SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XI

Przez pierwsze p� roku po powrocie z Tobronn Villemo by�a nieszcz�liwa, i to nieszcz�liwa przez du�e N. Obnosi�a skupion�, oboj�tn� na wszystko twarz, jak� niekiedy widuje si� u ludzi, kt�rzy chcieliby powiedzie� �wiatu: �Patrzcie, jak ja cierpi�!�

Nikt nie cierpia� g��biej i bardziej beznadziejnie ni� ona.

Ale racj� mia� chyba jednak Niklas twierdz�c, �e wierna mi�o�� do zmar�ego Eldara Svanskogen by�a zdecydowanie bardziej wynikiem uporu ni� potrzeby serca. Tylko �e do tego Villemo nigdy by si� nie przyzna�a, nawet przed sam� sob�. Jakby nosi�a najwi�ksze w �wiecie klapki na oczach. A z�o�liwe plotki, �e Eldar by� ojcem kilkorga dzieci w okolicy, a nawet �e z tego powodu zamordowa� jedn� z owych nieszcz�snych dziewcz�t, nie, kt� m�g� uwierzy� w co� takiego? Villemo dokonywa�a starannego wyboru wspomnie� o swoim ukochanym. Wszystko co nieprzyjemne wyrzuci�a z pami�ci. Zachowa�a jedynie owe nader rzadkie przypadki, gdy cokolwiek wskazywa�o, �e tak�e w jego duszy istnieje �agodno��, �e w og�le �ywi on jakie� ludzkie uczucia i jest nadzieja na popraw�. W jej wspomnieniach Eldar by� upad�ym anio�em. A pi�kn� scen� �mierci, gdy wyzna� jej d�ugo ukrywan� mi�o��, prze�ywa�a wci�� i wci�� od nowa.

I chocia� nigdy nie wymienia�a imienia Eldara � to by� jej �wi�ty skarb, nale�a� wy��cznie do niej � Kaleb i Gabriella z trudem znosili stan jej ducha. Nie chcieli, by c�rka traktowa�a ich z wyrozumia�ym, pe�nym wy�szo�ci u�miechem, daj�c do zrozumienia, �e nie s� w stanie zrozumie�, co czuje, ani by trwa�a pogr��ona w smutnych wspomnieniach, z wyrazem t�sknoty w oczach, przy lada okazji wype�niaj�cych si� �zami. Chcieli odzyska� swoj� zdrow�, pe�n� rado�ci �ycia, nieco szalon� Villemo, kt�r� tak dobrze znali i tak bardzo kochali.

Poza tym jednak by�a mi�a i pos�uszna jak nigdy przedtem. A w stosunku do owych nieszcz�snych istot, kt�re oboje z Eldarem odkryli w piwnicy w Tobronn, przejawia�a niezwyk�� wprost �agodno��. Wszyscy oni, ca�a �semka upo�ledzonych, czuli si� znakomicie i ze swej strony pomagali jak umieli w Grastensholm, Elistrand i w Lipowej Alei. Oczywi�cie, stwarzali wiele problem�w, szczeg�lnie Mattiasowi, kt�ry uwa�a�, �e �adne z nich nie powinno mie� potomstwa, ale jak mo�na temu zapobiec, nie kontroluj�c ich prywatnego �ycia? Na razie nic alarmuj�cego si� nie sta�o i wszyscy �yli bezpieczni, chronieni przed �wiatem zewn�trznym, jego szyderstwami i niech�ci�, a nawet nienawi�ci�. Przeci�tny cz�owiek tak bowiem zosta� stworzony, �e na to, co odmienne, cz�sto reaguje gniewem i nienawi�ci�. Poniewa� l�ka si� tego, czego nie rozumie, bywa agresywny.

O�mioro podopiecznych Villemo mia�o si� dobrze, pozwolono im �y� w spokoju. Z pocz�tku co prawda szeptano w okolicy, �e Ludzie Lodu znale�li sobie tani� si�� robocz�, ale kiedy ludzie poznali histori� tych biedak�w, gadanie ucich�o.

Swoich bolesnych problem�w jednak owa �semka rozwi�zywa� nie by�a w stanie. Gdy zatem kt�re� z nich dr�czy�y z�e sny o Tobronn lub nawiedza�y wspomnienia ciemnej piwnicy i bicza albo dr�czy� strach, czy nie trzeba b�dzie tam wr�ci�, posy�ano po Villemo. Spieszy�a, pe�na zrozumienia, i pociesza�a.

Pod tym wzgl�dem by�a nieoceniona, wa�niejsza nawet ni� Mattias i Niklas, kt�rych wszyscy kochali i do kt�rych przychodzili ze swoimi prawdziwymi b�d� urojonymi cierpieniami. Ale tylko Villemo wiedzia�a, ona jedna by�a �wiadkiem ich n�dzy i upokorzenia w Tobronn.

Kaleb martwi� si� powa�nie. Raz po raz kto� ze s�u�by przychodzi� z informacj�, �e wok� Elistrand dziej� si� jakie� dziwne rzeczy. Wygl�da�o na to, �e dw�r jest obserwowany. Widywano jakie� tajemnicze postacie, umykaj�ce w pop�ochu, gdy kto� si� zbli�a�. Domownicy byli wypytywani przez nieznajomych o Villemo: gdzie si� znajduje, dlaczego nie wychodzi z domu i podobne sprawy.

O Villemo!

Kaleb pyta� c�rk�, co to mo�e znaczy�, lecz ona niczego nie pojmowa�a. Nigdy si� bowiem nie dowiedzia�a, kim byli owi czterej je�d�cy, kt�rzy zamordowali Eldara Svartskogen. Przypuszcza�a, �e zgin�� w walce jako powstaniec. Nie s�ysza�a przysi�g starego Wollera, �e odnajdzie pann� z Elistrand. Jego syn, jego jedyny syn Mons zosta� zabity przez Eldara i Villemo. To mog�o zosta� pomszczone tylko w jeden spos�b. Eldara dostali� ale ona �yje.

Nie, Villemo nie domy�la�a si� nawet, dlaczego Elistrand mog�oby by� obserwowane, dlaczego jacy� ludzie dopytywali si� o ni�.

��C� ty masz za tajemniczych wielbicieli, Villemo? � �mia�a si� Gabriella.

W takich razach twarz c�rki znowu przybiera�a wyraz przygn�bienia i bezgranicznej rozpaczy. Villemo bez s�owa odchodzi�a do swego pokoju, gdzie na ��ku wci�� jeszcze nie by�o �adnej inskrypcji. �Tu sypia najszcz�liwszy cz�owiek na �wiecie!� Jak mog�a by� taka g�upia, �eby wymy�li� co� podobnego! Nie, propozycja Dominika: �Mi�o�� ponad wszystko�, by�a zdecydowanie najlepsza. Nie mog�a si� jednak zmusi�, by kaza� to wyry�.

Kiedy nadesz�o lato, Kalebowi by�o tak serdecznie przykro z powodu jej nieutulonej, lecz jego zdaniem troch� dziecinnej udr�ki, �e zmusza� j�, by wychodzi�a z domu.

��Stara matka Sigbritt nie mo�e ju� opuszcza� izby. Zanosimy jej co par� dni mleko i co� do jedzenia. Czy mog�aby� si� tym zaj��, Villemo?

C�rka st�umi�a bolesne westchnienie, ale obieca�a, �e we�mie na siebie ten obowi�zek.

Bo tak naprawd�, to by�a ogromna przyjemno�� wyj�� na dw�r, rozkoszowa� si� wspania�ym latem. Tylko nie chcia�a si� do tego przyzna�. Skoro ma cierpie�, to ma, i ju�!

Podczas czwartej wyprawy przytrafi�o jej si� co� dziwnego.

By� gor�cy dzie� w samym �rodku lata. Villemo, zamy�lona, wraca�a od starej. Sz�a wolno przez las, pusta ba�ka po mleku obija�a si� o jej nogi, a wysoka trawa �askota�a bose stopy. Na skraju �cie�ki b��kitnofioletowe wyki pi�y si� ku �wiat�u, a dalej, w le�nym mroku, bladoczerwone dzwonki po�yskiwa�y nie�mia�o na tle czarnej ziemi.

W tym pi�knym otoczeniu Villemo czu�a si� bardziej samotna ni� kiedykolwiek. Ten, z kt�rym pragn�a dzieli� �ycie i wszelkie rado�ci, odszed�, ju� go nie mia�a. Spoczywa� w zimnym grobie na r�wninie Romerike, daleko od niej.

�cie�ka zrobi�a si� teraz w�sza, drzewa ros�y g�ciej po obu stronach.

Nagle przystan�a. Wyra�nie s�ysza�a t�tent kopyt. I zaraz za jej plecami pojawi� si� w dzikim galopie jaki� je�dziec, ca�y w czerni, na wielkim, ci�kim koniu, najwyra�niej nie maj�c zamiaru zatrzyma� si� ani zwolni�.

Przez okamgnienie Villemo sta�a jak og�uszona. Czy on mnie nie widzi? przelecia�o jej przez g�ow�.

Ale� tak, widzia� j�! Twarz mia� przes�oni�t� ga�ganem, tylko oczy b�yszcza�y spod kapelusza, i te oczy patrzy�y wprost na ni� ze strasznym, najzupe�niej �wiadomym zamiarem. Gna� wahaj�cego si� konia naprz�d, tam gdzie sta�a�

Villemo ockn�a si� z przera�enia i b�yskawicznie rzuci�a si� przed siebie. Wiedzia�a jednak, �e �cie�ka niepr�dko zrobi si� szersza. Wtedy b�dzie ju� za p�no. Poczu�a na plecach gor�co ko�skiego oddechu i skoczy�a w bok, w g�stwin� kolczastych, spl�tanych ga��zi. Z zamkni�tymi oczyma stara�a si� uciec jak najdalej od dr�ki. R�ce, nogi, nawet uszy podrapane mia�a do krwi, ale wkr�tce u�wiadomi�a sobie, �e ko� stan��. Je�dziec zapl�ta� si� we w�asne sieci � nie m�g� zawr�ci� na w�skiej �cie�ynie ani tym bardziej konno goni� przez las uciekaj�cej Villemo.

Ona zreszt� by�a ju� daleko. Przedziera�a si� przez zaro�la, �ami�c mniejsze ga��zki. Nie wiedzia�a, dok�d zmierza, bo nie mog�a mie� oczu otwartych d�u�ej ni� przez kilka sekund. Wci�� si� o co� potyka�a, poranione stopy sp�ywa�y krwi�, wygl�da�o jednak na to, �e je�dziec da� za wygran�. Sprawia� wra�enie tak ros�ego i barczystego, �e nie by�by w stanie przedosta� si� przez ten pierwotny g�szcz.

Ze zm�czenia oddech Villemo zrobi� si� �wiszcz�cy. Pe�za�a na czworakach pomi�dzy wielkimi kamieniami i przez pl�tanin� krzew�w, a gdy tylko mog�a, zrywa�a si� i bieg�a jak szalona, potyka�a si�, pada�a, wstawa�a i znowu bieg�a.

Nagle poja�nia�o. Przed ni�, nawet niezbyt daleko, le�a�o Grastensholm.

Zebra�a si� na odwag� i pospiesznie spojrza�a za siebie, na ��k�, tam gdzie jej prze�ladowca powinien by� wyjecha� z lasu, ale nikogo nie dostrzeg�a.

Zm�czona, podrapana i zakrwawiona, z w�osami w nie�adzie, pe�nymi igliwia i po�amanych ga��zek, powlok�a si� do Grastensholm. Przystan�a w hallu, by odetchn�� i doprowadzi� si� jako� do porz�dku.

Nikt, zdaje si�, nie widzia�, jak wchodzi�a, co mimo przera�enia sprawi�o jej jednak przykro��, bo r�wnie dramatycznego entree nigdy jeszcze nie mia�a.

Wkr�tce z du�ego salonu dosz�y j� wzburzone g�osy. Najwyra�niej nikt nie mia� czasu dla obcych, domownicy zaj�ci byli w�asnymi zmartwieniami.

Sta�a, nie wiedz�c, co pocz��, gdy drzwi otworzy�y si� gwa�townie, z salonu wypad�a zalana �zami Irmelin i nie zwracaj�c uwagi na Villemo, wbieg�a po schodach na g�r�.

To bardzo niezwyk�a sytuacja, by w Grastensholm kto� m�wi� podniesionym g�osem. Mattias i Hilda byli bardzo spokojnymi lud�mi. Villemo ostro�nie wsun�a si� do salonu, w kt�rym teraz panowa�a kompletna cisza.

Zobaczy�a Niklasa. Twarz mu p�on�a, zaciska� wargi z wyrazem dziwnego uporu.

Gdy wesz�a, powita�o j� milczenie.

��Prosz� mi wybaczy�, je�li przychodz� nie w por�

W pokoju byli te� Mattias i Hilda, oboje pr�bowali si� opanowa�.

��Villemo, kochanie, jak ty wygl�dasz? � zawo�a� Mattias na jej widok. � Przydarzy�o ci si� co� z�ego?

Villemo uzna�a, �e to nie jest odpowiednia pora na zajmowanie si� sob�. Wygl�da�o na to, �e oni maj� wi�ksze problemy.

��Nie, nic takiego. Po prostu potkn�am si� na zboczu i wpad�am w zaro�la. Ale dlaczego wszyscy jeste�cie tacy zdenerwowani? Sta�o si� co�?

Rodzice Irmelin spogl�dali po sobie.

��R�wnie dobrze mo�esz dowiedzie� si� wszystkiego od razu, w ko�cu pr�dzej czy p�niej i tak to wyjdzie na jaw � powiedzia� Mattias, a jego zazwyczaj pe�ne �yczliwo�ci oczy spogl�da�y na ni� ze smutkiem. � Niklas poprosi� w�a�nie o r�k� Irmelin. A my musieli�my, niestety, odm�wi�.

My�li k��bi�y si� bez�adnie w g�owie Villemo.

��Irmelin i Niklas? Mieli zamiar� si� pobra�? Nie wiedzia�am, �e oni�

��Nie � przerwa� jej Niklas gniewnie. � Ty z pewno�ci� nie zauwa�y�a� niczego. Oczywi�cie, �e nie! Zanadto jeste� zaj�ta w�asn� osob�. Tylko �e my od wielu lat jeste�my sobie bliscy i o tym powinna� by�a wiedzie�.

��Ja� ja� � j�ka�a zawstydzona.

��Villemo mia�a w�asne zmartwienia � powiedzia�a Hilda, chc�c za�agodzi� sytuacj�.

��Tak, naturalnie, swoich zmartwie� nie ukrywa�a przed nikim � sykn�� Niklas.

Uzna�a, �e nie powinna si� obra�a�. Niklas mia� racj�.

��Ale dlaczego rodzice nie pozwalaj� wam si� pobra�?

Mattias westchn��.

��Nie wolno im. Ze wzgl�du na z�e dziedzictwo. S� zbyt blisko spokrewnieni.

��Ja tak nie uwa�am � powiedzia�a Villemo.

��Owszem, to prawda � upiera� si� Mattias. � Ja wiem, �e kiedy� m�j ojciec sta� w tym samym miejscu, co Niklas dzisiaj. M�j ojciec chcia� si� o�eni� z Sunniv�, c�rk� Sol. Tengel wpad� we w�ciek�o��, tak potem wszyscy opowiadali. Ale by�o za p�no, oni musieli si� pobra�. Potem Sunniva urodzi�a dziecko obci��one z�ym dziedzictwem, Kolgrima, i sama umar�a przy porodzie.

��Czy oni nie byli bli�ej spokrewnieni ni� Irmelin i Niklas?

��Tak, o jedno pokolenie. Poza tym Tarald i Sunniva byli bardziej obci��eni dziedzictwem. On by� wnukiem Tengela, ona c�rk� Sol. Ale mimo wszystko, Villemo! Nie powinni�my si� godzi�!

��To bardzo niesprawiedliwe! � zawo�a�a Villemo. � Oni tak do siebie pasuj�!

��Tarald i Sunniva te� do siebie pasowali, a sko�czy�o si� tak okropnie. Nie, musimy odm�wi�, i to stanowczo, niezale�nie od tego, jak bardzo lubimy Niklasa.

Jaka� ona by�a �lepa! Ile rzeczy powinno by�o zwr�ci� jej uwag�! Ju� wtedy, dawno, dawno temu, kiedy prosi�a Niklasa, by j� poca�owa� na pr�b�. Ju� wtedy powinna by�a odgadn��, do kogo nale�y jego serce.

Zazdro��? Czy odczuwa�a teraz zazdro��? Nie, nic a nic. Nigdy nie by�a zainteresowana Niklasem. Uwa�a�a, �e jest to niezwykle przystojny m�ody cz�owiek, ale niech B�g broni, by �ywi�a do niego jakie� cieplejsze uczucia. By� jej kuzynem, bliskim krewnym, by� jej bratem i przyjacielem z dzieci�stwa.

��Jestem pewien, �e twoi rodzice b�d� tego samego zdania � rzek� Mattias do Niklasa udr�czonym g�osem. � Porozmawiamy z nimi i zobaczymy.

Niklas sta�, zgn�biony i zdenerwowany, i wpatrywa� si� w pod�og�.

��Czy mog� p�j�� na g�r�, do Irmelin?

Rodzice Irmelin zawahali si�.

��Id� � zgodzi� si� w ko�cu Mattias. � My�l�, �e mo�esz i��. � Ale� nie post�puj pochopnie, Niklas!

Ch�opiec skin�� g�ow�, zaciskaj�c mocno wargi, i wyszed� z pokoju.

Mattias przetar� r�k� czo�o. I on, i Hilda wygl�dali na bardzo wzburzonych.

��No, to teraz ty, Villemo � powiedzia� nieobecny duchem. � Nie wygl�dasz najlepiej. Mo�emy popatrze� na twoje skaleczenia?

��Nie, nic mi nie b�dzie � odpar�a. � Powinnam si� po prostu umy�, ale to mog� zrobi� w domu. Gdybym si� jednak mog�a troch� ogarn��, zanim mnie mama zobaczy�

��Tak, oczywi�cie, chod� ze mn� � powiedzia�a Hilda swoim zwyk�ym, przyjaznym g�osem, lecz tak�e jej my�li b��dzi�y daleko.

Ten dzie� odmieni� Villemo pod wieloma wzgl�dami. Sta�a si� zamy�lona i przyciszona, wzdryga�a si� przestraszona, gdy rodzicom uda�o si� wyrwa� j� z zadumy przy stole czy wieczorem, kiedy wszyscy troje siedzieli w salonie.

Villemo wesz�a w bardzo po�yteczny okres zastanawiania si� nad sob�. W ko�cu, po kilku tygodniach, usiad�a w swoim pokoju i napisa�a list. List do Dominika.

Drogi kuzynie!

B�dziesz zapewne zdumiony listem ode mnie, nigdy przedtem nic takiego si� przecie� nie zdarzy�o.

Chodzi o to, �e czuj� si� taka zagubiona, a nie mam nikogo, z kim mog�abym porozmawia�. Tyle si� dzieje wok� mnie, a ja sama doznaj� uczucia, jakbym si� znalaz�a w jakiej� ogromnej pustej przestrzeni, gdzie nic nie jest rzeczywiste. Poza tym boj� si� czego�, czego nie rozumiem, a nie mog� o tym rozmawia� z rodzicami. Ju� wystarczaj�co du�o zmartwie� im przysporzy�am.

Trzymali�my si� przecie� kiedy� razem, my, r�wni sobie wiekiem. A zw�aszcza Ty, ja i Niklas, my o kocich oczach. Chocia� Ty zawsze dra�ni�e� si� ze mn�, czuj� si� z Wami najlepiej. Teraz wszystko si� rozpad�o. Irmelin i Niklas chc� si� pobra�, Ich rodzice im nie pozwalaj� ze wzgl�du na z�e dziedzictwo. Oboje s� tym zrozpaczeni i do�� maj� w�asnych k�opot�w, wi�c ja znalaz�am si� na uboczu. Lena tak�e wybiera si� za m��, jak pewnie wiesz, za Orjana Stege. �lub wyznaczony zosta� na koniec lata i wszyscy jeste�my proszeni na wesele. Zatem i Lena zaj�ta jest swoimi sprawami. A Trirtan, jak m�wi�, zrobi� si� ostatnio jaki� dziwny, tak �e i do niego nie mam odwagi napisa�. Mam tylko Ciebie, Dominiku, i prosz� Ci�, b�d� tak dobry i potraktuj mnie powa�nie, nie znios�abym, gdyby� sobie ze mnie �artowa� w�a�nie teraz.

Jest tak, jakbym si� budzi�a z d�ugiego snu. Uff, jaka ja by�am okropna! U�ala�am si� sama nad sob�, to chyba najw�a�ciwsze okre�lenie, a przecie� nie mia�am ku temu �adnych powod�w. Widz� to dopiero teraz, kiedy zetkn�am si� z czym� zupe�nie niezrozumia�ym. Dominiku, par� tygodni term zosta�am napadni�ta. W lesie, przez jakiego� je�d�ca w czerni. Pr�bowa� mnie stratowa�, nie pojmuj� dlaczego, nigdy przedtem go nie widzia�am. Tym razem uda�o mi si� uciec, ale przerazi�o mnie to bardziej, ni� pocz�tkowo s�dzi�am. Teraz zupe�nie straci�am r�wnowag� duchow�. A ju� przed tym zdarzeniem nasz dw�r by� obserwowany i jacy� ludzie wypytywali naszych s�u��cych o mnie! Koniec ko�c�w, boj� si� w�asnego cienia i nie mam odwagi wyj�� za pr�g. Nigdy wi�cej nie odwa�� si� p�j�� na skr�ty drog� przez las!

A z drugiej strony wydaje mi si� to g�upie. Czego ja si� boj�? �mierci? Ja, kt�ra nie mam ju� po co �y� i nikomu nie sprawiam rado�ci.

Och, Dominiku, tak strasznie ci�ko jest by� samotnym! Mam na my�li samotno�� duszy. Oczywi�cie, powinnam by�a wyj�� na spotkanie mojemu losowi tamtym razem, kiedy spotka�am ��dnego krwi je�d�ca. Ale ja nie chc� by� stratowana, to brzmi tak niegodnie, tak nieludzko!

Samob�jstwo uwa�am jednak za wykluczone. My�l�, �e takim post�pkiem przyczynia si� swoim bliskim jeszcze wi�cej b�lu ni� je�li, jak ja, dr�czy si� ich psychiczn� izolacj�.

Wiesz, tego dnia kiedy E. (Villemo nie mog�a si� przem�c, by napisa� pe�ne imi�) umar�, wtedy wydarzy�o si� co� dziwnego. My troje, Niklas, Ty i ja, zawsze zastanawiali�my si�, co dla ka�dego z nas oznaczaj� te nasze ��te oczy. I ja, nieszcz�sna istota, nigdy nie mog�am doszuka� si� przyczyny, dla kt�rej mam takie oczy. Zawsze by�o wiadomo, �e my dwaj zostali�cie obdarzeni rzadkimi zdolno�ciami, ale ja? I wtedy, gdy on by� ju� konaj�cy, b�aga� mnie z ca�ej duszy, bym wraz z nim przekroczy�a granic� krainy cieni. Pokusa by�a niezwykle silna, s�dzi�am bowiem, �e oto dopala si� tak�e i moje �ycie. Nagle jednak dozna�am po raz pierwszy objawienia, mia�am wizj� czy jak to nazwa�. Prze�ycie by�o tak silne, �e a� trudne do zniesienia. Ogarn�a mnie jaka� niez�omna pewno��, �e Ty, ja i Niklas musimy �y� dalej. �e zostali�my wybrani do czego� tak okropnego, �e dech mi zapiera�o. Co to takiego, nie mog�am poj��, tyle tylko �e m�j przyjaciel E. jest w to w jaki� spos�b zamieszany.

Mia�e� kiedy� podobne przeczucie? Ty, kt�ry mo�esz dostrzec, co naprawd� kryje si� w sercach ludzi? Podejrzewam, �e ja w�a�nie dlatego tak si� Ciebie boj� i chyba dlatego pomi�dzy Tob� a mn� istnieje to napi�cie, kt�re znajduje uj�cie w dra�ni�cych, niemal agresywnych sprzeczkach. Zawsze sobie wyobra�am, �e Ty wiesz o mnie wszystko, czuj� si� wtedy taka �mieszna i dziecinna, sama nie wiem jaka.

Czy naprawd� jestem beznadziejna, Dominiku? My�l� tylko o sobie, nie zwracam uwagi na innych? Uwa�am, �e niezupe�nie tak jest. Moje serce krwawi z powodu Irmelin i Niklasa, kt�rzy nie mog� si� po��czy�. Ca�y wczorajszy wiecz�r przep�aka�am nad ich losem. A ci upo�ledzeni, kt�rzy mieszkaj� u nas? Przecie� im wsp�czuj�, rozumiem ich dol�. Mimo wszystko moje �ycie nie daje mi zadowolenia. Mama i ojciec s� dla mnie tacy dobrzy, maj� tyle cierpliwo�ci. Ja sama nigdy nie mia�am cierpliwo�ci. Wci�� pragn�am prze�ywa� co� wielkiego, zawsze patrzy�am w przysz�o��. A teraz wszystko jakby si� sko�czy�o. Tyle ju� prze�y�am, tylko dlaczego te prze�ycia musia�y zawsze by� z�e?

Och, napisa�am okropnie pesymistyczny list, w kt�rym znowu zajmuj� si� tylko sob�, ale czeg� innego mog�abym si� spodziewa� przy tych zmiennych nastrojach, w jakie wci�� popadam. B�d� tak dobry, Dominiku, i odpisz mi. Opowiedz mi o swoim �wiecie, o swoim �yciu, o wszystkich, kt�rzy s� Ci drodzy! My�l�, �e to by mi wiele spraw u�atwi�o.

Oddana Ci Villemo

Przybijaj�c piecz�� pod listem, zawaha�a si� na moment. Poczu�a wielk� ochot�, by doda�: �Tylko nie chc� nic s�ysze� o �adnych przyjaci�kach ani ewentualnych planach ma��e�skich�.

Powstrzyma�a si� jednak. Prywatne �ycie Dominika nie powinno jej obchodzi�, by�a ju� i tak wystarczaj�co wielk� egoistk�, nie mog�a na dodatek ��da� od innych, by nie wi�zali si� z nikim. Pospiesznie zapiecz�towa�a list i wyprawi�a go w drog�, zanim zacznie �a�owa�, �e go napisa�a.

W sierpniu Villemo zrobi�a nareszcie to, o czym my�la�a ju� od dawna. Posz�a do Svartskogen, uwa�a�a bowiem, i� jest jej obowi�zkiem opowiedzie� rodzinie o ostatnich dniach �ycia Eldara.

Przestraszy�a si� widz�c, jak niewielu z tej rodziny zosta�o. �yli rodzice Eldara i jego najm�odsze rodze�stwo, ale w og�le bardzo si� w domu przerzedzi�o. Gdy zapyta�a, co si� sta�o. z reszt� krewnych, us�ysza�a w odpowiedzi, �e ulegli nieszcz�liwym wypadkom, jedno po drugim, gdy byli sami w lesie albo w sto�ecznym mie�cie. Villemo mia�a jednak wra�enie, �e starzy co� przed ni� ukrywaj�.

Trudno powiedzie�, �e spotka�a si� tu z serdecznym przyj�ciem, ale te� niczego takiego nie oczekiwa�a. Rodzice Eldara milczeli nachmurzeni, cz�stowali j� podp�omykami z kwa�n� �mietan�, lecz nie kryli, �e czyni� tak wy��cznie z obowi�zku.

Bardziej ni� kiedykolwiek niepewnie Villemo wyj�ka�a:

��Chcia�am przyj�� do was ju� dawno temu. �eby z wami porozmawia�

��Nie wiem, czy mamy o czym� � mrukn�a gospodyni.

��O Eldarze � m�wi�a dalej Villemo, nie daj�c si� zbi� z tropu. � Ostatnie miesi�ce sp�dzili�my przecie� razem w tym samym dworze.

Stary tylko sapa� bez s�owa. Nie mieli poj�cia o uprzejmo�ci, jak� powinni okaza� w tej sytuacji.

��Eldar by� wspania�ym cz�owiekiem � powiedzia�a Villemo ze smutkiem. � Mo�ecie by� z niego dumni.

��No pewnie � rzek�a matka cierpko.

M�odsze dzieci siedzia�y na �awie pod �cian� i nie spuszcza�y z niej oczu. Tamtego ch�opca, z kt�rym rozmawia�a w Lipowej Alei, nie by�o. Zgin�� w Chrystianii, dowiedzia�a si�. Zosta� zad�gany w jakim� ciasnym zau�ku.

��Eldar by� jednym z najbardziej zaufanych ludzi powsta�c�w � ci�gn�a Villemo niestrudzenie. � I pad� na posterunku. Odda� �ycie za sw�j kraj.

Po kr�tkiej, niezr�cznej pauzie stary rzek� z wolna:

��Co on tam mia� do roboty? M�g� si� lepiej zaj�� gospodarstwem. Teraz mamy tylko tych ma�ych, kt�rzy mog� nas zast�pi�.

��Widz� � szepn�a Villemo ze wsp�czuciem. � A co z Gudrun?

Zaleg�a dr�cz�ca cisza. Matka Eldara, kt�ra wyrabia�a w�a�nie ciasto na chleb, cisn�a je teraz na �aw�.

��Gudrun nie �yje � o�wiadczy�a kr�tko.

��Nie, co te� m�wicie, matko? Jak to si� sta�o?

Stary za�mia� si� gorzko:

��Swoj� chorob� ona sama na siebie sprowadzi�a.

��Takich haniebnych chor�b w naszym domu wspomina� si� nie godzi � wtr�ci�a matka ostro.

Villemo z trudem prze�yka�a jedzenie. Tak bardzo by�o jej �al tych ludzi, kt�rzy utracili tylu bliskich.

��Eldar by� wspania�ym cz�owiekiem � zacz�a znowu. � Mia� w sobie wiele dobrego. Zamierzali�my si� pobra�.

Oboje starzy zastygli w bezruchu. Po chwili matka ponownie zaj�a si� ciastem.

��Prosz� nie m�wi� g�upstw, panienko.

��Naprawd� mieli�my taki zamiar.

��Czy on� zbli�y� si� do pani, panienko Villemo?

��Eldar? � u�miechn�a si�. � Nie. Zawsze zachowywa� si� wobec mnie z wielkim szacunkiem.

Tak, tym sposobem uda�o jej si� przedstawi� ostatnie wydarzenia w r�owych kolorach.

Stary wsta�.

��Nie powinna by�a panienka ci�gn�� go na takie zatracenie � powiedzia� g�osem dr��cym od powstrzymywanego wzburzenia. � Najpierw to powstanie. A potem tak mu zawr�ci� w g�owie, �e zapomnia�, gdzie jest jego miejsce.

��Ja? � wykrztusi�a, ledwo mog�c g�os z siebie wydoby� wobec takiej niesprawiedliwo�ci. � Przecie� ja z powstaniem nie mia�am nic wsp�lnego, by� w sprzysi�eniu na d�ugo przede mn�. A to drugie� Nie, temu nikt nie winien. Kochali�my si� bardzo. Dlatego my�l�, �e teraz nale�� do Svartskogen. W jaki� spos�b� I gdybym mog�a co� dla was zrobi�, to prosz� mi powiedzie�.

��Nie, dzi�kujemy � powiedzia� komornik zimno. � Wystarczy tego, co ju� zosta�o zrobione. Ale powinna� zapyta� gospodarza z Grastensholm, dlaczego nic nie robi, �eby broni� swoich komomik�w, kiedy ich rodziny gin� jak muchy.

��No, nie wiem � b�kn�a Villemo zbita z tropu. � Co mo�na poradzi� na nieszcz�liwe wypadki? Trzeba si� mie� na baczno�ci. I by� ostro�niejszym.

��Mie� na baczno�ci! � prychn�� stary. � Ty niczego nie rozumiesz, ani odrobiny! Mo�esz sobie my�le�, co chcesz, nic mnie to nie obchodzi.

Wsta� i wyszed� z izby.

Villemo stwierdzi�a, �e nie maj� ju� dla niej szacunku. Nie potraktowali jej jak synow�. Widz� w niej pann� z dobrego domu, kt�ra zada�a si� z prostym ch�opakiem, a to jest niewybaczalne. Dlatego jest gorsza od nich, mog� patrze� na ni� z g�ry.

Nie pozostawa�o jej nic innego, jak tylko podzi�kowa� i wr�ci� do siebie z uczuciem, �e dzisiaj wykona�a naprawd� ci�k� prac�.

Po drodze do domu dos�ownie w ostatniej sekundzie dostrzeg�a przy le�nej �cie�ce na wp� ukryty sznur. Przywi�zany do przygi�tego drzewa na zboczu, tworzy� niemal niewidoczne sid�a na grubszego zwierza. Villemo rozwi�za�a supe�. Sznur by� tak napi�ty, �e drzewo wyprostowa�o si� z trzaskiem.

��O m�j Bo�e � szepn�a do siebie. � Czy teraz zastawia si� ju� sid�a na drogach? Kto� m�g� przecie� w nie wpa�� i zrobi� sobie krzywd�!

�e te� tego nie zauwa�y�am id�c do Svartskogen, my�la�a. Mog�o by� ze mn� �le!

Ale d�u�ej si� ju� nad tym nie zastanawia�a i nie przeczuwaj�c nic z�ego, ruszy�a dalej do domu. Las si� sko�czy� i w dole przed ni� widoczna by�a ca�a parafia Grastensholm.

Villemo dozna�a uczucia niesko�czonej pustki. Co mi teraz pozosta�o? my�la�a. Marzenie o m�czy�nie, kt�ry nigdy do mnie nie nale�a�. Dlaczego tak rozpaczliwie staram si� zachowa� wspomnienie o nim?

Bo nie mam nikogo innego, oto smutna prawda. A dziewczyna w moim wieku powinna chyba mie� o kim my�le�.

Jednak Eldar�? Jego posta� rozp�ywa�a si� i blad�a we wspomnieniach Villemo. A zamiast niego pojawia� si�

Nie, c� za g�upstwa!

Villemo znowu ruszy�a przed siebie. Chcia�a porozmawia� z Irmelin. Teraz obie mia�y tyle wsp�lnego, a poza tym ju� dawno nie widzia�a przyjaci�ki.

Skierowa�a wi�c kroki ku staremu, bezpiecznemu, cho� mo�e niezbyt pi�knemu domowi w Grastensholm.

Irmelin przyj�a j� oboj�tnie, jakby nieobecna duchem.

��Ach, to ty, Villemo? Gdzie si� podziewa�a�? Nie widzia�am ci� w ko�ciele ostatniej niedzieli.

To prawda, Villemo zawsze znalaz�a jak�� wym�wk�, nawet najbardziej nieprawdopodobn�, by unikn�� siedzenia w ko�ciele i ziewania.

��Chod�my na g�r�, do mojego pokoju � m�wi�a dalej Irmelin. � W�a�nie zanios�am tam troch� pszennego placka, �eby si� pocieszy� w mojej samotno�ci.

Pok�j Irmelin w najmniejszym nawet stopniu nie przypomina� jej w�asnej izdebki. By� ja�niejszy i jakby bardziej dziewcz�cy. Usiad�y obie na parapecie okna.

��Masz do mnie jaki� interes? � zapyta�a Irmelin.

��Nie, chcia�am tylko porozmawia�. Obie prze�ywamy teraz trudne chwile.

Irmelin westchn�a.

��Tak. S�dz�, �e moje �ycie jest sko�czone.

��Moje tak�e � przytakn�a Villemo.

Ale czy tak by�o naprawd�? Czy� nie budzi�y si� w niej marzenia o przysz�o�ci, chocia� nie chcia�a przyjmowa� tego do wiadomo�ci?

��W ka�dym razie je�li chodzi o mi�o�� � doda�a.

��Tak. Czasami mam ochot� sko�czy� ze wszystkim.

��Ale� nie wolno ci tego zrobi�! � zawo�a�a Villemo gor�co. � Ja te� tak my�la�am, kiedy Eldar umar�, ale nie mo�emy naszym rodzicom zadawa� takiego b�lu. Oni maj� tylko nas.

��Tak, wiem. I tylko ta my�l mnie powstrzymuje.

Przez chwil� siedzia�y w milczeniu. Potem Villemo powiedzia�a:

��Och, Irmelin, jak ja ciebie rozumiem!

Przyjaci�ka zareagowa�a gwa�townie.

��Czasami chcia�abym, �eby�my zrobili tak jak Tarald i Sunniva. Wtedy musieliby si� zgodzi� na nasze ma��e�stwo.

��Nigdy tego nie zrobili�cie? � zapyta�a Villemo kroj�c sobie jednocze�nie spory kawa�ek pszennego placka. Temat rozmowy nie by� ju� taki tragiczny, zacz�y m�wi� o bardziej podniecaj�cych sprawach, mog�a wi�c pozwoli� sobie na swobodniejsze zachowanie.

��Nie, no co ty, oszala�a�? � zawo�a�a Irmelin, lecz usta jej zadr�a�y. � Ale nie raz ma�o brakowa�o � doda�a szeptem.

��Eldar bardzo tego chcia� � wyzna�a Villemo. � Przez ca�y czas. Ale ja by�am uparta. Teraz si� z tego ciesz�.

��Czy on ci� kiedy� poca�owa�? � szepn�a Irmelin.

Ku swemu wielkiemu zaskoczeniu Villemo nie umia�a sobie przypomnie�. O wstydzie, jak mo�na nie pami�ta� czego� takiego?

��Oczywi�cie � odpar�a z oci�ganiem. � Ale powinna� by�a s�ysze�, co on m�wi� tu� przed �mierci�. Wszystkie te pi�kne s�owa. Och, to by�o takie cudowne, po prostu boskie!

Irmelin jednak nie by�a zainteresowana tak uduchowionymi wyznaniami.

��Odczuwa�a� co� szczeg�lnego, kiedy on by� przy tobie?

��Wtedy, gdy umiera�?

��Nie, nie. Kiedy bra� ci� w ramiona.

W pami�ci Villemo pojawi�a si� nagle dobrze znajoma twarz, kt�ra nie mia�a nic wsp�lnego z tym, o czym m�wi�y. Szelmowskie, po�yskuj�ce ��tym blaskiem oczy, czarne rz�sy, czarne w�osy�

��Co? Aha, kiedy on�

Twarz nie znika�a i powodowa�a zam�t w jej my�lach.

Jak mia�a pami�ta�, co czu�a w ramionach Eldara? To by�o ju� tak dawno temu.

Zgi�, g�upia g�bo! Chc� my�le� o Eldarze!

��Nic, nie mog�abym powiedzie�, �eby co� szczeg�lnego � rzek�a z wolna. � Ale wiem, co masz na my�li. Bo rzeczywi�cie czu�am co� niezwyk�ego, gdy raz siedzieli�my blisko siebie. I�

��Tak, co chcia�a� powiedzie�?

Nie, nie mog�a chyba powiedzie�, �e na sam� my�l o pewnym m�odzie�cu, kt�ry wcale nie jest Eldarem, czuje, �e dr�� jej kolana.

��Nic. A ty co� czu�a�?

Irmelin spogl�da�a rozmarzona przed siebie.

��Kiedy Niklas mnie obejmowa�. I kiedy przytula� sw�j policzek do mojego. I kiedy czu�am jego cia�o przy swoim�

��Tak? � zapyta�a Villemo, kt�ra bardzo chcia�a si� dowiedzie�, co si� wtedy prze�ywa.

��Wtedy wiedzia�am, �e gdyby on zamierza� posun�� si� dalej, to nie mia�abym si�y go powstrzyma�.

Villemo ogarn�a jaka� dziwna t�sknota. Pragn�a tak�e prze�ywa� co� takiego.

��A wi�c niekiedy by�o ju� blisko?

��Och, tak. Kt�rego� dnia by�o ju� tak blisko, �e� Nie, nie chc� o tym opowiada�. To s� dla mnie �wi�te wspomnienia.

��Rozumiem. Nie, tak daleko ja z Eldarem nie zasz�am. Nie mog�am, wiesz�

Z twarzy kuzynki wyczyta�a, �e Irmelin nigdy Eldara nie lubi�a. Dziwne, ale nie sprawia�o jej to ju� przykro�ci. Dawniej wpada�a w z�o��, gdy tylko kto� si� na niego skrzywi�.

Czy�by jej mi�o�� zaczyna�a umiera�? Czy a� tak jest niesta�a?

��Napisa�am list do Dominika � powiedzia�a ni st�d, ni zow�d.

��O Eldarze? � zapyta�a przyjaci�ka zdumiona.

��Nie, co� ty!

��Ale dlaczego, na Boga, pisa�a� do niego? Przecie� ci�gle si� k��cicie.

Villemo by�a wdzi�czna za ten pretekst, kt�rego mog�a si� uchwyci�.

��Tak, no i w�a�nie dlatego napisa�am. �eby po�o�y� kres tym wiecznym k��tniom i przekomarzaniom. Ale on nie odpowiedzia� � doda�a ze smutkiem.

��No pewnie! I nie my�l�, �e to zrobi. On ma w�asne �ycie. Mo�e nawet ju� si� o�eni�, taki przystojny.

Jakby kto� wbi� sztylet w serce Villemo. O�eni� si�? Dominik? O, dolo nieszcz�sna!

��Pewnie co� by�my o tym wiedzieli � j�kn�a p�aczliwie.

��To nie takie pewne � ci�gn�a bezlitosna Irmelin.

��Poczta dzia�a okropnie.

Ta odpowied� by�a kolejnym ciosem, ale te� i pewn� pociech�. Skoro poczta si� op�nia, mog�a jeszcze mie� nadziej� na odpowied� Dominika.

Irmelin m�wi�a w zamy�leniu:

��Niklas, Dominik i ty. Ja zawsze by�am poza wasz� tr�jk�. Och, jak ja marzy�am, �eby te� mie� takie ��te oczy! �eby by� jedn� z was. Ale ja zalicza�am si� tylko do zwyk�ych �miertelnik�w.

Villemo nigdy tak na te sprawy nie patrzy�a. Gdy jednak teraz zobaczy�a wszystko od strony Irmelin, poczu�a si� niesko�czenie dumna, �e nale�y do wybranych.

��Zastanawiam si�, co to oznacza � m�wi�a dalej Irmelin. � Niklas bardzo si� tym przejmuje. On twierdzi, �e te wasze oczy maj� co� wsp�lnego z ci���cym na rodzinie przekle�stwem.

��Oczywi�cie, �e ma! � wykrzykn�a Villemo. � Tylko my nie jeste�my �li.

��Wcale tego nie powiedzia�am. Niklas twierdzi�

��Co takiego?

��Nie wolno mi tego powiedzie�.

Villemo chwyci�a j� za r�k�.

��Ja mam prawo wiedzie�. Dr�czy mnie ta sama niepewno��, co jego.

Irmelin rzuci�a t�skne spojrzenie na pust� tac�, gdzie przedtem le�a� pszenny placek. Go�� w ferworze rozmowy zjad� wszystko.

��Niklas uwa�a, �e Tarjei i Kolgrim wiedzieli co� wa�nego.

��O nas? Oni przecie� umarli na d�ugo przed naszym urodzeniem.

��Nie, mam na my�li przekle�stwo.

��No, to oczywiste, �e wiedzieli. Wszyscy s� przekonani, �e tamci dwaj natrafili na jaki� wa�ny �lad.

��Tak, ale Niklas bada� t� spraw�. Uwa�a, �e oni znale�li co� na strychu. Tutaj w Grastensholm.

��O tym tak�e s�ysza�am.

��Nikt jednak nie wie, co to by�o. Zreszt� od tamtego czasu nikt te� nie szuka�. Chod�my tam, Villemo!

��Na strych?

��Nie r�b takiej miny! Boisz si� ciemno�ci?

Villemo rzeczywi�cie si� ba�a, ale nigdy w �yciu nie przyzna�aby si� do tego.

��G�upstwo! Chod�, p�jdziemy!

Mroczne schody na strych przera�a�y j�. W dzieci�stwie nigdy nie wolno by�o jej tam wchodzi�, dlatego zawsze ba�a si� tego miejsca. Strych w Grastensholm to by� mistyczny, okropny �wiat, gdzie panowa�y duchy i wszelkie mo�liwe trolle.

Przez ca�y czas, odk�d zacz�y t� rozmow� o tak bardzo intymnych sprawach, zastanawia�a si�, czy powinna powiedzie� Irmelin o tamtym wieczorze, kiedy ca�owa�a si� z Niklasem. Ale to przecie� by�o tylko na pr�b�, bez �adnych uczu�. Postanowi�a nie m�wi�. Irmelin by�oby przykro i w og�le jaki by to mia�o sens?

Irmelin uchyli�a skrzypi�ce drzwi na strych. Przed Villemo otwiera� si� powoli jaki� nieznany �wiat.

Kilka ma�ych szczelin w dachu nie dawa�o wystarczaj�co du�o �wiat�a.

��A niech to � szepn�a. � Kryj�wek i k�t�w wystarczy�oby tu dla ca�ej dru�yny duch�w.

Przyjaci�ka by�a nieco bardziej prozaiczna.

��W ka�dym razie kurzu jest tu pod dostatkiem.

Chod�, poszukajmy!

Czy na tych krzy�uj�cych si� belkach nie siedz� jakie� zaczarowane koty? A w tamtej starej szafie na ubranie, pod d�u�sz� �cian�, czy nie ukrywaj� si� tam upiorne szkielety? Czy nocami meble nie skradaj� si� w jakim� tajemniczym rytuale, nie zamieniaj� si� miejscami, nie ukrywaj� okropnych straszyde�, kt�re w dzie� pojawiaj� si� na opuszczonych miejscach?

��Irmelin, my�l�, �e nie powinny�my�

��No, Villemo, nie s�dzi�am, �e z ciebie taki tch�rz!

To s� przecie� tylko stare rzeczy rodziny Meiden�w, kt�rych u�ywali i kt�re kochali, a cz�� z nich zrobili w�asnymi r�kami.

��Dziwnie jako� o tym m�wisz. Robili, kochali, u�ywali, czy tak mog�o by�? Ale je�li spojrze� na spraw� w ten spos�b, wszystko wydaje si� mniej gro�ne.

��Prawda? Jak my�lisz, od czego zaczniemy poszukiwania? Mo�e ka�da b�dzie szuka� na swojej po�owie?

Villemo uwa�a�a jednak, �e to nie jest najlepszy pomys�. Szuka�y wi�c razem.

��Jaki� stary gorset nie ukrywa pewnie tajemnic Ludzi Lodu! � zawo�a�a Villemo. � Ani ten garnek, wype�niony woskiem. A co ty znalaz�a�?

��Star� poduszk�. I jase�kow� mask�. Nie, tu nic chyba nie ma. Chod�my do drugiego k�ta.

Ju� tam prawie dosz�y, gdy Villemo znowu chwyci�a Irmelin za r�k�.

��Wiesz, mam wra�enie, �e nie jeste�my tutaj same.

��Co za g�upstwa! Chod�!

��Nie, nie mo�emy i�� dalej. To co�, co tu jest, sprzeciwia si�.

Irmelin patrzy�a na ni� badawczo. Twarz Villemo zrobi�a si� okropnie blada w przyt�umionym �wietle.

��Co z tob�, Villemo?

Ona wci�� trzyma�a kuzynk� za r�k� i ci�gn�a j� ostro�nie w ty�, z powrotem na �rodek strychu.

��Teraz nic nie ma. Tu mo�emy porusza� si� swobodnie.

Sp�oszone patrzy�y w stron� tamtego k�ta. W p�mroku dostrzega�y st� i du�y fotel przykryty jak�� narzut�.

��Uff, nie �ycz� sobie, �eby w Grastensholm straszy�o � j�kn�a Irmelin. � Co ty tam widzia�a�?

��To nie duchy � rzek�a Villemo niepewnie. � To jaka� si�a. Jak wichura, ogie�, burza i mi�o��, sama nie wiem co. To nie jest z�a si�a, Irmelin. To tylko ostrze�enie.

M�wi�y teraz szeptem.

��W takim razie jak Tarjei i Kolgrim mogli si� tutaj swobodnie porusza�? I na dodatek odkry�, co to jest?

��Nie wiem. Mo�e si�a przygas�a i to oni obudzili j� znowu do �ycia? Albo mo�e my nie jeste�my odpowiednimi osobami.

��W takim razie Tarjei i Kolgrim tak�e nie byli, skoro obaj musieli umrze�.

��Mo�e ta si�a nie chce, �eby�my my umar�y?

��Na pewno odnosi si� to do ciebie, Villemo. Jeste� pewna, �e to nie jest z�a moc?

Villemo stara�a si� znowu co� odczu�, ale znajdowa�y si� teraz poza zasi�giem oddzia�ywania tej tajemniczej si�y, a nie mia�a najmniejszej ochoty tam wraca�.

��Nie wiem. Odnios�am jednak wra�enie� Jestem tego pewna, �e kryje si� za tym jaka� osoba.

��O Bo�e! Nie my�lisz chyba, �e�?

��Nie, to nie by� ten, o kt�rym my�lisz, ten, kt�rego imienia nie wolno nam wymawia�. Ale chod�my st�d. Zimny dreszcz przebiega mi po plecach.

Zesz�y na d�. Kiedy zamkn�y ju� za sob� drzwi i powr�ci�y do �wiata ludzi, Villemo szepn�a:

��Nie, istnia�a w rodzie tylko jedna istota, kt�ra mo�e powraca�. To nie by�o nic z�ego. To by�o stanowcze, ale przyjazne ostrze�enie.

��Sol? � zapyta�a Irmelin cicho, gdy znowu znalaz�y si� na korytarzu.

��Tak. A ona, jak wiesz, nigdy si� nie ukazuje. Ona tylko pomaga.

��Owszem, wiem. Czy s�dzisz, �e powinnam porozmawia� o tym z mam� i ojcem?

��Tylko je�li zajdzie taka potrzeba. My�l�, �e mo�na spokojnie wchodzi� na strych i nic si� nikomu nie stanie. My przecie� szuka�y�my czego� specjalnego.

��Tajemnicy zwi�zanej z przekle�stwem Ludzi Lodu. Nie, je�li Tarjei i Kolgrim nie mogli tego znale��, to nie znajdziemy i my.

Irmelin przygl�da�a si� jednak przyjaci�ce ukradkiem. Villemo przynios�a zapewne na �wiat wi�cej niezwyk�ych dar�w, ni� rodzina dotychczas przypuszcza�a. Wi�cej ni� sama si� spodziewa�a.

Gdy znowu znalaz�y si� w jej pokoju, zapyta�a:

��Villemo, czy my�lisz, �e to by by�o straszne, gdyby pozwoli�?

��Co takiego? � zapyta�a, nie rozumiej�c przez chwil�, o co chodzi.

��No, wiesz. To, o czym rozmawia�y�my przedtem. O mi�o�ci.

Villemo stwierdzi�a nagle, �e nie ma nic do powiedzenia. Nigdy nie dozna�a tak silnych uczu� jak te, kt�rymi ow�adni�ci byli Niklas i Irmelin. W ka�dym razie jeszcze nie. A poniewa� Eldar umar�, to jest ma�o prawdopodobne, �e kiedy� stan� si� one i jej udzia�em.

��Och, Irmelin � powiedzia�a ze wsp�czuciem. � Naprawd� nie wiem, co powiedzie�. Wiem tylko, �e ca�ym sercem jestem z wami!

Maska spokoju spad�a z twarzy kuzynki. Irmelin opar�a g�ow� na ramieniu przyjaci�ki i d�ugo, bole�nie p�aka�a.

Nadszed� pa�dziernik. Mija� w�a�nie rok od tamtej pory, gdy Villemo spotka�a Eldara i zakocha�a si�. Z niewiarygodnym uporem piel�gnowa�a pami�� o nim i by�a ca�kowicie przekonana, �e b�dzie podtrzymywa� p�omie� tej mi�o�ci, nawet je�li on od czasu do czasu chwieje si� niepewnie i przygasa.

Od Dominika wci�� nie by�o odpowiedzi. Czu�a si� zdradzona, zapomniana przez �wiat i �a�owa�a, �e wys�a�a ten list.

Niklas zrobi� si� szorstki i zamkni�ty w sobie, trudno by�o z nim rozmawia�. Irmelin zosta�a na pewien czas wys�ana do Danii, do Gabrielshus. �eby oboje z Niklasem mogli zapomnie� lub zacz�� my�le� inaczej.

Pogr��ona w ponurych my�lach Villemo wysz�a, �eby si� przej��, Tej jesieni pocz�tek pa�dziernika nie by� tak pi�kny jak przed rokiem. Szara mg�a otula�a szczyty wzg�rz, a pola by�y rozmi�k�e po deszczu.

Jak to czyni�o wielu innych cz�onk�w rodu Ludzi Lodu, kiedy czuli si� niepewnie lub przera�liwie samotni, Villemo posz�a na cmentarz, by z blisko�ci swoich przodk�w zaczerpn�� troch� si�y. By�a to mo�e poga�ska sk�onno��, lecz pomaga�a odzyska� spok�j. Tak uwa�a�a nie tylko Villemo, inni w rodzinie te� byli tego pewni.

Tym razem skierowa�a si� do najstarszego grobu, do tych, kt�rych nigdy nie zna�a.

��Tengel Dobry � odczytywa�a szeptem. � I Silje Arngrimsdatter�

Silje. Wszyscy wyra�aj� si� o niej z najwi�kszym szacunkiem. Praprababka Villemo. Wprost brak odpowiednio pi�knych s��w dla niej i dla Tengela.

��Jaka szkoda, �e was nie zna�am � szepn�a.

Ciekawe, kim b�d� moi potomkowie? Czy powiedz�: �Villemo, a kto to taki?� czy mo�e: � Och, ta g�, kt�ra niczego w �yciu nie potrafi�a dokona�. Sprowadzi�a tylko mn�stwo nieszcz�� na innych. Zreszt� umar�a jako dziewica, wiedzieli�cie o tym? Straci�a jedynego m�czyzn�, kt�rego kocha�a. A poza tym w og�le nie chcia�a wychodzi� za m��, �eby nie przekazywa� dalej z�ego dziedzictwa.�

Znowu by�a na najlepszej drodze, by zacz�� si� u�ala� nad sob�. Pospiesznie przesun�a wzrok na imi� Sol. Sol Angelica, legendarna czarownica, kt�r� wszyscy kochali!

Nie� nie! Czarownic� te� nie b�d�. Nie, absolutnie nie!

Przygn�biona, w pe�nej niech�ci zadumie nad w�asnym losem opu�ci�a cmentarz. Seans by� sko�czony; zaczerpn�a tu do�� si�y, by wlec si� dalej przez �ycie.

Min�a Grastensholm, przesz�a obok Lipowej Alei i posz�a w stron� lasu. Villemo znajdowa�a si� w stanie psychicznym trudnym do okre�lenia � smutna, niezadowolona z siebie, nie by�a w stanie jasno my�le�, przep�ywa�a jako� przez �ycie, jakby nic j� z otoczeniem nie ��czy�o, nawet rozmawia� z nikim nie chcia�a. W takim nastroju b��dzi�a po okolicy, a� zatrzyma�a si� nad rzek�.

Rzadko tu przychodzi�a. Rzeka p�yn�a w g��bi lasu, spory kawa�ek od wsi.

Teraz, gdy si� nad tym zastanowi�a, stwierdzi�a, �e szum rzeki zag�usza r�ne d�wi�ki, kt�re, nie zdaj�c sobie z tego sprawy, s�ysza�a przez ca�� drog�. Co� jakby przyt�umione strza�y z bicza, szelesty w ociekaj�cych deszczem zaro�lach, a poza tym wszystko, co zazwyczaj s�yszy si� w lesie, tylko tym razem du�o bardziej intensywne.

To deszcz, pomy�la�a, rzucaj�c za siebie ukradkowe spojrzenie. Czy raczej deszcz�wka. Ga��zie sosen s� ci�kie od sp�ywaj�cej wody. Zwierz�ta ha�asuj� tu i tam, naprawiaj�c szkody w swoich kryj�wkach, usch�e ga��zki trzaskaj� pod ci�arem deszczowych kropel.

Znowu odwr�ci�a si� ku rzece. O Bo�e, znalaz�am si� w pobli�u G��bi Marty, pomy�la�a. Tak, to dok�adnie tu.

Bezwiednie posz�a ku brzegowi, jakby powodowana jakim� nakazem, by spojrze� w d�. By�a tu ju� kiedy�, wiele lat temu, zanim jeszcze Marta rzuci�a si� w rzeczn� to�. Potem troch� si� ba�a tego miejsca.

Nurt wrzyna� si� g��boko w l�d. Ledwie dostrzega�a to tu, to tam migotliwy po�ysk wody. Wszystko przes�ania�a wysoka, podmyta skarpa, g�sto poro�ni�ta drzewami. A do samej kraw�dzi nie chcia�a si� zbli�a�, mog�o by� stromo.

Tam� w spienionej wodzie, dudni�cej niczym w kotle czarownicy� Tam by�a G��bia Marty. Villemo sta�a teraz dok�adnie nad ni�. Nie dostrzega�a wody, przes�oni�tej wysoczyzn� podmytego brzegu. Wyra�nie widoczna �cie�ka wiod�a z lasu w�a�nie do miejsca, gdzie teraz sta�a Villemo. I�

Skuli�a si� jak od uderzenia. Nad wod� wzniesiono niewielki drewniany krzy�, kto� posadzi� przy nim kwiatki.

Villemo poczu�a skurcz w gardle. Kto przychodzi tu z takim oddaniem odwiedza� miejsce �mierci biednej Marty?

Ona sama nie pami�ta�a tej dziewczyny, spokojnej i nie�mia�ej, znacznie starszej od jedenastoletniej w�wczas Villemo, prawie doros�ej. Przestraszone oczy, skromne ubranie, zawsze skr�powana. Urodzona ofiara uwodzicielskich sztuczek. Takie w�a�nie dziewcz�ta najcz�ciej wpl�tuj� si� w nieszcz�cia � spragnione ludzkiej przyja�ni i mi�o�ci. Nie umiej� powiedzie� nie.

Atak spad� na Villemo tak niespodziewanie, �e kiedy poczu�a uderzenie w plecy, nie od razu zorientowa�a si�, co si� dzieje. Instynktownie zamacha�a r�kami, lecz upadkowi zapobiec nie mog�a. Us�ysza�a sw�j w�asny, przeci�g�y krzyk, czy raczej wycie, i widzia�a, jak w wielkim p�dzie zbli�a si� ku niej wzburzona, hucz�ca to�.

Tak jak Marta, przemkn�o jej przez g�ow�. Ona te� musia�a tak to odczuwa�.

Otch�a�.

Od tamtego czasu, kiedy Marta zosta�a zepchni�ta z wysokiego brzegu, w zagajniku nad wod� wyros�y drzewa. Nie by�o ich wiele, kilka brz�z i sosen, pochylonych nad urwiskiem, ale Villemo zaczepi�a si� o tak� w�a�nie brz�zk� nieco poni�ej zaro�ni�tego traw� uskoku. Instynktownie r�ce jej chwyci�y drzewko i zacisn�y si� rozpaczliwie.

