SAGA O LUDZIACH LODU

Tom X

Villemo, jedyne dziecko Gabrielli i Kaleba, ockn�a si� o brzasku, bo kto� rzuca� kamykami w okno. Wyskoczy�a z ��ka, ale zakr�ci�o jej si� w g�owie i musia�a si� przytrzyma� por�czy. Przywyk�a ju� do takich stan�w, zreszt� sama by�a winna temu, �e g��d j� dr�czy� i wysysa� z niej wszystkie si�y. Villemo wyros�a na m�od� kobiet� o niez�omnej woli.

Po wielu latach marnych urodzaj�w rok 1673 by� w tej okolicy czasem prawdziwej n�dzy. Elistrand, gdzie Villemo mieszka�a, by�o zaopatrzone lepiej ni� inne dwory i gospodarstwa w parafii; du�y maj�tek mia� spore zapasy. Villemo jednak by�a uparta. Jak d�ugo mog�a, stara�a si� dzieli� los z innymi i w ascetycznym odmawianiu sobie pokarmu znajdowa�a co� w rodzaju ponurego zadowolenia.

Skutki niedojadania zaczyna�y ju� by� widoczne. Villemo mia�a siedemna�cie lat i niezwyk��, fascynuj�c� urod�, teraz jednak wygl�da�a na wyn�dznia��. Jej jasne z rudym po�yskiem w�osy zmatowia�y, a z�ocistozielone oczy jakby zapad�y si�. Sk�ra sta�a si� niemal przezroczysta.

Ca�a posta� promienia�a jednak jakim� wewn�trznym ogniem, co czyni�o przejmuj�ce wra�enie. W niecierpliwych ruchach, jakby stara�a si� powstrzyma� w sobie co� gwa�townego, w gor�czkowym sposobie m�wienia, w pa�aj�cych oczach � zawsze dawa�a o sobie zna� ta jaka� gro�na si�a, zamkni�ta w niej niczym roz�arzona lawa w wulkanie.

Podesz�a do okna. Na dworze sta�a Irmelin z Niklasem, o rok od niej starsi kuzyni z Grastensholm i Lipowej Alei.

Villemo da�a znak, �e zaraz zejdzie.

Pospiesznie i byle jak narzuci�a ubranie. Nie zwraca�a zbyt wielkiej uwagi na sw�j wygl�d. Dba�a o czysto��, ale na tym koniec. Gabriella cz�sto ubolewa�a nad ba�aganiarstwem c�rki, ona za� po prostu nie mog�a sobie da� rady ze swoim pragnieniem �ycia, ch�ci� doznawania. Nie opuszcza�a jej dojmuj�ca t�sknota za czym�, co ukrywa�o si� jeszcze w przysz�o�ci, za czym� cudownym, niezwyk�ym, czego tak bardzo chcia�a do�wiadcza�. Kiedy ludzie m�wili o mi�o�ci, wiedzia�a, �e dla niej te s�owa znacz� co� zupe�nie innego ni� dla nich. Dla niej mi�o�� by�a uczuciem bezkompromisowym, kt�remu cz�owiek oddaje si� ca�y, bez reszty, a� sam staje si� tylko mi�o�ci�. Nigdy jeszcze tego nie prze�y�a, ale czeka�a�

Wybieg�a na dziedziniec. Powietrze by�o zimne, mia�o si� chyba na przymrozek. Pierwsze jesienne ch�ody nadchodzi�y niepostrze�enie, noc�, pozostawiaj�c rankiem cieniutk�, chrupk� warstewk� lodu na ka�u�ach i zwarzone szronem �d�b�a traw.

��Hej! � zawo�a�a i po raz nie wiadomo ju� kt�ry stwierdzi�a, �e Niklas sta� si� bardzo przystojnym m�odzie�cem. I jaki poci�gaj�cy z tymi sko�nymi, po�yskuj�cymi z�otym blaskiem oczami! � Co si� sta�o? Dlaczego�cie si� zerwali tak rano?

��W nocy z�odzieje zakradli si� do Grgstensholm � wyja�ni� Niklas.

��Wcale mnie to nie dziwi. Szukali jedzenia?

��Chyba tak � potwierdzi�a Irmelin. � Ale nie zd��yli niczego zabra�.

��Co za idioci! � prychn�a Villemo. � Wiedz� przecie�, �e tw�j ojciec dzieli wszystko sprawiedliwie pomi�dzy komornik�w i biednych ch�op�w. Wiadomo, kto to by�?

��M�wi�, �e ludzie ze Svanskogen.

��O, tak, mo�na si� by�o domy�le�! C� za wypaczon� dum� nosz� oni w sobie! Odmawiaj� przyjmowania od nas pomocy, a kra�� to mog�. Ale dlaczego przyszli�cie do mnie?

��Ojciec pojecha� do chorego, a mama po�o�y�a si� wczoraj tak p�no, �e nie chcia�am jej niepokoi�. Pomy�la�am wi�c, �e mogliby�my za�atwi� to sami � wyja�ni�a Irmelin.

��Co za�atwi�?

��Wiesz, nasi ludzie strzelali do z�odziei i trafili. Uwa�am, �e powinni�my p�j�� po �ladach krwi.

��Chyba tak. Poczekajcie, wezm� kilka rzeczy, kt�re mog� si� przyda�. Masz co� do opatrywania ran, Irmelin?

��Tak, wzi�am od ojca. Ale pospiesz si�! Wydaje mi si�, �e oni obaj s� ranni!

Villemo po chwili wr�ci�a z du�ym koszykiem i wszyscy troje pobiegli w stron� Grastensholm. Ona by�a najs�absza, lecz zaciska�a z�by i stara�a si� nie zostawa� w tyle. Irmelin z Grastensholm wyros�a na bardzo �adn�, mi�� dziewczyn� do�� kr�pej budowy, kt�r� odziedziczy�a po babce Irji, mia�a te� �agodny, spokojny charakter tamtej. By�a niewiarygodnie silna, podobnie zreszt� jak Niklas, potomek Arego.

��Mia�e� jakie� wiadomo�ci od Dominika? � zapyta�a Villemo ci�ko dysz�c, gdy nieco zwolnili tempo. Z jej powodu, co do tego nie mia�a w�tpliwo�ci, cho� oboje byli tak delikatni, �e nie dali niczego po sobie pozna�.

��Owszem � odpar� Niklas. � Pisze, �e przyjedzie do nas jesieni�.

��Znakomicie! Mi�o b�dzie zobaczy� go znowu. To ju� trzy lata min�y, odk�d by� tu po raz ostatni.

W g��bi duszy jednak nie by�a zbyt pewna, czy odwiedziny kuzyna b�d� a� takie mi�e. Dominik bowiem mia� jak�� niepoj�t� zdolno�� wprawiania jej w zak�opotanie. W jego obecno�ci zachowywa�a si� beznadziejnie, stawa�a si� nienaturalna.

Niklas m�wi� dalej:

��Tym razem przyjedzie sam. Jak wiesz, wuj Mikael i ciotka Anene bardzo prze�yli �mier� Marki Christiany w ubieg�ym roku. A teraz tak�e Gabriel Oxenstierna odszed� z tego �wiata. Oboje s� bardzo przygn�bieni i na razie nie chc� wyje�d�a� z domu.

Villemo pokiwa�a g�ow�. Wiedzia�a, �e kuzynka wuja Mikaela i jego ukochana przyjaci�ka z czas�w dzieci�stwa, Marka Christiana, mia�a ci�k� �mier� i �ycie nielekkie. Urodzi�a o�mioro dzieci i troje z nich straci�a. Najm�odsze mia�o zaledwie dwa lata, gdy Marka Christiana zachorowa�a. Przez trzy lata le�a�a nieuleczalnie chora na zamku w Sztokholmie, zanim �mier� uwolni�a j� od cierpie�. Dominik musia� jej obieca�, �e nigdy nie opu�ci tego z jej syn�w, kt�rym cz�sto si� opiekowa� i z kt�rym razem dorasta�: cztery lata od siebie m�odszego Gabriela, syna marsza�ka Gabriela i wnuka admira�a Gabriela Oxenstierny. Marka Christiana obawia�a si� o przysz�o�� tego ch�opca. Nie zosta� obdarzony ani takim charakterem, ani takimi talentami, by sta� si� r�wnie wielkim jak ojciec czy dziadek. To zreszt� nie mia�oby dla niej specjalnego znaczenia. Sz�o o to, �e ch�opiec by� bardzo chorowity.

Marka Christiana mia�a wspania�y pogrzeb w katedrze sztokholmskiej i spoczywa�a tam teraz u boku swego ma��onka. Jej odej�cie okry�o Mikaela g��bok� �a�ob�.

Tak wi�c Dominik mia� przyjecha� sam! Wspania�e, podniecaj�ce wiadomo�ci! Dla Villemo wszystko by�o podniecaj�ce. Tak�e ta dzisiejsza wyprawa o �wicie w poszukiwaniu rannych z�odziei ze Svartskogen.

�eby tylko nie czu�a si� tak okropnie zm�czona! Nogi nie chcia�y jej nie��, a serce bi�o ledwo, ledwo.

Tymczasem doszli do Grastensholm i, wypatruj�c krwawych �lad�w, ruszyli w stron� lasu. Cho� krew przewa�nie ju� wsi�k�a w mech i le�ne poszycie, nietrudno by�o �ledzi� trop. Wkr�tce te� znale�li jednego ze z�odziei pod drzewem, le��cego wprost na ziemi.

��On nie �yje! � zawo�a� Niklas przera�ony. � To straszne.

Stali bez s�owa i wszyscy troje my�leli o tym samym: ta nie ko�cz�ca si�, toczona w zawzi�tym milczeniu walka pomi�dzy Grastensholm i Svanskogen przerodzi�a si� oto w krwaw� zemst�. Nienawi�� do Ludzi Lodu stanie si� teraz jeszcze wi�ksza.

Znali tego blisko czterdziestoletniego m�czyzn�. By� to dra�, po prostu n�dznik, ale przecie� �adne �mierci mu nie �yczy�o!

��Zostawmy go na razie, niech tu le�y � powiedzia�a Villemo. � Krwawe �lady prowadz� dalej. Musimy si� spieszy�, �eby nie mie� jeszcze jednego �ycia na sumieniu.

��Na sumieniu? To przecie� nie nasza wina, �mier� tego tutaj � obruszy� si� Niklas.

��Oczywi�cie, �e nie � potwierdzi�a Irmelin, gdy szli ju� dalej. � Ale ci dwaj nasi ludzie za bardzo lubi� strzela�. Dostali ju� ostr� reprymend�, �e si� tak pospieszyli, a pewnie dojdzie i do s�du.

��Bronili przecie� maj�tku � pr�bowa� ich usprawiedliwia� Niklas. � Chocia� masz racj�, nie mo�na przesadza�.

Szli przez g�sty las sosnowy o wilgotnym pod�o�u, przedzieraj�c si� w�r�d rosochatych ga��zi. Ich przyciszone g�osy dudni�y g�ucho. Jedyne co do nich poza tym dociera�o, to jaki� szelest od czasu do czasu. Jakby sp�oszona wiewi�rka albo ptak�

Villemo spogl�da�a ukradkiem na wypatruj�cego �lad�w Niklasa. Z niewyra�nym u�miechem wspomina�a ostatni� noc �wi�toja�sk�. Jak sta�a przy ognisku na wzg�rzu pomi�dzy Grastensholm a Lipow� Alej� i wpatrzona w p�omienie obserwowa�a niezwyk�� gr� barw. I jak j� nagle jaki� diabe� podkusi�, �e spyta�a Niklasa, czy by j� odprowadzi� do domu, bo ona boi si� ciemno�ci.

Ju� wtedy spojrza� na ni� zdziwiony, bo Villemo raczej nie by�a znana jako kto�, kto boi si� sam chodzi� po nocy. Jeszcze bardziej si� zdumia�, gdy weszli w ja�owcowe zaro�la niedaleko Elistrand.

�Poca�uj mnie, Niklas� � zawo�a�a roze�miana. �Dlaczego, na Boga, mia�bym to zrobi�?� � spyta� zaskoczony. �Bez �adnego specjalnego powodu � odpar�a. � Tylko dlatego, �e chcia�abym zobaczy�, jak to jest�. �Ty nie jeste� ca�kiem m�dra, Villemo!� � brzmia�a odpowied�. Odwr�ci�a si� wi�c na pi�cie i posz�a. �Nie, to nie�. �Villemo, poczekaj!� �Taak?� � odpar�a przeci�gle i wyczekuj�co. On zacz�� si� j�ka�. �Mo�e� mo�e ja te� mia�bym ochot� zobaczy�, jak to jest�� ��wietnie!� �Ale to nic nie znaczy, pami�taj!� �Oczywi�cie, �e nie, Niklas!�

Ostro�nie odnale�li si� w mroku jak m�odzi ludzie wszystkich czas�w, kt�rzy podejmuj� eksperyment pierwszego poca�unku. To by�a gra, udawali, �e s� w sobie zakochani, dotykali si� nawzajem wargami. �Mmm� kocham ci�, kocham ci� � mrucza�a Villemo w kark Niklasa. Spojrza� na ni� przestraszony. �Naprawd� tak my�lisz?� �Ech, ty g�uptasie, teraz wszystko popsu�e�! � prychn�a. � Ja si� tylko na tobie wprawiam, nie rozumiesz tego?� Przez chwil� robi� wra�enie naburmuszonego, po czym znowu podj�� zabaw�. A gdy teraz on szepta� do niej �kocham ci�, poj�a, dlaczego poprzednio tak zareagowa�. Bo tym razem prawie uwierzy�a, �e on naprawd� my�li to, co m�wi. Poczu�a gniew, �e Niklas nadu�ywa takich �wi�tych s��w, a jednocze�nie zaw�d, �e to tylko zabawa. Mimo to przenikn�� j� leciutki dreszcz podniecenia. �Ile serca wk�adasz w t� zabaw� � szepn�a. � Kogo masz na my�li?� �Nic ci� to nie powinno obchodzi�. A ty? Ty sama te� jeste� bardzo przej�ta. O kim ty my�lisz?� �Nie, ja� � odpar�a Villemo niepewnie. � O nikim nie my�l�. Jest mi po prostu przyjemnie.� �Mmm � potwierdzi� Niklas. I nagle o�wiadczy�: � To okropnie g�upia zabawa! Nigdy wi�cej nie b�dziemy tego robi�!� Pu�ci� j� tak gwa�townie, �e si� zatoczy�a. �Ale by�o przyjemnie!� � parskn�a. �Diablo przyjemnie � potwierdzi�. � Ale teraz koniec. I wracaj sobie sama do domu!� � zawo�a� i znikn��.

Villemo posz�a, przepe�niona jak�� now�, buzuj�c� rado�ci�.

��Tutaj widz� �wie�y �lad � powiedzia�a Irmelin i Villemo wr�ci�a do rzeczywisto�ci.

Zaledwie po paru krokach napotkali drugiego zbiega. Le�a� na ziemi z poblad�� twarz�, w�osami pozlepianymi potem i zaciska� z�by z b�lu.

��O Bo�e, to Eldar � mrukn�� Niklas. � �le trafili�my!

��Wygl�da na to, �e on trafi� jeszcze gorzej � powiedzia�a Villemo.

To by� ten sam ch�opiec ze Svanskogen, kt�rego kiedy�, przed wieloma laty, spotkali na drodze niedaleko Grastensholm. Wiedzieli, �e on i jego siostra Gudrun zion� zapiek�� nienawi�ci� do Ludzi Lodu. Zw�aszcza siostra. Tamten zabity by� kuzynem ich ojca czy co� w tym rodzaju. Stosunki pokrewie�stwa w Svartskogen by�y niebywale skomplikowane, ale agresywno�� cechowa�a wszystkich.

Villemo nie spotyka�a Eldara od kilku lat, a zreszt� nigdy nie widzia�a go z tak bliska.

I taka jestem chuda, pomy�la�a zak�opotana ca�kiem bez powodu.

Teraz Eldar by� muskularnym doros�ym m�czyzn� lat oko�o dwudziestu pi�ciu, o popielatoblond w�osach i w�skich, lodowato patrz�cych jasnych oczach. Wszyscy ze Svartskogen mieli w sobie co� dzikiego i Eldar nie stanowi� pod tym wzgl�dem wyj�tku. W jego wzroku dawa� si� dostrzec jaki� niepokoj�cy b�ysk, jak u dzikiego zwierza, i Villemo wpatrywa�a si� we� zafascynowana, cho� tego nie chcia�a. Uwa�a�a, �e jest wprost nieprzyzwoicie przystojny, z naciskiem na nieprzyzwoicie.

Gdy Eldar zobaczy� nadchodz�cych, pr�bowa� odwr�ci� si� do nich plecami. Na jego pe�nej nienawi�ci twarzy teraz odmalowa�a si� gorycz.

�agodna Irmelin zapyta�a:

��Dlaczego to zrobili�cie? Mogli�my wam pom�c, wystarczy�o tylko powiedzie�!

��My�licie, �e przyjmiemy pomoc od jakiego� diabelskiego pomiotu? � sykn�� przez z�by.

��Ale kra�� mo�ecie? � odci�a si� Villemo.

��Nasi krewni konaj� z g�odu � rzuci� w odpowiedzi. � A wy pochowali�cie jedzenie dla siebie.

��Nie zrobili�my tego � odpar� Niklas. � Wiesz o tym bardzo dobrze. Zapytaj kt�rego chcesz komornika. Tylko �e wy jeste�cie piekielnie uparci i nie chcecie przyj�� tego, co si� wam nale�y. Przecie� Svartskogen jest cz�ci� Grastensholm.

Ranny ledwo by� w stanie m�wi� z powodu b�lu i utraty krwi, lecz z jego oczu sypa�y si� skry.

Jakim sposobem macie jeszcze jedzenie? Chyba zawarli�cie pakt z diab�em, co? Ale za takie rzeczy si� p�aci. Po �mierci.

��G�upstwa wygadujesz � odpar� Niklas i przykucn��, by go zbada�.

Eldar szarpn�� si� gwa�townie do ty�u.

��Wystarczy popatrze� na wasze oczy � powiedzia� z nienawi�ci�. � Na jej � doda�, wskazuj�c Villemo. � Czy to normalne mie� takie oczy?

��W naszym rodzie, tak.

��O, tak! Wszyscy wiedz�, sk�d wzi�li si� Ludzie Lodu!

Villemo w og�le tego nie s�ucha�a. Przej�ta wpatrywa�a si� w to muskularne cia�o, napinaj�ce si� w udr�ce.

��Wygl�da na to, �e ko�� zosta�a uszkodzona. But jest przestrzelony.

��Trzymajcie przy sobie te wasze brudne �apy! Sam dam sobie rad�.

��Tak, w�a�nie widz� � rzek�a Villemo spokojnie: Czy sytuacja u was w domu jest bardzo powa�na?

��Id�cie do diab�a!

��Czy nie m�g�by� porzuci� na chwil� swojej niez�omnej dumy i pomy�le� troch� o innych? Ty nas ma�o obchodzisz, ale chcieliby�my wiedzie�, jak maj� si� sprawy w Svanskogen.

Znowu zap�on�� gniewem.

��Czy to nie wasza wina, �e musieli�my zrobi� to, co zrobili�my?

��Tak? Nic nam o tym nie wiadomo � prowokowa�a Villemo.

Przymkn�� oczy.

��Ju� m�wi�em, le�� i konaj� z g�odu. Zeskrobuj� kor� z drzew i jedz�. Larwy spod kory tak�e zjadaj�.

��Nie wy jedni w okolicy � odpar�a Villemo. � Irmelin i ty, Niklasie, we�cie koszyk z jedzeniem i zanie�cie do Svartskogen. Ja tymczasem zajm� si� tym krzykaczem.

Eldar pr�bowa� wsta�.

��Nie chod�cie tam! Nie macie tam czego szuka�!

��W porz�dku; wobec tego zaczekamy na ciebie. Le� spokojnie, tak� spr�bujemy zdj�� ten but!

��Nie dotykajcie mnie! Nie dosy� b�lu ju� nam sprawili�cie?

Niklas stara� si� wyja�ni�:

��Naprawd� bardzo nam przykro z powodu �mierci twojego krewniaka. Znale�li�my go w lesie. Ludzie z Grastensholm nie mieli prawa do was strzela�.

��Jemu i tak lepiej � warkn�� Etdar. � Uda�o mu si�. A ja pewnie zap�ac� za to r�k�. Od was pochodzi tylko z�o. Zawsze tak by�o.

W oczach Villemo pojawi� si� wyraz zdecydowania.

��Pos�uchaj no mnie, ty uparty ko�le! M�j pradziadek skaza� twojego pradziadka na �mier� za kazirodztwo. To by�o pi��dziesi�t lat temu. Uwa�asz, �e nadal mamy si� z tego powodu gry��?

��On zrobi� co� wi�cej. On odebra� nam maj�tek.

��Niczego takiego nie zrobi� i dobrze o tym wiesz. Tw�j pradziadek tak nieudolnie prowadzi� swoje gospodarstwo, �e w ko�cu posz�o pod m�otek. M�j pradziadek nie mia� z tym nic wsp�lnego. Czy nie da� wam w zamian Svartskagen? Da�, bo �al mu by�o niewinnej rodziny. I Svartskogen wzi�li�cie, wi�c o co ci chodzi?

��Dla niego to by� drobiazg, a dzi�ki temu zostali�my uzale�nieni od Grastensholm, nie zapominaj o tym, my, przedtem wolni gospodarze. On dobrze wiedzia�, jak nas upokorzy�!

��To jest taka okropna niesprawiedliwo�� wobec Irmelin i mojego drogiego pradziadka, Daga Meidena, �e nie zamierzam ci odpowiada�. Podnie� nog�!

��Nigdy w �yciu! Trzymajcie si� ode mnie z daleka!

Villemo czu�a, �e za chwil� wybuchnie.

��Podnie� nog�, ty przekl�ty idioto! � rykn�a, a� echo przetoczy�o si� po lesie. Sama unios�a jego rann� nog� i jednym szarpni�ciem �ci�gn�a but: Eldar krzykn�� z b�lu i z�o�ci.

Z buta chlusn�a krew: Ca�a stopa Eldara pokryta by�a br�zowoczerwon� zakrzep�� krwi�.

Irmelin nabra�a wody z pobliskiej sadzawki i starannie obmy�a nog�, by mo�na by�o obejrze� ran�. Eldar nie stawia� ju� oporu, nie mia� si�y. Le�a� na plecach, obola�y i udr�czony, i miota� przekle�stwa nad ich g�owami.

Niklas przez wiele lat bardzo stara� si� nie ujawnia� przed lud�mi swoich uzdrowicielskich zdolno�ci. Nie �yczy� sobie by� obiektem uwielbienia jak �wi�ty, nie chcia� te�, by jego dom sta� si� celem pielgrzymek. Tak�e i teraz nie przy�o�y� r�ki do okaleczonej chudej stopy Eldara, kt�r� dziewcz�ta opatrzy�y jak umia�y. Ten u�alaj�cy si� nad sob� nieszcz�nik wyzdrowieje bez niezwyk�ych talent�w Niklasa.

Gdy krew zosta�a zatamowana, a rana opatrzona, zmusili Eldara, by wsta�.

��Oprzyj si� o Niklasa i o mnie � nakaza�a Villemo.

��Raczej mnie piek�o poch�onie!

S�ysz�c to Villemo pu�ci�a go, tak �e zwin�� si� z b�lu i pad� bezw�adnie, ciskaj�c na ni� najgorsze przekle�stwa.

Po chwili Irmelin z Niklasem spr�bowali znowu go podnie��, a Irmelin zagadn�a przyja�nie:

��Nie widywa�am ci� przez jaki� czas.

Eldar sykn�� jak kropla wody padaj�ca w ognisko.

��To chyba nie takie dziwne. Nie by�o mnie w domu przez kilka lat.

��Siedzia�e� w wi�zieniu? � Villemo nie mog�a si� powstrzyma� od z�o�liwo�ci.

W�skie oczy Eldara rozb�ys�y.

��Wyobra� sobie, �e nie. Czy� dorastaj�ce dzieci nie wyje�d�aj� z domu, by zarobi� na w�asne utrzymanie? Ale wy pewnie nie s�yszeli�cie o czym� takim, rozpieszczone smarkacze! A teraz wr�ci�em do domu, bo tam, gdzie s�u�y�em, nasta�a wielka bieda i nie dla wszystkich starcza�o jedzenia. A co tu zasta�em? Dom pe�en konaj�cych, kt�rzy nikogo nie obchodz�!

��I wtedy uzna�e�, �e masz pe�ne prawo kra��? Czy nie by�oby pro�ciej przyj�� i powiedzie�, jak si� sprawy maj�?

Eldar przerwa� swoj� powoln� w�dr�wk� w stron� domu. Wyprostowa� si� i spojrza� na Villemo z g�ry.

��Wy naprawd� nigdy nie poj�li�cie, co to znaczy pochodzi� ze Svartskogen?

��Owszem � odpar�a Villemo porywczo. � Duma i pycha, i nieliczenie si� z nikim innym.

W tym momencie dostrzeg�a jednak w jego wzroku co� zupe�nie nowego � pe�ne goryczy zm�czenie i rezygnacj�.

��Nie � rzek� cicho. � Nie, wy niczego nie poj�li�cie.

Ku swemu zdumieniu Villemo poczu�a si� winna.

W chwil� potem spo�r�d drzew wy�oni�a si� niewielka le�na zagroda Svanskogen, Czarny Las.

Villemo nigdy tutaj nie by�a, widywa�a tylko t� zagrod� z daleka, ze wzg�rz. Teraz mog�a stwierdzi�, �e to niez�e gospodarstwo, wi�ksze ni� zwyczajne zagrody komornik�w. Nale�a�o jednak do Grastensholm, a to oznacza�o, �e w�a�ciciele maj� obowi�zek pracowa� w okre�lone dni dla swego chlebodawcy. Ludzie ze Svartskogen rzadko t� powinno�� wype�niali. Meidenowie mieli pe�ne prawo wyrzuci� ich st�d, ale nie zamierzali tego robi�. To nie w stylu Meiden�w pozbawia� ludzi domu.

Za ka�dym razem gdy Villemo ogl�da�a t� le�n� zagrod� z kt�rego� ze swoich punkt�w obserwacyjnych, przenika� j� dreszcz. Wok� Svartskogen panowa�a jaka� dziwna, budz�ca groz�, nieprzyjemna atmosfera. Z rodzaju tych, o kt�rych otwarcie si� nie m�wi�

Wszyscy znali t� star�, paskudn� histori� o za�o�ycielu rodu, kt�ry cudzo�o�y� z dwiema swoimi c�rkami, za co zap�aci� g�ow�. �w zastrzelony dzisiaj, pozostawiony w lesie z�odziej pochodzi� w�a�nie z linii zapocz�tkowanej kazirodztwem starego. Eldar tak�e by� prawnukiem tamtego n�dznika, lecz z innej, normalnej cz�ci rodu.

Villemo nie wiedzia�a, ani ilu ich wszystkich mieszka w Svartskogen, ani jak si� r�d rozga��zia. M�wiono, �e potomstwo b�d�ce owocem grzechu jest troch� dziwne. Ale, zdaniem Villemo, wszyscy oni byli dziwni.

Protoplasta posiada� du�e gospodarstwo w s�siedniej wsi, by� wi�c niezale�nym ch�opem i m�g� si� r�wna� z w�a�cicielami Lipowej Alei. Doprowadzi� jednak do upadku maj�tku, kt�ry przeszed� w obce r�ce, i teraz rodzina przyj�a nazwisko Svartskogen, od tej zagrody, kt�r� im dali Meidenowie. Villemo s�ysza�a jednak, �e ludzie, kt�rzy ich dawny maj�tek kupili, te� s� przez nich znienawidzeni. Oni za� zostali odrzuceni przez ca�� parafi�. Chocia� odrzuceni to niew�a�ciwe okre�lenie. Sami przecie� byli winni swojej izolacji.

Zawsze uwa�a�a, �e to szumowiny, ale teraz nie by�a ju� tego taka pewna. Bo jakie mia�a prawo os�dza�? S�owa Eldara sprawi�y, �e zacz�a w�tpi�. Czy nie o to mu chodzi�o, �e ona, podobnie zreszt� jak inni mieszka�cy parafii, krzywi� si� z niech�ci i pomieszanego ze strachem obrzydzenia na my�l o czym� tak okropnym jak post�pek ich pradziadka? �e potomstwo cierpie� musi za jego winy, dok�adnie tak jak Ludzie Lodu cierpi� za winy swojego przodka?

W przyp�ywie wsp�czucia i jakiej� wsp�lnoty losu zwr�ci�a si� do Eldara. I natrafi�a na jego bezgraniczn� wrogo��. Ale czy� nie tego w�a�nie powinna si� by�a spodziewa�? To postawa obronna wobec os�du ca�ej okolicy.

Przypomnia�a sobie spotkanie z Eldarem i jego siostr� Gudrun sprzed wielu lat. I przyjazne zaproszenie Irmelin, by poszli z nimi do Grastensholm na podwieczorek. Eldar si� waha� i ju� prawie uleg�, siostra jednak by�a nieust�pliwa; to ona ostro przeci�a jak�kolwiek mo�liwo�� nawi�zania kontaktu.

A teraz Eldar by� r�wnie brutalny.

Czy to zreszt� naprawd� takie dziwne?

Sta� si� niezmiernie przystojnym m�czyzn�, temu zaprzeczy� nie mog�a. Rozpala� w niej te szalone uczucia, kt�re jej �agodni rodzice bezustannie starali si� w niej st�umi�. Wiedzieli bowiem, �e to na og� zapowied� jakich� r�wnie szalonych zachowa�.

Tym razem jednak Villemo stara�a si� trzyma� w ryzach. Postanowi�a by� mi�a dla Eldara, niezale�nie od tego, w jak bardzo wojowniczym nastroju on si� znajduje.

Zatrzyma� si� na skraju lasu. Przed nimi le�a�y niskie zabudowania Svanskogen. Chwyciwszy si� ga��zi, co pozwoli�o mu stan�� prosto, powiedzia�:

��Teraz mo�ecie i�� do diab�a. Dam sobie sam rad�.

Villemo natychmiast zapomnia�a o swoich szlachetnych zamiarach, �e b�dzie dla niego mi�a.

��Jak sobie �yczysz � powiedzia�a z�o�liwie, bo widzia�a, �e bez pomocy daleko nie zajdzie. � Tu jest koszyk z jedzeniem dla twojej rodziny.

��Nie chcemy ani okruszyny z waszego zgni�ego �arcia! � zawo�a� gniewnie.

��Oczywi�cie � szydzi�a Villemo. � Pewnie powinni�my si� odwr�ci�, to by� ukrad� koszyk. Wtedy by�oby dobrze, prawda?

��Ty z�o�liwa krowo! � wysycza� przez z�by. � Biedny ten g�upiec, kt�ry si� z tob� o�eni!

��Tym razem nie trafi�e�, bo nie mam zamiaru wychodzi� za m��. A ju� ty w �adnym razie nie musisz si� martwi�, jeste� ostatnim, o kt�rym mog�abym pomy�le�.

��O, niech mnie B�g broni! To� � Zrobi� si� jeszcze bledszy ni� by�, r�ka trzymaj�ca ga��� dr�a�a z wysi�ku i Niklas ledwo zd��y� go podtrzyma�, �eby nie upad�. Eldar opu�ci� jednak na chwil� z�o tego �wiata. Straci� przytomno��.

��Zbyt du�y up�yw krwi � stwierdzi� Niklas. � I prawdopodobnie zbyt ma�o jedzenia.

��Co mamy robi�? � zastanawia�a si� Irmelin.

��Zostawmy go, niech le�y! Mamy teraz mo�liwo�� zaj�� si� pozosta�ymi.

��Powinni�my tam wej��?

��O ile zrozumia�am, oni s� zupe�nie wyczerpani. Chod�my!

��Szkoda, �e nie wzi�li�my ze sob� wi�cej jedzenia � westchn�a Irmelin. � Zupe�nie o tym nie pomy�la�am.

��Mo�emy jutro przywie�� troch� m�ki � powiedzia� Niklas. � �eby sobie mogli chleba upiec.

Bardzo niepewnie zbli�ali si� do zabudowa�. �adne nie mog�oby zaprzeczy�, �e si� wzdraga. Villemo przychodzi�y do g�owy r�ne straszne my�li, �e spotkaj� tam jakie� okropne kaleki albo nic nie rozumiej�cych idiot�w. To by�a ponura niesprawiedliwo�� tak my�le�. Zdawa�a sobie z tego spraw�, lecz powtarzane w okolicy plotki zabarwia�y jej wyobra�ni�.

Drzwi nie by�y zamkni�te na klucz i weszli do mrocznej izby. Nikt z mieszka�c�w nie podnosi� si� ju� z pos�ania, tylko szczury umyka�y z piskiem.

Wiedzieli, �e n�dza w okolicy jest wielka, ale to, co tutaj zastali, przekracza�o granice wyobra�ni�

Zabawili oko�o godziny. Ugotowali kaszy i mleka dla dzieci, a doros�ych pr�bowali karmi� kwa�nym ciemnym chlebem. Spotykali tylko zmatowia�e, pozbawione wszelkiej nadziei spojrzenia, nikt nie odsy�a� ich do diab�a, ci ludzie ledwo byli w stanie porusza� wargami.

Gudrun by�a tu tak�e, pe�na wrogo�ci, ale jedyne, na co by�o j� jeszcze sta�, to odwr�ci� twarz do �ciany. Villemo po prostu si�� zwr�ci�a j� ku sobie i zmusi�a do prze�kni�cia zupy. Gdy Gudrun poczu�a smak jedzenia, zaniecha�a oporu.

Prze�cielili ��ka, gdzie to by�o niezb�dne, a gdy Niklas zobaczy� niedu�ego wyrostka o ogromnych, niczego nie rozumiej�cych oczach i z paskudnymi ranami na ca�ym ciele, odst�pi� od swoich zasad i zacz�� g�adzi� t� nieszcz�sn� istot� ciep�ymi, delikatnymi d�o�mi. Villemo patrzy�a na niego i kiwa�a z uznaniem g�ow�.

Nagle spostrzeg�a, �e w progu stoi Eldar, trzymaj�c si� kurczowo futryny. Musia� tam sta� ju� jaki� czas, bo zdawa�o jej si� przed chwil�, �e s�yszy skrzypni�cie drzwi, ale zaj�ta nie spojrza�a nawet w tamt� stron�.

Patrzy� na Irmelin troskliwie pomagaj�c� kt�remu� biedakowi u�o�y� si� w ��ku i nie sprawia� wra�enia zaskoczonego. Bardziej chyba zdumia�o go to, �e widzi Villemo w podobnej sytuacji. Mo�e nie by�a wobec chorych zbyt troskliwa, ale nie potrzebowa� specjalnej przenikliwo�ci, by zauwa�y�, �e za jej ci�tym s�ownictwem i szorstkim zachowaniem kryje si� g��bokie zrozumienie i wsp�czucie dla cierpienia innych.

On sam nie by� w stanie nikomu pom�c, jego si�y zosta�y wyczerpane. Wszystko co m�g� zrobi�, to patrze�, z uznaniem czy bez, tego nie potrafili oceni�. Przypuszczalnie i jedno, i drugie,

I wtedy zobaczy�, �e Villemo zachwia�a si� i przysiad�a na kraw�dzi ��ka, dr��c na ca�ym ciele.

��Co to? � zapyta� szorstko. � Nie mo�esz znie�� widoku n�dzy?

Niklas podni�s� g�ow�.

��Villemo jada tyle co ptak. Po to, by zapasy z Elistrand dzieli� z innymi. Oddaje to, co jej samej jest niezb�dne.

��No, no, popatrzcie � mrukn�� Eldar z grymasem, ale spojrza� na ni� z wyra�nym podziwem.

Gdy sko�czyli, Irmelin zwr�ci�a si� do Eldara:

��Jutro rano przy�l� do was wo�nic�. Przywiezie wam j�czmiennej i �ytniej m�ki. B�d� tak mi�y i przyjmij to ze wzgl�du cho�by na twoich krewnych!

Eldar patrzy� jej uporczywie w oczy, jakby mierz�c si�y, w ko�cu skin�� ponuro g�ow�.

Zbierali si� do wyj�cia. Nie towarzyszy�o im ani jedno s�owo podzi�ki. Ale przecie� nie po to tu przyszli.

Villemo po�egna�a swoich przyjaci� po drodze. Nagle bardzo jej si� zacz�o spieszy� do domu.

Chcia�a po prostu zacz�� znowu je��.

Gdy dosz�a do ko�cio�a, zawaha�a si� chwil�, po czym zawr�ci�a i wesz�a na cmentarz.

W zamy�leniu min�a nagrobek Tengela i Silje. Villemo nie zna�a ich. Zatrzyma�a si� natomiast przy innym kamieniu nagrobnym.

Prababka Liv�

Bardzo d�ugo nikt w rodzinie nie m�g� poj��, �e jej ju� nie ma. Prze�y�a osiemdziesi�t pi�� lat � niezwyk�y wiek. Villemo wspomina�a rozmow� z prababk�, kiedy tamta nie wstawa�a ju� z ��ka. Jednego z ostatnich dni �ycia. Ona sama mia�a wtedy zaledwie dwana�cie lat, lecz s�owa babki zapami�ta�a na zawsze.

�Villemo � powiedzia�a wtedy Liv. � Ty wiesz, �e jest was teraz w rodzie Ludzi Lodu troje obdarzonych z�ocisto��tymi, kocimi oczyma. Nie boj� si� z�a, bo tym �adne z was nie zosta�o obci��one, ale wiem, �e z was wszystkich tobie b�dzie najtrudniej�.

�Dlaczego, babciu?�

�Bo masz takie samo gor�ce serce i dusz� jak moja nieszcz�sna kuzynka i przybrana siostra Sol. Ona by�a du�o bardziej obci��ona ni� ty, ale je�li chodzi o reakcje i charakter, to jeste�cie do siebie przera�aj�co podobne. Pomy�l zawsze co najmniej pi�� razy, zanim co� zrobisz, Villemo! �atwo straci� g�ow�, gdy kto� tak si� we wszystko anga�uje jak ty. Je�li uda ci si� zachowa� r�wnowag�, b�dziesz mia�a �ycie znacznie bogatsze ni� wi�kszo�� ludzi.�

Villemo kiwa�a g�ow� i serdecznie u�ciska�a prababk�.

Kiedy wychodzi�a z pokoju chorej, us�ysza�a pe�en niepokoju szept:

�Moja biedna, nieszcz�sna ma�a! Niech B�g b�dzie dla ciebie mi�o�ciwy!�

Prababka mia�a racj�. Villemo ju� wtedy wiedzia�a, jak trudno jest zachowa� �yciow� r�wnowag�. Zw�aszcza je�eli ma si� tak� niepohamowan� ochot� rzucania si� we wszelkie szale�stwa �wiata.

O nie, Niklas ani Dominik takich problem�w nie mieli. Dlaczego oni tego unikn�li, a jej dusz� wci�� dr�czy niepok�j? Niklas otrzyma� dar w postaci uzdrawiaj�cych r�k. Niezwyk�y i bardzo po�yteczny dar. Dominik potrafi odczytywa�, co kryje si� w ludzkich duszach. Gdyby tak ona posiada�a tak� wspania�� umiej�tno��! Jakie by wtedy �ycie mog�o by� interesuj�ce! Zamiast tego zosta�a naznaczona t� jak�� bezgraniczn� t�sknot�, tym rozdarciem pomi�dzy ch�ciami a mo�liwo�ci� dzia�ania.

Villemo westchn�a i podesz�a do kolejnego grobu.

TARALD MEIDEN 1601 � 1660. MA��ONKA IRJA MATTIASDATTER 1601 � I669.

Irja, babka Irmelin, tak�e ju� odesz�a z tego �wiata. W Grastensholm pozosta�o rozpaczliwie puste miejsce.

Rodzinie Lind�w z Ludzi Lodu tak�e ca�kiem niedawno przyby� nowy gr�b. Matyldzie, �onie Branda, nie danym by�o si� zestarze�. I zawsze by�a za bardzo korpulentna. Gospodyni� w Lipowej Alei zosta�a teraz drobna Eli, �ona Andreasa i matka Niklasa.

Tak�e w Danii babcia Cecylia zosta�a sama. Jej ukochany Alexander zmar�. Cecylia nie przyje�d�a�a ju� tak cz�sto do Norwegii, mia�a ponad siedemdziesi�t lat, wi�c po �mierci Liv to Gabriella najcz�ciej je�dzi�a w odwiedziny do matki. Teraz zreszt� te� tam byli oboje z Kalebem. Pojechali, by zdoby� troch� zbo�a dla Elistrand, i Villemo sama zajmowa�a si� gospodarstwem. Prawd� m�wi�c, robi� to zarz�dca, ale ona jednak pe�ni�a rol� gospodyni i to by�o wa�ne.

Wszystkie maj�tki przej�o m�ode pokolenie. Opr�cz Cecylii ze starszych pozosta� jeszcze tylko Brand. W Lipowej Alei nie by�o k�opot�w z zachowaniem rodu. �y� Brand, jego syn Andreas z ma��onk� Eli i ich syn Niklas� Gorzej mia�y si� sprawy w Grastensholm. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e rodowe nazwisko Meiden�w wygasa. Mattias i Hilda mieli tylko jedn� c�rk�, Irmelin. Wygl�da�o na to, �e b�dzie ona ostatni� baron�wn� Meiden, bo inni, nawet dalecy krewni i w Norwegii, i w Danii wymarli ju� dawno temu. Za jaki� czas ten stary baronowski r�d przestanie istnie�.

Villemo spojrza�a w stron� Lipowej Alei. Nie by�o tam ju� ani jednej z tych lip, kt�re kiedy� posadzi� Tengel. Na ich miejscu ros�y nowe, ca�kiem zwyczajne, niewinne drzewa.

Wraz ze �mierci� Liv sko�czy�a si� ca�a epoka. Epoka, kt�ra zacz�a si� dawno temu w ma�ej, odludnej g�rskiej dolinie w Trondelag. Villemo czu�a jednak, �e dziedzictwo nie wygas�o. Ona sama jest jedn� z tych, kt�rzy je przenosz�. Nici wywodz�ce si� z tamtej nieszcz�snej g�rskiej doliny stworzy�y rozleg�� sie�. Dotar�y tu, do okolic Akershus, do Gabrielshus w Danii i na szwedzki dw�r kr�lewski w Sztokholmie.

By�y czasy, �e cz�onkowie rodu w�drowali daleko po �wiecie. A w ka�dym z nich tkwi�o ziarenko z�ego dziedzictwa. Villemo chcia�a z�o�y� tak� sam� obietnic�, jak� kiedy� z�o�y� Tengel: Nie przeka�e dziedzictwa dalej. Nigdy nie wst�pi w zwi�zek ma��e�ski.

Wiedzia�a jednak, �e nie wolno jej tak my�le�. Rozumia�a bowiem, �e w�a�nie ona ma przekaza� dalej tak�e inne dziedzictwo.

Silje, kt�r� wszyscy uwa�aj� za matk� rodu, mia�a jedyn� c�rk�, Liv. Liv tak�e mia�a tylko jedn� c�rk�, Cecyli�, matk� Gabrielli, kt�ra z kolei by�a matk� Villemo. Tak wi�c by�o obowi�zkiem Villemo postara� si� urodzi� c�rk�, praprawnuczk� Silje.

Ale ona ba�a si� tego, nie chcia�a. Po cz�ci ze wzgl�du na przekle�stwo, a po cz�ci dlatego, �e by�a po prostu jeszcze za m�oda na to, by my�le� o dziecku. Zdawa�o jej si� to g�upie i okropne i� nie! Nie chce i ju�!

Dobra ma�a Villemo nie dojrza�a jeszcze do spotkania z doros�ym, podniecaj�cym i pe�nym napi�� �yciem. W rzeczywisto�ci za� ona sama ze swoim nienasyconym, nieodpowiedzialnym pragnieniem przyg�d stanowi�a dla swego �ycia najwi�ksze niebezpiecze�stwo.

A te jej pob�yskuj�ce ��tym blaskiem oczy, kt�re tak martwi�y ca�� rodzin�?

Wkr�tce ju� mia�o si� okaza�, dlaczego w�a�nie oni troje: Niklas, Dominik i Villemo, przynie�li na �wiat takie oczy.

Zima zbli�a�a si� wielkimi krokami i starsi ludzie w okolicy byli �miertelnie przera�eni. Ju� dawniej prze�ywali kl�ski g�odu i dobrze wiedzieli, co to znaczy. Oczywi�cie i Ludzie Lodu, i Meidenowie robili co mogli, lecz ich zapasy tak�e by�y na wyczerpaniu. A co potem?

Ostatnie nieurodzaje mia�y zasi�g lokalny. Kl�ski ogarniaj�ce ca�y kraj prze�ywali oko�o roku 1650, a p�niej jako� powszechny g��d omija� Norwegi�. Kraj by� jednak zaludniony nier�wnomiernie, wsie izolowane od siebie i nie by�o roku, �eby jaki� dystrykt nie g�odowa�. W parafii Grastensholm i najbli�szej okolicy zbiory by�y marne ju� od kilku lat z rz�du, a zatem nadchodz�ca zima wszystkich nape�nia�a l�kiem.

W kilka tygodni po wyprawie trojga m�odych do Svartskogen wr�ci� z Danii Kaleb, a wraz z nim przyp�yn�� statek za�adowany zbo�em z Gabrielshus. Gabriella zosta�a w Danii. Jej matka, Cecylia, cz�sto si� teraz przezi�bia�a, ostatnio tak�e niedomaga�a, wi�c Gabriella postanowi�a sp�dzi� z ni� najgorszy zimowy czas.

Kalebowi towarzyszy� natomiast m�ody Tristan, syn Tancreda.

Tristan mia� pi�tna�cie lat i wszystkie w�a�ciwe temu wiekowi zmartwienia. Wyr�s� na wysokiego ch�opca z mn�stwem orzechowobr�zowych lok�w, kt�rych nienawidzi�. �C� za s�odki ch�opiec! � szczebiota�y damy na du�skim dworze. � Istny cherubinek!� Chocia� Tristan mia� w sobie niewiele z cherubina. Jego rysy i ca�a sylwetka �wiadczy�y, i� ch�opiec jest w okresie dojrzewania, zdawa�o si� �e nic do niczego nie pasuje. N�ka�y go pryszcze i w najmniej odpowiednich momentach oblewaj�ce twarz rumie�ce. Poci�y mu si� d�onie, a ponad wszystko interesowa�y go kobiety. Spogl�da� na nie ukradkiem z ciekawo�ci�, obrzydzeniem i t�sknot�. Na wszystkie, od najbrudniejszej dwunastoletniej �winiarki do uperfumowanej damy dworu. Po nocach miewa� sny, na kt�rych wspomnienie p�on�� ze wstydu. Sam �cieli� swoje ��ko, by pokoj�wki nie widzia�y plam na prze�cieradle, i przeklina� g�os, kt�ry nieustannie go zawodzi� i zawsze gdy Tristan chcia� si� doro�le w��czy� do konwersacji, przechodzi� w piskliwy falset.

Statek z tak� ilo�ci� ziarna w �adowniach nie m�g� wej�� do portu w Christianii. Nie obroniliby tam �adunku. Przybili wi�c do brzegu w ma�ej zatoce, mo�liwie jak najbli�ej Grastensholm. Zrz�dzeniem losu, czy te� mo�e z naturalnych powod�w, wypad�o to w tym samym miejscu, w kt�rym chory z nienawi�ci do brata Kolgrim zwabi� ma�ego Mattiasa na tratw�.

O tym jednak ani Kaleb, ani Tristan nie wiedzieli. Sprowadzili konny transport z Grastensholm, Elistrand oraz Lipowej Alei i pod os�on� nocy przewie�li �adunek do domu, a statek odp�yn�� do Christianii. Nie odczuwali wyrzut�w sumienia wobec g�oduj�cej ludno�ci dystryktu Akershus, �e si� ukrywaj�. Mieli przecie� do wykarmienia ca�� w�asn� parafi�.

Villemo prowadzi�a jeden z woz�w, co Kaleb przyjmowa� z u�miechem. W�a�ciwie ta jego szalona c�rka powinna by�a urodzi� si� ch�opcem, my�la�. Taka niezale�na i pewna siebie. Z drugiej jednak strony wyrasta�a na bardzo poci�gaj�c� kobiet�, wi�c mo�e by�oby troch� szkoda.

Zauwa�y�, �e zacz�a znowu normalnie je��, i zastanawia� si�, co j� sk�oni�o do zmiany postanowienia. W ka�dym razie cieszy� si� z tego.

Widzia� Villemo i Tristana w mroku na siedzeniu dla wo�nicy. Dalekie gwiazdy migota�y na jesiennym niebie.

Villemo nie przestawa�a m�wi�, opowiada�a z dum� i otwarto�ci�:

��Byli�my w Svartskogen, wiesz. Chyba pami�tasz Svanskogen?

��Oczywi�cie � odpar� Tristan swoim piskliwym g�osem. � To tam mieszkaj� ci straszni ludzie, kazirodcy i wszelkie mo�liwe szumowiny.

��No, nie wszyscy z nich s� tacy � przerwa�a mu Villemo pospiesznie. � Okropnie by�o na nich patrze�, oni po prostu konali z g�odu. Nie chcieli prosi� o pomoc i z pocz�tku kiedy przyszli�my, byli w�ciekli, ale w ko�cu przyj�li jedzenie. Uratowali�my ich.

��Byli wam pewnie wdzi�czni?

��Och, nie s�dz� � powiedzia�a Villemo cokolwiek za g�o�no. � S�ysza�am we wsi, �e m�wi� o nas: �Rozpuszczeni smarkacze, kt�rzy rzucili si� na nas z udawan� troskliwo�ci� po to, by mogli si� sami lepiej poczu�. Nazywaj� nas fa�szywymi samarytanami. A to nieprawda. To oczywiste, �e cz�owiekowi jest mi�o, kiedy zrobi dobry uczynek, a1e nam naprawd� chodzi�o o nich. A nie o w�asne dobro, jak twierdz�. Ja si� zreszt� nie przejmuj� takim g�upim gadaniem.

Tristan zerka� na ni� spod oka. W jej g�osie by�o co�� jakby skr�powanie.

��A poza tym musimy tam jeszcze pojecha�, �eby zobaczy�, jak sobie daj� rad� � m�wi�a dalej. � I zawie�� im jeszcze troch� ziarna. Pojedziesz z nami?

Ogarn�a go fala l�ku i jakiego� niezwyk�ego podniecenia. Rumieniec obla� mu twarz.

��Do Svartskogen? Ja� nie wiem.

Ju� si� jednak zdecydowa�. Pragnienie wra�e� by�o silniejsze ni� l�k czy nawet niech��.

��A dlaczego twoja siostra Lena nie przyjecha�a? � dziwi�a si� Villemo, swoim zwyczajem zmieniaj�c nieoczekiwanie temat.

��Lena? � Tristan prychn�� przeci�gle. Ju� si� tak bardzo nie ba� rozmowy. Na og� miewa� wra�enie, �e s�owa s� jak �aby spadaj�ce na ziemi�. Ale urok i otwarto�� Villemo budzi�y w nim poczucie bezpiecze�stwa. � Lena �wiata bo�ego wok� siebie teraz nie widzi. Jest zakochana i pewnie wkr�tce wyjdzie za m��.

��O, co ty m�wisz? Ale to, oczywi�cie, nic dziwnego Lena sko�czy�a ju� chyba dwadzie�cia jeden lat. � Za kogo?

Tristan owija� jaki� znienawidzony lok wok� palca. W ten spos�b dodawa� sobie zazwyczaj odwagi.

��Wiesz, kiedy ojciec i matka byli m�odzi, mama zajmowa�a pewn� pozycj� w domu Corfitza Ulfeldta i c�rki Christiana IV, Leonory Christiny�

��Tak, s�ysza�am o tym. A co si� potem z nimi sta�o?

��Z mam� i ojcem?

��Nie, z tamtymi.

��A! Corfitz Ulfeldt sko�czy� marnie. Ale te� zas�u�y� na to, oszust i zdrajca, a poza tym zadufany w sobie i nieprzyjemny dla ludzi. Tak wszyscy m�wi�.

Tristan przez ca�y czas dotyka� palcami twarzy lub w�os�w. Villemo by�a zdziwiona, �e si� na dodatek nie j�ka. Mo�na by�o si� tego spodziewa� po kim� tak nerwowym. Ale szczerze lubi�a swego najm�odszego kuzyna. By� chyba tylko troch� za bardzo rozpieszczany przez rodzin�, jedyny i ostatni m�ski potomek paladin�w. Chyba niewiele wiedzia� o �yciu poza du�skim dworem.

Ch�opiec opowiada� dalej:

��Ulfeldt by� �le widziany zar�wno w Danii, jak i w Szwecji, wobec tego uciek� do Niemiec. Lecz tak�e i tam by� prze�ladowany, nie zazna� nigdzie spokoju i umar� w samotno�ci, opuszczony, na ma�ym statku na rzece. Zdaje si� na Renie, ale nie wiem.

��Marsza�ek dworu i nagle� takie rzeczy, samotna �mier�! Jego upadek by� rzeczywi�ci wielki � rzek�a Villemo zamy�lona. � Ale sam sobie by� winien. A co z kr�lewsk� c�rk�? � o�ywi�a si�.

��Z Leonor� Christin� los obszed� si� niewiele lepiej, i to ju� niesprawiedliwe, bo to by�a osoba z klas�. Tak m�wi� mama i ojciec. Dumna i zarozumia�a w stosunku do wi�kszo�ci ludzi, ale obdarzona niebywa�� si�� duchow�, a ponadto bezwzgl�dnie wierna i lojalna wobec tej kreatury, swego m�a. Ona jeszcze �yje, lecz ma��onka Fryderyka III, Sofia Amalia, nienawidzi jej tak strasznie, �e kaza�a j� zamkn�� w B��kitnej Wie�y, gdzie biedaczka siedzi ju� dziesi�ty rok,

Wilgotna jesienna mg�a osiada�a im na twarzach, kiedy mijali podmok�� ��k� w dolinie. Villemo lubi�a mg��. Mg�a stwarza taki niezwyk�y, czarodziejski nastr�j, a ksi�yc i gwiazdy staj� si� blade i niesamowite spoza g�stej zas�ony. Gdyby prababka Liv wiedzia�a o tych jej zachwytach, by�aby powa�nie zmartwiona. Bo to za bardzo przypomina�o reakcje Sol i jej poci�g do niesamowitych zjawisk.

��No tak � wtr�ci�a Villemo. � Wybacz, �e ci przerywam, ale mia�e� opowiedzie� o wielkiej mi�o�ci Leny.

��Tak. No wi�c nasza mama, Jessica, w m�odo�ci pracowa�a w domu Ulfeldta � podj�� sw� opowie�� wci�� skr�powany Tristan. � By�a opiekunk� jednej z jego c�rek, ma�ej Eleonory Sofii. Teraz jest to ju� doros�a osoba, ale nigdy naszej mamy nie zapomnia�a. Na zawsze pozosta�y przyjaci�kami. Eleonora Sofia jest zar�czona ze szlachcicem nazwiskiem Lave Beck. Tego lata zaprosi�a Len� do maj�tku owego Becka w Skanii, a tam moja siostra spotka�a jego przyjaciela, m�odego dworzanina kr�la Karola XI. Nazywa si� Orjan Stege. Lena nie m�wi o niczym innym.

Tristan opowiada� tak szybko i z takim o�ywieniem, �e Villemo ledwo za nim nad��a�a, ale zdawa�o jej si�, �e istot� ca�ej historii pojmuje.

��Twoi rodzice, wuj Tancred i ciocia Jessica, godz� si� na ten zwi�zek?

��O tak! I babcia Cecylia tak�e. Jedyne co ich martwi, to fakt, �e Lena b�dzie musia�a wyjecha� do Szwecji, je�eli wyjdzie za tego Orjana Stege. Wiesz przecie�, �e Skania nale�y teraz do Szwecji.

��Tak, wiem. Musia�o w ko�cu do tego doj��. Ale najbardziej to ja si� ciesz�, �e Trondelag i Romsdal wr�ci�y do Norwegii. My przecie� pochodzimy z Trondelag, jak z pewno�ci� wiesz. Czu�am si� troch� jakby pozbawiona korzeni, kiedy Trondelag znajdowa�o si� po niew�a�ciwej stronie granicy.

��Pozbawiona korzeni? � zachichota�. � S�uchaj, czy to prawda ta ca�a historia o dolinie Ludzi Lodu? �e nasi przodkowie �yli na pustkowiu, o g�odzie i ch�odzie, w krainie mroku? I �e prababcia Liv tam si� urodzi�a?

��Oczywi�cie, �e prawda! M�j ojciec, Kaleb, tam by�. Wra�enie by�o tak wstrz�saj�ce, �e nigdy tego nie zapomni, tak m�wi. Na tych g�rskich pustkowiach musieli pochowa� Kolgrima, wuja Irmelin. I przynie�li rannego Tarjei do domu, nie�li go przez ca�� Norwegi�.

��Tarjei� On by� dziadkiem Dominika � rzek� Tristan, nagle zamy�lony. � Mia�aby� ochot� zobaczy� t� dolin�, Villemo?

��Nie wiem. Czasami. Kiedy jest lato i du�o �wiat�a, s�o�ce grzeje i wszystko jest pi�kne, wtedy my�l�, �e mog�abym tam pojecha�, bo ta dolina wydaje mi si� miejscem niezwyk�ym i podniecaj�cym. Ale kiedy noc� le�� w ��ku i s�ysz�, jak zimowy wicher zawodzi na dworze� wtedy jaka� d�o� zaciska si� wok� mego serca. Z �alu i smutku po tych wszystkich, kt�rzy le�� tam martwi i opuszczeni. Zastanawiam si�, jak oni mogli tam �y�. Wtedy kul� si� pod ko�dr� i wdzi�czna jestem Tengelowi i Silje, �e przenie�li si� tutaj. W przeciwnym razie nadal by�my tam pewnie mieszkali. Zreszt� nie, dolina zosta�a przecie� spustoszona. A ty, Tristan, masz ochot� tam pojecha�?

��N-nie! � odpar� ch�opiec z oci�ganiem. � Ja chyba nie jestem stworzony do �ycia na pustkowiu.

��Delikatny paniczyk � roze�mia�a si� Villemo z�o�liwie. � Dworzanin!

��Nie, no wiesz co� � zacz�� Tristan energicznie, ale g�os mu si� za�ama�, wi�c i on wybuchn�� �miechem.

Gwiazdy zaczyna�y ju� bledn��, gdy wozy dotar�y do u�pionej wsi. Wyra�nie �wieci�y jeszcze tylko dwie najwi�ksze. Villemo nazywa�a je Gwiazda Wieczorna i Gwiazda Poranna, bo innych nazw nie zna�a.

Powiod�a wzrokiem po grzbietach wzg�rz. Ciekawe, co te� robi� ludzie mieszkaj�cy w le�nej zagrodzie? Mo�e szykuj� si�, by pom�ci� �mier� krewniaka z�apanego na kradzie�y w Grastensholm? Zachowywali si� ostatnio tak spokojnie. �adne nie pokaza�o si� na dole we wsi. To gro�na cisza�

Kaleb by� zaniepokojony:

��Villemo, ty naprawd� chcesz jecha� do Svartskogen? Przecie� wiesz, �e to nie jest przyjemne miejsce.

��Nie ma tam nic niebezpiecznego, a poza tym b�dzie nas czworo. Niklas i Tristan, Irmelin i ja.

��Mogliby to przecie� zrobi� parobcy.

��Nie. Oni s� w�a�nie �li na parobk�w za te strza�y. My ich znamy, b�dzie wi�c lepiej, je�li to my pojedziemy.

��W takim razie jad� z wami.

��To naprawd� nie jest potrzebne, ojcze. Zreszt� wszystko jest ju� za�adowane na w�z.

��Ale czy ta sukienka nie jest za dobra, skoro masz siedzie� na workach ze zbo�em?

��Nie mia�am akurat innej czystej. B�d� uwa�a� � odpar�a Villemo pospiesznie. � Nied�ugo wr�cimy.

Wybieg�a, zanim zd��y� wytoczy� powa�niejsze argumenty.

Siedzia�a na wozie razem z pozosta�� tr�jk� i trz�s�a si� na kiepskiej le�nej drodze. Dwa wo�y ci�gn�y �adunek, a fura skrzypia�a �a�o�nie.

Niecierpliwie wypatrywa�a znak�w, kt�re mog�yby wskazywa�, czy zbli�aj� si� do celu. Wprost nie mog�a usiedzie� spokojnie. Ale u ludzie si� uciesz�! Teraz b�d� zabezpieczeni na zim�. Do w�ze�ka, kt�ry wioz�a ze sob�, nawk�ada�a r�nych dobrych rzeczy�

I oto ukaza�o si� Svartskogen z niskimi, ciemnymi zabudowaniami, ciemniejszymi ni� inne budynki we wsi, bo las stanowi� os�on� od wiatru i smo�a, kt�r� je smarowano, trzyma�a si� tu d�u�ej. Dym unosi� si� nad dachami, mieszka�cy zaj�ci byli prac�.

Wpatrywa�a si� w zagrod� troch� skr�powana.

Mieszka�cy Svartskogen przyj�li ich w milczeniu, ze �ci�gni�tymi twarzami. Villemo zna�a ich teraz wszystkich, wypyta�a s�u�b� w Grastensholm o imiona i stopie� pokrewie�stwa. Rozpoznawa�a ojca Eldara i Gudrun, zaci�tego przygaszonego m�czyzn�, kt�ry zapewne nie zazna� wiele rado�ci w �yciu. W ko�cu cz�owiekowi zaczyna sprawia� przyjemno�� zatruwanie sobie samemu �ycia na z�o�� wszystkim innym. Przy kuchni sta�a jego �ona o zdeformowanej licznymi porodami figurze. Kr�ci�y si� przy niej na wp� doros�e dzieci, najwyra�niej czekaj�ce na jedzenie. Na �awie przy stole siedzieli dwaj m�czy�ni. Byli to bracia ojca Eldara, obaj starzy kawalerowie, Villemo wiedzia�a, �e w domu obok mieszkaj� ci, kt�rych spo�eczno�� odrzuci�a, potomkowie zrodzonych z grzechu� Dwie rodziny z liczn� gromad� doros�ych syn�w. Villemo widywa�a ich czasami i na pierwszy rzut oka nie postrzega�a w nich niczego dziwnego. Ale co kry�o si� w ich duszach, tego, oczywi�cie, wiedzie� nie mog�a. M�wiono, �e s� troch� dziwni.

Ale pewnie i ona by�aby dziwna, gdyby w jej rodzinie zdarzy�o si� co� tak nienormalnego i odpychaj�cego, przekonywa�a sama siebie. Je�li ju� nie z innego powodu, to cho�by ze zmartwienia.

Przepe�niona uczuciem jakiej� niezrozumia�ej pustki wysz�a na dw�r, by pom�c roz�adowa� w�z. Czego w�a�ciwie szuka�a tu w tym lesie? Naprawd� nie by�a w stanie zrozumie� swojego post�powania.

Na wynios�ym zboczu ponad domami sta�o rodze�stwo, Eldar i Gudrun, ka�de ze swoj� wi�zk� chrustu.

��To znowu te przekl�te smarkacze z rodu Ludzi Lodu � stwierdzi�a Gudrun mru��c gniewnie oczy. � Znowu maj� ochot� poczu� si� wa�ni i szlachetni?

Eldar nie odpowiada�. Jego twarz by�a jak kamie�.

��Taka jestem na nich w�ciek�a � m�wi�a dalej Gudrun. � Mam ochot� da� im nauczk� raz na zawsze. Zap�aci� im za wszystko.

��To znaczy, za co? � zapyta� Eldar cierpko.

��Dobrze wiesz. Za wszystkie upokorzenia, za t� troskliwo��, kt�ra stoi mi ko�ci� w gardle. B�d� musieli zap�aci� za wszystko, co nam zabrali.

��Jako� nie mog� sobie przypomnie�, �eby przedtem tu przychodzili z wyj�tkiem tej ostatniej wizyty, niedawno. Ale te� dzi�ki nim unikn�a� �mierci.

��Eldar! Co z tob�?

��Nic. Chyba po prostu po tej d�ugiej nieobecno�ci patrz� na �wiat troch� inaczej.

��Mnie te� tutaj nie by�o przez wiele lat. Ale ja nie zmieni�am pogl�d�w!

��Nie, ty nie � przyzna� Eldar z wyra�n� niech�ci�.

Gudrun by�a w Christianii. �ycie, jakie tam wiod�a, trudno by nazwa� pi�knym. Teraz wr�ci�a do domu. By�a chora i wyniszczona, wi�c klienci ju� jej nie chcieli. Gdy zdj�a ubranie, nikt nie m�g� mie� z�udze� co do stanu jej zdrowia.

