d�, Shiro. Jak widzisz, znam twoje imi�. Spotykali�my si� ju� wiele razy.

��Wiem � odpar�a Shira i ostro�nie przysiad�a pod �cian�. � Ale widywa�am ci� jedynie jako cie�.

Shama machn�� r�k� przed oczyma Mara.

��Cofn��em go troch� w czasie, �eby nam nie przeszkadza� w rozmowie. No, niestety, nie uda�o mi si� ciebie dosta�, Shiro, bo stoj� za tob� pot�ne moce. Dra�ni�a� mnie, robi�c rzeczy, kt�rych zwyczajni ludzie nie potrafi�. Czworo twoich niewidzialnych przyjaci� mia�o z pewno�ci� du�o pracy, �eby zachowa� ci� przy �yciu, i chyba nie by�o im za bardzo weso�o.

Chichota� zadowolony. Shira spojrza�a na Mara, kt�ry sta� oparty o ska�� jak przedtem, teraz jednak trwa� w bezruchu, skamienia�y jak wszystko wok� niego, czekaj�c, a� przestrze� pomi�dzy milionowymi cz�ciami sekundy si� wype�ni.

Ale Shama si� nie spieszy�. W tym u�amku sekundy potrafi� zawrze� ca�� wieczno��.

��Czy nie przera�a ci�, Shiro, siedzie� tak ze mn� twarz� w twarz?

��Nie, szczerze m�wi�c nie.

Twarz jego przybra�a wyraz g��bokiej powagi.

��Dlaczego nie?

��Mo�e dlatego, i� ludzie spodziewaj� si�, �e jeste� straszny, bo stoisz ponad tym, co ludzkie. Tymczasem mnie du�o bardziej przera�a Mar, kt�ry powinien by� cz�owiekiem, a nie jest.

Shama znowu si� rozpogodzi�. U�miecha� si� cz�sto, ale to nie by� dobry, ciep�y u�miech. Shira mia�a uczucie, �e on bawi si� jej kosztem.

��A ty teraz masz si� spotka� z Demonem w Ludzkiej Sk�rze, prawda?

��Dlaczego pytasz, skoro znasz odpowied�?

��Poniewa� chcia�bym pozna� twoj� natur�. Czy odpowiadasz szczerze, czy pr�bujesz kr�ci�?

��Bo wiem, �e Demon w Ludzkiej Sk�rze jest twoim wasalem? Tak, chcia�abym go unieszkodliwi�. Tego, kt�rego my nazywamy Tan-ghil, a m�j przyjaciel Daniel m�wi o nim Tengel Z�y. On wyrz�dzi� naszym rodom wiele z�ego.

��A mnie uczyni� wiele dobrego � powiedzia� Shama z zaczepnym, krzywym u�mieszkiem. � Sp�odzi� wielu dobrych morderc�w. Zdobywa� m�ode, pi�kne, czarne kwiaty do mego ogrodu� Ofiary tych morderc�w.

��Ty, kt�ry wszystko wiesz� powiedz, co mam robi�? Na czym polega moje zadanie?

B�ysk przebieg�o�ci ukaza� si� w oczach pozbawionych bia�ka, kompletnie czarnych, je�li pomin�� �w zielonkawy p�omyk.

��My�lisz, �e zechc� ci to powiedzie�?

��Dlaczego nie? Skoro uwa�asz, �e i tak ci� nie pokonam?

Zastanawia� si� d�ugo, przekrzywia� g�ow� i przygl�da� jej si�.

��Ty b�dziesz najpi�kniejszym kwiatem w moim ogrodzie. Nie mog� dosta� ci� teraz. Ale mo�e je�eli podejmiesz si� przej�� przez t� nieludzk� pr�b�? Podejmiesz si� swojego zadania. Nie potrafisz go wype�ni�. Twoi zidiociali przyjaciele, te cztery duchy, nie s� w stanie ci� obroni�. Przodkowie twego przyjaciela Daniela tak�e nie. Wi�c� Dlaczego nie? Co chcia�aby� wiedzie�? Tylko pami�taj: Shama niczego nie robi za darmo!

Shira poczu�a zimny dreszcz strachu. Nie mog�a odpowiedzie� natychmiast. W co ja si� wda�am, my�la�a. To niebezpieczne przedsi�wzi�cie. Ale przecie� musi wiedzie�!

Shama powt�rzy� pytanie i doda�:

��Jak du�o ty w og�le wiesz?

��Jak ma�o, chcia�e� zapyta�? Wiem tylko, �e kiedy�, dawno temu, Demon w Ludzkiej Sk�rze dotar� do �r�de� �ycia, kt�re, jak s�dzimy, znajduj� si� na G�rze Czterech Wiatr�w. Duchy �ywio��w odwiedzi�y mojego dziadka tej nocy, kiedy si� urodzi�am, i prosi�y, �eby wychowa� mnie najlepiej jak potrafi, tak bym mog�a podj�� walk�. To wszystko.

��Aha. No tak, to niewiele, by o w�asnych si�ach szuka� drogi. Co do tego, zgadzam si� z tob�. A zatem s�uchaj uwa�nie, bo po raz pierwszy i ostatni us�yszysz co� o �r�d�ach. Znajduj� si� one, tak jak m�wisz, na G�rze Czterech Wiatr�w. �r�d�a s� dwa. Le�� ukryte g��boko, ka�de w swojej grocie, ale droga do nich jest szlakiem �mierci! Demon w Ludzkiej Sk�rze dotar� do jednego z nich i napi� si� czarnej wody z�a. Tam doj�� mo�e tylko kto�, kto jest tak z�y, �e ani jeden najmniejszy dobry uczynek nie zak��ci swoim blaskiem mroku z�a. Ten, kto napije si� wody z tego �r�d�a, uzyskuje ogromn� si��, niemal r�wn� naszej�

Shama zrobi� pauz�, a Shira spyta�a cicho:

��Na czym ta si�a polega?

��To bywa r�nie, dotyczy wszystkiego, czego Demon w Ludzkiej Sk�rze zapragnie. Tw�j przodek� On mia� dwa pragnienia. Po��da� dw�ch rzeczy. Pragn�� �y� wiecznie i pragn�� panowa� nad ca�ym �wiatem. To bardzo pospolite pragnienia � zako�czy� Shama z niech�ci�.

��To znaczy, �e on tobie zaprzeda� swoich potomk�w? �eby mogli dostarcza� ci �m�ode, pi�kne kwiaty�? A w zamian za to ty pokaza�e� mu drog� do �r�de�?

��Zgadza si�. Spotka� mnie kiedy� w Taran-gai, w czasie kiedy tu mieszka�. By� bardzo nieostro�ny i o ma�o nie przyp�aci� tego �yciem. Ja jednak wyczuwa�em otaczaj�ce go z�o i dobili�my targu.

Shira przerwa�a mu:

��Ale r�d mojego ojca i Daniela� Oni �yj� wszak tak daleko st�d. Ty przecie� nie masz w�adzy nad ofiarami tamtych obci��onych dziedzictwem?

Shama u�miechn�� si� tym swoim podst�pnym, na wp� tylko widocznym u�miechem.

��Mam w�adz� nad wszystkim, co pochodzi z krwi Demona w Ludzkiej Sk�rze. Tak, tak, to nic, �e tamci, mieszkaj�cy tak daleko, nazywaj� swoje b�stwo Szatanem czy nie wiem jak jeszcze. Ale pewnego dnia wybior� si� tam i zabior� moje czarne kwiaty. Musi ich by� ju� bardzo du�o�

To s� tylko jego marzenia, pomy�la�a Shira. Shama nie ma �adnej w�adzy poza granicami Taran-gai. A mo�e on naprawd� jest tak�e b�stwem Ludzi Lodu? Zapyta�a wi�c:

��A ci obci��eni dziedzictwem potomkowie Ludzi Lodu, kt�rzy odwr�cili si� od ciebie i czynili dobro zamiast z�a�? Czy nad nimi tak�e masz w�adz�?

��Phi, m�wisz o tych biedakach? � prychn�� Shama. Nie podoba�o mu si�, �e rozmowa przybra�a taki kierunek. � Oni niech �egluj� po w�asnych morzach. Ale pozosta�ych sobie wezm�. Moi dobrzy pomocnicy na ziemi maj� prawo po �mierci znale�� si� w moich ogrodach.

Musz� o tym opowiedzie� Danielowi, pomy�la�a. Obci��eni dziedzictwem potomkowie Tengela Z�ego, kt�rzy czynili z�o na ziemi, po �mierci trafiaj� do Shamy. I to jest logiczne. Ale nikt inny z Ludzi Lodu nie. Pozostaje niewyja�nione, co si� dzieje z ofiarami z�ych. Shama powiedzia�, �e pewnego dnia ich sobie zabierze, ale zabrzmia�o to jak przechwa�ka.

��Chcia�abym wiedzie� wi�cej o Demonie w Ludzkiej Sk�rze � powiedzia�a Shira, zmieniaj�c tamten najwyra�niej dra�liwy temat. � Powiadasz, �e on pragn�� w�adzy. Ale nie zrobi� wielkiego u�ytku z tego daru.

��On czeka, a� �wiat si� odmieni. �y� w czasach, kiedy panowa�a bieda, wi�c postanowi� uda� si� na spoczynek, a potem znowu si� obudzi�. Wtedy w kraju i na ca�ym �wiecie szala�y zarazy. Uwa�a�, �e w�adza nad takim �wiatem to �adna w�adza. Ale nie powinien by� opuszcza� Taran-gai�

Shama skrzywi� si� w okrutnym grymasie, a wtedy Shira poj�a wszystko lepiej. Jak d�ugo Tan-ghil �y�, a tak�e jego potomstwo i mo�e najbli�si krewni, Shama oraz inne duchy i b�stwa by�y podstaw� ich religii niezale�nie od tego, jak daleko od Taran-gai si� znajdowali. Z czasem jednak ta wiara w kraju Daniela wymar�a, pojawi�y si� inne b�stwa�

Drgn�a na d�wi�k g�osu Shamy.

��To, czego m�j wasal Mar i ty dzisiaj dokonali�cie, to wielki czyn. Wymordowali�cie wrog�w Taran-gai. Gdyby�cie tego nie zrobili, ostatni ludzie z plemienia Taran-gai straciliby �ycie najbli�szej nocy. Nasi bogowie dr�eli z l�ku.

��Jak to? Czy nie mogliby po prostu stworzy� nowych ludzi?

Shama odrzuci� g�ow� do ty�u i wybuchn�� gromkim �miechem.

��Stworzy� nowych ludzi? Moje drogie dziecko, czy ty naprawd� wierzysz, �e to bogowie stworzyli ludzi?

��Oczywi�cie!

��Co za bzdura! To przecie� ludzie stworzyli bog�w poprzez to, �e w nich wierz�. Bogowie �yj� poprzez ludzi i b�d� istnie� tak d�ugo, jak d�ugo ludzie b�d� w nich wierzy�. Je�eli Taran-gaiczycy wymr�, to wymr� te� ich bogowie. Nic wi�c dziwnego, �e si� boj�!

A zatem otrzyma�a potwierdzenie. Shama r�wnie� mia� interes w tym, by ma�e plemi� Taran-gai prze�y�o. �adne z nich jednak nie powiedzia�o tego g�o�no.

��W zamian za tw�j wspania�y czyn dzisiejszej nocy chcia�bym ci pom�c, opowiadaj�c o �r�d�ach � o�wiadczy� Shama z godno�ci�, cho� ona nie wierzy�a, �e tylko z tego powodu. Szuka� jej, to jasne, a w drodze do �r�de� inne duchy nie b�d� jej ochrania�.

Podj�a znowu przerwany w�tek.

��Powiadasz, �e je�li lud wymrze, to bogowie, kt�rych czci, tak�e umr�. Czy to odnosi si� do wszystkich religii na �wiecie?

��Ja mog� odpowiada� tylko za Taran-gai, ale podejrzewam, �e dotyczy to wszystkich religii. Nar�d jednak nie musi wymrze�, wystarczy, �eby przesta� wierzy�. My�l�, �e wiele b�stw na �wiecie zosta�o usuni�tych w cie� i wymar�o tylko dlatego, �e ich wyznawcy odwr�cili si� od nich. Bo w przeciwnym razie dlaczego na przyk�ad B�g chrze�cijan m�wi�by do swoich wyznawc�w: �Nie b�dziesz mia� bog�w cudzych przede mn�?� Jak ci si� zdaje? M�g�bym ci przytoczy� wiele innych przyk�ad�w, ale to nie ma znaczenia.

Shira powr�ci�a do spraw dla niej najistotniejszych:

��Dobrze, to co mam teraz zrobi�?

Twarz Shamy zbli�y�a si� do niej tak bardzo, �e mog�a spojrze� prosto w �w zielonkawy p�omyczek pe�gaj�cy w jego czarnych oczach.

��Istnieje tylko jedna rzecz, kt�ra mo�e z�ama� pot�g� Demona w Ludzkiej Sk�rze i unicestwi� przekle�stwo ci���ce nad jego potomstwem � powiedzia� z takim wyrazem twarzy, jakby bawi�o go obserwowanie, ile ona jest w stanie znie��. � Trzeba mianowicie zdoby� jasn� wod� z drugiego �r�d�a. To jednak, m�j pi�kny kwiecie, jest bardzo niebezpiecznym przedsi�wzi�ciem.

Serce Shiry zacz�o bi� mocniej. Nareszcie wiedzia�a, dok�d wiedzie jej droga! Przeczuwa�a jednak, �e nie b�dzie to �atwa walka. Shama bowiem zrobi wszystko, by nie osi�gn�a celu, chcia�by natomiast schwyta� j� w drodze do �r�d�a jako swoj� zdobycz.

��A kiedy ju� b�d� mie� t� jasn� wod�?

��Oj, oj � u�miechn�� si� Shama. � Bardzo wierzysz w swoje si�y! A poza tym czy naprawd� my�lisz, �e ja ci wszystko powiem? o nieco b�dziesz musia�a wyja�ni� sobie sama. Nie pope�niaj jednak tego b��du i nie s�d�, �e jasna woda da ci osobist� w�adz�. Nie taka jest si�a tej wody. W�adza nale�y do ciemnego �r�d�a.

��Tak, to rozumiem � powiedzia�a cicho.

��Dobrze, ale czy nie posun�li�my si� troch� za daleko? Jeszcze nie zdoby�a� wody � uci��.

��A skoro ju� o tym m�wimy: Duchy przestrzega�y dziadka, �ebym nie pi�a wody.

��Dlaczego? Uwa�am, �e w�a�nie powinna� si� napi� � powiedzia� Shama dziwnie szybko. Za szybko, wobec czego Shira postanowi�a, �e pos�ucha raczej tamtych duch�w. � Niech ci si� nie wydaje, �e ca�a sprawa polega tylko na tym, �eby si� przespacerowa� do groty i nabra� wody ze �r�d�a � u�miechn�� si� Shama z�o�liwie. � Cz�owiek, kt�ry b�dzie w stanie tego dokona�, nie mo�e mie� najmniejszej plamki na karcie swego �ycia. Pytanie wi�c, czy tw�j dziadek wychowa� ci� odpowiednio. I czy ty sama wytrwa�a�. A mog� ci� zapewni�, �e nie. Bo �aden cz�owiek nie ma wy��cznie czystych my�li, nie post�puje tylko dobrze.

��Czy ty nie mo�esz mi pom�c? � zapyta�a impulsywnie.

Ale Shama roze�mia� si� szczerze.

��Ja? Ja mia�bym pomaga� komu�, kto przynosi pos�anie nadziei? Kiedy czas nadejdzie, Shiro, ja b�d� ci przeszkadza�, pami�taj o tym ty ma�y, ufny wr�belku! Ty, z twoim pos�annictwem pokoju, dobroci, szcz�cia i tych tam g�upstw. I ja wygram. Bo chyba nawet ty wiesz, ma�a Shiro, �e podburzaj�cym do wojny zawsze �yje si� dobrze, podczas gdy ludzie walcz�cy o pok�j na ziemi przegrywaj�.

��Dlaczego tak musi by�, Shamo?

��To bardzo proste. Wszystko zale�y od tego, kogo si� ma za przeciwnika. Kto� podburzaj�cy do wojny ma przeciwko sobie dobrych ludzi, a dobrzy ludzie nie morduj�. Natomiast kto�, kto walczy o pok�j� ech!

��Rozumiem.

Shama wsta�, stan�� przed ni� w ca�ej swej okaza�o�ci i uczyni� jaki� ruch w stron� Mara, kt�ry poruszy� si� natychmiast. Shira chcia�a zapyta� jeszcze o bardzo wiele spraw, o to, jak dojdzie do �r�de� i r�ne inne szczeg�y, lecz Shama tylko machn�� r�k�. Mar krzykn�� co� do niej, spostrzeg�a, jakie grozi im niebezpiecze�stwo, i oboje zacz�li ucieka� w dzikim p�dzie jak najdalej od osypiska kamieni w przej�ciu. Us�yszeli straszliwy huk, gdy wielkie bloki skalne opad�y akurat w miejscu, gdzie przed chwil� stali.

Biegli przez poros�e traw� po�oniny Taran-gai, w g�r� po zboczach, w stron� ukrytej doliny, wspinali si� po stromych �cianach do kryj�wki Stra�nik�w G�r pod skalnym nawisem.

W po�owie drogi Shira zatrzyma�a si� i spojrza�a za siebie, oszo�omiona, prawie bez tchu. Chmura piasku i kamiennego py�u spowija�a miejsce, gdzie kiedy� by�o przej�cie. Po Shamie nie zosta�o ani �ladu. Ale wiedzia�a, �e on tam jest, �e chodzi i szuka poleg�ych intruz�w.

To dziwne� Mimo �e wysz�a ca�o ze spotkania z nim, mimo i� uwa�a�a, �e poradzi�a sobie �wietnie i nawet nawi�za�a z nim jaki� rodzaj przyja�ni, pozosta�o w niej nieprzyjemne uczucie, �e to on wygra�. �e odni�s� nad ni� du�e zwyci�stwo.

Kiedy Shira opowiedzia�a o tym, co si� sta�o ko�o przej�cia, w�r�d zebranych w mrocznym pomieszczeniu z ubit� ziemi� zamiast pod�ogi i skalnymi �cianami zaleg�o milczenie.

W ko�cu Daniel spyta� kr�tko:

��Czy ty dzisiaj �u�a� ten dziwny korze�?

Shira spojrza�a na niego zdziwiona.

��Tak. Sarmik da� mi kawa�ek. Lubi� ten korze�, tak dobrze si� po nim czuj�.

��Aha � rzek� Daniel takim tonem, jakby to wszystko wyja�nia�o.

��Och, Shira, Shira � wzdycha� Irovar. � Czy� ty aby nie zawar�a jakiego� porozumienia z Sham�? Oczywi�cie to bardzo dobrze wiedzie�, gdzie si� znajduj� �r�d�a �ycia, ale za jak� cen�? Tak si� martwi�! Och, mam nadziej�, �e dobrze wychowa�em moj� wnuczk� i �e ma ona tylko dobre my�li. Ale powt�rz� za Sham�: Naprawd� nie wiem, jak ona sobie poradzi!

Daniel rzek� odrobin� zirytowany:

��Czy ta ca�a sprawa z �dobrym cz�owiekiem� naprawd� zas�uguje na tyle uwagi? Troch� za bardzo mi to przypomina nieustanne gadanie naszych skostnia�ych chrze�cijan o grzechu, niemoralno�ci i wiecznym pot�pieniu. Tak zwani nawiedzeni ludzie to na og� nie maj�ce nic do powiedzenia indywidua, nudziarze, kt�rzy nierzadko budz� �miech. Pe�ni przes�d�w, kompleks�w i r�nych tabu. Shira do nich nie nale�y. Ona jest �ywym cz�owiekiem i to jest jej najwi�ksza zaleta.

Sarmik u�miechn�� si�.

��Masz racj� m�ody, trze�wo my�l�cy cz�owieku. My w Taran-gai te� tak dobroci nie traktujemy. Uwa�amy, �e cz�owiek powinien cieszy� si� wszystkim, co �ycie niesie, i wykorzystywa� to do ostatniej kropli.

��To bardzo rozs�dne � przyzna� Daniel.

��Nasze zasady moralne s� proste: R�b wszystko, na co masz ochot�, by�e� nie czyni� krzywdy ani nie rani� innych.

Orin uzna�, �e wszystko jest jakie� ma�o konkretne.

��To znaczy teraz mamy odprowadzi� Shir� do G�ry Czterech Wiatr�w, tak? � zapyta�.

��Tak, teraz powinni�my my�le� przede wszystkim o tym � potwierdzi� Irovar. � Jest mn�stwo spraw, mn�stwo szczeg��w, kt�rych nie znamy, jak na przyk�ad to, w kt�rym miejscu na wyspie znajduj� si� �r�d�a, jak w og�le dosta� si� na wysp� i tak dalej. Ale najpierw trzeba si� zastanowi�, jak dotrzemy do wyspy.

Zaleg�o milczenie.

��Pop�yniemy �odzi� � pierwszy odezwa� si� Orin.

��Znakomicie! � odpar� Sarmik cierpko. � Pytanie tylko, jak� �odzi�? Masz mo�e jak��?

Nie, Stra�nicy G�r dzia�ali w g�rach, a nie na morzu.

��Naprawd� nie mo�emy po�yczy� �odzi? � zapyta� Daniel.

��Bardzo bym chcia� zobaczy� rybaka, kt�ry zgodzi si� podp�yn�� do brzeg�w G�ry Czterech Wiatr�w � wtr�ci� Vassar.

��To trzeba ukra�� � zaproponowa� Milo ze swoim paskudnym grymasem.

��Nie gadaj g�upstw � uci�� Sarmik. � Musimy po�yczy� ��d� i bior� to na siebie. Zejd� na d� zaraz, jak tylko ludzie si� obudz�. Mamy kilka dobrych, du�ych �odzi w Taran-gai, poprosz�, �eby mi jedn� po�yczyli. A teraz wszyscy powinni�my si� po�o�y� i odpocz��. Przed nami trudne i nieznane zadanie.

Wyszed� na dw�r, by zobaczy�, czy wszystko jest jak trzeba wok� kryj�wki Stra�nik�w G�r. Daniel ruszy� za nim.

��Jedno, czego nie rozumiem, Sarmik, to jak ci si� udaje utrzyma� dyscyplin� w�r�d twoich stra�nik�w. Nigdy si� nie boisz, �e ci� zlekcewa��?

��Orina i Milo nie � odpar� tamten. � Oni uznaj� mnie za przyw�dc�, bo powierzy�em im zadanie nieustannego �ledzenia intruz�w. Ich interesuje tylko to jedno i nietrudno nimi kierowa�. Vassara trzeba trzyma� �elazn� r�k�, bo to ch�opiec o s�abym charakterze. On w ka�dej chwili mo�e si� wy�ama�.

��To nie musi by� oznak� s�abo�ci � rzek� Daniel powoli. � Mo�e to po prostu �wiadczy�, �e ch�opiec r�ni si� od innych.

Po skupionej twarzy Sarmika przebieg� pospieszny, wyra�aj�cy wdzi�czno�� u�miech, kt�ry m�wi� wyra�nie, �e Wilk, mimo ca�ej surowo�ci, bardzo jest przywi�zany do m�odszego syna i �e si� o niego martwi.

��Nie. Mar jest jedynym w�r�d Stra�nik�w G�r, kt�rego i ja, i trzej pozostali si� boimy. Bo Mar ma nas za nic. Chce walczy� z intruzami i dlatego przysta� do nas. Ale przez ca�y czas musimy si� mie� na baczno�ci. Zrobimy co�, co mu si� nie spodoba, to nas powystrzela ze swojego okropnego �uku i koniec.

��Uff- westchn�� Daniel. � I tak dziwne, �e nie si�ga po przyw�dztwo.

��Nie, takie sprawy go nie interesuj�. To dla niego zbyt k�opotliwe. Je�li tylko pozwol� mu w spokoju wype�nia� jego ponure rzemios�o, ch�tnie b�dzie s�ucha� moich rozkaz�w. Ale teraz boj� si�, �e stanie si� zbyt m�cz�cy dla Shiry. On jej nie znosi. A dziewczyna ma przecie� i tak do�� k�opot�w i jest za dobrym cz�owiekiem, by j� w ten spos�b traktowa�.

��Tak, teraz przynajmniej zadanie Stra�nik�w G�r zosta�o wype�nione, prawda? � powiedzia� Daniel. � Cho� mo�e Mar post�pi� zbyt okrutnie.

��Owszem. Przyjemnie b�dzie �y� przez jaki� czas w spokoju. Najpierw jednak musimy prze�ama� wasze i nasze przekle�stwo. Chocia� naprawd� nie wiem, jak ta ma�a Shira�

Potrz�sn�� w zak�opotaniu g�ow� i nie doko�czy� zdania.

��Ja w ka�dym razie zrobi� wszystko, co w mojej mocy, �eby jej pom�c.

Sarmik spojrza� na niego.

��Ty odnosisz si� sceptycznie do �wiata naszych wierze�, prawda? Uwa�asz, �e wszystkiemu winne s� te korzenie, kt�re �ujemy? One twoim zdaniem sprawiaj�, �e widzimy nie istniej�ce rzeczy?

��No, co� w tym rodzaju � potwierdzi� Daniel zak�opotany.

��W takim razie my�l�, �e najlepiej zrobisz, nie jad�c z nami na wysp�.

��Ale ja� � Daniel zaprotestowa� gwa�townie.

Sarmik poni�s� r�k�.

��Zostaw Shir�. Twoje niedowiarstwo b�dzie jej przeszkadza�. Ona potrzebuje absolutnego spokoju. Mara te� nie chc� zabra�, ale nad nim nie mam �adnej w�adzy, zrobi, co zechce. Mog� tylko mie� nadziej�, �e z w�asnej woli zostanie na l�dzie.

��Ale ja nie po to przeby�em t� ca�� d�ug� drog� z mojego kraju, �eby� mnie teraz odsun�� w ten spos�b! � wykrzykn�� Daniel.

��W takim razie musisz uwierzy� w nasze podania!

��Nie mog�.

��No to b�dzie tak, jak powiedzia�em. Zostaniesz na l�dzie.

Daniel westchn�� ci�ko, ale zacisn�� usta i nie powiedzia� nic wi�cej. Prze�ywa� gorzkie, bezdenne rozczarowanie.

O brzasku zeszli w d� przez stare tajemnicze lasy na zboczach Taran-gai, gdzie mech porasta� drzewa i gdzie nie by�o s�ycha� �piewu ptak�w. Tym razem zmierzali ku morzu.

Wkr�tce bezpieczny las si� sko�czy� i na jego miejsce pojawi�y si� nagie ska�y. Morskie powietrze ch�odzi�o twarze, a po jakim� czasie us�yszeli huk fal, rozbijaj�cych si� o brzeg.

Sarmik prowadzi� ich kr�tymi �cie�kami a� do rozleg�ej, os�oni�tej zatoki z morskim dnem pokrytym mn�stwem drobnych kamyk�w, kt�re chrz�ci�y cicho obmywane przez wod�. Tutaj Taran-gaiczycy przechowywali swoje �odzie. I teraz wszyscy mogli si� przekona�, jak bardzo kraj ten zosta� w ostatnich latach wyniszczony. Bardzo wiele �odzi utraci�o swoich w�a�cicieli, le�a�y porzucone, wystawione na dzia�anie wiatru i wody, czego skutki by�y ju� wyra�nie widoczne.

Daniel przygl�da� si� sporej grupie ludzi zebranych wok� du�ej krypy, kt�r� Sarmik zamierza� po�yczy�. W�r�d nich sta�a Shira, drobna i dr��ca w ch�odnym powietrzu poranka. Wygl�da�a na tak bezradn�, �e Daniel mia� ochot� obj�� j� i os�oni� przed wszelkimi niebezpiecze�stwami.

Ale on mia� nie jecha�! W�a�nie ze wzgl�du na Shir� musia� zosta� na l�dzie. Irovar prosi� go, by wr�ci� do Nor, do jego domostwa, i tam czeka� ich powrotu. Je�eli w og�le wr�c�! A potem Daniel powinien statkiem pop�yn�� do Archangielska i dalej, do ojczyzny. Ju� swoje zrobi�. Opowiedzia� o Vendelu, pozna� jego c�rk� i to w�a�nie przybycie Daniela sta�o si� niezb�dnym impulsem dla przedsi�wzi��, kt�re mia�y uratowa� i Taran-gaiczyk�w, i jego w�asny r�d. Wi�cej Daniel zrobi� nie mo�e, uzna� Irovar, a Sarmik podziela� jego zdanie.

Daniel by� wprost niewypowiedzianie zgn�biony. Tak chcia� by� pomoc� i oparciem dla Shiry. Naprawd� by jej nie przeszkadza�!

Odszed� od grupy, w�druj�c wzd�u� brzegu, gdy us�ysza� za sob� g�o�n� wymian� zda� pomi�dzy rozprawiaj�cymi o wyprawie do wyspy Taran-gaiczykami.

Po raz pierwszy s�ysza� podniesiony g�os Shiry. Po raz pierwszy s�ysza� j� rozgniewan�.

��Nie! � krzycza�a wzburzona. � Ty, Milo, nie mo�esz i�� ze mn�! Nie znosz� tych twoich szyderczych chichot�w, twojej ch�ci mordu, nienawi�ci do ludzi! Nie chc�, �eby� p�yn�� z nami!

��Ale�, Shiro � mitygowa� j� przel�kniony Irovar. � Nigdy przedtem tak si� nie zachowywa�a�! Czy� ty oszala�a? Nie wolno ci rani� cz�owieka, nie teraz, czy naprawd� postrada�a� zmys�y? Czy chcesz zniszczy� wszystko, co oboje zbudowali�my, ty i ja?

Shira wybuchn�a gwa�townym p�aczem.

��Wybacz mi, dziadku, ale ja nie mog� go zabra�! Tak si� boj�, tak si� boj� tego, co si� ma sta�, ja nie znios� obok siebie takiej z�ej istoty.

Sarmik powiedzia� zdecydowanie:

��Milo, b�dzie najlepiej, je�eli zostaniesz.

Milo kl�� d�ugo i siarczy�cie. Daniel dzi�kowa� Bogu, �e nie rozumie wszystkich przekle�stw, jakie tamten miota� na Shir�. Ale, oczywi�cie, podziela� jej stanowisko. Ten czarny Taran-gaiczyk ze stercz�cymi k�ami by� najbardziej odpychaj�c� istot�, jak� Daniel kiedykolwiek spotka�.

W pewnym sensie by� on bardziej odpychaj�cy ni� Mar, poniewa� Milo by� cz�owiekiem. Mara trudno by�o por�wnywa� z normalnymi lud�mi, zosta� dotkni�ty strasznym dziedzictwem, mo�e najci�szym, jakie spad�o na potomstwo Tengela Z�ego.

Orin o�wiadczy� ze z�o�ci�:

��Skoro Milo ma zosta�, to ja zostaj� tak�e.

Sarmik popatrzy� bezradnie na starszego syna, potem skin�� g�ow� na znak, �e si� zgadza, i odwr�ci� si� od nich. Orin i Milo w poczuciu krzywdy odmaszerowali z miejsca nad brzegiem, kieruj�c si� z powrotem w g�ry.

Shira ociera�a oczy i roztrz�siona oddycha�a ci�ko.

To dziwne, �e nie m�wi nic na temat Mara, pomy�la� Daniel. Chyba po prostu brak jej odwagi. Albo wie, �e po nim to sp�ynie jak woda po g�si. W ko�cu zar�wno Daniel, jak i wszyscy inni wiedzieli, �e Mar b�dzie si� stara� jej przeszkadza�.

Rozgoryczony Daniel wyj�� z plecaka, kt�ry zawsze ze sob� nosi�, przybory do pisania. Niezbyt uwa�nie s�uchaj�c tego, co m�wili dwaj starsi m�czy�ni i rozgor�czkowany Vassar, usiad� na nadbrze�nym kamieniu i zacz�� pisa� po�egnalny list do Shiry. Pisa� najlepiej jak umia�, po juracku, ale rosyjskim alfabetem, kt�ry Irovar potrafi odczyta�.

Poranek by� chmurny, nigdzie nawet promyka s�o�ca, tylko ci�ka pokrywa chmur a� po horyzont. Nad morzem zalega�a g�sta mg�a, tak �e Wyspy Czterech Wiatr�w w og�le nie by�o wida�. Zreszt� Daniel nie by� pewien, czy jest ona z l�du widoczna. O ile pami�ta�, to najpierw przep�yn�li obok wyspy, a potem min�o sporo czasu, nim zobaczyli wybrze�a Taran-gai. Nikt nie zwraca� na niego uwagi. Pisa� szybko.

Noc blednie i brzask poranka sp�ywa niczym szara mg�a na morski brzeg, Shiro. Nadszed� czas i musisz zacz�� dzia�a�. Ja si� usuwam w milczeniu, bo nie lubi� po�egna�. Ten list to moje po�egnanie z Tob�, gdy� nie mam nadziei Ci� zobaczy�, zanim odjad�, Droga Przyjaci�ko. Serce krwawi mi z Twojego powodu!

Czy to wszystko dzieje si� naprawd�? Czy mam wierzy� we wszystko, co mi opowiadacie, i w to, co ja sam widz� w Twoim dzikim, niezwyk�ym kraju? Albo mo�e jest tak, jak ja twierdz�, �e my przez ca�y czas znajdujemy si� w stanie narkotycznego oszo�omienia tym korzeniem, kt�ry tu ci�gle �ujecie? Gdyby jednak tak by�o, to jak wyt�umaczy� ca�� histori� Ludzi Lodzi? Nigdy nie pojm�, kt�ry z tych dw�ch �wiat�w jest rzeczywisty � owa twarda, zimna tera�niejszo��, w kt�rej wszystko jest puste, bezlitosne i realistyczne, czy te� Tw�j �wiat, gdzie wszystko zastyg�o w czasie, kiedy ludzie pozyskiwali �elazo z rud bagiennych, a g��bokie cienie przes�d�w k�ad�y si� nad ziemi�.

Pr�bowa�em ogarn�� jako� rozumem to, co si� sta�o od chwili, gdy przyszed�em do Twojej krainy nad brzegami Oceanu Lodowatego. Ale ja �yj� na samym skraju tej ponurej ba�ni, w kt�r� Ty zosta�a� wci�gni�ta, nie pojmuj� wszystkich w�tk�w w tej olbrzymiej sieci, kt�r� zostali�my omotani.

Teraz si� rozstajemy, moja niezwyk�a Przyjaci�ko i Kuzynko, bo ja nie zosta�em wybrany, a zatem nie jestem godzien Ci towarzyszy� w Twojej trudnej drodze. Niech wszyscy nasi obro�cy Ci� wspieraj�! To moje najszczersze pragnienie.

Tw�j przyjaciel Daniel

Kiedy sko�czy�, podszed� do Irovara, kt�ry pomaga� spycha� ��d� na wod�, i poda� mu list.

��To dla Shiry � powiedzia�. � Oddaj jej to. My obaj jeszcze si� zobaczymy!

Irovar skin�� g�ow�, �e rozumie, ale tak naprawd� nie zwr�ci� uwagi na po�egnanie Daniela.

Potem m�ody Szwed opu�ci� zgromadzonych nad brzegiem i szybkim krokiem poszed� w kierunku ska�.

Min�o troch� czasu, zanim spu�cili ��d� na wod� i zaj�li w niej miejsca.

��Gdzie jest Daniel? � zapyta�a Shira.

Wtedy Sarmik musia� jej wyt�umaczy�, �e nie powinni zabiera� Daniela, bo jest po pierwsze obcym, a poza tym w�tpi w to, co robi�. Potem Irovar w obecno�ci wszystkich odczyta� po�egnalny list Daniela.

Shira j�cza�a zrozpaczona.

��Ale ja nie mog� szuka� �r�de� bez niego! Rozumiecie to chyba! On by� dla mnie taki dobry, tak wiele rozumie! Wy wszyscy my�licie jak m�czy�ni, Daniel wie znacznie wi�cej o tym, jak my�l� i reaguj� kobiety. Musz� biec i go przyprowadzi�.

��Nie, nie! � zawo�a� Sarmik, przera�ony jej gwa�town� reakcj�. � Vassar, ty biegnij i sprowad� Daniela! Przepraszam ci�, Shiro, my nie wiedzieli�my!

��Ja my�l�, �e Daniel tak�e by� bardzo przygn�biony � powiedzia� Irovar. � Zdawa�o nam si�, Sarmik, �e post�pujemy najlepiej jak mo�na w tej sytuacji. Ale zapomnieli�my, co my�l� i jak czuj� m�odzi.

Shira nie mog�a sobie znale�� miejsca, dop�ki Daniel nie wr�ci� na brzeg. Natychmiast wci�gn�a go do ��dki i nakaza�a, by usiad� przy niej. Ze stoj�cym na dziobie Marem jako wys�annikiem podziemnych mocy ��d� wyp�yn�a z portu w spokojne na szcz�cie tego dnia morze.

To wyprawa do krainy �mierci, pomy�la� Daniel spogl�daj�c na Mara. Ale dzi�ki ci, Shiro, �e mog� by� z tob�! Zrani�o mnie to do �ywego, gdy si� dowiedzia�em, �e nie mog� pop�yn��.

Wkr�tce ��d� pogr��y�a si� w szarej mgle i z brzegu nie mo�na jej ju� by�o dostrzec.

Na brzegu jednak nadal sta�a nieliczna i zupe�nie niewidoczna gromadka wpatruj�ca si� �lad za znikaj�c� �odzi�.

��Zrobili�my, co by�o mo�liwe � powiedzia� Tengel Dobry.

��Dalej nie mo�emy im towarzyszy�. Pozostaje tylko mie� nadziej�, �e si� im powiedzie. To chyba dobrze, �e mog� prze�ywa� to wszystko jako rzeczywisto��.

Kobieta z bardzo dawnych czas�w powiedzia�a �agodnie:

���eby ocali� zdrowe zmys�y tej ma�ej, pozwolili�my jej zajrze� w zupe�nie inny �wiat. W ten �wiat, kt�ry �ywy cz�owiek mo�e zaledwie przeczuwa� i kt�ry czasami przychodzi do niego w snach lub jako b�ysk w silnym wzburzeniu.

��Nasz �wiat, tak � mrukn�a Villemo. � Zastanawiam si�, czy Tengel Z�y przeczuwa, na co si� zanosi?

��Je�eli wie, to musi teraz dr�e� � odpar� Dominik.

Patrzyli jeszcze przez chwil�, ale �odzi nie by�o ju� wida�. Potem opu�cili brzeg.

List, kt�ry Shira zgubi�a w zamieszaniu, kiedy czeka�a na powr�t Daniela, szybowa� powoli z powrotem ku kamiennemu brzegowi. Tam zaczepi� si� na jakim� wyschni�tym krzewie, po chwili wiatr go zerwa�, list znowu zawirowa� w powietrzu, a� opad� i utkn�� na dobre po�r�d kamieni na skraju wody. Le�a� zwr�cony ku g�rze zapisan� stron�, jakby czeka�, �e jeszcze raz kto� go przeczyta.

Ale na brzegu nie by�o nikogo, kto m�g�by to zrobi�. J�zyki morskiej wody wysuwa�y si� i wysuwa�y na brzeg, a� wci�gn�y kartk�. Powoli pismo rozmy�o si� w s�onej, lodowatej wodzie.

Ca�kowicie i bez �ladu, jakby o �wicie na brzegu nikogo nie by�o�

W miar� jak dzie� si� wype�nia�, mg�a wok� �odzi rzed�a. Szare cienie unosi�y si� w g�r� i nad horyzontem ukaza�y si� poszarpane g�rskie szczyty.

��To tylko g�ra lodowa � wyja�ni� Sarmik. � Ale tam� dalej na zach�d! Tam wida� wysp�!

Szczyty pot�nia�y w miar�, jak ��d� si� zbli�a�a; ludzie na pok�adzie przygl�dali im si� w milczeniu. S�o�ce widnia�o zza chmur jak l�ni�ca tarcza i przydawa�o G�rze Czterech Wiatr�w jakiego� dziwnego, niesamowitego blasku.

Napi�cie i strach stawa�y si� coraz wi�ksze.

��Och! � westchn�a Shira z l�kiem. � Jak my si� dostaniemy na l�d?

��Nikt przed nami jeszcze na tej wyspie nie by� � powiedzia� Sarmik.

��Nie zapominaj o Tan-ghilu � wtr�ci� Irovar �agodnie. � On przecie� musia� jako� zej�� na l�d.

��Ale to by�o wieleset lat temu! Poziom wody m�g� od tamtego czasu opa��.

Shira spojrza�a w g�r� na z�o�on� z czterech szczyt�w koron� wyspy.

��Jeste� taka blada � szepn�� Daniel.

��To tylko to nierzeczywiste �wiat�o � odpar�a, ale mocno �cisn�a jego r�k�, jakby szukaj�c pociechy.

Zauwa�y�, �e dr�y. Za chwil� jej los si� dope�ni.

Wkr�tce ��d� znalaz�a si� w obr�bie cienia G�ry Czterech Wiatr�w. S�o�ce schowa�o si� za ska�ami, a ludzi ogarn�o dziwne odr�twienie. Ca�a odwaga opu�ci�a ich na widok tych stromych, wynurzaj�cych si� z wody ska�, kt�re zdawa�y si� wznosi� do samego nieba.

Ostro�nie manewrowali �odzi� zrobion� ze sk�ry wieloryba, dop�ki s�o�ce znowu nie o�ywi�o barwami wszystkiego na pok�adzie. Bez wielkiej nadziei wypatrywali jakiego� zag��bienia, cho�by nier�wno�ci w skale, czego�, co by im pomog�o zej�� na l�d.