Brz�zka wygi�a si� pod nieoczekiwanym ci�arem, skrzypn�a przeci�gle, lecz si� nie z�ama�a. Min�o nie wi�cej ni� kilka sekund od momentu zadania ciosu, kt�ry zepchn�� Villemo w otch�a�. Le�a�a teraz wzd�u� pnia na brzuchu i usi�owa�a zachowa� r�wnowag�, za jedyn� podpor� maj�c brz�zk� grubo�ci w�asnej r�ki. G��boko, g��boko w dole dostrzega�a kipi�c�, spienion� niczym w kotle czarownicy wod�.

�wiat przed oczami wirowa�, ramiona bola�y okropnie. Stara�a si� za wszelk� cen� utrzyma� r�wnowag�. By�a jak sparali�owana ze strachu. Nogami oplot�a w�t�y pie�, a du�ym palcem nogi wyczuwa�a ziemi�, z kt�rej wyrasta�a brzoza. Odwa�y�a si� zerkn�� tam k�tem oka. Zobaczy�a pionow�, wielowarstwow� �cian�, lecz tak�e co� wi�cej � w�sk� p�k�, na kt�rej ros�a ta w�a�nie brz�zka, na kt�r� spad�a, i jaka� niedu�a sosna.

Gdyby mog�a wolno, wolniutko podpe�zn�� do ty�u i w g�r�

Jak, na Boga, mia�aby tego dokona�? Ju� i tak przecie� zsuwa si� powoli w d� po pniu brzozy, czy mo�e raczej w g�r�, je�li we�mie si� pod uwag� naturaln� pozycj� drzewa.

O, dobry Bo�e, b�aga�a w duszy. Daj mi si�y! Uchro� mnie przed panik�!

Najpierw spr�bowa�a zmieni� po�o�enie jednej r�ki, uchwyci� drzewo bli�ej siebie, potem to samo z drug� r�k�, ostro�nie, ostro�nie, tak by ca�e cia�o przesun�� lekko w ty��

Brzoza drgn�a, Villemo zako�ysa�a si� i znowu mocno przytrzyma�a si� drzewa r�kami i nogami. Dobrze wiedzia�a, co jej grozi. Je�eli straci r�wnowag�, to mo�e nawet nie spadnie od razu w kipiel, ale zawi�nie na r�kach. A wtedy brzoza mo�e si� z�ama�. Je�li nie, to jak d�ugo zdo�a wytrwa� w tej pozycji? I jak d�ugo to cienkie drzewko wytrzyma?

Najgorsze jednak by�o to, �e przecie� nikomu nie przyjdzie do g�owy, by tu jej szuka�. Nikt nie wie dok�d posz�a.

Niesko�czenie wolno, panuj�c nad ka�dym drgnieniem, przesuwa�a si� do ty�u, lekko pod g�r�, a� musia�a ugi�� kolana. Wtedy jeszcze mocniej zacisn�a d�onie i zacz�a odsuwa� nogi w ty�.

Stopy dotkn�y ma�ego wyst�pu. Musia�a znale�� jakie� oparcie�

Nie, nie by�o tam niczego, o co mog�aby oprze� nogi i tym sposobem dosta� si� �na l�d�. Zauwa�y�a jednak, �e gdy przesuwa�a si� w stron� zbocza, brz�zka unios�a si� nieco w g�r�.

Jeszcze raz przybli�y�a r�ce do cia�a. Wtedy jednak drzewo wyda�o z siebie ostrzegawcze skrzypni�cie i zako�ysa�o si� tak, �e Villemo zamar�a. Przez ca�� wieczno�� nie mia�a odwagi si� ruszy�. Minuty zdawa�y si� skapywa� niczym g�sty sok, wyp�ywaj�cy ze skaleczonej brzozy.

Kipiel hucza�a w dole, dudnienie rozsadza�o jej uszy, �omota�o w g�owie, jakby nigdy nie s�ysza�a nic pr�cz tego piekielnego huku. Rozpryskuj�ca si� piana przemoczy�a jej ubranie do suchej nitki. A mo�e to pot? Nie umia�aby powiedzie�. Wiedzia�a tylko, �e serce wali jej tak mocno, i� chyba na zawsze pozostan� na nim �lady tych prze�y�.

Na zawsze? Naprawd� widzia�a �wiat w r�owych barwach! Jak, na Boga, zamierza si� st�d wydosta�? Kiedykolwiek? Nawet je�li wbrew wszystkiemu uda�oby jej si� znale�� na tej w�skiej p�ce, to jak stamt�d wyjdzie na g�r�?

Nareszcie Villemo zda�a sobie spraw� z rozpaczliwej powagi swego po�o�enia. I wtedy wyda�a z siebie rozdzieraj�cy krzyk. Krzycza�a i krzycza�a, wzywa�a pomocy, cho� wiedzia�a, �e tak daleko od ludzi nikt jej nie us�yszy.

Nikt, z wyj�tkiem mo�e jednego cz�owieka. On jednak nie powinien by� niczego s�ysze�, bo wtedy m�g� wr�ci�, by dope�ni� swego dzie�a. By�aby to dla niego, czy dla niej, najprostsza rzecz pod s�o�cem: poruszy� brzoz� jakim� kijem. Nie trzeba niczego wi�cej, by Villemo ostatecznie straci�a r�wnowag�.

Wiedzia�a o tym, lecz ju� co najmniej godzin� trwa�a tak, uczepiona brzozy. Czas przesta� zreszt� dla niej istnie�, mog�y to by� minuty lub setki lat, nie potrafi�a oceni�.

Mi�nie bola�y potwornie, nie odwa�y�a si� jednak cho�by drgn��. Mimo wszystko mia�a teraz lepsze oparcie. Obydwoma du�ymi palcami n�g dotyka�a sta�ego gruntu, nie mog�a tylko stwierdzi�, jak dalece sta�ego. Wbija�a powoli palce w ziemi� i b�aga�a Boga, by piasek nie zacz�� si� usuwa�.

Jedynym ratunkiem by�o wo�anie o pomoc, jakkolwiek beznadziejne mog�o si� to wydawa�. Sama nic wi�cej zrobi� nie mog�a. Kolejna, bardzo ostro�na pr�ba przesuni�cia si� spowodowa�a nowe ostrzegawcze skrzypni�cie. Lepiej nie przeci��a� za bardzo swojej jedynej podpory.

W lesie zaczyna�o zmierzcha�, dzie� mia� si� ku ko�cowi. Wtedy Villemo u�wiadomi�a sobie, �e le�y tak ju� od wielu godzin. Co b�dzie, je�li nie zdo�a d�u�ej walczy� z senno�ci�?

Ponownie wyda�a z siebie przeci�g�e, um�czone wo�anie.

W g�rze nad jej g�ow� co� zaszele�ci�o. Widocznie zd��y�a si� ju� na tyle przyzwyczai� do huku rzeki, �e by�a w stanie rozr�nia� tak�e inne d�wi�ki.

O Bo�e, a je�li to on, czy ona, sprawca jej nieszcz�cia? Villemo zamilk�a natychmiast.

Przez chwil� panowa�a cisza, ale potem da� si� s�ysze� g�os:

��Marta?

Nie mog�a rozpozna� g�osu poprzez dudnienie rzeki, lecz kto� tam na g�rze krzycza� g�o�no i by� bardzo wzburzony.

��Nie, nie jestem Mart�! � krzykn�a rozpaczliwie w odpowiedzi. � Ja jestem Villemo! Pom� mi, prosz�, ju� nie mog� d�u�ej!

Znowu kr�tka chwila ciszy.

��O, Panie Jezu! Niech panienka wytrzyma jeszcze troch�! Zaraz sprowadz� pomoc.

Nie widzia�a niczego. Niczego, opr�cz budz�cych groz� ska� i zm�conej wody pod sob�. Nie odwa�y�a si� podnie�� g�owy na tyle, by spojrze� na stromy brzeg nad swoj� g�ow�. Widzia�a tylko doln� cz�� urwiska. A ta nie wygl�da�a szczeg�lnie zach�caj�co.

P�yn�y minuty. Dla Villemo ka�da z nich by�a wieczno�ci�. Mi�nie zaczyna�y jej dr�e� od d�ugotrwa�ego straszliwego wysi�ku.

I nagle, gdy ju� my�la�a, �e ta blada iskierka nadziei, jak� �ywi�a, jest tylko chimer�, wyobra�eniem jej spragnionego pociechy m�zgu, ponownie us�ysza�a g�osy. Tym razem dwa. M�ski i kobiecy.

��Panno Villemo! Czy panienka nas s�yszy?

��S�ysz� � j�kn�a.

��Przynie�li�my lin�! � wo�a� g�os m�ski. � Przywi��� j� do drzewa i zejd� do panienki tam na d�.

��Tylko ostro�nie � zdo�a�a wykrztusi�.

��Dobrze. �ona b�dzie pilnowa� liny na g�rze.

To by� g�os prostego cz�owieka, lecz Villemo pokocha�a go od pierwszej chwili. Nigdy nie s�ysza�a s�odszego brzmienia, milszych s��w!

Czas ci�gn�� si� niczym g�sty klej. S�ysza�a, jak ludzie rozmawiaj� na g�rze, s�ysza�a, �e co� robi�. Ramiona bola�y j� tak, jakby je kto� od wewn�trz przypala� �ywym ogniem. Mia�a skurcze w nogach, zreszt� ju� od dawna, dawniej ni� by�a w stanie pami�ta�. Czy naprawd� istnia� jeszcze dla niej czas? Jakie� �ycie, zanim tu zawis�a g�ow� w d� nad tym wrz�cym nurtem w otch�ani?

Pie� brzozy i ma�e ga��zki wbija�y jej si� w sk�r�, mia�a wra�enie, �e kalecz� cia�o do ko�ci.

Znad jej g�owy zaczyna�y spada� grudki ziemi.

M�czyzna schodzi� do niej.

Bo�e, modli�a si� Villemo. Uratuj go, nie pozw�l mu spa��, bo to by by�a moja wina. Tego bym nie znios�a. Ju� raz przyczyni�am si� do �mierci cz�owieka i nigdy tego nie zapomn�. Dobry Bo�e, wiem, �e nie za cz�sto zwraca�am si� do ciebie, wiem, �e to tch�rzostwo modli� si� teraz, kiedy nie mog� sama sobie poradzi�, ale przynajmniej tyle mog� zrobi�, �e przyznaj� si� do tego. B�d� tak dobry i policz mi to! Teraz b�agam ci�, by� pozwoli� temu cz�owiekowi uratowa� �ycie. i, je�li taka jest twoja wola, pozw�l tak�e mnie zobaczy� jeszcze ziemi�, traw�, las, niebo i m�j ukochany dom! Pozw�l mi powiedzie� moim drogim, kochanym rodzicom, jak bardzo s� mi bliscy! Pozw�l mi okaza� im dobro�, nie przysporzy� im jeszcze jednego zmartwienia! Pozw�l mi zrobi� jeszcze w �yciu co� po�ytecznego. Niewiele tego by�o dotychczas. Niewiele te� powiedzia�am moim bliskim dobrych s��w. Och, tyle bym im chcia�a powiedzie�! Dobry Bo�e, pom� mi ze wzgl�du na nich!

Co� przesun�o si� w dole przed jej oczyma. Najpierw drgn�a, my�l�c, �e to w��, ale potem spostrzeg�a koniec liny. Byle jak sklecona lina, z kosmykami konopi stercz�cymi na wszystkie strony, na ko�cu owi�zana sznurkiem.

M�j Bo�e, to ma mnie utrzyma�, pomy�la�a �miertelnie przera�ona.

Zanim zd��y�a zapyta�, czy ma z�apa� koniec liny, m�czyzna zawo�a�:

��Nie dotykaj tego! Le� spokojnie!

Wyczuwa�a, �e uda�o mu si� oprze� stop� na w�skim wyst�pie. Potem do kobiety na g�rze krzykn�� co�, czego nie zrozumia�a.

��B�d� ostro�ny � upomnia�a znowu Villemo. � Nie spadnij! Ja sama ledwo si� trzymam, wi�c�

��Widz� � odpar� dr��cym g�osem.

Villemo by�a pe�na podziwu dla jego odwagi.

��Teraz owi��� panienk� t� lin��

Jak, na Boga, on zamierza tego dokona�? pomy�la�a. Nie dosi�gnie tak daleko, a ja w �aden spos�b nie mog� mu pom�c.

Po kilku chwilach okropnie denerwuj�cej szamotaniny tak�e on uzna�, �e to niemo�liwe.

��Owi�� lin� moje kostki � powiedzia�a Villemo.

Zastanawia� si� przez chwil�.

��I mam podci�gn�� panienk� w g�r� za nogi?

��To nic nie szkodzi. Wisz� ju� od tak dawna, �e ca�kiem zesztywnia�am. Je�eli tylko lina jest wystarczaj�co mocna�

��Tak, my�l�, �e powinno si� nam uda�. Ale je�li lina zsunie si� mimo wszystko?

Na my�l o tym ogarn�a j� fala md�o�ci. Nie wolno mi zemdle�, my�la�a zgn�biona.

��Mog� chyba porusza� stopami. I palcami.

Zdawa�o jej si�, �e m�czyzna roze�mia� si�. Jakim� spazmatycznym �miechem. Waha� si� d�ugo.

��Panienko, my�l�, �e to jedyna mo�liwo��. Ale czy mog� co� powiedzie�?

��Tak?

��Ta brzoza znios�a ju� du�o. Jeden ma�y ruch i�

��Wiem. Kocham to drzewko.

��Rozumiem.

W trakcie tej rozmowy, prowadzonej na tyle g�o�no, by przekrzycze� huk wody, bardzo ostro�nie owin�� sznurem jej kostki, a potem wi�za� i wi�za� na olbrzymi, sztywny i niezgrabny supe�.

��Mamy tylko jedn� lin� � powiedzia�.- A ja nie zdo�am si� utrzyma� na tej p�ce bez pomocy. Musimy podci�gn�� si� w g�r� jednocze�nie.

Na tej linie?

��Czy lina wytrzyma?

��Musimy prosi� Boga, panienko � odpar� z powag�.

��Ale wasza �ona� Ona nie ma do�� si�y, �eby wyci�gn�� nas oboje.

��Prosi�em, �eby sprowadzi�a s�siad�w.

��Wi�c tam na g�rze nikogo nie ma?

��Teraz nie. Musimy zaczeka�.

Villemo j�kn�a cicho. Ale sprawy nie wygl�da�y ju� tak ponuro. Zosta�a mocno przywi�zana do zewn�trznego �wiata i mia�a towarzystwo.

��A jak wy sami si� przywi�zali�cie? � zawo�a�a. � Nic st�d nie widz�.

��Umocowa�em lin� pod pachami, tak �e nic mi nie grozi. Przywi�za�em si� do drugiego ko�ca, mo�na powiedzie�, kawa�ek dalej ni� panienka.

��Dzi�kuj�, �e zrobili�cie dla mnie to wszystko! My�l�, �e wiecie, ile dla mnie znaczy wasza obecno��.

��Tak, chyba rozumiem � odpowiedzia�. Zapad�a cisza. Czekali.

��Czy wy jeste�cie� ojcem Marty? � krzykn�a po chwili Villemo w stron� rzecznej g��biny.

��Tak.

Nie powiedzia� nic wi�cej. M�wi�, �e mog�aby znale�� si� na miejscu jego c�rki, by�oby przesad�. I zadawaniem niepotrzebnego b�lu.

Me�� d�ugo jakie� s�owa, a potem zapyta�:

��Czy panienka� zrobi�a to z w�asnej woli?

��Niech mnie B�g broni! Nie!

��Ach, tak?

Najwyra�niej czeka� na jakie� wyja�nienie, lecz ona nie wiedzia�a, co powiedzie�. I wtedy us�yszeli g�osy.

��Przyszli � o�wiadczy� komomik z wyra�n� ulg�.

Wiele g�os�w co� do nich krzycza�o. A potem, dzi�ki Bogu, zako�ysa� si� nad nimi koniec drugiej liny. Villemo odetchn�a.

Teraz jednak dawa�o o sobie zna� d�ugotrwa�e napi�cie mi�ni i nerw�w. Gdy ojciec Marty usi�owa� zamocowa� r�wnie� t� drug� lin�, ca�e cia�o Villemo dr�a�o z niecierpliwo�ci. Pie� i ga��zie brzozy wpija�y si� jej w sk�r� tak bole�nie, �e ba�a si�, i� nigdy w przysz�o�ci nie pozb�dzie si� odcisk�w.

W przysz�o�ci?

Jeszcze ci�gle nie by�a na g�rze.

Znowu otworzy�a oczy, Znowu przenikn�� j� zimny dreszcz � od serca po koniuszki palc�w, od st�p do g��w � na widok tej mami�cej, wci�gaj�cej g��bi.

Opanowa�a gwa�town� ch��, by krzycze� w panice, wymiotowa�, szarpn�� si� w pr�bie ratunku� zaprzepa�ci� wszystko. Ponownie zamkn�a oczy i to pomog�o.

Po chwili rozleg�y si� nawo�ywania i odpowiedzi.

Wszystko by�o gotowe, Zacz�o si� mozolne wci�ganie. W g�r�, i nieco w d�, i znowu w g�r�. Villemo mo�liwie najd�u�ej nie chcia�a pu�ci� brzozy. W ko�cu jednak musia�a. Wyszepta�a podzi�kowanie i po raz ostatni obj�a mocno cienki pie�, podci�gn�a troch� za sob�, tak by m�g� si� wyprostowa�. Wisia�a ju� wtedy wysoko nogami do g�ry.

Ojciec Marty trzyma� j� mocno w pasie, chc�c zmniejszy� obci��enie kostek, ale i tak odczuwa�a w nich okropny b�l. Stara�a si� tak ustawi� stopy, �eby lina si� z nich nie zsun�a.

Oboje obracali si� i hu�tali, podci�gano ich powoli, zrywami. Uderzali o wystaj�cy brzeg i znowu przesuwali si� wy�ej, Villemo zdawa�a sobie spraw�, �e sp�dnica nie okrywa jej n�g. Czu�a twarz m�czyzny przy swoich kolanach i widzia�a jego nogi dyndaj�ce na wysoko�ci swoich oczu.

C� to jednak mia�o za znaczenie? Najwa�niejsze, �e by�a w drodze na g�r�!

Je�li tylko lina wytrzyma!

Znowu posy�a�a mod�y do Boga, w kt�rego wierzy�a najbardziej wtedy, gdy potrzebowa�a jego pomocy.

Pragn�a teraz ponad wszystko powiedzie� swoim bliskim, ile dla niej znacz�.

Nie prze�y�a jeszcze zbyt wiele, chyba wi�ksz� cz�� �ycia wci�� mia�a jeszcze przed sob�.

Liny trzeszcza�y ostrzegawczo.

��Teraz ostro�nie! � zawo�a� ojciec Marty.

Villemo poczu�a jakie� r�ce na swoich biednych, um�czonych kostkach. Inne r�ce pochwyci�y jej wybawc�. Zostali przeci�gni�ci poza kraw�d� urwiska. Na ten okropnie stromy brzeg, na kt�rym nikt nie m�g� si� utrzyma�. Pochylali si� nad nim nieznajomi ludzie, ryzykuj�c �ycie � z jej powodu.

By�a taka wzruszona. Czu�a, �e zaraz si� rozp�acze, po prostu z wdzi�czno�ci. Powoli, bardzo powoli, zdawa�o si�, �e przez ca�� wieczno��, ci�gn�li j� po wydeptanej trawie. I, oczywi�cie, cho� nie wiadomo dlaczego, musia�a le�e� twarz� do ziemi, ale nie by�a w stanie unie�� g�owy.

I wreszcie poczu�a pod sob� p�ask� ziemi�. Opieku�cze kobiece d�onie wyg�adzi�y jej ubranie, a potem ostro�nie odwr�ci�y na plecy.

Villemo patrzy�a na czarne wierzcho�ki sosen na tle ciemniej�cego nieba. Widzia�a nad sob� powa�ne twarze, spogl�daj�ce na ni� z trosk�.

��Dzi�kuj� � szepn�a. � Dzi�kuj� wszystkim, dzi�kuj� za uratowanie mi �ycia! Bardzo chc� �y�, naprawd�.

��Jak d�ugo panienka tam wisia�a? � zapyta�a matka Marty, rozcieraj�c jej zdr�twia�e cia�o.

M�czy�ni zdejmowali sznury z tej n�g i dopiero teraz Villemo poczu�a, jak bardzo ubranie nasi�kn�o wod� w tym wilgotnym powietrzu nad urwiskiem i jak bardzo jest zimno. Przedtem w �miertelnym przera�eniu nie odczuwa�a ch�odu.

��Jak d�ugo? � szepn�a. � Nie wiem. Od po�udnia, zdaje mi si�.

��Bo�e, zmi�uj si� � rzek� jeden z m�czyzn, w kt�rym rozpozna�a dzier�awc� ma�ego gospodarstwa z Grastensholm, s�siada rodzic�w Marty. Dwaj pozostali byli jego synami.

��Czy panienka mo�e stan�� na nogi?

��Tak, oczywi�cie � odpar�a i podnios�a si� niezdarnie, ale natychmiast kolana ugi�y si� pod ni�. � Nie, chyba nie mog� � szepn�a zawiedziona.

��Przyprowadz� konia � o�wiadczy� dzier�awca, po czym zwr�ci� si� do swoich syn�w: � A wy biegnijcie do Elistrand, nie, do Lipowej Alei jest bli�ej, i powiedzcie, co si� sta�o.

��Nie trzeba� � pr�bowa�a oponowa� Villemo, ale ch�opcy ju� znikn�li jej z oczu.

Znowu zostali tylko rodzice Marty i ona, bezradnie siedz�ca w trawie. By�a tak okropnie zm�czona; ca�e cia�o i m�zg. Mia�a wra�enie, �e co� si� rozrasta w jej wn�trzu, ale na razie umia�a jeszcze nad tym zapanowa�.

A u jej st�p le�a� niedu�y bukiecik jesiennych kwiat�w, przeznaczony dla Marty.

Matka spojrza�a w �lad za jej wzrokiem.

��Tak, przychodzimy tu par� razy na tydzie�, �eby uczci� pami�� Marty. Ona przecie� nie ma grobu. Samob�jczyni, powiedzia� pastor, i nie zezwoli�, by mia�a gr�b na cmentarzu. A zreszt� i tak nigdy jej nie odnale�li�my, to my�l�, �e tu ma swoje miejsce.

��Nigdy nie odnale�li�cie?

��Nie, rzeka jej nie odda�a. A kto by m�g� zej�� tam, na d�?

Marta? Wci�� le�y tam, na dnie?

��To w takim razie sk�d wiadomo, �e ona�?

Ojciec dziewczyny westchn�� ci�ko.

��Dw�ch ludzi �owi�o ryby w rzece niedaleko st�d i widzieli, jak spada�a, s�yszeli, jak wzywa�a ratunku.

Villemo j�kn�a g�ucho.

��A jak� to si� z panienk� sta�o? � zapyta� znowu ojciec. � Potkn�a si� panienka i spad�a?

��Nie, nie, kto� mnie popchn��! � zawo�a�a, nim zd��y�a si� zastanowi�.

Tamci spojrzeli po sobie.

��Jak Mart�? � zapyta� ojciec z wolna. � Ale jego przecie� ju� nie ma, nie �yje. Zgin�� w Romerike, tak gadaj�.

Twarz Villemo sp�on�a rumie�cem.

��Eldar Svartskogen? Nie, on tego nie zrobi�! To nie on popchn�� Mart�, to tylko z�o�liwe plotki.

Rodzice Marty posmutnieli. Ojciec m�wi� dalej:

��Ci dwaj rybacy� zreszt� oni nie byli z naszej wsi� Widzieli, jak Marta spada, patrzyli w t� stron�, bo us�yszeli jej krzyk. I zaraz przybiegli tu co tchu. To oni widzieli, �e jaki� m�czyzna ucieka przez las od strony wodospadu. Widzieli go tylko pomi�dzy drzewami, ale m�wili, �e mia� takie l�ni�ce w�osy i drapie�ne niczym u wilka oczy.

Eldar. Villemo poczu�a, �e co� si� jej zaciska w piersi.

��A ona nosi�a jego dziecko � doda�a matka. � To wiemy.

Villemo opar�a g�ow� o kolana i d�ugo siedzia�a z ukryt� twarz�, pr�buj�c upora� si� jako� ze swoimi uczuciami. Jej wybawcy czekali, pogr��eni w zadumie.

W ko�cu podnios�a si�, stan�a chwiejnie na nogach. G��boko wci�ga�a powietrze, �eby st�umi� md�o�ci. Waha�a si� przez chwil�, a potem posz�a niepewnie w stron� sosen na skraju lasu, gdzie ros�a jeszcze k�pka na wp� usch�ych jesiennych kwiat�w. Villemo zrywa�a je powoli i ostro�nie, a potem u�o�y�a w pi�kny bukiet zostawiaj�c jeden du�y kwiat.

Po�o�y�a bukiet pod krzy�em upami�tniaj�cym �mier� Marty, a potem ukl�k�a i przez chwil� trwa�a w pe�nym szacunku milczeniu. Gdy wsta�a, wzi�a ten najwi�kszy kwiat i rzuci�a go przez kraw�d� urwiska w otch�a�.

Rodzice dziewczyny milczeli wzruszeni, kiedy do nich wr�ci�a.

��To ostatnie� to by�o� ja pogrzeba�am w ten spos�b niepotrzebn� mi�o��. Trwaj�ce przez ca�y rok niepotrzebne, zaprzepaszczone uczucie.

��Mi�o�� nigdy nie jest zaprzepaszczanym uczuciem, panno Villemo � powiedzia�a matka Marty. � Mi�o�� czyni cz�owieka silnym i czystym. Nawet je�li si� kocha niegodziwca. My wiedzieli�my o s�abo�ci panienki do Eldara Svanskogen i cierpieli�my bardzo ze wzgl�du na panienk�, bo nasza Marta te� �ywi�a do niego s�abo��. Ale nie wypada�o nam rozmawia� o tym z panienk�.

Villemo gwa�townie �apa�a powietrze, z ca�ych si� stara�a si� nie rozp�aka�.

��Ale teraz to koniec � powiedzia�a ze z�ym triumfem. � Teraz to koniec, jestem wolna, moje oczy zosta�y otwarte i znowu widz� wyra�nie. Ja mu wierzy�am, poniewa� chcia�am mu wierzy�. Z uporem odrzuca�am wszelkie ostrze�enia i szepty za plecami, jak to nazywa�am. O, Bo�e!

Zakry�a twarz d�o�mi i pad�a na kolana przed krzy�em z uczuciem g��bokiego, szczerego zrozumienia dla swojej nieszcz�snej siostry.

��O, Marto, Marto � szlocha�a. � Jak mog�y�my by� takie �lepe? Ja i tak wykr�ci�am si� z tego tanim kosztem, ale ty� Teraz jego te� nie ma. Ju� �adnej dziewczynie nie wyrz�dzi krzywdy.

P�acz j� og�uszy�. �al z powodu Marty miesza� si� z �alem nad w�asn� zawiedzion� mi�o�ci�. Razem ze �zami sp�ywa�o z niej to straszliwe napi�cie wielu d�ugich godzin sp�dzonych nad przepastn� g��bin�.

Rodzice Marty byli prostymi lud�mi, lecz rozumieli, co si� teraz dzieje z pi�kn� panienk� Villemo. Obejmowali j� nie�mia�o, by okaza� jej wsp�czucie, lecz pozwalali si� wyp�aka�.

W ko�cu opanowa�a si�. Poci�gaj�c nosem, otar�a ostatnie �zy, wsta�a i pr�bowa�a si� do nich u�miechn��.

Na szcz�cie pojawi� si� dzier�awca z zaprz�onym do wozu koniem.

Pomogli jej wej�� i usadowi� si� wygodnie, po czym ruszyli w przekonaniu, �e po drodze spotkaj� ludzi z Lipowej Alei.

Ojciec Marty, kt�ry prowadzi� konia przez las, powiedzia� do Villemo:

��Wie panienka, jako� mi dzisiaj l�ej na duszy. Nigdy nie zapomnimy, �e stracili�my c�rk� w tak okrutny spos�b. Ale darem niebios by�o dla nas uratowa� �ycie innej dziewczynie. To po prostu plaster na nasze rany, je�li panienka rozumie, co mam na my�li.

��Oczywi�cie, �e rozumiem � odpar�a Villemo ciep�o. � Nie mog� tylko poj��

��Czego?

��Kto mnie popchn��. Ci�ko b�dzie mi �y� z t� �wiadomo�ci�.

��I ja si� nad tym zastanawia�am � wtr�ci�a matka Marty. � Ja nie wierz� w duchy, co to, to nie. Ale ludzie opowiadaj�, �e po okolicy w��czy si� kl�pa �osia, kt�ra atakuje ludzi. Mo�e to ona�

Villemo odnios�a si� do tego sceptycznie. Pami�ta�? uderzenie w plecy, a chwil� przedtem s�ysza�a szelest w lesie, jakby kroki. �o�? Chyba nie.

��Mo�liwe � odpar�a zgodnie.

Nied�uga spotkali obu syn�w dzier�awcy i kilkoro przestraszonych s�u��cych z Lipowej Alei.

��Nikogo z pa�stwa nie ma w domu � t�umaczy� jeden z ch�opc�w. � Wszyscy pojechali z wizyt� do proboszcza.

��A rzeczywi�cie � przypomnia�a sobie Villemo. � Ja te� mia�am tam by�, ale ca�kiem zapomnia�am. To znaczy, �e ani w Grastensholm, ani w Elistrand te� nikogo w domu nie ma. Ale gdybym tylko mog�a po�yczy� konia, to�

Dzier�awca ofiarowa� si�, �e j� odwiezie, co przyj�a z wdzi�czno�ci�. Po serdecznym, przejmuj�cym po�egnaniu ze swoimi wybawcami ruszy�a konno ku domowi.

Tak naprawd� to wiadomo��, �e rodzic�w nie ma w domu, przyj�a z ulg�. Bo co mia�aby im powiedzie�? Jeszcze nie by�a w stanie rozmawia� z nimi o tych nieustaj�cych prze�ladowaniach.

O �miertelnie niebezpiecznych prze�ladowaniach.

Z�a, nag�a �mier� grasowa�a po lasach parafii Grastensholm. Za ka�dym razem, kiedy kt�ry� z m�czyzn nale��cych do rodziny Svartskogen wyje�d�a� z domu, wiedzia�, �e nara�a �ycie. Ludzie z Woller polowali na nich i tak to trwa�o ju� niemal p� wieku.

A ludzie z Woller? �aden z nich nie odwa�y�by si� opowiadaj�, �e po okolicy w��czy si� kl�pa �osia, kt�ra atakuje ludzi. Mo�e to ona�

Villemo odnios�a si� do tego sceptycznie. Pami�ta�a uderzenie w plecy, a chwil� przedtem s�ysza�a szelest w lesie, jakby kroki. �o�? Chyba nie.

��Mo�liwe � odpar�a zgodnie.

Nied�ugo spotkali obu syn�w dzier�awcy i kilkoro przestraszonych s�u��cych z Lipowej Alei.

��Nikogo z pa�stwa nie ma w domu � t�umaczy� jeden z ch�opc�w. � Wszyscy pojechali z wizyt� do proboszcza.

��A rzeczywi�cie � przypomnia�a sobie Villemo. � Ja te� mia�am tam by�, ale ca�kiem zapomnia�am. To znaczy, �e ani w Grastensholm, ani w Elistrand te� nikogo w domu nie ma. Ale gdybym tylko mog�a po�yczy� konia, to�

Dzier�awca ofiarowa� si�, �e j� odwiezie, co przyj�a z wdzi�czno�ci�. Po serdecznym, przejmuj�cym po�egnaniu ze swoimi wybawcami ruszy�a konno ku domowi.

Tak naprawd� to wiadomo��, �e rodzic�w nie ma w domu, przyj�a z ulg�. Bo co mia�aby im powiedzie�? Jeszcze nie by�a w stanie rozmawia� z nimi o tych nieustaj�cych prze�ladowaniach.

O �miertelnie niebezpiecznych prze�ladowaniach.

Z�a, nag�a �mier� grasowa�a po lasach parafii Grastensholm. Za ka�dym razem, kiedy kt�ry� z m�czyzn nale��cych do rodziny Svartskogen wyje�d�a� z domu, wiedzia�, �e nara�a �ycie. Ludzie z Woller polowali na nich i tak to trwa�o ju� niemal p� wieku.

A ludzie z Woller? �aden z nich nie odwa�y�by si� wyj�� sam, a ju� nigdy bez brani. Oni tak�e byli przygotowani, �e albo zabij�, albo zostan� zabici.

Jak ten, kt�ry samotnie wybra� si� do Akershus, poniewa� za bardzo ufa� swoim bystrym oczom i swemu szybkiemu koniowi.

Ko� wr�ci� do domu sam, z pokrwawionym siod�em i w potarganej uprz�y.

Albo jak ten ze Svartskogen, kt�ry samotnie �owi� ryby w le�nym jeziorku. Nie powinien by� tego robi�. Jego zw�oki wyp�yn�y po dziewi�ciu dniach. Zabito go ciosem no�a w plecy. N� wprawdzie wypad�, lecz rana by�a wyra�na.

I w�a�nie w t� sie� krwawej zemsty wpl�ta�a si� Villemo!

Z powodu fatalnego, bezsensownego dziewcz�cego zadurzenia.

A Villemo nigdy nie zatrzymywa�a si� w p� drogi. Je�li si� zakochiwa�a, to ca�� dusz�, bez opami�tania. Nawet gdyby potem mia�a tego gorzko �a�owa�. Tak jak teraz. Och, jak �a�owa�a, �e zakocha�a si� w Eldarze Svartskogen! A jeszcze bardziej, �e mu to okazywa�a! Jak by to by�o wspaniale pokaza� temu uwodzicielowi, �e istniej� kobiety, kt�re potrafi� odrzuci� jego zaloty.

Ale nie, ona musia�a pa�� przed nim plackiem!

O, wstydzie!

Nie dosta� jednak tego, czego si� od niej domaga�, i to stanowi�o wielk� pociech�.

Nienawidzi�a go za to, co zrobi� Marcie, a prawdopodobnie tak�e wielu innym. Nie zdawa�a sobie sprawy, �e potrafi nienawidzi� tak bardzo. Wci�� jeszcze z oczu sp�ywa�y jej �zy z powodu Marty, kt�ra w nim spotka�a jedyn� mi�o�� swego �ycia i kt�ra mu uwierzy�a. Co czu�a w tym ostatnim momencie tam nad kipiel�?

Nie, Villemo nie by�a w stanie o tym my�le�. Sama te� tego do�wiadczy�a. A przecie� to nie ukochany cz�owiek zepchn�� j� z brzegu.

Bo�e, miej w opiece nas, biedne kobiety. Nas, kt�re zakochujemy si� w niew�a�ciwych m�czyznach i dajemy im wszystko, co posiadamy. A potem jeste�my traktowane jak stare szmaty, niewarte nawet tego, by je przechowa�.

Wsp�czucie dla kobiecego rodu nigdy nie by�o najmocniejsz� stron� Villemo, poniewa� cz�sto zajmowa�a my�li innymi, nie tak przyziemnymi sprawami. Dopiero Kristina, nieszcz�sna c�rka gospodarzy w Tobronn, otworzy�a jej oczy, a ju� los Marty rozpali� j� do bia�o�ci.

Ze z�o�ci� wytar�a z oczu ostatnie �zy i poci�gaj�c nosem wkroczy�a na dziedziniec w Elistrand.

Na stole w hallu czeka�a na ni� wiadomo��. Mama Gabriella z irytacj� donosi�a du�ym, zamaszystym pismem:

Villemo!

Co Ty sobie wyobra�asz, znikaj�c na ca�y dzie�? Znowu musimy szuka� jakiej� wym�wki za Ciebie, a pastor i tak nam pewnie nie uwierzy. Kiedy nauczysz si� szacunku dla innych?

Przyszed� list do Ciebie. Le�y w Twoim pokoju.

Mama

List? Do niej?

Villemo natychmiast zapomnia�a o wielkim prze�yciu, zapomnia�a o wyrzutach sumienia wywo�anych zachowaniem wobec matki i urazie z powodu jej upomnienia. P�dem wbieg�a po schodach na g�r� do swojego pokoju.

Od progu zobaczy�a zapiecz�towany rulonik, wyra�nie sfatygowany, bo pewnie d�ugo by� w drodze. System pocztowy funkcjonowa� do�� u�omnie, okresami wszystko dzia�a�o jak trzeba, czasami jednak co� si� psu�o, wysy�k� organizowano napr�dce, gdy nadarzy�a si� okazja. Zdarza�y si� te� napady, kiepska pogoda i B�g wie co jeszcze.

Ale oto list, na kt�ry czeka�a od tak dawna, przyszed�! Zerwa�a piecz�cie i rozpostar�a papier z takim rozmachem, �e natychmiast znowu si� zwin�� i musia�a zaczyna� od nowa. Z uczuciem jakiej� osza�amiaj�cej rado�ci usiad�a na pierwszym lepszym krze�le i zacz�a czyta�:

Najdro�sza ma�a Villemo!

Gdyby� wiedzia�a, jak bardzo mnie ucieszy� Tw�j list! Bardzo, bardzo Ci dzi�kuj�, �e zechcia�a� zwierzy� mi si� tak szczerze, cho� tyle razy zachowywa�em si� wobec Ciebie paskudnie. Mia�em jednak swoje powody, kt�rych Ty nie mo�esz rozumie�.

Villemo, bardzo si� przestraszy�em tym, co Ci� spotka�o. �e kto� chcia� Ci� stratowa�. Musisz zaraz, natychmiast, nie zwlekaj�c ani chwili, powiedzie� o tym rodzicom, je�li jeszcze tego nie zrobi�a�. Milczenie by�oby szale�stwem, to si� przecie� mo�e powt�rzy�!

Nie mog� zazna� spokoju, odk�d otrzyma�em wiadomo�� od Ciebie. Skoro kto� nastaje na Twoje �ycie, nie mo�esz nadal mieszka� w domu. Teraz znowu wyje�d�am ze specjalnym poleceniem. Jestem, jak przecie� wiesz, kurierem Jego wysoko�ci. Nie by�o mnie tak�e wtedy, kiedy przyszed� Tw�j list i to dlatego musia�a� tak niepotrzebnie d�ugo czeka� na odpowied�. W grudniu jednak wybieram si� znowu do Akershus, do Gyldenlove. Przyjad� wtedy do Was i zabior� Ci� ze sob� do Szwecji. Rozmawia�em ju� z mam� i ojcem, przyjm� Ci� u nas z rado�ci� i mo�esz tu zosta�, dop�ki niebezpiecze�stwo nie minie.

Ja sam wyje�d�am bardzo cz�sto, wi�c nie b�d� Ci� dr�czy� swoj� obecno�ci�. Prosz� Ci� jednak: porozmawiaj z wujem Kalebem i cioci� Gabriell�, czy pozwol� Ci jecha�. Jestem pewien, �e si� zgodz�, zw�aszcza gdy si� dowiedz�, co Ci grozi. Chcia�bym, �eby� tu by�a, ze wzgl�du na Twoje bezpiecze�stwo!

Jecha� do Szwecji? Mieszka� u rodzic�w Dominika? O, tak! Chcia�aby. Bardzo. Teraz wie przynajmniej, co powinna zrobi�. Musi opowiedzie� rodzicom o obu napadach, nie ma w�tpliwo�ci, �e to konieczne. Dominik wskaza� jej drog�.

Z przykro�ci� dowiedzia�em si� o Niklasie i Irmelin, �e nie mog� si� pobra�. W pe�ni podzielam Twoje wsp�czucie z nimi. Bardziej ni� przypuszczasz, Villemo. Zabola�a mnie ta wiadomo�� mocniej, ni� mog� Ci powiedzie�.

Ach, tak? Zdumiona podnios�a g�ow� i zastanawia�a si�, co Dominik ma na my�li, ale nie wszystko rozumia�a.

Piszesz mi, �e mia�a� wizj�, i� Niklas, Ty i ja zostali�my wybrani do czego� strasznego. Pytasz, czy ja tak�e miewa�em kiedy� takie przeczucia. Tak, oczywi�cie, �e mia�em! Od dawna to wiem. I Niklas tak�e. Ale nie rozumiemy, o co to dok�adnie chodzi.

Zastanawiam si� jednak, czy stary wuj Brand czego� nie wie. Kiedy�, gdy by�em jeszcze dzieckiem, s�ysza�em, jak wuj Brand rozmawia� z moim ojcem o Ludziach Lodu. Powiedzia� wtedy co�, czego dok�adnie nie pami�tam, ale dotyczy�o to Tengela. Nie tamtego Tengela Z�ego, lecz naszego praprzodka, Tengela Dobrego. Porozmawiaj o tym z wujem Brandem, p�ki nie jest jeszcze za p�no! I napisz mi, co on powiedzia�!

W�tpi� natomiast, czy, jak twierdzisz, Tw�j przyjaciel Eldar ma z tym co� wsp�lnego. S�dz�, �e to dotyczy ca�kiem innych spraw.

Villemo, nie wolno Ci my�le�, �e jeste� beznadziejna! Wiele przesz�a� i straci�a� cz�owieka, kt�rego kocha�a�; ja wiem, co si� wtedy czuje, mo�esz mi wierzy�!

Villemo znowu podnios�a g�ow�, marszcz�c brwi, i mocno zagryz�a warg�. Dominik? Utraci� kogo� kochanego?

Ogarn�o j� g��bokie przygn�bienie, tak g��bokie, �e przez chwil� odechcia�o jej si� �y�. Z trudem zmusi�a si�, by przeczyta� list do ko�ca.

Wprost przeciwnie, uwa�am, �e jeste� m�od� kobiet� o gor�cym sercu, po�wi�caj�c� wiele uwagi innym. Ja zawsze bardzo Ci� ceni�em, cho� nie zawsze chcia�em Ci to okazywa�, by� nie zacz�a by� zarozumia�a.

Teraz Dominik by� znowu sob�, z�o�liwy i troch� szyderczy. Ale tym razem nie bra�a sobie tego do serca.

Prosisz, bym Ci opowiedzia� o moim �yciu. C� Mama i ojciec maj� si� znakomicie. Ojciec pisze swoj� czwart� ksi��k� i zbiera za wszystkie wiele pochwa�. Mama jest kur� domow�, ale bardzo mi�� kur� i bardzo j� kocham. Na sw�j spos�b s� oni ze sob� szcz�liwi, cho� nie bardzo rozumiem, jak si� to dzieje. Nie bardzo do siebie pasuj�. Ja natomiast, ku zmartwieniu mojej mamy, jestem starym kawalerem, a o pracy, kt�r� wykonuj�, nie mog� pisa�, wi�c, jak widzisz, nie bardzo mam Ci o czym opowiada�. Poza tym, �e bardzo si� ciesz� na t� kolejn� wizyt� w Grastensholm i na spotkanie z Wami wszystkimi. Wyjad� nie wcze�niej ni� w pierwszym tygodniu grudnia, je�li wi�c dostaniesz ten m�j list, to odpisz mi! B�d� u Was przed Bo�ym Narodzeniem, przygotuj si� zatem, by pojecha� ze mn� do Szwecji.

Tw�j wierny przyjaciel Dominik

Villemo od�o�y�a list.

Trzeba zaraz odpisa�. Natychmiast!

Tym razem wypad�o to kr�tko:

Drogi Dominiku?

Dzi�kuj� za list! Tak, z ca�ego serca chcia�abym pojecha� z Tob� do Szwecji i zosta� tam przez jaki� czas. Wiesz, dzisiaj ledwo usz�am z �yciem z kolejnego �nieszcz�liwego wypadku�, naprawd� �miertelnie niebezpiecznego. To, �e �yj�, jest wy��cznie zas�ug� dzielnych ludzi. Opowiem Ci o tym, gdy si� zobaczymy, teraz wci�� jeszcze dr�� ze strachu. Mamy i ojca nie ma w domu, ale jak tylko wr�c�, opowiem im o wszystkim i poprosz� o pozwolenie na wyjazd. Zgodz� si� na pewno.

P�jd� te� do wuja Branda, jak najszybciej.

Najwa�niejsze jednak, co chcia�am Ci powiedzie�, to to, �e dzisiaj umar�a moja mi�o�� do Eldara. W�a�ciwie by�a martwa ju� od dawna, ale ja stara�am si� j� podtrzymywa�, bo chcia�am wierzy�, �e kto� mnie kocha�. Moje uczucie umar�o w do�� brutalnych okoliczno�ciach, ale o tym te� Ci opowiem, jak si� spotkamy.

Przyjed� jak najszybciej, najdro�szy Dominiku. Tak si� ciesz�, �e znowu Ci� zobacz�!

Twoja oddana Villemo

Zapyta�a s�u��cych i dowiedzia�a si�, �e pocztylion przyb�dzie za kilka dni. Wzi�li od niej list, przysi�gaj�c na honor i spok�j sumienia, �e go wy�l�.

Kaleb i Gabriella dowiedzieli si� strasznym wypadku Villemo, jeszcze zanim wr�cili do domu. Sprawa ju� si� roznios�a po okolicy. Wszelkie s�owa wym�wki zosta�y wi�c zapomniane, obejmowali c�rk�, obiecywali pos�a� rodzicom Marty i innym, kt�rzy ratowali ich dziecko, podarunki w podzi�ce. Wtedy Villemo opowiedzia�a o obu strasznych napadach na jej osob� i o propozycji Dominika.

Kaleb zastanawia� si� d�ugo. Gabriella spogl�da�a na m�a, jemu pozostawiaj�c decyzj�.

��Villemo, naprawd� jeste� tego pewna? �e kto� nastawa� na twoje �ycie?

��Tak, ojcze. Jestem pewna, niestety.

��Ale je�li, w tym ostatnim przypadku, by�a to z�o�liwa kl�pa �osia� I je�li za pierwszym razem ten je�dziec to by� jaki� szaleniec, kt�ry stratowa�by ka�dego, kto wszed� mu w drog�, niezale�nie od tego, kto to?

��To nie by� �o�, ojcze. To ludzkie r�ce pchn�y mnie w przepa��. I pami�taj o tych, kt�rzy. tak dociekliwe rozpytywali o mnie i dowiadywali si�, dlaczego nigdy nie wychodz� z domu!

Kaleb obliza� wargi i spojrza� pytaj�co na �on�.

��Chcia�aby� jecha�, Villemo? � spyta�a Gabriella.

��Tak, chc�, ja si� naprawd� przestraszy�am.

��Rozumiem. Tak, do Danii teraz nie mo�emy ci� wysy�a�. Na razie jest tam Irmelin, a nie powinni�my chyba obci��a� mamy opiek� nad dwiema chorymi z mi�o�ci pannami.

��Ja ju� nie jestem chora z mi�o�ci, mamo. Sko�czy�am z Eldarem Svanskogen ostatecznie. Definitywnie i z uczuciem obrzydzenia, �e kiedykolwiek mu uleg�am.

��Uleg�a�? � wykrztusi�a Gabriella z niepokojem w oczach.

��M�wi�c w przeno�ni, wiecie przecie�. O niczym innym z mojej strony nigdy nie by�o mowy. Lecz matka Marty si� myli � m�wi�a dalej powa�nie. � Ona twierdzi, �e mi�o�� czyni cz�owieka silnym i czystym bez wzgl�du na to, jaka jest. A to nieprawda. Ju� w to nie wierz�.

��Oczywi�cie, �e nie � zgodzi� si� Kaleb. � Mi�o�� ma te� wiele z�ych stron. Jak zazdro��, ch�� posiadania drugiego cz�owieka na w�asno��, brak szacunku� A czasami mi�o�� jest niebezpiecznie bliska nienawi�ci. Mo�e ujawnia� wiele brzydkich cech w cz�owieku, naprawd�. Ale matka Marty ma te� du�o racji. Mi�o�� mo�e wzbogaca� cz�owieka. Niewiarygodnie! � Na koniec westchn��: � Bogu niech b�d� dzi�ki, �e epok� Eldara mamy za sob�! Trudno wprost wyrazi�, jaka to dla nas ulga! Jak my�lisz, Gabriello, czy powinni�my pozwoli�, by nasza roztrzepana c�rka pojecha�a z Dominikiem da Szwecji?

��Tak, my�l�, �e tak. To wspaniali ludzie, wszyscy troje: Mikael, Anette i Dominik. I dobrze jej zrobi, je�li przez jaki� czas pob�dzie przy szwedzkim dworze. Mo�e to doda jej troch� og�ady, utemperuje jej charakter.

M�wi�a to jednak z u�miechem.

Villemo wyda�a okrzyk rado�ci i rzuci�a si� rodzicom na szyj�.

��Ale nie chcia�abym zbyt d�ugo pozostawa� poza domem � doda�a zdyszana. � Bo tak strasznie t�skni�am za wami i za Elistrand, kiedy musia�am si� ukrywa� w Tobronn.

��Wiemy � rzek� Kaleb. � My te� b�dziemy za tob� t�skni�. A ja w czasie twojej nieobecno�ci spr�buj� si� dowiedzie�, kto i dlaczego ci� prze�laduje. Tak, by� mog�a bezpiecznie wr�ci� do domu.

��Ojcze � poprosi�a Villemo, kt�ra w�a�nie sobie co� przypomnia�a. � Ja sama boj� si� wychodzi� z domu, ale czy m�g�by� jutro zaprowadzi� mnie do Lipowej Alei? Musz� porozmawia� z wujem Brandem, to wa�na sprawa.

��Oczywi�cie, ch�tnie z tob� p�jd�.

Stary Brand przygl�da� si� Villemo uwa�nie. Nigdy si� nie zalicza� do najbardziej b�yskotliwych cz�onk�w rodziny. St�pa� mocno po ziemi i kierowa� si� zdrowym rozs�dkiem.

��Poczekaj, niech no si� zastanowi� � powiedzia�.

��Dominik musia� s�ysze�, jak m�wi�em jego ojcu, �e dziadek Tengel wspomnia� kiedy� o czym�� Nie, to zanadto skomplikowane.

��Tak, ale zostawmy Mikaela i Dominika, niech wuj spr�buje sobie przypomnie�, co m�wi� Tengel!

Brand skierowa� rozmarzony wzrok ku sufitowi.

��Dziadek tyle m�wi��

��Ale Dominik uwa�a, �e to mia�o jaki� zwi�zek z naszymi ��tymi oczyma.

��Dziadek Tengel nie m�g� nic wiedzie� o twoich oczach ani o oczach Dominika czy Niklasa. Nawet o waszych rodzicach nikomu si� jeszcze nie �ni�o, kiedy on umar��

Brand d�ugo milcza�. Powoli w jego ciemnych oczach zapala�o si� ja�niejsze �wiate�ko.

��Ach, tak � powiedzia� w ko�cu.

Villemo czeka�a.

��Przypominam sobie. Tak, teraz wiem.

Villemo czeka�a jeszcze przez chwil�.

��Pozw�l mi pomy�le�.

Pozwoli�a.

��To by�o pewnego razu� � zacz�� Brand niepewnie. � Dziadek Tengel rozmawia� z nami. Przede wszystkim zwraca� si�, naturalnie, do Tarjeia, bo Trond i ja byli�my za mali, czy raczej za dziecinni. Tarjei by� co prawda tylko o rok starszy od Tronda, ale je�li chodzi o dojrza�o��, to dzieli�y nas lata. Dziadek m�wi� o dziedzictwie z�a. I o przekle�stwie Tengela Z�ego. �e ma przechodzi� z pokolenia na pokolenie. I wtedy powiedzia�� O tym w�a�nie wspomnia�em Mikaelowi i to musia�o si� tak wry� Dominikowi W pami��. �Dzieci, powiedzia� do nas dziadek. Dzieci, ja pr�bowa�em! Nie tylko stara�em si� ca�ym swoim �yciem odwr�ci� z�o i przemieni� je w dobro, ale tak�e chcia�em przysz�e pokolenia uchroni� od przekle�stwa. Pr�bowa�em czar�w. Tak, bo ja znam si� na czarach. I ostatnio zrobi�em to jeszcze raz. Sp�dzi�em w lesie ca�� noc. To by�a, dzieci, moja najci�sza walka. Odczuwa�em taki potworny strach, czu�em taki gwa�towny op�r tej z�ej si�y��

Brand przerwa� wspomnienia.

��Sama rozumiesz, Villemo, �e nie mog� ci powt�rzy� s�owo w s�owo tego, co dziadek powiedzia�. By�em wtedy ma�ym, niezbyt uwa�nie s�uchaj�cym ch�opcem o nie najlepszej pami�ci.

��Rozumiem, oczywi�cie. Ale Tengel m�wi� w�a�nie co� takiego?

��Tak, bez w�tpienia.

��A dalej?

��Tak, na czym to ja sko�czy�em? Aha, op�r z�ej si�y. �Wiem, �e nie uda�o mi si� oddali� przekle�stwa, m�wi� dalej m�j dziadek Tengel. Ale zostawiam moim potomkom pewn� ochron�, pomocn� si��. Tak, by mogli podj�� walkꅔ

��Tego nie rozumiem.

��Ani ja. I nijak nie mog� sobie przypomnie� reszty.

��No, ale to i tak du�o � rzek�a Villemo powa�nie. � Chcia�am wujowi powiedzie�, �e my wszyscy, ja i Niklas, i Dominik, mieli�my przeczucie, �e zostali�my wybrani do czego� wa�nego. Do� tak, w�a�nie do walki, trudnej i okrutnej walki.

Brand przygl�da� si� jej badawczo.

��Tak m�wisz? No c�, teraz mog� ci powiedzie�, �e m�j ojciec Are i jego siostra Liv nadziwi� si� nie mogli tym waszym oczom, kiedy byli�cie mali. Wiesz, to by�o co� ca�kiem nieoczekiwanego. Bo w waszym pokoleniu ju� si� urodzi�o jedno dziecko obci��one dziedzictwem. A tu nagle jeszcze tr�jka o kocich oczach! Mimo to nigdy si� tym nie martwili�my. Ani ojciec, ani Liv te� si� nie martwili. A przecie� powinni�my. Potem wiedzieli�my ju�, co jest z Niklasem i Dominikiem. Musz� jednak przyzna�, �e nigdy nie byli�my pewni, co b�dzie z tob�, Villemo. By�a� taka� nieutemperowana, taka niezr�wnowa�ona.

Oczy Villemo nape�ni�y si� �zami.

��Mam nadziej�, �e nie ma we mnie z�a, wuju Brandzie. Jestem mo�e g�upia i roztrzepana, ale chyba nie z�a!

U�miechn�� si� przyja�nie i po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��Oczywi�cie, �e nie ma w tobie z�a, moje dziecko. Cho� trzeba powiedzie�, �e w moim drogim bracie, Trondzie, te� nie by�o. Ale dr�czy�a go ta sama niecierpliwo��, on tak�e nie wiedzia�, co ze sob� w �yciu zrobi�, podobnie jak ty i jak wied�ma Sol. Nie, p�niej doszli�my do tego samego wniosku, co wy: �e te wasze oczy maj� jaki� zwi�zek z zakl�ciami Tengela Dobrego. �e to jest jaka� ochrona! Jaka� bro�! Ale po raz pierwszy s�ysz� o waszych przeczuciach czy wizjach. Poczekaj no, porozmawiamy z Niklasem!

Brand przywo�a� wnuka, kt�ry przyszed� do nich w roboczym ubraniu, pos�pny i milcz�cy, z pe�nym b�lu spojrzeniem. Dziadek wyja�ni� mu pokr�tce, o czym rozmawiali z Villemo.

Niklas skin�� g�ow�.

��Tak, to prawda. Ja cz�sto odczuwam jaki� l�k, jakby przed zbli�aj�cym si� niebezpiecze�stwem. I Dominik te�. Ale nie wiedzia�em, Villemo, �e ty tak�e.

��Przytrafi�o mi si� to tylko raz, ale za to z wielk� sil�. To by�a bardzo wyra�na wizja. Poza tym kilka razy zosta�am w niemal cudowny spos�b uratowana od �mierci, wi�c zaczynam podejrzewa�, �e mo�e b�d� jeszcze do czego� potrzebna w przysz�o�ci. �e dlatego �yj�. Gdybym tylko mog�a wiedzie�, jakie zadanie mam do spe�nienia! Nic mi nie przychodzi do g�owy.

Niklas, wci�� pogr��ony w smutku nad swoim i Irmelin losem, u�miechn�� si� mimo woli.

��My�l� � powiedzia� � �e mo�e chodzi o to, by� o�lepi�a wrog�w swoj� urod�. Albo �eby� oszo�omi�a szalonymi pomys�ami.

��To niezbyt �adnie powiedziane � �achn�a si�. � A poza tym urod�? Ja?

��Mo�esz sobie darowa� takie domaganie si� komplement�w, bo i tak si� nie doczekasz.

��Wiem, w ka�dym razie nie od ciebie. Ale teraz wyje�d�am, wi�c b�dziecie mieli okazj� zat�skni� za mn�.

Zacz�li rozmawia� o jej podr�y i Villemo z zadowoleniem stwierdzi�a, �e naprawd� b�d� za ni� t�skni�. Z �alem przyj�li wiadomo��, �e nie b�dzie jej w domu. Do tego stopnia, �e prawie nabra�a ochoty, by zosta�

Potem przez chwil� rozwa�ali jej nieszcz�liwe wypadki i nagle Brand powiedzia�:

��Poczekajcie, musz� wam pokaza�, co znalaz�em, kiedy dzi� rano przegl�da�em rzeczy mojego ojca! To dla niego typowe, nigdy nie mia� wyczucia, co jest warto�ciowe a co nie!

Brand wyszed� z pokoju, a po chwili wr�ci�, nios�c kawa�ek drewna, jak�� niezbyt grub� desk�.

��Popatrzcie, to musia�a namalowa� babcia Silje na kiepskim podk�adzie.

Niklas i Villemo drgn�li na widok tego malowid�a. Przedstawia�o ono twarz m�czyzny, tak wyrazist� i przera�aj�c�, tak gro�n�, ponur� i tak szata�sko fascynuj�c�, �e cofn�li si� z l�kiem.

��Zgadnijcie, kto to? � powiedzia� Brand dr��cym ze wzruszenia g�osem.

��Nie wiem � rzek� Niklas z wahaniem. � Czy�by to by� wizerunek samego Szatana?

��Nie � odpar� Brand, wyra�nie ura�ony. � To portret najwspanialszego cz�owieka, jakiego kiedykolwiek spotka�em. To m�j dziadek, Tengel!

Villemo przes�oni�a usta d�oni� i st�umi�a okrzyk O Bo�e! Nie chcia�a sprawia� wujowi Brandowi przykro�ci.

Nigdy tak sobie nie wyobra�a�a Tengela Dobrego. Wiedzia�a, �e by� obci��ony dziedzictwem, zreszt� ten portret o tym �wiadczy�! My�la�a jednak o nim jako o wspania�ym, uderzaj�co pi�knym m�czy�nie.

