SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XVI

M�oda dziewczyna sta�a wysoko w czworok�tnej wie�yczce na dachu domu w Grastensholm. Rozjarzonym wzrokiem wpatrywa�a si� w burzowe chmury. Za ka�dym razem, gdy p�omie� b�yskawicy przecina� niebo, twarz dziewczyny rozja�nia�a si� w zachwycie bliskim ekstazy, a w rozpalonych, ��tych niczym siarka oczach pojawia� si� ogie�.

S�ysza�a dochodz�ce z do�u wo�ania rodzic�w:

��Ingrid, Ingrid, gdzie jeste�?

Nie zadawa�a sobie trudu, by odpowiada�.

Oni si� teraz nie liczyli. To by�a jej godzina, jej �wiat.

Obudzi�y si� w niej u�pione moce. Jestem jedn� z �nich�, my�la�a z dum�, bo obci��onych dziedzictwem potomk�w Ludzi Lodu przewa�nie cechowa�o wielkie zarozumialstwo. Zawsze o tym wiedzia�am, tylko przedtem nie mia�o to dla mnie wi�kszego znaczenia. By�am zaj�ta tyloma innymi sprawami.

Alv Lind z Ludzi Lodu, syn Niklasa i Irmelin, o�eni� si� z dziewczyn� ze wsi. Mia�a na imi� Berit i jak wi�kszo�� ch�opskich c�rek by�a pracowita i krzepka, romantycznie usposobiona i nies�ychanie dumna, �e dziedzic maj�tk�w w Grastensholm i Lipowej Alei wybra� w�a�nie j�. W�a�ciwie powinien by� dziedziczy� tak�e Elistrand, lecz tu nieoczekiwanie pojawi� si� inny spadkobierca, Ulvhedin, i osiedli� si� w starym domu Villemo. Alv przyj�� to z ulg�. Nie�atwo by�oby w pojedynk� zarz�dza� trzema dworami.

Zanim jednak wzi�� �lub z Berit, odby� z ni� bardzo powa�n� rozmow�. Wszyscy w okolicy zdawali sobie, naturalnie, spraw� z tego, jakie przekle�stwo ci��y nad Lud�mi Lodu, wiedzieli, �e w ka�dej generacji rodzi si� przynajmniej jedno dziecko obci��one i �e jego narodziny matka mo�e przyp�aci� �yciem. W przypadku Alva sprawy mia�y si� szczeg�lnie �le. W swoim pokoleniu on zawiera� ma��e�stwo jako ostatni. Christiana mia�a ju� syna Vendela, najzupe�niej normalnego. Ulvhedinowi i Elisie urodzi� si� Jon, wspania�y ch�opaczek. Ze Szwecji nadchodzi�y wiadomo�ci, �e Tengel M�odszy tak�e zosta� ojcem bardzo udanego syna, kt�rego ochrzczono imieniem Dan. Wi�cej dzieci ta tr�jka raczej si� nie spodziewa�a.

Pozostawa�o zatem potomstwo Alva�

Czy Berit si� odwa�y? Istnia�o ogromne ryzyko, �e urodzi dziecko obci��one i �e ona sama mo�e przy tym straci� �ycie.

Berit jednak kocha�a m�odego, jasnow�osego, urodziwego niczym faun Alva. Nie bacz�c na nic podj�a ryzyko.

Wszystko posz�o jak nale�y. Berit urodzi�a c�reczk� o p�omiennych miedzianych w�osach, gorej�cych ��tych oczach i wspania�ej twarzyczce. Nawet �ladu tych kalekich ramion, kt�re mog�y odebra� �ycie matce. Ma�a Ingrid by�a nadzwyczaj udanym dzieckiem, ale to jednak na ni� spad�o dziedzictwo. Na zewn�trz �wiadczy� o tym tylko kolor oczu; by�y to najbardziej ��te oczy, jakie kiedykolwiek widziano. Je�li natomiast chodzi o usposobienie� Och, doprawdy� Ingrid by�a niczym ma�y troll, dzikus, kt�rego po prostu nie da�o si� wychowa�. Tengel i Silje mieli k�opoty z Sol, ale by�y one niczym w por�wnaniu z tym, co rodzice Ingrid prze�ywali ze swoj� c�rk�.

A na dodatek zosta�a obdarzona tak� inteligencj�, �e nawet najbardziej uczeni m�owie uwa�ali, by nie wdawa� si� w dyskusje z tym nad wiek rozwini�tym dzieckiem. Dla nikogo nie mia�a szacunku, nawet dla ksi�dza. Mo�e nawet dla niego najmniej. Ingrid wystrzega�a si� ko�cio�a jak ognia, co bardzo zasmuca�o Alva i Berit. Wiedzieli przecie�, �e najci�ej dotkni�ci potomkowie Ludzi Lodu z wielkim trudem przekraczaj� progi �wi�tyni.

Okaza�o si�, �e jej daleki kuzyn, Jon Paladin z Elistrand, tak�e ma bardzo otwarty umys� i �e b�dzie chodzi� na nauki do proboszcza. Ingrid znacznie przewy�sza�a inteligencj� Jona, wobec czego Alv poprosi� pastora, by i ona mog�a si� uczy� razem z kuzynem.

Ale nie! Zar�wno Ingrid, jak i ksi�dz stan�li d�ba. Ksi�dz nie m�g� pogodzi� si� z my�l�, �e mia�by uczy� dziewczyn� � s�yszane to rzeczy? A pewnie wiedzia� ju� to i owo o jej bystrym umy�le i nie chcia� nara�a� na szwank swojego presti�u w kontaktach z t� impertynenck� smarkul�. Poza tym z trudem przyjmowa� do wiadomo�ci jej niech�� do ko�cio�a. Wielokrotnie my�la� o tym, �eby j� ukara�, mo�e postawi� pod pr�gierzem? Powstrzymywa�o go tylko to, �e pochodzi�a z tak znakomitego rodu. Nie nale�y zaczepia� Ludzi Lodu, tego zd��y� si� ju� nauczy�!

Ingrid protestowa�a przeciwko podj�ciu nauki u proboszcza, poniewa� nie chcia�a mie� z nim do czynienia i nawet w dziesi�� koni nikt by jej na plebani� nie zaci�gn��. Postanowiono wi�c, �e Jon zaraz po lekcjach b�dzie przychodzi� do Grastensholm i przekazywa� Ingrid wszystko, czego si� w�a�nie nauczy�. Takie rozwi�zanie zadowoli�o zainteresowanych � na kilka lat. W ko�cu jednak pastor nie mia� ju� czego uczy� Ingrid. Dosz�o do tego, �e najpierw ponuro i ze z�o�ci� wpatrywa�a si� w ksi��ki, a kt�rego� dnia jednym ruchem r�ki str�ci�a je na pod�og�.

��Co za paskudztwo! � wysycza�a przez z�by. � Pastor mo�e je sobie wzi��, b�dzie mia� czym si� podciera�!

��Ingrid! � zawo�a� Alv ostro, lecz ukara� jej nie m�g�.

Nie wolno by�o podnie�� r�ki na Ingrid, podobnie jak kiedy� na Sol. Je�li kto� si� na to wa�y�, odp�aca�a mu strasznie, i to wtedy, kiedy najmniej si� tego spodziewa�. Gdy kiedy� Berit da�a jej klapsa, nast�pnego dnia znalaz�a swoje pi�kne kilimy, kt�re sama utka�a, poci�te na strz�py. Berit ponownie wymierzy�a kar�, a w odpowiedzi na to Ingrid sta�a przez ca�y wiecz�r w k�cie, bez jedzenia, i mamrota�a jakie� niezrozumia�e s�owa, a Berit si� zdawa�o, �e kasza, kt�r� jad�a na kolacj�, roi si� od robak�w. Przera�ona nigdy wi�cej nie tkn�a dziecka.

Alv wzdycha� ci�ko.

��Dali�my jej takie pospolite norweskie imi� jak to tylko mo�liwe w nadziei, �e to mo�e wywrze jaki� wp�yw na jej charakter. Ale nic z tego!

Czasami przychodzi�y listy ze Szwecji. Krewni pisali, �e m�ody Dan Lind z Ludzi Lodu jest m�odzie�cem tak inteligentnym, i� uzyska� pozwolenie na nauk� u szwedzkiego profesora Olofa Rudbecka juniora, j�zykoznawcy i botanika, i �e nawi�za� tam kontakty z innymi wielkimi szwedzkimi profesorami, jak Urban Hjame i Emanuel Swedenborg.

Ca�e dzieci�stwo Ingrid by�o dla jej rodzic�w czasem zmartwie� i rozczarowa�. Mo�e najbardziej dlatego, �e kochali j� bezgranicznie i pragn�li dla niej wy��cznie dobra. Ona, oczywi�cie, tak�e odpowiada�a uczuciem na ich mi�o��. Wyra�a�y to jej nieoczekiwane a gwa�towne u�ciski. Zdarza�o si� te�, �e w �rodku nocy w�lizgiwa�a si� do ich ��ka, szukaj�c schronienia przed tymi wszystkimi paskudnymi istotami, kt�re czaj� si� w jej pokoju. Nie chodzi o to, �e si� ich boi, m�wi�a Alvovi i Berit, ale one s� takie m�cz�ce, okropnie ha�asuj� i nie daj� spa�. A w ��ku rodzic�w jest tak spokojnie i rozkosznie.

Alv wielokrotnie chodzi� z ni� do dziecinnego pokoju, �eby przegoni� strachy. Ale, rzecz jasna, niczego tam nie znajdowali. Tylko ksi�yc rzuca� na pod�og� b��kitnosrebrzyst� po�wiat�.

Wielk� pociech� w tych latach by� dla nich Ulvhedin. On wiedzia�, jak to jest, kiedy si� dorasta nosz�c diab�a w duszy, chcia� wspiera� ma�� kuzynk� i wskazywa� jej drog�. Bardzo si� oboje ze sob� zaprzyja�nili i wielokrotnie Ingrid, gdy mia�a zmartwienia, sz�a do Elistrand, by prosi� o rad� starszego od niej o dwadzie�cia cztery lata olbrzyma. T�umaczy�a mu, �e nie chce by� niemi�a i z�o�liwa, ale niekiedy czuje w sobie straszn� z�o��. I wtedy bardzo jej pomaga�y zapewnienia Ulvhedina, �e z czasem mo�na z�e si�y pokona� i zd�awi�.

Wielu ze starszego pokolenia, patrz�c na Ingrid, wspomina�o o Sol i Alv musia� chodzi� do Lipowej Alei, �eby przyjrze� si� portretowi tamtej. Twarz Ingrid nie by�a podobna do ma�ej, kszta�tem przypominaj�cej serce i w jaki� spos�b kociej twarzyczki Sol. Ingrid mia�a ogromne, bursztynowe oczy w ciemnobr�zowej oprawie, ma�y nosek, du�e, jakby wci�� g�odne usta i niezwykle pi�kne z�by. Delikatne, upodabniaj�ce j� do m�odego fauna do�eczki na policzkach odziedziczy�a po ojcu. W dzikich oczach i w wyrazie lekko wyd�tych warg rysowa�a si� jakby pogarda czy szyderstwo, ale w og�le rysy twarzy mia�a bardziej klasyczne ni� Sol. By�y jednak niebezpiecznie urodziwe, obydwie.

Alv najbardziej obawia� si� wewn�trznego podobie�stwa. A by�o ono przera�aj�co wielkie.

Sol pod mask� weso�ego szale�stwa by�a osob� g��boko nieszcz�liw�. Och, Alv pragn�� tak bardzo, ca�ym sercem, by jego jedyne dziecko mog�o unikn�� gorzkiego losu tamtej.

Nie nale�a�o lekcewa�y� niebezpiecze�stwa.

Najbardziej przera�a�y ich opowie�ci o tym, jak Sol potrafi�a bez skrupu��w odebra� �ycie ka�demu, kto stawa� na drodze Ludzi Lodu. Alv i Berit wk�adali ca�� dusz� w wychowanie swojej ma�ej dziewczynki. Pr�bowali uczy� j� rozr�niania mi�dzy dobrem a z�em, mi�dzy tym, co nale�y do niej, a co trzeba odda� innym, pr�bowali jej wyt�umaczy�, �e inni ludzie s� tacy sami jak ona. Je�li post�pi wobec nich niesprawiedliwie lub sprawi im b�l, odczuj� to r�wnie bole�nie, jak ona by odczuwa�a. Powo�ywali si� na s�owa Biblii: post�pujcie wobec innych tak, jakby�cie chcieli, �eby i oni post�powali wobec was. Wci�� mieli nadziej�, �e c�rka potrafi okazywa� wsp�czucie.