I oto�

Op�yn�li ju� co najmniej po�ow� wyspy, gdy us�yszeli jaki� daleki szum, a woda zacz�a falowa� niespokojnie. �odzi� rzuca�o tam i z powrotem, morze burzy�o si� tak gwa�townie, �e fale k��bi�y si� wysokie niczym szczyty.

��Czy to g�ry ton�? � zapyta� Vassar z niepokojem.

��Nie, to morze si� podnosi � odpowiedzia� mu ojciec.

Z czci� patrzyli, �e g��boka szczelina, kt�ra dotychczas znajdowa�a si� wysoko w g�rskiej �cianie, teraz widnieje na wysoko�ci �odzi i �e mog� jej dosi�gn��.

��Jeste� oczekiwana, Shiro � szepn�� Irovar uroczy�cie.

Dziwne �wiat�o czy nie, teraz wszyscy widzieli wyra�nie, �e wargi Shiry s� niemal bia�e. Spogl�da�a na wysp� z szacunkiem pomieszanym z l�kiem. Tu� na wprost nich ukaza�a si� szeroka rozpadlina, przechodz�ca wy�ej w szeroki �leb pomi�dzy dwoma szczytami.

No, Tengelu Z�y, strze� si�, pomy�la� Daniel. Gdziekolwiek na �wiecie on si� znajduje, powinien, mimo zamroczenia, odczuwa� niebezpiecze�stwo. Drgania G�ry Czterech Wiatr�w musz� do niego dociera� i wprawia� go w pop�och.

Na moment Daniel zapomnia�, gdzie jest, zafascynowany tym, co si� przed nim rozgrywa�o.

��d� uderzy�a o ska��. Znale�li bezpieczne miejsce, gdzie mo�na j� by�o ukry�, i zacz�li jedno po drugim wspina� si� na l�d.

��To dudnienie musi dociera� do Taran-gai � powiedzia� Irovar do Daniela. � A mo�e nawet do Nor.

Dalej, pomy�la� Daniel.

Wspinaczka rozpadlin� w g�r� wymaga�a opanowania, ale chocia� wszyscy czuli strach przed tym tajemniczym, niesamowitym miejscem, nikt nie chcia� zosta� w �odzi. Owo s�cz�ce si� przez chmury ��te �wiat�o s�oneczne przera�a�o ich, a zarazem u�atwia�o wspinaczk�, pomaga�o znajdowa� oparcie dla st�p.

Daniel ani razu nie spojrza� w d�. Nie mia� odwagi.

Min�a chyba wieczno��, zanim znale�li si� po�rodku korony mi�dzy wschodnim i po�udniowym szczytem. Rozci�ga� si� tam przera�aj�cy widok. Przestrze� pomi�dzy czterema szczytami wype�nia� krajobraz dziki i niesamowity jak z�y sen, nieruchomy w blasku bladego s�o�ca. Ogromne czarne ptaki przep�ywa�y ponad zamar�ymi ska�ami, ponad mrocznymi otworami grot i porozrzucanymi wsz�dzie g�azami. Ciemne oczka wody po�yskiwa�y ponuro w�r�d sczernia�ych zaro�li, a jakie� zab��kane porywy wiatru gwizda�y z�owieszczo mi�dzy kamieniami. Mieli wra�enie, �e znale�li si� w samym sercu martwej pustki na kra�cach wieczno�ci.

���aden cz�owiek nie dotkn�� stop� tej ziemi od setek lat! � krzykn�� Vassar, a po chwili odpowiedzia�o mu pot�ne, czterokrotnie odbite od skalnych �cian echo.

Shira rozejrza�a si� doko�a.

��No, a gdzie s� �r�d�a?

���r�d�a? � powt�rzy� Irovar. � Najpierw powinna� chyba odszuka� grot�, kt�ra ci� do nich zaprowadzi.

��Ja widz� dwie � o�wiadczy� Vassar. � Sk�d b�dziemy wiedzieli, kt�ra jest w�a�ciwa?

Niepewnie spogl�dali na dwie czarne jamy, jedn� na lewo, od po�udniowej strony g�ry, i jedn� na prawo, od p�nocnej. Obie wygl�da�y dok�adnie tak samo, lecz nagle wyda�o im si�, �e p�nocna grota jakby pociemnia�a, podczas gdy nad po�udniow� unosi� si� delikatny, niemal niewidoczny blask.

��Gdyby�my mieli ze sob� cz�owieka z�ego do szpiku ko�ci, to blask ukaza�by si� zapewne nad ciemn� grot� � powiedzia� Sarmik. � My�l� wi�c, �e powinni�my p�j�� za �wiat�em.

Wszyscy my�leli tak samo. Mieli ze sob� Mara. A mo�e �wiat�o �wieci dla niego? Albo mo�e Shira nie jest dostatecznie czysta? Ale nie mieli wyboru, musieli i��. Zrobili zaledwie kilka krok�w, a przekonali si�, �e s� na w�a�ciwej drodze. Bowiem teraz wszyscy Taran-gaiczycy zobaczyli stoj�ce na skraju �cie�ki cztery milcz�ce postaci. Nawet Irovar i Daniel dostrzegali co� ciemnego i niewyra�nego, co�, co po�yskiwa�o niczym ogie�, a obok co� migotliwego jak woda lub powietrze i jeszcze co� szarego niczym ziemia. Irovar z dr�eniem rozpoznawa� istoty, kt�re odwiedzi�y go przed laty. Daniel wstrzyma� oddech, gdy mija� te milcz�ce zjawy.

W g��bokich uk�onach duchy pozdrawia�y Shir�, kt�ra odpowiada�a im starodawnym pozdrowieniem � najpierw z szacunkiem dotyka�a r�k� czo�a, a potem plec�w. Taran-gaiczycy powtarzali za ni� pozdrowienie, wszyscy z wyj�tkiem Mara. Kiedy on si� zbli�y�, cztery sylwetki stan�y na �cie�ce i zamkn�y mu drog�. Mar wyszczerzy� z�by ze z�owieszczym pomrukiem, ale usun�� si�, zawr�ci� i odszed� z powrotem pod ska�y, gdzie jego sylwetka rysowa�a si� gro�nie w niesamowitym blasku dziwnie bladego s�o�ca.

Pochylali g�owy, by wej�� do groty, kt�rej wn�trze okaza�o si� wysokie i przestronne. Duchy znikn�y. Przy wej�ciu, w skalnej niszy, sta�a pochodnia. Irovar zapali� j� i wn�trze groty rozja�ni�o si� ciep�ym �wiat�em.

�ciana w g��bi by�a g�adka i b�yszcz�ca, pozosta�e za� chropowate i nier�wne. Przed g�adk� �cian� znajdowa�o si� wzniesienie, rodzaj podium. Drugie takie wzniesienie znajdowa�o si� w tylnej cz�ci groty, a przy nim, w rogu, szemra�a woda w przepastnej studni. Woda wyp�ywa�a z g��bi, burzy�a si�, szumia�a, rozpryskiwa�a i pieni�a, po czym znowu znika�a.

��Czy to jest �r�d�o �ycia? � zapyta� Vassar z niedowierzaniem, a jego g�os z dudnieniem odbija� si� od �cian groty.

��Nie, sk�d? � odpar� Irovar. � To jest zwyczajne �r�d�o, gejzer czy jak chcesz to nazwa�. Czy my�lisz, �e tak �atwo by�oby zdoby� jasn� wod�? Czy musia�bym po�wi�ci� ca�e �ycie, by odpowiednio wychowa� Shir�? A poza tym widzisz chyba, �e woda wcale tu jasna nie jest.

��Rzeczywi�cie � mrukn�� Vassar.

��Ale gdzie jest ta grota? � j�kn�a Shira bezradnie. � Mam na my�li drog� do �r�d�a.

Wszyscy chodzili dooko�a i ostukiwali �ciany, ale nie natrafili na �aden otw�r. Nagle Irovar g��boko odetchn��.

��Poczekajcie! Poczekajcie troch�! � zawo�a� i uni�s� r�k�. � To do tego odnosi si� legenda o pochodni!

Wszyscy czekali, a starzec zastanawia� si�.

��Tun-sij zna�a fragment jakiej� legendy � powiedzia� w ko�cu. � Ale nie wiedzia�a, do czego si� to odnosi, a ja nie s�ucha�em jej chyba zbyt uwa�nie. Czy�by to by�o wprowadzenie do historii o �r�d�ach? Ale jak to by�o�? Cie� Cie� Pochodnia� ten, kto stoi najbli�ej�

Czekali, a� jego mamrotanie przybierze bardziej zrozumia�� form�. Irovar wskoczy� na boczne podium.

��Tu! Tu musi sta� ten, kto trzyma pochodni�. A tam, na wzniesieniu przy g�adkiej �cianie, stanie Shira. Tak, dobrze. Nie, odwr�� si� do nas plecami, twarz� do �ciany! Tam, tak! Shiro, kto jest ci najbli�szy w tym �yciu?

��Chyba ty, dziadku.

��Tak, chyba ja. Vassar, podaj mi pochodni�!

Wszystkich ogarn�o podniecenie. Stary Irovar uj�� pochodni� i wszed� na mniejsze podwy�szenie. Podni�s� pochodni� tak, by o�wietla�a plecy Shiry.

W tym samym momencie sta�o si� jednak co� dziwnego. Pochodnia, kt�ra do tej pory pali�a si� r�wnym, silnym p�omieniem, zacz�a trzaska�, sycze� i o ma�o nie zgas�a. Irovar pospiesznie zeskoczy� na ziemi� i w tej chwili ogie� rozpali� si� znowu.

��Nie, to nie ja � powiedzia� stary ze zdziwieniem. � Shiro, zastan�w si�! Kto poza mn� jest ci bliski?

Stoj�c wci�� odwr�cona twarz� do �ciany, Shira powiedzia�a:

��Nie wiem, mo�e Daniel?

��Danielu, spr�buj ty!

Daniel pos�usznie stan�� na podwy�szeniu i wzi�� pochodni�, ale z tym samym rezultatem. N�dzny, ledwie widoczny p�omyk gas�.

��Szybko, zeskakuj, bo zga�nie! � ponagla� Irovar.

Daniel zrobi�, co mu kazano.

Nikt nie wiedzia�, do czego to wszystko mo�e doprowadzi�, ale z niecierpliwo�ci� oczekiwali dalszych wydarze�. Wszyscy chcieli spr�bowa�. Vassar wyci�gn�� r�k� z pochodni� wysoko nad g�ow�, ale mimo to p�omie� chwia� si� i zamiera�. Sarmik zaj�� jego miejsce, ale jemu te� nie posz�o lepiej.

Shira odwr�ci�a si�.

��Sp�jrzmy prawdzie w oczy � powiedzia�a. � Ja nie mam na ziemi �adnych przyjaci�, nikogo, o kim mog�abym powiedzie�, �e jest mi bliski. Zawsze o tym wiedzia�am, ale to si� dopiero teraz okaza�o takie straszne, kiedy przyjaciel jest mi naprawd� potrzebny.

Milczeli przygn�bieni.

��A zatem wszystko na pr�no? � westchn�� Daniel po d�u�szej pauzie.

��Spr�buj jeszcze raz, Irovarze � poprosi� Sarmik.

��To si� na nic nie zda. Ja nie jestem w�a�ciwym cz�owiekiem.

W ciemnej grocie ponownie zaleg�a cisza. Woda w studni szemra�a i bulgota�a. Na zewn�trz przed wej�ciem do groty przelecia� wielki ptak. Daniel uni�s� g�ow�.

��Powiedz mi, Irovarze, co powiedzia�y ci duchy tamtej nocy, kiedy sta�y przed wej�ciem do twojej jurty? Czy nie by�o to co� o cz�owieku, kt�rego by� si� najmniej spodziewa�?

Wydawa�o si�, �e grota jakby rozb�ys�a now� nadziej�.

��Tak! � zawo�a� Irovar przej�ty. � �Pami�taj, cz�owiek, kt�rego si� najmniej o to podejrzewa�o stanie po jej stronie�, tak powiedzia�y duchy.

Sarmik cytowa� dalej:

���Kiedy znajdzie si� w potrzebie i kiedy wszystko b�dzie si� wydawa� beznadziejne�. Teraz naprawd� wszystko wygl�da beznadziejnie!

��Wiem, oczywi�cie, kim jest ten, kt�rego by�my najmniej o to podejrzewali � rzek� Vassar cierpko. � Ale przecie� duchy nie mog�y jego mie� na my�li!

Sarmik, Wilk, wsta� zdecydowanie.

��Przyprowad� go, Vassar!

��Ale przecie� duchy nie chcia�y go wpu�ci�!

��Id�! Zobaczymy! Je�eli nie wpuszcz� go do wn�trza groty, b�dziemy wiedzieli, �e to nie o niego chodzi.

Vassar znikn�� w tym zimnym, bezsensownym �wietle na zewn�trz. Wszyscy czekali w milczeniu, wci�� niepewni, co si� stanie, je�eli pochodnia nie zga�nie. Shira wci�� prze�yka�a �lin�, szuka�a spojrzenia Daniela, jakby stamt�d mog�a czerpa� pociech� i si�y. On u�miecha� si�, chcia� doda� jej odwagi, ale czu� si� tak strasznie bezradny.

Vassar wr�ci�, a w wej�ciu ukaza� si� Mar, patrz�c na nich pytaj�co.

��Wyt�umaczy�em mu, dlaczego ma tu przyj�� � powiedzia� Vassar. � I tym razem nikt go nie zatrzymywa�.

��Wejd�, Mar � powiedzia� Sarmik. � Sta� na tym podwy�szeniu i we� do r�ki pochodni�. Trzymaj j� wysoko. Ty wiesz, o co chodzi, prawda?

Mar potwierdzi� skinieniem g�owy.

��Ale ja nie mam ochoty jej pomaga�. A poza tym nie jestem przecie� jej najbli�szym!

��Tak, bogowie powinni wiedzie�, �e nie jeste�, ale spr�buj mimo to!

Mar niech�tnie wszed� na podwy�szenie. Irovar poda� mu p�on�c� pochodni�.

Powoli Mar wyci�gn�� r�k�.

Z szumem wybuchn�� wysoki p�omie� i rozja�ni� grot� ostrym �wiat�em. P�omie� falowa�, skry strzela�y w sufit, a ludzie, kt�rzy przed chwil� czuli si� mali i bezradni, cofn�li si� przed silnym �wiat�em.

Dudni�cy huk wstrz�sn�� grot�. Na g�adk� �cian� pada� cie� Shiry. Rozszerzonymi ze zdumienia oczyma patrzyli, jak cie� intensywnieje, staje si� czarny. Wyra�nie wida� by�o g�ow�, ramiona i ca�� drobn� sylwetk� odbit� na skalnej �cianie.

Pochodnia falowa�a i p�on�a, Mar sta� bez ruchu.

Powoli, bardzo wolno cie� na �cianie zmienia� si�, patrz�cy mieli wra�enie, �e wnika w �cian� i zostawia za sob� otw�r, dok�adnie taki du�y jak Shira, prowadz�cy do ciemnego pomieszczenia w g��bi.

Huk usta�. W grocie znowu panowa�a cisza. Po chwili da� si� s�ysze� g�os Irovara:

��Tak w�a�nie by�o w ba�ni o pochodni! Zatem ona jest wprowadzeniem do d�ugiej historii o �r�d�ach. Nigdy o tym nie pomy�la�em. Wejd� do �rodka, Shiro! Twoja samotna w�dr�wka si� rozpocz�a. Jedynym wsparciem b�dzie ci teraz �wiat�o pochodni Mara. Ono b�dzie ci towarzyszy� podczas d�ugiej w�dr�wki jako odbicie wszystkiego, co zostawiasz na zewn�trz, i jako drogowskaz. Id� za tym s�abym p�omykiem, Shiro, on poprowadzi ci� w�a�ciw� drog�. A ty, Mar, st�j tam, gdzie stoisz, dop�ki w�dr�wka nie dobiegnie ko�ca, dop�ki nie us�yszymy jedenastu uderze� w b�ben. Jedena�cie uderze�, siedem dla siedmiu bog�w i cztery dla duch�w, a� do ostatniego, ci�kiego uderzenia, kiedy Shira dojdzie do �r�d�a. Albo dop�ki pochodnia nie zga�nie, bo wtedy b�dziemy wiedzieli, �e Shira umar�a gdzie� po drodze. Wejd� do �rodka, Shiro!

Irovar nie wiedzia�, sk�d bra�y mu si� te s�owa. Po prostu same si� pojawi�y, jakby jaki� inny g�os przemawia� przez niego.

Shira odwr�ci�a si� do nich po raz ostatni z niem�, rozpaczliw� pro�b� w przera�onych oczach. Ale chocia� wszyscy chcieli, nie byli w stanie ani jej obj��, ani pocieszy�, nie wolno im by�o przerywa� wi�zi pomi�dzy ni� a pochodni� Mara.

Wreszcie przyj�a sw�j los i wesz�a przez otw�r, kt�ry dok�adnie pasowa� do jej cia�a. Z grzmotem, od kt�rego ca�a wyspa zadr�a�a w posadach, a morze si� wzburzy�o, otw�r zamkn�� si� za Shir�, a �ciana sta�a si� znowu g�adka i b�yszcz�ca.

Skalna �ciana zamkn�a si� za Shir� i dziewczyna znalaz�a si� w nieprzeniknionych ciemno�ciach.

Sama, rzucona na pastw� losu i �miertelnie przera�ona.

Wkr�tce jednak oczy przywyk�y do mroku, a potem wyra�nie wok� niej poja�nia�o. Zna�a pow�d � to blask pochodni Mara, kt�ry dziwnym sposobem przenika� przez kamienne �ciany i nape�nia� pomieszczenie �agodnym, ciep�ym �wiat�em.

Grota by�a niewielka, du�o mniejsza ni� ta, z kt�rej Shira przysz�a. Trzy �ciany by�y ca�kiem nagie, znaczn� cz�� czwartej natomiast zajmowa�o co�, co przypomina�o tablic� pami�tkow�. Podesz�a krok bli�ej.

Na tablicy znajdowa� si� d�ugi szereg nazwisk i dat, wyrytych w g�adkim kamieniu. Na ma�ej p�eczce pod tablic� zobaczy�a ostry, przezroczysty kryszta�, przypominaj�cy pod�u�ny diament.

Shira stara�a si� odczyta� napisy na tablicy.

By�o to kilkana�cie nazwisk wypisanych jedno pod drugim r�nymi charakterami, wi�kszo�� obcymi literami, kt�rych nie zna�a. Po datach poznawa�a, �e pochodz� z bardzo odleg�ych epok. Niekt�re daty nale�a�y do jakiej� obcej rachuby czasu, zupe�nie nie pojmowa�a, co to znaczy. Ostatnie nazwisko rozumia�a. Zosta�o wyryte sze��set lat temu.

Za datami nast�powa�a nowa kolumna nazwisk, ale wypisana mniejszymi literami, a po�rodku tablicy nad tymi nazwiskami widnia� napis: �Trzymaj�cy pochodni�.

Dwa nazwiska w g�rnej kolumnie l�ni�y jakby pod�wietlone. Jedno z nich to by�o w�a�nie to ostatnie, kt�re uda�o jej si� odczyta�. Nale�a�o do legendarnego bohatera z bardzo odleg�ej przesz�o�ci plemion p�nocnosyberyjskich, z czas�w, kiedy legendy i historia ��czy�y si� w jedno i trudno je by�o od siebie oddzieli�. W ludzkiej pami�ci przetrwa� jako najm�drzejszy i najlepszy cz�owiek, jaki kiedykolwiek zosta� stworzony. Teczin Chan brzmia�o jego imi�.

Drugie nazwisko pochodzi�o z jeszcze odleglejszej przesz�o�ci, musia�o nale�e� do czas�w, gdy pierwsze grupy koczownik�w przyby�y przez tundr� do tego dzikiego, nie zamieszkanego kraju.

Z pozosta�ych nazwisk �adne nie m�wi�o jej nic albo po prostu ich nie rozumia�a.

Domy�la�a si�, dlaczego zosta�y tutaj umieszczone. To nazwiska ludzi, kt�rzy kiedy� dostali si� do wn�trza tej g�ry na drodze do �r�de� �ycia, by zdoby� jasn� wod�. Dw�m si� uda�o i to ich nazwiska jarz� si� na tablicy ognistym pismem. Reszta pad�a po drodze, nie do�� godna�

Shir� ogarn�� potworny strach. Stoi oto przed t� tablic�, ona, zwyczajna dziewczyna, z g�ow� pe�n� my�li wcale nie takich szlachetnych ani wznios�ych. Na tyle zarozumia�a, by wierzy�, �e powiedzie jej si� to przedsi�wzi�cie! Rzuci�a si� do ucieczki, ale jej zaci�ni�te pi�ci napotka�y tylko twardy, zimny kamie�.

Wstrz�sn�� ni� rozpaczliwy szloch. Po chwili jednak wytar�a oczy i zrezygnowana odwr�ci�a si� ponownie do tablicy.

Zdr�twia�ymi palcami uj�a ostry kryszta� i pod ostatnim imieniem wyry�a swoje: �Shira z Nor�. A obok dat�. Rok 1742. Daniel powiedzia�, �e ten w�a�nie panuje teraz na �wiecie rok. Mia�a natomiast w�tpliwo�ci, co wpisa� w kolumnie przeznaczonej dla tych, kt�rzy trzymaj� pochodni�. Nie zna�a pe�nego imienia Mara, a teraz by�o ju� za p�no, by pyta�. Napisa�a wi�c tylko: �Mar z Taran-gai�.

Natychmiast delikatne pismo jakby zapad�o si� w g��b kamienia i wypisane przez Shir� imiona widnia�y wyra�nie i pewnie jak poprzednie. Ale, oczywi�cie, �aden ognisty blask nad napisem �Shira z Nor� si� nie ukaza�. Droga do �r�de� le�a�a jeszcze przed ni�, niewidoczna i nieprzebyta. A samego �r�d�a pewnie i tak nigdy nie zobaczy�

Nagle jeden naro�nik groty zosta� o�wietlony i oczom dziewczyny ukaza� si� wyra�nie ciemny otw�r. Ci�gn�� si� od pod�ogi a� do sufitu i by� bardzo szeroki. Samotna w�dr�wka Shiry mog�a si� rozpocz��.

W zewn�trznej grocie m�czy�ni czekali w napi�ciu. Min�o ju� sporo czasu, odk�d Shira znikn�a, a oni wci�� stali bez ruchu, �aden nie usiad�, by odpocz��. Blask pochodni Mara pe�ga� po �cianach i suficie; odnosi�o si� wra�enie, �e ogie� jej nie trawi, wci�� jeszcze nie uby�o nawet cala.

��Zapomnieli�my da� jej jakie� naczynie do wody � powiedzia� Daniel.

��Jako� sobie poradzi � mrukn�� Sarmik. � �eby tylko dosz�a do �r�d�a!

L�k �ciska� im serca. Ma�a, krucha Shira by�a teraz zamkni�ta we wn�trzu g�ry i b�dzie mog�a stamt�d wyj�� jedynie pod warunkiem, �e dotrze do �r�d�a. Naprawd� wielki ci�ar zosta� z�o�ony na jej barki!

A my, w Skandynawii, s�dzili�my, �e wystarczy odnale�� i wykopa� kocio�ek Tengela Z�ego! pomy�la� Daniel. Jacy� byli�my naiwni! On musia� zej�� znacznie g��biej, �eby zawrze� pakt z Szatanem!

��Ale Demon w Ludzkiej Sk�rze, Tan-ghil czy Tengel Z�y, nie dotar� do �r�d�a, to chyba oczywiste? � zapyta�.

��Oczywi�cie, �e nie � odpar� Irovar. � On poszed� do tej drugiej groty. A jak ona wygl�da, tego nie wiem.

Vassar, kt�ry siedzia� w k�ciku, g�o�no my�la�:

��Po nim chyba ju� nikt nie odwiedzi� G�ry Czterech Wiatr�w?

��Tak, potem �r�d�a zosta�y zapomniane � potwierdzi� Irovar. � W przeciwnym razie s�yszeliby�my nowe podania o kolejnych d�wi�kach b�bna i grzmotach pod ziemi�.

Daniel u�wiadomi� sobie, �e �uje kawa�ek narkotycznego korzenia. Rozejrza� si� po zebranych i stwierdzi�, �e wszyscy robi� to samo. Z wyj�tkiem Mara, kt�ry sta� wci�� nieruchomo z pochodni� w wyci�gni�tej r�ce.

To przecie� narkotyk, �rodek odurzaj�cy, kt�ry pobudza wyobra�ni�, pomy�la� ze z�o�ci�. Wi�c co z tego jest snem, a co rzeczywisto�ci�?

A zreszt�, niech b�dzie jak chce!

��Ale jedna sprawa mnie zastanawia � powiedzia� Vassar. � M�wi si�, �e nawet najmniejszy dobry uczynek nie m�g� rozja�ni� jego drogi do ciemnej wody z�a. Czy to w og�le mo�liwe? Nawet najgorszy cz�owiek musi mie� takie chwile, kiedy, cho�by wbrew w�asnej woli, okazuje innym �yczliwo��?

Daniel prychn��.

��Mo�liwe. Ale zastan�w si�, ile z tych tak zwanych dobrych uczynk�w, kt�re ludzie spe�niaj� ka�dego dnia, naprawd� wynika z przyczyn nieegoistycznych? By�by� przera�ony, gdyby� wiedzia�, ile egoizmu i innych m�tnych motyw�w kryje si� za wszelkimi darowiznami, wspieraniem biednych i inn� pomoc�.

��O tak, tak, masz oczywi�cie racj�! � zawo�a� Vassar. � A je�li chodzi o Tengela Z�ego, wszystko wskazuje na to, �e by� to cz�owiek niezwykle twardy i nieczu�y i �e szed� do celu nie bacz�c na uczucia i �ycie innych. Na d�ugo przedtem zanim znalaz� �r�d�a �ycia i wej�cie do tej drugiej, ciemnej groty. Ju� jako dziecko zdoby� budz�c� groz� s�aw�.

��To prawda � potwierdzi� Sarmik.

G�uchy �oskot, jakby uderzenie w ogromny b�ben, rozleg� si� w grocie, a pod stopami poczuli dr�enie ska�y.

��Shira min�a pierwsze przej�cie � powiedzia� Irovar. � Teraz zosta�o jej tylko dziesi��.

Shira wysz�a z d�ugiego, ciemnego przej�cia i niemal o�lepiona mru�y�a oczy w ostrym �wietle.

Mia�a przed sob� sal� tak pi�kn�, �e a� j�kn�a. Sufit i �ciany ozdabia�y mozaiki i z�ocone ornamenty, a obie d�u�sze �ciany pokryte by�y kryszta�owymi lustrami, w kt�rych Shira widzia�a swoje odbicie, jak stoi oszo�omiona w wej�ciu, ubrana w pi�kn� futrzan� kurtk� z r�nokolorowych kawa�k�w sk�ry.

Skuli�a si�, kiedy ponad sklepieniem sali przetoczy� si� pot�ny g�os:

��Shiro z Nor! Oto pierwsza pr�ba. To jest sala, w kt�rej zostanie zmierzona twoja pycha i twoja pr�no��. Je�li oka�� si� zbyt du�e, nigdy nie przekroczysz drugiego progu tej sali.

Rozejrza�a si� naoko�o, ale nie widzia�a m�wi�cego. Wobec tego skierowa�a wzrok ku pod�odze, by przej�� na drug� stron�.

I wtedy zblad�a, bowiem zamiast pod�ogi zobaczy�a cieniutk�, pi�knie utkan� paj�czyn�, spoza kt�rej w dole wida� by�o bezdenn� otch�a�. Co� si� porusza�o w tej otch�ani, nie mog�a odr�ni�, co to takiego, ale sprawia�o wra�enie migotliwej, ani na chwil� nie zastygaj�cej w spokoju masy.

Zmusi�a si�, by na to nie patrze�.

Rozs�dek podpowiada� jej, �e ta paj�czyna jest cz�ci� pr�by. Je�li pr�no�� sk�oni j�, by spogl�da�a w lustra, jej szanse przedostania si� na drug� stron� zapewne bardzo zmalej�.

Szanse? Czy w og�le istnieje cho�by cie� mo�liwo�ci przej�cia przez t� potwornie chwiejn� pod�og�?

Przemykanie si� pod �cianami nic nie da, tam te� nie ma si� czego uchwyci�.

Bardzo, bardzo ostro�nie zrobi�a pierwszy krok w stron� paj�czyny. Sie� ugi�a si� pod jej ci�arem, zatrzeszcza�o pod �cianami, ale Shira uda�a, �e tego nie dostrzega. Coraz bardziej zdecydowanie przenosi�a ci�ar cia�a na nog� wspart� na paj�czynie. Widzia�a, �e cienka sie� rwie si� przy jej stopie, i pospiesznie j� cofn�a. Ale niekt�re nici wytrzyma�y, wobec czego spr�bowa�a jeszcze raz, nieco w bok od pierwszego �ladu. Cho� sie� trzeszcza�a z�owieszczo, odwa�y�a si� stan�� na niej jedn� nog�, a drug� podnie��. Wi� z bezpieczn� ska�� zosta�a zerwana. Shira znalaz�a si� na rozko�ysanej, gro��cej w ka�dej chwili zapadni�ciem si� paj�czynie ponad przera�aj�c� przepa�ci�.

S�ysza�a bicie serca, kt�re podchodzi�o jej do gard�a. Ka�dy krok by� wielkim obci��eniem dla nerw�w. Gdyby spad�a, nic by jej nie pomog�o wydosta� si� z tej wstr�tnej masy w dole. Nie spuszcza�a wzroku ze s�abego, chybotliwego p�omyka w g��bi sali. Wiedzia�a, �e to blask pochodni Mara, kt�ry przenika przez ska�� i wskazuje jej drog� do nast�pnych drzwi.

Ale Mar nie by� cz�owiekiem, na kt�rym naprawd� mog�a polega�

Posuwa�a si� powoli naprz�d, cho� dobrze wiedzia�a, jak niewiele dzieli j� przy ka�dym kroku od runi�cia w d�. Cz�owiek ca�kowicie wolny od pychy czy zarozumialstwa m�g�by przej�� bez trudu po tej pod�odze. A ona nie mog�a! Zawsze tylko jakie� dwa lub trzy n�dzne w��kna ratowa�y jej �ycie. Gdy rzuci�a pospieszne spojrzenie do ty�u, stwierdzi�a, �e zostawia za sob� okropne postrz�pione �lady w delikatnej sieci.

U�miechn�a si� z gorycz�. Nie, ca�kiem pozbawiona u�omno�ci oczywi�cie nie by�a. Id�c chwiejnie dalej zwr�ci�a uwag� na jedn� rzecz. Cho� nie pokona�a jeszcze nawet po�owy drogi przez paj�czyn�, to ci�ar jej krok�w wyra�nie si� zmieni�, szkody, jakie czyni�a w sieci, te� by�y mniejsze. Zdarza�o si�, �e mog�a zrobi� kilka krok�w naprz�d lekko niczym duch, nie zostawiaj�c g��bszych �lad�w, innym zn�w razem by�a przekonana, �e sie� nie wytrzyma.

Tak odzwierciedlaj� si� r�ne wydarzenia, r�ne okresy mego �ycia, my�la�a.

P�omyk zdawa� si� przybli�a�. Coraz wi�cej nadziei!

Nagle ca�a krew odp�yn�a jej z serca. Paj�czyna przerwa�a si� i jedna noga Shiry wpad�a a� po kolano. Zdr�twia�ymi palcami chwyta�a za oczka sieci i rozrywa�a je na strz�py. Przez moment trwa�a bez ruchu, nie maj�c odwagi nawet drgn��. G�uche uderzenia serca wywo�ywa�y dr�enie ca�ego cia�a.

Znowu odezwa� si� tamten dudni�cy g�os:

��Och, Shiro, Shiro, twoja pycha ci� zgubi!

Ostro�nie usiad�a. Sie� jako� to wytrzymywa�a.

��Co ja takiego zrobi�am? � zapyta�a spogl�daj�c w stron� sklepienia.

��Nie wiesz? A� tak wysokie wyobra�enie masz o sobie? Nie wiesz, �e uwielbiasz rywalizacj� podczas zawod�w, kt�re wprowadzi� w Nor tw�j ojciec, i �e masz ambicj� zwyci�a� za ka�dym razem? Czy nie triumfujesz, kiedy ci si� uda? I nie odczuwasz wzgardy dla tych, kt�rzy nie osi�gn�li celu?

Shira zmarszczy�a czo�o.

��Nie wiedzia�am o tym. Mo�e by�am zarozumia�a, nie zdaj�c sobie z tego sprawy?

��Tak w�a�nie by�o � odpar� g�os. � Ale nie powinna� by�a uczestniczy� w zawodach. Takie zabawy sprawiaj�, �e cz�owiek zaczyna przywi�zywa� znaczenie do ma�ych spraw. Ale teraz id� dalej!

Zdumiona, �e tak �atwo uda�o jej si� unikn�� niebezpiecze�stwa, wsta�a, zachwia�a si�, by nast�pnie odzyska� r�wnowag� na poszarpanej, ko�ysz�cej si� paj�czynie, i podj�a niepewn� w�dr�wk�. Teraz by�a tak przestraszona, �e ledwie wa�y�a si� oddycha�. Najch�tniej zrezygnowa�aby ze wszystkiego i uciek�a z krzykiem do ciemnego korytarza, z kt�rego przysz�a.

Ale kiedy odwr�ci�a g�ow�, zobaczy�a, �e w skalnej �cianie nie ma ju� �adnego otworu. Droga powrotna zosta�a odci�ta. Suchy szloch wstrz�sn�� jej cia�em. Czu�a si� tak rozpaczliwie samotna, pragn�a, �eby si� chocia� ten g�os znowu odezwa�, ale nie odwa�y�a si� go przywo�a�.

Wtedy z j�kiem przera�enia stwierdzi�a, �e pod�oga ko�ysze si� bardziej ni� kiedykolwiek, stopy zapadaj� si� g��biej przy ka�dym kroku, cho� stawia je nies�ychanie ostro�nie. Przeby�a ju� po�ow� drogi zas�anej paj�czyn�, ale jeszcze bezgraniczne pustkowie rozci�ga�o si� pomi�dzy ni� a chybotliwym p�omykiem. S�ysza�a wok� z�owieszcze trzaski, serce trzepota�o jej w piersi jak u przestraszonego ptaka, �miertelnie przera�ona poj�kiwa�a cicho. Mia�a wra�enie, �e otch�a� wci�� si� do niej zbli�a, a te nieliczne w��kna, kt�re jeszcze nie zosta�y zerwane, s� napi�te do granic wytrzyma�o�ci.

W ko�cu jednak w�dr�wka sta�a si� �atwiejsza, a pod�oga znowu dawa�a pewniejsze oparcie. Odleg�o�� od budz�cej groz� otch�ani znowu si� zwi�kszy�a. Ponownie znalaz�am si� w �dobrym okresie �ycia�, pomy�la�a. �eby tylko tak zosta�o do ko�ca drogi!

Ledwie zd��y�a to pomy�le�, a sie� pod ni� rozdar�a si� z trzaskiem. Shira rozpaczliwie szuka�a po omacku jakiego� oparcia, ale bez skutku.

��Pochodnia! Pochodnia ga�nie! � krzycza� Daniel.

��B�d� ostro�ny, Mar! � zawo�a� Irovar przestraszony. � Podnie� j� wy�ej!

Mar wykrzywi� si� w paskudnym grymasie, ale pos�ucha�.

Przera�eni patrzyli, �e z pochodni wystrzeli�o par� drobnych iskier, ale p�omie� s�abnie i staje si� coraz mniejszy.

��Och, Shiro � szepta� Vassar przygn�biony.

Wszyscy wiedzieli, �e gasn�ca pochodnia to z�y znak. Shira jest w niebezpiecze�stwie.

��Czy nie mo�emy si� jako� do niej przedosta� przez ska�y? � wo�a� Daniel w desperacji.

��Nie znajdziemy �adnego przej�cia � odpar� Irovar. � Wsz�dzie jest tylko masywna g�ra.

��Ale przecie� Shira jest tam w �rodku!

��To nie jest zwyczajna w�dr�wka przez g�r� � wyja�ni� Irovar. � Ta droga nie zosta�a stworzona dla nas. W miar� jak Shira posuwa si� do przodu, g�ra za ni� si� zamyka. Ona ju� nie mo�e zawr�ci�. Jej jedynym ratunkiem jest znale�� �r�d�o.

Daniel nieoczekiwanie poczu�, �e ma ochot� si� rozp�aka�.

Sarmik zrozpaczony spogl�da� na chwiejny p�omyczek pochodni.

��Czy naprawd� nic nie mo�emy zrobi�? Mo�e trzeba prosi� bog�w� albo duchy?

Irovar potrz�sn�� g�ow�.

��To nic nie pomo�e. Nie mo�emy modlitw� odmieni� minionego �ycia Shiry. Teraz musi odpowiedzie� za wszystko, co zrobi�a, powiedzia�a lub pomy�la�a. Teraz si� dowie, czy jest godna p�j�� do �r�d�a. Jedyne, co mo�emy zrobi�, to nie traci� nadziei.

��Wi�c teraz znasz ju� legend� do ko�ca? � zapyta� Sarmik, Wilk.

��Nie wi�cej ni� Shama opowiedzia� Shirze i kilka fragment�w, kt�re s�ysza�em od Tun-sij, a tak�e to, co mi teraz przychodzi do g�owy. Nie umia�bym powiedzie�, sk�d si� to bierze.

��To oczywiste. Je�li duchy maj� nam co� do przekazania, to zwracaj� si� z tym do ciebie, Irovarze � rzeczowo o�wiadczy� Sarmik. � Ale czy Mar nie m�g�by czego� zrobi�?

��Ja my�l�, �e ju� to, i� trzyma pochodni� bez szemrania, jest niewiarygodne � mrukn�� Irovar cicho. � Nie odwa�y�bym si� prosi� go o wi�cej, �eby si� nie zdenerwowa� i nie zacz�� protestowa�. A zreszt�� co on m�g�by zrobi�?

Nikt nie zauwa�y�, �e na zewn�trz mrocznej groty powoli zapada wiecz�r. W milczeniu patrzyli na chybotliwy, ma�y p�omyk pochodni, wdzi�czni, �e jeszcze nie ca�kiem zgas�. By� jednak coraz s�abszy.

Wisz�c na jednym, jedynym cienkim w��knie wrzynaj�cym si� w r�k� i gro��cym, �e w ka�dej chwili mo�e si� wy�lizgn��, Shira ko�ysa�a si� nad przepa�ci�. Czu�a, �e jej nogi s� wci�gane przez t� szarobia��, lepk�, bulgocz�c� mas� i nie by�a w stanie ich oderwa�.

Znowu rozleg� si� g�os, silny, bezlitosny:

��Shiro z Nor! Twoja pr�no�� sprawia, �e spadasz.

Nie by�a w stanie odpowiedzie�. Zacisn�a z�by i z wysi�kiem chwyci�a si� tak�e drug� r�k� za w��kno.

��Kobiety nie powinny pr�bowa� dosta� si� do �r�d�a. �adna kobieta nigdy nie przejdzie przez sal� pr�no�ci.

Shira odpowiedzia�a z trudem:

��Ja mia�abym by� pr�na? Ja, kt�ra przysz�am tu w towarzystwie pi�ciu m�czyzn? Ja, kt�ra te� w�a�ciwie mog�abym by� m�czyzn�, tak niewiele kobieco�ci oni we mnie dostrzegaj�.

��Tak, ale chcia�aby�, by w�a�nie widzieli w tobie kobiet�.

G�os zamilk�.

Shira mia�a ochot� powiedzie� co� o pr�no�ci m�czyzn, ale uzna�a, �e nie warto. Czeka�a, a� g�os znowu si� odezwie, a gdy milcza� ju� zbyt d�ugo, zawo�a�a zrozpaczona:

��Nie! Nie znikaj! Powiedz co�! Nie jestem w stanie by� tu� sama.

Pot strumieniami sp�ywa� jej po twarzy. Ju� nie wiedzia�a, czy r�ce jeszcze trzymaj� w��kno, nie czu�a nic, ale przecie� musia�a si� trzyma�, bo w przeciwnym razie ju� dawno by spad�a i znikn�a w k��bi�cej si� pod ni� masie.

Wystraszona spojrza�a w d� na wstr�tn�, przewalaj�c� si� substancj� i zadr�a�a, bo przez moment widzia�a tam ludzk� czaszk�, kt�ra natychmiast znikn�a. Czaszka kogo�, kto nie zdo�a� przej�� przez sal� pychy i pr�no�ci. Mo�e zreszt� spad� w�a�nie dlatego, �e uwierzy�, i� to on jest w�a�ciwym cz�owiekiem, kt�ry dojdzie do �r�d�a?

Ten przera�aj�cy widok jakby doda� dziewczynie nowych si�, nieoczekiwanie uda�o jej si� uchwyci� jeszcze jedno w��kno, kt�re wisia�o tu� przy jej r�ce. Kiedy wyprostowa�a palce, by je chwyci�, poczu�a, �e r�k� ma lepk�. Tamto w��kno tak g��boko wry�o si� w d�o�, �e sp�ywa�a krwi�. Shira wykrzycza�a z rozpaczliw� w�ciek�o�ci� ku poz�acanemu, jak dla szyderstwa pi�knemu sufitowi:

��Wyja�nij mi moje przest�pstwo!