Najdziwniejsze by�o jednak to, �e im d�u�ej przygl�dali si� malowid�u, tym twarz praprzodka wydawa�a im si� �adniejsza. Gdy po chwili Brand od�o�y� portret na bok, musia�a p�j�� za nim, �eby jeszcze raz popatrze�. Niklas zrobi� to samo. I w�a�nie on wyrazi� to, co oboje czuli:

��Bardzo bym chcia� go zna�!

Gospodarz Woller pieni� si� z w�ciek�o�ci. Chodzi� tam i z powrotem po izbie. Naradza� si� ze swoim przyjacielem, w�jtem.

��Ona ma nie tylko kocie oczy, ta smarkata. Jest w og�le jak kot, kt�rego trzeba u�mierca� dziewi�� razy. Ale to mi dopiek�o! Ju� si� d�u�ej nie b�d� z ni� cacka�. Chc�, �eby cierpia�a. Tak jak ja cierpia�em, kiedy ona i ten jej pod�y kochanek zamordowali mego jedynego syna! Szybka �mier� to dla niej za ma�o. Ona powinna cierpie�!

W�jt przygl�da� mu si� spod na wp� przymkni�tych powiek. Na jego wargach igra� pe�en oczekiwa� u�mieszek.

��Mamy najlepsz� na �wiecie �kryj�wk�.

��Kryj�wk�? � powt�rzy� Woller, kt�ry go nie s�ucha�. Wci�� biega� wzburzony po izbie. � Sam dosiad�em konia, by j� zmia�d�y�, ale uciek�a mi do lasu. Olav Haraskanke �ledzi� j� par� dni temu i uda�o mu si� zepchn�� j� z urwiska, gdzie nie ma �adnego ratunku. Ale i tym razem usz�a z �yciem. Z czego ona jest zrobiona?

Nagle przystan��.

��Kryj�wka, powiadasz? Ale to miejsce jest przecie� zaj�te.

��No, jest. Jest, oczywi�cie.

��To na nic si� nie zda� � W�a�ciciel Woller umilk�, ale ju� za chwil� z�y u�miech rozja�ni� mu twarz:

��A dlaczego nie? Dlaczego nie?

Szyderczy grymas na twarzy w�jta wskazywa�, �e podoba mu si� ten pomys�.

Woller m�wi� dalej:

��Ca�y rok bez kobiet� I nagle mie� przy sobie tak� m�od� dziewczyn�

��M�oda panna z bogatego dworu mo�e odta�czy� weso�y taniec.

��T� zabaw� chc� zobaczy� � o�wiadczy� Woller

W tym momencie wbieg� jeden z jego ludzi. By� zdyszany.

��No, co si� sta�o?

Przyby�y sk�oni� si� g��boko.

��Ivar Svartskogen k�usuje tu niedaleko, na skraju lasu � wychrypia�.

Gospodarz zerwa� si� na r�wne nogi.

��Naprawd�, znowu? Czy oni si� nigdy nie nauczy do kogo nale�y tutejsza ziemia?

��Ivar? � zapyta� w�jt. � Czy to nie on zabi� jednego z twoich parobk�w?

��Tak, to rzeczywi�cie on. To jeden z tych, wiesz. Sp�odzony w grzechu i ohydzie. Ale teraz pomszcz� tamtego parobka. Stukn�li�my ju� dw�ch braci Ivara. Szata�ski pomiot, wszyscy razem! � zako�czy� tonem wielkiego pana i w�adcy.

��Czy mamy� wys�a� za nim paru ludzi? � zapyta� ostro�nie jego podw�adny.

��Nie, tej kuku�ce sam ukr�c� �ebek. Daj mi strzelb� na �osie, on powinien dosta� porz�dn� salw� w zadek! Idziesz ze mn�? � zapyta� w�jta.

Tamten oblizywa� wargi. Urz�dowy cz�owiek nie powinien si� miesza� w takie przedsi�wzi�cia.

��Nnie, musz� jecha� do Christianii, za interesem� Dzisiaj nie mog�

��To nic. Zreszt� najch�tniej p�jd� sam. Gdzie�cie go widzieli, powiadasz?

��Ko�o wielkiego g�azu prowadzi w g�r� �cie�ka. Tamt�dy szed� ze strzelb� na ramieniu. Przemyka� si� w g��b lasu.

��Bardzo dobrze. P�jd� t� drog�.

Stary Woller zaczai� si� w lesie i czeka�. Zamierza� dopa�� Ivara Svastskogen, kiedy ten b�dzie wraca� do domu. B�dzie musia� i�� t�dy, to najprostsza droga. Nagle drgn��. Us�ysza� strza� daleko w lesie. W jego lesie! K�usownicy! B�d� potem twierdzi�, �e przys�uguje im tu stare prawo �owieckie. M�j las, m�j dw�r, wszystko tutaj jest moje. Jakim prawem wa�� si� wdziera� na m�j teren?

Trwa�o to d�ugo. Nie ma ju� pewnie wi�cej naboj�w, ten przekl�ty Svartskogen. �yj� w takiej n�dzy, �e sta� ich tylko na jedn� kul�.

Stary Woller zarechota� ze swojego dowcipu.

Czu� si� senny po obfitym jedzeniu. Wypi� te� pewnie jeden czy drugi kufel piwa za du�o. Co chwila musia� odchodzi� na stron�, �eby opr�ni� p�cherz. Wydawa�o mu si� wtedy, �e las ko�ysze si� niepokoj�co. Znowu usadowi� si� na posterunku, sk�oni� g�ow� na piersi. Przyjemnie by�oby teraz si� zdrzemn��. Ale, oczywi�cie, tego w�a�nie robi� nie powinien.

Po piwie cz�owiek naprawd� staje si� senny. Trzeba by�o nie pi� tyle�

Wielki ch�op siedzia� pod drzewem, kiwa� si�, kiwa�, a� zasn��.

Obudzi� si� nagle, zdr�twia�y. J�zyk mu si� klei� i w og�le czu� si� nie najlepiej. Zw�aszcza pod prawym �ebrem co� go bola�o. �mi�cy b�l, kt�ry pojawia� si�, gdy tylko stary wychyli� kufelek. Siedzi tam pewnie jaki� z�y duch, przypuszcza�, kt�ry si� upija. Upi� si� i tym razem i chce mu naprawd� dokuczy�. Ale nikt tak �atwo nie dostanie gospodarza z Woller, o, nie!

A ju� w �adnym razie ludzie ze Svartskogen.

Trudno powiedzie�, co sprawi�o, �e ten cz�owiek sta� si� taki. Z�e dziedzictwo? Wp�yw, w czasach dzieci�stwa, bogactwa rodu Woller�w i n�dza wszystkich innych? Przekonanie ca�ego rodu, �e to Wollerowie zawsze maj� racj�, a inni nie? Z latami gospodarz z Woller uczyni� z tego naczeln� zasad� odnosz�c� si� do wszystkich. Ci z Grastensholm nie mieli racji. W�a�ciciele Elistrand i Lipowej Alei podobnie, ba, gdyby nawet namiestnik pa�stwa z Akershus mu si� przeciwstawi�, to i ten wielki pan te� by racji nie mia�.

Bo g��wnym powo�aniem Wollera na tym �wiecie by�o dowodzi� swojej racji.

Mo�e w�a�nie dlatego, �e wiedzia�, i� w posiadanie maj�tku Woller jego rodzina wesz�a podst�pem i oszustwem.

A poza tym chcia� mie� wszystko. Jego zach�anno�� by�a potworna. Dra�ni�o go strasznie, �e Grastensholm jest takie du�e i bogate, i dobrze utrzymane. Czy jego maj�tek nie by� r�wnie wielki? No, w ka�dym razie prawie, ale powinien by� jeszcze wi�kszy. Systematycznie pracowa� nad tym, by podporz�dkowa� sobie jak najwi�cej ziemi w parafii Eng. Je�li tylko us�ysza�, �e kto� b�dzie musia� si� pozby� swojej zagrody i p�l, natychmiast si� tam zjawia�. A poniewa� by� najbogatszym cz�owiekiem w okolicy, inni raczej nie mieli szans.

Jego maj�tek stale si� powi�ksza�, lecz on nie by� zadowolony. Jedn� z g��wnych jego cech stanowi�a m�ciwo��. Nikomu, nikomu nie wolno zwr�ci� si� przeciwko niemu ani przeciwko jego ludziom! A ci przebrzydli ze Svanskogen, kt�rzy wci�� nie dawali si� do ko�ca wypleni�, maj� czelno�� chodzi� tu i k�usowa� w jego lesie!

Teraz zrozumia�, dlaczego si� ockn��. Na �cie�ce, niedaleko od niego, rozleg�y si� ci�kie kroki. Je�li ten n�dzny oszust co� upolowa�, zap�aci za to �yciem. Stary rozkoszowa� si� t� my�l�. Pod�wiadomie pragn�� mie� pow�d do pos�ania k�usownikowi kuli.

Trzyma� bro� gotow� do strza�u.

Tamten by� coraz bli�ej. Tak, to Ivar Svanskogen, t� d�ug� lisi� g�b� rozpoznawa� bez trudu!

��Zatrzymaj si�, ty �obuzie! Co robisz w moim lesie?

Ivar Svartskogen rzuci� si� w zaro�la. Woller s�ysza�, jak si� szamocze z karabinem, ze swoim �o�nierskim karabinem, kt�rego oczywi�cie nie wolno by�o u�ywa� do polowania.

�adnej zdobyczy jednak gospodarz Woller nie widzia�. A to nieprzyjemno��! No, niech tam! I tak ma wystarczaj�ce powody, by strzela�, patrzcie no teraz, czy� ta kanalia nie �aduje karabinu, by do niego wypali�? Istnieje przecie� co�, co nazywa si� obron� w�asn�. I do niej teraz stary Woller musi si� ucieka�. Oczywi�cie, �e musi to zrobi�!

��Jakim prawem polujesz w moim lesie? � wrzeszcza�, szukaj�c schronienia za du�ym g�azem.

��To nie jest tw�j las, stary diable. To m�j las i mam nadziej�, �e spa� ci to po nocach nie daje, ty piekielny oszu�cie!

Pi�kny j�zyk, nie ma co, my�la� stary Woller, jakby to mia�o usprawiedliwi� zastrzelenie przeciwnika.

Obaj wiedzieli, �e teraz gra toczy si� o �ycie. W�a�ciwie Woller si� nad tym nie zastanawia�, trwa� po prostu uparcie przy swoim, pewien, �e zmia�d�y intruza, jak si� rozgniata pch��. Ale i on bezpieczny nie by�.

��Ten las nigdy do was nie nale�a�, ho�oto jedna!

��Owszem, i ty wiesz o tym cholernie dobrze. B�dziemy tu polowa�, ile nam si� spodoba, i ty nie mo�esz nam przeszkodzi�!

To sprowokowa�o Wollera.

��Ja nie mog�? � rykn�� i jednocze�nie rozleg� si� og�uszaj�cy huk.

Strza� by� jednak nie przygotowany, pospieszny i najwyra�niej nie trafi� Ivara, poniewa� ten roze�mia� si� ochryple.

Teraz trzeba by�o za�adowa� ponownie. Woller przeklina� w�asne nieopanowanie. Nagle zapragn�� tu mie� swoich ludzi. To g�upie wyprawia� si� w pojedynk� przeciwko takiemu szale�cowi.

�adowa� w najwi�kszym po�piechu, ale mimo to s�ysza�, �e tamten podpe�za coraz bli�ej. Szybko, bardzo szybko Ivar przedziera� si� przez zaro�la mi�dzy drzewami.

Stary poci� si�. No! Nareszcie gotowe. U�o�y� si� twarz� w kierunku, z kt�rego dochodzi�o szuranie.

��Mam ci� na muszce! � zawo�a�. � Jeszcze krok, i�

Tu� obok rozleg� si� strza� i kula �wisn�a mu nad uchem. Obrzydliwie blisko. Niecelnie. Stary obla� si� zimnym potem, tym razem ze strachu o swoje cenne �ycie.

Gdzie si� podzia� tamten? Nagle w lesie zapad�a cisza, niczym nie zak��cona, gro�na� Strzelanina wystraszy�a zwierz�ta, kt�re uciek�y b�d� przyczai�y si� pod os�on� drzew.

Ivar Svartskogen musia� ponownie za�adowa� bro� stary o tym wiedzia�. To by�a jego jedyna szansa. Ale gdzie�? Gdzie si� ten n�dznik podzia�?

Czeka� zbyt d�ugo. Ivarowi uda�o si� bezszelestnie za�adowa� karabin, co w tym pogr��onym w ciszy lesie by�o prawdziwym osi�gni�ciem. Woller odwa�y� si� wyjrze� zza g�azu i wtedy pad� strza�. Poczu� rw�cy b�l w g�owie, znad ucha buchn�a krew. Rzuci� si� na ziemi� z wyciem.

Ale wkr�tce si� opanowa�.

Powinienem milcze�. Musz� le�e� ca�kiem nieruchomo. On s�ysza�, �e zosta�em trafiony. O, niech to diabli, ale piecze! Chyba nie wytrzymam. Ale gdybym teraz, po tym jak krzycza�em, le�a� jak martwy, to on by my�la��

�e jestem martwy.

Strzelba na �osie� Wycelowa� znowu. Tak, tak, dok�adnie tak, ostro�nie!

Mam j� w pozycji gotowej do strza�u. Trzeba tylko czeka�.

Trzeba by�o czeka� d�ugo. Woller zaczyna� si� denerwowa�. Czy k�usownik ju� sobie poszed�? Nie, �adnych krok�w nie s�ysza�.

Minuty wlok�y si� niemi�osiernie. Le� spokojnie, nie ruszaj si�, le� spokojnie!

W ko�cu zaszele�ci�o co� delikatnie tu�, tu�. Ostro�ne kroki skrada�y si� w stron� kamienia. Wytrzymaj, nie ruszaj si�!

Zza kamienia wolno, bardzo wolno wychyli�a si� g�owa. Oczy Ivara dostrzeg�y Wollera. Gdy napotka� z�e spojrzenie przeciwnika, poderwa� karabin do g�ry. Mia� przed sob� cz�owieka, kt�ry da� si� op�ta� ��dzy zemsty i maniackiej ch�ci posiadania. W tym u�amku sekundy, w kt�rym spojrza� w oczy Wollera, Ivar zrozumia�, �e le��cy za g�azem jest szale�cem. Chorym z potrzeby udowodnienia, �e racja jest po jego stronie Cz�owiekiem, kt�ry chcia� zagarn�� wszystko. Bez �adnego opami�tania!

Wi�cej Ivar Svartskogen pomy�le� nie zd��y�. Kula z wielkiej strzelby na �osie trafi�a go prosto mi�dzy oczy. Zgas� natychmiast.

Stary Woller le�a� jeszcze przez chwil�, ci�ko dysz�c. W ko�cu wsta� z uczuciem triumfu, niepokonany jak zawsze, i kopniakiem odrzuci� cia�o zabitego na bok.

��Jeszcze jeden � mrukn�� pod nosem.

Zostawi� trupa na ziemi. Jego �o�nierski karabin tak�e. To b�dzie dow�d, �e musia� si� broni�, gdy napotka� we w�asnym lesie niebezpiecznego k�usownika.

Nie �eby potrzebowa� jakich� specjalnych dowod�w. W�jt i tak jest po jego stronie. Ale asesor to k�opotliwy pan i zawsze trzyma z tymi n�dznikami, Lud�mi Lodu, do kt�rych nale�y Svartskogen.

Na wspomnienie Ludzi Lodu znowu poczu� ssanie w �o��dku. Zrobi� si� niemal chory ze z�o�ci. �eby on ich m�g� dosta�! A przede wszystkim Villemo c�rk� Kaleba z Elistrand!

Czu� dotkliwy b�l z ty�u, pod �ebrami. Powl�k� si� do domu, trzymaj�c strzelb� w jednej r�ce. Drug� przyciska� do cia�a, chc�c ul�y� sobie w cierpieniu. W okaleczonej strza�em g�owie dudni�o, ale gdy boja�liwie i ostro�nie pomaca� ran�, uzna�, �e nie ma si� czego obawia�. Kula drasn�a go tylko, oderwa�a p�at sk�ry pod siw� czupryn�. To nie szkodzi, �e ca�a ta strona g�owy by�a krwawi�c� ran�. Stary Woller mia� du�o krwi, od czasu do czasu musiano mu jej upuszcza�, �eby mu �y� nie rozerwa�o.

Przestraszona s�u�ba spotka�a go w hallu. Min�� ich bez s�owa, zawo�a� tylko do siebie najbli�szego pomocnika.

��Koniec z tropieniem Villemo c�rki Kaleba � o�wiadczy� kr�tko. � Wydaj polecenia! Mamy co do niej inne plany. Du�o lepsze plany�

U�miecha� si� do siebie z lubo�ci�.

Nadesz�y niezwykle pi�kne i cieple dni wczesnej jesieni. Dop�ki nie wysz�o si� na dw�r i nie zobaczy�o tych wszystkich wspania�ych jesiennych barw, mia�o si� wra�enie, i� lato nadal trwa.

S�u�ba w Elistrand zbiera�a si� wieczorami pod oknami kuchni na wsp�lne �piewanie, �arty i fliny.

Wieczory by�y cudownie ciep�e, wprawia�y wszystkich w �wietny nastr�j, zmartwienia gdzie� si� ulatnia�y, a �ycie zdawa�o si� by� jedynie przyjemno�ci�. �miech i �piewy nios�y si� daleko do p�na w noc.

Kaleb i Gabriella nie mieli nic przeciwko temu. Dlaczego nie pozwoli� ludziom na troch� rado�ci? Praca by�a ich codziennym towarzyszem, wi�c je�li tylko wype�niaj� swoje obowi�zki, to przecie� mog� mie� troch� rozrywki wieczorem.

Kt�rego� wieczora Villemo siedzia�a w swoim pokoju na pi�trze i s�ucha�a, jak �piewaj� ludowe pie�ni, bardzo stare, z czas�w kiedy jeszcze pastorzy nie powyrzucali z nich zbyt dosadnych s��w. Oficjalnie �piewano �adne, ug�adzone teksty o pi�knych dziewicach i szlachetnych rycerzach i o kr�lu g�r, wabi�cym nieszcz�sne kobiety do swoich skalnych w�o�ci, a po latach okazywa�o si�, �e dziewica jest matk� licznej gromadki dzieci.

Stare pie�ni jednak trwa�y, przekazywane z ust do ust w kuchniach i czeladnych izbach w wersji, kt�r� w�a�nie stra�nicy moralno�ci starali si� wymaza� z ludzkiej pami�ci. Ale takie rzeczy unicestwi� si� nie daj�. Ten i �w stary tekst gin�� co prawda gdzie� w zapomnieniu, ale na jego miejsce znajdowano inny, zazwyczaj wcale nie pi�kniejszy ni� dawny.

Villemo cz�sto s�ysza�a pie�� o kr�lu g�r, kt�r� s�u��ce �piewa�y przy sprz�taniu czy podczas dojenia, nie bardzo nawet zdaj�c sobie z tego spraw�, pogr��one we w�asnych my�lach. Uwa�a�a, �e opowie�� o kr�lu g�r brzmi niezmiernie romantycznie, nie mia�aby nic przeciwko spotkaniu z nim. Tego wieczora, gdy na dziedzi�cu pod kuchennym oknem rozlega�a si� pie��, wyobrazi�a sobie, �e go widzi. By� wysoki i postawny, mia� p�on�ce jasne oczy i u�miecha� si� weso�o. Czarne, mi�kkie, lekko kr�cone w�osy sp�ywa�y mu na ramiona.

Och, przecie� tak wygl�da Dominik!

Nie by�o to jednak nieprzyjemne odkrycie, przeciwnie � bardzo poci�gaj�ce. Dominik jako kr�l g�r albo kr�l g�r przypominaj�cy Dominika�

S�owa pie�ni dociera�y do niej wyra�ne i klarowne;

�Anusia dygn�a przed dostojnym panem Lindo lindo le Nie mog� i�� z tob� w te dalekie kraje Wicher wieje, gdy ksi�yc maleje.�

Jakie to pi�kne, pomy�la�a Villemo.

�Kr�l g�r pokaza� jej swoj� laseczk� Lindo lindo le Podejd� i pog�aszcz t� mi�kk� sk�reczk� Wicher wieje, gdy ksi�yc maleje.�

Dziewcz�ta pod oknem chichota�y nerwowo.

Villemo zmarszczy�a czo�o. S�ysza�a t� piosenk� ju� tyle razy, a one zawsze �mia�y si� w tym samym miejscu.

Ch�opcy �piewali dalej:

�Podejd�, Anusiu, podnie� sukieneczk�

Lindo lindo le

B�dziesz ze mn� w raju za ma�� chwileczk�

Wicher wieje, gdy ksi�yc maleje.�

Co to jest? O czym oni �piewaj�?

Powoli sens piosenki zacz�� dociera� do Villemo. Poczu�a, �e si� rumieni.

Czy� sama nie nuci�a tych �piewek, nie zastanawiaj�c si� nad ich znaczeniem? Czy� nie pod�piewywa�a tak jak s�u��ce, my�l�c o czym innym? Gdyby tak ojciec lub mama s�yszeli�

Nast�pna strofka opowiada�a o tym, �e Anusia si� wzdraga, cho� bez wi�kszego przekonania � dodawano.

Po czym kr�l g�r namawia� dalej:

�Anusiu moja, si�d� mi na kolanach Lindo lindo le Zawierz mej laseczce, nie spadniesz, kochana Wicher wieje, gdy ksi�yc maleje.�

Nad t� strofk� Villemo nigdy przedtem si� nie zastanawia�a, a gdy teraz dotar� do niej ukryty sens, zakr�ci�o jej si� w g�owie. Nagle poczu�a, �e ca�a krew sp�ywa w d� brzucha, poczu�a wilgo�, zrobi�a si� dziwnie oci�a�a, porusza�a si� niespokojnie. Przed ni� w mroku jarzy�y si� ��te oczy Dominika. Wzrok jej zm�tnia�, oddech sta� si� przyspieszony.

Och, drogi przyjacielu, co to by�o?

Zgromadzeni na dziedzi�cu chichotali, a dziewcz�ta wydawa�y piskliwe okrzyki, gdy ch�opcy zbli�ali si� zanadto. Nie wiedzieli, �e Villemo siedzi na okiennym parapecie i wszystko s�yszy.

Dominik� Kr�l g�r�

Villemo, przestraszona reakcj� w�asnego cia�a, zacisn�a uda, ale to nie pomog�o, wr�cz przeciwnie. Zerwa�a si� z miejsca, przenios�a w g��b pokoju, usiad�a na ��ku, jakby chc�c ukry� wstyd, a po chwili ci�ko opad�a na pos�anie.

Och, m�j drogi, m�j drogi, powtarza�a w my�lach. Co to by�o? Nigdy czego� takiego nie odczuwa�am. Nigdy kiedy by�am z Eldarem, nie ogarn�� mnie taki trawi�cy wszystko �ar. Jedynie delikatny dreszcz, gdy siedzia�am obok niego wtedy, pod �cian� pralni w Tobronn. I nigdy nic wi�cej.

A teraz� Dominik?

Kt�rego zna�a od dzieci�stwa? Z kt�rym si� przekomarza�a i kt�ry z�o�ci� j� nie raz do �ez! Kiedy go jednak zobaczy�a ostatnio, stwierdzi�a, �e wyr�s� na silnego, niezwykle poci�gaj�cego m�czyzn�. Z jak� czu�o�ci� si� do niej odnosi�! I jakie mia� smutne oczy, kiedy si� �egnali�

A jego list� trafia� wprost do serca.

�piewy zacz�y si� od nowa i Villemo, oci�gaj�c si� nieco, podesz�a do okna. Policzki j� pali�y, nie chcia�a s�ucha�, lecz zarazem niczego w �wiecie nie pragn�a bardziej.

Nie dos�ysza�a pierwszej cz�ci strofki, lecz druga dotar�a ju� do niej wyra�nie:

�Anusia zdrzemn�a si� w jego ramionach Wicher wieje, gdy ksi�yc maleje.�

Villemo j�kn�a cicho. Z uczuciem b�lu opar�a g�ow� o ram� okienn� i, niewidoczna dla �piewaj�cej na dole m�odzie�y, ko�ysa�a si� powoli. Jej r�ce by�y �wiadome, czego pragn�, lecz nie�mia�o�� powstrzymywa�a. Spocone d�onie przesuwa�y si� po udach, pr�bowa�a skierowa� je w inn� stron�.

Dominik.

Wargi stawa�y si� ci�kie. Jakby wype�nia�a je krew. Przesun�a po nich j�zykiem, pospiesznie, jak to czyni w��.

Dominik� Gdyby on by� kr�lem g�r i gdyby spotka�a go w lesie, a on by wzywa�? Gdyby poprowadzi� j� za sob� w g�stwin�, gdzie nikt by ich nie widzia�� I tam rozpi�� p�aszcz� zdj�� pas�

Nie zdaj�c sobie z tego sprawy, podnosi�a sp�dnic�, powoli, powoli. Przestraszona stwierdzi�a teraz, �e mia�a j� ju� powy�ej kolan. Z na wp� zd�awionym okrzykiem obci�gn�a ubranie, dopad�a umywalki i obla�a twarz zimn� wod�. Sta�a tak d�ugo, polewaj�c si� wod�, po czym zamkn�a okno, �eby ju� nie s�ysze� �piewu, kt�ry si� w�a�nie zmieni� � �piewano teraz piosenki parobk�w � i wyczerpana po�o�y�a si� na ��ku.

Ten nocy Villemo mia�a dr�cz�ce sny. Dziwne, lecz nie by�y to sny erotyczne, kt�rych mog�aby si� spodziewa� po doznaniach wieczoru.

Sny by�y jednak przera�aj�ce, straszne. Jakie� ogromne zwierz� o p�on�cych oczach goni�o j� po rozleg�ej r�wninie, s�ysza�a, jak ziemia za ni� dudni, i �miertelnie przera�ona stara�a si� uciec, lecz nie mog�a ruszy� si� z miejsca. Jako� jednak w ko�cu dosta�a si� do domu, lecz gdy ju� s�dzi�a, �e jest bezpieczna w swoim pokoju, nagle co� oderwa�o si� od �ciany. Co� wielkiego i potwornego � niby cz�owiek, ale z ko�sk� g�ow�, dysz�cy, o rozd�tych chrapach. Cz�owiek falowa� jakby na wietrze, cho� nie by�o wiatru, a jego oczy pa�a�y okrucie�stwem.

Villemo krzykn�a g�o�no i obudzi�a si�.

Biedna ma�a Villemo! Jej si� zdawa�o, �e to koszmarny sen. A to przecie� nieprawda. Goni�cy ko� � najwyrazistszy symbol t�umionych emocji seksualnych� Ach, ach!

Rankiem by�a kompletnie wyczerpana. Pragn�a z kim� porozmawia�. Z kim� takim, jak Dominik�

Nie, nie Dominik! Nie teraz!

Przed po�udniem wysz�a z domu. Ruszy�a w g�r�, przez ja�owcowe zaro�la, i dalej do lasu. Chcia�a troch� poby� sama; nieoczekiwanie �ycie sta�o si� takie skomplikowane.

By�a niespokojna i miejsca sobie znale�� nic mog�a, niepok�j rozrasta� si� w ca�ym ciele. Villemo nie zdawa�a sobie sprawy, jak bardzo akurat teraz, w tej pogoni za czym�, czego istoty nie zna�a, przypomina Sol.

S�o�ce tego dnia grza�o niczym w lecie. Podczas wspinaczki na wzniesienia ponad osad� Villemo zrobi�o si� gor�co. Pad�a na ziemi�, by odpocz��.

W ciep�ych promieniach s�o�ca zasn�a. Ostatniej nocy nie zazna�a przecie� ani d�ugiego, ani spokojnego wypoczynku. Cho� nie wiedzia�a nic o tym, �e stary Woller zakaza� j� �ledzi�, czu�a, �e mo�e bezpiecznie w�drowa�, gdzie si� jej podoba. Je�li jednak chodzi o �cis�o��, to ostatniej doby nie po�wi�ci�a swoim nieznanym prze�ladowcom ani jednej my�li, ca�kowicie poch�oni�ta nowym wewn�trznym niepokojem.

Spa�a d�ugo. Gdy si� ockn�a, najpierw nie mog�a poj��, gdzie jest. Po chwili przypomnia�a sobie i unios�a g�ow�.

Ogarn�o j� niezwyk�e uczucie.

S�o�ce sta�o wprost nad ni� i przygl�da�o si� jej z wysoka. Przesun�o si� po niebie, gdy spa�a, lecz nie zanadto. Powietrze nad polank�, gdzie znalaz�a schronienie, by�a ci�kie i lepkie. Le�a�a na g�stym, suchym mchu. Wszystko trwa�o w jakiej� niemal gro�nej ciszy � �aden ptak nie za�piewa, nigdzie nie trza�nie ga��zka. Polank� otacza�y mroczne sosny, przetykane p�omiennie ��tymi bukietami brz�z. Drzewa ros�y g�sto, tak g�sto, �e czu�a si� jakby w male�kim domku.

Villemo jednak doznawa�a wci�� narastaj�cego wra�enia �e jest obserwowana przez czyje� oczy. Gro�ne, takie oczy, na widok kt�rych wszystkie le�ne stworzenia milkn� ze strachu.

Mimo to nie ba�a si�.

Las zdawa� si� jak zaczarowany. Jakby oczy, kt�re si� jej przygl�daj�, nale�a�y do� kr�la g�r?

Nie, to okropna my�l. W jaki� spos�b jednak podniecaj�ca. W g��bi duszy Villemo wiedzia�a, �e to cicha godzina lasu, gdy wszystko co �yje szuka schronienia przed s�o�cem, lecz mia�a ochot� pofantazjowa�. By�a sama, sama jak we �nie, gdy nie ci��y na cz�owieku �adna odpowiedzialno��, gdy nie trzeba si� zastanawia�, co ludzie powiedz� lub pomy�l�.

Oszo�omiona podnios�a si� z wolna. Stan�a po�rodku polanki. Rozbudzona wyobra�nia dawa�a jej niez�omn� pewno��: kr�l g�r stoi w pobli�u i patrzy na ni�.

To by�a cudowna zabawa, wymy�lony �wiat stawa� si� rzeczywisto�ci�. Czu�a bicie serca i pulsowanie krwi na szyi. Dobrze wiedzia�a, gdzie stoi kr�l � w samym �rodku spl�tanych zaro�li. Czy� nie widzia�a poprzez g�stwin� b�ysku jego oczu?

Wiedzia�a te� dok�adnie, jak on wygl�da. Jak Dominik. By� mo�e bardziej prymitywny. Wilczooki i niesamowity. Nie tak pi�knie zbudowany jak Dominik. Ale podobny do niego! Taki Dominik, kt�rego dom znajduje si� we wn�trzu g�ry, kt�rego ukszta�towa�y dzikie pustkowia, naznaczaj�c swoj� groz�.

Potargany, zaro�ni�ty i, pierwotnie zmys�owy.

�Anusia dygn�a przed dostojnym panem��

Serce Villemo �omota�o tak, �e o ma�o nie rozsadzi�o piersi.

On si� zbli�a�. Wolno wychodzi� na skraj lasu, lecz wci�� jeszcze pozostawa� w ukryciu. Czu�a to, wiedzia�a.

Niespiesznie, z wyra�n� przyjemno�ci�, a zarazem z przera�eniem, robi�c d�ugie pauzy, rozpina�a bluzk�.

Nagle przerwa�a. Do czego zmierza? D�ugo sta�a bez ruchu.

S�o�ce grza�o jednak bezlito�nie. Duszny upa� w ma�ym le�nym zak�tku osza�amia�.

�Anusiu moja si�d� mi na kolanach��

Dominik� Pi�kne, ciep�e, skore do �miechu oczy. Zawsze pe�ne zrozumienia.

Bluzka zosta�a rozpi�ta. Zsun�a j� z ramion i opu�ci�a, ale sp�dnica wci�� jeszcze by�a mocno �ci�gni�ta w pasie.

Kr�l g�r patrzy na mnie.

Ta my�l wywo�a�a delikatny dreszcz w ca�ym ciele.

Rozwi�za�a koszul� pod szyj� i zdj�a j� przez g�ow�. Teraz od pasa w g�r� by�a naga.

On na mnie patrzy.

Villemo odchyli�a w ty� g�ow� tak, �e w�osy �askota�y j� po plecach, i koniuszkami palc�w g�adzi�a szyj�.

Jaka mi�kka sk�ra! Jaka ciep�a, pulsuj�ca�

Palce przesuwa�y si� w d�, do piersi, pie�ci�y je przez chwil�, wyczuwa�y ich oci�a�o�� i napi�cie. Opu�ci�a r�ce.

Villemo po raz pierwszy odkrywa�a swoje cia�o, �wiadomie i z ch�ci�.

Mo�e on uzna, �e si� nadaj�? Czy jestem normalnie zbudowana? Mam kilka znamion na biodrze, dosy� widocznych. Chyba nic strasznego, ale naprawd� nie musia�o ich tam by�.

Ostro�nie podci�gn�a sp�dnic� tak, �e widzia�a nogi nieco ponad kostkami. Zrzuci�a buty. W ciep�e dni Villemo stara�a si� unika� zb�dnego ubrania. Sukienka koszula i buty, to wszystko.

Podnosz�c sukni� wy�ej, a� do kolan, �mia�a si� piskliwie, zawstydzona. Nogi mia�a bardzo �adne, tak powiedzia�a Irmelin. Nikt inny ich nie widzia�, opr�cz ojca i mamy, naturalnie, lecz oni nie m�wili nigdy niczego, co mog�oby czyni� j� zarozumia��.

Wy�ej nie powinna sp�dnicy podnosi�. To si� nie zgadza�o z jej poczuciem przyzwoito�ci. Mimo to chcia�a wiedzie�. Jak wygl�da? Nigdy przedtem si� na to nie odwa�y�a, bo jednak zawsze kierowa�a ni� pewna nie�mia�o��.

Skrupu�y zaczyna�y powoli ust�powa�. Villemo pami�ta�a male�kie �r�de�ko po�yskuj�ce niedaleko st�d, w niewielkim, poros�ym mchem zag��bieniu na skraju lasu. Nie tam, gdzie sta� on. Mimo to m�g� j� widzie�.

Ale to nic.

Przysun�� si� teraz jeszcze bli�ej. Gdyby odwr�ci�a g�ow�, mog�aby go zobaczy�. Lecz nie odwraca�a. Po prostu wiedzia�a�

Villemo podesz�a z wahaniem do wg��bienia, gdzie migota�o �r�de�ko. Mo�e zreszt� nie �r�de�ko, mo�e to tylko deszczowa woda, ale to bez znaczenia.

Ma�e, l�ni�ce oko w mchu.

Pochyli�a si� nad zwierciad�em. I zobaczy�a siebie, swoj� w�asn� twarz, w�osy opadaj�ce na nagie ramiona.

Cisza drga�a nad lasem.

Niesko�czenie powoli unosi�a sp�dnic�. A� po kolana, nie widzia�a jednak nic poza sp�dnic� w�a�nie.

Dlatego wysun�a jedn� nog� naprz�d, zatrzymuj�c si� ponad wod� ostro�nie, by nie burzy� powierzchni, i spojrza�a w po�yskuj�c� to�.

O, jak�e �omota�o jej serce!

Na razie wszystko kry�o si� w cieniu sp�dnic, gdyby jednak unios�a je jeszcze troch�, zobaczy�aby wi�cej. Cie� zaledwie, wyra�niejszy zarys na jasnej sk�rze.

Czu�a mrowi�cy dreszcz w ca�ym ciele, rozgrzewaj�cy, pal�cy. Krew pulsowa�a ci�ko i rytmicznie wok� jednego jedynego miejsca.

Och, szepta�a cicho, wstrz��ni�ta, lecz mimo to niezwykle szcz�liwa.

Ogarn�a j� fala gwa�townego uniesienia, rozlewaj�ca si� wok� tego pulsuj�cego punktu. Tylko dlatego, �e on na ni� patrzy�. Podoba�a mu si�, by�a tego pewna.

Powolnym krokiem Villemo wr�ci�a do swojego miejsca na mchu, gdzie przedtem le�a�a. Nie mia�a odwagi spojrze� na skraj lasu, nie chcia�a rozwia� iluzji, �e on tam stoi. Teraz wyszed� ju� na polank�, czujny i gotowy niczym dziki samiec�

Podniecona u�o�y�a si� na mi�kkim, nagrzanym mchu. Pod�cieli�a sobie koszul� pod plecy, by le�e� wygodniej, zamkn�a oczy i zwr�ci�a twarz ku piek�cemu s�o�cu. On sta� ca�kiem blisko, spogl�da� na ni�. Pod�wiadomie poruszy�a si�. W ca�ym ciele czu�a pulsowanie, piersi si� napina�y.

Pe�na oczekiwa� z dr�eniem wci�ga�a powietrze. Ukl�k� przy niej�

�Kr�l g�r pokaza� jej swoj� laseczkꅔ

Za �adn� cen� nie odwa�y�aby si� otworzy� oczu. Wiedzia�a jednak, �e on jest. Czy� nie wyczuwa�a jego ostrego zapachu? Mieszaniny woni m�czyzny i dzikiego zwierza? Tak w�a�nie musi pachnie� kr�l g�r.

Nie mia�o �adnego znaczenia, �e to ostry aromat mchu zwodzi� jej zmys�y. Villemo pogr��y�a si� tak bardzo w �wiecie fantazji, �e nic nie by�o w stanie jej stamt�d wyrwa�, w ka�dym razie dop�ki las trwa� w tej rozdygotanej ciszy, w tym obezw�adniaj�cym, d�awi�cym upale.

Zdawa�o si�, �e ca�a natura dyszy wraz z ni�. Jej oddech by� oddechem kr�la g�r.

Teraz pochyli� si� na ni�. Dotkn�� lekko, niczym tchnienie wiatru, jej piersi. Zareagowa�y natychmiast jeszcze wi�kszym napi�ciem.

Krew Villemo pulsowa�a coraz szybciej. Ogie� w dole brzucha �arzy� si� bole�nie.

Tak bardzo zbli�y� do niej sw� twarz, �e czu�a policzku jego ciep�o. Nie mia�a odwagi si� poruszy�, pr�bowa�a wstrzyma� oddech, lecz bez skutku. Z�o�y� na jej czole poca�unek delikatny jak mu�ni�cie skrzyde� motyla.

Tak musia�by j� ca�owa� Dominik, gdyby kiedykolwiek si� na to zdoby�. To, co leciutkie, dra�ni�co leciutkie, to by� Dominik, silne za� i dzikie, to kr�l g�r. Dwie istoty w jednej osobie.

Chcia� ogl�da� jej uda. Podnosi� sp�dnic�, wolno, wyczuwa�a jednak, �e z ciekawo�ci�. Znacznie wy�ej ni� kiedykolwiek przedtem ona odwa�y�a si� to zrobi�.

Po�o�y� si� u jej boku, czu�a jego blisko��. Nie by� ani specjalnie gor�cy, ani zimny, by� jak powietrze.

Delikatnie pie�ci� jej piersi, a ka�dy dotyk odbija� si� dudni�cym echem w ca�ym ciele. Ca�owa� t� pier�, kt�ra znajdowa�a si� dalej od niego, a potarganymi w�osami �askota� brzuch. Jakby wietrzyk igra� z niewidocznym puchem na jej ciele.

Potem podni�s� g�ow� i przygl�da� si� jej z zadowolonym, po��dliwym u�miechem, ods�aniaj�c z�by. Podoba�o mu si� to, co widzia�.

Villemo z podniecenia by�a niczym rozpalony piec. Jedna jego r�ka pie�ci�a wewn�trzn� stron� jej uda � sp�dnic� podnios�a powy�ej pasa, le�a�a wi�c po prostu naga � czubki jego palc�w przesuwa�y si� lekko, leciutko po udzie, tam gdzie sk�ra najbardziej wra�liwa.

��Och, nie � wzdycha�a. � Ach, prosz� ci�!

Nie�wiadomie podci�gn�a, a potem rozsun�a kolana. By�a tak podniecona i zamroczona, �e nie zdawa�a sobie sprawy z tego, co robi.

Poj�kiwa�a cicho.

W ko�cu po�o�y� d�o� na jej �onie, a ona drgn�a gwa�townie. Wreszcie Villemo musia�a przyzwoli� na to, do czego zmierza�y jej r�ce.

Sykn�a pod jego dotykiem, nie wiedzia�a, �e wyimaginowanym. Teraz, teraz do niej przyjdzie�

Ale nie mog�a ju� na niego czeka�. Z krzykiem odwr�ci�a si� na bok, niemal na brzuch, z r�k� pomi�dzy zaci�ni�tymi udami. Ca�ym cia�em wstrz�sa�y spazmy. Najpierw twarz z zamkni�tymi oczami wyra�a�a b�l, potem rysy z�agodnia�y w ekstatycznym u�miechu, a usta raz po raz powtarza�y imi� Dominika� W ko�cu odetchn�a, g��boko, powoli, z j�kiem.

Le�a�a d�ugo, senna i zm�czona. Rozkoszna b�ogo�� ogarn�a cia�o.

Gdy otworzy�a oczy, nie zobaczy�a kr�la g�r. Polanka by�a pusta. Villemo ju� go nie potrzebowa�a. Podnios�a si� chwiejnie, staj�c na dr��cych nogach. Zdj�a sp�dnic�, bo teraz nie ba�a si� ju� obna�y� swojego cia�a, zanurzy�a si� w �r�de�ku, a rozkosznie ch�odna woda okry�a jej nago��.

P�niej, kiedy ju� si� ubiera�a, my�la�a ze zdziwieniem, �e nie odczuwa wstydu. Przeciwnie, czu�a ogromn� i czyst� lekko��, co� w niej zosta�o wyzwolone, wybuchn�a g�o�nym perlistym �miechem. Wyci�ga�a ramiona ku niebu i czu�a si� wolna, wolna!

Villemo bowiem by�a taka sama jak Sol. Dobrze wychowana, ale gdy si� poskroba�o w zewn�trzn� pow�ok�, nietrudno by�o dostrzec cechy Ludzi Lodu, ow� oboj�tn� pogard� dla tego, co wypada, a co, nie, kt�ra dawa�a im tyle szalonego szcz�cia i tyle rozpaczy, gdy ich samowola star�a si� z obowi�zuj�cymi prawami.

Wielokrotnie przeczesywa�a palcami w�osy, by usun�� wszystkie li�cie i �d�b�a mchu. Lekkim krokiem posz�a potem przez las i przez ja�owcowe zaro�la do domu, do Elistrand.

W listopadzie we dworze Elistrand zjawi� si� w�jt. W jego ma�ych oczkach pojawia�y si� nie wr�ce nic dobrego b�yski.

Nigdy nie lubili tego w�jta, uwa�ali, �e jest przekupny, stronniczy i �e nie mo�na mie� do niego zaufania.

Kaleb i Gabriella do�� ch�odno przyj�li go w hallu.

��Czy c�rka pa�stwa jest w domu? � zapyta� bez wst�p�w.

��Villemo? Tak, jest w domu � odpar�a Gabriella.

��Czy m�g�bym z ni� porozmawia�?

��Oczywi�cie. Villemo! � zawo�a�a.

Na g�rze otworzy�y si� jakie� drzwi, potem zamkn�y i na schodach stan�a Villemo.

��W�jt chce z tob� porozmawia� � wyja�ni� Kaleb. � Czy mamy wyj��?

��Och, nie. Dlaczego? � zaprotestowa� przyby�y z nieszczerym u�mieszkiem. � Dosz�o do mnie, �e panna Villemo ma na r�ce pewien znak.

Rodzice spogl�dali na siebie nic nie rozumiej�c.

��A to co znowu? � spyta� Kaleb.

��Ja wiem, co w�jt ma na my�li � rzek�a Villemo. � Owszem, mam taki znak.

��Czy mog� zobaczy�?

Pos�usznie podwin�a r�kaw i pokaza�a w�jtowi blizn� w kszta�cie krzy�a.

��Aha! � wykrzykn�� triumfuj�co. � W takim razie musz� prosi�, panno Villemo, by uda�a si� pani ze mn�.

Kaleb zaprotestowa� gwa�townie.

��O co tu, na Boga, chodzi?

W�jt zwr�ci� si� do niego. Teraz m�wi� ostro:

��C�rka pa�stwa by�a cz�onkiem powsta�czego sprzysi�enia. Spiskowa�a przeciwko kr�lowi. A wydano w�a�nie rozkaz, aby cz�onk�w sprzysi�enia pojma� i podda� przes�uchaniom.

��Ale przecie� Villemo nie konspirowa�a przeciw Jego Wysoko�ci � zaprotestowa�a Gabriella. � To nonsens! Zwyk�e m�odzie�cze sprawki. Nie mo�ecie jej za to stawia� przed s�dem!

��To nie ja stawiam przed s�dem, wasza wielmo�no��. To czyni komisja Jego Majestatu kr�la Christiana Pi�tego. Ja za� mam rozkaz doprowadzi� wszystkich podejrzanych przed oblicze komisji.

��Gdzie to jest?

��Komisja pracuje w parafii Eng.

Villemo westchn�a g��boko, zrezygnowana.

��Mamo, ojcze, jestem gotowa tam pojecha�.

��Nie, nic z tego nie rozumiemy! � wykrzykn�� Kaleb. � Jad� z c�rk�.

W�jt powstrzyma� go ruchem r�ki.

��To zabronione. Pa�ska c�rka b�dzie traktowana z ca�ym szacunkiem, a je�li jest niewinna, wr�ci do pa�stwa jeszcze dzi� wieczorem.

Wbrew gwa�townym protestom rodzic�w sta�o si� tak, jak powiedzia� w�jt.

Villemo wyruszy�a z nim do parafii Eng. Ale gdy tylko je�d�cy znikn�li za lasem, Kaleb powiedzia�:

��Czy mi si� zdaje, czy Mattias naprawd� wspomina�, �e asesor ma w tych dniach odwiedzi� Grastensholm?

��Tak, chyba tak � potwierdzi�a Gabriella. � Jed�my tam natychmiast.

I rzeczywi�cie asesor bawi� u Mattiasa i Hildy. Wszyscy troje udali si� w�a�nie na przeja�d�k�, go�� zwiedza� posiad�o��. Kaleb i Gabriella pojechali wi�c dalej i spotkali dostojnego go�cia nad rzek�, gdzie wraz z ca�ym towarzystwem ogl�da� m�yn i tartak.

Kaleb odwo�a� wszystkich na stron�, dalej od wzburzonej rzeki, kt�ra tutaj z hukiem spada�a z zalesionego wzg�rza i sp�ywa�a w dolin�. Pospiesznie rozgor�czkowany wy�o�y� swoj� spraw�.

Asesor, do�� jeszcze m�ody Du�czyk, zmarszczy� czo�o.

��To prawda, �e w tych dniach kr�lewska komisja przyby�a do Eng, lecz ma ona za zadanie wyja�ni� sprawy podatkowe. Od dawna nie nap�ywaj� stamt�d wp�aty. A �w bunt�? Przecie� nie mia�o by� �adnych kar w zwi�zku z tym. Nie rozumiem, o co w�jtowi chodzi�o, on chyba wszystko �le zrozumia�. Jestem pewien, �e c�rka wr�ci do domu, jak tylko nieporozumienie si� wyja�ni.

��Czy to prawda, �e mog�aby zosta� ukarana za ten �mieszny znak na ramieniu? � zapyta�a Gabriella.

��Nie, sam s�ysza�em, jak Gyldenlove powiedzia�: �Pu��cie w niepami�� ca�e to przekl�te powstanie! Nie mog� przecie� skazywa� ludzi, kt�rzy chcieli wynie�� mnie na norweski tron, i nie mog� poinformowa� o tym mego brata, kr�la Christiana. Nie, o tym wszystkim trzeba zapomnie�. Na zawsze!� Tak m�wi�.

��To dlaczego w�jt�? Natychmiast jad� za nimi i przywioz� j� do domu � o�wiadczy� Kaleb.

��Prosz� tak zrobi� � popar� go asesor i zawo�a� jednego ze swoich ludzi: � Laursen, pojedziesz z panem. I daj w�jtowi reprymend� za to, co zrobi�!

Gabriella upiera�a si�, �e te� pojedzie. Dogonili w�jta po drugiej stronie wzg�rz oddzielaj�cych parafie Eng i Grastensholm. Wraz ze swoim pomocnikiem o niewiarygodnie d�ugich nogach siedzia� na skraju drogi i pi� piwo. Villemo nie by�o.

��Gdzie jest moja c�rka? � zawo�a� Kaleb ze z�o�ci�; twarz mia� wykrzywion� od hamowanego wzburzenia.

��Pa�ska c�rka? � zdziwi� si� w�jt. � Nie spotkali�cie jej pa�stwo?

��Nie spotkali�my nikogo. Co to wszystko ma znaczy�?

W�jt rzuci� niespokojne spojrzenie w stron� pomocnika asesora. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e wie, kto to.

��Po prostu Olav Haraskanke dogoni� mnie po drodze z wiadomo�ci�, �e wydano mi omy�kowy rozkaz. Przes�uchania nie dotycz� powstania, lecz zaleg�ych podatk�w. Natychmiast pu�ci�em c�rk� pa�stwa wolno, a poniewa� byli�my na szczycie wzniesienia i mieli�my przed sob� ca�� parafi� Grastensholm jak na d�oni, nie widzia�em potrzeby towarzyszenia jej do domu.

Kaleb nie ust�powa�.

��Moja c�rka jecha�a konno, musieliby�my j� spotka�.

��Mo�e wybra�a inn� drog�? Wygl�da na to, �e pa�ska c�rka jest troch� skomplikowana.

��Skomplikowana? � Twarz Kaleba pociemnia�a, a Gabriella a� j�kn�a z oburzenia.

��No, dziecinna� Troch� nieopanowana � stara� si� za�agodzi� w�jt.

Kaleb poczu� skurcz b�lu w �o��dku. Nie chcia� powa�nie potraktowa� jej wcze�niejszych �nieszcz�liwych wypadk�w�, uwa�a�, �e to pech, kt�ry ka�dego mo�e spotka�. Je�li jednak Villemo m�wi�a prawd�. Je�li naprawd� kto� j� tropi�?

Wtr�ci� si� Laursen, cz�owiek asesora:

��Nie pojmuj�, jak mo�na by�o do tego stopnia nie zrozumie� rozkazu. A poza tym nie odprowadzi� dziewczyny do domu�!

��Upiera�a si�, �e chce jecha� sama.

Tak, to Kaleb i Gabriella byli w stanie zrozumie�. Villemo zawsze chcia�a dzia�a� na w�asn� r�k�.

Zawr�cili konie.

Bez s�owa po�egnania wszyscy troje ruszyli z miejsca.

Gdy znale�li si� ponownie na szczycie wzniesienia, z widokiem na ca�� okolic�, zatrzymali si�. Panowa� jesienny ch��d, powietrze by�o wilgotne. Zbli�a�a si� zima.

��Nie rozumiem, kt�r�dy ona mog�aby pojecha� � zastanawia� si� Kaleb. � Chyba przez las.

��S� tam chyba jakie� przejezdne �cie�ki � popar� go Laursen.

��Tak, ale�

Kaleb pociera� d�oni� czo�o.

��Svanskogen? Tam chyba nie pojecha�a?

��Nawet o tym nie wspominaj! � �achn�a si� Gabriella. � Ile� to razy powtarza�a, �e t� spraw� uwa�a za zako�czon�.

��My�l�, �e ona jest ju� po prostu w domu � uspokaja� Laursen.

Kaleb rozpogodzi� si�.

��Tak, to nie jest wykluczone. Mogli�my si� rozmin��, kiedy my, Gabriella i ja, rozmawiali�my z panami nad rzek�.

��Bardzo prawdopodobne.

��Owszem, to rozs�dne wyt�umaczenie � zgodzi�a si� Gabriella.

W du�o lepszych humorach ruszyli ku domowi.

Villemo jednak tam nie zastali.

By� natomiast jej ko� ze spl�tan� uprz꿹.

Kaleb wpad� w rozpacz.

��To prawda, �e nasza c�rka bywa lekkomy�lna, tym razem jednak wysz�a z domu nie z w�asnej woli. W�jt mi za to zap�aci! To dra�! I to niebezpiecze�stwo, kt�re j� prze�ladowa�o�

��Kaleb, musimy j� odnale�� � szepn�a Gabriella ze strachem w oczach. � Nawet gdyby�my mieli przetrz�sn�� ca�� Norwegi�. Musisz wyruszy� natychmiast i ja jad� z tob�.

Domy�li� si�, �e ma��onka nie by�aby w stanie czeka� tu z za�o�onymi r�kami, skin�� wi�c g�ow� na zgod�.

Po raz drugi Villemo przepad�a bez �ladu. Wszyscy wiedzieli, �e tym razem to powa�na sprawa.

Nigdy nie by�a im dro�sza ni� teraz. Villemo, �ci�gaj�ca na nich nieustanne zmartwienia swoimi lekkomy�lnymi, a jak�e gro�nymi przygodami, znowu znalaz�a si� w niebezpiecze�stwie. Nie wiedzieli tylko, co si� sta�o.

To jeszcze bardziej utrudnia�o poszukiwania.

Wzi�li z sob� Mattiasa i Niklasa oraz wielu ludzi z obu dwor�w i rozpocz�li przeczesywanie lasu od domu w stron� wzg�rz.

Kaleb i Gabriella udali si� do Svartskogen w towarzystwie Mattiasa, w�a�ciciela tych ziem.

Nie, Villemo tu nie by�o, tylko raz, dawno temu, przysz�a z nieoczekiwan� wizyt�. Przed wieloma tygodniami.

Stary gospodarz, ojciec Eldara, sprawia� jednak wra�enie, �e co� go gryzie. Siedzia� zaci�ty i ponury i kopa� nog� od sto�u.

��Ty co� wiesz? � zapyta� Mattias swoim �agodnym g�osem. Powinien mu odpowiedzie�, poza wszystkim by� przecie� dla rodziny Svartskogen gospodarzem.

��Widzi mi si�, �e nietrudno zrozumie�, dlaczego wasza c�rka zosta�a napadni�ta, panie � burkn�� stary. � Spotyka j� ten sam los, co wszystkich naszych zmar�ych ze Svartskogen.

��Co chcesz przez to powiedzie�? � szepn�� Kaleb poblad�ymi wargami.

��Panna Villemo przypiecz�towa�a sw�j los tego dnia, kiedy posz�a za Eldarem na Bagna Wisielca. To �atwo poj��!

��Chodzi ci o to, �e zosta�a wci�gni�ta do buntowniczego sprzysi�enia? Przecie� to ju� dawno przebrzmia�a sprawa.

��Nie chodzi o bunt�

��To o co w takim razie? � zawo�a�a Gabriella niecierpliwie.

��Pa�stwo dobrze wiedz�, kto wtedy zosta� zamordowany.

��Jacy� ludzie z Woller? Ale przecie� i Villemo, i wasz syn zostali oczyszczeni z zarzut�w!

��Nie przez wszystkich.

��Nie przez� Masz na my�li Woller�w?

Komornik ze Svartskogen uni�s� g�ow�.

��Od dawna pr�buj� to powiedzie�. Czterej ludzie z Woller wyruszyli do Tobronn r�wnocze�nie z powsta�cami. Czterema kulami zosta� trafiony m�j syn, Eldar to panna Villemo sama m�wi�a, no nie?

��Tak, rzeczywi�cie, tak m�wi�a po powrocie do domu. Lecz Eldar pad� w walce przeciwko ludziom w�jta � powiedzia� Kaleb.

Stary prychn��.

��Ach, tak? To dlaczego le�a� sam na r�wninie? �adnej bitwy w tamtym miejscu nie by�o. O, nie, Woller jest m�ciwy, mog� pa�stwa zapewni� teraz, kiedy nareszcie zadali�cie sobie tyle trudu, �eby przyj�� i pos�ucha�, co stary biedak ma do powiedzenia. Tyle razy pr�bowa�em wyja�ni�, dlaczego nasi ludzie wci�� gin�. Nieszcz�liwe wypadki, m�wili pa�stwo. A ja m�wi�em: Woller. Tylko �e nikt nie chcia� mnie s�ucha�.

��Zaczekaj no � rzek� Mattias, podchodz�c bli�ej. � Dlaczego. gospodarz z Woller mia�by chcie� was wymordowa�? Tak, przyznaj�, �e w ostatnim czasie r�d wasz straci� wielu doros�ych m�czyzn, ale�

Svartskogen popatrzy� na niego spod krzaczastych brwi.

��To zemsta. Krwawa zemsta. I bardzo dobrze wiecie, panie, �e to ci�gnie si� blisko pi��dziesi�t lat.

��Tak, ale dlaczego? Woller kupi� wasz rodowy maj�tek, to wiem, lecz przecie� �aden z was nie m�g� go utrzyma�. By� tak zad�u�ony, �e musia� i�� pod m�otek.

��On d�ugo na to czeka�. By� w zmowie z w�jtem. Moja rodzina zawsze wiedzia�a, �e zdoby� nasz maj�tek podst�pem. Tak, �e mamy� � Stary odwr�ci� si� niech�tnie. � No tak, dawali�my im niekiedy bobu, dra�nili�my ich od czasu do czasu no�em. Ale to tylko obrona, bo oni wci�� deptali nam po pi�tach. Chcieli nas st�d ca�kiem wyp�dzi�. Nie mieli czystych sumie�, co pewnie ich jeszcze bardziej za�lepia�o.

��Tak � zgodzi� si� Mattias. � To prawda. Ale dlaczego nigdy przedtem o tym nie wspomnia�e�?

��Tysi�ce razy!

��By� mo�e m�wi�e� co� do s�siad�w i przyjaci�. Nigdy jednak nie przyszed�e� do Grastensholm i nie powiedzia�e� wprost. Natomiast dokuczali�cie nam, o tym wiesz. Wasze dzieci wy�miewa�y si� z naszych, bo, jak m�wi Villemo, byli�my dla was za dobrzy, a wy nie chcecie przyjmowa� darowizn z �aski. Ale do�� o tym! Czy mo�emy nareszcie zawrze� pok�j? I razem pr�bowa� wyja�ni� przyczyny tego z�a.

��To Woller, ja o tym wiem.

��Pojedziemy tam natychmiast i porozmawiamy z nim. Czy dasz nam swoje b�ogos�awie�stwo?

Svartskogen wsta� z uroczyst� min� i wyci�gn�� ko�cist�, spracowan� r�k�. Mattias uj�� j� i u�miechn�� si� tak, jak tylko on to potrafi�. Staremu zaszkli�y si� oczy.

Woller by�o du�ym maj�tkiem w parafii s�siaduj�cej z Grastensholm; w czasach Svartskogen�w nie by�o to zapewne nic szczeg�lnego, lecz obecny gospodarz rozbudowa� Woller, zagarniaj�c kawa�ek po kawa�ku ziemie s�siad�w. Kochany przez ludzi nie by�, lecz nikt nie odwa�y�by si� z nim zadrze�, nale�a� bowiem do osobnik�w niebezpiecznych. Bardzo niebezpiecznych.

Przyj�� ich w solidnie, bez gustu urz�dzonym hallu. M�odzi, kt�rzy nie znali go wcze�niej, cofn�li si� na jego widok. By� to ch�op wielki i ci�ki, o grubych rysach i zimnych, bezlitosnych oczach.