Wci�� jednak by�a kobiet� przyci�gaj�c� wzrok, z oczami, w kt�rych czai�o si� co� dzikiego, i z lekko kr�conymi w�osami, kt�re si�ga�y jej do kolan. Gdy znowu zacz�a si� lepiej od�ywia�, figura nabra�a powabnych kr�g�o�ci. Ale �wierzb i jeszcze znacznie gorsze dolegliwo�ci szpeci�y to m�ode cia�o, co wprawia�o j� we w�ciek�o��. Dop�ki by�a zdrowa, prowadzi�a w Christianii weso�e �ycie. Svartskogen uwa�a�a za ostatni� dziur�, ale teraz by�o to jedyne miejsce, w kt�rym mog�a si� schroni�.

W oczach Gudrun pojawi�y si� b�yski, kt�re zaniepokoi�y Eldara.

��Mo�e bym mog�a�

��Co ty knujesz? � uci��.

��Mo�e bym mog�a ich troch� naznaczy�?

��Co przez to rozumiesz?

��Tego szczeniaka, tam � roze�mia�a si� zimno. � Jak my�lisz, co powie jego wytworna rodzina, kiedy on wr�ci do domu ze wstydliw� chorob�?

��Gudrun! Czy� ty oszala�a? Nie mo�esz tego zrobi�!

��Ty nie wiesz, co ja mog� � odpar�a zaczepnie.

��Niklas z Lipowej Alei? On nigdy ci nie ulegnie. Nigdy!

��O, wiem o tym. Tote� wcale nie jego mia�am na my�li.

��Tak? A kogo?

Eldar spojrza� w d� na m�odych ludzi uwijaj�cych si� pomi�dzy wozem i spichrzem. Nikt z domownik�w im nie pomaga�.

��My�lisz o tym m�odym ch�opcu, tam? Kto to jest?

��A ja wiem, kto. Nasze siostry go pozna�y. To jeden z Du�czyk�w. Paladin.

��Ale�, na Boga! Nie mo�esz tego zrobi�! Ja� Ja ci zabraniam!

Popatrzy�a na niego ch�odno.

��To okropne, jak ty si� zachowujesz! Masz mo�e jakie� specjalne powody, �e tak ci zale�y?

��Nie b�d� idiotk�! Czy ty nie rozumiesz, co chcesz na nas �ci�gn��? Nie do�� ju� mamy prze�ladowc�w?

��Masz na my�li Woller�w? A co oni maj� z tym wsp�lnego? Chod�, zejdziemy na d�.

��Nie, nie p�jd�, dop�ki oni tam s�.

��To id� sama.

��Gudrun, zostaw tego ch�opca w spokoju! Tylko nieszcz�cie z tego wyniknie.

��Dla nich, tak. O to mi w�a�nie chodzi.

��Dla nas tak�e. Nie wolno ci tego robi�! Zabij� ci�, je�eli mnie nie pos�uchasz!

Podesz�a do niego z gro�n� min�.

��Eldar, sk�d nagle u ciebie taka s�abo��?

��To nie s�abo��, nie cierpi� ich tak samo jak ty. To rozs�dek, Gudrun!

��dza zemsty w jej wzroku i up�r ust�pi�y miejsca rezygnacji.

��Dobrze, niech b�dzie, dam mu spok�j. Ale teraz id�. A ty?

��Nie. Nie mog� na nich patrze�. Poczekam, a� sobie p�jd�.

Gudrun zbieg�a lekko �cie�k� w d� i wesz�a na podw�rko.

��Oj, oj! � zawo�a�a szyderczo. � A co to? W�drowni kramarze do nas zawitali?

Oczy Villemo, kt�re na moment rozb�ys�y nadziej�, natychmiast zgas�y. Wyja�ni�a, jak mog�a najuprzejmiej, z czym tu przybyli.

��Jakie to wspania�omy�lne � powiedzia�a Gudrun, strzelaj�c oczami w stron� Tristana. � Czy to tw�j krewniak?

��Tak, to m�j wujeczny brat, Tristan Paladin.

��Naprawd�? Co ty m�wisz? Kiedy widzia�am go po raz ostatni, mia� chyba nie wi�cej ni� sze�� lub siedem lat. Dzie� dobry! � zawo�a�a, wyci�gaj�c do niego r�k�. � Jestem Gudrun. Witaj w Svartskagen!

Twarz Tristana przybra�a barw� czerwonego buraka. Powstrzyma� si� od uwagi, �e c�rka komornika nie powinna wyci�ga� r�ki na powitanie Paladina, tylko uk�oni� si� dwornie. Skr�powany u�cisn�� podan� r�k�, oczywi�cie zbyt mocno, ale uk�oni� si� po rycersku, tak jak si� nauczy� przy dworze.

U�miech Gudrun obiecywa� wiele.

Villemo zastanawia�a si�, sk�d w tamtej nagle tyle dobrej woli, ale nie mia�a czasu na rozmowy. Nape�ni�a sw�j worek i zanios�a da spichrza.

Gudrun wci�� sta�a i rozmawia�a z okropnie onie�mielonym Tristanem. Ch�opak czerwieni� si� i blad�, wi� si� jak piskorz pad jej spojrzeniem. Uwa�a�, �e nigdy w �yciu nie spotka� kogo� r�wnie pi�knego.

W ko�cu ze spichrza wyszed� Niklas i dziewczyna znikn�a w drzwiach domu.

��Gotowe � powiedzia� Niklas. � Wsiada� na w�z!

Z domu wyszed� gospodarz.

��Zap�acimy za to � o�wiadczy� zaczepnie. � Nie chcemy ja�mu�ny.

Niklas przyjrza� mu si� uwa�nie i skin�� g�ow�.

��Oczywi�cie. Przecie� nikt nie m�wi o ja�mu�nie. Jeste�my zobowi�zani po�ycza� w razie potrzeby �ywno�� naszym komornikom. Um�wmy si�, �e przyjdziecie za dwa tygodnie, we wtorek, i b�dziecie przez kilka dni pomaga� przy naprawie stajni w Lipowej Alei, dobrze? Jedna �ciana ledwo si� trzyma, a zimowe wichury mog� by� pot�ne. Stajnia wymaga gruntownego remontu.

��Przyjdziemy � obieca� ch�op ponuro.

Powoli i niech�tnie wsiad�a Villemo na w�z. Teraz nie mia�a ju� �adnej wym�wki, �eby znowu przyj�� do Svartskogen.

Siedzia�a milcz�co, gdy jechali przez las. Tristan te� si� nie odzywa�, ale ona tego nie zauwa�y�a. Dwoje pozosta�ych dyskutowa�o o czym� �ywo. Nagle drgn�a i poczu�a, �e twarz jej p�onie. Drog� zagrodzi�a im jaka� posta�. Niklas zatrzyma� wo�y.

��Gdzie byli�cie? � zapyta� Eldar gro�nie, cho� przecie� wiedzia� bardzo dobrze.

Niklas odpowiedzia� spokojnie:

��Sprzedali�my twojemu ojcu ziarna i m�k�.

��Sprzedali�cie?

��Tak, macie to odpracowa� w Lipowej Alei przy remoncie stajni. Przyjdziesz?

Eldar sprawia� wra�enie, �e zaraz gwa�townie zaprotestuje, ale nagle uspokoi� si�.

��Zobacz�.

I przepu�ci� ich.

Villemo pos�a� tylko jedno po�pieszne spojrzenie.

Gdy ruszyli znowu, odwr�ci�a si� i wtedy zobaczy�a, �e on wci�� stoi na skraju drogi. Ich spojrzenia spotka�y si� i Villemo nie spu�ci�a wzroku. Gdy popatrzy�a w te jego w�skie, pe�ne nienawi�ci oczy, odp�ywaj�ce od niej w miar� jak fura posuwa�a si� do przodu, poczu�a, �e ziemia usuwa si� spod k� wozu.

Zakr�t spowodowa�, �e ten kontakt zosta� przerwany szybciej, ni� by sobie �yczy�a.

Przez reszt� drogi siedzia�a cicha, przepe�niona jak�� trudn� do opisania s�odycz�. Dop�ki nie dotarli do op�otk�w Grastensholm. Wtedy buzuj�ca w niej rado�� sprawi�a, �e wyrzuci�a ramiona w g�r�, ku niebu, i krzykn�a pe�nym g�osem.

��A� tak si� cieszysz powrotem do domu? � zapyta� Niklas sucho. � Zreszt� masz racj�, ci ludzie, tam, s� naprawd� nieprzyjemni.

Villemo nie zada�a sobie trudu, by odpowiedzie�. Uwa�a�a, �e teraz nic nie mo�e jej urazi�.

To wszystko dzia�o si� we czwartek, a ju� najbli�sza sobota przynios�a nowe, podniecaj�ce wydarzenia.

Villemo sz�a do Grastensholm, z wizyt� do Irmelin, i na dziedzi�cu dworskim zobaczy�a jakiego� obcego konia.

Ju� w hallu wybieg�a do niej Irmelin, wo�aj�c:

��Villemo, zgadnij, kto do nas przyjecha�!

��Nie, chyba nie zgadn�. Widzia�am konia, ale�

Zamilk�a, bo w drzwiach salonu stan�� wysoki m�ody m�czyzna. Wpatrywa� si� w Villemo po�yskuj�cymi z�otym blaskiem oczyma z przyjaznym, weso�ym u�miechem.

��Dominik � szepn�a sp�oszona. � Ty tutaj?

��Tak. Nie wiedzia�a�, �e przyjad�?

Ockn�a si�.

��Oczywi�cie, ale�

Jak mog�a o tym zapomnie�? No, w�a�nie, jak? Co si� z ni� dzieje?

Bo�e, jaki� on si� zrobi� przystojny! G�os mia� ciep�y i mi�kki jak aksamit, rysy m�skie, lecz nie pozbawione �agodno�ci, pi�kne oczy mia�y w sobie jaki� cie� smutku i jakby delikatnej ironii.

Villemo z irytacj� stwierdzi�a, �e jej dawne skr�powanie wobec Dominika wraca.

Zbyt g�o�no i nieco sztucznie zawo�a�a:

��O, witaj, Dominiku! Jak ty wyros�e�!

��Tak, ciociu, mam jus dwadzie�cia jeden lat i stlaci�em wsystkie mlecne z�by � sepleni� jak ma�y grzeczny ch�opczyk.

Villemo za�mia�a si� nerwowo.

��Kiedy wyje�d�asz? To znaczy, chcia�am powiedzie�, jak d�ugo zamierzasz zosta�?

W jego obecno�ci nigdy nie by�a w stanie wyra�a� si� w�a�ciwie. Nie m�wi�c ju� o b�yskotliwo�ci.

��Je�li nie b�dziesz mia�a ochoty pozby� si� mnie wcze�niej, to chcia�bym tu poby� przez tydzie� � u�miechn�� si�. � Tak naprawd� to jestem kurierem do namiestnika Gyldenlove w Akershus, ale oczywi�cie chcia�em przy okazji z�o�y� wizyt� w domu.

Wzruszy�o j� to jego �w domu�. Dominik, podobnie jak jego ojciec, Mikael, zawsze uwa�a�, �e tu s� jego korzenie.

Teraz m�wi� dalej:

��S�yszeli�my, �e g��d panuje w tej cz�ci kraju, i niepokoili�my si� o was. Mam przekaza� pozdrowienia od mamy i ojca.

Oczywi�cie! Na dodatek do wszystkiego zapomnia�a te� spyta�, co u nich s�ycha�! Czy nie b�dzie ko�ca tym gafom?

��Dzi�kuj�. Jak oni si� maj�?

��Dzi�kuj�, dobrze. I podr� te� mia�em dobr�.

��Jeste� za szybki jak na mnie � pr�bowa�a �artowa� i zakr�ci�a si� w k�ko, zwiesiwszy r�ce, niczym sze�cioletnia dziewczynka, kt�ra chce si� zaprezentowa� rodzinie.

W g�owie mia�a tylko jedn� my�l: Bogu dzi�ki, �e on zostanie tu tylko tydzie�! Teraz nie znios�aby d�u�ej jego przenikliwego spojrzenia!

��Jak ta nasza ma�a Villemo wyros�a � powiedzia� po chwili Dominik. � Nie�le. Naprawd� nie�le!

��Ja wyros�am? � krzykn�a zaczepnie. � A czy ty nie powiniene� mieszka� w Lipowej Alei?

��Tam w�a�nie mieszkam. Przyjecha�em tu si� przywita�. A p�niej zamierza�em pojecha� do Elistrand.

Z uczuciem irytacji stwierdzi�a, �e najpierw odwiedzi� Irmelin. Cho� to przecie� naturalne, by�o mu po drodze.

��S�ysza�em, �e Tristan przyjecha� do was w odwiedziny? Ciesz� si�, �e i jego b�d� m�g� zobaczy�. Najmniejszy ch�opiec w rodzinie.

��Najmniejszy? Przerasta ka�de z nas o g�ow�!

��Tristan? Niemo�liwe! Je�li pozwolisz, to b�d� ci towarzyszy� do domu w powrotnej drodze. My�l�, �e ko� ud�wignie nas oboje.

��M�wisz tak, jakbym wa�y�a dwie�cie funt�w � przerwa�a mu obra�ona. � A zreszt� nie wiem, czy to wypada, bym siedzia�a na twoim koniu�

��Usi�dziesz, oczywi�cie, z ty�u, na ko�skim zadzie � chichota� zaczepnie.

Villemo obla�a si� rumie�cem. To my�l o tym, by siedzie� z przodu, czu� jego obejmuj�ce r�ce, tak j� pocz�tkowo przerazi�a.

��Zobaczymy, jak to b�dzie � uci�a i odwr�ci�a si�. � Irmelin, przysz�am do ciebie um�wi� si� na jutro do ko�cio�a. Wybieram si� na msz�.

Irmelin przygl�da�a jej si� zdumiona. Villemo nie nale�a�a do ludzi zbyt gorliwie ucz�szczaj�cych do ko�cio�a.

��Ja, oczywi�cie, tak�e id�. Spotkamy si� przed ko�cio�em?

��Znakomicie � ucieszy�a si� Villemo, a potem ju� starannie unika�a rozmowy na ten temat.

W godzin� p�niej odjechali oboje z Dominikiem do Elistrand. Villemo z wdzi�czno�ci� zaj�a miejsce z ty�u za kuzynem. Unika�a w ten spos�b tego badawczego spojrzenia. Nie mog�a pozby� si� uczucia, �e on wie o niej wszystko, i akurat teraz nie by�a to my�l zanadto przyjemna.

Rozmawiali swobodnie o jakich� niewa�nych sprawach. Villemo stara�a si� nie trzyma� kuzyna zbyt mocno. Wci�� chwyta�a r�kami a to uprz��, a to konia lub peleryn� Dominika i delikatnie, bardzo delikatnie obejmowa�a go w pasie. W ko�cu zniecierpliwi� si�.

��Trzymaj si� porz�dnie i nie wier� si� jak zdenerwowany paj�k! Mo�na by pomy�le�, �e si� boisz, bym ci� nie uwi�d�!

Villemo zap�on�a gniewem.

��Naprawd� my�lisz, �e wzdycham ze wzruszenia, bo siedz� tak blisko ciebie? � sykn�a ze z�o�ci�.

Dominik zatrz�s� si� ze �miechu.

��Kochana Villemo. Naprawd� nie wyobra�am sobie, �e usychasz z t�sknoty za mn�!

M�wi� to tak, jakby wiedzia�, kto naprawd� zajmuje jej my�li.

Nie by�oby to zbyt weso�e, gdyby wiedzia�, pomy�la�a.

Kaleb z rado�ci� powita� Dominika i bardzo �a�owa�, �e Gabrielli nie ma w domu.

��A Tristan? � zapyta� Dominik. � Gdzie on si� podziewa?

��Akurat teraz nie ma go w domu. Pojecha� do Svanskogen po sweter. Musia� go tam zostawi�.

��Zostawi� sweter? � zapyta�a Villemo gniewnie. � Ale to przecie� ja bym mog�a�

Zamilk�a, widz�c ich zdziwione spojrzenia:

��Dlaczego mia�aby� si� trudzi� z powodu jego niedbalstwa? � zapyta� ojciec.

��Nie, my�la�am� on jest przecie� ma�y.

��Jest i wi�kszy, i silniejszy od ciebie.

��Ale taki m�ody.

��Szczerze m�wi�c, Villemo, ty te� nie jeste� jeszcze taka doros�a.

Przez ca�y czas Dominik przygl�da� jej si� tymi swoimi jasnymi, przenikliwymi oczami, a k�ciki ust drga�y mu od powstrzymywanego �miechu.

��Wyno� si�! � krzykn�a nagle i wbieg�a po schodach na g�r�.

��Villemo! � zawo�a� za ni� ojciec, ale ona si� nie zatrzyma�a.

Pobieg� za c�rk� i dogoni� j� przed drzwiami sypialni. Z�apa� j� za ucho.

��Teraz zejdziesz na d� i przeprosisz Dominika. Co to znowu za g�upie zachowanie?

��Dobrze, zejd� � sykn�a ze z�o�ci�. � Ale nie trzymaj mnie za to ucho. Upokarzasz mnie.

��Twoje zachowanie, Villemo, przekracza ostatnio wszelkie granice � powiedzia� jeszcze Kaleb, gdy schodzili na d�. � Czy nie mog�aby� bardziej nad sob� panowa�, zw�aszcza teraz, kiedy mamy nie ma?

��Wybacz mi, kochany ojcze � szepn�a z poczuciem winy. � Sama nie wiem, co si� ze mn� dzieje.

Na dole z pokor� poprosi�a Dominika a wybaczenie, a on przyj�� to z takim wyrozumia�ym u�miechem, �e o ma�o znowu nie wybuchn�a.

��Musz� wyj��, ba mam spotka� si� z kilkoma gospodarzami � powiedzia� Kaleb. � Ale to nie potrwa d�ugo. Villemo, czy tymczasem mog�aby� pokaza� Dominikowi, jak urz�dzi�a� sw�j pok�j?

��Oczywi�cie, bardzo ch�tnie � zgodzi�a si� bez entuzjazmu.

Kaleb wyja�ni� Dominikowi:

��Villemo uzna�a niedawno, �e jej pok�j jest beznadziejnie staromodny, i przez ca�e lato pracowa�a tam ze stolarzami a innymi rzemie�lnikami. Pozwala�em jej na to, bo przecie� rzemie�lnicy te� musz� mie� prac�. Id� i sam zobacz. Ja uwa�am, �e wypad�o to naprawd� bardzo �adnie.

Dominik zwr�ci� si� do Villemo:

��P�jd� z rado�ci�, je�li b�dzie mi wolno przekroczy� pr�g dziewiczej komnaty.

��Dominiku, b�d� tak dobry i zaniechaj tych insynuacji! To naprawd� jest dziewiczy pok�j!

��Nie mam co do tego �adnych w�tpliwo�ci!

��Sam s�yszysz, ojcze � zawo�a�a roz�alona. � On to m�wi takim tonem, jakby �aden konkurent nawet pomy�le� nie m�g�, by do mnie przyj��.

Kaleb roze�mia� si�.

��Och, po kim mi si� wzi�a taka pyskata c�rka? W ka�dym razie nie po Gabrielli ani nie po mnie.

��Po babci Cecylii � zawo�a�a Villemo pospiesznie. � I ludzie m�wi�, �e po wied�mie Sol.

��Bo�e, wybacz mi � zawo�a� nagle Kaleb. � Pok�j zobaczycie p�niej. Villemo, Dominik jest przecie� g�odny, popro� go do sto�u!

��O, nie! � zaprotestowa� Dominik. � Odk�d przyjecha�em, nic innego nie robi�, tylko jem. Jak tak dalej p�jdzie, ko� nie zechce mnie nie�� na grzbiecie.

Villemo z dum� pokazywa�a kuzynowi sw�j odnowiony pok�j. Elistrand zosta�o urz�dzone wed�ug najlepszego gustu Alexandra Paladina, kt�ry te� nie szcz�dzi� pieni�dzy. Dom utrzymany by� w stylu barokowym, ze wspaniale rze�bionymi por�czami schod�w, pe�en ci�kich mebli i pulchnych cherubin�w szybuj�cych pod sufitami, taki wystr�j bowiem najbardziej Alexandrowi odpowiada�.

Villemo wyrzuci�a ze swego pokoju ci�kie, przyt�aczaj�ce �o�e z baldachimem, a na jego miejsce wstawi�a ��ko wbudowane w �cian�. Dominik nie uwa�a�, �e jest szczeg�lnie nowoczesne, przeciwnie, to by� stary ch�opski styl � bogaty ch�opski styl, nale�y doda� � musia� jednak przyzna�, �e pok�j urz�dzony jest ze smakiem. Bazarne, tkane w domu dywany znakomicie pasowa�y do jasnego drewna �cian, krzes�a za� by�y stare, wyprosi�a je w Grastensholm.

�o�e zosta�o zbudowane solidnie i ozdobione pi�knymi rze�bami. Wskutek tych wszystkich dekoracji wej�cie by�o mo�e troch� zbyt w�skie, ale za to ca�o�� sprawia�a bardzo przytulne wra�enie. Tylko pokoj�wki skar�y�y si�, �e trudno je �cieli�.

Villemo pokaza�a wysokie oparcie �o�a.

��Tutaj chcia�abym mie� inskrypcj� � rzek�a z przej�ciem. � Jaki� ornament i napis. My�l�, �e to by mog�o by� co� w rodzaju: �Tu sypia najszcz�liwszy cz�owiek na �wiecie�.

��O Bo�e! � westchn�� Dominik, z trudem zachowuj�c powag�. � Naprawd� uwa�asz, �e to nie przesada? Pomy�l o tych, kt�rzy b�d� tu spali po tobie! To mog� by� okropnie nieszcz�liwi ludzie. A wtedy te s�owa brzmie� b�d� jak szyderstwo.

Villemo z zak�opotaniem gryz�a wskazuj�cy palec. Nagle rozpromieni�a si�.

��Nie, ju� wiem. Napisz� tak: �Tu sypia najszcz�liwszy cz�owiek na �wiecie, Villemo c�rka Kaleba Elistrand, z rodu Paladin�w, Meiden�w i Ludzi Lodu�.

On jednak nie uwa�a�, �e ten dodatek cokolwiek zmienia.

��Ty sama mo�esz by� w �yciu nieszcz�liwa � upomnia� j�.

��Ja nigdy nie b�d� nieszcz�liwa � odpar�a z przekonaniem.

��Masz na to wszelkie zadatki.

��Co masz na my�li? � zapyta�a zgn�biona.

��Tw�j charakter. Teraz jeste� szcz�liwa. Ale tak bardzo anga�ujesz si� we wszystko, co robisz. A to sprawi, �e twoje smutki b�d� r�wnie wielkie jak twoje rado�ci.

Villemo spowa�nia�a.

��Prababcia Liv te� tak m�wi�a. Ale ty, sk�d ty jeste� taki strasznie m�dry�? Kraczesz jak z�e ptaszysko � doda�a oskar�ycielsko. � No to co powinnam tu napisa�?

��Och, nie wiem. Mo�e jak�� sentencj�? Tak si� zwykle robi.

��Sentencj�? A na co mi to?

��No, jest kilka niez�ych. Na przyk�ad taka: �Mi�o�� ponad wszystko�.

��O! � zawo�a�a entuzjastycznie. � To pi�kne! Tak w�a�nie napisz�! � Zaraz jednak przygas�a. � Ale czy to nie brzmi jako� bezwstydnie? Taki napis? Na ��ku?

��S�dz�, �e autor powiedzenia nie ten rodzaj mi�o�ci mia� na my�li � rzek� Dominik z b�yskiem w swoich z�ocistych oczach, a Villemo a� si� gor�co zrobi�o z zawstydzenia.

��No to mo�e zejd�my ju� na d� � powiedzia�a przesadnie swobodnym tonem. � Ojciec pewnie zaraz wr�ci.

Bo�e, spraw, �eby ju� przyszed�, prosi�a w my�li. Mo�e wtedy znowu zaczn� si� zachowywa� normalnie.

M�ody Tristan wpatrywa� si� jak zauroczony w stoj�c� przed nim tak niezwykle poci�gaj�c� dziewczyn�. Gudrun poda�a mu sweter ze s�odkim u�miechem i cofn�a szybko swoje pokryte �wierzbem d�onie, by nie zd��y� ich zobaczy�.

��Znalaz�am go w spichrzu � powiedzia�a. � Ale nie by�am pewna, do kogo nale�y.

Tak naprawd� to ona sama schowa�a sweter, bo chcia�a, �eby Tristan po niego wr�ci�.

��Odprowadz� pana kawa�ek, wasza wysoko�� � rzek�a grzecznie i posz�a wolno tu� przy ko�skim boku. Tristan musia� prowadzi� wierzchowca, ale wzroku nie m�g� oderwa� od Gudrun. Ona trzyma�a r�ce g��boko w kieszeniach sp�dnicy, a id�c ko�ysa�a si� lekko. W bia�ej bluzce i czarnej sp�dnicy, z kolorow� przepask� w bujnych w�osach, sprawia�a wra�enie osoby niezwykle delikatnej.

W g��bi duszy jednak p�on�a najg��bsz� nienawi�ci�.

��Och � westchn�a. � Dzi� wieczorem musz� p�j�� do sza�asu na g�rskim pastwisku po r�ne rzeczy, kt�re przed zim� trzeba przynie�� do domu. A tak si� baj� ciemno�ci.

��Czy tamto pastwisko nale�y do Svartskogen? � zapyta� zdumiony Tristan. � To najwy�ej po�o�one?

��Szczyt jest jeszcze wy�ej � odpar�a z d�wi�cznym �miechem. � Do pastwiska nie jest tak daleko.

��Ale dlaczego nie p�jdzie pani za dnia?

��Wtedy musz� pracowa�, wasza wysoko��. Och, jak si� boj� nadej�cia wieczoru!

Tristan zastanawia� si� d�ugo i gruntownie. My�li p�yn�y powoli.

��Ja� eee� mo�e ja m�g�bym tam z pani� p�j��? � Czy nie posun�� si� za daleko? Teraz ta wdzi�czna le�na istota na pewno odwr�ci si� plecami, za nic maj�c jego propozycje.

��Nie, och, wasza wysoko�� nie mo�e tego robi�! To nie uchodzi, ja jestem przecie� ty1ko zwyk�� c�rk� komornika!

Jak na to liczy�a, Tristan zaprotestowa� energicznie.

��Ale� zapewniam pani�, to b�dzie dla mnie rado�� pom�c pani. Prosz� nie m�wi� do mnie wasza wysoko��, to mnie kr�puje. Nie musi si� pani mnie ba�, panno Gudrun, ja mam uczciwe zamiary. Chc� pani� tylko odprowadzi�, �eby nic z�ego pani� nie spotka�o na tym pustkowiu.

Gudrun musia�a si� pochyli�, by nie pokaza�, �e d�awi j� �miech. Ba� si�? Ona? Takiego szczeniaka? Tego �miesznego paniczyka? Ona po prostu chcia�a naznaczy� go na ca�e �ycie! A to musia�o si� dokona� po ciemku. �wiat�o dnia jej ju� nie sprzyja�o.

��Dobrze, skoro nalegacie, panie. Tysi�czne dzi�ki! � rzek�a z udan� nie�mia�o�ci� i uk�oni�a si� g��boko. � Ale teraz powinnam ju� wraca�.

Um�wili si� jeszcze, gdzie si� spotkaj� wieczorem. Tristan chcia� poca�owa� j� w r�k� na po�egnanie, ale ona odwr�ci�a si� pospiesznie i umkn�a niczym le�ne zwierz�tko.

Pe�en radosnych oczekiwa� Tristan pogalopowa� do Elistrand.

Villemo nie mog�a sobie znale�� miejsca. Dominik wr�ci� do Lipowej Alei, popo�udnie wlok�o si� niemi�osiernie.

��Och, Villemo, przesta� tak si� kr�ci� w k�ko jak kura z jajkiem � powiedzia� Kaleb. � Nie mo�esz ani przez chwil� posiedzie� spokojnie?

��Nie, ja� chyba wyjd� troch� z Prinsem. Powinien pobiega� po ��kach.

��Tylko �eby nie goni� owiec!

��Prins? Chcia�abym zobaczy� t� owc�, kt�r� Prins dogoni.

Stary pies do polowania na �osie pod��a� pos�usznie u jej boku, gdy sz�a przez ��ki do lasu. B��dzi�a bez celu przez kilka godzin od jednego punktu obserwacyjnego do drugiego, dop�ki zmrok nie zmusi� jej do powrotu.

��Ale�, Villemo � roze�mia� si� Kaleb na widok c�rki. � Ten nieszcz�sny pies jest zupe�nie wyko�czony!

Prins opad� na pod�og� jak worek.

��Tak, trwa�o to d�u�ej, ni� zamierza�am � przyzna�a.

��Wygl�dasz na smutn�.

��Nie, po prostu jestem zm�czona. Chyba si� po�o��. A gdzie Tristan?

��Znowu wyszed�. B�kn�� co�, �e musi pom�c koledze. I �e wr�ci p�no.

��Tak? A co to on za koleg� tutaj ma? Niklasa?

��To chyba nie o Niklasa chodzi�o, ale przecie� bywa� tu ju� dawniej. Ma jakich� znajomych.

��Pewnie tak. Dobranoc, ojcze!

��Dobranoc, m�j skarbie!

Na g�rze w pokoju Villemo popatrzy�a na front swojego �o�a. Koniec ko�c�w Dominik ma chyba racj�. Ten �najszcz�liwszy cz�owiek �wiata� to by chyba nie by�o zbyt m�dre.

Szcz�cie nie jest przecie� stanem wiecznym, pomy�la�a. Zreszt� te� i nie okresowym. Szcz�cie to po prostu skurcz serca, kt�rego doznaje si� czasami, kiedy cz�owieka przepe�nia taka rado��, �e wprost trudno j� znie��. Znika r�wnie szybko jak si� pojawia. I nie ma go, dop�ki nie nadejdzie znowu, by sprawi�, �e cz�owiek uzna �ycie za najwspanialszy dar.

My�li jej kr��y�y wci�� wok� tej samej sprawy. W�lizgn�a si� do wyrze�bionego wed�ug w�asnego projektu ��ka i wdycha�a zapach �wie�ego drewna.

Siedemna�cie lat� I g�owa pe�na marze�, o kt�rych nikt, nikt nie powinien wiedzie�.

Tristan pr�bowa� odnale�� w ciemno�ci spojrzenie Gudrun.

Jak do tego dosz�o?

Wewn�trz ma�ego sza�asu panowa� ch��d, lecz owcze sk�ry na pryczy by�y gor�ce. Sk�ra dziewczyny jeszcze gor�tsza.

On nie chcia� posuwa� si� za daleko, ale ona odgadywa�a jego t�sknot�. By�a taka mi�a. Zapewnia�a, �e on wcale nie wykorzystuje swojej przewagi nad ni�, ubog� dziewczyn�. Nie, nie musi si� niczego ba�, przekonywa�a. Ona nikomu nie powie, kto odebra� jej wianek. Nie odsun�a si� od niego, skar�y�a si� tylko cicho i prosi�a, �eby mia� wzgl�d na jej m�odo�� i niedo�wiadczenie. Ona wie tak niewiele, m�wi�a. Wie tylko tyle, �e panowie maj� prawo zbiera� owoce, kt�re im si� nale��.

��Ale ja nie chc� pani skrzywdzi� � j�ka� Tristan.

��Tak, wiem o tym � szlocha�a. � Pan jest szlachetnym cz�owiekiem, a ja, biedna dziewczyna, nic nie mog� na to poradzi�, �e moje serce dr�y ze szcz�cia, kiedy na pana patrz�.

��Moje tak�e � zapewnia� �ami�cym si� g�osem, a wielka, dotychczas nawet nie przeczuwana gor�czka trawi�a jego cia�o i sprawia�a, �e dr�twia�y mu r�ce. Czym�e by�a p�ytka, kr�tkotrwa�a ekstaza jego samotnych nocy wobec tych dozna�? � To znaczy kiedy pani� widz�. Kiedy mog� czu� pani pi�kne w�osy pod palcami.

��To nic � szepta�a nie�mia�o. � Wiemy przecie�, �e wszyscy panowie pozwalaj� sobie na takie chwile ze swoimi s�u��cymi w pasterskich sza�asach.

��Wszyscy? � zawo�a� zdumiony, pomy�la� bowiem o swoim ojcu, o Kalebie, Brandzie i Mattiasie. Jako� nie m�g� w to uwierzy�.

Gudrun spostrzeg�a, �e jej zapewnienia mog� narobi� wi�cej szkody ni� po�ytku. W ci�gu tych lat sp�dzonych w Christianii wiele dowiedzia�a si� o m�czyznach i ich reakcjach.

��No nie, oczywi�cie, �e nie wszyscy, ale wi�kszo��. Naprawd� wi�kszo��. To ich przywilej, a my, s�u��ce, musimy si� temu podporz�dkowa�. To dla nas zaszczyt, �e jeste�my wybrane. � U�wiadomi�a sobie nagle, �e zaczyna przeczy� swoim w�asnym s�owom, �e taka niedo�wiadczona, doda�a wi�c pospiesznie: � Ale za mn� nikt si� jeszcze nie ogl�da�. Czy jestem taka odpychaj�ca, panie?

��Ale�� ale� oczywi�cie, �e nie, panno Gudrun. Oczywi�cie, �e nie!

Cho� przez ca�y czas podkre�la�a, �e jest cnotliwa, to stara�a si� jak najbardziej do niego przybli�y�. Tristan by� tak oszo�omiony, �e niczego nie dostrzega�, nie dociera�o do niego nic opr�cz jej rozkosznej blisko�ci, jej w�os�w na jego policzku, jej cia�a tu� obok i jej gor�cych, wilgotnych warg.

Nagle w jakim� przeb�ysku �wiadomo�ci stwierdzi�, �e le�y pomi�dzy owczymi sk�rami, Gudrun zrywa z niegoubranie, a jej cia�o od pasa w d� jest nagie.

O Bo�e, co ja robi� tej biednej dziewczynie? � przelecia�o mu przez g�ow�, ale zaraz potem przesta� w og�le my�le�, czu� si� jak dzikie zwierz� zerwane z uwi�zi i zdawa�o mu si�, �e traci �wiadomo��, takie wszystko sta�o si� cudowne.

Z nieprzyjemnym grymasem Gudrun odsun�a od siebie oszo�omionego ch�opca, ostro�nie, ale zdecydowanie. Na wargach mia�a pe�en nienawi�ci i triumfu u�mieszek. Zemsta za wszelkie upokorzenia�

Teraz jednak najlepiej b�dzie znikn�� na jaki� czas z okolic Grastensholm. Zanim skandal stanie si� faktem.

I Eldar� Gudrun �ywi�a pomieszany ze strachem respekt wobec brata. Mia�a wszelkie podstawy, by potraktowa� powa�nie to, co powiedzia�. �e j� zabije. By� do tego zdolny.

To zreszt� dziwna reakcja z jego strony. Jako dziecko by� zawsze jej powolnym narz�dziem. I �atwo si� zapala�, nikt nie �ywi� wi�kszej nienawi�ci do Meiden�w i Ludzi Lodu ni� on.

By�em w �wiecie, powiedzia�. Nauczy�em si� inaczej patrze�. Nonsens! A czy ona nie by�a w �wiecie? Naprawd� dosta�a nauczk� od �ycia. I czyja to by�a wina? Ludzi Lodu. Meiden�w, kt�rzy przep�dzili ich z ojcowizny. I zrobili z nich swoich niewolnik�w, te przekl�te, pewne siebie zadutki! Ona pochodzi z prawie tak samo szacownego rodu jak oni. No, mo�e nie jest szlachciank�, ale szlachta to przecie� �miecie, zw�aszcza du�ska szlachta.

Gudrun le�a�a i gniew w niej narasta�. Nagle zerwa�a si� na r�wne nogi, a Tristan o ma�o nie zlecia� na pod�og�.

��O Bo�e, co my�my zrobili? � zacz�a rozpacza�. � O, ja nieszcz�sna dziewczyna, teraz b�d� musia�a si� utopi�! Nie, nie mo�emy si� wi�cej spotyka�, nigdy wi�cej, nigdy bym nie mog�a spojrze� waszej wysoko�ci w oczy. Pan sobie teraz pomy�li, �e tak �atwo uleg�am pa�skiej sztuce uwodzicielskiej. Jestem zgubiona na zawsze.

Tristan by� za�amany. Do tego stopnia, �e m�g� narobi� k�opot�w, musia�a wi�c zmieni� ton, uspokaja� go i pociesza�, a potem rozstali si� w poczuciu sekretnej, wstydliwej wsp�lnoty, obiecuj�c sobie nawzajem, �e zapomn�, nigdy nikomu o tym nie pisn� i nigdy wi�cej si� nie spotkaj�.

Ca�a ta przygoda by�a dla Tristana gorzk� pigu�k� da prze�kni�cia. A mia�a si� okaza� jeszcze bardziej gorzka�

Villemo spotka�a kuzynk� przed ko�cio�em. Irmelin o pi�knym, �agodnym u�miechu, zawsze spokojna, budzi�a poczucie bezpiecze�stwa. C�rka Mattiasa i Hildy, wnuczka Irji. Odziedziczy�a charakter po tych trojgu serdecznych, dobrych ludziach, a tak�e po swojej drugiej babce, pe�nej cierpliwo�ci matce Hildy. I nie mia�a w sobie ani �ladu s�abo�ci dziadk�w, kt�rymi byli Tarald i Joel Nanmann. Wyros�a na dziewczyn� �agodn�, lecz psychicznie bardzo siln�. Ale chocia� by�a niemal o g�ow� wy�sza od Villemo, budzi�a w m�czyznach instynkty opieku�cze. Sprawia� to pewnie ten jej wzruszaj�cy, ciep�y u�miech.

Nikomu natomiast nie przysz�aby do g�owy ochrania� Villemo!

Owa niezbyt ros�a, lecz samodzielna dama rozgl�da�a si� ukradkiem w�r�d ludzi przed ko�cio�em.

A mo�e w ko�ciele?

��Wejdziemy do �rodka?

��Powinny�my chyba poczeka� na rodzin� z Lipowej Alei.

��Tak, naturalnie � mrukn�a Villemo.

W ko�cu przyszli. Teraz w Lipowej Alei zostali prawie sami m�czy�ni. Jedyn� kobiet� w tym towarzystwie by�a Eli. Przysz�a z Brandem, Andreasem i dwoma ch�opcami, Niklasem i Dominikiem. �Dominiklas�, nazywa�a ich Villemo w dzieci�stwie.

Nagle Villemo ogarn�a gwa�towna, pal�ca t�sknota za latami dzieci�stwa. Jak weso�o im si� wtedy �y�o!

Teraz wszystko uleg�o zmianie.

Razem weszli do kruchty.

Tristan by� dzisiaj jaki� dziwny. To blad�, to czerwienia�, oczy b�yszcza�y mu promiennym szcz�ciem, by po chwili pogr��y� si� w czarnym przygn�bieniu. Prze�ywa trudny wiek, pomy�la�a Villemo niczym rozs�dna, do�wiadczona osoba.

Nieustannie spogl�da�a na siedz�cych w �awkach ludzi. Pospiesznie, �eby nikt nic odkry� jej zainteresowania. W ko�cu z g��bokim westchnieniem rezygnacji usiad�a na swoim miejscu niedaleko o�tarza.

Pastor m�wi� i m�wi�.

Ani jedno z jego m�drych s��w nie dotar�o jednak do Villemo.

Po co, na Boga, tutaj przysz�a?

Po wyj�ciu z ko�cio�a najstarsi cz�onkowie rodziny zastanawiali si�, kto dzisiaj zaprasza na niedzielne �niadanie. W�a�nie ustalili, �e powinno si� to odby� w Grastensholm, gdy Villemo u�wiadomi�a sobie, �e Irmelin co� do niej m�wi. To imi�

��Co m�wisz? Mog�aby� powt�rzy�, bo akurat s�ucha�am twojej mamy.

Irmelin u�miechn�a si�.

��Nic. M�wi�am tylko, �e nasze s�u��ce opowiada�y o wczorajszych ta�cach w Eikeby.

��Tak, tak, ale o kim to wspomina�a�?

Zdumiona tym zainteresowaniem Irmelin zmarszczy�a brwi.

��O nikim. M�wi�am tylko, �e Eldar Svartskogen te� tam by�.

��Ach, tylko to � odpar�a Villemo, sil�c si� na oboj�tno��. � To chyba nic niezwyk�ego.

��Nie. Zreszt� zaraz sobie poszed�. Tak m�wi�y dziewczyny.

��On si� chyba podoba dziewczynom � rzuci�a Villemo z dr��cym sercem.

��M�wi�y, �e d�ugo nie zabawi�, i chyba by�y troch� zawiedzione, bo oczywi�cie uwa�aj�, �e on jest strasznie przystojny. A ja my�l�, �e jest nieprzyjemny. Troch� dziki, wydaje mi si� jaki� niebezpieczny.

��E, tam � b�kn�a Villemo i poczu�a si� jak zdrajczyni.

Eikeby? S�ysza�a, oczywi�cie, �e szykuj� tam zabaw�. Zazwyczaj rodziny w�a�cicieli maj�tk�w nie bior� udzia�u w takich uroczysto�ciach, ale ludzie z Eikeby to przecie� ich rodzina. Irja, matka Mattiasa, pochodzi�a z Eikeby.

Dlaczego nie posz�a na te ta�ce?

Ogarn�� j� �al i rozczarowanie, a po chwili g�uchy gniew. Mia�a ochot� rzuci� si� na ziemi� przed ko�cio�em i t�uc pi�ciami ze z�o�ci, ale opanowa�a te uczucia.

Wyszed� wcze�nie�

Przyszed�, �eby kogo� spotka�? Kogo�, kogo nie by�o?

G�upstwa. Znalaz� sobie pewnie dziewczyn� i z ni� wyszed�.

Nie, to samoudr�ka! Villemo wsiad�a do powozu, kt�ry mia� zawie�� rodzin� do Grastensholm.

Ostatnie, co dostrzeg�a, zanim pow�z ruszy�, to by�y wszystko rozumiej�ce kocie oczy Dominika, zmru�one, z b�yskiem ironii.

O ma�o nie wyskoczy�a i nie rzuci�a si� na niego.

��Jak to dobrze, Villemo, �e tyle przebywasz na �wie�ym powietrzu � powiedzia� Kaleb mniej wi�cej w tydzie� p�niej. � Takie d�ugie spacery s� bardzo zdrowe. Ale dok�d ty chodzisz?

Villemo b�kn�a co� niezrozumia�ego w odpowiedzi.

��I zacz�a� dba� o sw�j wygl�d. Mama si� ucieszy.

Dominik odjecha� ju� do Akershus, co Villemo przyj�a ze szczer� wdzi�czno�ci�. Nigdy si� nie dowiedzia�a, ile on jest w stanie wyczyta� w jej my�lach. Wyobra�a�a sobie, �e wie o niej wszystko, i to by�o okropne.

Nie zdawa�a sobie sprawy, �e Dominik nie potrafi tak dos�ownie czyta� w niczyich my�lach. Tego rodzaju zdolno�� bywa rzadka i jest w�tpliwe, czy kto� kiedy� naprawd� j� posiad�. Nie, �w szczeg�lny dar, kt�ry Dominik otrzyma� w spadku po Ludziach Lodu, polega� na niezwyk�ej wra�liwo�ci i wyczuwaniu stanu innych ludzi. Bywa�o, �e �le si� czu�, w czysto fizycznym sensie, w obecno�ci ludzi z powa�nymi zaburzeniami nerwowymi lub b�d�cych w nie najlepszym nastroju. Zdawa� sobie na przyk�ad spraw�, �e ma do czynienia z osobami o sk�onno�ciach przest�pczych, bo wyczuwa� ich wyrzuty sumienia b�d� l�k, �e zostan� odkryci. Zdarza�o si�, �e tacy ludzie wydzielali jaki� szczeg�lny zapach, kt�ry Dominikowi ujawnia� ich stan psychiczny. Ale odgadywa� jedynie og�lne samopoczucie i nie potrafi� szczeg�owo okre�li�, co taki cz�owiek my�li. A i tak wszystko wymaga�o znacznej koncentracji z obu stron.

Biedna ma�a Villemo nie musia�a specjalnie ukrywa� swej prawdziwej natury. Nie trzeba by�o �adnych ekspert�w w odczytywaniu my�li, by j� przejrze�. Dominikowi by�o jej �al, ale tak �atwo jest urazi� m�od� dziewczyn�, prze�ywaj�c� pierwsze doros�e uczucie, �e wola� milcze�. Nie powiedzia� wi�c nic, a wkr�tce wyjecha�. Jedyne na co sobie pozwoli�, to delikatne, czu�e mu�ni�cie w policzek przy po�egnaniu. Odni�s� wra�enie, �e zachowanie to j� zaskoczy�o, ale �e przyj�a je z wdzi�czno�ci�. Widocznie uzna�a je za wyraz wi�zi mi�dzy nimi. My, o kocich oczach�

Tristan nadal bawi� w Elistrand. Jego statek nie m�g� jeszcze przez jaki� czas wr�ci� do Danii.

Villemo uwa�a�a, �e kuzyn sta� si� roztargniony i jakby nieobecny. W jego oczach pojawia� si� cz�sto jaki� nieokre�lony l�k, nabra� te� nieprzyjemnego zwyczaju drapania si� mi�dzy palcami, a na pytania odpowiada� ca�kiem bez sensu. Wi�kszo�� czasu sp�dza� w swoim pokoju. W�a�ciwie stracili z nim kontakt.

We wtorek, w tydzie� po wyje�dzie Dominika, Villemo zesz�a rano do jadalni i o�wiadczy�a oboj�tnym tonem:

��Chyba si� wybior� dzisiaj do Lipowej Alei, ojcze. Masz mo�e do nich jaki� interes?

Kaleb spojrza� znad �niadania.

��Nie, chyba nie. A zreszt� zapytaj Andreasa, co z t� jego chor� owc�.

��Dobrze, zapytam. Zabawi� tam chyba do�� d�ugo.

��Oczywi�cie! Poka� no si�, jak ty �adnie dzisiaj wygl�dasz! Czy to fryzura tak ci� zmienia? Tak. I w tej sukni jest ci nadzwyczaj do twarzy. Tylko uwa�aj na ni�! Chcia�em ci jednak zwr�ci� uwag�, droga Villemo, �e bardzo ma�o zajmujesz si� domem. D�ugie spacery s� bardzo zdrowe, ale prawie wcale nie uczysz si� prowadzenia gospodarstwa. Co mama na to powie?

��Poprawi� si�, ojcze.

��Bardzo bym si� cieszy�, kochanie.

Ju� z daleka zobaczy�a ludzi pracuj�cych przy stajni. A wi�c jednak przyszli!

Pospiesznie szuka�a wzrokiem�

Nie.

Mo�e w �rodku, w stajni. Czy powinna�?

W drzwiach sta� Niklas. Niech mu to B�g wynagrodzi!

Podesz�a do kuzyna spokojnie, ale wszystko w niej buzowa�o.

W�a�nie wtedy ze stajni wyszed� Andreas, a z nim�

Och, �ebym si� tylko nie zaczerwieni�a! Nie mog� si� zachowywa� dziecinnie.

Podesz�a do Andreasa, staraj�c si� nie patrze� w stron� tamtego.

Czy �adnie wygl�da? Sukienka z bia�ym ko�nierzykiem. Upi�te w�osy. Ojciec by� przyjemnie zaskoczony. Przecie� po�wi�ci�a ca�y ranek, �eby zrobi� si� pi�kn�.

Och, ale serce wali! On naprawd� jest bardzo przystojny, ju� prawie zapomnia�a, w�a�ciwie nie potrafi�a wywo�a� z pami�ci jego twarzy. Poczu�a si� okropnie niezr�cznie, chocia� tylko raz spojrza�a w jego stron�, a potem ju� obserwowa�a go jedynie k�tem oka.

��Dzie� dobry, wuju Andreasie. Ojciec mnie przysy�a, �eby zapyta�, jak si� ma ta chora owca.

Zdumiony gwa�townym zainteresowaniem Kaleba dla jego owcy Andreas odpar�, �e, dzi�kuje, owszem, wraca do zdrowia.

��O, jak to dobrze. A co wy tutaj robicie?

��Remontujemy stajni�. Chcia�aby� mo�e pom�c?

Andreas powiedzia� to �artem, ale Villemo z�apa�a go za s�owo.

��Bardzo ch�tnie.

��Nie, jeste� zbyt �adnie ubrana,

Villemo przeklina�a swoj� pr�no��:

��Znajdzie si� chyba jaka� l�ejsza praca, jak wbijanie drewnianych gwo�dzi albo co� w tym rodzaju?

��A nie lepiej, �eby� pomog�a w kuchni?

��W kuchni? � prychn�a Villemo pogardliwie. Prace domowe nigdy nie budzi�y w niej entuzjazmu, co odziedziczy�a po swojej praprababce Silje. Nikt nie potrafi lepiej ni� Villemo znika� jak kamfora, kiedy w kuchni potrzebny by� kto� do pomocy. � Dzisiaj wola�abym zosta� na dworze.

��Dobrze, tylko nie pl�cz si� pod nogami � roze�mia� si� Andreas i powiedzia� do syna: � Masz tu pomocnic�, znajd� jej jakie� zaj�cie.

Z wyrazem z�o�liwej satysfakcji w oczach Niklas poleci� jej uporz�dkowanie ko�skiej uprz�y. Villemo, widz�c, �e tak czy inaczej zostanie ulokowana w jakim� ciemnym k�cie, do kt�rego nikt nie zagl�da, zacz�a protestowa�:

��Mo�e bym raczej przeprowadzi�a konie? � zaproponowa�a.

��Niewolnicy nie maj� g�osu � burkn�� Niklas. � Jazda do roboty!

Mamrocz�c co� pod nosem ze z�o�ci posz�a do zagrody, gdzie trzymano zapasow� uprz��. S�ysza�a, jak m�czy�ni wchodz� i wychodz� ze stajni, s�ysza�a ich rozmowy, ale nic nie widzia�a i sama te� dla nikogo nie by�a widoczna. Nie mia�a wyj�cia, w po�piechu wi�c sortowa�a stare i nowe uzdy, strzemiona, lejce i siod�a, a gdy us�ysza�a g�os Niklasa w stajni, zawo�a�a:

��Ju�, gotowe!

Podszed� do niej, roze�miany.

��Nie b�d� taka z�a, kochanie. Jako niewolnica by�aby� niezno�na. Poka� to, no, rzeczywi�cie, bardzo �adnie. Mo�esz poprzenosi� ta teraz do obory.

O, niech ci to B�g wynagrodzi, Niklasie, pomy�la�a i nawet nie zauwa�y�a, �e w�a�ciwie niepotrzebnie tak wszystko starannie uk�ada�a. Teraz b�d� to nosi� po troszeczku, �eby na d�ugo starczy�o. W ko�cu przecie� musz� spotka� kogo� na swojej drodze.

Villemo nosi�a i nosi�a, i stara�a si� nie my�le�, co si� dzieje z jej pi�kn� sukienk�. Kilkakrotnie uda�o jej si� spotka� Eldara Svanskogen i chyba nigdy jeszcze �adna dziewczyna nie pos�a�a mu pi�kniejszego u�miechu! On kwitowa� to ponurym milczeniem.

Gdy jednak, do�� ju� zniech�cona, bra�a przedostatni� porcj�, podszed� do zagrody dla koni. Zwr�ci�a si� ku niemu z promiennym wzrokiem.

Jego spojrzenie b��dzi�o niepewnie po stajni. O Bo�e, jak� on ma poci�gaj�c� twarz, pomy�la�a. Te g��bokie bruzdy na policzkach, wspania�e z�by, te w�skie b�yszcz�ce oczy�

��Nie widzia�a� tu gdzie kilofa? � zapyta� bez �adnych wst�p�w.

O, do licha, pomy�la�a z bij�cym sercem. Ze wszystkich wym�wek, jakie s�ysza�am, ta jest szyta najgrubszymi ni�mi. Kilof tutaj? Przecie� na dworze maj� co najmniej dwa.

��Nnie, chyba nie � odpar�a niepewnie, chc�c zyska� na czasie. � Mo�e tam, pod �awk�?

Udawa�, �e szuka, a ona mu pomaga�a.

��A jak si� ma twoja rodzina? � zapyta�a. Najlepiej ku� �elazo p�ki gor�ce.

��Dobrze.

��A ten ma�y ch�opiec z ranami na ciele?

��Wszystko si� zagoi�o.

��A Gudrun?

��Gudrun wyjecha�a.

To dobrze, pomy�la�a Villemo. Gudrun jest najgorsza.

G�o�no westchn�a.

��Chcia�abym, Eldar, �eby�cie nie byli na nas tacy �li.

I pomy�le�, �e odwa�y�a si� zwr�ci� do niego po imieniu. Wyda�o jej si� to jakie� takie� �mia�e. Przenikn�� j� dreszcz.

On wyprostowa� si� gwa�townie, �adne z nich ju� nie szuka�o kilofa.

Prychaj�c niczym kot o�wiadczy�:

��Je�li chcesz wiedzie�, to wy nas po prostu nic a nic nie obchodzicie! To nie wy jeste�cie naszymi najgorszymi wrogami!

��Tak? A kto?

��Ludzie z Woller. Musia�a� przecie� o tym s�ysze�.

��Nie, nic nie wiedzia�am. Czy oni nie mieszkaj� w s�siedniej parafii?

Eldar pochyli� si� ku niej tak, �e musia�a spojrze� wprost w te jego lodowate oczy. Dozna�a zawrotu g�owy.

��Ja sam nazywa�em si� kiedy� Woller � powiedzia� cierpko. � My wszyscy tak si� nazywali�my, bo to by� nasz maj�tek. Ale go nam odebrano.

��Je�eli jeszcze raz powiesz, �e zrobi� to m�j pradziadek, Dag Meiden, to zaczn� krzycze�!

��Nie ma znaczenia, kto to zrobi�. Ale o tym, jak post�pili z nami ludzie z Woller, to chyba wiesz?

��Nie wiem. Wygl�da na to, �e �y�am we w�asnym zamkni�tym �wiecie.

��Tak, to typowe dla bogaczy � powiedzia� i odwr�ci� si�, znu�ony.

Villemo wybuchn�a.

��Musisz odnosi� si� do mnie z tak� wrogo�ci�, kiedy jestem szczera i niczego nie udaj�?

Eldar zacisn�� z�by i mrukn�� co�, czego nie dos�ysza�a, ale by�a pewna, �e to nic pi�knego.

��A wi�c � nastawa�a � pr�bujecie, jak zwykle, win� za wasz� bied� obci��a� innych, czy te� Wollerowie naprawd� wyrz�dzili wam krzywd�?

Na moment wbi� w ni� te swoje dzikie, tak w tej mrocznej stajni poci�gaj�ce oczy, a potem wymamrota�:

��Rzeczywi�cie by�o tak, �e moi przodkowie pr�bowali kiedy� si�� usun�� Woller�w z gospodarstwa i mo�e nawet posun�li si� troch� za daleko. Ale to nie daje Wollerom prawa, �eby nas unicestwi�!

Nagle w g�osie jego zabrzmia� b�l. Patrzy� na ni� ze smutkiem.

��A oni naprawd� to robi�?

��Bez przerwy.

��Ale dlaczego? Tak przecie� nie wolno!

��Nie chc� nas mie� w pobli�u. Uwa�aj�, �e zagra�amy ich bezpiecze�stwu.

��A nie zagra�acie?

U�miechn�� si� bole�nie.

��Zdarza si� i tak. � Gdy jednak dostrzeg�, �e ona tego nie pochwala, doda� pospiesznie: � Ale, oczywi�cie, tylko wtedy, gdy mamy powody, �eby si� zem�ci�.

��Tylko �e w ten spos�b nigdy nie b�dzie ko�ca!

��Nie, dop�ki jeden z rod�w doszcz�tnie nie wyginie. A ju� ja si� postaram, �eby to nie by� nasz.

Villemo milcza�a przez chwil�.

��No, a my? Przecie� my nie chcemy was zniszczy�.

��Nie.

��To dlaczego nas tak nienawidzicie?

Patrzy� na ni� z uwag�. I ze z�o�ci�.

��Mo�e dlatego, �e jeste�cie zbyt mili.

��O, to dosy� dziwny pow�d.

��Wcale nie, to logiczne. My ze Svartskogen jeste�my bardzo dumnymi lud�mi.

��Tak, wiem o tym. Ale mimo wszystko nie rozumiem.

��A co ty by� wola�a? Dawa� czy bra� niczym �ebrak?

Pomin�a milczeniem te dwa ostatnie s�owa, ale zacz�a si� zastanawia� nad tym, co powiedzia� przedtem.

��Dawa�, oczywi�cie � powiedzia�a na koniec.

Eldar skin�� g�ow�.

Jaki on jest dojrza�y, budzi tyle szacunku, pomy�la�a z bezgranicznym dziecinnym podziwem.

��Jeste� naprawd� bardzo inteligentny � doda�a po chwili. � A ja my�la�am, �e potrafisz by� tylko brutalny.

Spostrzeg�a, �e mi�nie twarzy mu si� napinaj�, ale zdo�a� zachowa� spok�j.

��A ja my�la�em, �e ty jeste� g�upia g� � odpar� kr�tko.

��I co, nadal tak my�lisz?

��Nie wiem, nie zastanawia�em si�.

Andreas wo�a� na dziedzi�cu:

��Nie widzia� kto Eldara?

M�ody cz�owiek pospiesznie wyszed� ze stajni. Gdyby Andreas znalaz� si� teraz blisko niej, Villemo by�aby w stanie go udusi�.

Powoli i ona wysz�a ze swoim ci�arem.

Niklas wyszczerzy� do niej z�by.

��Villemo, jak ty wygl�dasz?

��Jak wygl�dam?

��Ca�� brod� masz umazan� na czarno.

Mia�a ochot� zawy� z rozpaczy. Ale� si� wyg�upi�a! Przewraca�a oczami i robi�a uwodzicielskie miny, a ca�a broda czarna!

O, wstydzie.

Pracowa�a jak w� przez ca�e przedpo�udnie. Gdy ko�o trzeciej rozleg� si� gong wzywaj�cy na obiad, posz�a wraz ze wszystkimi do du�ego sto�u w kuchni. Pr�bowa�a usi��� obok Eldara, ale si� sp�ni�a, bo zbyt du�o czasu po�wi�ci�a na mycie. Naprzeciwko te� ju� nie by�o miejsca. Rozdra�niona usiad�a z dala od niego, po tej samej stronie sto�u, bez �adnej mo�liwo�ci kontaktu. Widzia�a tylko jego r�ce, kiedy �ama� chleb albo nabiera� zup� z wazy, i tym musia�a si� zadowoli�.

Prowadzi�a natomiast zbyt g�o�n� rozmow� z Niklasem. �eby Eldar s�ysza�, jaka jest elokwentna.

Potem wstydzi�a si� tej swojej g�upiej, pustej gadaniny.

Domownicy nie pozwolili jej wr�ci� po jedzeniu do pracy. Nie chcieli mie� na sumieniu zniszczonego ubrania.

Nie pomog�y �adne protesty, wraz z innymi kobietami zosta�a pos�ana do zmywania. Pr�bowa�a przys�uchiwa� si� ich rozmowom, ale one ani razu nie wspomnia�y o Eldarze. Sama te� nie chcia�a wymienia� tego imienia, bo to by si� mog�o wyda� podejrzane.

Gdy sko�czy�y, posz�a do starego wuja Branda: Mia� teraz sze��dziesi�t cztery lata i srebrne pasma w czarnych w�osach. Czy mo�e raczej odwrotnie: czarne pasma w srebrzystych w�osach. Przez ca�y dzie� nadzorowa� prac�, a teraz odpoczywa� po obiedzie. Wkr�tce zamierza� znowu wyj��.

��Wuju Brandzie, ca to za ludzie ci Wollerowie?

Popatrzy� na ni� zdziwiony znad buta, kt�ry w�a�nie wk�ada�.

��Wollerowie? M�wisz o tych w�a�cicielach Woller w parafii Eng?

��Tak.

��Zbyt dobrze ich nie znam � odpar� z wolna.

��Spotka�em ich zaledwie par� razy przy jakich� wi�kszych okazjach. To Du�czycy z pochodzenia.

��Czy oni s� mili?

��O, co to, to nie! � wykrzykn�� spontanicznie. � Nie, to znaczy ja ich naprawd� ma�o znam, wi�c nie powinienem si� wypowiada�.

��Prosz� powiedzie�, co wuj o nich wie. To dla mnie wa�ne.

��Dlaczego? Zaprzyja�ni�a� si� z kim� z tej rodziny?

��Nie, przeciwnie!

��No, skoro tak, to b�d� szczery. Sam w�a�ciciel maj�tku jest wyj�tkowo niesympatycznym cz�owiekiem. Podobno bija swoj� s�u�b�, nie znosi sprzeciwu ani mieszania si� w jego sprawy. W posiadanie maj�tku te� nie weszli uczciwym sposobem. Ludzie m�wi�, �e jego synowie szybko dzia�aj�, kiedy trzeba z kim� wyr�wna� rachunki.

��A poprzedni w�a�ciciele?

��W�a�ciciele Woller? Ja nie wiem, kto� Ale� tak, to chyba byli ludzie ze Svartskogen. Nie, uf, to popl�tana i niezbyt weso�a historia, Villemo. Nie s�dz�, �e powinni�my si� do tego miesza�.

��Jeden z tych ze Svartskogen powiada, �e Wollerowie chc� ich wyko�czy�.

��Wcale by mnie to nie zdziwi�o. Mi�dzy nimi od dawna toczy si� walka. Podobno krwawa zemsta. Ale to tylko pog�oski, Villemo. Nie powinni�my bra� tego zbyt powa�nie.

��To jest powa�na sprawa, wuju.

Brand zmarszczy� brwi.

��Porozmawiam o tym z Mattiasem. Chyba jednak niewiele mo�emy zrobi�. Zreszt� ludzie ze Svartskogen nas te� nie kochaj�, sama wiesz.

��To mo�e w�jt?

��Ten w�jt, kt�rego teraz mamy, rozgl�da si� tylko za w�dk� i kobietami, a jest tak przekupny, �e Wollerowie �atwo go pozyskaj� dla swojej sprawy. Ale jeszcze dzisiaj porozmawiam z lud�mi ze Svartskogen. A teraz, Villemo, powinna� chyba i�� do domu. Ojciec b�dzie si� niepokoi�.

Przyzna�a wujowi racj�. Rozmawia�a ju� przecie� z Eldarem. Nie mo�na prosi� jednego dnia dwa razy o to samo.

��D�ugo b�dziecie remontowa� t� stajni�?

��Przy tym tempie pojutrze b�dziemy gotowi. Ci ze Svartskogen umiej� pracowa�, je�li tylko chc�.

Villemo �yczy�aby sobie, �eby praca nie posuwa�a si� tak szybko. Gdyby mia�a kilka dni, mo�e uda�oby jej si� stopi� ten lodowy pancerz Eldara.

Gdy przechodzi�a przez podw�rze, odwr�ci�a si� do pracuj�cych i pomacha�a im r�k�, dzi�kuj�c za wsp�ln� prac�. Eldar robi� w�a�nie co� na dachu. Po chwili wahania wyci�gn�� r�k� w nader pow�ci�gliwym pozdrowieniu.

Obok niego siedzia� na dachu syn Jespera, r�wie�nik Niklasa. Ten d�ugo patrzy� w �lad za Villemo.

��Ale dziewczyna � westchn�� w ko�cu pe�en najwy�szego uznania, jakby pr�bowa� smakowitego deseru. � Tak� chcia�bym mie� na sianku!

Eldar odwr�ci� si� z prychni�ciem.

��To ju� bym wola� i�� do ��ka z je�em.

Syn Jespera uzna� to za niebywale �mieszne:

��Z je�em? Do ��ka? O, niech mnie� Nie mog�!

Eldar ani razu nie spojrza� za Villemo.

Nast�pnego dnia Villemo stawi�a si� do pracy, lecz Eldar nie przyszed�. Ju� bez tego entuzjazmu, kt�ry o�ywia� j� wczoraj, pomaga�a g��wnie Niklasowi, ale uda�o jej si� porozmawia� w cztery oczy z bratem Eldara.

��Niezbyt du�o was dzisiaj przysz�o � powiedzia�a zaczepnie.

��Naprawd�? � odpar� tamten ze z�o�ci�. � Tylko Eldara nie ma.

��Ano w�a�nie! A gdzie on si� ukrywa?

��Ma co innego do roboty.