Trudno powiedzie�, jak dalece te ich starania si� powiod�y. Ingrid by�a zdolna do najbardziej szalonych wybryk�w. Takich jak na przyk�ad wypuszczenie wszystkich koni na pole owsa, �eby si� raz dobrze najad�y, albo poinformowanie najbardziej szacownej gospodyni w okolicy, �e mamy nie ma w domu, poniewa� wiedzia�a, �e Berit za t� pani� nie przepada. To, �e Berit nieoczekiwanie zjawi�a si� w hallu i k�amstwo si� wyda�o, nie mia�o dla niej specjalnego znaczenia.

Z czasem jednak rodzice zrozumieli, �e wszystkie te szale�stwa, kt�re Ingrid pope�nia�a, wynika�y z mi�o�ci. Po prostu p�on�a mi�o�ci� do wszystkich bliskich sobie ludzi i zwierz�t. To, co nazywali z�o�liwo�ci�, by�o wyrazem �alu i rozczarowania, swego rodzaju obron�. M�ci�a si�, je�li za co� zosta�a skarcona. Nie mog�a zrozumie�, �e ci, kt�rych kocha tak bardzo, mog� j� uderzy� czy w inny spos�b ukara�.

Nie umia�a odpowiedzie�, dlaczego sprawi�a, �e w jedzeniu matki pojawi�y si� paskudztwa. Mo�e po prostu odp�aca�a pi�knym za nadobne? Mo�e czu�a si� zbyt g��boko zraniona lub chcia�a zwr�ci� uwag� na swoj� krzywd� w dok�adnie odwrotny spos�b ni� oczekiwano? Na przyk�ad to, �e poci�a kilimy, by�o wyrazem dziecinnego niezrozumienia i g��bokiej zazdro�ci wobec tkaniny, kt�ra poch�ania�a tyle czasu i uwagi jej matki. Ten i inne przypadki dowodzi�y, �e nie rozumia�a prawdy zawartej w s�owach rodzic�w, i� za wi�kszo�ci� materialnych rzeczy kryj� si� ludzkie uczucia. Po prostu wobec rywali ogarnia�a j� dzika pasja niszczenia. Konsekwencji tego czynu, �alu i rozgoryczenia matki, �e z tak� staranno�ci� wykonana praca zosta�a zniszczona, w og�le nie bra�a w rachub�.

Kiedy taki niszczycielski nastr�j stawa� si� nie do zniesienia, wyprowadza�a ze stajni konia i jak wicher je�dzi�a po polach. �Oho, z�e znowu wodzi m�od� pann� z Grastensholm� � powiadali wtedy ludzie.

Przewa�nie jednak Ingrid by�a mi�a, kochaj�ca i s�odka, a rodzic�w rozsadza�a duma ze wspania�ej c�rki, wi�c bez wahania wybaczali jej wszystkie szale�stwa.

A� do nast�pnego razu.

By�a jakby odrodzon� Sol, ale oni o tym nie wiedzieli, bo przecie� tamtej nie znali.

Villemo, podobna do nich obu, i do Sol, i do Ingrid, nigdy nie by�a a� taka z�a, Villemo bowiem nie nale�a�a do obci��onych, ona nale�a�a do wybranych. Villemo mia�a zdolno�� logicznego my�lenia, Sol i Ingrid my�la�y irracjonalnie, kierowa�y si� emocjami.

S�u�ba w Grastensholm tak�e nauczy�a si� szybko post�powania z Ingrid, a ona odp�aca�a im ich �yczliwo�� czu�ym przywi�zaniem, tak �e, mimo wszystko, dorasta�a w przyjaznej i pe�nej harmonii atmosferze.

(Nie b�dziemy na tyle ma�ostkowi, by opowiada� tutaj o tym, jak pewnego razu nowy ch�opiec stajenny pozwoli� sobie klepn�� w po�ladek t� poci�gaj�c� panienk�. W nast�pnym momencie znalaz� si� po�rodku gnojowiska za chlewem. Nigdy nie zrozumia�, jakim sposobem tam trafi�, cho� zastanawia� si� nad tym do ko�ca �ycia. Zreszt� po dw�ch dniach zosta� odprawiony z Grastensholm.)

Ale najbardziej gro�ne mog�y si� okaza� niezwyk�e uzdolnienia Ingrid. Jon z Elistrand uczy� si� razem z ni�, lecz nie by� w stanie dotrzyma� jej kroku.

Wszystkie ksi��ki i atlasy w Grastensholm zosta�y sczytane od deski do deski. W Elistrand tak�e. Jedyny wykszta�cony cz�owiek w okolicy, pastor, omija� j� szerokim �ukiem, poniewa� uwa�a�, �e zadaje mn�stwo niezrozumia�ych i g�upich pyta�. To znaczy on nie umia� na nie odpowiada�, a w�a�nie do tego za nic by si� nie przyzna�!

Kiedy Ingrid sko�czy�a siedemna�cie lat, niezadowolenie z wykszta�cenia, jakie zdoby�a, przeradza�o si� coraz cz�ciej w irytacj�. Czy wszyscy ludzie s� tacy g�upi? Czy naprawd� nie ma nikogo, kto by potrafi� odpowiedzie� na wszystkie niepokoj�ce j� pytania?

Odbiera�o to ch�ci do pracy i charakter Ingrid znowu si� pogorszy�. By da� upust niezwyk�ej energii, zacz�a na w�asn� r�k� eksperymentowa� troch� z czarami.

Wtedy w�a�nie Alv zdecydowa� si� na drastyczny krok i powiedzia� jej o istnieniu czarodziejskiego skarbu Ludzi Lodu. Czyni� to z niespokojnym sercem, wiedzia� bowiem, jaki ogie� rozpala si� w umys�ach dotkni�tych dziedzictwem na wiadomo�� o skarbie.

��Odk�d m�j ojciec, Niklas, umar�, skarb spoczywa w ukryciu � poinformowa� Ingrid z powag�. � W�a�ciwie to Ulvhedin powinien go odziedziczy� po Niklasie, lecz on by� dostatecznie silny, by powiedzie�: nie. On wie, jak trudn� do odparcia pokus� dla obci��onych dziedzictwem mog� si� okaza� te czarodziejskie zbiory, a chcia�by nadal �y� jak cz�owiek, w spokoju, z Elis� i rodzin�.

Alv stwierdzi� z przera�eniem, �e w oczach jego c�rki zaczynaj� ta�czy� iskierki � z podniecenia i pragnienia posiadania.

��Gdzie teraz jest ten skarb?

��Tego nie mog� ci jeszcze powiedzie�. Zgodnie z prawami rodu ty jeste� nast�pn� dziedziczk�. Zosta�o jednak postanowione, �e je�eli obci��ony dziedzictwem cz�onek rodziny nie jest godzien posiada� skarbu, to mo�e zosta� pozbawiony tego prawa. Jest nasz� rzecz�, doros�ych, rozstrzygn��, jak b�dzie w twoim przypadku.

��Ale ja chc�, ja chc�! � zawo�a�a Ingrid przestraszona. � Obiecuj�, �e b�d� godna skarbu, zobaczycie, �e mnie na to sta�!

I tak rzeczywi�cie by�o. Przez ca�y d�ugi rok Ingrid zachowywa�a si� niczym ma�y anio�ek, kt�rego wszyscy szczerze kochali. Nigdy nie wspomnia�a ani s�owem o tym, jak bardzo by chcia�a dalej si� uczy�, pod ka�dym wzgl�dem zachowywa�a si� przyk�adnie.

W tym czasie Dan Lind z Ludzi Lodu wi�d� bardzo szcz�liwe �ycie w Szwecji. On tak�e by� niezwykle uzdolniony, m�ody geniusz, mo�na powiedzie�, lecz on m�g� swoje zdolno�ci rozwija�. Sko�czy� w�a�nie osiemna�cie lat i spotyka� si� z najwi�kszymi uczonymi Szwecji. Obdarzony trze�wym, logicznym umys�em, my�la� jasno, nie ulega� uczuciom. Rodzice rozgl�dali si� za odpowiedni� dla niego pann�, a on si� na to godzi� bez szemrania. �eby tylko by�a mi�a i porz�dna, �eby lubi�a dom i nie zanudza�a go gadaniem, to got�w by� zaakceptowa� ka�d�.

I oto zdarzy�o si�, �e Ofol Rudbeck junior poprosi� Dana, by zaj�� si� badaniami g�rskiej flory, sam uczony bowiem pracowa� nad innymi sprawami i nie mia� na to czasu.

Dan przyj�� propozycj�, z tym jednak zastrze�eniem, �e wola�by przeprowadza� badania w g�rach norweskich. Jego r�d pochodzi w�a�nie stamt�d, wyja�ni� mistrzowi, wi�c przy okazji Dan chcia�by odwiedzi� mieszkaj�cych w Norwegii krewnych.

Olof Rudbeck zgodzi� si� i m�ody badacz zosta� wyposa�ony w imponuj�c� list� ro�lin, kt�re powinien zebra�. A by�oby dobrze, gdyby znalaz� jeszcze nowe, nieznane.

Plany ma��e�skie od�o�ono na p�niej. Dan po�egna� si� z rodzicami, Tengelem M�odszym i Sigrid, a tak�e z dziadkami, Villemo i Dominikiem, po czym wyruszy� w drog�.

By� rok 1715 i nikt nie zna� jeszcze los�w Vendela Gripa. Wiele lat temu przepad� on gdzie� w Rosji. Nikt ju� si� nie spodziewa�, �e go jeszcze zobacz�. On tymczasem znajdowa� si� w kraju Samojed�w w najzimniejszej cz�ci Syberii, gdzie daremnie stara� si� przeciwstawi� obdarzonej ogromn� si�� woli szamance Tun-sij.

Dan Lind z Ludzi Lodu nie spieszy� si� w drodze do Norwegii. Korzysta� z okazji, by odwiedza� innych badaczy, min�o wi�c sporo czasu, zanim dotar� do Grastensholm. My�la� cz�sto z u�miechem o po�egnaniu ze swoj� dzieln� babk� Villemo. Nie by�a ju� przecie� m�oda i Dan poprosi� j� �artem, by zaczeka�a na jego powr�t z tej wyprawy. Villemo odpar�a z u�miechem, �e ona i Dominik zamierzaj� do�y� wsp�lnie bardzo p�nej staro�ci. A kiedy uznaj�, �e wszystkiego ju� w �yciu dokonali, umr� razem. Tak postanowili. Bo kt�re z nich chcia�oby nadal �y�, kiedy zabraknie drugiego?

Dan chcia�by mie� takie wspania�e ma��e�stwo jak dziadkowie, cz�sto o tym my�la�. Tymczasem jednak jego uwag� poch�ania�y badania.

Podr� przez Szwecj� zaj�a mu ca�� zim�. Tak wielu ludzi chcia�o z nim rozmawia� i on sam chcia� rozmawia� z tyloma wielkimi uczonymi, kt�rych odwiedza�. Nad�o�y� drogi do miejscowo�ci Skara, by spotka� swego przyjaciela Emanuela Swedenborga, czy raczej Svedberga, jak si� teraz nazywa�. Ojcem Emanuela by� Jesper Svedberg, biskup w Skara, cz�owiek wielce uczony i surowych obyczaj�w. Emanuel mia� nieco bardziej liberalne pogl�dy na �ycie i g�osi� idee, kt�re interesowa�y Dana, a dotyczy�y �wiata duchowego. Twierdzi� on mianowicie, �e potrafi prowadzi� d�ugie rozmowy z duchami i anio�ami, a Bibli� pojmowa� w spos�b, kt�ry nie wszyscy pochwalali. Studiowa� matematyk�, astronomi� i medycyn�, by� cz�owiekiem niezwykle uzdolnionym, lecz mia� wielu zawistnych koleg�w, kt�rzy go oczerniali i intrygowali przeciwko niemu.

Popatrzy� z gorycz� na m�odego Dana i powiedzia�:

��W�a�nie pisz� list do jednego z moich najlepszych przyjaci�. Czy mog� ci przeczyta�, co napisa�em?

��Ch�tnie pos�ucham � odpar� Dan.

I Emanuel przeczyta�: Musi by� uwa�any za szale�ca cz�owiek, kt�ry jest wolny i niezale�ny oraz ma nazwisko znane nawet w obcych krajach, ale kt�rego przez to nie otaczaj� wcale mniejsze ciemno�ci, a kt�ry mimo to marznie tutaj, gdzie furie, zazdro�nicy i Pluto czuwaj� nad rozdzia�em wszelkich nagr�d.