Z ulg� znowu us�ysza�a tamten g�os:

��Twoje przest�pstwo? Sama powinna� wiedzie�. Czy w g��bi duszy nie wiesz, �e jeste� �adna? Czy nie odczuwasz dumy, �e jeste� czym� wi�cej ni� inni? Czy nie sprawia ci przyjemno�ci, �e nale�ysz do wybranych?

��Och, ale to niesprawiedliwe! W�a�nie z t� dum� przez ca�e �ycie walczy�am. Jak bardzo pokorny powinien by� cz�owiek?

��Owszem � odpar� kamie�. � Walczy�a�. A jak my�lisz, dlaczego w og�le jeszcze wisisz? Jeste� ju� wystarczaj�co przera�ona? Czy ju� wiesz, �e nie jeste� ani odrobin� lepsza od tego biedaka, kt�rego przed chwil� widzia�a� na dole?

��Tak, tak, wiem � j�kn�a Shira. By�a na granicy wytrzyma�o�ci. R�ce mia�a spocone, ze�lizgiwa�y si� i ze�lizgiwa�y, szara masa wci�ga�a jej stopy, chcia�a wessa� j� ca��.

Nad g�ow�, ale niedost�pnie wysoko, zobaczy�a w��kno obydwoma ko�cami przymocowane do sieci. Gdyby tylko zdo�a�a�

Zaryzykowa�a, szybkim wyrzutem w g�r� wyci�gn�a r�k� i uda�o jej si� z�apa� Mocny sznurek w r�ce odczu�a niemal jako rozkosz. Odpocz�a troszk�, a potem wyci�gn�a drug� r�k�. W ten spos�b znalaz�a si� znowu na skraju sieci i mog�a, kawa�ek po kawa�ku, zacz�� si� na ni� wspina�.

Po d�u�szej chwili opad�a bez si� na sie�. Nie by�a w stanie i�� dalej.

��No, nareszcie, p�omie� znowu si� rozpala � szepn�� Daniel. � Ale ma�o brakowa�o, a� zastanawiam si�, co si� tam sta�o.

��Tylko Shira mo�e nam o tym opowiedzie� � rzek� Irovar. � Je�li b�dzie w stanie i je�li kiedykolwiek zechce.

Nastr�j, kt�ry wywo�a�o przygasanie p�omienia pochodni, ca�kowicie zaczarowa� Daniela, i zreszt� nie tylko jego, ale ca�� grup�, kt�ra w napi�ciu czeka�a w mrocznej jaskini. S�ysza�, �e Vassar g��boko oddycha z ulg�, �e Irovar ociera pot z czo�a.

Mar odezwa� si� po raz pierwszy i wszyscy drgn�li na d�wi�k jego sycz�cego, jakby martwego g�osu.

��W�a�ciwie to jak d�ugo mam tu sta�?

��Dop�ki Shira tam jest � odpar� Sarmik ostro. � Albo dop�ki si� nie oka�e, �e nie ma ju� �adnej nadziei.

��Jej wyprawa mnie nie dotyczy.

��Tak, wiemy o tym. Ale to jest w�a�nie nasza jedyna mo�liwo��, by prze�ama� ci���ce nad naszym rodem przekle�stwo.

��Ja chc�, �eby przekle�stwo trwa�o.

Dok�adnie tak samo reagowali dotkni�ci przekle�stwem, �li potomkowie ukochanego przez Daniela rodu Ludzi Lodu. To niebezpieczne, pomy�la�. Ten podst�pny Mar mo�e sobie po prostu p�j�� swoj� drog�. A wtedy Shira b�dzie zgubiona. W zamy�leniu Daniel wsun�� r�k� pod koszul� i dotkn�� alrauny. Spraw, by Mar zosta� na miejscu, pomy�la�.

Mar nie powiedzia� ju� nic wi�cej. Zmru�onymi oczyma przygl�da� si� grupie na wp� le��cych pod skaln� �cian� ludzi w prawo od niego. Wszyscy wygl�dali na bardzo zm�czonych. Zm�czonych i przygn�bionych. Wszyscy opr�cz jednego. ��te oczy Mara zatrzyma�y si� na Danielu, zmarszczy� g�rn� warg� i warkn�� jakby w obronie. Danielowi zdawa�o si�, �e po�o�y� po sobie spiczaste uszy.

Patrzy� tak na Daniela przez chwil�, a potem odwr�ci� si� i znowu zastyg� w bezruchu.

Vassar przygl�da� mu si� w zamy�leniu.

��W�a�ciwie to nie jest takie niedorzeczne, to �e Mar stoi najbli�ej Shiry.

Sarmik prychn��.

��Nigdy jeszcze nie widzia�em wi�kszego kontrastu!

��Nie, ale jak si� g��biej zastanowi� � rzek� Vassar z uporem.

��Oczywi�cie, �e masz racj� � powiedzia� Daniel. � Jedno jest dotkni�te, drugie nale�y do wybranych. I �adne z nich nie ma w�r�d nas r�wnych sobie.

S�dz�c po minie Mara, nie by� on specjalnie zachwycony tym, �e por�wnuj� go z Shir�.

Vassar skuli� si� na kamiennej pod�odze i zamkn�� oczy. Zasn�� nie m�g�, ale stara� si� cho� troch� odpocz��.

Jakby z wahaniem do groty wp�yn�o �wiat�o ksi�yca.

Shira nie mia�a do�� si�, czy mo�e do�� si�y woli, by znowu si� podnie��. Pe�zn�c po wci�� trzeszcz�cej gro�nie sieci, szlochaj�c i dygocz�c, niesko�czenie powoli zbli�a�a si� do ciemnego otworu, przy kt�rym migota�o �wiat�o pochodni. Nie zachwyca�a si� ju� fantastycznym pi�knem sali, nie martwi�y jej lustra; jedyne, co odczuwa�a, to niezno�ny l�k, �eby znowu nie spa��. Za ka�dym razem gdy sie� napina�a si� z chrz�stem i opada�a pod ni�, Shira krzycza�a g�o�no, a jej krzyki odbija�y si� echem od wysokich sklepie�.

Gdy stawia�a ostatnie chwiejne kroki, by�a niemal o�lepiona ze strachu i kr�ci�o jej si� w g�owie. Mia�a prawie pewno��, �e pr�g przy otworze w �cianie groty zawali si� pod ni� albo �e odblask pochodni odsunie si� jeszcze dalej, gdy wi�c dotkn�a r�k� kamienia i stan�a na pewnym gruncie, wprost nie wierzy�a w�asnemu szcz�ciu.

Le�a�a d�ugo, nie mog�c wsta�. Dygocz�c na ca�ym ciele, ch�odzi�a rozpalone czo�o o zimny kamie�.

W ko�cu jednak podnios�a si� i opar�a o skaln� �cian�. Je�li si� odwr�c� i spojrz� za siebie, my�la�a, to zemdlej�. Musz� st�d odej�� jak najszybciej!

To przej�cie nie by�o takie wysokie ani szerokie jak poprzednie. Nie by�a w stanie my�le� o przysz�o�ci, o tym, co czeka j� dalej. Ruszy�a przed siebie, przytrzymuj�c si� �ciany. Korytarz, kt�rym sz�a, nie by� d�ugi, a jej zmru�one oczy wkr�tce dostrzeg�y, �e otwiera si� kolejne pomieszczenie.

Czekaj�cy w pierwszej grocie m�czy�ni us�yszeli uderzenie w b�ben. Irovar odetchn�� g��boko.

��Shira min�a drug� bram� � powiedzia� cicho.

Widzia�a przed sob� tylko mg��. Niesko�czono�� wype�nion� niebieskaw� migotliw� mgie�k�, kt�ra z wolna falowa�a, podnosi�a si� i opada�a. Niekiedy pojawia�y si� w niej jakby ob�oki, zielonkawe lub barwy indygo, od czasu do czasu mg�� przecina�y fale bladego fioletu, wibrowa�y przez chwil� i znika�y.

Wszystko by�o ulotne, wirowa�o, tak�e pod�o�e nie trwa�o w bezruchu, zreszt� i tak niewidoczne poprzez mg��.

W tym wszystkim pojawia� si� jaki� d�wi�k, co�, co mo�e da�oby si� okre�li� jako muzyk� albo raczej pojedyncze tony, kt�re przep�ywa�y w powietrzu, wznosi�y si� i opada�y, ale takie by�y delikatne i ulotne, jakby pochodzi�y z bardzo daleka, sk�d� ze skraju wieczno�ci. Shira d�ugo sta�a w wej�ciu i pr�bowa�a si� zorientowa�, co to wszystko oznacza. Sala. Czy to w�a�ciwe okre�lenie? Chyba nie. Ponownie doznawa�a uczucia, �e �ciany si� wok� niej zamykaj�. Nad sob� ani obok nie dostrzega�a �adnych granic. Co by�o poni�ej, nie widzia�a.

Przysiad�a w kucki i palcami pomaca�a grunt. R�ka natrafi�a na mi�kk�, ale mocn� powierzchni�, ju� nie �adn� trzeszcz�c� zdradziecko paj�cz� sie�. Uspokojona wsta�a i wtedy rozleg�o si� to, na co czeka�a: g�os.

��Shiro z Nor! Druga pr�ba odnosi si� do si�y twego duchowego uporu.

��Duchowego uporu? Co to oznacza? I jak si� go mierzy?

��Wejd� do pomieszczenia, to zobaczysz! Id� bez l�ku. Tym razem si� nie przewr�cisz.

Bez l�ku! �atwo powiedzie�.

Z wahaniem wesz�a w co�, co zdawa�o si� by� pust� przestrzeni�.

Przysz�a jej do g�owy dziwna my�l: nirwana. Stan, w kt�rym nie odczuwa si� nawet tchnienia wiatru. Ale to z nirwan� nie mia�o nic wsp�lnego.

Nic si� nie sta�o.

Nic poza tym, �e kiedy Shira si� odwr�ci�a, to �ciana i ca�a ta bezgraniczna przestrze� odwr�ci�a si� tak�e. Nie wiedzia�a ju�, dok�d i��. Jak odnale�� drog� w tej roz�piewanej mgle?

Kolejne formacje wy�oni�y si� z mg�y i przep�yn�y przed oczyma Shiry. Wie�e o barwie topazu i turkusowej rosy, kt�re zlewa�y si�, a na ich miejsce pojawia�y si� smugi purpury i delikatnego r�u, wst�ga mg�y w kolorze macicy per�owej przeci�gaj�ca jakby w rozmarzeniu� Shira dawa�a si� powoli oczarowa� tym nieziemskim wizjom.

�agodna muzyka w tle przemienia�a si� teraz powoli w pie�� o omdlewaj�cych, zmys�owych tonach.

�Shi-i-i-ra-a!�, nawo�ywa�a zawodz�ca, opadaj�ca melodia. �Shi-i-i-ra-a!

Pie�� dochodzi�a z bliska, to znowu z daleka, magiczna, wabi�ca g�osem kobiecym, kt�ry zdawa� si� nie mie� �adnych ogranicze�, je�eli chodzi o skal�.

Ale dok�d ja mam i��? my�la�a Shira. Cokolwiek to jest, to chyba nie mo�na m�wi� o pr�bie uporu duchowego! To raczej pr�ba na orientacj� w przestrzeni, bo nietrudno si� zagubi� w takim pustkowiu.

Nagle co� dostrzeg�a. Daleko, pomi�dzy przep�ywaj�cymi ob�okami mg�y, ukaza�o si� jasne �wiat�o, coraz silniejszy p�omie�. Pochodnia! A wi�c tam powinna si� kierowa�!

�wiat�o by�o ja�niejsze ni� poprzednio. A po chwili zobaczy�a co� z ty�u za pochodni�. �r�d�o, kt�re z szemraniem wyp�ywa�o jakby z jakiej� niewidocznej �ciany. Obok �r�d�a sta� srebrny pucharek.

Wznosz�ca si� i opadaj�ca pie�� mia�a teraz tak�e s�owa.

�Shi-i-i-ra-a!�, s�ycha� by�o zawodzenie. �Shi-i-i-ra-a! Napij si� wody, a spotkasz mi�o��!�

Czy�by znajdowa�a si� ju� u �r�d�a?

Tak szybko to posz�o?

Czy to mo�liwe?

Demon w Ludzkiej Sk�rze musia� i�� znacznie d�u�ej. Jak to by�o�? Jedena�cie uderze� w b�ben � jedena�cie bram. Domy�la�a si�, �e jego droga musia�a by� podobna do tej, kt�r� ona mia�a przeby�, tylko jakby odbita w krzywym zwierciadle. Jemu wszak ka�dy dobry uczynek, ka�de cieplejsze uczucie stwarza�y trudno�ci.

�Chcesz spotka� mi�o��?�

Czy to mo�liwe, by i ona mog�a do�wiadczy� takiego uczucia? Tej mistycznej mi�o�ci, kt�rej istnienia si� jedynie domy�la�a, a kt�ra wabi�a sw� niezwyk�� istot�? Wiedzia�a, �e mi�o�� mo�e ca�kowicie odmieni� cz�owieka, �e jest to co� wielkiego, cudownego, o co warto zabiega�, ale dla niej, dla Shiry, jest niedost�pne. Ona mog�a kogo� lubi�, nic wi�cej. Lubi�? Och, wiedzia�a, �e istnieje co� wi�cej. Co�, co pcha dwoje ludzi ku sobie niepowstrzymanie, co sprawia, �e si� nawzajem szukaj�, i co potem trzyma ich razem.

Kto� kiedy� powiedzia� jej: �Cz�owiek, kt�ry nigdy nie do�wiadczy� mi�o�ci do drugiego cz�owieka, mo�e by� szcz�liwy albo nieszcz�liwy, zadowolony albo niezadowolony, ale otrzyma� on tylko niewielk� cz�� �ycia.� Shira by�a wtedy dzieckiem, ale od tamtej pory wygl�da�a dnia, kiedy b�dzie si� mog�a zakocha�. T�skni�a, by by� doros��. Z wolna jednak gas�a w niej nadzieja na takie osza�amiaj�ce uczucie do drugiego cz�owieka. A opowiadanie dziadka zgasi�o ostatni� jej iskierk�

Jakie okrutne s� duchy, kt�re pozbawi�y j� zdolno�ci kochania! To pewnie prawda, �e odebranie mo�liwo�ci prze�ywania silniejszych uczu� pozwoli jej skoncentrowa� si� na zadaniu, do kt�rego zosta�a wybrana, ale w takim razie duchy powinny odebra� jej tak�e �wiadomo��, �e to uczucie istnieje, i t�sknot� za nim. Odebra� jej my�l, �e jest co� pi�knego, czego ona nie do�wiadczy.

A teraz mami si� j� mo�liwo�ci� kochania i bycia kochan�!

Dosz�a ju� prawie do samego �r�d�a. Pie�� brzmia�a �agodnie, przypochlebnie. Opowiada�a o mi�o�ci jak wiele innych pie�ni, ale tamte Shiry nie dotyczy�y, nic jej nie m�wi�y. Teraz g�os �piewa� o osza�amiaj�cej g��bi, o t�sknocie, o uczuciach, kt�rych ona nawet si� nie domy�la�a, i po raz pierwszy s�owa te dociera�y do jej �wiadomo�ci. Czu�a, jakby pie�� pochodzi�a z niej samej, wyra�a�a co�, co duchy zamkn�y w g��bi jej duszy.

Teraz za� te drzwi zosta�y uchylone i ukaza� si� jaki� niepoj�ty �wiat. Ju� w�ska, w�ziutka szparka pozwala�a si� domy�la�, �e wewn�trz jest to. To nieznane. I �e drzwi mog� zosta� otwarte szeroko.

Je�li tylko ona napije si� wody ze �r�d�a.

Nieznany �wiat, nieznany �wiat, szumia�o jej w g�owie. Ten wabi�cy, uwodzicielski �wiat!

Wszystko wok� pogr��y�o si� w o�lepiaj�cym, opalizuj�cym �wietle. Dosz�a ju� przecie� do celu, czy� nie? Osza�amiaj�ca pie�� hipnotyzowa�a j�, gra �wiate� z�agodnia�a, a zarazem sta�a si� bardziej intensywna ni� kiedykolwiek. C� to mia�o za znaczenie, �e gdzie� tam, pod sufitem, migota� s�abiutki p�omyk pochodni?

�wiat�o, przy kt�rym sta�a, p�on�o wielokrotnie silniej! A zatem to musia�o by� �r�d�o �ycia, �r�d�o jasnej wody.

Ju�?

Pr�no��? Pycha? Si�a uporu duchowego�

Czy to wszystkie pr�by, przez kt�re mia�a przej��?

Nie pij wody, powiedzia�y duchy.

Zaczyna�o jej si� kr�ci� w g�owie. Si�a uporu� ju� nie rozumia�a, co to znaczy. S�owa zatraca�y swoj� tre��. Pi�kny kobiecy g�os dzia�a� usypiaj�co, znieczulaj�co. Shira wyci�gn�a r�k� po pucharek. Tajemnice spoza przymkni�tych drzwi mog� zosta� poznane� tylko par� kropel wody�

Znowu podnios�a g�ow�. To male�kie �wiat�o tam daleko, jaki ono ma sens? Przecie� ju� dosz�a do jasnej wody, nie potrzebowa�a ju� drogowskazu� �wiate�ko znikn�o za r�ow� chmur� mg�y.

Co si� sta�o? Shira przeciera�a oczy. By�o tam przecie�, wiedzia�a o tym. Ale dlaczego?

B��kitnozielone smugi ust�pi�y innym, koloru ambry. �wiat�o! �wiat�o! Tam! Znowu jest. Niezmierna rado�� przepe�ni�a serce Shiry. Odrzuci�a od siebie srebrny pucharek, kt�ry z brz�kiem odbi� si� od �ciany obok �r�d�a, i pobieg�a w stron� md�ego, male�kiego �wiate�ka daleko, daleko od niej.

Znowu znikn�o, a tu� obok Shiry ukaza�o si� kolejne migotliwe �r�de�ko. Min�a je, cho� przyci�ga�o z wielk� si��. Stara�a si� nie s�ysze� pie�ni, krzycza�a i krzycza�a, by j� zag�uszy�. Gdy tylko min�a jedno �r�d�o, natychmiast pojawia�o si� nast�pne opromienione jasnym blaskiem.

Przez chwil� nie widzia�a s�abego p�omyka pochodni i dlatego tak j� zaskoczy�o, gdy ukaza� si� tu� obok. �adnych �r�de� ju� nie widzia�a i zwolni�a biegu.

��Shiro z Nor! � odezwa� si� pot�ny g�os i Shira przystan�a, by lepiej s�ysze�. � Unikn�a� jedynej si�y, kt�ra mog�a ci� zatrzyma� w tej sali. Unikn�a� pokusy, jak� by�a obietnica mi�o�ci. Wiedzieli�my, �e wszystkim innym pokusom zdo�asz si� oprze�, dlatego chcieli�my ci� sprawdzi� tylko pod tym wzgl�dem. Id� dalej!

Mg�a si� rozwia�a. Pie�� odp�yn�a. Przed Shir� ukaza�a si� trzecia brama wielko�ci normalnych drzwi. Przesz�a przez ni� i zaraz us�ysza�a uderzenie w b�ben, pot�ne niczym grzmot.

��Tym razem posz�o szybko � rzek� Sarmik. � Shira zwi�ksza tempo.

��Pr�ba nie musia�a by� trudna � powiedzia� Irovar. � P�omie� pochodni tylko raz lekko si� zachwia�.

��Ale co b�dzie teraz? � zastanawia� si� Daniel.

��Tego nawet Shira nie wie � westchn�� Irovar.

Vassar spa�. Niewiele by�o czasu na sen w ci�gu ostatnich nocy. Daniel z trosk� pomy�la�, �e Shira pewnie te� potrzebuje odpoczynku, tym bardziej �e ma do spe�nienia tak wielkie zadanie.

Je�li je wype�ni, to co si� z ni� potem stanie? A je�li nie sprosta wymaganiom?

Daniel poczu� b�l w sercu. Zd��y� si� przywi�za� do tej ma�ej, niezwyk�ej, samotnej Shiry.

A teraz�? Tak strasznie si� ba�, �e Sarmik wypowiedzia� jakie� brzemienne w skutki s�owa, gdy m�wi�: �Nie szukaj zbyt g��boko�.

Daniel l�ka� si�, �e te s�owa mog� sta� si� rzeczywisto�ci�.

Ju� w ciemnym przej�ciu Shira us�ysza�a niewiarygodny, dudni�cy �oskot. Po ciszy panuj�cej w sali pr�no�ci i po sferycznej muzyce w mglistym bezkresie ten �oskot sprawia� jej b�l. Gdy przekroczy�a pr�g, nabra� og�uszaj�cej si�y.

Zatrzyma�a si�, przera�ona, wstrz��ni�ta widokiem, kt�ry si� przed ni� roztacza�. Jak ona sobie z tym poradzi? Co to wszystko ma symbolizowa�?

Znajdowa�a si� znowu w grocie. Zwyczajnej, do�� g��bokiej grocie, wype�nionej pot�nymi, g�adkimi a� do po�ysku kamiennymi blokami, kt�re przetacza�y si� i uderza�y o siebie nawzajem w ci�g�ym ruchu. Kr�ci�y si� pojedyncze kamienie, ka�dy w swoim rytmie, a poza tym ca�e to zwa�owisko wirowa�o wok� jakiej� pot�nej, niewidzialnej osi.

Shira sta�a jak pora�ona. Naprawd� musi si� przez to przedosta�? Wydawa�o si� to fizyczn� niemo�liwo�ci�. Spojrza�a na wysokie sklepienie ponad blokami, kt�re toczy�y si� nieprzerwanie jeden ponad drugim. Wszystko to przypomina�o jaki� monumentalny m�yn z kamiennymi blokami w miejsce ziarna.

W rozpaczy, jaka ogarn�a Shir�, g�os z wysoko�ci sp�yn�� jak pociecha, a by� tak pot�ny, �e ni�s� si� wyra�nie poprzez �oskot i zgrzyt kamieni.

��Shiro z Nor! Teraz zostanie poddana pr�bie twoja m�dro�� i zaradno��. To, czego nauczy� ci� tw�j dziadek i ty sama w ci�gu ponad dwudziestoletniego �ycia.

M�dro��? To pozwala�o si� domy�la�, �e istnieje jakie� rozwi�zanie. Ale znalezienie go z pewno�ci� nie b�dzie �atwe. Bo g�os wyra�nie dawa� do zrozumienia, �e trzeba wielkiej wiedzy, by sobie z tym poradzi�.

Shira lubi�a wyzwania, stanowi�y dla niej bodziec.

Gdzie jest pochodnia? Nigdzie jej nie wida�. Wszystko przes�ania olbrzymia g�ra, stos przewalaj�cych si� kamieni.

G�os odezwa� si� znowu:

��A poza tym zobaczymy, jak jest z twoj� orientacj�, Shiro.

Huk nie pozwala� jej my�le� jasno. By nie m�czy� si� niepotrzebnie, usiad�a w wej�ciu do groty, zakry�a uszy r�kami i zacz�a si� uwa�nie wpatrywa� w przetaczaj�ce si� z �oskotem g�azy.

Ruch kamieni? Obserwowa�a je d�ugo. W ko�cu ogarn�a j� senno��, ale �adnej zasady dopatrzy� si� nie mog�a. Ca�a ta sprawa zaczyna�a przedstawia� si� beznadziejnie.

Nagle w g��bi mign�o �wiate�ko, kr�tko jak mgnienie dalekiej b�yskawicy, ale zobaczy�a je pomi�dzy kamieniami. Natychmiast znikn�o znowu.

Ten kr�tki b�ysk doda� jej odwagi. Siedzia�a w g��bokim skupieniu i znowu uwa�nie �ledzi�a ruch kamieni z nadziej�, �e jeszcze raz zobaczy �wiate�ko.

Minuty mija�y. Niesko�czenie d�ugie i by�o ich niesko�czenie wiele�

��Mar jest zm�czony � rzek� cicho Irovar do Sarmika.

��A kto nie jest? Ale on rzeczywi�cie ma wytrzyma�o�� jak ma�o kto. Ten etap zajmuje naprawd� du�o czasu.

Sarmik rozejrza� si�. Vassar spa� na twardej ziemi, ale przecie� Stra�nicy G�r nie byli specjalnie rozpieszczeni, je�eli chodzi o mi�kkie pos�ania. Irovar walczy� dzielnie, by nie zasn��. Tylko Daniel nie m�g� sobie znale�� spokoju, wychodzi� i wchodzi� do groty.

��S�o�ce zaraz osi�gnie sw�j najwy�szy punkt na niebie � rzek�. � Jest mglisto, ale widz� je poprzez chmury. Czy nikt nie ma niczego do jedzenia?

��Niestety. Ale korze� t�umi g��d.

��Ja nie wiem� � zacz�� Daniel gwa�townie, ale zaraz po�a�owa� tego i z wdzi�czno�ci� wzi�� od Sarmika kawa�ek korzenia. Okazywanie irytacji wyda� si� musi ma�ostkowe, gdy pomy�le�, co Shira znosi w�a�nie teraz.

��Czy Shira ma ze sob� te korzenie?

��Mn�stwo � odpar� Sarmik.

No tak, pomy�la� Daniel cierpko, ale przesta� ju� si� zastanawia� nad tym, co jest rzeczywisto�ci�, a co wynikiem napi�cia m�zgu wywo�anego narkotycznym dzia�aniem korzenia.

Ukradkiem spojrza� na Mara. Bestia sta�a tam gdzie przedtem, nieruchomo, jak odpoczywaj�cy ko�, przek�ada�a tylko od czasu do czasu pochodni� z jednej r�ki do drugiej. Od chwili gdy zapyta�, jak d�ugo ma tak sta�, nie wyrzek� ani s�owa. Daniel w zamy�leniu przygl�da� si� jego zdumiewaj�cej twarzy. Za ohydn� mask� by�o w niej jakie� uderzaj�ce, dzikie pi�kno. Sk�ra na policzkach by�a tak napi�ta, �e twarz sprawia�a wra�enie wyrze�bionej, a pod wiecznym zimnym u�mieszkiem dostrzega�o si� pot�ne szcz�ki. Nietrudno te� by�o stwierdzi�, �e sko�ne oczy mog�yby by� pi�kne, gdyby nie ten przywodz�cy na my�l �mier� brak uczu�. Nie, to nie wygl�d, cho� straszny, by� najbardziej odpychaj�cy u Mara, a raczej atmosfera, kt�r� wok� siebie stwarza�, nastr�j nienawi�ci, przera�enia i �mierci.

Sarmik odezwa� si� i jego g��boki g�os wibrowa� pod sklepieniem jaskini.

��Nie s�dz�, by Tan-ghil potrzebowa� tak du�o czasu na przej�cie przez t� drug� grot�.

��Nie, ja te� nie s�dz� � odpowiedzia� mu Irovar. � Ale to chyba znaczna r�nica. Z pewno�ci� �atwiej jest by� wy��cznie z�ym ni� dobrym bez �adnej skazy.

Sarmik znowu zapad� w drzemk�, czekaj�c stara� si� odpoczywa�. Nawet Daniel da� za wygran� i usiad�, plecami opar� si� o �cian�, r�kami obj�� kolana. W jaskini zaleg�a cisza. Tylko woda w studni szemra�a i pluska�a, a od strony pochodni dobiega� st�umiony szum. Na dworze chmury odnios�y ostateczne zwyci�stwo i zacz�� pada� lodowaty deszcz.

Shira podnios�a si� w napi�ciu. Nic dziwnego, �e nie odnalaz�a �adnego rytmu w ruchu kamieni! Oczywi�cie, toczy�y si� one wed�ug pewnego wzoru, ale musia�o min�� niesko�czenie du�o czasu, by kr�g si� zamkn��. Trzy razy dostrzega�a s�abe �wiate�ko i za ka�dym razem przerwy by�y takie same. Starannie ocenia�a po�o�enie ka�dego g�azu. B�ysk �wiat�a nie stanowi� znaku, �e teraz mo�e rzuci� si� w chaos i szuka� przej�cia. Zawsze gdy widzia�a �wiat�o, droga tu� przy niej by�a zamkni�ta, musia�o jednak istnie� przej�cie za nast�pnymi kamieniami. Natomiast mniej wi�cej w po�owie okresu pomi�dzy kolejnymi b�yskami �wiat�a na moment ukazywa�o si� przej�cie mi�dzy dwoma pot�nymi g�azami niedaleko niej, tyle tylko �e za tymi kamieniami droga znowu nieub�aganie si� zamyka�a.

Teraz jednak Shira zna�a ju� drog�, przynajmniej do pewnego punktu. Najpierw nale�a�o przej�� przez ten otw�r, kt�ry od czasu do czasu tworzy� si� tu� przy niej. A potem szybko, zanim znowu wszystko si� zamknie, w g�r� po jednym z kamieni. Nad nim bowiem powinien te� w chwil� p�niej powstawa� otw�r. Potem w lewo, na skos przez grot�. Ale z tym w�a�nie wi�za�a si� najwi�ksza trudno��. Z miejsca, w kt�rym Shira sta�a, nie mog�a oceni�, jak przetaczaj� si� kamienie w tamtej cz�ci. Musia�a jednak podj�� ryzyko.

Ta pr�ba nie mia�a na celu odkrycia jej s�abostek tak jak w sali pr�no�ci. To by� sprawdzian inteligencji, odwagi i zaradno�ci. Wszystko zale�a�o od tego, jak szybko potrafi teraz my�le�, czy trafnie oceni sytuacj�. Dawne g�upstwa i b��dy nie mia�y wp�ywu na to, co si� stanie.

Ta my�l doda�a jej si� i raz jeszcze pobudzi�a zm�czone cia�o do dzia�ania.

Niecierpliwie czeka�a na otwarcie si� przej�cia. Musia�a decydowa� si� szybko, by nie zosta� zmia�d�ona przez wci�� przewalaj�ce si� kamienie. Minuty wlok�y si� w �limaczym tempie.

A mo�e b��dnie obliczy�a? Mo�e po prostu w og�le nie istnieje �aden system? Wobec tego czy nie ma innych mo�liwo�ci? Och, jak trudno my�le� spokojnie i trze�wo!

Owszem! Te kamienie ukazuj� si� najpierw, a potem natychmiast otwiera si� przej�cie. Tam obracaj� si� powoli, z hukiem, gotowe zmia�d�y� wszystko, co po drodze. Teraz� zaraz�

Ju�! Z t�uk�cym si� w piersi sercem Shira skoczy�a naprz�d, przecisn�a si� w w�skim przesmyku mi�dzy kamieniami i wskoczy�a na olbrzymi g�az za nimi. Nie od razu trafi�a, kamie� by� wy�szy, ni� my�la�a, ale czo�gaj�c si� i wdrapuj�c, znalaz�a si� w ko�cu na g�rze. Podj�a pr�b� przej�cia i nie mog�a si� cofn��! Nie wolno jej by�o my�le�, �e znajduje si� w �rodku tego m�yna z tocz�cymi si�, przewalaj�cymi kamieniami nad sob�, pod sob� i z wszystkich stron, nie wolno ulec panice!

Pi�kna kunka zaczyna�a jej przeszkadza�. Kilkakrotnie ma�o brakowa�o, a by�aby si� zakleszczy�a mi�dzy kamieniami. Shira w biegu zerwa�a okrycie; uczyni�a to z wielkim �alem. Nie dlatego, �e we wn�trzu g�ry panowa� ch��d, ale po prostu lubi�a ten str�j, jedyn� �adn� rzecz, jak� posiada�a, tak� wypracowan�, przez ca�e tygodnie, ba, miesi�ce szyt� ze starannie dobieranych sk�rek.

Straci�a sekund� na zdj�cie kurtki. To by�a kosztowna sekunda. Musia�a natychmiast rzuci� si� do przodu, by nie zosta� zmia�d�ona przez kamienie.

Na lewo� Tak! Tam by�o d�ugie przej�cie. Od czasu do czasu przetacza� si� tam jaki� g�az, ale zawsze udawa�o jej si� uskoczy� w bok.

W ko�cu nadesz�o najtrudniejsze. Przej�cie si� sko�czy�o, Shira sta�a w g��bi groty, ale nowego otworu nigdzie nie dostrzega�a. Nie pozostawa�o jej nic innego, jak sta� spokojnie i czeka�, podczas gdy kamienie zbli�aj� si� ze wszystkich stron, a grota dr�y.

Tam! W ostatniej chwili dostrzeg�a mo�liwo��, cie� mo�liwo�ci. Ale mog�a wykona� jedynie ruch w ty�, do tej cz�ci groty, w kt�rej siedzia�a tak d�ugo i obserwowa�a.

Czy zatem to wszystko by�o pomy�k�? Czy zosta�a wci�gni�ta w pu�apk�, z kt�rej nie ma wyj�cia? Nie mia�a czasu na wahanie. Musia�a chwyta� si� tej jedynej okazji, jaka si� nadarza�a.

Przyci�ni�ta do �ciany, od kt�rej dopiero co si� oderwa�a, tyle �e teraz sta�a znacznie wy�ej, rozgl�da�a si� gor�czkowo za jakim� kolejnym przej�ciem. Kamienie przed ni� kr�ci�y si� wci�� i wci�� w k�ko, a ona nie mog�a oka z nich spu�ci�, by nie utkn�� tu na zawsze. Kamie�, na kt�rym sta�a, zacz�� si� usuwa� spod jej st�p, wi�c przera�ona przeskoczy�a na s�siedni. Ca�� si�� woli przymusza�a si�, by my�le� jasno i zachowa� zdolno�� oceny sytuacji. W pewnej chwili znalaz�a si� na samej g�rze, pod sklepieniem groty, i le��c na brzuchu czo�ga�a si� ku centrum pomieszczenia. Najbardziej ba�a si�, �e w pewnym momencie b�dzie musia�a wybiera� pomi�dzy dwiema r�nymi mo�liwo�ciami i �e wybierze �le.

Na razie wszystko sz�o dobrze, ale wiedzia�a te�, �e w ka�dej chwili przej�cie mo�e zosta� zamkni�te, a kamienie b�d� nieub�aganie mle� dalej. S�uch jej ju� nieco przywyk� do tego dudni�cego, zgrzytliwego, wizgliwego �oskotu, za co by�a losowi szczerze wdzi�czna.

A jednak musia�a pope�ni� b��d! Oto wszelkie przej�cia zosta�y zamkni�te. Shira u�wiadomi�a sobie, �e broda jej si� trz�sie. B�dzie zgubiona, je�eli nie� Nie, tego przecie� zrobi� nie mo�e!

Owszem, musi! Po�rodku najwi�kszego k��bowiska kamieni ukaza� si� ciemny otw�r. Ale jak tam zej��? Do tego kot�owiska g�az�w, kt�re przewalaj� si�, odwracaj� i zmieniaj� miejsce?

Niemal bez udzia�u woli Shira zsun�a si� w d�. Nie by�o ju� ani sekundy na zastanawianie si�. Co by si� sta�o, gdyby ze�lizgn�a si� w z�ym kierunku? Gdyby otw�r by� za ni�, a ona nie mog�a go zobaczy�? R�kami i nogami chwyta�a si� blok�w, kt�re przesuwa�y si� nieustannie, nie daj�c �adnego oparcia. Ale otw�r w dole wci�� by� widoczny, mimo �e rozpocz�a t� przepraw� zbyt p�no. Kamienie za ni� przemieszcza�y si� tak szybko, �e w kt�rym� momencie kosmyk jej w�os�w zosta� przytrza�ni�ty i pot�nym szarpni�ciem wyrwany. To by�a gro�na przestroga � oto co stanie si� z ni� sam�, je�li nie b�dzie do�� ostro�na.

Nagle wszystko si� zamkn�o. Ze wszystkich stron. By�a uwi�ziona we wn�trzu tego straszliwego m�yna.

Nerwy Shiry zaczyna�y odmawia� pos�usze�stwa. I to by�o najgro�niejsze. Je�li teraz pope�ni b��d, p�jdzie w niew�a�ciw� stron�, nie b�dzie dla niej ratunku. Wszystko si� pod ni� kr�ci�o, odsuwa�o na boki i wraca�o, me��o i przeciera�o. Shira nieustannie przenosi�a si� z miejsca na miejsce w �lad za poruszaj�cymi si� kamieniami, nie wiedzia�a ju�, gdzie si� znajduje, czy posuwa si� w ty�, czy w prz�d, w g�r�, czy w d�. Jedyne, co mog�a robi�, to si� przemieszcza�, dop�ki istnia� jeszcze dla niej cho�by najmniejszy kawa�ek miejsca pomi�dzy tymi bezlitosnymi kolosami.

Wreszcie zdarzy�o si� co�, czego ba�a si� najbardziej. Uda�o jej si� odpocz�� przez chwil�, gdy nagle, sama nie wiedz�c jak, znalaz�a si� na samym dole groty. C� za cudowne uczucie sta� na pewnym gruncie, kt�ry si� nie ko�ysze i nie kr�ci! Ale d�ugo nie mog�a si� tym rozkoszowa�. Kamienie zbli�y�y si� znowu i ukaza�y si� dwa przej�cia.

Shira j�kn�a. Czas nagli�, tak strasznie nagli�, nie mog�a wybra� rozs�dnie, musia�a si� usun�� jak najszybciej, a w og�le nie mia�a poj�cia, gdzie si� znajduje.

Wtedy znowu b�ysk �wiat�a pojawi� si� w szczelinie pomi�dzy dwoma g�azami. Shira pos�a�a ciche podzi�kowanie Marowi, bogom czy nie wiadomo ju� komu, kto to sprawi�. Bez dalszych waha� rzuci�a si� stron� coraz w�szego przej�cia.

W pierwszej chwili my�la�a, �e to pu�apka i �e wesz�a w ni� dlatego, i� jedyn� mo�liwo��, jaka jeszcze istnia�a, by posuwa� si� do przodu, stwarza�o niskie i ciasne pomieszczenie na samym dole. Zdawa�a sobie spraw�, �e si� sp�nia, gdy� owo pomieszczenie stawa�o si� coraz mniejsze. B�yskawicznie wpe�z�a do �rodka, dos�ownie w ostatniej chwili, bo nasuwaj�cy si� blok kamienny o ma�o nie uderzy� jej w plecy.

Przesz�a przez korytarz i mog�a si� znowu wyprostowa�. I teraz znacznie wyra�niej widzia�a odblask pochodni, blisko, ale oddzielony od niej murem. Ostatnie, bolesne wyczekiwanie, gdy najch�tniej rzuci�aby si� naprz�d, nie bacz�c na to, co si� stanie, ale zmusi�a si�, by sta� i czeka�, a� pojawi si� najlepsza mo�liwo��, i oto�

Znajdowa�a si� po drugiej stronie! Ju� nic nie zamyka�o jej drogi do �wiat�a, kt�re ukaza�o si� w drzwiach nie wi�kszych ni� wej�cie do namiotu.

Z ubrania Shiry zosta�y strz�py. Z poobcieranymi �okciami i kolanami, z krwawi�cymi r�kami, zataczaj�c si� przekroczy�a kolejny pr�g. Potem po�o�y�a si� na plecach, obj�a r�kami g�ow� i zamkn�a oczy. Wszystko wok� trwa�o w ciszy. S�ysza�a sw�j w�asny oddech, �wiszcz�cy, urywany, bolesny. Jeden jedyny raz rozleg�o si� uderzenie w b�ben � tak ci�kie, �e podstawa g�ry zadr�a�a pod le��c� Shir�.

W zewn�trznej grocie Sarmik odetchn�� g��boko.

��No, nareszcie!

Irovar wyprostowa� si� i mru�y� oczy. Mar przest�powa� z nogi na nog� i nagle Daniel u�wiadomi� sobie, co w starych podaniach skandynawskich oznacza�o imi� Mar. Ko� bojowy�

Rzeczywi�cie, spos�b, w jaki Mar sta� na kamiennej p�ycie, cierpliwy, nieruchomy, wszystko to przywodzi�o na my�l niezwyk�� zdolno�� konia do spania na stoj�co. Ale Mar nie spa�. Od czasu do czasu w jego diabelskich oczach pojawia� si� zimny b�ysk, kt�ry nape�nia� Daniela g��bok� odraz�.

Oczy go piek�y, wysuszone, jakby wype�nione piaskiem, a w ustach zasycha�o z g�odu i pragnienia. Oczywi�cie powinien by� spa�, ale nie pozwoli� sobie na to: chcia� towarzyszy� samotnej w�dr�wce Shiry, cho� w �aden spos�b nie m�g� jej pom�c. Daniel jednak nale�a� do ludzi, kt�rych nieustannie dr�cz� wyrzuty sumienia, �e nie zrobili dostatecznie du�o dla swoich bli�nich. Dlatego nie by� w stanie odpoczywa�.

Jedno pytanie dr��y�o nieustannie jego m�zg: Czy jeszcze kiedy� zobacz� t� ma��, niezwyk�� Shir�?

Min�o sporo czasu, nim Shira by�a w stanie znowu otworzy� oczy. Cia�o mia�a obola�e, poobcierane do krwi, zesztywnia�e. Z cichym j�kiem zacz�a si� podnosi�.