Villemo mia�aby ochot� zapyta�, czy przyjdzie jutro, ale to ju� by chyba by�o zbyt wyra�ne zainteresowanie. Nawet ona to rozumia�a.

Do�� szybko tego dnia opu�ci�a swoje dobrowolne zaj�cia i powlok�a si� do Grastensholm. Uda�o jej si� tam zasta� Mattiasa samego w jego pokoju. Zbli�a� si� teraz do pi��dziesi�tki, ale trudno by�o w to uwierzy�. Dawny wyraz dzieci�cej niewinno�ci nigdy nie znikn�� z jego twarzy, cho� prze�y� wiele zmartwie� i widzia� wiele n�dzy w�r�d ludzi, kt�rych leczy�.

Villemo kr��y�a w rozmowie jak kot wok� szperki, podejmowa�a rozmaite manewry tak, by to najwa�niejsze pytanie zabrzmia�o naturalnie i raczej oboj�tnie.

��A w�a�nie, wuju Mattiasie, czy nie mog�abym zobaczy� tajemnego skarbu Ludzi Lodu? Nigdy go jeszcze nie widzia�am.

Mattias drgn��. Sprawa wydawa�a si� powa�na. Villemo wkracza�a w niebezpieczn� stref�, mo�e najbardziej niebezpieczn� z mo�liwych. Gdyby si� dowiedzia�a, �e to Niklas ma dziedziczy� skarb, doznany zaw�d m�g�by rozpali� w niej pragnienie posiadania go. Widywano ju� skutki czego� takiego.

By zyska� na czasie, powiedzia�:

��No, niewiele ju� tego zosta�o. A co by� chcia�a obejrze�?

��Czy to prawda, �e s� tam prawdziwe czarodziejskie zio�a i mikstury?

Oj, trzeba si� mie� na baczno�ci!

��Wiesz, r�ne bywaj� czarodziejskie �rodki � roze�mia� si�. � Ale to prawda, �e w zbiorze jest mn�stwo dziwnych rzeczy.

��Takich, kt�rymi pos�ugiwa�y si� Sol i Hanna?

��Owszem, pewnie si� pos�ugiwa�y. Ale o skutkach wiemy niewiele.

��Ja s�ysza�am, �e one obie, te czarownice, zna�y sprawy nie z tego �wiata.

��Nie trzeba wierzy� we wszystko, co si� s�yszy.

��Tak, ale to babcia Cecylia tak m�wi�a!

Mattias znowu si� roze�mia�.

��Moja ciocia Cecylia zawsze odznacza�a si� bardzo �yw� wyobra�ni�, a jej spos�b traktowania prawdy nie bardzo bym poleca�. Zawsze troch� przesadza, lubi imponowa�. Dok�adnie tak jak ty.

Villemo ba�a si�, �e niczego ju� nie wsk�ra. Wuj Mattias na wszystko mia� odpowied� i zawsze potrafi� skierowa� rozmow� na inny temat.

��Dlaczego nie mog� obejrze� skarbu?

��Bo po prostu okropnie trudno to wszystko powyjmowa�.

��Wuj nigdy ju� z niego nie korzysta?

Mattias si� waha�. Przygl�da� si� z uwag� tej mi�ej, �adnie ubranej panience i ani przez moment nie wierzy� anielskiemu wyrazowi jej buzi. Na to mia�a zbyt wyra�ne z�ociste b�yski w oczach odziedziczone po Ludziach Lodu.

��Czasami po co� si�gam, przewa�nie jednak stosuj� bardziej nowoczesne �rodki. Zwykle operuj� w przypadkach, w kt�rych oni wypowiadali zakl�cia.

Villemo d�ugo milcza�a, w ko�cu jednak przyst�pi�a do rzeczy. Nie zamierza�a o to pyta�, skoro jednak wuj Mattias jest taki uparty i niech�tny, to�

��Czy to prawda, co m�wi babcia, �e Sol u�ywa�a czasami jakiego� mi�osnego ziela? �eby m�czy�ni jej po��dali?

�agodne oczy Mattiasa rozb�ys�y w u�miechu. Pojawi�y si� ju� wok� nich zmarszczki, lecz nadal by�y tak samo promienne i pe�ne �ycia jak dawniej.

��Sol nie musia�a si� ucieka� do takich sztuczek. By�a tak osza�amiaj�co pi�kna, �e mog�a mie� ka�dego m�czyzn�. Przecie� widzia�a� jej portret. Chocia� mia�a inn� karnacj� ni� ty, rysy te� macie r�ne, to uwa�am, �e istnieje mi�dzy wami znaczne podobie�stwo. By� mo�e w wyrazie twarzy. W tej niecierpliwej ch�ci prze�ywania!

No i znowu j� zagada�. Zaczyna�a si� czu� jak natr�t.

��Ale nigdy nie dawa�a tych zi� innym? �eby pom�c?

��Jakich zi�?

Czy on musi jej tak utrudnia�?

��No tych� mi�osnych�

��A, tych! Tego nie wiem.

Villemo kipia�a z irytacji.

��A czy w zbiorze s� takie �rodki?

Nareszcie Mattiasowi co� za�wita�o. Jej nie obchodzi ca�y zbi�r, ona po prostu chce rozkocha� w sobie jakiego� ch�opaka! No, to powa�na sprawa, nie ma co! Ulga by�a tak wielka, �e wsta� roze�miany.

��Chod�! Popatrzymy!

Villemo podskoczy�a i posz�a za nim do tej cz�ci domu w Grastensholm, w kt�rej Mattias urz�dzi� swoj� izb� przyj��.

Kt� to taki, ten m�odzian, kt�ry zdo�a� podbi� serce Villemo, zastanawia� si� Mattias rozbawiony. No, by�o w lecie kilka przyj�� w okolicznych dworach i tu, w Grastensholm. Znalaz�a sobie pewnie jakiego� niepokornego zucha. Mattias mia�by ochot� da� jej jaki� niegro�ny �rodek mi�osny tylko po to, by zobaczy�, jak si� sprawy potocz�.

Ale czego� takiego nie powinien by�, rzecz jasna, robi�. Otwiera� niezliczone zamki, a Villemo przygl�da�a mu si� w napi�ciu. W ko�cu wydoby� ze schowka spor� skrzynk� i postawi� na stole.

��Uporz�dkowa�em to wszystko i opisa�em � wyja�ni�. � Niekt�re z tych rzeczy w��czy�em do medykament�w, kt�rych u�ywam, bo to dobre i skuteczne �rodki. Tutaj trzymam prastare receptury i mn�stwo jakich� dziwacznych przedmiot�w. Nie wydaje mi si�, �e powinni�my wierzy� w ich przydatno��.

Villemo przygl�da�a si� kolekcji. Zachwyca�y j� te wszystkie podniecaj�ce, okropne, a czasami po prostu �mieszne rzeczy. Wiele jednak budzi�o w niej szacunek. Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e jest to prawdziwy skarb.

Mattias oznajmi� z powag�:

��Oficjalnie ten zbi�r nie istnieje, zniszczyli�my go. Gdyby wysz�o na jaw, �e nadal jest w naszym posiadaniu, mogliby�my mie� powa�ne nieprzyjemno�ci, zdajesz sobie z tego spraw�. Ufam ci i wierz�, �e nigdy nikomu nie wspomnisz o tym, co tu widzia�a�.

��Oczywi�cie � zapewni�a Villemo, wzruszona i dumna z okazanego jej zaufania. � No, a gdzie jest�?

Mattias uni�s� jakie� ma�e puzderko.

��To, co trzymam w prawej r�ce, to prawdziwy afrodyzjak, ale to nie dla ciebie.

��Dlaczego? � zapyta�a Villemo, przekonana, �e to w�a�nie powinna mie�.

��Bo to rozpala w m�czyznach zwierz�ce ��dze. Nie by�aby� w stanie obroni� si� przed m�czyzn�, kt�ry tego za�yje.

Villemo skrzywi�a si� niech�tnie. By�a jeszcze w tym wieku, �e nie interesowa�a jej mi�o�� fizyczna. To nie takiej wi�zi z m�czyzn� poszukiwa�a.

��Nie, e tam � b�kn�a po dziecinnemu. � A tamto?

Mattias wyci�gn�� przed siebie lew� r�k�.

��W dzia�anie tego ja nie wierz�. To jest �rodek, kt�ry ma jakoby wzbudzi� w m�czy�nie t�sknot�, tak �e jego serce przepe�nia czysta i pi�kna mi�o�� do pierwszej kobiety, na jak� po za�yciu tego spojrzy. To w�a�nie taki nap�j mi�osny kr�l Marek z pie�ni o Tristanie i Izoldzie pragn�� da� swojej przysz�ej narzeczonej. Wys�a� po ni� swego siostrze�ca Tristana, lecz z�e duchy sprawi�y, �e oboje m�odzi wypili �w nap�j po drodze, a pierwszym m�czyzn�, jakiego Izolda zobaczy�a po przebudzeniu, by� Tristan. Wynik�a z tego straszna tragedia.

Villemo s�ucha�a jednym uchem. Poniewa� mia�a w rodzinie ch�opca imieniem Tristan, bardzo dobrze zna�a t� rycersk� opowie��. Jak zahipnotyzowana wpatrywa�a si� w preparat na d�oni Mattiasa.

To chc� mie�, my�la�a. W�a�nie po to tu przysz�am!

��Wuj w to nie wierzy? A nie mog�abym dosta� odrobiny i wypr�bowa� na kim�? Na byle kim.

Mattias u�miechn�� si�.

��A co b�dzie, je�eli zadzia�a? W �adnym razie nie powinna� wybiera� byle kogo. Ani syna Jespera, ani nikogo z tych, co teraz pracuj� w Lipowej Alei. To by by�o straszne. � �mia� si�, jakby wybranie kogo� z tamtych by�o zupe�nie niemo�liwe.

��Nie, oczywi�cie, �e nie � odpar�a z u�miechem, kt�ry wyda� jej si� wstr�tny i nienaturalny. � Nie, mog�abym spr�bowa� z Niklasem.

Mattias spowa�nia�.

��Moim zdaniem tego ci nie wolno. To by naprawd� by�o przeciw�

Villemo nie poj�a, co Mattias chcia� powiedzie�, zbyt by�a zaj�ta swoimi my�lami.

��Wi�c wuj jednak wierzy, �e to dzia�a? � przerwa�a mu z triumfem w g�osie.

��Nie. Ale uwa�am, �e nie wolno eksperymentowa� na ludzkich uczuciach.

Zacz�� wk�ada� z powrotem do skrzynki to, co przedtem powyjmowa�.

��Mog�abym to wypr�bowa� sama na sobie � zaproponowa�a.

Mattias spojrza� na ni� ze stanowczym wyrazem twarzy.

��Villemo, uwa�am, �e powinni�my zapomnie� o tym szalonym pomy�le. S�ysza�em, co powiedzia�a moja prababka Silje, kiedy czarownica Hanna zaproponowa�a jej mi�osny nap�j dla zdobycia Tengela. �Je�li nie mog� go zdoby� bez po�rednictwa czar�w, to znaczy, �e jestem za s�aba na to, by go mie�. Zastan�w si� nad tym! Co w�a�ciwie mo�e by� warta mi�o�� zdobyta� podst�pem?

Po�o�y�a uszy po sobie i przyzna�a mu racj�. Musia�a wr�ci� do Elistrand bez mi�osnego napoju.

Mattias jednak d�ugo jeszcze sta� przy oknie i zamy�lony patrzy� w �lad za odchodz�c� dziewczyn�. Czy post�pi� w�a�ciwie, pokazuj�c jej skarb? A je�eli roznieci� w jej sercu gro�ny ogie�?

Villemo mog�a by� przyczyn� niepokoju. Nikt z rodziny nie by� tak zmienny w uczuciach, tak niezrozumia�y, tak wewn�trznie skomplikowany jak ona. Nigdy nie mo�na by�o przewidzie�, jak si� zachowa. Kaleb i Gabriella cz�sto sami si� na to skar�yli. Kochali to swoje jedyne dziecko i byli z niej niezmiernie dumni, nie mogli jednak zaprzeczy�, �e czasami przypomina�a ma�ego trolla. �Dok�adnie jak Sol � wzdycha�a nieraz zmartwiona Liv. � Ale mi�a i niegro�na Sol � pociesza�a si�. � Dop�ki nic nie odmieni jej charakteru. Bo wtedy mo�e si� sta� bardzo niebezpieczna�.

Czy on teraz przypadkiem nie zapocz�tkowa� przemiany? Nie m�g� w to uwierzy�. Gdy odchodzi�a, nie dostrzeg� w niej niczego niepokoj�cego. By�a, oczywi�cie, z�a i zawiedziona, w przeciwnym razie nie by�aby sob�. Ale w jej oczach nie widzia� �adnych niebezpiecznych b�ysk�w.

Nie, szczerze wierzy�, �e w Villemo nie by�o z�o�ci. Lecz przecie� tak zupe�nie pewnym nie mo�na by�, zw�aszcza je�li chodzi o ni�.

Sta�em si� bardzo popularny u m�odych, stwierdzi� Mattias tego samego wieczora, gdy pojawi� si� jeszcze jeden go��.

Tym razem Tristan.

Mia� przed sob� rozdygotanego, czerwieni�cego si� i bledn�cego na przemian nieszcz�liwego pi�tnastolatka, kt�ry chcia� rozmawia� z wujem Mattiasem na osobno�ci. Chodzi o porad� w sprawach zdrowia.

Tristan siedzia� w fotelu, mocno pochylony do przodu, �okcie opar� ci�ko o por�cze i z ca�ych si� zaciska� d�onie. Od czasu do czasu rzuca� rozpaczliwe spojrzenia ojcu Irmelin, przewa�nie jednak unika� jego wzroku.

Wuj Mattias mia� takie dobre oczy, to dodawa�o ch�opcu nieco odwagi. Przez wiele ostatnich dni cz�sto oblewa� si� zimnym potem ze strachu. Samotny, nie rozumiej�cy, co si� dzieje, przera�ony, z potwornymi wyrzutami sumienia. Tak strasznie �a�owa� tego, co si� sta�o!

W ko�cu uzna�, �e musi p�j�� do wuja Mattiasa. Lada moment nie b�dzie ju� w stanie ukry� swojego nieszcz�cia.

��No wi�c? � zapyta� �yczliwy, �agodny g�os. � Domy�lam si�, �e nie czujesz si� ca�kiem dobrze.

Tristan prze�kn�� �lin� tak, �e jab�ko Adama podskoczy�o w g�r� i gwa�townie zsun�o si� w d�, ale �adnego d�wi�ku nie uda�o mu si� z gard�a wydoby�.

Nagle Mattias zobaczy� w oczach ch�opca �zy.

��O, m�j drogi, co si� sta�o?

G�os jego brzmia� tak czule, d�o�, kt�ra g�adzi�a w�osy Tristana, by�a taka delikatna, �e �zy trysn�y niepohamowanie. M�ody margrabia szlocha� gwa�townie, nie b�d�c w stanie wykrztusi� ni s�owa. Wyci�gn�� natomiast przed siebie obie r�ce d�o�mi w d�.

Mattias przygl�da� si�. Uj�� jedn� r�k� i studiowa� j� dok�adnie, potem drug�.

��Zarazi�e� si� �wierzbem, m�j ch�opcze. Ale nie martw si�, wyleczymy to, zanim wyjedziesz.

P�acz usta�.

��Czy to pewne? Czy mama i ojciec nie musz� si� o niczym dowiedzie�?

��Obiecuj� ci.

�wierzb by� chorob� n�dzy i niedostatku. Arystokracja na takie dolegliwo�ci nie cierpia�a. �wierzb w dobrej rodzinie by� nie do pomy�lenia, po prostu skandal!

�zy pop�yn�y znowu.

��Tak strasznie si� wstydz�!

��Nie ma si� czego wstydzi�. Ale gdzie ty si� tego nabawi�e�?

Tristan stoczy� z sob� dramatyczn� walk�, ale k�amstwo zwyci�y�o. A przynajmniej p�prawda.

��To musia�o si� sta� w Svartskogen. Kiedy nosili�my zbo�e do spichrza.

Mattias pokiwa� g�ow�.

��Tak, to mo�liwe.

��Chcia�bym umrze�!

Mattias ukucn�� przed ch�opcem.

��Pos�uchaj mnie. Bardzo dobrze wiem, jak si� teraz czujesz, bo prze�ywa�em kiedy� to samo.

Oczy ch�opca zrobi�y si� okr�g�e.

��Wuj? Naprawd�?

��Oczywi�cie, a nawet spotka�y mnie jeszcze gorsze rzeczy. Wiesz przecie�, �e ja i tw�j wuj Kaleb pracowali�my kiedy� w kopalni.

��Tak.

��Tam mieli�my i wszy, i pch�y, i wszelkie inne paskudztwo. A znasz Oline? T�, kt�ra pracuje w Grastensholm?

��Tak.

��Znale�li�my j� w Christianii, w najgorszej spelunce. O, ona to mia�a �wierzb! I jeszcze znacznie gorsze choroby! Ale wyleczyli�my j�, i to szybko!

Nie�mia�y u�miech rozja�ni� udr�czon� twarz Tristana.

��Zaraz przeprowadzimy porz�dn� kuracj� � obieca� Mattias. � Ale musimy si� porozumie� z Kalebem, bo b�dziesz, niestety, �mierdzia� dziegciem, a poza tym musisz mie� po�ciel, kt�r� mo�na zabrudzi�. Kaleb to zrozumie.

��Ale Villemo?

Mattias zastanawia� si�.

��Jej te� trzeba powiedzie�, ale jestem pewien, �e ona nie rozgada.

��Nie � rzek� Tristan z przekonaniem. � Nie, Villemo nie plotkuje.

Ciesz�cy si� wielk� s�aw� doktor z parafii Grastensholm zacz�� si� znowu przygl�da� ch�opcu.

��Powiedz mi, m�j przyjacielu, czy ty masz to tylko na r�kach?

��Tak � odpar� Tristan zdecydowanie zbyt pospiesznie.

��A na �okciach nie? Ani na kolanach?

��Nie, naprawd� nie.

Ulga w jego g�osie by�a wyra�na.

��Ani w innych miejscach?

��Te� nie.

Mattias nie by� przekonany, ale nie chcia� dr�czy� nieszcz�snego ch�opca.

��Dzisiaj wysmaruj� ci r�ce i za�o�� opatrunki. I dam ma�ci na wypadek, gdyby �wierzb pojawi� si� jeszcze w innych miejscach.

Mattias domy�la� si�, �e wypryski pojawi�y si� przynajmniej w jeszcze jednym miejscu, za co Tristan by� mu nieopisanie wdzi�czny. Pouczony, jak obchodzi� si� z ma�ci�, m�g� smarowa� si� sam.

��Czy mo�e wuj przeprowadzi� u mnie tak� sam� kuracj�, jak� przesz�a Oline, zanim wyzdrowia�a?

��Och, nie. Ona mia�a jeszcze inne obrzydliwe choroby.

��Ale ja mam ma�o czasu. Nied�ugo wyje�d�am. Mo�e wi�c lepiej wykorzysta� wszystkie sposoby, �ebym jak najszybciej wr�ci� do zdrowia.

Mattias u�miechn�� si�.

��No dobrze, to ci nie zaszkodzi.

Wyj�� jak�� niedu�� szkatu�k�.

��To pochodzi z tajemnego skarbu Ludzi Lodu i leczy wi�kszo�� chor�b sk�ry, r�wnie� �wierzb. Dam ci troch� tej ma�ci. Je�li nawet nie jest ci potrzebna, to w ka�dym razie przywr�ci ci spok�j.

Mattiasowi nawet w najgorszych snach nie przysz�oby do g�owy, �e to zagubione, bezradne, niewinne dziecko naprawd� potrzebuje cudownej ma�ci Ludzi Lodu!

Tristan �apczywie wyci�gn�� r�k� po szkatu�k� i nie by� w stanie ukry� ulgi.

��Dostaniesz tak�e mikstur� do picia. Ona oczyszcza krew. P�jd� z tob� do Elistrand i powiem im, jak nale�y ci� w ci�gu najbli�szych dni piel�gnowa�. I musz� sprawdzi�, czy nikt si� od ciebie nie zarazi�.

��My�l�, �e nie. Nie zbli�a�em si� do nikogo, odk�d to zauwa�y�em.

��To bardzo rozs�dne!

Tristan wytar� nos i wyszed� za Mattiasem. Z jego plec�w zosta� zdj�ty potworny ci�ar.

P�nym wieczorem, gdy by� pewien, �e wszyscy ju� si� po�o�yli, wyj�� lekarstwo, kt�re dosta� od wuja. Poci�gn�� solidny �yk mikstury i ostro�nie posmarowa� miejsca najbardziej dotkni�te chorob�. Najpierw dziegciem, a potem cudown� ma�ci� Ludzi Lodu. Szczypi�cy b�l sprawi�, �e zaciska� z�by. Po twarzy sp�ywa�y mu �zy wstydu.

Gdy sko�czy�, pad� na kolana i �arliwie prosi� Boga o pomoc i wybaczenie tego strasznego grzechu.

B�g i poga�skie ma�ci. M�ody Tristan doprawdy solidnie si� zatroszczy� o swoje zdrowie!

Eldar Svartskogen nast�pnego dnia znowu przyszed� do Lipowej Alei i Villemo by�a zachwycona. Po co mi jakie� czarodziejskie napoje? M�j osobisty wdzi�k pokona wszelkie przeszkody, my�la�a zarozumiale. Bo czy� on nie przyszed� tu znowu? Tutaj, do Lipowej Alei, gdzie m�g� j� spotka�?

Ale Eldar to by� twardy orzech do zgryzienia. Ani razu nie spojrza� w jej stron�, cho� Villemo kr�ci�a si� w pobli�u jak natr�tna mucha. Rozmawia� natomiast ze s�u��cymi, i m�odymi, i starszymi, kt�re pracowa�y na podw�rzu lub przynosi�y robotnikom jedzenie.

Odpowiada� im dowcipnie i �mia� si� cz�sto, a dziewcz�ta odp�aca�y mu tym samym. Mia� pi�kne z�by i szeroki u�miech. St�sknione serce Villemo �ciska�o si� bole�nie.

Pogoda si� psu�a i humor Villemo wraz z ni�. Najdotkliwiej cierpia�a jej pewno�� siebie. W miar� jak dzie� zbli�a� si� ku po�udniowi, Villemo cich�a i powolnia�a. Nawet jej niepohamowan� energi� mo�na by�o st�umi�.

W ko�cu spad� deszcz. Czarne chmury nieoczekiwanie i gwa�townie rozla�y nad ziemi� swoj� zawarto��.

Wszyscy rzucili, co kto mia� w r�kach, i pobiegli do stajni. Poniewa� nad po�ow� budynku brakowa�o jeszcze dachu, t�oczyli si� w jednym k�cie. Nie op�aca�o si� biec przez podw�rze do domu, nikt nie chcia� a� tak przemokn��.

To przelotna ulewa, wszyscy tak uwa�ali. Woleli tutaj zaczeka�, a� przejdzie.

Villemo sta�a nieszcz�liwa i samotna pod �cian�. Tak samotnym mo�na czu� si� tylko w t�umie co najmniej tuzina ludzi przepychaj�cych si� na w�skim skrawku suchego miejsca. Ogarnia� j� bezgraniczny smutek, nigdy przedtem nie by�a jeszcze zakochana, zaskoczy�o j� to, zupe�nie nieprzygotowan� na b�l, jaki mo�e sprawia� mi�o��. A to chyba najg��bsze doznania w �yciu m�odej dziewczyny. Tak wiele do ofiarowania, a on, ten wybrany, odwraca si� plecami. Odrzucona, niegodna�

Nagle zorientowa�a si�, �e kto� j� obserwuje. Pod s�siedni� �cian� sta� Eldar i musia� przygl�da� jej si� d�ugo, cho�, naturalnie, odwr�ci� wzrok, gdy tylko spojrza�a w jego stron�.

Villemo wytar�a oczy.

��Deszcz pada mi na twarz � u�miechn�a si� przepraszaj�co.

Raz jeszcze popatrzy� na ni�, po czym odwr�ci� si� oboj�tnie, bez s�owa.

Po chwili jednak zdj�� z siebie kunk�, poda� m�czy�nie stoj�cemu pomi�dzy nimi i powiedzia� z�o�liwie:

��Okryj jej wysoko��! Jej nawet par� kropli mo�e zaszkodzi�!

M�czyzna okry� g�ow� i ramiona Villemo, tak by nie lecia�a na ni� woda sp�ywaj�ca po �cianie. Eldar odwr�ci� si� i zacz�� rozmawia� ze stoj�cymi obok m�czyznami.

Villemo oniemia�a, zapar�o jej dech ze szcz�cia. Wci�ga�a zapach uszytej z szarego samodzia�owego p��tna kurtki. By� to mocny, ci�ki zapach, do�� przyjemny, ale obcy. Tak pachnie m�czyzna.

Gdy deszcz usta�, zdj�a kurtk� i odda�a Eldarowi.

��Dzi�ki za uprzejmo��. Bardzo si� przyda�o � szepn�a niepewnie.

��Co? A, tak, kurtka O, zapomnia�em.

Czy naturalny ton g�osu m�g�by brzmie� a� tak oboj�tnie? Villemo mia�a co do tego w�tpliwo�ci.

Do wieczora �y�a jak w oszo�omieniu. Nigdy jeszcze �ycie nie by�o tak podniecaj�ce jak w tych dniach, kiedy w Lipowej Alei remontowano stajni�. Wkr�tce musia�a wraca� do domu, ale przecie� b�dzie jeszcze jutro. Deszcz spowodowa� op�nienia, cho� ludzie pracowali, nie oszcz�dzaj�c si�, do p�na w nocy.

Eldar nie mia� kiedy z ni� rozmawia�, by�o te� w�tpliwe, czy mia�by na to ochot�. Ale jego wzrok pada� na ni� od czasu do czasu, dobrze to widzia�a i radowa�a si�. By�a tak strasznie, tak okropnie szcz�liwa, �e sama te� nie odzywa�a si� ani s�owem. Chodzi�a po prostu w niemym zachwycie!

W ko�cu przyszed� Kaleb i zabra� c�rk� do domu. Uzna�, �e jej zainteresowanie robotami budowlanymi zaczyna zwraca� uwag�. Na og� dobrze wychowane panny nie oddaj� si� takim zaj�ciom, o nie! To prawda, tylko �e Villemo zawsze zachowywa�a si� odmiennie ni� inne panny, troch� jak ch�opak, i zawsze robi�a to, na co mia�a ochot�. Kaleb i Gabriella nie zabraniali, ale starali si� nie spuszcza� jej z oczu. Liv, kiedy ju� nie wstawa�a z ��ka, odby�a z nimi powa�n� rozmow�.

�Post�pujcie ostro�nie z Villemo � powiedzia�a. � Ona jest jak Sol, a moi rodzice zawsze mieli k�opoty z jej wychowaniem. Villemo trzeba dawa� du�o swobody, ale nie nale�y przesadza�. Dop�ki nie czyni krzywdy sobie ani innym, pozw�lcie jej dzia�a� wed�ug w�asnej woli. Inaczej odbije si� to na niej w bardzo przykry spos�b. Na razie Villemo nie jest nawet w dziesi�tej cz�ci tak niebezpieczna jak Sol, bowiem moja przyrodnia siostra, je�li nie mog�a przeprowadzi� swojej woli, m�ci�a si� zawsze, i to okrutnie. Villemo tego nie robi, lecz ona tak�e potrzebuje wolno�ci. Rozumiecie?�

Rozumieli, owszem, i zawsze post�powali zgodnie z zaleceniami Liv. A zreszt�, czy by�o co� zdro�nego w tym, �e chcia�a pomaga� w Lipowej Alei?

Kaleb wpad� w t� sam� pu�apk�, w jak� od wiek�w wpada tysi�ce rodzic�w. Wci�� traktowa� swoj� c�rk� jak dziecko, do g�owy by mu nie przysz�o, �e jego ma�a dziewczynka my�li o m�czy�nie! Albo �e m�czy�ni zaczynaj� si� ogl�da� za jego niewinnym dzieckiem.

By�by chyba wstrz��ni�ty, gdyby pozna� my�li swojej Villemo.

Na razie zreszt� by�y to marzenia najczystsze z mo�liwych. Villemo mia�a do�� szczeg�lne wyobra�enie o gor�cej mi�o�ci pomi�dzy ni� a Eldarem Svanskogen. Marzy�a tylko o tym, �e po��czy ich czysto platoniczne uczucie, �e b�d� siedzie� przy sobie, ona w jego ramionach, o, jakie silne musz� by� te ramiona! B�d� ze sob� rozmawia� o wszystkim, zwierza� si� ze swych marze�, m�wi� o swojej t�sknocie. I on podzieli si� z ni� swoimi my�lami, i mo�e, mo�e zechce� Nie, najpierw b�dzie pie�ci� jej w�osy, bo na pewno b�d� mu si� podoba�y, powie, �e s� pi�kne, a ona popatrzy na niego, spojrzy w te lodowato b��kitne oczy, kt�re u�miechn� si� do niej czule i� no, tak, wtedy on pewnie zechce j� poca�owa�.

Na my�l o tym cudownym poca�unku Villemo dr�a�a i wzdycha�a g��boko.

Dalej w swoich marzeniach nie posuwa�a si� nigdy. Chyba nie zdawa�a sobie sprawy, �e mi�o�� dwojga ludzi oznacza te� co� wi�cej.

Gdyby tylko on zechcia� okazywa� jej nieco zainteresowania! Czu�a si� odepchni�ta i porzucona, samotna w zimnym �wiecie, gdy stwierdza�a, �e mu na niej nie zale�y.

Nast�pnego ranka z daleka dostrzeg�a, �e na stajni po�o�ono ju� nowy dach. Musieli wczoraj d�ugo pracowa�.

Z p�on�cymi policzkami, pe�na oczekiwa�, wesz�a na podw�rze.

Robotnicy stali w gromadzie i rozmawiali z o�ywieniem.

Eldara z nimi nie by�o.

��Co si� sta�o? � zapyta�a.

Odpowiedzia� jej Niklas:

��Wczoraj wieczorem zosta� zamordowany s�u��cy z Grastensholm. Jeden z tych, kt�rzy tamtego ranka, pami�tasz, strzelali do z�odziei. Znaleziono go w ja�owcowych zaro�lach niedaleko Elistrand. Drugi, on te� strzela�, twierdzi, �e to Eldar zabi�. P�no wieczorem obaj s�u��cy poszli nad jezioro zastawi� wi�cierze i tam, w tych zaro�lach, mign�a im sylwetka Eldara, kt�ry sta� i patrzy� w stron� Elistrand. Do domu nie wracali razem, jeden poszed� przodem i to w�a�nie jego z no�em w plecach znalaz� p�niej ten drugi. To jest n� Eldara.

Nigdy przedtem nie zauwa�y�a, �e w jesienny dzie� g�osy mog� brzmie� tak klarownie. S�ysza�a dono�n� mow� m�czyzn, d�wi�cz�c� w pustce podw�rza, by�a w stanie wy�owi� najmniejszy nawet szelest trawy, gdy �ama�o si� jakie� zwarzone przymrozkiem �d�b�o.

Przychodzi�a jej do g�owy tylko jedna rozs�dna my�l: jak on m�g� by� taki g�upi i zostawi� n� przy zabitym?

��Tak, rzeczywi�cie, mo�na si� zastanawia� � odpar� Niklas, gdy mu to powiedzia�a.

Uczucie odr�twienia nie chcia�o jej opu�ci�.

��Gdzie jest teraz Eldar?

��Uciek� do lasu. W�jt i jego ludzie ju� wyruszyli na poszukiwanie.

Niklasa kto� odwo�a� na bok i Villemo zosta�a sama, po�rodku podw�rza, w tym niezno�nie przezroczystym powietrzu.

Powoli jednak parali� zacz�� ust�powa�; a w g�owie Villemo hucza�o od my�li. Nie by�a w stanie ich ogarn��, najrozmaitsze pomys�y pojawia�y si� niemal jednocze�nie. Nie wierzy�a, �e to Eldar zabi�, on tego nie zrobi�, on nie m�g� tego zrobi�, to k�amstwo, k�amstwo! Ale potem pojawia� si� l�k� A je�li jednak? A je�li to prawda? Nie, to nie mo�e by� prawda, on jest przecie� m�j!

Do�� to osobliwy argument, ale akurat teraz Villemo nie kierowa�a si� za bardzo logik�. Wszystko przes�ania� bezdenny smutek. A mimo to ogromna, d�awi�ca rado��: niedaleko Elistrand? Eldar sta� i patrzy� w stron� Elistrand!

Sta� tam z jej powodu? To jej wypatrywa�?

Chaos w g�owie sprawi�, �e �zy pop�yn�y jej z oczu. Czu�a b�l w piersiach po tym wszystkim, co spad�o na ni� w ci�gu ostatnich kilku minut. Pragn�a, by czas si� cofn�� do tych rozkosznych chwil, gdy sz�a lipow� alej�, pewna, �e zaraz go zobaczy.

Teraz wszystko przepad�o. Wszystko!

Eldar morderc�? Nie mog�a w to uwierzy�. Jaki mia�by pow�d, �eby zabija� s�u��cego z Grastensholm? Nawet je�li to by� ten sam cz�owiek, kt�ry go zrani� i zabi� jego krewniaka tamtego ranka, kiedy pr�bowali kra�� jedzenie.

Krwawa zemsta?

Nie, nie Eldar! Nigdy przedtem nie by�o krwawej zemsty. Ludzie ze Svartskogen nienawidzili ich, grozili, ale przecie� nigdy nie przeszli do czynu!

No, ale teraz jeden z nich zosta� zabity. Przez kogo� z Grastensholm.

Nie, nie, nie, powtarza�a z uporem. To nie pow�d, �eby Eldar zrobi� co� takiego!

To w takim razie dlaczego, dlaczego?

Wkr�tce otrzyma�a odpowied�. Z Grastensholm przysz�a Irmelin, �eby porozmawia� z Niklasem. Villemo rzuci�a si� ku niej.

��Czy to prawda? �e wasz parobek zosta� zamordowany i �e to zrobi� Eldar?

Irmelin patrzy�a zdumiona w jej szalone oczy.

��Nie powinna� si� tak przejmowa� �mierci� tego ch�opaka � powiedzia�a. � Mieli�my ci�gle k�opoty z nimi obydwoma, oni byli niebezpieczni dla otoczenia!

Villemo nie chodzi�o o parobka.

��Ja my�l�, �e Eldar tego nie zrobi�. On nie by� taki. On nie �ywi� do nas nienawi�ci.

Nic nie czyni cz�owieka r�wnie �lepym jak ch�� chronienia kochanej osoby.

��Nie, do nas pewnie nie � przyzna�a Irmelin. � Ale rozumiesz, ci dwaj s�u��cy przyszli z Woller. Zostali stamt�d wyrzuceni, a ojciec zawsze si� lituje nad r�nymi nieszcz�nikami.

Z Woller? G�osy znowu rozbrzmiewa�y krystalicznie, jak to bywa w pogodne jesienne dni. Jarz�biny nad brzegiem jaru mieni�y si� krwist� czerwieni� jag�d, na szczytach wzg�rz szron bieli� drzewa.

Woller? To w�a�nie ludzie z Woller i ze Svartskogen poprzysi�gli sobie nawzajem krwaw� zemst�. Eldar sam to m�wi�. Skoro wi�c spotka� cz�owieka pochodz�cego z Woller, to�

Nie, nie Eldar! Eldar, kt�ry da� jej kurtk�, co prawda ze z�o�liwym komentarzem, ale na pewno w dobrej intencji.

On, kt�ry sta� niedaleko Elistrand i wpatrywa� si� w jej dom!

Irmelin spostrzeg�a Niklasa i pobieg�a do niego.

Villemo ockn�a si�, gotowa do dzia�ania. Zdecydowanie podesz�a do m�odszego brata Eldara, z kt�rym tak�e w ci�gu ostatnich dni parokrotnie rozmawia�a.

��Gdzie jest Eldar?

Tamtem zwr�ci� si� ku niej wolno i ze z�o�ci�, spogl�daj�c na ni� z g�ry.

��Nie powiem. Nikomu.

��Ja wiem, �e on jest niewinny � o�wiadczy�a Villemo.

��Wiesz? A sk�d?

��Nie, ja�

Nie znajdowa�a odpowiedzi. Zdawa�a sobie spraw�, �e o czym� takim jak intuicja ten m�ody cz�owiek nie ma poj�cia.

Zdawa�a sobie spraw� tak�e i z tego, �e od �adnego z nich nigdy nie us�yszy, gdzie si� Eldar podziewa. Nie ona. Ona nale�y do obozu wroga i ka�d� wiadomo�� mo�e natychmiast przekaza� w�jtowi.

O, jak niewiele oni wiedz�!

Villemo jednak nie by�a z tych, co �atwo daj� za wygran�. Wiedzia�a, �e do Svartskogen nale�y g�rskie pastwisko z sza�asem�

Gdy si� jednak nieco lepiej nad tym zastanowi�a, uzna�a, �e tam w�a�nie w�jt b�dzie szuka� przede wszystkim i �e Eldar nie jest taki g�upi.

Na pewno schroni� si� gdzie� indziej.

Mo�e kr��y po prostu po lesie? O tej porze roku to chyba niemo�liwe. Jesienne wichry wyj� ju� po nocach, a �nieg mo�e spa�� dos�ownie w ka�dej chwili.

Mo�e wr�ci� do tego maj�tku, w kt�rym pracowa� przez ostatnie lata?

Villemo nie wiedzia�a, gdzie to jest, zreszt� w t� mo�liwo�� tak�e w�tpi�a. Nie wyra�a� si� zbyt dobrze o w�a�cicielach. Nie, to chyba nie wchodzi w rachub�.

Musi go odnale�� za wszelk� cen�. Powiedzie�, �e wierzy w niego. Us�ysze�, �e jest niewinny.

Nasta�a kr�tka przerwa w pracy, bo Niklas pojecha� z Irmelin do Grastensholm po jakie� materia�y. Villemo nie wiedzia�a, o co chodzi, zbyt by�a zaj�ta w�asnymi my�lami. Robotnicy zebrali si� pod �cian� obory i grzali w jesiennym s�o�cu.

Ludzie ze Svartskogen przykucn�li na uboczu, pogr��eni w powa�nej rozmowie. Villemo dok�adnie zapami�ta�a miejsce, w kt�rym siedz�, i jakby nigdy nic wesz�a do obory.

Gdyby pod �cian�, za kt�r� siedzieli, le�a�o siano, nie mog�aby si� do niej dostatecznie zbli�y�, bo szelest by j� zdradzi�. Mia�a jednak szcz�cie, przy samej �cianie by�a go�a ziemia i jakie� porozrzucane narz�dzia.

Skrada�a si� cichutko w mrocznym pomieszczeniu. Ju� z daleka wyra�nie s�ysza�a przyt�umione g�osy.

Ostro�nie, na palcach, podesz�a do �ciany, b�agaj�c w duchu Boga, by przypadkiem nikt nie wszed� do obory. Musia�a chyba wygl�da� podejrzanie, stoj�c tak z uchem przylepionym do drewnianego bala.

A niech to licho! Villemo u�wiadomi�a sobie, �e rozmawiaj� o pokoj�wkach z Lipowej Alei. Nie tego przysz�a tu s�ucha�.

Nagle kt�ry� powiedzia�:

��Co ta dziewczyna z Elistrand tak si� tu kr�ci przez ca�y czas? To wstyd, tak pomi�dzy samymi ch�opami. Uwa�am, �e to nie przystoi, �eby panna z lepszych sfer�

��Nasze dziewcz�ta nigdy by si� tak nie zachowywa�y � doda� inny.

��Ale pracowa� umie � zaoponowa� kto� trzeci.

��Ona jest jaka� taka dziwna � powiedzia� znowu pierwszy z niech�ci�.

��Mo�na by pomy�le�, �e si� na kogo� zagapi�a � zachichota� drugi. � I nawet nietrudno zgadn�� na kogo.

Villemo zakl�a pod nosem.

Ludzie za �cian� zni�yli g�osy.

��My�licie, �e on jest u Barbro?

��Jasne. Jestem tego pewien. Tam nikt go nie b�dzie szuka�.

Barbro? Villemo poczu�a bolesne uk�ucie w sercu. Pierwsza zazdro�� w �yciu!

Ale kim jest Barbro?

Przerwa si� sko�czy�a i Villemo wymkn�a si� z obory.

Barbro� Kogo mog�aby zapyta�? Na pewno nie tamtych ze Svartskogen, oni nie odpowiedz� w �adnym razie. Nie powinna te� zadawa� tego pytania nikomu z Ludzi Lodu ani z Lipowej Alei, ani z Grastensholm. Mogliby zwietrzy� pismo nosem i donie�� w�jtowi.

Syn Jespera! On stoi ca�kiem na uboczu, a jest dostatecznie g�upi, �eby nic nabra� podejrze�. Ale co b�dzie, je�eli zacznie si� chwali� przed ch�opakami ze Svanskogen, �e ona z nim rozmawia�a?

To ryzyko musia�a podj��. Zreszt� nie spotyka� si� z tamtymi za cz�sto, oni spogl�dali na niego z g�ry. W�a�ciwie rozmawia� tylko z Eldarem.

Zacz�a razem z nim nosi� deski, a po chwili znale�li si� sam na sam w bezpiecznej odleg�o�ci od innych.

��Czy ty znasz mo�e jak�� Barbro, Lars � zapyta�a oboj�tnie, pochylaj�c si� nad ci�arem, kt�ry mia�a podnie��.

Ch�opak wyprostowa� si� i gapi� si� na ni� g�upawo.

��Barbro? Nie. Tylko Staruch�-Barbro. Ale ona przecie� nie �yje.

��A jakiej� m�odej Barbro nie znasz?

��Nie, takiej nie ma.

��A mo�e w innej parafii?

��Nie.

��A ta Starucha-Barbro to gdzie mieszka�a?

��W cha�upie.

No, my�l�!

��Ale gdzie? Tu we wsi?

��Nie, to przecie� jest w Moberg. Tam, po drugiej stronie Moberg, na dole, nad jeziorem, wie panienka. Na Bagnaeh Wisielca!

Uf, to brzmi okropnie.

��Nie, to nie mo�e by� ta Barbro, o kt�r� mi chodzi.

��A co panienka od niej chce?

��Znalaz�am broszk�, na kt�rej jest wyryte imi� Barbro.

��Mo�e zapyta� ch�opak�w.

��Nie, nie chc�, �eby si� kto� dowiedzia� o tej broszce. To bardzo �adna broszka, wiesz. Zapytam mojego ojca.

Lars nie upiera� si� i p�ka� z dumy, �e panienka tylko jemu okaza�a zaufanie. Mia� ochot� pochwali� si� przed ch�opakami ze Svartskogen, ale panienka Villemo pewnie by sobie nie �yczy�a. Tak by� tym przej�ty, �e zrezygnowa� z mo�liwo�ci zaimponowania im. Westchn�� jedynie g��boko z �alu.

Wkr�tce Villemo zako�czy�a swoj� ochotnicz� prac� w Lipowej Alei i posz�a do domu.

��Ojcze � zwr�ci�a si� do Kaleba. � S�ysza�am o pewnej rodzinie z wieloma dzie�mi, kt�ra od dawna g�oduje. Czy mog�abym zanie�� im troch� jedzenia?

Nie zdawa�a sobie najzupe�niej sprawy z tego, �e kiedy�, dawno temu, podczas �wi�t Bo�ego Narodzenia Silje pos�u�y�a si� tym samym wybiegiem, by po kryjomu p�j�� do Tengela.

��Co to za rodzina? � dopytywa� si� Kaleb. � Teraz kiedy rozdzielili�my zapasy, nikt w naszej parafii nie g�oduje.

��Oni tu nie mieszkaj�, to jest w parafii Moberg. Na granicy z nasz�. Mog�?

Kaleb by� wzruszony troskliwo�ci� c�rki.

��Oczywi�cie, Villemo. We�, co trzeba, ale nie wi�cej, ni� zdo�asz unie��!

��Zaraz tam id�. Dzi�kuj�, ojcze! � W drzwiach przystan�a. � Eee� Wr�c� chyba dosy� p�no. Bo mo�e oni potrzebuj� pomocy przy ma�ych dzieciach albo co��

Kaleb zmarszczy� brwi.

��Musisz by� w domu przed zapadni�ciem zmroku.

Villemo waha�a si�.

��Ale je�eli zrobi si� za p�no, to mo�e lepiej, �ebym przenocowa�a?

��No pewnie, �e lepiej! Nie chc�, �eby� chodzi�a po nocy w�r�d wilk�w i jakich� rozb�jnik�w. W okolicy zosta�o pope�nione morderstwo, wiesz o tym. I Eldar Svartskogen nadal jest na wolno�ci.

Ledwie widoczny u�miech pojawi� si� na wargach Villemo.

��On mi nic nie zrobi. Ale b�d� uwa�a� � zapewni�a i pobieg�a do kuchni.

Kaleb patrzy� w �lad za ni�. Jego pe�en czu�o�ci wzrok zmienia� si� powoli. Pojawi� si� w nim cie� niepokoju.

Jak wi�kszo�� cz�onk�w rodziny odczuwa� l�k z powodu z�ocisto��tych oczu c�rki. On przecie� by� w Lodowej Dolinie tamtego dnia, gdy z�o tkwi�ce w Kolgrimie wzi�o g�r� i Tarjei zgin�� z r�ki tego nieszcz�snego ch�opca. Kaleb nigdy nie otrz�sn�� si� z przera�enia, jakie wtedy prze�y�.

Zdawa� sobie spraw�, �e Villemo jest najwi�ksz� zagadk� po�r�d trojga najm�odszych, dziedzicz�cych po Ludziach Lodu ich niezwyk�e oczy. Nie ulega�o raczej w�tpliwo�ci, jakimi talentami zostali obdarowani obaj ch�opcy. Ale ona�? Czy to tylko ten niespokojny charakter? Czy w jej duszy nie kryje si� co� wi�cej? Co�, czego wszyscy si� l�kaj�? Co�, co kt�rego� dnia przerwie tamy i wyp�ynie na powierzchni�?

Tak strasznie si� tego ba�. Podobnie zreszt� jak jego ma��onka, Gabriella. Podobnie jak Andreas i Eli bali si� z powodu Niklasa, jak Mikael i Anette niepokoili si� z powodu Dominika.

Wszyscy w rodzinie dr�eli na my�l o przysz�o�ci, bo wiedzieli, jak straszne przekle�stwo ci��y nad Lud�mi Lodu. Niepewno��, l�k, szarpi�ce nerwy oczekiwanie�

Ale pe�na niepokoju uwaga ca�ej rodziny skupia�a si� przede wszystkim na Villemo, jego ukochanej c�rce. Ona budzi�a najwi�cej obaw.

Tymczasem nikt nie podejrzewa�, �e nieszcz�cie nadejdzie z innej, zupe�nie nieoczekiwanej strony i porazi wszystkich.

Obawy jednak by�y ca�kiem uzasadnione. W godzinie, gdy znowu dope�nia� si� b�dzie los Ludzi Lodu, oka�e si�, dlaczego tych troje m�odych o kocich oczach zosta�o obci��onych czy te� wybranych, je�li kto� woli takie okre�lenie. Wtedy ujawni� si� ich wszystkie mo�liwo�ci i zdolno�ci.

Dopiero tego dnia b�dzie mo�na po raz pierwszy zobaczy� �lad stopy Szatana.

Na razie dzie� �w pokrywa�a jeszcze zas�ona nieznanej przysz�o�ci.

Najch�tniej Villemo wybra�aby si� w drog� konno, by�aby jednak w�wczas zanadto widoczna. Lepiej trzyma� si� ziemi.

Na w�asnych nogach przemyka�a wi�c skrajem lasu, a wkr�tce dotar�a do szerokiego duktu. Podobnie jak Sol Villemo zupe�nie si� nie ba�a le�nej g�stwiny. Na plecach nios�a t�umoczek z jedzeniem i ubrana by�a ciep�o, czym�e wi�c mia�aby si� martwi�?

Mog�o si� okaza�, �e wyprawa jest ca�kiem niepotrzebna. Nie istnia�a przecie� �adna gwarancja, �e Eldar ukrywa si� na Bagnach Wisielca.

Ale jedyna Barbro, o jakiej Villemo s�ysza�a, mieszka�a kiedy� w�a�nie tam. I bez w�tpienia lepiej brzmia�o, �e szuka� schronienia w domu starej, zreszt� ju� dawno zmar�ej kobiety, ni� gdyby mia� si� uda� do jakiej� m�odej dziewczyny.

Du�o przyjemniej by�o o tym my�le�! Villemo uzna�a, �e tak w�a�nie musia� post�pi�.

Cho� przez ca�� drog� niemal bieg�a, dzie� p�yn�� nieub�aganie. Ciemno�� nastaje wcze�nie o tej porze roku, trzeba si� spieszy�, je�eli chce si� przed noc� dotrze� do celu.

W Moberg musia�a wypytywa� o drog�.

Na Bagnach Wisielca�? Nie, nikt tam nie mieszka a Barbro umar�a ju� dawno temu.

Tak, ale Villemo idzie tam za interesem.

To okropne miejsce! Czego ona tam szuka?

Musi zabra� pozostawiony sprz�t rybacki.

S�yszane to rzeczy? Wysy�a� m�od� dziewczyn� w tak� drog�?

A dlaczego to si� tak nazywa, Bagna Wisielca?

O, to taka stara gadka. Ale pewnie prawdziwa. �e kiedy pierwsi ludzie przybyli nad jezioro � bo to rybna woda � na drzewie, w lesie, wisia� trup. Nikt nie umia� powiedzie�, sk�d si� tam wzi��. Ci ludzie si� nie bali, wi�c go odci�li i odm�wili jakie� zakl�cia nad �a�osnymi szcz�tkami. Ale� Mimo to trup pokazywa� si� jeszcze i potem, co jaki� czas, i teraz te�, tak ludzie gadaj�. Kiedy nastan� zimowe wichury, to tu, to tam, s�ycha� czasem skrzypienie ga��zi pod ci�arem wisielca.

�e te� Barbro si� nie ba�a�

Nic o tym nie wiadomo. Ona by�a ostatnia z rodziny, kt�ra mieszka�a na bagnach od niepami�tnych czas�w.

Czy �atwo tam trafi�? � dopytywa�a si� Villemo.

Nie wiadomo, kiedy� by�a �cie�ka przez mokrad�a, ale pewnie ju� dawno zaros�a�

Villemo dygota�a ze zniecierpliwienia. Opisy i wyja�nienia przeci�ga�y si�. Musi przedosta� si� na drug� stron� wzg�rza, a potem powinna�

Stara�a si� wszystko spami�ta�.

W ko�cu jednak znalaz�a si� na szczycie wzg�rza i spogl�da�a na ponur�, poros�� lasem dolin�. Po�rodku po�yskiwa�o metalicznym blaskiem niewielkie jeziorko otoczone trz�sawiskiem. Z tej odleg�o�ci nie mog�a dostrzec nigdzie �adnych zabudowa�, ale co� musia�o si� tam przecie� znajdowa�, bo �adnej innej wody ani bagien nigdzie nie widzia�a.

Je�li w og�le jakie� resztki budynk�w jeszcze zosta�y. W�a�ciwie od kiedy ta Barbro nie �yje? Mog�a umrze� tak dawno temu, �e dom si� po prostu rozpad�.

S�o�ce sta�o nisko nad horyzontem. Jeszcze chwila i zniknie na dobre. A jak wtedy Villemo odnajdzie �cie�k� ju� i teraz ledwie widoczn�?

E, g�upstwo! Jej drogi do Eldara nie mo�e przes�oni� mrok. Nie przeszkodz� jej �adne nieprzebyte zaro�la, znikn� wszelkie g�ry, doliny si� wype�ni�. Nie znaj�ca l�ku mi�o�� Villemo wyr�wnywa�a wszystkie drogi, a tej mi�o�ci nic pokona� nie mog�o!

A je�li Eldara tam nie ma? A ona przedziera si� ku porzuconemu przez Boga i ludzi miejscu o z�ej s�awie gdzie� po�rodku niezmierzonych pustkowi?

Bagna Wisielca�

Z�a by�a na siebie, �e pyta�a, sk�d pochodzi ta makabryczna nazwa. I o ca�� jej histori�. Miejsca o tragicznej przesz�o�ci zawsze robi�y na Villemo g��bokie wra�enie. Jak na przyk�ad G��bia Marty na rzece, gdzie par� lat temu pewna dziewczyna, kt�ra popad�a w tarapaty, rzuci�a si� do wody. Zreszt� ludzie gadali, �e ojciec dziecka jej w tym dopom�g�. Albo g�rska hala, gdzie inna m�oda dziewczyna zosta�a uduszona, z tych samych powod�w, przez innego ojca dziecka, m�czyzn� �onatego. Mia�o to miejsce bardzo dawno temu, lecz atmosfera grozy trwa�a tam nadal. Smutek i �al nad losem wszystkich tych dziewcz�t, wykorzystywanych przez niegodziwc�w, a potem karanych za to, �e przysparzaj� k�opot�w dzielnym, silnym m�czyznom. Nie�wiadomie jednak ludzkie gadanie czyni owe nieszcz�sne istoty w jaki� spos�b nie�miertelnymi. I hala, i g��bia nosz� ich imiona, m�czyzn natomiast zapomniano, ich imiona przepad�y bez �ladu.

Villemo znowu ruszy�a przed siebie, szybko, w wy�cigu ze s�o�cem, kt�rego ostatnie promienie zabarwia�y ob�oki ognist� po�wiat� na tle zimnego, turkusowoniebieskiego jesiennego nieba. Chowa�o si� ju� za las i na dolin� sp�ywa�y d�ugie, mroczne cienie.

�cie�ka�? Tak, wida� j� wyra�nie. Schodzi�a tak ostro w d�, �e Villemo, biegn�c bez wytchnienia, poczu�a b�l w kolanach.

W dole teren by� r�wniejszy, ale straci�a z oczu jezioro.

Robi�o si� coraz ciemniej� Jezioro musi by� gdzie� na lewo. Grunt stawa� si� coraz bardziej podmok�y, poros�y brunatnozielonym mchem.

Ostatni b�ysk ognia na niebie zgas�. Villemo przenikn�� dreszcz.

Sz�a we w�a�ciw� stron�, by�a na bagnach, co chwila spod jej st�p strzela�y fontanny wody. �cie�ka stawa�a si� te� wyra�niejsza, przemieni�a si� w dr�k�, wydeptan� kiedy� pewnie przez byd�o, kt�re hodowano w gospodarstwie. Wiele lat musia�o up�yn�� od tamtych czas�w. Nikt ju� t�dy nie chodzi, nikt opr�cz �osi i lis�w.

Villemo znowu zadr�a�a. Ponownie znalaz�a si� w lesie o prastarych drzewach. Mia�y wielkie, silne konary, jakby czeka�y, �e kto� zostanie na nich powieszony. A mo�e tamten powiesi� si� sam?

Bagna Wisielca. Czy Villemo odwa�y si� przej�� przez ten las i przez te mokrad�a?

Ale co tam duchy! Czy� ona nie jest c�rk� Ludzi Lodu?

No w�a�nie, jest. A oni widz� wi�cej ni� inni.

Przesta�a si� waha�. Zdecydowanie, ze wzrokiem utkwionym w ziemi�, sz�a przez le�ne zaro�la, szuraj�c nogami.

Tam! Czy to nie �lad stopy na mchu? �lad du�ego m�skiego buta? Musia�a pochyli� si� bardzo nisko, by dok�adnie obejrze� ten �lad. Eldar?

On musi tu by�!

Chyba �e to wisielec wodzi j� po bagnie.

Nie dopuszcza� do siebie takich my�li! Za �adn� cen�! Mru�y�a oczy, kontury si� zamazywa�y, wszystko zlewa�o si� w jedno, ale na szcz�cie wkr�tce znalaz�a si� na skraju lasu.

I wtedy zobaczy�a jezioro, na wprost, tu� przed sob�, po�yskliwe rozlewisko o brzegach poros�ych mchem. Kwiaty we�nianki biela�y jeszcze gdzieniegdzie w p�mroku, a nieco dalej, w ma�ych zatoczkach, jesienny przymrozek �cina� ju� wod� chrupk� warstewk� lodu, mieni�cego si� srebrzy�cie.

Villemo rozejrza�a si�.

Tam, w oddali, pod drzewami� A mo�e to raczej wielki g�az�? Nie, to siedziba ludzka. Przynajmniej kiedy� ni� by�a. Z boku wida� resztki niedu�ej ob�rki.

Wszystko sprawia�o wra�enie dojmuj�cej pustki i osamotnienia.

A �lad buta? Czy to nie jaki� przypadkowy rybak przechodzi� t�dy w ubieg�ym tygodniu, w ubieg�ym miesi�cu, mo�e wiosn�?

Nagle cisza pustkowia spad�a na ni� jak d�awi�cy, mia�d��cy ci�ar. Eldara nigdy tu nie by�o. Nikt tu nie mieszka� od chwili, gdy samotna Barbro zmar�a nie wiadomo jak dawno temu. Villemo poczu�a si� potwornie samotna, oddalona ca�e mile od ludzkich siedzib, bez mo�liwo�ci odnalezienia domu w nocnym mroku, gdy dzikie zwierz�ta czaj� si� w�r�d drzew, zza kt�rych w ka�dej chwili wy�oni� si� mo�e upi�r � cie� wisielca.

Nie mia�a wyboru, musia�a sp�dzi� noc w chacie Barbro.

Najprawdopodobniej stara tam w�a�nie umar�a, lecz Villemo nie zastanawia�a si� nad tym. �mierci si� w�a�ciwie nie ba�a tylko �e otoczenie tutaj nie nale�a�o do przyjemnych.

Niech�tnie zbli�a�a si� do ma�ej chatynki. Nawet w tych ciemno�ciach dostrzega�a, �e dom mocno si� pochyli�. A je�li runie, gdy ona b�dzie chcia�a otworzy� drzwi? No i gdzie s� te drzwi?

Przesz�a pod d�u�sz� �cian�. Trzy �okcie wysoko�ci, pomy�la�a, i nigdzie okna. Przyjemne mieszkanie, nie ma co! Przenikn�� j� zimny dreszcz.

Wej�cie znajdowa�o si� w szczycie domu. Po omacku odnalaz�a klamk�. Drzwi ust�pi�y z przeci�g�ym j�kiem.

Ze �rodka buchn�o ci�kim odorem zat�ch�ej ziemi.

Gdyby tak mia�a �wieczk�! Wewn�trz panowa�y, oczywi�cie, nieprzeniknione ciemno�ci.

Villemo sta�a w progu, nie wiedz�c co pocz��. Z jej odwagi niewiele ju� zosta�o.

Nagle j�kn�a w �miertelnym przera�eniu. Kto� chwyci� j� od ty�u, czyja� d�o� zakry�a jej usta.

Wisielec, przelecia�o jej przez g�ow�, a w�ciek�y g�os wysycza� nad uchem:

��Co ty tu, do diab�a, robisz?

Eldar! Sp�yn�a na ni� niewypowiedziana ulga. Walczy�a zaciekle, by wyswobodzi� usta i zapewni� go o swojej lojalno�ci.

Eldar wci�gn�� j� do �rodka i zamkn�� drzwi. W ci�kim, wilgotnym powietrzu mrocznej izby wyczuwa�a jego obecno��, nie tylko r�k�, kt�r� z �elazn� si�� zaciska� na jej d�oni, lecz tak�e ciep�o promieniuj�ce od drugiego cz�owieka, od bli�niego!

��Jak ty si� tu dosta�a�?

��Przysz�am.

��Nie b�d� g�upia! Wiem, �e przysz�a�, ale kto ci nagada�, �e tutaj jestem?

��Nikt. Pods�ucha�am twoich krewniak�w.

Eldar kl�� d�ugo i soczy�cie.

��Jeste� sama? � zapyta� w ko�cu.

��Oczywi�cie! Nikt za mn� nie szed�.

��Co ty mo�esz o tym wiedzie�! Przekl�ta idiotka! Czego tu chcesz?

Villemo prze�kn�a g�o�no �lin�.

��Pom�c ci.

On tylko j�kn�� w odpowiedzi.

��Przynios�am jedzenie � rzek�a z o�ywieniem. � I wiem, �e jeste� niewinny.

��Ach, tak? A jak do tego dosz�a�?

��Ty taki nie jeste�.

��I to wszystko?

��Dla mnie to wi�cej ni� dosy�.

��Siadaj � warkn�� i westchn�� g��boko.

Villemo rozgl�da�a si� doko�a, ale wsz�dzie panowa�a ciemno��. Eldar popchn�� j� szorstko na co�, co pewnie by�o ��kiem, przymocowanym na sta�e do �ciany.

��Co ja, u diab�a, mam z tob� zrobi�? � rzuci� ze z�o�ci�.

Villemo zapyta�a ostro�nie:

��Ty jeste� niewinny, prawda?

��Oczywi�cie, �e jestem niewinny! To podst�p!

��A tw�j n�?

��Zostawi�em go na dziedzi�cu w Lipowej Alei. Wieczorem znikn��.

Dozna�a nieprzyjemnego uczucia, �e on co� przed ni� ukrywa.

��Co robi�e� ko�o Elistrand?

��To ci� nie powinno obchodzi�. Jak tu trafi�a�?

��Rozpytywa�am ludzi w Moberg.

��O, dzi�ki! Tysi�czne dzi�ki! � sykn��.

U�wiadomi�a sobie teraz, �e post�pi�a niewybaczalnie, naiwnie i lekkomy�lnie.

��Jutro rano sobie p�jd� � pisn�a zgn�biona.

��Oczywi�cie! Nie zamierzasz tu chyba zosta�! Panna z dobrego domu w��czy si� sama po nocach! Naprawd� tak potrzebujesz ch�opa, �e musisz�

��Nie! � krzykn�a, dotkni�ta do �ywego. � To nie tak. Ty nic nie rozumiesz. Przecie� ja jestem po twojej stronie, chc� ci pom�c!

��W takim razie wybra�a� najgorsz� metod�. Jak my�lisz, co powie tw�j ojciec, gdy nie wr�cisz na noc?

��Och, o to chodzi? � odpar�a spokojnie. � Wszystko za�atwi�am. Powiedzia�am, �e id� zanie�� jedzenie g�oduj�cej rodzinie w parafii Moberg i �e pewnie b�d� musia�a zanocowa�.

Eldar usiad� przy niej na ��ku. Jego blisko�� sprawi�a, �e atmosfera w izbie zg�stnia�a. Niemal bez przerwy wzdycha� g��boko.

��No i co, twoim zdaniem, ja mam teraz zrobi�? Musz� st�d ucieka�. Jak my�lisz, ile czasu trzeba, �eby mnie odkryli?

��Tak mi przykro � szepn�a. � Chcia�am dobrze. My�la�am, �e potrzebujesz kogo�, kto w ciebie wierzy.

��I gotowa by�a� wszystko po�wi�ci�? � prychn�� sarkastycznie, lecz w jego g�osie wyczu�a niepewno��. � Wygodne �ycie, szacunek rodziny, swoj� cnot� i cze��

��Nie! � przerwa�a mu ze z�o�ci�. � Przecie� wiem, �e nie chcesz mi zrobi� nic z�ego.

��O, mo�esz by� pewna, �e nie chc�! Nigdy w �yciu nie odwa�� si� mie� do czynienia z �adn� tak zwan� pann� z dobrego domu, nie jestem idiot�, a dziewcz�t mam pod dostatkiem. Ale czy pomy�la�a�, co ludzie powiedz� na takie nocowanie w samotnej chacie?

Znowu odnios�a wra�enie, �e za tymi s�owami kryje si� co� wi�cej ni� tylko z�o�liwy przytyk. I co� wi�cej ni� zadawniony gniew na jej rodzin�.

Villemo odwa�y�a si� zada� pytanie, kt�re gn�bi�o j� najbardziej.

��Czy mia�e� du�o dziewcz�t? � szepn�a prawie bez tchu.

W fa�szywym przekonaniu, �e ka�dy uwodziciel wydaje si� kobietom szczeg�lnie poci�gaj�cy, Eldar odpar� z udan� swobod�:

��Mo�esz by� pewna, �e niema�o!

Villemo zerwa�a si� z miejsca.

��Ach, tak! � zawo�a�a. � W takim razie mo�esz sobie radzi� sam. Ja chc� mie� czystego i szlachetnego m�czyzn�, kt�ry b�dzie nale�a� tylko do mnie. Tu masz w�ze�ek z jedzeniem i mo�esz si� wynosi� na Blocksberg!

I nim Eldar zd��y� si� otrz�sn�� ze zdumienia i wyswobodzi� spod w�ze�ka, kt�ry cisn�a mu w twarz, wypad�a z izby i znikn�a w zaro�lach na skraju lasu.