��C�rka pa�stwa? Ja mia�bym wiedzie�, gdzie si� podziewa pa�stwa c�rka? Powinni pa�stwo chyba bardziej wa�y� s�owa!

Tak�e i tym razem mieli ze sob� Laursena, pomocnika asesora. Przedstawi� si� Wollerowi i za��da�, by mu umo�liwiono przeszukanie dworu.

Oblicze Wollera pociemnia�o, wygl�da� teraz niczym byk gotuj�cy si� do ataku.

��Po�a�ujecie tego! Ale prosz� bardzo, szukajcie gdzie tylko chcecie. Nic tu nie ma. Jestem ju� za stary na uprowadzanie dziewic, moi panowie! A poza tym nie interesuj� mnie panny tego rodzaju.

Gabriella zapami�ta�a te s�owa. �wiadczy�y bowiem, �e Woller zna Villemo.

Podczas gdy inni szukali, Mattias odby� z w�a�cicielem dworu powa�n� rozmow�. Ale to tak jakby m�wi� do �ciany.

Ludzie ze Svartskogen? To ho�ota! Najlepiej by�oby ich wyt�pi�. Ale on sam nie ma, oczywi�cie, czasu zajmowa� si� takim �ajnem jak oni. Nie, Woller jest niewinny jak baranek.

Mattias rozgl�da� si� po hallu ozdobionym g�owami zwierz�t i innymi trofeami my�liwskimi i my�la� swoje.

Spokojnie powiedzia�:

��Przyrzek�em mojemu komornikowi ze Svartskogen, �e gruntownie zbadam spraw� nast�pnym razem, gdy kogo� z jego bliskich znowu spotka nieszcz�cie. Asesor obieca� nam pomoc.

G�os Mattiasa brzmia� jak zwykle �agodnie, oczy wyra�a�y ubolewanie, lecz gro�by kryj�cej si� w jego s�owach nie mo�na by�o nie zrozumie�.

Wielki gospodarz Woller nie powiedzia� nic wi�cej.

Przeszukuj�cy maj�tek wr�cili z niczym, mimo �e zagl�dali do wszystkich zabudowa�.

Woller nie ukrywa� triumfu. Wszyscy to widzieli, c� jednak mogli zrobi�?

W trzy dni p�niej Kaleb i Gabriella musieli uzna� smutny fakt: ich c�rka, Villemo, po raz drugi znikn�a bez �ladu.

Z opask� na oczach prowadzono Villemo przez las. Napadu dokonano nagle. Je�li to by� napad�

Na wzg�rzach spotkali jakiego� cz�owieka o tak d�ugich nogach, �e gdy siedzia� na koniu, stopami niemal dotyka� ziemi. Powiedzia� on w�jtowi g�o�no i wyra�nie, �e wszystko jest nieporozumieniem i Villemo powinna zosta� zwolniona. By�a zdenerwowana tym, co si� sta�o, powstrzyma�a si� jednak od ostrych s��w. Rozpocz�a przecie�, dzi�ki Bogu, nowe, lepsze �ycie.

Ale nie ujecha�a zbyt daleko w drodze do domu, gdy jacy� ludzie w czarnych kapeluszach rzucili si� na jej konia, zatrzymali go, a j� �ci�gn�li na ziemi�. Zawi�zali jej oczy, r�ce skr�powali na plecach. Protestowa�a gwa�townie, szarpa�a si� i krzycza�a, wi�c wcisn�li jej do ust jak�� szmat� z szorstkiej we�ny, kt�ra tak j� drapa�a w gardle, �e Villemo omal si� nie udusi�a.

Jeden z napastnik�w potwornie �mierdzia�. Wydziela� z siebie od�r brudnych ubra� i nie mytego cia�a. Villemo postanowi�a zapami�ta� ten zapach. Na szcz�cie to ten drugi � Bogu niech b�d� za to dzi�ki � trzyma� j� przed sob� na koniu, przerzuciwszy niczym zrolowany dywan przez grzbiet zwierz�cia, a przywi�zana by�a tak mocno, �e nie mog�a si� ruszy�. Jechali przez g�sty las, ostre ga��zie drapa�y j� i k�u�y.

Po jakim� czasie, wci�� zje�d�aj�c w d�, opu�cili nareszcie ten przekl�ty las i wjechali na r�wnin�. Ale gdzie byli, nie potrafi�a odgadn��. Wkr�tce znowu zacz�li wspina� si� pod g�r�. D�ugo. I ponownie r�wnina�

Konie zatrzyma�y si�. Villemo zdj�to z ko�skiego grzbietu i �w cuchn�cy porywacz przerzuci� j� sobie przez rami�. Gdyby zachowa�a zdolno�� mowy, poprosi�aby go, �eby si� cz�ciej my�.

Weszli do jakiego� pomieszczenia, �wiadczy�o o tym echo krok�w i wyra�na zmiana temperatury. Szli przez d�ugie korytarze lub przestronne pokoje, potem schodami w d�. Otwarto jakie� drzwi�

Villemo z rozmachem rzucono na ubit� ziemi�, sznury na r�kach rozwi�zano i zaraz potem drzwi znowu si� zatrzasn�y.

Porusza�a zdr�twia�ymi palcami, masowa�a je delikatnie i gdy tylko odzyska�a w nich w�adz�, zerwa�a przepask� z oczu i wyci�gn�a knebel z ust. Zanim rozejrza�a si� po pomieszczeniu, d�ugo plu�a i parska�a.

Wok� panowa�a ciemno��, pod sufitem dostrzega�a jednak otwory, przez kt�re s�czy�o si� �wiat�o, kilka wyrw w �cianie, zaopatrzonych w solidne kraty i co� w rodzaju okiennic.

Tylko tyle by�a w stanie odr�ni�.

My�la�a wy��cznie o jednym: znowu �ci�gn�am zmartwienie na rodzic�w! Cho� tym razem to naprawd� nie moja wina. Jaka� to jednak n�dzna pociecha!

Czy naprawd� jestem tak zupe�nie bez� Cier� poczucia winy bole�nie rani� jej dusz�. �e kiedy pope�ni�a g�upstwo, za kt�re teraz przyjdzie jej zap�aci�. Wszystko, co prze�y�a ostatnimi czasy, te napady i nie wyja�nione nieszcz�liwe wypadki, czy to nie mia�o zwi�zku z dawniejszymi sprawami?

Nagle zamar�a.

Nie by�a tu sama. Kto� ci�ko oddycha� w ciemno�ciach, w g��bi, pod os�on� �ciany.

Przera�enie ust�pi�o miejsca uspokajaj�cej my�li, �e skoro kto� tu jest, to znaczy, i� nie ona jedna znalaz�a si� w tym po�o�eniu.

Potrzebowa�a troch� czasu, by przyzwyczai� oczy do mroku.

��Czy kto� tu jest? � spyta�a dr��cym g�osem.

��Dobry Bo�e, kobieta � us�ysza�a odpowied�, a zaraz potem zbli�aj�ce si� kroki. Biedactwo, co pani tu robi? � zapyta� g�os. � I taka m�oda! Jeszcze dziecko!

��Pan mnie widzi? � zapyta�a zdumiona. Nie ba�a si�. By� to przyjazny g�os kulturalnego cz�owieka.

��Wyra�nie, jak w �wietle dnia. Pani te� dojdzie do tego stadium. Jak si� pani tu znalaz�a?

��W�a�ciwie to nie wiem. Od dawna prze�ladowa� mnie kto�, kto mi najwyra�niej �le �yczy. No i teraz mnie dostali.

��Pani ubranie, spos�b m�wienia, wskazuj� na pochodzenie z dobrej rodziny. Ale to mnie nie dziwi. Skoro mamy takich pot�nych przeciwnik�w.

Villemo wci�� m�wi�a dr��cym, niepewnym g�osem:

��Nie wiem, czy powinni�my si� sobie przedstawi� Sytuacja jest do�� niezwyk�a.

W jego g�osie wyczu�a rozbawienie:

��Ma pani racj�, mo�emy chyba troch� z tym poczeka�.

��Pan m�wi tak cicho i tajemniczo�

��Tak trzeba. Te �ciany maj� uszy. A nawet wi�cej.

��Tak � Przyzna�a szeptem. � Zdaje mi si�, �e jestem obserwowana.

��Bo tak jest w istocie. Jeste�my obserwowani przez ludzi, kt�rzy chc� si� napawa� cierpieniem innych.

��B�d� o tym pami�ta�.

Przenikn�� j� dreszcz grozy, mimo �e stara�a si� zachowa� spok�j i odwag�. Ten cz�owiek sprawia�, �e chcia�a si� pokaza� z jak najlepszej strony.

��Czy pan� jest tu od dawna? � zapyta�a l�kaj�c si�, co us�yszy w odpowiedzi.

��Kt� jest w stanie mierzy� czas � odpar� z gorycz�. � Ale zauwa�y�em, �e by�a zima i wiosna� tak, wkr�tce pewnie zacznie si� drugi rok.

��Ca�kiem sam?

��Nie, teraz jest nas tutaj troje. Ten trzeci �pi.?

Zabrzmia�o to tak, jakby dzi�kowa� za to losowi.

��Kto� z pa�skich przyjaci�?

��To akurat nie. Psychicznie chory, kt�rego ulokowano tutaj, �eby mnie dr�czy�. Szaleniec z rodzaju tych, kt�rym nie pozwala si� swobodnie chodzi� po �wiecie.

��Nie brzmi to zabawnie � wykrztusi�a Villemo.

��Nie. I nie bardzo wiem, jak si� teraz sprawy u�o��. Milcza�a przez chwil�, przestraszona, g�o�no prze�ykaj�c �lin�. Pr�bowa�a zebra� my�li.

��S�dz�c z pa�skiego g�osu, jest pan cz�owiekiem w �rednim wieku.

U�miechn�� si�.

��Mo�na tak powiedzie�. Mam czterdzie�ci dwa lata, ale nie wiem, jak pani okre�li m�j wiek.

Villemo roze�mia�a si� skr�powana, ale nie odpowiedzia�a wprost.

��Tak si� ciesz�, �e pan tu jest. Ju� si� tak nie boj�.

��Wygl�da pani na osob�, kt�ra boi si� rzadko. Prosz� mi wybaczy�, ale czy my�my si� ju� nie spotkali?

Uj�� j� za brod� i odwr�ci� twarz ku �wiat�u.

��No tak, oczywi�cie, ju� si� poznali�my � powiedzia�. � Tylko nie wiem gdzie.

Villemo pr�bowa�a dojrze� w mroku jego rysy, ale oczy jeszcze nie przywyk�y do nowych warunk�w.

��Prosz� mi powiedzie�, jak si� pani nazywa � szepn��.

��Villemo c�rka Kaleba Elistrand.

��Znam to nazwisko! Ale w jakich okoliczno�ciach�

��A pa�skie nazwisko?

��Einar Skaktavl.

��To mi nic nie m�wi. W ka�dym razie nic ponadto, �e to szlacheckie nazwisko. Prawdziwe norweskie nazwisko szlacheckie. Najprzedniejsze.

��Teraz bez znaczenia. Ale mieli�my czasy �wietno�ci, owszem. � Powtarza�, jakby g�o�no my�l�c: � �Villemo�� Wtedy stwierdzi�em: �Zdawa�o mi si�, �e to m�skie imi�.� Ciemno��. Deszcz i �nieg. W takich okoliczno�ciach pani� spotka�em. Villemo? Pani by�a chora. I zm�czona. Ale r�wnie poci�gaj�ca jak teraz. Mia�a pani bra� � Gwa�townie podni�s� g�ow�. � Oczywi�cie! Tobronn! Pani by�a Merete! A ja by�em ostrzycielem no�y.

Villemo j�kn�a:

��To pan? W takim razie jeste�my przyjaci�mi!

��Oczywi�cie � potwierdzi� wzruszony. � Najdro�sza Merete, albo raczej Villemo, jak dobrze znowu pani� spotka�!

Villemo mia�a �zy w oczach. Milczeli, prze�ywaj�c chwil� smutnego szcz�cia z powodu tego spotkania. W ko�cu ona zapyta�a:

��Prosz� mi powiedzie�, kim s� nasi wrogowie?

��Ja znam moich. To tutejszy w�jt z Eng oraz jego najbli�szy przyjaciel i obro�ca. Wspieraj� si� zreszt� nawzajem. Mieszkaj� w tej samej parafii i widuj� si� codziennie. Wielu zwolennik�w zapewne nie maj�, wi�c te� s� sobie nawzajem potrzebni.

Villemo szepn�a:

��Czy to nie pan by� przyw�dc� powstania?

��Owszem, to prawda. W ka�dym razie moi rodacy wybrali mnie na kr�la Norwegii, gdyby Gyldenlove odm�wi�. Nasz r�d ma w sobie kr�lewsk� krew, pochodzimy z dawnej norweskiej dynastii. Po nieudanym powstaniu mia�em zamiar uchodzi� do Szwecji, ale oni mnie uprzedzili. Znalaz�em si� we w�adzy tych fanatyk�w, kt�rzy znajduj� przyjemno�� w dr�czeniu mnie. Ale i to im si� pewnie kiedy� sprzykrzy, a wtedy dni moje b�d� policzone.

Villemo wsp�czu�a mu g��boko.

��Bardzo pana dr�cz�?

��Zdarza si�, owszem. Ale fizyczne cierpienia jako� znosz�. Gorsza jest duchowa tortura, jak� jest przebywanie pod jednym dachem z kim� takim, jak ten �pi�cy tam w k�cie. To szarpie nerwy bardziej, ni� ktokolwiek mo�e przypuszcza�.

��Mog� to zrozumie�.

Skaktavl obieca�:

��Zrobi� wszystko, by pani unikn�a bli�szych kontakt�w z tym gburem. On widzi w ciemno�ciach r�wnie dobrze jak ja, wi�c natychmiast pani� zauwa�y. Ale spr�bujemy trzyma� go jak najdalej od siebie.

Villemo pochyli�a g�ow�.

��Jak pan my�li, czy oni b�d� mnie tu d�ugo trzyma�?

��To zale�y od tego, w czym pani im zawini�a.

��Mam na sumieniu mn�stwo lekkomy�lnych g�upstw, ale nie rozumiem, dlaczego w�jt nastaje na moje �ycie. Domy�lam si�, �e napad na mnie w lesie nie by� przypadkowy. W�jt zostawi� mnie przecie� sam� w miejscu, do kt�rego w�a�nie on mnie zwabi�. I pewnie wie, dlaczego tak post�pi�.

��Mo�e zrobi�a pani co�, co nie podoba si� jego przyjacielowi?

��A kim jest ten przyjaciel?

Skaktavl zwleka� z odpowiedzi�. Potem szepn��:

��Ja sam nigdy go nie widzia�em. Tylko s�ysza�em, jak w�jt mawia�: m�j przyjaciel lubi to lub tamto. Z tego, co wiem, musi to by� jaki� wa�ny gospodarz w okolicy.

Rozbiegane my�li Villemo skupi�y si� teraz wok� jedynego mo�liwego wniosku. Zaci�ni�t� pi�ci� stuka�a si� raz po raz w czo�o.

��Ja jestem po prostu idiotk�! Kompletn� idiotk�! Zdarzy�o si� kiedy�, �e zabi�am cz�owieka, prosz� pana. Nie mia�am innego wyj�cia, to by�o w obronie w�asnej i dawno temu. Z ca�ych si� stara�am si� o tym zapomnie�. Wspomnienie tego czynu sprawia�o mi niezno�ny b�l, mimo �e pope�ni�am go z konieczno�ci. Ale ten cz�owiek, o kt�rym pan m�wi, to musi by� gospodarz albo ziemianin, czy jak go tam nazwa�, w ka�dym razie w�a�ciciel Woller. W parafii Eng. Jest on znany z tego, �e prowadzi krwaw� wojn� wed�ug zasady oko za oko z rodzin� naszych komornik�w ze Svartskogen. Jest to cz�owiek do szpiku ko�ci prze�arty ��dz� zemsty. I w�a�nie Eldar Svartskogen i ja zabili�my syna tego Vilollera i jednego z jego ludzi. To by�o przesz�o rok temu. Potem uciekli�my do Tobronn, wie pan. Ale zostali�my uwolnieni od oskar�e� o zab�jstwo!

��W�tpi�, by ten cz�owiek co� sobie z tego robi�. Najwyra�niej nale�y on do tych, kt�rzy sami wymierzaj� sprawiedliwo��. Tak, to by si� zgadza�o. S�ysza�em o �mierci Eldara Svanskogen. Nie mogli�my zrozumie�, kto za ni� odpowiada. Tak, panno Villemo, teraz maj� tak�e pani�.

G�o�no prze�yka�a �lin�. Czy mia�a podzieli� los Eldara? Na to wygl�da�o. Podj�to ju� wiele atak�w na jej �ycie.

��Ale co Woller ma do pana? � zapyta�a nieszcz�liwa.

��Ja jestem wi�niem w�jta. Oni obaj bardzo popieraj� Du�czyk�w, a ja by�em przyw�dc� powstania. W najwy�szym stopniu oburza ich to, �e Gyldenleve nie chce �ciga� powsta�c�w. Wzi�li wi�c sprawy w swoje r�ce. A nikt nie wie, �e ja tu jestem.

��Co to znaczy, tu? Jeste�my w Woller?

��Nie s�dz� � odpar� Skaktavl wolno. � Mam wra�enie, �e to raczej nie zamieszkane miejsce.

��Szli�my przez jakie� du�e sale czy korytarze.

Skaktavl u�miechn�� si�:

��Nie czu�a pani zapachu stajni?

��Zapachu stajni? Jak mog�am co� czu�, skoro ni�s� mnie Smr�d?

��Aha, to on pani� przyni�s�? Dobra nazwa, Smr�d, od razu si� domy�li�em, kogo ma pani na my�li. Nie, to jest skrzyd�o opuszczonego dworu. Wygl�da na to, �e do�� du�ego.

��W takim razie nie mo�emy by� nad stajni� � zaprotestowa�a.

��Tote� nie jeste�my. Raczej w jakiej� oborze czy spichlerzu nieco poni�ej stajni, przez kt�r� pani przechodzi�a, lecz w tym samym skrzydle. Wyobra�am sobie, �e dw�r nale�y do pewnego m�czyzny o nieprawdopodobnie d�ugich nogach, kt�ry si� tu od czasu do czasu pokazuje.

��Do Olava Haraskanke?

��Mo�e si� i tak nazywa�. Nie wiem.

��A dlaczego trzymaj� tego trzeciego, pa�skiego wsp�wi�nia?

��Zosta� skazany na �ci�cie, lecz w�jt pozwoli� mu znikn�� przed egzekucj�, chcia� go bowiem wykorzysta�. Do dr�czenia mnie. Przychodz� tutaj od czasu do czasu, by si� napawa� moj� m�k�. Sami niewidoczni, ale ja wiem, �e tam s�. Widz� przez szpary przesuwaj�ce si� cienie.

��Przecie� w tych ciemno�ciach niczego zobaczy� nie mo�na!

Skaktavl u�miechn�� si� smutno.

��Teraz mamy �nocny nastr�j�, panno Villemo. Oni zas�aniaj� otwory �wietlne. Za dnia wida� wi�cej.

��To znaczy, �e teraz jest wiecz�r?

��W tym pomieszczeniu wiecz�r zapada wcze�nie.

Oczy Villemo zaczyna�y si� powoli przyzwyczaja� do mroku. Dostrzega�a ju� wiele szczeg��w. Widzia�a, �e pomieszczenie jest d�ugie, cho� niezbyt szerokie.

��Jak dostarczaj� jedzenie?

��Przynosz� raz dziennie. Musi pani zadba�, by dosta� swoj� cz��. Nasz �pi�cy przyjaciel ma zwyczaj poch�ania� wi�kszo��. I prosz� uwa�a� na wod�, kt�ra zawsze stoi w beczce. Kto� nieprzyzwyczajony mo�e si� powa�nie rozchorowa� na �o��dek.

��A� inne �yciowe konieczno�ci� Prosz� mi wybaczy� to pytanie, ale gdzie to si� za�atwia?

��W k�cie, jak najdalej st�d. Nie jest to specjalnie zabawne, ale co pocz��?

��Rozumiem.

Stawa�a si� coraz bardziej przygn�biona. Wyra�nie pojmowa�a swoj� sytuacj�, ale stara�a si� mimo wszystko nie traci� odwagi.

��Rodzina b�dzie mnie szuka� � powiedzia�a troch� niepewnie.

Nie robi�a sobie wielkich nadziei. Jakim sposobem mogliby j� odnale��, skoro sama nie mia�a poj�cia gdzie si� znajduje?

��Najlepsze, co panienka mo�e zrobi� akurat teraz, to spr�bowa� zasn�� � powiedzia� Skaktavl przyja�nie. � Ju� i tak jest ciemno, a rano b�dzie pani potrzebowa� si� na spotkanie z naszym wsp�wi�niem. Prosz� zaj�� moje legowisko, tutaj, a ja zrobi� sobie nowe. Bo widz� lepiej ni� pani.

Nie pomog�y jej szeptem wyra�ane protesty, musia�a zaj�� jego pos�anie, czyli mocno ju� ubit� kupk� siana w k�cie. Jak on sam przygotowa� sobie nowe legowisko, nie mia�a poj�cia, wiedzia�a tylko, �e u�o�y� si� tak, by chroni� j� przed ewentualnym atakiem tego trzeciego.

Suchymi oczyma wpatrywa�a si� Villemo w szpary w �cianach i dachu. Zimowe niebo l�ni�o matow� po�wiat�, ledwo ju� dostrzegaln�. Nie mog�a skupi� my�li, kr��y�y po g�owie niczym zab��kane ptaki. W g��bi duszy utrwala�o si� prze�wiadczenie, �e to jej bezrozumne zadurzenie w Eldarze Svartskogen wepchn�o j� w t� sytuacj�. Oraz �w szalony pomys�, by i�� za nim na Bagna Wisielca.

Pr�bowa�a mimo wszystko w tej beznadziei dostrzega� jaki� ja�niejszy punkt. Gdyby si� tu nie znalaz�a, Skaktavl sczez�by w ciemnicy i nikt by si� o tym nigdy nie dowiedzia�. Teraz szczerze pragn�a co� dla niego zrobi�. W jaki� spos�b pom�c mu si� st�d wydosta�.

Ale jak mia�oby si� to dokona�? Na razie nie widzia�a �adnego wyj�cia. Nie tylko nie mog�a pom�c jemu, lecz tak�e sama zosta�a omotana jak�� paskudn� paj�czyn� i mog�a tu siedzie� z nim dop�ty, dop�ki nie zostanie z nich obojga wyssana ostatnia kropla krwi.

��Tak si� ciesz�, �e pan ze mn� jest � szepn�a. � To dla mnie nieocenione wsparcie.

My�la�a, �e ju� zasn�� i nie s�yszy jej s��w, tak d�ugo trwa�o, nim odpowiedzia�. W ko�cu us�ysza�a szept:

��Pani tak�e wnios�a promie� �wiat�a do mojego mroku. Cho� serce mi si� kraje na my�l, �e znalaz�a si� pani w takich warunkach.

Obudzi�o j� przyt�umione �wiat�o. Promienie porannego s�o�ca s�czy�y si� przez szpary oraz przez kilka ods�oni�tych teraz otwor�w pod dachem. Znajdowa�a si� w pomieszczeniu przypominaj�cym obor�, o �cianach podtrzymywanych du�ymi belkami. Nic wi�cej zobaczy� nie zd��y�a, bowiem pot�ne chrapni�cie zako�czy�o sen trzeciego wi�nia. Mlaska� i oblizywa� lepkie wargi, charcza�, w ko�cu usiad� na legowisku.

W oborze zaleg�a kompletna cisza.

��Prosz� zachowa� spok�j, panno Villemo � szepn�� Skaktavl. � Zrobi�, co w mojej mocy, by pani� ochrania�. Ale teraz b�dziemy obserwowani z zewn�trz. Na pewno b�d� chcieli zobaczy�, jak wypadnie spotkanie pani z t� brutaln� �wini�.

Brutalna �winia? Nie zapowiada�o to nic dobrego.

��Co jest, do diab�a? � rykn�� tamten. � Go�cie przyszli?

Villemo przysun�a si� Skaktavla, szukaj�c jego r�ki.

��To panienka z dworu � rzek� jej opiekun. � Wpad�a w �apy naszych przekl�tych stra�nik�w. Musimy j� przed nimi broni�.

Cz�owiek wsta� i podszed� do nich. By�o na tyle widno, �e Villemo widzia�a jego sylwetk� � wielk�, niezdarn�, pochylon� do przodu, o ogromnej g�owie i r�kach jak grabie, si�gaj�cych a� do kolan.

Zbli�y� si� do Villemo, patrz�c jej w twarz.

��O, cholera! Ale laleczka, niech mnie diabli! A widzisz jej oczy?

Skazany na �ci�cie? Prawdopodobnie morderca. Cofn�a si� instynktownie.

Tego w�a�nie nie powinna by�a robi�. Pot�na �apa chwyci�a j� za rami�.

��Za �adna jeste�, co? Zaraz zobaczymy, ty�

��Zostaw j� � powiedzia� Skaktavl. � Ona jedzie na tym samym wozie co my. Musimy trzyma� si� razem.

Olbrzym zamierzy� si� d�ug� jak u ma�py r�k� i z rozmachem zdzieli� szlachcica prosto w twarz. Tamten upad� na plecy ze zd�awionym okrzykiem.

Villemo rzuci�a si� na pomoc.

��Nic si� panu nie sta�o?

��Nic, nic � odpar� Skaktavl. � Jestem do tego przyzwyczajony.

Przest�pcy nie spodoba�o si�, �e rozmawiaj�. Chwyci� mocno Villemo i przyci�gn�� j� do siebie.

��Plu� na t� pokrak� � sycza�. � I na to ca�e gadanie, �e jedziemy na jednym wozie. Ja nie trzymam z wami. Dla mnie to wybawienie, na wolno�ci ju� bym by� martwy. Teraz p�jdziesz ze mn�, cukiereczku, tam do mojego k�ta.

Wtedy zza drewnianej �ciany dosz�o do uszu Villemo sapanie. Tego by�o jej za wiele.

W�r�d Ludzi Lodu �ywe by�y niezliczone opowie�ci o Sol, o tym, co potrafi�a zrobi� w z�o�ci. Niekt�re zosta�y pewnie dla lepszego efektu lekko ubarwione, wiele te� Sol sama zmy�li�a, lecz Villemo zna�a i pami�ta�a wszystko. Tak�e opowiadanie o tym, jak Sol znalaz�a w Skanii i uratowa�a z r�k knecht�w ma�� Met�. Jak sobie z nimi w�wczas poradzi�a.

Nieokrzesany osi�ek uderzy� Skaktavla po raz drugi i wyci�ga� �apy po Villemo. Wtedy poczu�a, �e pochodzi z Ludzi Lodu. Zala�a j� fala gwa�townej w�ciek�o�ci, oczy jej p�on�y, gotowa by�a si� zmierzy� z ca�ym �wiatem.

��St�j, ty n�dzny potworze! � rykn�a podobnie jak rozw�cieczona Sol. � Tylko mnie dotknij tymi swoimi brudnymi �apami, to ci� przemieni� w pe�zaj�c� ropuch�.

Osi�ek zamar� i gapi� si� na ni� przera�ony.

��Nie wiesz, kim jestem? � krzycza�a. � Nie widzisz moich oczu? Ja jestem z Ludzi Lodu, w moich �y�ach p�ynie krew czarownic i znachor�w. Umiem zatrzyma� bicie serca, umiem rzuci� na kolana, kogo zechc�, przemieniam w potwory wszystkich, kt�rzy mi wchodz� w drog�.

Niczego takiego nie potrafi�aby, oczywi�cie, zrobi�, ale jakie to mia�o znaczenie, skoro on wierzy�, �e potrafi, je�li zechce? Zreszt� Villemo nie zdawa�a sobie sprawy, �e jej kocie oczy jarzy�y si� niesamowitym �arem, pa�a�y w p�mroku dziko. Na ich widok ob��kaniec z wyciem rzuci� si� do swego k�ta, a Skaktavl szepta� poblad�y:

��Dobry Bo�e, co to znaczy?

Napi�cie opad�o. Villemo ogarn�a bolesna �wiadomo��, �e nie posiada �adnej nadprzyrodzonej mocy.

Wra�enie by�o jednak du�e.

Tak�e dla tych, kt�rzy obserwowali zaj�cie przez szpary mi�dzy deskami. Odeszli zaraz w milczeniu, nie wiedz�c, co o tym s�dzi�.

��Ja bym j� za to powiesi� � burkn�� po chwili w�jt niepewnie.

��Nie wolno nam si� na to wa�y� � zawo�a� pospiesznie Woller, a jego toporna twarz sp�ywa�a zimnym potem. � Ale z tego mordercy po�ytku ju� mie� nie b�dziemy.

��Masz racj�. On si� ju� do niej nie zbli�y, za silna jest dla niego. Ale co si� tyczy Skaktavla, to swoje zrobi�. Teraz to si� ju� staje nudne, nic nowego nie wymy�li.

��Tak. Przyjemniej b�dzie popatrze�, jak zbli�aj� si� do siebie pi�kna dziewica i pan szlachcic � powiedzia� bogacz.

��Ale on m�g�by by� jej ojcem. I na razie zachowuje si� jak ojciec.

��To jeszcze lepiej. Stosunki ojca z c�rk� mog� by� bardzo pikantne, je�eli trwaj� dostatecznie d�ugo.

W�jt u�miechn�� si�:

��Tutaj sprawa d�ugo nie potrwa. On szybko znajdzie si� w jej obj�ciach. Rok postu to wi�cej, ni� jakikolwiek m�czyzna mo�e wytrzyma�.

Dosiedli koni i ruszyli do Woller, by poje�� tam smacznie i popi�.

W oborze panowa�a cisza. Po pewnym czasie otworzy�y si� z trzaskiem drzwi i do �rodka wsuni�to mis� z jedzeniem.

Ale na tym si� nie sko�czy�o. Gdy ob��kany rzuci� si� na jad�o, do pomieszczenia wpad�o kilku m�czyzn. W powietrzu �wisn�a siekiera i trafi�a go w obuchem w g�ow�. Z j�kiem zwali� si� ci�ko na ziemi�. Tamci wywlekli go na zewn�trz i zamkn�li drzwi.

Wszystko odby�o si� tak szybko, �e Villemo ledwo poj�a, co si� sta�o. Ze szlochem rzuci�a si� do Skaktavla. Pr�bowa� pociesza� j� jak m�g�, lecz sam by� wstrz��ni�ty.

��On by� taki� bezbronny � szlocha�a Villemo. � Cz�owiek, kt�ry zamierza je��, a tu� Oczywi�cie, by� besti�, ale oni wcale si� s� lepsi!

Skaktavl potrafi� jedynie wymamrota� niezrozumiale, �e my�li podobnie.

��Dlaczego oni to zrobili? W�a�nie teraz? Czy chcieli oszcz�dzi� mi jego zalot�w?

��Nie s�dz� � u�miechn�� si� smutno. � Nie, po prostu przesta� by� im potrzebny. Znalaz� si� kto�, kto go pokona�.

��Kto?

��A jak pani my�li? � u�miechn�� si� znowu.

Musia�a si� d�ugo zastanawia�.

��Przestraszy�am go? Naprawd�?

��Nie tylko jego, panno Villemo. Pani oczy l�ni�y w mroku. To by�� okropny widok.

S�ucha�a pora�ona.

��To narasta � szepn�a sama do siebie. � Nadchodzi.

��Co takiego?

��Dar, wiem, �e go mam. Zdolno�ci, jakich inni nie posiadaj�. Boj� si� tego, panie Skaktavl.

��To mnie nie dziwi. Sam te� bym si� ba�. Ale je�li chodzi o tamtego, to chyba dla niego lepiej. Oczywi�cie, to tragiczne, i bolej� nad jego losem, ale dobrze b�dzie mie� troch� spokoju.

Villemo przyjrza�a mu si� po raz pierwszy tak uwa�nie. Z trudem rozpoznawa�a cz�owieka, kt�ry do g�rskiego sza�asu w pobli�u Tobrenn przywi�z� dw�ch rannych. By� teraz zaro�ni�ty, d�ugie, potargane w�osy opada�y na ramiona, a twarz i ca�e cia�o niby skorup� pokryte by�o ranami i zakrzep�� krwi�.

��M�wi� pan, �e on pana dr�czy�, i to wida� � stwierdzi�a Villemo z t� typow� dla niej pow�ci�gliw� �yczliwo�ci�. � Czy mog� obejrze� rany? Mo�e b�d� w stanie pom�c.

Mia� co do tego w�tpliwo�ci, lecz podszed� do beczki z wod� i umy� si� najlepiej jak umia�, bo � jak sam powiedzia� � dopiero gdy ona si� tu zjawi�a, u�wiadomi� sobie, jak strasznie musi wygl�da�. Nabra� ch�ci, �eby si� troch� ogarn��.

Zauwa�y�a, �e Skaktavl kuleje i �e lew� r�k� ma niew�adn� w �okciu. A nie by�y to jedyne obra�enia.

Delikatne, cho� te� troch� niecierpliwe r�ce Villemo dokonywa�y cud�w. Codziennie opatrywa�a jego rany, czy�ci�a ropiej�ce wrzody i ofiarowa�a cz�� swoich ubra� na banda�e. Wspierali si� nawzajem jak dwoje ostatnich przyjaci� na gin�cym �wiecie. Oboje bardzo delikatni, okazywali sobie jak najwi�cej szacunku i bali si�, czasami nawet przesadnie, by nie rani� jedno drugiego.

Pozostawiono ich w spokoju. Codziennie dostawali jedzenie, stra�nicy wrzucili te� troch� �wie�ej s�omy na pos�ania, lecz nikt do nich nie przychodzi�. Wartownikami byli ci sami ludzie, kt�rzy napadli na Villemo w lesie, Smr�d i jego kompan.

��Co oni zamierzaj�? � zastanawia�a si� Villemo.

��Nie wiem � odpowiada� Skaktavl niezmiennie. � Nie wiem.

Czu� si� teraz znacznie lepiej, stare rany si� goi�y i nie przybywa�o nowych. By� jednak skrajnie wyczerpany, by� mo�e nigdy nie wr�ci ju� do zdrowia po roku sp�dzonym w tej oborze w towarzystwie ob��ka�ca, kt�ry nienawidzi� ca�ego �wiata i na nim wy�adowywa� swoj� z�o��.

��Jak pan tu prze�y� zim�? Ja ju� teraz potwornie marzn� � skar�y�a si� Villemo.

��Przynosili mi �elazny saganek z �arz�cymi si� w�glami.

��To chyba niebezpieczne?

��Tak, ale zrobili otw�r do odprowadzania dymu. Mimo wszystko zimno tu by�o nieustannie. Wieje przez te dziurawe �ciany. Nabawi�em si� paskudnego reumatyzmu.

Tak, Villemo ba�a si�, �e to prawda. A co b�dzie z ni�?

Bardzo szybko ona tak�e zacz�a dostrzega�, kiedy s� obserwowani. W zupe�nej ciszy nietrudno by�o zauwa�y�, �e dw�ch m�czyzn przygl�da im si� przez otw�r w �cianie. Zarysy postaci by�y wyra�nie widoczne. Villemo proponowa�a, by zalepi� szczeliny ziemi�, lecz Skaktavl odradza�. Lepiej nie dra�ni� tamtych bez potrzeby.

Spok�j, ta zupe�nie niezrozumia�a cisza, trwa�a przez tydzie�. W ko�cu Woller straci� cierpliwo��.

��Nic si� nie dzieje � narzeka� do w�jta. � Oni si� zachowuj� jak na dworskim balu. �Prosz� bardzo, mo�e jeszcze kawa�eczek?�, �Czy pan siedzi wygodnie, wasza wielmo�no��?� Nie tego si� spodziewa�em.

��Mo�e powinni�my wsadzi� ich razem do cia�niejszej klatki?

Woller skrzywi� si�.

��Nie zdaje mi si�, �eby to pomog�o. Stary musia� utraci� m�skie si�y. Nie, my�l�, �e powinienem mocno uderzy� w dziewczyn�. I wiem, co zaboli najbardziej.

Dwa dni p�niej do wi�ni�w przyszed� Olav Haraskanke. Stan�� w drzwiach.

��Czy panienka wie, gdzie jest matka?

Villemo nie odpowiedzia�a. Przygl�da�a mu si� z ch�odnym spokojem.

��Nie wie panienka? To ja powiem. Margrabina wyruszy�a na poszukiwanie panienki. I to nie nasza wina, �e ko� wpad� we wnyki, kt�re zastawili�my na zaj�ce. No i szlachetny karczek zosta� skr�cony. Ale nie by� to ko�ski kark.

Tego dnia Villemo za�ama�a si� po raz pierwszy. Wszelka odwaga, kt�r� mia�a, ca�y spok�j, opu�ci�y j� na wie��, �e za jej lekkomy�lno�� ukochana matka zap�aci� musia�a �yciem.

Tak dotkliw� kar� musia�a wi�c ponie�� za to, �e ponad rok temu uleg�a impulsowi i posz�a za Eldarem Svartskogen?

To by�o wi�cej, ni� mog�a znie��. Nie przynosi�y ulgi ani �zy, ani krzyki rozpaczy.

Teraz pan na Woller u�miecha� si� triumfalnie przy swojej dziurze w �cianie.

Dominik Lind z Ludzi Lodu p�dzi� co ko� wyskoczy ku granicom Norwegii. Noc mia�a si� ku ko�cowi, za plecami je�d�ca rozja�nia�a si� coraz wyra�niej poranna zorza. A on, w rozwianej pelerynie, gna� niczym wielki czarny cie� na zach�d. R�ce, w kt�rych trzyma� lejce, ochrania�y przed wilgotnym grudniowym ch�odem d�ugie r�kawice, pod aksamitn� kurtk� spoczywa� kr�lewski list.

Nie po�wi�ca� jednak zbyt wiele uwagi swemu kurierskiemu zadaniu. Natomiast cz�sto przesuwa� r�k� po kieszeni, gdzie schowa� inny list: ostatni� kr�tk� wiadomo�� od Villemo.

Czyta� go tyle razy, �e pami�ta� ka�de s�owo.

Dzisiaj umar�a moja mi�o�� do Eldara. W�a�ciwie by�a martwa ju� od dawna, ale ja stara�am si� j� podtrzymywa�, bo chcia�am wierzy�, �e kto� mnie kocha�.

Uwolni�a si� od my�li o Eldarze Svartskogen. Nareszcie! Du�o czasu to zabra�o.

Przyjed� jak najszybciej, najdro�szy Dominiku. Tak si� ciesz�, �e znowu Ci� zobacz�!

Zabierze j� do Szwecji. Radowa�o go to niezmiernie, cho� list Villemo budzi� niepok�j. Jeszcze jeden atak na jej �ycie. Nieudany, tak�e i tym razem, ale nie mo�na dopu�ci�, by takie wypadki mia�y si� powtarza�!

Niepewno��, co si� teraz dzieje w Grastensholm, gna�a go naprz�d. To by�o zreszt� co� wi�cej ni� niepewno��. Dominika dr�czy� jaki� trudny do okre�lenia wewn�trzny niepok�j. Kiedy� ju� si� tak zdarzy�o, �e b�aga� ojca, by jak najpr�dzej jecha� do Lipowej Alei, doznawa� bowiem uczucia, �e czas rozpaczliwie nagli. I wtedy przybyli na miejsce dos�ownie w ostatniej chwili, by stary Are m�g� zobaczy� swego zaginionego wnuka, Mikaela, i jego syna Dominika.

Tym razem tak�e czas nagli�. Nie by�by w stanie powiedzie�, czy ju� nie jest za p�no.

Tak si� cieszy� z listu Villemo! Napisa�a do niego, ona, kt�ra zawsze krzywi�a si� i parska�a na jego widok, gdy byli dzie�mi. Zarazem jednak istnia�a mi�dzy nimi jaka� niewidzialna wi�. Wiedzia�, �e zwr�ci�a si� do niego, bo pod�wiadomie wyczuwa�a, �e za jego z�o�liwo�ciami kryje si� potrzeba opiekowania si� ni�. Villemo zawsze potrzebowa�a jego opieki, szuka�a u niego poczucia bezpiecze�stwa. Nigdy jednak tej potrzeby nie ujawnia�a a� do tej chwili, do tego pierwszego, d�ugiego listu.

Ich przyja�� opiera�a si� jednak nie tylko na tym, �e jedno by�o opieku�cze, a drugie bezbronne.

Dominik u�miechn�� si� pod nosem. Villemo bezbronna? Owszem, cho� ona sama nigdy by si� do tego nie przyzna�a, by�o co� niezwykle delikatnego w jej drobnej postaci.

A poza tym on i Villemo mieli podobne zainteresowania. Mogli rozmawia� ze sob� godzinami, rozumieli si� znakomicie. Nie pojmowa� wi�c, sk�d si� bra�y te jego wieczne z�o�liwo�ci i jej agresja. No, mo�e swoje zachowanie jednak rozumia�, ale jej�?

Nigdy ju� nie b�dzie si� z ni� dra�ni�. �eby tylko uda�o mu si� wyrwa� j� z kr�gu czaj�cego si� zagro�enia i zawie�� do bezpiecznej Szwecji!

Dominik zaciska� z�by. By� niezwykle przystojnym m�odzie�cem o czarnych l�ni�cych w�osach; nosi� fryzur� pazia. Cer� mia� z�otobr�zow�, nos prosty, usta mocno zarysowane, poci�gaj�ce, i ��te oczy, jak u perskiego kota. A poniewa� otacza�y je czarne i g�ste rz�sy, efekt by� fascynuj�cy.

Jego matka, Anette, podejmowa�a desperackie pr�by o�enienia jedynaka z kt�r�� z dam dworu. Mia�a co do niego ogromne ambicje, a m�ode panny, jedna znamienitsza od drugiej, te� nie mia�y nic przeciwko temu. Wprost przeciwnie, i to mimo �e Dominik nie pochodzi� z prawdziwie szlacheckiego rodu. Wszystkie wysi�ki natrafia�y jednak na jego zdecydowane: �Mamo, ja sam powiem, kiedy b�d� got�w do ma��e�stwa�.

Matka za�amywa�a r�ce, wzdycha�a i narzeka�a. Zmartwiona szuka�a rady u m�a: �A mo�e nasz syn jest taki jak Alexander Paladin? Mo�e ma� nienaturalne sk�onno�ci?� Mikael d�ugo nie m�g� si� oderwa� od powie�ci, kt�r� w�a�nie obmy�la�, w ko�cu odpowiedzia�: �Dominik? Nonsens! Ch�opak nie ma jeszcze dwudziestu trzech lat, daj mu czas!�

S�o�ce wzesz�o. Mozolnie wydosta�o si� ponad horyzont i na razie na tym poprzesta�o. Dominik poczu�, jak bardzo jest zm�czony. Potrzebowa� odpoczynku i ko� tak�e�

To ze wzgl�du na konia zatrzyma� si� na par� godzin w przydro�nej gospodzie.

Potem znowu pop�dzi� przed siebie. Nie mia� ani chwili do stracenia.

Olav Haraskanke znowu przyszed� do obory. Villemo nauczy�a si� nienawidzi� tych jego odwiedzin.

Spogl�da�a na niego �a�o�nie zap�akanymi oczyma i mocno trzyma�a r�k� Skaktavla.

Z czym teraz przychodzi? Kilka dni temu wkrad� do obory z tym swoim triumfuj�cym u�mieszkiem i oznajmi�, �e w Elistrand by� po�ar. �Kilku tych waszych idiot�w spali�o si� �ywcem w zamkni�tym pomieszczeniu. Ich krzyki nios�y si� po ca�ej okolicy. Co za okropne �ycie!�

I poprzedniego dnia pojawi� si� tak�e. Z najwy�sz� przyjemno�ci� poinformowa�: �Stary z Lipowej Alei si� przekr�ci�. Zjad� zatrute mi�so. To przykre, ale mi�so by�o podarunkiem od nas!�

Wuj Brand? Ten kochany, �yczliwy stary Brand! Jak oni mogli? Jak mogli? On przecie� w niczym nie zawini�!

A teraz znowu Haraskanke sta� w drzwiach.

U�mieszek na jego wargach by� szerszy ni� zazwyczaj.

��Wydaje mi si�, �e tw�j ojciec szuka� zbyt uporczywie � powiedzia�, a jego rzadkie z�by b�ysn�y w mroku obory. � Szkoda takiego silnego m�czyzny. W najlepszych latach.

Olav Haraskanke odwr�ci� si� i wyszed�. Villemo rzuci�a si� za nim, wali�a pi�ciami w drzwi, ale odpowiada�o jej tylko echo w�asnych uderze�.

��Co�cie zrobili z moim ojcem? � wrzeszcza�a rozdzieraj�co. � Co zrobili�cie z moim ojcem, potwory?

Skaktavl pr�bowa� j� pociesza�, lecz niewiele m�g� poradzi�. W ko�cu upad�a na ziemi� i szlochaj�c rozpaczliwie przywar�a do niego, szukaj�c ratunku.

��Czy nie mo�emy si� st�d wydosta�? � �ka�a. � Czy nie ma �adnej, ale to �adnej mo�liwo�ci ucieczki, zanim oni wszystkich u�mierc�?

On spogl�da� na to biedne, drobne stworzenie w podartej odzie�y. By�a przezi�biona, mia�a katar i kaszla�a.

���adnej. Chyba �e przegryziemy te belki. Kopa�em w r�nych miejscach, szukaj�c jakiego� przej�cia, ale wszystko na pr�no. Umocnili ka�d� najmniejsz� szczelin� w �cianach, powbijali pale g��boko w ziemi�. Chyba nie my pierwsi zostali�my tu zamkni�ci.

Villemo przyciska�a d�onie do ust, by powstrzyma� p�acz.

��Moi kochani! Wszyscy, kt�rych kocham, umieraj�. Z mojej winy. Nie wytrzymam tego!

Po drugiej stronie �ciany w�a�ciciel Woller prze�ywa� chwile rado�ci.

Znalaz� odpowiedni� metod� na t� upart� dziewczyn�. Jej za�amanie by�o bliskie. Tu�, tu��

Wstawa� szary grudniowy dzie�. Dominik znajdowa� si� ju� na terenie parafii Grastensholm. Przyjecha� du�o wcze�niej, ni� planowa�. Tu� przed �wi�tami, obieca� Villemo. Tymczasem do �wi�t by�o jeszcze daleko.

Powinienem najpierw pojecha� do Lipowej Alei, do najbli�szej rodziny, ale nikt mnie tam jeszcze nie oczekuje, wi�c nie wezm� mi chyba za z�e, je�li zaczn� od Elistrand.

Zeskoczy� z konia na dziedzi�cu pogr��onym w ciszy.

Dopiero po d�u�szej chwili pojawi�a si� jaka� s�u��ca.

��Pan Dominik! Och, kochany panie Dominiku, teraz pan przyjecha�?

��Tak. Pa�stwo w domu?

Kobieta wybuchn�a p�aczem.

��Ach, panie Dominiku, to takie okropne! straszne!

Przera�ony z�apa� j� za r�ce.

��Villemo? Co� si� sta�o pannie Villemo?

S�u��ca nie by�a w stanie m�wi� od p�aczu. Kiwa�a tylko g�ow�.

��Nie �yje? � krzykn�� Dominik.

��Nie wiemy � szlocha�a. � Znikn�a. A jej wysoko��

��Ciotka Gabriella? Co si� sta�o?

��Pani spad�a z konia i� I pali�o si� we dworze.

��Rzeczywi�cie, widz� osmalone �ciany. A gdzie wuj Kaleb?

W tej chwili drzwi domu otworzy�y si� i wyszed� Kaleb. By� blady i zmieniony, wygl�da� na dwadzie�cia lat wi�cej ni� te pi��dziesi�t sze��, kt�re mia�.

��Dominik, najdro�szy przyjacielu, jak dobrze ci� widzie�! Wpadli�my w jaki� wir tragicznych wydarze�, poj�cia nie mamy, co robi�. Wejd�, prosz�, do �rodka, pospiesz si�.

Dominik podzi�kowa� s�u��cej i dwoma susami pokona� schody.

��Prosz� opowiedzie� � zawo�a�, nawet si� nie rozbieraj�c. � S�ysz�, �e Villemo znowu zagin�a. I �e ciocia Gabriella spad�a z konia. Jak ona si� czuje?

��Le�y na g�rze. Chod�, p�jdziemy do niej, na pewno chcia�aby si� z tob� przywita�. Gabriella z�ama�a obojczyk, ale Niklas z�o�y� ko�ci. Musi teraz tylko le�e�, dop�ki si� nie zrosn�.

��O, Bogu dzi�ki � szepn�� Dominik id�c za wujem po schodach. Przypomnia� sobie, jak szed� tu kiedy� z Villemo, kt�ra chcia�a mu pokaza� sw�j pok�j. � S�ysza�em te� o po�arze�

��No w�a�nie, nie ma w�tpliwo�ci, �e ogie� pod�o�y� kto� obcy. Zacz�o si� pali� w domu, w kt�rym mieszkaj� upo�ledzeni. Uda�o nam si� ugasi� w por�.

��Nikt nie ucierpia�?

��Na szcz�cie, nie. To tacy mili, ufni ludzie. By�aby straszna tragedia. I dla nich, i dla nas.

��A wuj sam? Wujowi nic si� nie sta�o?

��A jak�e, mnie te� nie omin�o. Poszukiwa�em Villemo w parafii Eng, bo podejrzewamy, �e tam w�a�nie si� znajduje, i kto� do mnie strzela�, ale nie trafi�. Zd��y�em uciec, gdy �adowa� bro�. Tu w domu wci�� dziej� si� jakie� przera�aj�ce rzeczy. Brat twojego dziadka, wuj Brand, dosta� pi�kny kawa� mi�sa w prezencie od kogo� nieznajomego. Na szcz�cie Eli ma dobry nos. Mi�so by�o zatrute, Dominiku, zatrute!

Zapukali do pokoju Gabrielli i weszli. Dominik wita� si� z matk� Villemo, kt�ra bardzo mu przypomina�a jego w�asn�. Ta sama delikatna uroda, ta sama ciemna karnacja. Ale rysy twarzy mia�y, oczywi�cie r�ne. Charaktery tak�e. Gabriella nale�a�a do os�b wra�liwych, podatnych na wp�ywy innych, kt�re �atwo zrani�. Anette by�a neurotyczk�, przewra�liwion�, wci�� pe�n� l�ku, czy zachowuje si� tak jak nale�y. Anette by�a m�cz�ca, Gabriella spokojna. A mimo to Dominik znajdowa� w nich zdumiewaj�ce podobie�stwo.

Wyrazi� ubolewanie z powodu wypadku.

Gabriella trzyma�a jego r�k� w swoich w�skich d�oniach i spogl�da�a na niego ciep�o.

��Och, mn� si� nie przejmuj. Nic mi nic b�dzie. tak si� boimy o Villemo. Kiedy poprzednim razem znikn�a, przys�a�a Kalebowi wiadomo��, �eby si� o ni� nie martwi�. Tym razem jednak ani widu, ani s�ychu� Tak si� boimy, �e ona�

��Villemo �yje � powiedzia� Dominik spokojnie.

��Co? � zawo�ali oboje. � Ty co� wiesz? Masz jakie� wiadomo�ci?

��Nie.

��To ta� zdolno�� Ludzi Lodu ci podpowiada? � zgadywa� Kaleb niepewnie.

Dominik u�miechn�� si�, lecz natychmiast znowu spowa�nia�.

��W pewnym sensie tak, poniewa� znowu doznawa�em dziwnego uczucia, �e musz� si� spieszy�. Gna�em tu niczym wiatr. Powinienem przyjecha� dopiero za kilka tygodni i Gyldenlove by� bardzo zaskoczony, �e tak szybko otrzyma� odpowied� od Karola XI. Wprost niewybaczalnie szybko wyrwa�em si� te� z Akershus. Ale g��wnym powodem, dla kt�rego my�l�, �e Villemo �yje, s� te nieszcz�liwe wypadki, kt�re was spotykaj�. Prosz� mi jednak opowiedzie� o wszystkim po kolei! O wszystkim, tak�e o tym, co si� zdarzy�o przed zagini�ciem Villemo. Nie wiem przecie� nic ponadto, co sama mi napisa�a o tych zamachach na ni�.

��Tak, oczywi�cie, ale usi�d�, kochany Dominiku! I zdejmij chocia� peleryn�! Kaleb, powiedz, �eby nam tu podano co� do jedzenia.

Gdy jedli, rodzice Villemo opowiedzieli, co im by�o wiadomo � od tych pierwszych przepytywa� s�u�by, dlaczego Villemo nie wychodzi z domu, a� do ostatniej napa�ci na Kaleba.

��Czy starali�cie si� wycisn�� co� z tego w�jta? � pyta� Dominik.

��Oczywi�cie, nasz przyjaciel asesor przes�uchiwa� go, ale on wci�� powtarza tylko, �e uwolni� Villemo na wzg�rzach. Sprawdzali�my te� Woller, ale Villemo tam chyba nie ma. Przy okazji te poszukiwania przynios�y co� wa�nego. Pogodzili�my si� mianowicie z lud�mi ze Svartskogen, bardzo nam pomagaj�. Oni s� przekonani, �e stoi za tym stary Woller, my zreszt� te� jeste�my tego zdania. Asesor je�dzi� jeszcze p�niej do Woller, ale wi�cej ni� my nie wsk�ra�. Tyle tylko �e Svastskogenowie otrzymali prawn� ochron� w osobie asesora i przynajmniej mog� porusza� si� bezpiecznie po okolicy.

Gabriella zapyta�a:

��Dlaczego s�dzisz, �e te p�niejsze nieszcz�cia �wiadcz�, i� Villemo �yje?

��Kto� j� wi�zi i m�ci si� na niej, atakuj�c was, jej najbli�szych. Mo�ecie by� pewni, �e ona o tym wie. Zreszt� prawdopodobnie opowiadaj� jej znacznie wi�cej, ni� w istocie ma miejsce.

��Ale� to nieludzkie? Dlaczego kto� mia�by si� na niej m�ci�?

��To chyba jasne � westchn�� Kaleb. � Poniewa� ona i Eldar Svanskagen zabili Monsa Wollera.

��Wci�� ten Woller � zas�pi� si� Dominik. � Czy otrzymam pozwolenie wujostwa, bym pojecha� tam jej szuka�?

R�ka Gabrielli zacisn�a si� z l�kiem na jego d�oni, a Kaleb wzdycha� i d�ugo nic nie m�wi�.

��Cho� bardzo by�my chcieli, musimy odm�wi� � powiedzia� w ko�cu. � Dost�pu do dworu Woller strzeg� ukryci strzelcy.

Dominik u�miechn�� si�.

��Nie zapominajcie, �e ja mam zdolno�� wyczuwania, co ludzie my�l�. Zw�aszcza dobrze wyczuwam obecno�� ludzi, kt�rzy mi �le �ycz�, i umiem si� przed nimi broni�.

Kaleb i Gabriella spogl�dali po sobie. D�ugo, ze zw�tpieniem, ale i z nadziej�, a tak�e z wyrzutami sumienia, �e odwa�yli si� mie� nadziej�.

��Nie chcieliby�my o niczym decydowa� � rzek� wreszcie Kaleb. � Dzi�kujemy ci za dobre ch�ci, ale powinni�my chyba zapyta� twoj� najbli�sz� rodzin� z Lipowej Alei. Niech oni rozstrzygn�! Tacy jeste�my tch�rzliwi, �e powierzamy tw�j los innym.

��Rozumiem to bardzo dobrze � u�miechn�� si� Dominik. � Ale skoro tak, to powinienem jak najszybciej pojecha� do Lipowej Alei.

Brand i Andreas wahali si� d�ugo, w ko�cu jednak wyrazili zgod�. Niklas chcia� tak�e jecha�, lecz Dominik pragn�� by� sam. Postanowi� wedrze� si� na terytorium wroga i stara� si� nie wci�ga� innych w niebezpiecze�stwo.

Ko� by�by zbyt widoczny, zostawi� go wi�c w Lipowej Alei. I wyruszy� nie zwlekaj�c. Wszyscy inni szukali ju� Villemo, teraz nadesz�a jego kolej.

Tak�e jego celem by�a parafia Eng i dw�r Woller. najpierw jednak rozejrza� si� dok�adnie ze szczytu wzniesienia.

Eng by�o mniejsze ni� Grastensholm, ciasno otoczone poros�ymi lasem wzg�rzami. A niedaleko st�d le�a�a parafia Moberg, to wiedzia�.

Dw�r Woller widzia�o si� z daleka, by� najwi�kszy w tej okolicy. Dominik przyjrza� si� najbli�szym zabudowaniom, wiedzia� jednak, �e jego rodzina, Svartskogenowie oraz ludzie asesora przeszukali wszystkie domy w pobli�u Woller, wszystkie zagrody komornicze nale��ce do dworu.

Villemo tam nie by�o.

Przemyka� si� po bezdro�ach, przepatrywa� lasy i pola, wreszcie dotar� do Woller. Obcy nie mia� �adnej szansy dosta� si� na dziedziniec, a zw�aszcza szuka� tam czego� na w�asn� r�k�. Nie by�o te� mowy, by dowiedzie� si� czego� o Villemo od s�u��cych. Gospodarz bardzo starannie dobiera� swoj� s�u�b�. Byli to ludzie tego samego pokroju co on, wszyscy co do jednego.

Mia�o si� ku wieczorowi. W ciemno�ciach Dominik i tak nic by nie zdzia�a�, postanowi� wi�c p�j�� prosto do jaskini lwa.

Gospodarz przyj�� go osobi�cie. Dominik Lind z Ludzi Lodu? Jeszcze jeden z tych pysza�k�w.

Na widok go�cia cofn�� si� mimo woli. ��tooki, ten tak�e? I co to za oczy! B�yszcza�y pod czarnymi �ukami brwi niczym wypucowana mied�.

Nale�a� do znamienitej rodziny, samo ubranie o tym �wiadczy. To jeden z Paladin�w? Nie, raczej Szwed.

M�odzieniec przedstawi� si� jako kurier Jego Wysoko�ci kr�la Karola.

I to by� ze strony Dominika b��d. Liczy� na swego rodzaju nietykalno��, lecz stary Woller za nic mia� kr�la Szwecji Karola XI. Przeciwnie, zirytowa�o go to jeszcze bardziej. Jako zdeklarowany zwolennik Du�czyk�w zawsze �ywi� do Szwed�w nienawi��. Tego dudka tutaj powinien stukn��.

Wszystkie zmys�y Dominika, pi�� normalnych i jeden nadzwyczajny, by�y napi�te do granic wytrzyma�o�ci. Znakomicie wyczuwa� nastr�j swego przeciwnika.

To przest�pca, my�la�, przygl�daj�c si� topornej twarzy tamtego, jego byczemu karkowi tak potwornemu, �e uszy stercza�y jako� dziwnie, fioletowoczerwonej barwie szyi, znamionuj�cej choleryczny temperament. To zwaliste, despotyczne indywiduum mia�o Villemo w swoich �apach. Na ugod� z nim trudno liczy�.