Dan zgadza� si� z nim, �e to niesprawiedliwy los. Owszem, Emanuel zyska� uznanie po latach, ale musia� na nie d�ugo czeka�.

Ekspedycja Dana w norweskie g�ry bardzo Emanuela interesowa�a, rozmawiali o niej wiele, obaj przecie� po�wi�cili si� badaniu natury. Gdy zatem Dan dotar� do Grastenshalm, zd��y� ju� sko�czy� dziewi�tnasty rok �ycia, a na �wiecie zacz�o si� kolejne lato.

By�o to w�a�nie tego dnia, kiedy Ingrid sta�a na wie�y i rozkoszowa�a si� burz�.

Mia�a teraz osiemna�cie lat i przychodzili ju� do niej pierwsi zalotnicy. Specjalnie jej to nie bawi�o, ale by�a im wdzi�czna, �e zwr�cili na ni� uwag�, wi�c ich tak�e obejmowa�a swoj� mi�o�ci�. Nie do tego stopnia jednak, �e chcia�aby wyj�� za m��.

No, mo�e z wyj�tkiem jednego. By� to najm�odszy syn w�a�ciciela sporego gospodarstwa na po�udniowych kra�cach parafii Grastensholm. Ingrid nie udzieli�a ostatecznej odpowiedzi, musi si� zastanowi�, powiedzia�a, co w jej rodzicach wzbudzi�o nadziej�. Staraj�cy si� by� dobrym ch�opcem, a oni chcieli dla swojej c�rki jak najlepiej, poniewa� za� tak d�ugo trzyma�a w ryzach sw�j temperament, my�leli, �e mog� j� spokojnie odda� m�owi.

I wtedy pojawi� si� Dan�

Wjecha� na dziedziniec w Grastensholm galopem w obawie przed burz� i zbli�aj�c� si� ulew�.

Nagle wysoko na wie�y dostrzeg� dziwn� posta�. Sta�a w bia�ym ubraniu na tle antracytowogranatowych chmur i wyci�ga�a ramiona ku niebu.

Ona jest szalona, pomy�la�. Kompletnie zwariowa�a! �eby sta� na dachu w taki czas!

Nie m�g� si� jednak wyzby� pomieszanego ze strachem podziwu dla jej nies�ychanej odwagi. Pospiesznie odda� konia s�u��cemu, kt�ry wybieg� mu na spotkanie, pozbiera� liczne torby podr�ne i czym pr�dzej schroni� si� w domu. Alv i Berit powitali go serdecznie.

��Jak dobrze widzie� ci� znowu, Dan! Tw�j ojciec, Tengel, pisa�, �e jedziesz do nas, ale szczerze m�wi�c ten list dostali�my ju� bardzo dawno temu.

��Tak, nie spieszy�em si�.

��Jaki ty ju� jeste� doros�y! By�e� ma�ym ch�opcem, kiedy�my si� widzieli po raz ostatni. Ale poznali�my ci� natychmiast. Wiesz, �e jeste� bardzo podobny do swego dziadka Dominika?

M�wili nie to, co my�leli: �e mianowicie Dan sta� si� niezwykle przystojnym m�odym cz�owiekiem, wysokim i dobrze zbudowanym. Jego twarz mia�a mo�e troch� zbyt nieregularne rysy, �eby j� nazwa� pi�kn�, by�a jednak bardzo m�ska z t� ciemn� karnacj� i wyrazem powagi.

Berit pospieszy�a z wyja�nieniami:

��Ingrid powinna tutaj by� i przywita� si� z tob�! Jeste�my bardzo niespokojni, bo wiesz, Ingrid znikn�a. Przypuszczamy, �e boi si� burzy i znalaz�a sobie jak�� kryj�wk�.

Dan o�wiadczy� kr�tko:

��Wasza c�rka stoi wysoko na wie�y i przyzywa burzowe chmury. Najwyra�niej bardzo to lubi.

��No tak, mo�na si� by�o tego spodziewa� � mrukn�� Alv i wbieg� po schodach na strych.

Wkr�tce wr�ci�, mocno trzymaj�c dziewczyn� w ojcowskich obj�ciach. Oczy Ingrid p�on�y z podniecenia i szcz�cia.

Dobry Bo�e, pomy�la� Dan, ona wygl�da fantastycznie! Jest po prostu fascynuj�ca!

��Hej, Dan! � przywita�a go Ingrid z zaczepnym u�mieszkiem. � Ojciec mi powiedzia�, �e przyjecha�e�. �ci�gn��e� ze sob� burz�, jak widz�.

��O, nie taka to znowu straszna burza. Przynajmniej w tej chwili. Taka sobie ulewa � odpowiedzia� jej tak�e z u�miechem. � Nie jeste� strachliwa, skoro mo�esz sta� na wie�y w tak� pogod�.

Pot�ny grzmot wstrz�sn�� domem.

��Ja pr�bowa�am tylko zrozumie�, czym jest burza � wyja�ni�a, kiedy grzmot ucich�. � Nie wierz� w to gadanie o karze, kt�r� B�g zsy�a na jakiego� biedaka tu, w naszej parafii.

Dan o�ywi� si�.

��Uczy�em si� tego i owego o istocie burzy�

��Naprawd�? No i co?

Weszli do salonu rozmawiaj�c z przej�ciem. Wyja�nienia Dana nie by�y z naukowego punktu widzenia zbyt poprawne, ludzko�� jeszcze wtedy nie rozwi�za�a zagadki napi�cia elektrycznego, by�y jednak znacznie bardziej logiczne ni� zwi�zane z burz� przes�dy, powszechnie w�wczas panuj�ce. Ingrid, oczarowana jego s�owami, bez trudu pojmowa�a obja�nienia. Mia�a �zy w oczach ze szcz�cia, �e mo�e porusza� takie tematy. Alv i Berit przys�uchiwali im si� w milczeniu, spogl�daj�c po sobie. Nareszcie Ingrid spotka�a bratni� dusz�.

��Jaka szkoda, �e mieszkaj� tak daleko od siebie � westchn�� w ko�cu Alv.

��Tak. Naprawd� szkoda, �e�

Berit umilk�a, ale doko�czy� jej m��:

���e oboje pochodz� z Ludzi Lodu? I �e dziadkowie obojga ze strony ojc�w pochodz� z Ludzi Lodu? Wszyscy czworo? Ta sama krew. Niebezpiecznie du�o tej samej krwi!

��Tak, a poza tym, szczerze m�wi�c, Ingrid jest ju� zar�czona.

��Dan tak�e, jak s�ysza�em. Ma si� �eni�, jak tylko wr�ci do domu. Nie, oni nie s� dla siebie, w �adnym razie. A jednak pomy�l, jakie by oni mogli mie� dzieci! To znaczy, gdyby wszystko by�o normalnie, chcia�em powiedzie�. W ka�dym razie to dobrze, �e Ingrid ma z kim porozmawia�. My wszyscy tak strasznie do niej nie dorastamy.

Dwoje geniuszy Ludzi Lodu nie s�ysza�o tej rozmowy. Byli zaj�ci swoimi sprawami. Dan nadziwi� si� nie m�g�, jak wielk� inteligencj� odznacza si� �liczna Ingrid.

A ona? Ona ja�nia�a niczym s�o�ce!

Wieczorem ca�a rodzina wraz go�ciem uda�a si� do Elistrand.

Po wyczarowanej niemal natychmiast kolacji wszyscy siedli przed kominkiem i zacz�y si� rozmowy. Na dworze wci�� pada�o, w domu by�o tak zimno, �e mimo lata trzeba by�o rozpali� ogie�.

��Och, ojcze, czy ja bym nie mog�a pojecha� z Danem na jego wypraw�? � zapyta�a w pewnym momencie Ingrid.

��Czy ty oszala�a�, dziewczyno? � wykrzykn�a Berit. � No, pi�kny pomys�, nie ma co! A co by powiedzia� przysz�y m�� o pannie, kt�ra w��czy si� po lasach i przygl�da ro�linom?

Dan pochyli� si� i spogl�da� w oczy kuzynki, w kt�rych odbija�y si� ��te b�yski ognia.

��Musz� ci powiedzie�, Ingrid, �e mam tak�e inny plan; dlatego w�a�nie chcia�em jecha� w norweskie g�ry. To bardzo niebezpieczny plan�

��Opowiedz nam o nim � poprosi� Tristan, siedz�cy obok znacznie od siebie m�odszej �ony Mariny. Byli tacy r�ni, ale wygl�dali na szcz�liwych.

Dan o�ywi� si�. Chocia� nie widzia� tych ludzi od czasu, kiedy by� dzieckiem, czu�, �e jest jednym z nich. W ich �y�ach p�yn�a ta sama krew.

��No wi�c, studiowa�em ksi��ki mojego pradziadka Mikaela o Ludziach Lodu. I jest co�, co mnie w nich uderzy�o�

To zaciekawi�o wszystkich. Tristan, najstarszy w tym gronie, powiedzia�:

��Musisz jednak pami�ta�, �e to bardzo niepe�ne opowie�ci. W�a�ciwie ma�o co wiadomo o pocz�tkach �ycia rodu w Lodowej Dolinie.

��Tak, wiem � zgodzi� si� Dan. � Zastanawiam si� jednak, czy nie m�g�bym odnale�� w�tku, o kt�rym nikt dotychczas nie my�la�.

��Jakiego? � zapyta� Jon, syn Ulvhedina i Elisy. On i Branja wygl�dali na nieroz��cznych. Siedzieli tak blisko siebie, �e nawet ostrze no�a by si� mi�dzy nimi nie zmie�ci�o.

��Czy kt�re� z was zastanawia�o si� kiedy nad tym, co sta�o si� p�niej? Mam na my�li Tengela Z�ego.

Oczy Ulvhedina rozb�ys�y w p�mroku. W blasku ognia jego straszna twarz zdawa�a si� jeszcze bardziej groteskowa, a broda, kt�r� teraz nosi�, dodawa�a mu demonicznego wyrazu. Zwr�ci� si� do Dana, wolno wymawiaj�c s�owa:

��To znaczy po tym, kiedy Tengel Z�y ju� wywo�a� Ksi�cia Ciemno�ci?

��No, o tym wiemy chyba do�� du�o. O jego diabelskim post�powaniu i tak dalej. Nigdzie jednak nie wspomina si� nic o jego �mierci. Gdzie jest jego gr�b?

Zaleg�a cisza.

��C� � zacz�� po chwili Jon � gr�b znajduje si� chyba na cmentarzu w Lodowej Dolinie, czy� nie?

��Na cmentarzu? � prychn�� Tristan. � Tengel Z�y? To niemo�liwe! Ju� raczej tam, gdzie zakopa� kocio�ek!

��To te� nie jest mo�liwe � powiedzia�a Ingrid z nieub�agan� logik�. � Bo to miejsce tak�e by�o ca�kowicie nieznane.

��S�usznie � przytakn�� Dan. � A� do czas�w Kolgrima. Przed nim prawdopodobnie odnalaz�a je Sol. Ale wierzcie mi, w czasach Tengela Z�ego nikt tego miejsca nie zna�. Wobec tego gdzie on zosta� pochowany?

��Mo�e sam uda� si� na wybrane miejsce, kiedy czu�, �e �mier� si� zbli�a � zastanawia� si� Ulvhedin.

Dan przyzna� mu racj�.

��Ja tak�e nad tym my�la�em. I w�a�nie teraz zamierzam to miejsce odnale��, �eby sprawdzi�, czy moje rozumowanie jest s�uszne.

��Oszala�e�? � zawo�a� Alv. � Nie wolno ci tego robi�! Zw�aszcza tobie, kt�ry nie jeste� obci��ony dziedzictwem!

��A ja my�l�, �e wprost przeciwnie, daje mi to pewn� ochron�. Tylko dotkni�ci mog� zobaczy� Tengela Z�ego. Zreszt� m�g�bym zabra� ze sob� Ingrid i Ulvhedina.

��Och, tak! � wrzasn�a Ingrid.

��Mowy nie ma! � uci�� Alv.

Tristan poruszy� si� niespokojnie:

��Dlaczego chcesz odnale�� jego gr�b, Dan?

M�ody uczony spowa�nia�.

��Poniewa� bardzo bym chcia� wiedzie�, �e on ma w�asny gr�b.