Najpierw rzuci� si� do drzwi i chcia� j� wo�a�, lecz machn�� r�k�, sapi�c ze z�o�ci.

��Niech idzie do diab�a � mrukn�� pod nosem.

Mimo to sta� w progu i u�miecha� si� krzywo. Noc� do tego lasu nie wyp�dzi�by najgorszego wroga. A Villemo c�rka Kaleba� Ona nie jest przecie��

��Cholera � sykn�� przez z�by i zaci�ni�t� pi�ci� grzmotn�� z ca�ych si� w futryn�.

Villemo pochlipuj�c przedziera�a si� przez straszne Bagna Wisielca. Akurat w tej chwili nie mia�a g�owy, �eby si� zastanawia� nad le�nymi strachami ani nad tym, jak w ciemno�ciach odnajdzie drog� do domu. Chcia�a uciec jak najdalej od swego rozczarowania i upokorzenia.

Nie rozgl�da�a si�, nie spostrzeg�a wi�c, �e biegnie prosto w obj�cia jakich� dw�ch m�czyzn.

��Jezu, kto to jest? � krzykn�� jeden.

Ona nie zna�a ich tak�e, z ca�� pewno�ci� jednak nie byli to ludzie w�jta, tyle by�a w stanie stwierdzi�.

��To pewnie kochanka Eldara Svartskogen � powiedzia� drugi. � Czyli �e on tu jednak jest. Dobrze trafili�my, Mons.

Mons? Czy kiedy� nie s�ysza�a nazwiska Mons Woller? To znaczy, �e nie tylko ludzie w�jta szukaj� Eldara!

��No tak! S�ysza�em, �e jaka� dziewczyna rozpytywa�a o cha�up� Barbro na Bagnach Wisielca.

��Nnnie � wyj�ka�a Villemo. � Ja nie jestem kochank� Eldara. Przyznaj�, ja te� my�la�am, �e on jest tutaj, ale pomyli�am si�. Nie ma go! Wszystko, co ja, ja, jja ttu widzia�am, to upi�r, dduch tego wisielca. Zabierzcie mnie st�d, o, zabierzcie jak najszybciej!

��Nie, nie, poczekaj no! Nie wierz� w takie babskie gadanie. Nie ma �adnych upior�w, to�

��S� � wrzeszcza�a Villemo histerycznie. � Ja chc� do domu!

��O, nie, panienko. Teraz wr�cisz z nami do chaty � powiedzia� jeden z obcych i chwyci� j� mocno za rami�. � Marsz!

Nie przestawa�a krzycze� i wi�a si� jak piskorz. Nigdy jeszcze nie wykorzystywa�a swoich aktorskich talent�w tak jak teraz i by�a pewna, �e robi to znakomicie. Ze zdumiewaj�c� �atwo�ci� wprowadzi�a si� w histeryczny nastr�j.

��Nigdy w �yciu! � dar�a si�. � Nigdy tam nie wr�c�! On tam wisi i dynda. Widzia�am go! Widzia�am!

��Stul g�b�, dziewczyno! � sykn�� jeden.

Chwyci� j� za ramiona i uni�s�, a drugi z�apa� za nogi, �eby nie kopa�a, i tak nie�li j� mi�dzy sob�. Po chwili stan�li, zatkali jej usta, �eby przesta�a krzycze�, i jeden z nich zacz�� wo�a�:

��Eldarze Svattskogen, mamy twoj� kochank�! Wychod�, bo jak nie, to przebijemy j� no�em!

Nas�uchiwali, czy nie us�ysz� odpowiedzi. Lecz las, bagno, jezioro, wszystko trwa�o w ciszy. Jedyne, co j� zak��ca�o, to szelest sp�dnic Villemo, gdy pr�bowa�a kopa� napastnik�w.

��Jego tam nie ma � powtarza�a zd�awionym g�osem spod zaciskaj�cej jej usta r�ki.

Nagle znieruchomieli i upu�cili j� bezw�adnie na ziemi�.

��Jezus � szepn�� jeden.

Villemo unios�a si� na czworaki.

Na wprost nich, nad jeziorem, pojawi�o si� jakie� �wiat�o. Na jego tle wyra�nie odbija�o si� co�, co sprawi�o, �e z jej gard�a wydoby� si� krzyk podobny do czkawki. Pr�bowa�a prze�kn�� �lin�, lecz w gardle czu�a d�awi�cy k��b. Z trudem �apa�a powietrze.

M�czy�ni stali jak sparali�owani z opuszczonymi r�kami.

Nad jeziorem, na ga��zi drzewa, kto� wisia� i ko�ysa� si� z wolna to w prz�d, to w ty�. Na szcz�cie korona drzewa zas�ania�a g�ow� wisielca i w og�le w mroku nie by�o wida� szczeg��w. Ale korpus widzieli. I nogi, d�ugie, bezw�adne�

��Czy wy te� to widzicie, wy te�? � wykrztusi�a przera�ona Villemo. S�dzi�a bowiem, �e jako jedna z Ludzi Lodu tylko ona mo�e widzie� upiora.

M�czy�ni d�ugo nie m�wili nic, potem jeden wyda� z siebie przeci�g�e, pe�ne przera�enia wycie. W jego kompana �ycie wst�pi�o na nowo i nie ogl�daj�c si� obaj wzi�li nogi za pas.

Villemo, zdaj�c sobie spraw�, �e zostanie tu sama rzuci�a si� za nimi.

��Zaczekajcie! Zaczekajcie na mnie! � krzycza�a oszala�a ze strachu.

Nie zwracali na to uwagi, ale s�ysza�a ich ci�kie kroki i p�dzi�a za nimi, podnosz�c wysoko sp�dnic�. Zawodzi�a �a�o�nie, nie mia�a odwagi si� odwr�ci�, pewna, �e zjawa depcze jej po pi�tach.

By�a sprawniejsza fizycznie ni� tamci dwaj. Gdy znale�li si� na stromym zboczu, zacz�o im brakowa� tchu.

Ona sama przedziera�a si� jeszcze przez trz�sawisko, wpada�a co chwila z chlupotem w wod�, ale s�ysza�a, jak tamci dysz� na g�rze, i sz�a za nimi.

Wkr�tce ich dogoni�a, le�eli bez si� na zboczu i z trudem �apali powietrze.

��Chod�cie, szybko! � wo�a�a nerwowo. � Musimy ucieka�! To idzie za nami, s�ysza�am.

��Nie gadaj g�upstw � warkn�� jeden, ale podni�s� si� skwapliwie i ruszy� za ni�.

Nie robi�a tego z sympatii do nich, ale oni byli lud�mi, a w�a�nie teraz odczuwa�a bezgraniczn� potrzeb� bycia z lud�mi.

Musia�o im si� w jaki� niepoj�ty spos�b uda� odnale�� �cie�k�, bo od pewnego czasu szli jakby niewielk� przecink� w�r�d pos�pnych sosen. Obaj m�czy�ni bez s�owa pod��ali za ni� w g�r�. W ko�cu przestraszy�a si�, �e padn� martwi ze zm�czenia, i stan�a.

��Tu b�dziemy bezpieczni � wydysza�a. � Jeste�my ju� prawie na szczycie wzg�rza.

Noc robi�a si� zimna, lecz oni tego nie zauwa�ali. Zgrzali si� tak, �e pot zalewa� im oczy. Wszyscy troje opadli na spor� k�p� trawy i czekali, a� ich cia�a i oddechy znowu si� uspokoj�.

Po chwili jeden z m�czyzn odzyska� zdolno�� m�wienia.

��To najokropniejsze co kiedykolwiek widzia�em! Modli�em si� przez ca�� drog�.

��I ja � przyzna� drugi. � Nie, tam Eldar Svartskogen mieszka� nie mo�e, za to r�cz�. Ludzie ze Svartskogen zawsze byli tch�rzliwi.

Eldar! Nie, Villemo nie zapomnia�a o nim, ale jako� nie pomy�la�a, �e on tam zosta� sam, z upiorem. Biedny Eldar! Powinna teraz do niego wr�ci�, ale nie mog�a. Nie by�a w stanie. Strach okaza� si� silniejszy od mi�o�ci.

J�kn�a cicho ze wstydu.

Ale kiedy m�wi� o swoich licznych kochankach, poczu�a, �e dzieli j� od niego wielka przepa��. Wi�c sam jest sobie winien!

Wiedzia�a, �e to dziecinne z jej strony marzy� o m�czy�nie ca�kowicie cnotliwym i niedo�wiadczonym. Ale i on zachowa� si� niepowa�nie, przechwalaj�c si� swoimi podbojami.

Obaj obcy dochodzili z wolna do siebie. Jeden uni�s� si� na �okciu, wci�� dysz�c.

��A kim ty jeste�? � zapyta� ostro.

O nie, Villemo nie by�a taka naiwna, �eby m�wi�, jak si� nazywa. I nara�a� swoj� rodzin� na plotki i gadanie za plecami.

��No, ja� nikim, zwyczajn� dziewczyn��

By�o zbyt ciemno, by mogli zobaczy� jej pi�kn�, z�oto��t� jedwabn� sukienk�, jakich zwyczajne dziewcz�ta na og� nie nosi�y. Nie powinna by�a ubiera� si� tak elegancko na wypraw� do lasu, to prawda, ale chcia�a by� �adna dla Eldara. Okaza�o si� teraz, �e ci dwaj maj� ze sob� latark�. Jeden trzyma� j� w d�oni, cho� nadal nie zapala�. Musi wi�c zachowywa� si� ostro�nie, oni nie mog� zobaczy� jej ubrania.

��Czy ty jeste� ze Svanskogen? � dopytywali si�.

��Nie, jestem tylko znajom� Eldara. Chcia�am mu pom�c, ale jego tam nie by�o. � Rozejrza�a si� wok�.

��Nie pami�tam, �ebym mija�a t� polank�, kiedy sz�am w tamt� stron�. Musieli�my zboczy� ze �cie�ki.

��O to nietrudno � powiedzia� kt�ry�, a obaj sprawiali wra�enie przestraszonych. � Zab��dzi� tutaj to nieweso�o.

��Aha, to znaczy jeste� dziewczyn� Eldara � rzek� znowu jeden zalotnie i przysun�� si� do niej. Wsparty na �okciu pr�bowa� w mroku pochwyci� jej spojrzenie. Z ust mu cuchn�o i Villemo odwr�ci�a si� z obrzydzeniem.

��Nie, nie jestem jego dziewczyn�. Po prostu przyja�nimy si�.

��I chcesz, �eby�my w to wierzyli? � zachichota� drugi kt�ry te� zd��y� si� do niej przysun�� i nagle znalaz� si� nad ni�, staj�c na czworakach. � Przyjaci�ka Eldara Svanskogen? Nie mo�na by� jego przyjacielem. Mo�na by� jego nieprzyjacielem albo, je�li si� jest dziewczyn�, jego kochank�.

��To nieprawda � zaprzeczy�a Villemo gniewnie, pr�buj�c wsta�. Ale r�ce obu m�czyzn zatrzyma�y j� na miejscu. � Pu��cie mnie! � wo�a�a w�ciek�a i przera�ona. � Pu��cie mnie, �obuzy!

��My nie jeste�my �obuzy. Jeste�my w�a�cicielami ziemskimi i jako tacy mamy pewne przywileje w stosunku do takich panienek jak ty.

��Ale nie do mnie � parskn�a. � Pochodz� ze znacznie lepszej rodziny ni� wy, n�dzni Wollerowie!

��A, ty wiesz, jak my si� nazywamy? � rzek� jeden gro�nie. � To ci� mo�e drogo kosztowa�!

��Z dobrej rodziny? Ty? � szydzi� drugi, szarpi�c jej sp�dnic�.

Villemo wpad�a we w�ciek�o��.

��O co wam chodzi? Pu��cie mnie natychmiast, bo jak nie, to zamelduj� na was w�jtowi!

Wybuchn�li �miechem.

��W�jtowi? On te� poluje na Eldara, ale my dotarli�my tutaj pierwsi.

��Jeszcze�cie go nie znale�li � sykn�a i kopn�a natr�ta z ca�ej si�y, tak �e zatoczy� si� i wpad� w ja�owcowe zaro�la.

Villemo zerwa�a si� na nogi, ale drugi by� czujny i znowu powali� j� na ziemi�. Czu�a ze strachu ucisk w piersi. Nie wiedzia�a, co robi�. Czy powinna wykrzycze�, jak si� nazywa? To by ich niew�tpliwie natychmiast powstrzyma�o, ale mogli j� te� zamordowa� jako niewygodnego �wiadka. Postanowi�a walczy� i milcze�. By�a m�oda i silna, i bardzo pewna siebie. Przynajmniej na razie.

A jak p�niej odnajdzie drog� do domu, kiedy ju� uwolni si� od napastnik�w, to zupe�nie inna kwestia. Nie mia�a czasu si� zastanawia�. Ten, kt�ry przed chwil� wpad� w krzaki, zd��y� si� ju� pozbiera� i znowu rzuci� si� na ni�.

Byli w�ciekli i zdecydowani przeprowadzi� swoje zamiary, �eby si� zem�ci� za jej op�r. Teraz by�a to dla nich sprawa honoru. Villemo mog�a si� wi�c przekona�, co prze�ywaj� zwyk�e, proste dziewczyny.

Jeden z napastnik�w z�apa� j� za nogi, a drugi usiad� na niej. Strach naprawd� d�awi� j� za gard�o, ale jeszcze nie chcia�a da� za wygran�.

��Przesta�cie! Zaatakowali�cie kobiet� wysokiego rodu!

��Wysokiego rodu? Ty? � wysycza� kt�ry� przez z�by. � Ty, co si� uganiasz po lesie za ch�opem? I to za jakim ch�opem? Taka ho�ota!

Trzymali j� mocno. Widzia�a, �e nie maj� zamiaru pu�ci�, i zawy�a ze strachu i z w�ciek�o�ci. Villemo s�ysza�a, oczywi�cie, o gwa�tach, ale mia�a o tym do�� szczeg�lne wyobra�enie; uwa�a�a, �e jest w tym co� podniecaj�cego, niemal poci�gaj�cego, cho� na og� my�l o tym tajemniczym, co przynale�y do doros�ego �ycia kobiety, wywo�ywa�a w niej niech�� i uczucie niesmaku. Ale gwa�t� To co� ca�kiem innego. Jaka� straszna niezwyk�a przygoda, co� niebywale dramatycznego.

�w fa�szywy pogl�d na spraw� gwa�tu dzieli�a zapewne z wieloma kobietami na �wiecie. Zreszt� i wielu m�czyzn wyobra�a sobie, �e wszystkie kobiety tak w�a�nie na to patrz�. �e w rzeczywisto�ci sobie tego �ycz��

Teraz zrozumia�a. Gwa�t jest czym� obrzydliwym! Kobieta jest skazana na �ask� i nie�ask�, bezlito�nie wydana na zbli�enie z cz�owiekiem, od kt�rego nie mo�e si� uwolni�, a kt�remu nigdy w �wiecie sama by si� nie odda�a. To poni�aj�ce, upokarzaj�ce, d�awi�ce a� do wymiot�w! Wrzeszcza�a dziko, ze z�o�ci�, drapa�a i kopa�a, gryz�a ich, wyrywa�a wielkie k�py w�os�w temu, kt�ry si� do niej dobiera�. Ale drugi trzyma� mocno.

Zdarli z niej ubranie od pasa. Villemo miota�a si� jak szalona, ale ich by�o dw�ch i byli od niej silniejsi. Gdy u�wiadomi�a sobie, �e ten, kt�ry nad ni� kl�czy, w ka�dej chwili mo�e dopi�� swego, zawy�a:

��Jestem Villemo z Elistrand! Bliska krewna Meiden�w z� au, pu��cie mnie! z Grastensholm, a moim dziadkiem jest margrabia Paladin! Nie mo�ecie�

Napastnicy znieruchomieli.

��Rany boskie! � mrukn�� jeden. � Ona k�amie!

��Nie, wyczuwam, �e ma jedwabn� sp�dnic�. I jej mowa! Pos�uchaj, jak ona m�wi!

��Nie mog� jej przecie� pu�ci�, bo nam ucieknie. Nie wrzeszcz tak, ty przekl�ta idiotko! Zapal latark� � poleci� kompanowi.

Tamten zabra� si� po omacku do krzesania ognia, tymczasem Villemo walczy�a niczym dzikie zwierz�, by si� wyswobodzi�, skoro mia�a teraz tylko jednego przeciwnika. On jednak te� nie by� u�omkiem i trzyma� j� wci�� wci�ni�t� w ziemi� tak, �e szlocha�a z rozpaczy.

W ko�cu �wiat�o zap�on�o i napastnicy zobaczyli jej twarz. Oczy dziewczyny miota�y skry.

��O rany! � szepn�� jeden zmartwia�ymi wargami. � Sp�jrz na te kocie oczy! To oczy Ludzi Lodu, wierz mi! Co teraz zrobimy?

Drugi j�ka� si�, przestraszony:

��Ppanienko, mmy nie chcieli�my nic z�ego. Mmy�leli�my tylko, �e to� No, panienka wie.

Wci�� trzymali j� mocno.

��Jeste�my przecie� po tej samej stronie � zagadywa� znowu pierwszy.

��Po jakiej stronie? � sykn�a Villemo i po raz kolejny pr�bowa�a si� uwolni�.

��My, Du�czycy, rzecz jasna. Ale �e te� panienka chce mie� do czynienia z tymi� Panienka oczywi�cie �artowa�a, prawda?

Tego ju� nie znios�a.

��Tysi�c razy wol� si� przyja�ni� z Eldarem ni� z wami � wrzasn�a i nareszcie wyswobodzi�a r�ce. � Pu��cie mnie, �obuzy, po�a�ujecie tego�

��Ona ma nie ca�kiem po kolei w g�owie � powiedzia� ten, kt�ry j� trzyma�. � Przesz�a na ich stron�. Doniesie na nas, zobaczysz. Co my teraz zrobimy?

��Trzeba j� zg�adzi�, i to szybko! Tak, �eby win� znowu zwali� na Eldara Svartskogen.

��Oczywi�cie, wszyscy si� na to nabior�.

Zm�czona, bezsilna ze strachu i obrzydzenia, Villemo wybuchn�a p�aczem:

��Zostawcie mnie, b�agam was! Nie zrobi�am wam przecie� nic z�ego, ja�

Niepohamowany krzyk przera�enia przerwa� jej pro�by. M�czyzna, kt�ry wci�� nad ni� kl�cza�, wykona� gwa�towny ruch g�ow�, jakby nad ni� nie panowa�. Od strony drugiego dobieg�o zd�awione charczenie, po czym skuli� si� jako� dziwnie i opad� na ziemi�.

Nagle Villemo stwierdzi�a, �e jest przy niej trzech m�czyzn zamiast dw�ch. Poczu�a, jak jeden z napastnik�w zosta� �ci�gni�ty z niej i odrzucony. Nie stawia� �adnego oporu i le�a� w trawie jak pusty worek. Drugi te�.

Ona zosta�a podniesiona na nogi, ale po przebytym szoku nie mog�a sta� o w�asnych si�ach i trzeba by�o j� podtrzymywa�, szlochaj�c�, niezdoln� wym�wi� s�owa.

Nieoczekiwanie pozna�a g�os Eldara, wzburzony i zdyszany:

��Zgubi�em was w ciemno�ciach, zboczyli�cie ze �cie�ki, a� nagle us�ysza�em, �e krzyczysz. Ale masz g�os � zako�czy� cierpko.

��Eldar, musz� zwymiotowa�!

��Nie mam nic przeciwko temu. Potrzymam ci g�ow�.

Z trudem �apa�a powietrze, oddycha�a ci�ko.

��Nie, jako� przesz�o. Dzi�kuj� ci, �e przyszed�e�.

��Czy oni zd��yli�?

Villemo skuli�a si�.

��Nie wiem. Bardzo mnie zabola�o!

��Przekl�te diab�y! � warkn�� Eldar.

Opar�a si� czo�em o jego rami� i p�aka�a bezradna, a on obj�� j� bez s�owa.

��Co ty z nimi zrobi�e�, Eldar? � zapyta�a szeptem.

��Nie wiem dobrze. Zaraz zobacz�.

��Oni mieli latark�. Le�y tam, w trawie. Kopn�am j� i zgas�a � obja�nia�a przesadnie dok�adnie.

��Nie wiesz, co to za jedni?

��To ludzie z Woller.

��Mog�em si� tego domy�la�.

��Jeden ma na imi� Mons.

��Jezu! Rozum ci odebra�o? Nie m�wisz tego powa�nie?

��Owszem.

Eldar znalaz� latark�, a po kilku przekle�stwach uda�o mu si� te� natrafi� na krzesiwo.

��Chcia�abym, �eby� tak nie przeklina� � chlipn�a cicho.

��To chyba moja sprawa. Je�li jeszcze zaczniesz mnie wychowywa�, to�

��Nie, oczywi�cie, �e nie � rzek�a pospiesznie. � Ale sk�ra mi cierpnie za ka�dym razem, kiedy to s�ysz�.

��To zatykaj uszy!

W tej samej chwili, gdy uda�o mu si� zapali� latark�, Villemo krzykn�a:

��Uwa�aj!

Jeden z napastnik�w odzyska� w�a�nie przytomno�� i rzuci� si� od ty�u na Eldara.

Villemo dzia�a�a odruchowo. Dostrzeg�a n� u pasa nieprzytomnego m�czyzny i chwyci�a, nie zastanawiaj�c si�, co robi. W nast�pnej sekundzie ostrze tkwi�o ju� w plecach tego, kt�ry rzuci� si� na Eldara.

Zaleg�a cisza. W trawie sta�a latarka z chybotliwym p�omykiem �wiat�a.

Eldar wsta�.

��No, no, musz� powiedzie� � zacz�� powoli.

Villemo nie by�a w stanie wykrztusi� ani s�owa, patrzy�a tylko na niego, przera�ona.

Wtedy us�yszeli obcy g�os:

��Tak, rzeczywi�cie trzeba by powiedzie� to i owo! Co si� tu w�a�ciwie dzieje?

W md�ym �wietle latarki Villemo zobaczy�a trzech m�czyzn, stoj�cych na zalesionym zboczu ponad polank�. Rozpozna�a m�wi�cego, nale�a� do ludzi w�jta.

��Eldar Svartskogen! � zawo�a�. � Tego mo�na si� by�o spodziewa�. Ale kim jest ta ��dna krwi m�oda dama?

��Oni, oni� chcieli mnie zgwa�ci�. I zabi� Eldara

��wyj�ka�a.

Nowo przybyli podeszli bli�ej.

��Nie pokazuj im oczu � szepn�� Eldar.

��Oczu? � spyta� przeci�gle cz�owiek w�jta. � Dlaczego ona mia�aby ukrywa� oczy? �apa� ich, ch�opaki!

Eldar chwyci� Villemo za rami�, by poci�gn�� j� za sob�, gdy nagle w powietrzu �wisn�� n� i jeden z ludzi w�jta osun�� si� na ziemi�. Nim dwaj pozostali zd��yli wyci�gn�� bro�, kolejny n� przeszy� powietrze i drugi z nich pad�. Zosta� tylko jeden, najbli�szy wsp�pracownik w�jta, kt�ry rzuci� si� do ucieczki, staraj�c si� uj�� pogoni.

��O co tu w�a�ciwie chodzi? � pyta�a oszo�omiona Villemo.

Z zaro�li na skraju lasu wysz�o jeszcze czterech czy pi�ciu m�czyzn. Jeden z nich czubkiem buta odwraca� ludzi z Woller.

��Martwi?

��Na to wygl�da � odpar� Eldar, a w jego g�osie zabrzmia�a pewno�� siebie. � Tamci dwaj tak�e.

��Uciekajmy! Szybko! Zabierz ze sob� dziewczyn�! Tego pomocnika w�jta nie b�dziemy goni�.

Eldar wzi�� Villemo za r�k� i wszyscy pobiegli nieznanymi jej �cie�kami w d� po zboczu jak najdalej od tego fatalnego miejsca. Przy��czy�o si� do nich jeszcze kilku m�czyzn. Zastanawia�a si�, czy ju� naprawd� wyzwoli�a si� z tego koszmaru.

Wreszcie, gdy my�la�a, �e zaraz padnie ze zm�czenia, zatrzymali si�. Nie mia�a najmniejszego poj�cia, gdzie s�, wsz�dzie wok� tylko las i ciemno��.

��Tu musimy si� roz��czy� � powiedzia� jeden, wygl�daj�cy na przyw�dc�. Wyczuwa�o si� jego autorytet nawet w tych warunkach.

��Eldar, pomocnik w�jta widzia� i ciebie, i dziewczyn�. Musicie znikn�� z powierzchni ziemi.

��Ale ja musz� wraca� do domu � zaprotestowa�a Villemo.

��Do domu? � spyta�. � Zapomnij o tym. Kim ona jest, Eldar?

��To jedna z Ludzi Lodu. Z rodu Meiden�w i Paladin�w.

��O rany! � mrukn�� tamten. � O tak, panienko, mo�e panienka by� pewna, �e niepr�dko wr�ci do domu.

��Ale ja nic z tego nie rozumiem!

��A jak si� panienka w to wmiesza�a?

��Chcia�a mnie uratowa� � wyja�ni� Eldar z ironi�. � W ka�dym razie spali�a nasz� najlepsz� kryj�wk�. Bagna Wisielca.

��Tak, domy�li�em si�. Czego panienka chcia�a od Eldara Svartskogen? Przecie� on nie nale�y do pani �rodowiska.

Villemo znowu zbiera�o si� na p�acz. By�a w�ciek�a, �e nic nie rozumie, zdo�a�a jednak wykrztusi� z siebie:

��Ja wiedzia�am, �e on jest niewinny, �e nie pope�ni� tego morderstwa w Grastensholm. Dowiedzia�am si�, gdzie jest, �eby mu przynie�� troch� jedzenia.

��Jedzenia? � jednocze�nie zawo�a�o kilku z obecnych.

��Dobry Bo�e, cz�owieku, nie widzieli�my jedzenia od wielu dni � powiedzia� przyw�dca. � Zjad�e� wszystko sam, Eldar?

��Nawet nie zd��y�em spr�bowa�. Mam w�ze�ek ze sob�.

Odwi�zywa� dr��cymi palcami t�umoczek przytroczony do pasa.

��W takim razie zatrzymamy si� na chwil� w tej grocie � zadecydowa� przyw�dca. � Stokrotne dzi�ki, panienko.

Za to wybaczymy pani wiele!

Mimo woli poczu�a si� dumna i zadowolona. W dalszym ci�gu nic nie rozumia�a, lecz teraz nie okazywali jej ju� wrogo�ci.

Nikt si� nie odwa�y� rozpali� ognia, ale i tak w grocie zrobi�o si� ciep�o, zw�aszcza �e siedzieli ciasno przy sobie. Villemo dzieli�a jedzenie, bo wiedzia�a, co w w�ze�ku jest. Rada by�a, �e a� tyle wzi�a, du�y bochenek chleba i mn�stwo r�nych przysmak�w.

Przez chwil� by�o cicho, czy raczej prawie cicho, bo trudno powiedzie�, �e jedli bezg�o�nie.

��Ach, �eby tak mo�na wzi�� troch� tego do domu, dla rodziny � westchn�� kt�ry�.

Villemo ju� przedtem zauwa�y�a, �e to jeden, to drugi chowa ukradkiem kawa�ek chleba do kieszeni.

��Czy naprawd� s� ludzie, kt�rzy maj� pod dostatkiem dobrego jedzenia w tych ci�kich czasach? � zapyta� znowu kt�ry�.

��Du�czycy � odpar� inny kr�tko.

��No nie, chwileczk� � zawo�a�a Villemo dotkni�ta. � Co chcecie przez to powiedzie�?

��Czy ty ci�gle nic a nic nie rozumiesz? � dopytywa� si� Eldar ze z�o�ci�.

��Owszem, rozumiem. �e jeste�cie lud�mi, jakby to powiedzie�, wyj�tymi spod prawa. Rozb�jnikami. I �e nie chcecie mi niczego wyja�ni�, a ja o niczym nie mam poj�cia, siedz� tu i o ma�o nie p�kn� ze z�o�ci!

��To s�yszymy � u�miechn�� si� przyw�dca. � Wyj�tymi spod prawa akurat nie jeste�my. Mieszkamy we w�asnych zagrodach. Ale od czasu do czasu spotykamy si�. Pracujemy w milczeniu.

��Nad czym?

��Naszym celem jest wolna Norwegia.

Musia�a chwil� pomy�le�. Teraz, gdy siedzieli ju� od jakiego� czasu w grocie, poczu�a, �e jesienny ch��d przenika j� do ko�ci. Dr�a�a.

��Norwegia jest przecie� wolna � rzek�a.

��Naprawd�?

��Oczywi�cie. Czy Norwegia i Dania nie stanowi� jednej ca�o�ci?

��Tak. A kto rz�dzi?

��Dania � odpar�a z wahaniem. � Ale tak przecie� jest od wielu stuleci.

��O, a� tak dawno to nie. My chcemy, �eby wszyscy Du�czycy opu�cili nasz kraj, i chcemy mie� w�asnego kr�la. S�dz�, �e namiestnik Gyldenlove nie mia�by nic przeciwko temu, by�my go obwo�ali kr�lem Norwegii.

��Przecie� on jest Du�czykiem!

��Tak, ale to porz�dny cz�owiek.

��Zatem wy� nienawidzicie Du�czyk�w? � zapyta�a �a�o�nie.

Eldar pochyli� si� ku niej.

��Tak, a co my�la�a�? Naprawd� uwierzy�a� w t� �mieszn� star� histori�, �e to wy odebrali�cie nam maj�tek Woller? My przecie� wiemy, �e to nie wasza wina, �e to obecny w�a�ciciel Woller podst�pem wszed� w posiadanie maj�tku, kiedy byli�my s�abi po przest�pstwie mojego pradziadka. Nie, ta historia to tylko wym�wka, �eby ukry� nasz ruch powsta�czy. Nienawidzimy was dlatego, �e jeste�cie Du�czykami, intruzami.

��Ale ja nie jestem Dunk� � zaprotestowa�a gwa�townie. � M�j ojciec jest Norwegiem i porz�dnym cz�owiekiem.

��Tw�j ojciec tak. Ale czy nie o�eni� si� z Dunk�? A twoja babka, Cecylia, pracowa�a na du�skim dworze i wysz�a za m�� za Paladina. A stara baronowa Liv, twoja� no w�a�nie, kim ona jest dla ciebie?

��Prababk�. Matk� mojej babki.

��No w�a�nie, czy ona nie wysz�a za m�� za Du�czyka, Daga Meidena?

��Owszem, ale mo�e chocia� Niklas i jego rodzina to Norwedzy?

��O tak. Lindowie z Ludzi Lodu, w�a�ciciele Lipowej Alei, s� czystej krwi Norwegami. Dlatego poszli�my pracowa� przy remoncie stajni, ja i moi krewniacy. Chocia� Tarjei� On o�eni� si� z Niemk�! Tak, jak s�yszysz, znam was wszystkich. �ywych i umar�ych. A jego syn, Mikael, o�eni� si� ze szwedzk� szlachciank�.

��Francusk� � poprawi�a mimo woli Villemo. � Ale chyba mo�na czu� si� Norwegiem?

��I ty si� czujesz?

Drgn�a, jakby chcia�a co� z siebie zrzuci�.

��Mo�na chyba �y� w przyja�ni, cho� nie nale�y si� do tego samego narodu? Nie widz� powodu, �eby�my nie mieli �y� w pokoju jako ludzie, po prostu, a nie jako Norwegowie, Du�czycy czy� Taka nienawi�� jak wasza jest przyczyn� wszystkich wojen.

Przerwa� jej przyw�dca:

��To bardzo pi�kne my�li, panienko. Ale tu chodzi o kraj pozbawiony wolno�ci. O nasz kraj!

Villemo spu�ci�a g�ow�. Siedzia�a przez chwil� w milczeniu, a potem zapyta�a:

��Dlaczego nie mog� wr�ci� do domu?

��Poniewa� ludzie w�jta wiedz�, kim pani jest. Eldar by� nieostro�ny, m�wi�c o pani oczach. W�jt �atwo dojdzie, kto z Ludzi Lodu i dlaczego chodzi� noc� po lesie. Wszyscy wiedz�, �e teraz tylko jedna dziewczyna ma te dziwne oczy Ludzi Lodu. My tutaj ju� dawno domy�lili�my si�, �e pani jest Villemo z Elistrand.

��To si� zgadza.

��Je�li w�jt dostanie pani� w swoje r�ce, szybko wydob�dzie z pani, co b�dzie chcia�. O Bagnach Wisielca, o Eldarze, o�

��Bagna Wisielca� � Villemo wstrz�sn�a si� na to wspomnienie. � Wiecie, �e my naprawd� widzieli�my tam upiora? Wisia� na drzewie. Widzieli�my, ci dwaj z Woller i ja.

Eldar obliza� si�, �eby ukry� u�miech.

��Moja droga, to przecie� ja tam wisia�em! Musia�em odstraszy� tych drani od naszej najlepszej kryj�wki. Mamy tam bro� i wiele innych rzeczy.

��Ty? Ale�

��Wisia�em na jednej r�ce. Widzia�a� moj� g�ow�?

��Nie, to prawda, ale� ech! To tylko ty!

U�miechn�a si� i napi�cie panuj�ce dotychczas w grocie znalaz�o uj�cie w gromkim �miechu.

��Eldar � poprosi�a Villemo po chwili zamy�lenia. � Opowiedz co� wi�cej o twoich porachunkach z tymi z Woller i o zamordowaniu tamtego ch�opca w Grastensholm.

��Obaj s�u��cy pochodzili z Woller, z tego du�skiego gniazda, kt�re nie ma sobie podobnych. Oni uwa�aj�, �e wszyscy Norwegowie s� lud�mi mniejszej warto�ci i �e mo�na nami pomiata�.

��Ale my nigdy tak nie my�leli�my! Moja rodzina.

��Wiem, wy nie. Wy utrudniali�cie nam zawsze �ycie w inny spos�b, w�a�nie dlatego, �e traktowali�cie nas jak r�wnych sobie. I dlatego was te� nienawidzili�my, chocia� inaczej.

��Rozumiem. Chcieli�cie we wszystkich Du�czykach widzie� wrog�w, intruz�w, jak nas nazywacie.

��No w�a�nie! A wy jeste�cie tak cholernie �yczliwi i wielkoduszni, i tak pe�ni zrozumienia, �e to staje ko�ci� w gardle. Nie mamy prawa my�le� o was �le ani m�wi� o was �du�skie �winie�.

��Naprawd� my�licie, �e wszyscy Du�czycy to �winie? W takim razie jeste�cie niewiele lepsi od tych z Woller!

��Nie, oczywi�cie nie uwa�amy, �e wy wszyscy, co do jednego, jeste�cie �winie. W ka�dym razie dop�ki trzymacie si� Danii i nie odbieracie nam naszych maj�tk�w, i nie gn�bicie nas. Ale Woller�w mamy prawo nienawidzi�. I my ze Svartskogen nienawidzimy ich. Wiesz, ci dwaj s�u��cy zostali nas�ani do Grastensholm przez w�a�ciciela Woller. �eby szpiegowali. Was, bo jeste�cie tacy serdeczni i otwarci, i nas, podejrzanych o wrogo�� wobec Du�czyk�w. S�usznie zreszt�.

��Zatem nic dziwnego, �e to w�a�nie oni strzelali do was tamtego ranka, kiedy pr�bowali�cie ukra�� �ywno�� z Grastensholm.

��No w�a�nie!

��A to ostatnie morderstwo? To, o kt�re ciebie oskar�aj�?

Pochyli� si� ku niej.

��Widzisz, jeden z tych ch�opc�w zacz�� si� z ca�ej sprawy wycofywa�. Zakocha� si� w s�u��cej z Grastensholm i chcia� si� tam osiedli� na sta�e. Wobec tego gospodarz z Woller kaza� temu drugiemu go zabi�, a win� zwali� na mnie. To w�a�nie on ukrad� m�j n� i wbi� go w plecy swojemu koledze.

Villemo poczu�a, �e robi jej si� niedobrze. Nie tak dawno ona te� wbi�a cz�owiekowi n� w plecy. By�a to d�awi�ca, niezno�na �wiadomo��.

��Sk�d ty to wszystko wiesz?

��Domy�li�em si� natychmiast, ale nie mog�em nic m�wi�, musia�em by� ostro�ny ze wzgl�du na ruch powsta�czy. Wola�em ucieka�. Ale przysz�a� ty, g�upia dziewucho, i narobi�a� takich szk�d.

Kiedy Eldar przestawa� by� taki okropnie agresywny, pos�ugiwa� si� bardzo kulturalnym j�zykiem, wi�c chyba naprawd� Svanskogenowie to by�a kiedy� dobra rodzina i dopiero p�niej, po przest�pstwie pradziadka, podupad�a. Znowu nasta�a cisza. Villemo czu�a si� do�� zgn�biona ca�� t� krytyk�, jakiej przysz�o jej wys�ucha�, i wszystkimi upokorzeniami, jakie musia�a znie��.

W ko�cu zapyta�a pojednawczym tonem:

��A jak to si� sta�o, �e tylu r�nych ludzi znalaz�o si� dzisiejszej nocy w lesie? Trudno mi to zrozumie�.

Odpowiedzia� jej przyw�dca:

��My jeste�my tu dlatego, �e w�a�nie dzisiaj wypada termin naszego spotkania. Zbieramy si� regularnie na Bagnach Wisielca. A czego Wollerowie szukali, to nie wiem.

��Ale ja wiem � wtr�ci�a Villemo zawstydzona. � Oni szukali Eldara, a w Moberg dowiedzieli si�, �e jaka� m�oda dziewczyna rozpytywa�a o drog� do chaty Barbro.

��O, dobry Bo�e! � j�kn�� przyw�dca, wstrz��ni�ty tak� naiwno�ci�.

��Tak. No, a �e ludzie w�jta wiedzieli, gdzie mnie szuka�, to ju� nic dziwnego � westchn�� Eldar. � Bo przecie� parobek z Woller, ten, kt�ry pracowa� w Grastensholm, by� te� w Lipowej Alei, pomaga� przy remoncie stajni. Skoro Villemo s�ysza�a, jak moi krewniacy rozmawiaj� o chacie Barbro, to s�ysza� pewnie i on. I to on polecia� z tym do w�jta. Tak �e to nie tylko twoja wina, Villemo.

��Dzi�kuj� � powiedzia�a ze szczer� wdzi�czno�ci�. Poza tym jednak czu�a si� marnie. � Ale jak to si� sta�o, �e wszyscy spotkali si� akurat w tym fatalnym miejscu na szczycie wzg�rza?

M�czy�ni wybuchn�li �miechem.

��Nigdy jeszcze nie s�yszeli�my, �eby kto� wrzeszcza� tak okropnie. Krzyki panienki mog�y umar�ego postawi� na nogi � powiedzia� przyw�dca.

Villemo wola�aby, �eby nie u�ywa� takich s��w. Znowu poczu�a, �e co� podchodzi jej do gard�a. Zabi�a cz�owieka. Pozbawi�a go �ycia.

Cicho zapyta�a:

��A co b�dzie teraz? Tak bardzo bym chcia�a wr�ci� do domu.

��To niemo�liwe � uci�� przyw�dca. � I chyba d�ugo nie b�dzie mo�liwe. Oboje z Eldarem jeste�cie teraz poszukiwani i musicie st�d znikn��. Ale ju� pomy�la�em, co z wami zrobi�. W okr�gu Romerike jest pewien dw�r, nale��cy do przyjaciela Du�czyk�w. Ludzie gadaj�, �e s�u�ba jest tam traktowana w okropny spos�b, znacznie gorzej ni� w Woller. Chcia�bym, �eby�cie si� naj�li do s�u�by w tym dworze. Powiecie, �e jeste�cie ma��e�stwem�

��Nie � zawo�ali oboje jednocze�nie.

��Nie? A ja my�la�em�

��Absolutnie nie � powiedzia�a Villemo, prostuj�c si�. � Ale mo�emy przecie� by� bratem i siostr�, prawda?

��Zgodzi�aby� si� na co� takiego? � zapyta� Eldar zdumiony, spogl�daj�c na ni� w zbli�aj�cym si� ju�, cho� jeszcze ledwo dostrzegalnym brzasku poranka.

��A czy mam jaki� wyb�r?

��Niewielki.

Sama uwa�a�a, �e to dobry pomys�. Rodze�stwo�

P�yn�o st�d jakie� poczucie bezpiecze�stwa.

Starszy brat? Villemo stawa�a si� sentymentalna. W dzieci�stwie nieustannie marzy�a, by mie� brata, du�ego, silnego brata, do kt�rego mo�na by si� zwr�ci� o pomoc, pociech� lub obron�.

Braterska mi�o�� jest czym� pi�knym, tak sobie przynajmniej wyobra�a�a. Mo�e dlatego, �e sama by�a jedynaczk� i nie mia�a poj�cia o tych wiecznych przepychankach i k��tniach, jakie s� udzia�em rodze�stwa.

Teraz ucieszy�a si�. Mi�o b�dzie mie� Eldara jako brata, m�c do niego przyj��, wiedzie�, �e on jest, �e s� ze sob� zwi�zani.

Nie zdaj�c sobie z tego sprawy, westchn�a g��boko, uszcz�liwiona i pe�na oczekiwa�.

W grocie pod wysok� ska�� panowa�a cisza.

Villemo ledwo dostrzega�a Eldara w szarym �wietle poranka, ale wiedzia�a przecie�, gdzie siedzi, i pami�ta�a jego twarz � w�skie, przewa�nie zmru�one oczy, bruzdy na smag�ych policzkach� I nagle opad�y j� w�tpliwo�ci.

��Czy nie mogliby�my p�j�� ka�de gdzie indziej? � zapyta�a nie�mia�o.

Przyw�dca potrz�sn�� g�ow�.

��Czyni� Eldara odpowiedzialnym za panienk�. Po cz�ci ze wzgl�du na pani bezpiecze�stwo, a po cz�ci ze wzgl�du na nas, �eby nas panienka nie wyda�a.

��Jak mog�abym to zrobi�? Przecie� nie znam waszych nazwisk, nawet was nie widzia�am!

��Dlatego musimy si� rozdzieli� teraz, zanim si� rozwidni. Ale� � doda� ostro. � Istnieje jedno wielkie ale. Wy oboje mo�ecie bez k�opotu podawa� si� za rodze�stwo, jest mi�dzy wami pewne podobie�stwo�

��Pan wie, jak ja wygl�dam?

��Oczywi�cie! Oboje w oczach macie ten jaki� dziki b�ysk niczym trolle, chocia� barw� wasze oczy si� r�ni�. Oboje jeste�cie blondynami, wi�c powinno si� uda�. Chcia�em wam jednak powiedzie�: je�eli jeste�cie rodze�stwem, to jeste�cie, i o �adnych mi�osnych g�upstwach mi�dzy wami mowy by� nie mo�e. W przeciwnym razie wszystko diabli wezm�, to chyba rozumiecie!

��Nie ma mi�dzy nami �adnych mi�osnych g�upstw � wycedzi� Eldar przez z�by.

Villemo przytakn�a.

��To, co ja czuj� do Eldara, to nie �adne romansowe uniesienia. Po prostu g��boka przyja�� i sympatia, to wszystko. Ale przypuszczam, �e starczy tego na d�ugo.

O, �wi�ta naiwno�ci! Jakim ty bielmem potrafisz ludziom zasnu� oczy!

��Dobrze! � powiedzia� przyw�dca i wsta�, a wszyscy poszli za jego przyk�adem. � Panno Villemo, mam nadziej�, �e panienka wie, co powinni�my z panienk� zrobi�?

��Nie?

��Powinni�my panienk� zabi�. Jest panienka przecie� jedn� z �nich�. Z tych sprzyjaj�cych Du�czykom.

Krzykn�a cicho, przestraszona. Pr�bowa�a uspokoi� g�os, lecz nie ca�kiem jej si� to uda�o.

��Jestem tak�e jedn� z tych sprzyjaj�cych Norwegom. Moje usta s� zamkni�te na siedem piecz�ci. Bardzo chc� si� przyczyni� do zwalczania ucisku, ale uwa�am �e te� powinni�cie odr�nia� k�kol od pszenicy. � I tak w�a�nie czynimy. Rodzina panienki i wiele jej podobnych nie ma powodu ba� si� powsta�c�w. My si� tylko boimy polega� na tych, kt�rzy s� w jaki� spos�b powi�zani z Du�czykami. Ale teraz zrobimy wyj�tek.

Poniewa� ludzie w�jta widzieli, �e panienka zabi�a Monsa Wollera, jedynego syna gospodarza na Woller, a nie chcemy widzie� tak pi�knej g�owy na katowskim pie�ku.

Poczu�a si� do�� �a�o�nie. Naj�agodniej m�wi�c.

��Tak strasznie bym jednak chcia�a pos�a� jak�� wiadomo�� mojemu drogiemu ojcu. �eby si� o mnie nie martwi�.

��I nie szuka� panienki � zgodzi� si� przyw�dca.

��B�dzie panienka mog�a przes�a� wiadomo��. Zanim dojdziecie do Moberg, zrobi si� ju� widno. Prosz� wtedy wzi�� p�at kory brzozowej i napisa� na nim w�glem par� s��w, a potem ukry� zwitek pod kamieniem przy mo�cie, tym z lewej strony. Zatroszczymy si�, by wiadomo�� dotar�a do ojca panienki. Ale prosz� nie wspomina� ani o nas, ani o Eldarze!

��Oczywi�cie, �e nie. A kiedy przypuszczalnie b�d� mog�a wr�ci� do domu?

Zastanawia� si� przez chwil�.

��Na wiosn� � rzek� zdecydowanie. � Prosz� tak napisa�. Na wiosn�!

To znaczy, �e wtedy wybuchnie powstanie � pomy�la�a zgn�biona. Bo�e, sp�jrz �askawie na moj� biedn� rodzin�! O, dobry Bo�e, w co ja si� wpl�ta�am?

Przyw�dca m�wi� dalej do Eldara:

��Dostaniesz ode mnie adres dworu i wszelkie polecenia. Nie b�dzie wam trudno dosta� si� tam na s�u�b�, bo wszyscy od nich uciekaj�, zawsze brak im ludzi. I dam ci te� nazwisko twojego ��cznika.

Villemo zawo�a�a zdumiona:

��To i w Romerike s� tacy jak wy?

Nie mog�a zauwa�y�, �e przyw�dca u�miecha si� cierpko.

��W ca�ej wschodniej Norwegii, panienko � odpar� ze smutkiem. � Op�r przeciwko du�skiemu uciskowi jest wi�kszy, ni� mog�oby si� wydawa�.

��Ale dlaczego akurat teraz? Czy mo�e zawsze tak by�o?

��W mniejszym lub wi�kszym stopniu zawsze. Teraz jednak namiestnikiem w Norwegii jest Ulryk Fryderyk Gyldenlove, nieprawy syn Fryderyka III, i to jego obecno�� pobudza nas do bardziej zdecydowanych dzia�a�. Widzimy w nim cz�owieka, o kt�rego chcieliby�my zabiega� jako o naszego przysz�ego kr�la. On, oczywi�cie nic o tym nie wie, ale nie s�dz�, �eby nam odm�wi�.

��Tylko czy ojciec mu na to pozwoli?

Przyw�dca u�miechn�� si�.

��W jakiej epoce panienka �yje, panno Villemo? Jego ojciec zmar�. Kr�lem jest teraz przyrodni brat Ulryka Gyldenleve, Christian V. A co on na to powie? Nie, jego pyta� nie b�dziemy. Je�eli nie dostaniemy Gyldenlove, to znajdziemy sobie zwyk�ego Norwega i posadzimy na tronie.

Powiedzia� to z takim przekonaniem, �e Villemo domy�li�a si�, i� odpowiedni kandydat zosta� ju� wyznaczony.

Jesienne s�o�ce mozolnie wspina�o si� ponad horyzont, podczas gdy Eldar i Villemo pospiesznie chodzili po stromym, oszronionym zboczu w stron� Moberg. Szli w milczeniu, nie mieli sobie nic do powiedzenia. Villemo stara�a si� my�le� o tym, co czeka j� w najbli�szej przysz�o�ci. Tego, co si� niedawno sta�o, nie mia�a odwagi przywo�ywa� we wspomnieniach.

Przychodzi�a jej to jednak z trudem. Wstyd i cierpienie fizyczne by�y co najmniej dwa razy bardziej dokuczliwe teraz, gdy schodzi�a w d� po zboczu i ka�dy krok sprawia� jej b�l w ca�ym ciele. Czu�a, �e d�ugo nie wytrzyma i rozp�acze si� z powodu szoku i z rozpaczy po tych wszystkich bolesnych wydarzeniach, jakie j� spotka�y i jakie przecie� sama na siebie �ci�gn�a.

Desperacko czepia�a si� my�li o przysz�o�ci,

Powinno im by� dobrze razem, Eldarowi i jej, musz� si� tylko lepiej pozna� i on musi zmieni� te swoje grubia�skie maniery�

O, Villemo, Villemo! Wci�� taka dziecinnie naiwna i taka idealistka!

Nim znale�li si� na prostej drodze, musieli pokona� szczeg�lnie stromy sk�on, przechodz�c z jednego kamiennego bloku na drugi. Villemo nie by�a w stanie powstrzyma� j�ku.

Eldar, kt�ry zd��y� ju� zej�� na d�, odwr�ci� si�.

��Co z tob�?

��Nic � odpar�a z wymuszanym u�miechem.

Ranek stawa� si� coraz ja�niejszy i mogli si� ju� widzie�. Wygl�da�o na to, �e Eldar przypomnia� sobie nareszcie, co si� sta�o.

��Boli ci�? � zapyta� szorstko, wyci�gaj�c r�k�, by pom�c jej zej��. Przedtem nigdy tego nie robi�.

��Boli, ale tylko troch�.

On jednak spojrza� na jej poblad�� twarz i zacisn�� wargi.

��Musisz jako� doj�� do wsi. P�niej zobaczymy.

��Zobaczymy? � zapyta�a ze st�a�� twarz�.

��Owszem, zobaczymy, czy sta�a ci si� powa�na krzywda. Czy to takie dziwne?

Villemo prze�kn�a �lin�.

��To nie jest konieczne.

��Owszem, jest. I to z wielu powod�w. A teraz chod�!

Po chwili znowu przystan�a.

��Mia�am napisa� list.

��No tak, prawda � westchn��. � W takim razie zr�b to teraz!

Rozejrza�a si� bezradnie wok�.

Eldar sykn�� ze z�o�ci� i podszed� zamaszystym krokiem do m�odej brzozy. Znajdowali si� w zagajniku, w pobli�u jakiej� wsi. Widzieli pola uprawne i ��ki, ale na razie jeszcze �adnych zabudowa�. Oderwa� spory kawa�ek kory i poda� jej,

��Spr�buj� te� znale�� w�gielek � mrukn��. � Nie mo�emy tu rozpala� ogniska, ale oni maj� zwyczaj jesieni� pali� na polach star� s�om� i li�cie�

G�os jego si� oddala�. Villemo sta�a przez chwil� opuszczona i bezradna, zastanawia�a si�, co ma napisa�. Wiadomo�� musi by� kr�tka. I uspokajaj�ca, a to nie takie �atwe.

Eldar wr�ci� wkr�tce z kilkoma osmalonymi patykami.

��Mia�em szcz�cie � powiedzia�. � Zaczynaj!

Villemo ukl�k�a i roz�o�y�a kor� na kamieniu. Potem zacz�a pisa� jak mog�a najstaranniej, przyciska�a mocno, by pismo nie zatar�o si�, zanim dotrze do Elistrand. O, Elistrand� Poczu�a bolesny skurcz w sercu, ale otrz�sn�a si� natychmiast.

��No! Sko�czy�am.

��Mog� zobaczy�?

Mimo woli przycisn�a do piersi zwitek kory.

��To przecie� prywatne�

��Musz� zobaczy�, co napisa�a�. Chyba rozumiesz. Dawaj to!

Niech�tnie wyci�gn�a r�k�, a on z�apa� list. Zaraz jednak poprosi�, by to ona przeczyta�a. Mo�e sam nie umia�? Villemo czyta�a g�o�no:

Kochany ojcze! Wpad�am w r�ce gwa�cicieli i musia�am jednego z nich zabi� w obronie w�asnej. W�jt mnie �ciga, lecz dobrzy ludzie pomogli mi si� ukry�. Nie szukajcie mnie, jest mi tu dobrze. Wr�c� o0 domu na wiosn�. Villemo.

Eldar skin�� g�ow�.

��Dobrze. A teraz chod�! Schowamy to pod kamieniem.

Schowali list w um�wionym miejscu przy mo�cie, przekradli si� przez wci�� jeszcze u�pion� wie� i znowu dotarli do lasu. Na wzg�rze wiod�a ubita droga. Oddalali si� od Moberg, ale nie szli w stron� Grastensholm, niestety. Zmierzali w odwrotnym kierunku, na p�noc.

W ko�cu Eldar zacz�� z ni� rozmawia�. Droga by�a tu tak szeroka, �e mogli i�� obok siebie.

��Zdajesz sobie chyba spraw� z tego, �e ludzie z Woller tak�e nas poszukuj�, i to nie mniej zaciekle ni� w�jt?

��Z powodu tamtych dw�ch?

��Tak, z powodu Monsa Wollera, jedynego syna w�a�ciciela maj�tku. Ale to nie jemu wbi�a� n� w plecy, to by� ten drugi.

�o��dek Villemo znowu zacz�� si� burzy�.

��Eldar! B�d� tak dobry! Ja nie jestem w stanie o tym my�le�!

��Musisz si� jednak nauczy�. Nie du� tego w sobie, bo b�dzie jeszcze gorzej. Uratowa�a� mi �ycie, cho� ono niewiele teraz warte. � U�miechn�a si� z wdzi�czno�ci�, a on jakby na chwil� z�agodnia�. � I w�asn� cze�� � doda�.

U�miech zamar� na jej wargach.

��To nie jest takie pewne.

��Zobaczymy.

To brzmia�o strasznie. Bardzo nie chcia�a tych ogl�dzin. Musi si� postara�, �eby ich jako� unikn��.

Nie�mia�o zapyta�a:

��Czy Gudrun, twoja siostra, te� nale�y do waszej grupy powsta�czej?

��Do grupy? � prychn�� ze z�o�ci�. � Czy ty my�lisz, �e tu chodzi o jaki� ch�r ko�cielny czy co� takiego?

Potem spowa�nia�, wygl�da� tak, jakby si� �le poczu�.

��Nie, Gudrun� Ona od urodzenia nienawidzi Du�czyk�w, to oczywiste, ca�a nasza rodzina ich nienawidzi. Ale nie mogli�my jej w��czy� do sprzysi�enia. Jest zbyt nieobliczalna. I dlatego, �e�

Wyra�nie nie mia� ochoty doko�czy� zdania.

A teraz ja jestem z nimi, pomy�la�a Villemo. Z konieczno�ci, czy nie, ale mnie wzi�li.

��Ja b�d� dobr� pomocnic� � uroczy�cie obieca�a dr��cym g�osem. � Nie b�dziecie �a�owali.

��To dobrze � odpar�, ale my�lami by� gdzie indziej.

��Jedyny warunek, jaki stawiam, to �eby moja rodzina zosta�a oszcz�dzona.

��My ich oszcz�dzimy, to oczywiste, ale nie mo�emy odpowiada� za to, co zrobi w�jt czy Wollerowie.

Villemo przystan�a gwa�townie.

��O, nie, musz� wraca� do domu!

Eldar chwyci� j� za rami�.

��Nie wyg�upiaj si�, dobrze? Przesadzi�em. Oni nic nie mog� zrobi�. Nie wam, cieszycie si� zbyt du�ym powa�aniem. Ale moja rodzina� No nic, bywali�my i przedtem w opa�ach.

Umilk�. Villemo ws�uchiwa�a si� w swoje i Eldara szybkie, szuraj�ce kroki, g�o�ne oddechy, w szelest swojej sp�dnicy. S�o�ce sta�o ju� wysoko na niebie, zapowiada� si� �adny, jasny dzie�. Ona jednak by�a sina z zimna po sp�dzonej pod go�ym niebem jesiennej nocy. Z�o�ci�o j� to ze wzgl�du na urod�. Jej jasna sk�ra nabiera�a na zimnie koloru sinoliliowego. By cho� troch� okry� swoj� bied�, otula�a si� szczelnie wielk� chustk�.

��Zatrzymamy si� tutaj i odpoczniemy � o�wiadczy� Eldar.

Ju� dawno zostawili za sob� dolin�, w kt�rej le�a�o Moberg, i znajdowali si� teraz wy�ej, na sk�onie �agodnego zbocza, schodz�cego do kolejnej doliny. Drzewa zdawa�y si� by� obsypane monetami z miedzi i z�ota. Ludzkich siedzib nie widzieli od dawna, odk�d opu�cili Moberg.

��Nie jestem zm�czona � zaprotestowa�a. � Tylko g�odna. I chyba powinni�my si� stara� zaj�� jak najdalej, dop�ki widno.

��Idziesz z wysi�kiem. Siadaj tutaj.

Pos�ucha�a, cho� nie mog�a opanowa� dr�enia r�k. By� taki stanowczy, �e domy�li�a si�, co zamierza�.

��Eldar, my�l�, �e powinni�my da� sobie spok�j z tymi ogl�dzinami � zacz�a.

��Ale to bardzo wa�ne, czy ty nie pojmujesz? Nic mnie nie obchodzi, jak panienka z dobrego domu wygl�da pod sp�dnic�, ale musz�.

Z trudem powstrzymywa�a p�acz:

��Ja nie chc�!

��A dziecko z tym wstr�tnym Monsem Wollerem chcesz?

��Dziecko? � powt�rzy�a, bledn�c.

��Tak, wyobra� sobie, �e te ma�e stworzenia naprawd� z tego si� bior�. Musz� zobaczy�, jak daleko to zasz�o, je�li w og�le cokolwiek zdo�a� osi�gn��. M�wi�a�, �e ci� bola�o.

Je�eli osi�gn�� sw�j cel, musimy natychmiast i�� do pewnej m�drej baby, kt�r� znam. Ona ci pomo�e pozby� si� p�odu.

Villemo odwr�ci�a si� z obrzydzeniem.

��Chodzi mi tylko o siebie � sykn�� brutalnie. � Bo w razie czego to ja by�bym pos�dzony o ojcostwo.

��Nie, ale to�

��A co ty my�la�a�? � uci�� ostro.

Villemo siedzia�a przez chwil� w milczeniu, a on sta� i czeka�.

W ko�cu z jej piersi wyrwa�o si� westchnienie podobne do szlochu, po czym skin�a g�ow�, �e si� zgadza.

Nie chcia�a na niego patrze�, gdy ul�k� obok i sk�oni� j�, by si� po�o�y�a. Kiedy poczu�a, �e podni�s� jej sp�dnic�, zas�oni�a twarz r�kami i ze wszystkich si� pr�bowa�a st�umi� p�acz.

Niepewnym g�osem powiedzia�a tak oboj�tnie jak tylko mog�a:

��Moje ubranie jest chyba za eleganckie? Jak mam w nim prosi� o prac� s�u��cej?

Jego g�os te� nie by� ca�kiem spokojny, cho� stara� si� m�wi� swobodnie:

��Wszystko jest ju� do�� brudne, a b�dzie jeszcze brudniejsze, nim dojdziemy na miejsce. Powiemy, �e chodzi�a� po pro�bie i dali ci to w jakim� bogatym dworze. Gorzej z t� twoj� delikatn� bielizn�. To jest naprawd� zbyt pi�kne. Musisz si� tego pozby�.

��Ale jest tak zimno. I zima idzie.

��Tak, ale w takim razie musisz bardzo uwa�a�, �eby nikt nie zobaczy�.

Powoli zdejmowa� z niej t� pi�kn� bielizn�. Villemo zacz�a dr�e�. Czu�a si� okropnie.

���lad�w krwi nie widz� � mrucza�. � A teraz zegnij kolana!

��Nie, ja�

��R�b, co m�wi�, zaraz b�dzie po wszystkim!

Pos�ucha�a z najwy�szym wysi�kiem. Pod plecami czu�a mokr� ziemi�, s�o�ce �wieci�o jej prosto w twarz. Nie odwa�y�a si� otworzy� oczu nawet na sekund�, �eby na niego spojrze�.

��Ca�a jeste� sina � stwierdzi� Eldar.

��Marzn� � pisn�a �a�o�nie.

��Nie o to chodzi, jeste� niemal czarna od siniak�w.

��Naprawd�? Tak, tak czu�am, jego r�ce�

��No, ale na razie widz� tylko zadrapania. To przekl�ta �winia!

Villemo zauwa�y�a, �e Eldar nie klnie ju� tak okropnie. Dotkn�� jej delikatnie koniuszkami palc�w. Drgn�a.

��Powinienem si� umy� � mrukn��. � Taki jestem brudny. Nie p�acz! Naprawd� nie ma czego!

Ale ona nie mog�a powstrzyma� �ez. Obci�gn�� jej sp�dnic� i poprosi�, �eby zaczeka�a. W pobli�u s�ycha� by�o szum strumyka i Eldar poszed� w tamt� stron�.

Villemo le�a�a bez ruchu z r�kami na twarzy i my�la�a, �e wszystko jest takie okropne. Czu�a w duszy kompletn� pustk�. Nigdy jeszcze nie dozna�a takiego upokorzenia. Nie tak wyobra�a�a sobie s�odk� przygod� z wymarzonym Eldarem. Prze�yka�a i prze�yka�a �zy, by jako� przerwa� ten nieutulony p�acz.

Eldar wr�ci� i znowu nad ni� ukl�k�.

��Teraz zobaczymy � wymamrota�. � Le� ca�kiem spokojnie. Nie b�j si�!

Dotkn�� j� d�oni� lodowat� po myciu w strumyku.

��Nie, nie ruszaj si�!

��Ale jeste� taki zimny.

Wygl�da�o na to, �e u�miecha si� z ulg�. Dla niego te� to nie by�a �atwa sprawa.

Bada� j� ostro�nie, bardzo ostro�nie, ledwo dotyka� jej palcami. Villemo walczy�a ze sob�, �eby le�e� bez ruchu, nie zerwa� si� i nie uciec gdzie oczy ponios�. Wszystko to by�o tak� udr�k�, �e wola�aby umrze�.

Nagle szarpn�a si� do ty�u:

��Och, nie, zostaw mnie!

��Ju�, ju�, spokojnie, jeszcze moment�

I w ko�cu spojrza� na ni� z ulg� i u�miechn�� si�.

��Jeste� dziewic�, moja panno.

��Naprawd�? � odetchn�a. � Jeste� pewien?

��Absolutnie. B�l sprawiaj� ci te posiniaczone miejsca. Musia�a� ostro walczy�.

��O, tak � przyzna�a roze�miana. � On mia� takie mocne r�ce, trzyma� mnie jak w �elaznym u�cisku, by� na mnie z�y, �e si� opieram�

��No, my�l�.

Nastr�j sta� si� wyra�nie swobodniejszy. Ale Villemo nie mog�a wsta�, bo Eldar wci�� trzyma� r�k� na jej brzuchu.

��Jeste� bardzo �adna � powiedzia� z uznaniem, pieszcz�c jej nag� sk�r� i d�oni�, i wzrokiem. � Jeste� piekielnie �adna. W�a�ciwie to szkoda�

��Co takiego? � zapyta�a i pospiesznie obci�gn�a sp�dnic�, tak �e musia� si� odsun��.

���e jeste� dziewic�. Mog�oby nam by� weso�o razem tej zimy.

��Co masz na my�li?

Wstali ju� oboje. Villemo ubiera�a si�, ale wci�� nie spuszcza�a z niego wzroku. Jej oczy by�y niepokoj�co wojownicze, ale on zdawa� si� tym nie przejmowa�. Powiedzia� zaczepnie:

��Wdowy, m�atki i napocz�te panny ka�dy mo�e mie� bezkarnie.

Ona uporz�dkowa�a ubranie i odetchn�a g��boko.

��No, nie! � zawo�a�a, szarpi�c go za w�osy. � Nie, nie, nie! Czy nie dotar�o do ciebie, ty przekl�ty, wstr�tny, zarozumia�y uwodzicielu, �e ja nie chc� mie� z tob� do czynienia w ten g�upi, obrzydliwy spos�b?

Eldar wyrwa� si�, ale w r�kach Villemo zosta�y k��by blond w�os�w, czym si� zreszt� nie przejmowa�a. Wyj�c ze z�o�ci rzuci�a si� na niego znowu, bi�a go i kopa�a, a� w ko�cu uda�o mu si� z�apa� j� za nadgarstki i przytrzyma�. Patrzy�a na niego wyzywaj�co.

Ale on te� si� rozz�o�ci�.