To przebieg�y typ, �wiadcz� o tym cho�by te na wp� przymkni�te oczka. Musz� by� ostro�ny. Nie powinienem by� tu przychodzi�, pope�ni�em b��d.

No, ale przyszed�em. Wszyscy, kt�rzy tu byli przede mn�, grozili, w�ciekali si�, b�agali i prosili� Bez skutku. Wi�c co ja mam zrobi�?

Plan, z kt�rym szed�, by spokojnie, rzeczowo porozmawia� i mo�e w ten spos�b doj�� do jakich� rozstrzygni��, rozwia� si� natychmiast, gdy zobaczy� Wollera. Ten cz�owiek si� nie cofa. On robi, co chce.

Dominik zacz�� wprost:

��Wiem, �e pan przetrzymuje moj� kuzynk�, Villemo c�rk� Kaleba: Wiem, �e zn�ca si� pan nad ni� dla zemsty, bo by�a przy �mierci pa�skiego syna. Ale to nie ona go zabi�a, a poza tym dzia�a�a w obronie w�asnej. To on na ni� napad� i pan o tym wie.

Woller gapi� si� na swego z otwart� g�b�. Ten m�odzik wie troch� za du�o. Historia �mierci Monsa jest znana, ale sk�d wie, �e Villemo trzymana jest w ukryciu i dr�czona? To mu si� nie podoba�o.

��To k�amstwo i pom�wienie z jej strony � o�wiadczy� kr�tko. � Mons mia� zawsze ka�d� dziewczyn�, kt�r� zechcia�, i nie musia� gwa�ci� tej miot�y!

Wzrok Dominika pociemnia�.

��Ta, jak pan m�wi, miot�a, jest mi dro�sza ni� wszystko na �wiecie. Pisa�a do mnie z pro�b� o ratunek w zwi�zku z tymi wszystkimi atakami na jej �ycie. Przyjecha�em natychmiast. Prosz� pana� Ona ju� do�� wycierpia�a.

Oczy Wollera zrobi�y si� teraz w�skie jak szparki:

��Jest panu, znaczy si�, droga? I pan jej pewno te�?

��Mam tak� nadziej�.

Ch�op sta� i d�ugo co� rozwa�a�. Dominik wyczuwa� jego nastr�j i bardzo mu si� to nie podoba�o.

��Dobrze! B�dzie j� pan m�g� zobaczy�.

Dominik odetchn��. Wi�c Villemo �yje i by� mo�e j� zobaczy? O, to zbyt pi�kne, by mog�o by� prawdziwe.

I akurat w tym przypadku mia� racj�. Dominik by� zbyt �atwowierny, by mierzy� si� z takim lisem jak w�a�ciciel Woller. Gospodarz zadzwoni� i do izby wesz�o trzech m�czyzn: jeden mia� nieprawdopodobnie d�ugie nogi, drugi niczym szczeg�lnym si� nie odznacza�, ale za to trzeci cuchn�� z daleka.

��Ten m�ody cz�owiek chcia�by dotrzyma� towarzystwa pannie Villemo. Bra� go!

Dominik by� silny. Czterem uzbrojonym ludziom jednak nie m�g� da� rady.

Woller odwiedzi� swego przyjaciela w�jta.

��Trafi� mi si� niez�y �up � o�wiadczy�. � Zrobimy teraz zamian�. Skaktavl nie ma ju� �adnej warto�ci, a poza tym ledwie dyszy. Ty si� nim zajmij, a my na jego miejsce po�lemy tam tego nowego. Teraz pyskata panna Villemo nareszcie zobaczy, jak pan na Woller obchodzi si� ze swoimi wrogami!

Drzwi obory otworzy�y si� nagle, do �rodka wpadli trzej m�czy�ni, pochwycili Skaktavla i wywlekli, zanim wi�niowie zd��yli poj��, co si� sta�o.

��Nie! � wrzeszcza�a Villemo. � Nie, nie zabierajcie go! Nie odbierajcie mi jedynego przyjaciela!

Tamtych ju� jednak nie by�o. Zd��y�a mimo wszystko w ich twarzach wyczyta�, �e Skaktavl wyruszy� w sw� ostatni� drog�.

Upad�a na ziemi� tu� przy drzwiach.

��Nie r�bcie mu krzywdy � �ka�a cicho. � To wspania�y cz�owiek. I tyle przecierpia�. Nie zostawiajcie mnie tu samej!

Ale obora by�a pusta. Wielka, zimna, ciemna i beznadziejnie pusta.

Wieczorem us�ysza�a, �e kto� si� zbli�a.

Kroki dw�ch ludzi.

Drzwi zosta�y otwarte.

W progu sta� ros�y i zwalisty m�czyzna, dobrze ubrany. Twarz mia� ponur�, niby wyciosan� w kamieniu.

��Villemo c�rko Kaleba z Elistrand, teraz ju� wiesz, jak si� cz�owiek czuje, kiedy traci najbli�szych?

Pod�wiadomie wyprostowa�a si�. Wygl�da�a �a�o�nie, z w�osami w str�kach i w postrz�pionym ubraniu. Sina z zimna, zakatarzona, zanosz�ca si� kaszlem w tej przewianej lodowatym wiatrem oborze. Swoj� godno�� mimo to zachowa�a.

��Ja nie zabi�am waszego syna. On chcia� mnie zgwa�ci� i Eldar Svartskogen mnie broni�.

��My�lisz, �e twoja n�dzna cnota warta jest wi�cej ni� �ycie mojego syna?

Uzna�a, �e na to odpowiada� nie musi.

��Kiedy st�d wyjd�?

��Kiedy wypijesz sw�j kielich do dna.

��Ju� to zrobi�am.

��O, nie! Du�o jeszcze przejdziesz, zanim przybijemy wieko twojej trumny.

Prze�kn�a �lin� i powiedzia�a niepokornie:

��Wszy mnie oblaz�y w tej waszej brudnej oborze.

��Nied�ugo znajdziemy na to rad�. Odwr�ci� si� i zatrzasn�� drzwi. Znowu zosta�a sama.

Tak strasznie t�skni�a za Skaktavlem i rozpacza�a nad jego losem. Przeklina�a siebie, �e nie zd��y�a przeszkodzi� oprawcom, gdy go wyci�gali. C� jednak mog�a by�a zrobi�?

Po chwili znowu dwaj ludzie weszli do obory, w r�kach id�cego przodem zobaczy�a ogromne no�yce. Schwytali Villemo, jeden j� trzyma�, a drugi �cina� w�osy niemal przy samej sk�rze.

Villemo wrzeszcza�a dziko i szarpa�a g�ow�.

��Chcesz, �ebym ci no�yce wbi� w sk�r�?

��Nie.

��To sied� spokojnie, przekl�ta dziewucho. Czy to nie ty chcia�a� si� pozby� wszy?

Sko�czyli i wyszli. Jej pi�kne z�otorude loki wala�y si� po ziemi.

Zrozpaczona dr��c� r�k� dotkn�a g�owy. Ostro�nie, ze strachem, co tam zastanie.

Nie wsz�dzie wyci�li w�osy a� do sk�ry, miejscami pozosta�y d�u�sze kosmyki. Mimo wszystko zosta�a ostrzy�ona do tego stopnia, �e chyba nigdy nie b�dzie si� mog�a pokaza� ludziom na oczy.

Nie by�o chyba na �wiecie nikogo bardziej opuszczonego ni� Villemo tamtego wieczora.

Nast�pnego ranka obudzi�a si� dr��ca na swoim pos�aniu ze s�omy. Jej gwa�towny kaszel odbija� si� echem od �cian.

Znowu pojawili si� tamci m�czy�ni.

Ju� nic wi�cej, prosi�a w duchu. Wi�cej ju� nie znios�!

Oni jednak nie zwracali na ni� uwagi. Odepchn�li j� tylko do k�ta i zacz�li pracowa�.

Wnosili do �rodka d�ugie, cienkie paliki, du�o, coraz wi�cej. Zosta�y �ci�te dopiero co i po oborze rozchodzi� si� ostry zapach �wie�ego drewna.

Ludzi by�o teraz wi�cej, nigdy a� tylu tutaj nie widzia�a. Naliczy�a pi�ciu; trzech, kt�rych zna, i dw�ch nowych, r�wnie niesympatycznych jak tamci.

Villemo siedzia�a skulona w k�cie i obj�wszy ramionami swoje przemarzni�te cia�o przygl�da�a si� pracuj�cym.

Wbijali paliki g��boko w ziemi� i wkr�tce zrozumia�a, o co chodzi. Obora mia�a zosta� podzielona na dwa pomieszczenia. l Wbijali te paliki niezbyt ciasno, tak �e mo�na by�o przez szpary patrze� na drug� stron�, a nawet przecisn�� r�k�. Przegroda by�a jednak podw�jna, oba szeregi palik�w oddziela� szeroki na jakie� dwa �okcie korytarzyk.

Przez ca�y dzie� pracowali nad t� dubeltow�, naje�on� zaostrzonymi ko�cami palik�w �cian�. Villemo nie odzywa�a si�, oni te� jakby jej nie widzieli. Czu�a si� porzucona, nieszcz�liwa, przygn�biona. Nie zosta�o w niej ju� nic.

Robotnicy wyszli, drzwi zosta�y zamkni�te. G��wne drzwi wyj�ciowe znajdowa�y si� teraz na wprost przej�cia pomi�dzy dwoma rz�dami palik�w. Z powsta�ego w ten spos�b korytarza do ka�dego z pomieszcze� prowadzi�y jeszcze jedne, solidne, opatrzone �elaznymi skoblami drzwi.

Zapada� zmierzch. Otwory w dachu, kt�re w dzie� zast�powa�y jej okna, zosta�y zas�oni�te. W oborze by�o ciemno, lecz nie na tyle, by nie mog�a nawyk�ymi ju� do zmroku oczyma dostrzega� otoczenia.

Skuli�a si� na pos�aniu i pr�bowa�a zasn��.

Nagle drzwi otwar�y si� z hukiem. Przekle�stwa miesza�y si� z j�kami skatowanego cz�owieka, s�ysza�a g�o�ne ha�asy z pomieszczenia obok. Usiad�a.

Wtedy rozleg� si� g�os starego Wollera:

��Masz tu towarzystwo, ty ladacznico! Prosz� bardzo!

I drzwi zatrzasn�y si� ponownie.

Villemo rzuci�a si� do przegrody. Jej oczy, kt�re zna�y ka�dy zak�tek obory, dostrzega�y po tamtej stronie ja�niejsz� plam� na tle ciemnej �ciany. Kto� tam sta�, a raczej wisia� za r�ce na �cianie. Domy�la�a si� raczej, ni� widzia�a, �e r�ce mia� skr�powane sznurem. I �e by� prawie nagi; zostawiono mu tylko spodnie. W ciszy s�ysza�a jego pe�en udr�ki oddech.

��O, Bo�e, co te potwory zrobi�y? � lamentowa�a. � Panie Skaktavl, czy to pan?

Przez chwil� dociera� do niej tylko ten �wiszcz�cy, chrapliwy oddech. Potem odezwa� si� zbola�y g�os:

��Villemo!

Sta�a jak sparali�owana, wbijaj�c paznokcie w drzewo.

��Kto�?

��Nie poznajesz mnie, Villemo?

Szwedzki j�zyk!

Zdo�a�a tylko j�kn�� bole�nie w najg��bszej rozpaczy:

��Dominik!

Skaktavl nie interesowa� Wollera. Skaktavl by� specjalnym wi�niem w�jta, tote� w�a�nie ludzie w�jta wywlekli go z obory, skr�powali mu r�ce na plecach i zakneblowali usta.

Powstaniec nie mia� z�udze�. Nawet nie zawi�zali mu oczu. Domy�la� si�, �e d�ugi czas wi�zienia dobieg� ko�ca. Nie by� ju� d�u�ej potrzebny w�jtowi, a to oznacza�o kres wszystkiego.

W ci�gu roku sp�dzonego w zamkni�ciu dozna� tyle udr�ki, prze�y� tyle strachu, �e spe�nienia swego losu oczekiwa� z oboj�tno�ci�. Ale ta panienka�

Taka �adna, taka dzielna i �yczliwa ludziom! Za�ama�a si� dopiero na wiadomo��, �e z jej powodu cierpi� najbli�si. Skaktavl bardzo dobrze wiedzia�, jaki los j� czeka. D�ugie, d�ugie miesi�ce udr�ki, a potem okrutny koniec!

To nie mo�e by�! Nie ona, nie Villemo, jego ma�a przyjaci�ka, kt�ra da�a mu tyle uciechy. C� jednak m�g�by zrobi�? Nic! Teraz ju� nic.

Zdawa� sobie spraw�, czemu go wyprowadzili. Pocz�tkowo zupe�nie si� nie orientowa� w okolicy, lecz eskortuj�cy go czterej m�czy�ni zmierzali pewnie do celu i popychali go przed sob�. i Wspi�li si� na szczyt wzg�rza, a potem w d�, ku wsi. Nie do samych ludzkich siedzib, nie, ta sprawa musia�a si� dokona� w najg��bszej tajemnicy, ale rozpoznawa�, gdzie s�. Niedaleko st�d znajduje si� posiad�o�� w�jta, lecz po drodze� Po drodze ro�nie wielki d�b, na kt�rym niekiedy wieszano przest�pc�w.

�mier� przez powieszenie nie by�a powszechn� metod� ka�ni. Najcz�ciej przest�pc�w �cinano. W�jtowie jednak oraz inna lokalna zwierzchno�� ch�tnie bra�a wymierzanie sprawiedliwo�ci w swoje r�ce, a wtedy dobrze by�o mie� gdzie� blisko ros�y d�b. Stoj�cy na uboczu.

Schodzili ze wzg�rza po stromym nagim sk�onie, wzd�u� przepastnych rozpadlin i uskok�w poros�ych lasem.

Co mam do stracenia? my�la� Skaktavl spogl�daj�c ukradkiem w przepa��. Droga, kt�r� teraz id�, i tak wiedzie ku �mierci. Ku �mierci w upokorzeniu i wstydzie, pod ciekawskimi spojrzeniami gawiedzi. Ja ich znam, s� jak s�py gromadz�ce si� wok� wisielca. Niekt�rzy po to, by zdoby� jakie� cz�stki jego cia�a, palce lub inne cz�onki, z�by lub w�osy, do czarowania albo dla ochrony przed z�ymi duchami. Inni pij� krew skaza�ca, cho� to cz�ciej zdarza si� przy �ci�ciu. Jeszcze inni przychodz� spragnieni sensacji, chc� po prostu widowiska.

I ja mia�bym im tego dostarczy�! W imi� czego?

Lepiej skorzysta� z tej jedynej szansy, jak� mi los podsuwa. To tak�e b�dzie bolesne, lecz wolne od upokorze�. I daje mi przynajmniej jak��, cho� niewiarygodnie nik��, szans� na prze�ycie.

Cho�by jako inwalida.

Gdy jednak spojrza� w otch�a�, nad kt�r� w�a�nie przechodzili, poj��, �e nie wyjdzie stamt�d nawet jako inwalida. Stamt�d nikt nie mo�e wyj�� �ywy.

Z drugiej strony do takiej przepa�ci jego stra�nicy na pewno za nic nie zechc� po niego zej��.

R�ce zwi�zane z ty�u?

To nie szkodzi. Zimny pot zalewa� Skaktavlowi oczy. Przymkn�� je na sekund�, a potem wci�gn�� powietrze i skoczy�. Skuli� si� instynktownie, s�ysza� krzyki stra�nik�w na g�rze i spada� w d�, odbijaj�c si� od ska� i kozio�kuj�c w powietrzu. Uderza� o twarde wyst�py; czu� dotkliwy b�l w ca�ym ciele. Pociemnia�o mu w oczach, �wiat kr�ci� si� w szalonym wirze, a on toczy� si� i zsuwa� w d�. Nagle bole�nie uderzy� si� w g�ow�, przed oczami rozprys�y si� tysi�ce iskier, po czym zapad�a ciemno��. Nie wiedzia� ju�, czy spada, czy nie, utraci� wszelki kontakt ze �wiatem.

Tamci na g�rze spogl�dali w d�. Kl�li ponuro i siarczy�cie, tak�e ze strachu, co w�jt na to powie. W ko�cu jednak poszli sobie. C� mogli zrobi�? Nikt nie by�by w stanie zej�� na d�. Zreszt� po co?

��Niech tam le�y, dop�ki nie zgnije! � rzek� kt�ry� i z uczuciem zawodu ruszyli do domu.

Villemo do p�na w noc sta�a uczepiona palisady.

��A wi�c co� jeszcze zosta�o na dnie kielicha � szepn�a w pewnym momencie.

Dominik nie zrozumia�, co ma na my�li.

��Wpad�a� w �apy prawdziwych diab��w, Villemo � powiedzia�.

��Co oni ci zrobili?

��Mn� si� nie przejmuj!

��Owszem, bardzo si� przejmuj�!

��Oni� mnie bili.

Villemo zaskomla�a jak m�ody psiak.

��Och, Dominiku! Ciebie te�?

��Te�? Czy oni i ciebie bili, Villemo?

��Nie, nie. Nie to chcia�am powiedzie�, chocia� i wobec mnie byli bardzo pomys�owi. Nie, my�la�am o wszystkich innych. Dominiku, oni zabili we mnie ca�� ch�� �ycia! Pomordowali najdro�szych mi ludzi. Mam�, ojca, starego kochanego wuja Branda i tych nieszcz�nik�w, kt�rzy znale�li u nas schronienie.

Dominik s�ucha� przera�ony. S�ysza� zd�awiony szloch, utrudniaj�cy jej m�wienie.

��Villemo, kochanie, nikt nie umar�. To prawda, �e wielu znalaz�o si� w niebezpiecze�stwie, ale twoi prze�ladowcy nie zadali sobie nawet trudu, by sprawdzi�, czy ich zamiary si� powiod�y, czy nie. Bo te� i nie o to im chodzi�o. Oni chcieli dr�czy� ciebie.

Palce Villemo wczepione w drewniane paliki zbiela�y. Szuka�a w ciemno�ciach jego spojrzenia, lecz dostrzega�a tylko twarz � jasnoszar� plam� na tle ciemnej �ciany. W ko�cu da�a za wygran�.

��Czy to prawda? � wyszepta�a.

��Nie by�bym a� taki okrutny, by dawa� ci nadziej�, kt�rej nie ma. Jedyn� poszkodowan� jest twoja matka, lecz i ona niezbyt gro�nie. Wkr�tce wr�ci do zdrowia.

Dochodzi� do niego szept Villemo:

��Bo�e, Bo�e, b�d� mi�o�ciw! Nie ok�amuj mnie! Dzi�ki ci, m�j Bo�e, dzi�ki!

Dominik nigdy przedtem nie s�ysza�, by Villemo si� modli�a.

��To prawda, zapewniam ci�.

Villemo osun�a si� na kolana, trzymaj�c si� wci�� drewnianej �ciany, jakby to mog�o j� zbli�y� do Dominika. D�ugo kl�cza�a bez ruchu i tylko od czasu do czasu wstrz�sa� ni� st�umiony szloch.

W ko�cu znowu si� podnios�a.

��Dominiku, musimy si� st�d wydosta�. Zanim oni zrobi� co� jeszcze gorszego.

��Tak � powiedzia� �agodnie. � Tylko jak?

��Musz� przej�� si� do ciebie. Uwolni� ci� z wi�z�w. Oni zbudowali twoje wi�zienie dzisiaj, a mo�e wczoraj, ju� sama nie wiem, czy to ranek, czy wiecz�r. Zrobili to z my�l� o tobie, teraz rozumiem. A zatem nie zamierzaj� jeszcze ci� zabi�.

��Nie, najpierw wycisn� ze mnie ostatni� iskierk� �ycia, a ty b�dziesz na to patrze�.

��Nie wolno im, nie wolno, och, nie ciebie, Dominiku! Musz� i�� tam, by� przy tobie�

S�ysza�, �e gor�czkowo biega wzd�u� palisady, �e szarpie z ca�ych si�, rozdrapuje ziemi� r�kami, by wyrwa� kt�ry� z ko�k�w. Kaszla�a przy tym strasznie.

W ko�cu da�a za wygran�.

��Ziemia jest za mocno ubita � skar�y�a si�. � Twarda jak kamie�.

Dominik nie odpowiada�. Znowu przysun�a si� najbli�ej jak mog�a.

��Czy co� ci� boli, Dominiku?

��Niezbyt dotkliwie. Do b�lu te� mo�na si� przyzwyczai�. Tylko sznur obciera mi nadgarstki, akurat teraz to jest najbardziej dokuczliwe. Ale nie przejmuj si� mn�? Opowiedz mi, co si� dzia�o z tob�!

Opowiedzia�a mu wi�c o podst�pie, o tym, �e w�jt jest we wszystko zamieszany i �e Skaktavl stanowi� dla niej wielkie oparcie, wi�c bardzo cierpia�a, gdy go utraci�a. I o samotno�ci. O tamtym wsp�wi�niu, kt�ry si� na ni� rzuci� i kt�ry maltretowa� Skaktavla.

Pod�wiadomie wyprostowa�a si� z dum�.

��Dominiku, potrafi�am powstrzyma� t� besti� wy��cznie si�� woli! Dok�adnie tak jak Sol. Moja tajemna zdolno�� zwi�ksza si� za ka�dym razem, gdy znajd� si� w trudnej sytuacji.

Dominik u�miechn�� si�:

��Zawsze wiedzia�em, �e jest w tobie tajemnicza si�a.

Potem opowiedzia� jej o swoim niepokoju, �e przeczuwa�, i� ona jest w niebezpiecze�stwie. Jaki by� g�upi, jad�c do Wollera w nadziei, �e mo�na si� z nim uk�ada�, M�wi� o swoim instynktownym przekonaniu, �e to Woller jest sprawc� z�a�

��Ale to co� wi�cej. Wiesz przecie�, �e ja wiele potrafi� zrozumie� z nastroju cz�owieka, i m�wi� ci, on ma te� inne k�opoty. Z�o�� to nie jedyne uczucie, jakie nim w�ada.

Villemo s�ucha�a w milczeniu. A p�niej rzek�a cicho:

��Rozpacz po �mierci syna?

��Nie, ta rozpacz ju� dawno przemieni�a si� w ��dz� zemsty. Nie, to co� innego. Strach? Co� nie cierpi�cego zw�oki. Co�, z czym nawet jego przebieg�o�� nie mo�e sobie poradzi�. Nie wiem.

Dominik m�wi� z wysi�kiem, jakby b�l go d�awi�.

��Chcia�by� si� przespa�? � zapyta�a Villemo cicho.

��Przespa�? � roze�mia� si�. � Nied�ugo pewno zasn� na stoj�co z wyczerpania, ale pozycja, w kt�rej si� znajduj�, naprawd� nie nastraja do snu. Nie! Chc� z tob� rozmawia�. W ko�cu dlatego tu jestem�

��Taka ci jestem wdzi�czna, �e mo�emy rozmawia�. I bardzo nieszcz�liwa, �e sprawy przybra�y taki z�y obr�t.

��To moja wina. Ale tobie potrzeba snu.

��Nie, nie. Nie chc� spa�, skoro ty tu jeste�. Och, Dominiku, w ostatnich dniach wielokrotnie my�la�am, by odebra� sobie �ycie. �eby moja rodzina mog�a odzyska� spok�j. Ale nie znalaz�am tu niczego, czym mog�abym si� pos�u�y�.

��Nie wolno ci tak m�wi�! � zawo�a� gwa�townie. � Co by si� wtedy sta�o ze mn�?

��To by�o przedtem, zanim si� dowiedzia�am o twojej doli.

Dominik nie odpowiada�, ona tak�e d�ugo milcza�a.

��Chyba nasza rodzina ci� szuka?

��Nigdy nas tu nie znajd�.

��Niestety, a gdzie my w�a�ciwie jeste�my?

��W ka�dym razie nie jest to parafia Eng, ale gdzie� niedaleko od niej. By�o ciemno, gdy mnie tu wie�li, a poza tym bili mnie, tak �e traci�em �wiadomo��. Nie wiem, naprawd� nie wiem, gdzie jeste�my.

��I taki los� to wszystko ja ci zgotowa�am� tylko z powodu mojej nieszcz�snej s�abo�ci do tego n�dznika � szlocha�a Villemo.

Dominik milcza� przez chwil�.

��Wygl�da na to, �e spraw� z nim masz ju� za sob�.

��Tak.

��Jak do tego dosz�o?

Villemo opowiedzia�a wi�c o tamtym dniu, gdy zosta�a zepchni�ta w otch�a� nad G��bi� Marty. Wspomina�a mu o tym ju� wcze�niej, ale teraz m�wi�a przede wszystkim o spotkaniu z rodzicami Marty, o krzy�u upami�tniaj�cym jej �mier� i o pog�oskach, �e to Eldar by� przyczyn� �mierci �atwowiernej dziewczyny.

��Robi�o mi si� niedobrze na wspomnienie, �e by�am w nim tak nierozumnie zakochana. Pragn�am, �eby �y� i �ebym mog�a mu powiedzie� par� s��w prawdy. I da� mu odczu�, �e znaczy dla mnie mniej ni�� ni� krowi ogon!

Dominik powstrzyma� u�miech.

��To s� m�ciwe my�li, kochanie. I niezbyt pi�kne. Ale brzmi� w moich uszach jak muzyka, wi�c ja te� wcale nie jestem lepszy.

Villemo s�ucha�a jednym uchem.

��My�l�, �e tak naprawd�, to wyzby�am si� uczu� do Eldara na d�ugo przed jego �mierci�. Czasami by�am na niego po prostu w�ciek�a, by� taki wulgarny, mia� takie prymitywne pogl�dy. I wiesz, co my�l�? Ot� zdaje mi si�, �e t� chorob�, ten katar, wiesz, to ja sama wywo�a�am, �eby on mnie wtedy, tam na g�rze, nie m�g� dotkn��. Rozumiesz, o co mi chodzi?

��Rozumiem, chocia� nie uwa�am, �e wywo�a�a� chorob�. Mog�a� jednak pogorszy� sw�j stan. Tak czasami bywa. O, Villemo, nigdy nie zapomn� tej podr�y z Tobronn do domu! Tej d�ugiej podr�y w przejmuj�cym zimnie, kiedy siedzia�a� pomi�dzy mn� i Niklasem, a twoi podopieczni w tyle wozu. Kuli�a� si� z b�lu, by�a� sinoblada na twarzy, ale nie skar�y�a� si� ani s�owem. Pozwala�a�, bym ci� obejmowa�, ogrzewa� i pociesza�. Tyle mia�em ci wtedy do powiedzenia, ale ty by�a� jak nieobecna, pogr��ona w swoim �wiecie i pewno nie bardzo zdawa�a� sobie spraw� z tego, kim jestem, ani �e w og�le tam jestem.

Villemo popatrzy�a w jego stron� zdumiona, ale nie mog�a dostrzec jego twarzy.

��Och, moje r�ce � j�kn��. � �ebym m�g� je cho� troch� odci��y�.

S�ysza�a, �e szuka oparcia dla st�p, �e chce stan�� troch� wy�ej. Potem g�o�no j�kn��.

��Dominik, kochany � westchn�a. � Jak mam si� do ciebie dosta�? Jak ci pom�c?

Dominik nie odpowiada�.

Zastanawia�a si� przez chwil�.

��Co chcia�e� mi powiedzie� wtedy, w drodze do domu?

W dalszym ci�gu nie by�o odpowiedzi.

��Dominik?

W jej g�osie dr�a� l�k.

Zawo�a�a znowu. I jeszcze raz, i jeszcze. Ale wci�� odpowiada�o jej milczenie.

��O, Bo�e, on nie �yje � szepn�a czuj�c, �e krew odp�ywa jej z twarzy. � Nie! Nie, to niemo�liwe! Bo�e, czy ju� nie do�� zosta�am ukarana? Owszem, by�am marzycielsk�, niezr�wnowa�on� dziewczyn�, zakocha�am si� w Eldarze Svartskogen i nast�pstwa tego okaza�y si� fatalne, ale czy to takie straszne przest�pstwo, �e musisz za nie kara� tylu niewinnych ludzi?

Zamkn�a oczy i p�g�osem miota�a blu�nierstwa:

��Nie wierz� w ciebie. Nie wierz�, �e istniejesz, skoro pozwalasz na takie rzeczy. Nie mam odwagi powiedzie� tego g�o�no, ale tak w�a�nie czuj�.

Osun�a si� na ziemi�. Le�a�a tam d�ugo z r�kami wci�ni�tymi mi�dzy ko�ki, jakby chcia�a dosi�gn�� Dominika. I w tej pozycji zasn�a, z gard�em �ci�ni�tym od p�aczu i twarz� umazan� �zami; niepocieszona i udr�czona tak, �e zdawa�o si�, i� nigdy ju� si� z tego nie pod�wignie.

Okiennice zza okratowanych okienek pod sufitem zosta�y otwarte i do obory s�czy�o si� szare grudniowe �wiat�o.

Dominik ockn�� si�, zbola�y. Czu�, �e r�ce ma chyba powyrywane ze staw�w. Na widok Villemo, le��cej pod palisad� z wyci�gni�tymi ku niemu r�kami, zala�a go fala czu�o�ci. Spa�a teraz, a on z l�kiem patrzy�, jak marnie by�a ubrana przy tym lodowatym zimnie. I ten kaszel�

Co si� sta�o z jej w�osami? Dominik by� wstrz��ni�ty. Niewiarygodnie pi�kne w�osy Villemo, kt�re w s�o�cu po�yskiwa�y jak mied� i z�oto! Nieco dalej, rozrzucone po brudnej pod�odze, wala�y si� w potarganych k��bach niczym �wiadkowie krwawej walki na palu bitwy.

Jak oni traktuj� ta nieszcz�sne dziecko!

Villemo, s�abo�� jego serca! A on, kt�ry wyruszy� na ratunek, wisia� teraz na �cianie zupe�nie bezradny i tak naprawd� to jeszcze powi�kszy� jej udr�k�!

Drzwi otworzy�y si� i dwaj stra�nicy stan�li w progu. Villemo ockn�a si� natychmiast i zerwa�a na r�wne nogi.

Przybyli weszli do Dominika.

W r�kach mieli pejcze.

��Teraz �askawa panienka zobaczy, jak skr�ca si� jej kawaler � powiedzia� jeden, kt�rego zna�a ma�o. Widocznie cz�owiek w�jta.

Chwia�a si� na nogach, zaspana i przemarzni�ta, nie bardzo ogarnia�a sytuacj�. Kawaler? Jej kawaler?

Dominik! O, Bo�e, przecie� Dominik jest tutaj. Bezbronny wisi na �cianie.

Tamten podni�s� bicz i smagn��.

Dominik by! zbyt udr�czony, by udawa� bohatera. Krzycza� rozdzieraj�co.

Drugi uderzy� tak�e.

Villemo poczu�a, �e ogarnia j� znowu ten niezwyk�y, �wi�ty gniew. Doznawa�a wra�enia, �e skupi�a si� w niej si�a wszystkich dotkni�tych dziedzictwem Ludzi Lodu. Co wi�cej, zdawa�o jej si�, �e jedno z nich jest tu, w oborze, patrzy skrz�cymi si�, zielonymi oczyma i szepcze: �Powiedz to! Powiedz im, ju� i tak nic gorszego zrobi� ci nie mog�!�

Nikt tego Villemo nie m�wi�, lecz ona wiedzia�a, �e to Sol, legendarna czarownica. Wiedzia�a, �e Sol w dalszym ci�gu od czasu do czasu si� pojawia. Nie ukazuje si�, ale pozwala odczuwa� swoj� obecno��.

To da�o Villemo niezmiern� si��.

��Odetnijcie go � powiedzia�a na poz�r cicho, lecz nat�enie g�osu sprawi�o, i� s�ycha� j� by�o w ca�ej oborze.

Oprawcy opu�cili bicze i odwr�cili si� do niej. Obaj mieli do�� g�upie miny.

Dominik uni�s� obrzmia�e powieki i spojrza� w stron� Villemo. Dla niego, kt�ry nie przywyk� jeszcze do nieustannego mroku, w pomieszczeniu nadal by�o ciemno, a w tych ciemno�ciach gorza�y dwa ��te punkty, rozp�omienione gniewem.

Serce �omota�o mu jak oszala�e. To jest w�a�nie Villemo, my�la�. To musi by� Villemo! Dobry Bo�e, to przecie� szczeg�lny dar Ludzi Lodu w pe�nej krasie. My�la�em, �e to ja jestem kim� wyj�tkowym. Niklas my�la�, �e on jest kim� wyj�tkowym. Ale jeste�my niczym! Niczym w por�wnaniu z Villemo!

Z ca�ych si� napina� mi�nie w oczekiwaniu raz�w. Ale wi�cej raz�w nie by�o. Poczu� natomiast wo� ludzi poc�cych si� ze strachu. Poczu� ch��d no�a, przecinaj�cego sznur na jego r�kach, czu�, �e oprawca spieszy si�, by zrobi� to jak najszybciej.

I nagle spad� niczym worek, obola�y, lecz z uczuciem ulgi.

Le�a� d�ugo, nie mog�c si� poruszy�. Na wp� przytomny s�ysza�, �e tamci uciekaj�, jakby im sam diabe� depta� po pi�tach.

W ko�cu odwa�y� si� odwr�ci� g�ow� i spojrze� na Villemo. Sta�a bez ruchu przy palisadzie, czeka�a na znak �ycia z jego strony, oczy mia�a ju� normalne, pe�ne l�ku o niego. �adnych piekielnych b�ysk�w.

��Villemo � szepn�� g�ucho.

��To by�a Sol � odpar�a bezbarwnym g�osem. � Ona tu by�a� i wszyscy dotkni�ci z naszego rodu.

��Nie mog� w to uwierzy�, bo przecie� oni byli �li, prawda?

��Mo�e. Ale ona by�a tu na pewno. I Tengel. I Hanna. I wielu, wielu innych. Zgromadzili si� wok� mnie. Nie wszyscy byli �li, teraz to wiem. W ka�dym razie mieli te� dobre cechy.

��Kochana Villemo, oni nie mieli zdolno�ci powracania. To wyj�tkowa cecha Sol. Ale mo�e Tengel m�g�by�? Pami�tasz, co wuj Brand m�wi� o Tengelu? Co on powiedzia� kiedy� swoim trzem wnukom?

��On stosowa� zakl�cia. Albo czary czy jak�� magi�, nie pami�tam. W ka�dym razie kl�tw� Tengela Z�ego os�abi�, zrobi� co�, dzi�ki czemu jego potomkowie mog� si� broni� przed z�em. Czy my�lisz, �e w�a�nie teraz sta�o si� co� takiego?

Dominik wci�� le�a� w tym samym miejscu. D�ugo zastanawia� si� nad jej s�owami.

��My�l�, �e to, co przed chwil� pokaza�a�, i to, co my z Niklasem mamy, to jest w�a�nie obrona przed z�em. Tak. Lecz nie s�dz�, �eby to mia�o jakie� znaczenie dla�

��Dla czego, Dominiku?

Nie odpowiedzia�. Znowu pogr��y� si� w rozmy�laniach.

��Dla czego, Dominiku? Ty co� wiesz?

��Dla tej pr�by, na jak� kiedy� zostaniemy wystawieni. To tylko taka przygrywka. Pozwolono ci u�y� twojej si�y, �eby mnie uratowa�. Bo nadejdzie czas, kiedy b�d� potrzebny. Tak samo jak ty i Niklas.

��Ty tak du�o wiesz, Dominiku � powiedzia�a z podziwem. � To si� zgadza z wizj�, kt�r� ja te� kiedy� mia�am. Wtedy, gdy chcia�am umrze� wraz z Eldarem. Ale co� we mnie gwa�townie protestowa�o. Dzi�ki ci, dobry Bo�e, �e zes�a�e� na mnie t� wizj�? Bo�e, gdybym wtedy umar�a! Z jego powodu! Trudno mi znie�� t� my�l, Dominiku!

��Nie powinna� o tym my�le�.

Rzek� to spokojnie, lecz ona s�ysza�a, ile b�lu jest w jego g�osie.

Niepewnie, dr��cymi wargami wyszepta�a:

��A zatem uwa�asz, �e skoro zostali�my wybrani do wa�nych rzeczy, nie mo�emy teraz umrze�?

��Tak, ale prawd� m�wi�c jeste�my na najlepszej drodze! Oprawcy b�d� w�ciekli za to, co przed chwil� zrobi�a�: Do�o�� si�, �eby nam za to odp�aci�. Zw�aszcza tobie, bo ty ich przestraszy�a�. Mnie zreszt� te� przestraszy�a� � doda� cicho.

��Naprawd�? Skaktavl te� tak m�wi�. Czy nie m�g�by� podej�� bli�ej? � poprosi�a. � By�am taka samotna, kiedy go zabrali. To wspania�y cz�owiek, Dominiku. Zabili go! To okrutne i bezsensowne, �e tacy wspaniali ludzie gin�, a �li mog� �y� dalej.

��Cz�sto tak bywa, niestety, �e wygrywaj� ludzie bez skrupu��w. Ale chwa�y im to nie przynosi, zostaj� sami ze swoj� w�tpliw� wygran�.

��Masz racj�. � Wyci�gn�a do niego r�ce. � Podejd� do mnie, prosz�! By�am tak bezgranicznie samotna, tak strasznie potrzebuj� teraz blisko�ci cz�owieka.

Dominik z wysi�kiem stan�� na nogach, musia� si� na chwil� oprze� o �cian�, a potem ruszy� chwiejnym krokiem ku palisadzie, pi�kny jak m�ody b�g, cho� wyczerpany do tego stopnia, �e z trudem zachowywa� r�wnowag�.

Gdy Villemo zobaczy�a jego tors, pokryty obrzmia�ymi, krwawymi pr�gami, serce �cisn�o jej si� z b�lu.

��Och, Dominiku! M�j kochany, kochany Dominiku! � zawodzi�a.

Wsun�� r�ce w szpary pomi�dzy palikami i w p� drogi napotka� jej d�onie.

Villemo j�kn�a:

��Bo�e, twoje nadgarstki! Jakie opuchni�te i pokrwawione! Spr�buj� je opatrzy� Nie, nie mam jak. Wszelkie nadaj�ce si� do tego cz�ci ubrania zu�y�am na opatrunki dla Skaktavla. Je�li jeszcze co� z siebie zdejm�, b�d� wygl�da� nieprzyzwoicie. Ale co tam, skoro ma ci to pom�c�

��Nie � przerwa� ostro Dominik. � Te draby nie mog� ci� zobaczy� w takim stanie. Moje rany same si� zagoj�.

��To przynajmniej je obmyj� Zreszt� nie, nie mamy wody, ta w beczce jest zbyt brudna.

��Pijesz j�?

��Nie. Do jedzenia daj� przewa�nie zup�. Nie chce mi si� pi�.

Villemo nie chcia�a pu�ci� jego r�k.

��Jeste� zm�czony � m�wi�a. � Powiniene� si� po�o�y� albo przynajmniej usi���, ale i tak mo�emy trzyma� si� za r�ce.

Dominik po�o�y� si� na boku tu� przy palisadzie. Villemo uczyni�a podobnie po swojej stronie. Ona wsun�a lew� r�k� w szpar�, a on praw� i tak le�eli, oddzieleni dwoma rz�dami palik�w, a jednak po��czeni.

Villemo westchn�a. Dominik m�g�by odnale�� odrobin� szcz�cia w tym westchnieniu, gdyby chcia�. Albo przynajmniej ulgi, �e kto� nareszcie przy niej jest.

Nie m�wi� nic, �miertelnie przera�ony, �e Villemo ma niewiele powod�w do rado�ci, �e nie czeka jej nic dobrego.

Nagle jakby sobie co� przypomnia�a, potar�a d�oni� czo�o.

��Musz� wygl�da� okropnie. Obci�li mi w�osy.

��Tak, widzia�em. To potwory! Mnie jednak nie potrzebujesz si� wstydzi�. Nie wygl�da to zreszt� tak �le, jak my�lisz. Przypominasz ch�opca, kt�rego potraktowano no�ycami do strzy�enia owiec. Ale poniewa� masz kr�cone w�osy, to nic nie szkodzi.

��Dzi�kuj� za pocieszenie � rzek�a po chwili.

Spogl�dali na belki w suficie. W oborze panowa� przejmuj�cy zi�b.

��Dominiku � zacz�a po chwili Villemo. � Wiele razy wspomina�e� o czym��

Odwr�ci� ku niej g�ow�.

��Tak?

��Nie, nie, nie mog� o tym m�wi�.

��Owszem, nawet musisz!

��Kilkakrotnie mia�am wra�enie, �e ty� chcia�e� mi powiedzie� �e chocia� zawsze si� ze mn� dra�ni�e�, to jednak troch� ci na mnie zawsze zale�a�o� Czy te� mo�e tylko tak mi si� zdaje? Wyobra�am sobie co�, czego nie ma?

Dominik znowu z uporem wpatrywa� si� w sufit. Zobaczy�a, �e mi�nie jego twarzy si� napinaj�.

D�ugo musia�a czeka� na odpowied�.

W ko�cu odpowied� nadesz�a, lecz tak cicha, �e ledwie dos�yszalna:

��Ja ciebie kocham, Villemo.

Lekko rozlu�ni�a d�o� zaci�ni�t� na jego r�ce. Dominik �miertelnie si� przerazi�, �e ca�kiem j� cofnie.

Nie zrobi�a tego. Oddycha�a jednak szybko, wzburzona, nie znajduj�c s��w, kt�re mog�aby mu powiedzie�.

W pomieszczeniu panowa�o niczym nie zm�cone milczenie. �wiat na zewn�trz r�wnie� pogr��ony by� w ciszy, jakby w og�le nie istnia�. Jakby �ciany obory stanowi�y ostateczn� granic�, a poza nimi nie by�o nic, absolutnie nic, pustka.

Dominik m�wi� dalej tym samym przyciszonym g�osem:

��Kocham ci� od dawna, od bardzo dawna. Od czasu kiedy sta�em si� dojrza�ym m�czyzn�. A to nast�pi�o stosunkowo wcze�nie.

Villemo szepn�a �a�o�nie:

��Jeszcze zanim ja�?

��Tak, na d�ugo przedtem, nim zadurzy�a� si� w Eldarze.

Zadr�a�a.

��Ale by�e� w stosunku do mnie taki z�o�liwy, ironiczny, nawet napastliwy.

��To tylko samoobrona, nie rozumiesz tego?

��Ale to mnie zasmuca�o. I odp�aca�am ci tym samym. Czasami ci� nienawidzi�am. Mo�e dlatego ja�

Dominik cierpia�, pokryte ranami cia�o pulsowa�o b�lem, ale za nic nie chcia� zak��ci� tego nastroju.

��M�w dalej!

��Mo�e dlatego tak bardzo pragn�am twojej przyja�ni, jeszcze kiedy byli�my dzie�mi.

U�cisn�� mocniej jej r�k�.

��Naprawd�? Wybacz mi.

��Ju� dawno ci wybaczy�am. Wtedy w Romerike te� prosi�e� o wybaczenie, nie pami�tasz?

��My�lisz, �e m�g�bym o czym� takim zapomnie�?

��W gruncie rzeczy zawsze byli�my sobie bliscy, Dominiku.

��Tak.

��I zawsze by�e� mi potrzebny.

��A ty mnie. Dlatego ta bezsensowna walka sprawia�a mi tyle b�lu.

��My�l�, �e nie by�a tak ca�kiem bezsensowna. Oboje stali�my si� lud�mi bardziej samodzielnymi. �adne z nas nie chce by� od nikogo zale�ne.

��Chyba masz racj�. Ale dlaczego nigdy nic nie m�wi�a�? Gdyby� tylko�

Z najwi�ksz� ostro�no�ci� u�o�y� si� wygodniej, to przynios�o ulg� obola�emu cia�u, a poza tym znajdowa� si� teraz jakby bli�ej Villemo.

��Czy mogliby�my zbudowa� most ponad tymi straconymi latami?

��My�l�, �e taki most ju� istnieje. Ale� � zawaha�a si�.

��Chcesz powiedzie�, �e ty mnie nie kochasz?

��Dominiku, sk�adasz mi takie szokuj�ce o�wiadczenie! �e ty, kt�rego podziwia�am, kt�rego stara�am si� na�ladowa� i p�aka�am z rozpaczy, �e tak �le mnie traktujesz� �e ty mog�e� mnie kocha� to mnie tak wzburzy�o� Oszo�omi�o mnie, wytr�ci�o z r�wnowagi, po prostu nic nie wiem. Lecz jednego jestem pewna: to nie by�o nieprzyjemne zaskoczenie, wprost przeciwnie! Musisz mi jednak da� wi�cej czasu! Nie mog� kocha� m�czyzny tylko dlatego, �e on mi si� o�wiadczy�. To by by�o nierozumne.

��Bywasz czasami niezwykle rozs�dna, Villemo.

��Czasami? Zawsze jestem taka � odpar�a nieskromnie. � Ale teraz przepe�nia mnie uczucie wprost trudnego do zniesienia szcz�cia. Tylko m�j rozum, zmys�y, moja �wiadomo�� musz� mie� troch� czasu, �eby si� z tym uczuciem oswoi�.

Zamilk�a. Wzdycha�a tylko i u�miecha�a si� rado�nie.

��A ja �ali�am si�, �e ca�y �wiat mnie opu�ci�! � powiedzia�a w ko�cu.

Dominik spogl�da� na ni� ze smutkiem. Niestety, b�dzie musia� zak��ci� jej rado��. Nie chcia� nawet my�le�, �e nie uda im si� wyj�� ca�o z opresji, w kt�rej si� znale�li. Opiera� sw� nadziej� na osobliwym przeczuciu, �e los chce, by prze�yli. Zacz�� jednak m�wi� o czym innym, nie mniej wa�nym.

��Villemo� Jest jeszcze jeden pow�d, dla kt�rego by�em� taki pow�ci�gliwy.

��Co takiego?

��Przecie� �ebym ci� nie wiem jak kocha�, to i tak ci� nie dostan�.

��A to dlaczego? � przerwa�a tonem, kt�ry obiecywa� wi�cej ni� wszystko, co mu powiedzia�a o swoich niejasnych uczuciach.

��Nigdy nie b�dziemy mogli si� pobra�. Skoro Niklas i Irmelin nie dostali pozwolenia, to nie dostaniemy i my.

Zareagowa�a tak gwa�townie, �e pu�ci�a jego d�o�, ukl�k�a przy palisadzie i uchwyci�a si� jej obu r�kami

��Istnieje mi�dzy nami du�a r�nica � o�wiadczy�a gor�czkowo. � Oni s� znacznie bli�ej spokrewnieni ni� my.

��Tak my�lisz? Nie to dok�adnie ta sama sprawa.

��Niemo�liwe. Tw�j ojciec tak d�ugo �y� zagubiony gdzie� w Niemczech, a teraz mieszkacie w Szwecji i�

��To dosy� dziwne argumenty, Villemo. � On tak�e ukl�k� i wylicza� jej na palcach. � Pomy�l dobrze! Pochodzimy wszyscy od Tengela.

��I od Silje.

��Pochodzimy od Tengela, bo on nale�a� do Ludzi Lodu. Silje nie.

��Masz racj�. Przepraszam!

��M�wimy tylko o bezpo�rednich potomkach Ludzi Lodu. Je�li chodzi o Niklasa oraz Irmelin, to ich przodkowie s� nast�puj�cy: Tengel, Are, Brand, Andreas, Niklas. A w drugiej linii: Tengel, Liv, Tarald, Mattias, Irmelin.

��Czyli oni s� krewnymi w pi�tym pokoleniu, prawda?

��Tak.

��A teraz ty: Tengel, Are, Tarjei, Mikael, Dominik. I ja: Tengel, Liv, Cecylia, Gabriella, Villemo. � Bezradnie opad�a na ziemi�. � My te� jeste�my spokrewnieni w pi�tym pokoleniu! Dominiku, to straszne!

��Wi�c mog�aby� sobie wyobrazi� ma��e�stwo ze mn�? � szepn��.

W oczach Villemo pojawi�y si� �zy.

��My�l�, �e niczego na �wiecie nie pragn� bardziej. To spad�o na mnie tak nagle, chocia�� chocia� nie my�l�, �e zbyt nagle.

��Ja te� tak nie my�l�. A zatem Eldar Svanskogen� By� tylko nic nie znacz�cym epizodem?

��My�l�, Dominiku, �e wtedy nie by�am jeszcze dojrza�a do tego, by ci� kocha�. Musia�am przej�� przez to wszystko, by zrozumie�, kim dla mnie jeste�. Och, taka by�am dziecinna, kiedy spotka�am Eldara. My�la�am, �eby nigdy nie wychodzi� za m��, nigdy nie mie� dzieci. Nie mog�am sobie wyobrazi� p�j�cia do ��ka z Eldarem. Uwa�a�am, �e to paskudne i g�upie. On sam jednak wydawa� mi si� fascynuj�cy, rozumiesz, co mam na my�li? Chcia�am by� jego przyjaci�k�, ba, jego niewolnic�, na kt�rej m�g�by we wszystkim polega�. P�niej zrozumia�am, �e to, co ja okre�la�am jako wszystko, by�o jedynie ma�� cz�stk� stosunk�w pomi�dzy kobiet� i m�czyzn�. By�am dzieckiem, Dominiku. Dzieckiem wielbi�cym wspania�y idea�, zdobycz� z kt�r� on robi�, co chcia�.

Dominik prze�kn�� �lin� i u�miechn�� si�.

��Rozumiem. Eldar odpowiada� tamtej Villemo, kt�r� wtedy by�a�. Ale teraz? Wci�� jeszcze jeste� dzieckiem, czy ju� kobiet�?

Spowa�nia�a i d�ugo wpatrywa�a si� w ziemi�.

��Teraz jestem kobiet� � odpar�a cichutko.

Dominik znowu wyci�gn�� r�k�, kt�r� Villemo uj�a mocno. Stali tak w milczeniu i patrzyli na siebie d�ugo i serdecznie, przepojeni g��bokim smutkiem. Villemo my�la�a, jakby to by�o znale�� si� w obj�ciach Dominika, i nie mo�na powiedzie�, �e by�a to my�l odpychaj�ca. To, �e mia�a go teraz tak blisko siebie, nie �agodzi�o cierpienia. Przeciwnie! My�l o jego u�cisku bole�nie pali�a cia�o.

Dominik dostrzega� zmian� w jej wzroku i w wyrazie twarzy. Jego smutek przemienia� si� powoli w rozpacz.

Villemo zawstydzi�a si�.

Czy� nie stoi tu i nie oszukuje go?

��Dominiku, ja� � zacz�a odwa�nie, lecz natychmiast po�a�owa�a.

��Co chcia�a� mi powiedzie�?

��Nie, nic.

��Owszem, to wa�ne!

��Nie, ja ci� przecie� tak ma�o znam!

Zamilk� na chwil�, a potem powiedzia� cicho:

��Teraz mnie ranisz.

��Trudno. To s� sprawy zbyt osobiste.

Czy� mia�a mu opowiedzie� o kr�lu g�r? O tym, co tamtego dnia robi�a w lesie?

Przygl�da�a mu si� badawczo. Czy mog�a mu si� zwierzy�? Bardzo by chcia�a, lecz czas chyba jeszcze nie nadszed�. Nigdy przedtem nie byli ze sob� tak blisko, co najwy�ej dobrze si� ze sob� bawili, nie mia�a odwagi, nie.

��Villemo�

Stara� si� j� przekona�.

��Nie, to na nic, Dominiku. Kiedy indziej.

��Kiedy indziej? � wybuchn��. � Villemo, czy ty nie pojmujesz, �e�?

Wygl�da�a jak porzucone dziecko.

��Tak, wiem. Ale przecie� mogliby�my udawa�, prawda? �e istnieje dla nas przysz�o��.

Dominik mia� ochot� odgry�� sobie j�zyk.

��Wybacz mi � szepn��. � Wybacz mi, najdro�sza!

Villemo odetchn�a g��boko. Pr�bowa�a wyrwa� si� z nastroju przygn�bienia. Po chwili roze�mia�a si� nerwowo.

��Dominiku, taka by�am g�upia, kiedy dosta�am tw�j pierwszy sympatyczny list. By�o w nim co�, co mnie zabola�o i sprawi�o, �e czu�am si� okropnie.

Dominik zmarszczy� brwi.

��Co to by�o? Czy w og�le w moim li�cie mog�o by� co� takiego?

��Pisa�e�, �e wiesz, co to znaczy utraci� kochanego cz�owieka. I �e ty tak�e co� takiego prze�y�e�. By�am w jaki� spos�b�

Tym razem Dominik u�miechn�� si� szeroko:

��Zazdrosna?

��No, co� w tym rodzaju. W ka�dym razie nie by�o to przyjemne.

��Niem�dra Villemo � powiedzia� czule. � Nie rozumiesz, co mia�em na my�li?

��Nie.

��Ja przecie� ciebie utraci�em!

��Mnie? � zdziwi�a si�.

��Dla niego, wiesz. Wtedy by�em pewien, �e moje �ycie si� sko�czy�o. Nigdy nie zwraca�a� uwagi na moj� obecno��. A ja got�w by�em wszystko odda� za ciebie. Dla mnie ta jesie� by�a czasem goryczy, Villemo.

��Och, Dominiku � j�kn�a. � Gdyby� ty powiedzia� cho� s�owo, cho� jedno s�owo!

��Tobie? Przecie� roze�mia�aby� mi si� w twarz.

Villemo zastanowi�a si�.

��Tak my�lisz? Mo�liwe, nie wiem. By�am przecie� okropnie za�lepiona w tym brutalu, wyobra�a�am sobie, �e musz� sprawi�, by jego lepsze ja wzi�o g�r�. Gdybym jednak wiedzia�a, �e ty� �e tobie na mnie zale�y� Wiesz, Dominiku, my�l�, �e wtedy wszystko potoczy�oby si� inaczej.

��Nie ma si� co teraz nad tym zastanawia�. Mo�na �a�owa�, ale czy �al odwr�ci bieg czasu?

��Masz racj�. Powinni�my raczej my�le� o przysz�o�ci.

Lecz obecna sytuacja dawa�a bole�nie o sobie zna�. Tym razem �adne nie da�o si� skusi� na rozmowy o przysz�o�ci. Villemo bezradnie spu�ci�a g�ow�.

Dominik si� ba�, ba� si� naprawd�. Na zewn�trz czai�a si� z�owroga cisza.

Co teraz szykuj� im prze�ladowcy?

W�a�ciciel Woller ci�kimi krokami przemierza� pokoje swojego dworu. Szed� wolno jak kto�, kto poddany zosta� trudnej pr�bie i zastanawia si� teraz, na kogo by przerzuci� jej skutki.

Skierowa� si�, jak zawsze w ostatnich czasach, ku zachodniemu skrzyd�u. Mieszka�a tam jego c�rka. Tak, bo Woller mia� te� c�rk�, cho� ona w jego �yciu liczy�a si� ma�o.

Zreszt� czy mog�a si� liczy�? Zastraszona, pozbawiona energii, bez zdolno�ci i ch�ci do zaj�cia si� gospodarstwem. Mimo wszystko by�a cz�owiekiem, cho� stary coraz cz�ciej zdawa� si� o tym zapomina�.

Wysz�a za m�� za syna s�siad�w i po tym, gdy Mons zgin�� tak� straszn�, nag�� �mierci�, oni mieli zosta� dziedzicami maj�tku. Zi�� jednak tak�e zgin��, przygnieciony wielkim kamieniem, gdy pracowa� sam na oddalonym polu.

Tyle tylko �e zd��y� sp�odzi� nast�pc�. Wkr�tce po jego �mierci c�rka Wollera urodzi�a ch�opca. I w�a�nie to dziecko sta�o si� jedyn� pociech� starego. Ch�opiec, teraz ju� roczny mieszka� w zachodniej cz�ci ponurego dworu w Woller razem ze swoj� wyl�knion� matk�. Na ni� gospodarz nie zwraca� uwagi, wnuk natomiast by� dla niego wszystkim. Nie �eby chcia� czy potrafi� zajmowa� si� dzieckiem, lecz widzia� w malcu dziedzica.

I oto ten dziedzic walczy� ze �mierci�.

Nikt nie wiedzia�, co mu jest. Ma�y, blady, wyn�dznia�y, zwraca� wszystko co zjad� i dos�ownie gas� w oczach. Teraz ju� tylko le�a� w pi�knym ��eczku, wychud�a kruszyna o wielkich, przestraszonych oczach.

Woller wszed� do pokoju bez pukania. C�rka zerwa�a si� znad rob�tki, kt�r� by�a zaj�ta, ale nawet nie spojrza� w jej stron�. Podszed� wprost do ma�ego Erlinga i przygl�da� mu si� uwa�nie.

Usta ch�opca wykrzywi�y si� w podk�wk�. Ba� si� tego wielkiego cz�owieka, kt�ry nazywa� si� jego dziadkiem.

��Zadbaj, �eby wyzdrowia� � warkn�� stary do c�rki i odwr�ci� si� na pi�cie. Zatrzasn�� za sob� drzwi.

Wr�ci� do du�ej izby, usiad� na obitym sk�r� krze�le i zacz�� si� zastanawia�. Do posi�ku zosta�o ju� za ma�o czasu, by wzi�� si� do jakiej� roboty. Pogr��y� si� w ponurych rozmy�laniach.

Po chwili wesz�o dw�ch ludzi, kt�rzy pracowali dla niego i dla w�jta. Zatrzymali si� w progu. Ich obecno�� przypomnia�a mu o Villemo, uwi�zionej w oborze.

Ludzie Lodu maj�, co tylko chc�, my�la� rozdra�niony. Mno�� si� jak kr�liki. Ich r�d nie wygasa. A ja trac� wszystko, co posiadam.

Teraz znowu zeszli si� z moimi �miertelnymi wrogami ze Svartskogen. Ale mnie nie z�ami�. Bo ja trzymam mocniej. Mam t�, kt�ra zniszczy�a moje �ycie, odebra�a �ycie mojemu synowi. I mam jeszcze jednego z nich. Wyt�pi� ich, jedno po drugim�

Zemsta by�a teraz jego jedyn� pociech�. Nieszcz�cia, kt�re na niego spad�y, stanowi�y jego si��, by�y motywem do niszczenia innych.

��No? � rykn�� do przyby�ych. � Dosta� tyle, ile by� w stanie znie��? A mo�e troch� wi�cej?

Gdy jednak podeszli bli�ej, zobaczy� w ich oczach przera�enie.

��A to co ma znaczy�?

��Ona zrobi�a to znowu � j�kn�� jeden, �w pozbawiony wyrazu cz�owiek, kt�ry zwykle mu towarzyszy�.

��Co zrobi�a? � zapyta� Woller, cho� m�g� si� domy�la�, o czym tamten m�wi. Sam kiedy� widzia� oczy Villemo przez szpar� w �cianie, wtedy gdy powstrzyma�a atakuj�cego szale�ca. Nie m�g� tego widoku zapomnie�.

��Chcieli�my go wych�osta� � powiedzia� pomocnik. � Ale ledwo zd��yli�my uderzy� ze dwa razy, ona dopad�a do nas.