Elisa j�kn�a:

��Jeste� okropny!

Spojrza� w jej stron�. Wielkie, b��kitne oczy. Elisy ze strachu a� pociemnia�y.

��Ja wierz�, �e on ma gr�b, Eliso. Ale chc� si� upewni�. I pomodli� si� nad nim.

Wszyscy zebrani na moment zamilkli. Dan podj�� teraz temat, kt�rego zawsze unikali. Wiedzieli, �e przynajmniej dwoje spo�r�d nich nie uznaje ko�cio�a.

��Nie przypuszcza�am, Dan, �e jeste� taki religijny � rzek�a Ingrid kr�tko z odcieniem rozczarowania w g�osie.

Przelotny u�miech pojawi� si� na twarzy Dana.

��Musz� przyzna�, �e jako badacz natury od czasu do czasu stawiam sobie blu�niercze pytania. A babcia Villemo nie by�a najw�a�ciwsz� wychowawczyni�, je�li o to chodzi. Ale moja matka, Sigrid, �ywi g��bok� i gor�c� wiar�, to ona mia�a na mnie najwi�kszy wp�yw. Powiedzmy zatem, �e jestem agnostykiem, to znaczy ani nie wierz�, ani nie zaprzeczam istnieniu Boga. Problem ten pozostaje dla mnie otwarty. Dop�ki sprawa nie zostanie udowodniona ponad wszelk� w�tpliwo��, nie mog� twierdzi�, �e jest tak czy inaczej.

Ingrid, kt�ra uwielbia�a dyskutowa�, pochyli�a si� do przodu i rzek�a z o�ywieniem:

��Zamierzasz zatem przynajmniej spr�bowa� wypowiedzie� s�owa modlitwy nad grobem Tengela Z�ego?

��To w ka�dym razie zaszkodzi� nie mo�e.

��Nie b�d� taki pewien � powiedzia� Tristan sceptycznie. � Nie zapominaj, �e zwracasz si� do mocy nie z tego �wiata. Tengel Z�y ma za sob� pot�n� si��, je�li, oczywi�cie, to prawda, �e zawar� pakt z diab�em.

��Uff, nie! � j�kn�a Berit. � Siedzicie tu i dyskutujecie o jakich� fantazjach, tak jak by to by�a najprawdziwsza rzeczywisto��!

Tristan spojrza� na ni� powa�nie.

��To jest rzeczywisto��, Berit! Ja widzia�em, jak postaci ze �wiata ba�ni by�y przywo�ywane do �ycia. Ulvhedin o tym wie. To on sam musia� wpycha� Ludzi z Bagnisk pod du�sk� ziemi�. Po tym prze�yciu wierz� bez zastrze�e� we wszystkie podania o Tengelu Z�ym.

Ingrid podskoczy�a na �awie.

��Ju� wiem! We�miemy ze sob� czarodziejski skarb Ludzi Lodu. Dan, Ulvhedin i ja, i w ten spos�b uwolnimy raz na zawsze r�d od przekle�stwa!

Wzburzone okrzyki: �Nie! Nie!� posypa�y si� na jej g�ow� jak grad. Propozycja Ingrid zosta�a zag�uszona, a ona sama jak niepyszna usiad�a na �awie.

Tylko z jednej strony napotka�a co�, co mo�na by nazwa� zainteresowaniem. Oczy Ulvhedina l�ni�y ciep�ym blaskiem, a na jego wargach igra� u�mieszek, na widok kt�rego zadr�a�a.

��Do�� ju� o tym � uci�� Alv. � Wszyscy chcieliby�my si� uwolni� od ci���cego na rodzie przekle�stwa, ale nigdy w �yciu nie zgodz� si�, �eby to moja jedyna c�rka mia�a wykopa� kocio�ek! Rodzina straci�a ju� zbyt wielu m�odych ludzi.

Reszta zebranych milcza�a. Ich my�li kierowa�y si� ku temu, kt�ry zagin�� gdzie� na bezkresnych przestrzeniach Rosji � wspominali Vendela Gripa. Nie mieli poj�cia, �e akurat w tej chwili znajduje si� on w Archangielsku i �e cierpi tam w niewoli. O jego prze�yciach jednak ju� opowiadali�my, a mia�o min�� jeszcze kilka lat, zanim rodzina b�dzie mog�a je pozna�.

Tymczasem wiedzieli jedynie, �e matka Vendela, Christiana, mieszka samotnie w Skanii, rozpaczaj�c nad nieznanym losem jedynaka. Babcia Lena dzieli�a jej �a�ob�.

W�r�d zebranych w Elistrand znikni�cie Vendela najbole�niej prze�y� Tristan. Christiana by�a jego siostrzenic�, a Lena siostr�.

Rozmowa skupia�a si� teraz na codziennych sprawach, lecz dwoje z obecnych nie bra�o w niej udzia�u. Zacz�li ju� snu� plany�

Ku wielkiej rado�ci Ingrid m�ody Dan sp�dzi� w Grastensholm kilka dni. Przez ca�y czas dotrzymywa�a mu towarzystwa, ch�on�a jego wiedz� i umiej�tno�ci jak wyschni�ta ro�lina wod�. Nikt by nie zliczy�, ile razy prosi�a ojca o pozwolenie uczestniczenia w g�rskiej wyprawie Dana, za ka�dym razem jednak s�ysza�a zdecydowane �nie�.

Ostatniego wieczora siedzia�a milcz�ca. Otoczenie przyjmowa�o to jako swego rodzaju demonstracj� cierpienia biednej duszy, kt�ra w ten spos�b apelowa�a do ich sumie�.

Rodzice pozostali nieub�agani. Podr� Dana by�a zbyt niebezpieczna, by mog�a mu towarzyszy� m�oda dziewczyna, na dodatek osoba tak nieopanowana i lekkomy�lna jak ona. On sam obieca�, oczywi�cie, �e nie b�dzie podejmowa� pr�b odszukania grobu Tengela Z�ego, lecz ca�kiem nie zrezygnowa� z podr�y w tamt� stron� � je�li znajdzie dostatecznie interesuj�ce ro�liny, usprawiedliwia� si� sam przed sob�, to czemu nie?

Ingrid nie mog�a zasn�� tego wieczora.

Przez ca�y rok prowadzi�a �ycie statecznej panienki, poniewa� ojciec powiedzia� jej, �e musi sta� si� godna posiadania skarbu. By� to d�ugi i trudny rok. Nie wolno jej by�o �yczy� nag�ej choroby wstr�tnej babie z s�siedniej wsi, nie wolno dra�ni� ch�opc�w stajennych, kt�rzy na jej widok a� si� �linili z podniecenia, nie mog�a wyczarowa� dobrych �niw dla Grastensholm ani wi�cej zdrowia i si�y dla sympatycznej Branji z Elistrand. W og�le nie mog�a �wiczy� i doskonali� swoich magicznych zdolno�ci!

Skarb Ludzi Lodu�

S�ysza�a histori� Kolgrima, kt�ry za pomoc� czar�w odnalaz� skarb ukryty pod portretem Sol. To oczywiste, �e ojciec nie umie�ci� na powr�t w�a�nie tam czarodziejskich przybor�w i �rodk�w leczniczych, m�wiono jednak, �e Kolgrirnowi pomog�a je znale�� jego dawno zmar�a babka, w�a�nie Sol.

Ingrid by�a z ni� spokrewniona tak daleko, �e naprawd� nie mog�a na nic takiego liczy�. Szeptano jednak, �e Sol w dalszym ci�gu gotowa jest przy�o�y� r�ki do r�nych spraw, kiedy jest potrzebna. A Ingrid mia�a by� jakoby bardzo do tamtej podobna. Czy nie mo�na za�o�y�, �e Sol i tym razem by pomog�a?

Ingrid wsta�a z ��ka i podesz�a do okna. Przes�oni�ty mg�� sierp ksi�yca co prawda nie rozprasza� mroku, lecz teraz, latem, noce nie by�y zbyt ciemne i mimo wszystko wida� by�o u�pion� osad�. To znaczy ca�ej wsi nie widzia�a, dostrzega�a za to wyra�nie s�siedztwo dworu w Grastensholm: las, ��ki, pola na tle wzg�rz.

Czy� nie m�wiono, �e Sol wiele czasu sp�dza�a w tamtym lesie? �e mia�a w nim swoje tajemne kryj�wki? Kto� kiedy� wyczuwa� tam jej obecno�� Cecylia, zdaje si�.

Ingrid wiedzia�a, �e Sol nadal jest obecna w�r�d Ludzi Lodu. Villemo, babka Dana, odczuwa�a wyra�nie jej blisko��, a nawet j� widzia�a. Wiele razy.

��Sol � wyszepta�a Ingrid w kierunku lasu. � Sol, moja dusza jest taka jak twoja. Rozedrgana, niespokojna. Pa�aj�ca wieczn� t�sknot� za wiedz� o tym, co ukryte przed ludzkim wzrokiem. Chc� nauczy� si� wi�cej, Sol, chc� wiedzie�!

Las sta� ciemny i milcz�cy. Migotliwe, b��kitne �wiat�o otula�o ziemi�, �yzne pola i pokryte nocn� ros� ��ki. W�ski sierp ksi�yca obwiedziony by� ogromnym, ja�niej�cym kr�giem. To zapowiada�o zmian� pogody, lecz Ingrid zapomnia�a jak�. Pogorszenie chyba�

��Sol � powtarza�a wci�� szeptem. � Dan zamierza� pojecha� do Lodowej Doliny, lecz nie dosta� pozwolenia. Oni s� tacy g�upi, wszyscy, nie rozumiej� nic a nic! Jest co� w tej dolinie, co mami i przyzywa, ale co to jest, Sol? Czy ty to wiesz? Ja nie wierz�, �e to kocio�ek Tengela Z�ego. Czy my tak naprawd� chcemy go odnale��? Ty i ja, i wszyscy do nas podobni?

�wiat jakby wstrzyma� oddech w t� cich� letni� noc.

��To oczywiste, �e powinni nam pozwoli� pojecha� do Lodowej Doliny teraz, kiedy Dan i tak wybiera si� na p�noc! Gdybym tylko mog�a mu towarzyszy�! I zabra� tam ze sob� czarodziejski skarb!

Sierp ksi�yca sta� si� prawie niewidoczny, przes�oni�a go g�sta chmura.

��Nosz� w sobie tyle uczu�, Sol, kt�re nie maj� prawa wydosta� si� na zewn�trz. Ja wiem o tym, umiem przecie� troch� czarowa�, w drobnych sprawach. Tak jak wtedy, kiedy mia�am uk�ada� siano nad stajni�, a tak okropnie mi si� nie chcia�o. Nikt nie widzia�, co wtedy robi�am. A ty widzia�a�? Porusza�am tylko ramionami i wymawia�am s�owa, kt�re nie wiem sk�d mi si� bra�y, a ca�e siano, jakby unoszone wichrem, wp�ywa�o na strych. To by�o rozkoszne uczucie, Sol! By�am taka przej�ta przez ca�y dzie�, �e nie mog�am usiedzie� na miejscu.

Ingrid sta�a i z rozmarzeniem wpatrywa�a si� w noc. Wspomnienia pojawia�y si� i znika�y.

Nagle drgn�a. Porusza si� tam jaki� cie�, czy jej si� tylko zdawa�o?

Daleko, na skraju lasu� Z lasu przez ��ki zbli�a�o si� co� albo kto��

Jakie� du�e zwierz�?

Za du�e jak na �osia, nie, to nie jest zwierz�. Bardzo przypomina ludzk� posta� to co� rozp�ywaj�cego si�, co tak szybko sunie po mokrej od rosy trawie. Zbli�a si�, idzie prosto do dworu w Grastensholm.

W innym pokoju we dworze Dan Lind z Ludzi Lodu szykowa� si� do podr�y.

Sprawdzi� swoje wyposa�enie, przejrza�, czy wszystko jest na miejscu, i jeszcze raz przeczyta� d�ug� list� zada�, jakie mia� wykona�.

Dan, jedyny wnuk Villemo i Dominika, by� cz�owiekiem systematycznym, czego nauczy� si� u Olofa Rudbecka m�odszego. Jako dziecko Dan, ku zgryzocie swoich rodzic�w, Tengela M�odszego i Sigrid, by� rozpieszczany przez dziadk�w. Villemo traci�a wszelki rozs�dek, gdy chodzi�o o jej ukochanego wnuczka. �Chod� do mnie, Dan � mawia�a � bo twoi rodzice s� g�upi. Zaraz wszystko urz�dzimy jak trzeba, ty i ja�.