Nie jestem ju� w stanie i�� dalej, my�la�a. Ale musz�. G��d zaczyna mi si� dawa� we znaki, cudowne korzenie z Taran-gai ju� wiele nie pomog�. �u�am ich ju� tyle, �e ich smak d�awi mnie w gardle. Ale dobrze, �e je mam. Sprowadzaj� takie dobre my�li, cz�owiek �yje jakby w �wiecie sn�w�

Musz� i�� dalej, b�d� i tak coraz s�absza z g�odu. Tylko w �adnym razie nie wolno mi zepsu� wszystkiego przez nadmierny po�piech. To najgorsze, co mog�abym zrobi�, zreszt� wyra�nie by�o to wida� w ostatniej grocie. Musz� da� sobie tyle czasu, ile go potrzeba. No w�a�nie, czas� Jak d�ugo ju� jestem tu, we wn�trzu g�ry? Tu przecie� nie istnieje czas, nie ma s�o�ca ani �ladu pulsuj�cego ziemskiego �ycia� Przesz�a przez bram�. Ogarn�a j� wielka cisza. To by�a jaka� nowa odmiana ciszy. Nie ta dzwoni�ca cisza wieczno�ci jak wtedy, przy spotkaniu z Sham�, gdy czas si� zatrzyma�. Nie szumi�ca cisza w wiruj�cym bezbrze�nym morzu mg�y, gdy kobiecy g�os �piewa� dziwn� pie��. Tutaj panowa�a cisza absolutna, przygniataj�ca, g�sta, dzia�aj�ca na nerwy. Nie by�o s�ycha� nawet najmniejszego d�wi�ku. Shira przypomnia�a sobie, �e zdarza�o jej si� czasami prze�ywa� cisz� tak intensywn�, �e a� s�yszaln�. Ale teraz to nie by�o tak. Ta cisza by�a ci�ka, martwa.

Zobaczy�a drog�, w�ski pomost wznosz�cy si� ku g�rze na zawrotne wysoko�ci ponad pustk�, a daleko, daleko st�d droga opada�a znowu zakolami nad tak� sam� pust� przestrzeni�.

Shira dozna�a nagle uczucia, �e jej w�dr�wka jest w jaki� niezwyk�y spos�b skierowana ku wn�trzu. Zapyta�a o to.

��To prawda, Shiro � odpowiedzia� g�os. � To najtrudniejsza podr�, jak� cz�owiek mo�e przedsi�wzi��, w�dr�wka coraz dalej i dalej w g��b w�asnej duszy. Niewiele ludzi jest w stanie ogl�da� siebie samych w ten spos�b. Dlatego by�a� do tego przygotowywana od samego urodzenia, Shiro. �eby w�dr�wka by�a �atwiejsza. I przodkowie twego przyjaciela Daniela tak�e wiele zrobili, by� nie musia�a p�aci� zbyt wysokiej ceny za niewiedz�. Od dawna poznawa�a� �wiat, kt�ry nie jest przeznaczony dla ludzi.

���eby w�dr�wka by�a �atwiejsza? � roze�mia�a si� gorzko, rozcieraj�c poobijane �okcie. � No, mo�na to i tak nazwa�.

Przemilcza�a natomiast, �e ju� si� wcale nie przejmuje przekle�stwem, �e nie obchodzi j�, czy Taran-gaiczycy i Ludzie Lodu zostan� od niego uwolnieni. Teraz to nie wydawa�o si� wa�ne.

��Ale gdzie ja jestem? � zapyta�a z g�ow� uniesion� w g�r�.

��Ta droga nazywana jest mostem z�a. Jest bardzo d�uga, bo musi si� na niej zmie�ci� ca�e twoje przesz�e �ycie. Znajduj� si� tu wszystkie te cechy, kt�re nale�� do z�a, takie jak gniew, z�o�liwo��, zawi��, ��dza zemsty i tak dalej. Na tym mo�cie spotkasz wszystkich, kt�rych kiedykolwiek zrani�a�. I mo�esz by� pewna, �e oni nie u�atwi� ci drogi.

��Co mo�e si� sta�? � zapyta�a Shira sp�oszona.

��Most, jak widzisz, jest bardzo w�ski. Im mniej grzech�w masz na sumieniu, tym b�dzie szerszy. Ale zawsze wtedy gdy w twojej duszy roz�arzy si� z�o, most b�dzie si� zw�a�. Przy prawdziwych przest�pstwach mo�e si� za�ama�, uka�e si� wtedy przepa��, kt�rej sama nie pokonasz. To wszystko odnosi si� do twoich my�li. Kiedy jednak spotkasz na mo�cie kogo�, komu otwarcie i �wiadomie wyrz�dzi�a� krzywd�, wtedy strze� si�!

G�os umilk�. Shira prze�kn�a �lin�, odetchn�a g��boko, bardzo g��boko, i powoli zacz�a wchodzi� na bia�y �uk mostu.

W�a�ciwie nie by� to most w zwyczajnym poj�ciu. Raczej droga, w�ska dr�ka w przezroczystym powietrzu.

Na pocz�tku droga by�a do�� szeroka, Shira sz�a wi�c szybko. Mi�kkie buty zdarte ju� by�y na strz�py i raczej przeszkadza�y, zdj�a je zatem i wyrzuci�a. Wiruj�c opada�y w bezkresn� pustk� pod mostem.

Zaskakuj�co �atwo posuwa�a si� naprz�d. Oczywi�cie, to tu, to tam most si� zw�a�, raz nawet musia�a przez jaki� czas balansowa� na w�skiej kraw�dzi, ale nie by�y to powa�ne trudno�ci. Ch�tnie zapyta�aby g�osu, jakie to z�e my�li sprawi�y, �e most tak si� zw�zi�, ale uzna�a, �e lepiej da� temu spok�j. Nie ma powodu, by grzeba� si� w przesz�o�ci, i �adnej te� z tego nie by�oby korzy�ci. Wystarczy udr�k, kt�re same si� nasuwaj�.

Osi�gn�a najwi�ksze wzniesienie drogi, kt�ra teraz opada�a w d�, gdzie Shira zobaczy�a �wiate�ko pochodni. Podniesiona na duchu ruszy�a szybciej przed siebie, gdy nagle musia�a si� zatrzyma�.

Przed ni� wyrasta�a przeszkoda.

Tak blisko ko�ca. Przeszkoda musia�a si� wy�oni� dopiero co� No, tak, oczywi�cie!

Most mia� teraz szeroko�� liny, a przej�cie zastawia� jaki� m�czyzna. Milo!

��Nie chcia�a� mnie zabra� na G�r� Czterech Wiatr�w! � wykrzykn�� z nienawistnym grymasem. � My�lisz, �e to by�o mi�e, co?

Pojmowa�a, �e zrani�a go bole�nie.

��Przepraszam ci�, naprawd� mi przykro � powiedzia�a z �alem. � By�am taka przera�ona, wszystko to mnie przygniata�o. Przepu�cisz mnie? Bardzo ci� prosz�!

��Nie mog�, cho�bym chcia�. Stoj� tu jak przyro�ni�ty, nie jestem w stanie ruszy� si� z miejsca. Bez trudu m�g�bym zepchn�� ci� w d�, ale�

��Jej przest�pstwo wobec ciebie powinno zosta� wybaczone! � zawo�a� g�os. � Ty sam te� nie by�e� dla niej specjalnie mi�y. Przejd� obok niego, Shiro, je�li mo�esz!

Sztywna ze strachu balansowa�a na w�skim odcinku mostu. Nigdy w �yciu nie zdo�a przej�� obok Milo! Stali teraz bardzo blisko siebie, on z r�kami na plecach, �eby przypadkiem nie da� jej jakiego� oparcia.

Czy mog�aby si� go z�apa�? Przytrzyma� mocno? Spr�bowa�a. Natychmiast poczu�a, �e przenika j� tysi�ce drobniutkich, ostrych igie�, zachwia�a si� i o ma�o nie spad�a w przepa��.

To j� zez�o�ci�o. Przykucn�a, obiema r�kami chwyci�a cienki sznur, jakim teraz by�a droga, i opad�a w pust� przestrze�. Po czym, przek�adaj�c r�ce, wymin�a stopy Milo, podci�gn�a si� znowu w g�r� i stan�a na nieco szerszej i pewniejszej podstawie. Milo powoli przemieni� si� w smug� dymu, a po chwili znikn��.

Teraz nie by�o ju� przeszk�d, Shira pobieg�a do chybotliwego p�omienia pochodni i wkr�tce zatrzyma�a si� przed w�skimi i niskimi drzwiami, ale nie tak niskimi, by pochylona nie mog�a przez nie przej��. Rozleg� si� d�wi�k kolejnego uderzenia w b�ben.

Nie zatrzymuj�c si� Shira sz�a do nast�pnej sali.

By�a ona niewielka. Du�o mniejsza ni� poprzednie, ale z tego powodu wcale nie sympatyczniejsza.

Shir� o�wietli�o ostre �wiat�o. Wyp�ywa�o z pod�ogi u�o�onej z rozpalonych, bardzo ostrych kawa�k�w ko�ci. Zosta�y umieszczone tak przemy�lnie, �e przy ka�dym kroku, nawet najbardziej ostro�nym, w stop� wbija�y si� dwa, najwy�ej trzy szpikulce, co by�o du�o bardziej dokuczliwe, ni� gdyby ostrza znajdowa�y si� bli�ej siebie.

Intensywne, rozpalone do bia�o�ci �wiat�o towarzyszy�o niezno�nie silnym d�wi�kom; czemu�, co przypomina�o przenikliwy g�os szarpanych grubych strun, przejmuj�cy, piskliwy g�os flet�w, jazgotliwe b�benki i og�lny �oskot, kt�ry trudno z czymkolwiek por�wna�.

��Co to znaczy? � zawo�a�a udr�czona.

��Poradzi�a� sobie bez trudu z poprzednim zadaniem, Shiro z Nor. Zobaczymy, czy r�wnie �atwo dasz sobie rad� teraz. To jest rozpalona do bia�o�ci sala przest�pstw. Tutaj s� karane wszelkie przest�pstwa, a tak�e k�amstwa i dawanie fa�szywego �wiadectwa.

Pociemnia�o jej w oczach. Tego nikt nie wytrzyma, pomy�la�a. Trzeba st�d ucieka�, dop�ki zmys�y si� nie pomieszaj�. Och, co b�dzie z moimi stopami? Bez but�w?

S�dzi�a, �e p�omienia pochodni nie zdo�a tu zobaczy�, ale mimo wszystko, poprzez ca�y ten �ar, na przeciwleg�ej �cianie jarzy� si� czerwony blask. Skierowa�a si� w tamt� stron� i sz�a szybkim, d�ugim krokiem. To dziwne, ale si� nie poparzy�a, a ko�ciane wi�ry pochyla�y si� pod jej stopami tak, by jej nie rani�. Po kilku sekundach znalaz�a si� przed kolejnym wej�ciem, gdzie musia�a oprze� si� r�kami o pod�og� i przeczo�ga�, tak niskie by�y drzwi.

��Wielkie nieba! � zawo�a� Sarmik. � Tym razem to posz�o, trzeba przyzna�! Zdawa�o mi si�, �e poprzednie przej�cie by�o kr�tkie, ale to bije chyba wszelkie rekordy.

Irovar tak�e odetchn�� z ulg�.

��Jak to dobrze dla Shiry � szepn�� wzruszony.

��Teraz ju� naprawd� niewiele jej zosta�o.

��Dla Mara te� dobrze � powiedzia� Daniel. � Trudno zrozumie�, jak on to wytrzymuje. Stoi tak ju� ponad dob�. Nadchodzi kolejny wiecz�r.

Umilkli znowu, pr�buj�c u�o�y� si� wygodniej na nier�wnych, zimnych ska�ach.

Wszyscy my�leli o tym samym: byli tu ca�� grup�, stosunkowo bezpieczni, w do�� wygodnych warunkach. Shira natomiast musia�a i�� sama, pokonywa� nieznane niebezpiecze�stwa i l�k. Shira nie mia�a nikogo!

Og�uszona potworn� kakofoni� wczo�ga�a si� do �rodka. Dwie poprzednie sale pokona�a z tak� �atwo�ci�, �e teraz l�ka�a si� najgorszego.

Wci�� by�a o�lepiona, nic nie s�ysza�a i nie bardzo zdawa�a sobie spraw�, gdzie si� znajduje. Dlatego zatrzyma�a si�, opar�a plecami o �cian� i czeka�a, a� wr�ci jej znowu wzrok i s�uch. Jedyne, co tu odczuwa�a, to wilgotne, paruj�ce gor�co. Po chwili zacz�� do niej dociera� szelest spadaj�cych kropel, miarowy, spokojny. Potem dos�ysza�a jakie� s�abe mruczenie, jakby szepcz�ce, st�umione g�osy w powolnej, przyciszonej rozmowie. Otworzy�a oczy.

Ukaza� jej si� dziwny, wilgotny krajobraz w b��kitnej i z�otozielonej tonacji. Dostrzega�a co� przypominaj�cego drzewa, blade, jakby wyros�e bez s�o�ca pnie ze zwisaj�cymi w�owatymi konarami, kiwaj�cymi si� wolno tam i z powrotem, jakby czego� szuka�y. Z ziemi w k��bach i spiralach unosi�a si� para, wydobywa�a si� tak�e z koron drzew, pokrywaj�cych ca�y sufit swymi bia�ymi, zwisaj�cymi ga��ziami i podobnymi do d�oni li��mi, z kt�rych przez ca�y czas powoli skapywa�y krople.

��Jestem gotowa! � zawo�a�a Shira, zach�cona swymi ostatnimi zwyci�stwami. � Czego si� tutaj ode mnie oczekuje?

��Oto las zawi�ci i po��dania � odpar� g�os. � Nale�y do tego tak�e zazdro��, ale je�li o ciebie chodzi, mo�emy to pomin��. B�dzie ci zatem nieco �atwiej ni� innym. Jedyne, co masz zrobi�, to i�� za �wiat�em pochodni. Ruszaj!

Shira z wahaniem posz�a po wilgotnej ziemi. Rozko�ysane ga��zie jakby si� ockn�y, sprawia�y teraz wra�enie tr�b �ledz�cych wszystko, co si� rusza w ich lesie. W�cha�y, wietrzy�y i tropi�y niczym niewidome istoty w poszukiwaniu zdobyczy.

Nietrudno by�o dostrzega� �wiat�o pochodni. Ze wzgl�du na gor�co i par� migota�o na tle lasu jak ma�a latarenka we mgle. Chod�! zdawa�o si� wo�a�. Chod�, to nie jest niebezpieczne!

Ziemia ugina�a si� pod jej stopami. Przy ka�dym kroku nogi zapada�y si� g��boko. G�osy szepta�y i mrucza�y podniecone, ale wci�� cicho, ci�gle opanowane. Ga��zie ko�ysa�y si�, a w d� si� zsuwa�y li�cie niczym szukaj�ce po omacku d�onie. To chyba naprawd� by�y d�onie z rozczapierzonymi d�ugimi palcami, poruszaj�cymi si� gor�czkowo w powietrzu, by schwyta� intruza.

Shira drgn�a i zatrzyma�a si�. Obla�a j� fala zimnego potu.

W g��bi lasu przy drzewie, opasany tymi dziwnymi ga��ziami podobnymi do ramion, wisia� szkielet. Musia� tam wisie� od niepami�tnych czas�w, taki by� bia�y i jakby wypolerowany do po�ysku. Biedny cz�owiek, pomy�la�a Shira. Zastanawia�a si�, czy i on, podobnie jak ona, zosta� zmuszony do tej w�dr�wki, czy te� poszed� z w�asnej woli. Domy�la�a si�, �e w tamtych czasach �r�d�a �ycia by�y bardziej znane i �e by� mo�e wielu pr�bowa�o je odnale��. Ona sama jest tylko p�n� wys�anniczk�, ostatni� desperack� pr�b� bog�w, by uratowa� nieszcz�sny lud Taran-gai (i samych siebie). Ale poza tym nikt ju� o �r�d�ach �ycia nie pami�ta�.

Zawi��, po��danie� Jak z tego punktu widzenia rysuje si� jej przesz�o��? Shita zastanawia�a si�, wci�� id�c przed siebie pod tymi obrzydliwymi mackami, kt�re si� za ni� wyci�ga�y. Zaraz jednak musia�a przerwa� rozmy�lania, bo jaka� podst�pna ga��� chwyci�a j� i mocno trzyma�a.

Walczy�a, �eby si� uwolni�, ale ga��� nie ust�powa�a. A od najbli�szych drzew wyci�ga�y si� wolno d�ugie macki i zbli�a�y si� do niej.

��Ratunku! � wrzasn�a Shira jak oszala�a.

��Kto ma ci� ratowa�? � zapyta� g�os ironicznie. � Sama musisz sobie z tym poradzi�. Teraz zobaczymy, jak to by�o podczas zawod�w w Nor. Ile razy pragn�a� ponad wszystko nagrody i jak bardzo zazdro�ci�a� tym, kt�rzy zwyci�yli.

��Zwracacie uwag� na takie g�upstwa? � wybuchn�a Shira ze z�o�ci�. � Naprawd� nie macie przeciwko mnie nic powa�nego i musicie czepia� si� byle czego? M�j dobry dziadek chcia�, �ebym uczestniczy�a w zawodach i zdobywa�a sprawno��, kt�ra pozwoli mi wype�ni� zadanie, jakie postawi�y przede mn� duchy. I nie mog� sobie przypomnie�, bym szczeg�lnie gor�co pragn�a nagrody albo zazdro�ci�a tym, kt�rzy zwyci�yli.

��Oj, oj � odezwa� si� g�os. � Nie tra� panowania nad sob�, to mo�e ci� drogo kosztowa�! I nie martw si�, przygotowali�my dla ciebie gorsze rzeczy. A teraz id� wolno!

R�ce pu�ci�y. Shira otrz�sn�a si�.

��Przepraszam! � powiedzia�a pokornie. � Przykro mi z powodu tego wybuchu.

��By�a� przestraszona � odpar� g�os pojednawczo.

Zal�kniona sz�a dalej przez ten chory, z�otozielony las. Jej nerwy zosta�y powa�nie nadszarpni�te, teraz podskakiwa�a na d�wi�k najl�ejszego szelestu. Chcia�a i�� szybciej, ale nie mog�a, bo grunt by� taki podmok�y, �e musia�a przy ka�dym kroku bardzo wysoko podnosi� nogi.

Wtedy to mamrotanie wok� niej przesz�o w jakie� szumi�ce crescendo. Nagle spostrzeg�a, �e znajduje si� w zamkni�ciu, otoczona murem z ga��zi, r�k i drzew. Nie! my�la�a w panice. Nie, nie chc� ju� wi�cej!

Mdli�o j� ze strachu. Nie mog�c nic uczyni�, musia�a patrze�, jak te obrzydliwe r�ce zbli�aj� si� do niej coraz bardziej, jak ohydne ramiona j� opasuj�, opl�tuj� niby sie�. Stopy Shiry utraci�y kontakt z ziemi� i poczu�a, �e jest unoszona w g�r�, ku koronom drzew.

��Powiedzia�em ci, Shiro z Nor. Czekaj� ci� gorsze rzeczy. Oto kara za zawi��, jak� odczuwa�a� wobec wszystkich normalnych ludzi. To kara za twoj� t�sknot�, by by� taka jak oni, by unikn�� swego powo�ania.

Shira nie by�a w stanie m�wi� g�o�no, ale zdo�a�a wyszepta� z gorycz�:

��Och, jacy wy jeste�cie niekonsekwentni, moi prze�ladowcy! Przecie� dopiero co zosta�am ukarana za dum�, jak� czu�am z tego powodu, �e zosta�am wybrana, a teraz mam by� ukarana za to, �e chcia�am by� normalna.

��Nic nie stoi na przeszkodzie, by� �ywi�a oba te uczucia jednocze�nie.

Chcia�a zaprotestowa�, ale g�os odm�wi� jej pos�usze�stwa. Ku swemu przera�eniu zobaczy�a, �e opuszcza si� ku niej jaka� ga���. Nie by�o na niej �adnych przypominaj�cych d�onie li�ci, tylko jeden bardzo d�ugi cier�.

Cier� pr�bowa� j� uk�u�, a ona zd��y�a odchyli� si� tylko na tyle, na ile pozwala�a kr�puj�ca j� ciasna pl�tanina. Kolec stara� si� trafi� j� w serce, bole�nie d�ga� w �ebra. J�cz�c z b�lu straci�a �wiadomo�� i opad�a na wij�ce si�, d�awi�ce j� macki.

��No tak � rzek� Sarmik podejrzanie spokojnym tonem. � Pochodnia znowu ga�nie.

��Wiedzia�em, �e to zbyt pi�kne, �eby mog�o by� prawdziwe � westchn�� Irovar zgn�biony. � Och, co robi�? Jak pom�c ukochanej wnuczce?

Wszyscy ju� si� pobudzili. Dawno min�a p�noc. Mar czuwa� ju� drug� dob�. Vassar podszed� do niego.

��Podnie� pochodni� wy�ej, Mar! � poprosi� przestraszony. � Shira znalaz�a si� w �miertelnym niebezpiecze�stwie.

��Pok�j jej pami�ci � odpar� Mar lekcewa��co i nic nie wskazywa�o na to, �e zamierza pos�ucha�.

��Podnie� pochodni�, ty sko�nooki demonie! � wrzasn�� Irovar z w�ciek�o�ci�. � Przecie� tylko ty mo�esz jej pom�c.

Mar pos�a� mu nienawistne, z�e spojrzenie.

��Nie jestem jej nia�k�!

Daniel podszed� do niego.

��Chcesz si� zem�ci� na Tan-ghilu, czy nie chcesz? � zapyta� gro�nie.

��Nie chc�!

L�k o Shir� da� im si�y, by rozmawia� z Marem, a Daniel nie wa�y� s��w, kt�re wypowiada�:

��My�lisz, �e on ci da� takie szcz�liwe �ycie? Pami�tasz, co si� dzia�o, kiedy by�e� dzieckiem? Mog� sobie wyobrazi�, �e w��czy�e� si� sam, bo inne dzieci nie chcia�y si� z tob� bawi�. A stare baby spluwa�y na tw�j widok. O, ciebie zapewne to �ycie uczyni�o odpornym, ale czy chcia�by�, �eby w Taran-gai nadal rodzi�y si� takie dzieci? Chcesz patrze�, jak siedz� zranione i smutne i tylko z daleka patrz�, jak inne dzieci si� bawi�? Shira jest jedyn� istot� na ziemi, kt�ra mo�e uwolni� tw�j i m�j r�d od tego przekle�stwa, kt�re tak wielu kobietom odebra�o �ycie i kt�re z ich dzieci czyni�o diab�y w ludzkiej sk�rze. Jest w twojej mocy jej w tym przeszkodzi�, mo�esz opu�ci� pochodni� i pom�c nie�miertelnemu Tan-ghilowi, sprawi�, �e nadal b�dzie niszczy� nasze rody. No, co wybierasz?

Daniel czu�, �e kr�ci mu si� w g�owie. Z trudem znosi� rozpalone pragnieniem mordu spojrzenie Mara i jego w�ciek�y, ostrzegawczy syk.

Sarmik patrzy� na nich bez s�owa, a Vassar otworzy� usta ze zdumienia. Nigdy nikt nie odwa�y� si� w ten spos�b m�wi� do Mara! Irovar wstrzyma� dech. Je�li teraz Daniel rozdra�ni Mara, dla Shiry nie b�dzie ratunku.

��Pochodnia! � j�cza� Irovar. � Pochodnia� Ona ga�nie!

��Shira � szepta� Vassar. Po chwili ch�opiec z Taran-gai wybuchn�� p�aczem.

Sarmik ukry� twarz w d�oniach.

Wolno, z najg��bsz� niech�ci�, Mar podni�s� pochodni�.

Shira ockn�a si� na bagnistej ziemi. Ga��zie j� pu�ci�y, w lesie panowa� spok�j. Unios�a si�, podpieraj�c �okciami, i stwierdzi�a, �e mi�kki mech jest czerwony od jej krwi. Szlocha�a zdj�ta strachem. Z trudem usiad�a i zacz�a rwa� koszul� na kawa�ki. Ale otoczenie, w kt�rym si� znalaz�a, przera�a�o j�, wsta�a wi�c i wci�� dr�c koszul�, ruszy�a w stron� bladego p�omyka pochodni.

Szlocha�a i poci�ga�a nosem, p�przytomna ze strachu i osamotnienia. Rana krwawi�a mocno; przera�ona do ostatnich granic patrzy�a, jak plama krwi si� rozlewa. �zy o�lepia�y j�, p�aka�a g�o�no, nie mog�c si� powstrzyma�. Nie wiedzia�a, co j� uratowa�o, ale zd��a�a tam, gdzie widnia� p�omyk pochodni, jej jedyna pociecha i nadzieja.

Przej�cie okaza�o si� zbyt w�skie, by mog�a si� w nim zatrzyma� i opatrzy� ran�. Musia�a albo zosta� tam, gdzie by�a, albo przej�� na drug� stron�. Maj�c na my�li stare powiedzenie: �Wiesz, co tracisz, nie wiesz, co zyskasz�, postanowi�a zosta�.

Las pogr��ony by� w ciszy. Szemrz�ce g�osy umilk�y, z drzew te� ju� nie kapa�o. W tej sali pr�ba si� sko�czy�a.

Opatrywanie w�asnych ran nie nale�y do naj�atwiejszych czynno�ci, ale Shira zdo�a�a sporz�dzi� prowizoryczne banda�e z podartej koszuli. Potem otar�a �zy, odetchn�a g��boko i zdecydowanie przeczo�ga�a si� przez kolejny otw�r.

M�czy�ni w zewn�trznej grocie ocierali pot sp�ywaj�cy im po twarzach, gdy s�uchali kolejnego bicia w b�ben. Daniel szepn��: �Dzi�ki ci, Mar� i w odpowiedzi us�ysza� w�ciek�e przekle�stwo.

Shira rozgl�da�a si� w nowym otoczeniu. By�o tu do�� ciemno, panowa� jaki� pe�en cieni mrok, ale zdo�a�a sobie u�wiadomi�, �e to jezioro, rozleg�e, gin�ce w oddali. Woda w nim nie by�a czysta, mia�a kolor tak ciemnej purpury, �e sprawia�a wra�enie czarnej.

��O, p�ywa� przecie� umiem � westchn�a Shira z ulg�.

By�a tak zm�czona, �e nie reagowa�a ju� odpowiednio. Zdawa�a sobie spraw�, �e oboj�tnieje na wszystko, ale nie by�a w stanie si� skoncentrowa�.

��Shiro z Nor! � zawo�a� g�os.

��S�ucham ci� � mrukn�a Shira zm�czona.

��Stan�a� oto nad morzem m�rz. Tutaj spotkasz swoje negatywne uczucia, takie jak gniew, niech��, obrzydzenie i wszelkiego rodzaju awersje.

��Ech! � odpar�a Shira lekcewa��co. � To mieli�my ju� na mo�cie z�a. Zaczynacie teraz powtarza� w�asne pomys�y?

��Nie � odpar� g�os pe�en �agodnej wyrozumia�o�ci. � Z�o��, gniew, niecierpliwo�� i pragnienie zemsty to uczucia, kt�re mo�na w sobie st�umi�. Awersje takie jak nienawi�� czy obrzydzenie to uczucia fundamentalne. Ty nad nimi nie panujesz, one przychodz� same z siebie.

��A mimo to mam by� za nie ukarana? � zapyta�a cierpko.

G�os waha� si� przez chwil�, a potem powr�ci�, znacznie bardziej surowy.

��Co si� sta�o z twoj� pokor�, Shiro? Nie s�dzisz chyba, �e b�dziesz mog�a i�� sobie wolna tylko dlatego, �e szcz�liwie przesz�a� przez sal� pychy?

Ukry�a twarz w d�oniach.

��Jestem zm�czona. I taka g�odna!

��Tak, oczywi�cie! Usi�d�, nie musimy ci� dr�czy� bardziej ni� to konieczne. Jedzenia nie dostaniesz, bo to by oznacza�o u�atwianie ci w�dr�wki, zreszt� mog�aby� pomy�le�, �e zastawiamy na ciebie pu�apk�. Nie damy ci te� wody. Ale niewielk� pomoc otrzymasz. Zamknij oczy i nie otwieraj ich, dop�ki ci nie powiem.

Pos�ucha�a. Tu� przy wej�ciu znajdowa� si� w�ski pas brzegu, tam w�a�nie usiad�a i mocno zamkn�a oczy. S�ysza�a obok siebie kroki, lecz opanowa�a ciekawo��. W ko�cu g�os zawo�a�:

��Mo�esz otworzy� oczy.

Oczywi�cie dozna�a rozczarowania, widz�c przy sobie jedynie kawa�ek lodu z g�rskiej �ciany, ale chyba nie mog�a ��da� wi�cej, wykrzykn�a wi�c jakie� s�owa podzi�kowania i zacz�a ssa� l�d. A gdy ostatnie okruchy rozp�yn�y si� jej na j�zyku, rzeczywi�cie poczu�a si� orze�wiona, gotowa wyj�� naprzeciw nowym trudno�ciom.

��Id� dalej, Shiro! Popatrz, p�omie� pochodni znowu si� pali.

��Wygl�da na to, �e jest bardzo daleko st�d � odpar�a troch� przygn�biona.

��Chyba nie dla ciebie? Ale teraz spotkasz wszystkich ludzi, do kt�rych �ywisz negatywne uczucia. B�d� pr�bowali �ci�gn�� ci� w przepa��, a stamt�d nie ma wyj�cia.

��Nie mog� sobie przypomnie�, bym kogo� nienawidzi�a.

��Nie b�d� zbyt pewna! Pami�taj: Ujawni� si� tu tak�e �agodniejsze formy niech�ci. Ale Milo ju� nie spotkasz, z nim ju� si� rozliczy�a�.

��A, tak. Na mo�cie, gdzie spotka�am wszystkich, kt�rych zrani�am. � Po czym doda�a w zamy�leniu: � Nigdy bym nie s�dzi�a, �e to mo�e symbolizowa� nienawi��. To wygl�da bardziej na� jak to si� nazywa? Po��danie? To znaczy dlatego, �e jest ciemnoczerwone. Szkoda, �e to nie jest morze po��dania. Bo wtedy przeby�abym je ca�kiem swobodnie. Mog�abym wrzasn��: Hurra!

Wyczu�a, �e w�a�ciciel g�osu si� u�miecha.

��Po��danie samo w sobie nie jest z�ym uczuciem. Staje si� nim dopiero wtedy, kiedy przyczynia innym szk�d, tak jak przy ma��e�skiej zdradzie czy w podobnych sytuacjach, ale wtedy jest przest�pstwem, karanym w sali przest�pstw, przez kt�r� przesz�a� ju� z �atwo�ci�.

��Rozumiem. � Poprawi�a banda�e, zmartwiona, �e straci�a tak wiele krwi, i ostro�nie wesz�a do ciemnej wody. Woda by�a jaka� g�sta, trudno by�o si� w niej porusza�. Shira zanurzy�a si� i zacz�a p�yn��.

Morze nie by�o ani ciep�e, ani zimne, po prostu nieprzyjemne. P�ywa�o si� w nim jak w g�stej mlecznej zupie, ale ani jedna kropla nie przywar�a do ubrania Shiry. To nie by�a woda, ale i nie krew, jak pocz�tkowo my�la�a. Nie wiedzia�a, co to jest.

Pokonywa�a g��bin� stosunkowo �atwo, ale gdy znalaz�a si� ju� mniej wi�cej w p� drogi, zobaczy�a, �e sun� ku niej dwie g�owy. Dwoje ludzi p�yn�o zdecydowanie, szybkimi, silnymi ruchami zbli�ali si� do jej toru.

Rozpoznawa�a ich. By�a to para, ludzie, kt�rych nie mog�a znie��, poniewa� �le traktowali swoje zwierz�ta. Naskar�y�a na nich i spraw� rozpatrywa�a rada w Nor. Zmuszono ich do zmiany post�powania, ale oni potem m�cili si� na niej przy ka�dej okazji.

��To nie jest sprawiedliwe! � zawo�a�a ku sklepieniu groty. � Czy nikt nie mo�e stan�� po stronie zwierz�t?

Kiedy pr�bowa�a wymin�� par�, owa dziwna �woda� zg�stnia�a niczym kasza i Shira nie mog�a si� ruszy� z miejsca.

Ludzie znale�li si� ponad ni�. Bez �adnych ceregieli pr�bowali wepchn�� j� w g��bin�, ale ona uskoczy�a w bok. Milcz�ca walka z tymi p�odami wyobra�ni trwa�a przez chwil�, lecz Shira wci�� zbli�a�a si� do swego celu, do pochodni, i tamci wkr�tce dali za wygran�. By�o tak, jak si� domy�la�a: wyst�pienie w obronie zwierz�t stanowi�o okoliczno�� �agodz�c�. Tamci znikn�li w mroku.

Z ulg� p�yn�a dalej. Teraz ju� naprawd� nie by�o wi�cej ludzi, kt�rych by nie lubi�a�

Gdy otworzy�a usta w ostatniej desperackiej pr�bie z�apania �wie�ego powietrza, para silnych ramion oplot�a j� w talii i nieub�aganie wci�gn�a pod powierzchni�.

��Sp�jrzcie! � wrzasn�� Vassar. � Pochodnia znowu ga�nie!

��Mar! Mar! � krzycza� Sarmik. � Czy ty nie s�yszysz? Podnie� pochodni�!

Przera�eni patrzyli na Mara. Ten sta� zupe�nie nieruchomo jak kamienny pos�g, nie mogli nawet dostrzec, czy oddycha.

��On jest w transie! � krzykn�� zaskoczony Irovar. � Patrzcie, wygl�da jak nieprzytomny!

��Tak, ale ja widz� co� innego � powiedzia� Daniel. � Sp�jrzcie na ten u�miech!

Wszyscy zwr�cili si� w stron� Mara i zadr�eli. Twarz trzymaj�cego pochodni� ja�nia�a jak�� z�� rado�ci�.

��Teraz z Shir� jest �le � powiedzia� Vassar cicho. � On jest tam z ni�!

Bezlitosny u�cisk trzyma� Shir� pod wod�. Walczy�a zaciekle, staraj�c si� mo�liwie najd�u�ej zatrzyma� powietrze w p�ucach. Nieoczekiwany ch��d w tym niesamowitym morzu ju� dawno pozwoli� jej zrozumie�, kim jest �w brutalny przeciwnik. To nie m�g� by� nikt inny jak tylko Mar i tak te�, niestety, by�o. Oczywi�cie Shira nie mog�a �ywi� tak gwa�townych uczu� do drugiego cz�owieka jak nienawi�� czy mi�o��, lecz z Marem to zupe�nie inna sprawa. Zapomnia�a o Marze. On by� jej r�wnym, czy, �ci�lej bior�c, on sta� na przeciwleg�ym biegunie, wi�c mog�a go nie cierpie�, ile tylko chcia�a.

I czyni�a to z gwa�towno�ci�, kt�ra j� sam� zastanawia�a�

Zapas powietrza w p�ucach si� ko�czy�, Shira by�a bliska omdlenia. Podejmowa�a rozpaczliwe pr�by uwolnienia si� z ramion bolesnym u�ciskiem oplataj�cych jej cia�o, usi�owa�a odepchn�� od siebie g�ow� z ca�ych si� naciskaj�c� na jej barki, wszystko na pr�no!

I wtedy nieoczekiwanie nadszed� ratunek. Pod stopami poczu�a piaszczyst� mielizn�, kt�ra wypchn�a j� z wody, tak �e g�owa dziewczyny znalaz�a si� ponad powierzchni�. Wci�ga�a powietrze g��bokimi, bolesnymi haustami.

Mar j� pu�ci�. W jego wzroku p�on�a nieugaszona nienawi��.

��Otrzymujesz pomoc po drodze! � krzykn�� w�ciekle, chwytaj�c j� ponownie, tym razem za ramiona, i wbijaj�c palce w jej barki. � Tych czworo prowadzi nieczyst� gr�!

��Nie, oni graj� czysto � wysycza�a. U�wiadomi�a sobie, �e rana znowu si� otworzy�a, a ona nic nie mo�e na to poradzi�. � To nie by�a ich zas�uga, to moja wdzi�czno�� dla ciebie za to, �e trzyma�e� pochodni� w czasie tej trudnej w�dr�wki.

Oczy mu si� zw�zi�y. Twarz wyra�a�a gorycz i bezradno��. Wydawa�o si�, �e zamierza znowu przyci�gn�� j� do siebie, lecz niech�� Shiry do niego zmala�a, gdy tylko przypomnia�a sobie, �e to on trzyma przed ni� pochodni�. I to wtedy nadszed� ratunek. Mar znikn�� pod powierzchni� i odp�yn��. Dr��c na ca�ym ciele Shira skierowa�a si� w stron� �wiat�a i wkr�tce wysz�a na brzeg.

Trzymaj�cy pochodni� znowu si� poruszy�. P�omie� z g�uchym trzaskiem wystrzeli� ku sklepieniu groty i o�wietli� zm�czone twarze ludzi. Daniel badawczo przygl�da� si� Marowi i znowu napotka� jego wzrok. Pr�bowa� wyczyta� z twarzy demona, co si� sta�o, ale stwierdzi� jedynie, �e oczy tamtego s� g��boko zapadni�te, �e pociemnia�y ze zm�czenia oraz �e zmarszczki wok� ust wyra�aj� niez�omn� samodyscyplin�. Ile to kosztowa�o Mara, tak sta� bez odpoczynku, bez jedzenia, teraz ju� drug� dob�, Daniel m�g� si� jedynie domy�la�. Sam Daniel i jego towarzysze spali troch� od czasu do czasu. Do jedzenia te� nic nie mieli, ale na razie jako� dawali sobie rad� bez niego. �uli przecie� korzenie.

Te przekl�te korzenie, my�la� Daniel. Znajdowa� si� pod wp�ywem narkotycznego odurzenia, czy prze�ywa� to wszystko w rzeczywisto�ci? Nawet nie pr�bowa� na to odpowiada�, by� zbyt ot�pia�y, zbyt zm�czony i oszo�omiony.

Wyszed� raz z groty, ale krajobraz na zewn�trz by� upiorny, ma�o zach�caj�cy do kolejnych wycieczek.

Dygocz�c otuli� si� szczelniej ciep�� kurtk� i usiad� wygodniej.

Sarmik usiad� obok.

��Tyle czasu to zabiera! Tyle czasu! Biedna dziewczyna!

Po chwili odpoczynku na brzegu Shira gotowa by�a ruszy� dalej. Wci�� jeszcze dr�a�a po zetkni�ciu si� z ch�odem bij�cym od Mara, cia�em wstrz�sa�y dreszcze, a ona u�wiadomi�a sobie, �e dotychczas nic nie wzburzy�o jej tak bardzo jak to ostatnie spotkanie.

Przej�cie okaza�o si� tak niskie, �e nie b�dzie chyba mog�a przeczo�ga� si� przez nie na czworakach. Zawsze oddycha�a z ulg�, gdy mog�a wsta�. Niezbyt to logiczne, bo w�a�nie tylko w przej�ciach mog�a czu� si� ca�kowicie bezpieczna.

Ciekawe, czy oni s�yszeli d�wi�ki b�bn�w? zastanawia�a si�. O, s�yszeli na pewno. Ale czy licz� uderzenia? Ona ju� dawno straci�a rachub�.

Zaskoczona tym, �e znalaz�a si� w ma�ym, w�skim, ale wysokim szybie, przystan�a. Przystan�a�? Po prostu nie by�a w stanie zrobi� ani kroku wi�cej. Pok�j, czy jak to nazwa�, mia� zaledwie kilka �okci d�ugo�ci i tyle� szeroko�ci.

��Czy mam si� wspina�? � zawo�a�a.

��Nie, st�j tam, gdzie jeste�! � odpar� g�os. � W odpowiednim czasie przej�cie si� otworzy. Je�li wci�� jeszcze jeste� w stanie i�� dalej, rzecz jasna.

��Wi�c mog�abym umrze� w tym zamkni�ciu? � zapyta�a.

��Czy by� mog�a? Naprawd� nie zauwa�y�a� nic w k�cie za sob�?

Co� rzeczywi�cie widzia�a wchodz�c�

��Och! � j�kn�a.

W k�cie le�a�a kupka ludzkich ko�ci.

��Na czym polega�o jego przest�pstwo? � zapyta�a.

��To by�a oboj�tno��. Oboj�tno�� wobec wszystkiego z wyj�tkiem spraw, kt�re dotyczy�y jego samego. To jest izba nudy i oboj�tno�ci.

��Nie, to nie jest sprawiedliwe � rzek�a Shira gwa�townie. � Jak ja, waszym zdaniem, sobie tu poradz�?

��Nie przypadkiem ta pr�ba zosta�a umieszczona w�r�d ostatnich � odpar� g�os �agodnie. � Rozumiem, co masz na my�li. Dobro� nie jest zbyt podniecaj�ca, wobec tego komu�, kto bardzo si� stara by� niezwyk�ym, �atwo przekroczy� pr�g nudy.

��Owszem, a poza tym odebrali�cie mi zdolno�� do g��bszych uczu� wobec ludzi. A od tego bardzo blisko do oboj�tno�ci, prawda? Nie m�wi�c ju� o tej presji, pod jak� ci�gle �y�am, o tym nieustannym zastanawianiu si�, co robi�, jak si� zachowuj�. W takiej sytuacji cz�owiek musi by� zaj�ty sob�, czy tego chce, czy nie.

��Takie ryzyko rzeczywi�cie istnieje. Pytanie polega jednak na tym, czy inni uwa�ali ci� za nudn�, czy za �yw� i interesuj�c�. Poniewa� nuda i oboj�tno��, cechy r�wnoznaczne z egoizmem, nale�� do najgorszych cech cz�owieka, znajduj� si� one na samym ko�cu twojej w�dr�wki w g��b w�asnej duszy. Ale ty sama jeste� troch� niesprawiedliwa. To prawda, �e odebrali�my ci zdolno�� kochania i odczuwania nienawi�ci, ale wsp�czucie mog�a� okazywa�. Je�eli my�la�a� inaczej, to znaczy, �e niczego nie rozumia�a� i teraz masz niewielkie szanse da� sobie rad�. Ale okazywa�a� chyba cho� troch� zainteresowania innym ludziom?