��Czy my�lisz, �e ja bym si� zada� z pann� z dobrej rodziny? � wycedzi� przez z�by z tymi zmru�onymi oczyma tu� przy jej twarzy. � Niedoczekanie twoje, �ebym ci� chcia� cho�by dotkn��! Z tego wynika tylko z�o i nieszcz�cie. A kto by za to zap�aci�? Ja, wy��cznie ja!

Villemo da�a za wygran�. Skuli�a si�, zrezygnowana.

��No, to co do tego jeste�my zgodni. Sama nie wiem dlaczego, ale lubi� ci�, Eldar�

��Dzi�kuj� ci. Raczej nie robi�a� z tego tajemnicy.

��Ale ja chcia�am by� twoj� przyjaci�k�. Mo�na chyba kocha� cz�owieka w inny spos�b, ni� tylko� ni��

��Chodzi ci o ten g�upi, obrzydliwy spos�b, jak to sama nazwa�a�? To ja ci teraz co� powiem, moja kochana! Kobiety mo�na wykorzystywa� tylko w jeden jedyny spos�b, i to jest w�a�nie ten. Poza tym s� ca�kowicie bez warto�ci.

��Nieprawda! � zapali�a si� znowu.

��Nie? Wy nie macie poj�cia, czym jest przyja�� czy kole�e�stwo, lojalno�� czy sympatia. Wasze g�owy s� puste jak dziurawe skorupki od jaj i�

��Ech � szarpn�a si� Villemo. � Nie jestem w stanie z tob� rozmawia�. Jeste� tak samo zatwardzia�y jak wi�kszo�� m�czyzn. Lepiej chod�my!

Eldar zgadza� si�. Przynajmniej na jej ostatni� propozycj�. Ura�eni nawzajem, szli dalej w milczeniu. Eldar zna� drog�. Szli d�ugo, kiszki zaczyna�y im ju� porz�dnie gra� marsza, gdy Villemo nareszcie si� odezwa�a.

��Za jedn� rzecz jestem ci w ka�dym razie wdzi�czna.

��Co takiego?

��Nie wypominasz mi, �e musisz mnie za sob� ci�gn��.

Eldar nie odpowiedzia�. Rzeczywi�cie nic takiego nie m�wi�. Ale czy nie my�la�?

Dzie� mia� si� ku ko�cowi, gdy Villemo nagle pociemnia�o w oczach. Sz�a tak niepewnie, �e nawet Eldar musia� to zauwa�y�.

��Jeste� zm�czona? � zapyta� niech�tnie.

Przystan�a.

��Siedzi we mnie jaka� ma�a w�ciek�a istota. Nazywa si� G��d i �ciska mnie od �rodka tak mocno, �e chyba ju� nic we mnie nie zosta�o.

Eldar pokiwa� g�ow� i pospiesznie spojrza� na jej nogi.

��Buty nie wytrzyma�y, jak widz�. To dobrze.

��Dobrze? � zapyta�a, nie mog�c opanowa� zdumienia nad takim brakiem wsp�czucia.

��Tak. Patrz, przetniemy teraz t� dolin�. Po tamtej stronie jest niewielka osada. Tam p�jdziemy.

��Powiedzia�e� przecie�, �e powinni�my unika� ludzi.

��Powiedzia�em, ale nie jestem tak zupe�nie pozbawiony serca. Skostnia�a� z zimna i w og�le wygl�dasz tak marnie, �e �al patrze�. Poza tym ja te� jestem g�odny, a tam jest niedu�a karczma. Powinni�my do niej dotrze�.

��Tylko �e ja nie mam pieni�dzy i w�tpi�, �eby� ty mia�.

��Jako� to za�atwimy.

��Dlaczego powiedzia�e� to o moich butach?

Eldar uj�� j� za nadgarstki i zaprowadzi� na skraj lasu.

��Poniewa� jeste� zbyt elegancka. Zniszczone buty wygl�daj� bardziej naturalnie.

Cofn�� si� o par� krok�w i przygl�da� jej si� pozbawionym wyrazu wzrokiem.

��Ja musz� uporz�dkowa� swoje ubranie, jak tylko si� da � powiedzia�. � A ty musisz wygl�da� bardziej zwyczajnie, �eby�my do siebie pasowali. Mamy przecie� uchodzi� za rodze�stwo. Zaple� w�osy!

��A to co znowu?

��Wydasz si� wtedy m�odsza i bardziej niewinna. Pami�taj, jeste� moj� m�odsz� siostr�, masz pi�tna�cie lat i jeste� troch� przyg�upia. Potrafisz udawa� g�upi�? Zreszt�, nie. Z tymi oczyma, nie.

Przyj�a to jako komplement.

��Zdawa�o mi si�, �e twoim zdaniem wszystkie kobiety maj� kurze m�d�ki?

��Tak uwa�am, ale teraz mia�em na my�li naprawd� g�upi�, niedorozwini�t�. Ale to si� chyba nie uda.

��Rozumiem. Mo�e mog�abym udawa� g�uchoniem�? Mo�na wtedy wszystko s�ysze�, dowiedzie� si� r�nych rzeczy.

��Nie, my�l�, �e to nie jest dobre wyj�cie. Wsz�dzie czyhaj� niezliczone pu�apki, musia�aby� si� nieustannie mie� na baczno�ci. To zbyt m�cz�ce.

Nim si� zorientowa�a, co Eldar zamierza, on pochyli� si� i nabra� pe�ne gar�cie zmarzni�tego b�ota, kt�re zacz�� wciera� w jej pi�kn�, z�oto��t� sp�dnic�. Od g�ry do do�u.

Villemo wyda�a z siebie okrzyk zgrozy i uderzy�a go po �apach.

��St�j spokojnie � sykn��. � To zaraz wyschnie i opadnie, a wtedy sp�dnica stanie si� r�wnomiernie szara.

��Ty bestio! � krzycza�a. � Ty potworze!

��Czy jedna sp�dnica znaczy dla ciebie wi�cej ni� to wszystko, przez co przesz�a� od wczoraj? I co jeszcze b�dziesz musia�a znie��?

Villemo uspokoi�a si�. Rzuci�a sm�tne spojrzenie na sp�dnic�, na kt�r� materia� jej matka zam�wi�a a� w Kopenhadze.

��Zbyt dobrze na tobie le�y � skonstatowa� rzeczowo. � Ale to nie szkodzi. Musisz si� tylko szczelnie otula� chustk�. No tak, teraz jeste� pi�kna.

��Pi�kna?

��I zaple� w�osy, a ja siebie doprowadz� do porz�dku.

Zosta�a sama i przemarzni�tymi palcami pr�bowa�a sple�� swoje g�ste, kr�cone w�osy w dwa warkocze. Nigdy przedtem tego nie robi�a, w ka�dym razie nie w�asnor�cznie. Rezultat odpowiada� do�wiadczeniu:

Eldar wr�ci� wymyty i uczesany, w uporz�dkowanym ubraniu. Taki przystojny, �e a� poczu�a uk�ucie w swoim pe�nym wstydu sercu. Na jej widok przystan��.

��Bo�e, zlituj si� � wymamrota�, a k�ciki ust dr�a�y mu ze �miechu. Pom�g� jej u�o�y� warkocze i przewi�za� grubym �d�b�em trawy.

Przez wi�kszo�� dnia milczeli. Ale zdarzy�o si� i tak, �e rozmawia� z ni� do�� d�ugo o cierpieniach, jakie zwyczajni ludzie musz� znosi� pod du�skim panowaniem.

Villemo zastanawia�a si�, czy nie musieliby cierpie� tak samo pod norweskim kr�lem.

��To mo�liwe � przyzna� Eldar. � Ale by�by to w ka�dym razie w�asny kr�l i w�asne, norweskie cierpienie. Poza tym to nie kr�l i nie rz�d w Danii odpowiada za wszystkie nieprawo�ci. To ci bezwstydni w�jtowie.

By�a wstrz��ni�ta tym, co opowiada� o traktowaniu ludzi. O podatkach tak bezlitosnych, �e wprost trudno w to uwierzy�. O tym, �e w�jt zabiera biedakom nawet ostatni� krow�, je�li nie s� w stanie zap�aci� podatku. A je�li im jeszcze zostanie jakie� zbo�e czy siano, to te� si� je zabiera i sk�ada w swojej stodole, gdzie pewnie zgnije, bo tam wszystkiego maj� w nadmiarze. O przest�pstwach pope�nianych w desperacji, o karach strasznych i niesprawiedliwych. O bezdomnych, zamarzaj�cych na �mier� w zimnych grotach, z �o��dkami wype�nionymi traw� i ziemi�, o starcach i dzieciach traktowanych tak okrutnie, �e �mier� zdaje si� wybawieniem.

Gdy sko�czy�, Villemo by�a niemal przekonana, �e Norwegia powinna mie� w�asny rz�d, i z dum� my�la�a o zadaniu, jakie jej powierzono.

Teraz, kiedy zmierzali przez r�wnin� do ma�ej wioski, zapyta�a:

��Co my tam w�a�ciwie mamy robi� w tym dworze?

��Musimy mie� oczy i uszy otwarte. I je�li chodzi o ludzi, kt�rzy s� tam �le traktowani, i o samych gospodarzy. Musimy si� dowiedzie�, jakie maj� powi�zania. To jest jeden z tych dwor�w, w kt�rych powstanie ma wybuchn�� najpierw� kiedy ju� do niego dojdzie.

Villemo prze�kn�a �lin�. I to tam ona ma mieszka�! Przeczuwa�a, �e nie wr�y to nic dobrego.

Ale czy� nie pragn�a prze�ywa� przyg�d? Czy nie uwa�a�a jeszcze niedawno, �e �ycie w parafii Grastensholm jest nudne? Ma wi�c to, czego chcia�a. Tylko �e teraz wola�aby tego unikn��!

Jej pi�kny pok�j w Elistrand� ��ko. �Tu sypia najszcz�liwszy cz�owiek �wiata�. Odkry�a z rozdra�nieniem, �e jest chora z t�sknoty za domem.

Wytar�a pospiesznie kilka �ez, wyprostowa�a si� i g��boko wci�gn�a powietrze. Chc�c nie chc�c powlok�a si� dalej za Eldarem, kt�ry stanowczo stawia� zbyt d�ugie kroki i nawet nie my�la�, �eby si� obejrze�, czy ona za nim nad��a, czy nie.

Kiedy nareszcie dotarli do du�ych, rozleg�ych drewnianych zabudowa� karczmy, Villemo by�a tak zm�czona, �e z trudem ci�gn�a za sob� nogi. Eldar wzi�� j� za r�k�, czego nie zrobi� przez ca�� drog�, i wprowadzi� do �rodka. Pewnie chcia� wygl�da� jak prawdziwy starszy brat, opiekuj�cy si� siostr�.

Na ich widok szum w mrocznej izbie usta�. Eldar podszed� do szynkarza.

��Znalaz�oby si� jakie� pos�anie dla mojej siostry? Idziemy z daleka i biedne dziecko jest bardzo zm�czone.

To on naprawd� potrafi m�wi� takim �agodnym i czu�ym g�osem? Jaka szkoda, �e to tylko gra!

Szynkarz przygl�da� jej si� badawczo. Spu�ci�a wzrok i stara�a si� wygl�da� niewinnie. Po chwili gospodarz przeni�s� swoje zainteresowanie na Eldara.

��A masz czym zap�aci�?

I wtedy Eldar zrobi� co� dziwnego. Odwr�cony plecami do izby, podci�gn�� lewy r�kaw a� do �okcia i zaraz szybko opu�ci� go znowu.

Gospodarz skin�� g�ow�.

��Ma�a mo�e si� przespa� w izdebce na strychu.

Poprowadzi� ich schodami na g�r� i otworzy� niedu�e, skrzypi�ce drzwi.

��A ty? Te� tu b�dziesz spa�?

��Jeste�my ju� na to za duzi � odpar� Eldar. � Ja po�o�� si� w stajni na sianie.

��Dok�d idziecie?

��Do Tobronn.

Gospodarz zmarszczy� brwi.

��Powodzenia!

��Dzi�kuj�, b�dzie nam potrzebne!

��Przyjd� do mnie p�niej, to porozmawiamy chwil�!

Eldar potwierdzi� skinieniem g�owy.

��Jak tylko po�o�� siostr�. A mogliby�my dosta� tu co� do jedzenia? Nie bardzo chc� siedzie� z ni� po�r�d tylu obcych.

��Oczywi�cie. Jak jej na imi�?

��Merete.

Aha, wi�c mam na imi� Merete, pomy�la�a Villemo.

Szynkarz wyszed�, Eldar zamkn�� drzwi. Izdebka by�a tak niska, �e musia� si� zgi�� niemal wp�. Wewn�trz intensywnie pachnia�o nagrzanym w s�o�cu, �wie�o smo�owanym drewnem.

��Mamy tu wod� i miednic� � powiedzia�. � Usi�d� na kraw�dzi ��ka!

Zrobi�a, co kaza�. By�a zanadto zm�czona, by protestowa�.

Zdj�� jej z n�g buty i po�czochy, nala� wody do miednicy i my� jej pokaleczone stopy. Villemo wzdrygn�a si� na pierwsze zetkni�cie z zimn� wod�, potem jednak opar�a si� o �cian� i z rozkosz� poddawa�a zabiegowi.

Eldar Svanskogen przygl�da� si� tej zm�czonej drobnej twarzyczce, jakby pozbawionej �ycia teraz, gdy �ar p�on�cy zawsze w oczach zosta� ukryty pod zamkni�tymi powiekami.

Jeste� jeszcze dzieckiem, pomy�la�. Ale, na Boga Wszechmog�cego, jak ty b�dziesz reagowa�, gdy pewnego razu obudzi si� w tobie kobieta? Ty, z tak� intensywno�ci� prze�ywania, z twoim gwa�townym temperamentem i z uwodzicielskim pi�knem tych niemal szalonych oczu?

Pu�ci� jej stop� nagle, jakby si� oparzy�. Na moment ogarn�o go wariackie pragnienie, by to on m�g� obudzi� w niej kobiet�. By� przekonany, �e umia�by to zrobi�. W ka�dej chwili.

Ale mia� si� na baczno�ci. Dziewczyna z Ludzi Lodu to nie igraszka. A jeszcze mniej pozosta�a rodzina. Meidenowie z Grastensholm� Paladinowie z Danii.

Nie, Eldar ze Svanskogen powinien trzyma� si� z daleka. Szybko wytar� jej nogi i wsta�.

Gospodarz sam przyni�s� jedzenie. Postawi� na stole mis�, z kt�rej wydobywa� si� smakowity zapach, i wyszed�. Na tacy le�a�y te� dwie drewniane �y�ki. Eldar poda� jedn� Villemo i zaprosi� j� gestem do misy.

��Prosz� bardzo, jedz!

Pos�ucha�a zachwycona. Na zmian� zag��biali �y�ki w misie, cho� jej zawarto�� nie wygl�da�a szczeg�lnie zach�caj�co: w szarej, t�ustej mazi p�ywa�y kawa�ki czego� nieokre�lonego.

��Co to jest? � j�kn�a po kilku �y�kach.

��Lepiej nie pyta�.

Przesta�a je��.

��G��d panuje tak�e tutaj � wyja�ni� sucho.

Villemo od�o�y�a �y�k�.

��Chyba ju� wi�cej nie chc�.

��Jedz natychmiast i nie marud�! To wygl�da na wn�trzno�ci jakiego� zwierz�cia, a to zdrowe po�ywienie.

Mia�a wra�enie, �e widzi wrony i szczury w tych odra�aj�cych och�apach, ale postanowi�a nie poddawa� si� tego rodzaju fantazjom. Potrzebowali jedzenia, a ta zupa nie jest przecie� szkodliwa. Dzielnie jad�a dalej, a poza tym syto�� poprawia humor!

Kiedy p�niej wieczorem le�a�a sama w ��ku i czu�a, jak ciep�o wype�nia jej cia�o z wyj�tkiem st�p, kt�re pozostawa�y zimne niby l�d, powr�ci�a �wiadomo�� tego wszystkiego, co dzia�o si� z ni� w ci�gu ostatniej doby.

Czy to naprawd� dopiero wczoraj wieczorem opu�ci�a Elistrand? To niepoj�te. Mia�a wra�enie, �e od tamtej pory prze�y�a ca�e �ycie. Pe�ne b�lu, przera�aj�ce �ycie.

My�l o jasnym, dobrym rodzinnym domu by�a nie do zniesienia. Villemo wci�ga�a powietrze g��boko, chc�c uwolni� si� od d�awi�cego ucisku w gardle. Ojciec� Czy ju� dosta� jej list? Wszyscy przyjaciele i krewni z s�siednich dwor�w, co oni teraz robi�?

Tylu zmartwie� przysporzy�a im wszystkim, zw�aszcza kochanemu ojcu. Jak to dobrze, �e mama o niczym nie wie � na razie. Ona nie mo�e si� o tym nigdy dowiedzie�! Villemo musi wr�ci� do domu przed ni�! Musi!

Zabi�a.

Ta prawda przes�ania wszystko inne. Ona, Villemo c�rka Kaleba, zabi�a cz�owieka.

To by�o niezno�ne. Nie wytrzyma tego uczucia. Nie wytrzyma!

Wybuchn�a spazmatycznym p�aczem i ju� wcale nie stara�a si� go powstrzyma�. Zreszt� i tak by nie mog�a. Czu�a, �e p�acz jej pomaga. Niech wi�c inni go�cie karczmy my�l�, co im si� podoba.

Nast�pnego dnia wyruszyli wcze�nie. Kiedy Villemo wk�ada�a na siebie sp�dnic�, otoczy�a j� chmura py�u. Potrzebowa�a troch� czasu, zanim znowu mog�a i�� jako tako normalnie na swoich obola�ych nogach.

Kiedy jednak zjedli solidne �niadanie � �jedz, Merete chleb z m�ki pomieszanej z kor� drzewn�, bo nie wiadomo, kiedy dostaniesz nast�pny posi�ek� � i kiedy ju� uszli spory kawa�ek, popatrzy�a na swojego towarzysza przestraszona.

��Eldar� Ty kulejesz!

��Naprawd�?

��Wygl�dasz, jakby� st�pa� po rozpalonym �elazie.

��Mam p�cherze pod stopami � mrukn��.

��O, m�j drogi � rzek�a wsp�czuj�co. � Nie wiedzia�am, �e bohaterom robi� si� p�cherze!

��Bohaterom? � prychn��. � Ja chyba nie jestem bohaterem!

��Dla mnie by�e�. By�e� pi�kny, silny i niepokonany.

��By�em, powiadasz. To znaczy p�cherze pozbawi�y ci� z�udze�?

��Och, nie, nie! Z�udzenia rozwia�y si� ju� dawno temu.

��No, tak dawno to chyba nie. Poznali�my si� przecie� dopiero co. Jako doro�li, chcia�em powiedzie�.

Najwyra�niej chcia� pozosta� w jej oczach bohaterem.

��To by�o wtedy, kiedy mi opowiada�e� o swoich dziewczynach.

��Ach, to � u�miechn�� si� jakby skr�powany. � To by�o tylko takie gadanie.

Milcza�a przez chwil�.

��Wi�c to nieprawda?

��Nie, sama wiesz, jak to m�czy�ni gadaj�.

��Nie wiedzia�am.

Niklas� Dominik� przecie� nie s� tacy. To dobrze wychowani, grzeczni, odnosz�cy si� z szacunkiem do innych m�odzie�cy.

��Tak ucich�a� � powiedzia� po chwili.

Przystan�a i przygl�da�a mu si� zbita z tropu. Kim jest ten cz�owiek? Dlaczego ona idzie z nim po zamarzni�tej, pokrytej grud� wiejskiej drodze?

��Przepraszam. Chyba si� zamy�li�am.

Eldar nic ju� nie powiedzia�. Zrozumia� chyba, �e ona przez chwil� by�a my�lami gdzie indziej i �e w tamtym jej �yciu dla niego miejsca nie ma.

Ruszyli dalej, oboje na obola�ych nogach. Villemo z trudem dotrzymywa�a Eldarowi kroku, sz�a zawsze nieco z ty�u i przygl�da�a mu si�.

W piersiach d�awi� j� bolesny ci�ar. Patrzy�a na tego m�czyzn� z przyjemno�ci�. Na jego d�ugie, zgrabne nogi, w�skie biodra i szerokie ramiona. W�osy, bujne popielatoblond, bruzdy na policzkach, w�skie oczy i du�e bia�e z�by. Jak u niebezpiecznego zwierz�cia, pomy�la�a. By� szorstki i wulgarny w mowie, gdy wpada� w z�y humor. Ale kocha�a go w�a�nie dlatego, �e pragn�a wydoby� z niego to, co w nim by�o dobrego, a co � by�a o tym przekonana � istnieje, ukryte pod t� tward� skorup� brutalno�ci.

Kr�tko m�wi�c, Villemo wpad�a w t� sam� pu�apk�, w kt�r� przed ni� da�o si� z�apa� tysi�ce innych kobiet. Chcia�a mianowicie zbawia� zatracon� dusz� ukochanego.

Ile� to ju� kobiet uwierzy�o, �e znajd� w sobie do�� si�, by uratowa� na przyk�ad jakiego� zapijaczonego wraka wy��cznie swoj� mi�o�ci� i dobrym wp�ywem? Ile wierzy�o, �e potrafi� brutalnego drania przemieni� w anio�a?

Villemo znajdowa�a si� w jeszcze gorszej sytuacji ni� wi�kszo�� tamtych kobiet. Ona bowiem zamierza�a wydoby� w Eldarze jego lepsze ja wy��cznie poprzez uczucie wznios�e i platoniczne. O fizycznej mi�o�ci nawet nie my�la�a. Na to Villemo by�a jeszcze zbyt niedojrza�a, a zarazem zbyt powa�nie my�l�ca.

Szli wi�c tak oboje, ka�de pogr��one w swoich fantazjach. On pragn�� j� widzie� prymitywnie zmys�ow�, ona chcia�a, by sta� si� grzeczny i szlachetny. Czyje marzenia zostan� spe�nione? Wszystko zale�y od tego, co ich spotka tej zimy i w jakich warunkach przyjdzie im �y�.

Villemo zapyta�a nie�mia�o:

��Skoro ja mam teraz na imi� Merete, to jak ty si� nazywasz?

��Einar. Einar Foss, zapami�taj to!

��To znaczy, �e ja nazywam si� Merete Foss. Ile masz lat?

��Powiedzmy dwadzie�cia pi��.

��Czy jest co� jeszcze, co powinnam wiedzie�? Sk�d pochodzimy?

��Z Christianii. Ty zarabia�a� na �ycie �ebrz�c. Teraz ja chc� si� tob� zaopiekowa�, dlatego szukamy miejsca na wsi.

Skin�a g�ow�.

��A jak twoje nogi?

��Ju� nied�ugo b�dziemy na miejscu.

��Wiesz, gdzie jest ten dw�r?

��Otrzyma�em dok�adne wskaz�wki.

Wkr�tce dostrzegli w zapadaj�cym ju� zmierzchu zabudowania, roz�o�one na wzg�rzu ponad rozleg�� r�wnin�, otoczon� pag�rkami.

��To tu � o�wiadczy� Eldar. � Wchodzimy nie zwlekaj�c.

Villemo patrzy�a z szacunkiem, pomieszanym z odrobin� l�ku, na liczne pociemnia�e budynki wok� dziedzi�ca. Dw�r by� niew�tpliwie du�y, utrzymany w starym norweskim stylu ch�opskim. Co najmniej ze dwadzie�cia mniejszych budynk�w otacza�o rozleg�e podw�rze, po�rodku kt�rego sta�o wielkie drzewo i jedna z tych dwu imponuj�cych studni, od kt�rych dw�r bra� swoj� nazw� � Tobronn, Dwie Studnie. Na wprost bramy wznosi� si� g��wny budynek � pi�trowy dom z wielkich drewnianych bali, z gankiem ozdobionym rze�bion� balustrad�. Bogate spichrze ulokowano po obu stronach domu, a za nimi, jak okiem si�gn��, rozci�ga�y si� �yzne pola. Wie�, do kt�rej dw�r nale�a�, po�o�ona by�a nieco dalej, dyskretnie cofni�ta za poros�e lasem wzniesienia, jakby wiejskie zabudowania nie mia�y odwagi nawet g�owy wychyli� w pobli�u takiej pot�gi i wspania�o�ci.

��Trzymaj buzi� na k��dk�, je�li tylko si� da � mrukn�� Eldar. � Wyra�asz si� za wytwornie, wi�c ja b�d� gada�.

Jaka� przera�ona stara s�u��ca zaprowadzi�a ich do gospodarzy. Eldar sta� przy drzwiach i k�ania� si� g��boko. Villemo na wp� ukryta za nim stara�a si� wygl�da� na sp�oszon� i oszo�omion� bogactwem domu. Uda�o jej si� te� dygn�� niezdarnie.

W pokoju na du�ych drewnianych krzes�ach siedzieli w�a�ciciele dworu i gapili si� na nich z�ym wzrokiem. Gospodarz i jego �ona, podobni do siebie, oboje najwyra�niej jadaj�cy zbyt du�o. On ubrany w spodnie i kurtk� ze znakomitego samodzia�u, ona godnie, ca�a na czarno.

Villemo nie podoba�y si� oczy gospodyni. W og�le jej si� nie podoba�a, ona ca�a. Siedzia�a na tym swoim krze�le jak wielka, t�usta paj�czyca, pod czarnymi, krzaczastymi brwiami po�yskiwa�y br�zowe, �widruj�ce oczka. Brod� mia�a mocno wysuni�t� do przodu, tak �e wielki, mi�sisty nos prawie si� z ni� schodzi�. Szare jak �elazo w�osy by�y mocno �ci�gni�te i zwi�zane z ty�u. Na twarzy stara mia�a �lady zarostu, i nawet nie tylko �lady.

M�czyzna by� po prostu t�usty i pospolity, o zimnych, wytrzeszczonych �lepkach i przerzedzonych w�osach. Sprawia� wra�enie, jakby mia� ochot� odchrz�kn��, ale jako� mu si� nie udawa�o.

��No? Czego chcecie? � burkn�� niech�tnie.

��Szukamy s�u�by, panie, i chcieliby�my mo�e tutaj � odpowiedzia� Eldar takim pokornym g�osem, jakiego Villemo nigdy jeszcze u niego nie s�ysza�a. � To jest moja m�odsza siostra, kt�r� si� opiekuj�, bo zostali�my teraz bez domu i rodziny. Oboje umiemy dobrze pracowa� i ch�tnie b�dziemy robi� wszystko co potrzeba. Nasza matka by�a Dunk� i dlatego chcieliby�my s�u�y� u pa�stwa.

��Podejd� bli�ej! � warkn�a kobieta do Villemo.

Villemo podesz�a sp�oszona. Znowu dygn�a.

Kobieta z�apa�a jej sp�dnic� i maca�a do�� teraz zszarza�y materia�.

��Sk�d wzi�a� co� takiego, dziewczyno?

Nim Eldar zd��y� odpowiedzie�, Villemo odpar�a troch� sepleni�c:

��Jedna mi�a pani mi da�a przy drzwiach, wasza wysoko��.

��Wasza wysoko�� � roze�mia�a si� kobieta szyderczo, ale najwyra�niej jej to pochlebi�o. � Ale mog� spojrze� w twoje oczy? O, fuj, takie oczy to chyba nale�� do szatana!

Villemo zdo�a�a wycisn�� kilka �ez, tak �e oczy zrobi�y jej si� b�yszcz�ce.

��Tak powiadaj� wszyscy ludzie, wasza wysoko��. Ale to tylko dlatego, �e mam� wystraszy� jaki� kot o ��tych oczach, kiedy ze mn� chodzi�a. Dlatego urodzi�am si� z takimi oczami. Ale ja chodzi�am do ko�cio�a co niedziela i Pan B�g mi przebaczy�.

Daje sobie �wietnie rad�, pomy�la� zdumiony Eldar, kt�ry wci�� sta� przy drzwiach. Pos�uguje si� z umiarem ch�opsk� mow�, nie przesadza; zachowuje si� te� tak, jakby przez ca�e �ycie by�a s�u��c�. Ale niech B�g ma w opiece Eldara Svartskogen, jaka ona �adna! Wspania�a! Bo�e, zmi�uj si� nade mn�, pragn� jej! A w �adnym razie nie mog� sobie na to pozwoli�, w �adnym razie!

Jeszcze pami�ta� jej nagie, kszta�tne biodra, czu� pod d�oni� mi�kk�, napi�t� sk�r�. Chce ogl�da� to znowu! Chce! Musi!

Drgn�� i oprzytomnia�, otrz�sn�� si� z tego zauroczenia i zobaczy�, �e gospodarz patrzy na dziewczyn� �akomie tymi swoimi oczkami. On te� chcia�by j� mie�, u�wiadomi� sobie wstrz��ni�ty i poczu�, �e d�awi go gwa�towna zazdro��. Ten stary kozio�! Ten t�usty, obrzydliwy stary alfons rozbiera wzrokiem moj� Villemo�

Moj� Villemo? Co te� mu przychodzi do g�owy?

�ona nie zauwa�y�a pow��czystych, �akomych spojrze� swojego m�a. Wci�� jeszcze nie pozby�a si� przyjemnego wra�enia po tym, jak zosta�a nazwana �wasza wysoko��.

��Czy umiesz podawa� do sto�u, dziewczyno?

��Troch� � odrzek�a Villemo. � Ale si� naucz�.

W�a�cicielka dworu pos�a�a swemu ma��onkowi pytaj�ce spojrzenie. On skin�� g�ow�, lecz twarz pozosta�a bez wyrazu. Potem zwr�ci� si� do Eldara.

��Potrzebujemy oborowego � powiedzia� ostro. � Mo�esz sypia� w czeladnej izbie razem z innymi parobkami.

Twoja siostra b�dzie mieszka� tu, w domu.

Wszystko w duszy Eldara protestowa�o, ale nie m�g� zrobi� nic innego, jak tylko sk�oni� si� g��boko i zabra� Villemo do kuchni, gdzie mieli dosta� je��.

Gdy na chwil� zostali sami, szepn�� jej do ucha:

��Staraj si� nigdy nie by� sam na sam z gospodarzem, Villemo!

Patrzy�a na niego zdumiona, niczego nie rozumiej�c. Nigdy jeszcze nie widzia�a Eldara takim. Oczy p�on�y mu dziwnym blaskiem � niepokoju, �alu i� tak, co by to mog�o by�? T�sknota, pragnienie? Nie mog�a tego poj��.

Za czym on m�g�by t�skni�?

Dopiero kilka dni sp�dzi�a Villemo w du�ym domu w Tobronn, a zaczyna�a wyczuwa�, �e w tym dworze dzieje si� co� bardzo dziwnego.

W domu, pomin�wszy, rzecz jasna, gospodarzy, by�a opr�cz niej jeszcze tylko ta stara przestraszona kobieta i bardzo w�adczy m�czyzna, zaufany gospodarza. W podw�rzu poza Eldarem pracowa�o tylko dw�ch s�u��cych i dwie s�u��ce. Tych czworo wywar�o na Villemo bardzo nieprzyjemne wra�enie. Uwa�a�a, �e s� zamkni�ci, nieprzyst�pni i ponurzy. Nigdy nie rozmawiali ani z ni�, ani z Eldarem, chyba �e wydawali im jakie� polecenia. Domy�la�a si�, �e Eldarowi nie jest lekko. Tamci wi�kszo�� obowi�zk�w przerzucali na niego.

Mimo to jednak dw�r by� dobrze utrzymany, pola i ��ki w jak najlepszym stanie. W wielkiej, niepraktycznie urz�dzonej kuchni panowa�a czysto�� i porz�dek, a resztki jedzenia, kt�re stara kobieta podawa�a jej w pokoju kredensowym, by�y dobre i smacznie przyrz�dzone. Villemo nie mia�a prawa wchodzi� do kuchni, chyba �e zosta�a wezwana, ale to zdarza�o si� rzadko. Ona pracowa�a w pokojach. Musia�a sprz�ta�, odkurza�, a poza tym �ata�a ubrania i podawa�a do sto�u.

Villemo �adnej z tych rzeczy nie umia�a robi�. Teraz mia�a do siebie pretensje, �e zawsze tak unika�a domowych obowi�zk�w. Czu�a si� okropnie bezradna wobec zada�, kt�re na ni� spada�y. Tylko �e Villemo nigdy nie czu�a powo�ania do tych tak zwanych kobiecych zaj��. Nie posiada�a wrodzonych zdolno�ci, �eby instynktownie wiedzie�, jak najlepiej po�cieli� ��ko, nie dostrzega�a, czy w pokoju jest kurz, czy nie. Nie umia�a �adnie zacerowa� skarpetki, a ju� najmniej ze wszystkiego umia�a przyjmowa� polecenia. To zdumiewaj�ce, my�la�a cz�sto, przepe�niona uczuciem buntu, jak zachowania przodk�w odbijaj� si� na potomstwie. Moi przodkowie ze strony dziadka Alexandra na og� byli lud�mi, kt�rzy w �yciu g��wnie rozkazywali. Wysocy oficerowie, marsza�kowie, ksi���ta� To zostaje we krwi potomstwa! W jaki� mistyczny spos�b oni przekazali mi w spadku te cechy, tak �e wszystko si� we mnie burzy, je�li kto� pr�buje mi co� nakaza�. Nie �ebym ja sama chcia�a rozkazywa� czy te� bym czu�a si� za dobra, by s�u�y� innym. Po prostu pr�ba dominacji budzi we mnie op�r. Jestem taka w�ciek�a, �e sama si� tego wstydz�.

Ale te� tutejsi gospodarze s� wyj�tkowo niesympatyczni, my�la�a dalej. Zw�aszcza ona, z tymi �widruj�cymi oczkami i wyra�nymi w�sami.

Kiedy na przyk�ad Villemo mia�a robi� porz�dki w garderobie, gospodyni siada�a w pobli�u na krze�le z zaostrzonym patykiem w r�ce. Tym patykiem d�ga�a i poszturchiwa�a Villemo, pokazywa�a, �e tu zostawi�a jak�� plam�, a tam k�aczek kurzu. Z najwi�ksz� rozkosz� ta stara hetera dyrygowa�a dziewczyn� w ten spos�b niemal bez s�owa. Wydawa�a tylko ostre, warkliwe polecenia i triumfuj�co mlaska�a grubymi wargami, kiedy dostrzeg�a jakie� uchybienie. W takich przypadkach Villemo musia�a przywo�ywa� na pomoc ca�� swoj� mi�o�� do Eldara, by znie�� udr�k�.

Pragn�a bowiem szczerze, �eby on by� z niej dumny. Jego obecno�� by�a jedyn� rzecz�, kt�ra pomaga�a jej si� utrzyma� w ryzach.

Gospodarze z Tobronn bardzo cz�sto przyjmowali go�ci. Ju� w kilka dni po tym jak Villemo rozpocz�a prac�, odby�o si� przyj�cie, na kt�re zjecha�o wielu s�siad�w. Oboje, gospodarz i gospodyni, z wyra�n� dum� prezentowali im Villemo, kt�rej rzeczywi�cie uda�o si� zrobi� przyjemne wra�enie. Gospodyni nauczy�a j� czego trzeba o podawaniu do sto�u. Da�a jej te� inn�, ciemniejsz� sukienk�. Jej w�asna pi�kna suknia znikn�a. P�niej, kt�rego� dnia, mign�a jej w sypialni gospodarzy, wyprana i pocerowana. Villemo by�a przekonana, �e nigdy sukni nie odzyska.

Eldar zdo�a� tak urz�dzi� sprawy, �e m�g� codziennie rozmawia� przez chwil� z �m�odsz� siostr��, bo przecie� by� za ni� odpowiedzialny. Spotykali si� zawsze na �awce pod wielkim drzewem na dziedzi�cu. Ka�dy m�g� ich tam widzie�, ale nikt nie s�ysza�, o czym rozmawiaj�.

Villemo udawa�a obra�on�, kiedy Eldar poprosi� gospodyni�, by m�g� si� widywa� z �siostr�� codziennie. Tamta patrzy�a na niego surowo i zastanawia�a si�, czy to b�dzie dobrze, je�eli si� zgodzi.

��Owszem � zapewnia� j� Eldar. � Bo obieca�em matce na �o�u �mierci, �e zaopiekuj� si� Merete, a taka obietnica to rzecz �wi�ta, jak pani gospodyni sama wie najlepiej.

To twoja matka umar�a, chcia�a zapyta� Villemo. Nie wiedzia�am. Czy to si� sta�o niedawno?

W por� jednak ugryz�a si� w j�zyk. Wyda�oby si�, co z nich za rodze�stwo!

Spotykali si� codziennie oko�o czwartej, po podwieczorku, gdy sko�czyli prac�. Ju� czwartego dnia Villemo powiedzia�a:

��Dzisiaj w nocy s�ysza�am jakie� okropne g�osy.

��Tak? Musz� przyzna�, �e ja �pi� jak kamie� � odpar� Eldar.

Tak przyjemnie by�o widzie� go znowu. Villemo uwa�a�a, �e s� sobie teraz bardzo bliscy w tym obcym �wiecie. On sprawia� wra�enie do�� zm�czonego, co zreszt� nie powinno dziwi� przy takiej pracy, jaka na niego spad�a! Oczy sta�y si� zapadni�te, by�y zaczerwienione i suche, a bruzdy na policzkach wyra�niejsze ni� przedtem. Z�agodnia�a te� ta jego oboj�tna niech��; teraz, kiedy z ni� rozmawia�, patrzy� jej w oczy. Przedtem zawsze odwraca� niech�tnie wzrok.

��S�ysza�am � m�wi�a dalej Villemo. � Nie wiem wprawdzie, co to takiego, jakby zamkni�te w jakim� pomieszczeniu zwierz�ta albo co�.

��Zwierz�ta maj� si� dobrze � stwierdzi� Eldar. � T�uste i b�yszcz�ce. Ale zastanawiam si�

��Nad czym si� zastanawiasz?

��Kto robi� wszystko, kiedy mnie nie by�o. Ci dwaj, co si� tu kr�c� po podw�rku, zajmuj� si� jedynie wydawaniem mi polece�.

��Ja my�la�am o tym samym. Nijak nie mog� zrozumie�, jakim sposobem ta stara, �miertelnie przera�ona zjawa jest w stanie przygotowa� tyle jedzenia, i to tak szybko!

��Spr�buj podejrze�, jak ona to robi. Nie mo�e przecie� pracowa� okr�g�� dob�. A w og�le to nie potrzebujesz si� ju� obawia� gospodarza.

Villemo �ci�gn�a brwi.

��Obawia�?

��A, wi�c niczego nie zauwa�y�a�? � mrukn��. � No, w porz�dku. W ka�dym razie s�ysza�em, jak s�u��cy rozmawiali mi�dzy sob�, �e wszelkie si�y m�skie ju� go opu�ci�y.

��A co to takiego?

Eldar patrzy� na ni� przez chwil�.

��Zapomnij o tym � powiedzia� w ko�cu. � Masz co� jeszcze do opowiedzenia?

Zastanawia�a si�.

��Nie, ju� nic specjalnego. A ty?

��Jeszcze nie, ale wydaje mi si�, �e wkr�tce dowiemy si� czego�. Villemo� b�d� ostro�na, na Boga!

��Nie b�j si�. Ja was nie zdradz�.

��To nie nas mia�em teraz na my�li. To nie jest dobre miejsce dla ciebie. Nie wiem jeszcze nic pewnego, ale jest tu co�, co mi si� nie podoba.

��Ja te� tak my�l�.

��Jak wygl�daj� twoje dnie?

Villemo westchn�a.

��No wi�c tak. Spa� mog� zastanawiaj�co d�ugo. Nie wolno mi si� pojawia� przed pierwszym posi�kiem, przy kt�rym podaj� do sto�u. Potem czas mija na r�nych zaj�ciach domowych, tak nudnych, �e mo�na skona�. Baba jest przy mnie przez ca�y czas i nadzoruje prac�. Nie wolno mi robi� tak i nie wolno mi robi� siak. Nie wolno mi chodzi� tu i nie wolno mi chodzi� tam. Eldar, ja, kt�ra tak nie cierpi� domowej roboty! Czy my�lisz, �e teraz j� pokocha�am? O, nie! Nienawidz� jej z ca�ej duszy i zgadnij, co m�wi� za plecami baby? Gdyby my�li mog�y zabija� I jeszcze ten dziwny pomocnik. Syver ma na imi�, jest raczej czym� w rodzaju zarz�dcy czy prawej r�ki� Jego widuj� tylko przedpo�udniami. Potem znika. Natomiast ta stara, przestraszona kobiecina, Berit, pracuje od rana do nocy. No, a poza tym� � Villemo roze�mia�a si�. � Pami�tasz, jak chcia�am udawa� g�uch�? Ot� ona jest g�ucha! M�wi, ale nie s�yszy nic. Odczytuje z ust.

��Naprawd�? Tak, ja te� wstaj� strasznie p�no. Jeden z tych pysza�kowatych parobk�w przychodzi mnie budzi�, a je�eli wstan� za wcze�nie, to jest w�ciek�y.

Eldar zamilk� na chwil�.

��Gdzie jest tw�j pok�j? W kt�rej cz�ci budynku?

��To s�u�b�wka, w g��bi domu, za kuchni�. Pomieszczenie wystarczy�oby dla czterech os�b, ale mieszkam tam sama.

Eldar odwr�ci� g�ow� w stron� domu.

��Kt�re okno?

��Pok�j nie ma okna. Tylko otw�r w tylnej �cianie.

��Jakie jest twoje ��ko? � zapyta� wolno.

��Moje ��ko? Jest� jakby to powiedzie�? S�oma, naturalnie, przykryta kocem, na kt�rym le��, a okrywam si� drugim kocem. Mam ciep�o, ale koce s� za kr�tkie, tak �e musz� le�e� skulona, �eby mi nogi nie wystawa�y albo nie le�a�y na go�ej s�omie.

Eldar poruszy� si� na swoim miejscu. Zawstydzi� si� tego pytania, ale musia� wiedzie�, jak wygl�da jej pos�anie i jak ona wygl�da, kiedy na nim le�y�

��Masz jak�� koszul� na noc?

��Nie � odpar�a zdumiona. � �pi� w dziennej koszuli, ale musz� uwa�a�, �eby jej kto nie zobaczy�, wi�c nie zawsze jej u�ywam.

Nie u�ywa koszuli? Le�y go�a? Naga�

Zakr�ci�o mu si� w g�owie, ale zaraz si� opanowa�.

��Oho, wo�aj� mnie, nadzorcy niewolnik�w! Zobaczymy si� jutro!

��Tak. Eldar�

Zatrzyma� si�. Ona po�o�y�a mu r�k� na ramieniu.

��Ja� Chcia�abym widywa� ci� cz�ciej. Czuj� si� taka samotna.

On zagryza� wargi.

��Musimy by� ostro�ni, wiesz o tym.

��Tak, oczywi�cie. � Spu�ci�a oczy i cofn�a r�k�. Potem pobieg�a do domu; szczup�a, niedu�a figurka z warkoczami ta�cz�cymi na plecach, ko�ysz�ca biodrami.

Mimo i� Eldar by� tak zm�czony, �e ca�e cia�o zdawa�o si� sparali�owane, nie m�g� zasn�� tego wieczora. Rzuca� si� i wierci� na swoim twardym pos�aniu, nie mog�c znale�� sobie miejsca.

W ko�cu wsta�, postawi� nogi na nier�wnej, zimnej pod�odze czeladnej izby i raz po raz t�uk� zaci�ni�t� pi�ci� w oparcie ��ka.

��Do diab�a, do diab�a, do diab�a! � powtarza� niezmiennie, a� mu tchu zaczyna�o brakowa�.

Nie znajdowa� jednak innego wyra�enia, kt�re by odpowiada�o temu, co czu�.

Buntownicze nastroje nieub�aganie przybiera�y na sile. Wzmaga�a je mo�e nawet nie tyle mi�o�� ojczyzny, co nieludzkie traktowanie ze strony bezmy�lnych w�jt�w. Bunt rodzi� si� w milczeniu, ale narasta� jak lawina, zatacza� coraz szersze kr�gi, zapala� fanatyczny ogie� w oczach uci�nionych, by� przekazywany szeptem przy sto�ach w karczmach i sekretnych izbach�

Cel pierwszego ataku ju� zosta� wyznaczony.

Dw�r Tobronn w Romerike.

Ten cel wyznaczy� si� poniek�d sam � z wielu powod�w. Przede wszystkim jednak dlatego, �e tam mo�na by�o uderzy� w okre�lon� person�, gdy b�dzie pozbawiona ochrony.

Czekano tylko na odpowiedni moment.

Tristan, ten m�ody, nieszcz�liwy i zagubiony ch�opiec, wr�ci� do Danii. By� ju� wtedy, przynajmniej zewn�trznie, wyleczony ze swojej wstydliwej choroby. Nikt, ani rodzice � Jessica i Tancred, ani babka Cecylia, ani ciotka Gabriella, niczego nie mogli si� nawet domy�la�. Ale cz�sto wieczorami zamyka� si� w swoim pokoju i w og�le zmieni� si� nie do poznania.

Podst�pny atak Gudrun zrani� go do g��bi niczym d�ugi, przeszywaj�cy na wylot kie�. Odmieni�a ona niewinne �ycie wra�liwego ch�opca, okaleczy�a go na zawsze.

Tristan nigdy nie sta� si� na powr�t taki jak przedtem. Tamto nieszcz�sne wydarzenie w sza�asie Svanskogen wywar�o wp�yw na ca�e jego �ycie. Skierowa�o jego los na dziwne tory, o czym jeszcze teraz nie b�dziemy opowiada�.

W ka�dym razie Tristan swoim �yciem uzasadni� znaczenie imienia, kt�re nosi�: �Urodzony dla smutku.

Niklas Lind z Ludzi Lodu wpad� galopem na dziedziniec twierdzy Akershus.

��Czy Dominik Lind z Ludzi Lodu jest tu jeszcze? � zapyta� pe�ni�cego wart� oficera.

��Ten ze Sztokholmu? Jest, oczywi�cie, ma wyjecha� dopiero pojutrze. � Oficer u�miechn�� si�. � Jeste�cie krewniakami? Poznaj� po oczach.

��Na nic si� zda zaprzecza�. To prawda.

Wkr�tce potem kuzyni si� spotkali.

��Niklas? Widz�, �e nie �a�owa�e� konia. Co si� sta�o? Chyba nic z wujem Brandem?

��Nie. Z Villemo.

Dominik zdr�twia�.

��Z Villemo? Co�?

��Znikn�a. Sp�jrz, wuj Kaleb dosta� ten zwitek brzozowej kory wczoraj wieczorem.

Dominik czyta� w milczeniu. Jego oczy pociemnia�y i przygas�y.

��Och, moi kochani � szepn��. � Nie natrafili�cie na �aden �lad?

��Owszem. Dzi� rano by� u wuja Kaleba w�jt. Powiedzia�, �e Villemo zad�ga�a no�em Monsa Wollera, a mo�e raczej jego kompana, a Eldar Svanskogen tego drugiego. Znikn�li oboje, i ona, i Eldar.

Dominik zblad�.

��Eldar Svartskogen? Czy Villemo jest z nim?

��Na to wygl�da � g�os Niklasa nie brzmia� zbyt pewnie.

��Szukali�cie w Svartskogen?

��Wczoraj byli tam ludzie w�jta i starannie przeszukali zagrod�. Nie ma ich tam. Wszystko wskazuje jednak na to, �e udzia� w tych niezrozumia�ych wydarzeniach bra�o wi�cej os�b. W�jt powiada, �e on tak�e straci� dw�ch ludzi. Podejrzewa, �e chodzi tu o tajny ruch powsta�czy.

��I Villemo mog�aby by� z tym ruchem zwi�zana?

��Albo mog�a zosta� zamieszana przypadkiem. Wuj Kaleb wyruszy� ju� na poszukiwania, ale sam nie ma wielkich szans, a poza tym nie mo�e zostawi� dworu na �asce losu.

Dominik wyg�adzi� zwitek kory. P�on�ce ��tym blaskiem oczy wpatrywa�y si� w pismo.

��Czy to prawda? To o gwa�cicielach?

��Nic pewnego nie wiemy, ale po ludziach z Woller mo�na si� wszystkiego spodziewa�.

��Po Eldarze Svartskogen tak�e � powiedzia� Dominik i zacisn�� wargi. Na jego twarzy pojawi� si� g��boki cie�. � Villemo razem z tym� opryszkiem!

��Czy musisz ju� jecha�?

��Do Szwecji? Oszala�e�? Przecie� teraz nie mog� nigdzie jecha�! Musimy pom�c wujowi Kalebowi. Wracam z tob� do Grastensholm. Tylko przeka�� par� list�w, do domu i do Jego Wysoko�ci. Poczekasz na mnie?

��Tak, oczywi�cie.

Dominik odda� mu zapisany zwitek kory, kt�ry dotychczas �ciska� w d�oni.

��Eldar Svartskogen � szepn��. � Niech B�g ma w opiece nasz� ma�� Villemo!

Villemo usiad�a na ��ku. Jak zwykle zmarz�y jej stopy i chyba to j� obudzi�o.

Gdy jednak rozbudzi�a si� na dobre, co� zupe�nie innego przyci�gn�o jej uwag�. Jakie� d�wi�ki�

Dopiero zaczyna�o �wita�, co bardziej wyczuwa�a ni� widzia�a, bo pok�j nie mia� okna. D�wi�ki dociera�y z zewn�trz.

Wsta�a po cichutku, uderzy�a si� w palec od nogi o ��ko i j�kn�a z b�lu. Villemo zawsze reagowa�a z�o�ci�, kiedy si� uderzy�a. Szczeg�lnie wra�liwe mia�a palce u n�g i g�ow�. Wiedzia�a, �e to prymitywne tak si� z�o�ci�, ale nic nie mog�a na to poradzi�. Odsun�a kawa�ek deski zas�aniaj�cy wywietrznik. Wilgotny nocny wiatr wion�� jej w twarz. Tydzie� ju� min�� od dnia, gdy przysz�a do tego dworu.

Na zewn�trz by�o do�� ciemno, szary brzask dopiero si� zbli�a�. Wszystko ton�o w p�mroku, wci�� bardziej jeszcze po stronie nocy ni� po stronie dnia. Dw�r pogr��ony by� w ciszy, ale z kuchennego okna, w tej samej cz�ci domu co jej pok�j, s�czy�o si� ��tawe �wiat�o i raz po raz przemyka�y jakie� cienie, jakby kto� przechodzi� ko�o okna.

Villemo wyt�a�a wzrok, dr��c coraz bardziej z zimna. A tam co? Co to si� porusza pomi�dzy domami?

Jakie� postacie?

A mo�e�

Tak, to ludzie! D�ugi szereg ludzi. I to stamt�d dochodzi ten d�wi�k. Rytmiczne, przeci�g�e, �a�osne zawodzenie.

Nagle jedna z postaci wyda�a z siebie kr�tki bolesny j�k, zag�uszony natychmiast przez jaki� w�ciek�y g�os.

Villemo wpatrywa�a si� z uwag�, lecz mimo to nie widzia�a wyra�nie.

Ludzi by�o wielu, policzy� jednak nie mog�a, zreszt� szli nie zatrzymuj�c si�, a� znikn�li mi�dzy zabudowaniami.

Villemo chcia�a si� dowiedzie� czego� wi�cej. Naci�gn�a pospiesznie sp�dnic� i buty i wymkn�a si� na dw�r przez tylne drzwi za kuchni�.

Dok�d ci ludzie szli? Kt�ry to dom�? Pr�bowa�a si� zorientowa� z tego miejsca, w kt�rym si� teraz znalaz�a.

W tym samym czasie tak�e Eldar ockn�� si� ze swego niespokojnego snu. Niewiele spa� tej nocy. Zapada� tylko na kr�tkie chwile w drzemk�, z kt�rej budzi�y go wkr�tce przesycone erotyk� marzenia. Wci�� powraca� ten sam obraz � jaka� pi�kna, niewinna rusa�ka wabi�a go do siebie, zach�ca�a, by j� goni�. Raz ju�, ju�, prawie uda�o mu si� j� z�apa�, gdy nagle pojawi� si� sk�d� archanio� z mieczem i oddzieli� go od zjawy. Oczy anio�a p�on�y ��tym blaskiem. Te oczy i czarne w�osy przypomina�y tego� tego Szweda� jak mu tam, jej kuzyna.

R�wnie� Eldar co� s�ysza�, ale by�o to znacznie bardziej nieokre�lone. Nie umia�by powiedzie�, co popchn�o go do okna. Ale w�a�nie gdy przez nie wyjrza�, drobna figurka wymkn�a si� przez kuchenne drzwi du�ego domu. Posta�a chwil�, a potem ruszy�a ostro�nie przez dziedziniec. Zbli�a�a si� powoli, w ko�cu przesz�a pod jego oknem.

To Villemo! Eldar narzuci� na siebie, co mia� pod r�k�, i wyszed� na dw�r cichutko, by nie budzi� s�u��cych �pi�cych w izbie obok�

Serce Villemo t�uk�o si� w piersi jak szalone. Przystan�a za naro�nikiem jakiego� budynku, rozpozna�a, �e to pralnia, i rozgl�da�a si� uwa�nie wok�. W tej samej chwili kto� zaszed� j� z ty�u i zas�oni� jej usta d�oni�.

��Ciii � szepn�� Eldar. � Co tu robisz?

Jej oczy w p�mroku by�y ogromne. Bo�e, zmi�uj si�, pomy�la� Eldar. Ona nie ma nic pod spodem. Wszystkie jego m�skie instynkty, i tak ju� dramatycznie pobudzone po m�cz�cych snach, o�y�y z wielk� si��.

Villemo, niema, pokazywa�a z przej�ciem co� za pralni�. Po�o�y�a palec na ustach, nakazuj�c mu milczenie.

��Zaczekaj tu � szepn�� Eldar.

O, nie! Nie Villemo! Gdy prze�lizgiwa� si� pod �cian�, ona sz�a krok w krok za nim jak cie�, ale dla pewno�ci odszuka�a w mroku jego r�k�. Cho� by�o mu z tym niewygodnie, uj�� jej dr��c� d�o� i zamkn�� w swojej, zastanawiaj�c si� jednocze�nie, jak ma sobie t�umaczy� jej zachowanie. Jest odwa�na, czy zbyt naiwna, by pojmowa� niebezpiecze�stwo?

D�o� Villemo by�a tak drobna, �e niemal zupe�nie nikn�a w jego du�ej r�ce. W stwardnia�ym sercu Eldara Svanskogen wzbudzi�o to nieznan� przedtem czu�o��.

Z pocz�tku trudno im by�o rozr�ni� cokolwiek w�r�d dom�w i drzew na dziedzi�cu. Wkr�tce jednak ich oczom ukaza�a si� jaka� dziwna procesja. Zatrzyma�a si� dok�adnie na wprost jednego z wi�kszych budynk�w. Villemo nie wiedzia�a, co si� tam mie�ci, Eldar jednak rozpozna� stary lamus. Jaki� du�y krzew zas�ania� ich oboje, tak �e praktycznie byli zupe�nie niewidoczni z miejsca, w kt�rym przywarli do �ciany pralni.

Villemo mocno, bardzo mocno �ciska�a r�k� Eldara. On po chwili zdoby� si� na odwag�, rozlu�ni� u�cisk i obj�� ramieniem jej prawie nagie barki. Tak by�a przej�ta rozgrywaj�c� si� przed nimi scen�, �e pozwoli�a na to, a potem przytuli�a si� do Eldara, jakby szukaj�c oparcia. S�ysza�a teraz, jak mocno wali mu serce, ale uzna�a, �e to z napi�cia, wywo�anego t� nocn� przygod�.

W budynku, kt�ry obserwowali, otworzy�y si� jakie� nisko umieszczone drzwi, najprawdopodobniej do piwnicy. Przyt�umione g�osy wydawa�y polecenia.

Teraz widzieli wyra�niej: po ka�dej stronie procesji sta� jeden lub dw�ch stra�nik�w, kt�rzy kierowali pochylone postaci na d�, do piwnicy. Wygl�da�o na to, �e s� tam i kobiety, i m�czy�ni. Villemo s�ysza�a od czasu do czasu zd�awione szlochy, kt�rym natychmiast odpowiada� �wist bicza.

Przytuli�a si� do Eldara.

��Widzia�e�? � szepn�a, niczego nie pojmuj�c.

Drzwi do piwnicy zosta�y zamkni�te. Dw�ch stra�nik�w zesz�o na d�. Trzeci ruszy� w stron� budynku, przy kt�rym stali Eldar i Villemo.

��Ukucnij � szepn�� Eldar.

Pos�ucha�a natychmiast. Tkwili tak w kucki, niby przyklejeni do �ciany, w �miertelnej ciszy i � przynajmniej ona � w �miertelnym przera�eniu.

M�czyzna przeszed� obok. Gdy ich mija�, Villemo pozna�a, �e to Syver, najbli�szy pomocnik gospodarza.

Kiedy ju� znikn�� w mroku, Villemo chcia�a wsta�, bo zdr�twia�e kolana bola�y j� dotkliwie, lecz Eldar przytrzyma� j�. Drzwi do piwnicy otworzy�y si� i wyszli z niej dwaj pozostali stra�nicy. Tak�e oni min�li ten mi�o�ciwie os�aniaj�cy szpieg�w krzew. Villemo czu�a, jak d�o� Eldara zaciska si� na jej ramieniu.

Stra�nicy znikn�li, lecz on nie wstawa�.

��To jeden ze s�u��cych i jego baba � szepn��.

Tak, Villemo tak�e dostrzeg�a, �e jedna z postaci nosi�a sp�dnic�.

��To s� dwa ma��e�stwa, ci zajmuj�cy si� stajni� i obor� � wyja�ni� Eldar. � Ale nigdy nie pracuj� wszyscy czworo jednocze�nie. Sypiaj� na zmiany. Wszyscy s� wstr�tni.

��Zastanawiam si�, jak oni zdo�ali utrzyma� to w tajemnicy.

��Chyba nie zdo�ali. Ludzie w okolicy od dawna szepcz�, �e si� tu dziej� dziwne rzeczy. Niejeden pewnie wie, co, ale nikt nie ma odwagi powiedzie� tego g�o�no.

��Co oni robi� na polach tak p�no jesieni�? A na dodatek w nocy?

��Tobronn ma wiele dwor�w w okolicy. Pewno byli w jednym z nich. Pracowali w stajniach i oborach albo gdzie indziej, nie wiadomo.

��Co teraz zrobimy, Eldar?

��Jeszcze nie wiem. Najpierw musz� o tym poinformowa� mojego ��cznika.

��A kto to jest?

��Ostrzyciel no�y ze wsi. Przychodzi tu raz na dwa tygodnie.

��Nie mo�emy go sami odszuka� wcze�niej?

��Nie! Oszala�a�? Nie wolno nam si� ujawni�! My�l� zreszt�, �e on si� poka�e w najbli�szych dniach. My tymczasem musimy zebra� jak najwi�cej wiadomo�ci.

��W jaki spos�b?

Eldar zastanawia� si�.

��W ka�dym razie musz� si� dosta� do tej piwnicy.

��Ja te�! � wykrzykn�a Villemo.

Eldar u�miechn�� si� nieznacznie. Teraz Villemo u�wiadomi�a sobie, �e jego r�ka pie�ci jej nagie rami�. Delikatnie, bardzo delikatnie przesuwa si� w g�r� i w d�.

Na chwil� przesta�a oddycha�. Co� w niej by�o� co�, co zrodzi�o si� w tym w�a�nie momencie. Czu�a szum w g�owie i mrowienie w ca�ym ciele, ogarnia�o j� dziwne ciep�o i oci�a�o��, jej �wiadomo�� koncentrowa�a si� w jednym punkcie i nagle ca�e cia�o przenikn�� gor�cy dreszcz. By�o to rozkoszne, a zarazem dr�cz�ce uczucie. Blisko�� Eldara nabra�a nieoczekiwanie ogromnego znaczenia. Poczu�a, �e wargi jej p�on�.

Bezg�o�nie chwyta�a powietrze.

Gdyby j� Eldar teraz poca�owa�, Villemo by�aby zupe�nie bezbronna. On jednak nie dostrzega�, co si� z ni� dzieje. Nie wiedzia�, �e w�a�nie teraz zbudzi� w tym dziecku kobiet�.

Gdyby to jednak wiedzia�, to i tak trudno przewidzie�, jak by si� zachowa�. Villemo c�rka Kaleba Elistrand nale�a�a do innego �wiata ni� on i stanowi�a dla niego tabu. Wiele wskazuje na to, �e nie stara�by si� jej wykorzysta�. Przest�pstwo wobec niej mog�oby oznacza� koniec dla niego i dla �ycia jego rodziny w Svanskogen. On sam m�g�by to znie��, lecz przecie� matka i m�odsze rodze�stwo rozpaczliwie potrzebuj� domu w Svartskogen. Przyczyni� si� do wyrzucenia ich po prostu na wiejsk� drog�, wszystkich tych ma�ych dzieci� Nie, nie m�g� tego zrobi�.

Eldar by� do�wiadczonym uwodzicielem, zawsze dostawa� od kobiet to, czego pragn��. To uczyni�o go cynicznym. I naprawd� my�la� tak, jak m�wi� � �e w kobiecie widzi tylko obiekt po��dania i nie warto si� wysila�, by na przyk�ad rozmawia� z kobietami. Kobiety nie maj� m�zgu, uwa�a�, potrafi� tylko chichota� i flirtowa�, i zawsze s� ch�tne na widok przystojnego m�czyzny.

Villemo c�rka Kaleba by�a inna. Nie dlatego, i�by uwa�a�, �e ma wi�cej rozumu � chocia� wytrzeszczy� oczy, kiedy zobaczy�, �e umie czyta� i pisa�. Nie, Villemo by�a przede wszystkim dzieckiem, i o tym on nigdy nie powinien zapomina�. Uwie�� dziecko z rodu Ludzi Lodu, jego gospodarzy� Nie, o czym� takim nie odwa�y� si� nawet my�le�. A poza tym musia� post�powa� bardzo delikatnie z t� blisk� ub�stwienia adoracj�, jak� mu okazywa�a. To by�o k�opotliwe, ale te� bardzo mu pochlebia�o. Z jakich� idiotycznych powod�w pragn��, by nie dowiedzia�a si�, jakim w gruncie rzeczy by� draniem, �e uwa�a� wszystkie te kobiety, kt�re zdobywa�, za nadaj�ce si� jedynie do takich pospiesznych, nie przynosz�cych satysfakcji stosunk�w, jakie dotychczas nawi�zywa�.

Musia� wi�c opanowa� po��danie wobec tej ma�ej istoty. By�o ono niebezpieczne, bardzo niebezpieczne, bo Eldar Svanskogen nale�a� do m�czyzn, kt�rymi targaj� silne nami�tno�ci.

Villemo siedzia�a w milczeniu, pr�buj�c jako� zapanowa� nad tym chaosem, kt�ry w niej narasta�. O zdr�twia�ych kolanach ca�kiem zapomnia�a.

Nieziemsko czysta, platoniczna mi�o��? Trzeba jej powiedzie�: �egnaj!

�Nigdy nie wyjd� za m��.� �Okropnie jest mie� dzieci.� �Nigdy nikogo nie b�d� kocha� w ten g�upi, obrzydliwy spos�b jak��

Wszystko to rozpada�o si� niczym domek z kart. Jaka� ona by�a dziecinna!

Teraz u�wiadomi�a sobie tak�e, jak dalece si� myli�a, kiedy twierdzi�a, �e jej mi�o�� b�dzie bezkompromisowa. Wierzy�a, �e to jej wrodzona cecha: umie postawi� wszystko na jedn� kart�, nie poczyni ust�pstw w �adnej dziedzinie. A tu! Nawet si� czego� takiego nie domy�la�a! Tego gwa�townego, prymitywnego uczucia, kt�re wzi�o w posiadanie ca�e jej cia�o. Z przera�aj�c� jasno�ci� dotar�o do niej nagle, �e to, co nazywa�a mi�o�ci�, by�o jedynie zapowiedzi�, nie�mia�ym pocz�tkiem. Dopiero teraz jej mi�o�� stawa�a si� pe�na. Wszechogarniaj�ca.

Przerazi�o j� to ponad wszelkie wyobra�enie. Villemo bowiem nie by�a Sol, pozbawion� wszelkich hamulc�w. Je�li Sol chcia�a mie� jakiego� m�czyzn� w swoich obj�ciach, troszczy�a si� jedynie o to, by si� tam znalaz�, a potem sp�dza�a z nim rozkoszne chwile bez najmniejszych wyrzut�w sumienia.