Z czasem Dan si� od tego uwolni�. Dosz�a do g�osu jego w�a�ciwa, cechuj�ca si� powag� i poczuciem obowi�zku osobowo��. Sta�o si� to widoczne, zw�aszcza kiedy podj�� studia. Wtedy zacz�o si� nowe �ycie, jak sam m�wi�.

Teraz w tym starym domu w Grastensholm podszed� do lustra. Mieszka� w pokoju Liv, ale nie zdawa� sobie z tego sprawy, Liv bowiem zmar�a pi��dziesi�t lat temu. W pokoju panowa� p�mrok, a lustro by�o zamglone i zmatowia�e ze staro�ci, ale przy odrobinie wysi�ku m�g� rozr�ni� swoje rysy,

Dostrzega�, oczywi�cie, ciemne barwy, Zdecydowan� lini� brwi, kt�re odziedziczy� po dziadku Dominiku. W tym mroku nie mo�na by�o natomiast dostrzec blizny w k�ciku ust, kt�ra nadawa�a jego twarzy ironiczny wyraz. Wiedzia�, �e ten wyraz dra�ni wielu ludzi, kt�rzy nazywaj� go arogantem, poniewa� nie wiedz�, sk�d si� to bierze.

A to nieprawda. Arogantem nie by� w �adnym razie. Czy� nie widzieli niepewno�ci w jego wzroku? Potrzeby �yczliwo�ci ze strony innych ludzi? Dan mia� wielu przyjaci�, nale�a� jednak do tych utopist�w, kt�rzy pragn� przyjaznych zwi�zk�w z ka�d� �yw� dusz� na ziemi. Ka�dy niech�tny gest czyni� go nieszcz�liwym na wiele dni.

W�a�ciwie wygl�dam nie�le, stwierdzi� u�miechaj�c si� do siebie w bladym �wietle brzasku, kt�re wyg�adza�o wszelkie kanty. Jestem te� mi�y i �agodny, no, mo�e nie zawsze � to musia� przyzna�. Ingrid na przyk�ad by�a w stanie wprawi� go w okropn� irytacj� swoimi irracjonalnymi pomys�ami. Zdumiewaj�ce, �e maj�c tyle rozumu, mo�na si� tak wyg�upia�, jak ona to cz�sto robi, dra�ni� go a to jakim� przesy�anym w powietrzu poca�unkiem, a to uwodzicielskim spojrzeniem. Co to za zachowanie? Je�li si� rozmawia o sprawach naukowych, to si� rozmawia, a nie zajmuje g�upstwami. Nie chcia� nawet s�ysze� o �adnych afektach!

O Bo�e, chyba nie zaczyna by� marudny? Nie, tylko po prostu nie chce si� zbytnio spoufala� z Ingrid. Nie z ni�! S�abe poczucie winy wobec narzeczonej w Szwecji sk�ania�o go do niereagawania na kokieteri� Ingrid.

Ta blizna, tak� Skaleczy� si� w�a�ciwie w sytuacji wstydliwej, ale i tak wszystkiemu by�a winna babcia Villemo. Chwali�a si� ona kiedy� swoimi wyczynami jako jedna z wybranych w�r�d Ludzi Lodu. Powiedzia�a przy tym, �e wszyscy w tym rodzie maj� jakie� ponadnaturalne talenty.

Dan tak�e?

Dan tak�e, to oczywiste! Trzeba tytko dowiedzie� si�, jaki.

Ch�opiec da� si� na to nabra�. Dopiero znacznie p�niej us�ysza� od dziadka Dominika, �e to nieprawda, czego najlepszym przyk�adem jest Tengel, ojciec Dana, �eby nie szuka� daleko. Czy jest kto� r�wnie pospolity i st�paj�cy po ziemi jak on?

Wtedy jednak by�o ju� za p�no. Wcze�niej bowiem Dan wbi� sobie do g�owy, �e potrafi stawa� si� niewidocznym. Postanowi� nieoczekiwanie znikn�� z oczu jednej z dziewcz�t s�u��cych. Kiedy prosi�a, �eby m�ody panicz nie pl�ta� si� pod nogami, o�wiadczy�, �e potrafi przej�� przez zamkni�te drzwi.

Zrobi� tego, oczywi�cie, nie m�g�; w dodatku zaczepi� o �elazn� klamk� i rozerwa� sobie k�cik ust, po czym zosta�a mu blizna na ca�e �ycie.

Nie, jego ojciec Tengel nie mia� �adnych tego rodzaju talent�w, i Dan tak�e nie, przynajmniej tyle zosta�o wyja�nione. Dan jednak by� niezwykle uzdolniony w sensie intelektualnym, powiadano nawet, �e jest geniuszem. Tengel M�odszy natomiast nie wyr�nia� si� niczym. By� dobrym m�em i ojcem, dobrym gospodarzem, w sadze o Ludziach Lodu mia� jednak pozosta� jedynie zwyczajnym ogniwem, ��cznikiem pomi�dzy swoimi rodzicami i nast�pn� generacj�. To zreszt� dziwne, skoro mia� tak niezwyk�ych rodzic�w jak Villemo i Dominik. Mo�e on jednak by� swego rodzaju reakcj� natury? Rodzice zostali obdarzeni tak wspaniale, wi�c mo�e r�d Ludzi Lodu musia� troch� odetchn��?

Rodzi�o si� teraz tylko pytanie, czy Dan zdo�a dokona� czego� wielkiego. Natura wyposa�y�a go we wspania�y umys�. Powinien wi�c zadba�, by zrobi� z niego jak najlepszy u�ytek, dostarczy� powod�w do dumy rodzicom i dziadkom.

Gdzie� w g��bi domu cicho skrzypn�y drzwi. Kto� skrada� si� po korytarzach.

Dan wyjrza� przez okno, ale zobaczy� tylko u�pion� wie� i wysok� wie�� ko�cio�a w Grastensholm, otulon� delikatn� letni� mg��. Okna tego pokoju nie wychodzi�y na las. Nie zdo�a� wi�c zobaczy�, kto w nocnej ciszy wymkn�� si� z domu.

Nast�pnego dnia, kiedy Dan ju� wyjecha�, Alva odwiedzi� Ulvhedin.

�w olbrzym o gro�nym wyrazie twarzy sprawia� dziwne wra�enie. Oczy p�on�y mu tajemniczym blaskiem. Alv na jego widok poczu� si� niepewnie.

��Nie podoba mi si�, �eby m�ody ch�opak podr�owa� sam � Ulvhedin bez wst�p�w przyst�pi� do rzeczy. � Zamierzam pojecha� za nim.

��Naprawd�? � Alv u�miechn�� si�. � Elisa ci� pu�ci?

��Elisa mi pozwoli�a, ale�

Alv czeka�. Rozmawiali na podw�rzu, wsz�dzie kr�ci�a si� s�u�ba, wielkie pranie, rozwieszone na sznurach, �opota�o na wietrze.

Ulvhedin zwleka� chwil�, po czym powiedzia� jakby nigdy nic:

��Co twoja c�rka na to, �e Dan pojecha�?

��Ingrid? Jeszcze si� dzisiaj nie pokaza�a. Prze�ywa to, oczywi�cie, bardzo. Tak, naprawd� szkoda, �e Ingrid nie mo�e rozwija� swojej inteligencji.

��To prawda, cz�owiek czuje si� prostaczkiem, kiedy ona i Dan zaczynaj� dyskutowa�.

��W�a�nie.

W ko�cu Ulvhedin zdecydowa� si� na najwa�niejsze:

��Pos�uchaj, Alv, pomy�la�em sobie, �e ci� zapytam� Wiesz, ja nigdy nie domaga�em si� tych uzdrawiaj�cych �rodk�w, chocia� by�y moje. Ale teraz zastanawiam si�, czy by� nie m�g��

��Chcia�by� je zabra� ze sob�, jad�c za Danem na p�noc? Czy to nie jest troch� ryzykowne?

Ulvhedin przygl�da� mu si� czujnie.

��Nie zapominaj, �e kiedy�, w m�odo�ci, by�em w drodze do Lodowej Doliny. Z czarodziejskimi �rodkami. I ju� wtedy mia�em do�� si�y, by zawr��. Mia�em do�� si�y, by si� ich wyrzec na wiele lat. Czy my�lisz, �e bym nie potrafi��?

��Masz racj� � przerwa� Alv, kt�remu nie podoba�y si� b�yski w oczach Ulvhedina. � Jest tak, jak m�wisz, te �rodki s� twoje, a ja nie mam prawa ci� powstrzymywa�. Chod� ze mn� do Lipowej Alei�

��Ach, to tam je trzymasz � u�miechn�� si� Ulvhedin krzywo.

��Tam jest ich miejsce. W domu Tengela Dobrego, pod opiek� jego ducha. Ale je�li pozwolisz, to do kryj�wki wejd� sam. Mo�e si� jeszcze kiedy� przyda�.

��Naturalnie.

Nie rozmawiali ju� ze sob� po drodze do Lipowej Alei. Ulvhedin by� jako� dziwnie napi�ty, unosi�o si� to nad nim jak aura.

To si� dobrze nie sko�czy, my�la� Alv, pope�niam straszne szale�stwo, daj�c mu skarb. Ale co mam zrobi�? Skarb nale�y do niego, a przy tym ten jego nastr�j, trudno si� z nim porozumie�. Tylko Elisa mog�aby sobie z nim poradzi�, ale jej tu nie ma.

W gruncie rzeczy Ulvhedin by� tylko trzy lata starszy od Alva, ale pod wzgl�dem psychicznym dzieli�a ich przynajmniej pokolenie. Ulvhedinem kierowa�y si�y, kt�rych istoty nikt si� nawet nie domy�la�. Przez wiele lat prowadzi� �ycie godne cz�owieka, g��wnie dzi�ki Elisiea tak�e dzi�ki Villemo, przede wszystkim jednak dzi�ki w�asnej sile woli. Chcia� sta� si� nowym Tengelem Dobrym i w pewnym sensie mu si� to udawa�o. Teraz jednak, w tym momencie, Alv przypomnia� sobie dojrzewanie Ulvhedina. Czas, kiedy mordowa� i niszczy�, nie dbaj�c o to, ile rozpaczy i b�lu zostawia za sob�,

Alv za �adne skarby teraz by nie zaprotestowa�, nie teraz, kiedy Ulvhedin wygl�da tak jak wygl�da. Z wyrazem niez�omnego zdecydowania w jarz�cych si� ��tych oczach.

��Wejd� do �rodka � mrukn��.

Olbrzym wyrazi� zgod� skinieniem g�owy.

Czeka�, rozgl�daj�c si� po wymar�ym dziedzi�cu Lipowej Alei. Wszystko by�o dobrze utrzymane; w ka�dej chwili m�g� si� tu wprowadzi� nowy gospodarz. Lipowe drzewa w alei poros�y wysokie, wiele musia�o ju� pewnie pa�� i zast�piono je nowymi, inne mia�y grub�, jakby s�oniowat� kor� i ogromne konary, lecz li�ci niewiele. Sama aleja jednak, po stu pi��dziesi�ciu latach, wci�� by�a imponuj�ca.

Ulvhedin nie widzia�, co si� wok� niego dzieje. G�adzi� r�k� drewno w �cianie domu i mia� wra�enie, jakby Tengel Dobry tutaj by�, dawny gospodarz tego dworu, jakby chodzi� po obej�ciu tak jak w pierwszy wiecz�r, kt�ry sp�dzi� w Lipowej Alei, dotyka� wszystkiego w swojej nowej posiad�o�ci i czu�, �e nale�y to do niego.

Ulvhedin widzia� postaci z minionego czasu. Silje, jak radosna i szcz�liwa kr�ci si� pomi�dzy zabudowaniami, Sol, wymykaj�c� si� potajemnie do lasu ze swoimi magicznymi instrumentami. Parobka Klausa, kt�ry wystraszy� Met�, tak �e chcia�a ucieka�, Arego, kt�ry pogna� za ni� na koniu i przywi�z� do domu jako swoj� narzeczon�.

Widzia� ruch i krz�tanin� w Lipowej Alei, ale ponad dachami dom�w drga� jaki� nieczysty, rozbity ton. Ton smutku.

Trzej mali ch�opcy: Tarjei, Trond i Brand, bawi�cy si� na wielkim kamieniu. Radosne wie�ci i smutne wie�ci, przestraszeni je�d�cy wpadaj�cy na dziedziniec, skrzypienie lip w alei. Nowe �ony wprowadzane do dworu. Trumny wynoszone na cmentarz. Szcz�cie przeplataj�ce si� z tragedi�.