��Co? Chcecie powiedzie�, �e przedosta�a si� do was?

��Nie, ale te jej oczy, panie � wtr�ci� drugi. � Kaza�a nam go odwi�za�, tylko spojrza�a na mnie tymi �lepiami, co pali�y si� jak� Nie mog�em jej nie s�ucha�,

Panie, ona by�a, jakby wysz�a z piekie�, panie.

��Ludzie Lodu wyszli z piekie� � sykn�� Woller i wsta�. � Ale teraz zrobi� z tym koniec! B�dziemy torturowa� jego, tak �eby ona widzia�a. Zawo�a� w�jta! Ale ju�!

W�jt przyby� wkr�tce.

��S�ysza�em, co si� sta�o � o�wiadczy�. � Czy mam j� odda� pod s�d? Czy te� mamy�

��Nie b�dziemy innych do tego miesza�. To pyskata dziewucha, mog�aby opowiedzie� o wi�zieniu, o Skaktavlu i nie wiadomo o czym jeszcze. Poza tym te diab�y maj� asesora po swojej stronie, a ten szwedzki pi�kni� jest kr�lewskim kurierem. Nie, musimy to za�atwi� sami.

W�jt podszed� do niego na palcach i judzi� szeptem:

��Co si� robi z wied�mami?

Woller spojrza� na niego.

��Z wied�mami? O, s� r�ne metody. Najcz�ciej stosowana jest chyba� � Jego mroczna twarz poja�nia�a. � Tak, oczywi�cie! Prawdziw� wied�m� nale�y spali� na stosie!

��Ale to trzeba zrobi� potajemnie. Rozg�osu bym unika�.

Paskudny u�miech pojawi� si� na twarzy Wollera.

��To b�dzie wielki stos�

��Wspania�y! Tylko ona nie mo�e niczego zawczasu wiedzie�. W�ada tak� si��, �e mog�aby nas zaczarowa� tymi �lepiami.

��W�a�nie! Ale�

��Co?

��Tak si� zastanawiam. Ta obora le�y w niedobrym miejscu.

��Racja � zgodzi� si� w�jt. � Ca�y dw�r. I las w pobli�u.

��Dw�r niewa�ny, i tak same ruiny. Ale najpierw trzeba wyci�� drzewa najbli�ej zabudowa�. Nasi ludzie zrobi� to w ci�gu jednego dnia.

��Dobrze! A co z tym drugim? Z tym �kurierem Jego Wysoko�ci, kr�la Karola XI�?

��On te� nie mo�e mie� okazji, �eby �wiadczy� przeciw nam.

W�jt skin�� g�ow�.

��Tak, on wie za du�o. Najlepiej je�li sp�onie na tym samym pi�knym stosie.

��To b�dzie wspania�e przedstawienie, m�j dobry cz�owieku! Kiedy mo�e si� odby�?

��Powiedzmy, jutro wieczorem. Wszystko b�dzie gotowe.

��Znakomicie! Przyda si� troch� rozrywki w tych ci�kich chwilach.

B�g wie kt�ry ju� raz Brand podszed� do okna. Dominik prosi� o trzy dni. Min�y dwa, a jego nie wida�.

Nie powinni byli pozwoli� mu na t� wypraw�. Musieli obieca�, �e b�d� czeka� trzy dni, i dopiero wtedy wyrusz� w �lad za nim.

Ale gdzie go szuka�? Najpierw mia� si� uda� do parafii Eng, ale tam przecie� wszyscy ju� je�dzili. Potem chcia� zda� si� na los.

Mieszka�cy wszystkich trzech dwor�w odchodzili od zmys��w z niepokoju. Gabriella p�aka�a i oskar�a�a si�, �e to ona wpl�ta�a Dominika w nieszcz�cie, cho� przecie� akurat jej winy w tym nie by�o. Niklas pr�bowa� wymkn�� si� w tajemnicy i na w�asn� r�k� poszukiwa� obojga zaginionych, lecz Andreas zdo�a� go zatrzyma�.

Niepok�j, strach i przera�enie spad�o na parafi� Grastensholm. Wszyscy pragn�li powrotu Villemo podobnie jak kiedy� wspierali rodzin� w poszukiwaniach ma�ego Mattiasa.

R�wnie� Lars, syn Jespera i wnuk Klausa, szuka� od pocz�tku i wci�� nie dawa� za wygran�, cho� teraz przewa�nie przetrz�sa� las bli�ej swojego domu.

Lars zaskoczy� wszystkich, gdy si� o�eni� i zosta� ojcem ma�ej dziewczynki, czym z�ama� rodzinn� tradycj�. Dotychczas wszyscy w tej rodzinie byli oci�ali i powolni, ale �agodni niczym jagni�ta. Ma�a Elisa tak�e mia�a w sobie wiele �yczliwo�ci, w to nikt nie w�tpi�. Ale by�a po�r�d nich jak wspania�a r�a mi�dzy ostami, lub jak lilia na n�dznym �mietniku.

By�a wdzi�czna niczym elf, jasne loki sp�ywa�y na kark, b��kitne oczy promienia�y czystym blaskiem, a radosne gaworzenie rozlega�o si� jak dzie� d�ugi w ma�ej chatce komornik�w. Jesper, kt�ry jeszcze �y�, nazywa� j� ksi�niczk� i nie m�g� jej si� napatrze�. �Jak ja si� nazywam, Eliso?� � pyta�. Ma�a odpowiada�a: �Dada Jappe�, a Jesper ja�nia� niby s�oneczko. �To dziadkowa wnuczka � wykrzykiwa� zachwycony. � M�dra jak dziadek. Po mnie odziedziczy�a� rozum, dziecinko!�

Matka Elisy nie m�wi�a nic, lecz wymownie zaciska�a wargi.

Ma�ej nadano imi� po Eli z Lipowej Alei, kt�ra zawsze by�a dobrym duchem i opieku�czym anio�em komornik�w. Nigdy kiedy znale�li si� w potrzebie, nie wychodzili od niej z pustymi r�kami. Z Grastensholm wprawdzie te� nie, ale gospodarstwo Jespera nale�a�o w�a�nie do Grastensholm, wi�c Mattias i Hilda mieli obowi�zek pomaga�, od czego zreszt� nigdy si� nie uchylali. Stosunek komornik�w do Eli i innych mieszka�c�w Lipowej Alei nacechowany by� serdeczn� przyja�ni� i zrozumieniem. Zacz�o si� to tamtego dnia, gdy Sol wr�ci�a do domu z ci�ko chorym Klausem.

Teraz ca�a rodzina komornik�w cierpia�a z powodu lekkomy�lnej panienki Villemo.

Pewnego wieczora Lars wyszed� na dw�r, by zamkn�� obor� na noc. Gdy wr�ci�, sta� przez chwil� po�rodku izby i drapa� si� w kark.

��Co ci jest? � zapyta�a �ona, zaj�ta w�a�nie rozbieraniem ma�ej do snu. Elisa skaka�a i dokazywa�a w ��ku, a zniecierpliwiona matka pokrzykiwa�a co chwila: �St�j spokojnie, bo nigdy ci� nie rozbior�!� Jak miliony matek na �wiecie.

��Nie wiem � odpar� Lars. � Zdawa�o mi si�, �e s�ysza�em krzyk �bika gdzie� nad urwiskiem.

��Co ty m�wisz? � przestraszy�a si� �ona. � Czy kot jest w domu?

��Jest. Wszystkie zwierz�ta s� pod kluczem, nic im nie grozi. Czy �biki maj� teraz m�ode? To by�o takie zawodzenie czy piszczenie, jakby m�odego�

��Nie, �biki nie maj� teraz m�odych � odpar�a kobieta z przek�sem. � Dziecko, st�j�e spokojnie!

Mo�e s�ysza�e� co innego? Ducha albo co?

��Nie wiem, co to by�o. Tato, we�miemy latark� i p�jdziemy si� rozejrze�, dobrze?

Jesper, kt�ry nie przepada� za rozmowami o duchach odpar� �e owszem, ch�tnie by poszed�, ale tak go co� w nodze �amie�

��Zawsze ojca �amie, jak si� ojciec chce od czego� nieprzyjemnego wykr�ci�. Chod�my, jakie� zwierz� mog�o si� w co� zapl�ta�!

Sze��dziesi�ciosiedmioletni Jesper nie mia� innego wyj�cia, jak zebra� si� na odwag� i zapali� latark�. Na wszelki wypadek po�o�y� nad drzwiami kawa�ek �elaza, do r�ki wzi�� n�, a nad latark� zrobi� znak krzy�a.

Tak zabezpieczeni wyszli.

Wiecz�r by� cichy, w powietrzu czu�o si� �nieg, ale nie o �niegu teraz my�leli. Zbocze nad urwiskiem czernia�o na tle nieba. �wiat pogr��ony by� w ciszy. Daleko w dole ja�nia�y ��tym blaskiem �wiate�ka dworu w Grastensholm.

��Nie, ja nic nie s�ysz� � o�wiadczy� Jesper g�o�no, by odstraszy� ewentualnego ducha.

��Co, tato. Nie gadajcie, pos�uchajmy!

Panowa� ch��d. Jesper, kt�ry zd��y� ju� zdj�� z siebie kilka ze swoich o�miu warstw ubrania, dr�a�. G�o�nym sapaniem zak��ca� cisz�.

��To mo�e by� w g�stych zaro�lach.

��Cicho! � powt�rzy� Lars. � Czy ojciec nie s�ysza�? Akurat kiedy ojciec otworzy� usta.

Serce Jespera za�omota�o. Latarka trz�s�a mu si� w r�ce.

Od urwiska dochodzi� jaki� g�os.

��To nie �aden �bik � szepn�� Jesper poblad�y na twarzy.

Czekali przez chwil�. Lars tak�e najch�tniej uciek�by do domu i zamkn�� za sob� drzwi na siedem spust�w, ale zebra� ca�� odwag� i sta� w miejscu. Ogromnie mu zale�a�o, �eby jego �ona, kt�r� bardzo kocha�, mog�a by� z niego dumna.

Zawo�a� w stron� urwiska:

��W imi� Jezusa Chrystusa, je�li �yczysz nam �le, to wr�� sk�d przyszed�e�!

��Nie�le powiedziane, Lars � mrukn�� Jesper.

��W imi� Jezusa, wracaj do piekie�!

A wtedy od urwiska odpowiedzia� im kto� z wielkim trudem:

��W imi� Jezusa Chrystusa, nie chc� wam zrobi� nic z�ego. Pom�cie mi, na Boga!

Ojciec i syn spojrzeli na siebie w �wietle latarki.

��To przecie� cz�owiek! � wykrzykn�� Lars. � Chod�my, ojcze!

Wci�� jeszcze sp�oszony, lecz ch�tny do pomocy Jesper pod��y� za synem.

��Poczekaj, ch�opcze, nic nie widz� w tych ciemno�ciach!

Pochylili si� nad kraw�dzi� urwiska.

��Ho, ho! � krzykn�� Lars i czeka�.

��Tutaj � odezwa� si� g�os ca�kiem blisko nich w g�stych zaro�lach.

Zbli�ali si� ostro�nie, wysoko podnosz�c latark�.

��O Jezu, ch�opcze, tu kto� le�y! Chod� no, podniesiemy go!

��Ostro�nie � j�kn�� cz�owiek. � Jestem ci�ko ranny.

��O, jak on pi�knie m�wi � rzek� Jesper zdumiony.

��Gdzie was boli najbardziej, panie?

��Wsz�dzie � wyszepta� ranny. � Ale najbardziej g�owa. Chyba mocno j� sobie pot�uk�em.

Lars podbieg� par� krok�w w stron� domu.

��Marit! � wo�a� podniecony. � Marit!

Drzwi chaty otworzy�y si� i w strumieniu �wiat�a ukaza�a si� �ona.

��Znale�li�my tu jakiego� cz�owieka. Chod� nam pom�c!

��Jest ranny?

��To straszne, jak bardzo! Pospiesz si�!

Drzwi zosta�y zamkni�te i po chwili Marit znalaz�a si� nad urwiskiem.

��Elisa jeszcze nie �pi, nie mog� tu d�ugo zosta� � powiedzia�a cicho. � Ale co si� sta�o?

Gdy tylko zobaczy�a rannego, natychmiast przyst�pi�a do dzia�ania. To, z czym niezdarni m�czy�ni d�ugo nie mogli sobie poradzi�, ona za�atwi�a natychmiast. Kaza�a Larsowi sprowadzi� sanie i wkr�tce ranny znalaz� si� pod dachem, ostro�nie transportowany wsp�lnymi si�ami przez ca�� tr�jk�. Po�o�yli go w tym ��ku, w kt�rym najpierw Klaus i Rosa prze�ywali swoje radosne chwile, w kt�rym urodzi� si� Jesper i gdzie wprowadza� swoj� narzeczon� w b�ogos�awie�stwa i trudy ma��e�skiego �ycia, gdzie Lars si� urodzi� i bra� w posiadanie Marit. I gdzie przed rokiem przysz�a na �wiat Elisa. Rodzinne dzieje�

��Co z nim? � dopytywa� si� Jesper, niewymownie podniecony tym, co si� dzia�o w jego ma�ym domku.

��Okropnie poturbowany � odpar�a Marit. � Na prawd� nie wiem, od czego zacz��.

��Wygl�da przyjemnie � stwierdzi� Lars, a mia� na my�li to, �e chory pochodzi z wy�szych warstw. � Cho� taki sponiewierany. Ciekawe, sk�d on si� wzi��?

Nieznajomy otworzy� oczy. Pr�bowa� co� powiedzie�.

��Tak? � zapyta�a Marit, pochylaj�c si� nad nim.

Wargi rannego wyszepta�y jakie� s�owo.

��Jeszcze raz � poprosi�a.

Spr�bowa� znowu.

Marit drgn�a.

��Panie Jezu, zdaje mi si�, �e on m�wi: Villemo!

Chory skin�� g�ow�.

��Villemo? Pan wie, gdzie jest panienka Villemo?

Chory znowu potwierdzi� i da� znak, �e trzeba si� spieszy�.

Marit o�ywi�a si�.

��Lars, we� konia i p�d� jak najszybciej do Grastensholm, przywie� tu pana Mattiasa. Z tymi ranami sami sobie nie poradzimy. I pana Kaleba. I m�odego Niklasa te�, on ma b�ogos�awione d�onie. Spiesz si�!

Lars biega� tam i z powrotem.

��Od kogo mam zacz��?

��Od najbli�szych. Jed� do wszystkich po kolei!

��Ale jest tak piekielnie ciemno. Pomy�l, je�eli ko�

��Pomy�l i pomy�l! Ruszaj i nie gadaj g�upstw!

Nikt nie mia� czasu dla Elisy, kt�ra, uczepiona oparcia ��ka, wielkimi oczyma wpatrywa�a si� w przybysza u�o�onego na pos�aniu mamy i ojca.

Pod os�on� nocy grupa je�d�c�w przyby�a do ma�ej zagrody w lesie. Kiedy wszyscy weszli do �rodka, w izbie zrobi�o si� ciasno.

Zbli�yli si� do ��ka. Nieznajomy by� przytomny, Marit da�a mu ciep�ego picia i par� k�s�w jedzenia. Ale niewiele m�g� prze�kn��.

��Ale�� � wykrzykn�� Niklas, lecz zakry� usta d�oni�. � Ja go ju� widzia�em!

��Znasz go? � dopytywa� si� Mattias.

��Tak. Ale� Romerike? Gdzie�? Tak, spotkali�my si� w g�rskim sza�asie. A najpierw w lesie� On si� nazywa�

��Nie pami�tasz?

��On by� przyw�dc� powstania! Szlachcic. Skaktavl!

Niklas pochyli� si� nad chorym.

��Pami�ta mnie pan?

Tamten potwierdzi� skinieniem g�owy.

��Pan ma� cudowne r�ce, prawda?

Potem zamkn�� oczy i le�a� jak nie�ywy.

Wszyscy byli ju� w ��kach, kiedy Lars wpad� konno na dziedziniec Lipowej Alei. D�ugo dobija� si� do drzwi, lecz gdy tylko us�yszeli, o co chodzi, natychmiast wszyscy zacz�li wstawa�. Niklas pop�dzi� do Grastensholm, a Lars do Elistrand, �eby by�o szybciej. Kto �yw ze wszystkich trzech dwor�w chcia� czym pr�dzej rusza� do le�nej zagrody, nawet chora Gabriella i wszyscy protegowani Villemo z Tobronn.

Mattias jednak protestowa�. Dom Larsa by� niewielki, musieliby zosta� na dworze, a panowa� nocny ch��d. Pojechali we trzech: ojciec Villemo, Kaleb, doktor Mattias i Niklas o uzdrawiaj� r�kach. Ostatecznie zdecydowali si� zabra� jeszcze Eli, kt�r� rodzina komomika tak kocha�a i kt�ra by�a przecie� przybran� siostr� Villemo, cho� nie dorasta�y razem. Kaleb i Gabriella wzi�li do siebie pozbawion� rodziny Eli poniewa� s�dzili, �e w�asnych dzieci mie� nie b�d� i poniewa� szczerze j� kochali. Gdy Eli doros�a i wysz�a za m�� za Andreasa, w odst�pie nieca�ego roku ona i Gabriella urodzi�y dzieci � Niklasa i Villemo. Mi�dzy przyrodnimi siostrami by�o osiemna�cie lat r�nicy. Villemo jednak od pierwszych lat odczuwa�a ��cz�c� je wi� i cz�sto odwiedza�a doros�� siostr�, by porozmawia� z �agodn�, czu�� i wra�liw� Eli. Eli prze�y�a znikni�cie Villemo bole�niej ni� inni cz�onkowie rodziny.

Kaleb natychmiast zwr�ci� si� do chorego w ��ku:

��Jestem ojcem Villemo. Pan co� wie o jej losie?

Zaro�ni�ty, wyn�dznia�y Skaktavl, z poranion� twarz�, mru��c oczy i kiwaj�c g�ow�, wykrztusi� ledwie dos�yszalnie:

��Niezwyk�a dziewczyna, Villemo. Mo�e pan by� z niej dumny.

���yje?

��Tak. Ale jest w� wielkim niebezpiecze�stwie.

D�onie Kaleba zacisn�y si� na oparciu ��ka.

��Gdzie ona jest?

��Ja� ja nie potrafi� powiedzie�

��Kaleb, poczekaj � zaprotestowa� Mattias. � Zm�czysz pana Skaktavla tak, �e straci przytomno��. Pozw�l, �e najpierw my go obejrzymy!

Oczywi�cie! Kaleb dobrze to rozumia�.

��Zajrzyj do garnk�w, Marit � szepn�� Lars do �ony. � Powinni�my zaprosi� pa�stwa na pocz�stunek.

Marit ju� o tym pomy�la�a, a gdy z pomoc� Eli podawa�a na st�, co mieli w domu najlepszego, Mattias i Niklas zajmowali si� Skaktavlem.

��Jakim, na Boga, sposobem, cz�owiek tak straszliwie po�amany zdo�a� prze�y�? � zastanawia� si� Mattias.

W ciele Skaktavla naprawd� nie by�o chyba ani jednej ca�ej ko�ci. Obaj, Niklas i Mattias, pracowali szybko i pewnie; Mattias korzysta� raczej z wiedzy lekarskiej, Niklas pos�ugiwa� si� si�� swoich r�k, kt�re uk�ada� na wszystkich dost�pnych miejscach, podejrzewali bowiem ci�kie obra�enia wewn�trzne.

Zabieg wyra�nie s�u�y� choremu, bo wkr�tce zacz�� m�wi�:

��Gdzie ja jestem?

Wyja�nili mu.

��W parafii Grastensholm? � powtarza� zdumiony. � Jakim cudem ja si� tu znalaz�em?

��Sk�d pan przyszed�? � zapyta� Mattias.

Spojrzenie chorego zmatowia�o.

��Oni chcieli mnie powiesi�: Po drodze, kiedy mnie prowadzili, rzuci�em si� w przepa��. Nie mia�em nic do stracenia. Poj�cia nie mam, jak d�ugo le�a�em w dole, ale kiedy ockn��em si� z omdlenia, by�o ciemno. Sznur, kt�rym zwi�zali mi r�ce, rozerwa� si� podczas upadku, na szcz�cie. Zacz��em si� czo�ga�, bo nie mog�em usta� na w�asnych nogach. Stwierdzi�em, �e znajduj� si� w kamienistej rozpadlinie. Nie wiem ani dok�d si� czo�ga�em, ani jak d�ugo, raz po raz traci�em przytomno��. Czasami zdawa�o mi si�, �e jest dzie�, to znowu noc. Osypuj�ce si� kamienie, w�skie szczeliny, las, g�ry� To zastanawiaj�ce, jaki cz�owiek jest wytrzyma�y. A jeszcze bardziej zastanawiaj�ce, jak wyszed�em z tej rozpadliny. Bywa�o, �e musia�em si� czepia� niemal pionowej ska�y. Pami�tam, jak przez mg�� potworny l�k, �e spadn� z powrotem.

D�ugie opowiadanie wyczerpa�o go. Musia� chwil� odpocz��, dysza� jak po d�ugim biegu.

Obecni z trudem powstrzymywali si�, by nie zapyta� o Villemo.

W ko�cu chory znowu zacz�� m�wi�.

��Najgorzej jest z g�ow�. Rwie mnie w niej i pali, jakby mi kto� szpile wbija�.

��Wiem � u�miechn�� si� �agodnie Mattias. � Dlatego b�dzie pan musia� d�ugo le�e� bez ruchu.

��Ale gdzie, w kt�rym miejscu rzuci� si� pan w t� przepa��? � zapyta� Kaleb, kt�ry nie m�g� ju� d�u�ej czeka�.

Skaktavl zmarszczy� brwi:

��W dole przed nami widzia�em parafi� Eng� Du�y dw�r Woller. Dw�r w�jta� Niedaleko stamt�d, w lesie, jest d�b-szubienica. Tam w�a�nie mnie prowadzili. Ale szli�my od� � Zastanawia� si� d�ugo. � Villemo i ja byli�my uwi�zieni w budynku przypominaj�cym obor�. W opuszczonym dworze, gdzie budynki stoj� w szeregu, jeden obok drugiego. Trzeba przej�� przez stajni�, �eby si� dosta� do obory�

Znowu si� za bardzo zm�czy�, musia� chwil� odpocz��.

Zebrani spogl�dali po sobie.

��Opuszczony dw�r? W parafii Eng? Nie ma tam takiego � powiedzia� Niklas.

��Nie, nie � szepn�� Skaktavl spierzchni�tymi wargami. � Nie w parafii Eng, Moja droga na szubienic� zacz�a si� gdzie indziej.

Wahali si�, nie dowierzaj�c.

��Sk�d? � dopytywa� si� Kaleb. � Z parafii Grastensholm? Trudno mi w to uwierzy�.

��Nie wiem � odpar� Skaktavl. � Tylko musieli�my przej�� na drug� stron� wzg�rz, �eby znale�� si� w Eng.

��I Villemo nadal jest w tej stajni? � pyta� znowu Kaleb.

��By�a, kiedy mnie stamt�d wyci�gn�li.

Niklas przerwa� mu zaniepokojony:

��A nikogo innego pan tam nie widzia�? Chodzi mi o jednego z naszych krewnych, tego m�odego Dominika, kt�ry by� razem ze mn� w Romerike. Wyruszy� teraz na poszukiwanie Villemo i tak�e znikn��.

Skaktavl pr�bowa� si� u�miechn��, lecz uniemo�liwia�y mu to rany twarzy.

��Dominik! Ona du�o opowiada�a o Dominiku, my�l�, �e jest z nim bardzo zwi�zana� Jakim� takim uczuciem mi�o�ci, lecz tak�e niech�ci. Nie, nikogo nie widzia�em. Ale nie wiem, ile dni ju� tutaj jestem.

To musia�o si� sta�, zanim Dominik wyjecha� � powiedzia� Mattias. � Ale teraz najwa�niejsze pytanie: kim s� ci, kt�rzy was wi�zili? Kto was pojma� i dlaczego� Dlaczego?

Cz�owiek w po�cieli j�kn�� z wysi�ku i b�lu. Odpowiada� jednak ch�tnie:

��Mnie uwi�zi� w�jt. Rok temu. Zamkn�li mnie w tej oborze, kt�ra wygl�da na kryj�wk� dla specjalnych wi�ni�w. My�l�, �e wielu tam ju� siedzia�o. Mnie wzi�li dlatego, �e przewodzi�em powstaniu. W�jt nie m�g� znie��, �e chodz� na wolno�ci. Villemo natomiast�

Eli, kt�ra widzia�a, �e choremu zasycha w gardle, poda�a mu kubek. Pi� d�ugo i �apczywie.

��P�niej dostanie pan co� mocniejszego � obieca� Mattias. � Co�, co pobudza kr��enie krwi.

Skaktavl sprawia� wra�enie, jakby mu to przypad�o do gustu. Westchn�� z zadowoleniem i m�wi� dalej:

��Villemo uwi�zi� Woller. On i w�jt wsp�pracuj�.

��Tak jak my�leli�my � mrukn�� Kaleb.

��Woller to stara �winia � powiedzia� Skaktavl z niesmakiem. � Ma otw�r w �cianie, przez kt�ry podgl�da swoich wi�ni�w. My�l�, �e oni si� mnie pozbyli, bo mi�dzy mn� a Villemo nie zdarzy�o si� nic, co by ich podnieca�o.

��A to� � zacz�� Kaleb wzburzony, lecz opanowa� si�. � Wi�c pan my�li, �e Dominik tak�e jest teraz w tej oborze?

��Nic o tym nie wiem, ale to bardzo mo�liwe. Prosz� mi powiedzie�, doktorze � zwr�ci� si� do Mattiasa. � Jaki jest m�j stan?

Niklas przez ca�y czas trzyma� swoje uzdrawiaj�ce r�ce na okaleczonych miejscach. Mattias opar� d�o� na ramieniu swojego kuzyna.

��Z ludzkiego punktu widzenia powinien pan umrze� ju� w chwili upadku, panie Skaktavl. Wygl�da jednak, �e jest pan zrobiony z twardego materia�u. I ma pan szcz�cie, w nie byle jakie r�ce pan trafi�. Zajmuje si� panem jeden z uzdrowicieli Ludzi Lodu! Bardzo niewielu si� takich urodzi�o. Ostatnim by� m�j pradziad, legendarny Tengel. Niklas jest jego praprawnukiem.

Skaktavl u�miechn�� si� z za�enowaniem:

��Dumny jestem, �e mam ten honor. Ale i pan tak�e, doktorze Meiden, potrafi co nieco?

Mattias o ciep�ych oczach wygl�da� na zaskoczonego.

��Oczywi�cie odziedziczy�em r�ne formu�ki, takie tam hokus, pokus, to prawda. Ale ja sam jestem zwyczajnym �miertelnikiem, bez nadprzyrodzonych zdolno�ci.

��O, gor�ce serce to cecha te� nie do pogardzenia. Dzi�kuj� panu za opiek�. Czuj� si� teraz naprawd� du�o lepiej.

Marit zaprasza�a nie�mia�o:

��Gdyby pa�stwo byli tak uprzejmi, to chcia�abym� na ma�� przek�sk�

��Ale� to nie� � zacz�� Mattias.

Powstrzyma� si� jednak. Zobaczy� oczy Jespera ja�niej�ce z dumy, �e mo�e zaprosi� pa�stwa z Grastensholm na mleko, pszenne suchary i domowej roboty piwo, zobaczy� Larsa usadzaj�cego go�ci, Marit przestraszon�, �e mogliby odm�wi�. I przypomnia� sobie tamten dzie�, kiedy po raz pierwszy spotka� sw� ukochan� �on�, Hild�, w domu hycla. To, �e cz�stowa�a go ciastkami, kt�re zosta�y od Bo�ego Narodzenia, te pi�knie zdobione ciastka, i zmieni� zamiar.

��Dzi�kujemy � powiedzia�. � Serdecznie dzi�kujemy. Na pewno b�dzie nam smakowa�. A potem przeniesiemy pana Skaktavla do Grastensholm. Tam dostanie silniejsze lekarstwa i opatrzymy mu jak trzeba wszystkie rany.

Usiedli. Lars i Jesper przycupn�li na brzegu ��ka i patrzyli, czy wszystko jest jak nale�y. Ma�a Elisa wci�� jeszcze dokazywa�a na swoim pos�aniu, w ko�cu Lars wzi�� j� na kolana. Marit pos�a�a mu surowe spojrzenie lecz milcza�a.

To w czasie posi�ku Niklas powiedzia� co�, co mia�o doprowadzi� ich do rozwi�zania zagadki:

��Rozpadliny� Widok na le��ce w dole Eng?

Wszyscy pogr��yli si� w domys�ach.

��Nie ma �adnych jar�w ani rozpadlin w tamtej okolicy � o�wiadczy� Mattias.

��Powiedzcie mi � ci�gn�� dalej Niklas. � Wollerowie przecie� nie zawsze mieszkali tam gdzie teraz. Sk�d oni pochodz�?

Do rozmowy wmiesza� si� Jesper:

��Sk�d si� wzi�li wtedy, gdy podst�pem odebrali gospodarstwo Svartskogenom? Ja wiem, bo mi jeden ze Svartskogen�w m�wi�. Oni pochodz� z Moberg.

Wszyscy zwr�cili si� ku Jesperowi, kt�ry zarumieni� si� z przej�cia i zadowolenia, �e go s�uchaj�. I �e mo�e si� przyda�!

��Moberg? � zastanawia� si� Kaleb. � Czy w tamtej okolicy s� rozpadliny?

Mattias stara� si� co� sobie przypomnie�.

��Wzg�rza w ka�dym razie s� i wy�sze, i bardziej strome ni� u nas.

��O, tak. Tam s� i okropne urwiska, i rozpadliny � powiedzia�a Marit. � Moja ciotka mieszka�a w tamtych stronach i jak by�am ma�a, to chodzi�am tam na jagody.

��Przecie� szukali�my w Moberg � wtr�ci� Mattias. � I nic nie znale�li�my. I �adnych urwisk po drodze z Eng do Moberg nie ma.

��Ale g�ry, dalej na zach�d? � podpowiada�a Eli. � Mo�e tam? Tam nie ma �adnych dr�g.

��To w�a�nie o tej okolicy ja m�wi� � rzek�a Marit z przej�ciem. � Tam dalej to s� prawdziwe g�rskie �ciany. O� Poczekajcie!

Przygl�dali jej si� z uwag�.

��Moja ciotka powiedzia�a kiedy�� Musz� sobie przypomnie�. Tak, pokazywa�a w stron� wzg�rz. My by�y�my wtedy na szczycie. I powiedzia�a: �Tam le�y opuszczony dw�r. Ale my tam nie p�jdziemy. Dooko�a takich opuszczonych dwor�w zbieraj� si� zawsze nieczyste duchy.� Tak powiedzia�a.

Przez chwil� w izbie panowa�a cisza.

��Na wzg�rzach? � zapyta� Kaleb z niedowierzaniem.

��No, nie wiem. Dw�r m�g� si� znajdowa� na zboczu albo ca�kiem nisko, po stronie Moberg. Nie wiem, bo tam nie by�y�my.

��Opuszczony dw�r? � powt�rzy� Mattias. � To nie musi nic znaczy�.

��No pewnie, �e nie � zgodzi�a si� Marit niepewnie. � Moja ciotka wiedzia�a, do kogo on nale�y, ale ja nie pami�tam. M�wi�a te�, �e oni dorobili si� wi�kszego maj�tku i wyprowadzili si� stamt�d, ju� dawno, do Eng.

��Dzi�ki! � zawo�a� Niklas i zerwa� si� ze sto�ka do dojenia kr�w, na kt�rym siedzia�. A poniewa� sto�ek mia� trzy nogi, to oczywi�cie przewr�ci� si� z ha�asem. Wszyscy zacz�li wstawa�. � Jedziemy tam! Jeszcze tej nocy!

��Jedziemy � zgodzi� si� Mattias. � Ale najpierw musimy pana Skaktavla przewie�� do dworu. I zebra� wi�cej ludzi.

��Ja te� pojad� � zg�osi� si� natychmiast Lars.

��Dzi�kujemy, to �adnie z twojej strony. Ale b�dziemy te� potrzebowa� Marit. Tylko �e�

��Ja si� zajm� dzieckiem � o�wiadczy�a Eli. � Zabior� j� i Jespera do Lipowej Alei. Tylko Marit zna drog�.

Jesper nie mia� nic przeciwko wizycie w Lipowej Alei.

��Pogadam sobie z Brandem, razem wojowali�my. Ju� si� pewnie bardzo postarza�.

Zebrani pr�bowali ukry� u�miechy. Jesper wygl�da� co najmniej dwadzie�cia lat starzej od wci�� m�odzie�czego Branda.

��Mamy ze sob� do pogadania, Brand i ja. O czasach, kiedy wojowali�my dla Christiana Czwartego w Niemczech�

Mattias przerwa� wspominki starego.

��Kaleb, jed� przed nami! Zbierz ludzi! Po�lij te� do Svartskogen i do Eikeby, to rodzina mojej matki.

Nie potrzebowa� prosi� dwa razy. Kaleb w biegu podzi�kowa� za pocz�stunek i ju� go nie by�o.

Teraz powinni odnale�� Villemo! To najlepszy �lad, na jaki natrafili.

��Tak, tak b�dzie, powiadam wam � obwieszcza� Jesper g�o�no. � Jak us�ysza�em tego pana na urwisku, od razu pomy�la�em, �e wydarzy si� co� wa�nego. Dlatego spieszy�em mu na ratunek.

Lars i Marit wymienili znacz�ce spojrzenia. Stary Jesper zawsze, kiedy ju� by�o po wszystkim, o�wiadcza�, �e on od pocz�tku wiedzia�, o co chodzi. Ale co tam. Lubili staruszka. Bywa� m�cz�cy, to prawda, trudno by�o si� jednak na niego z�o�ci�.

Ma�a Elisa skaka�a rozbawiona po ��ku.

W oczach doros�ych pojawi�y si� promyki nadziei.

Natrafili na �lad Villemo.

Obora ton�a w nocnych ciemno�ciach.

Villemo spa�a, zm�czona i wycie�czona. Dominik spa� tak�e tak blisko niej, jak to by�o mo�liwe przy tych rozdzielaj�cych ich przegrodach.

Kto� delikatnie g�adzi� Villemo. J�kn�a cicho przez sen, przytuli�a policzek do pieszcz�cej j� d�oni.

Dominik, pomy�la�a.

Ale to nie by� Dominik. D�o� dotyka�a j� leciutko, tak lekko, �e Villemo w jaki� spos�b u�wiadamia�a sobie, i� to sen. By� to sen niezwyk�y, wyrazisty, pe�en �ycia.

��B�dziemy musieli umrze� � szepn�a. � Ja nie chc�, �eby Dominik umar�, on nie mo�e!

��Cii, cii � szepn�� czyj� roze�miany g�os. � Nie umrzesz. Dominik tak�e nie. Musisz walczy�, Villemo! Nie poddawaj si�! Umrze� w m�odym wieku to najg�upsze, co mo�e by�.

��Sk�d o tym wiesz?

��Bo sama tak post�pi�am.

���a�ujesz tego?

��Ja nie mia�am innego wyj�cia. Ale ty nie mo�esz powt�rzy� mojego b��du. Musisz �y�, pami�taj! B�dziesz potrzebna. I Dominik tak�e, dlatego musi wytrwa�. B�d� silna, Villemo!

Odwr�ci�a g�ow�, by spojrze� na m�wi�c�. pomieszczenie, w kt�rym si� znajdowa�a, spowija� mrok i dostrzega�a tylko pa�aj�ce szelmowskie oczy.

��Co mamy robi�?

��Po prostu wytrwajcie.

��Wiesz, co si� z nami stanie?

��Przysz�o�� to nie moja sprawa. Wiem jednak mn�stwo o tym, co min�o. A teraz wiem nawet wi�cej ni� dawniej. Chcesz zobaczy�?

��Ch�tnie. Je�li to nie jest straszne.

��To jest straszne.

��Trudno. Poka� mimo wszystko. Czy Dominik te� mo�e zobaczy�?

��Nie, Dominik �ni w�asny sen.

Jakie to dziwne! �ni�a i mog�a o tym rozmawia�!

M�oda kobieta o pa�aj�cych oczach znikn�a.

Villemo znajdowa�a si� w pustym pomieszczeniu, wype�nionym mg��. Po chwili mg�a nieco zrzed�a i zobaczy�a wok� siebie domy. Ale nie takie, do jakich przywyk�a. Te przypomina�y raczej szpiczasto zako�czone jurty. Za nimi rozci�ga�a si� bezkresna przestrze�, gdzie wiatr miota� k��bami zmarzni�tego �niegu lub gna� je po ziemi.

Jaki� cz�owiek ukaza� si� w niskich drzwiach. Od st�p do g��w ubrany by� we w�ochate sk�ry. Z innych drzwi wyszed� jeszcze jeden. Spogl�dali ku po�udniowi i podnieceni wykrzykiwali co� do siebie w ca�kowicie dla niej niezrozumia�ym j�zyku. Villemo widzia�a ich twarze. To nie byli Norwegowie, o nie. Wystaj�ce ko�ci policzkowe, w�skie, sko�ne oczy, po�yskuj�ce ��tym blaskiem, szerokie usta i kr�pe sylwetki.

Mimo to mia�a wra�enie, �e kogo� jej przypominaj�. Mieli co� w twarzach�

Ca�kiem niedawno widzia�a tak� twarz. Ale gdzie?

Wok� niskich domk�w wznosi�y si� s�upy, na kt�rych zatkni�to totemy i symbole. Wierzcho�ki s�up�w po��czone by�y poprzeczkami, z kt�rych zwiesza�y si� sk�ry r�nej d�ugo�ci i barwy. Gdzieniegdzie chrz�ci�y ludzkie czaszki umieszczone na drewnianych palach. Wisia�o tam jeszcze mn�stwo r�nych rzeczy, kt�rych nazw ani przeznaczenia nie zna�a.

Ze wszystkich jurt, pokrytych, jak si� okaza�o, zwierz�cymi sk�rami, zacz�li wychodzi� ludzie. Wskazywali na po�udnie, krzyczeli co� do siebie, wbiegali do dom�w. Zrobi�o si� powszechne zamieszanie.

Villemo spojrza�a tam, gdzie pokazywali. Zobaczy�a grup� je�d�c�w, zbli�aj�cych si� w takim p�dzie, �e wzbijali w niebo k��by �niegu. W r�kach trzymali dzidy i lance, i wydawali straszne okrzyki bojowe, kt�re brzmia�y jakby �kuli, kuli�. Widok nape�ni� j� przera�eniem.

Je�d�cy byli jeszcze daleko, lecz Villemo nie o siebie si� ba�a. Ona znajdowa�a si� poza tym. Niepokoi� j� los mieszka�c�w ma�ej osady.

Wygl�da�o jednak na to, �e oni s� dobrze przygotowani, zebrali si� b�yskawicznie, dosiedli ma�ych konik�w i z totemami wzniesionymi wysoko w g�r� ruszyli galopem na zach�d.

Villemo zrozumia�a teraz, �e to, co ona widzia�a, zdawa�o si�, z bliska � napastnik�w na koniach � oni dopiero przeczuwali jako bardzo jeszcze dalekie niebezpiecze�stwo. W sennym marzeniu mog�a pokonywa� wielkie przestrzenie, widzia�a wszystko, co si� porusza�o na obu kra�cach ogromnej r�wniny. Jej �przyjaciele� z ma�ej osady mieli w gruncie rzeczy do�� czasu.

Zobaczy�a napastnik�w, gdy dotarli do osady. Widzia�a, jak wyp�dzali byd�o, palili domy w�ciekli, �e mieszka�cy zd��yli je opu�ci�.

Obraz znikn��. Na jego miejsce pojawi� si� nowy.

Znacznie ju� mniejsza grupa ludzi brn�a wytrwale naprz�d. Opu�cili rozleg�� tundr�, znajdowali si� w bardziej g�rzystej okolicy.

Zobaczy�a ich p�niej raz jeszcze. Zosta�a ju� tylko garstka. Nie�li wci�� swoje totemy, a na plecach d�wigali jakie� tajemnicze worki. Rozbili ob�z, wyj�li z work�w dziwne przedmioty, za pomoc� kt�rych mogli zaklina� wiatr i pogod�, przyzywali kogo�, pewnie swoich przodk�w�

Po raz ostatni zobaczy�a ich, gdy dotarli do celu. To musia�a by� jaka� dolina w norweskich g�rach, bogata i �yzna. Tam si� osiedlili.

Villemo poczu�a, �e nie chce widzie� ju� nic wi�cej. przeczuwa�a, �e teraz nast�pi to straszne. Cokolwiek by to by�o, nie chcia�a widzie�.

Z ca�ych si� stara�a si� obudzi�. Zdawa�o si� to trudne, ale zawsze jest trudno wyrwa� si� z m�cz�cego snu. Jakby mia�a mocno sklejone oczy. Wszystko ton�o w tym dziwnym zmierzchu, a senne obrazy mog�y znowu nap�yn��, je�li ona si� nie pospieszy.

W ko�cu zdo�a�a uchyli� powieki.

Nie bez zaskoczenia stwierdzi�a, �e le�y w oborze. Zd��y�a o tym zapomnie�, przynajmniej na chwil�.

Pozosta�a na ziemi, oddycha�a g�o�no, tyle j� kosztowa�a ucieczka od sennej mary. To, co zobaczy�a, by�o tragiczne. Lecz nie budzi�o grozy, jak zosta�a uprzedzona. Nad przysz�o�ci� w tym �nie zawis� jaki� cie�, czai�a si� tam jaka� istota, z kt�r� Villemo nie by�a w stanie si� spotka�.

Jeden z tych, kt�rzy dotarli do celu, mia� p�j�� w z�ym kierunku, rozumia�a to, przeczuwa�a. A mo�e kt�ry� z ich potomk�w, to bez znaczenia, bo we �nie przemieszcza�a si� swobodnie w czasie i przestrzeni. Wiedzia�a jednak, �e tego cz�owieka widzie� nie chce.

Villemo d�ugo le�a�a wpatrzona w ciemno��. Wci�� jeszcze znajdowa�a si� w nieprzyjemnym u�cisku snu. Dramatyczna ucieczka z rodzinnej osady wywar�a na niej g��bokie wra�enie. By�a wdzi�czna losowi, �e nie Widzia�a, jak grupa traci swoich cz�onk�w. Widzia�a ich tylko na r�nych etapach, dostrzega�a, �e jest ich coraz mniej. Co dzia�o si� pomi�dzy etapami, mog�a jedynie zgadywa�. Garstka ludzkich istot w�druj�ca przez bezkresn� tundr� w mr�z, wichury, �nie�yce�

Teraz przypomnia�a sobie, gdzie niedawno widzia�a t� twarz. Wuj Brand pokaza� jej i Niklasowi malowid�o na drewnie.

Malowid�o, od kt�rego oczu nie mogli oderwa�. Portret m�czyzny o niezwyk�ej osobowo�ci.

Tengel Dobry.

I wiedzia�a te�, kim byli ludzie, kt�rych widzia�a we �nie: to jej przodkowie, sprzed wielu wiek�w, nie wiadomo jak dawno temu.

Ludzie Lodu.

Lud znaj�cy sztuk� magii, niewielkie plemi� z odleg�ych r�wnin na wschodzie.

A ten, z kt�rym spotkania tak si� ba�a, to �w przodek, kt�ry wypar� si� ludzkiej wsp�lnoty i zaprzeda� w�asn� dusz� za marn� zap�at�. Ma�o tego, zaprzeda� spok�j duszy swoich potomk�w na d�ugie, d�ugie wieki. Tengel Z�y, ten diabe� w ludzkim ciele, o kt�rym wszyscy my�leli jedynie z gorzk� niech�ci�. W tym momencie, le��c w oborze, wyczerpana, przemarzni�ta, z ostrzy�onymi w�osami, skazana na �mier�, Villemo podj�a decyzj�, �e b�dzie walczy�. O �ycie swoje i Dominika, a tak�e z przekle�stwem, kt�re rzuci� na nich Tengel Z�y.

Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e w tej walce potrzebowa� b�dzie pomocy i wsparcia.

Wcale nie by�a pewna, czy to tylko sen, czy te� wci�� kto� jest z nimi w oborze! Ona, ta pi�kna m�oda kobieta, kt�ra nigdy nie opuszcza swoich bliskich w potrzebie. Cho� zmar�a co najmniej pi��dziesi�t lat przed urodzeniem Villemo, ona zna�a jej imi�, wiedzia�a, kim jest.

Sol zapowiedzia�a, �e b�dzie wraca�. Po to, by pomaga�, lecz tak�e odradza� si� w innych osobach. Tak, i wszyscy m�wili, �e babcia Cecylia ma w sobie bardzo wiele z Sol. A czy i Villemo nie mia�a?

Pewna nie by�a, lecz z ca�ego serca pragn�a w to wierzy�.

Dominik poruszy� si�, j�kn�� przez sen i przewr�ci� na drugi bok. Nie chcia�a go budzi�, powinien spa� ile mo�e, lecz jego b�l odczuwa�a jak w�asny.

Dominiku, najdro�szy, my�la�a. To moja wina, �e si� tu znalaz�e�. Ale mimo wszystko jestem wdzi�czna losowi, �e mo�emy by� razem.

Ogarn�a j� fala czu�o�ci i smutku. �wiadomo��, �e poci�gn�a go za sob� w to swoje nieudane �ycie, sprawia�a jej dojmuj�cy, niemal fizyczny b�l.

Skuli�a si� na twardym klepisku i pr�bowa�a jeszcze zasn��. W oborze panowa�o przejmuj�ce zimno, a nie mieli nic, �eby si� przed nim ochroni�. Min�a co najmniej godzina, nim jej cia�o zapad�o w drzemk�, a ona pogr��y�a si� w nowych marzeniach sennych.

Dziwne, lecz natychmiast znowu pojawi�y si� tamte roziskrzone, �wiec�ce, przyjazne oczy. Tym razem jednak by� to zupe�nie inny sen.

Bieg�a pomi�dzy niskimi zabudowaniami w jakim� dworze przypominaj�cym Tobronn, ale to nie by�o tam. Pr�bowa�a ukry� si� przed kim�, kto j� goni�.

I znowu us�ysza�a wo�anie. To by� g�os m�odej kobiety.

��Dlaczego uciekasz, Villemo? Pozw�l mu si� z�apa�. Nic ci nie zrobi!

Villemo zauwa�y�a, �e mocno trzyma r�kami sp�dnic�.

��Nie � m�wi�a, potrz�saj�c g�ow�. � Tego mu nie wolno. Jeste�my za blisko spokrewnieni.

��Ech, jakie to ma znaczenie? Czy zawsze musimy trzyma� si� konwenans�w? Trzeba bra� z �ycia jak najwi�cej, dop�ki si� �yje. Wskakuj z nim do ��ka jak najszybciej, on tego pragnie i ty tak�e.

��Tak, ale to niebezpieczne!

��Nie, sk�d�e! To cudowne, wspania�e! Du�o bardziej rozkoszne ni� spotkanie z kr�lem g�r i wszystko.

Villemo wytrzeszcza�a oczy na sw� rozm�wczyni�.

��Ale ja s�ysza�am inn� histori�. O Sol, kt�ra nie znajdowa�a szcz�cia w ramionach ziemskiego m�czyzny.

Pi�kna zjawa odwr�ci�a si�.

��Ty nie jeste� mn�. Jeste� jedn� z tych, kt�re potrafi� kocha� zwyk�ego m�czyzn�, ty nie potrzebujesz szuka� kr�la g�r ani innych ksi���t.

W jej g�osie brzmia� smutek. Cho� Villemo wiedzia�a, �e to tylko sen i �e wszystko pochodzi z jej w�asnej fantazji, niedola Sol przejmowa�a j� tak g��boko, �e zacz�a p�aka�. I zaraz si� obudzi�a, z twarz� zalan� �zami i gard�em �ci�ni�tym od p�aczu.

Co by�o snem, co fantazj�? Obrazy z �ycia Ludzi Lodu? Sk�d si� bra�y? Czy powstawa�y tylko w jej m�zgu? Nie mia�a poj�cia, czy Ludzie Lodu naprawd� przybyli ze wschodu. A Sol? Nie mog�a chyba m�wi� do niej tak otwarcie, to niew�tpliwie fantazja Villemo wywo�a�a �w obraz.

W�r�d tych gor�czkowych wizji naj�atwiej by�o wyja�ni� sen, w kt�rym Dominik goni j�, bo chce j� uwie��. To ona sama pragn�a go zdoby�, cho� zarazem l�ka�a si� fizycznego zbli�enia z nim. Lecz to skutek niezliczonych napomnie� ze strony matki i ojca. I �e akurat Sol namawia j� do zerwania wi�z�w, te� wydawa�o si� logiczne. Sol nigdy nie ulega�a konwenansom.

Z drugiej strony jednak te sny dawa�y jej si��, odwag� i ufno��. Usiad�a, opar�szy si� plecami o przegrod�, gotowa wyj�� na spotkanie nowego dnia.

Stary Jesper rozgl�da� si� uszcz�liwiony po kuchni w Lipowej Alei. Jak dawno by� tu po raz ostatni! Poniewa� jego m�zg nie by� w stanie zajmowa� si� wi�cej ni� jedn� spraw� naraz, na chwil� ca�kiem zapomnia� o Villemo i jej problemach.

Jakie mieli w tej kuchni �liczne pulchne kobietki! Jesper gapi� si� na nie zachwyconymi, �wiec�cymi oczyma. One jednak biega�y wszystkie jak szalone. Co je tak nagli�o, �e nie mia�y czasu porozmawia� z najlepszym wojakiem Christiana Czwartego? Wci�� jeszcze zachowa� tyle krzepy w palcach, by stwierdzi�, czy maj� do�� j�drne zadki, wci�� got�w by� ob�apia� wszystkie ich kr�g�o�ci�

��Hej, panienko, chod� tu do mnie i przysi�d� na chwil�

��Akurat teraz nie mam czasu, wszyscy si� szykuj� na poszukiwanie panienki Villemo i pana Dominika.

��Co? Kogo? Ano tak oni� Tak, co to si� porobi�o! Ale to my go znale�li�my, tego oberwa�ca, pod urwiskiem. U mnie, tam w lesie. W moim maj�tku, mo�e panienka wie.

Nie, burkn�a dziewczyna, nigdy tam nie by�a i mo�e dziadek by si� usun�� na bok i nie sta� tak na �rodku, bo cz�owiek przej�� nie mo�e. Nie, au, niech dziadek nie szczypie, �e te� staremu takie g�upstwa w g�owie, nie ma si� czym zaj��?

Jesper wyszczerzy� w u�miechu oba swoje z�by.

��Tak, tak, mog�oby smakowa�, �eby tak troszeczk�, co? O, ja by�em niez�y tancerz w swoim czasie, mo�e mi panienka wierzy�. Panny pada�y na m�j widok jak muchy i pokazywa�y wszystko, co mia�y najpi�kniejszego. Tak, tak, to by�y czasy! Teraz dziewczyny ju� takie nie s�, zmarnia�y jako�, do niczego si� nie nadaj�. Biedaczki, niczego nie umiej�. Ale ja bym panience powiedzia��

��Niech mi dziadek nie stoi na drodze, powiedzia�am! Ludzie musz� dosta� jedzenie na drog�, bo nie wiadomo, kiedy wr�c�. I r�ce przy sobie. Co taki dziad mo�e da� kobiecie w kwiecie wieku!

��Co? Chcia�aby panienka zobaczy�?

��O, nie! Tysi�czne dzi�ki! Co ty tam mo�esz mie�, dziadku? Najwy�ej jaki� zwisaj�cy sznurek.

��Sznurek? Tak? Powiem pannie, �e znamienitszego wyposa�enia nie mia� nikt w ca�ym wojsku Jego Wysoko�ci Christiana Czwartego. Mierzyli�my! I ja wygra�em, o dwa palce. To wcale nie�le, mo�esz mi wierzy�!

��To by�o kiedy�! Od tamtej pory wszystko ju� na pewno zd��y�o skurczy�.

��O, nie! Jakbym stukn�� o st�, to �ciany zadr�� i talerze na p�ce zadzwoni�.

��No, dosy� ju� tych przechwa�ek, dziadku � powiedzia�a s�u��ca dobrotliwie i poklepa�a Jespera po plecach. � Je�eli b�dziesz teraz grzeczny i usi�dziesz gdzie� w k�cie, to ci dam kieliszeczek czego� krzepkiego. Co ty na to?

Bezz�bne niemal usta rozszerzy�y si� w u�miechu od ucha do ucha.

��O, tak, to by mog�o smakowa�! Bo musi panienka wiedzie�, �e mia�em ci�k� noc. Nie ka�dy umie zaj�� si� szlachcicem, kt�ry popad� w tarapaty, ani ugo�ci� ca�ego rodu Ludzi Lodu w swoim domu. Panienka powinna kiedy� przyj�� i obejrze� moj� posiad�o��, to te� panienk� pocz�stuj� tym i owym�

Dziewczyna nala�a Jesperowi kieliszek w�dki i mog�a w ko�cu wr�ci� do swoich zaj��.

Gor�czkowy po�piech panowa� w ca�ym domu i w obu s�siednich dworach, a po godzinie niepok�j ogarn�� ca�� parafi� Grastensholm.

��Kto� �cina drzewa na dworze � powiedzia�a Villemo, spogl�daj�c z niedowierzaniem na Dominika.

��Tak, robi� to od rana.

��Maj� zamiar wznie�� tu jeszcze wi�cej przegr�d? Dla kolejnych wi�ni�w?

��Nie wiem.

Sta�a oparta o palisad�, tak strasznie chcia�a by� przy nim.

��Jestem g�odna, Dominiku.

��Ja tak�e, ale nie mamy nic do jedzenia.

��Nie. Czy my�lisz, �e o to im w�a�nie chodzi? �e chc� nas zag�odzi� na �mier�?

��To po co �cinaliby drzewa?

��W jakim� innym, sobie tylko znanym celu � zastanawia�a si� Villemo bezradnie. � Jak si� teraz czujesz?

��Nie�le. Troch� si� tylko boj� o jeden nadgarstek. Rana opuch�a i zaczerwieni�a si�.

��Och, niedobrze! A ja nie mog� przyj�� do ciebie!

��Co by� zrobi�a, gdyby� mog�a by� bli�ej?

��Nie wiem. Mo�e wyliza�abym ran�, tak jak to czyni� psy. Dla ciebie mog�abym zrobi� wszystko!

��Najdro�sza, kochana Villemo � szepn�� czule i wyci�gn�� do niej r�k�. Nie chcia� przyzna�, i� podziela jej niepok�j, �e mianowicie oprawcy zamierzaj� ich zag�odzi�. Stra�nicy przel�kli si� jej ukrytej si�y i nie odwa�� si� przyj�� do obory z jedzeniem.

Uj�a jego r�k� poprzez zagrod�.

��To wielka pociecha, �e przynajmniej mo�emy si� nawzajem dotyka�. Oprawcy widocznie o tym nie pomy�leli. To w tej r�ce masz zapalenie?

��Nie, w tej drugiej.

��Mog� zobaczy�?

��Nie, nie przejmuj si� tym. I tak nic nie mo�esz zrobi�.

��Ach, �eby tu by� wuj Mattias albo Niklas � westchn�a. � Marzniesz?

��Troch� niekompletnie jestem ubrany � u�miechn�� si� Dominik, wskazuj�c na sw�j nagi tors. � Ale ty te� nie masz nic ciep�ego. Tak mnie martwi tw�j okropny kaszel.

��Przeszkadza ci w nocy?

��Nie m�w g�upstw! Po prostu boj� si� powa�nej choroby.

U�cisn�a jego d�o�.

��Gdyby� wiedzia�, Dominiku, jak rozkosznie jest mie� �wiadomo��, �e si� l�kasz o mnie! Je�li nie pozwol� nam si� pobra� To czy mimo wszystko nie mo�emy �y� razem? Tak bardzo chcia�abym by� przy tobie.

Dominik potar� d�oni� czo�o.

��Wi�c jednak uwa�asz, �e nie dostaniemy pozwolenia na �lub?

��Nie, bo mogliby�my mie� dzieci obci��one dziedzictwem z�a.

��Masz racj� � przyzna�.

Zala�a j� fala gor�ca.

��G�upia jestem, oczywi�cie � powiedzia�a. � Jakie znaczenie maj� s�owa pastora?

��Villemo � rzek� cicho Dominik. � Je�li tak si� zdarzy, �e prze�yjemy i wr�cimy do domu� Czy zgodzisz si�, bym poprosi� rodzic�w o twoj� r�k�?

Gor�czkowo u�cisn�a jego d�o�.

��Och, tak, zr�b to, zr�b, m�j kochany, mi�y! Mo�e si� zgodz�.

��Nie ma wielkiej nadziei, ale mimo wszystko chc� spr�bowa�. Villemo, gdyby� mog�a by� moj�� Od tak dawna o tym marzy�em. �eby� zawsze by�a ze mn�, �ebym m�g� by� dla ciebie dobry, kocha� ci�

Musia� si� roze�mia�, troch� nerwowo, lecz rado�nie.

��Jeszcze nie do ko�ca uwierzy�am, �e tobie na mnie zale�y. �e mnie chcesz. Kiedy my�l�, co mog�oby si� mi�dzy nami wydarzy�, doznaj� zawrotu g�owy.

Dominik u�miechn�� si�.

��Jeste� bardzo szczera.

Spowa�nia�a.

��Zapominasz, �e grozi�o mi co� tak ma�o przyjemnego, delikatnie m�wi�c, jak gwa�t. I �e pracowa�am z Eldarem Svartskogen, a on nie zawsze liczy� si� ze s�owami. � W oczach Villemo pojawi� si� b�ysk. I jedno powiniene� wiedzie�: nie jestem nie�mia�� g�sk�.

Dominik znowu si� u�miechn��:

��Nie, zreszt� wcale si� tego nie spodziewa�em. Ale, Villemo� My nigdy nie b�dziemy do siebie nale�e�.

��Pewnie nie, ale przynajmniej mo�emy sobie wyobra�a�, �e tak jest � powiedzia�a, pr�buj�c �artowa�, ale �miech uwi�z� jej w gardle. � Chc� marzy�, Dominiku. Marzy�, �e wyjdziemy st�d �ywi, �e b�dziemy mogli by� razem jako m�� i �ona, �e b�dziesz mnie bra� w ramiona.

Dominik j�kn��.

��Prosz� ci�, nie�

��Ale nie jestem lili�, nie. A poza tym mam kilka paskudnych znamion. Popatrz!

Bez ceregieli podnios�a sp�dnic� i odwr�ci�a si� tak, �e nagie udo zaja�nia�o w mroku obory.

��O Bo�e, Villemo! Nie w�d� mnie na pokuszenie!

Spojrza�a na niego stropiona.

��Ja tylko nie chcia�am, �eby� kupowa� kota w worku.

Zdumiony jej szczero�ci� pr�bowa� znale�� jakie� rozs�dne s�owo.

��To musi by� znami� czarownicy. Villemo, jak my st�d wyjdziemy?