Villemo nie mog�aby zrobi� niczego takiego, by jej dusza nie zosta�a rozdana na dwoje, pomi�dzy mi�o�� a szacunek dla domu i rodziny. Jej uczucia do Eldara mog�y wprawdzie uczyni� j� gotow� na to, by da� mu wszystko, lecz potem p�aka�aby rzewnymi �zami z �alu. Ze wzgl�du na ojca i matk� i ze wzgl�du na wszystkich swoich kochanych krewnych i domownik�w.

Ta spontaniczna, pe�na napi�cia przygoda mi�osna z Eldarem Svanskogen przestawa�a by� zabawna. Nie odczuwa�a z nim wi�zi psychicznej ani wzajemnego zrozumienia w tym trudnym po�o�eniu, nie potrafi�a te� si� cieszy� widokiem jego fantastycznego cia�a i twarzy. Bo po prostu od tej chwili nie chcia�a si� tym rozkoszowa�.

Bo�e! Dobry Bo�e, tak bym chcia�a odzyska� moje dzieci�ce uczucia.

Drgn�a na d�wi�k jego g�osu:

��Ten, kt�rego nazywasz pomocnikiem� Syver, wiesz� On jest rodzonym synem gospodarza Tobronn.

Zmusi�a sw�j g�os, by brzmia� normalnie.

��Synem gospodarza? � szepn�a zdumiona. � Do g�owy by mi nie przysz�o!

��Tak jednak jest. S�ysza�em, jak s�u��cy ze sob� rozmawiali.

��On sam prawie si� nie odzywa, tote� nigdy nie s�ysza�am, jak si� zwraca do swoich rodzic�w. Czy oni maj� wi�cej dzieci?

��Tak� Maj� jeszcze c�rk�, wydan� za w�a�ciciela s�siedniego maj�tku. I tak mi si� wydaje, �e mieli jeszcze dwoje, syna i c�rk�, ale o tym si� wyra�nie nie m�wi.

��Dlaczego?

��Tego nie wiem.

Nagle wsta� pospiesznie i poci�gn�� j� za sob�. Dotyk jego silnej d�oni wywo�a� w Villemo kolejny dreszcz. Wszystko mi�dzy nimi by�o teraz nowe, ale ju� nie tak pe�ne rozkosznego napi�cia jak przedtem. Napi�cie wprawdzie pozosta�o, ale jako nieprzyjemny skurcz odczuwany w ca�ym ciele.

��Wracamy? � zapyta� oschle. � Jeste� zbyt lekko ubrana, by sta� tyle czasu na dworze. Uwa�aj tylko, �eby ci� nikt nie zobaczy�!

��Oczywi�cie.

W ka�dym razie okazywa� troskliwo��. Powinna by� mu za to wdzi�czna.

��Kiedy chcesz p�j�� do piwnicy? � pyta�a jakby nie chc�c zerwa� jedynej wi�zi, ��cz�cej j� z normalnym �yciem.

��W ka�dym razie nie dzisiaj. Najpierw musz� porozmawia� z naszym ��cznikiem, ostrzycielem no�y. Mo�e dowiem si� czego� wi�cej.

Po czym znikn��, poch�on�� go mrok okrywaj�cy dziedziniec. Villemo wpatrywa�a si� przed siebie, nie wiedz�c co pocz��, pozbawiona swojej wielkiej �yciowej iluzji. Naprawd� nie mia�a poj�cia, czy potrafi stawi� czo�o tej fizycznej stronie �ycia, kt�rej istnienie dopiero co sobie u�wiadomi�a.

Wci�� pracowa�a w zamkni�tych pomieszczeniach. Stara Berit nie mog�a stanowi� �adnego moralnego oparcia, bo trwa�a w takim przera�eniu, �e nawet si� do Villemo nie u�miecha�a ze strachu, �e gospodyni mog�aby to zauwa�y�. Poza tym by�a g�ucha jak pie�. Villemo mia�a cz�sto wra�enie, �e znalaz�a si� w jakiej� pustej, izolowanej przestrzeni � ani si� do kogo odezwa�, ani kogo poprosi� o rad� w tych codziennych sprawach, kt�rymi przysz�o jej si� zajmowa�. Rzeczy na og� nieskomplikowane � jak porz�dnie wyszorowa� st�, gdzie czy�ci� nocniki gospodarzy � stanowi�y dla niej problemy trudne do rozwi�zania, gdy� nigdy niczym takim si� nie zajmowa�a.

Nienawidzi�a tej pracy. Dobry Bo�e, my�la�a czasami, co ze mnie b�dzie kiedy� za gospodyni? Biedny ten m�j m��, je�eli kiedykolwiek wyjd� za m��. Ale powa�nie w to w�tpi�. Bo ja przecie� nie powinnam mie� dzieci, nie powinnam przekazywa� dalej z�ego dziedzictwa. A Eldar� Po pierwsze, to Eldar mnie nie chce, a po drugie, to i ja nie jestem ju� taka pewna, czy chc� jego. W ka�dym razie nie w ten spos�b, kt�ry kiedy� okre�li�am jako g�upi i obrzydliwy. Teraz my�l o tym wszystkim po prostu mnie przera�a, bo zaczyna mi si� to wydawa� niezwykle n�c�ce.

Ze z�o�ci� ustawia�a na stole fili�anki i talerze, nie zwracaj�c uwagi, czy robi to w�a�ciwie. Im wi�cej si� o �yciu wie, tym bardziej staje si� ono niezrozumia�e, my�la�a zgn�biona.

Spotkania z Eldarem pod drzewem na dziedzi�cu by�y jedynymi ja�niejszymi punktami w jej monotonnym �yciu. Mog�a wtedy przynajmniej porozmawia�. Ale i te chwile nie by�y ju� teraz �atwe. Nowa �wiadomo�� jego fizycznej obecno�ci, jego niezwyk�a uwodzicielska si�a i wszystko, do czego to mog�o doprowadzi�, kr�powa�o j� ogromnie. Nigdy nie wiedzia�a, ile on si� domy�la, ile rozumie, ale czasami mia�a wra�enie, �e w jego oczach pojawi� si� jaki� nowy, pe�en zadumy, a jednocze�nie budz�cy l�k wyraz! W takich razach spuszcza�a wzrok i zaczyna�a gor�czkowo rozprawia� o byle czym.

Raz uda�o jej si� naprawd� powiedzie� co� rozs�dnego.

��Eldar, je�eli jest tak jak przypuszczamy, �e oni tu uprawiaj� jak��� no, jak�� form� niewolnictwa, bo ja jestem pewna, �e te kobiety pracuj� nocami w kuchni, a m�czy�ni w stajniach i oborach� To jak to si� dzieje, �e ty i ja chodzimy na wolno�ci? Tamta czw�rka, s�u��cy i s�u��ce, oni s� zdecydowanie po stronie gospodarzy, stara Berit w �adnym razie nie jest niebezpieczna, ale my? Ty i ja? Jak oni znosz� nasz� obecno��?

��Po pierwsze, powiedzia�em im, �e pochodzimy z du�skiej rodziny i sprzyjamy Du�czykom. A po drugie, oni przecie� musz� mie� kogo� w dzie� do pracy, i w domu, i w obej�ciu. Nie chc� bra� s�u��cych ze wsi, wi�c my zjawili�my si� naprawd� jakby nas niebo zes�a�o. Nawet nie dlatego, �e dla nich pracujemy, ale oni po prostu musz� mie� kogo�, �eby ludzie to widzieli. A w por�wnaniu z reszt� dziennej s�u�by jeste�my nawet do�� reprezentacyjni, w ka�dym razie ty.

��No, ty tak�e � rzuci�a jakby od niechcenia, na co on u�miechn�� si� krzywo.

��Villemo, my mamy tu do wype�nienia misj� � powiedzia�, podejmuj�c po raz kolejny pr�b� oddzia�ywania na ni� w kierunku, kt�ry uwa�a� za w�a�ciwy. � Nar�d norweski jest na najlepszej drodze, by wygin��, nie wiesz o tym? Czy uwa�asz, �e j�zyk, kt�rym si� teraz m�wi, to czysty, nasz, j�zyk norweski?

��A nie jest?

��Villemo, zastan�w si�!

Zamy�li�a si�.

��Tak, chyba masz racj� � rzek�a po chwili. � Zdumiewaj�ce, jak wiele wkrad�o si� do naszego j�zyka z du�skiego. Nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy.

Eldar u�miecha� si� ukradkiem. Tak oto wskazywa� jej w�a�ciw� drog�.

��Oni zabrali nam tak wiele � powiedzia�. � Po prostu narzucili nam swoje obyczaje. Wprowadzaj� nowsze narz�dzia, nowsze sposoby pracy, niby lepsze, ale to wp�ywa na nasze my�lenie, na nasz gust, na wszystko�

��No, cz�sto wychodzi nam jednak na dobre � wtr�ci�a Villemo pospiesznie, pr�buj�c zachowa� lojalno�� tak�e wobec drugiej strony.

��To nie o to chodzi. Chodzi o to, �e zanika wszystko, co jest norweskie. Oni usi�uj� zrobi� z nas Du�czyk�w, nie rozumiesz tego? Chc�, �eby Norwegia sta�a si� ma��, zaniedban� du�sk� prowincj�!

��Nie wolno do tego dopu�ci� � powiedzia�a buntowniczo. � B�dziemy temu przeciwdzia�a�, i ty, i ja.

��No i jeszcze par� os�b � mrukn�� pod nosem.

��Och, Eldar, wszystko jest tutaj takie okropne, tak strasznie �le si� czuj� i t�skni� do domu. Jestem od tego po prostu chora. Gdyby nie te mi�e spotkania z tob�, na kt�re czekam przez ca�y dzie�, to nie wiem, co bym zrobi�a. Uciek�abym st�d natychmiast!

��Tego ci nie wolno! � zawo�a�, przestraszony nie na �arty.

Wzrok Villemo natychmiast z�agodnia�.

Ostrzyciel no�y przyszed� nast�pnego dnia. Villemo widzia�a z okna pokoju na pi�trze, �e Eldar stoi przy nim z jakimi� no�ami i z kos�. Rozmawiali ze sob�, naturalnie i bez po�piechu, jak to m�czy�ni na og� czyni�, wiedzia�a jednak, �e omawiaj� sprawy nadzwyczaj powa�ne. Ale co konkretnie? Nawet pyta� o to nie mog�a. Dostrzeg�a, �e Eldar na moment podwin�� r�kaw, jakby chcia� obejrze� �lady po uk�szeniu owada. D�ugo si� nad tym zastanawia�a.

Tego dnia nie mog�a si� z nim spotka� pod drzewem na dziedzi�cu, co j� rozz�o�ci�o. Gospodarze mieli go�ci. Przyjecha�a c�rka z rodzin� i r�ne wa�ne osoby, sami Du�czycy. Dom dos�ownie stan�� na g�owie. Wszyscy biegali jak w ukropie.

Go�cie zjechali pod wiecz�r. G��wn� person� by�, rzecz jasna, naczelnik dystryktu. Nie gubernator, bo takiego urz�du Akershus jeszcze w�wczas nie mia�o. Funkcj� t� pe�ni� sam namiestnik pa�stwa, Ulryk Fryderyk Gyldenlove, lub jego zast�pca Ove Juel. Naczelnik dystryktu by� im podporz�dkowany, ale i tak by�a to bardzo wysoka godno��.

Villemo, ta roztrzepana pokoj�wka, zrobi�a przy stole furor�.

Przywyk�a ju� do tego, �e goszcz�cy w Tobrenn m�czy�ni klepali j� po ty�ku, kiedy podawa�a do sto�u. Zreszt� czyni� to r�wnie� gospodarz w chwilach, gdy ma��onka spu�ci�a go z oka. Villemo nauczy�a si� to ignorowa�. Przywyk�a te�, �e go�cie przygl�dali si� jej zwracaj�cej uwag� twarzy ze zdziwieniem i zachwytem oraz do odrzucania ich be�kotliwych zaprosin, natr�tnie szeptanych gdzie� w korytarzu, po kolacji.

Tego wieczoru jednak sta�o si� co� szczeg�lnego, co zreszt� wysz�o na dobre i jej, i Eldarowi. Jeden z pan�w, przygl�daj�cy jej si� bez skr�powania, zapyta� po du�sku, co to za piecze� wnios�a na p�misku. Mimo woli Villemo tak�e odpowiedzia�a w czystej du�szczy�nie, j�zyku, kt�ry opanowa�a biegle w czasie swoich d�ugich pobyt�w u babci Cecylii i dziadka Alexandra w Gabrielshus.

Efekt by� piorunuj�cy.

��Macie pa�stwo du�sk� pokoj�wk�? � zawo�a�a jedna z pa�.

��Owszem, zatrudniamy tylko w�a�ciwych ludzi � odpar�a gospodyni z pozoru oboj�tnie, lecz wida� by�o, jak puszy si� z dumy. � Ta ma�a i jej brat pochodz� z du�skiej rodziny. Prawda, Merete?

��Tak, prosz� pani � odpar�a Villemo po du�sku i dygn�a. � Ale m�j brat nie je�dzi� tak cz�sto do Danii jak ja i nie zna j�zyka tak dobrze.

Wszyscy komentowali to z zadowoleniem, a gospodarze spogl�dali na ni� niemal z respektem

Villemo czu�a si� jak zdrajczyni. Kocha�a Dani�, podobnie jak kocha�a Norwegi� i zreszt� tak�e Szwecj�, kt�r� kilkakrotnie odwiedza�a. A teraz musia�a stawa� przeciwko Du�czykom. To nie by�o sprawiedliwe.

Jakie to wszystko niepotrzebne, my�la�a. Ta ca�a wrogo��.

Niechc�cy jednak sprawi�a przyjemno�� swoim gospodarzom.

C�rka w�a�cicieli dworu by�a okropna.

Podobnie jak matka zaczesywa�a swoje czarne w�osy do ty�u i wi�za�a, mocno naci�gni�te, co wcale nie dodawa�o urody jej ko�skiej twarzy. Zachowywa�a si� tak, jakby ca�y dom ju� do niej nale�a�.

Jej brat Syver to z�o�ci� si� na ni�, to spogl�da� z mimowolnym podziwem. Po obiedzie m�oda dama kr��y�a po salonie i przygl�da�a si� sprz�tom.

��Musz� dosta� te gobeliny � o�wiadczy�a w pewnym momencie.

��One nale�� do Kristiny � wtr�ci� brat cierpko.

��Do Kristiny! � fukn�a siostra z obrzydzeniem. � Nigdy nie b�d� jej potrzebne. Matko, nast�pnym razem je zabior�.

��Oczywi�cie, moja droga � odpar�a matka, najwyra�niej podziwiaj�ca c�rk�. � Gobelin�w mamy pod dostatkiem.

Te ostatnie s�owa przeznaczone by�y dla go�ci.

Kristina, pomy�la�a Villemo, nadstawiaj�c uszu. To musi by� ta siostra, o kt�rej si� tu nie wspomina. Siostra w nie�asce.

Zgodnie z tym, co m�wi� Eldar, powinien by� jeszcze brat. Na jego temat to ju� naprawd� nikt si� nigdy nawet nie zaj�kn��. Ciekawe, gdzie on si� podziewa?

Villemo mia�a w�a�nie podawa� ciasto i wina po obiedzie, gdy wydarzy�o si� co� okropnego. W�a�ciciel Tobrmnn wzi�� od niej kieliszek, s�uchaj�c jednocze�nie naczelnika dystryktu, kt�ry m�wi�:

��Tak, dzi�kuj�. Ch�tnie z�o�� pa�stwu d�u�sz� wizyt� przed �wi�tami Bo�ego Narodzenia. W taki wiecz�r jak dzisiejszy nie mamy czasu porozmawia� spokojnie.

��Cieszymy si� na pa�sk� wizyt�. � Gospodarz zni�y� g�os, gdy Villemo podesz�a, by nape�ni� kieliszek naczelnika. � S�ysz�, �e zacz�y si� jakie� niepokoje?

��Tak � potwierdzi� naczelnik spod imponuj�cych rozmiar�w peruki. � Jeden z moich w�jt�w �ciga dwu morderc�w, kt�rych ��czy si� z pog�oskami o jakich� buntownikach, nie bardzo to wszystko kojarz�. A tu nie widziano ostatnio jakich� podejrzanych indywidu�w?

��Morderc�w? Nie, nie przypuszczam.

��Jeden z nich ma mie� na imi� Villemo. Oko�o szesnastu lat. Bardzo niebezpieczny.

Villemo chlapn�a winem na pod�og�. Na szcz�cie nikt tego nie zauwa�y�. Sta�a, gotowa st�d zmyka� na �eb na szyj�, gdy gospodarz odpar�:

��Taki m�ody? Villemo� Nic o takim ch�opcu nie s�ysza�em.

Odetchn�a oszo�omiona. Z pomoc� przysz�o jej to dziwne imi�.

Owszem, zawsze wiedzia�a, �e Villemo to imi� rzadkie, kt�re nadaje si� i ch�opcom, i dziewcz�tom. Podobnie jak Kai, a w obcych krajach na przyk�ad Maria. Pewnie wi�cej jest takich imion.

W ka�dym razie teraz by�a za nie wdzi�czna rodzicom z ca�ego serca. W tym momencie po prostu je kocha�a. Nikt by nie skojarzy� pokoj�wki Merete z gro�nym morderc� Villemo.

W parafii Grastensholm Kaleb przyszed� do starego Branda z Lipowej Alei i ci�ko opad� na krzes�o. W ostatnich tygodniach postarza� si� wyra�nie.

���adnych �lad�w? � zapyta� Brand wsp�czuj�co.

���adnych. Jakby j� ziemia poch�on�a. Nie, to okropne okre�lenie, nie to chcia�em powiedzie�.

��Napisa�e� do Gabrielli?

��Jeszcze nie. Nie jestem w stanie. Wci�� mam nadziej�, �e Villemo wr�ci do domu pierwsza. Ona jest moj� jedyn� c�rk�, wuju Brandzie! Moim jedynym dzieckiem!

��Obieca�a, �e wr�ci do domu na wiosn� � delikatnie przypomnia� mu Brand. � Zaufaj jej s�owom!

��Ale ja nie mog� czeka�! Nie mog� siedzie� z za�o�onymi r�kami, kiedy moja ma�a dziewczynka� Dlaczego nie daje znaku �ycia? Dlaczego? Bogu niech b�d� dzi�ki za Dominika i Niklasa! Szukaj� niestrudzenie. Irmelin tak�e cho� w w�szym kr�gu.

��Tak, to bardzo pi�knie ze strony Dominika, �e tak d�ugo z nami zosta�. Jaki to wspania�y ch�opak, ten m�j stryjeczny wnuk! Tarjei by�by z niego dumny!

��No w�a�nie. A poza tym s�dzia uwolni� Villemo od podejrzenia o morderstwo. Uzna� ostatecznie, �e musia�a dzia�a� w obronie koniecznej. A ona o tym nie wie! Nie wie, �e nie musi si� ju� ukrywa�!

��W kraju narasta niepok�j, chyba o tym wiesz?

��Wiem � potwierdzi� Kaleb, pocieraj�c d�oni� czo�o. � Ludzie w�jta s� tacy nerwowi, �e strzelaj� do wszystkiego, co si� rusza. I w to mia�aby Villemo by� wpl�tana? Nie rozumiem. Jak ona by mog�a�?

��Ja my�l�, �e ona w�a�nie dlatego si� ukrywa � rzek� Brand zamy�lony. � Oni j� zmuszaj�. Bo ze wzgl�du na morderstwo uwaga skierowana jest na ni�, a ona wie za du�o o ruchu powsta�czym. Nie uwa�asz, �e tak mo�e by�?

��Mo�liwe. Tak, to chyba prawdopodobne.

��A nie zapominajmy, �e Villemo ma w sobie wiele z Sol. �atwo daje si� ponie�� uczuciom.

��Chyba nie �ywi �adnych uczu� do tego wstr�tnego Eldara Svartskogen? � wybuchn�� Kaleb.

��Podczas remontu stajni wiele, niestety, na to wskazywa�o. Ale odkryli�my to ju� po czasie, za p�no. On jest niezwykle przystojnym m�czyzn�, to musisz przyzna�. Dok�adnie taki romantyczny typ, jakiego �yj�ca w nierzeczywistym �wiecie Villemo mog�aby szuka�. Przecie� to jeszcze dziecko i prawdopodobnie nie s�ysza�a, co ludzie o nim gadaj�.

��Je�eli on skrzywdzi� moj� c�rk�, to ja go zabij� go�ymi r�kami!

��My�l�, �e nie jest taki g�upi � uspokoi� go Brand. � To by go mog�o za du�o kosztowa�.

Kaleb d�ugo siedzia� w milczeniu. Potem wsta� i podszed� do okna. Wzrok jego spocz�� na nagich teraz drzewach w lipowej alei, lecz jakby ich nie widzia�.

��A co wam wiadomo o powstaniu, wuju Brandzie?

Stary westchn��.

��Nie za du�o. To jedynie, �e ferment w�r�d ludno�ci narasta. Ale tak by�o zawsze, raz tu, raz tam, lokalne bunty do�� szybko wygasaj�ce. Cho� teraz rzeczy wygl�daj� powa�niej. W�jtowie stali si� ju� naprawd� niezno�nie dokuczliwi. W og�le urz�dnicy rozpanoszyli si� ponad wszelk� miar�. Namiestnik pa�stwa jest uczciwym cz�owiekiem. I to wy��cznie jemu trzeba zawdzi�cza�, �e krwawe powstanie nie wybuch�o ju� dawno.

��Tak � zgodzi� si� Kaleb. � Ludzie go szanuj�. Ale nienawidz� w�jt�w. I pragn� wolnej Norwegii.

��A ty by� nie chcia�?

��Wszyscy by�my chcieli. Ale nie poprzez gwa�t.

��Tak. Masz racj�. Chcemy uzyska� wolno�� w wyniku rokowa�, chcemy si� dogada�.

Brand zamy�li� si� na d�u�ej, a potem westchn��:

��Wygl�da jednak na to, �e nigdy do tego nie dojdzie.

��Co Dominik m�wi na to wszystko? Jest b�d� co b�d� Szwedem i patrzy na sprawy z boku.

��On rzadko tu bywa. Bez przerwy w rozjazdach, szuka jakiego� �ladu Villemo. Ale kiedy by� ostatnio, wspomina� o powstaniu�

��Tak?

��S�ysza� pog�oski, �e powsta�cy koncentruj� si�y wok� jakiego� dworu w Romerike.

��To gdzie� bardzo daleko od nas. Ale dlaczego akurat tam?

��Tego dok�adnie nie wiedzia�, ale wspomina� co� o jakim� naczelniku dystryktu.

���aden naczelnik tam nie mieszka.

��Nie, ale ma przyjaci�.

��Jak si� nazywa ten dw�r?

��Dominik nie m�wi�. Zreszt� wszystkie wiadomo�ci by�y bardzo niepewne. W ka�dym razie pog�oski o powstaniu bardzo go niepokoj�. Z powodu Villemo.

��To martwi nas wszystkich � westchn�� Kaleb. � Gdybym tylko mia� j� w domu, my�la�bym spokojniej o tym powstaniu. A tak, nie mog� si� uwolni� od l�ku, �e ona znalaz�a si� w jakim� kotle czarownicy.

��Nic przecie� nie wiemy � uspokaja� go Brand. � A mo�e ona w og�le nie ma z tym nic wsp�lnego?

��Och, ma, niestety! Wiemy przecie�, �e Eldar Svartskogen jest cz�onkiem sprzysi�enia. I cho� bardzo bym nie chcia�, to jestem prawie pewien, �e moja ma�a Villemo jest razem z tym pozbawionym sumienia n�dznikiem. Gdziekolwiek to jest.

��Niech B�g ma j� w swojej opiece � westchn�� Brand.

Villemo pad�a na pos�anie, �miertelnie zm�czona po kolejnym przyj�ciu.

Mimo to jednak w �rodku nocy obudzi�a si� niespodziewanie i wkr�tce u�wiadomi�a sobie, dlaczego. Znowu dociera�y do niej te st�umione, b�agalne wo�ania.

Podesz�a do wywietrznika, przekonana, �e g�osy dochodz� z tamtej piwnicy w podw�rzu.

Ale nie. Noc by�a ksi�ycowa i w jasnej po�wiacie dostrzega�a ponur� procesj� daleko na otwartym polu. I to nie stamt�d nios�y si� krzyki. Ani nie z piwnicy pod starym lamusem. Dociera�y do niej z zupe�nie innej strony, z innego budynku, kt�rego ze swojego miejsca nie by�a w stanie dojrze�.

Villemo przypuszcza�a, �e noc zbli�a si� ju� ku ko�cowi, ale musia�o by� jeszcze troch� czasu do �witu, robotnicy znajdowali si� przecie� tak daleko od domu.

Waha�a si� przez chwil�. By�a tak zm�czona, �e z trudem trzyma�a si� na nogach, ale c� mia�a pocz��?

Ubra�a si�, tym razem ciep�o, i wymkn�a na dw�r. Mia�a nadziej�, �e ha�asy nie wyci�gn� z domu gospodarzy, bo nie by�oby to chyba zbyt weso�e, gdyby j� przy�apali na dworze o tym czasie. Mo�e jednak nic nie s�ysz�, bo tylko jej pok�j znajduje si� po tej stronie domu.

Wci�� s�ysza�a t� jak�� beznadziejn� skarg�, dochodz�c� od strony du�ej grupy zabudowa� gospodarskich.

Na wszelki wypadek wzi�a ze sob� �wiec� i krzesiwo. Dr��c w nocnym ch�odzie, przemyka�a si� pospiesznie pod �cianami zabudowa�. B�dzie pada� �nieg, pomy�la�a. Wczoraj wieczorem niebo na zachodzie p�on�o purpurowo jak od po�aru. To zapowiada wiatr albo �nie�yc�. Zreszt� ju� teraz przenikliwie wia�o.

Ze zdumieniem u�wiadomi�a sobie, �e to ju� grudzie�. Przygotowania do �wi�t toczy�y si� jako� obok niej, bo pracowa�a wy��cznie w pokojach, rzadko wchodzi�a do kuchni, a jeszcze rzadziej pojawia�a si� na dziedzi�cu. Widzia�a co prawda, �e do kuchni wnoszono mi�so, ale zabijano zwierz�ta w zupe�nej ciszy. Mo�e noc�? Za to akurat by�a wdzi�czna. Villemo by�a jak Silje. Serce jej krwawi�o na widok krzywdy zwierz�cia. Bardzo wielu z rodu Silje podziela�o te uczucia. Dominik, na przyk�ad.

Na my�l o ciep�ym spokoju Dominika Villemo ogarn�a rozpaczliwa t�sknota. Pr�bowa�a ratowa� si� wspominaniem, jaki by� zawsze wobec niej ironiczny i jak j� denerwowa�a jego arogancja i zarozumialstwo.

Dosz�a do zabudowa� i przez chwil� sta�a, nas�uchuj�c.

Wsz�dzie panowa�a cisza. Dw�r spa� po upojnej uczcie.

S�u��cy byli daleko st�d, na polu, lub spali w swoich ��kach, tak� przynajmniej mia�a nadziej�. Eldara te� nigdzie ani �ladu.

Villemo poczu�a si� bardzo samotna i bardzo ma�a.

D�ugo sta�a bez ruchu. Czeka�a. Wok� trwa� niczym nie zm�cony spok�j. Kuli�a si� z zimna.

I nagle us�ysza�a znowu. Pe�en goryczy, bezradny, �a�osny j�k. Tu� obok.

Dostrzeg�a ma�y domek. Musia�a zej�� w d� po wykopanych w ziemi schodach, bo dosta� si� do niewiarygodnie niskich drzwi. Chyba tylko dzieci, lub kar�y, mog�yby t�dy przechodzi� wyprostowane.

I, oczywi�cie, drzwi by�y zamkni�te na klucz. Gdy Villemo maca�a, szukaj�c klamki, krzyki usta�y. W �rodku zaleg�a przera�aj�ca, pe�na wyczekiwania cisza.

Villemo zastanawia�a si�. Chcia�a wej�� do �rodka, to jasne, ale jak? Zamkni�cie by�o solidne, a ona nie nale�a�a do najsilniejszych. Tu zreszt� nie da�by rady nawet barczysty m�czyzna.

Ale znaj�c lekkomy�lno�� ludzi mo�na by�o przypuszcza�, �e klucz zosta� schowany gdzie� w pobli�u. Je�li wi�c dopisze jej szcz�cie�

Zacz�a poszukiwania od naj�atwiej dost�pnych miejsc. Nad futryn�. Nie. Pod progiem. Te� nie. Szczeliny w �cianie? Nie, to na nic.

Stoj�c, z �atwo�ci� dotyka�a torfowego dachu. Jeden kamie� w murze wyda� jej si� obluzowany� Wyj�a go bez trudu, zreszt� by� niedu�y. Pomaca�a d�oni� w szczelinie. Palce dotkn�y czego� przejmuj�co zimnego, d�ugiego, wyg�adzonego � klucz.

Nie zdaj�c sobie z tego sprawy, Villemo u�miechn�a si� szeroko, lecz napi�cie jej nie opu�ci�o.

Najpierw d�ugo nas�uchiwa�a. Dw�r nadal pogr��ony by� w ciszy. W g��wnym budynku nie pali�o si� ani jedno �wiate�ko.

Wsun�a klucz w zamek, przekr�ci�a, mrucz�c co� pod nosem, gdy zazgrzyta�, i pchn�a drzwi. Sta�a przez chwil� nieruchomo, ale nic si� nie sta�o.

Z l�kiem przekroczy�a wysoki pr�g, zmuszona pochyli� si� tak g��boko, �e niemal zgi�a si� we dwoje.

Okaza�o si�, �e wesz�a do jakiego� wype�nionego woni� mokrej ziemi korytarzyka. Przed ni� jeszcze jedne drzwi�

Villemo zamkn�a drzwi wej�ciowe i zapali�a �wiec�. Tu, gdzie sta�a, nie by�o nawet specjalnie zimno, tylko bardzo nieprzyjemnie.

Ciep�y p�omyk �wiecy rozja�ni� zupe�nie puste pomieszczenie.

W wewn�trznych drzwiach tkwi� klucz, lecz zawaha�a si� przed otwarciem.

��Nie wiem, kto tam jest � powiedzia�a przyciszonym g�osem � ale chcia�am zapewni�, �e przychodz� w przyjaznych zamiarach. Nie b�j si� mnie, a w ka�dym razie nie napadaj na mnie! Us�ysza�am twoje wo�anie i chcia�abym ci pom�c.

Po tym o�wiadczeniu zdecydowanie przekr�ci�a klucz w zamku i wesz�a do �rodka, przygotowana nawet na cios w g�ow�, ale trudno, wej�� musia�a.

Nic si� jednak nie sta�o. Znalaz�a si� w ma�ym i nawet niebrzydkim pokoju, ale zaduch panowa� tu straszny! Ogie� �arzy� si� jeszcze na palenisku, a na stoj�cym w k�cie ��ku le�a�a jaka� istota. Zwi�zana!

��Na Boga � szepn�a Villemo. � Kim jeste�?

Istota, jak si� okaza�o do�� m�oda kobieta, wpatrywa�a si� w ni� oczyma, kt�re wci�� jeszcze zachowywa�y wzgl�dny spok�j i rozs�dek, lecz w ka�dej chwili mog�y go utraci� na zawsze. Wida� to by�o wyra�nie. W�osy mia�a obci�te niemi�osiernie kr�tko, a raczej ma�o urodziwa twarz wyra�a�a bezradno�� i bliskie szale�stwu przera�enie. Przeguby r�k mia�a do krwi obtarte rzemieniami, kt�rymi by�a przywi�zana do ��ka.

��A kim jeste� ty? � zapyta�a skrzekliwym szeptem. Nie by�a w stanie m�wi� g�o�no.

��Pracuj� tu, we dworze.

��Nie wygl�dasz na s�u��c�.

��R�nie mo�na o tym my�le�. Kim jeste�?

Kobieta, czy raczej dziewczyna, u�miechn�a si� i przymkn�a oczy.

��Nie opowiadali ci o mnie? � zapyta�a.

��Nie.

��Oczywi�cie, �e nie. Wszyscy powinni o mnie zapomnie�. Jestem Kristina. C�rka gospodarzy. Czarna owca w rodzinie.

Villemo �ci�gn�a brwi.

��S�ysza�am co� o jakiej� Kristinie. D�ugo tu ju� tak le�ysz?

��Dwa lata.

��Co? I dlaczego? � wykrzykn�a Villemo, siadaj�c na brzegu ��ka. Zrozumia�a teraz, �e us�ysza�a krzyki, bo wiatr wia� akurat w t� stron�. W przeciwnym razie nic by do niej nie dotar�o.

Kristina le�a�a z przymkni�tymi oczyma. �zy ciek�y jej po twarzy i sp�ywa�y do uszu.

��Pope�ni�am nies�ychane przest�pstwo, bo zakocha�am si� w synu komornika. Chcieli�my si� pobra�. Moi rodzice, moje rodze�stwo� wszyscy byli w�ciekli. On, m�j ukochany� zgin�� w tak zwanym wypadku. O, ja dobrze wiem, co si� sta�o! A ja zosta�am zamkni�ta tutaj�

Villemo by�a wstrz��ni�ta.

��Tylko dlatego?

��Nie, my� Naruszyli�my tak�e inne zasady.

Jeszcze par� miesi�cy temu Villemo nie zrozumia�aby, co te s�owa znacz�. Teraz wiedzia�a wi�cej.

��Rozumiem. Spodziewa�a� si� dziecka?

��Tak. Ono urodzi�o si� tutaj, o czasie. Ale mi je zabrali. Nigdy go nie widzia�am. Siostra powiedzia�a, �e urodzi�o si� martwe. Ale to nieprawda, s�ysza�am jego p�acz.

��We dworze nie ma teraz �adnego dziecka � westchn�a Villemo wsp�czuj�co.

��Oczywi�cie, �e nie � szepn�a dziewczyna. � Zamordowali je. Niczego innego nie mo�na si� po nich spodziewa�.

Zaleg�a cisza. Villemo serce kraja�o si� z �alu, gdy my�la�a o losie tej nieszcz�nicy. B�l by� tym wi�kszy, �e przecie� i ona �ywi�a podobne uczucia do syna komornika.

Villemo, roztrzepana, lekkomy�lna i raczej ma�o sentymentalna, wyci�gn�a r�k� i pog�adzi�a le��c� po policzku.

�zy znowu zacz�y sp�ywa� na poduszk�.

��Dzi�kuj� ci, dzi�kuj� � szepta�a biedaczka. � To pierwszy �yczliwy gest, jaki mnie spotyka od dw�ch lat!

Villemo obejrza�a rzemienie.

��Nie mog� ci pom�c natychmiast, by nie nara�a� siebie i wielu innych ludzi na �miertelne niebezpiecze�stwo. Je�li jednak nikomu nie powiesz, �e tu by�am, to mog� ci obieca�, �e b�dziesz wolna, nim nadejdzie wiosna.

��Wolna? Ja? Sk�d ty to mo�esz wiedzie�?

��Nie pytaj! Obiecaj tylko, �e wytrwasz do tego czasu. Pomoc nadejdzie.

Kristina skin�a g�ow�.

��Nie b�d� ci� wi�cej odwiedza� � wyja�ni�a Villemo. � To zbyt ryzykowne dla nas obu. Ale opowiem o tobie odpowiednim ludziom. Wkr�tce b�dziesz wolna.

R�ka Kristiny, przywi�zana rzemieniem do ��ka, zacisn�a si� jak szpony na ramieniu Villemo.

��Nie pisn� ani s�owa! Obiecuj�!

��Obiecaj mi co� jeszcze � poprosi�a Villemo ze smutnym u�miechem. � Obiecaj mi, �e zachowasz w�adze umys�owe!

��To nie b�dzie �atwe, ale wytrwam!

��Wspaniale. Kto si� tob� zajmuje?

Twarz Kristiny wykrzywi� grymas.

��Jedna z tych bab. Stara czarownica.

��Rozumiem. A co na to twoja matka?

��Nie widzia�am rodzic�w od chwili, kiedy mnie tu zamkni�to.

Villemo przyj�a to w milczeniu. Nie chcia�a m�wi� g�o�no, co o tym my�li.

��A zatem �egnaj, Kristino! Nie zostaniesz zapomniana! Zaufaj mi!

���egnaj� i dzi�kuj�! Jak ci na imi�?

��Lepiej, �eby� nie zna�a mojego imienia.

Villemo wysz�a i starannie zamkn�a za sob� drzwi. Gdy nie zauwa�ona przez nikogo znalaz�a si� nareszcie w swoim pokoju, r�ce dr�a�y jej tak bardzo, �e ledwie by�a w stanie si� rozebra�.

Nast�pnego dnia mia�a Eldarowi wiele do opowiedzenia, a� dygota�a z przej�cia. On s�ucha� w milczeniu, przygl�da� jej si� tylko uwa�nie. W jego oczach dostrzega�a jaki� nowy wyraz.

Villemo nie pomyli�a si� w swoich przepowiedniach co do pogody. Nasta�y trzaskaj�ce mrozy, a porywisty wiatr wzbija� nad wzg�rzami tumany �niegu, ca�kiem przes�aniaj�c horyzont.

W ko�cu Villemo przerwa�a sama sobie:

��O czym ty my�lisz?

��O tym, jak niebezpiecznie jest dla m�odej dziewczyny zakocha� si� w ch�opcu z ludu. Czy odwrotnie: zadawa� si� z dziewczynami z klasy wy�szej ni� w�asna.

��Ale moja rodzina nigdy by si� nie posun�a do czego� takiego, �eby�

��Co ty powiesz?

Villemo mia�a do�� poczucia przyzwoito�ci, by si� zarumieni� ze wstydu. Mimo wszystko podnios�a g�ow� i zapyta�a:

��Ale czy post�pi�am s�usznie? Zachowa�am si� jak nale�y?

��Oczywi�cie! Sam bym lepiej nie post�pi�. By�oby szale�stwem uwolni� j� teraz.

Znowu zamy�li� si� na chwil�.

��Villemo� Zastanawia�em si� nad pewn� spraw�.

��Tak?

��Balansujemy na linie, zdajesz sobie chyba z tego spraw�. Ja jestem pewnie bardziej zagro�ony ni� ty. Opowiedzia�em o tobie ostrzycielowi no�y. Poza tym wiem, �e jeste� inteligentna i mo�na ci zaufa�

��Dzi�kuj� � szepn�a, czuj�c si� niby w si�dmym niebie z rado�ci, �e s�yszy od niego taki komplement.

Eldar wci�� si� waha�.

��Czy mo�esz p�j�� ze mn� za stajni�, kiedy ju� sko�czymy t� rozmow�? Chcia�em co� zrobi�

��Niech mnie B�g ma w opiece � usi�owa�a �artowa�, lecz serce dudni�o jej w piersi ze strachu.

On natychmiast poj��, co powiedzia�. �ci�gn�� wargi.

��Czy� ty oszala�a? Nie w g�owie mi �adne igraszki. Pami�taj, �e jeste�my rodze�stwem!

Villemo u�miecha�a si� za�enowana.

��Przecie� tylko �a�owa�am.

��Wiem. No to co? P�jdziesz?

Skin�a g�ow�, �e si� zgadza, cho� nie rozumia�a, o co chodzi.

��Powiedzia�e�, �e tobie grozi wi�ksze niebezpiecze�stwo ni� mnie? � zapyta�a po chwili.

��Tak. Ja� przeszukuj�. Przewa�nie za dnia, dyskretnie. Ale po nocach tak�e.

��Chyba nie piwnic�? Beze mnie?

��Nie, jeszcze tam nie by�em. Pr�bowa�em, ale nie mog� znale�� klucza. A poza tym chcia�em najpierw porozmawia� z ostrzycielem no�y.

��No dobrze. I co on w ko�cu powiedzia�?

���e sprzysi�enie powsta�cze wiele si� po nas spodziewa. Nikt przed nami nie odwa�y� si� wtargn�� w takie gniazdo os jak to. Szkoda, �e nie wiedzia�em o tej Kristinie. Ale on znowu przyjdzie w przysz�ym tygodniu. Owszem, mieli pewne podejrzenia, �e nie wszystko jest w porz�dku z robotnikami w Tobronn. Poniewa� maj�tek nie ma komornik�w ani dzier�awc�w, a we dworze te� ma�o kto mieszka, to ludzie si� zastanawiaj�, jakim sposobem wszystko jest utrzymane w tak dobrym stanie. Pyta�, czy my, ty i ja, nie jeste�my �le traktowani. Jak to jest z tob�?

��Nigdy nikt mnie nie uderzy� � odpar�a Villemo. � Ale szyderstwa tej starej s� trudne do zniesienia.

Eldar u�miechn�� si� z niezwyk�� jak na niego czu�o�ci�.

��Zw�aszcza dla ciebie! Z twoim temperamentem! Mog� sobie wyobrazi�. A mnie i bij�, i poszturchuj�, ale nie wi�cej ni� gdzie indziej. Ja my�l�, �e oni si� nas troch� boj�, zw�aszcza ciebie. Ty jeste� dla nich skarbem� a poza tym stoimy jakoby po ich stronie.

��Ja, skarbem? Bardziej gapowatej i niezdarnej s�u��cej chyba jeszcze nie mieli!

��To ty tak m�wisz. A ja uwa�am, �e jeste� nadzwyczajna.

��Mam to potraktowa� jako komplement, czy jako prze�miewki? � prychn�a Villemo.

��No, no, nie kryguj si� tak. Panna s�u��ca to szacowny zaw�d.

Uzna�a, �e Eldar ma racj�, i zmieni�a temat.

��Co jeszcze m�wi� ostrzyciel no�y?

���e uderz� ju� wkr�tce. Dzie� nie zosta� jeszcze ustalony, ale tak czy inaczej b�dzie to przed Bo�ym Narodzeniem. Trzeba jeszcze tylko wyja�ni� par� szczeg��w.

��My to mamy zrobi�?

��Nie. Czy nie zrozumia�a�, �e to dotyczy ca�ej wschodniej cz�ci monarchii? Ca�ej Norwegii? Ten dw�r jest tylko niewielkim fragmentem ca�o�ci, jednym z miejsc, w kt�rych wszystko si� ma zacz��. Kraj musi by� wolny, ma�a g�sko.

��Nie nazywaj mnie g�si� � sykn�a Villemo. � Nie zas�u�y�am na to. W ka�dym razie nie zas�u�y�am, �eby� ty tak do mnie m�wi�, przekl�ty ignorancie!

��No, no, nie przemieniaj si� w beczk� prochu! � przerwa� jej. � Dobrze, nie jeste� g�si�. Ale jeste� przecie� kobiet�.

��Owszem. I bardzo jestem z tego dumna. Uwa�am, �e kobiety s� znacznie rozs�dniejsze ni� m�czy�ni.

��Ohoho!

��Tak! I co najmniej tyle samo warte.

Eldar mia�, rzecz jasna, odmienne pogl�dy w tej sprawie. Uzna� jednak, �e tym razem powinien raczej milcze�.

��Jeste� gotowa? � zapyta�. � Mo�emy i��?

Posz�a za nim bez s�owa. Gdy znale�li si� za stajni�, gdzie nikt nie m�g� ich dojrze�, Eldar przystan��.

Podci�gn�� wysoko lewy r�kaw i pokaza� jej blizn� w kszta�cie krzy�a tu� pod zgi�ciem �okcia.

��To jest znak rozpoznawczy cz�onk�w powsta�czego sprzysi�enia � o�wiadczy�. � Podwi� r�kaw!

��Ale nie mam przy sobie niczego do tamowania krwi.

Eldar rozejrza� si� i powiedzia�:

��Przy�o�ysz troch� �niegu, zanim nie wr�cisz do domu.

Skin�a g�ow�. Niezmiennie dumna, �e zostaje wtajemniczona i przyj�ta do sprzysi�enia, przygl�da�a si�, jak n� kre�li na sk�rze znak krzy�a, nacinaj�c j� tak g��boko, �e krew tryska. Po chwili zakr�ci�o jej si� w g�owie.

O ma�o nie zemdla�a. Musia�a si� na chwil� oprze� o �cian� stajni. B�l zdawa� si� przeszywaj�cy, jej w�asna krew kapa�a na ziemi�, jakby w ciele Villemo zrobi�a si� dziura i jakby ona sama sk�ada�a si� wy��cznie z krwi � zbyt silnie napina�a mi�nie, a w ko�cu prze�ycie okaza�o si� trudne do zniesienia.

��Baby! � prychn�� Eldar z niech�ci�, spogl�daj�c na jej kredowobia�� twarz.

To wystarczy�o, by Villemo odzyska�a si�y.

��Ja nie zemdla�am! � sykn�a. � Po prostu dzisiaj troch� za ma�o jad�am.

��Oczywi�cie � rzek� ze sceptycyzmem. Zebra� gar�� �niegu, �cisn�� go w bry�k� i poda� dziewczynie. � Masz! Wracaj teraz szybko do domu i przewi�� ran�!

Villemo pos�a�a mu �a�osne spojrzenie i odwr�ci�a si�, by odej��. Wtedy on chwyci� j� za ramiona i odwr�ci� ku sobie.

��Co si� z tob� dzieje?

��Ze mn�? � spyta�a zaskoczona.

��Tak. Z tob�. Jeste� jaka� inna.

��Nnie� wiedzia�am.

��Wiesz dobrze, o co chodzi. Powiedz mi, co ty w�a�ciwie czujesz teraz� do mnie?

Zaskoczona zmarszczy�a swoje pi�kne brwi i przygl�da�a mu si� ch�odno.

��Dok�adnie to samo, co czu�am zawsze.

��O, nie! Nie wmawiaj mi. Rumienisz si� na ka�de �yczliwsze s�owo z mojej strony i dr�ysz, gdy tylko na ciebie spojrz�. To si� nie bardzo zgadza z twoimi zapewnieniami, �e chcesz mnie kocha� tylko poetycznie, �e nie ma w tym nic cielesnego.

��S�uchaj no, mo�e by� si� zachowywa� troch� ostro�niej? Nie m�wisz teraz jak brat do siostry. A skoro tak, to i ja mam chyba prawo zapyta�: co ty czujesz do mnie? Nigdy mi tego nie m�wi�e�.

Przyci�gn�� j� bli�ej i patrzy� jej w oczy.

��Cholernie bym chcia� mie� ci� w ��ku, dobrze o tym wiesz.

��A to dlaczego? � wykrztusi�a, bo serce podesz�o jej do gard�a i nie by�a w stanie rozmawia� naturalnie.

��Bo stajesz si� dla mnie za silna i mam ochot� troch� ci� uciszy�, pokaza� ci, kt�re z nas dwojga jest silniejsze. Ale mo�esz by� spokojna. Palcem nie tkn� kobiety z Ludzi Lodu, bo wtedy �adne z nas nie mog�oby wr�ci� do domu, a przecie� oboje chcemy wr�ci�, prawda?

��Oczywi�cie. Pragn� tego bardziej ni� czegokolwiek na �wiecie. Ale dobrze, Eldar, b�d� szczera. Odkry�am, �e �ycie sk�ada si� nie tylko z poezji.

D�ugo, d�ugo przygl�da� si� jej bez s�owa. Potem zapyta� niepewnie:

��Naprawd�?

��Tak, ale ty tak�e mo�esz by� spokojny. Ja te� nie chcia�abym okry� mojej rodziny wstydem. Zaraz zacznie mi krew kapa� na ubranie, wi�c mo�e powinnam�

��Oczywi�cie, wybacz mi!

Pu�ci� j� natychmiast, ale sprawia� wra�enie kompletnie zbitego z tropu i oszo�omionego; nie m�g� oderwa� od niej oczu.

I kto tu z nas jest silniejszy, my�la�a Villemo rado�nie z tym cudownym uczuciem, kt�rego doznaje kobieta, gdy wie, �e jest po��dana. Przy�o�y�a do rany now� porcj� �niegu i z r�k� przyci�ni�t� do cia�a pobieg�a przez dziedziniec, a potem do swojego pokoju.

Jestem jedn� z nich. Nale�� do powsta�c�w, my�la�a uszcz�liwiona, obwi�zuj�c ran� ga�gankiem. Uznali, �e jestem godna!

Nawet nie zauwa�y�a, jak uleg�a rewolucyjnym nastrojom Eldara. Nie zdawa�a sobie sprawy, �e on stopniowo wpoi� w ni� swoje w�asne przekonania. Zacz�a tak dalece nienawidzi� du�skiego panowania, �e w domu by jej pewnie nie poznali. Dokonywa�o si� to powolutku, krok po kroku. Ka�dego dnia pod drzewem na dziedzi�cu sp�ywa�a do jej duszy ma�a kropelka tego, co stanowi�o sens dzia�ania Eldara

Sama zupe�nie sobie nie zdawa�a sprawy z tej przemiany. Wzruszona przygl�da�a si� banda�om. Ciekawe, co w domu na to powiedz�, zastanawia�a si�.

W domu. Nagle poczu�a si� tak, jakby nigdy wi�cej nie mia�a zobaczy� Elistrand, Grastensholm, Lipowej Alei�

Villemo zacz�a szlocha�. Eldar, powstanie, wszystko jedno! Ona po prostu tak strasznie t�skni�a do domu!

Teraz jeszcze na dodatek wyzna�a mu swoje bezwstydne uczucia. By�a jednak pewna, �e z jego strony nie ma si� czego obawia�. On naprawd� nie mia� wobec niej nieuczciwych zamiar�w. Rodzina i Svartskogen znaczy�y dla niego zbyt wiele.

Zatem i w nim drzemi� jakie� lepsze uczucia, my�la�a pocieszona.

Grudzie� w tym roku by� taki mro�ny, �e podobnego najstarsi ludzie nie pami�tali.

Sygna� zosta� dany, przekazywano go sobie ze wsi do wsi: naczelnik wyruszy� z kilkudniow� wizyt� do przyjaci� w Tobrann.

W ca�ym dystrykcie Akershus zbierali si� w ciche mro�ne noce, przybywaj�c konno lub piechot�, ludzie, kt�rzy postanowili wzi�� los Norwegii w swoje r�ce. Ich celem by� teraz naczelnik. Je�li go pojmaj�, b�dzie im �atwiej rozprawi� si� z w�jtami. I nale�a�o go pojma� w�a�nie teraz, kiedy by� z dala od stolicy, od swoich du�skich dragon�w, bezbronny�

Villemo nie mia�a o tym poj�cia.

Pogoda stawa�a si� coraz gorsza. Zawieruchy nie ustawa�y, szarpane wichrem budynki skrzypia�y �a�o�nie po nocach, gdy ona nie �pi�c przewraca�a si� w ��ku. Lodowaty wiatr ciska� �niegiem w �ciany domu.

Uda�o jej si� jednak zrobi� dobry uczynek, o czym promieniej�c z rado�ci donios�a Eldarowi pewnego dnia w czasie spotkania pod drzewem. Nie mogli teraz siadywa� na �awce, oblodzonej i okropnie zimnej.

��Nie mam dzisiaj du�o czasu � szepn�a zdyszana. � Ale odkry�am, gdzie oni przechowuj� klucz od piwnicy dla niewolnik�w!

��Jeste� pewna? � zawo�a� Eldar, podniecony.

��Tak. Mog� ci go przynie�� dzisiaj wieczorem, je�li chcesz.

��Dobrze, przynie�� ale pod warunkiem, �e nikt ci� nie zobaczy! To musi by� wcze�nie, zaraz po zmierzchu, bo s�u��cy chodz� do piwnicy w �rodku nocy. A wtedy ju� klucz musi by� znowu na swoim miejscu.

Pospiesznie kiwa�a g�ow�.

Eldar chwyci� j� za rami�.

��Villemo� Czy to prawda, �e naczelnik przyje�d�a z wizyt�?

��Tak. Jutro.

��Gdzie b�dzie mieszka�?

Wyja�ni�a, a Eldar wypytywa� o r�ne szczeg�y: ilu go�ci przyjedzie, czy b�dzie zbrojna eskorta i tak dalej. Villemo odpowiada�a, spogl�daj�c na niego badawczo.

Eldar zagryza� wargi. Czy powinien jej powiedzie� to, co m�wi� ostrzyciel no�y? O ataku, kt�ry planuj� i kt�ry ma si� sta� sygna�em do powstania? Nie, Villemo widywa�a gospodarzy cz�ciej ni� on. Je�li nie potrafi ukry� tego co wie, stanie si� niebezpieczna. Najlepiej pozostawi� j� w nie�wiadomo�ci.

Nie m�g� si� jednak pozby� uczucia, �e post�puje wobec niej nie po kole�e�sku.

��Wracaj teraz do domu � powiedzia�. � Nie trzeba, �eby� tu sta�a i marz�a. Zobaczymy si� wieczorem.

Ustalili, gdzie i kiedy, po czym Villemo pobieg�a przej�ta, �e mo�e si� na co� przyda�.

Eldar d�ugo patrzy� w �lad za ni�. Czu� lekkie wyrzuty swego na og� do�� spokojnego sumienia. Ju� nast�pnego dnia mia� si� ponownie spotka� z ostrzycielem no�y, bo teraz sprawy zaczyna�y by� pilne. I cieszy� si�, �e b�dzie m�g� przekaza� dok�adny raport o przyje�dzie naczelnika. Wszystkie te wiadomo�ci, kt�re zebra�a Villemo i ufnie mu powierzy�a, nie wiedz�c nawet, czemu maj� s�u�y�.

No dobrze, trzeba zapyta� ostrzyciela no�y, co z ni� dalej robi�. Eldar z napi�cia czu� mrowienie na sk�rze. Oto godzina wybi�a. Godzina, na kt�r� czekali tyle lat.

Dominik znalaz� Niklasa w jego pokoju w Lipowej Alei.

��Gdzie si� wszyscy podziali? � zapyta� kr�tko. Ostatnie zmartwienia i nieprzespane noce zostawi�y wyra�ny �lad na jego twarzy.

��Sam si� nad tym zastanawiam � odpar� Niklas. � Nigdzie �ywego ducha, ani w stajni, ani w oborach. Tylko jaka� jedna przera�ona s�u��ca.

��Mo�e ona wie. Chod�, zapytamy.

Znale�li dziewczyn� w izbie dla pokoj�wek. Najpierw twierdzi�a, wytrzeszczaj�c ze strachem oczy, �e nic nie wie, a potem nieoczekiwanie o�wiadczy�a:

��Wszyscy wzi�li konie i pojechali do Romerike.

Dlaczego? Na to nie umia�a albo nie chcia�a odpowiedzie�. A gdzie dok�adniej w Romerike? Nie, tego te� nie wiedzia�a. S�ysza�a tylko, �e kto� szeptem wymawia� jak�� nazw� Tobrann, czy jako� tak.

Dominik i Niklas spojrzeli po sobie. Nie pierwszy ju� raz w ostatnim czasie s�yszeli t� nazw�. Obaj pomy�leli to samo: trzeba jecha� do Romerike. Mo�e tam dowiedz� si� czego� o Villemo?

Nigdy by nie wpadli na to, �e ona tam w�a�nie jest.

Wr�cili do domu. Dominikowi by�o bardzo ci�ko. Tysi�ce razy od chwili, gdy Villemo znikn�a, wyrzuca� sobie, �e zachowywa� si� wobec niej z�o�liwie. Zgodnie ze starym powiedzeniem, �e atak jest najlepsz� form� obrony, wci�� wykpiwa� wszystko, cokolwiek powiedzia�a. Dra�ni� si� z ni� i przedrze�nia�. A ona odp�aca�a mu tym samym albo wpada�a we w�ciek�o��. Nigdy nie przysz�o mu do g�owy, �e mo�e j� rani�. Dopiero teraz u�wiadamia� sobie, jak czasami wygl�da�y jej oczy, kiedy wymy�la�a mu ze z�o�ci�. A w oczach by� wyraz zdumienia, jakby pyta�y: dlaczego?

Sprawia�o mu to teraz dotkliwy b�l i �al �ciska� serce.

��Co� mi m�wi, �e zanosi si� na awantur� � powiedzia� Niklas. � Trzeba mie� bro� w pogotowiu.

��Ju� mam � odpar� Dominik.

��Ale po kt�rej stronie si� opowiemy, je�eli dojdzie do wybuchu? � zastanawia� si� Niklas bezradnie.

��Po stronie Villemo � rzek� Dominik stanowczo � W inne sprawy nie b�dziemy si� miesza�.

By� ju� do�� p�ny wiecz�r, gdy Villemo wysz�a z domu. Wiatr szarpn�� drzwiami tak, �e o ma�o jej nie przytrzasn�y. Na dworze panowa�y nieprzeniknione ciemno�ci, ale gdyby nawet by�o ja�niej, to i tak nic by nie widzia�a, bo wiatr w�ciekle zacina� �niegiem i ca�kiem j� o�lepia�.

Posuwa�a si� do przodu po omacku wzd�u� �cian budynk�w.

Eldar ju� czeka� w um�wionym miejscu.

��Masz? � zapyta�.

��Tak.

Wsun�a mu klucz w d�o�. Ciep�o jego r�ki odczu�a przez chwil� jako jedyn� pociech� w tym nieprzyjaznym �wiecie. Z jej samotnego serca wyrwa�o si� spontaniczne wyznanie:

��Kocham ci�, Eldarze.

��Daj spok�j � odburkn��. � Nie mam teraz czasu na pieszczoty. A poza tym jest za zimno.

Villemo zwiesi�a g�ow�, milcz�ca i sp�oszona. On tak�e d�ugo si� nie odzywa�.

��A teraz wr�� do domu i po�� si� � powiedzia� w ko�cu.

Villemo wyprostowa�a si�.

��O, nie! Wielkie dzi�ki! � sykn�a. � By�o uzgodnione, �e ja te� p�jd�. Dawno temu.

��Ale to niebezpieczne, to nie jest tak, jakby p�j�� na nieszpory!

��Dobrze o tym wiem. Czy ci� kiedy� zawiod�am?

Nie, ale co si� ze mn� dzieje? pomy�la� ze z�o�ci�.

G�o�no za� powiedzia�:

��Nie. Przez ca�y czas zachowujesz si� jak nale�y. No dobrze, chod� � ust�pi� jakby w nagrod�. � Tylko �eby nie by�o na mnie, jak si� co� stanie!

Villemo by�a zadowolona. Jak zawsze, kiedy dosta�a to, czego chcia�a.

Nawet w tych ciemno�ciach cho� oko wykol dostrzegali, �e ziemia jest bia�a. Od dawna ju� nocami mr�z �ciska� siarczysty.

Po omacku dotarli do drzwi piwnicy.

��Wybada�em zwyczaje s�u��cych. Przychodz� tu nie wcze�niej ni� gdzie� oko�o trzeciej nad ranem. Mamy sporo czasu.

Skin�a g�ow�, ale on przecie� nie m�g� tego widzie�. Wykrztusi�a wi�c mocno schrypni�te �tak�.

Drzwi otworzy�y si� bezg�o�nie, widocznie by�y dobrze naoliwione.

Buchn�� na nich trudny do opisania smr�d. Villemo z najwi�kszym wysi�kiem zmusi�a si�, by wej�� do �rodka.

Wewn�trz panowa�a cisza, lecz z ciemno�ci dochodzi�y szmery oddech�w. Mimo woli przytuli�a si� do Eldara.

On zamkn�� drzwi i zapali� latark�. Powoli �wiat�o rozja�nia�o ponur� piwnic�. Ogie� na kamiennym palenisku nie dawa� zbyt du�o ciep�a, nie rozprasza� te� mroku, ale w �wietle ich latarki wy�ania� si� widok jak z koszmarnego snu.

Ze wszystkich k�t�w wlepia�y si� w nich jakie� przera�one oczy. Villemo poczu�a, �e p�acz j� d�awi, a �zy o�lepiaj�.

��Eldar � wykrztusi�a. � Przecie� oni s�� O, Bo�e! Bo�e, nie mog� na to patrze�!

Przykucn�a, opieraj�c si� plecami o �cian�, i szlocha�a rozpaczliwie.

Eldar te� nie by� w stanie nic powiedzie�. Z trudem �apa� powietrze.

Nieszcz�sne istoty w piwnicy by�y poprzywi�zywane �a�cuchami do �cian niczym psy. Zacz�y si� teraz ko�ysa� niespokojnie w prz�d i w ty�, wysuwa�y nogi, chc�c si� zbli�y� do przyby�ych.

��Czy jest tu kto�, kto umie m�wi�? � zawo�a� Eldar, staraj�c si� przekrzycze� ha�as. G�os mia� zachryp�y, jakby go nie u�ywa� od stu lat.

��Ja. Ja umiem � wybe�kota� m�czyzna w �rednim wieku. � Ja tu jestem rz�dc�.

Eldar spojrza� w ma�e, wodnistoniebieskie oczka. Villemo opanowa�a si� na tyle, �e mog�a wsta�. Wierzchem d�oni wyciera�a zap�akane oczy.

��Pos�uchaj mnie � powiedzia� Eldar do rz�dcy. � To bardzo wa�ne. Jeste�my waszymi przyjaci�mi. Pomo�emy wam nied�ugo, ale jeszcze nie dzisiaj. Nie powiesz nikomu o tym?

��Nie, nikomu � zapewnia� tamten z przej�ciem. Ma�e uszy mia� osadzone dziwnie nisko. G�owa, gdy si� patrzy�o z przodu, zdawa�a si� okr�g�a jak ksi�yc w pe�ni, ale z ty�u by�a wyra�nie sp�aszczona.

��A oni te� niczego nie powiedz�?

��Oni nie rozumiej� nic � odpar� m�czyzna.

��Jak si� nazywasz?

��Jens. Jestem tu rz�dc�. Rz�dc�.

��W porz�dku, Jens. Spr�bujemy wam pom�c. A mo�e kto� potrzebuje pomocy zaraz? Cierpi bardziej?

Jens wskaza� na m�odego, wychudzonego ch�opca w rogu.

��Noga go boli � powiedzia�, dziwnie przerywaj�c s�owa, w spos�b jaki cz�sto charakteryzuje ludzi niedorozwini�tych. � Noga boli. Nied�ugo umrze, m�wi� diab�y.

�adne z nich nie mia�o w�tpliwo�ci, kim s� te diab�y.

��Mo�emy zobaczy�?

Podeszli do ch�opca, kt�ry na wp� le�a�, oparty o �cian�. Przygl�da� im si� przera�ony. Villemo pochyli�a si� i pog�adzi�a jego pokryty jasnym puchem policzek. Ch�opiec wybuchn�� g�o�nym p�aczem, od kt�rego serce si� kraja�o.

��No, no � mrukn�� do niej Eldar. � �adnych g�upstw!

Kiedy zacz�li ogl�da� chor� nog�, p�acz przeszed� w szloch. Ch�opiec, podobnie zreszt� jak wszyscy inni, by� niewiarygodnie brudny. Kobiety wygl�da�y nieco lepiej, ale te� one pracowa�y w kuchni.

Villemo stara�a si� opanowa� md�o�ci. W tym ciasnym pomieszczeniu siedzia�o osiem, a mo�e nawet dziesi�� os�b.

��Kajdany rani� mu nog� � powiedzia� Eldar. � A niech to diabli!

Noga by�a spuchni�ta jak k�oda.

��Niewiele si� tu da zrobi� � mrukn��. � Najlepiej zostawi� biedaka w spokoju i niech b�dzie, co ma by�!

��Nie! � zaprotestowa�a Villemo gwa�townie.

Eldar wzruszy� ramionami i wyj�� n�.

Villemo poczu�a, �e jaka� ci�ka r�ka g�aszcze j� po w�osach. Spojrza�a w g�r� i zobaczy�a nad sob� kobiet� z g�ow� trz�s�c� si� niczym u kurcz�cia. U�miecha�a si� do niej bezz�bnymi ustami, pe�na podziwu. Villemo odpowiedzia�a jej tak�e u�miechem, cho� z trudem uk�ada�a wargi.

Jaki� m�czyzna te� chcia� dotkn�� z�ocistych lok�w Villemo, ale kobieta odtr�ci�a go zazdro�nie. Wi�kszo�� trzymanych w pomieszczeniu nie mog�a jej dosi�gn��, co Villemo u�wiadomi�a sobie z niek�aman� ulg�, cho� przecie� serce jej krwawi�o ze wsp�czucia dla tych nieszcz�liwc�w. Ani na chwil� nie ustawa� t�umiony beznadziejny p�acz, p�yn�cy ze wszystkich stron i rani�cy j� bole�nie.

��Przytrzymaj go teraz � powiedzia� Eldar. � Je�eli jeste� w stanie.

Schwyci�a mocno, a Eldar uni�s� n�. Jedno szybkie ci�cie. Rozpaczliwy krzyk ch�opca przeszed� wkr�tce w �a�osny dzieci�cy p�acz. Z rany bucha�a najpierw ropa a potem krew. Villemo wzi�a sw�j szalik, wytar�a i osuszy�a jak mog�a ran�, a na koniec za�o�y�a prowizoryczny opatrunek. Ch�opiec ucich�, przygl�da� jej si� z otwartymi ustami, w niemym podziwie.