Stajnia, w kt�rej Villemo chcia�a zwr�ci� na siebie uwag� Eldara Svartskogen�

A teraz � tylko cisza.

Szkoda, pomy�la� Ulvhedin. Powinno by� wi�cej dzieci w rodzie Ludzi Lodu, tak �eby mia� kto dziedziczy�.

Ale by�o inaczej.

Jego syn Jon o�eni si� z Branj�, co do tego nie ma w�tpliwo�ci. Trudno jednak przypuszcza�, �e tych dwoje wype�ni dom dzie�mi!

Odwr�ci� g�ow�, bo Alv wybieg� na dziedziniec.

��Ulvhedinie! Skarb znikn��!

Olbrzymem ow�adn�y rozczarowanie i gniew.

��To nie mo�e by� prawda!

��Wygl�da, �e sta�o si� to ca�kiem niedawno, by�em tu przedwczoraj po ma�� dla konia, i�

Twarz Alva zrobi�a si� bia�a.

��Bo�e! Dobry Bo�e!

Ulvhedin domy�li� si�, o co chodzi: Ingrid. Czy ona naprawd� jeszcze �pi?

Chyba nigdy przedtem dw�ch m�czyzn nie pokona�o tak szybko drogi z Lipowej Alei do Grastensholm.

Ich obawy si� potwierdzi�y: ��ko by�o puste. Znikn�y r�ne podr�czne przybory Ingrid, a tak�e ciep�e rzeczy podr�ne i buty. Dziewcz�ta w kuchni skar�y�y si�, �e w nocy kto� ukrad� sporo jedzenia. Brakowa�o te� jednego konia.

Ulvhedin, Alv i Berit stali przez chwil� zbici z tropu, nie wiedz�c, co pocz��.

��Natychmiast ruszam za ni� � powiedzia� w ko�cu Ulvhedin z twarz� tak �ci�gni�t�, �e pojawi�y si� na niej bia�e plamy.

��Nie! � krzykn�� Alv. � Ja sam pojad�.

��Ty nie mo�esz jecha� � wtr�ci�a si� Berit. � Przecie� wiesz, �e dzisiaj przyjedzie asesor, �eby ci pom�c z tymi papierami. Nie mo�esz go obra�a�.

��Ale Ulvhedin nie mo�e jecha� za Ingrid, to chyba rozumiesz?

��O co ty mnie podejrzewasz? � spyta� Ulvhedin dziwnie urywaj�c s�owa. � Gwarantuj� moim �yciem, �e Ingrid wr�ci do domu, nie martw si� o ni�!

Alv patrzy� na niego i przypomnia� sobie ten moment na dziedzi�cu w Lipowej Alei, gdy twarz Ulvhedina si� wykrzywi�a, a on ze strasznym grymasem wysycza� co�, co Alv zrozumia� jako: �on jest m�j!� Nie, nie o Ingrid si� martwi�. Ale je�li dwie silne wole tocz� walk� o t� sam� rzecz, to nikt nie wie, co si� mo�e sta�. Obci��eni dziedzictwem potomkowie Ludzi Lodu nie panowali nad sob�, kiedy znale�li si� w pobli�u skarbu.

��Pozw�l Ulvhedinowi jecha� � powiedzia�a Berit, kt�ra nie do ko�ca rozumia�a sytuacj�. � Ona wyruszy�a za Danem, prawda?

��Ukry�a si� gdzie� po drodze i czeka na niego � rzek� Alv. � Wiedzia�a przecie�, kt�r�dy pojedzie. Och, �e te� ten Dan wspomnia� o Dolinie Ludzi Lodu!

Ulvhedin nie odpowiedzia�.

W ko�cu Alv g��boko odetchn�� i rzek�:

��Dobrze, jed� za nimi, skoro tak. Jed� w imi� Bo�e! I natychmiast wracaj z dziewczyn� do domu.

Olbrzym milcza�. Alv zrozumia�, o co chodzi.

��Chcia�e� wyruszy� na p�noc wraz z Danem, wiem, �e my�la�e� o tym. Ale Ingrid nie wolno, pod �adnym pozorem, wzi�� udzia�u w tej wyprawie.

��Spr�buj� j� przekona�, �eby wr�ci�a do domu. Ale nie s�dz�, bym tego dokona� nie zadaj�c jej b�lu. Wiesz, ona ma teraz skarb, a jest tak samo obci��ona jak ja. Chcia�bym j� zmusi� do powrotu, ale w tej sytuacji b�dzie to bardzo trudne. Wiem o tym z w�asnego do�wiadczenia.

Alv j�kn��, niezdecydowany.

���ebym chocia� wiedzia�, jakim sposobem dosta�a si� do skarbu! To niepoj�te, bo nawet gdybym wszystkim ludziom we dworze poleci� go szuka�, to nikt by go nie znalaz�.

Nawet gdyby przechodzili ko�o niego dziesi�tki razy!

S�owa Ulvhedina p�yn�y wolno, jakby wbrew jego woli, bo przecie� s�ucha�a Berit, matka Ingrid.

��Zapominasz, �e ju� kiedy� kto� inny znalaz� skarb, cho� by� on r�wnie dobrze ukryty jak teraz. A Kolgrim otrzyma� pomoc.

��Czy Sol mia�aby�?

��Je�li si� czego� naprawd� pragnie, to si� otrzyma pomoc, mo�esz by� pewien.

Berit chwyci�a m�a za r�k�. Zawsze, w ka�dej sprawie, sta�a nieugi�cie po stronie swojej ma�ej rodziny. W oczach mia�a �zy. Ta prosta ch�opska c�rka tragedi� z Ingrid odbiera�a na sw�j w�asny spos�b. Nale�a�o jej jednak wybaczy�, bo nie mia�a podstaw, tak jak obaj m�czy�ni, domy�la� si� udzia�u Sol w ostatnich wydarzeniach albo rozumie�, jak� przyci�gaj�c� moc ma skarb wobec dotkni�tych dziedzictwem.

��Jed�, Ulvhedinie � powiedzia�a, ocieraj�c �zy. � Jed� i odszukaj nasz� ma�� dziewczynk�! Zr�b, co b�dziesz musia�, i po�wi�� na to tyle czasu, ile b�dzie trzeba, ale przywie� j� zdrow� do domu!

��Obiecuj� ci to � o�wiadczy� Ulvhedin z g��bok� powag� w g�osie. � �eby nie wiem co si� sta�o, �eby�my szli nie wiem dok�d, zawsze moj� pierwsz� i ostatni� my�l� b�dzie jej bezpiecze�stwo. Ani jeden w�os nie mo�e spa�� jej z g�owy.

Alv zapyta� zgn�biony:

��Czy musicie jecha� na p�noc?

��Ja, oczywi�cie, zrobi� co b�d� m�g�, �eby odes�a� Ingrid do domu. W�tpi� jednak, czy rozmowa z ni� b�dzie teraz mo�liwa.

��Mo�e Jon m�g�by z tob� pojecha� i potem wr�ci� z Ingrid do domu, a ty pojecha�by� dalej sam?

��M�j syn? � krzykn�� Ulvhedin gwa�townie. � Zabraniam ci miesza� go do tego!

��Ingrid jest moj� c�rk� � rzek� Alv cicho.

��Wiem � powiedzia� Ulvhedin pojednawczo i po�o�y� mu na ramionach ci�kie niczym kilofy r�ce. � Zaufajcie mi. Oboje. Dan wznieci� niebezpieczny p�omie� w moich zmys�ach. Dla mnie teraz istnieje tylko jedna droga, a Ingrid �ywi prawdopodobnie takie samo pragnienie jak ja: zobaczy� Dolin� Ludzi Lodu! Nic wi�cej, tylko zobaczy�. I je�li odczuwa ona t� sam� pal�c� t�sknot�, to nic nie zdo�a zawr�ci� jej z drogi.

Alv i Berit podejrzewali w g��bi duszy, �e nie chodzi tylko o to, by zobaczy� dolin�. Jedyne, co teraz mogli zrobi�, to zaufa� Ulvhedinowi, t� prawd� czytali w twarzy olbrzyma.

By�a to zreszt� dla rodzic�w Ingrid wielka pociecha.

D�ugo patrzyli w �lad za Ulvhedinem, gdy oddala� si� od nich szybkim, zdecydowanym krokiem.

��Pojad� za nim � o�wiadczy� Alv zgn�biony. � Asesor mo�e sobie m�wi�, co chce.

��Och, Alv, wiesz dobrze, �e tu chodzi o co� znacznie wa�niejszego ni� tylko obraza wysoko postawionego pana. Tak si� przecie� staramy, �eby dystrykt ani korona nie przej�y Grastensholm. Bo je�li Grastensholm wymknie si� nam z r�k, to Lipowa Aleja i Elistrand p�jd� za nim. Nic mamy ju� �adnego Alexandra Paladina, kt�ry mieszka w Danii i rozwi�zuje wszystkie nasze finansowe k�opoty.

��Nie mo�emy odda� Elistrand � mrukn�� Alv.

��Grastensholm jest nasze i je�eli je stracimy, to Ludzie Lodu strac� cz�� duszy rodu. W Elistrand mieszka Ulvhedin ze swoj� rodzin� i Tristan ze swoj�. Nie mo�emy pozwoli�, by i oni zostali bez dachu nad g�ow�.

��A gdyby�my napisali do Villemo i Dominika i poprosili ich o pomoc?

Im tak�e jest trudno w tych ci�kich czasach. Ich syn, Tengel, pracuje jak w�, �eby utrzyma� dom. Zacz�li ju� nawet wyprzedawa� kosztowno�ci, Dan mi o tym opowiada�. Nie, masz racj�, nie mog� po prostu pojecha� i zlekcewa�y� asesora, zanim nie b�d� pewien, �e zdo�amy utrzyma� Grastensholm. Teraz tylko jego pomoc mo�e nas uratowa�. � Alv przetar� oczy i westchn�� zrezygnowany. � Poczekam wi�c, a� przyjedzie, co mi pewnie zajmie kilka dni. Potem jednak rusz� za nimi. Wiem przecie�, dok�d zmierzaj�.

��Tak � potwierdzi�a Berit. � Wtedy pojedziesz, Alv.

��Wiem, �e Dan przepisa� sobie z ksi��ki Mikaela opowiadanie Kaleba o drodze do Doliny Ludzi Lodu. Kaleb tam kiedy� by�, wiesz o tym.

��Tak. Pos�uchaj, czarny dzi�cio� krzyczy, wr�y deszcz.

Przys�uchiwali si� g�o�nym, �a�osnym nawo�ywaniom.

��Albo nieszcz�cie � mrukn�� Alv.

��Deszcz! � uci�a Betit zdecydowanie.

Ulvhedin odnalaz� swego konia i jak wicher pomkn�� do Elistrand. Kopyta dudni�y o ziemi�.

��Bo�e, pom� naszej ma�ej dziewczynce � szepn�� Alv. � Bo�e, pom� im wszystkim trojgu! Ulvhedinowi tak�e!

��Zw�aszcza jemu � rzek�a Berit cicho.

Dan zabra� ze sob� jucznego konia, co okaza�o si� niezb�dne, wyposa�enie naukowe bowiem mia� bogate i niepor�czne w transporcie.

Zamierza� jecha� na Dovre. Tam powinien napotka� bogat�, a nie zbadan� jeszcze flor�. A potem zobaczy, czy i kiedy wyruszy na p�noc.

Gdyby tak mie� jakie� towarzystwo!

Ale m�czy�ni z Ludzi Lodu cz�sto bywali samotnikami. W pojedynk� pokonywali konno olbrzymie przestrzenie.

Ach, �eby tak Ingrid mog�a z nim jecha�! Jak przyjemnie by�o z ni� rozmawia�! Ta dziewczyna my�li jak m�czyzna.

Chyba dobrze si� sta�o, �e Ingrid nie pozna�a tej ostatniej my�li! Kobiety z Ludzi Lodu, je�li mo�na sobie pozwoli� na uog�lnienie, zawsze mia�y g��bok� �wiadomo�� swojej kobiecej warto�ci. Wysoko j� sobie ceni�y i stawa�y d�ba niczym uparte konie, kiedy kto� to lekcewa�y�.

Dan jednak nie zastanawia� si� specjalnie nad swoimi my�lami, po prostu taki stereotypowy pogl�d, nic wi�cej.