��Mam nadziej�, �e w istocie tak by�o � odpar�a Shira za�amana. � A zatem? Kiedy pr�ba si� rozpocznie?

��Ju� si� rozpocz�a. Rozejrzyj si�, a zobaczysz!

Shira przygl�da�a si� o�owianoszarym �cianom, ale niczego nie znalaz�a. Nagle unios�a wzrok i krzykn�a. Sufit obni�a� si� i Shira ze skurczem w sercu odczu�a, �e coraz ci�ej jej si� oddycha.

�mier� przez uduszenie! pomy�la�a wstrz��ni�ta. Tak, to o to chodzi. Udusi� si� z nudy i braku zainteresowa�, to do�� popularne powiedzenie.

G�os odezwa� si� znowu:

��Przej�cie otworzy si� po okre�lonym czasie. Je�li wytrzymasz tak d�ugo, b�dzie to znaczy�, �e sprosta�a� pr�bie. Je�li nie, to nuda i tw�j w�asny egoizm stan� si� tak g�ste, �e ci� zad�awi�.

Shira przytomnie usiad�a. Sama nie mia�a �adnego wp�ywu na rozw�j sytuacji, tutaj mia� decydowa� s�d innych o niej.

Czas p�yn��. Powoli, powoli sufit si� obni�a�, powietrze stawa�o si� coraz ci�sze, w ko�cu ju� nie mo�na tego by�o nazywa� powietrzem, nie zosta�o w nim ju� ani odrobiny tlenu. Shira oddycha�a przez nos i tak rzadko, jak to tylko by�o mo�liwe; siedzia�a zupe�nie bez ruchu, by nie zu�ywa� tlenu bez potrzeby.

Czu�a, �e p�uca za chwil� jej pop�kaj�, ogarn�o j� dramatyczne pragnienie wci�gni�cia w siebie ca�ego powietrza �wiata jednym pot�nym haustem. Dzwoni�o jej w uszach, dudni�o w skroniach, wzrok si� m�ci�.

Jak d�ugo mia�o to trwa�? Straci�a na moment panowanie nad sob�, zacz�a pi�ciami t�uc w �cian�, oczywi�cie bez skutku. Tak nie mo�na, trwoni tylko si�y. Sufit opiera� si� ju� prawie na jej g�owie. Pr�bowa�a nie patrze� na te ludzkie ko�ci obok, uparcie spogl�da�a w g�r�, teraz ju� tak zm�czona, �e zaczyna�a popada� w omdlenie.

W g�owie hucza�o i wirowa�o, my�li si� rwa�y, zapomnia�a, �e musi oszcz�dnie oddycha�, �apczywie wci�gn�a ca�e powietrze, jakie jeszcze zosta�o w pomieszczeniu, i skuli�a si� na pod�odze, by unikn�� zderzenia z sufitem. I wtedy w �cianie utworzy� si� z trzaskiem ma�y otw�r. Wp�yn�o tamt�dy �wie�e powietrze; na wp� omdla�a, ci�ko dysz�c, ledwo �ywa Shira zacz�a si� czo�ga� w tamtym kierunku�

Gdy tylko przesz�a, otw�r zosta� zamkni�ty, a d�wi�k b�bna rozp�yn�� si� w powietrzu.

D�ugo le�a�a bez ruchu. Nie zamierza�a ju� i�� dalej. Na tym koniec! Do��!

��Shiro z Nor! � zawo�a� g�os.

��Zamilcz! � odpar�a kr�tko.

Na zewn�trz, poza przej�ciem, rozleg� si� �miech.

��Wyjd�! S�ysz�, �e zosta�o jeszcze w tobie �ycie.

��Troch� jeszcze zosta�o. Id� ju�, id� � mamrota�a ze z�o�ci�, czo�gaj�c si� ku wyj�ciu.

Panowa�y tam absolutne ciemno�ci.

��No? O co tym razem chodzi?

��Shiro, wysz�a� ju� obronn� r�k� z o�miu pr�b. Zosta�y ci jeszcze dwie.

��Dwie? Czy� nie mia�o by� jedenastu sal?

��Ostatnia nie jest ju� pr�b�. Tam nie b�dziesz ju� mia�a �adnych k�opot�w. Je�li dojdziesz tak daleko. Bo te dwie s� najgorsze.

��Wielkie dzi�ki! � powiedzia�a Shira. � A zatem najbardziej smakowite k�ski zachowali�cie na koniec?

��Nic dziwnego, �e uda�o ci si� przej�� przez sal� nudy � roze�mia� si� g�os. � Masz temperament, nie mo�na zaprzeczy�!

��Dzi�kuj�! Na czym maj� polega� dwie ostatnie pr�by?

��Pierwsza dotyczy si�y fizycznej, twojej wytrzyma�o�ci.

Shira j�kn�a.

��I to teraz? Kiedy jestem kompletnie wyczerpana, kiedy mam ran�, z kt�rej nieprzerwanie p�ynie krew, i kiedy ju� w�a�ciwie zrezygnowa�am z walki?

��O to w�a�nie chodzi�o, �eby� by�a zm�czona. �miertelnie zm�czona, by� nie wiedzia�a, co m�wisz ani co robisz. Bo, oczywi�cie, nie zdajesz sobie sprawy z tego, co m�wisz?

��Musz� przyzna�, �e odzywa�am si� bezwstydnie, bez szacunku. Zdrowy rozs�dek zaczyna mnie opuszcza�.

G�os zamilk�.

��C� � powiedzia� w ko�cu. � Niedobrze, bo ostatnia pr�ba dotyczy twoich si� duchowych, twego rozs�dku.

��Uff � westchn�a Shira z dr�eniem. � Ale czy nie by�o ju� takiej pr�by?

��Masz na my�li si�� duchowego uporu? Nie, to nie to samo. Tam, jak pami�tasz, by�a� wiedziona na pokuszenie, i nie uleg�a�. Tym razem b�dzie du�o gorzej. Kiedy� spotka�a� ludzi, kt�rych �wiadomie zrani�a�, prawda? A teraz spotkasz ludzi, kt�rych zrani�a� nie�wiadomie. To jest co� tak okropnego, �e naprawd� mo�e si� od tego rozum pomiesza�.

��Ale co cz�owiek mo�e na to poradzi�? � wykrzykn�a wzburzona. � Zrani� nie�wiadomie! Teraz posuwacie si� za daleko. Je�li takie maj� by� k�ody na drodze, to nikt nigdy do �r�d�a nie dojdzie!

��Tote� b�dzie to ostatnia pr�ba � o�wiadczy� g�os. � Bo ona b�dzie najgorsza. Czy pami�tasz, co duchy powiedzia�y kiedy� twojemu dziadkowi? �e ten, kto dojdzie do �r�d�a, pragnie �mierci? Zrozumiesz, co to znaczy, kiedy ju� tam dojdziesz. Najpierw jednak musisz przej�� przez t� sal�. Ja ci� teraz opuszcz�, bo i tak b�dziesz tu mia�a towarzystwo. Pami�taj: Tym razem chodzi o twoj� fizyczn� si�� i wytrzyma�o��!

Zosta�a sama. Sama w przyt�aczaj�cej ciemno�ci.

W oddali powolutku rozpala�o si� �wiate�ko pochodni. Shira zrobi�a krok w ciemno��.

Natychmiast potem rozleg�y si� monotonne, hucz�ce d�wi�ki b�bna. Bi�y w rytm jej serca, zd�awione, mroczne. Grunt pod stopami mia�a pewny i nie wiedzia�a, z czym ma si� tutaj zmaga�. Ciemno�ci si� nie ba�a. Ani tych monotonnych b�bnie�, kt�re by�y uderzeniami jej pulsu. I to mia�a by� ta najgorsza sala?

Musia�o zatem by� tu co� jeszcze�

Nagle stwierdzi�a, �e nie jest sama. G�os powiedzia�, �e b�dzie mia�a towarzystwo, i rzeczywi�cie co� porusza�o si� przed ni� w ciemno�ciach.

S�ysza�a oddech. I niski, skrzekliwy �miech. Niestety, nie przyjazny ani serdeczny. Wyczuwa�o si� w nim radosne oczekiwanie walki, jakby pewno�� zwyci�stwa�

Shira sta�a bez ruchu. Wodzi�a w ciemno�ciach wzrokiem to tu, to tam, w�szy�a, nas�uchiwa�a.

Ale nie s�ysza�a nic opr�cz �oskotu b�bna i tego st�umionego oddechu. Kto� czeka� tak jak ona w tej ciemnej cho� oko wykol sali.

Tam! Shira wytrzeszczy�a oczy i przesta�a oddycha�.

W ciemno�ciach zapala�y si� powoli dwa zielone, ta�cz�ce p�omyki.

Cichy �miech �wiadczy�, �e Shama dostrzeg� jej przera�enie.

Zebrani w zewn�trznej grocie wstawali powoli, w napi�ciu.

��Co si� sta�o? � zapyta� Sarmik cicho.

��Nie wiem � odpar� Irovar. � Ale my�l�, �e Mar co� wyczu� i wzm�g� czujno��.

��Tak � potwierdzi� Daniel. � W�osy je�� mi si� na g�owie od najokropniejszych przeczu�.

��Zastanawiam si�, gdzie teraz jest Shira � rzek� Vassar. � To wszystko nie wr�y nic dobrego!

Wci�� czujni usiedli, by znowu czeka�.

��Czy� nie powiedzia�em ci, �e si� jeszcze spotkamy, Shiro, m�j kwiecie? � roze�mia� si� Shama. � Mam wiele obowi�zk�w, a jednym z nich jest zamykanie drogi do �r�d�a jasnej wody.

Shira wyczuwa�a, �e Shama ma do niej s�abo��, cho� jest w tym co� podst�pnego, z�owieszczego. Powinna to wykorzysta�, ale nie wiedzia�a jak.

��Shamo, jestem strasznie zm�czona i ci�ko ranna � powiedzia�a, pr�buj�c apelowa� do jego instynkt�w opieku�czych. � Nie jestem w stanie znie�� ju� wiele wi�cej.

��Tym lepiej dla mnie. W takim razie z�owi� ci� bez trudu.

Nie, nic z tego. Podobnie jak Mar Shama posiada� tylko jedno ja, jedn� osobowo��. T� gorsz�. Jedynym sposobem przeci�gni�cia Shamy na swoj� stron� by�o podj�� u niego s�u�b�. A tego Shira nie mog�a zrobi�. Wtedy by�aby ostatecznie zgubiona!

U�wiadomi�a sobie, �e g�os si� wycofa�. Do kogokolwiek nale�a�, by�o pewne, �e owa istota �le si� czu�a w towarzystwie tego monstrum z piekielnych otch�ani.

Nie, Shama stanowczo nie nale�a� do ziemi! Jego miejsce by�o we wn�trzu g�ry. Mo�e nawet w tej grocie? Nie, nie tak blisko �r�d�a. To niemo�liwe. To by�o �r�d�o nadziei, a Shama reprezentowa� co� dok�adnie przeciwnego.

��Czego dotyczy walka mi�dzy nami? � zapyta�a Shira. � Na czym ona ma polega�?

��B�dziemy si� bawi� w kotka i myszk� � odpar� swoim g��bokim, melodyjnym g�osem. � Ty b�dziesz pr�bowa�a doj�� do �wiat�a pochodni, ja b�d� pr�bowa� ci� schwyta�. Proste, prawda?

��A co b�dzie, je�eli uda ci si� mnie z�apa�?

��W takim razie b�dziesz moj� zdobycz�. Pami�taj: Ty od dawna jeste� zdobycz�, kt�ra mi si� s�usznie nale�y. Gdyby nie ten przekl�ty blask nad twoim czo�em, to� Ale tutaj, sama chyba rozumiesz, to nie dzia�a. Tutaj mam prawo ci� zabi�!

Och, Mar, pomy�la�a Shira, teraz wszystko zale�y od ciebie, od tego, jak ty mi po�wiecisz. I musz� polega� na tobie, kt�ry nienawidzisz mnie tak strasznie!

��Jeste� gotowa? � zapyta� Shama.

��Nie, zaczekaj! � wykrzykn�a Shira w panice. � Ja� ja musz� poprawi� banda�.

��Co za g�upstwa! Pr�bujesz zyska� na czasie? Chyba si� nie boisz?

Czy� mog�a znosi� takie rzeczy?

��Jestem gotowa � o�wiadczy�a czystym g�osem.

Bicie w b�bny nat�y�o si�, sta�o si� i g�o�niejsze, i szybsze. Nie my�la�a, �e to jej w�asny puls odzwierciedlaj�cy wszystkie stopnie przera�enia, Shama jednak zauwa�y� to z zachwytem. Wsta� w ca�ej swojej okaza�o�ci i Shira u�wiadomi�a sobie, �e dotychczas siedzia� przed ni�. Zapomnia�a, jaki jest kolosalny. Teraz u�wiadomi�a sobie tak�e, jak wielka musi by� ta grota.

Dobrze, �e jego oczy �wiec�, pomy�la�a. Przynajmniej wiem, gdzie si� znajduje.

Wypatrzy�a p�omie� pochodni i rzuci�a si� w lewo. �eby go tylko okr��y� Pochodnia, pochodnia, jej male�kie �wiate�ko! Oto ono!

Mar drgn��, a pochodnia wypad�a mu z r�ki i wiruj�c spada�a na ziemi�.

��Co ty robisz? Oszala�e�? � wrzasn�� Vassar. � Zniszczysz wszystko, co Shira osi�gn�a.

��Ja jej nie s�ucham!

Wszyscy rzucili si� do niego. Sarmik stara� si� powstrzyma� Mara, kt�ry zamierza� zeskoczy� z podwy�szenia, ale zosta� brutalnie odtr�cony. Pochodnia potoczy�a si� w k�t, Daniel podbieg� i podni�s� j�. Vassar krzycza� z przera�enia.

��Przecie� ona jest prawie u celu! Nie mo�esz teraz wszystkiego zniszczy�!

��Wr�� na g�r�, Mar! � prosi� Irovar. � B�agam ci� ze wzgl�du na moj� wnuczk�! I ze wzgl�du na wszystkich. Na ca�e Taran-gai!

��Ze wzgl�du na ca�y �wiat � doda� Daniel. � Ludzie Lodu mog� si� rozprzestrzenia� ze swoim przekle�stwem, a je�li Tengel Z�y ujdzie wolno� Mar, dlaczego, na Boga?

Mar z zadowolon� min� sta� bez ruchu. Daniel pr�bowa� wcisn�� mu do r�ki pochodni�, ale on nie chcia� jej wzi��.

��Mar, odpowiedz mi teraz szczerze � rzek� Sarmik spokojnie. � O co chodzi?

Mar strz�sn�� z siebie Daniela i Vassara, jakby to by�y dwa szczeniaki. D�awi�c si� z w�ciek�o�ci, krzycza�:

��Nie mog� s�u�y� wielu panom naraz! Nie wejd� ju� wi�cej na podwy�szenie! Niech ona radzi sobie sama!

Zgromadzeni spogl�dali po sobie.

��Wielu panom? � zapyta� Irovar. � Powiedz mi, czy to ma co� wsp�lnego z Sham�?

��Tak my�l�. W ka�dym razie dosta�em rozkaz, �ebym trzyma� si� z boku.

��O, bogowie! � j�kn�� Sarmik. � To ju� koniec! Nie mo�emy zmusi� Mara, je�li Shama nakazuje mu co innego.

��Boj� si�, �e wyrok na Shir� ju� zapad� � rzek� Irovar z westchnieniem. � Znalaz�a si� w jego �apach ju� wtedy, kiedy odby�a z nim rozmow�.

Vassar b�aga� jeszcze raz:

��Mar, Shira potrzebuje pomocy. Spr�buj!

��Nie! Ani nie mog�, ani nie chc�!

��To si� na nic nie zda, Vassar � mrukn�� szybko Irovar. � Mar znajduje si� wy��cznie pod rozkazami Shamy. Shira musi radzi� sobie sama, nawet je�li ta my�l wydaje nam si� trudna do zniesienia.

Daniel szlocha� z bezsilno�ci.

��Nie mo�emy jej zawie��, nie mo�emy. Ona przecie� walczy�a tak d�ugo. Czy wy nie rozumiecie, jak trudna i samotna by�a to walka? I my j� zdradzamy teraz, kiedy ju� jest tak blisko celu! Mar, ty bestio, zr�b co�!

Ale uparty Mar sta� z plecami przy �cianie. Oczy mu p�on�y, suche ze zm�czenia. Bezradni musieli patrze�, jak Mar wyci�ga n�, by trzyma� ich z daleka od siebie.

Shama, rzecz jasna, momentalnie przejrza� jej wybieg. W ostatniej sekundzie zdo�a�a mu si� wymkn�� z r�k. Szuka�a blasku pochodni, ale go nie znajdowa�a. Czy Shama go przes�ania? Nie, �wiat�a po prostu w og�le nie by�o! Och, jak si� teraz zorientuj�, dok�d i��?

Shama roze�mia� si� cicho.

��Zapominasz, kto trzyma pochodni�. M�j najbardziej oddany s�uga! Dosta� polecenie, by si� usun��. Tak wi�c teraz jeste�my tylko ty i ja, Shiro!

��A zatem walczysz nieuczciwymi metodami! � zawo�a�a wzburzona. � Warunkiem by�o, �e mam widzie� �wiat�o, kt�re mnie poprowadzi. Sam to przed chwil� powiedzia�e�!

��Ja m�wi� to, co mi akurat wygodnie.

Umkn�a mu zwinnie. Mia�a osobliw� zdolno�� wyczuwania, kiedy jego r�ce si� zbli�aj�; jakby p�yn�y do niej fale d�wi�ku.

Czu�a si� zdruzgotana wiadomo�ci�, �e Mar si� od niej odwr�ci�. Dopiero teraz zrozumia�a, ile znaczy�a dla niej jego pomoc. Teraz jej dzia�ania by�y ca�kowicie pozbawione sensu. Mog�a zak�ada�, �e wej�cie do nast�pnej sali b�dzie jeszcze cia�niejsze ni� poprzednie, bo przecie� zmniejsza�y si� jedno po drugim. Jak wi�c je odnajdzie w tej ogromnej grocie? Zw�aszcza �e Shama robi� wszystko, co m�g�, by zatrzymywa� j� po�rodku sali.

Bawi� si� z ni� tak, jak mu si� podoba�o. I rozumia�a te� co� innego: Shama widzia� w ciemno�ciach. Jego ataki by�y starannie wymierzone.

Shira jednak nie zamierza�a si� podda�. Milcz�ca walka trwa�a; nie wiedzia�a ju�, ile min�o czasu � minut czy godzin. By�a zm�czona wci�� odwa�nie ponawianymi pr�bami ucieczki, nerwy mia�a napi�te do granic wytrzyma�o�ci, kolana i �okcie poobcierane o skaln� �cian�, w kt�rej uparcie stara�a si� znale�� otw�r. Ju� dawno straci�a wszelk� orientacj�. R�wnie dobrze mog�a by� w punkcie wyj�cia, jak u celu.

Shama bawi� si�. �mia� si� z coraz szybszego bicia jej serca, kt�re s�ycha� by�o jak odg�osy b�bna, za�miewa� si� z powodu jej urywanego, �wiszcz�cego oddechu, bawi� si� ni�, dotyka� palcami jej szczeg�lnie wra�liwych miejsc i dziwi� si�, �e przera�ona uskakuje na bok. Ale je�eli s�dzi�, �e ona we�mie udzia� w jakiej� erotycznej grze, to si� myli�. Shira nigdy nie doznawa�a takich uczu�. W takim razie gra mia�aby tylko jemu dostarcza� przyjemno�ci, zarzuci� wi�c j�, by si� nie o�miesza�.

Shira by�a niezmordowana! Przyjemnie by�o mie� takiego godnego przeciwnika. Jeszcze przyjemniej b�dzie j� z�ama�. D�ugo nie mog�o to ju� trwa�; to serce d�ugo ju� nie wytrzyma.

Ju� wkr�tce dziewczyna stanie si� jego zdobycz�. Nareszcie! Zwyci�stwo nad duchami b�dzie jego najwi�kszym triumfem!

Doprowadzony niemal do rozpaczy Irovar po raz ostatni apelowa� do Mara. Wszyscy po kolei pr�bowali trzyma� pochodni�, a jedynym rezultatem by�o to, �e p�omie� nieustannie przygasa�. Mar pozostawa� nieczu�y na ich pro�by, by� zm�czony brakiem snu i niebezpieczny dla ludzi, kt�rzy mieli z nim do czynienia. Z rozjarzonymi oczyma sta� oparty o �cian� i grozi� no�em ka�demu, kto chcia� si� zbli�y�. Raz zamierzy� si� na Daniela, gdy ten pr�bowa� wcisn�� mu do r�k pochodni�. Daniel zdo�a� si� uchyli�, lecz dla wszystkich by� to szok i ostatecznie zrozumieli, �e Mar nigdy nie wr�ci na podwy�szenie.

Nie wiedzieli te�, co si� dzieje z Shir�. Mo�e b�d� tu siedzie� i czeka� ca�ymi dniami, a ona b�dzie tam umiera� samotnie?

Ach, ten Mar!

Znowu nasta�a noc. Niemi, zgn�bieni i zrozpaczeni stali wok� niego, gotowi go b�aga�, ale jego twarz pozostawa�a zimna i odpychaj�ca.

Nagle Vassar wyda� cichy okrzyk; sta� najbli�ej wyj�cia. Wszyscy zwr�cili si� ku niemu.

W nocnym mroku do groty zbli�a�a si� delikatna, jasna po�wiata. Taran-gaiczycy pozdrawiali j� w g��bokich pok�onach.

Do wn�trza wkroczy�y cztery duchy. W milczeniu przesz�y obok stoj�cych ludzi i zatrzyma�y si� przed Marem, kt�ry odwr�ci� si� twarz� do �ciany.

��We� pochodni�! � rzek� Duch Ziemi cicho i gro�nie.

Mar potrz�sn�� g�ow�.

��Shira umiera � powiedzia�a kobieta. � Jej serce wi�cej nie wytrzyma. Tylko ty mo�esz j� uratowa�.

��Wy nie jeste�cie moimi w�adcami. Ja s�ucham tylko Shamy.

Daniel nie wszystko rozumia�. Widzia� jednak cztery duchy gro�nie otaczaj�ce Mara, s�ysza�, jak on odpowiada � ostro, z uporem.

��Shama pos�uguje si� niehonorowymi metodami � powiedzia� Pan Wody. � Pozbawi� Shir� ostatniej pomocy, czyli twojej pochodni. To daje nam prawo go lekcewa�y�. Wchod� na podwy�szenie!

��Nie!

W grocie zaleg�a z�owieszcza cisza. Wtedy Pani Powietrza odwr�ci�a si� i ruchem r�ki wskaza�a ludzi w odleg�ym k�cie groty. Daniel poszed� za innymi, �ywi� bowiem g��boki respekt dla niezwyk�ych w�adc�w natury, kt�rych czcz� Taran-gaiczycy.

Mar zosta� sam wobec czterech �ywio��w.

Pani Powietrza unios�a rami�. Na dworze zerwa� si� wicher, wyj�cy orkan, kt�ry wpad� do groty i ca�� swoj� moc skierowa� przeciwko Marowi. On ukry� twarz w d�oniach, �eby si� broni�, przywar� do �ciany w ostatniej desperackiej pr�bie zachowania lojalno�ci wobec Shamy. Pan Wody uczyni� ruch. Z szemrz�cego dotychczas �r�d�a zacz�a si� gwa�townie wylewa� woda na t� cz�� groty, gdzie sta� Mar, gro��c mu zatopieniem. Pan Ziemi w brunatnej pelerynie, ten, kt�ry nigdy nie ods�ania� twarzy, wzni�s� r�k� w powietrze, a wtedy �ciany zadr�a�y, odrzucaj�c od siebie Mara. Spod �ciany zacz�o si� wydobywa� gliniaste b�oto, kt�re miesza�o si� z wod�. Ono zmusi�o Mara, by przeszed� na �rodek groty. Orkan rycza� wok� niego, a Pan Ognia wzi�� pochodni�, kt�ra rozpali�a si� przy sk�rze Mara. Z poparzon� twarz�, na wp� uduszony przez ziemi� i przemoczony do suchej nitki Mar zosta� przez orkan zmuszony do wej�cia na podwy�szenie, a rozgniewany Pan Ognia wcisn�� mu w r�k� pochodni�.

��Podnie� j�! � zawo�a� grzmi�cym g�osem.

Mar chwia� si�, zas�ania� d�oni� piek�c�, wykrzywion� twarz. Woda i glina opad�y, orkan przycich�. Pokonany b�lem i upokorzony Mar podni�s� pochodni�.

��I masz j� tak trzyma�! � przykaza� Pan Wody o pi�knych, migotliwych oczach. � Zostaniemy tu, dop�ki Shira b�dzie w grocie z Sham�.

Czterej ludzie w k�cie dr�eli oszo�omieni, o�lepieni i zaszokowani.

Shira �miertelnie zm�czona opar�a si� o �cian�. Teraz tak�e i ona mog�a zauwa�y�, �e jej serce nie pracuje tak, jak powinno. Shama przygotowywa� si� do zagarni�cia ofiary, kt�ra zwodzi�a go tak d�ugo.

Zacz�a mruga�. Czy wzrok jej nie myli? Czy to nie �wiat�o pochodni pojawi�o si� za plecami Shamy? Och, Mar! wi�c w ko�cu mi pomog�e�!

�eby tylko uda�o jej si� zwie�� Sham�. �eby zdo�a�a doj�� do �wiate�ka�

Nie by�o to daleko.

Shama by� zdekoncentrowany. Mia� j� przecie� w gar�ci, zdobycz jest pewna!

�eby tylko nie odwraca� g�owy! Ale on, oczywi�cie, dobrze wie, gdzie jest przej�cie, i b�dzie szczeg�lnie czujny, je�li Shira zechce si� tam zbli�y�.

��Wygl�da na to, �e wygra�e�! � zawo�a�a, pragn�c zag�uszy� dudni�ce b�bny swojego pulsu. Teraz nale�a�o jego my�li skierowa� na inne tory.

��Co? � zachichota�. � Dajesz za wygran�?

��Z najwi�kszym trudem. Ale widz� skoro zosta�am pobita.

Rozmawiaj�c przez ca�y czas z pozoru oboj�tnie, zbli�a�a si� do �wiat�a. Wkr�tce b�dzie mog�a si� odwa�y� na ostateczny skok. Oddech rani� jej udr�czone p�uca; Shama nie da� jej ani chwili odpoczynku w tej dzikiej, podst�pnej gonitwie po grocie. A� do tej chwili. R�ce i nogi ci��y�y jej, jakby by�y z o�owiu, a kolana ugina�y si� pod ni�. W ustach czu�a smak �elaza.

Jeszcze kilka �okci i b�dzie mog�a skoczy�. Tam!

Jak strza�a wpad�a Shira do ma�ego otworu w �cianie, gdzie p�on�o �wiate�ko. Shama krzykn�� i odwr�ci� si� gwa�townie. Ona tymczasem by�a ju� w przej�ciu i jedyne, co mu zosta�o w r�ce, to kawa�ek jej mi�kkich sk�rzanych spodni. Pe�ne zawodu ryki d�ugo jeszcze rozlega�y si� po jaskini i Shira z niepokojem my�la�a, co si� teraz stanie z Marem. Shama z pewno�ci� nie b�dzie dla niego �askawy! Nic przecie� jeszcze nie wiedzia�a o tym, co si� w�a�ciwie sta�o w zewn�trznej grocie. Chyba nie tylko Mar nara�a� si� na gniew Shamy!

Przera�ona, czy on mimo wszystko jej nie z�apie, spieszy�a si� jak mog�a, pe�zn�c na brzuchu, i wkr�tce przyst�pi�a do swojej ostatniej pr�by.

Kiedy rozleg� si� d�wi�k gongu, cztery cienie wyprostowa�y si�.

��Teraz Shira jest bezpieczna � powiedzia�a kobieta, a jej g�os brzmia� jak szum wiatru w koronach drzew. � W ka�dym razie nic jej nie grozi ze strony Mara i Shamy. Teraz was opu�cimy. Dzi�ki, �e trzymali�cie tu wiern� wart�!

Pan Ognia w p�omienistej pelerynie m�wi� dalej:

��Shira wkracza teraz w ostatni� i najbardziej niebezpieczn� faz� swojej w�dr�wki. Nie wiemy, czy jej zmys�y znios� obci��enie, na jakie tym razem b�dzie nara�ona.

��A jej serce?

Pan Wody u�miechn�� si� �yczliwie.

��Jej serce tylko przez chwil� by�o przeci��one. Je�li oka�e si� na tyle m�dra, by troch� odpocz��, to nic jej nie grozi. Ale kiedy wyjdzie na zewn�trz, oszcz�dzajcie j� przez pierwsze dni!

��B�dziemy � powiedzia� Irovar, a pozostali kiwali g�owami na znak, �e si� zgadzaj�.

Pan Ziemi podszed� do g�adkiej g�rskiej �ciany, przy kt�rej p�on�o �wiat�o pochodni. Nie powiedzia� nic, zrobi� tylko ruch r�k� i �ciana z �oskotem odsun�a si� na bok. Oniemiali ze zdumienia wszyscy widzieli teraz tablic� w chwiejnym blasku p�omienia. Duchy po�egna�y ich w milczeniu i opu�ci�y grot�.

��Na wszystkich bog�w! � szepn�� Irovar cicho. � Widzia�e�, Sarmiku? Znasz te nazwiska?

��Znam w ka�dym razie nazwiska Shiry i Mara. I nazwisko najwi�kszego bohatera starych poda� Taran-gaiczyk�w, Teczin Chana. Z czas�w kiedy nasz lud �y� we w�asnym kraju daleko st�d na wschodzie.

��Shira z Nor! � szepta� Irovar. � Nazwisko mojej ma�ej Shiry razem z jego! Ale nie znam innych nazwisk, tych pisanych obcymi znakami.

��Dzielni ludzie, kt�rzy szukali �r�de� i zgin�li po drodze � rzek� Sarmik. � Z wyj�tkiem tych, kt�rych nazwiska jarz� si� �wietli�cie. Ale kim by� ten pierwszy?

��Nie wiem. Jeden z pierwszych, kt�rzy tu dotarli z dalekiego �wiata. Musia� by� wielkim m�em.

Daniel podszed� bli�ej.

��Znam te znaki, kt�rymi zosta�o wypisane jego imi� � rzek� przej�ty. � To s� prastare ruiny! Musia� tu dotrze� ze Skandynawii wzd�u� wybrze�y. AginaharijaR, brzmia�o jego nazwisko. �y� zapewne zbyt dawno temu, by�my w moim kraju mogli o nim s�ysze�.

Irovar niecierpliwi� si�.

��Musz� natychmiast przepisa� te nazwiska i znaki, wtedy je zapami�tam.

��Ja tak�e � powiedzia� Daniel, wyjmuj�c papier i pi�ro. � To mo�e si� w przysz�o�ci okaza� warto�ciowe.

Vassar z podziwem przygl�da� si� tablicy.

��Widzia�e�, Mar, �e Shira wypisa�a tu tak�e twoje nazwisko na wieki? Nie jeste� dumny?

Mar nie odpowiada�. Jego oczy p�on�y tak� niech�ci� i tak wielk� rozpacz�, �e musieli odwr�ci� wzrok. Zdradzi� Sham�, tego nigdy sobie nie wybaczy, mimo �e zosta� do tego przymuszony.

��Na zewn�trz znowu zaczyna si� dzie� � powiedzia� Daniel zdumiony. � Jak d�ugo Shira by�a w grocie Shamy?

��Walczy�a przez p� dnia i przez ca�� noc � odpar� Vassar cicho.

��Ale najgorsze jeszcze przed ni�, powiedzia�y duchy!

��Niech bogowie b�d� dla niej �askawi � szepn�� Irovar

G�os poleci�, by Shira odczeka�a troch�, zanim rozpocznie ostatni� walk� w grotach. Tak�e ona musia�a przyj�� do wiadomo�ci, �e jej serce ju� d�ugo nie wytrzyma, je�eli zaraz nie odpocznie. Z ulg� wykona�a polecenie, ba�a si� bowiem ostatniego wysi�ku, a ten strach spot�gowany by� l�kiem o stan w�asnego organizmu.

Siedzia�a d�ugo i przygl�da�a si� nowej grocie, raz jeszcze doznaj�c wra�enia, �e znajduje si� w otwartej pustej przestrzeni. Widzia�a niewiele, bo wszystko przes�ania� mokry, lepki �nieg. Pada� w ciszy wielkimi, ci�kimi od wody p�atami, k�ad� si� bia�� pow�ok� na ziemi, nigdy jednak nie tworzy� zasp. Czarne nagie drzewa rysowa�y si� niewyra�nie w �nie�ycy.

��Wiesz, kogo masz tu spotka�, prawda? � zapyta� g�os, gdy Shira odzyska�a troch� energii i wsta�a.

Skin�a g�ow�.

��Wszystkich, kt�rych nie�wiadomie zrani�am lub sprawi�am im b�l. Nie mog� powiedzie�, �e mnie to cieszy.

O, gdyby on wiedzia�, jak bardzo jej to nie cieszy! Jej kondycja fizyczna by�a tak marna, �e trudno to sobie nawet wyobrazi�. Nerwy mia�a tak zszarpane, �e podskakiwa�a przy byle szele�cie, nie wiedzia�a ju�, ile czasu min�o, odk�d spa�a po raz ostatni, nie mia�a odwagi prosi� o jedzenie, straci�a mn�stwo krwi, a ca�a sk�ra by�a jedn� ran�. Trz�s�a si�, mia�a md�o�ci i bola�a j� g�owa. A na dodatek tutaj jest tak zimno�

Uff!

��Poradzi�a� sobie znakomicie, Shiro � rzek� g�os z uznaniem. � A trzeba pami�ta�, �e on zrobi� wiele, by dosta� w�a�nie ciebie, i �e oszukiwa� paskudnie. Nie obawiaj si� zatem ostatniego zadania!

S�owa zach�ty specjalnie jej nie pocieszy�y.

��To nie jest w porz�dku, �eby tak� pr�b� jak ta zostawia� na sam koniec, kiedy wszystkie moje si�y ju� si� wyczerpa�y � �ali�a si�. � Ju� niczemu nie potrafi� si� przeciwstawi�, niczemu oprze�

��O, Shiro, za bardzo narzekasz � rzek� g�os z u�miechem. � O to w�a�nie chodzi�o, mia�a� by� zm�czona. W przeciwnym razie byle kto m�g�by stan�� twarz� w twarz ze swoimi dawnymi b��dami.

��Czy mo�na m�wi� o b��dach, kiedy chodzi o nie�wiadome sprawianie przykro�ci?

��Czasami tak. Mo�emy to zreszt� nazywa� ukrytym egoizmem. Jeste� gotowa?

��Tak, teraz jestem gotowa. Wybacz mi, �e narzeka�am.

��Dobrze ci� rozumiem. Jeszcze si� zobaczymy!

Zobaczymy si�? No tak, on j� widzi, cho� ona s�yszy jedynie g�os� Ale mo�e naprawd� chcia�aby spotka� jego w�a�ciciela, mo�e g�os ma tak�e cia�o?

Ciekawo�� o�ywi�a j�, a o�ywienie doda�o odwagi. Nie wahaj�c si� d�u�ej, wkroczy�a w �nie�yc�.

Tam gdzie sypa� �nieg, panowa�a niezwyk�a cisza. P�atki pada�y na jej w�osy; wyci�ga�a r�ce i patrzy�a, jak topniej� na sk�rze. Wilgotny ch��d zacz�� przenika� przez ubranie, strz�sn�a z siebie lepk� biel.

Cisz� przerwa� jaki� d�wi�k � st�umiony, niepocieszony p�acz. Serce Shiry podesz�o do gard�a. Zacz�o si�!

Mia�a wra�enie, �e znalaz�a si� w zimowym osiedlu w tajdze, gdzie Juraci maj� sta�e domostwa. Pod drzewem siedzia�a stara kobieta w prostym ubraniu. Shir� przenikn�� dreszcz. Zna�a t� kobiet� z dzieci�stwa, to by�a ich s�siadka, zmar�a przed wieloma laty. Biedna i samotna mieszka�a w swojej ma�ej jurcie z daleka od ludzi. Zdumiona i pe�na z�ych przeczu� Shira podesz�a do staruszki. O ile mog�a sobie przypomnie�, nigdy jej nic z�ego nie zrobi�a.

Pozdrowi�a star� i zapyta�a, dlaczego p�acze. Tamta otar�a �zy wierzchem d�oni i zap�akanymi oczyma wpatrywa�a si� w Shir�.

��Tw�j dziadek powiedzia�, �e przyjdziesz mnie odwiedzi�. Przygotowywa�am jedzenie i sprz�ta�am przez dwa dni. Ca�y dzie� siedzia�am na progu i czeka�am na ciebie. Ale ty nie przysz�a�. Nikt do mnie nie przyszed�. Och, to d�ugie czekanie, nadzieja� i rozczarowanie, jakie mnie ogarn�o, kiedy zrozumia�am, �e ty nigdy nie przyjdziesz�! Dlaczego to zrobi�a�? Dlaczego zrani�a� mnie tak bole�nie?

Shira by�a wstrz��ni�ta. W jej oczach pojawi�y si� �zy.

��Ja o niczym nie wiedzia�am! � zawo�a�a. � Dziadek musia� zapomnie� i nic mi nie powiedzia�. Nie wiedzia�am, och, gdyby mi tylko kto� powiedzia�, natychmiast bym pobieg�a, zapewniam ci�! Jak mam ci wynagrodzi� t� krzywd�? Czy mo�esz mi wybaczy�?

Broda staruszki dr�a�a.

��Gdybym wiedzia�a o tym wtedy! Teraz jest za p�no. Na nic si� zdadz� wyja�nienia, kiedy cz�owiek ju� nie �yje.

Shira patrzy�a zrozpaczona na staruszk�, kt�ra powoli jakby si� rozwiewa�a, a w ko�cu ca�kiem znikn�a jej z oczu. Nie mia�o sensu prosi� kobiet� o zrozumienie, bo ona by�a przecie� jedynie wytworem wyobra�ni. Zmar�a staruszka nigdy si� nie dowie, �e Shira nie chcia�a jej zrani�. Za p�no, za p�no!

Powoli wsta�a. Teraz rozumia�a, jak okrutna jest ta pr�ba!

I �miertelnie si� ba�a i�� dalej.

Nie zrobi�a wiele krok�w, gdy na jej drodze pojawi�a si� m�oda, pi�kna kobieta o rysach wykrzywionych b�lem. Shira przypomina�a j� sobie jak przez mg��, to by�o tak dawno temu�

��Dlaczego tak rozpaczasz, kobieto? � zapyta�a, cho� najch�tniej nie podejmowa�aby tego tematu.

K�ciki ust tamtej opad�y w d� jak do p�aczu.

��Spotka�y�my si� kiedy� podczas zawod�w w Nor. By�a� bardzo m�oda i nie rozumia�a� wiele. To ty powiedzia�a� mi, �e m�j m�� poszed� do namiotu innej kobiety. Twoje s�owa by�y dla mnie jak pchni�cie no�em, tamta kobieta bowiem od dawna zastawia�a sieci na mojego m�a�

Zdezorientowana Shira zmarszczy�a brwi.

��Nie mog� sobie przypomnie� To by by� bardzo dziwny grzech, bo akurat ja jestem ca�kowicie oboj�tna na wszelkie mi�osne intrygi. Musia�am absolutnie si� nie domy�la�, co robi�, kiedy wymawia�am te fatalne s�owa. Tak mi przykro!

Udr�czona kobieta wzruszy�a ramionami.

��Co to teraz pomo�e? Moje ma��e�stwo si� rozpad�o. Gdyby� wtedy nic nie m�wi�a, pewnie nadal wierzy�abym w jego niewinno��.

��Ale� � Shira zas�oni�a d�oni� usta, by st�umi� j�k rozpaczy. � Co mam zrobi�? Czy mog� cofn�� te s�owa?

Z pe�nym wyrzutu spojrzeniem kobieta znikn�a.

Nie, nie, my�la�a Shira, jakby chcia�a powstrzyma� rozw�j wypadk�w. Tak nie mo�na!

Na jej spotkanie wysz�o dwoje zmarzni�tych dzieci w cienkich ubrankach. Stan�y przed Shir� i patrzy�y na ni� oskar�ycielsko.

��Co� Co ja wam zrobi�am? � zapyta�a z dr�eniem. Dzieci by�y ma�e i bezradne.

��By�y�my kiedy� na zawodach w Nor. Ty mia�a� nam wszystko pokaza�. Ale przysz�y inne dzieci, kt�re zna�a�, i zapomnia�a� o nas. Sta�y�my bardzo d�ugo, trzymaj�c si� za r�ce, i czeka�y�my na ciebie. Nie wiedzia�y�my, gdzie jeste�my. W ko�cu usiad�y�my gdzie� w k�cie i posn�y�my. Ty nigdy do nas nie przysz�a�.

Shira pad�a przed nimi na kolana.