Ona go ju� nie s�ucha�a.

��Dominiku, tw�j tors� Jeste� mocno ow�osiony, wiesz.

Fascynacja, z jak� wypowiada�a te s�owa, nie usz�a jego uwagi.

��Wszyscy m�czy�ni z rodu Ludzi Lodu s� tacy. A fakt, �e mam w sobie tak�e krew po�udniowofrancusk�, wcale sprawy nie poprawia. Nie lubisz tego?

Oszo�omiona wzroku nie mog�a od niego oderwa�. Ogl�da�a go w tym stanie od wielu godzin, ale najwyra�niej kierowa�a my�li ku innym sprawom.

W og�le Dominik wygl�da� jak m�ody b�g. Nie tylko jego urzekaj�ca twarz i niezwyk�e oczy. By� m�odzie�cem �wietnie wy�wiczonym, w jego ciele nie by�o nic zb�dnego, brzuch mia� p�aski, wspaniale umi�niony.

��Nie lubi�? � powt�rzy�a bezwiednie. � Nie, tylko czuj� si� jako� dziwnie.

Roze�mia� si� weso�o:

��Z pewno�ci� tak samo jak ja, kiedy ty podnios�a� sp�dnic�.

Villemo zawstydzi�a si�, nie mia�a odwagi na niego patrze�. Wszystko nabra�o nowej tonacji, nowego blasku, nowego nastroju i znaczenia.

��Villemo � powiedzia� cicho po d�ugiej chwili milczenia. � Co takiego chcia�a� mi niedawno opowiedzie�?

��O kr�lu g�r? � wyrwa�o jej si�, zanim zd��y�a pomy�le�.

��O kr�lu g�r? � spyta� rozbawiony. � Co, na Boga�?

Villemo zakry�a twarz r�kami.

��Nie, och, Dominiku, nie wolno ci si� wy�miewa�, nie teraz!

��Ale� wcale tego nie robi�! � zawo�a�. � Tylko �e to Spad�o na mnie tak niespodziewanie.

��Teraz ju� w �adnym razie nie mog� tego opowiedzie�. To bardzo delikatna sprawa, bardzo krucha, wiesz. Przed chwil� taka by�am rozpalona twoj� blisko�ci� i tym, o czym rozmawiali�my, �e by�abym w stanie ci o tym opowiedzie�. Mo�e. Lecz tw�j �miech wszystko zniszczy�.

��Villemo, prosz� ci�!

Opu�ci�a r�ce.

��Nie, zapomnijmy o wszystkim! Nie chc� o tym m�wi�.

��Ale przecie� ja ci� kocham!

��Naprawd�? Wi�c to, �e obci�li mi w�osy, nie ma znaczenia? � zapyta�a, onie�mielona tak, jak bywa�a w dzieci�stwie, kiedy prezentowano j� obcym.

��Zupe�nie nie. Z tymi kr�tkimi lokami bardzo ci do twarzy.

��Dziwnie to brzmi. Nigdy przedtem nie widzia�am kobiety z kr�tkimi w�osami. Opr�cz jednej z�odziejki, kt�r� ostrzy�ono za kar�. Ale ona by�a stara. To straszny wstyd, Dominiku. Nikt obcy nie mo�e tego widzie�.

Tote� nikt nie widzi, pomy�la� ze �ci�ni�tym sercem. Ona m�wi, jakby istnia�a jeszcze dla nas jaka� przysz�o��. Czy naprawd� nie rozumie?

Owszem, rozumie bardzo dobrze, przed chwil� przecie� sama m�wi�a. Ale w taki w�a�nie spos�b stara si� broni� przed zw�tpieniem. I ja powinienem jej w tym pom�c.

��Villemo� Powiedz mi, gdzie chcia�aby� mieszka�? W Norwegii czy w Szwecji?

��Tam, gdzie b�dziesz ty � odpar�a bez namys�u.

U�miechn�� si�.

��Ja bym bardzo chcia� mieszka� w Norwegii. Ale jestem zwi�zany ze Szwecj�, z rodzin� Oxenstiern�w, silnymi, cho� niewidzialnymi wi�zami. Oni mnie nie puszcz�. Jako kurier kr�lewski te� powinienem zawsze by� do dyspozycji. A poza tym z czego bym �y� w Norwegii?

��Przecie� wiesz, �e dosta�by� ale Elistrand jako m�j posag. Warto ponie�� t� ofiar� i o�eni� si� ze mn�.

��G�uptasie � �mia� si�. � Handlujesz swoim posagiem? Ale ja nie jestem ch�opem, moja kochana. M�wi si�, �e Gabriel Oxenstierna zaproponowa� Jego Wysoko�ci, by nada� tytu�y szlacheckie mojemu ojcu i mnie za nasze zas�ugi dla kr�lestwa szwedzkiego. Nie dlatego, i�by to by�y bardzo znaczne zas�ugi, ale przynajmniej by�y zabawne!

��Nada� a tytu� szlachecki? � Villemo bardzo to zaimponowa�o. � Szlachecki r�d Lind�w z Ludzi Lodu? O, tak, brzmi to nie�le!

��Dotyczy�oby to jednak tylko szwedzkiej linii.

��Rozumiem. Wiesz co? � zapyta�a udaj�c wynios��. � My�l�, �e chyba mog�abym przyj�� twoje konkury.

��O ile wiem, jeszcze nie podj��em �adnych konkur�w.

��Jak to nie? Przecie� pyta�e�, czy si� zgodz�, by� poprosi� rodzic�w o moj� r�k�. � Nagle spowa�nia�a. � Ech, Dominiku, wygadujemy te wszystkie g�upstwa, by zapomnie�, gdzie jeste�my.

��Nic nam nie grozi, dop�ki stoimy ka�de po swojej stronie trudnej do pokonania przegrody. Gorzej by�oby, gdyby�my mogli si� dosi�gn��.

��Tak? Gdyby�my mogli si� dosi�gn��?

Dominik wbi� sobie do g�owy, �e musi wydoby� z niej t� tajemnic�, zwi�zan� z kr�lem g�r. Dlatego nie waha� si� wzmaga� napi�cia. By� pewien, �e w ka�dej sytuacji zachowa si� wobec niej z szacunkiem.

Oczy przybra�y wyraz powagi i pociemnia�y.

��Wtedy wzi��bym ci� w ramiona i zapomnia� o ca�ym dziedzictwie Ludzi Lodu.

��Naprawd� tak by� zrobi�? � szepn�a przestraszona, prawie bez tchu. � Nie powinni�my tak si� zachowywa�, bo przez ca�y czas kto� nas podgl�da przez �cian�. Albo nigdy si� st�d nie wydostaniemy i nie b�dziemy mogli si� pobra�, tak �e nigdy nie we�miesz mnie w ramiona. Mimo to opowiadaj, Dominiku, opowiadaj!

S�ysza� �a�osn� skarg� w jej g�osie.

��Dobrze � zgodzi� si�. � Chcia�bym jednak, �eby� wiedzia�a, �e nigdy przedtem nie mia�em kobiety. Nie mam do�wiadczenia, wi�c niewiele b�d� m�g� ci opowiedzie�.

��Ty nigdy nie�? � Trudno by�o niew�a�ciwie zrozumie� radosny ton tego okrzyku.

��Mia�em niema�o okazji, ale ja mog�em my�le� tylko o tobie. Z �alem w sercu, bo nic nie wskazywa�o na to, �e kiedykolwiek zapomnisz tego, no wiesz.

��Kogo? � zapyta�a szczerze, nic nie rozumiej�c.

��Jego, nawet imienia nie chc� wymawia�.

��A, Eldara Svartskogen? Wiesz, o nim ju� naprawd� zapomnia�am. Ca�kowicie! Bez reszty!

��Bogu dzi�ki!

��Dominiku, ja tak�e jestem czysta, nietkni�ta. To znaczy�

��Nie chcesz chyba powiedzie�, �e on�?

��Nie, nie on.

��A kto? � niemal krzykn��. � Masz na my�li tamtego gwa�ciciela?

��Nie, on niczego nie osi�gn��. Nie, to ma zwi�zek z kr�lem g�r.

Dominik zdr�twia�. Znowu ta historia. Ale�

��Villemo � rzek� niebezpiecznie cicho. � Chcesz powiedzie�, �e kto� ci� uwi�d�? Twierdzi�, �e jest kr�lem g�r, i wykorzysta� twoj� bujn� fantazj�?

��Nie, nie, jestem nietkni�ta, przecie� m�wi�! To ja sama, Dominiku, wpad�am na okropnie g�upi pomys�!

Dominik nie wiedzia�, co o tym my�le�. Z wysi�kiem zapyta�:

��Jaki pomys�? Mnie mo�esz powiedzie� wszystko, wiesz przecie�.

��Nie, wcale nie wiem.

��Kochanie, my chyba st�d nie wyjdziemy. Uczy� mi wi�c t� rado�� i oka� mi zaufanie.

Sta�a w milczeniu, tocz�c ze sob� walk�.

��Villemo � szepn�� Dominik. � Pragn� ci�.

To pomog�o. Unios�a g�ow� i patrzy�a na niego promiennym wzrokiem, cho� jeszcze z wahaniem, jakby nie mia�a odwagi mu zaufa�.

��Jak to by�o z kr�lem g�r? Co takiego wymy�li�a�?

��To nie ja wymy�li�am � powiedzia�a pospiesznie. � To nie ja. To s�u��cy.

��Musisz mi wyt�umaczy� ja�niej.

��Oni �piewali.

��O kr�lu g�r?

��Tak. I nagle zobaczy�am, jak on wygl�da. By� podobny do ciebie. Szczerze m�wi�c, ty i on byli�cie jedn� osob�.

Dominik czeka�. Ale pospieszne wyja�nienia Villemo urwa�y si�.

��Czy to takie trudne?

��Tak, bo� � nie mog�a si� zdecydowa�. � Bo piosenka nie by�a zbyt pi�kna.

��Nie? � Dominik stara� si� zachowa� powag�.

��Prawd� m�wi�c, to by�a po prostu obrzydliwa.

Czeka� chwil�.

��Za�piewaj j�, Villemo!

��Nnie � szepn�a sp�oszona. � Nigdy w �yciu.

��I to wszystko, co ci� tak gn�bi?

Villemo nie odpowiada�a.

��A wi�c jest co� jeszcze? � Jego g�os brzmia� ciep�o i �agodnie. Zbli�y� si� na ile m�g� do przegrody i wyci�gn�� do niej r�ce. Nie zastanawiaj�c si� d�u�ej, Villemo u�cisn�a je.

Pie�ci� jej d�onie powoli i rytmicznie.

��Czy nie rozumiesz, �e chcia�bym wiedzie�? Teraz, kiedy jeste�my zupe�nie sami. Pozw�l mi marzy�!

Opar�a czo�o o przegrod� i przymkn�a oczy.

��Kiedy oni �piewali, ja my�la�am o tobie. A wtedy z moim cia�em dzia�o si� co� dziwnego.

��Jak to odczuwa�a�, opowiedz.

��Nie, wtedy uda�o mi si� to st�umi�

��Zd�awi� ogie�?

��W�a�nie. Ale sk�d wiesz�?

��Mnie tak�e nawiedza�y marzenia i fantazje � u�miechn�� si� z czu�o�ci�. � Na tw�j temat. Cho� nie ucieka�em si� do czar�w. Ale powiedzia�a� �wtedy�. Czy to znaczy, �e innym razem by�o podobnie?

��Och, tak! � zawo�a�a szczerze, gotowa opowiedzie� wszystko, skoro on wyzna�, �e doznawa� podobnych prze�y�. � To by� dopiero pocz�tek. Nast�pnego dnia posz�am do lasu. By�o tak cudownie ciep�o.

��Tak, pami�tam. W Szwecji te� mieli�my bardzo ciep�� jesie�. M�w dalej!

Koniuszkami palc�w g�adzi� jej d�onie, lekko, leciute�ko, ledwie dotyka� sk�ry. Podnieca�o j� to bardzo, sprzyja�o wyznaniom.

Prze�kn�a �lin�.

��Tam w lesie� znalaz�am ma�� polank�. I wtedy� Nie!

��Tak, Villemo, tak!

Nie kry� niecierpliwo�ci. Ona wci�� patrzy�a w ziemi�, w ko�cu powiedzia�a:

��Wyobra�a�am sobie, �e kr�l g�r, to znaczy ty, stoisz w zaro�lach i� patrzysz na mnie.

���e ci� po��dam? � zapyta� cicho.

��Co� w tym rodzaju, tak. Po raz pierwszy w �yciu rozebra�am si� i studiowa�am swoje cia�o.

W oborze zapad�a obezw�adniaj�ca cisza. Villemo s�ysza�a tylko pospieszny, urywany oddech Dominika.

��Ja� le�a�am na mchu. By�o gor�co. Nie odwa�y�am si� spojrze� w stron� zaro�li, ale wiedzia�am, �e podchodzisz coraz bli�ej. �e stoisz nade mn�.

��Czy po�o�y�em si� przy tobie?

��Tak. Dotyka�e� mnie. I ja� Nie, tego nie mog� powiedzie�!

��Twoje cia�o by�o rozpalone, czy tak?

��W�a�nie.

��Tak, �e nie mog�a� d�u�ej si� opiera�

Wstyd po prostu przygniata� j� do ziemi.

��Tak � szepn�a. � Nie mog�am si� oprze�.

D�onie Dominika dr�a�y. D�ugo sta� w milczeniu, nie mog�c znale�� s��w. � Nie musisz si� wstydzi�, Villemo. Ja te� prze�ywa�em co� podobnego. Wielokrotnie. Gdy cz�owiek jest samotny, to normalne.

��Ty tak�e mia�e� podobne marzenia? � b�kn�a. � Takie fantazje?

��Tak. I zawsze marzy�em o tobie. � U�miechn�� si� z zawstydzeniem. � Villemo, doprowadzasz mnie do ostateczno�ci!

��Jak to? Co masz na my�li?

��Pragn� ci�, rozumiesz. W�a�nie teraz.

Villemo na moment zamar�a, a po chwili rozpromieni�a si�, jakby s�o�ce rozja�ni�o jej twarz.

��Dominiku! � szepta�a przej�ta. � Ach, najdro�szy, najdro�szy Dominiku, sprawiasz mi tyle rado�ci! My�la�am, �e zachowa�am si� g�upio, wyznaj�c ci wszystko.

Spogl�da� na ni� �agodnym, dobrym wzrokiem.

��Kochana moja! Przecie� nale�ymy do siebie, czy� nie?

��Tak, nale�ymy. Ale ty m�wi�e�, �e nie masz mi o czym opowiada�, bo brak ci do�wiadczenia. Mimo wszystko chc�, �eby� opowiedzia�. O tym, jak marzy�e� o mnie. Taka jestem zarozumia�a, �e chc� s�ucha� o sobie. O twoich uczuciach do mnie. Bo ja ju� za du�o m�wi�am o swoich.

��Je�li o mnie chodzi, to nigdy nie mam do�� twoich opowiada�. Ale, owszem, powiem ci.

Milcza� przez chwil�. Chcia�, by ta atmosfera gwa�townej t�sknoty poch�on�a ich ca�kowicie. Na dworze przestali ju� pi�owa� drzewa, dzie� chyli� si� ku wieczorowi, lecz dwoje m�odych wi�ni�w zdawa�o si� nie zwraca� na to uwagi. Widzieli tylko siebie, znale�li si� w �wiecie marze�, w �wiecie, kt�rego tak naprawd� nie by�o i nigdy nie mia�o by�.

Dominik m�wi� teraz ledwo dos�yszalnie.

��Gdybym m�g� ci� dosi�gn�� to najpierw uj��bym w d�onie twoj� twarz. Wpatrywa�bym si� w ciebie d�ugo, bardzo d�ugo, by na zawsze zapami�ta� twoje rysy. Potem dotyka�bym wargami twojej delikatnej sk�ry. Jak w magicznym rytuale ca�owa�bym czo�o, powieki, policzki� a w ko�cu usta.

Villemo westchn�a g�o�no.

��Taaak � szepn�a.

Pomy�la�a o swoich okropnie ostrzy�onych w�osach, o sinej z zimna twarzy i katarze. Akurat teraz pragn�a by� czysta i bardzo �adna. Wiedzia�a jednak, �e nie jest.

Wci�� jeszcze nie dotar�o do niej w pe�ni to niewiarygodne, �e oto Dominik stoi tu przed ni� i wyznaje jej mi�o��! By�a to my�l tak wspania�a, �e nie mia�a odwagi w ni� uwierzy�.

��M�w dalej � prosi�a dr��c.

��Potem moje d�onie odkrywa�yby ciebie. Wolno, wolniute�ko, i ostro�nie, by ci� nie sp�oszy�.

Roze�mia�a si� niepewnie.

��Sp�oszy�, to nie jest w�a�ciwe s�owo, Dominiku. M�w dalej!

Przelotny u�miech rozja�ni� jego twarz.

��Tak wiele pragn��bym w tobie odkry�. Cz�sto ogarnia�a mnie dojmuj�ca t�sknota, by ci� obj�� wp�. Niekiedy by�em szalony z po��dania� Chcia�em mie� ci� naprawd�, mie� nie, uff, takich rzeczy nie m�wi si� g�o�no. Powinienem pozostawi� co� tak�e twojej wyobra�ni.

��Mojej wyobra�ni nie trzeba ju� pobudza� � j�kn�a Villemo. � Dominiku, ja ju� chyba wi�cej nie znios�!

��Ani ja � szepn��.

��Mimo to chc�, �eby� m�wi� dalej.

��P�niej moje r�ce zsun� si� na twoje piersi tu� przy szyi. Od dawna pragn�y tam by�. To miejsce poci�ga mnie najbardziej. Obejm� twoj� szyj� i kark�

Nie mia� poj�cia, na ile �mia�e s�owa Villemo jest w stanie znie��.

��Wiem � powiedzia�a szybko. Czu�a dreszcz i mrowienie w ca�ym ciele. � Dominiku, sprawiasz, �e jest mi� gor�co. Jakby tu kto� rozpali� ognisko.

��Nie tylko ty to czujesz � b�kn��. � Czy mam przesta�?

��Nie, nie! Tymczasem ja zarzuci�am ci r�ce na szyj�. Przytulam si� do twojej piersi, nie widz� ci�, ale chc�, �eby� zna� moje� pragnienia.

Zdesperowani �ciskali swoje d�onie.

��Tak � szepta�. � Tak, a gdy ty chowasz twarz na mojej piersi, ja przytulam ci� do siebie, podnosz� twoj� sukienk�.

��A pod spodem nie mam nic.

��Villemo, posun�li�my si� ju� tak daleko, �e nie s�dz�, bym jeszcze by� w stanie utrzyma� si� na nogach. Powinni�my� Musimy si� po�o�y�, nie s�dzisz?

Odpowiedzia�a z westchnieniem:

��Owszem. � A potem szybko doda�a przestraszona: � Uwa�am, �e powinni�my z tym sko�czy�. To nie do wytrzymania.

��Ja chc� do ciebie.

��Tak, chod�, szybko!

��Przecie� ju� pr�bowali�my. To niemo�liwe. Gdybym mia� sw� zwyk�� si��, na pewno bym wyrwa� kt�ry� ko�ek, chocia� s� tak mocno powbijane. Ale teraz r�ce mam s�abe. Nie dam rady, gdy ca�e cia�o w ranach. Villemo, co robi�?

G�os jego zabrzmia� bezradnie, jako� g�ucho, i w tym momencie marzenie si� rozwia�o. Ponura rzeczywisto�� ukaza�a im si� z ca�� pora�aj�c� ostro�ci�.

Villemo ukry�a twarz w d�oniach i osun�a si� na ziemi� z rozpaczliwym szlochem.

Dominik nie znalaz� �adnych s��w pociechy.

Nad obor� zapad� zmierzch. Robi�o si� coraz zimniej. Wszystkie kontury rozmazywa�y si� w mglistoszarym mroku, beznadziejnym jak uczucia obojga wi�ni�w. Usta Dominika wykrzywi�y si� z gorycz�. Nie potrafi pom�c swojej ukochanej� Mia� jedynie nadziej�, �e przez noc odzyska si�y na tyle, by rankiem podj�� pr�b� wy�amania przegrody lub �ciany. Wtedy mogliby wydosta� si� z obory. Sk�d jednak mia�yby mu si� bra� si�y, skoro nic nie jad�? G��d skr�ca� mu wn�trzno�ci, podobnie musia�o by� z Villemo.

A poza tym nie wiedzia� jeszcze, �e dla nich �aden ranek nie mia� za�wita�

Stary Woller i jego przyjaciel w�jt zbli�ali si� konno do opuszczonego dworu. Zwo�ali wszystkich swoich ludzi, by ka�dy m�g� zobaczy� wspania�e widowisko, gdy zabudowania wraz z obor� pogr��� si� w morzu p�omieni.

Stos godny wied�my z rodu Ludzi Lodu!

W Grastensholm panowa�a zgoda co do tego, �e powinni zabra� ze sob� asesora. Mieli mie� do czynienia z w�jtem, daleko wi�c nie zajd� sami jako zwykli obywatele. Zatem o �wicie Andreas pojecha� po urz�dnika, a tymczasem Mattias, wspomagany przez Niklasa, zajmowa� si� Skaktavlem.

Niklas, kt�ry chrzest bojowy jako uzdrowiciel przeszed� w wieku lat pi�ciu, kiedy to uratowa� �ycie Mikaelowi, niecz�sto czyni� u�ytek ze swojej niezwyk�ej si�y. Sam chyba troch� si� jej l�ka�, a poza tym doznawa� dziwnego uczucia, �e powinien j� oszcz�dza� � dla zadania, kt�re czeka�o go w przysz�o�ci. W dodatku po tym, jak musia� rozsta� si� z Irmelin, zoboj�tnia� na wszystko i wszystkich. Dla Skaktavla �ywi� jednak jakie� nieokre�lone uczucie. Mo�e lojalno��

Nie mieli wielkiej nadziei, �e szlachcic prze�yje; na to rany by�y zbyt powa�ne. Lecz mimo to jeszcze si� w nim tli�o �ycie i chcieli zrobi� wszystko, co w ich mocy. Mattias wydoby� nawet stary skarb Ludzi Lodu, co czyni� nader rzadko. Przegl�da� teraz starannie posortowane czarodziejskie pigu�ki w poszukiwaniu czego�, co da�oby udr�czonemu cia�u now� si�� do obrony przed u�ciskiem �mierci.

Niklas nale�a� do tych, kt�rzy szczeg�lnie dotkliwie prze�yli znikni�cie Villemo. Nie m�g� sobie wybaczy�, �e przez ostatni rok odnosi� si� do niej tak niech�tnie.

To prawda, �e nie znosi� Eldara Svanskogen i uwa�a�, �e Villemo zachowuje si� jak g�upia g�. Irytowa�o go jej zapatrzenie w siebie, ca�a ta �a�oba i t�sknota za zmar�ym. Ale czy� mimo wszystko mia� prawo spogl�da� na ni� z g�ry? Czy sam nie mia� okazji stwierdzi�, jak gruntownie mi�o�� cz�owieka odmienia? Czy on sam nie zachowywa� si� beznadziejnie, kiedy stara� si� zdoby� przychylno�� Irmelin? I w czym mu zachowanie Villemo przeszkadza�o?

Niklas wstydzi� si� i �a�owa� swego zachowania. A �wiadomo��, �e mo�e ju� nigdy nie b�dzie mia� okazji poprosi� jej o wybaczenie, nie dawa�a mu spokoju ani w dzie�, ani w nocy i gna�a do nieustannych poszukiwa�. Nikt nie szuka� tak niestrudzenie w lasach parafii Grastensholm i Eng, nikt tak szczerze nie b�aga� Boga jak Niklas.

Niklas bowiem, podobnie jak Dominik, nale�a� do tych cz�onk�w rodu, kt�rzy g��boko i szczerze wierzyli w Boga. Obaj znali niech�� Villemo od odwiedzania ko�cio�a i wiedzieli, �e ma to co� wsp�lnego z dziedzictwem, kt�rym zosta�a dotkni�ta. I dlatego te� przypuszczali, �e z nich trojga, obdarzonych kocimi oczami, Villemo obci��ona jest najbardziej. Niklas jednak nigdy nie stwierdzi�, na czym polegaj� jej nadzwyczajne zdolno�ci, wci�� nie wiedzia�, do czego zosta�a stworzona, na dobre czy na z�e dosta�a te kocie oczy.

Biedny Niklas, nie by�o mu �atwo, gdy tak siedzia� z r�kami na klatce piersiowej Skaktavla. Nie bardzo m�g� si� skoncentrowa� na rannym. Mimo wszystko stwierdzi� popraw� pracy serca, zatem pozytywne dzia�anie jego r�k nie ustawa�o, nawet je�li my�la� o czym innym.

Przez ca�y czas Mattias mu towarzyszy�. Dobry, mi�y Mattias, kt�ry z ca�ych si� stara� si� pom�c choremu.

Mi�dzy innymi dlatego wyruszyli dopiero, gdy dzie� by� ju� pe�ny, a wtedy zjawi� si� te� asesor ze swoimi lud�mi i posi�kami z Akershus.

Marit z ma�ej komorniczej zagrody poczu�a, �e kolana jej si� uginaj� na widok tak dostojnych os�b. Nie pami�ta�a zbyt wiele z tamtych okolic za zachodnimi wzg�rzami pomi�dzy Eng i Moberg. Co b�dzie, je�li wyprowadzi ca�� liczn� i szacown� gromad� na manowce?

Nareszcie orszak wyruszy�. Marit siedzia�a przed Larsem na ich starej chabecie, mieli jecha� na pocz�tku, po�r�d dostojnych pan�w. Zebra� si� ca�y r�d Ludzi Lodu, nawet Gabriella, cho� Kaleb protestowa� energicznie. W domu zosta�a tylko Eli, by zaj�� si� Elis� i Jesperem, oraz Hilda, kt�ra opiekowa�a si� Skaktavlem. Ten ostatni zd��y� odby� kr�tk� rozmow� z asesorem.

Przyszli wszyscy m�czy�ni ze Svartskogen. Nie zosta�o ich ju� wielu, lecz ci, kt�rym uda�o si� unikn�� �mierci, ow�adni�ci byli wol� walki. Nareszcie stary Woller dostanie to, na co od dawna zas�uguje!

Zjawili si� te� inni komornicy z nale��cych do Grastensholm gospodarstw, a� si� roi�o od mieszka�c�w Eikeby, a tak�e ludzi, kt�rzy z t� spraw� w �aden spos�b zwi�zani nie byli. Ale troch� odmiany od szaro�ci powszedniego dnia zawsze si� przyda, a panienk� Villemo, szczer� i niezale�n�, lubi�a ca�a okolica. Dominika znali mniej, mieszka� przecie� w Szwecji.

Min�o ju� ponad trzy dni, odk�d wyruszy� na poszukiwanie Villemo, by�o oczywiste, �e co� mu si� przytrafi�o.

Nie wszyscy mieli konie, ten i �w musia� szuka� dla siebie miejsca na zadzie wierzchowca jakiego� znajomka czy kompana. Jecha� powinien ka�dy, kto mo�e! Odprawiono tylko ch�opc�w dziesi�cio-, dwunastoletnich, poza tym z wdzi�czno�ci� przyjmowano ka�d� pomoc.

Uformowa� si� spory oddzia� i le�nymi dr�kami ci�gn�� w g�r�, ku Moberg.

Zdecydowano wyruszy� wprost na poszukiwanie miejsca, gdzie przetrzymywana by�a Villemo, nie zahaczaj�c ani o Woller, ani o siedzib� w�jta. Nie nale�a�o ich ostrzega� przed czasem, by nie wyrz�dzili Villemo krzywdy.

Ludzie Lodu nie mieli teraz nikogo, kogo by mo�na nazwa� g�ow� rodu. Obowi�zki z tym zwi�zane dzielili pomi�dzy siebie Kaleb, Brand, Andreas i Niklas. Mattias nigdy nie by� typem przyw�dcy. By� dobry, mi�y, kochany przez wszystkich. Hilda, jego �ona, mia�a jednak du�o bardziej zdecydowany charakter i to ona zarz�dza�a maj�tkiem. W t� podr� jednak nie wyruszy�a, wojenna wyprawa to nie jej �wiat.

Stary Brand natomiast jecha� i nikt przeciwko temu nie protestowa�. Gdy Jesper zobaczy� swego przyjaciela z m�odzie�czych lat szykuj�cego si� na wypraw�, tak�e zapragn�� wzi�� w niej udzia�. Wszyscy jednak grzecznie, lecz stanowczo mu ta wyperswadowali. Nikt nie chcia� wlec za sob� ku�tykaj�cego gadu�y. Zmarkotnia�y patrzy� w �lad za odje�d�aj�cymi, dop�ki ca�kiem nie znikn�li za dalekimi drzewami. Wtedy westchn�� ci�ko i poszed� do kuchni, by przy obficie zastawionym stole zje�� po trudach nocy �niadanie.

W oborze panowa�a cisza. Nad opuszczonym dworem k�ad�y si� coraz g�stsze ciemno�ci. Oczy Villemo przyzwyczai�y si� ju� do mroku, tak �e dostrzega�a jeszcze Dominika skulonego przy zagrodzie. Podkurczy� nogi i siedzia�, opieraj�c g�ow� na kolanach.

Villemo zanosi�a si� suchym, gwa�townym kaszlem, kt�ry przejmowa� Dominika l�kiem.

Nagle podni�s� g�ow�.

��Ciii!

Na sianie w k�cie co� zaszele�ci�o.

��To tylko je� � szepn�a. � Przychodzi tu od czasu do czasu szuka� jedzenia.

��Jaka szkoda, �e nic dla niego nie mamy!

��Lubisz zwierz�ta?

��Bardzo. Ojciec mnie tego nauczy�, ale ja s�dz�, �e z tym cz�owiek si� rodzi. W dzieci�stwie mia�em psa.

��Trolla. Pami�tam. By� bardzo stary, prawda?

��Tak, a kiedy w ko�cu musia� odej�� do swoich przodk�w, ja przez tydzie� nie mog�em si� ludziom pokaza� na oczy, tak bardzo po nim rozpacza�em. Zreszt� rodzice tak�e.

��Tw�j ojciec przywi�z� go z Inflant, je�li dobrze pami�tam.

��Tak, to prawda. � Dominik u�miechn�� z czu�o�ci�. � M�j ojciec to wspania�y cz�owiek. Troch� nieobecny, jakby go otoczenie zupe�nie nie interesowa�o, �yje bardziej w �wiecie swoich ksi��ek ni� w �wiecie realnym. W praktycznych sprawach mama nie mo�e liczy� na jego pomoc, ale nie protestuje, zw�aszcza �e ojcu tak jest dobrze. Dzi�ki ojcu mama bardzo si� zmieni�a. Na lepsze. Przedtem by�a nies�ychanie wymagaj�ca i nudna, sam to pami�tam z wczesnego dzieci�stwa, zanim ojciec wr�ci� do domu. Uwa�a�a, �e �miech jest grzechem, �e okazywanie uczu� jest grzechem. Przysi�ga�em sobie, �e ja nigdy taki nie b�d�. Dlatego by�em taki szczery wobec ciebie, Villemo. Chcia�em, �eby� wiedzia�a, jak bardzo ci� kocham, jak ci� pragn�. Twoje cia�o zosta�o stworzone dla mojego, twoja dusza i moja to dwie po��wki, kt�re zosta�y rozdzielone na d�ugo przedtem, zanim my pojawili�my si� na ziemi, a kt�re teraz si� odnalaz�y.

S�ucha�a poruszona, p�niej ukl�k�a, trzymaj�c si� mocno przegrody.

��Ja my�l� podobnie. Dominiku, zaczynam wierzy�, �e�

��Tak, co chcia�a� powiedzie�?

��Nie, na to jeszcze za wcze�nie.

��Dziecino, zaraz mo�e si� okaza�, �e jest za p�no!

��Wiem. No dobrze! Zaczynam wierzy�, �e ci� kocham, Dominiku. Ale to inna mi�o�� ni� do� No wiesz. Wtedy to by�o dziecinne, pe�ne egzaltacji zadurzenie. Teraz moje uczucie jest niepor�wnanie g��bsze. To co�, co kszta�tuje si� powoli, co wyp�ywa z samego j�dra mojej istoty.

Dominik westchn�� g��boko, potem tak�e ukl�kn�� i poprosi�:

��M�w dalej!

��Powiedzia�am przedtem, �e boj� si�, bym nie wzi�a za mi�o�� dumy wyp�ywaj�cej z tego, �e mnie kochasz. Wiesz przecie�, �e zawsze czu�am si� z tob� zwi�zana, �e ci� potrzebowa�am. Chcia�am u ciebie szuka� pociechy i opieki, ale oboje czynili�my to niemo�liwym. Dzi� nauczy�e� mnie wiele. Pokaza�e� mi, �e moje cia�o t�skni za tob�, �e pragn�, by� mnie obejmowa�, ca�owa�� Mog� to bez obawy wyzna� teraz, na progu unicestwienia i gdy dzieli nas solidna przegroda. Gdy cierpisz, cierpi� wraz z tob�. Chocia� to wszystko nie musi oznacza� mi�o�ci.

��To prawda � zgodzi� si� Dominik.

��Mi�o�� to co� bardzo trudnego do okre�lenia. Ale w�a�nie zaczynam odczuwa�, �e ten tajemny dar zosta� mi dany. To ogromne szcz�cie, kt�re sprawia, �e doznaj� zawrotu g�owy, gdy na ciebie patrz�. Kt�re pozwala mi zapomnie� o domu, o mamie i ojcu, o gro��cym nam niebezpiecze�stwie, o g�odzie, chorobie i zimnie. To jest mi�o��, prawda?

��Masz racj�, �e uczucie mi�o�ci trudne jest do okre�lenia. Je�li jednak czujesz do mnie wszystko to, o czym m�wisz, to jeste� na dobrej drodze. By�bym wdzi�czny nawet za po�ow�. Villemo, czynisz mnie takim szcz�liwym, �e chyba zaraz si� rozp�acz�!

Je� sko�czy� poszukiwania; us�yszeli, �e przeciska si� pomi�dzy dwoma palikami i rozczarowany wraca do lasu.

Villemo znowu zacz�a roztrz�sa� ich zmartwienia.

��Gdyby�my tak mogli sta� si� ma�ymi zwierz�tkami i uciec st�d, tak jak ten je�. Och, Dominiku, co my�my uczynili Panu Bogu, �e tak surowo nas karze?

Dominik u�miechn�� si� leciutko.

��Jak s�ysz�, nadal masz problemy ze swoim stosunkiem do Boga? Zawsze je mia�a�, jeste� do szpiku ko�ci przenikni�ta wol� walki.

��Niestety, trudno mi wierzy� w jak�� si�� wy�sz�. Zw�aszcza teraz! Ty, jak wiem, jeste� cz�owiekiem religijnym. Nie zas�u�y�e� na to, by na ciebie spad�y moje k�opoty. Ja nie mog� wierzy� w Boga, kt�ry pozwoli�, by jego jedynego syna przybito gwo�dziami do krzy�a. A potem ju� nikt nie s�ysza� jego g�osu, cho� ludzie Ko�cio�a m�wili i m�wili, �e musimy czuwa�, bo przybycie Pana si� zbli�a. Oni m�wi� to po to, by narzuci� ludziom swoj� w�adz�.

��No, no � Dominik stara� si� j� uspokoi�.

��Oczywi�cie, jest wiele s�uszno�ci w dziesi�ciorgu przykaza�, lecz chrze�cija�stwo nie ma wy��czno�ci na prawd�. Przecie� takie zasady, jak �Nie czy� drugiemu, co tobie niemi�o�, mo�na w r�nych formach spotka� tak�e poza chrze�cija�stwem. Znam wspania�ych, przenikni�tych ch�ci� czynienia dobra ludzi w�r�d tak zwanych pogan czy sekciarzy, lecz nale�y ich kara�, poniewa� nie wierz� w Boga. Co takiego nadzwyczajnego jest w tym, �e si� wierzy? A je�li komu� umrze kto� z bliskich, to dla pociechy m�wi mu si�, �e powinien to potraktowa� jako pr�b� albo �e B�g wie, co robi. Ja uwa�am, �e to blu�nierstwo. Co� takiego mog�oby si� odnosi� do jakiego� ��dnego przyjemno�ci, nielito�ciwego i pr�nego boga, kt�ry tylko chce sprawdzi�, jak bardzo go kochamy!

Villemo m�wi�a teraz z wielkim podnieceniem.

��Wielu ludziom wiara jest potrzebna dla st�umienia l�ku przed �mierci�. Jeste� mi�y dla niezno�nego m�odszego brata, nic dr�czysz kota i wierzysz, to p�jdziesz do nieba. A nie, to niech ci� diabe� porwie.

Po chwili jednak g�os jej przycich�, a wzrok z�agodnia�.

��A mimo to potrzebujemy czego�, w co by�my wierzyli. My, biedne ziemskie istoty, potrzebujemy czego� czy kogo� silniejszego od nas, do kogo mo�na si� zwr�ci�, gdy wszystko inne zawodzi. Si�y natury s� zbyt pot�ne dla ma�ego cz�owieka. Wynajdujemy sobie si��, kt�ra by nas chroni�a. Jedni wierz� w byka, inni w trolle i jakie� ponadnaturalne istoty. Nie uwa�am, �e istnieje wielka r�nica mi�dzy wiar� a wierzeniami, to jest dok�adnie ta sama sprawa. Ale wiara jest dozwolona, a za wierzenia i przes�dy mo�na p�j�� na stos. Ch�tnie przyznaj�, �e kiedy popadn� w prawdziwe tarapaty, modl� si� do Boga. Jestem jak wielu zatwardzia�ych grzesznik�w na �o�u �mierci, kt�rzy nagle staj� si� bardzo religijni, bo w przeciwnym razie widzieliby przed sob� jedynie pustk� i nico��. Ale to kr�tkotrwa�a religijno��. Gdy tylko niebezpiecze�stwo mija, znowu zaczynam blu�ni� jak teraz. Dlatego taka jestem chwiejna w moim stosunku do Boga.

Dominik rzek� �agodnie:

��O, nie! Kiedy popadasz w tarapaty, si�gasz do �r�de� si�y Ludzi Lodu.

��Ale to tylko teraz, w ostatnich czasach � rzuci�a pospiesznie. � Zdarzy�o mi si� to trzykrotnie. Pierwszy raz w Romerike, kiedy mia�am t� wizj� o przysz�o�ci, drugi raz ju� tutaj, kiedy rzuci� si� na mnie szaleniec, i trzeci raz, kiedy ci� bili. A, i jeszcze przedtem co� czu�am na strychu w Grastensholm. To znaczy cztery razy.

��Czy nie mo�esz� skorzysta� z tej si�y, �eby nas st�d uwolni�? � zapyta� cicho.

��Ja nad ni� nie panuj�. Nie mog� jej wywo�a� na ��danie. Ona si� we mnie pojawia sama, narasta jak gwa�towny gniew lub jak przera�aj�co jasna �wiadomo��. Nic nie mog� zrobi�, to powstaje we mnie sama z siebie. Ale ty? Co z tob�, przecie� potrafisz czyta� w ludzkich my�lach. Nie mo�esz nam pom�c?

��Villemo, powiadam ci po raz ju� nie wiem kt�ry, �e ja nie umiem czyta� w ludzkich my�lach. Odbieram jedynie jakby nast�pstwa ich my�li, og�lny nastr�j, atmosfer�.

��Owszem, potrafisz odczytywa� my�li. Zrobi�e� to kiedy�, gdy byli�my jeszcze mali. Ja schowa�am ciastko, a ty odgad�e� gdzie, pami�tasz?

��Tak, ale wiedzia�em, czego szukam, a poza tym ty tak�e pochodzisz z Ludzi Lodu i jeste�my sobie bliscy.

��Czy nic m�g�by� si� jednak skupi�? Nad tym, co te bestie zamierzaj� z nami zrobi�? Czy mo�e chc� nas zag�odzi�?

��S� zbyt daleko ode mnie.

��Nonsens! W Szwecji wyczuwa�e�, �e Are czeka na twojego ojca i �e czas nagli. I teraz te� wyczuwa�e�, �e ja ciebie potrzebuj�.

��Masz racj�. Wobec tego mog� spr�bowa�, chocia� taki jestem zm�czony i g�odny. M�zg mam zupe�nie pusty. Spr�buj mi pom�c, je�li mo�esz!

Dominik znowu usiad� skulony. Villemo trwa�a w �miertelnym milczeniu, nie mia�a odwagi nawet drgn��, koncentrowa�a si�, by wspiera� jego my�li. Drapa�o j� w gardle, z nosa kapa�o, ale teraz najl�ejszy nawet d�wi�k m�g� wszystko zniszczy�. Niech wi�c kapie!

Dominik nie potrzebowa� wiele czasu.

��Nie! � krzykn�� nagle.

Villemo wytar�a nos brzegiem sp�dnicy i zapyta�a:

��Widzisz co�?

Dominik zerwa� si� na r�wne nogi.

��Oni s� blisko! Dlatego tak pr�dko wyczu�em, co si� dzieje. Widz� p�omienie. Czuj� gor�co i zapach dymu�

Villemo zdawa�o si�, �e powoli kona ze strachu. Zd��y�a wykrztusi� jedno tylko s�owo:

��Nie!

��Zaraz tu b�d�.

��Dominiku! O Bo�e, ta przegroda! Chc� by� przy tobie!

Dominik rzuci� si� do drzwi, zacz�� nimi szarpa�, ale czyni� to ju� wielokrotnie � bez rezultatu. Drzwi by�y solidne, a zamek umieszczony tak wysoko, �e nie m�g� go dosi�gn��. Szarpa� za ko�ki w przegrodzie, biega� wzd�u� �cian, szukaj�c jakiej� szczeliny� Nic nie znalaz�.

Wr�ci� do Villemo i wzi�� j� za r�ce.

��Villemo, kocham ci� � pr�bowa� j� uspokaja�.

��I ja ciebie. Teraz jestem tego pewna i to jest dobra pewno��, daje mi poczucie bezpiecze�stwa.

��Dzi�kuj� ci, �e mi o tym m�wisz. To dlatego �cinali drzewa. �eby si� las nie zapali�.

Podskoczyli oboje, bo drzwi zewn�trzne otworzy�y si� z ha�asem.

By�o zupe�nie ciemno, ale na zewn�trz, w oddali p�on�y pochodnie i w ich blasku zobaczyli na progu zwalist� sylwetk� starego Wollera.

��Villemo c�rko Kaleba!

Widzieli, �e odwraca twarz, jakby spogl�da� za siebie. Pocz�tkowo nie rozumieli dlaczego, potem u�wiadomili sobie, �e on si� boi oczu Villemo. Nie wiedzia�, �e nie ma w nich teraz �adnej si�y. By� tylko bezgraniczny smutek wywo�any my�l� o tym, �e Dominik b�dzie musia� umrze�. Villemo ba�a si�, ba�a si� �mierci, cho� stara�a si� tego nie okazywa�.

��A, wi�c to tak? Postanowili�cie nas tu spali� �ywcem?

Stary drgn��.

��Sk�d, u diab�a, o tym wiesz?

��Nie zapominaj, �e pochodzimy z Ludzi Lodu.

Przez moment zdawa�o si�, �e Woller zatrza�nie drzwi i ucieknie, gdzie go oczy ponios�, lecz opanowa� si�.

��Villemo c�rko Kaleba � powt�rzy�. � Zosta�a� skazana za czary. Sama jeste� sobie winna. P�jdziesz na stos.

Ze wszystkich si� stara�a si�, by jej g�os zabrzmia� pewnie.

��Oskar�yli�cie mnie o �mier� waszego syna i trudno, przyjm� ten niesprawiedliwy los, ale prosz� was� Dominik nic wam nie zrobi�. Pu��cie go wolno!

Zwalisty ch�op pomy�la� przez chwil�.

��Masz racj�, je�eli chodzi o ciebie, to musi by� oko za oko. Postanowi�em to ju� w chwili, kiedy przyniesiono mi wiadomo�� o �mierci syna. Teraz nadszed� czas spe�nienia. Oddasz �ycie za �ycie mojego syna. A ten tam, tw�j szwedzki zalotnik, on umrze za mojego umieraj�cego wnuka.

��Nie wiedzia�am, �e macie wnuka.

��Ju� nied�ugo nie b�d� mia�.

��A co mu jest?

��Nic ci do tego.

��Ale przecie� Dominik nie jest winien choroby waszego wnuka.

��Oko za oko, z�b za z�b.

Podesz�a bli�ej, a stary odskoczy� z l�kiem, cho� przecie� Villemo nie mog�a wyj�� z zamkni�cia.

��Skoro dziecko jest chore, to dlaczego nie prosicie o pomoc mojego wuja, Mattiasa Meidena? Albo Niklasa? On ma uzdrawiaj�ce d�onie.

��Ludzi Lodu? � W�a�ciciel Woller splun�� z najwi�kszym obrzydzeniem. � Mam prosi� o pomoc diabelskiego pacho�ka?

��Mattias Meiden co niedziela bywa w ko�ciele. A nie robi�by tego, gdyby s�u�y� diab�u.

Dosta�a g�siej sk�rki wymawiaj�c te s�owa. Wielu by�o w�r�d Ludzi Lodu takich, kt�rzy z trudem przekraczali ko�cielne progi. Hanna i Grimar. Tengel. Sol. Kolgrim� Wszyscy obci��eni.

A ona sama? Czy te� co� jej nie odpycha�o? Czy to nic dlatego nie umia�a si� u�adzi� ze swoim Bogiem?

Stary Woller powiedzia� brutalnie:

��Dosy� tego gadania! Teraz zrobi� z wami koniec.

I poszed� sobie. Tam gdzie sta� w�jt i jego ludzie.

��Podpalimy dom najpierw od tamtej strony, to widowisko b�dzie d�u�sze, a oni b�d� mieli wi�cej czasu, �eby si� ba�. Chc� s�ysze� krzyki, b�aganie o lito��. Ale lito�ci si� nie doczekaj�.

Marit rozpaczliwie rozgl�da�a si� w zapadaj�cym zmierzchu. By�a bardzo zdenerwowana tym, �e niczego nie pami�ta.

��Wydaje mi si�, �e to w tamt� stron� � powiedzia�a niepewnie.

Oczy je�d�c�w powoli przyzwyczaja�y si� do zmroku, bez trudu rozr�niali drzewa i krzewy. Ale to co innego ni� z g��bi lasu na wzg�rzach okre�li�, gdzie le�� poszczeg�lne doliny.

��Widzisz, tam niebo jest ja�niejsze � powiedzia� asesor. � A poniewa� mamy grudzie�, musi to by� po�udniowy zach�d. W zimie droga s�o�ca jest kr�tka. Czy przypominasz sobie, gdzie m�g�by si� znajdowa� dw�r?

Zdawa�o jej si�, �e umrze ze wstydu, ale nie by�a w stanie udzieli� lepszej odpowiedzi:

��Du�o zale�y od tego, gdzie teraz stoimy, ale my�l�, �e to tam� � j�ka�a nie�mia�o.

��Tak, chyba masz racj� � powiedzia� pan przyja�nie. � Pojedziemy tam, gdzie pokazujesz, bo wydaje si� to rozs�dne.

Droga na wzg�rza pomi�dzy Eng i Moberg zabra�a im du�o czasu. Do Zachodnich Wzg�rz by�o dalej, ni� s�dzili.

Do asesora podjecha� jeden z komornik�w.

��Chcia�bym co� powiedzie�, je�li wasza wysoko�� pozwoli.

��Bardzo prosz� � u�miechn�� si� asesor, rozbawiony tym kr�lewskim tytu�em.

By� to cz�owiek, kt�ry du�o przebywa� na �wie�ym powietrzu, polowa� i �owi� ryby, a od wielu lat przyja�ni� si� z rodzin� Meiden�w z Grastensholm i dlatego przyjecha� natychmiast, gdy tylko po niego pos�ano. �w w�jt, kt�remu teraz mieli si� bli�ej przyjrze�, od dawna zwraca� na siebie uwag� asesora, bo wci�� kto� si� skar�y� na jego korupcj� i nadu�ywanie w�adzy. Dotychczas jednak w�jt zawsze jako� umia� si� wykr�ci�. Teraz nadarza�a si� okazja, by nareszcie zrobi� z nim porz�dek.

��Tak, o co chodzi? � zapyta� asesor komornika, bo ten jakby j�zyka w g�bie zapomnia�, stan�wszy twarz� w twarz z w�adz�.

��No tak, bo je�eli Marit Larsowa dobrze pokazuje, to by si� zgadza�o. Bo po tej stronie wzg�rz idzie prosta droga do dworu Woller. Ale to taka stara le�na droga i pewnie wszyscy o niej zapomnieli.

���e te� nikt z nas nic odkry� tego dworu � zastanawia� si� Kaleb. � Przecie� szukali�my wsz�dzie.

��Na tym wzg�rzu to nie za bardzo � powiedzia� Niklas. � To zbyt daleko.

��Nie jest tu specjalnie mi�o � wtr�ci�a Marit. � Bagna i�

��Ach, tak, to ta okolica! � przypomnia� sobie Kaleb. � Byli�my tu, Gabriela i ja, ale zawr�cili�my na skraju bagien, my�leli�my, �e tam si� nie da przejecha�. Tak, chyba jeste�my na w�a�ciwej drodze.

We wszystkich wst�pi� nowy zapa�.

Nie ujechali jednak daleko, gdy ludzie zacz�li wo�a�:

��Patrzcie! Pali si�!

��te i czerwone p�omienie strzela�y w niebo, zasnuwaj�c je g�stym dymem i krwist� po�wiat�.

��Jezus, Maria � szeptali ludzie i poganiali konie jak si� tylko da�o w tej spowitej mrokiem nieznanej okolicy.

��Patrzcie pod nogi! � wo�a� Kaleb. � Zaczyna si� bagno. Ale musi prowadzi� jaka� droga do dworu. Musimy j� odnale��.

Dziedziniec dworu zamkni�ty by� z jednej strony kamiennym budynkiem o drewnianym dachu, kt�ry ju� dawno si� zawali�. O tym Woller nie pomy�la� i nagle po�ar wygas�. To znaczy pali�a si�, ale tylko w tej cz�ci, gdzie kiedy� by� dom mieszkalny. Wiatr wia� jednak w niew�a�ciwym kierunku, iskry nie pada�y na obor�.

��Musimy podpali� jeszcze raz � wo�a� stary, przekrzykuj�c syk ognia. � Tym razem od �ciany stajni.

Wraz z kilkoma lud�mi okr��y� budynek, by dosta� si� do drzwi stajni. W�jt i jego �o�dacy stali kawa�ek dalej, za zabudowaniami, by mie� lepszy widok. Z obory nie dochodzi� �aden d�wi�k. Villemo i Dominik uwa�ali, �e nie wolno im krzycze� � tak d�ugo, jak d�ugo zdo�aj� wytrzyma�. Kl�czeli oboje bez ruchu, trzymaj�c si� za r�ce. Dominik szepta� s�owa mi�o�ci p�acz�cej cichutko Villemo, ona odpowiada�a mu tak�e wyznaniami. Jeszcze nie ulegali panice, jeszcze nie czuli ani dymu, ani ognia.

��W takich chwilach cz�owiek zaczyna wzywa� Boga � powiedzia�a Villemo, pr�buj�c si� u�miecha� poprzez szloch.

��Ja wzywam Go od dawna � rzek� Dominik z powag�.

��Ale przynajmniej jeste�my razem � westchn�a Villemo.

��Tak. A skoro i tak nie mogliby�my �y� ze sob��

��To lepiej, �e tak si� sta�o? Mo�e powiemy o tym Wollerowi?

��On nie ma poj�cia, czym jest mi�o�� na �mier� i �ycie.

W tej samej chwili w�jt i jego ludzie zastygli przera�eni. Ze skraju lasu dobieg� ich gromki g�os.

��W imi� Jego Wysoko�ci Kr�la Christiana Pi�tego, uga�cie ten morderczy po�ar!

��A co to za dowcipni� nadu�ywa kr�lewskiego imienia? � odkrzykn�� w�jt. � Ja jestem w�jtem Jego Wysoko�ci i ja tu rozkazuj�.

W blasku promieni ukaza� si� liczny orszak konnych, m�czyzn i kobiet. Widok najbli�szych sprawi�, �e w�jt zadr�a� i poczu�, jak krew odp�ywa mu z twarzy.

Asesor powiedzia� w�adczo:

��Madsie Asmundsson, jeste� pozbawiony godno�ci w�jta. A za �mier� tej m�odej dziewczyny ty te� odpowiesz �mierci�.

Stary Woller us�ysza�, o czym mowa, i nie zastanawiaj�c si� d�ugo krzykn�� do swoich:

��Teraz lepiej mie� ich �ywych ni� umar�ych. Wyprowadzi� ich, szybko! I p�d�cie z nimi do Woller, jakby diabe� depta� wam po pi�tach!

Sam dosiad� konia i ruszy� jako pierwszy.

W�jt pr�dko otrz�sn�� si� z szoku. Mia� szczer� nadziej�, �e Woller s�ysza� jego rozmow� z asesorem i znikn�� z obojgiem wi�ni�w. Oddalaj�cy si� stukot ko�skich kopyt utwierdzi� go w tym przekonaniu.

��Jaka dziewczyna? � zapyta�, udaj�c zdziwienie. � Palimy stare zabudowania, �eby przygotowa� ziemi� pod upraw�.

��I potrzebujesz do pomocy a� tylu dragon�w?

��M�j panie, obra�acie mnie! Skoro s�dzicie, �e trzymamy tu wi�ni�w, to najlepiej sprawdzi�!

W spalonej cz�ci dworu nie by�o ju� nic do roboty. Kaleb i Gabriella na czele reszty orszaku okr��ali zabudowania, �eby dosta� si� do stajni.

Asesor przywo�a� ludzi z Akershus:

��Pilnujcie dragon�w, �eby �aden nie uciek�! Najpierw zobaczymy, czy Mads Asmundsson jest tak niewinny, jak m�wi. Chod�, Mads! Sam!

Nie przypad�o to w�jtowi do smaku. Najlepiej czu� si� w gronie swoich lub starego Wollera pomocnik�w, ale c�, intruz�w by�o zbyt wielu. Nie pozostawa�o mu nic innego, jak s�ucha�.

��Doprawdy nie rozumiem, o co jestem oskar�ony, panie asesorze. Mia�bym tu wi�zi� jak�� kobiet�? � pyta� z obra�on� min�. � Uwa�am, �e to nies�ychane pom�wienie. Nie godzi si� tak oskar�a� najwierniejszego s�ugi Jego Wysoko�ci�

��Ach, tak? Skaktavl jest innego zdania.

��Ska�?

W�jt by� tak wstrz��ni�ty, �e odebra�o mu mow�. Przeklina� w my�li swoich ludzi, kt�rzy nie sprawdzili, czy Skaktavl naprawd� zgin��.

Nikt jednak nie zwraca� na to uwagi, wszyscy pobiegli ku drzwiom do stajni.

��Skaktavl m�wi�, �e tu jest wej�cie � powiedzia� Kaleb, kt�rego nerwy napi�te by�y do ostateczno�ci. � Wygl�da na to, �e obora jeszcze si� nie zapali�a. Pro�my Boga, �eby nie by�o za p�no.

��Tam nic nie ma � krzycza� w�jt, kt�rego prowadzili ze sob�. Pochodnie o�wietli�y otwarte drzwi obory. � Jak wszyscy widz�, pomieszczenie jest puste.

Stan�li w przej�ciu.

��Na Boga, co znacz� te przegrody? � zastanawia� si� Andreas.

��Trzymali tu owce � pospieszy� w�jt z wyja�nieniami.

Kaleb obejrza� paliki i stwierdzi�, �e drewno jest zupe�nie �wie�e.

��Ca�kiem niedawno je tu wbili. Do kogo nale�y ten dw�r?

��Teraz do nikogo. Jak wida�, wsz�dzie pustki.

Gabriella wesz�a do jednego z pomieszcze� i pochodni� o�wietla�a klepisko. Nagle podnios�a co� z ziemi, po czym wr�ci�a do m�a z wykrzywion� b�lem, �miertelnie poblad�� twarz�.

Kaleb j�kn��:

��W�osy Villemo! W�osy Villemo!

Chwyci� w�jta za gard�o i potrz�sa� nim, nie b�d�c w stanie wykrztusi� ani s�owa wi�cej. Trzeba go by�o oderwa� si��, bo by�by zabi� niegodziwca.

Nadzieja opu�ci�a szukaj�cych, ogarn�a ich rozpacz. Niklas wpad� do drugiego pomieszczenia, sk�d wo�a�:

��Kto� tu wisia� na �cianie!

��Nie! � Krzykn�� rozdzieraj�co Brand. � Zamordowali�cie syna Mikaela�

Wszyscy wiedzieli, jak trudno jest ugasi� gniew Branda, gdy ju� si� rozpali. W�jt, kt�ry czu� si� osaczony w�r�d t�umu wrog�w, wrzasn��:

��To nie ja, nie ja, to nie moi wi�niowie, przysi�gam!

��By� mo�e � odpar� Andreas ch�odno. � Ale Skaktavl by� twoim wi�niem. Trzyma�e� go tu przez ca�y rok, ty n�dzna kreaturo, tylko dlatego, �e twoim zdaniem zbyt �atwo unikn�� kary za powstanie.

Jeden z mieszka�c�w Svartskogen od dawna pr�bowa� co� powiedzie�.

��Panie asesorze zdaje mi si� �e s�ysza�em t�tent ko�skich kopyt, oddalaj�cy si� st�d zaraz po naszym przybyciu.

��Ja te� s�ysza�em � popar� go inny.

��Tutaj jest droga w d�! � zawo�a� kto� trzeci.

��Dok�d prowadzi ta droga? � zapyta� asesor w�jta.

��Ja� nie wiem.

��Nie udawaj g�upiego, bo to si� �le dla ciebie sko�czy!

��Ja� ja my�l�, �e ona prowadzi do Woller.

��Dzi�kuj�, to w�a�nie chcieli�my wiedzie�. Mattias, ja musz� tutaj zosta�. Odpowiedzialno�� za w�jta i dragon�w spoczywa na mnie i moich ludziach. Ale wy we�cie kilku dragon�w z Akershus, zreszt� was samych by wystarczy�o. P�d�cie co si� do Woller. Przyjad� za wami, jak tylko unieszkodliwimy tych tutaj.

Nie musia� dwa razy powtarza�. Wi�kszo�� obecnych natychmiast dosiad�a koni i pogna�a drog� przez las prosto do Woller.

Okaza�o si� to bli�ej, ni� s�dzili. Opuszczony dw�r dlatego tak trudno by�o znale��, �e z jednej strony od suchego l�du oddziela�y go bagna, a poza tym le�a� w g��bokiej kotlinie, co prawda w obr�bie parafii Moberg, ale bli�ej Eng.

Maj�tek Woller pogr��ony by� w mroku i ciszy. Budynki ustawione w czworobok �ci�le otacza�y rozleg�y dziedziniec. Ku wielkiemu zdziwieniu przyby�ych brama sta�a otworem, wi�c nie zastanawiaj�c si� rozjuszeni wpadli na podw�rze.