Bo naprawd� �ywi� najwi�kszy szacunek dla intelektualnych mo�liwo�ci �licznej i troch� nieokie�znanej Ingrid.

Juczny ko� wl�k� si� melancholijnie za wierzchowcem Dana. Deszcz wisia� w powietrzu.

Dan odjecha� ju� spory kawa�ek od Grastensholm i znalaz� si� na g��wnej drodze wiod�cej na p�noc. Poniewa� podr�owa� sam, z wielkim baga�em, stanowi� ogromn� pokus� dla rozb�jnik�w i wszelakiego rodzaju w��cz�g�w, tote� by� dobrze uzbrojony, z du�ym pistoletem pod r�k�, zawsze na�adowanym, gotowym do u�ycia.

Kiedy na tle zachmurzonego nieba po drugiej stronie doliny zobaczy� sylwetk� jakiego� je�d�ca, mimo woli pow�ci�gn�� konie, by zwolni�y kroku. W postaci tamtego czai�a si� jaka� gro�ba, by� mo�e dlatego, �e ustawi� swojego wierzchowca w poprzek drogi, jakby czekaj�c na Dana.

A mo�e co innego przepe�nia�o Dana l�kiem?

Tylko co by to mog�o by�? Dan nie nale�a� do tych Ludzi Lodu, kt�rzy posiadali zdolno�� jasnowidzenia. Mimo to serce zacz�o mu tak mocno bi� w przeczuciu nieszcz�cia czy innych gwa�townych prze�y�, �e o ma�o go nie zad�awi�o.

Nawet nie zauwa�y�, �e r�ka sama si�gn�a po pistolet.

Potem zdecydowanie ruszy� naprz�d. Nie by�o innej drogi, obcy je�dziec wybra� dobry punkt.

Ale dlaczego sta� tak, wyra�nie widoczny ze wszystkich stron? Czy nie lepiej by�o czeka� w ukryciu?

By� najwyra�niej niewielkiego wzrostu, ten rozb�jnik czy kto tam. Z drobnej jego postaci jednak emanowa�y up�r i zdecydowanie.

Widok w�a�ciwie straszny nie by�, mimo to niepokoi� Dana w najwy�szym stopniu.

Kiedy dotar� do dna doliny, dokona� zdumiewaj�cego odkrycia. Je�d�cem by�a kobieta.

Kobieta, kt�ra czu�a si� samotna i przestraszona i chcia�a mie� towarzystwa w drodze przez las?

Dan znowu pow�ci�gn�� konie; dozna� niemal szoku.

Na zboczu wzg�rza sta�a Ingrid!

Wbi� ostrogi w ko�ski brzuch, by opanowa� gniew.

Naprawd�? Gniew? W g��bi duszy nie m�g� zaprzeczy�, �e jest tak�e zadowolony. Zadowolony i przej�ty, lecz zarazem zmartwiony. Co powinien teraz uczyni�?

Pierwsze s�owa pojawi�y si� same.

��Na Boga, co ty tu robisz? Czy� ty rozum postrada�a?

Ingrid ja�nia�a niczym s�o�ce. Bez cienia wyrzut�w sumienia o�wiadczy�a bezczelnie:

��Zamierzam jecha� z tob� i pomaga� przy zbieraniu tych twoich kwiat�w i li�ci.

��Nie wolno ci tego robi�! Co by powiedzieli twoi rodzice? Natychmiast wracaj do domu!

��Za daleko � westchn�a z udanym �alem. � Nie zd��� do domu przed noc�.

Mia�a racj�. Dan patrzy� na ni� zbity z tropu, nie wiedz�c co pocz��, zafascynowany wspania�� barw� jej bezwstydnych oczu. Musia�a z niej by� niepospolita uwodzicielka, zw�aszcza wobec kogo�, kto si� ni� interesowa�, a nie by� jej krewnym.

��Wobec tego odprowadz� ci� do domu � sykn��.

��Spr�buj mnie do tego zmusi�, je�eli potrafisz!

Wbi�a pi�ty w ko�skie boki i jak wicher ruszy�a przed siebie, na p�noc. Dan nie m�g� zrobi� nic innego, jak pr�bowa� j� dogoni�, ale czy� m�g� tego dokona�, prowadz�c za sob� ci�ko objuczonego konia?

��St�j! Wygra�a�! � zawo�a� w ko�cu, gdy stwierdzi�, �e w ten spos�b nigdy si� do niej nie zbli�y.

�agodna i przymilna siedzia�a na grzbiecie swojego wierzchowca i czeka�a na kuzyna. Jej rude w�osy l�ni�y w przedwieczornym s�o�cu, a ��te oczy przypomina�y wypolerowan� mied�, usta mia�a wilgotne, czerwone w lekkim u�miechu pokazywa�a pyszne bia�e z�by.

�adniejszym ju� chyba nie mo�na by�, pomy�la� Dan.

Tego dnia co innego jednak zwraca�o uwag� w zachowaniu Ingrid. Bezgraniczna, dumna pewno�� siebie. Nie m�g� si� op�dzi� od my�li, �e tak musi wygl�da� kobieta, kt�ra w�a�nie zdoby�a ukochanego m�czyzn�.

Tylko �e takie przypuszczenie nie bardzo pasowa�o do Ingrid. Ona chyba nie musia�a walczy� o m�czyzn. Wystarczy, �e na nich spojrzy, a padaj� jak muchy, my�la�.

��Wygl�dasz na bardzo z siebie zadowolon� � mrukn�� ponuro.

��Bo jestem zadowolona � odpar�a z bezwstydnym u�miechem. � Teraz jestem silna. Niepokonana! Nie�miertelna!

Zaraz jednak triumf zgas� na jej twarzy, ust�puj�c miejsca bezradno�ci.

��Prawie � doda�a cicho.

��A czego ci brakuje? � zapyta� z ledwo wyczuwaln� ironi�.

Jasny blask w oczach Ingrid zgas�.

��Nie wiem � odpar�a, ale my�lami by�a jakby gdzie indziej. Zaraz jednak otrz�sn�a si�: � Jad� z tob�.

��Nie wolno ci!

��Jestem ci potrzebna. Jed�my, szkoda czasu!

Dan ze swoimi ko�mi zastawi� jej drog�.

��Co ty tam schowa�a� w sakwie przy siodle? G�adzisz to bez przerwy, jakby� tam mia�a jaki� skarb.

��Bo to jest skarb!

��To znaczy co?

��Ciebie to nie dotyczy. Zejd� mi z drogi, bo jak nie, to ci� przemieni� w chorego z mi�o�ci samca ropuchy, kt�ry zakocha� si� w krowie, ale do niej nie dorasta.

Z trudem powstrzyma� u�miech.

��Nie potrafisz tego zrobi�.

Ingrid zmru�y�a oczy:

��A chcesz zobaczy�?

��Nie wyg�upiaj si�, moja ma�a. Marsz do domu, do mamy!

Dyskusja trwa�a jeszcze przez chwil�, coraz ostrzejsza i coraz bardziej zajad�a.

Wreszcie uznali, �e trzeba jecha�.

Na p�noc�

��Zamierzasz si� o�eni�, jak s�ysza�am? � zapyta�a po pewnym czasie Ingrid s�odkim g�osikiem, jakim zazwyczaj m�wi kobieta, kt�ra dopiero co odnios�a zwyci�stwo.

G�os Dana brzmia� bardziej ponuro.

��Tak. Po powrocie z wyprawy.

��Czy twoja narzeczona jest �adna?

��Nie wiem � odpar� Dan i pomy�la� o Madeleine jak o anemicznym chudzielcu. A przecie� dawniej uwa�a�, �e jest i �adna, i warto�ciowa. � Owszem, wystarczaj�co.

��Ale zakochany nie jeste�?

��Nie, zakochany� � wykrzywi� usta. � A co to takiego? Zabawa dla m�odych ch�opc�w, kt�rzy chc� si� o�mieszy�.

Ingrid chichota�a zadowolona.

��Ja te� tak my�l�. Bo�e, jacy wy jeste�cie �mieszni, kiedy obskakujecie jak�� pann� i stroszycie pi�ra niczym pawie.

��O, ty znasz chyba wielu, kt�rzy strosz� przed tob� pi�ra.

��Troch� znam.

��Ty te� masz wychodzi� za m��, s�ysza�em.

Wzruszy�a ramionami.

��Wyjd�, kiedy sama zechc�.

��Naprawd�? A jak on si� nazywa?

��Thor Egil Frederik Seved Francke.

��Rany boskie! A kto to taki? Gospodarz?

��Nie. Oficer i m�odszy brat w�a�ciciela ziemskiego, wi�c chce mnie po�lubi� ze wzgl�du na Grastensholm.

��Nie s�dz�. W ka�dym razie nie tylko dlatego.

��No, tym razem by�e� mi�y! � powiedzia�a Ingrid, pochylaj�c si� kokieteryjnie.

��Nie przesadzaj! � prychn�� Dan.

Ingrid chichota�a.

Roz�o�yli si� na noc w sosnowym zagajniku, ale do p�na siedzieli na swoich derkach i Dan, jak zwykle, �wyk�ada�� Ingrid r�ne naukowe zawi�o�ci. Bardziej oddanej s�uchaczki nigdy nie b�d� mia�, my�la�. Naprawd� bawi�o go to, �e mo�e j� uczy� wszystkiego, czym sam si� interesuje, czu� si� dumny, �e s�ucha go z tak� uwag�.

Letnia noc by�a ciep�a i jasna, sosny otacza�y ich wie�cem jak melancholijne, milcz�ce postacie, ciep�y, mocny zapach lasu miesza� si� z cierpk� woni� wilgotnej ziemi.

��Wiesz, Ingrid, pomys� stworzenia zbioru g�rskich ro�lin podsun�� mojemu mistrzowi, Olofowi Rudbeckowi m�odszemu, pewien ma�y ch�opiec�

��Co ty m�wisz?

��Tak, jest w jego otoczeniu malec, o�mio- czy dziesi�cioletni. Ca�e �ycie tego ch�opca zwi�zane jest z ro�linami i zwierz�tami. Nazywa si� Carl Linneusz i ma tak rozs�dnych rodzic�w, �e nauczyli go wszystkiego, co wiedz� o kwiatach. W Smalandii, gdzie mieszkaj�, maj� wspania�y ogr�d, jak m�wi Olof Rudbeck, i ma�y Carl ma tam swoje grz�dki. Teraz jednak zosta� biedaczysko oddany do szko�y w Vaxjo, gdzie strasznie cierpi pod w�adz� profesor�w, kt�rzy wbijaj� ch�opcom do g�owy niepotrzebne �aci�skie formu�ki i ka�dej soboty spuszczaj� im lanie za grzechy ca�ego tygodnia. Niezale�nie od tego, czy jakie� pope�nili, czy nie.

��Wstr�tni doro�li idioci � wymamrota�a Ingrid i pomy�la�a o proboszczu z Grastensholm, kt�ry nie mia� ju� czego jej uczy�. � Ale jakim sposobem podda� on pomys� Rudbeckowi?

Dan nie da� po sobie pozna�, �e dozna� wstrz�su. Nazywa� jego idola, czcigodnego profesora i wielkiego uczonego, po prostu Rudbeck?

��Ojciec ch�opca napisa� list do mojego mistrza i przedstawi� zainteresowania syna. M�ody Carl zamierza� mianowicie spisa� wszystkie ro�liny w jednej ksi��ce, uzupe�ni� to rysunkami i nada� im nazwy. Beznadziejna praca, to oczywiste. Ale idea jest bardzo dobra, powiedzia� do mnie mistrz Olof. Nie chcia� w �adnym razie ukra�� jej ch�opcu, ch�tnie jednak wykona�by pewne prace przygotowawcze. Jest on mianowicie pewien, �e Carl Linneusz kiedy doro�nie, zostanie wybitnym botanikiem. Dlatego w�a�nie otrzyma�em zadanie sporz�dzenia zbioru ro�lin g�rskich. �eby ch�opiec m�g� je potem bada�.

���wietnie � powiedzia�a Ingrid uroczy�cie. � Pomog� ci zbiera� rzadkie egzemplarze.

��Bardzo dzi�kuj�, ale ja nie post�puj� tak, jak wi�kszo�� pocz�tkuj�cych zbieraczy. Amatorzy wybieraj� zazwyczaj rzadkie egzemplarze, a machaj� r�k� na wszystko co pospolite. Czy zdajesz sobie spraw� z tego, �e na przyk�ad je�eli chodzi o ptaki, to wi�cej wiadomo o rzadkim krogulcu i b�otniaku ni� o zwyczajnej sroce?