��Teraz was sobie przypominam � szlocha�a. � Ja sama by�am wtedy dzieckiem, ale zna�am Nor, by�am pewna siebie, rzuci�am na wiatr obietnic�, �e wam wszystko poka��. Nie wiedzia�am, �e jeste�cie same i �e potraktowa�y�cie powa�nie moje s�owa. Och, gdybym mog�a znowu o�ywi� tamt� chwil�! Wybaczcie mi! Wybaczcie mi oboje!

Wiedzia�a jednak, �e to na nic. Zaw�d, jaki sprawi�a, wry� si� w pami�� tych dzieci. Teraz s� ju� doros�ymi lud�mi, a ona nigdy ich nie odnajdzie.

Kiedy dzieci znikn�y, a Shira znowu ruszy�a przed siebie ku chybotliwemu p�omieniowi, kt�ry ja�nia� tak strasznie daleko przed ni�, ze �nie�ycy wy�oni�a si� grupa m�odych ludzi. Przestraszona zatrzyma�a si�. I natychmiast ich pozna�a. Z nimi wszystkimi rywalizowa�a na zawodach w Nor.

��Gdyby ciebie tam nie by�o, Shiro � powiedzia� jeden z nich � to my wszyscy osi�gn�liby�my du�o wi�ksze sukcesy. To ty ogranicza�a� nasze mo�liwo�ci, co nie by�o sprawiedliwe, skoro nie jeste� taka jak my. Ty masz zdolno�ci, kt�rych my nie posiadamy.

Maj� racj�! Im duchy nie pomagaj�. Ale dziadek zawsze chcia�, �eby bra�a udzia� w tych zawodach, �eby by�a silna.

��Nigdy wi�cej nie b�d� si� z nikim �ciga�! � zawo�a�a szczerze.

Oni u�miechn�li si� tylko i znikn�li.

Jak to wytrzymam? zastanawia�a si� Shira. I kogo jeszcze spotkam?

Na drodze ukaza�o si� jeszcze jedno dziecko, ma�y, siny z zimna ch�opczyk. Zna�a go dobrze. By� synem s�siad�w, teraz ju� jest doros�y, opu�ci� swoje plemi�, Shira nie wiedzia�a, co si� z nim dzieje.

��Marzniesz � powiedzia�a zmartwiona.

��Wtedy marz�em jeszcze bardziej � odpar� smutno. � Pami�tasz, �e pewna kobieta uszy�a pi�kn� dzieci�c� kurtk� z najszlachetniejszych sk�r? Czy przypominasz sobie, �e to w�a�nie ty j� dosta�a�?

��Och, tak! � zawo�a�a Shira. � Kocha�am t� kurtk� i bardzo si� martwi�am, kiedy ju� z niej wyros�am. Pami�tam, �e bardzo nudzi�am dziadka, �eby mi j� kupi�.

Ch�opiec kiwa� g�ow�.

��Ja te� bardzo kocha�em t� kurtk�. Nie mia�em ciep�ego ubrania, ale rodzice nie mieli te� za co kupi� mi tej kurtki. Chodzi�em codziennie do tamtej kobiety, �eby chocia� pog�aska� futerko. Przez wiele tygodni pracowa�em, �eby zarobi� na ciel� renifera, bo takiej w�a�nie zap�aty kobieta ��da�a za kurtk�, ale kiedy po ni� przyszed�em, mia�a� j� ju� ty. Strasznie marz�em tamtej zimy.

Shira wybuchn�a szlochem. Zerwa�a z siebie bluzk� i otuli�a ni� ch�opca. Nie ogl�daj�c si� pobieg�a dalej, a �zy strumieniami sp�ywa�y jej po twarzy.

Zatrzyma�a j� stara kobieta. Dawno temu mieszka�a w Nor. Patrzy�a na Shir� oskar�ycielsko.

��Ale� ale� � j�ka�a si� Shira zak�opotana. � Ciebie chyba niczym nie urazi�am! Co tydzie� przychodzi�am przecie� do ciebie z chlebem i mi�sem. Niekiedy przynosi�am te� ubrania.

��Owszem � potwierdzi�a kobieta. � Ale dobre uczynki mog� rani� bardziej ni� cokolwiek innego, nie wiedzia�a� o tym? Jak my�lisz, jakie to uczucie, kiedy cz�owiek ci�gle jest na �asce innych, wci�� musi im by� wdzi�czny? I nie mo�e powiedzie� �nie�, nawet je�li wszystko w nim si� burzy.

Shira j�kn�a.

��Nigdy nie mia�am nic takiego na my�li! Nie wiedzia�am, �e to dla ciebie takie trudne. Och, przepraszam, wybacz mi moje b��dy!

Znowu wszystko na nic. Zjawa znikn�a, a rzeczywista kobieta od dawna nie �y�a. W �aden spos�b nie da si� naprawi� b��du.

Na skraju drogi siedzia� m�ody m�czyzna.

��Ty tutaj? � spyta�a zaskoczona. Ten m�ody cz�owiek mieszka� w s�siedztwie, by� jej przyjacielem. Nie mog�a znale�� powodu, dla kt�rego on mia�by si� znajdowa� w�r�d tych ludzi.

��Dawa�em ci kiedy� podarunek, Shiro � powiedzia� p�g�osem. � Ma�� szkatu�k�, kt�r� sam wyrze�bi�em. Nie chcia�a� jej przyj��. Jak mog�a� tak mnie zrani�?

Z trudem prze�kn�a �lin� i usiad�a obok niego.

��Podarunki to delikatna sprawa � zacz�a ostro�nie; � Takie pi�kne podarunki, jak ten, kt�ry chcia�e� mi ofiarowa�, zobowi�zuj�.

��Nie mia�em nic z�ego na my�li, chcia�em tylko pokaza�, jak bardzo ci� ceni�.

��Wiem, �e nie zamierza�e� stara� si� o moj� r�k� ani nic takiego � powiedzia�a Shira zawstydzona. � Ja si� przecie� nie nadaj� do ma��e�stwa. Ale dziadek prosi�, �ebym nie bra�a szkatu�ki, bo ludzie mogliby gada�, a mo�e nawet prze�miewa� si� z ciebie. Czyni�am to z ci�kim sercem, wierz mi.

Potrz�sn�� g�ow�.

��Nigdy o tym nie zapomnia�em, Shiro. Szkatu�ka wci�� stoi u mnie w domu jak szyderstwo.

Impulsywnie zaproponowa�a:

��Czy mog� przyj�� do ciebie i poprosi� o ni�? Och, powiedz, �e mog�, �e nie jest za p�no! Nie znios� tego!

On patrzy� w ziemi�, na kt�rej topnia�y p�atki �niegu niby rozp�ywaj�ce si� sny. Po czym i on rozp�yn�� si� we mgle.

W sercu Shiry zap�on�a jednak iskierka nadziei. Tym razem istnia�a chocia� jaka� szansa, �e mo�na b�dzie naprawi� b��d.

W�dr�wka by�a d�uga i trudna. Shira mija�a tak wielu ludzi, kt�rych nigdy by si� nie spodziewa�a spotka� podczas sprawdzianu w�asnej lekkomy�lno�ci i egoizmu. A ka�de spotkanie nadwer�a�o jej duchowe si�y, za�amywa�o j� tak, jak przestrzega� g�os. Ale dopiero u kresu czeka�o j� to, co mia�o jej psychik� doprowadzi� do granicy wytrzyma�o�ci.

Zm�czona na duszy i na ciele, zap�akana, uginaj�c si� pod ci�arem zbyt wielkich napi��, stan�a przed nieznanym m�odym m�czyzn�, najpi�kniejszym, jakiego kiedykolwiek widzia�a, o w�osach koloru polerowanego z�ota i jasnych, b��kitnych oczach. Patrzy� na ni� z g��bokim smutkiem.

��Shira, Shira, moje dziecko! Ze wzgl�du na twoje dobro zosta�em od ciebie odes�any. A w czasie d�ugiej, bolesnej podr�y �ycie wymierzy�o mi taki cios, bym nigdy ju� nie m�g� do ciebie wr�ci�. Nie danym mi by�o ci� zobaczy�, ale smutek jak bolesny cier� na zawsze pozosta� w mym sercu.

Spostrzeg�a, �e cz�owiek ten nie ma st�p, opar� na �niegu �a�osne kikuty. Shira, g��boko wstrz��ni�ta, zawo�a�a:

��Ojcze! M�j ojcze! Jakim sposobem mog�am sprawi� ci b�l? Tobie, o kt�rym marzy�am i do kt�rego t�skni�am przez ca�e �ycie! Nie chcia�am tak�e, �eby� cierpia� i marzy� o c�rce, kt�rej nigdy nie widzia�e�!

Za�amana ukry�a twarz w d�oniach. A gdy znowu spojrza�a w g�r�, ojca nie by�o, przed ni� natomiast siedzia�a m�oda dziewczyna z jej w�asnej rasy, ubrana w cienkie szaty jak do trumny. Zmarz�a tak, �e ca�a dygota�a.

Oczy m�odej kobiety nie by�y takie ciep�e jak oczy ojca.

��Ty wiesz, kim jestem, prawda?

�zy o�lepi�y Shir�, pad�a na kolana.

��Matko� � wyszepta�a.

��Z twojego powodu, Shiro, musia�am umrze�. Shama mnie zabra�.

��Shama? O, nie, nie, tylko nie on! � wrzasn�a. � O, bodajbym si� nigdy nie urodzi�a! Ty, moja matka, u niego? Nie znios� tej my�li.

��To nic strasznego. Jeste�my kwiatami w jego ogrodzie. Jest to co prawda ponury ogr�d � doda�a matka w zadumie i jakby rozmarzeniu. � Nic nie jest tam jasne i pi�kne, wszystko czernieje, umiera. Ale Shamie to w�a�nie si� podoba.

Shira pr�bowa�a opanowa� p�acz, nos mia�a zatkany, twarz wykrzywion�.

��Och, ty marzniesz. We� moj� bluzk�, to ci� chocia� troch� ogrzeje.

Dygocz�cymi jak w gor�czce d�o�mi otuli�a matk� resztkami tkanej bluzy.

Wkr�tce Sinsiew znikn�a.

Shira zamkn�a oczy. Te wy�aniaj�ce si� z mg�y postacie nie wiedzia�y, co si� z ni� w�a�ciwie dzieje. rodzice nigdy jej nie znali, nie mieli poj�cia o tym, �e tamtej nocy, kiedy si� urodzi�a, przysz�y duchy, ani o tym, �e walczy o uratowanie Taran-gai.

Och, �mier� jest okrutna, okrutna!

A Shama, duch ko�cz�cego si� �ycia, duch gasn�cej nadziei, jest gorszy ni� sama �mier�.

Shira podnios�a si� z trudem. Bardziej samotna ni� kiedykolwiek zrobi�a tych kilka krok�w, dziel�cych j� od ostatniej, jedenastej groty.

Trwa�a w oszo�omieniu. Hucza�o jej w g�owie, w piersiach czu�a b�l, by�a bliska szale�stwa. Ta ostatnia podr� k�ad�a si� g��bokim cieniem na jej duszy. Wyrzuty sumienia ci��y�y jej tak bardzo, �e zacz�a krzycze�. G�o�no, rozpaczliwie i bardzo d�ugo. Ilu� jest tych ludzi, kt�rych nie mog�a prosi� o wybaczenie, a przedtem nie wiedzia�a nawet, �e ich rani! A najgorsze ze wszystkiego by�o spotkanie z matk�. Shira, kt�ra prowadzi�a zaciek�� walk� z Sham�, sama wepchn�a matk� do jego strasznego kr�lestwa. Przerwa�a jej m�ode �ycie�

��Nie! Nie, nie, nie!

Nikt nie s�ysza� krzyk�w p�yn�cych z samej g��bi jej udr�czonego serca. �nieg pada� cicho i mi�kko i nawet nie zauwa�a�a, �e marznie. Bezradnie przygl�da�a si� niewiarygodnie w�skiemu otworowi. Jak ona przez to przejdzie?

Z wyci�gni�tymi r�kami posuwa�a si� do przodu, cal po calu, dop�ki nie dotar�a do dalekiego �wiat�a pochodni i dop�ki po raz ostatni nie rozleg�o si� g�o�ne b�bnienie.

Wok� niej panowa� dziwny, czerwony mrok.

Gdy jej wzrok przywyk� do tej osobliwej po�wiaty, rozpozna�a, �e md�e czerwone �wiat�o p�ynie od jednej ze �cian tej ogromnej jaskini, w kt�rej si� znalaz�a. Na tle tej �ciany rysowa�o si� siedem pot�nych kamiennych s�up�w, siedem kolos�w czuwaj�cych nad grot�. Pos�pne i ogromne tkwi�y tam niby zapomniane dzie�a sztuki z pradziej�w. Nie wiedzia�a, czy w kamieniu zosta�y tak�e wyci�te oblicza, widzia�a jedynie ich nieruchome, monumentalne kontury.

Ale gdzie jest �r�d�o, pomy�la�a, rozgl�daj�c si� wok�. Powinna ju� by� przy nim. Najlepiej by�o mie� to ju� za sob�, wyj�� st�d, a potem� Zasn�� i wi�cej si� nie obudzi�.

Shira bowiem utraci�a ju� ca�� wol� �ycia. Zamiast duszy mia�a teraz wielk�, obola��, g��bok� otch�a�.

Jaka� posta� oderwa�a si� od ciemno�ci w pobli�u s�up�w. Shira zdumiona wpatrywa�a si� w mongoloidaln� twarz z d�ugimi i cienkimi zwisaj�cymi w�sami, w ubraniu, kt�re musia�o pochodzi� z czas�w zbyt odleg�ych, by Shira mog�a co� o nich wiedzie�.

Wyci�gn�� r�k� i u�miechn�� si� weso�o:

��Witaj, Shiro z Nor!

Na to ona, zaskoczona i radosna, wykrzykn�a:

��G�os!

��Tak, to ja prowadzi�em ci� w tej d�ugiej w�dr�wce przez groty. Musz� przyzna�, �e ju� kiedy przesz�a� przez sal� pr�no�ci, nie wierzy�em w�asnym oczom. Taka delikatna i krucha kobieta sobie z tym poradzi�a? Z pocz�tku by�em chyba troch� sarkastyczny. Ale potem m�j szacunek nieprzerwanie wzrasta�. Ja wiem bardzo dobrze, co oznacza przej�cie t� drog�, sam tego dokona�em przed wieloma setkami lat.

Pochyli� si� g��boko.

��Nazywam si� Teczin Chan. To ja wyciszy�em wszystkie walki, jakie nieustannie wybucha�y pomi�dzy tysi�cami syberyjskich plemion.

Shira pozdrowi�a chana zgodnie ze starym wschodnim obyczajem.

��S�ysza�am o waszej wysoko�ci. Wszystkie ludy zna�y was, panie, widz� w was najpot�niejszego cz�owieka, jaki si� kiedykolwiek narodzi�.

��Cieszy mnie to. Ale we�, prosz�, m�j p�aszcz. Jeste� tak lekko ubrana. Ja sam, kiedy tutaj doszed�em, by�em ca�kiem nagi.

Dopiero teraz Shira stwierdzi�a, �e ma na sobie tylko banda�e i jakie� n�dzne resztki ubrania. Z wdzi�czno�ci� wzi�a p�aszcz i otuli�a si� starannie.

Bohater poda� i legend Wschodu przywo�a� do siebie jakiego� cz�owieka, kt�ry wy�oni� si� z cienia. Mia� na sobie przedziwne, archaiczne ubranie. W tym czerwonym mroku widzia�a, �e jest wysokiego wzrostu, do�� m�ody, o pi�knej i dumnej twarzy, kt�ra przypomina�a raczej Daniela ni� ludzi z plemienia Shiry.

Teczin Chan przedstawi� go uprzejmym ruchem r�ki.

��AginaharijaR. Jego imi� znaczy �samotny wojownik�. Jest on pierwszym cz�owiekiem, kt�ry przeszed� t� drog� do samego ko�ca. Teraz nikt o nim nie pami�ta, bo kiedy przyby� do Taran-gai, wsz�dzie tu by�a wy��cznie pokryta lodem, ca�kowicie pusta tundra. To jego zas�uga, �e teraz ro�nie tu tajga, �e mamy kwiaty i drzewa tak, �e ludzie mog� tu mieszka�.

Shira sk�oni�a si� a� do ziemi, bo to by� cz�owiek germa�skiego pochodzenia, kt�rego nale�a�o pozdrowi� na spos�b zachodni.

AginaharijaR u�miechn�� si�.

��Z zainteresowaniem �ledzi�em twoj� w�dr�wk�, Shiro, tw�j ojciec bowiem jest z mojej krwi. S�ysza�em, �e daleko st�d, w jego kraju, moje dumne imi� AginaharijaR zosta�o skr�cone i brzmi teraz Einar. No, c�!

Shira uk�oni�a si� znowu, tym razem przed obydwoma.

��Opowiem o was mojemu ludowi, je�li wyjd� st�d � o�wiadczy�a powa�nie. � Przede wszystkim za� mojemu dziadkowi i Danielowi, kt�rzy na pewno b�d� tym zachwyceni! Je�li czas na to pozwoli, chcia�abym us�ysze� nieco wi�cej szczeg��w od waszych wysoko�ci.

Teczin Chan u�miechn�� si�.

��Z przyjemno�ci�, ale musimy si� spieszy�. Powinni�my bowiem pomy�le� tak�e o tym, kt�ry trzyma pochodni�. Jest tak zm�czony, �e zbli�a si� do kresu wytrzyma�o�ci.

��Och, biedny Mar � szepn�a Shira bez tchu. � Jak to mi�o z jego strony, �e�

AginaharijaR wybuchn�� �miechem, kt�ry niby grzmot wype�ni� grot�.

��Mi�o? Shiro, nie u�ywaj takich s��w, kiedy m�wisz o tym cz�owieku! Ten bastard Shamy to najwi�kszy ci�ar, jaki musz� d�wiga� duchy �ywio��w.

��Nie mog� tylko zrozumie�, dlaczego on zgodzi� si� trzyma� dla mnie pochodni�.

��Pow�d si� wyja�ni � powiedzia� AginaharijaR st�umionym g�osem. � A zatem, w tamtym czasie, kiedy ��dny przyg�d �eglowa�em wzd�u� zimnych wybrze�y Oceanu Lodowatego i przyby�em a� tutaj, mia�em na pok�adzie za�og�. Przez kilka lat cierpieli�my bardzo z l�ku i niedostatku w tym kr�lestwie ch�odu. Potem jednak ze wschodu nadesz�o pewne dzikie plemi�, ludzie ci przynie�li ze sob� swoj� wiar�. Ich bogowie osiedlili si� tutaj, na G�rze Czterech Wiatr�w, i stworzyli t� grot� dla �r�de� �ycia, by ludzie mieli sk�d czerpa� pociech�. Ale na tej kamiennej wyspie znajdowa� si� tak�e Shama. Zmusi� on bog�w, by stworzyli drugie �r�d�o z ciemn� wod� z�a. Mnie uda�o si� dotrze� tutaj, do �r�de� �ycia, z pomoc� jasnej wody stworzy�em lasy i da�em nowe �ycie tej nieurodzajnej naturze.

Teczin Chan u�miechn�� si� cierpko.

��Jak wi�c widzisz, Shiro, to nie byle kto. Nie znamy zbyt wielu, kt�rzy przebyli t� drog�. Ale jak wiesz, w�adza ukryta jest w ciemnej wodzie i niezliczeni ludzie pr�bowali do niej doj��, bo niewiele rzeczy poci�ga ludzi tak jak w�adza. Nikomu si� jednak nie uda�o dotrze� do ciemnego �r�d�a, dop�ki nie pojawi� si� Demon w Ludzkiej Sk�rze. Nigdy przedtem tyle z�a nie skupi�o si� w jednej ludzkiej istocie. Przyby� on ze wschodu z resztkami jakiego� plemienia. On, Tan-ghil, zosta� na wyspie wraz z kobietami z tamtego plemienia, przyj�� tutejsz� wiar�, a po pewnym czasie uda�o mu si� dotrze� do �r�d�a z�a. P�niej i on uda� si� na zach�d�

Shira opowiedzia�a, �e ona przysz�a tutaj, by unicestwi� z�� si�� Tan-ghila. Potwierdzili kiwaj�c g�owami. Wiedzieli, po co sz�a. I �yczyli jej powodzenia.

��Czy wy tutaj mieszkacie? � zapyta�a uprzejmie.

��Nie � odpar� AginaharijaR. � Przychodzimy tylko wtedy, gdy kto� wa�y si� wej�� na t� drog�. Nigdy bym si� nie spodziewa�, �e zdo�a j� przeby� kobieta! Moje najwy�sze uznanie, Shiro!

��A kiedy my�my szli, mieli�my przynajmniej przyjaci�, kt�rzy trzymali dla nas pochodnie � powiedzia� Teczin Chan. � Ty mia�a� w tej roli najgorszego wroga. To imponuj�cy wyczyn spe�ni� zadanie mimo takiego obci��enia.

��Spe�ni�? � zapyta�a. � Czy to ju� wszystko? Wystarczy po prostu doj�� do �r�d�a?

��Nie � odpar� chan. � Masz racj�, to dopiero pocz�tek. Dopiero teraz nast�pi druga cz�� twojego zadania.

��Och, wiedzia�am, �e nie b�dzie to proste � westchn�a. � Na czym polega druga cz�� zadania?

��Trzeba odnale�� naczynie z ciemn� wod� Tan-ghila. I przela� do niego jasn� wod�, by w ten spos�b unieszkodliwi� z�o.

Shira j�kn�a cicho.

��Ale� Och, my�l�, �e wiem, gdzie jest to naczynie! Daniel wspomnia� co��

��Bardzo prawdopodobne! Tan-ghil pod��y� przecie� na zach�d, do kraju twojego ojca.

��S� jednak dwie rzeczy, kt�re absolutnie musisz zapami�ta� � powiedzia� chan. � Ty sama nie pij tej wody! A po drugie: Nie bud� Demona w Ludzkiej Sk�rze, dop�ki z�a woda nie zostanie unieszkodliwiona!

��Ja go w og�le nie zamierza�am budzi�. Jak si� to robi? Musz� to wiedzie�, �eby nie�wiadomie nie pope�ni� b��du.

AginaharijaR sprawia� wra�enie zak�opotanego.

��On czeka na co�, by m�c si� obudzi� Ale my nie wiemy, co to jest. Nie mog� ci wi�c udzieli� �adnej rady.

Westchn�a ci�ko.

��Ale Daniel powiada, �e duch Tan-ghila strze�e miejsca, w kt�rym sam zakopa� kocio�ek. To zreszt� mo�e by� naczynie z wod� z�a. Nikt nie mo�e do tego miejsca dotrze�.

��Ty mo�esz � powiedzia� chan �agodnie. � Przesz�a� przecie� przez wszystkie tutejsze pr�by. Ty jeste� wybrana, Shiro. Nie wolno ci tylko pi� wody, ona nie jest dla ciebie.

G�osy ich odbija�y si� echem w pot�nej sali, Shira zatem zacz�a m�wi� szeptem:

��Gdzie my jeste�my? Te kamienne s�upy przera�aj� mnie. Zdaje mi si�, �e one s�ysz�, co m�wimy.

��Bo s�ysz�. To s� bogowie Taran-gai. Ale wiara ludu coraz bardziej si� od nich odsuwa i kieruje w stron� ich wys�annik�w, duch�w. Bogowie zaczynaj� przemienia� si� w kamie�. Wci�� jeszcze mog� ci� s�ysze�, ale m�wi� ju� nie potrafi�.

Oniemia�a ze zdumienia i szacunku Shira z wahaniem podesz�a bli�ej i k�ania�a si� a� do ziemi przed ka�dym z kamiennych pos�g�w. Gdyby mog�a si� przyczyni� do ich o�ywienia, ch�tnie by to zrobi�a.

AginaharijaR podszed� do pos�g�w, stan�� w ich cieniu i poda� jej pas z przytroczon� do niego butelk�. Butelka iskrzy�a si� i mieni�a, zosta�a chyba wykonana z czystego g�rskiego kryszta�u.

��We� ten pas i przymocuj go sobie w talii, Shiro, bo w �aden spos�b nie zdo�asz przenie�� butelki w r�kach. Nape�nisz j� wod� ze �r�d�a nadziei! Ale powtarzam: Ta woda nie jest dla ciebie!

��A gdzie jest �r�d�o? � zapyta�a. Obecno�� bog�w sprawia�a nieco przygniataj�ce wra�enie.

��Musisz przej�� t�dy, tam je znajdziesz � powiedzia� jakby od niechcenia, wskazuj�c w�sk� szczelin� w nier�wnej skale tu� nad ziemi�.

��Nieee! � wykrzykn�a zirytowana. � Teraz �artujecie!

Obaj pomocnicy potrz�sali g�owami.

Sta�a oszo�omiona przed szczelin�. W ko�cu westchn�a, zrezygnowana, i po�o�y�a si� na brzuchu.

���egnaj, Shiro � wo�ali za ni�. � Mo�e spotkamy si� jeszcze kiedy�.

Odwr�ci�a g�ow�.

���egnajcie, i dzi�kuj� za pomoc! Ale nie mog� zrozumie�..

Zmartwiona wpatrywa�a si� w w�sk� szczelin�. Ostro�nie wsun�a r�k� do �rodka i zauwa�y�a, �e kamie� z oporem ust�puje pod naciskiem. Zach�cona posuwa�a si� dalej, maj�c nad g�ow� przygniataj�cy, pot�ny masyw g�rski.

Ale przej�cie by�o mo�liwe! Przeciska�a si� przez nie niesko�czenie wolno, kawa�ek po kawa�ku. Ska�a przylega�a tak szczelnie do jej cia�a, �e wprost nie mog�a oddycha�. Na szcz�cie nie trwa�o to d�u�ej, ni� by�a w stanie wytrzyma�. Teraz jestem znowu u pocz�tk�w �ycia, pomy�la�a. T� drog� musi przeby� ka�dy cz�owiek, by ujrze� �wiat.

Nareszcie przesz�a i mog�a si� wyprostowa� w pomieszczeniu zalanym promiennym �wiat�em. W tej samej chwili g�ra pod ni� zatrz�s�a si� i zadr�a�a z hukiem nies�yszanym w normalnym �wiecie. I oto stan�a u celu. W ma�ej grocie, rozja�nionej kaskadami krystalicznej wody, wytryskuj�cymi ze ska�y.

Ostro�nie odwi�za�a butelk�. By�a ca�kiem sama, tylko ona i to niezwyk�e perl�ce si� �r�d�o. Droga powrotna zosta�a ostatecznie zamkni�ta, a pomocnicy tutaj z ni� nie weszli.

Nie wolno jej pi� wody, powiedzieli, ale widzia�a, �e nie uniknie kontaktu z rozpryskuj�cymi si� nad �r�d�em kroplami, wi�c to chyba nie mog�o by� szkodliwe. Nie ba�a si� ju� niczego i w dobrej wierze zbli�y�a si� z butelk�. Na moment zapomnia�a, co si� przytrafi�o Demonowi w Ludzkiej Sk�rze�

W tej samej chwili, gdy chmura drobniutkich kropel dotkn�a jej sk�ry, przenikn�� j� ostry b�l, a gwa�towny skurcz wstrz�sn�� ca�ym cia�em, a� potoczy�a si� pod �cian�. B�l przeszywa� j� niczym rozpalone �elazo, a z krtani wyrwa� si� nieludzki krzyk.

Krzyk roznosi� si� falami, jakby pot�ne trz�sienie ziemi targn�o ska�� od podstaw a� po cztery poszarpane wierzcho�ki. W zewn�trznej grocie obok pochodni czterej ludzie zostali rzuceni na ziemi�, a na tablicy imi� Shiry rozb�ys�o ognistym blaskiem!

Kiedy grzmot ucich�, a wibracje usta�y, Irovar wsta� oszo�omiony. Vassar uderzy� si� w g�ow� i krwawi�, ale chyba nawet tego nie zauwa�y�. Wszyscy wpatrywali si� w tablic�, gdzie imi� Shiry, jako trzecie, jarzy�o si� czerwonym ogniem. Nazwiska trzymaj�cych pochodnie z dawnych czas�w l�ni�y nieco bardziej matowo ni� nazwiska tych, kt�rym pomagali. Po chwili imi� Mara zap�on�o si� takim samym, przygaszonym nieco �wiat�em.

��Czy mog� teraz zej��? � zapyta� g�osem bez wyrazu i z oczami suchymi jak piasek.

��Nie, zaczekaj jeszcze � poprosi� Irovar. � Nie wiemy, co si� teraz stanie, mo�e ona wci�� jeszcze potrzebuje pochodni, Nie mamy poj�cia, jak ona stamt�d wyjdzie.

G�os mu dr�a� ze wzruszenia i dumy. Shira wype�ni�a zadanie! Jego blisko dwudziestopi�cioletnie wysi�ki wyda�y owoce.

Nikt nie w�tpi�, �e Shira drogo op�aci�a swoje zwyci�stwo. W�dr�wka trwa�a dwie i p� doby, a pochodnia przygasa�a wielokrotnie. Wszyscy w napi�ciu czekali na opowiadanie Shiry, wszyscy te� byli pewni, �e wyjdzie ona z wn�trza g�ry gdzie� w pobli�u tablicy.

Ale czas mija�, a nic si� nie dzia�o.

Butelka zosta�a nape�niona ostro�nie i starannie. Teraz bowiem Shira ba�a si� gwa�townej si�y wody i nie mog�a ryzykowa�, �e jaka� przypadkowa kropla spadnie na jej wargi. Po pierwszym niezwykle bolesnym do�wiadczeniu wszystko posz�o ju� spokojnie i bez przykrych niespodzianek.

Gdy by�a gotowa, przypi�a zakorkowan� butelk� do pasa i oddali�a si� od �r�d�a. Nie otrzyma�a �adnych instrukcji, jak ma st�d wyj��, zastanawia�a si� wi�c, co si� teraz stanie. Musia�o istnie� jakie� wyj�cie. Jej zadanie by�o przecie� spe�nione.

Mia�a teraz b�le, silne b�le. Po zetkni�ciu z wod� dolega�o jej ca�e cia�o, w w�skim przej�ciu wszystkie wcze�niejsze rany si� pootwiera�y. Po�yczony p�aszcz musia�a zostawi� w du�ej grocie, �eby m�c si� przecisn�� do �r�d�a, i teraz zmartwiona patrzy�a na obsuwaj�ce si� banda�e. Nic wi�cej na sobie nie mia�a. Och, wygl�da�a naprawd� �a�o�nie!

I czu�a si� nie lepiej. W�dr�wka przez groty zostawi�a �mierteln� ran� w duszy, ale jak d�ugo koncentrowa�a si� na tym, co j� jeszcze czeka, udawa�o jej si� nie poddawa� przygn�bieniu.

I oto znowu pojawi� si� ma�y, md�y p�omyk! Z ulg� ruszy�a w jego stron�. Ale �adnego wyj�cia nigdzie nie widzia�a. Sta�a niepewna, gdy nagle us�ysza�a za sob� okropny huk i zobaczy�a, �e �ciana si� zamyka. �r�d�o znikn�o. Shir� otoczy�y ciemno�ci.

Po chwili us�ysza�a zbli�aj�cy si� szum, a na bosych nogach poczu�a wod�, wznosz�c� si� wci�� wy�ej i wy�ej. Utopi� si�, my�la�a w panice, gdy woda podchodzi�a jej ju� do gard�a. Odetchn�a g��boko, wype�ni�a p�uca powietrzem i da�a si� unie�� pr�dowi.

��Jak d�ugo to trwa! � wybuchn�� Daniel. � �eby�my chocia� wiedzieli, co si� tam sta�o!

Wci�� wpatrywali si� w tablic�, gdy �ciana powoli znowu j� przes�oni�a. Teraz znowu by�o tak jak przedtem, znowu widzieli tylko g�adk�, l�ni�c� powierzchni�.

��Oj � j�kn�� Vassar. � My�la�em, �e ona wyjdzie t�dy.

��Wszyscy tak my�leli�my � powiedzia� Sarmik. � Mam nadziej�, �e nie sta�o si� tam nic z�ego.

��Ten krzyk by� straszny � westchn�� Vassar. � Prawdziwy krzyk �mierci.

��Demon w Ludzkiej Sk�rze te� tak krzycza�, a przecie� prze�y� � rzek� Irovar.

Wszyscy jednak widzieli, �e Irovar jest nienaturalnie blady.

I wtedy p�omie� z sykiem zgas�. Pochodnia zrobi�a si� zupe�nie czarna.

Daniel zerwa� si� na r�wne nogi.

��Shira! Nie, nie teraz! Przesz�a przecie� przez wszystkie pr�by!

Bezsilny t�uk� pi�ciami w �cian�, za kt�r� przed trzema dobami znikn�a Shira.

Pochodnia wypad�a Marowi z r�k i potoczy�a si� pod �cian�. On sam ukry� twarz w d�oniach, chwiej�c si� ze zm�czenia na nogach.

�r�d�o w rogu znowu zacz�o szemra�. Z pluskiem i chlupotem woda przela�a si� na pod�og�, jak to mia�o miejsce wielokrotnie przedtem, wi�c tylko przypadek sprawi�, �e Daniel spojrza� w tamt� stron�.

��Sp�jrzcie tam! � krzykn�� podniecony.

W studzience co� si� ukaza�o. Co to, na bog�w, mog�o by�? Przez kraw�d� studzienki zwiesza�a si� jaka� dziwna istota. A gdy woda opad�a, Vassar wrzasn��:

��To Shira! O bogowie, to Shira!

Rzucili si� do niej wszyscy. Sarmik zd��y� pochwyci� dziewczyn�, nim woda wci�gn�a j� z powrotem.

��Ostro�nie! � prosi� Daniel. � O Bo�e, jak ona wygl�da!

���yje? � zapyta� Irovar bez tchu.

��Nie wiem. Vassar, twoja kurtka, szybko! Przecie� ona jest ca�kiem naga!

Ch�opiec zerwa� z siebie okrycie i starannie otulili Shir�. Przenie�li j� na suche miejsce i wycierali jej w�osy. Dzia�ali chaotycznie, nerwowo; widok zakrwawionego, poszarpanego cia�a Shiry budzi� w nich wsp�czucie tak silne, �e d�awi�o w gardle.

��W studzience co� jeszcze jest! � zawo�a� Vassar. � Jej pi�kna kurtka. I buty�

��Zajmij si� tym � powiedzia� Irovar.

Shira zacz�a kaszle� i ockn�a si�.

��Pas� � wyszepta�a.

��Jest tutaj � odpowiedzia� Sarmik. � Odpi��em go, �eby ci� osuszy�. Czy� czy to jest woda? W tej butelce?

Shira skin�a g�ow�.

��Musimy st�d natychmiast odej�� � powiedzia� Irovar zdecydowanie. � Tu jest za zimno dla Shiry. Nale�y przenie�� j� do �odzi.

��Nie, p�jd� sama � o�wiadczy�a wstaj�c. � Ja my�l� � nie doko�czy�a, bo znowu zemdla�a.

Wyszli z groty. Irovar martwi� si� z powodu g��bokiej rany Shiry, tyle krwi z niej wycieka. Zastanawia� si�, jak d�ugo to trwa.

Sarmik zatkn�� pochodni� na jej dawnym miejscu w �cianie. Nikt nie my�la� o Marze, kt�ry upad� na podwy�szeniu. Czepiaj�c si� �cian, niech�tnie wychodzi� teraz za innymi, Id�c przez ponur� p�aszczyzn� pomi�dzy czterema szczytami s�yszeli szum morza, wskazuj�cy, �e woda si� podnios�a tak, by mogli wej�� do �odzi.

Nim si� nareszcie w niej znale�li, Shir� musia�o nie�� wiele r�k. Bo chocia� by�a lekka niczym pi�rko, to niebezpieczne zej�cie wymaga�o zachowania niezwyk�ej ostro�no�ci.

��d� znajdowa�a si� na miejscu, u do�u szczeliny w skale. Ostatni trybut z�o�ony przez cztery �ywio�y.

Shira ockn�a si� ponownie, gdy znalaz�a si� w �odzi. Zm�czona i oszo�omiona rozgl�da�a si� dooko�a i wsz�dzie napotyka�a �yczliwe, zatroskane twarze. Czekali, a� Mar do nich do��czy, on za�, gdy tylko wszed� do �odzi, pad� na deski i le�a� bez ruchu. Shira u�miecha�a si� niepewnie do wszystkich.

��Chyba p�jd� za jego przyk�adem � powiedzia�a. � Mam nadziej�, �e mi wybaczycie?

��Oczywi�cie � kiwali g�owami.

Potem u�o�y�a si� obok Mara, bo tam by�o jedyne miejsce, na kt�rym nikomu nie przeszkadza�a. Przez chwil� le�a�a i patrzy�a na olbrzyma.

��Mar, twoja twarz� Skaleczy�e� si�

Parskn��, zirytowany, i odsun�� si�. Le�eli cicho, przygl�daj�c si� niebu i chmurom. Powieki Mara opad�y. Wtedy poczu� w swojej r�ce ma��, siln� d�o�.

��Dzi�kuj� ci, Mar � szepn�� g�os tu� przy nim.

By� tak zm�czony, �e nie mia� si�y odtr�ci� jej d�oni. Nie by� te� w stanie powiedzie� niczego z�o�liwego ani nawet odwr�ci� g�owy w niemym obrzydzeniu. Po prostu zasn�� z r�k� Shiry w swojej i to ona musia�a si� odsun��, bo ch��d ci�gn�cy od Mara przenika� jej cia�o.

W dwie minuty p�niej ona tak�e spa�a. Podczas gdy ��d� sun�a cicho w stron� l�du, Daniel i Sarmik opatrzyli jej rany.

Shira nie zauwa�y�a niczego, pogr��ona w mi�osiernym �nie, g��bokim niby �mier�.

Shira poczu�a, �e kto� potrz�sa j� za rami�. Pr�bowa�a si� usun��, bo we �nie wci�� znajdowa�a si� w g��bi g�rskich grot, a nie chcia�a ju� wykonywa� �adnych strasznych zada�. R�ka by�a jednak bezlitosna.

��Shiro, obud� si�! Jeste�my na miejscu.

Daniel? Co za rozkosz! Wilgotny ch��d groty by� w rzeczywisto�ci deszczem, padaj�cym jej na twarz. Niech�tnie otworzy�a oczy. Wci�� jeszcze widzia�a troch� niewyra�nie.

��To Nor? � zapyta�a.

��Nie, jeste�my w przystani w Taran-gai. W zatoce, wiesz.

Kiedy zdr�twia�a i udr�czona wstawa�a, widzia�, �e wraca jej �wiadomo��. G�rskie moce nie opu�ci�y jeszcze jej duszy, o nie. Jak g�uchy, rozpaczliwy krzyk narasta�a �wiadomo��, �e nigdy nie zdo�a si� uwolni� od tego, co prze�y�a tam na dole, w bezlitosnych salach prawdy. Ogarn�o j� przygn�bienie i smutek tak wielki, �e z trudem oddycha�a. Wszystko nagle sta�o si� takie bezsensowne, znik�d �adnej pociechy. �aden cz�owiek nie by�by w stanie tak dok�adnie pozna� stanu swej duszy, jak ona to zrobi�a. Cz�owiek musi mie� w �yciu jakie� iluzje. Oczywi�cie Shira nie by�a pozbawiona ani autoironii, ani samokrytycyzmu, ale to za ma�o. Nie s�dzi�a, �e jest a� tak bezkrytyczna w ocenie samej siebie; po prostu sama si� oszukiwa�a!

Mar zszed� na l�d i sta� na kamienistym brzegu. Shira ruszy�a w jego stron�. Podj�a najwa�niejsz� decyzj� w swoim �yciu, ale musia�a si� przem�c, �eby rozmawia� o tym z Marem.

Nie bez wahania zawo�a�a go po imieniu. Odwr�ci� si� powoli, oboj�tnie.

��Mar, mam do ciebie pro�b�

Je�li go to zaskoczy�o, to niczego nie da� po sobie pozna�. Jego lodowaty brak zainteresowania stanowi� dla Shiry udr�k� tym wi�ksz�, �e owa pro�ba znaczy�a tak wiele. Przy �odzi s�ycha� by�o g�osy pozosta�ych m�czyzn, ale oni nie mog� o niczym wiedzie�.

��Kiedy� kiedy ju� wype�ni� moje zadanie, Mar, kiedy unicestwi� Demona w Ludzkiej Sk�rze, to czy zechcesz� Czy mo�esz obieca� mi teraz� �e mnie wtedy zabijesz? Kiedy ju� b�dzie po wszystkim?

Nareszcie w jego oczach pojawi� si� znak �ycia.

��Co chcesz przez to powiedzie�? � wysycza� ochryple.

��S�ysza�e�, co duchy powiedzia�y kiedy� mojemu dziadkowi? �e ten, kto przejdzie t� drog�, nie b�dzie ju� potem chcia� �y�. To jest prawda! Zrobi� to, czego si� ode mnie ��da, ale co mnie czeka potem? Nic, Mar, nic opr�cz b�lu i dr�cz�cego smutku. I opr�cz samotno�ci.

Przygl�da� jej si� z uwag�, badawczo. ��te oczy mieni�y si� ohydnym blaskiem.

��Pr�bowa�em ci� zabi� ju� dawno, wiesz o tym. Ale bro� odmawia�a mi pos�usze�stwa. Chocia� Shama mnie o to prosi�, nie jestem w stanie ci� zabi�. Ja widz� to �wiat�o nad twoim czo�em, kt�rego inni ludzie nie mog� zobaczy�.