��No, nie�le � mrukn�� Eldar z uznaniem.

Przywr�ci�o jej to si�y. W sam� por�, bo ju� niewiele brakowa�o, a by�aby zemdla�a.

Eldar schowa� opatrunek pod nogawk� spodni ch�opca, tak by nie by�o wida� szalika. Zreszt� nikt by si� ju� teraz nie domy�li�, co to za szmata. Gdyby nawet s�u��cy odkryli opatrunek, nie skojarzyliby go z Villemo, ale ostro�no�� nigdy nie zawadzi.

��Uwa�am, �e to, co robisz, to rzucanie pere� przed wieprze, ale�

��Zamilcz! � uci�a ostro. � Jeszcze jedno takie s�owo, a powiem ci, kto tu jest naprawd� �wini�!

Eldar rzuci� jej spojrzenie pe�ne z�o�ci, ale nie powiedzia� nic. Villemo mia�a jednak wra�enie, �e na jego policzkach pojawi�y si� rumie�ce.

Przez ca�y czas k�tem oka widzia�a, co robi m�czyzna po jej prawej stronie, kt�ry teraz otwarcie zacz�� j� zaczepia�.

��Villemo, nie spogl�daj w prawo � przestrzeg� j� p�g�osem Eldar.

��Wiem. To nie ma znaczenia � odpar�a drwi�cym g�osem.

��Naprawd� dzielna z ciebie dziewczyna � powiedzia� z uznaniem Eldar.

Przyj�a te s�owa z dum�. Wsta�a i podesz�a do Jensa, czy raczej odwr�ci�a si� do niego. Sta� tu� za ni�, bo pomieszczenie by�o bardzo ciasne.

��Sko�cz z tym � upomnia� Jens nie kr�puj�cego si� niczym m�czyzn� po prawej. � Nie widzisz, �e tu s� panie?

Ale to chyba w�a�nie damska wizyta dzia�a�a na tamtego tak inspiruj�co.

Jens zwr�ci� si� do Eldara i Villemo.

��On nie ma ca�kiem dobrze w g�owie � wyja�ni�, co w tym pomieszczeniu zabrzmia�o do�� dziwnie. � To jest Malte Tobronn, my�li, �e mo�e robi�, co chce, tylko dlatego, �e jest w�a�cicielem dworu.

��To syn gospodarza? � zapyta� Eldar wstrz��ni�ty.

��Tak.

��O rany boskie! � mrucza� Eldar, a Villemo te� nie by�a w stanie zdoby� si� na nic wi�cej.

��Jak my�lisz, ile zachowali jeszcze rozs�dku? � zapyta�a Eldara, wci�� czuj�c jakby �elazn� obr�cz zaciskaj�c� si� wok� jej serca.

��Chyba sporo, bo w przeciwnym razie gospodarz nie mia�by z nich �adnego po�ytku. Z pewno�ci� s� dobrymi pracownikami, kiedy kto� nimi kieruje. Ale �eby w�asnego syna! Mdli mnie, Villemo.

��Nie tylko ciebie. Nie m�w mi ju� nigdy o nieszcz�ciu! Teraz wiem, jak to mo�e by�! My�lisz, �e oni mog� o nas opowiedzie�?

��Nie. A w ka�dym razie nie tak, �eby ich kto� zrozumia�. Ale Jens�

Zwr�ci� si� znowu do niego:

��Pami�taj, rz�dco, co ci powiedzia�em: nikomu nie wolno nawet pisn��, �e tu byli�my, dop�ki nie przyjdziemy znowu. A wtedy wszyscy otrzymacie pomoc.

Jens kiwa� z przej�ciem g�ow�.

��Kiedy przyjdziecie?

��Nied�ugo. Jeszcze nie dzisiaj, ale nied�ugo. Tylko nic nie m�w!

��Nie, co� ty. Nic diab�om nie powiem.

Villemo by�a przez ca�y czas napi�ta jak struna. Wiedzia�a, �e lada chwila mo�e straci� panowanie nad sob�. W tak kr�tkim czasie zwali�o si� na ni� tyle nieludzkiego cierpienia, wi�cej ni� cz�owiek jest w stanie ogarn��.

��Chod�my ju� � wykrztusi�a.

W drzwiach pomacha�a im jeszcze r�k� i wysz�a. Piwnica by�a tak starannie izolowana, �e b�agalne j�ki ucich�y natychmiast, gdy tylko zamkn�li drzwi. Nad nieszcz�snymi istotami wewn�trz znowu zamkn�a si� ciemno��.

Sztywna jak kij sz�a za Eldarem a� do stajni, gdzie musieli si� rozej��. Eldar przystan��.

��Masz taki nier�wny oddech � rzek� pytaj�co.

Bez s�owa przytuli�a si� do niego. Eldar nie nale�a� do ludzi najwra�liwszych, ale teraz rozumia�. Obj�� j� mocno i przyciska� do siebie jej rozdygotane cia�o. Dzwoni�a z�bami, jakby j� polano lodowat� wod�. Eldar nie wypowiedzia� s��w, kt�re przychodzi�y mu do g�owy: �e takich najlepiej by by�o pozbawi� �ycia.

Nagle poj��, �e spotka� oto wy�sz� kultur� ni� ta, w kt�rej si� wychowa�. Otworzy� si� przed nim �wiat innych wa�no�ci, w kt�rym �ycie mierzy si� nie tylko w�asn�, egoistyczn� miar�.

Milcza�. I nie zrobi� najmniejszego nierozwa�nego ruchu. Przytula� j� tylko mocniej do siebie i dotyka� wargami jej pi�knych w�os�w.

��Eldar, nie mog� tego znie��! � szepn�a w ko�cu. � Moja dusza nie jest w stanie godzi� si� na takie cierpienie, patrze� na tyle z�a, jakie czyni� ci pozbawieni sumienia dranie. Przecie� nikt nie zas�uguje na takie traktowanie. A ju� najmniej oni, tacy bezbronni. Eldar, ja ju� nie mog�.

��Uwolnimy ich � obieca� ochryp�ym g�osem.

��Tak, koniecznie musimy to zrobi�!

Uwolnimy, my�la� Eldar zgn�biony. A co si� potem z nimi stanie?

��Eldar, taki jeste� mi�y.

Bo�e, dopom� mi, modli� si� Eldar, spogl�daj�c w jej zwr�con� ku niemu twarz i jej niezwyk�e, teraz zap�akane oczy.

��Och, tak szczerze jestem do ciebie przywi�zana, Eldar � szepn�a.

A� do tego dnia poca�unek by� dla Eldara strat� czasu, lecz tak�e niezb�dnym przygotowaniem do prze�ycia pe�nego fizycznego zaspokojenia. Uwa�a� zawsze poca�unki za m�cz�ce i niem�skie, po prostu mazgajowate. Ale teraz nie m�g� si� powstrzyma�, w�a�ciwie nie bardzo zdawa� sobie spraw� z tego, co robi, jakby to nie on pochyli� si� nad Villemo z dziwn� czu�o�ci� i poszuka� wargami jej ust. Zakr�ci�o mu si� w g�owie, jakby wypi� za du�o. Ona by�a cudowna. Cudowna. Przycisn�� dziewczyn� mocno do siebie, ale nieoczekiwanie wy�lizgn�a si� z jego obj�� i znikn�a. M�g� si� jedynie domy�la� jej drobnej postaci skradaj�cej si� pod �cianami zabudowa�.

Eldar Svartskogen zosta� z pustymi r�kami. Nigdy w ca�ym swoim �yciu nie czu� si� taki biedny. Jakby otrzyma� jakie� wielkie bogactwo i w tym samym momencie je utraci�.

Nie wszyscy powsta�cy zd��ali do Romerike. Wielu zbiera�o si� wok� swoich dow�dc�w w pobli�u domu miejscowego w�jta. Zbierali si� i czekali.

Wkr�tce mia�o si� zacz��.

Czekali na sygna�.

Dwaj kuzyni z Lipowej Alei podr�owali samotnie. Jeszcze nie nawi�zali kontaktu z �adn� grup� powsta�cz� i zreszt� wcale takich powi�za� nie szukali. Oni pragn�li tylko dowiedzie� si� czego� nowego o Villemo. Je�li w og�le by�y jakie� nowe wiadomo�ci na jej temat. Je�li jeszcze �y�a. Dotychczas nie znale�li nigdzie pociechy, nikt ich nie utwierdzi� w przekonaniu, �e nie nale�y traci� nadziei.

Wok� Tobronn jednak p�tla ju� si� zaciska�a.

Wiele par oczu �ledzi�o pow�z zast�pcy naczelnika dystryktu, gdy nast�pnego dnia toczy� si� po drogach i traktach Romerike.

Podr�nych w powozie nie by�o wielu. Tylko przyboczny s�u��cy, pewnie kiepsko uzbrojony. Ten naczelnik mieszka� bowiem w pobli�u Christianii, gdzie panowa� spok�j, nie podejrzewa� wi�c �adnego niebezpiecze�stwa.

R�ne wie�ci rozchodz� si� jednak szybko i docieraj� tak�e do niepowo�anych uszu. Ludzie Lodu s�yszeli przecie� o powsta�czym sprzysi�eniu. Nic wi�c dziwnego, �e w�jtowie w Romerike te� dowiadywali si� tego i owego.

Naradzali si� mi�dzy sob�, co robi�, a za pi�� dwunasta oni tak�e ruszyli ku Tobronn ze wszystkimi swoimi lud�mi.

Ale o tym powsta�cy nie wiedzieli.

Nie wiedzia� te� Eldar, kt�remu uda�o si� zorganizowa� potajemne spotkanie z ostrzycielem no�y.

Odbyli d�ug� rozmow�. Eldar przekaza� informacje Villemo o wizycie naczelnika i opowiedzia� o ich przera�aj�cym odkryciu w piwnicy dla niewolnik�w. Ostrzyciel no�y specjalnie zdumiony nie by�. Kr��y�y ju� r�ne pog�oski po okolicy, ale ka�dy przecie� ma dosy� w�asnych zmartwie� i nikomu nie pilno miesza� si� do cudzych spraw. Nikt jednak nie przypuszcza�, �e niedorozwini�ci pracownicy traktowani s� w taki straszny spos�b. I rodzony syn gospodarzy? Obrzydliwe! Ale nie takie dziwne.

Eldar otrzyma� rozkazy. Gdy wr�ci�, zawiadomi� Villemo.

Spotkali si� po podwieczorku, jak zwykle na dziedzi�cu, pod drzewem, nawiasem m�wi�c by� to jesion, cho� to bez znaczenia. Pogoda nie poprawi�a si�, a raczej przeciwnie. Za dnia jeszcze si� przynajmniej co� widzia�o mimo zadymki, ale zimno by�o przygn�biaj�ce.

Villemo mia�a za sob� trudn� noc.

Poca�unek Eldara wci�� pali� jej wargi, by�a pewna, �e nigdy nie zdo�a go zapomnie�. To by�o cudowne. A mimo to wola�aby, �eby jej nigdy nie poca�owa�. Nie mog�a spa�, nie by�a w stanie zebra� my�li. Cia�o jej a� do b�lu t�skni�o za jego cia�em, rzuca�a si� na pos�aniu przez ca�� noc, a gdy tylko zapada�a w drzemk�, natychmiast zaczyna�a �ni� o nim. Jego brutalno�� odpycha�a j�, a zarazem pragn�a go z tak� gwa�town� t�sknot�, kt�r� tylko on m�g� ugasi� w�a�nie poprzez swoj� brutalno��.

O Bo�e, j�cza�a. Tak bym chcia�a znale�� si� znowu w Elistrand. By� znowu, jak dawniej, dziecinna i ufna, k��ci� si� i �artowa� z Dominikiem i Niklasem, z Irmelin, Tristanem i Len�, przytula� si� do mamy i ojca, do babci Cecylii i dziadka Alexandra � och, nie, dziadek przecie� nie �yje! Nie ma ju� na �wiecie mojego ukochanego, wspania�ego dziadka. By�am z nim przez ostatnie tygodnie, wtedy, dwa lata temu. By� ju� bardzo stary, siedemdziesi�t pi�� lat. Prosi�, bym by�a dobra dla mamy i ojca, a co ja zrobi�am? Villemo zacz�a gorzko p�aka� i na jaki� czas straci�a poczucie, gdzie si� znajduje. Gdy za� u�wiadomi�a sobie, �e jest w Tobronn ze wszystkimi jego okropnymi tajemnicami, p�acz wcale nie zel�a�.

No a po po�udniu spotka�a si� z Eldarem pod drzewem. na dziedzi�cu. By� onie�mielony, nie wiedzia�, co powiedzie�, uwa�a�, �e jeszcze nigdy w �yciu nie widzia� nic r�wnie pi�knego jak ona. Starannie oczy�ci� �awk� i usiedli. Mieli sobie tego dnia wiele do powiedzenia.

��Villemo� Sprawa jest powa�na. �miertelnie powa�na.

��To znaczy co? � zapyta�a, nie domy�laj�c si� niczego.

��Uderzamy dzi� w nocy.

A� j�kn�a.

��Powstanie?

��Tak. Wybuchnie tutaj.

��W jaki spos�b?

��Tym si� nie przejmuj. My, ty i ja, mamy jasne zadania.

��Och, mam nadziej�, �e nie b�dziemy musieli zabija�. Ja bym nie mog�a bra� w tym udzia�u.

��Nie! Wprost przeciwnie. B�dziemy ratowa� �ycie.

��Wspania�e! Jak b�dziemy to robi�?

Nie mia�a odwagi popatrze� na niego wprost. Jego spojrzenie te� ucieka�o w bok, a to takie do niego niepodobne. Sprawia�o jej to b�l.

��Rozkaz m�wi wyra�nie: my wszystko zaczynamy. Ty i ja.

Serce Villemo za�omota�o gwa�townie.

��To brzmi strasznie. Wci�� nie wiem, co mamy robi�.

��Kiedy wybije p�noc, podjedzie fura, to znaczy w�z drabiniasty, pod stos drewna na polu, st�d go wida�, stos drewna, chcia�em powiedzie�.

Villemo spojrza�a w tamt� stron� i skin�a g�ow�.

��Tym wozem zabierzemy wszystkich zamkni�tych w piwnicy niewolnik�w ze dworu i odwieziemy ich do sza�asu ostrzyciela no�y na g�rskim pastwisku.

��Och, Eldar, dzi�kuj� ci, dzi�kuj�!

Przyj�� jej wdzi�czno��, nie wspominaj�c, �e to �yczenie ostrzyciela no�y, nie jego.

��To si� musi dokona� w zupe�nej ciszy. Dlatego b�dziemy musieli ich zakneblowa�. Wszystkich. Twoim zadaniem jest ponownie zdoby� klucz i przygotowa� co� na kneble.

��Ilu ich jest?

��Ja naliczy�em dziesi�cioro ��cznie z Jensem.

��Jego te� trzeba zakneblowa�?

��Tak, my�l�, �e trzeba. On si� czuje taki wa�ny z t� swoj� funkcj� rz�dcy, �e m�g�by zacz�� na nich krzycze�.

Villemo przyzna�a mu racj�.

��Przygotuj�, co trzeba. Po�wi�c� na to swoj� bielizn�.

Eldar j�kn��.

��Nie m�w o bieli�nie, je�eli to dotyczy ciebie, Villemo!

Zarumieni�a si�, sp�oszona.

��A co potem?

��B�dziemy mie� naprawd� mn�stwo roboty z tymi biedakami tutaj. O reszt� zatroszcz� si� inni.

Zastanawia� si� nad czym� przez chwil�.

��Czy nie mog�aby� da� sobie z nimi rady sama? Gdy ich ju� powi��emy. Mam straszn� ochot� by� z naszymi, kiedy to si� zacznie.

��Nie, Eldar! Nie wolno ci! Przecie� m�g�by� zgin��!

��Czy to co� dla ciebie znaczy? � zapyta� nieoczekiwanie powa�nie.

��Tyle co �ycie.

Eldar nie by� ju� w stanie panowa� nad sob�. Chwyci� j� za r�ce.

��Villemo� Wszystko, czego teraz pragn�, to m�c po�o�y� si� przy tobie, mie� ci�.

��Nie, Eldar, prosz� ci�! Mi�o�� mo�e by� te� czym� zupe�nie innym.

��Och, nie opowiadaj g�upstw! Nigdy przecie� nie prze�y�a� tej rozkoszy, jak� dwoje ludzi mo�e sobie da�.

��Nie, nie prze�y�am. Chcia�by� mo�e, �eby by�o inaczej?

Jeszcze mocniej zacisn�� r�ce.

��Nie, na Boga, nie! Ty jeste� moja, tylko moja! Nikt inny nie b�dzie si� z tob� zabawia�, dotyka� ci� brudnymi paluchami, le�a� w twoich obj�ciach. Ty jeste� moja, moja, moja!

Villemo poczu�a l�k.

��Eldarze, prosz� ci�, b�d� ostro�ny! Wida� nas z okna. Teraz nie zachowujesz si� wcale jak brat!

��A niech to diabli wezm�! Nic sobie z tego nie robi�. Chc� ci� znowu ca�owa�, Villemo, ile tylko sobie �yczysz. Chc� ogl�da� twoje cia�o, tak jak ju� kiedy� ogl�da�em, chc� dotyka� twojej sk�ry i wszystkiego, co nale�y do mnie, bra� ci� ca��. Pragn� ciebie bardziej ni� czegokolwiek na tej ziemi!

Villemo wsta�a. Zakr�ci�o jej si� w g�owie. Wszystko przep�ywa�o obok niej, dziedziniec, drzewo, niebo i ziemia, nie dostrzega�a ju� �nie�nej zadymki. �ciera�y si� w niej dwie przeciwstawne si�y: oszo�omienie jego s�owami oraz niech��, jak� w niej wzbudzi�y, i wyrzuty sumienia�

On wsta� tak�e.

��Przyznaj, �e pragniesz tego samego! Przyznaj to!

��Eldarze, uderz mnie, ale szybko! Patrz� na nas z okna.

��Ja nie mog� Nie chc� ci� bi�.

��Musisz. Twoje wzburzenie jest zbyt widoczne, moje pewnie te�, oni s� ciekawi powod�w.

��Rozumiem. Uwa�asz, �e to lepiej, �ebym by� na ciebie z�y, ni� ci� po��da�?

��W�a�nie tak, m�j starszy bracie.

��Ale ja nie mog�.

Zacz�a go prowokowa�.

��Ty wstr�tna �winio, ty �ajdaku! Nie masz wi�cej rozumu ni� ci nierozgarni�ci biedacy tam, w piwnicy!

Pomog�o. Eldar uderzy�, i to mocniej, ni� si� spodziewa�a.

B�l wywo�a� w niej w�ciek�o�� i o ma�o mu nie odda�a, lecz na szcz�cie w por� przypomnia�a sobie swoj� rol�, ukry�a wi�c twarz w d�oniach i pobieg�a do domu.

Gospodyni czeka�a na ni� przy drzwiach.

��No, co? Brat ci� skarci�? � zapyta�a nie bez z�o�liwej rado�ci.

��Nie powinno by� starszych braci � szlocha�a Villemo. B�l, obok z�o�ci, wywo�a� te� �zy.

��A o co si� tak rozgniewa�?

��Bo ja si� skar�y�am, prosz� pani gospodyni. �e tak mi trudno wstawa� rano. Ja rano nie nadaj� si� do niczego, to u mnie wrodzone.

K�amstwo. Villemo nale�a�a do rannych ptaszk�w.

��No? I co on powiedzia�?

���e mamy tutaj bardzo dobrze, ja przecie� te� wiem �e mamy, i �e powinnam by� wdzi�czna.

Baba kiwa�a g�ow�. Najzupe�niej si� z tym zgadza�a.

��I wtedy ja powiedzia�am, �e on jest niedobry dla mnie, a on mnie uderzy�.

Villemo znowu zacz�a p�aka�.

��Brat ma obowi�zek karci� swoje rodze�stwo o�wiadczy�a baba wynio�le. � Tw�j brat post�pi� bardzo s�usznie, a ty powinna� si� wstydzi�! Bierz si� teraz do roboty, ty niewdzi�cznico!

��Dobrze, prosz� pani � dygn�a Villemo i posz�a do pokoju. � Szybko, bardzo szybko sko�czy si� twoje panowanie, ty babo � sykn�a przez z�by.

Ogarn�a j� fala niech�ci i strachu, gdy pomy�la�a, co si� mo�e sta� ju� nied�ugo z w�a�cicielami Tobronn.

Ale nie by�o odwrotu.

Jeden z w�jt�w przyby� tu a� z Moberg, zwabiony pog�oskami, kt�re jak paj�czyna omota�y kraj. Szli z nim wszyscy jego zaufani oraz m�czy�ni z Woller.

Ci ostatni dowiedzieli si� bowiem, �e dwaj m�odzie�cy z rodu Ludzi Lodu wyruszyli poprzedniego dnia ku p�nocnemu wschodowi, ku Romerike.

By� mo�e natrafili na �lad znienawidzonego Eldara Svanskogen i jego kochanki, Villemo c�rki Kaleba Elistrand?

Ludzie z Woller, bardziej ni� czegokolwiek innego, chcieli dosta� w swoje szpony t� w�a�nie par�. �eby zem�ci� si� za �mier� Monsa Wollera i jego najbli�szego kamrata.

Dlatego oni tak�e udali si� na wsch�d.

Rzecz jasna sprzyjaj�cy Du�czykom ludzie starali si� ostrzec naczelnika, kt�ry dojecha� ju� do Tobronn. Nie zdo�ali jednak nigdy dotrze� dalej ni� do p�l otaczaj�cych dw�r. Na obrze�ach las�w roi�o si� od powsta�czych wart.

Tak wi�c naczelnik i w�a�ciciel Tobronn nie wiedzieli o niczym.

Pod wiecz�r �nie�yca przesz�a w deszcz i nieoczekiwanie gwa�townie pociepla�o. Wci�� jednak wiatr hula� po dziedzi�cu, mo�e nawet teraz jeszcze ostrzejszy, bardziej przejmuj�cy, jak to zwykle bywa, gdy idzie ocieplenie. Pod strzechami, w szparach �cian i w w�skich przej�ciach mi�dzy budynkami wicher wy� i gwizda�, a nad �wiatem powoli zapada�a noc.

Poza tym dw�r pogr��ony by� w ciszy. Wszystko pogr��one by�o w ciszy. Ponura cisza panowa�a tak�e nad ��kami. Nikt nie widzia� ludzi na skraju las�w wok� ca�ej r�wniny, jak stoj� sini z zimna i napi�ci.

Jaki� drabiniasty w�z, skrzypi�c �a�o�nie, toczy� si� drog� do zagajnika niedaleko Tobronn. Tam zatrzyma� si� i czeka�.

Okna w g��wnym budynku dworu ja�nia�y ��tym, ciep�ym �wiat�em. W domu odbywa�o si� przyj�cie na cze�� naczelnika i jego �wity. G�osy biesiadnik�w zaczyna�y by� coraz bardziej o�ywione, rozmowy coraz szumniejsze, coraz cz�ciej wybucha�y �miechy.

Przyj�cie przeci�ga�o si�. Villemo, kt�ra pracowa�a przez ca�y wiecz�r, zaczyna�a si� denerwowa�. Nied�ugo b�dzie musia�a zacz�� dzia�a�.

Usprawiedliwi�a si� przed swoj� chlebodawczyni, �e nie czuje si� dobrze. W�a�nie dopiero co zemdla�a w pokoju kredensowym, o�wiadczy�a, i bardzo by nie chcia�a, �eby si� to powt�rzy�o w sali jadalnej, przy go�ciach. Nie, nie przydarzy�o jej si� nieszcz�cie, o jakim pani gospodyni pewnie my�li, chyba zjad�a co� i nie strawi�a. Czy mog�aby p�j�� i po�o�y� si�?

Gospodyni przyjrza�a si� jej badawczo. Rzeczywi�cie wygl�da�a mizernie. Villemo zawsze by�a dobr� aktork�. Nikt nie wygl�da� tak �le jak ona, gdy jej na tym zale�a�o.

��Pozbieraj tylko te brudne talerze i mo�esz i��. Nie potrzebujemy tu �adnych cherlak�w.

Villemo natychmiast spe�ni�a polecenie.

Uda�o jej si� ju� wcze�niej wykra�� klucz do piwnicy i w kilka minut po rozmowie z gospodyni� by�a na dworze, gdzie czeka� na ni� zniecierpliwiony Eldar.

��Gdzie si�, u diabla, podziewa�a�? Ubra�a� si� ciep�o?

��W�o�y�am na siebie wszystko, co posiadam � roze�mia�a si� nerwowo.

��No to idziemy. Szybko! Oni czekaj� tylko na nas.

Jacy oni, tego ju� nie wyja�ni�, Villemo uzna�a jednak, �e chodzi o ludzi w lesie, kt�rzy czekaj�, a� w�z odjedzie, i wtedy uderz�.

Pomy�la�a o nich z wdzi�czno�ci� za ich trosk� wobec s�abszych. S� wi�c jeszcze na �wiecie jakie� ludzkie uczucia.

Na dole, w piwnicy, zorientowali si�, �e powinno ich tu by� wi�cej. Owe nieszcz�sne istoty nie pojmowa�y, czego od nich chc�. Dopiero gdy Eldar porozmawia� z Jensem, cierpliwie t�umacz�c mu, o co chodzi, rz�dcy co� jakby zacz�o �wita�. Pozwoli� si� zakneblowa� i zwi�za� sobie r�ce na plecach. Po tym inni tak�e si� godzili, cho� l�kliwie i z oci�ganiem. Jeden ca�kiem si� zapar� i po prostu kwicza� jak zarzynany wieprzek. W ko�cu Eldar musia� go uderzy�.

��Ta cholerna szarpanina jest zupe�nie niepotrzebna � powiedzia� do Villemo z zaci�t� twarz�. � Czy nie by�oby lepiej pod�o�y� ogie� pod t� ruin�?

Wtedy z gorycz� u�wiadomi�a sobie, �e to chyba nie on wyrazi� ch�� ratowania bezbronnych. A mo�e teraz by� po prostu wzburzony�?

Na szcz�cie wszyscy mieli ju� na�o�one kajdany. Eldar owija� �a�cuchy szmatami, �eby nie dzwoni�y, i wkr�tce mogli wyj��.

��Poczekaj � szepn�a Villemo do Eldara. � Id� wolno w stron� zagajnika. Ja ci� dogoni�.

��Sam sobie z nimi nie poradz� � warkn��.

��Nie b�dzie tak �le. Teraz s� pos�uszni. Po�ycz� sobie tw�j n�.

Zanim zd��y� zaprotestowa�, Villemo znikn�a w ciemno�ciach. Jak strza�a pomkn�a do ma�ego budynku, odszuka�a klucz pod kamieniem i otworzy�a drzwi.

Kristina Tobronn le�a�a jak przedtem. Villemo przeci�a rzemienne wi�zy, znalaz�a jakie� ubrania, kt�re na ni� zarzuci�a, a w ko�cu opatuli�a j� w ga�gany zabrane z ��ka.

��B�dziesz w stanie i�� o w�asnych si�ach? � zapyta�a. � Nadesz�a pora, trzeba ucieka�.

M�oda kobieta dygota�a ze zdenerwowania.

��Nie wiem. Nie sta�am na w�asnych nogach od tak dawna.

Z pomoc� Villemo pr�bowa�a si� podnie��, lecz natychmiast upad�a.

��Wesprzyj si� na mnie � szepn�a Villemo. � Nie mog� ci� nie��, ale jako� musimy si� st�d wydosta�. I to szybko. Czekaj� na nas.

Po prostu wlok�a za sob� Krisan�, przeci�ga�a j� od w�g�a do w�g�a, a� wydosta�y si� poza obr�b dziedzi�ca. Z daleka dostrzega�y w ciemno�ciach d�ugi szereg ludzi.

��To jest Kristina � szepn�a Villemo do Eldara. � Ona nie jest w stanie i��. Czy m�g�by� j� nie��?

��A kto w takim razie b�dzie podpiera� ch�opca z chor� nog�?

��Ja. Ruszamy!

Pr�bowa�a nie zwraca� uwagi na okropny smr�d, bij�cy od rannego ch�opca, kt�ry opiera� si� na niej ca�ym ci�arem. Jako� musieli i��. Oczywi�cie w grupie wybucha�o co chwila zamieszanie, ten i �w pr�bowa� si� wyrwa�, lecz Eldar panowa� nad wszystkim.

By� to koszmarny marsz. Zagajnik zdawa� si� le�e� nieosi�galnie daleko, w ka�dej chwili mog�y si� za nimi odezwa� krzyki od strony dworu, �wiadcz�ce, �e zostali odkryci, a ci nieszcz�nicy w pochodzie wci�� si� szarpali i pr�bowali zrywa� wi�zy. Pojmowali, �e to nie jest zwyk�y wymarsz do pracy, zostali mocniej ni� zazwyczaj powi�zani, nie znali Eldara ani Villemo i bali si� ich gor�czkowej nerwowo�ci. Villemo m�czy�a si� z nimi okropnie.

Nie da�o si� jednak zorganizowa� tej ucieczki inaczej.

Z mroku wy�oni� si� nagle jaki� cie�. Villemo drgn�a i w pierwszej chwili chcia�a ucieka�, natychmiast jednak domy�li�a si�, �e to cz�owiek z wozem.

Jaki silny jest instynkt nakazuj�cy ratowa� siebie, pomy�la�a rozgoryczona. Przed chwil� by�am gotowa zrobi� wszystko dla tych nieszcz�nik�w, a natychmiast potem prawie o nich zapomnia�am, �eby ocali� w�asn� sk�r�.

Teraz wszystko sta�o si� �atwiejsze. Ju� nie tylko na nich spoczywa�a odpowiedzialno��, poza tym wo�nica pom�g� im powsadza� uciekinier�w na w�z. Kt�ry� nie chcia�, stawia� energiczny op�r, a kiedy jeden zacz��, inni poszli za jego przyk�adem. W ko�cu jednak wszyscy zostali za�adowani, a z nimi wsiad�a Villemo.

Czy kto� nie m�g� nasmarowa� k�? my�la�a rozz�oszczona. Skrzypienie s�ycha� chyba na ko�cu �wiata!

Konie ci�gn�y z wysi�kiem. By�y wprawdzie dwa, ale te� �adunek mia�y ci�ki. Villemo zagryza�a palce i poj�kiwa�a cicho.

��Gospodarze ucztuj� tak, �e �adne ha�asy do nich nie dotr� � uspokaja� j� Eldar.

Nareszcie znale�li si� pod os�on� lasu. Pod drzewami czeka�a na nich grupa ludzi, kt�rzy zatrzymali w�z.

��Eldar Svanskogen? � zapyta� jeden. � Tak

��Zast�pisz wo�nic�. Znasz drog� do sza�asu?

��Tak, ale�

��Nie, nie mo�esz p�j�� z nami. Dosta�e� swoje zadanie i musisz je wype�ni�! Dziewczyna pojedzie z tob�.

M�czyzna, kt�ry ich eskortowa�, zeskoczy� z wozu i odda� Eldarowi lejce.

��Mam by� nia�k�! � sykn�� Eldar. � Siedzie� w sza�asie i pilnowa� gromady przekl�tych idiot�w, gdy inni maj� prawo dokonywa� bohaterskich czyn�w!

��My�l�, �e wi�kszym bohaterstwem jest ratowanie ludziom �ycia ni� ich zabijanie � wtr�ci�a Villemo.

��Stul pysk! � krzykn�� Eldar.

Villemo, dygoc�c, skuli�a si� na ko�cu wozu, sk�d mog�a widzie� wszystkich swoich podopiecznych. A oni byli jak sparali�owani wszystkim, co prze�yli, teraz t� pod�og�, kt�ra si� pod nimi porusza, zimnem, lasem, spotkaniem z obcymi� Kristina usiad�a obok Villemo, obj�y si� i przytuli�y do siebie.

Przez las nios�o si� pos�anie: Czas zaczyna�! Bitwa o Norwegi�!

Na wzg�rzu zap�on�a warta. Wkr�tce potem nast�pna, na innym wzg�rzu ko�o Tobronn. I jeszcze jedna. I jeszcze, znacznie dalej. W ci�gu paru chwil watry zap�on�y niemal w ca�ym dystrykcie Akershus.

W�jtowie, czuwaj�cy w r�nych miejscach ze swymi lud�mi, tak�e je widzieli.

��Oni nie wiedz�, �e zapalili swoje stosy ofiarne � powiedzia� jeden. � Jest to sygna� mo�e bardziej dla nas ni� dla nich. Postarajcie si�, �eby �aden diabe� nie wyszed� z tego �ywy!

Wygl�d naczelnika dystryktu Akershus wskazywa� na to, �e powodzi mu si� dobrze. Dysza� ci�ko, siedz�c w sali jadalnej dworu w Tobronn z kielichem wina w t�ustej r�ce.

Jak wi�kszo�� urz�dnik�w w �wczesnej Norwegii naczelnik by� Niemcem. Tylko niekt�rzy pochodzili z Danii, a ju� Norweg�w nic by�o prawie wcale.

Na czole pod bujnymi falami peruki pana naczelnika pojawi�a si� zmarszczka oznaczaj�ca irytacj�. Gdzie si� podzia�a ta wdzi�czna pokoj�weczka? Zamierza� zawrze� z ni� ma�� umow�, �e odwiedzi j� p�niej, w nocy, w jej pokoiku. Albo jeszcze lepiej, �e ona przyjdzie do niego. Tymczasem przepad�a. Niech to diabli! Nie�atwo b�dzie trafi� po nocy do jej izdebki, nie pytaj�c nikogo o drog�.

Tym razem, na szcz�cie, nie towarzyszy�a mu �ona, ta stara j�dza. Zawsze siedzia�a nastroszona, z ostrzegawczo �ci�gni�tymi brwiami, je�li pi� za du�o lub rozgl�da� si� za paniami.

Odwiedziny w Tobrenn by�y przyjemno�ci�. Nigdy tu nie oszcz�dzano, ani na stole, ani na innych rozkoszach �ycia. Cz�owiek jest taki izolowany w tej prowincji, zwanej Norwegi�. Buntowniczy, niech�tni ludzie bez kultury. Dobrze jest mie� takiego przyjaciela jak gospodarz z Tobronn. Bogaty, z horyzontami i lojalny wobec w�adzy.

Ale jad�c tutaj wymarz� si� okrutnie. Nie pojmowa�, jak ludzie mog� mieszka� w tym kraju przez ca�e �ycie. Gdy czas jego s�u�by dobiegnie ko�ca, on z rado�ci� powr�ci do Rzeszy Niemieckiej. Znacznie bogatszy ni� w�wczas, gdy przyjecha� do Norwegii. Tak, no bo trzeba si� przecie� troszczy�, by zdoby� to, co dosta� mo�na, skoro cz�owiek musi si� tak m�czy� w tym n�dznym kraju. Kufry i skrzynie powoli si� nape�nia�y. Najrozmaitsze dobra stawa�y si� jego w�asno�ci�.

Jeden z obecnych, czy to nie jest syn gospodarza, Syver? Tak, nigdy nie mia� pami�ci do imion i twarzy, ale to on. Ot� Syver sta� do�� d�ugo przy oknie, a potem wr�ci� do go�ci przy stole.

��Na Wschodnim Wzg�rzu p�onie ognisko, ojcze.

��Ach, tak? � burkn�� gospodarz. � Jaki� przekl�ty �az�ga, kt�remu zimno w nocy.

��Pogoda si� zmieni�a � upi�em si� Syver. � Pociepla�o, tylko wieje okropnie. Nie pami�tam takiego wiatru.

��O, dzi�kuj� za ostrze�enie � odpar� ojciec. � S�yszymy, �e wieje. Mam nadziej�, �e nasz dach wytrzyma.

��Prawdziwa zimowa zawierucha � skrzywi� si� naczelnik. � Przyjemnie by� w domu w taki czas!

W�z, prowadzony przez Eldara, podskakiwa� na nier�wnym zboczu. Villemo usun�a kneble i ci nic nie pojmuj�cy biedacy zawodzili teraz �a�o�nie: �Zimno zimno�, a ona nie by�a w stanie nic na to poradzi�. Swoj� wielk� chust� opatuli�a Kristin�. Pozosta�ych ulokowa�a tak, by wiatr by� mniej dokuczliwy, i kaza�a im powk�ada� r�ce pod ubrania. Ga�ganami, kt�re przedtem s�u�y�y do kneblowania, omota�a im g�owy. Wielu zrywa�a je z powrotem, by�a wi�c wci�� w ruchu, staraj�c si� im pomaga�.

W kt�rym� momencie, gdy znalaz�a si� przy siedzeniu dla wo�nicy, Eldar mrukn��:

��Po jakiego diab�a my si� nimi zajmujemy? Oni nie maj� nawet tyle rozumu, �eby podzi�kowa�, a wr�cz przeciwnie!

Villemo mia�a wargi zdr�twia�e z zimna, wi�c odpowiedzia�a niezbyt wyra�nie:

��Dobre uczynki, Eldarze, nie zawsze wynikaj� tylko z braku egoizmu. Zdarzaj� si�, naturalnie, post�pki ca�kowicie anonimowe i bez nadziei na zap�at�, ale przewa�nie ofiarodawca nie czuje si� zadowolony, je�eli sam nie mo�e zobaczy� skutk�w swojego post�powania, dop�ki nie przekona si�, jaki szcz�liwy i wdzi�czny jest ten, kt�remu pom�g�. Wi�kszo�� dobrych uczynk�w to post�powanie egoistyczne, bo chcemy czu� si� szlachetni i bardziej warto�ciowi.

��Ty nie masz ca�kiem dobrze w g�owie! � burkn��. � Nawet w takiej �nie�ycy potrafisz wyg�osi� kazanie!

Tu w g�rze wci�� jeszcze pada� �nieg. Dokuczliwe, ostre ziarenka dociera�y wsz�dzie, wciska�y si� za ko�nierz i do r�kaw�w, pali�y policzki i g�sto osiada�y na w�osach. Lodowaty wiatr przenika� przez dziuraw� pod�og� wozu i podwiewa� pod sp�dnice Villemo. �ebym si� tylko nie rozchorowa�a, my�la�a z l�kiem. Mia�a jak wi�kszo�� kobiet sk�onno�� do zapale� i nie�yt�w p�cherza, a tak zwana wyg�dka w Tobronn by�a okropnie dziurawa i nara�ona na przewiewy. Tylko nie to, my�la�a. Nie teraz, kiedy oboje z Eldarem mamy do spe�nienia tak wa�ne zadanie, musimy uratowa� gromad� po macoszemu potraktowanych ludzi. O, czy nigdy nie dotrzemy na miejsce?

Eldar Svanskagen by� w�ciek�y i zrozpaczony. Jako upokorzenie odbiera� fakt, �e zosta� wys�any w t� bezsensown� podr� z gromad� idiot�w, jak ich nazywa�, zamiast wzi�� n� lub miecz czy cokolwiek innego i zetrze� w proch tego przekl�tego gospodarza z Tobronn, wdepta� w ziemi� obu s�u��cych i ich baby za to, �e pomiatali nim tak d�ugo. On, kt�ry przez tyle lat uczestniczy� w ruchu powsta�czym, kt�ry tak niecierpliwie wyczekiwa� chwili, kiedy b�dzie mo�na uderzy� na du�skich pan�w, nie mo�e teraz bra� w udzia�u w walce! Oni, ci tutaj, nie zdawali sobie, rzecz jasna, sprawy, jak wa�n� osobisto�ci� by� Eldar w�r�d powsta�c�w, ale post�pili z nim tak okropnie, �e chcia�o mu si� p�aka�!

Nie wiedzia� po prostu, �e to jego w�asny dow�dca przyby� tu z rodzinnej parafii i przestrzeg� miejscowych powsta�c�w, by nie korzystali z us�ug Eldara Svanskogen. Eldar by� szalony, niepohamowany i pragn�� widoku krwi, za wszelk� cen�. Lepiej, �eby unika� walki!

A w tyle wozu siedzia�a Villemo i rozmarzonym wzrokiem wpatrywa�a si� w posta� na ko�le. Eldar z pewno�ci� mia� wiele z�ych cech, lecz Villemo wiedzia�a, ca�� dusz� by�a przekonana, �e to dobry cz�owiek. �ycie potraktowa�o go bardzo niesprawiedliwie, ale bezgraniczna mi�o�� Villemo wska�e mu znowu w�a�ciw� drog�.

Wysoko na wzg�rzach nieszcz�sne ognie i ich stra�nicy wiedli nier�wn� walk� z wiatrem i deszczem lub �niegiem. Widoczno�� by�a bardzo z�a; ludzie z wielu oddzia��w d�ugo musieli si� zastanawia�, czy widz� watr�, czy nie. Noc nie zosta�a najlepiej wybrana�

Poza tym w obozach panowa� niepok�j. Powsta�cy szeptali mi�dzy sob� przestraszeni, �e tu i �wdzie w lasach i samotnie po�o�onych zagrodach widziano oddzia�y w�jt�w. Nie m�wi�c ju� o tych obcych, kt�rzy starali si� dosta� do Tobronn, na szcz�cie bez powodzenia. Ich intencje by�y najzupe�niej jasne: chcieli ostrzec.

Wszystko to brzmia�o alarmuj�co.

Powstanie mog�o by� zagro�one.

Nie wszystkim oddzia�om uda�o si� dostrzec ognie � sygna�y. A gdy �a�cuch zosta� przerwany, przesy�anie informacji sta�o si� bardzo trudne. W rezultacie wiele stos�w w dystrykcie Akershus nie zosta�o tej nocy podpalonych. Ludzie czekali na pr�no. W�jtowie zd��yli uderzy� pierwsi, zd�awili op�r nielicznych oddzia��w powsta�czych i w ko�cu doszcz�tnie je rozbili.

Gdzieniegdzie uda�o si� mimo wszystko wymierzy� jakiemu� w�jtowi sprawiedliwo��, ale og�lnie, z powodu niew�a�ciwie wybranej pory, powsta�cy wok� Tobronn znale�li si� w izolacji, nie otrzymali �adnego wsparcia grup z pozosta�ych cz�ci dystryktu. A w�a�nie w okolicach Tobronn zebra�a si� wi�kszo�� w�jt�w z dobrze uzbrojonymi dragonami.

��Widz� sza�as! � zawo�a� Eldar przez rami� do siedz�cej za nim Villemo.

��Bogu dzi�ki � szepn�a.

Na wozie sytuacja stawa�a si� coraz gorsza. Przemarzni�ci do ko�ci uciekinierzy j�czeli coraz g�o�niej i p�akali.

Villemo znowu poczu�a beznadziejny, g�uchy smutek nad losem tych tak niesprawiedliwie potraktowanych ludzi.

��Wiesz � powiedzia�a do Eldara, gdy pomagali biedakom zej�� z wozu i znowu musieli ich sku� razem w ten upokarzaj�cy spos�b � nigdy nie by�am ��dna krwi, ale naprawd� mam nadziej�, �e tym razem w�a�ciciele Tobronn dostan� nauczk�, na jak� zas�u�yli.

Eldar nie odpowiedzia�. Nadal by� skwaszony. W milczeniu prowadzi� procesj� do sza�asu.

Villemo rozz�o�ci�a si�.

��Doprawdy nie�atwo przy tobie odzyska� dobry nastr�j!

Spojrza� na ni� ponuro, wiatr zacina� �niegiem w twarz, r�ce zgrabia�y mu z zimna. Ale g�os mia� spokojny:

��Czuj� si� po prostu oszukany.

��Wiem. Niestety, b�dziesz musia� to jako� znie��. To, oczywi�cie, nie to samo, ale�

Oczy Eldara zab�ys�y w mroku.

��Przynajmniej b�dziemy mie� troch� czasu dla siebie, ty i ja � powiedzia� z zaciek�o�ci�. � Nie pozwolili mi walczy�, ta mog� si� chocia� kocha�.

��Ale�, Eldar � wykrztusi�a Villemo. � Chcesz mi�o�� potraktowa� jako zemst�?

��Mi�o��? � warkn��, gdy otwierali drzwi. � Czy ty musisz by� taka cholernie ckliwa? Chc� ciebie mie�! I teraz si� to stanie, bo teraz jeste�my sami z gromad��

��Ani s�owa wi�cej! Nie chc� tego s�ucha�. Uwa�am, �e musimy si� nareszcie rozm�wi�, ty i ja. I dobrze si� sk�ada, �e jeste�my sami. Starczy nam na to nocy.

Przyci�gn�� j� do siebie mocno, tam gdzie stali, w drzwiach.

��Nazywasz to rozmow�? Prosz� bardzo, mo�e by� i tak.

Niech�tnie uwolni�a si� z jego obj�� i posz�a do Kristiny. By�a obola�a i nieszcz�liwa. Eldar poci�ga� j� tak bardzo. Jego si�a i m�sko�� Pragn�a by� z nim, wcale si� tego nie wstydzi�a, i wierzy�a, wci�� nieugi�cie wierzy�a w jego dobre ja� cho� musia�o ono by� naprawd� bardzo g��boko ukryte! Sprawia� jej tyle zawodu i rozczarowa�, �e wkr�tce chyba nie b�dzie w stanie si� z tego pod�wign��. Najwi�ksz� m�k� by�o to, �e ona sama okaza�a si� taka chwiejna. Kiedy Eldar przemawia� do niej w ten grubia�ski spos�b, budzi� w niej nie tylko obrzydzenie, lecz tak�e po��danie. Nienawidzi�a tego w sobie, ale nic nie mog�a poradzi�. Szumia�o jej w g�owie, a g�ucha t�sknota za tym, by schowa� si� w jego obj�ciach i podda� si� jego po��daniu, by�a coraz silniejsza�

Kristina sama zesz�a na ziemi� i sta�a, kurczowo trzymaj�c si� wozu.

��Chod�, zaprowadz� ci� do sza�asu � powiedzia�a Villemo.

Biedaczka uwiesi�a si� jej ramienia i chwiej�c si�, sz�a wolniutko.

��Uff! Co za niepogoda! Przemarz�am na ko��. Powiedz mi� Czy jest te� tutaj m�j brat?

��Malte? Tak.

Kristina j�kn�a.

��Nie widzia�am go od sze�ciu lat. By�am przekonana, �e on od dawna nie �yje. A co si� teraz stanie z moimi rodzicami? I z Syverem?

��Nie wiem, Kristino. Ale nie s�dz�, by kto� posun�� si� do morderstwa.

Po kr�tkim milczeniu m�oda kobieta szepn�a:

��Ja te� mam tak� nadziej�.

Villemo nie odpowiedzia�a nic. Bo co mog�a powiedzie�?

��S�uchaj � rzek�a znowu Kristina. � Uwa�aj na tego m�odego cz�owieka, kt�ry tu z tob� jest! On nie jest twoim bratem! Co to, to nie! Jeste�cie kochankami, prawda?

��Nie, ale jeste�my sob� bardzo zainteresowani, to prawda.

��Chcia�abym, �eby� pami�ta�a o moim losie. Chocia� m�j ukochany by� dobrym, porz�dnym ch�opcem. Ten, tutaj, nie jest dla ciebie. Jeste� dla niego za dobra.

��Ja jestem zwyczajn� pokoj�wk�.

��O, tego nikt mi nie wm�wi. Nie rozumiem tylko, jak ci si� uda�o wywie�� w pole wszystkich w Tobronn.

Villemo u�miechn�a si�.

��Masz racj�. Wiesz, tak naprawd�, to ja go nie chc�. Nie chc� takiego, jakim jest teraz, ale wierz�, �e jest w nim wiele dobrego.

Kristina westchn�a.

��To znaczy, �e jeste� powa�nie zakochana, tak! Ale uwa�aj, b�d� ostro�na! On sprowadzi na ciebie tylko smutek i nieszcz�cie.

��B�d� uwa�a� � u�miechn�a si� Villemo, bezgranicznie ufna w swoje si�y. � No, jeste�my na miejscu. Mam nadziej�, �e Eldar ju� troch� ogrza� pomieszczenie!

Ciep�o jeszcze nie by�o, ale uda�o mu si� przynajmniej rozpali� ogie�. Uciekinierzy t�oczyli si� wok� paleniska, wyci�gali r�ce do ognia i wykrzykiwali jeden przez drugiego: �Widno�, �Ciep�o�. Eldar rozgl�da� si� po domu.

��To du�y budynek � powiedzia� z uznaniem. � Zaczynam podejrzewa�, �e ostrzyciel no�y jest kim� wi�cej, ni� m�wi. Po�o�ymy wszystkich w tej izbie. Pr�cz tego jest pokoik na strychu i alkowa. Kristina b�dzie spa� na g�rze, a my zajmiemy alkow�.

��Ja id� do Kristiny � rzek�a Villemo pospiesznie.

��Czy nie mieli�my si� ze sob� rozm�wi� w nocy? Poza tym musimy pilnowa� tych tutaj. Z alkowy b�dziemy mie� na nich baczenie.

Villemo zastanawia�a si� przez chwil�.

��Czy oni mog� tu spa� wszyscy razem? M�czy�ni i�

��Do tej pory zawsze byli razem.

��Tak, powi�za�. Ale niech ci� B�g broni, �eby� ich znowu powi�za�!

��Zobaczymy, jak to b�dzie.

Znale�� si� w obcym, nie zamieszkanym domu, w �rodku nocy, o g�odzie i ch�odzie, to nigdy nie dodaje cz�owiekowi odwagi. Eldar i Villemo mieli jednak znacznie gorsz� sytuacj�. Musieli si� zaj�� dziesi�ciorgiem bezradnych ludzi, zapewni� im jedzenie, ciep�o i bezpiecze�stwo, cho� sami byli dos�ownie wyko�czeni.

Ich bezbronni podopieczni usiedli na przymocowanych do d�u�szych �cian budynku ��kach i wpatrywali si� w ogie�. Przy jednej z kr�tszych �cian sta� st�, a przy drugiej znajdowa�o si� palenisko i drzwi do alkowy. Z izby wiod�y schody na g�r�.

M�j Bo�e, od czego zacz��, my�la�a Villemo. Eldar mia� wym�wk�, �e musi pilnowa� ognia.

Dr�a�a na ca�ym ciele z zimna i narastaj�cego poczucia bezradno�ci. Chodzi�a pomi�dzy onie�mielonymi, przemarzni�tymi biedakami, przygl�daj�c si� ka�demu uwa�nie.

Najpierw zaj�a si� kobietami, �eby nabra� wprawy, zanim b�dzie musia�a opatrzy� m�czyzn. Od razu wy�oni�o si� mn�stwo k�opot�w.

��Powinno si� zmieni� im ubrania � wzdycha�a zmartwiona. � Albo przynajmniej umy�

��Z tym trzeba poczeka�.

��Tak, rozumiem. Ale wszystko na nich jest sztywne, zamarzni�te na ko��.

��My�lisz, �e oni�? O, Bo�e!

Ani jednym gestem nie da� jednak do zrozumienia, �e chcia�by jej pom�c.

Villemo zdejmowa�a im z n�g kajdany, rozgrzewa�a zimne jak l�d r�ce, �ci�ga�a sztywne owijki i onuce, rozciera�a stopy tak czarne, jakby nigdy nie widzia�y wody.

��O Bo�e, jakie rany! � zawo�a�a nagle. � Eldar, masz ciep�� wod�?

��Zaraz b�dzie.

Pola� ciep�� wod� czyst� szmat� i pada� jej, a Villemo najostro�niej jak umia�a oczyszcza�a ran�.

Natychmiast podszed� do niej kto� inny, �eby pokaza� kolano:

��Rana!

��U mnie te� rana! � wo�a� trzeci, wyci�gaj�c r�k�.

Nagle zaroi�o si� wok� od ludzi, pokazuj�cych jej swoje rany, jedn� gorsz� od drugiej. W uszach jej hucza�o od �a�osnych wo�a�: �Rana! Rana!�

Och, pom� mi, szepta�a w duchu. Powinien tu ze mn� by� wuj Mattias. Albo Niklas! Tak, Niklas, ze swoimi uzdrawiaj�cymi d�o�mi. Tutaj musia�by si� nimi pos�u�y�! Zreszt� na pewno by chcia�, wiem, �e by chcia�, bo taki jest dobry i wsp�czuj�cy. Nie taki jak ten�

Nie, to niesprawiedliwe. Eldar pochodzi z ca�kiem innego �rodowiska. Ale jego czas jeszcze nadejdzie i wtedy Eldar poka�e swoje prawdziwe, ludzkie oblicze.

Sama czu�a si� po prostu bezradna wobec tego bezmiaru n�dzy i b�lu. Nie mia�a te� czym opatrywa� ran. Zaciska�a z�by bliska p�aczu i robi�a, co mog�a. Smr�d z ich brudnych ubra� rozsadza� jej nos i wywo�ywa� md�o�ci, ale z uporem pracowa�a nadal.

Eldar sta� przy palenisku i wodzi� za ni� oczami. Patrzy� na twarze rozja�niaj�ce si� na jej widok, s�ysza�, �e mi�dzy sob� m�wi� o niej anio� i ksi�niczka, i my�la�, �e anio�em to ona na pewno nie jest. Gdy jednak stwierdzi�, jak zr�cznie i delikatnie opatruje chorych, cho� przecie� zawsze by�a do�� szorstka w obej�ciu, uczu� w sercu co� niezwykle ciep�ego i mi�ego. To, co jej teraz powiedzia�, zabrzmia�o surowiej, ni� zamierza�:

��Ostrzyciel no�y m�wi�, �e mamy im ugotowa� polewki z m�ki i wody. Powinna� to zrobi�.

Villemo, kt�ra akurat sko�czy�a opatrywa� rany, w ka�dym razie na tyle, na ile pozwala�y nader sk�pe �rodki, kt�rymi dysponowa�a, wpatrywa�a si� w Eldara:

��Ja? Ja mam gotowa� polewk�?

��Ty! Czy nie do tego s� baby?

Nie mog�a znale�� odpowiednich s��w.

��No wiesz co! Z ka�d� minut� stajesz si� okropniejszy!

��Zabieraj si� do roboty i nie str�j foch�w!

��Mo�esz sobie sam gotowa� swoj� zup�!

��Swoj�? To oni s� g�odni, nie ja.

Musia�a si�, niestety, z tym zgodzi�.

��Ale ja nie umiem gotowa� polewki.

��Ja powinienem oporz�dzi� konie. Chcesz, �eby sta�y przez ca�� noc w �nie�ycy?

��Nie, oczywi�cie! Id� do koni, ja sobie tu jako� poradz�.

Ale w g��bi duszy nie by�a wcale taka pewna, czy rzeczywi�cie sobie poradzi.

Kristina nie nadawa�a si� do pomocy. By�a tak s�aba, �e nie mog�a usta� na nogach. Villemo po�o�y�a j� na razie na jednym z ��ek i pilnowa�a, by m�czy�ni jej nie zaczepiali.

W jaki� czas potem Villemo sta�a przy palenisku i zastanawia�a si�, co zrobi� z m�k� i wod� w du�ym kocio�ku, kt�ra zaczyna�a si� w�a�nie gotowa�.

��Ja nie umiem gotowa� polewki � powtarza�a ze z�o�ci�, g�osem coraz wy�szym, a� przeszed� w falset. � Ja nie umiem gotowa� polewki!

Trzy kobiety z grupy przygl�da�y jej si� z nieukrywanym rozbawieniem. Chichota�y coraz g�o�niej, w ko�cu ulitowa�y si� nad Villemo.

��Nie, pewnie, �e nie � powiedzia�a ze �miechem jedna. � Usi�d�!

I one zaj�y si� gotowaniem. Zr�cznie miesza�y zup� w kocio�ku, a� wszystkie nieszcz�sne kluchy Villemo znikn�y, a z kocio�ka dochodzi�o przyjemne pyrkotanie, tworz�c mi�y domowy nastr�j.

Gdy Eldar wr�ci�, Villemo siedzia�a z za�o�onymi r�kami.

��Nie docenili�my naszych przyjaci�, Eldarze � powiedzia�a cicho:

��Chyba tak � przyzna�. � Cho� przecie� wiedzieli�my, �e jedzenie w Tobronn by�o dobre.

��No w�a�nie. My�l� poza tym, �e powinni�my by� bardziej ostro�ni w tym, co m�wimy. Mo�emy zadawa� b�l, wiesz.

Eldar skin�� g�ow�.

��W�a�ciciel Tobronn nie wzi��by ich do siebie na s�u�b�, gdyby byli zbyt g�upi.

��Nie u�ywaj tego s�owa, Eldarze � zawo�a�a dotkni�ta. � Odmienni, tak b�dzie lepiej. W jakim stanie s� m�czy�ni?

��W r�nym, jak mi si� zdaje. Niekt�rzy o�ywieni, inni� no tak, odmienni.

��Ale wszyscy mog� wr�ci� do �wiata? Dadz� sobie jako� rad�?

��Wygl�da, �e tak.

��To dlaczego zostali zamkni�ci?

��Nie wiem.

��Owszem, a ja wiem � rzek�a Villemo twardo. � Bo rodziny si� ich wstydzi�y. Bo to wstyd mie� takie dziecko.

��Wi�cej ni� wstyd. Ludzie my�l�, �e to podmie�cy. Albo �e sam Szatan mia� co� wsp�lnego z ich narodzinami.

��Tak, wszystko mo�na zrzuci� na Szatana. To bardzo praktyczne. Bardzo ci� lubi�, Eldarze!

Spojrza� na ni� spod oka.

��Dlaczego m�wisz to akurat teraz?

��Dlatego, �e rozumiesz.

M�wi� po prostu tak, jak ty chcesz, pomy�la� Eldar. Bo chc� i�� z tob� do ��ka i ju� wiem, jak ci� zdoby�. Czu�o�� wobec ludzi i zwierz�t. Wra�liwo��. Tam do licha! Ale ja chc� ciebie, Villemo c�rko Kaleba. Ju� mnie wcale nie obchodzi, co na to powie twoja znakomita rodzina. B�d� ci� mia�, a potem znikn�, tak jak znikn�a moja siostra Gudrun. Ona umia�a sobie dobrze radzi�. No, powiedzmy, do�� dobrze. Ja nie ryzykuj�, �e z�api� jak�� wstydliw� chorob�, jak ona, bo ja b�d� si� zadawa� z takimi jak Villemo. O Bo�e, jaka ona pi�kna, nie wytrzymam, nie mog� czeka�! Mi�o��? Bzdura, ona sama nie wie, o czym m�wi, nie ma nic opr�cz tego, co kobieta mo�e da� w ��ku, a ona mo�e mi da� du�o, ja to wiem, ja widz�. Czu�o��. Wsp�lnota� Co ona za g�upstwa wygaduje!

Zamy�li� si� g��boko, nie przestaj�c wodzi� za ni� oczyma. Przestawia� niepewnie pionki na tej dziwnej szachownicy, ale jako� nie m�g� doj�� do �adu.

Ona gada g�upstwa�

G�upstwa, m�wi�, g�upstwa, g�upstwa!

Wsta� i ze z�o�ci� zabra� si� do swojej roboty.

Cholerna dziewczyna!

Zr�czne kucharki poda�y wszystkim zup�, a potem pomog�y Villemo przygotowa� pos�ania, najlepiej jak si� w tych warunkach da�o. By�y troch� m�cz�ce, kr�ci�y si� pod nogami, ale jak wi�kszo�� ludzi s�abych na umy�le mia�y te� spore poczucie humoru. �mia�y si� i chichota�y, rozk�adaj�c po�ciel i koce, kt�rych nie starcza�o dla wszystkich.

Villemo stwierdzi�a, �e to niezwykle sympatyczne istoty, cho� obdarzone nieco innymi duchowymi w�a�ciwo�ciami, ni� ludzie zazwyczaj miewaj�, czy te� my�l�, �e maj�.

Pomaga�y jak mog�y, by wprowadzi� Kristin� na stryszek, gdzie Villemo przygotowa�a dla niej pos�anie.

��O, jaka ty jeste� mi�a � rzek�a Kristina, gdy zdyszana znalaz�a si� nareszcie w ��ku.

��Gadanie! Wcale nie jestem mi�a. Ale mam chyba jak�� tak� zdolno��, �e widz� ludzi na wylot � odpar�a Villemo.

Kristina westchn�a.

��Mo�e� W ka�dym razie u ka�dego potrafisz dostrzec co� dobrego. To niezwykle warto�ciowa cecha. Chocia� czasami mo�e by� niebezpieczna.

Villemo by�a za bardzo zm�czona, by si� zastanawia� nad znaczeniem tych s��w.

D�ugo trwa�o, zanim w du�ej izbie zapanowa� nareszcie spok�j. Villemo po raz ostatni sz�a od pos�ania do pos�ania, m�wi�a dobranoc tym niespokojnym, niepewnym, bezdomnym ludziom, pr�bowa�a pociesza� i t�umaczy�a, �e teraz b�dzie im lepiej. Sama jednak zd��y�a si� ju� ockn�� z oszo�omienia i zaczyna�a si� powa�nie zastanawia�, jaki los ich czeka. Jak� to w�a�ciwie odpowiedzialno�� ona i Eldar na siebie wzi�li? Co mieli do zaofiarowania tym biedakom, odrzuconym przez spo�ecze�stwo?

Eldar sta� przy drzwiach i przygl�da� si� jej, gdy tak chodzi�a po�r�d swoich protegowanych. Kiedy jednak dostrzeg�, �e zamierza p�j�� na g�r� do Kristiny, zast�pi� jej drog�.

��Czy nie mieli�my porozmawia� tej nocy?

��Ju� niewiele nocy zosta�o � pr�bowa�a si� broni�.

��Dla nas wystarczy.

Villemo sta�a przez chwil� niezdecydowana. Na dworze zimowa zawierucha szala�a z nic malej�c� si��. Nie wiedzieli nic o losach bitwy, kt�ra przecie� w�a�nie teraz musia�a si� chyba toczy�. A tu panowa�o ciep�o i spok�j.

By�a niewiarygodnie zm�czona. A co gorsza, narastaj�ce nieprzyjemne pieczenie i od czasu do czasu przejmuj�cy b�l w brzuchu u�wiadamia�y jej, �e katar p�cherza, kt�rego si� tak okropnie ba�a, jej nie ominie. Tak j� przewia�o podczas tej podr�y, �e inaczej sko�czy� si� nie mog�o.

��Przecie� rozmowa to nic zdro�nego � zawaha�a si�.

��Pewnie, �e nie � u�miechn�� si� Eldar z zadowoleniem.

Chyba nigdy przedtem ten zatwardzia�y cz�owiek ze Svanskogen nie �cieli� ��ka tak starannie, z tak� uwag�. Ale teraz tak w�a�nie robi�. Jakbym przygotowywa� swoj� noc po�lubn�, pomy�la� cierpko. Chocia� co� w tym chyba jest, gdyby si� tak zastanowi�

Przerwa� prac�, sta� bez ruchu, pogr��ony w my�lach. Villemo�

Ju� samo jej imi� budzi�o w nim jakie� ciep�o. Nie do ko�ca zdawa� sobie z tego spraw�, ale wyraz czu�o�ci pojawi� si� w jego oczach, a tak�e w k�cikach ust.

Zbyt trudno jednak by�o Eldarowi uporz�dkowa� my�li. Nie nawyk� do g��bszych refleksji nad swoim stosunkiem do kobiet.

��Musimy znale�� jakie� schronienie pod dachem! � zawo�a� Niklas do Dominika. � Ta zawierucha wyko�czy i nas, i konie.

��Jeszcze troch� � poprosi� tamten. � Ju� wkr�tce b�dziemy w Tobronn.

Z l�kiem spogl�dali na ogniska, towarzysz�ce im od dawna. Watry na wszystkich wzg�rzach� Obaj wiedzieli, co to znaczy.

Niklas zr�wna� si� z kuzynem i zapyta� cicho:

��Ty co� wiesz, prawda? Chcia�em powiedzie� chodzi mi o to, �e co� przeczuwasz, i to od dawna.

��Nie wiem, co to jest � odpar� Dominik. � Ale mam dziwne prze�wiadczenie, �e tutaj dowiemy si� czego� o losie Villemo.

��A jak ty to odczuwasz?

��To jakby jaka� bolesna gor�czka, kt�ra nie pozwala mi spocz��, odk�d po raz pierwszy us�ysza�em o Tobrenn. Nie potrafi� ci tego wyt�umaczy�.

Niklas przygl�da� mu si� ze smutkiem. Widzia� jedynie zarys postaci, ale on tak�e podziela� niepok�j i podniecenie Dominika. Do jakiego my dziwnego rodu nale�ymy, my�la�. Tylko bogowie wiedz�, co si� kryje w naszych duszach.

Nieoczekiwanie ich wierzchowce zosta�y ponownie zatrzymane przez sine z zimna r�ce. Z mroku wy�oni�y si� nieznane twarze i oczy gro�nie wpatrzone w obu je�d�c�w.