Komornicy na swoich powolnych szkapach nie nad��ali za innymi, cz�� zosta�a w tyle. Nieoczekiwanie za pierwsz�, stosunkowo nieliczna grup�, brama si� zatrzasn�a�

Na dziedzi�cu zap�on�y pochodnie. W ich blasku Ludzie Lodu i mieszka�cy Svartskogen, jedyni, kt�rzy zd��yli przekroczy� bram�, zobaczyli, �e, zewsz�d mierz� w nich dzidy i wid�y do siana, kt�re trzymaj� zdecydowani na wszystko ludzie Wollera.

Brand nie zwraca� na to uwagi. Kipi�c gniewem rzuci� si� do drzwi i zacz�� wali� w nie z ca�ej si�y.

��Wychod�, Woller! Wyt�umacz si�! Je�eli zamordowa�e� nasze dzieci, to ci� osobi�cie zaprowadz� na szubienic�!

Czekali przez chwil�. Na dziedzi�cu atmosfera by�a napi�ta do ostateczno�ci, ludzie Wollera przest�powali nerwowo z nogi na nog�, przybysze trwali w bezruchu. Kaleb zabroni� im atakowa�.

W ko�cu drzwi otwar�y si� z trzaskiem.

��Kto tu zak��ca nocny spok�j uczciwym ludziom? � rykn�� stary Woller.

��Nie udawaj g�upiego! � krzycza� Brand. � Przecie� trzymujesz tu Villemo i Dominika. ��damy, by� ich wyda�! �ywych! Wiesz, �e zaraz tu b�dzie asesor z dragonami z Akershus, wi�c je�li chodzi o ciebie, to gra jest sko�czona.

��Nie licz na to. Oni maj� do�� roboty z pilnowaniem ludzi w�jta.

��Zachowuj si� rozs�dnie. Mo�emy to za�atwi� spokojnie, bez rozlewu krwi! My nie chcemy walki.

W�a�ciciel Woller rozejrza� si� po podw�rzu, o�wietlonym chybotliwym �wiat�em pochodni. Szybko oceni� si�y i stwierdzi�, �e szanse s� wyr�wnane; po obu stronach by�o mniej wi�cej tylu samo ch�tnych do walki. Je�li pozwoli na starcie, dojdzie do krwawej �a�ni, kt�rej rezultat jest niepewny. Jego ludzie wpu�cili zbyt wielu go�ci.

��No to za�atwiajmy spokojnie � o�wiadczy� kr�tko. � Dostaniecie ich, je�eli podpiszecie dokumenty, kt�re w�a�nie przygotowuj�.

��Co w nich jest?

���e w zamian za to dostan� Grastensholm, Lipow� Alej� i Elistrand.

Przybysze j�kn�li. Nad dziedzi�cem zaleg�a cisza.

Po chwili rozleg� si� ponury g�os komornika ze Svanskogen.

��Tak� sam� lisi� przebieg�o�ci� tw�j ojciec wydar� mojemu ojcu Woller.

Gospodarz nie uzna� za stosowne mu odpowiedzie�.

Gabriella, blada jak chusta, co sprawi� b�l ramienia i l�k o c�rk�, nie wytrzyma�a d�u�ej.

��Najpierw chcemy zobaczy� nasze dzieci! Przekona� si�, czy �yj�!

��Po co wam oni? Dziewczyna to czarownica. Pr�dzej czy p�niej sko�czy na stosie. Chcieli�my tylko skr�ci� jej cierpienia.

��Villemo nie jest czarownic�.

��Nie? To zapytaj, kogo chcesz tutaj. Zapytaj�

��Ja chc� j� zobaczy�! � krzykn�a Gabriella, t�umi�c w�ciek�o�� i strach. � Co�cie z ni� zrobili?

Woller da� znak komu� stoj�cemu za ni� i na o�wietlone schody zosta�a wyprowadzona Villemo. R�ce mia�a zwi�zane z ty�u. Bez przerwy poci�ga�a zakatarzonym nosem. Wydawa�a si� taka drobniutka i bezradna. By�a ostrzy�ona niemi�osiernie kr�tko i przemarzni�ta.

��Niech kto� zrobi cho�by jeden krok, a ona padnie martwa � warkn�� Woller.

��Villemo!

Krzyk Gabrielli zabrzmia� jak st�umiony szloch.

��Mamo, najdro�sza mamo i ojcze � �ka�a Villemo i w tym �kaniu zawiera�y si� wszystkie cierpienia, przez jakie przesz�a.

��A Dominik? � zapyta� Brand. � Gdzie jest wnuk mojego brata?

��Ten m�ody cz�owiek sprawia� k�opoty, kiedy przewozili�my dziewczyn� tutaj. Byli�my zmuszeni potraktowa� go dosy� szorstko, ale sam temu jest winien. Nic takiego mu si� nie sta�o. Z moim synem, Monsem, obeszli�cie si� gorzej.

Kaleb zapyta� ostro:

��Po co wam tyle maj�tk�w, skoro nie macie dziedzica?

To by�o brutalne, Kaleb zdawa� sobie z tego spraw�, ale widok tak okropnie potraktowanej c�rki sprawia�, �e traci� panowanie.

��On ma dziedzica � powiedzia�a Villemo i teraz wszyscy us�yszeli, jak bardzo jest przezi�biona. � On ma c�rk� i wnuczka, kt�ry teraz jest �miertelnie chory. Wuju Mattiasie, mo�e wuj by spr�bowa� go uratowa�? Wuj i Niklas?

��Trzymaj g�b�, dziewczyno! � uci�� Woller.

��Owszem, ch�tnie spr�buj� � o�wiadczy� Mattias. � Zabra�em ze sob� du�y zapas �rodk�w leczniczych na wypadek, gdyby m�odzi potrzebowali pomocy.

��Nie potrzebuj� niczego od czeladnik�w diabla.

��Mattias jest ca�kiem normalnym doktorem � powiedzia� Brand. � A Niklas ma uzdrawiaj�ce d�onie. On mo�e�

��Nigdy w �yciu! � warkn�� Woller. � Do tego domu �aden z Ludzi Lodu nie wejdzie! Bo Ludzie Lodu to szata�ski pomiot! Sam b�d� leczy� mojego wnuka.

W zachodnim skrzydle domu, na g�rze, otworzy�o si� jakie� okno.

��Ojcze! Prosz� ci�!

Wszyscy spojrzeli w tamt� stron�. Sta�a tam m�oda blada kobieta, dygocz�ca ze strachu, bo odwa�y�a si� przeciwstawi� ojcu.

On, czerwony na twarzy ze z�o�ci, wycelowa� w ni� wskazuj�cy palec.

��Trzymaj si� z daleka od tego! I zamknij okno! Natychmiast!

Twarz dziewczyny skrzywi�a si� w grymasie niezdecydowania, ju� chcia�a si� cofn��, lecz powstrzyma� j� g�os Andreasa:

��To jej dziecko. Ona ma prawo decydowa�. Je�li ona chce, �eby Mattias obejrza� dziecko, to trzeba jej us�ucha�!

��Us�ucha�? Baby?

Brand pochyli� g�ow� i gro�nie popatrzy� na Wollera.

��Ty nie Szatana si� boisz, bo od dawna jeste� w jego mocy, ty, kt�ry sam od Z�ego pochodzisz. Chodzi o to, �e nienawidzisz Ludzi Lodu, i jest spraw� twojej ambicji, by nas pokona�. Dla tej w�a�nie chorej ambicji chcesz po�wi�ci� �ycie dziecka i spok�j matki. Tw�j wnuk ma szans� ratunku, a ty nie chcesz jej przyj��! To jakim ty w�a�ciwie jeste� ojcem i dziadkiem?

��I tak nie potraficie uratowa� dziecka, wi�c po co to ca�e gadanie? � sykn�� Woller z nienawi�ci�.

��Tego nie mo�esz wiedzie�. Je�eli boisz si� ponadludzkich zdolno�ci Niklasa, to przynajmniej zg�d� si� na pomoc Mattiasa! On jest najzupe�niej normalny.

��Niczego si� nie boj�

Stary zorientowa� si�, �e zaczyna przeczy� sam sobie, wi�c odwr�ci� si� zirytowany.

��Dobrze, chod�cie! Wy dwaj, doktor i magik. Daj� wam godzin�. Nie uzdrowicie ch�opca w tym czasie, to maj�tki s� moje. A jak je dostan�, to mo�ecie sobie zabra� i czarownic�, i jej rycerza.

Nikt nic na to nie odpowiedzia�. Villemo wprowadzono znowu do domu, Dominika w og�le nie zobaczyli. Mattias i Niklas poszli do chorego dziecka, reszta czeka�a dziedzi�cu. Usiedli na schodach i gdzie kto m�g�.

Noc by�a pogodna, ale nie zwracali na to uwagi. L�k �ciskaj�cy ich serca stawa� si� coraz trudniejszy do zniesienia.

��Godzin�? � szepta�a Gabriella do Kaleba. � Co oni mog� zrobi� przez godzin�? On celowo stawia takie warunki.

��No w�a�nie. Ale ja go nie rozumiem. Asesor ze swoim orszakiem nadjedzie lada moment, a wtedy co on b�dzie mia� na swoj� obron�? Prawdopodobnie liczy na to, �e wymusi podpisanie dokumentu, zanim asesor przyb�dzie z odsiecz�.

��S�ysza�e�, co on powiedzia� do Mattiasa, zanim zamkn�li drzwi?

��Nie.

���e w dokumentach napisa�, i� maj�tki zostaj� sprzedane za dwie ciel�ce sk�ry. �I zgadnij, czyje sk�ry mam na my�li�, sykn��. Co to za okropny cz�owiek!

Kaleb poblad� jeszcze bardziej.

��Ale ona �yje � doda�a Gabriella. � A to najwa�niejsze.

��Tak. Dzi�ki ci, Bo�e! Wierz�, �e zdo�amy j� st�d wydosta�.

��Oczywi�cie! Ale nie m�w tego g�o�no, �eby Woller nie us�ysza�!

Mattias z Niklasem weszli do izby, gdzie czeka�a ju� c�rka Wollera z dzieckiem. Z bliska wydawa�a si� jeszcze bardziej bezbarwna, lecz jej mi�o�ci do synka nie mo�na by�o nie dostrzega�. Splata�a nerwowo d�onie i wpatrywa�a si� w przyby�ych wielkimi, pe�nymi nadziei oczyma.

��Odsu� si�, dziewczyno � rozkaza� jej ojciec.

��Teraz zobaczymy, do czego si� nadaje wasza sztuka!

Mattias przyni�s� ze sob� skrzyneczk� z lekami, postawi� j� teraz na stole i pochyli� si� nad dzieckiem.

Malec spa�, a mo�e by� nieprzytomny, trudno okre�li�. Oddycha� szybko, lecz cichutko niczym piskl�.

��Od dawna jest taki? � zapyta� Mattias.

��Od zawsze � rzuci� stary cierpko. � Zawsze to by�o chuchro, ale od kiedy ci ze Svartskogen zabili mu ojca, w nim ca�a moja przysz�o��.

��A c�rka nic nie znaczy? � zdziwi� si� Mattias.

Stary tylko prychn��.

��A poza tym sk�d wiecie, �e to ludzie ze Svartskogen zabili waszego zi�cia?

��Sk�d wiem? To przecie� jasne! M�j zi�� by� sam, kiedy to si� sta�o. Oni tylko na takie okazje czyhaj�!

��Ka�dy s�dzi wed�ug siebie � powiedzia� Mattias.

��Czy mog� rozebra� dziecko? � zwr�ci� si� do matki.

Ta rzuci�a si� do ��ka i dr��cymi r�kami zacz�a zdejmowa� z ma�ego ubranie. Dziecko obudzi�o si� i popiskiwa�o s�abiutkim, pe�nym udr�ki g�osikiem.

Mattias westchn��.

��Godzina to naprawd� bardzo ma�o. W najlepszym razie zd��ymy tylko postawi� diagnoz�. Mo�e b�dziemy mogli powiedzie�, jak nale�y z nim post�powa�. Ale uzdrowi� go przez ten czas�

��Taki jest warunek.

��W takim razie my�l�, �e tylko Niklas m�g�by tchn�� w niego �ycie.

���adnych nieczystych sztuczek!

Zobaczyli drobne, wyn�dznia�e dzieci�ce cia�ko. Mattias po�o�y� ch�opca na okrytym ko�derk� stole. Ostukiwa� malca dok�adnie, systematycznie. Od czasu do czasu z ma�ej buzi wydobywa� si� s�aby pisk. Dziecko wygl�da�o na nie wi�cej ni� p� roku.

��Co on dostaje do jedzenia?

��Najlepsze, co mamy � warkn�� dziadek. � My tu nie sk�pimy na jedzeniu.

Mattias spojrza� pytaj�co na matk�.

��Dostaje mleko� i chleb, i wszystko, co my jadamy. Ale on wszystko zwraca. Przewa�nie, oczywi�cie, zup� mleczn�.

��I zawsze tak by�o?

��Nie. Z pocz�tku sz�o nawet dobrze. Ale teraz jest tylko gorzej i gorzej. � M�oda kobieta zacz�a p�aka�, a ojciec pokrzykiwa� na ni�, �eby przesta�a.

��A krew si� pokazuje?

��W pieluchach? Tak.

Mattias zmartwi� si�. Nie�atwo postawi� tu diagnoz�.

��Powiedz mi, jest mo�e jedzenie, co�, co szczeg�lnie �le znosi?

��Nie. Ze wszystkim tak samo.

��A krowie mleko? Wiele dzieci �le znosi mleko od krowy.

Zastanawia�a si� przez chwil� sp�oszona, wzrok mia�a rozbiegany.

��Nie, zawsze tak samo, cokolwiek zje.

��A �luz w pieluchach bywa?

��O, tak!

��To by si� zgadza�o! Wygl�da to na katar kiszek, kt�ry trudno leczy�.

��Patrzcie, patrzcie! Tyle to ja sam bym powiedzia�! � szydzi� stary.

��To trzeba by�o powiedzie�! � odci�� si� Niklas, kt�ry do tej pory sta� w milczeniu pod �cian�. � Nie musieliby�my niepotrzebnie traci� czasu.

��Milcz, bezwstydny szczeniaku!

By�o oczywiste, �e Wollerowi �aden katar nigdy nawet przez my�l nie przeszed�.

Mattias stara� si� ich uspokoi�.

��Teraz przepisz� diet�, tylko to nale�y mu dawa� do jedzenia i zio�a do picia.

��Co? Jakie� znachorskie sposoby? � skrzywi� si� stary.

��Nic podobnego! Ale to � tu wyj�� ze skrzynki jakie� pude�eczko � to jest proszek, kt�ry odziedziczyli�my po naszych znaj�cych si� na magii przodkach. Zostawiam to waszej c�rce, bo ona najlepiej potrafi oceni� stan dziecka. Ma�y powinien dostawa� co rano szczypt� tego proszku.

��Wyrzu� to! � zawo�a� Woller, wyci�gaj�c r�k� do c�rki.

Zd��y�a jednak odskoczy� i mocno zacisn�a d�o� na drogocennym skarbie.

��Nie robi�bym tego na waszym miejscu � powiedzia� Mattias do Wollera niezwykle �agodnie. � Du�ski kr�l Christian Czwarty bardzo chcia� zdoby� przepis na ten proszek po tym, jak m�j kuzyn, Tarjei Lind z Ludzi Lodu, wyleczy� jego brzuszne dolegliwo�ci. Ale go nie dosta�. M�j pradziadek Tengel leczy� pewnego pastora tym w�a�nie proszkiem i duchowny nie protestowa�, chocia� wiedzia�, �e to czary.

Stary mrukn�� co� pod nosem, ale da� za wygran�.

��Teraz przygotuj� wywar, kt�ry dziecko powinno natychmiast wypi�. U�ywam do tego wy��cznie uznanych zi�, tak �e nie musicie si� niczego obawia�. Mog� dosta� gor�cej wody?

C�rka Wollera podesz�a do drzwi, �eby wyda� polecenia, i natychmiast wr�ci�a do synka.

��Przez jaki� czas nie nale�y mu dawa� krowiego mleka � powiedzia� Mattias. � Zup� dla niego prosz� gotowa� tylko na czystej wodzie, tak jak napisa�em w recepcie. Ale, m�j dobry Woller � zwr�ci� si� do starego � jak wy sobie wyobra�acie wyleczenie takiego kataru w ci�gu jednej godziny? Zreszt� ju� wiele z niej nie zosta�o.

��Taka jest moja wola.

Mattias westchn��. Poszuka� w skrzynce lekarstwa przeciw gor�czce i miesza� je w miseczce:

��W takim razie nie widz� innej rady, jak poprosi� Niklasa o pomoc � powiedzia�.

��Szarlataneria � mrukn�� w�a�ciciel maj�tku. � Ale prosz� bardzo! Chcecie wezwa� diab�a do ��ka dziecka, to niech b�dzie!

��Sztuka uzdrawiania to dar, m�j panie � powiedzia� Mattias �agodnie. � I nie nasz� rzecz� jest rozstrzyga�, czy pochodzi on z nieba, czy sk�din�d. Ja wiem jedynie, �e m�j pradziad Tengel przyczyni� ludziom wiele szcz�cia i pociechy swoimi r�kami, a Niklas dotychczas nie chcia�, �eby ktokolwiek wiedzia�, co potrafi. M�g�by by� bogaczem, b�stwem, do kt�rego ludzie pielgrzymuj�, ale on nie chce. Jest bardzo skromnym m�odym cz�owiekiem, kt�ry nie rozg�asza, �e sam Pan w niebiosach wybra� go, by mu s�u�y�. Ani �e wybra� go ksi��� ciemno�ci.

��Ale teraz to robisz � sykn�� Woller, patrz�c ze z�o�ci� na Niklasa. � Dlaczego?

��Bo chc� uratowa� moich krewnych. Zawsze byli�my sobie bliscy, my troje, i wszyscy przynie�li�my na �wiat szczeg�lne zdolno�ci.

��O, dzi�kuj�, widzia�em, jakie zdolno�ci ma Villemo. I nie chc� mie� z niczym takim do czynienia. Aha, to ten drugi te� nie jest normalny? A co on umie?

��Czyta� w waszych my�lach � o�wiadczy� Niklas nie bez triumfu w g�osie.

Stary spojrza� na niego przestraszony.

��Ach, to by� on�

��Co on?

Woller gada� teraz sam do siebie.

��To on wiedzia�, �e mamy podpali�.

��Tak, Dominik m�g� co� takiego wiedzie�.

Starego przenikn�� dreszcz.

Niklas m�wi� dalej ju� nieco �agodniejszym tonem:

��A ja zrobi�, co b�d� m�g�, poniewa� to ma�e dziecko zas�uguje na ratunek. I ze wzgl�du na jego matk�, kt�ra w tym domu nie zazna�a chyba wiele rado�ci.

W oczach Wollera pojawi�o si� zdziwienie, jakby chcia� zapyta�: �a nie ze wzgl�du na mnie?� Wkr�tce jednak twarz jego przybra�a znowu sw�j normalny wyraz.

��To bierz si� do roboty, zamiast sta� tu i wyg�asza� kazania!

Niklas popatrzy� na swoje r�ce i uwa�nie obserwowany przez matk� dziecka, kt�ra nie mog�a opanowa� dr�enia, po�o�y� je na chudziutkim cia�ku. Przesuwa� d�onie po sinobladej sk�rze malca, g�adzi� przez chwil� jego zapad�e policzki i z u�miechem spogl�da� w przestraszone oczy. Nawet stary Woller musia� przyzna�, �e nie by�o w tym nic, co by przywodzi�o na my�l wied�my i demony.

W pokoju panowa�a cisza. Gospodarz tak�e siedzia� bez ruchu. Jedyne, co zak��ca�o spok�j, to chrobot �y�ki w naczyniu, w kt�rym Mattias miesza� swoj� mikstur�, i kroki dziewczyny, kt�ra przynios�a gor�c� wod�.

Wkr�tce lekarstwo by�o gotowe.

��Najlepiej, �eby� da�a to dziecku sama � zwr�ci� si� Mattias do matki.

Us�ucha�a natychmiast. Ma�y po�yka� oboj�tnie, ledwie otwieraj�c drobne usta. Niklas przez ca�y czas nie odrywa� od niego r�k.

Gdy ch�opiec zjad� wszystko, matka wyprostowa�a si� i powiedzia�a:

��Zaraz pewnie wszystko zwr�ci, trzeba tylko poczeka�.

��D�ugo to zwykle trwa? � spyta� Mattias.

��Nie, ju� powinno si� zaczyna�.

Czekali, ale nic si� nie sta�o.

��A reszta, to troch�, co zostaje, przelatuje przez niego w pieluchy � doda�a matka z westchnieniem.

Znowu chwil� czekali.

��Czy on siada?

��Tak, ale trzeba go podpiera�. Jest za s�aby.

��To podnie� go! Tak b�dzie mu lepiej po jedzeniu.

��Ale on zaraz wszystko zwymiotuje.

��Musimy spr�bowa�.

Matka uj�a male�k� istotk� pod paszki. Odnosi�a si� do synka z najwi�ksz� czu�o�ci� i mi�o�ci�.

Ch�opczykowi odbi�o si� lekko.

��No tak� � przestraszy�a si� matka. � Tak si� zawsze�

��Mo�e lepiej, �ebym ja si� znowu nim zaj�� � powiedzia� Niklas i wzi�� ch�opca w ramiona. � Jeszcze nie sko�czy�em. Jak mu na imi�?

��Erling � szepn�a matka nie�mia�o.

��Cze��, Erling � Niklas u�miecha� si� czule do malca. Trzyma� go mocno pod pachy, bo plecki dziecko mia�o wiotkie. Matka poja�nia�a ze szcz�cia i dumy, �e kto� tak si� zajmuje jej dzieckiem.

R�ce Niklasa by�y ciep�e i delikatne, mocno trzyma�y ma�e cia�ko. I nagle, kiwaj�c niepewnie g��wk�, ma�y spojrza� w stron� matki. Dostrzeg� znajom� twarz po�r�d tylu obcych i u�miechn�� si� s�abiutko, jakby brakowa�o mu wprawy.

��On si� �mieje! � zawo�a�a matka. � Erling si� �mieje, ojcze! Nie robi� tego od nie wiem jak dawna.

��Po prostu nic go ju� nie boli � rzek� Mattias spokojnie. � Lekarstwo i r�ce Niklasa zrobi�y swoje.

Woller wsta�.

��Mo�ecie sobie zabra� waszych krewnych � powiedzia� sucho i wyszed� z izby.

Niklas odda� dziecko matce i tak�e ruszy� ku wyj�ciu, Mattias za� poucza� j� jeszcze, jak ma post�powa� z ch�opcem. W sieni na dole stary Woller z rozmachem otworzy� drzwi wej�ciowe i wrzasn�� do Branda:

��Mo�ecie i��! Nie b�dziemy wi�cej walczy�.

Sam wr�ci� do swoich pokoi. Nie wiadomo, co mia� zamiar robi�.

Na dziedzi�cu zapanowa� chaos. Przyby� asesor ze swymi lud�mi. Stra�nicy Wollera, kt�rzy nie bardzo wiedzieli, jak si� zachowa�, wpu�cili ich za bram�, Niklas wyja�ni�, co si� sta�o, i na wie�� o tym Ludzie Lodu rzucili si� uwolni� oboje wi�ni�w. Asesor o�wiadczy�, �e tak �atwo Woller nie uniknie odpowiedzialno�ci za wszystkie swoje sprawki, i wszed� do domu, a Gabriella g�o�no wzywa�a Villemo, kt�ra w ko�cu wysz�a z jakiej� izby, wci�� z r�kami skr�powanymi na plecach, prowadzona przez dw�ch stra�nik�w.

��Gdzie jest Dominik? � dopytywa�a si� �a�o�nie.

��Tu � odpar� jeden z nadzorc�w i otworzy� jakie� drzwi.

Dominik siedzia� skulony pod �cian�, zwi�zany, z pokrwawion� twarz�.

Villemo pad�a przy nim na kolana i szepta�a:

��Och, Dominiku!

Nic jednak nie mog�a zrobi�, maj�c sama sp�tane r�ce.

Dominik spojrza� na ni� i, cho� cierpia�, twarz mu poja�nia�a.

��Villemo! � szepn�� pe�nym mi�o�ci g�osem.

Kaleb i Gabriella, Brand i Niklas i wszyscy, kt�rzy przyszli, by ich uwolni�, zdr�twieli na d�wi�k tych s��w i spogl�dali po sobie bezradnie. Na twarzach wszystkich malowa�o si� przera�enie.

Po chwili Gabriella pochyli�a si� z rozpacz� nad Villemo. Zacz�a rozwi�zywa� sznur na r�kach c�rki i podnios�a j�, zanim ta zd��y�a zbli�y� si� do Dominika.

��Chod�, Villemo � szepta�a.

Inni zaj�li si� tymczasem Dominikiem, uwolnili go z wi�z�w i pomagali mu wsta�.

��Mamo, wytrzyj mi nos � szepn�a Villemo. � Nie mog� ruszy� r�kami.

Wtedy Gabriella wybuchn�a p�aczem:

��Ach, dziecko, dziecko najdro�sze!

��Taka jestem g�odna, mamo � skar�y�a si� Villemo. � I taka brudna. I przemarzni�ta. I zazi�biona. Chc� do domu!

Tak zimno w tej oborze. Marzn� okropnie.

Wiatr wieje mi w twarz. Czy ju� nie jestem w oborze?

Siedz� na koniu! Kto� trzyma mnie mocno. Dominik. Czuj� si� bezpieczna. Kto� mnie otuli� peleryn�. Zdaje mi si�, �e to samodzia�, ale nie jestem pewna. Ko�skie kroki� S�ysz� wiele ko�skich krok�w. Za nami. �cigaj� nas, Dominiku. Musimy si� spieszy�. Jed� szybciej!

Strach, wci�� strach. Czy moje �ycie by�o kiedy� wolne od strachu?

Tak trudno oddycha�. Ci�ko. Co� rozrywa mi piersi. Czuj� b�l w boku. Jakie� k�ucie.

��Ten kaszel mi si� nie podoba, Villemo.

G�os ojca. To ojciec trzyma mnie tak mocno.

��Dominiku?

��Dominik jest z nami. On i Niklas jad� na jednym koniu.

��Jest tak zimno, a on jest prawie nagi i okaleczony.

��Dali�my mu peleryn�.

Gdybym mog�a odwr�ci� troch� g�ow� Tak, jad� za nami. Wielu, wielu je�d�c�w. Ca�y orszak pod��a za nami w tym zimnym, mglistym roz�wicie, wszyscy milcz�cy, powa�ni.

Teraz sobie przypominam, chocia� s�abo, ale sobie przypominam. Zostali�my podpaleni w oborze. Pami�tam, jaki to by� szok dla moich przezi�bionych p�uc, kiedy wyprowadzono mnie z obory na dw�r, na mro�ne nocne powietrze�

Zdaje mi si�, �e tego nie znios�am.

��Robisz si� coraz ci�sza w moich ramionach, Villemo. Czy ty nie zasypiasz?

��Nie, tato. Tylko czuj� taki b�l w piersiach.

Gniew w oczach ogromnego m�czyzny.

��Oni bili Dominika, ojcze.

��Teraz czuje si� ju� lepiej. Ale Mattias m�wi, �e dosta� zaka�enia krwi w tych ranach na r�kach. Musimy si� bardzo spieszy� do domu.

��Ja jestem jak ptak, kt�ry sprowadza nieszcz�cie. Tyle cierpie� z mojego powodu.

��Jeste� wspania�� ma�� dziewczynk�, Villemo. Skaktavl te� to m�wi.

��Skaktavl?

��Ci�ko ranny le�y w Grastensholm. To on opowiedzia� nam o was.

��Skaktavl uratowany? Bogu niech b�d� dzi�ki!

Taka jestem s�aba. Wszystko wiruje wok� mnie. Nie mam si�y rozmawia�. Ojciec obejmuje mnie mocno. Jedzie szybciej.

��Orszak robi si� coraz mniejszy?

��Ludzie wracaj� do swoich dom�w, od��czaj� si� jeden po drugim, na ka�dym rozstaju kto� ubywa. Teraz mo�emy im tylko dzi�kowa�, ale p�niej odp�acimy im za t� pomoc jak nale�y.

��Tak. To ju� jeste�my w naszej parafii?

��Ju�.

��Jak dobrze wr�ci� do domu!

Ojciec nic na to nie m�wi. Wygl�da na przestraszonego.

Bo�e, jaka jestem zm�czona!

��Marzy�am o k�pieli. W ciep�ej, rozkosznej wodzie. Ale teraz nie wiem, czy dam rad�.

��Zobaczymy w domu.

Jaka� aleja. Wszyscy si� zatrzymali.

G�os Dominika:

��Zobaczymy si� jutro, Villemo.

Ja go nie widz�. Jest tak ciemno. Niebo szarzeje nad horyzontem, lecz poza tym ciemno.

��Tak. Dzi�kuj� ci za wszystko, Dominiku!

��I ja ci dzi�kuj�!

Wuj Mattias:

��Kalebie, najpierw opatrz� Dominika, a zaraz potem przyjad� do Elistrand.

��Dobrze.

Odjechali lipow� alej�. Drzewa s� teraz nagie, ale ja uwa�am, �e jest tu pi�knie, nawet kiedy nie ma li�ci. Ga��zie jak czarne r�ce wyci�gaj� si� ku niebu.

Teraz zosta�o nas ju� tylko kilkoro. To mama, na swoim koniu.

��Hej, mamo!

��Hej, kochanie! Zaraz dostaniesz je��, ogrzejesz si� porz�dnie i odpoczniesz.

��Czy ��ko jest czyste? Z bia�� po�ciel�?

W niebie nie mo�e by� lepiej ni� w takim marzeniu o �wie�ej po�cieli.

��Villemo, Villemo, czy ty zasypiasz?

Ojciec pyta, ale ja nie mog� m�wi�.

��Musimy si� spieszy�, Gabriello.

L�k w g�osie ojca. Nie jestem w stanie odpowiedzie�.

Jak ja si� tu znalaz�am?

To kuchnia w Elistrand. Ciep�o, ogie� trzaska w piecu. Jestem opatulona w ciep�e sk�ry.

��Powinnam si� chyba najpierw wyk�pa�

��Ju� si� k�pa�a�, nie pami�tasz?

To mama m�wi. Ma takie b�yszcz�ce oczy.

��Tak, mam mokre w�osy.

��Umyli�my je. Dok�adnie.

��Mamo, b�d� tak dobra i obetnij mi r�wno te postrz�pione kosmyki. Najlepiej jak potrafisz.

��No wiesz co? Masz si�� my�le� o urodzie o sz�stej rano po takiej nocy?

��Ale Dominik dzisiaj przyjdzie.

��Nie przyjdzie. Mattias kaza� mu le�e� w ��ku, a Niklas pilnuje, �eby si� nie rusza�. U ciebie te� Mattias by� i ci� bada�. Masz zapalenie p�uc, Mattias nie m�g� zrozumie�, jakim sposobem trzyma�a� si� na nogach, bo musisz by� chora ju� od dawna. On uwa�a, �e masz niezwykle siln� wol�.

O, jak wszystko wiruje! Ja� nie widz� dobrze�

��Kaleb! Zdaje mi si�, �e ona znowu mdleje! Musimy j� po�o�y� do ��ka.

��Tak, my�l�, �e zjad�a ju� wystarczaj�co du�o tej zupy mlecznej, prawda?

��Uda�o mi si� wla� w ni� kilka �y�ek. Cho� my�l�, �e tego nie zauwa�y�a.

Kto� mnie niesie. Wszystko mi si� zamazuje. Dominiku, dlaczego ci� tu nie ma? Chc� by� z tob�.

Twarze.

Ludzie, kt�rzy wchodz� i wychodz�. Zawsze kto� siedzi przy moim ��ku. Zmieniaj� si�, ale zawsze kto� jest.

Przel�knione, pi�kne oczy mamy. Nie b�j si�, mamo. Jest mi dobrze, chocia� nie mog� m�wi�.

Bezpieczna d�o� ojca.

Wuj Mattias od czasu do czasu. Niklas o ciep�ych r�kach.

Jakie one ciep�e. Nigdy przedtem ich nie dotyka�am. Promieniuje z nich si�a.

Raz zdawa�o mi si�, �e to Dominik, ale nie jestem pewna, to m�g� by� sen. Widzia�am go jednak. Sta� bez ruchu i patrzy� na mnie, i tyle mia� smutku w oczach. Chcia�am go dotkn��, ale nie mog�am.

Zmieniaj� mi po�ciel. Cz�sto. S�u��ce s� dla mnie takie mi�e. Wszyscy s� mili. Jak ja im to powiem?

Czy to nie pastor przychodzi� tu do mnie? Czyta� co� i czyta�.

�wiat�o. Rado��. Dobre jedzenie. Wszyscy do mnie przychodz�. W pokoju jest pi�knie. �adne kilimy na �cianach.

To znowu zwyczajny pok�j.

Twarze pojawiaj� si� i znikaj�. Kiedy� widzia�am je tu wszystkie razem. Ca�a rodzina przysz�a. G�askali mnie po policzkach.

A potem poszli sobie. Ale nigdy nie jestem sama.

Strach. O, pom�cie mi!

��Villemo, Villemo, spokojnie, to tylko z�y sen.

Walka, �eby wr�ci� do rzeczywisto�ci.

��Och, ojcze, zdawa�o mi si�, �e jestem w oborze. To by�o takie upokarzaj�ce! Takie upokarzaj�ce, ojcze, nigdy wam nie opowiada�am, przez co musia�am przej��. A oni jeszcze uwi�zili Dominika. I Skaktavla. Pali�o si�, ojcze, ogie� hucza�, a ja krzycza�am�

��S�yszeli�my to. Ale mimo tych koszmar�w czujesz si� teraz lepiej, prawda?

I znowu strach. Zapomnij o tym, zapomnij o tym!

��O, tak. Oddycham du�o l�ej. I nie boli mnie w boku. Ale jestem bardzo zm�czona.

��To zrozumia�e. Mattias jednak m�wi, �e zdrowiejesz. Dominik te� ju� wsta�, a i Skaktavl si� chyba wygrzebie.

��Czy b�d� mog�a ich odwiedzi�?

��Skaktavla nie. Le�y jeszcze w ��ku.

��A Dominika?

��On ju� tu by� wiele razy. Dzi� pewnie te� przyjdzie.

Jak rozkosznie to s�ysze�. Czuj�, �e u�miecham si� ca�� twarz�.

Mroczne my�li przep�ywaj� przez moj� g�ow�.

��A stary Woller? A w�jt?

��W�jt zosta� uwi�ziony, os�dzony i stracony.

Przenika mnie dreszcz, g��boki, mocny.

��Czy musz� zawsze zostawia� za sob� �mier�?

��Przecie� to nie twoja wina! Zosta� tak surowo ukarany przede wszystkim za traktowanie Skaktavla. I za mn�stwo innych przest�pstw. Mamy ju� nowego w�jta, rzeczowego i sprawiedliwego, na pewno go polubisz. Co do Wollera, to s� argumenty za i przeciw. Chodzi o krwaw� zemst� mi�dzy rodzinami z Woller i ze Svanskogen, a po cz�ci tak�e pomi�dzy lud�mi ze Svartskogen i nami oraz Wollerami i nami.

��Nigdy nie by�o krwawej zemsty mi�dzy nami i Svartskogenami!

��Nie, ale wiesz przecie�, jak oni nas nienawidzili. Teraz to ju� chyba min�o. Okaza�o si� zreszt�, �e krwawa zemsta pomi�dzy rodami z Woller i ze Svartskogen zebra�a bardziej krwawe �niwo, ni� ktokolwiek przypuszcza�. Przez te lata Svartskogenowie zabili o�miu ludzi z Woller, Wollerowie za� dziesi�ciu ze Svartskogen. Sta�o si� to co prawda w ci�gu blisko pi��dziesi�ciu lat, ale mimo wszystko!

��Bo�e kochany, przecie� to szale�stwo!

��Oczywi�cie. A ukoronowaniem wszystkiego by�a �mier� Monsa Wollera z r�k Eldara Svanskogen i twoich. To by� jedyny syn starego. Tym samym krwawa zemsta obj�a i nas.

Wstyd. R�ce na twarzy.

��Tak mi przykro z tego powodu, ojcze. Tak strasznie mi przykro.

��Zrobi�a� to, co musia�a�. Nikt ci� nie oskar�a. Nie powinna� si� tym obci��a�! Teraz odpoczywaj, przyjd� p�niej.

��Ojcze, czy wszyscy z Woller i ze Svartskogen zostan� teraz os�dzeni? Za swoje przest�pstwa?

��W�a�nie to asesor stara si� rozstrzygn��. On uwa�a, �e wszystko jest bardzo skomplikowane. Stary Woller to potw�r, ale nie mo�na oskar�a� tylko jego. A znowu ludzie ze Svanskogen tyle wycierpieli�

��Rozumiem.

��Ale teraz musisz spa�. Potrzebujesz bardzo du�o snu, �eby nabra� si�.

��Dobrze. Tato, popro� mam�, �eby przysz�a do mnie z lusterkiem! I z grzebieniem.

��Oho! Teraz wierz�, �e naprawd� zaczynasz wraca� do zdrowia!

Pewnego dnia przyszed� Niklas. Przyjaciel z dzieci�stwa, kt�ry odwr�ci� si� od niej w z�o�ci i rozgoryczeniu. To on powiedzia�, �e Villemo jest samolubna i �e przesadza.

Bardzo j� to wtedy zabola�o. Od tamtej pory nie mog�a mu patrze� w oczy. A potem w og�le przesta� zwraca� uwag� na otaczaj�cy go �wiat.

Usiad� na brzegu ��ka i uj�� jej r�k�. U�miecha� si� jakby zawstydzony, z poczuciem winy.

��Wybacz mi, Villemo. W ostatnich czasach nie by�em sob�.

��Chyba nie ma co wybacza� � b�ka�a skr�powana.

��Owszem, jest. Po twoich oczach widzia�em, jak bardzo ci� wtedy urazi�em. Twoja twarz zawsze by�a jak otwarta ksi�ga. Villemo, bardzo cierpia�em z tego powodu, �e cisn��em ci kiedy� w twarz takie s�owa. By�em z�y, �e tak si� obnosisz z t� swoj� nieszcz�liw� mi�o�ci�, a nie zwracasz uwagi na uczucia innych. Ale przecie� ja od d�u�szego czasu robi�em to samo. Cz�owiek zamyka si� w sobie, staje si� nieczu�y.

��O tak! � zawo�a�a Villemo z przekonaniem. Ona umia�a wybacza� i teraz jej twarz ja�nia�a szcz�ciem.

��Ale powiem ci, �e wtedy ja by�am po prostu g�upia. Jak mog�am tyle czasu chodzi� w �a�obie po takim�

Zdecydowa�a si� nie ko�czy� zdania. S�owo, kt�re mia�a na ko�cu j�zyka, nie wydawa�o jej si� odpowiednie. Niklas nale�a� do najbardziej wra�liwych cz�onk�w rodziny, je�li chodzi o zachowanie i j�zyk. Ona sama potrafi�a rzuci� w gniewie mocniejszym s�owem, ale doskonale zdawa�a sobie spraw� z tego, co wypada, a co nie.

Niklas u�miechn�� si� smutno.

��A teraz jest Dominik?

��Na nic si� chyba zda zaprzecza� � westchn�a.

��A zatem jedziemy na tym samym wozie, i ty, i ja.

��Niestety, my wszyscy. Irmelin i Dominik tak�e.

��Wiesz, ostatnio du�o si� zastanawia�em nad t� star� legend�.

��Tak?

��O kocio�ku.

��Kt�ry trzeba wykopa�? �eby przekle�stwo straci�o moc?

��W�a�nie.

��Bardzo by nam to by�o potrzebne � zgodzi�a si� zadumana. � Ale przecie� my nic nie wiemy. Zupe�nie nic!

��Powiadaj�, �e Kolgrim wiedzia�. I Tarjei, dziadek Dominika. Ale obaj nie �yj�.

Villemo pomy�la�a o dziwnym prze�yciu, jakie mia�y z Irmelin na strychu. Kiedy� mu o tym opowie, ale jeszcze nie teraz.

��Uwa�am, �e to okropne.

��Tak, ale co oni mogli wiedzie�? Ta my�l nie daje mi spokoju.

��Niklas � rzek�a Villemo p�g�osem. � Mo�e w�a�nie do tego zostali�my przeznaczeni ty i ja, i Dominik? �eby odnale�� kocio�ek?

Patrzy� chwil� przed siebie rozmarzonym wzrokiem.

��Dominik m�wi, �e nie. Zastanawiali�my si� ju� nad tym. Wiesz, on przeczuwa wi�cej ni� my. Ja potrafi� tylko uzdrawia� ludzi. W tobie jest jaka� wielka si�a, kt�ra jeszcze nie ujawni�a si� w pe�ni, ale Dominik powiada, �e jest straszna. Widzia� kiedy� jej zapowied�. Dominik natomiast jest jasnowidzem, mo�e widzie� poprzez mury. Tak�e poprzez mur przysz�o�ci. On m�wi, �e kocio�ek nie ma z tym nic wsp�lnego. Natomiast przekle�stwo Ludzi Lodu tak. On przeczuwa, �e jeste�my z nim zwi�zani.

��Ale co si� konkretnie ma sta�, tego nie wie?

��Nie, wie tylko, �e si� boi.

��Ja tak�e.

��I ja. Naprawd� przepe�nia mnie strach.

Chwyci�a go za r�k�.

��Wiesz, na co licz� i czego pragn� najbardziej?

��Nie.

���eby�my mogli by� razem. Wszyscy troje.

��Mam nadziej�, �e tak b�dzie. Wybaczy�a� mi?

��Jakbym mog�a ci nie wybaczy�? Zw�aszcza �e wszyscy jeste�my dotkni�ci tym samym cierpieniem. Dzi�kuj� ci, �e przyszed�e�.

Wsta�, got�w do wyj�cia, a ona patrzy�a na jego postawn� sylwetk�, blond w�osy, lekko sko�ne oczy i wystaj�ce ko�ci policzkowe.

��Jeste� wspania�y, Niklasie � powiedzia�a. � W niczym nie przypominasz tych solidnych, przyci�kich, troch� ponurych m�czyzn z twojej rodziny. Jak wuj Brand czy tw�j ojciec Andreas albo stary Are.

��M�wi�, �e Tarjei by� taki jak ja � u�miechn�� si�.

��B�g sprawi�, �e mam tak�e jego duchow� si��.

��Ale on umar�. Nie potrafi� przeciwstawi� si� przekle�stwu.

��Tak, on umar� � potwierdzi� Niklas z powag�.

Znowu spad� na nich ten okropny strach. Villemo odszuka�a jego d�o�, on u�cisn�� j� mocno i trwali tak przez chwil�. Czuli si� tak rozpaczliwie mali wobec tego czego� niepoj�tego, nieznanego, co kiedy� mia�o ich spotka�.

Ale kiedy? I w jakiej postaci?

Nast�pnego dnia Villemo mog�a ju� siedzie�. I wtedy przyszed� Dominik. Nie pozwolono im jednak zosta� samym. Ojciec i matka byli z nimi jako str�e moralno�ci. Mo�e zreszt� nie moralno�ci. Niepokoi�o ich raczej, jak potoczy si� rozmowa pomi�dzy obojgiem m�odych.

Dominik usiad� na brzegu ��ka i uj�� nieprawdopodobnie teraz chude d�onie dziewczyny. Ona przygl�da�a mu si� w milczeniu, wzruszona.

��Villemo, ja�

By� tak przej�ty, �e wci�� musia� prze�yka� �lin�.

��Jaki� ty pi�kny � szepn�a. � Jeste� taki przystojny, �e a� mi dech zapiera. I jakie �liczne ubranie!

��Ubra�em si� �adnie ze specjalnego powodu.

Cho� domy�la�a si�, dlaczego, musia�a zapyta�.

��Naprawd�?

��Tak. Ale najpierw musz� ci powiedzie�, �e jutro wyje�d�am. Wracam do Szwecji.

Dzie� zgas� dla Villemo.

��Nie mo�esz tego zrobi�!

��Chodzi raczej o to, �e nie mog� tu d�u�ej pozosta�. Ju� i tak trwa�o to zbyt d�ugo. Chcia�em tylko przed wyjazdem porozmawia� z tob�.

Rozpaczliwie pr�bowali odnale�� ten nastr�j, kt�ry wytworzy� si� w wi�zieniu, a teraz znikn�� albo si� gdzie� ukry�. Tam, twarz� w twarz ze �mierci�, byli wobec siebie tacy szczerzy. Zwierzyli sobie tyle sekret�w!

Teraz by�o inaczej. Wiedzieli, �e nadal ��czy ich serdeczna, g��boka wi�, ale zewn�trzne okoliczno�ci nie pozwala�y jej si� ujawni�. Nie byli w pokoju sami. Tyle tu �wiat�a, nic z atmosfery marze�. Villemo by�a strasznie wyn�dznia�a, a Dominik zdawa� si� obcy w swoim eleganckim ubraniu kurierskim.

��Nie m�g�by� zosta� przynajmniej do Bo�ego Narodzenia? � szepn�a w desperackiej pr�bie zatrzymania go.

Patrzy� na ni� zak�opotany.

��Droga, kochana Villemo � odezwa�a si� Gabriella z g��bi pokoju. � Czy naprawd� nie zauwa�y�a�, �e obchodzili�my Bo�e Narodzenie ju� dawno temu? Ze wzgl�du na ciebie odby�o si� to nawet w tym pokoju. Mamy ju� rok tysi�c sze��set siedemdziesi�ty pi�ty.

Villemo spogl�da�a na wszystkich po kolei, przestraszona, niczego nie rozumiej�ca.

��Czy by�am a� taka� chora?

Kaleb powa�nie skin�� g�ow�.

��Znajdowa�a� si� na progu �mierci, Villemo. Uratowali ci� Mattias i Niklas. I nasze modlitwy.

��Przychodzi� tu pastor, pami�tam�

��Zabieram ze sob� do Szwecji Skaktavla � powiedzia� Dominik. � Po pr�bie powstania nie ma dla niego miejsca w Norwegii. Jest ju� na tyle silny, by siedzie� w powozie, mo�e mi zatem towarzyszy�.

Villemo stara�a si� jako� upora� z tymi wiadomo�ciami. Nie by�o to �atwe. W ko�cu jednak opanowa�a si�.

��M�wi�e�, �e ubra�e� si� elegancko ze specjalnego powodu?

Dominik wsta�.

��Tak, Villemo. Przybywam do Elistrand, by prosi� o twoj� r�k�. Pami�tasz, �e pyta�em, czy b�dzie mi wolno.

Zwr�ci� si� do rodzic�w Villemo.

��Ciociu Gabriello i wuju Kalebie� Mam zaszczyt prosi� o r�k� waszej c�rki.

Z piersi Gabrielli wyrwa� si� j�k, a Kaleb zamkn�� oczy.

��Mia�em nadziej�, �e tego nie zrobisz � rzek� g�ucho. � Bo to dla nas okropny b�l, �e musimy powiedzie� ci: nie.

Dominik tylko zacisn�� z�by. Spodziewa� si� przecie� takiej odpowiedzi, lecz mimo wszystko zapiek�o.

Villemo nie chcia�a przyj�� �adnych argument�w.

��Ja nie rozumiem, co�

��Najdro�sza Villemo � westchn�a Gabriella. � Czy ty zawsze musisz wybiera� nieodpowiedniego m�czyzn�?

��Nie widz�, �eby Dominikowi czego� brakowa�o.

��Nie. I nikogo bardziej nie pragn�liby�my mie� za zi�cia, wiesz o tym, Dominiku � t�umaczy� Kaleb zbola�ym g�osem. � Ale pochodzicie z rodu Ludzi Lodu, oboje, i �ci�gn�liby�cie na siebie nieszcz�cie. Nie chcemy ryzykowa� jeszcze jednego dziecka obci��onego dziedzictwem z�a ani nie mo�emy ryzykowa�, �e ty stracisz �ycie, Villemo. Za bardzo ci� wszyscy kochamy.

��A moje szcz�cie?

��Musimy wybiera�, cho� to trudny wyb�r.

Gabriella usiad�a obok c�rki.

��Ja urodzi�am obci��one dziecko, twoj� siostr�, wiesz o tym. Na szcz�cie ma�a zmar�a. Lecz rozpaczy, jak� prze�y�am, chcia�abym ci oszcz�dzi�.

��A ja widzia�em Kolgrima, gdy zaw�adn�o nim z�o � rzek� Kaleb. � Przemieni� si� w monstrum, w piekielnego potwora! By� owocem zwi�zku dwojga potomk�w Ludzi Lodu.

��Ale ja nie potrafi� �y� bez Dominika!

On pr�bowa� okaza� wi�cej rozs�dku, cho� tak�e czu� si� �miertelnie zraniony.

��Pozw�lmy si� sprawom toczy�, Villemo. Spotkamy si� na �lubie Leny, a do tego czasu zd��ymy si� przekona�, czy mo�emy �y� z dala od siebie.

Villemo wybuchn�a szlochem, lecz ju� po chwili pr�bowa�a si� opanowa�.

��Tak, masz racj�. Poczekajmy do lata.

��Nie � rzek�a Gabriella z �alem. � Dosta�am list od mojej matki, Cecylii. �lub zosta� od�o�ony do przysz�ego roku. W Danii panuje d�uma, a mama wci�� czuje si� �le po ci�kiej chorobie p�uc, kt�r� przesz�a w ubieg�ym roku. Najpierw musi wydobrze�. Poza tym Orjan Stege, przysz�y m�� Leny, ma jeszcze jakie� plany w zwi�zku ze swoj� karier�, zanim za�o�y gniazdo.

��Za�o�y gniazdo! � prychn�a Villemo. � To brzmi, jakby chodzi�o o par� wr�bli! Ale to gniazdo to zamek w Skanii, prawda?

��No, niemal. Eleonora Sofia, c�rka Leonory Christiny, okaza�a si� bardzo hojna. Tylko dlatego, �e matka Leny, Jessica, by�a kiedy� jej opiekunk�. Do tej pory s� przyjaci�kami.

��Co si� sta�o z Leonor� Christin�? � zapyta� Kaleb. � Czy wci�� jeszcze siedzi w B��kitnej Wie�y?

��Oczywi�cie! I wszyscy j� szanuj�. Jest to ci�gle jeszcze dama pe�na temperamentu.

��Och, nie zmieniajcie tematu! � zawo�a�a Villemo porywczo. � Czy to nie ja mia�am pojecha� z Dominikiem do Szwecji? I mieszka� przez jaki� czas u ciotki Anette i wuja Mikaela?

Kaleb odpar� spokojnie:

��Owszem, ale to by�o, zanim si� okaza�o, co was ��czy. W tej sytuacji wyjazd jest wykluczony.

Villemo sprawia�a wra�enie, �e za chwil� wybuchnie, lecz opad�a z powrotem na poduszki. M�wi�a g�osem pe�nym gorzkiej rezygnacji:

��Wiem, �e macie racj�. �e nie chcecie by� dla mnie okrutni i �e lubicie Dominika.

��Serca nam si� kraj� � powiedzia�a Gabriella cicho. � Wiemy, �e z Dominikiem by�aby� bezpieczna. Byliby�my pewni, �e jest ci z nim dobrze. Ale c�! Zostali�my skazani na cierpienie przez naszego przodka z trzynastego wieku. Musimy p�aci� za jego ��dz� w�adzy.

��Tak � zgodzi�a si� Villemo. � Gdyby to by�o par� tygodni temu, walczy�abym o Dominika z�bami i pazurami. Ale ju� przyczyni�am wam wszystkim tyle b�lu swoj� lekkomy�lno�ci�, �e ust�puj�. Dobrowolnie? Nie. Nie znios� jednak, by�cie jeszcze raz przeze mnie cierpieli. Rozumiem i uznaj� to, co w waszym l�ku podbudowane jest rzeczywisto�ci�. A teraz prosz�, �eby�cie sobie poszli, zanim zaczn� p�aka�. Ty tak�e, Dominiku. Oboje pragniemy sp�dzi� sam na sam kilka minut, nim odjedziesz, ale�

��W�a�nie o to chcia�em prosi� � powiedzia� zgn�biony. � Prosz� zrozumie�, ciociu i wuju, �e nigdy nie mieli�my mo�liwo�ci by� blisko siebie. Wyznawali�my sobie mi�o�� poprzez podw�jn� zagrod�. Nigdy nie trzyma�em Villemo w ramionach, nigdy jej nie poca�owa�em. Ale ona ma racj�. Gdybym teraz m�g� to uczyni�, nigdy bym ju� jej nie odda�.

��Ani ja ciebie � szepn�a Villemo. � Dlatego prosz� ci�, id�, nie podchod� do mnie. A czy wolno nam b�dzie pisa� do siebie?

Gabriella skin�a g�ow�. Podobnie jak c�rka mia�a �zy w oczach. Wszystkim udzieli� si� nastr�j tej smutnej chwili.

��Nie mo�emy wam tego zabroni�. Irmelin i Niklas pisuj� do siebie, a ich cierpie� mo�emy si� jedynie domy�la�. �e te� taki los sta� si� udzia�em naszych dzieci, dla kt�rych pragn�li�my jedynie dobra!

��Tylko dzieci z du�skiej linii unikn�y nieszcz�cia � westchn�� Kaleb. � Lena sprawia wra�enie, �e znalaz�a m�czyzn� swego �ycia, a Tristan jest jeszcze taki m�ody�

Gabriella wygl�da�a na zak�opotan�.

��Tristan nie jest szcz�liwy, wcale nie! Jessica i Tancred bardzo si� o niego martwi�. Sta� si� samotnikiem!

��Biedny Tristan, taki by� mi�y i nie�mia�y � powiedzia�a Villemo, po czym odwr�ci�a si� do Dominika, kt�ry sta� przy ��ku, wysoki i przystojny, w swoim najpi�kniejszym stroju. Wszelka rado�� w jego oczach jednak zgas�a. Ale na �lubie Leny si� spotkamy?

��Oczywi�cie.

��Jak to jeszcze daleko � westchn�a.

��Spr�bujemy ci w tym czasie znale�� dobrego m�a, Villemo. Kogo�, kogo b�dziesz mog�a kocha� i szanowa� prawie tak samo jak Dominika. I wiem, �e Anette i Mikael znajd� dobr� �on� dla ciebie, m�j ch�opcze � powiedzia� Kaleb.

��Prosz� ci�, ojcze� � j�kn�a Villemo.

Dominik tak�e poczu� si� dotkni�ty.

��Och, to g�upio z mojej strony m�wi� teraz takie rzeczy � przyzna� Kaleb. � O przysz�o�ci porozmawiamy p�niej, kiedy smutek minie.

Zebrali si� do wyj�cia. W drzwiach Dominik odwr�ci� si� i spojrza� na Villemo. W jego oczach skupi�a si� ca�a mi�o�� do niej i ca�a rozpacz.

Villemo czu�a, �e p�acz j� d�awi.

��To takie niesprawiedliwe! Takie niesprawiedliwe?

��Tak � przyzna� spokojnie.

��Przekl�ty Tengel Z�y! � wykrztusi�a. � Przekl�ty za to, co nam zrobi�!

��Masz racj� � zgodzi� si� Kaleb, kt�ry tak�e zatrzyma� si� w drzwiach. � Gdybym tylko m�g� wam pom�c! Wam, a tak�e Niklasowi i Irmelin! Ca�a rodzina cierpi razem z wami.

��Ale, ojcze � zaprotestowa�a znowu Villemo � czy to nie jest tak, �e mimo wszystko w ka�dym pokoleniu rodzi si� tylko jedno obci��one dziecko?

��Tak, lecz nie wolno wam kusi� losu. Bowiem Kolgrim, kt�ry urodzi� si� z dwojga zbyt blisko spokrewnionych, zabi� przy urodzeniu swoj� matk�. Nie chcemy, by co� podobnego sta�o si� z Irmelin lub z tob�. Niklas i Dominik te� by tego nie chcieli.

��Nie, nie chcemy � wtr�ci� pospiesznie Dominik. � �egnaj, Villemo! �egnaj, ty ma�e, uparte, nieszcz�sne piskl�! Chcia�bym da� ci szcz�cie, ale�

Nie by� w stanie doko�czy� zdania.

Wyszed�, a ona rzuci�a si� na poduszki i szlocha�a tak, �e serce o ma�o jej nie p�k�o.

S�d nad Wollerami i Svartskogenami zako�czy� si� kompromisem. Poniewa� winni byli wszyscy doro�li m�czy�ni z obu rod�w, a s�d nie chcia� dopu�ci� do wygini�cia obu rodzin, wobec tego zdecydowa� si� skaza� ich na wi�zienie, cho� d�ugo�� kary wyznaczono r�n�.

Stary Woller za�ama� si�. Takiego upokorzenia jak wi�zienie nie by� w stanie znie��. Jego c�rka, kt�ra zosta�a teraz we dworze z wracaj�cym do zdrowia synkiem, przyj�a to zapewne z westchnieniem ulgi. Nie umia�a co prawda kierowa� maj�tkiem, lecz znaleziono jej dobrego zarz�dc�. (Z czasem wysz�a za niego za m�� i, cho� by� ni�szego stanu, �y�a z nim szcz�liwie, ale ta historia nie ma nic wsp�lnego z Lud�mi Lodu.)

Svartskogenowie pr�bowali odzyska� maj�tek, skoro przodek Woller�w zdoby� go podst�pem. Asesor zbada� spraw� gruntownie i odkry�, �e co prawda rzeczywi�cie spos�b, w jaki Wollerowie nabyli maj�tek, trudno nazwa� uczciwym, ale dosz�o do tego ju� po licytacji, na kt�rej Svanskogenowie dw�r i tak stracili. Ci za�, kt�rzy naprawd� ucierpieli w wyniku intryg Woller�w, dawno pomarli. Tak wi�c nieszcz�sna c�rka Wollera i jej s�abowity synek zachowali dw�r. Svartskogen zreszt� te� nie nale�a�o do najgorszych, wi�c w�a�ciwie nikt nie mia� powodu do narzekania.

Tego dnia, gdy w�a�ciciel Woller us�ysza� zatrzaskuj�c� si� za nim bram� wi�zienia, poprzysi�g� sobie, �e wyjdzie st�d wkr�tce, a wtedy zem�ci si� krwawo na wszystkich. Ale czy to sprawi� jego choleryczny charakter, czy te� zanadto ju� nadwer�y� swoje zdrowie, trudno powiedzie� do�� �e wolnego �wiata nigdy ju� nie zobaczy�. Wkr�tce potem z wi�zienia wyniesiono ci�k� trumn� i bez rozg�osu z�o�ono w ziemi.

Daleko od miejsca tych wydarze� Szatan zostawia� ju� na ziemi �lady swoich st�p. Nikt ich jeszcze nie widzia� i niepr�dko kto� je dojrzy. Du�o wody up�ynie, zanim Niklas, Dominik i Villemo stan� twarz� w twarz z budz�cym groz� przeciwnikiem, by stoczy� walk�, do kt�rej zostali wybrani