��Jestem pewna, �e �wiat�o zniknie, kiedy wype�ni� moje zadanie. I po co mia�abym wtedy �y�? Dziecka te� nie b�d� mog�a mie�. W�dr�wka przez groty uczyni�a mnie bezp�odn�.

Mar poci�ga� nosem.

��Ja, wybrany wasal Shamy, te� nie mog� mie� dzieci. Ale ja si� tym nie przejmuj�! Takie g�upstwa nic mnie nie obchodz�! Tylko czy zdajesz sobie spraw� z tego, �e je�eli umrzesz w ten spos�b, to p�jdziesz do Shamy?

��Do jego czarnego ogrodu� Tak, wiem o tym, i w�a�nie jest moj� wol� tam si� znale��. To b�dzie moje zado��uczynienie za wszystko z�o, jakiego si� dopu�ci�am. Zr�b to, Mar, bardzo ci� prosz�. Zr�b to cicho i wtedy, kiedy nie b�d� si� niczego spodziewa�! Zostawi� list do dziadka, w kt�rym uwolni� ci� od wszelkiej winy.

��Nic mnie nie obchodzi wina.

Przygl�da� jej si� d�ugo. Ledwo widoczne dr�enie warg Mara przypomina�o u�miech. Ale czy by� to u�miech szyderstwa, triumfu czy oczekiwania, nie umia�aby powiedzie�.

Sta� i sta�, a w ko�cu wzruszy� ramionami.

��Jak chcesz! Zrobi� to, obiecuj� ci.

Shira odetchn�a z ulg�.

��Dzi�kuj� ci, Mar!

Potem odwr�ci�a si� i posz�a, a on, jakby nie chc�c wypu�ci� zdobyczy z r�k, ruszy� za ni�.

��Jeste� okropnie poparzony � powiedzia�a. � Czy ja w jaki� spos�b mam z tym co� wsp�lnego? Jak to si� sta�o?

��Nie zaczynaj znowu z t� twoj� przekl�t� dobroci� � uci�� cierpko. � Ju� mnie dostatecznie upokorzy�a�. Czy my�lisz, �e ja chcia�em tam sta�? �e chcia�em ci pomaga�?

Shira westchn�a. Na chwil� ogarn�o j� �mieszne wyobra�enie, �e mo�e on j� zaakceptowa�, skoro z ni� rozmawia, ale nie! Odczu�a ulg�, kiedy zawo�ano j� z �odzi.

Postanowiono, �e p�jd� do g�rskiej kryj�wki w Taran-gai. Potem Stra�nicy G�r b�d� mogli powr�ci� do swych siedzib, bo przecie� intruzi zostali pokonani.

Powoli opu�cili wybrze�e. Ze wzgl�du na Shir� uczynili to z ulg�.

Irovar stwierdzi� z trosk�, �e Shira jest coraz bardziej milcz�ca i udr�czona. Najpierw my�la�, �e wnuczka cierpi z powodu ran, ale potem stwierdzi�, �e udr�ka ma znacznie g��bsze pod�o�e. Tym bardziej nie podoba�y mu si� czujne spojrzenia, jakie Mar rzuca� w jej stron�, i jego z�e u�miechy. Wygl�da�o na to, �e tych dwoje zawar�o jak�� umow�, i to przera�a�o Irovara bardziej, ni� by� w stanie wyrazi�.

Do�� szybko dotarli do g�rskiej siedziby, gdzie czekali na nich Milo i Orin. Wsp�lnymi si�ami przygotowali posi�ek, prosty, ale upragniony jak nigdy! Byli tacy wyg�odniali, �e podczas jedzenia nikt si� nie odzywa�.

Ale kiedy sko�czyli, wszyscy patrzyli na Shir�.

��No? Zechcesz nam teraz opowiedzie� o swoich przygodach?

Jeszcze raz przej�� przez to wszystko? Oczywi�cie, mieli prawo oczekiwa� opowie�ci, ale czy nie domy�laj� si�, jaka to dla niej m�ka?

Daniel rozumia�. Stan�� za ni� i po�o�y� jej r�ce na ramionach.

��Spr�buj spojrze� na wszystko tak, jak ja to widz�, Shiro! To wszystko by� sen, bolesny koszmar, kt�ry i ty, i my wszyscy prze�yli�my dlatego, �e �ujemy te przekl�te korzenie. Ja naprawd� w to wierz�, rozumiesz?

Popatrzy�a na swoj� ran�, kt�ra wci�� krwawi�a, a krew przesi�ka�a przez ubranie, na swoje poobcierane r�ce, i spojrza�a na niego bezradnie.

Daniel stara� si� j� przekona�. Ukucn�� przed ni� i wzi�� jej poranione d�onie w swoje.

��Cz�� z tego, co prze�yli�my, jest rzeczywisto�ci�. Mar na przyk�ad, a podobnych do niego mamy tak�e w rodzie Ludzi Lodu. Istnieje te� G�ra Czterech Wiatr�w. To straszna g�ra, ale przecie� tylko przyp�yw sprawi�, �e uda�o nam si� tam wej��. Byli�my na tej g�rze. Dotychczas wszystko jest prawd�, ale dalej ju� nie. Z drugiej jednak strony wiem, �e zjad�a� mn�stwo korzeni, �e wszyscy je spo�ywali�my. Spr�buj wi�c spojrze� na wydarzenia tak oto: Od momentu kiedy znale�li�my si� na wyspie, wszystko by�o narkotyczn� wizj�. Snem, kt�ry mo�esz nam opowiedzie�. Poniewa� my nie �nili�my tego samego, co ty.

Shira przygl�da�a mu si� d�ugo. Inni milczeli. Co my�leli, nie wiadomo.

W ko�cu Shira skin�a g�ow�.

��Sen. Dobrze. Mog� opowiedzie� ten sen.

Spojrza�a na Mara i napotka�a jego niezg��bione spojrzenie. Ulewny deszcz, kt�ry spad�, gdy wchodzili na g�r�, zmoczy� mu w�osy i ramiona, ale ogie� p�on�� na palenisku, wi�c wkr�tce wszyscy si� wysusz�.

Shira zacz�a opowiada�, a tymczasem na dworze zapad� wiecz�r. Nie by� to zmierzch, nie zrobi�o si� ciemno, po prostu �wiat�o dzienne uleg�o przemianie. Wiele by�o wtr�conych pyta�, wiele wyja�nie� w nawiasach, bo wszyscy chcieli zrozumie�, co maj� symbolizowa� r�ne zjawiska. Shira czu�a, �e odwaga opuszcza j� coraz bardziej, w miar� jak wspomina w�dr�wk� przez kolejne groty. Gdy opowiada�a o kolcu, kt�ry cudem tylko nie przebi� jej serca, musia�a znowu pokaza� ran�. Rana wygl�da�a paskudnie, gdy wi�c Shira podj�a opowiadanie, Daniel ponownie j� opatrzy� goj�cymi rany li��mi z Taran-gai i zio�ami, jakie uda�o im si� tu znale��.

Kiedy dosz�a do opowie�ci o walce w ciemnopurpurowej wodzie, spojrza�a z �alem na Mara.

��Nie wiedzia�am, �e moja niech�� do ciebie, Mar, by�a tak wielka. Wybacz mi, postaram si� ci to wynagrodzi�.

Mar zacisn�� powieki.

��Wol�, �eby� mnie nienawidzi�a. Wtedy jeste�my na r�wnej stopie.

��Czy pami�tasz co� z walki pod wod�, Mar? � zapyta� Irovar.

��Nie wiem. Zdawa�o mi si�, �e to by� sen.

��To by� sen � powt�rzy� Daniel z uporem.

Po czym Shira dowiedzia�a si�, jak Mar zosta� poparzony, kiedy ona walczy�a z Sham�. Mar parska� ze z�o�ci� niby dziki kot, nie chcia� ju� s�ucha� o swoim upokarzaj�cym spotkaniu z duchami. Lecz serce Shiry �cisn�o si� ze wsp�czucia. Rozumia�a go bardzo dobrze.

��Nie mog� wybaczy� Marowi, �e zostawi� Shir� w�asnemu losowi � powiedzia� Vassar.

��To nie jego wina, �e jest taki � zaprotestowa�a Shira gor�czkowo. � Jestem mu winna wielk� wdzi�czno��.

��Och, zamilcz! � warkn�� Mar brutalnie.

Shira ci�gn�a dalej swoj� opowie��. Kiedy jednak dosz�a do ostatniej sali, powiedzia�a tylko:

��Spotka�am wszystkich, kt�rych kiedy� nie�wiadomie zrani�am. Wybaczcie mi, ale nie mog� o tym m�wi�.

Daniel pokiwa� g�ow�.

��Pomi� to! A co by�o potem?

Najwi�cej chcieli si� dowiedzie� o dw�ch bohaterach z dawnych czas�w, Shira opisywa�a ich najlepiej, jak umia�a. Ale o bogach nie chcia�a opowiada�. Shama powiedzia�: �Oni siedz� i trz�s� si� w swoich starych, wysuszonych sk�rach�. I to jest bardzo trafne.

Opowiada�a o �r�dle i o tym, �e zosta�a przeniesiona przez wod�.

��Musia�am si� znajdowa� bardzo g��boko � rzek�a w zadumie. � Bo droga w g�r� wydawa�a mi si� niesko�czenie d�uga. Zdawa�o mi si�, �e ton�.

��Nie by�a� chyba w najlepszym stanie, kiedy dotar�a� do tej groty � rzek� Daniel. � Ale zapewne nie o to chodzi�o, by ci� tam utopi�.

��No, a co b�dzie teraz? � zapyta� Orin, gdy Shira zako�czy�a opowiadanie.

Irovar odpowiedzia� pospiesznie:

��Teraz wszyscy p�jd� spa�. Nad przysz�o�ci� zastanowimy si� p�niej.

Popatrzyli na niego zdumieni. Takiej stanowczo�ci nie mo�na si� by�o przeciwstawi�.

Nast�pnego ranka zaskoczony Daniel stwierdzi�, �e na szczytach le�y �nieg i �e droga do ich kryj�wki jest zasypana. Irovar skorzysta� z okazji, �e pozostali Stra�nicy G�r wyszli, i zacz�� si� �egna� z Sarmikiem.

��Zaraz wyruszamy � o�wiadczy� staremu przyjacielowi. � Nie mo�emy zastanawia� si� nad przysz�o�ci� Shiry w obecno�ci Mara. On oczu z niej nie spuszcza, uwa�am, �e nie powinien wiedzie�, co si� ma sta�.

��Czy ja te� nie mog� wiedzie�?

��Oczywi�cie, �e ty mo�esz. Postanowi�em mianowicie, �e Shira powinna pojecha� z Danielem do jego kraju. On sam twierdzi, �e wszystko, co prze�yli�my, by�o tylko koszmarnym snem, a ja nie chc� si� z nim spiera�. Ale zadanie Shiry nie zosta�o do ko�ca wype�nione. Ona musi znale�� naczynie Tan-ghila ze z�� wod� i unieszkodliwi� t� wod�. To mo�e si� sta� tylko w kraju Daniela. A poza tym b�dzie si� mog�a spotka� z ojcem.

��Pu�cisz j� od siebie?

��Och, przecie� wr�ci.

�aden nie wspomnia� o ogromnych trudno�ciach, z jakimi wi��e si� podr� do tak odleg�ego kraju.

Wr�ci� Mar, zacz�li wi�c rozmawia� o czym innym.

Wkr�tce potem do izby wpad� Orin.

��Ojcze, ja�

��Tak, co si� sta�o? � ponagla� Sarmik.

Orin mia� rozbiegany wzrok.

��Milo. On� porwa� Shir�. Pobieg� z ni� w d�.

Us�yszeli �oskot, gdy Marowi wypad� z r�k czerpak, z kt�rego pi� wod�.

��Co? � zapyta� Sarmik. � Czego Milo od niej chce?

��On si� na ni� w�cieka� przez ca�y czas, kiedy byli�cie na wyspie. Przysi�ga�, �e j� zabije.

Mar ci�ko dysz�c opar� si� plecami o ska��, tworz�c� wewn�trzn� �cian� pomieszczenia. Na jego twarzy malowa� si� wyraz przejmuj�cego b�lu.

��Co ci jest, Mar? � zapyta� Sarmik niecierpliwie.

��Nie wiem � j�kn�� potw�r. � Czuj� si� tak, jakbym mia� w piersi rozpalone �elazo. Jakbym si� roztapia�! Ten diabe�! Ten diabe�!

Wstrz��ni�ci przygl�dali si�, jak na ich oczach Mar przemienia si� w potworn� besti� zion�c� gniewem. Wsta�, lodowato zimny, straszniejszy ni� kiedykolwiek, i wybieg� na dw�r. D�ugimi, kocimi susami pomkn�� w d�. Wok� jego postaci unosi�a si� aura zimna, wyra�nie widoczna na tle szarego nieba. Nikt nie odbierze mu jego zdobyczy!

Jak zimny p�omie� gna� w stron� przysypanej �niegiem doliny. �lady Milo by�y wyra�ne.

Obaj starsi m�czy�ni stali przed sza�asem i patrzyli za nim. Wkr�tce zjawi� si� Daniel i synowie Sarmika.

��Czy to prawda, �e Milo uprowadzi� Shir�? � zapyta� Daniel wstrz��ni�ty. � Musimy j� uratowa�!

��Spokojnie � rzek� Irovar. � Mar ju� ruszy� w po�cig.

��Mar? To chyba nie jest najw�a�ciwszy cz�owiek?

��Owszem. W tym przypadku jest. A poza tym kto si� odwa�y mu przeszkodzi�?

Si�� musieli powstrzyma� Daniela, �eby nie bieg� dziewczynie na ratunek i nie nara�a� w�asnego �ycia.

Na dole, w�r�d kamiennych blok�w i jakich� pojedynczych brz�zek, bieg� Milo ze swoim ci�arem. Stopy �lizga�y mu si� po �wie�ym �niegu, a powiewaj�ce w�osy Shiry zas�ania�y widok. Przez ca�y czas kl�� na ni� przez zaci�ni�te z�by, a jedn� r�k� zatyka� jej usta, �eby nie mog�a wzywa� ratunku. R�ka by�a potwornie brudna i �mierdzia�a odra�aj�co.

��Wydawa�o ci si�, �e mo�esz mn� poniewiera�, co? � sycza�. � Po�a�ujesz tego, ty cholerna dziwko! Tak ci� przeorz�, �e b�dziesz b�aga� o lito��, a potem wbij� w ciebie n� i b�d� go obraca�, rozp�atam ci� z g�ry do do�u. Ty przekl�ta �wi�toszko, zobaczysz, co grozi ka�demu, kto�

I tak dalej w tym stylu. Shira by�a przytomna, ale b�l rany i zm�czenie sprawia�o, �e �wiat wirowa� jej przed oczyma.

Milo zatrzyma� si� w brzozowym zagajniku. Tutaj, nisko, �niegu by�o ju� niewiele, z szarobia�ego nieba spada�y pojedyncze p�atki. Cisn�� j� na ziemi� i rzuci� si� na ni�.

��No � wysycza� jej prosto w twarz tak, �e musia�a si� odwr�ci�, by unikn�� obrzydliwego odoru. � Teraz poznasz Milo! Kobiety dobrze wiedz�, jak on sobie poczyna. Wrzeszcz� z b�lu i przera�enia, kiedy�

Wi�cej nie zd��y� powiedzie�. Urwa� nagle i podni�s� wzrok. Szcz�ka mu opad�a, a z gard�a wydoby�o si� charczenie.

Shira zbyt by�a oszo�omiona b�lem, by cokolwiek rozumie�. Mia�a tylko niejasne wra�enie, �e pojawi� si� kto� jeszcze. Zrobi�o si� bardzo zimno�

Milo zerwa� si� na r�wne nogi. Przed nim sta� potw�r z zimna, lodu i bezlitosnego gniewu. By� bez broni, zreszt� �adnej broni nie potrzebowa�. Wyci�gn�� jedynie r�k� po sparali�owanego ze strachu Milo, z�apa� go za kurtk� tu� przy szyi i jednym ruchem skr�ci� mu kark.

Na szcz�cie Shira by�a zbyt zm�czona, by otworzy� oczy. Zauwa�y�a jedynie, �e Milo zosta� odrzucony na bok niby r�kawiczka i �e Mar pom�g� jej si� podnie��. Chwia�a si� na nogach. Mar trzyma� j� mocno pod r�k� i prowadzi� na g�r� przez brzozowy zagajnik.

��Mar, jestem ci wdzi�

��Milcz!

Przystan�� i potrz�sa� ni� w�ciekle.

��Czy nie mog�a� trzyma� si� od niego z daleka, ty przekl�ta idiotko? A mo�e sama chcia�a�?

��Przecie� wiesz, �e nie chcia�am!

Twarz Mara by�a zupe�nie bia�a.

��Mia�a� mo�e zamiar wymiga� si� z naszej umowy? Chcia�a�, �eby to on mia� prawo ci� zabi�? Ty jeste� moj� zdobycz�, pami�taj o tym!

��Tak, Mar � potwierdzi�a zm�czona. � Ja wiem, �e jestem twoja.

Poczu�a, �e na d�wi�k tych s��w Mar drgn��, ale pot�na fala b�lu sprawi�a, �e straci�a przytomno��.

Gdy zebrani przed kryj�wk� zobaczyli Mara z Shir� na r�kach, wybiegli mu na spotkanie.

��O, moi bogowie! � krzycza� Irovar. � Shira� Czy ona nie �yje?

��Nie, ona� �yje � odpar� Mar. � We�cie j�, ja�

Sarmik natychmiast wzi�� Shir�, a Mar opar� si� o wielki g�az. Sta� tam zgi�ty wp�, jakby mia� silne b�le.

Patrzyli na niego bezradni, niczego nie rozumiej�c�

Wkr�tce potem Irovar i jego towarzysze po�egnali si� i odeszli do Nor; Shira nios�a ukryt� pod kurtk� butelk�.

Daniel nie pr�bowa� docieka�, sk�d wzi�a si� ta butelka. Czy ona tak�e nale�y do snu? A zreszt� bardzo by� zaj�ty wspieraniem Shiry, kt�ra naprawd� znajdowa�a si� w op�akanym stanie. Imienia Milo nie wspominano.

Lato na P�nocy mija szybko. Wkr�tce okaza�o si�, �e statek �owc�w fok odp�ynie za dwa tygodnie. Daniel by� szcz�liwy, �e zabierze ze sob� Shir�, i solennie obieca�, �e zatroszczy si�, by za rok wr�ci�a do Irovara. Cieszy� si�, �e zawiezie j� do Vendela, a na tyle zna� gor�ce serce Anny-Grety, �e nie w�tpi�, i� ona tak�e przyjmie dziecko Vendela z pierwszego ma��e�stwa z otwartymi ramionami.

Najwi�kszym problemem by�a sama Shira. Oczywi�cie z rado�ci� my�la�a o czekaj�cej j� podr�y do kraju ojca, ale nawet to nie by�o w stanie przes�oni� smutku w jej oczach. Jej dusza zosta�a �miertelnie zraniona, Irovar i Daniel rozumieli to bardzo dobrze, a rany fizyczne wcale nie by�y l�ejsze. �eby nie wiem jak si� starali, u�ywali wszystkich znanych Juratom �rodk�w leczniczych, rana po kolcu nie chcia�a si� zagoi�.

Nadszed� ostatni wiecz�r przed odjazdem. Shira �egna�a si� ze wszystkimi ulubionymi miejscami w Nor, jakby nigdy nie mia�a tu powr�ci�. Ale przecie� taka d�uga podr� do nieznanego kraju musi m�od� dziewczyn� napawa� l�kiem.

Jej dziadek i Daniel zeszli na d�, do statku, ze wszystkim, co Daniel chcia� zabra� do domu dla jakiego� profesora czy kogo� tam. Shira przygotowa�a swoje rzeczy w namiocie, mieli je wzi�� nast�pnym razem.

Irovar i Daniel starannie zaplanowali t� podr�. Doszli do wniosku, �e dla bezpiecze�stwa Shiry powinni pojecha� z rosyjskimi kupcami z Archangielska do p�nocnych wybrze�y jeziora Onega. Tam Daniel kupi ��d�. Irovar by� do�� bogatym cz�owiekiem, da� Danielowi drogie sk�ry i inne warto�ciowe rzeczy, by pokry�y koszty podr�y. Droga wok� p�wyspu Kola do Norwegii P�nocnej nie wchodzi�a w rachub�; nie zd��yliby przed zim� i wkr�tce uwi�liby w lodach. Mo�na by�o natomiast przeprawi� si� drog� wodn� przez jeziora Onega i �adoga a� do Zatoki Fi�skiej niedaleko Sankt Petersburga. Daniel m�wi� teraz tak dobrze po rosyjsku, �e z pewno�ci� da sobie rad�. Gdy wyrusza�, trwa�a wprawdzie wojna� Nale�a�o mie� nadziej�, �e si� sko�czy�a.

Wszystko to dla Shiry brzmia�o potwornie obco, nie by�a w stanie wyobrazi� sobie ani odleg�o�ci, ani trud�w tej podr�y. Podr�owa�a, oczywi�cie, ka�dego roku pomi�dzy Nor a osad� zimow�, ale nie�atwo jej by�o przedstawi� sobie, �e �wiat jest znacznie wi�kszy ni� te okolice.

Zawr�ci�a w stron� osady i spostrzeg�a, �e co� si� porusza ko�o ich jurty. Kto� wszed� do �rodka.

Przecie� dziadek z Danielem poszli nad morze� Sta�a niepewna. Nie by�o zwyczaju, �e kto� obcy wchodzi� do jurty. Niech�tnie ruszy�a ku domowi. By�o p�no, ludzie ju� spali.

Sz�a z trudem, rana wci�� jej dokucza�a. Chocia� w ostatnich dniach przesta�a my�le� o wszystkim, co wi�za�o si� z G�r� Czterech Wiatr�w, cieszy�a si� podr�.

Jedynie w snach i w chwilach samotno�ci powraca�o przygn�bienie.

�Nie szukaj zbyt g��boko�, przestrzega� Sarmik.

Ale ona tak w�a�nie post�pi�a.

Nad morzem, w przystani, do Irovara przyszed� go��. � Kog� to widz�! Sarmik, jak mi�o znowu ci� spotka�!

Szpakowaty Taran-gaiczyk wygl�da� na zmartwionego.

��A zatem wyje�d�asz, m�ody cz�owieku? � zwr�ci� si� do Daniela. � I Shir� zabierasz ze sob�?

��Tak. Niezmiernie mnie to cieszy.

��Czy wielu ludzi wie, �e ona ma jecha�?

��Niewielu � odpar� Irovar. � Starali�my si� trzyma� to w tajemnicy.

��To dobrze � ucieszy� si� Sarmik. � Nie zaznam chwili spokoju, dop�ki ona nie wyjedzie.

��A to dlaczego?

��Chodzi o Mara � wyja�ni� kr�tko. � Co� si� z nim dzieje, ale nie wiem co. My�l� jednak, �e to ma jaki� zwi�zek z Shir�. Je�eli si� dowie, �e ona wyje�d�a i zabiera wod� ze �r�d�a, by unieszkodliwi� Tan-ghila, b�dzie pr�bowa� jej w tym przeszkodzi�. Wszelkimi sposobami.

��To oczywiste � powiedzia� Daniel. � Ale m�wisz, �e co� si� z nim dzieje. Jak to si� objawia?

Sarmik westchn��.

��Znika co wiecz�r i nie ma go przez ca�� noc. Vassar m�wi, �e widziano go niedaleko Nor, jak sta� w g�rze ponad osad�, jakby czego� pilnowa�. A kiedy rano wraca� No, nie zawsze, ale czasami sprawia wra�enie, jakby by� chory. Ma straszliwe b�le w piersiach. Powiada, �e czuje, jakby si� pali� od �rodka. A wtedy jest jak oszala�y z w�ciek�o�ci, rzuca si� na wszystko, co wpadnie mu w r�ce. W jego jurcie nie ma ju� chyba ani jednej ca�ej rzeczy.

Cho� s�uchali z najwi�ksz� powag�, teraz musieli ukry� u�miechy.

��Czy� nie zawsze tak si� zachowywa�?

��Sk�d? Mar nigdy nie okazuje uczu�. Musz� wam powiedzie�, �e jestem przera�ony! Bo zupe�nie nie mam poj�cia dlaczego, co si� dzieje.

Daniel zauwa�y� trze�wo:

��Prawdopodobnie Mar w�cieka si� dlatego, �e Shira ma jasn� wod�. Mo�e w�a�nie t� wod� chce jej odebra�?

��Nie � rzek� Irovar w zadumie. � Nie, ja boj� si� czego� innego. Tych dwoje zawar�o jak�� umow� na brzegu w Taran-gai zaraz po powrocie Shiry z grot. Od tamtej pory Mar patrzy na ni� jak na swoj� w�asno��. Nie podoba mi si� to.

��Na swoj� w�asno��? � prychn�� Sarmik. � Mar nie �ywi �adnych uczu� do kobiet.

��Nie, to nie o to chodzi. Ja my�l� Cho�, oczywi�cie, nic nie wiadomo, ale ja znam swoj� wnuczk� Ja my�l�, �e Shira zosta�a tak �miertelnie zraniona, �e nie chce ju� d�u�ej �y�. I �e prosi�a Mara�

Sarmik j�kn�� cicho.

��Ale� on nie mo�e tego zrobi�! Mar nie ma przyst�pu do Shiry.

��No w�a�nie. Ale mo�e to dlatego tak si� w�cieka?

Daniel zawo�a�:

��Musimy j� st�d zabra� jak najszybciej!

��Tak � popar� go Sarmik. � Dobrze, �e wyruszacie ju� jutro! Bo uwa�am, �e macie racj�. Bardzo prawdopodobne, �e Mar �ledzi w�a�nie Shir�. Z paskudn� rado�ci� na co� czeka. Z t� zimn� rado�ci�, kt�ra mo�e mie� zwi�zek tylko ze �mierci�. A kiedy widzi, �e nie jest w stanie jej dosi�gn��, prze�ywa straszne rozczarowanie. Boj� si�, Irovarze. Bardzo si� boj�!

Shira wesz�a do juny i stan�a jak wryta. Serce podskoczy�o jej do gard�a, twarz zala�a fala gor�ca.

��Mar!

Mar sta� obok paleniska, kt�re od jego ch�odu utraci�o niemal ca�� swoj� moc. Shira mimo woli spojrza�a na swoje baga�e, gdzie kryszta�owa butelka z wod� czeka�a jeszcze na zapakowanie. Zdawa�o si� jednak, �e Mar nie zauwa�y� naczynia.

��Kto to wyje�d�a? � zapyta�. � Ten obcy?

��Tak � potwierdzi�a Shira. I przecie� nie k�ama�a. Wiedzia�a, �e o swoim wyje�dzie nie powinna mu wspomina�.

��W porz�dku � burkn�� Mar tym swoim ochryp�ym g�osem. � Za du�o go tu wsz�dzie.

��Chcesz powiedzie�, �e on zbyt wiele umie i pojmuje? Usi�d� i napij si� ze mn� na przywitanie.

To stary zwyczaj, prosi� go�ci na kieliszek. Ale Mar nie by� przyzwyczajony do takich uprzejmo�ci i nie wiedzia�, co odpowiedzie�, usiad� jednak na reniferowej sk�rze, a Shira tymczasem przygotowywa�a napitek. Sytuacja bardzo mu odpowiada�a�

��Nie zapomnia�a� chyba o naszej umowie? � zapyta� szorstko.

��Nie, wprost przeciwnie � odpar�a, a r�ce trzymaj�ce mis� dr�a�y. � Im wi�cej czasu mija, tym bardziej t�skni� za �mierci�.

��Wiesz jednak, �e ja nie mog� tego zrobi�, dop�ki masz to przekl�te �wiat�o nad czo�em.

��Wiem. Ale gdy tylko moje zadanie zostanie wype�nione, b�d� twoja. Co si� sta�o, Mar?

Us�ysza�a st�umiony j�k i zobaczy�a, �e Mar zgi�� si� wp�, jakby mia� silne b�le w piersi.

Po chwili wyprostowa� si�.

��Nic, g�upia dziewczyno. Co to za cholerna mowa, kt�r� si� pos�ugujesz?

Shira by�a zak�opotana, nie wiedzia�a, co odpowiedzie�. Zdj�a sw�j ma�y kubek zawieszony na ko�ku i kubek przeznaczony dla go�ci. W milczeniu nalewa�a powitalny nap�j.

Mar spogl�da� na ni� ukradkiem, a oczy mu pa�a�y. Wszystko posz�o �atwiej, ni� si� spodziewa�!

Wiedzia�, �e Shira nie powinna pi� jasnej wody ze �r�d�a �ycia, bo wtedy znikn�oby znad jej czo�a to przekl�te �wiat�o. Zmieni�aby si� w normalnego cz�owieka i nie by�aby w stanie wype�ni� do ko�ca swojego zadania. Shama nie chcia�, by je wype�ni�a. Shama by� panem Mara.

Ale gdyby Shira napi�a si� tej wody, Mar mia�by jeszcze jedn�, znacznie wi�ksz� korzy��. Wtedy bowiem m�g�by j� zabi� i nic by mu w tym nie przeszkodzi�o. Och, jak on pragn�� j� zabi�! Nienawidzi� jej z ca�ej duszy!

Dlaczego akurat Shiry, tego nie wiedzia�. Mo�e dlatego, �e odnosi�a si� do niego tak �yczliwie? Tak� ufnie? Zwr�ci�a si� do niego z pro�b�, by j� zabi�, kiedy nie b�dzie ju� mog�a d�u�ej �y�. To rodzi�o mi�dzy nimi jak�� blisko��, kt�rej nie by� w stanie znie��!

Nie potrafi� te� zrozumie�, dlaczego musia� co wiecz�r schodzi� do Nor i sta� tam ca�� noc przed jej domostwem. No oczywi�cie, pojmowa�, �e powinien dba�, by by� pod r�k�, gdyby ona potrzebowa�a strza�u z jego morderczego luku albo gdyby przysz�o jej do g�owy mu umkn��. Tylko dok�d mia�aby uciec? D�ugo jeszcze nie opuszcz� letniej osady.

Mar nie mia� poj�cia, �e czekaj�ce Shir� zadanie mog�o by� wype�nione w kraju Daniela. Nikt nie odwa�y� si� mu o tym powiedzie�.

Gdy tylko wszed� do jurty, natychmiast zauwa�y� butelk�. Wzi�� j�, odnalaz� ma�y kubek, kt�ry, jak s�dzi�, nale�a� do Shiry, i wla� do �rodka kilka kropel wody. Drewno wch�on�o je niemal natychmiast.

Shira niczego nie zauwa�y�a.

Podnios�a ku niemu swoje naczy�ko i wypowiedzia�a zwyczajowe, uprzejme s�owa powitania. Mar tak�e podni�s� kubek i pi�, spogl�daj�c na ni� ukradkiem.

By�a tak cholernie ma�a i �liczna jak pi�kny sen. I za to jej nienawidzi�. Teraz� teraz wypi�a do ko�ca! Sta�o si�!

Ale je�li oczekiwa� jakiej� przemiany, to nic takiego nie zasz�o.

��Co ci� do nas sprowadza, Mar? Chcia�e� porozmawia� z dziadkiem?

Mar opu�ci� naczynie.

��Nie, chcia�em, �eby� posz�a ze mn� brzegiem morza w stron� Taran-gai. Niedaleko. Jest tam co�, co chcia�bym ci pokaza�. Co�, co tam widzia�em.

Shira waha�a si� i wykr�ca�a.

��Ja nie wiem� Jest p�no, a mnie bardzo boli rana. Czuj�, �e mam gor�czk�.

��To nie potrwa d�ugo.

Czy �wiat�o nad jej czo�em nie przygas�o? Owszem, tak w�a�nie jest! Shira wkr�tce b�dzie jego! Mimo woli dotkn�� �uku.

Ona u�miecha�a si� niepewnie.

��Nie wiem, czuj� si� taka jaka� oci�a�a. A zarazem wszystko zdaje si� l�ejsze, mam na my�li nastr�j. Dobrze, ch�tnie z tob� p�jd�, Mar. Co takiego chcia�e� mi pokaza�?

��Poczekaj, sama zobaczysz. To bardzo �adne.

Ogarn�o go gwa�towne podniecenie, kiedy szli brzegiem morza; nie w stron� przystani, w przeciwn�, do Taran-gai. Shira nale�y do niego!

Nikt nie widzia�, �e wyszli. A wkr�tce znale�li si� daleko od Nor.

Wiecz�r by� lodowato zimny. S�o�ce sta�o nisko nad horyzontem i nie by�o w stanie ogrza� ziemi.

��Marzniesz � stwierdzi� Mar. � A ja nie mam czym ci� okry�.

��To nie o to chodzi � odpar�a Shira dr��c. � Czuj�, jakby co� rozrasta�o si� we mnie, nic z tego nie rozumiem. Mo�e to gor�czka, jak my�lisz?

To te�, pomy�la� Mar ze z�� rado�ci�. Ale jeszcze co� poza tym!

Uzna�, �e znale�li si� ju� do�� daleko od Nor, i zatrzyma� si�. Brzeg wygina� si� tu w zakole, nikt nie m�g� ich zobaczy�. Byli sami.

��Czy to tu? � zapyta�a Shira zdezorientowana.

W�skie szparki jego oczu p�on�y w mroku jak ogie�.

��Tak, to odpowiednie miejsce.

Shira skuli�a si�.

��Odpowiednie miejsce? Mar, co ty mi w�a�ciwie zrobi�e�? Czuj� si� tak jako� dziwnie, niczego nie rozumiem!

Paskudny u�miech wykrzywi� jego twarz.

��Poruszasz si� teraz jak cz�owiek, Shiro. I �adne �wiat�o nad twoim czo�em ju� mnie nie powstrzymuje. Mog� ci� zabi�! Nareszcie jestem do�� mocny, by to uczyni�!

��Och, nie � szepn�a Shira. � Przecie� jeszcze nie wype�ni�am zadania, jak m�g�by��?

Mar rzek� kr�tko:

��Milcz i st�j spokojnie!

Shira nie stawia�a oporu.

��Zdawa�o mi si�, �e zostali�my przyjaci�mi, Mar � powiedzia�a cicho.

��Przyjaci�mi? My? � zapyta� podnosz�c jednocze�nie �uk i starannie go napinaj�c. � Da�em ci troch� jasnej wody do wypicia, tyle sama chyba zrozumia�a�, nie? No? Nie uciekniesz mi teraz z krzykiem?

��Czy to by co� pomog�o? Ale tobie pewnie o to chodzi, bo m�g�by� mnie zabi� w czasie ucieczki. Tylko �e mnie na niczym ju� nie zale�y.

Mar kl��. R�ce dr�a�y mu tak, �e nie by� w stanie utrzyma� strza�y. Popatrzy� na �uk, zmarszczy� brwi i znowu zacz�� zak�ada� strza��.

��Nie, ta jest niedobra. Zawiod�a mnie ju� poprzednio. Co my zrobimy? Mo�e n�? Albo r�ce? Moje r�ce na twojej szyi. Powoli, powoli�

Patrzy� na ni� d�ugo i uwa�nie. Przyk�ada� na pr�b� d�onie do jej gard�a, ale spojrze� w oczy nie mia� odwagi. Potem zdumiony spogl�da� na swoje zwisaj�ce r�ce. Dr�a�y tak, �e Shira to dostrzega�a.

��Dlaczego si� wahasz? � zapyta�a.

Mar wci�� patrzy� na swoje r�ce.

��Ja� Nie rozumiem. Teraz te� nie mog� � odpar� bezradnie. � Nic mi nie przeszkadza, a mimo to nie mog�. To co� innego, co� ca�kiem nieznanego.

Shira przygl�da�a mu si� badawczo.

��Cokolwiek to jest, jestem ci wdzi�czna � powiedzia�a cicho. � Nieoczekiwanie zrozumia�am, �e wcale nie chc� umiera�.

��Ale przecie� od dawna t�skni�a� za�Sama mnie przecie� prosi�a�!

��Mar, ty nie wiesz, jak ja si� dzisiaj czuj�! � zawo�a�a wyci�gaj�c ramiona ku niebu, jakby rana ju� jej nie bola�a.

��Czuj�, �e co� we mnie p�ka z rado�ci i ulgi. Jestem wolna, wolna! Wspomnienia ju� mnie nie dr�cz�. Potrafi� zapomina� jak cz�owiek. Teraz ju� nie mog� i�� przez ogie�, nie jestem odporna na wichury i mr�z. Ale jestem szcz�liwsza ni� kiedykolwiek. Jestem zwyczajnym cz�owiekiem! Mo�e nawet b�d� mog�a kogo� kocha�? I by� kochan�? Mar oczu nie m�g� od niej oderwa�. Pojawi� si� w nich jaki� nowy, badawczy wyraz; wolno przesuwa� wzrok po jej szczup�ej, delikatnej sylwetce. W jego duszy toczy�a si� dzika walka.

Zacz�� jej wymy�la�, oskar�a� j� gwa�townie ochryp�ym g�osem, a twarz mu poblad�a i jako� dziwnie zszarza�a.

��To twoja wina! � wrzeszcza�. � Twoja wina, �e trawi mnie ta bolesna gor�czka, �e pali mnie od �rodka. Twoje przekl�te wsp�czucie! Shama uwolni� mnie od ludzkich uczu�, zostawi� mi tylko t� ��dz� niszczenia, zrobi� wszystko, �eby ludzie odsuwali si� ode mnie z obrzydzeniem. I ja te� chcia�em, �eby tak by�o. Ale ty�Ty si� nade mn� litujesz. Poni�asz mnie! Och, Shira, ty przekl�ta, jeste� na najlepszej drodze, �eby zrobi� ze mnie cz�owieka! Ale cz�owieka, kt�ry nadal znajduje si� we w�adzy Shamy. Jak�e mnie to dr�czy, czy tego nie rozumiesz? Nagle Mar zawo�a� z desperacj�:

��Shamo! Gdziekolwiek jeste�, pom� mi! Ona w�ada jak�� tajemnicz� moc�, kt�rej nie pojmuj�. Daj mi znowu si��, Shamo!

Z g��bi jego piersi wydoby� si� gwa�towny, zwierz�cy ryk, kt�ry po chwili przeszed� w �a�osne zawodzenie.

��Przeklinam ci�, Shamo! � wy� z twarz� ukryt� w d�oniach.

Trwa�o to bardzo d�ugo, a Shira sta�a obok bezradna, nie wiedz�c, co pocz��. Cia�o Mara dygota�o konwulsyjnie. W ko�cu odwr�ci� si� i wbi� w ni� p�on�ce, zrozpaczone oczy.

��Przywo�am Sham� � o�wiadczy� stanowczo. � A wtedy zobaczymy, kto jest najsilniejszy.

��On mo�e mnie zabra�.

��Tak, niech ju� to nareszcie zrobi!

Ale nie zawo�a� Shamy.

Natomiast d�o� Mara, wbrew jego woli, podnios�a si� do policzka Shiry; opuszkami palc�w dotkn�� jej sk�ry.

��Jaka delikatna � szepn�� zdumiony.

Shir� przenikn�� dreszcz.

��Mar? � szepn�a b�agalnie z szeroko otwartymi oczyma.

On przygl�da� si� jej twarzy i przygl�da�, a� zacz�o mu ciemnie� w oczach, a ciep�o w piersi przemienia�o si� w trudny do zniesienia pal�cy �ar. Wpi� si� r�kami w jej ramiona, jakby chcia� j� zmia�d�y�, wiedzia�, �e id�cy od niego ch��d przenika j� do szpiku ko�ci i �e rozrywa jej ran�, ale nie by� w stanie si� opanowa�. Z jego gard�a znowu wydoby� si� zd�awiony krzyk, bezradny, rozpaczliwy� Chcia� wykrzycze� dr�cz�cy go b�l, w ko�cu pu�ci� j� i rzuci� si� do ucieczki, a wkr�tce znikn�� za zakr�tem na drodze do Taran-gai.

Shira skuli�a si�, pokonana b�lem rany, kt�ra nigdy nie mia�a si� zagoi�. Wiedzia�a, jak okropnie to wygl�da, ale Daniel obieca�, �e gdy tylko przyb�d� do Archangielska, znajd� prawdziwego lekarza. Teraz brutalne r�ce Mara znowu rozdar�y to, co powoli si� zabli�ni�o. Shira czu�a, �e z rany wyp�ywa krew. Ale nic nie mog�a na to poradzi�. By�a bliska omdlenia, walczy�a z ogarniaj�c� j� s�abo�ci�, lecz fale ciemno�ci wci�� zalewa�y jej umys�.

Nagle poczu�a, �e co� si� przy niej zmieni�o. Rozpozna�a to, ju� kiedy� tak by�o. Ogromna, dzwoni�ca cisza�

Nawet morskie fale przycich�y jakby zatrzymane w biegu. Wiatr przesta� szele�ci� w trawie. Na ca�ym wybrze�u tylko jedna istota by�a w ruchu � dobrze znana posta� ko�ysz�cym si� krokiem zbli�a�a si� wzd�u� wymar�ego morskiego brzegu.

��Nie spodziewa�am si� ciebie teraz � powita�a Shira przybysza, gdy przysiad� obok niej.

Shama u�miechn�� si�.

��D�ugo ci� szuka�em. Wiedzia�em, �e jeste� blisko mnie, ta rana, wiesz�

��Czy teraz b�dzie koniec?

M�wi� z powag�:

��Tak, to koniec. Sko�czy�a si� ju� nasza zabawa.

Shir� przenikn�� zimny dreszcz. Zdoby�a si� na odwag�.