��Co�cie za jedni? I dok�d zmierzacie?

��Jeste�my kuzynami, obaj nosimy nazwisko Lind z Ludzi Lodu i chcemy si� dosta� do Tobronn, bo tam jest nasza krewniaczka � wyja�ni� Niklas.

��To brzmi podejrzanie � rzek� jeden z obcych. � A nie macie przypadkiem zamiaru ostrzec naczelnika?

��Jakiego naczelnika? � zapyta� Niklas. � O ile mi wiadomo naczelnik mieszka w Akershus. � Mo�e si� znale�� i tu. A wielu takich, kt�rzy pr�bowali go ostrzec, przyp�aci�o to dzisiejszej nocy �yciem. Bra� ich, ch�opcy.

Dominik stan�� w siodle i zawo�a� rozkazuj�cym tonem:

��Nie! Sta�! My nic o niczym takim nie wiemy. Tyle tylko, �e wielu je�d�c�w kr�ci�o si� w tych dniach po tutejszych drogach. I by� mo�e oni mogliby co� powiedzie� o naszej m�odej kuzynce, gdzie ona si� podzia�a.

��O, widz�, �e i Szwed�w tu mamy? � zdziwi� si� obcy i gestem powstrzyma� swoich ludzi. � To w najwy�szym stopniu zadziwiaj�ce, bo nasz naczelnik Szwed�w specjalnie nie kocha. A ta jaka� ona, o kt�rej wspominali�cie? Co to za jedna?

��Jej nazwisko brzmi: Villemo c�rka Kaleba z Elistrand. Przed paroma miesi�cami znikn�a z naszego domu w parafii Grastensholm, prawdopodobnie z przest�pc�, Eldarem Svanskogen, Przypuszczamy, �e nie posz�a z nim dobrowolnie.

Obcy na chwil� wstrzyma� oddech, a potem g��boko wci�gn�� powietrze.

��W takim razie nie jeste�cie naszymi wrogami. Bo Eldara Svanskogen to my znamy, jest jednym z nas, Tylko �e nazwiska dziewczyny nigdy przedtem nie s�ysza�em.

Dominik i Niklas zeskoczyli z koni.

��Znacie ich? I dziewczyn� Wiecie, gdzie ona jest? �yje?

���yje, a jak�e.

��O Bo�e � szepn�� Niklas. � Ale czy m�wimy o tej samej dziewczynie? Z tego co wiemy, Eldar Svanskogen jest cz�owiekiem do�� lekkomy�lnym.

��M�wi� do niej Merete.

Dopiero co rozbudzona iskierka nadziei zgas�a, Ale oto jeden z ludzi podni�s� do g�ry latark� i w grupie rozleg�y si� �miechy.

��Tak, to ta sama dziewczyna � powiedzia� ten, kt�ry przez ca�y czas z nimi rozmawia�. � To na pewno wasza krewniaczka, nie mo�e by� inaczej! Ma z�ocistorude w�osy, no i te oczy! ��te niczym u kota, jak wasze, moi panowie!

Dominik odetchn�� z ulg�:

��Bogu dzi�ki!

Obcy zacz�li im si� znowu przygl�da�.

��Ale wasze ubrania, panowie, s� kosztowne. Czy mimo wszystko nie jeste�cie zdrajcami?

��My stoimy z boku � odpar� Dominik. � Nie mieszamy si� do tej walki. Jedyne czego pragniemy, to odnale�� nasz� ma�� Villemo. Gdzie ona jest? We dworze?

��Nie, dzi�kujcie Bogu, �e tam jej nie ma! Bo moi ludzie w�a�nie zd��aj� do dworu i nikt �ywy stamt�d nie wyjdzie. Nikt, opr�cz naczelnika, kt�ry b�dzie naszym zak�adnikiem. Prosz� za mn�, to poka�� panom, jak dojecha� do Villemo. Swoj� drog� to dziwne imi�, my�la�em, �e to ch�opc�w si� tak chrzci.

��Mo�na i ch�opc�w, i dziewczynki. Ale gdzie ona jest? Czy w jakich� zno�nych warunkach?

��O, my�l�, �e tak.

��A Eldar Svanskogen?

��Jest z ni�, Schronili si� w moim g�rskim sza�asie.

Niklas i Dominik �ciskali lejce dr��cymi r�kami. M�czyzna, ostrzyciel no�y, opowiedzia� im o pracy Villemo we dworze Tobronn, wyja�ni�, �e ona i Eldar zostali wys�ani do g�rskiego sza�asu z grup� nieszcz�nik�w, kt�rych trzeba by�o ratowa�.

��Wi�c nie pracowali razem, Eldar i ona? � pyta� Dominik niepewnie. � Nie� mieszkali te� razem?

��Nie, uchowaj Bo�e! Wyst�powali tam jako brat i siostra, spotykali si� tylko raz dziennie, i to na widoku. Byli naszymi szpiegami we dworze i wykonali dla nas bardzo wa�n� prac�.

Dominik odetchn��.

��Ale teraz s� razem? W tym sza�asie?

��Tak.

Poczu� ch��d w sercu, du�o bardziej dokuczliwy ni� zimno, kt�re przenika�o jego cia�o.

���pieszmy si�, Niklas. Musimy si� tam dosta� jak najszybciej!

Z lasu wybieg� jaki� cz�owiek.

��Czy jego wysoko�� tutaj jest?

��Jestem � odpar� ostrzyciel no�y.

��Jego wysoko��? � zapyta� Niklas zdumiony.

��Nazywam si� Skaktavl. Pochodz� ze starej norweskiej szlachty. Nic to nie znaczy w dzisiejszych czasach, ale� Tak, co si� sta�o?

��Nasi ludzie zostali zaatakowani � dysza� pos�aniec. � Powiadaj�, �e widziano kilku w�jt�w i mn�stwo dragon�w.

��Zdrada � wyszepta� Skaktavl.

��Chyba nie � rzek� Niklas, otulaj�c szczelniej g�ow� kapturem. � Ale wydaje mi si�, �e zbyt wielu waszych ludzi zna�o ten plan z uprowadzeniem naczelnika, czy� nie?

��Ma pan racj�.

��Tylu ludzi nie jest w stanie zachowa� tajemnicy. Nawet my s�yszeli�my wiele, a przecie� stoimy ca�kiem na uboczu.

Przyw�dca skrzykn�� swoich ludzi.

��Natychmiast musimy tam rusza�!

��A sza�as? � wo�a� Dominik. Dosiad� ju� konia, niecierpliwy, by rusza� dalej. � Jak si� tam dosta�?

Wszystko ton�o w krzyku i chaosie. Z daleka dochodzi�y inne, jeszcze bardziej gor�czkowe nawo�ywania.

��Droga do sza�asu? � powtarza� Dominik.

Skaktavl odwr�ci� si� na moment.

��Znajdziecie j�, to kawa�ek st�d.

I znikn��.

��W tych ciemno�ciach? � j�kn�� Dominik. � Ale trudno, musimy pr�bowa�.

��A mo�e powinni�my pom�c walcz�cym? � zastanawia� si� Niklas.

��R�b, co ci serce dyktuje. Ja, jako Szwed, ani nie chc�, ani nie powinienem si� w to miesza�. Jedyne, co mnie interesuje, to odnale�� Villemo.

Niklas na moment wstrzyma� konia.

��Jad� z tob� � zdecydowa� po chwili. � Miecz i rozlew krwi to nie jest najw�a�ciwsza droga do wolnej Norwegii.

Posuwali si� dalej w �niegu z deszczem, na mokrych koniach, przemoczeni i przemarzni�ci tak, �e nie zawsze byli w stanie zachowa� jasno�� my�li. Droga do sza�asu� Jak odszuka� w�sk� dr�k� w tak� noc?

Eldarowi uda�o si� jako� nak�oni� Villemo, by po�o�y�a si� do ��ka. �Nie mamy po�cieli na dwoje � odpowiada� na jej w�tpliwo�ci. � Przecie� nie mo�esz siedzie� do rana, rozumiesz chyba. A z tego ��ka mo�emy mie� baczenie na du�� izb�.

To j� uspokoi�o. Ka�dy m�g� zajrze� do alkowy. W tej sytuacji mog� chyba spa� w jednym ��ku.

Ch�opak ze zranion� nog� wci�� g�o�no j�cza�. Podr� da�a mu si� mocno we znaki. Ach, gdyby�my tak mieli tutaj Niklasa, pomy�la�a Villemo po raz co najmniej dwudziesty, nie przeczuwaj�c nawet, jak blisko jest Niklas w tej chwili.

Eldar mia� do�wiadczenie z niezdecydowanymi dziewcz�tami, wiedzia�, jak si� z nimi obchodzi�. Villemo po�o�y�a si�, co zrozumia�e, na samym skraju ��ka, sp�oszona i nieprzyst�pna, on jednak stosowa� taktyk� uwodzicielsk�, kt�r� m�odej osobie trudno przejrze�. Polega ona bowiem na dzia�aniu niezwykle ostro�nym i powolnym, tak �e dziewczyna nigdy nie wie, kiedy powiedzie� nie.

Teraz posun�� si� ju� tak daleko, �e le�a� wsparty na �okciu i pr�bowa� w czerwonej po�wiacie ogniska z du�ej izby pochwyci� jej spojrzenie. Villemo jednak najch�tniej patrzy�a w bok. Tak by�o przez ca�y czas, gdy le�eli przy sobie i rozmawiali szeptem.

��Nie mog� przesta� my�le� o starej Berit � m�wi�a Villemo zmartwiona. � Powinni�my byli zabra� j� ze sob�.

Eldar oniemia�. Le�y tu oto, mo�na powiedzie�, w jego ramionach, i my�li o jakiej� starej babie! Na Boga, co to za dziewczyna?

��To by si� nie uda�o � szepn�� w odpowiedzi, przesuwaj�c r�k�, kt�r� ju� przedtem po�o�y� na jej ramieniu, o cal bli�ej szyi. � W rzeczywisto�ci Berit podziwia�a gospodarzy. �ywi�a dla nich wdzi�czno��. Narobi�aby krzyku.

Villemo westchn�a tylko, ale nie powiedzia�a nic.

O Bo�e, jak zdo�am wytrzyma� to czekanie, my�la� Eldar w udr�ce. Moje cia�o p�onie. Ale wiem, �e ona zmi�knie, i to nied�ugo. Jest przestraszona, ale to przejdzie. Trzeba tylko dzia�a� wolno, wolniutko, nie p�oszy� jej.

Oczywi�cie, �e m�g�bym wszystko przy�pieszy�. I zaraz to zrobi�. Wszystko odb�dzie si� na jej warunkach, ale teraz nie ma to �adnego znaczenia. Cel u�wi�ca �rodki.

��Villemo � szepn��. � Wiesz, czego ja chc�?

Gwa�townie potrz�sn�a g�ow�.

��Chc� si� z tob� o�eni�.

Natychmiast odwr�ci�a si� do niego.

��Chcesz, Eldar? Naprawd�?

��Bardziej ni� czegokolwiek na �wiecie.

Kiedy to powiedzia� i kiedy poczu� jej ramiona zbli�aj�ce si� do niego nie�mia�o, jakby go chcia�a obj��, lecz nie mia�a odwagi, dozna� skurczu serca i ogarn�a go czu�o��. O�eni� si�? On, Eldar Svartskogen? Mie� dzieci? By� z ni� na zawsze? No, nie powinien si� teraz roztkliwia�! To przecie� tylko wybieg, do kt�rego zosta� zmuszony.

��Och, Eldar, Eldar � szepta�a Villemo uszcz�liwiona, a on czu� na ramionach jej gor�ce �zy. Wydawa�o mu si�, �e wypal� mu dziury, �e sk�ra zacznie sycze� niczym roz�arzony w�giel.

��Ale ja nie mog� � o�wiadczy�a zmartwiona. � To z�e dziedzictwo, wiesz.

��Och, to tylko przes�d. Nikt nie widzia�, �eby co� takiego si� zdarzy�o.

��Owszem, to prawda. Dawniej rodzi�y si� straszne potwory.

Gdy jednak pochyli� si� nad ni� i zacz�� j� ca�owa�, nie stawia�a oporu.

Z p�on�cym wzrokiem, czego w ciemno�ci nie widzia�, a m�g� si� jedynie domy�la�, s�ysz�c jej zdyszany g�os, uwolni�a si� z jego obj��.

��O, Eldar, m�j kochany, kochany! Wi�c jednak zrozumia�e�, �e istnieje te� inny rodzaj mi�o�ci!

Do diabla, dziewczyno, nie wyg�aszaj mi znowu bzdurnych kaza�, pomy�la� i zd�awi� t� rodz�c� si� dopiero w jego sercu iskierk� ciep�a. Po prostu tym sposobem chcia�em szybciej si� do ciebie dosta�.

I rzeczywi�cie, posun�� si� ju� bardzo daleko. Obejmowa� j� mocno w pasie i pr�bowa� kolanem rozchyli� jej nogi.

Villemo jednak nie zwraca�a na to uwagi. Mia�a inne zmartwienia.

��Co z tob�? � zapyta�, gdy jej niepok�j sta� si� wyra�nie widoczny.

��Musz� wyj��.

��Nie, na Boga � j�kn��. � Przecie� dopiero co wychodzi�a�!

��Ja� Ja dosta�am kataru.

��Jakiego znowu kataru?

��Takiego, na jaki cierpi� kobiety. Od przeci�g�w w� wyg�dkach i� Przewia�o mnie na tym wozie.

Eldar kl�� w duchu szczerze i siarczy�cie. Teraz b�dzie musia� wszystko zaczyna� od pocz�tku. A posun�� si� ju� tak daleko. Ale c� robi�, musia� j� wypu�ci�.

Gdy mija�a palenisko w izbie, zobaczy� w �wietle ognia, �e twarz ma zbola��, a idzie, utykaj�c, pochylona. Jako m�czyzna Eldar poj�cia nie mia�, jak� udr�k� jest zapalenie p�cherza, nie zdawa� sobie sprawy, jak to przygn�bia i odbiera rado�� �ycia, ani �e owa potrzeba �wychodzenia na dw�r� staje si� po ka�dym wyj�ciu jeszcze bardziej nagl�ca.

Takie samopoczucie nie zach�ca w �adnym razie do erotycznego debiutu. To zdaje si� ostatnia sprawa, o jakiej chora kobieta sk�onna by�aby pomy�le�.

A naprawd�, to Villemo znajdowa�a si� ju� poza zasi�giem jego oddzia�ywania, tylko on jeszcze o tym nie wiedzia�.

Gdy wi�c po chwili Villemo poj�kuj�c cicho, zmokni�ta i dr��ca z zimna i b�lu, w�lizgn�a si� do ��ka, Eldar obj�� j� znowu.

Ona szarpn�a si� gwa�townie i prychn�a:

��Zostaw mnie!

��Dlaczego? Co znowu? � zapyta� ura�ony. � Chcia�em ci� tylko ogrza�.

��Przepraszam ci�. Mam b�le.

��Rozumiem � rzek�, cho� nawet w po�owie nie mia� poj�cia o jej cierpieniu ani nie domy�la� si�, �e najch�tniej ze wszystkiego wysz�aby znowu na dw�r, a jednocze�nie zdawa�a sobie spraw�, �e w�a�nie tego robi� nie powinna. On dostrzega� tylko, �e po jakim� czasie przytuli�a si� do niego ufnie, szukaj�c pociechy, i poczu� drgnienie serca. Znowu powr�ci�o tamto dojmuj�ce pragnienie: ca�e �ycie z Villemo. Patrze� na ni� ka�dego dnia. Pracowa�, by uczyni� jej �ycie l�ejszym.

Ech, g�upstwa!

Czy powinien spr�bowa� jeszcze raz? Tej nocy mia� swoj� jedyn� szans�. Mo�e ju� nigdy si� taka nie powt�rzy.

Po�o�y� r�k� na jej sp�dnicy, kt�rej ze wzgl�du na przyzwoito�� nie zdj�a. Poczu� jej �liczny p�aski brzuch, kt�rego kiedy� dotyka� bez tego przekl�tego ubrania. Przenikn�� go dreszcz, a� j�kn��. Nie zastanawiaj�c si� nad tym, co robi, zacz�� j� znowu ca�owa�, a r�ka przesuwa�a si� w d�, pewnie, z rutyn�.

Villemo stawia�a op�r ca�ym cia�em, zrobi�a si� sztywna, a w tej samej chwili ranny ch�opiec w izbie zacz�� krzycze�.

Eldar kl�� ze �zami w oczach. Villemo zd��y�a si� ju� uwolni� i pobieg�a do izby, on za� le�a� i t�uk� pi�ci� w kraw�d� ��ka.

Villemo wzywa�a pomocy.

��Zdaje mi si�, �e ch�opiec ma gor�czk�. Mo�e trzeba mu jeszcze raz przeci�� t� ran�?

��O, do diab�a � zakl�� pod nosem. � Zaraz zrobi� porz�dek z tymi idiotami!

I w�a�nie wtedy rozleg�o si� stukanie do drzwi.

��Jeszcze tylko tego brakowa�o � zawo�a� Eldar z rozpacz�.

Villemo posz�a otworzy�. Wielu �pi�cych pobudzi�o si�. Ich przel�knione twarze to pojawia�y si�, to znika�y w chybotliwym �wietle dogasaj�cego ognia.

��Kto tam? � zapyta�a Villemo g�ucho.

��W�a�ciciel sza�asu. Otwiera�, szybko!

Otworzy�a. Ze zdumieniem stwierdzi�a, �e na dworze zaczyna �wita�.

Ten, kt�rego zna�a jako ostrzyciela no�y, ci�gn�� za sob� jakiego� m�czyzn�. Inny, zakrwawiony, le�a� na �wie�ym �niegu.

��Eldar, chod�, pom� nam! � zawo�a�a Villemo.

Zgrzytaj�c z�bami Eldar wsta� z ��ka i wsp�lnymi si�ami wnie�li rannych do izby.

��Sk�d si� tu wzi�li�cie? � zapyta�a Villemo.

Ostrzyciel no�y, uk�adaj�c rannego towarzysza na pod�odze przy ogniu, odpowiedzia� z desperacj� w g�osie:

��Wszystko posz�o nie tak jak trzeba. Bijemy si� nadal, ale walka przenios�a si� z Tobronn tutaj, na wzg�rza.

��Tu? Obok nas? � zawo�a�a przera�ona.

��Nie, troch� dalej na p�noc. Ci dwaj to moi najlepsi ludzie. Trzeba zrobi� wszystko, �eby ich uratowa�. Ale stracili�my wielu, bardzo wielu.

Kristina Tobronn stan�a przy schodach, trzymaj�c si� kurczowo por�czy.

��A moi rodzice? Co z nimi?

M�czyzna spojrza� w g�r�.

��Kristina? Jeste� tutaj? Musz� ci� zmartwi�, ale z Tobronn nikt nie wyszed� �ywy. Z wyj�tkiem naczelnika. Tak bardzo chcieli�my go pojma�, a on zdo�a� uciec.

Kristina bez s�owa opad�a na ��ko.

Przyw�dca, Skaktavl, cho� oni nie znali go pod tym nazwiskiem, zwr�ci� si� do Eldara i Villemo:

��Zajmijcie si� tymi lud�mi. Opatrzcie im rany, zr�bcie to dla mnie! Ja musz� natychmiast wraca� do walcz�cych.

��Ja id� tak�e! � wykrzykn�� Eldar.

Tamten zawaha� si�.

��Nie. Nie mo�emy tej m�odej dziewczyny zostawia� samej z tyloma potrzebuj�cymi pomocy. Zosta� z ni�!

Twarz Eldara by�a zaci�ta i ponura. �w obcy mia� jednak w sobie jak�� tak� si��, �e m�ody cz�owiek nie powiedzia� ani s�owa, pogodzi� si� ze swoim losem.

W drzwiach Skaktavl jeszcze si� odwr�ci�:

��Powiedzcie mi� Nie mieli�cie tu odwiedzin?

��Odwiedzin? � zdziwi�a si� Villemo. Siedzia�a na sto�ku poblad�a i zgi�ta w p� z b�lu.

��Tak, dw�ch m�odzie�c�w, kt�rzy szukaj� ciebie, panienko. Bo masz na imi� Villemo, prawda?

Nie zdoby�a si� na nic innego, tylko powtarza�a g�upio:

��Szukaj� mnie?

��Aha, wi�c nie by�o ich tutaj? To na pewno przyjd�.

I poszed�.

Dopiero teraz si� ockn�a.

��Prosz� zaczeka�!

Rzuci�a si� do wyj�cia, z rozmachem otworzy�a drzwi, ale zadymka cisn�a jej w twarz mokrym �niegiem w bladym jeszcze �wietle poranka. Skaktavl znikn��.

Villemo zamkn�a drzwi.

��Szukaj� mnie � powtarza�a jak lunatyczka. � Dwaj m�odzi m�czy�ni?

��Mo�e jacy� tajemniczy wielbiciele � roze�mia� si� Eldar. � Mam nadziej�, �e nas nie znajd�.

To jednak, �e znali jej imi�, wzbudzi�o w obojgu niepok�j. Z wielu powod�w.

Za du�o prze�y� jak na jeden dzie�. Ze zm�czenia nie by�a w stanie my�le� jasno. Jedyne co odczuwa�a, to nieokre�lony l�k, czy ci ludzie nie zgin�li. W tak� noc nikt nie m�g� podr�owa� w g�rach i nie zab��dzi�. Ale przecie� wszyscy powsta�cy mogliby�? My�li jej si� pl�ta�y.

Znowu zostali sami, a z nimi dwaj nieprzytomni ranni powsta�cy.

Rany by�y ci�kie i Villemo czu�a, bezradna, �e tutaj sprawy rozstrzygn� si� szybko.

Pozbawieni jakichkolwiek �rodk�w, starali si� jednak jako� opatrzy� rannych, a jednocze�nie ona nie spuszcza�a oczu ze swoich podopiecznych, kt�rzy ju� si� pobudzili i bardzo byli niespokojni, dra�nili si� nawzajem, wi�c Villemo, kt�ra sama cierpia�a coraz bardziej, musia�a co chwila zostawia� rannych i biec uspokaja� tamtych, nak�ania�, by k�adli si� do ��ek. Krzyk i rozgardiasz panowa� okropny, a ona by�a taka zm�czona, taka zm�czona�

Eldar nie stanowi� wielkiego oparcia. Pomaga� jej troch�, ale naburmuszony i niech�tny, a� uzna�a, �e powinna okaza� mu troch� �yczliwo�ci, bo przecie� to z jej powodu straci� humor.

Jeden z rannych bardzo krwawi�, a ona nie wiedzia�a, jak zatamowa� krwotok. Zu�y�a ju� dos�ownie wszystko, co mog�o si� nadawa� do opatrywania ran. Zdesperowana zerwa�a ze �ciany jak�� makatk�, przewi�za�a ni� pier� rannego, mocno uciskaj�c. Skutek by� znakomity, krew przesta�a p�yn�� i Villemo mog�a si� zaj�� drugim rannym, kt�ry na szcz�cie by� mniej poszkodowany. Kula karabinowa poszarpa�a mu r�k�. Jak w transie Villemo owin�a mu to czapk� i mocno owi�za�a rzemieniem. Od strony ��ek wci�� dobiega�y rozdzieraj�ce serce krzyki, tamci biedacy niczego nie rozumieli, a to, �e Eldar wrzeszcza� na nich, by stulili pyski, wcale sytuacji nie poprawia�o.

W ko�cu Villemo nie by�a ju� w stanie nic wi�cej zrobi�. Wsta�a, dowlok�a si� jako� do alkowy, usiad�a na brzegu ��ka i ukry�a twarz w d�oniach. Wszystko wok� niej wirowa�o.

Eldar natychmiast zjawi� si� obok. W izbie histeryczne p�acze nie cich�y, a on obejmowa� jej barki i szepta� uspokajaj�co:

��No, no, Villemo, zaraz opatrzymy rannych, wtedy ja uspokoj� tamtych, a ty b�dziesz mog�a chwilk� odpocz��.

��Taka jestem zm�czona, Eldarze � m�wi�a, opieraj�c si� o niego. � W g�owie mi huczy, czy nie m�g�by� mnie zast�pi�?

��No dobrze, ju� dobrze. Niech no tylko oni znowu posn�, to b�dziemy sami.

Pojmowa�a, co on ma na my�li, jego r�ce nie czyni�y z tego �adnej tajemnicy. Pie�ci�y j� delikatnie, lecz wymownie.

��Nie, Eldarze, ja nie chc� � szepn�a udr�czona.

Przesun�� r�ce na jej piersi, stara� si� j� rozbudzi�, jak to zawsze z powodzeniem robi� wobec opornych dziewcz�t.

��Och, Eldarze � szlocha�a. Chcia�a go prosi�, by przesta�, zostawi� j� w spokoju, a jednocze�nie ba�a si�, �e go do siebie zniech�ci. Wszystko mi�dzy nimi by�o takie niepewne, tak �atwo to popsu�. � Nie r�b tego, nie wolno ci.

On jednak znowu zap�on��, podniecony w�asn� uwodzicielsk� gr�. Nie zwa�aj�c na protesty, przewr�ci� j� na ��ko. Ogie� w izbie ju� prawie ca�kiem wygas�, a dom nie mia� okien, przez kt�re mog�oby si� przedosta� �wiat�o poranka. Wichura wci�� szarpa�a budynkiem, lecz j�ki nieszcz�nik�w zgromadzonych w izbie zaczyna�y z wolna przycicha�.

��Zostaw mnie, Eldar!

Jego g�os dr�a� z podniecenia.

��Ty mnie nie kochasz � szepta� gwa�townie. � Nie mo�esz mnie kocha�, skoro nie pozwalasz mi si� nawet dotkn��!

��Owszem, wiesz dobrze, �e ci� kocham.

��Sk�d mam o tym wiedzie�, przecie� ty mnie nie chcesz!

��Jeste� niesprawiedliwy.

��To daj mi dow�d, �e mnie kochasz! A mo�e ty jeste� zupe�nie zimna?

To odwieczny spos�b nacisku, stosowany przez m�czyzn. W ci�gu wiek�w uda�o si� dzi�ki niemu sprowadzi� na manowce niezliczone rzesze dziewcz�t.

��Nie, ja nie jestem zimna � pochlipywa�a. � Ale mam bole�ci.

��Moja mi�o�� pozwoli ci zapomnie� o b�lu. Villemo, kochana, pos�uchaj mnie! Bitwa pod Tobrann jest sko�czona. Przegrali�my. O �wicie wrogowie dotr� tutaj i my, ty i ja, b�dziemy musieli umrze�. To nasza ostatnia noc�

Chcia�a sprostowa�, �e �wit ju� nasta�, ale wyda�o jej si� to ma�ostkowe. Jego s�owa by�y obezw�adniaj�ce, Villemo popad�a w tragiczne uniesienie. S� oto, tak jej si� zdawa�o, par� kochank�w skazanych na �mier�, i wybuchn�a rozpaczliwym p�aczem. Wszystko sta�o si� takie smutne, takie okropnie smutne, ale przynajmniej b�d� mogli umrze� razem, i to jest pi�kne.

Eldar zauwa�y�, �e nastr�j Villemo zmieni� si� pod wp�ywem jego s��w, i stara� si� to wykorzysta�.

��Zastan�w si�, Villemo! Nigdy, nigdy wi�cej. Czy nie by�oby rzecz� najs�uszniejsz�, by�my ten jeden jedyny raz obj�li si� nawzajem i dali sobie ca�� mi�o��, jak� do siebie czujemy?

Czy to jest tak�e Eldar? Ten cz�owiek, kt�ry potrafi wypowiada� takie pi�kne, pe�ne mi�o�ci s�owa?

Tak, to jest jego prawdziwe ja, ona wiedzia�a, od pocz�tku wiedzia�a, �e owa szorstko��, a nawet brutalno��, to tylko maska. Ogarn�o j� zw�tpienie. Bardzo chcia�a przekona� go o swojej mi�o�ci, lecz jak zdo�a to uczyni�? Bolesne skurcze i natr�tna potrzeba wyj�cia na dw�r by�y bezlitosne.

��Eldarze, wymagasz ode mnie zbyt wiele. I pami�taj, �e tylu ludzi potrzebuje naszej pomocy. Wszyscy ci �pi�cy w izbie. Powinni�my teraz znowu do nich zajrze�.

��Potrzebuj� pomocy, powiadasz? Teraz, gdy za kilka godzin b�d� musieli umrze�! Villemo, ja ci� tak kocham, musz� ciebie mie�! Dzi� w nocy, natychmiast!

Jego s�owa ju� jednak do niej nie dociera�y. Usidlony przez w�asne po��danie Eldar Svanskogen wybra� fatalny moment, tak fatalny, �e wprost trudno to zrozumie�. Villemo, szlochaj�c, odepchn�a go od siebie.

��Jeden z rannych tam w izbie j�czy � powiedzia�a. � Odzyska� przytomno��. Musz� przypilnowa�, �eby nie zrywa� banda�y.

Eldar wpad� w furi�.

��Bardziej troszczysz si� o nich ni� o mnie! Id�, zajmuj si� nimi! Ale teraz ja wychodz�! Id� walczy�! Do�� mam tych g�upstw z tob�!

Zerwa� si�, w po�piechu narzuci� na siebie ubranie i wylecia� na dw�r poszuka� jakiej� broni.

Villemo, niczego nie rozumiej�c, siedzia�a przez chwil� na ��ku, a potem wsta�a. Krzyki Eldara pobudzi�y �pi�cych i teraz przestraszeni zaczynali znowu j�cze�.

Na pod�odze za� le�a� jeden z rannych i zdawa�o si�, �e kona.

Villemo, post�kuj�c z b�lu, zrobi�a jeden krok w stron� chorego, drugi w stron� drzwi, i znowu ku choremu, po czym zdecydowanie rzuci�a si� do drzwi i otworzy�a je na o�cie�.

��Eldar! Eldar! � wo�a�a rozpaczliwie. � Wr��! Nie mo�esz i�� w tak� zawieruch�! Wr��!

Ale Eldara nie by�o. Jego �lady zosta�y ju� prawie zasypane przez �nieg, kt�ry i j� o�lepia�, wi�c i tak nic nie widzia�a.

Jeszcze si� na dobre nie rozwidni�o, panowa� szary �wit, ale ca�a ta g�rska okolica ton�a w bia�ych k��bach gnanego wiatrem �niegu.

Villemo szlocha�a. Nic nie mog�a dla Eldara uczyni�, akurat teraz jej miejsce by�o przy rannych i upo�ledzonych.

Bezradna wr�ci�a do domu. O swoich cierpieniach musia�a na razie zapomnie�. Innym by�o jeszcze gorzej.

��No, ju�, ju� � szepta�a przez �zy. � Ju�, ju�, wszystko b�dzie dobrze. Nic z�ego si� nie stanie. Jestem przy was.

Pochyli�a si� nad �miertelnie rannym.

Nigdy jeszcze nie czu�a si� taka opuszczona i bezsilna.

Na p�noc, my�la� Eldar Svartskogen, �ciskaj�c mocniej wid�y do siana, jedyne w co m�g� si� uzbroi� w sza�asie. Walki powinny si� toczy� od p�nocnej strony. Niedaleko st�d�

Pr�bowa� jako� si� zorientowa� w zadymce. Wicher hula� nad polan�. Wieczorem wia� wiatr p�nocny. O ile nie zmieni� kierunku, to wystarczy teraz tylko i�� pod wiatr.

Brn�� naprz�d, uparty i �wiadomy celu, mocno zaciskaj�c szcz�ki.

Pora�ka z Villemo pali�a dotkliwie. Mo�e najbardziej dlatego, �e tak strasznie chcia� zrobi� na niej wra�enie.

I niech to diabli wezm�, ile ta dziewczyna dla niego znaczy! Nigdy jeszcze nie prze�ywa� czego� podobnego.

To prawda, �e jej za bardzo nie pomaga�. I chora. te� niew�tpliwie jest, a poza tym tak si� stara�a, �eby dogodzi� wszystkim, ca�ej tej gromadzie i jemu tak�e.

Jak to pi�knie zabrzmia�o, kiedy powiedzia�a, �e go kocha.

A on? Czy nie zachowywa� si� cynicznie, jak zwykle zreszt�, gdy uwodzi� j� pi�knymi s��wkami o mi�o�ci i ma��e�stwie? Cynizm dawa� mu si��.

Nagle Eldar stan��.

Ale on naprawd� tak my�li! Coraz wyra�niej u�wiadamia� sobie, �e pragnie mie� Villemo na ca�e �ycie.

Niepewnie zawr�ci�, by p�j�� do niej, lecz w�wczas stwierdzi�, �e nie wie, gdzie jest. Zewsz�d otacza�a go bia�oszara zas�ona wodnistego, lepkiego �niegu.

Villemo�

Nieznana fala ciep�a przenikn�a jego cia�o. Villemo mia�a bole�ci, powinien si� ni� zaj��. Chcia� by� dla niej dobry, chcia�, by by�a z nim szcz�liwa. Nigdy wi�cej nie b�dzie jej okazywa� niech�ci. Bo ona tyle mu mog�a da�, da� mu wszystko to, czego mu przez ca�e �ycie brakowa�o. Szacunek, kultur�, rado�� �ycia, ufno��, oddanie�

Popatrzy� na wid�y, kt�re trzyma� w r�ce. Co zamierza� nimi robi�? Walczy�?

I ockn�� si� z marzenia. C� to za dziwactwa roj� mu si� w g�owie? Kultura? On? Czy on naprawd� traci rozum?

Zdecydowanie ruszy� przed siebie. Na p�noc. Tam gdzie walka.

W chwil� p�niej potoczy�y si�, jedno po drugim, nieoczekiwane wydarzenia.

�nie�na zadymka usta�a nagle i Eldar m�g� rozejrze� si� po okolicy. Bezkresne pustkowie, jak okiem si�gn�� �adnego sza�asu, �adnej bitwy ani w og�le �ladu walki.

Zobaczy� natomiast co� innego.

Zbli�a�o si� do niego czterech je�d�c�w.

Ludzie z Woller zdobyli poprzedniego wieczora wiadomo�ci o nim i o Villemo. Owszem, powiedziano im, tych dwoje mieszka�o w Tobronn od czasu zamordowania Monsa Wollera i jego kompana. Teraz jednak zostali przewiezieni w g�ry, prawdopodobnie do jakiego� sza�asu. Wollerowie nie zawracali sobie g�owy walk�. Oni mieli do wype�nienia krwaw� zemst�.

Zobaczyli go z daleka i zbli�ali si� szybko.

��To Eldar Svanskogen � powiedzia� kt�ry�. � Teraz go mamy! No to� To jeszcze tylko dziewczyna zosta�a!

Niklas i Dominik musieli szuka� schronienia w innym sza�asie. Nie uda�o im si� odnale�� w�a�ciwej drogi, a nie chcieli zbytnio nara�a� koni. Gdy wi�c nieoczekiwanie dostrzegli jakie� zabudowania na wzg�rzu, przyj�li to z nieopisan� ulg�. I oni, i konie sp�dzili w cieple t� okropn� noc, lecz i ostatnia my�l przed za�ni�ciem, i pierwsza po przebudzeniu dotyczy�a Villemo.

Po drodze nie dotar�y do nich �adne odg�osy walki pomi�dzy oddzia�ami w�jt�w a powsta�cami. Gdy tylko zacz�o �wita�, podj�li poszukiwania zaginionej kuzynki.

��Mam wra�enie, �e zadymka ustaje � rzek� Niklas, gdy ju� jaki� czas jechali przez rzadko poro�ni�te brzozami wzg�rze.

��Tak, chyba tak � potwierdzi� Dominik. � Wielki �nieg to nie spad�, tylko ten piekielny wiatr siek�cy po twarzy ziarenkami lodu by� nie do wytrzymania. Teraz rzeczywi�cie chyba si� przeja�nia.

W dziesi�� minut p�niej �nie�yca ostatecznie usta�a i zobaczyli przed sob� rozleg�e zbocze. Tylko wiatr jeszcze wia�, porywa� tumany �niegu i ciska� nimi jak k��bami piasku na pustyni.

��Tam chyba wida� sza�as � pokaza� Dominik.

��A tam drugi � Niklas wskazywa� w przeciwnym kierunku. � Do kt�rego idziemy najpierw?

��Do bli�szego. Ruszajmy!

�ci�gn�li lejce.

Gdy byli ju� blisko, Dominik powiedzia� zdenerwowany:

��Z otworu w dachu unosi si� dym.

��To znaczy, �e on tutaj jest. Ten przekl�ty Eldar Svanskogen! Ale Villemo? Co si� z t� dziewczyn� sta�o? Czy ona naprawd� rozum postrada�a?

��Ma dopiero siedemna�cie lat � rzek� Dominik tonem usprawiedliwienia. � W gruncie rzeczy to jeszcze dziecko. Jest tak strasznie niedojrza�a. Nie widzi, jaki on jest naprawd�, za�lepiona jego powierzchowno�ci�.

��Tak, ale teraz przerwiemy t� idyll�. Zapukamy najpierw, czy wchodzimy bez uprzedzenia?

��Na pewno zamkn�li si� na klucz � powiedzia� Dominik zdenerwowany.

Kiedy jednak pr�bowali otworzy�, drzwi ust�pi�y bez oporu. Zaskoczeni obserwowali rozgrywaj�c� si� przed nimi w mrocznym wn�trzu scen�.

Ci wszyscy ludzie w ��kach i wok� sto�u. Dw�ch powa�nie rannych m�czyzn na pod�odze. I drobna Villemo z twarz� wykrzywion� b�lem, chodz�ca pomi�dzy nimi i usi�uj�ca pomaga� wszystkim jednocze�nie�

��Villemo!

Odwr�ci�a si� gwa�townie. Oczy ze zm�czenia straci�y blask, na twarzy wida� by�o �lady �ez, a w�osy stercza�y na wszystkie strony jakby nigdy nie widzia�y grzebienia.

��Niklas? Dominik? � powiedzia�a matowym g�osem, jakby nie rozumia�a, co si� z ni� dzieje.

Weszli zdecydowanie do �rodka.

��Na Boga, co to wszystko znaczy?

Villemo opad�a na krzese�ko przy stole i podpar�a czo�o r�k�.

��On sobie poszed� � powiedzia�a ze �zami w g�osie.

Niklas uni�s� jej g�ow�.

��Ty jeste� chora, Villemo.

��Nie mam czasu. Musz� pomaga�

��Nie, teraz odpoczniesz. My si� wszystkim zajmiemy. Powiedz tylko, co to znaczy, ci ludzie i w og�le�?

Pr�bowa�a jako� t�umaczy�, ale okaza�o si� to dla niej zanadto skomplikowane. Jej podopieczni, kt�rzy pocz�tkowo ze strachem chronili si� po k�tach, teraz zbli�ali si� do nowo przyby�ych, patrz�c im prosto w oczy. Dominik i Niklas starali si� nie zwraca� na nich uwagi.

Jeden z rannych na pod�odze, ten z potrzaskan� r�k�, wyja�ni� z wysi�kiem:

��Ta m�oda panienka jest strasznie zm�czona. Ka�dy widzi, �e sama te� jest niezdrowa, ma jakie� bole�ci, ale ona ca�y czas na nogach, stara si� pociesza�, pomaga�.

��Ale kim s� ci� wszyscy? � zapyta� Niklas, wskazuj�c k��bi�cy si� wok� niego t�um.

��To s� niewolnicy z Tobronn. Ich nieludzkich cierpie� nie da si� opowiedzie�. Svanskogen i ona dostali zadanie przewiezienia ich tutaj w tajemnicy, zanim rozpocznie si� walka. Ale on nie zachowa� si� wobec niej �adnie.

Dominik drgn��.

��Co pan chce przez to powiedzie�?

��S�ysza�em przecie� dobrze. Narzucanie si�, wymuszanie najgorszego rodzaju� a kiedy nie dosta� czego chcia�, wpad� w furi� i polecia�. Walczy�, jak o�wiadczy�.

Obaj m�odzie�cy zwr�cili g�owy w stron� Villemo.

��On ci na pewno nic nie zrobi�?

Zaprzeczy�a ruchem g�owy.

��To nieprawda, co m�wi ten cz�owiek. Eldar by� dla mnie dobry. On chce si� ze mn� o�eni�, wy go nie znacie, on w g��bi duszy nie jest z�y. Nic mi nie zrobi�. Bo wieczorem tak si� strasznie rozchorowa�am na ten katar.

��Co za katar? � spyta� Niklas.

��No wiesz, taki� �e trzeba stale biega� och, no wiesz, ca�y czas.

Po chwili milczenia Dominik wybuchn�� serdecznym �miechem.

��Zosta�a� uratowana! Przez tak� �mieszn� chorob�!

Villemo skuli�a si�.

��Nie ma w tym nic �miesznego, zapewniam ci� � powiedzia� Niklas ostro. � To piekielny b�l.

Dominik spowa�nia�.

��Nie chcia�em ci� urazi�. Po prostu odczu�em ulg�. A zreszt�, czy to nie ty mia�a� nigdy nie wychodzi� za m��?

Villemo nic nie odpowiedzia�a.

��Czy jest tu gor�ca woda? � zapyta� Niklas. � O, jest, tyle wystarczy.

Nala� wody do kubka.

��Villemo, masz to wypi�, do dna! I potem jeszcze jeden kubek. To ci dobrze zrobi. Chcesz, �ebym ja pom�g� moj� uzdrowicielsk� si��?

��Przez dotykanie r�kami? � przerwa� mu Dominik. � Nie, no wiesz co! Zastan�w si� troch�!

Niklas u�wiadomi� sobie, �e to by rzeczywi�cie by�o kr�puj�ce, i zrezygnowa�. Poszed� do rannych i bada� ich dok�adnie, a tymczasem Villemo pos�usznie pi�a wod�. Dominik ze smutn� min� g�adzi� jej potargane w�osy. Siedzia�a apatyczna i tylko od czasu do czasu poj�kiwa�a z b�lu.

��Jeste� uzdrowicielem, panie? � zapyta� cz�owiek z potrzaskan� r�k�.

��Niezupe�nie � odpar� Niklas. � Uczy�em si� wielu rzeczy, ale moja prawdziwa si�a tkwi w r�kach. To one uzdrawiaj�.

��Bogu niech b�d� dzi�ki! To mo�e potrafisz i mnie przywr�ci� d�o�?

��Nie, tego nie umiem. Ale postaram si� przynajmniej pozszywa� kawa�ki. Najpierw jednak musz� si� zaj�� waszym towarzyszem, panie, je�li pozwolicie.

��Oczywi�cie. Co z nim b�dzie?

Niklas rozwi�za� dziwne banda�e Villemo.

��Nic wygl�da to zbyt dobrze. Ale zrobi�, co potrafi�.

Wszystkie jego poczynania �ledzi�a liczna publiczno��. Tak liczna, �e musia� prosi�, by si� cofn�li i nie zas�aniali �wiat�a. Dominik usiad� obok Villemo.

��Czy mo�esz mi wybaczy�? � zapyta� cicho.

Jej g�os dr�a�.

��Wybaczy�? Co?

��No, �e si� z tob� ci�gle dra�ni�em. Naprawd� nie chcia�em sprawi� ci b�lu.

��Ach, to � mrukn�a. � To nie ma znaczenia.

Ta odpowied� z jakiego� powodu go zrani�a.

��On sobie poszed� � powtarza�a znowu. � I to jest nasza wina.

��Kogo masz na my�li, m�wi�c �nasza�?

��Nas, wszystkich. To my mamy w sobie du�sk� lub szwedzk� krew, kt�ra zniszczy�a Norwegi�. Ja nie chc� by� Dunk�, cho�by p�krwi. Wstydz� si� tego.

��Ale�, Villemo, pos�uchaj � rzek� Dominik powa�nie. � Zosta�a� gruntownie przekabacona przez tego �obuza.

��Pu�� mnie � szlocha�a odtr�caj�c jego przyjazn� r�k�. � Nie chc� mie� z wami nic wsp�lnego!

Twarz Dominika przybra�a surowy wyraz.

��My wszyscy pragniemy wolnej Norwegii, Villemo. Niezale�nie od tego, �e w naszych �y�ach p�ynie inna krew. Tw�j dziadek Alexander te� tego pragn��. Tylko to si� nie mo�e dokona� w taki spos�b. Nie poprzez nienawi�� i przelew niewinnej krwi. Czas Norwegii nadejdzie, Villemo. Zobaczysz!

Ale ona znowu wr�ci�a do swojego zmartwienia:

��Eldar sobie poszed�.

��To najlepsze, co si� mog�o sta�, zapewniam ci�. A teraz wr�cisz z nami do domu. Jeste� wolna, wiesz? Uwolniona od podejrze� o zab�jstwo.

W ko�cu dotar�o to do niej, w oczach pojawi�o si� zrozumienie.

��Eldar te�?

��Te�. S�dzia uzna�, �e zrobili�cie to w obronie w�asnej.

Villemo wsta�a, znowu silna i gotowa do dzia�ania.

��Musz� i�� do niego!

��Do Eldara? Oszala�a�?

��On powinien o tym wiedzie�. �e jeste�my wolni, mo�emy wr�ci� do domu. I �e mo�emy si� pobra�.

��Villemo, o tym nawet mowy by� nie mo�e.

��Ale ja go kocham, czy wy tego nie rozumiecie? A ja mog� kocha� tylko jednego m�czyzn�. Je�eli kogo� pokocham, to na �mier� i �ycie.

Niklas spojrza� na ni�.

��Jeste� tego pewna? �e tu chodzi o mi�o��? A nie jest to raczej� up�r?

��G�upi jeste� � krzykn�a po dziecinnemu. � Sama chyba wiem najlepiej!

Co do tego mieli akurat powa�ne w�tpliwo�ci, ale poprzestali na tym, �e posadzili j� znowu na �awie, a sami zaj�li si� rannymi i rozmaitymi dolegliwo�ciami pozosta�ych nieszcz�nik�w.

Walka o �ycie ci�ko rannego powsta�ca poch�on�a ich ca�kowicie i dopiero po d�u�szym czasie stwierdzili, �e Villemo znikn�a. Dominik przeszukiwa� gor�czkowo dom. Potem wyszed� na zewn�trz. Oczywi�cie, wychodzi�a na dw�r cz�sto, ale�

W nawiewanym przez wiatr �niegu dostrzeg� jej �lady. Najwyra�niej kierowa�a si� na p�noc.

Wkr�tce jednak trop si� urwa�. Obaj kuzyni zako�czyli jak mogli najszybciej prac� przy chorych. Potem Niklas zosta� na stra�y ca�ej tej gromady zebranej w sza�asie, a Dominik wyruszy� na poszukiwania.

M�ody Niklas mia� tu licznych wielbicieli. Bezradni biedacy zd��yli go ju� pokocha� go za jego ciep�e d�onie, kt�rymi dotyka� wszystkich po kolei, �agodz�c cierpienia. M�czyzna ranny w r�k� tak�e by� pe�en podziwu dla niezwyk�ych zdolno�ci ch�opca. A jego nieprzytomny towarzysz� Tak, od niego Niklas nie m�g� odej�� ani na chwil�. Powstaniec znajdowa� si� na granicy �ycia i �mierci. D�onie Niklasa spoczywa�y na jego klatce piersiowej, ale jedna z kobiet rozpaczliwie wyci�ga�a do niego swoje pokryte ranami r�ce, by im tak�e u�yczy� troch� ciep�a. Kristina Tobronn zosta�a zniesiona na d�, dosta�a je�� i pi�. By�a potwornie wycie�czona po kilku latach le�enia w ��ku prawie bez opieki.

Niklas nie przestawa� my�le� o Villemo, swojej niezno�nej kuzynce, kt�r� w�asna impulsywno�� narazi�a na tyle smutku i cierpienia.

W ko�cu Villemo go znalaz�a.

Eldar, uzbrojony w te swoje wid�y, nie mia� najmniejszych szans. Trafi�y go cztery kule, co prawda niezbyt celnie, ale skutecznie. Gdy Villemo nadesz�a, le�a� samotny na stoku i z trudem �apa� powietrze.

Zalewaj�c si� �zami, pr�bowa�a jako� opatrzy� jego rany, ale nie mia�a nawet czym zatamowa� krwi.

��Villemo � szepta� gor�czkowo. � To wszystko prawda, co m�wi�a�. Istnieje inna forma mi�o�ci.

��Oczywi�cie, �e istnieje � potwierdzi�a dr��cym g�osem. � O, Eldarze, jeste�my wolni! Ju� nas nie oskar�aj� o zab�jstwo Monsa Wollera.

Spojrza� na ni� pytaj�co.

��Przyjechali moi kuzyni � wyja�ni�a. � Oni nas zabior� do domu, do Grastensholm, i wszystko b�dzie dobrze.

Wpatrywa� si� w ni� uparcie.

��Ja ci� naprawd� kocham, Villemo. Naprawd�. Nigdy niczego nie m�wi�em tak powa�nie jak teraz.

��Ja wiem, m�j kochany.

��A ci twoi kuzyni� Czy to nie ten Szwed przyjecha�?

��Dominik? Tak. I Niklas.

S�abn�c� r�k� �ciska� jej rami�.

��Ty jeste� moja, Villemo. Ja nie chc�, �eby�

Kaszel mu przerwa�.

Nagle poj��, jak ci�ko zosta� zraniony.

��Villemo� czy ja nie�

��Nie, Eldarze, nie umrzesz, ja to wiem. Nie mo�esz umrze�!

Ale on jej nie s�ucha�.

��Nie chc� ci� opu�ci�, Villemo. Chod� ze mn�! �aden inny m�czyzna nie mo�e ci� mie�, ty jeste� moja! Chod� ze mn�!

��Och, Eldarze, wiesz przecie�, �e je�li ty umrzesz, to ja tak�e nie b�d� mog�a �y�.

��To chod� ze mn�!

��Tak, ja�

Ze �wistem wci�ga� powietrze. Z lodowat�, bolesn� jasno�ci� u�wiadomi�a sobie nieznan� dotychczas prawd�.

��Nie, ja nie mog� z tob� i��, Eldarze! Ja mam tu jeszcze pos�annictwo do spe�nienia.

��Co masz na my�li?

Spojrza�a w g�r�.

��Ja jestem� przepe�niona wiedz�, kt�rej przedtem nie mia�am. Po raz pierwszy w �yciu czuj�, �e nale�� do Ludzi Lodu. �e zosta�am wybrana.

��Nie rozumiem, o czym ty m�wisz.

Znowu zwr�ci�a spojrzenie na niego.

��Moje oczy. Wszyscy si� stale dziwili, dlaczego ja, Niklas i Dominik mamy te ��te kocie oczy. I teraz ja wiem. Jeszcze nie mog� nic zrobi�, ale wiem, �e zostali�my wybrani do czego� wielkiego, do czego� strasznego, lecz nieuniknionego.

Eldar spogl�da� na ni� podejrzliwie, nie rozumia� nic.

Villemo wybuchn�a �miechem, nerwowym i �a�osnym.

��Nie wiem dlaczego, ale czuj�, �e to jakim� dziwnym sposobem ma co� wsp�lnego z tob�. Nie pojmuj� tego uczucia, ale tak jest.

��Mo�e ja mam by� razem z wami?

��Mo�e � odpar�a bez przekonania.

Jego oczy sta�y si� matowe.

��Eldar � szepta�a. � Eldar, s�yszysz mnie?

��Tak � odrzek� cichutko.

��Nie opuszczaj mnie, Eldarze. To ty powiniene� zosta� ze mn�, bo ja nie mog� p�j�� za tob�. Ty musisz �y�! Musisz!

��Tak, Villemo. Kocham ci�.

Nigdy przedtem tego nie robi�a, ale teraz z�o�y�a d�onie w b�agalnej modlitwie.

��O Bo�e, b�d� mi�o�ciw! Pozw�l mu �y�, dobry Panie Bo�e! On jest wszystkim, co mam na tej ziemi, wszystkim, co chc� mie�. Pozw�l mu �y�. Widzisz, jak wielka jest moja mi�o��! Kocham go w t� zimow� zawieruch� i b�d� kocha� zawsze.

O, Villemo! To nie �adna sztuka kocha� cz�owieka w nieszcz�ciu. Dopiero w szarym codziennym �yciu mi�o�� wystawiona jest na prawdziw� pr�b�.

Dominik szuka� d�ugo. �lady Villemo ju� dawno rozwia� wiatr, nie wiadomo by�o, w kt�r� stron� si� zwr�ci�.

Ona jest chora, a ten nie cichn�cy ani na moment wiatr przenika do szpiku ko�ci, my�la�. Musz� j� odnale�� jak najszybciej, zanim nie b�dzie za p�no.

I wtedy j� zobaczy�. Drobn� posta� schodz�c� po stromym stoku, potykaj�c� si� w �nie�nych zaspach. Zawr�ci� konia i pogna� do niej przez r�wnin�.

Przestraszony spogl�da� na jej r�ce.

��Villemo! Co ty robi�a�?

Powoli podnios�a ku niemu g�ow�. Oczy spogl�da�y martwo.

��Pogrzeba�am moj� mi�o��. Pogrzeba�am j� go�ymi r�kami. Jedyn� mi�o�� mojego �ycia.

Dominik bez s�owa zeskoczy� na ziemi� i wsadzi� j� na konia, potem usiad� za ni� i ruszy� z kopyta w stron�, gdzie, jak mu si� zdawa�o, znajduje si� sza�as.

��Ale� Nie mog�a� go chyba pochowa� w tej zamarzni�tej ziemi?

��Rzeczywi�cie, nie mog�am. Paznokcie zdar�am do krwi, kopa�am ma�ym, ostrym kamieniem, bo przecie� nie m�g� tam tak po prostu le�e� zupe�nie sam. Ale gr�b jest p�ytki, my�la�am, �e nigdy nie sko�cz�. Nazbiera�am kamieni, i troch� ziemi, i przysypa�am go. Zrobi�am nagrobek. Przysypa�am jego pi�kne cia�o.

��Tak jak to robi� Lapo�czycy i Eskimosi � mrukn�� Dominik. Otuli� j� swoim p�aszczem, lecz ona zdawa�a si� nie dostrzega� jego troskliwo�ci.

��Modli�am si�, Dominiku � rzek�a po chwili tym samym bezbarwnym g�osem. � Prosi�am Boga, by pozwoli� mu �y�. Ale jego oczy stawa�y si� coraz bardziej matowe. Przesta� mnie s�ysze�. I oczy zgas�y. A ja siedzia�am, trzyma�am go w ramionach i nie chcia�am uwierzy�, �e on nie �yje. By� coraz bardziej zimny i sztywny, patrzy� i nic nie widzia�. Wtedy zrozumia�am, �e jego� ju� nie ma.

Dominik nic nie powiedzia�, obejmowa� j� tylko mocniej. I tak siedzia�a, skulona i apatyczna, przez ca�� drog� do sza�asu.

Odnale�li go zdumiewaj�co �atwo i szybko. Musia�em si� przedtem kr�ci� w k�ko, pomy�la� Dominik.

Niklas pokaza� si� w progu.

��D�ugo ci� nie by�o � wo�a� z daleka.

��Tak, ale znalaz�em Villemo � odpar� Dominik. � A to jest najwa�niejsze.

��A Svartskogen?

��Nie �yje. Zajmij si� ni�. Ona jest �miertelnie zm�czona.

Niklas wyci�gn�� r�ce i Villemo ze�lizgn�a si� na d�. Nie by�o w niej nie tylko rado�ci �ycia, nie by�o w niej nic, ani odrobiny woli.

Wstrz��ni�ty tym widokiem Niklas natychmiast zabra� si� do opatrywania jej niezliczonych ran. Dar� po�ciel na banda�e, ale by�y to rzeczy stare i zniszczone, nie bardzo si� nadawa�y do takiego celu.

Podczas nieobecno�ci Dominika pojawi� si� w sza�asie ostrzyciel no�y, czy raczej Skaktavl. Zabra� obu rannych i Kristin� Tobronn na d�, do wsi. Mia�a tam zamieszka� u jakich� dobrych ludzi. Kristina upar�a si� zabra� te� swojego brata, Malte, kt�rym chcia�a si� zaopiekowa�.

Skaktavl by� strasznie przygn�biony, trudno to wprost opowiedzie�. Tyle lat przygotowa�, nadziei i oczekiwa� zosta�o zniszczone w ci�gu jednej jedynej nocy. Trudno zliczy� tych, kt�rzy stracili �ycie w starciu ze znacznie lepiej od nich uzbrojonymi dragonami. Inni ratowali si� ucieczk�, wr�cili do swoich wsi i dom�w, niestety wielu te� zosta�o schwytanych. Sam Skaktavl by� poszukiwany i musia� jak najszybciej znale�� gdzie� schronienie. Zamierza� przedosta� si� do Szwecji.

Namiestnik za� zdo�a� zbiec.

��A co zrobimy z tymi? � zapyta� Dominik, wskazuj�c na o�mioro by�ych niewolnik�w z Tobronn. Villemo podnios�a g�ow�. Widocznie, mimo wszystko, tli�a si� w niej jeszcze jaka� iskierka �ycia. Jej podopieczni, kt�rymi zajmowa�a si� z takim po�wi�ceniem i kt�rych Niklas opatrzy�, co z nimi teraz b�dzie? I znowu poczu�a, �e jej zmys�y s� w stanie reagowa�. Serce jej krwawi�o, gdy patrzy�a na tych nieszcz�liwc�w. Bezbronni, porzuceni przez bezduszny �wiat.

��Nie ma zmartwienia � powiedzia� Niklas spokojnie. � We�miemy ich do nas.

��Co ty m�wisz? � zawo�a� Dominik.

Niklas u�miechn�� si�.

��Czy zapomnieli�cie o naszej babce Liv? Zapomnieli�cie o Mattiasie, Gabrielli i Kalebie i ich domu dla porzuconych dzieci? Czy nie pami�tacie, �e i w Grastensholm, i w Elistrand s� izby przeznaczone dla takich go�ci?

Usta Villemo zadr�a�y. Wsta�a i zarzuci�a Niklasowi r�ce na szyj�.

��Och, Niklas! Jaki ty jeste� wielkoduszny! I jak potrafisz wszystko urz�dzi�! Ja bym tak nie umia�a.

��No, no � �mia� si�. � Oni s� zdolnymi pracownikami i nie musz� by� dla nikogo ci�arem. Trzeba im tylko zapewni� prawo do �ycia w ludzkich warunkach.

Dominik spogl�da� ze smutkiem, jak Villemo obejmuje kuzyna. Mia�a du�o wi�cej zaufania do Niklasa ni� do niego. I nic dziwnego, skoro Dominik dokucza� jej i dra�ni� si� z ni� zawsze, od dzieci�stwa. Tak jakby stali po przeciwnych stronach.

Niklas ostro�nie zdj�� jej r�ce ze swoich ramion.

��Jak dobrze widzie� ci� znowu uradowan�, Villemo. Bardzo mi przykro z powodu Eldara, ale on sam sobie kopa� gr�b, wierz mi. Nie zna�a� go, Villemo. Nikt ci przedtem nie opowiada� o Eldarze Svartskogen ani o tym, dlaczego on kilka lat temu znikn�� z parafii Grgstensholm.

��On mi opowiada� � zaprotestowa�a. � On mi wszystko powiedzia�. O tym, �e jako jeden z najstarszych w domu musia� p�j�� na s�u�b�.

��Ach, tak! � sykn�� Niklas jadowicie. � Takie jest jego wyja�nienie? Czy pami�tasz tak� dziewczyn� imieniem Marta? T�, kt�ra rzuci�a si� do rzeki w miejscu, kt�re teraz nazywa si� G��bia Marty? To Eldar Svartskogen sprowadzi� na ni� nieszcz�cie. I to on mia� podobno pom�c jej znale�� si� w rzece.

��Nie � j�kn�a Villemo.

��Owszem. A pami�tasz t� dziewczyn�, kt�ra urodzi�a dziecko, nie wytrzyma�a ludzkiego gadania i tego, �e sta�a si� po�miewiskiem, wi�c uciek�a do miasta? Nigdy ju� nie wr�ci�a. Ojcem dziecka by� Eldar Svartskogen, ale czy my�lisz, �e przej�� si� jej losem?

��Niklas � upomnia� go Dominik.

Villemo ze szlochem odwr�ci�a si� od Niklasa i ukry�a twarz na piersi Dominika. Obj�� j� mocno, a ona po raz pierwszy chyba poczu�a si� w jego obecno�ci bezpieczna.

��Ale on m�wi�, �e mnie kocha � zanosi�a si� rozpaczliwym p�aczem. � To jego ostatnie s�owa. I naprawd� tak my�la�, jestem tego pewna.

��Nietrudno w to uwierzy�, moja ma�a Villemo � szepn�� Dominik �agodnie. � Kto by ci� m�g� nie kocha�?

Villemo jednak nie poj�a ani tych s��w, ani tonu, jakim zosta�y wypowiedziane.

Skaktavl da� im w�z i konie i wkr�tce wyruszyli w d�ug� drog� do Grastensholm.

O�mioro pasa�er�w wozu by�o w dobrym stanie. Teraz gdy Eldar znikn��, mieli pe�ne zaufanie do opiekun�w, zw�aszcza do Niklasa. Eldar ich przera�a�. Siedzieli ciep�o opatuleni i rozmawiali po swojemu. Villemo za� usiad�a na ko�le, mi�dzy swoimi bra�mi, jak ich nazywa�a.

Smutek przyt�acza� jej my�li, lecz opowie�� Niklasa o Eldarze zmieni�a jednak nieco tej s�d o zmar�ym.

Ostatnie wydarzenia sprawi�y, �e Villemo bardzo wydoro�la�a, cho� nie zdawa�a sobie z tego sprawy. Czas sp�dzony w Tobronn i straszna noc powsta�cza zatar�y to, co jeszcze by�o w niej dziecinnego.

W�z dotar� do parafii Grastensholm w �wi�ta Bo�ego Narodzenia. Villemo zd��y�a wr�ci� do domu przed Gabriell�, kt�ra zreszt� nigdy nie pozna�a zbyt wielu szczeg��w dotycz�cych tej dziwnej przygody swojej c�rki. Kaleb wprost nie wiedzia�, jak dzi�kowa� Niklasowi i Dominikowi, a o�mioro bezdomnych robotnik�w z Tobronn ulokowano, po kilkoro, we wszystkich trzech dworach. Mieszkali tam i pracowali. Min�o troch� czasu, nim naprawd� poj�li swoje szcz�cie i u�wiadomili sobie, �e b�d� mogli zosta� na zawsze u tych mi�ych ludzi, mieszka� w pi�knych pokojach i �y�, jak ludzie �yj�.

Villemo powoli dochodzi�a do siebie. Ale g��boko w sercu nosi�a cier� smutku. Mog�a kocha� tylko jednego m�czyzn�, powtarza�a, i nikt nie by� w stanie jej tego prze�wiadczenia wyperswadowa�.

Ze z�ocistych oczu Dominika znikn�� za� �w wyraz szyderczego rozbawienia, z kt�rego by� przedtem znany.

Cho� si� to wydaje dziwne, noc powsta�cza nie poci�gn�a za sob� powa�niejszych nast�pstw.

Pow�d tego jest do�� prosty. Ot� do Ulryka Fryderyka Gyldenlove dotar�a wiadomo��, �e to on mia� zosta� kr�lem wolnej Norwegii, gdyby powstanie si� uda�o. Za nic nie chcia�, by ta kompromituj�ca go na du�skim dworze pog�oska si� roznios�a, poleci� wi�c ca�� spraw� wyciszy�. Przemilcze�. �adnych raport�w do Danii, niczego nie opisywa� ani nie opowiada�. Nie b�dzie �adnych s�d�w, wszystkich je�c�w nale�y pu�ci� wolno.

Tak wi�c nieudane powstanie nie wesz�o na karty historii. Pozosta�o jednym z wielu st�umionych bunt�w, mo�e tylko lepiej zaplanowanym i maj�cym wi�kszy zasi�g. �y�o, naturalnie, przez d�ugi czas w opowie�ciach przekazywanych z ust do ust, potem jednak, gdy �wiadkowie wydarze� pomarli, powstanie posz�o w niepami��. I nigdy nie znalaz�o miejsca w podr�cznikach historii.

W dzie� Bo�ego Narodzenia 1673 roku do Woller powr�cili czterej je�d�cy z wiadomo�ci�, �e Eldar Svartskogen pad� z ich m�ciwych r�k.

��Dobrze � pochwali� stary Woller. � To teraz jeszcze tylko ta ma�a gadzina o ��tych oczach. Ale dostaniemy j�, pr�dzej czy p�niej.

U�miechn�� si� zadowolony na sam� my�l o tym. Zaraz jednak jego wielka, jakby w kamieniu wyciosana twarz przybra�a ponury wyraz.

Krwawa zemsta nie zosta�a jeszcze dope�niona.