��Przychodzisz w do�� nieodpowiednim czasie. W�a�nie zacz�am si� cieszy� �yciem.

��Nie powinna� by�a pi� wody.

��Bardzo si� ciesz�, �e Mar mi j� da�.

��Ja tak�e. Teraz nie b�dziesz mog�a wype�ni� do ko�ca swojego zadania.

��I tak bym nie mog�a, skoro to ma by� koniec. A zatem teraz stan� si� kwiatem w twoim ogrodzie? Shamo, prosz� ci�, pozw�l mi �y�! Mia�am odwiedzi� ojca, a zawsze o tym marzy�am. I jestem teraz wolna od tego, co mnie r�ni�o od innych ludzi. I� I zacz�am odkrywa� co� nowego. Co�� nieznanego.

Roze�mia� si� g�o�no.

��Ty, m�j najpi�kniejszy kwiat, mia�aby� nadal �y�? Ty, kt�ra tylekro� nara�a�a� �ycie? I o kt�rej zdobyciu marz� od tak dawna? Ty, kt�ra jeste� na najlepszej drodze, by odebra� mi mego wasala? Nie, oszcz�d� sobie pr�b. Chocia��

Teraz to si� stanie, pomy�la�a Shira. Poznaj� po tych jasnych, zielonych p�omykach w jego oczach. Teraz b�d� musia�a zap�aci� za umow�, kt�r� zawar�am, i za t�, kt�r� mo�e jeszcze zawr� teraz!

Shama spogl�da� na ni� podst�pnie.

��M�g�bym ci da� ca�e �ycie w zamian za�

��Za co? Dobrze znam twoje warunki.

��Moja samotno��, Shiro, jest potworna. Nie mam z kim rozmawia�. Czasem jaka� sprzeczka z duchami, jakie� polecenia dla Mara, a teraz z pewno�ci� i to si� sko�czy, on zaczyna mi si� wymyka� z r�k. Jedyna istota, z kt�r� mog� rozmawia�, to ty, Shiro. Jedynie ty si� mnie nie boisz. Moja rozpacz, �e ludzie odwracaj� si� ode mnie z przera�eniem, jest r�wnie wielka jak moja samotno��. Ty mo�esz to odmieni�.

Jakim sposobem?

��Chcia�bym mie� kogo�, kto by wsz�dzie ze mn� chodzi�. Kto by pochyla� si� nad umieraj�cymi i rozja�nia� ich twarze wyrazem spokoju i ufno�ci. Moje kwiaty by�yby wtedy pi�kniejsze. I mogliby�my by� razem, ty i ja.

Shira poczu�a, �e ciemnieje jej w oczach. Nie, tylko nie to! Nieustannie patrze� na umieraj�cych ludzi, na nici �ycia przecinane zbyt wcze�nie, na rozpacz i nieszcz�cie?

Pomy�la�a o swoim ojcu, kt�rego tak bardzo pragn�a spotka�. Pomy�la�a o dziadku Irovarze, kt�ry bez niej zosta�by ca�kiem sam. I pomy�la�a o tym, co w�a�nie zacz�a odkrywa�..

��Wiele ode mnie ��dasz, Shamo. Ale daj mi w zamian dwie obietnice�

Spojrza� na ni� jakby rozbawiony.

��Uwolnij Mara, pozw�l mu by� zwyczajnym cz�owiekiem! A mnie daj zapomnienie! Pozw�l prze�y� mi �ycie bez �wiadomo�ci tego, co mnie czeka po drugiej stronie.

Shama westchn��.

��Dostaniesz, o co prosisz, Shiro. W przysz�o�ci b�dziesz bezpieczna. I Mar tak�e. Twoje �ycie dotychczas by�o niezwykle trudne, zas�u�y�a�, by �y� teraz w spokoju i rado�ci. A potem, kiedy przyjdziesz do mnie� B�d� dla ciebie dobry, Shiro. Nigdy nie zaznasz cierpienia.

Samotno�� Shamy wzruszy�a jej gor�ce serce. Zmusi�a si� do przyjaznego u�miechu. On wyci�gn�� r�k� i opuszkami palc�w dotkn�� jej policzka.

���egnaj, Shiro! Do zobaczenia!

Patrzy�a na jego ogromn� sylwetk�, kt�ra oddala�a si� coraz szybciej i wkr�tce znikn�a. Z g�uchym dudnieniem fala uderzy�a o brzeg. �ycie toczy�o si� dalej.

Nad wod� ukaza�o si� trzech biegn�cych m�czyzn.

��Shiro, dlaczego ty tu le�ysz? Sta�o si� co�? � wo�a� dziadek.

Usiad�a.

��Zrobi�am co� okropnego � skar�y�a si� pocieraj�c czo�o. � Wypi�am par� kropel jasnej wody. Tak �e teraz nie b�d� mog�a wype�ni� do ko�ca� mojego zadania.

Podnios�a si� z trudem. Trzej m�czy�ni spogl�dali na siebie w milczeniu.

��Nie zrobi�a� tego sama � powiedzia� Sarmik zgn�biony. � Kto� widzia� demona w osadzie. To by� Mar, prawda?

��On nic nie m�g� na to poradzi� � broni�a go Shira. � Ale co mam teraz robi�? Czy nie b�d� mog�a jecha� do kraju ojca?

Zacz�a p�aka� ze zm�czenia i l�ku.

��Oczywi�cie, �e mo�esz ze mn� jecha� � zapewni� Daniel. � Zabierzemy te� butelk�. Ty nie mo�esz ju� prowadzi� walki z Tengelem Z�ym. Ulvhedin jest za stary, a Ingrid nie jest chyba odpowiedni� osob�. Ale zaczekamy na nast�pnych wybranych. W ko�cu kiedy� musi si� uda�.

��Twoja rana znowu krwawi � zauwa�y� Irovar.

��Tak, ale teraz ju� b�dzie dobrze. Shama tutaj by� i�

Znowu spojrzeli po sobie.

��Shiro � rzek� Sarmik stanowczo. � D�ugo rozwa�ali�my teori� Daniela o narkotycznym dzia�aniu korzenia. I doszli�my do wniosku, �e on ma racj�. Wszystko to by� sen. Shama tak�e jest snem. Bo Irovar powiada, �e dzi� wieczorem jad�a� korze�.

Tym razem Shira chcia�a w to wierzy�. Skin�a g�ow� uspokojona. Poszli nad brzegiem w stron� domu.

��Sarmik, b�d� tak dobry� Pozdr�w Mara ode mnie � poprosi�a Shira. � Nie po�egna�am si� z nim. Pozdr�w go i powiedz, �e bardzo go lubi�!

��Zrobi� to, oczywi�cie. Ale tak si� boj�, �e b�d� z nim k�opoty, kiedy si� dowie, �e wyjecha�a�, a on o niczym nie wiedzia�. Przera�a mnie to.

��My�l�, �e on si� bardzo zmieni�. Sam zobaczysz, kiedy go spotkasz � powiedzia�a Shira z przekonaniem. Nagle przystan�a. � Dzisiejszy dzie� jest najszcz�liwszym dniem mojego �ycia � o�wiadczy�a ze �miechem.

Daniel musia� obieca�, �e odwiezie Shir� nast�pnego lata, sam zreszt� uwa�a�, �e tak b�dzie najlepiej. Tu jest jej dom. W jego kraju by�aby zawsze obcym ptakiem.

Podr� przebiega�a �atwiej, ni� si� spodziewali. Shira by�a o�ywiona jak dziecko, wszystko co nowe i nieznane wprost ch�on�a, cieszy�a j� podr� statkiem, a nawet r�ne niedogodno�ci, �mia�a si� i szczebiota�a jak dzie� d�ugi. Przygn�bienie znikn�o, znikn�a ta nieziemska eteryczno��, Shira sta�a si� zwyczajn� dziewczyn�, bardziej tylko lubian� i bardziej wra�liw�, poniewa� w jej �y�ach p�yn�a mieszana krew szwedzka i juracka, co da�o znakomite rezultaty.

Wioz�a ze sob� pi�kn� rze�bion� szkatu�k� z ko�ci wieloryba. Daniel pozna� histori� tego cacka. Kiedy� pewien m�ody ch�opiec w Nor wyrze�bi� szkatu�k� w�a�nie dla niej, ale ona nie mog�a jej przyj��. A teraz niedawno odszuka�a ch�opca i po d�ugiej, uprzejmej rozmowie, w kt�rej mu wszystko wyt�umaczy�a, ofiarowa� jej szkatu�k� ponownie. Wioz�a j� razem z innymi ukochanymi drobiazgami.

Daniel by� poruszony jej o�ywieniem i ch�ci� odkrywania wci�� nowych rzeczy, pr�bowa� te� nauczy� j� po drodze troch� szwedzkiego.

Ale najch�tniej m�wi�a o Marze. Martwi�a si� o niego i broni�a go szczerze, Daniel dowiedzia� si� wiele o tym nieludzkim potworze z jej opowiada�, kt�re go, oczywi�cie, zastanawia�y, ale niczego nie da� po sobie pozna�.

Niepokoi� si�, jak to delikatne dziecko natury zostanie przyj�te u niego w domu, w Skanii i w Grastensholm. Postanowi� bowiem, �e odwiedzi z ni� wszystkich i przedstawi ca�emu rodowi. By�a przecie� niesko�czenie wa�n� person�, je�li chodzi o wyja�nienie zagadki Ludzi Lodu, niezale�nie od tego, �e oboje z Marem pokrzy�owali plany. Bo w istocie to brak ch�ci do �ycia sprawia�, �e gotowa by�a wyruszy� na poszukiwanie naczynia Tan-ghila.

Ale prawd� powiedziawszy Shira zrobi�a i tak wiele, uwa�a� Daniel. Kto� inny powinien doko�czy� dzie�a.

Nawet sama kiedy� o tym wspomnia�a. Powiedzia�a mianowicie w zadumie:

��My�l�, �e duchy nie s� teraz szczeg�lnie przyja�nie usposobione. Na pewno okropnie si� na mnie z�oszcz�. Dobrze, �e odjecha�am od nich!

Rana goi�a si� zdumiewaj�co szybko. Shira twierdzi�a, �e to zas�uga Shamy, ale Daniel szybko jej t� pomy�k� wyperswadowa�. Nie istniej� �adne duchy, nie istnieje �aden Shama, Shira jest zwyk�� dziewczyn� i nie powinna o tym zapomina�!

Niedzieln� wycieczk� ta podr� w �adnym razie nie by�a, ale mimo wszystko dotarli do Zatoki Fi�skiej z ko�cem sierpnia, wkr�tce po tym, jak Szwecja z Rosj� zawar�y pok�j w Helsinkach. Daniel zastanawia� si� przez moment, czy nie przeprawi� si� przez Ba�tyk razem z powracaj�cymi do domu szwedzkimi oddzia�ami, ale zarzuci� ten pomys�, kiedy si� dowiedzia�, �e w�r�d �o�nierzy panuje epidemia krwawej biegunki. Licz�c na dobr� pogod�, Daniel i Shira wyruszyli na morze w swojej ma�ej rzecznej ��dce.

By�o to ryzykowne przedsi�wzi�cie, ale Daniel zna� bezpieczne wody przybrze�ne. P�yn�li wzd�u� po�udniowych wybrze�y Finlandii, a potem wios�owali przez Morze Alandzkie pomi�dzy tysi�cami ma�ych wysepek, zawsze maj�c przed sob� jak�� skalist� wysepk� na wypadek k�opot�w. Ale pogoda utrzymywa�a si� pi�kna i wkr�tce znale�li si� w szwedzkim domu Daniela.

Shira zosta�a przyj�ta z otwartymi ramionami, Daniel, oczywi�cie, tak�e, bo bardzo si� wszyscy niepokoili jego losem. Dan wr�ci� ju� do domu z g��wnymi transportami wojska, Goran Oxenstierna natomiast nadal pozostawa� w rosyjskiej niewoli i nikt nie wiedzia�, co si� z nim dzieje.

Etnograficzne i przyrodnicze zbiory Daniela wzbudzi�y w Uppsali prawdziw� sensacj�.

Shira by�a zdezorientowana.

��Tyle opowiada�e� o swojej matce, ale gdzie ona jest? Zdawa�o mi si�, �e ona ma na imi� Ingrid, a przecie� twojej matce na imi� Madeleine!

Daniel musia� wyja�ni�, �e urodzi� si� jako dziecko pozama��e�skie i �e jego matka mieszka w Norwegii. Shira przyj�a te informacje ze spokojem; Nie�cy nigdy nie odrzucaj� samotnej kobiety z dzieckiem, zw�aszcza po wielkich nieszcz�ciach, jakie na nich spad�y w czasie, kiedy Shiry nie by�o jeszcze na �wiecie, a w wyniku kt�rych w plemieniu by�o zawsze wi�cej kobiet ni� m�czyzn. Daniel domy�la� si� jednak, �e Shira wsp�czuje Ingrid, i� tyle musia�a prze�y�.

Wczesn� jesieni�, p�ki jeszcze w powietrzu by�o troch� letniego ciep�a, pojechali do Skanii. Nie zd��yli napisa� do Vendela, niczego si� wi�c nie spodziewa�.

��My�lisz, �e nowa �ona mojego ojca b�dzie z�a? � zapyta�a Shira z l�kiem.

��Nie Anna-Greta. Wiem, �e martwi�a si� o ciebie tak samo jak ojciec.

��A m�j brat?

��Mia�by si� z�o�ci� dlatego, �e ma siostr�?

Mimo to jednak twarz Shiry poblad�a, gdy zbli�ali si� do dworu Vendela.

��To tutaj mieszka m�j ojciec? W tym wielkim domu? Dziadek powinien to zobaczy�!

Daniel pyta� Irovara, czy chcia�by im towarzyszy�, ale s�dziwemu Nie�cowi nie spodoba� si� ten pomys�. Jest za stary na podr�e, odpar�, a poza tym kto� musi si� opiekowa� zwierz�tami Shiry.

Drzwi otworzy�a Anna-Greta. Daniel patrzy� na ni� bez s�owa. Ona za� wpatrywa�a si� w Shir�, blad� i nie�mia��. Oczy Anny-Grety stawa�y si� coraz wi�ksze i nape�nia�y si� �zami.

��Czy to� Vendela? � szepn�a.

Daniel skin�� g�ow�.

��Och, m�j drogi, taka drobniutka! � j�kn�a Anna-Greta i wybuchn�a p�aczem. � Chod�, dziecko kochane, wejd�! No, znam kogo�, kto si� strasznie ucieszy!

Pochwyci�a Shir� w swoje pulchne ramiona i wci�gn�a do �rodka.

��Czy ona rozumie, co ja m�wi�?

��Pod warunkiem, �e b�dziesz u�ywa� prostych s��w.

��Ale� ona wygl�da jak Chinka!

��O nie, nie. Istnieje ogromna r�nica pomi�dzy Nie�cami i Chi�czykami, Anno-Greto. I nie zapominaj, �e Shira jest p�krwi Szwedk�!

��Ona ma na imi� Shira? � zapyta�a Anna-Greta swoim soczystym ska�skim dialektem. � To bardzo pi�kne imi�! A�?

Jej sp�oszone spojrzenie i dyskretna pauza w p� zdania pozwoli�y Danielowi zrozumie�, co j� dr�czy.

��Jej matka nie �yje. Umar�a przy porodzie.

Kamie� spad� Annie-Grecie z serca. Sta�a si� jeszcze bardziej wylewna. Trzeba natychmiast i�� do Vendela.

��Czy ona wie, �e on� nie ma st�p? � szepn�a.

��Oczywi�cie, �e wie. Ale czy Vendel wie, �e ja by�em nad Morzem Karskim?

��Nie, sk�d? O niczym nie mieli�my poj�cia. Wszyscy martwili si�, �e obaj z ojcem zgin�li�cie na wojnie.

��Ojciec te� w�a�nie wr�ci� do domu. Ale nie mia� jeszcze czasu napisa�. Z nim wszystko dobrze, by� w niewoli, a teraz wr�ci� wraz z innymi. Gorzej z kapitanem Oxenstiern�. Nic o nim nie wiemy. A to przecie� wysoki oficer.

A zatem Vendel niczego si� nie domy�la! To dopiero b�dzie niespodzianka!

Anna-Greta by�a tak przej�ta, �e pobieg�a przodem.

��Vendel, zgadnij, kto do nas przyjecha�? Daniel!

��Daniel? � us�yszeli g�os Vendela, radosny i zdziwiony. Shira przystan�a niepewna. � Bo�e, a ja si� ba�em, �e zgin��! Wr�ci� do domu z Finlandii?

��Dalej ni� z Finlandii, Vendelu! Zgadnij, kto z nim jest?

Daniel i Shira wkroczyli do pi�knego salonu Vendela. On sam siedzia� przy stole zaj�ty jak�� papierkow� robot�. Ca�y st� zarzucony by� notatkami.

Najpierw zmarszczy� czo�o, jakby niczego nie pojmowa�, ale przecie� zna� Nie�c�w, natychmiast wi�c u�wiadomi� sobie, kto to przyjecha�. Zrobi� si� strasznie blady.

��Czy to� moja� c�rka?

��Tak, Vendelu � potwierdzi� Daniel ciep�o. � Ma na imi� Shira i przyjecha�a do ciebie w odwiedziny. Nast�pnego lata musi wr�ci� do domu, obieca�em to jej dziadkowi.

��A jej matka nie �yje � wtr�ci�a pospiesznie Anna-Greta. � Umar�a przy porodzie.

T� nieco zaszyfrowan� informacj� Vendel zrozumia� doskonale. Poza tym jednak nie mia� czasu s�ucha�, co m�wi� inni.

��Shiro! � wyszepta� naj�agodniejszym g�osem i wyci�gn�� ramiona do c�rki. Dziewczyna sta�a przez moment, niepewna, ale potem rzuci�a si� w obj�cia ojca, jakby zawsze to robi�a. Nie by�o w pokoju nikogo, kto by nie p�aka�.

W �rodek tego wszystkiego wkroczy� Orjan w roboczym ubraniu, zalatuj�cy obor�, du�y i silny. Zatrzyma� si� w drzwiach, zdumiony t� wyciskaj�c� �zy z oczu scen�.

Vendel pr�bowa� si� pozbiera�.

��Orjan, to jest twoja przyrodnia siostra, Shira � powiedzia� ze �miechem.

Min�a d�u�sza chwila, nim Orjan otrz�sn�� si� z szoku. Ta ma�a laleczka o migda�owych oczach ma by� jego siostr�? Wiedzia�, oczywi�cie, �e jego ojciec by� �onaty daleko st�d, nad Oceanem Lodowatym, i �e prawdopodobnie on sam ma tam brata lub siostr�, ale jak to mo�liwe, �eby kto� tak niepodobny do niego�?

Shira podesz�a i przywita�a go uprzejmym dygni�ciem. Nie si�ga�a mu nawet do piersi! Jej male�ka d�o� ca�kiem uton�a w jego r�ce.

Daniel �mia� si� i wyja�nia�, �e Shira rozumie troch� po szwedzku, i wtedy nareszcie Orjan u�miechn�� si� do niej. Ostatecznie to nie takie g�upie mie� siostr�!

Daleko, daleko od Skanii Mar sta� nad brzegiem i patrzy� na Morze Karskie. Zbli�a�a si� zima, mr�z budowa� mosty od brzegu do brzegu. Wkr�tce zorza polarna roz�wietli barwnym, chybotliwym blaskiem niebo pod Gwiazd� Polarn�.

Na razie jeszcze noce by�y do�� jasne.

W duszy Mara panowa� spok�j. Trawi�a go tylko straszna t�sknota, marzy� o �wiecie, w kt�rym nigdy si� nie znajdzie.

Nor� Osada opustosza�a, wszystkie domostwa znikn�y. Nie�cy przenie�li si� na d�, do las�w. Tylko w tajdze Taran-gai mo�na by�o nadal mieszka�.

Mar opu�ci� g�ry i przeni�s� si� na d�. Sta� teraz na skraju lasu i patrzy� w stron� Nor, kt�rego przecie� nie by�o na dawnym miejscu, i w stron� morza, sk�d przed paroma miesi�cami odp�yn�� statek �owc�w fok. I mo�e ju� nigdy nie wr�ci�

Wszystko w nim by�o puste.

Uchwyt Shamy zel�a�. Mar odzyska� wolno��. Ale do czego?

Co mu zosta�o? By� teraz cz�owiekiem, ale co go ��czy�o ze �wiatem ludzi?

Zm�ci� stop� na wp� zamarzni�t� wod� w ka�u�y i odrzuci� na bok kawa�ki lodu. Przygl�da� si� grze �wiat�a w po�amanych kryszta�kach.

My�li t�uk�y mu si� po g�owie bez�adne, niejasne, niezdolne skupi� si� na niczym.

Woda w ka�u�y uspokoi�a si�. Spojrza� w d�.

Zobaczy� swoje odbicie. Demona z piekielnych otch�ani, kt�ry nawet samego siebie nape�nia� groz�. Nikt nie m�g� z przyjemno�ci� patrzy� w t� twarz.

Nikt!

Po raz pierwszy w �yciu Mar poczu� to bolesne, pal�ce ssanie w do�ku, kt�re oznacza najg��bszy smutek. Po raz pierwszy w �yciu ukry� twarz w d�oniach i wybuchn�� g��bokim, nieutulonym p�aczem. Dotychczas nie zna� znaczenia s�owa �rozpacz�. Teraz ju� wiedzia�, co to jest.

Gdy tylko znowu zacz�� oddycha� normalnie, rysy jego twarzy sta�y si� na powr�t surowe, zawr�ci� i odszed� do tajgi, gdzie ziemia jest niemal wci�� zamarzni�ta, i do �ycia w pustce.

Shira sp�dzi�a zim� w Andrarum i mia�a si� tam znakomicie. Daniel dotrzymywa� jej towarzystwa, z pocz�tku czu�a si� do�� niepewnie, prosi�a wi�c, by zosta�.

A jednak mimo szcz�cia, jakim nape�nia�o j� spotkanie z ojcem, Daniel widzia� cz�sto w jej dobrych oczach wyraz rozmarzenia, a wtedy wiedzia�, tylko on o tym wiedzia�, gdzie s� jej my�li. Opowiedzieli, oczywi�cie, o wodzie, kt�ra mog�aby uwolni� Ludzi Lodu od przekle�stwa, i Vendel uwierzy� w w�dr�wk� Shiry poprzez groty. Ale on przecie� zna� jej babk�, szamank�, wi�c chyba lepiej rozumia� kultur� tego ludu.

Vendel uwa�a�, �e jest spraw� niezwyk�ej wagi, by pojechali z wod� do Grastensholm. Sam� butelk� uzna� zreszt� za klejnot i dzie�o sztuki najwy�szej klasy. Musz� si� naradzi� z Ulvhedinem i z Ingrid, razem zadecyduj�, co robi�.

A zatem wczesn� wiosn� znowu wyruszyli w drog�, tym razem do Norwegii. Daniel wzdycha� ci�ko. Czy r�d naprawd� musi �y� w takim rozproszeniu? Shira jednak lubi�a je�dzi�, a odk�d nauczy�a si� dobrze m�wi� po szwedzku, du�o i ch�tnie rozmawia�a z obcymi. Wielu jednak patrzy�o sceptycznie na tego obcego ptaka, a wtedy Daniel musia� interweniowa�.

Przyjazd Shiry do Grastensholm wzbudzi� sensacj�, natychmiast zwo�ano zebranie ca�ego rodu. Stary Tristan zmar�, a po nim tak�e Alv. W Skanii Shira zd��y�a jeszcze pozna� babk� Christian� i obie mia�y z tego wiele rado�ci. Poza tym niewielu ju� pozosta�o przedstawicieli starszej generacji.

Ingrid nie posiada�a si� ze szcz�cia, �e znowu widzi swego synka podr�nika, a Shira by�a g��boko poruszona przyja�ni� i mi�o�ci�, kt�re ��czy�y Ingrid i Daniela. Ona sama nigdy nie mia�a matki�

Kiedy Daniel i Shira opowiedzieli ca�� d�ug� histori� o jego podr�y nad Morze Karskie i o wszystkich przygodach, jakie tam prze�yli, i gdy Daniel zd��y� co najmniej pi�tna�cie razy powt�rzy�, �e wyprawa do G�ry Czterech Wiatr�w by�a jedynie narkotyczn� wizj�, zapad�a d�uga cisza.

W ko�cu odezwa� si� Ulvhedin:

��A jak wyt�umaczysz pochodzenie tej fantastycznej butelki, kt�ra, moim zdaniem, nie zosta�a wykonana przez ludzi? I sk�d Shira mia�a t� ran�, o kt�rej opowiadacie?

Shira patrzy�a wyczekuj�co na Daniela.

��Ja my�l�, �e ona b��ka�a si� w k�ko po tym pustym placu pomi�dzy czterema szczytami i musia�a wpa�� na co� ostrego, tam te� znalaz�a t� star� i pi�kn�, przez kogo� zapomnian� butelk�, kiedy siedzieli�my oszo�omieni w grocie. Wpad�a do studzienki, a wtedy my�my si� ockn�li i wy�owili�my j�.

��M�j kochany synu � rzek�a Ingrid sceptycznie. � A jak wyt�umaczysz to, �e wszyscy mieli�cie t� sam� wizj�?

Daniel wzruszy� ramionami.

��Narkotyk widocznie tak dzia�a�.

��Ale na Shir� nie. Ona �ni�a co innego.

��Nie wiem. Naprawd� nie wiem, ale musi istnie� jakie� rozs�dne t�umaczenie!

Ulvhedin przerwa� mu powa�nie:

��By� mo�e jest tak, jak m�wisz. Ale na razie musimy wierzy� w opowiadanie Shiry o wodzie, a nie w twoje! Bo to mo�e mie� niesko�czenie wa�ne znaczenie dla przysz�o�ci Ludzi Lodu.

Rozejrza� si� wok�.

��Jest tak, jak m�wisz: Nie mamy teraz kogo pos�a� z wod� do Doliny Ludzi Lodu. Musimy czeka�, a� znowu urodzi si� kto� wybrany. Ani Ingrid, ani ja si� do tego nie nadajemy, bo my jeste�my dotkni�ci, a to co innego. Bardzo si� ciesz�, �e Shira wypi�a troch� wody. Bo pos�a� tak� ma�� i kruch� istot� do Lodowej Doliny i do Tengela Z�ego� Nie, nigdy bym si� na co� takiego nie odwa�y�! Bo ja go widzia�em!

��Ja te� bym si� nie odwa�y� � wtr�ci� Jon. � Ale teraz wiemy przynajmniej, co by�o w kocio�ku. I nie by� to chyba kocio�ek.

��Nie � popar�a go Ingrid. � Musi to by� co� mniej wi�cej jak ta butelka. Garnek, m�wili�cie? W takim razie wystarczy tylko to odkopa� i wla� wod� z butelki Shiry.

Oni w to wierz�, my�la� Daniel zaszokowany. Wierz� we wszystko co do joty, a ja, kt�ry by�em na skalistej wyspie i widzia�em wszystko, nie wierz�!

A mo�e jednak?

Kto� m�wi� co� do niego.

��Najgorsze jest to, �e nadal nie wiemy, gdzie Tengel Z�y ukry� to naczynie � powiedzia� Ulvhedin. � Sol tam by�a, ale jej opowiadania nie znamy. I Kolgrim, ale on umar� zaraz potem. I ja te� by�em, ale taki oszo�omiony tym cholernym wywarem, kt�ry wypi�em, �e nic nie pami�tam. Tak �e i to te� jest stracona okazja!

��A nie s�dz�, �eby kto� z nas, zwyczajnych ludzi, m�g� co� w dolinie odnale�� � powiedzia�a Elisa. � My niczego nie zauwa�ymy, nawet gdyby�my stan�li na samym naczyniu.

��Tak, to oczywiste � zgodzi� si� Daniel. � To musi by� kto� dotkni�ty. A najlepiej wybrany. �al mi tego wybranego, kt�ry b�dzie musia� podj�� walk�!

Drogocenna butelka zosta�a umieszczona razem ze skarbem Ludzi Lodu, kt�ry teraz strze�ony by� uwa�niej ni� kiedykolwiek. Pewnego dnia bowiem urodzi si� kto�, kto b�dzie m�g� wype�ni� do ko�ca zadanie Shiry�

Kiedy tundra sta�a w pe�nym rozkwicie, Shira wr�ci�a do Nor. W towarzystwie Daniela, tak ob�adowana wspania�ymi prezentami od wszystkich Ludzi Lodu, cho� najwi�cej, rzecz jasna, od ojca, �e ��d�, kt�r� przyp�yn�li, zanurza�a si� g��boko w wodzie.

Irovar przyj�� ich serdecznie, a Shira mia�a tyle do opowiadania! Daniel m�wi�, �e teraz podr�uje si� znacznie �atwiej, a wtedy Irovar spowa�nia� i rzek�:

��Wiemy o tym. Tak�e i u nas wi�cej si� podr�uje.

��Tak? � zapyta� Daniel.

��Tak. Wi�kszo�� naszych plemion �yje w pokoju. Tylko Taran-gaiczycy�

��Co si� sta�o z Taran-gaiczykami? � zawo�a�a Shira z wyra�nym l�kiem w g�osie.

��Ludzie cara przyszli � westchn�� Irovar. � Dowiedzieli si� o tym wojowniczym plemieniu w g�rach Taran-gai i o jego wierzeniach. O bogach, duchach i wszystkim innym. Ludzie cara poczynali sobie ostro. Taran-gaiczyk�w nie zosta�o ju� przecie� wielu, ale bronili si� dzielnie. Sarmik i obaj jego synowie zgin�li.

��Och, nie! � zawo�a� Daniel wstrz��ni�ty do g��bi.

Shira siedzia�a w milczeniu ze zbiela�ymi wargami.

��Teraz w g�rach pozosta�o zaledwie kilkoro starych ludzi. Przeszli na wiar� Rosjan i dlatego zostawiono ich przy �yciu. Wszyscy inni zgin�li. Taran-gaiczycy to wymieraj�cy lud.

Potomkowie Tan-ghila, pomy�la� Daniel.

��Ale tw�j syn Ngut? On tak�e jest z ich krwi?

��Ngut nie ma dzieci � powiedzia� Irovar z �alem.

��A zatem pozosta�a ju� tylko Shira�

Przez twarz Shiry przebieg� bolesny skurcz.

��Ja te� nie mog� mie� dzieci. Poniewa� przesz�am przez groty�

Irovar przypomnia� sobie, co powiedzia�y duchy. Zamkn�� oczy. Postarza� si� bardzo przez ten rok. Daniel nie znajdowa� s��w pociechy.

��Ca�y lud � szepta� stary.

Nareszcie Shira mog�a zada� pytanie, kt�re od dawna pali�o jej serce.

��A Mar? Czy on tak�e�?

��Nie, Mar �yje � odpowiedzia� Irovar. � I musz� wam powiedzie�, �e bardzo si� zmieni�!

Twarz Shiry rozb�ys�a.

��I nadal mieszka w Taran-gai?

��Nie, nie m�g� tam zosta�. Ludzie cara szybko zrobiliby z nim porz�dek. Nie, na wiosn� przyszed� do nas i prosi�, by�my go przyj�li do naszego plemienia. Zbudowa� sobie jurt� tu niedaleko, na zboczu. Wygl�da na to, jakby na kogo� czeka�. Ludzie m�wi�, �e �adniejszej jurty jeszcze nie widzieli.

��Wi�c przyj�li�cie go do plemienia? � zapyta� Daniel.

��Nie by�o to �atwe, bo wielu si� go ba�o. Zewn�trznie to on si� bardzo nie zmieni�, ale je�li chodzi o charakter, sta� si� zupe�nie innym cz�owiekiem! Cz�sto przychodzi do mnie i pomaga mi, ju� go w�a�ciwie wszyscy zaakceptowali, chocia� przewa�nie trzyma si� na uboczu.

Daniel pogr��y� si� na chwil� w zadumie.

��To by znaczy�o � powiedzia� w ko�cu. � To by znaczy�o, �e Ludzie Lodu s� ju� jedynymi potomkami Tengela Z�ego. W Taran-gai nie b�dzie ju� dotkni�tych dzieci.

��Tak, masz racj�. Shiro, zastanawia�em si� nad tak� spraw��

Ona siedzia�a jak na szpilkach.

��S�ucham, dziadku?

��Teraz, kiedy jeste� taka bogata� I nie masz dzieci� Jest tutaj dwoje dzieci, ch�opiec i dziewczynka, dwu-, trzyletnie, kt�re tej wiosny zosta�y sierotami. Umieszczono je u rodzin, kt�re nie bardzo chc� si� nimi opiekowa�. Czy nie mog�aby� si� zastanowi�?

��My�l�, �e tak, dziadku � odpar�a Shira i a� podskoczy�a z rado�ci. � Tylko musz� zapyta�.

I wybieg�a z jurty.

��O, bogowie! � zawo�a� Irovar. � Kogo ona b�dzie pyta�?

��My�l�, �e wiem, kogo � u�miechn�� si� Daniel.

Irovar oszo�omiony kr�ci� g�ow�.

��Zostaniesz u nas przez jaki� czas, Danielu?

��Niestety, musz� wraca� do domu. Wieki min�y, odk�d mieli tam ze mnie jaki� po�ytek. A jak wiesz, jestem jedynakiem.

Jedynakiem i dziedzicem zar�wno zameczku my�liwskiego Morby, jak i Grastensholm i Lipowej Alei�

Co on z tym wszystkim pocznie?

Shira pobieg�a na wzg�rza, wznosz�ce si� ponad osad� Nor.

Dostrzeg�a go na tle nieba, jak stoi obok domostwa, kt�rego dawniej tam nie by�o. Du�ego i pi�knego domostwa�

Rozpoznawa�a wysok�, prost� sylwetk�, szerokie barki, spiczaste uszy� Ale aura z�a i ch�odu znikn�a.

Gdy znalaz�a si� w p� drogi, przystan�a z wahaniem. Mo�e on nie chce, �ebym przysz�a?

A wtedy Mar zacz�� i�� do niej, wolno, d�ugimi krokami, a� zatrzyma� si� przed ni� na wyci�gni�cie ramienia. Shira ba�a si�. Kiedy widzieli si� ostatni raz, odepchn�� j� od siebie z ordynarnym s�owem i pobieg� w swoj� stron� najszybciej jak potrafi�. Na co wi�c mia�a nadziej�? On przecie� zawsze jej nienawidzi�, a tymczasem ona przychodzi tu i�

I w tym momencie zobaczy�a jego oczy. Dostrzeg�a jego bolesn� �wiadomo��, �e ju� zawsze b�dzie mia� t� straszn� twarz, jego pytanie, dlaczego, i jego rozpacz, �e jest taki, jaki jest.

U�miechn�a si� dr��cymi wargami.

��Spotkanie z tob�� sprawia mi wielk� rado��, Mar � powiedzia�a z wolna. � Czy wci�� jeszcze jeste� na mnie� z�y?

A kiedy on nieoczekiwanie pad� na kolana i opasa� ramionami jej tali�, poczu�a, �e ogarnia j� wielki, b�ogos�awiony spok�j. G�adzi�a jego czarne, potargane w�osy.

��Zbudowa�e� pi�kne domostwo � powiedzia�a �agodnie.

��Czy chcia�aby� tu zamieszka� ze mn�? � zapyta� niewyra�nie z twarz� wtulon� w jej ubranie.

Zwleka�a chwil� z odpowiedzi�.

��To ja przysz�am do ciebie z pytaniem. Dziadek chce, �ebym wzi�a dwoje sierot. Nie widzia�am ich, ale skoro ani ty, ani ja nie mo�emy mie� dzieci, to�

On wsta�, ale wci�� trzyma� j� mocno przy sobie. Shira nigdy by nie przypuszcza�a, �e w jego ramionach mo�e by� tak s�odko.

��Ja je znam � powiedzia�. � To dobre dzieci, powinni�my je przygarn��. � Przestraszony spojrza� w d� na jej g�ow�. � Czy to znaczy, �e ty� chcia�aby� si� do mnie wprowadzi�? Zbudowa�em t� jurt� dla ciebie, wiesz.

��My�la�am o tobie przez ca�y rok, Mar.

��A ja o tobie. O tym, ile b�lu ci zada�em.

��To nie byli�my my � odpar�a. � Dopiero teraz jeste�my lud�mi!

Przytuli� j� do siebie i wargami musn�� jej w�osy.

��Tak si� ba�em, �e ty nigdy nie wr�cisz.

��Mam ci tyle do opowiedzenia. Widzia�am tyle pi�knych rzeczy!

Mar u�miechn�� si�. Nigdy przedtem nie widzia�a jego przyjaznego u�miechu. Ten u�miech czyni� go niemal pi�knym w jaki� dziki, przera�aj�cy spos�b. Ale jej Mar ju� nie przera�a�.

��S�ysza�am o Taran-gai � powiedzia�a. � Sprawia mi to b�l.

��Tak. Tych kilkoro pozosta�ych przy �yciu przyj�o wiar� w innych bog�w. W jednego Boga. Ale oni nie byli tak blisko naszych bog�w i duch�w jak ty i ja. Nie s�dz�, �ebym ja m�g� ich zdradzi�, bo ja wiem, �e istniej�!

Shira my�la�a tak samo.

��Tak, Mar. Cho� ja sama nie mam tak silnych zwi�zk�w z Taran-gai jak ty, pozostan� wierna twoim bogom, a przede wszystkim duchom.

��Dzi�kuj� ci! Czy chcia�aby� teraz zobaczy� m�j dom? �o�e zrobi�em z najbardziej mi�kkich sk�r.

��Bardzo ch�tnie.

Wci�� obejmuj�c Shir� ramieniem, Mar poprowadzi� j� w g�r�, ku domostwu. Ona oddycha�a g��boko, niewypowiedzianie szcz�liwa, gdy poczu�a na twarzy powiew wiatru znad Morza Karskiego i gdy znowu zobaczy�a g�ry w g��bi l�du. Teraz dopiero naprawd� zrozumia�a, jak bardzo t�skni�a do tego kraju, kiedy by�a daleko.

Nie mogli tego widzie�, ale za nimi posuwa�o si� niech�tnie siedem pot�nych cieni. Z l�kliw� nadziej� i w milczeniu, z cichym b�aganiem, sz�y za t� ostatni� ostoj� starej wiary Taran-gai, za ogromnym m�czyzn� o ��tych sko�nych oczach i t� �agodn� m�od� kobiet�.

Przed siedmioma ci�kimi kolosami, kt�re z trudem si� porusza�y, sun�y cztery zwinne cienie o wielkich, bystrych oczach, teraz niespokojnie rozbieganych. A z ty�u, na wzg�rzu, daleko za ca�ym tym orszakiem sta� nieruchomo samotny cie�. Shira nie pami�ta�a nic z ich ostatniego spotkania. Nie pami�ta�a jego s��w o tym, �e bogowie i duchy gin� i umieraj�, kiedy ludzie przestaj� w nich wierzy�. Nie wiedzia�a te�, �e je�li przyjmie now� wiar�, zostanie zwolniona ze swojej strasznej, wymuszonej przecie� obietnicy z�o�onej tamtej gro�nej postaci na g�rze.

Wieczny zwyci�ski u�miech Shamy nie by� ju� teraz taki wynios�y.

Wszystkie cienie zgodnie odprowadza�y tych dwoje dzieci cz�owieczych do ich domostwa. Shira i Mar nie musieli si� chyba specjalnie martwi� o swoj� przysz�o��.

Tengel Z�y m�g� znowu spoczywa� w spokoju w swojej tajemnej kryj�wce. Zosta� powa�nie przestraszony, ale to min�o. Na strychu w Grastensholm wci�� le�a� pami�tnik, w kt�rym Silje dok�adnie wyja�ni�a, gdzie zosta�o zakopane naczynie. Ale nikt go na razie nie znalaz�, a od kiedy Shira zosta�a �odmieniona�, nie by�o ju� w rodzie wybranych, kt�rzy mogliby go przera�a�.

Ale Tengel Z�y czeka� niecierpliwie, a� kto� go obudzi! Bo teraz ch�tnie by obj�� w�adz� nad �wiatem. Gdyby tylko kto�� Czeka� i narasta�a w nim z�o��.

Daniel wr�ci� do swego kraju.

Kr�tko przed nim, ku wielkiej rado�ci wszystkich, powr�ci� z rosyjskiej niewoli kapitan Goran Oxenstierna. Z bezw�adn� r�k�, ale poza tym w niez�ej formie.

Dawno, dawno temu Mattias uratowa� i sprowadzi� do domu wyn�dznia�� ma�� dziewczynk� imieniem Eli. Kaleb i Gabriella wzi�li j� do siebie, a od jej imienia nazwali sw�j nowy dom � Elistrand. P�niej Eli wysz�a za m�� za Andreasa z Lipowej Alei, a poniewa� by�a bardzo dobra dla wszystkich, na jej cze�� jedna z rodzin komorniczych swojej ma�ej c�reczce da�a na imi� Elisa. Elisa wysz�a za m�� za Ulvhedina. Ich wnuk, Ulf, syn Jona i Branji, o�eni� si� z pann� z s�siedztwa imieniem Tora. Mieli oni c�rk�, kt�rej dali na imi� Elisabet. Tak oto ma�a, niepozorna Eli zostawi�a po sobie trwa�y �lad.

Elisabet pod �adnym wzgl�dem nie by�a istot� zwracaj�c� uwag�. Nigdy nie mia�a nic wsp�lnego ze sprawami nadnaturalnymi. A mimo to w jej �yciu znalaz�o si� miejsce na wiele naprawd� ekscytuj�cych dozna