Ingrid u�miechn�a si� pokonana. Bo to prawda, �e nie zamierza�a zbiera� mlecz�w ani ost�w, o nie!

Na chwil� zaleg�a cisza.

Potem Dan powiedzia� wolno:

��Czy ty� lubisz tego tam, z jego wszystkimi imionami?

Ingrid skrzywi�a si� i bez najmniejszego szacunku zawo�a�a:

��Eee, tam!

��Dlaczego w takim razie chcesz za niego wyj��?

Wzruszy�a ramionami.

��Co tam� Za kogo� musz� w ko�cu wyj��. Ze wzgl�du na mam� i ojca. A poza tym jestem przecie� dziedziczk� maj�tku. Jedynaczk� i spadkobierczyni� Grastensholm i Lipowej Alei. W gruncie rzeczy mam wi�c obowi�zek wyj�� za m��.

��My�la�em, �e si� za bardzo nie przejmujesz obowi�zkami.

��W�a�ciwie nie � odrzek�a Ingrid niespodziewanie powa�nie. � Ale dla rodzic�w zrobi�abym wszystko.

We wzroku Dana pojawi�y si� ciep�e b�yski.

��Jak �adnie to powiedzia�a�!

��Gadanie! � prychn�a Ingrid, nieprzygotowana na pochwa�y. � Czy mog� by� r�wnie mi�a i uszczypliwa wobec ciebie, jak ty dopiero co by�e� dla mnie? Bo widzisz, ja uwa�am, �e jeste� niezwyk�y, zaszed�e� w �yciu tak daleko! I sam mistrz Olof powierzy� ci takie odpowiedzialne zadanie!

Dan u�miechn�� si�.

��Przyznaj�, �e brzmi to z�o�liwie. Zw�aszcza �e to nie do ko�ca prawda.

��Co nie jest do ko�ca prawd�?

��Bo to ja naprzykrza�em si�, �eby jecha�. On uwa�a�, �e jestem za m�ody.

��Nie nara�a�e� si� na utrat� jego przyja�ni?

��Owszem, ale wielki wp�yw wywar�y na mnie opowiadania babci Villemo o ksi��kach pradziadka Mikaela. Tak strasznie chcia�em pojecha� do Doliny Ludzi Lodu.

��Ha! � wykrzykn�a Ingrid triumfalnie. � Ty tak�e! Nie jeste� ani odrobin� lepszy od nas!

Dan odpowiedzia� spokojnie:

��Jak wiesz, mam swoj� teori� na temat grobu. Chc� wiedzie�, czy istnieje i gdzie si� znajduje. Cho� zbieranie ro�lin poci�ga mnie, oczywi�cie, najbardziej. Upiera�em si� jedynie przy tym, �eby je zbiera� w Norwegii.

Ingrid zamar�a.

��Ciii! S�ysza�e�?

��Nie, a co?

��Nie wiem, b�d� cicho!

Wyt�a� s�uch a� do b�lu. I nagle us�ysza�: zbli�aj�cy si� stukot ko�skich kopyt.

Siedzieli jak pos�gi. Bez ruchu. Wyczekuj�co.

Po chwili na drodze poni�ej ukaza� si� je�dziec. Olbrzymi, gna� przed siebie niczym demon.

Ingrid odruchowo chwyci�a juki, o kt�re przez ca�y czas si� opiera�a, i skuli�a si� pod sosn�.

��Mnie tu nie ma � sykn�a do Dana.

Dan nie mia� czasu zastanawia� si� nad jej zachowaniem, ca�� uwag� skupia� na je�d�cu. On tak�e nie mia� w�tpliwo�ci, kto to. Istnia� tylko jeden cz�owiek tej postury, sprawiaj�cy takie okropne wra�enie.

Ulvhedin w�a�nie ich mija�, Dan mia� ju� zawo�a� na Ingrid, by wysz�a z kryj�wki, lecz zmieni� zdanie.

Demoniczny je�dziec na drodze zatrzyma� konia. Dan widzia� go zdumiewaj�co wyra�nie w mroku nocy. Ponury cie�, kt�ry czeka. Spokojnie, bez ruchu, jakby czatowa� na zdobycz.

Po chwili Ulvhedin zawr�ci� konia i jak otoczona po�wiat� mara ruszy� do miejsca, w kt�rym siedzia� skulony Dan.

Ach, tak! Teraz zrozumia�, dlaczego widzi Ulvhedina tak wyra�nie. Sylwetk� tamtego otacza�a ledwie widoczna niebieskawa aura. Aura gniewu? A mo�e zdecydowania? Nie umia� okre�li�.

Ulvhedin nie m�g� widzie� ich kryj�wki! Konie schowali za drzewami, Dan siedzia� w�r�d sosen, przez kt�rych g�ste, poruszaj�ce si� ga��zki trudno by go by�o dostrzec.

Ulvhedin musia� wyczuwa� swoj� zdobycz! Jak dzikie zwierz�!

W domu, w parafii Grastensholm, Dan nie ba� si� kuzyna mimo jego przera�aj�cej powierzchowno�ci. Teraz by� sztywny ze strachu.

Na wszelki wypadek wsta�.

��Czy to ty, Ulvhedin? Przestraszy�e� mnie.

��Gdzie Ingrid?

S�owa by�y ostre, �wiszcz�ce, niecierpliwe.

��Ingrid?

��Nie udawaj, to na nic.

Olbrzym zeskoczy� z konia i podszed� do Dana, kt�ry stara� si� zachowa� odwag�, cho� nie by�o to �atwe. Nigdy nie widzia� Ulvhedina w takim stanie. Z ��tych oczu zosta�y jedynie szparki, lecz mimo to p�on�� w nich �ar, a z�by po�yskiwa�y w mroku jak u �bika.

��Czego chcesz od Ingrid?

��Ona ma co�, co nale�y do mnie.

Sakwa! Tak pieszczotliwie g�adzi�a j� przez ca�� drog�.

��Ingrid co� ukrad�a? Ale�

Dan m�g� by� powiedzie�, �e on przecie� nie ma obowi�zku jej pilnowa�, ale nie musia� tego zrobi�.

Zreszt� nie zd��y�.

Z kryj�wki Ingrid nie doszed� najl�ejszy nawet d�wi�k, mimo to Ulvhedin w tamt� w�a�nie stron� kierowa� ca�� swoj� uwag�, a w nast�pnej sekundzie rzuci� si� pomi�dzy drzewa.

Ingrid wyda�a z siebie ostry krzyk i zerwa�a si� na r�wne nogi. Jak strza�a wypad�a z ukrycia i rzuci�a si� do ucieczki, a Ulvhedin dos�ownie depta� jej po pi�tach.

��St�jcie! St�jcie! � wrzeszcza� Dan, ale nikt go nie s�ucha�. Przera�ony gwa�towno�ci� tamtych, bieg� za nimi. Mimo wszystko w obojgu p�yn�a ta sama krew. Potomkowie Ludzi Lodu nie powinni walczy� ze sob�!

Ulvhedin dogoni� Ingrid na rozleg�ej ��ce. Odwr�ci�a si� wtedy i zacz�a go ok�ada� sakw�.

��To jest moje, dobrze o tym wiesz � wysycza� niczym w��, chwytaj�c j� za r�k�.

��Ale to ja znalaz�am skarb! � krzycza�a Ingrid. � Sol mi go da�a.

Sol? Dan by� wstrz��ni�ty. Czy ta dziewczyna naprawd� postrada�a rozum?

Ulvhedin stan�� jak wryty, ale �elaznego uchwytu nie rozlu�ni�.

��Sol? To k�amstwo!

��Nie, to prawda! Prosi�am j� o pomoc i ona wskaza�a mi drog�.

��Jak to? W jaki spos�b?

��Przysz�a do mnie. I zaprowadzi�a mnie do Lipowej Alei.

��Widzia�a� j�?

��Z bliska nie. Ona jakby p�yn�a przede mn�. Potem pokaza�a mi kryj�wk� i znikn�a.

Ingrid m�wi�a ci�ko dysz�c, podniecona walk�.

��K�amiesz � rzek� Ulvhedin gro�nie. � Dom w Lipowej Alei zawsze jest zamkni�ty.

��Ale ja dobrze wiem, gdzie wisi klucz.

W Ulvhedina znowu wst�pi�o �ycie.

��Tak czy inaczej skarb jest m�j. Nie mia�a� prawa�

��Pu�� mnie! Ja go potrzebuj�.

Skarbu? Dana przenikn�� zimny dreszcz.

��Natychmiast przesta�cie! � wrzasn��.

Oboje odwr�cili si� do niego.

��Nie mieszaj si�! � warkn�� Ulvhedin. � Ty sam poruszy�e� to paskudztwo, wi�c trzymaj si� teraz z daleka.

��Ja? � spyta� Dan ze z�o�ci�, ale nikt go ju� nie s�ucha�, bo Ulvhedin znowu zacz�� si� szamota� z Ingrid, pr�buj�c jej wyrwa� sakw�. Ona walczy�a jak dziki kot, bi�a, drapa�a i gryz�a. Upadli na ziemi�, potoczyli si� po zboczu, oboje tak samo rozw�cieczeni.

W ko�cu oczywi�cie Ulvhedin uzyska� przewag�. Nagle jednak Ingrid przycich�a na chwil� i tylko mamrota�a co� pod nosem.

Ulvhedin krzykn��, zwin�� si� z b�lu i pu�ci� j�.

Momentalnie zerwa�a si� na r�wne nogi i rzuci�a si� do ucieczki.

��Pos�ugujesz si� czarami, ty wied�mo! � zawy� Ulvhedin. � Poczekaj, dostaniesz za swoje!

Podni�s� si� i przez chwil� sta� bez ruchu. Zaraz potem Dan mia� okazj� si� przekona�, jakim do�wiadczonym czarownikiem jest Ulvhedin. Na jego oczach przemieni� si� w ogromny lodowaty pos�g, otoczony przemarzni�t� mg��. Pochyli� g�ow� i mrucza� co� niezrozumiale.

Ingrid przystan�a. Odwr�ci�a si� i jak zahipnotyzowana przygl�da�a si� Ulvhedinowi. Dan mia� wra�enie, �e skamienia�a � bezradna, oszala�a ze strachu.

Trwa�o to chwil�, po czym Ulvhedin powr�ci� do normalnej postaci. Zbli�a� si� do Ingrid, �eby zabra� sakw�, kt�ra upad�a na ziemi�, gdy Dan zawo�a�:

��Do�� tego! Zachowujcie si� jak ludzie! To jest moja ekspedycja, moja wyprawa, a wy przyczepili�cie si� tylko dlatego, �e trawi was pragnienie, �eby dosta� si� do Doliny Ludzi Lodu! Czego tam szukacie? �adne z was nawet tego nie wie!

Ulvhedin wyd�� g�rn� warg� i wyda� kr�tkie warkni�cie.

��Ja wiem! Ale Ingrid nie ma poj�cia, co chcia�aby tam znale��. Ty, Dan, masz szalon� ide�, �eby odszuka� gr�b Tengela Z�ego. Jak tego dokonasz? Bez nas? Ty, zwyczajny �miertelnik!

��No, no � odpar� Dan � nie b�dziemy si� tu teraz og�asza� nie�miertelnymi, nikt w to nie wierzy.

Ulvhedin podszed� bli�ej.

��Jeste� nieg�upi ch�opak � powiedzia�. � Podziwiam ci� za to. Masz racj�, my oboje wkr�cili�my si� do twojej wyprawy. Ale zawrzyjmy teraz pok�j, wszyscy troje, i pomagajmy sobie w przysz�o�ci.

��M�wisz tak, jakby� to ty mia� skarb � sykn�a Ingrid ze z�o�ci�. � Ale to ja mia�am go pierwsza.

��Pos�uchaj no, ty ma�a wied�mo � rzek� Ulvhedin �agodnie. � Gdyby� mnie nie uprzedzi�a, mia�bym go teraz ja. Alv, tw�j ojciec, chcia� mi go da�. Dzi� rano byli�my w Lipowej Alei. Mia�em go tam dosta�, bo on jest m�j, dobrze o tym wiesz.

��Och � szepn�a Ingrid z poczuciem winy. � Czy ojciec wie, �e zabra�am skarb?

��No pewnie, a co my�la�a�? Czy ty wiesz, jakie zmartwienie na nich �ci�gn�a�? Mam polecenie sprowadzi� ci� z powrotem. Natychmiast!

��Nie! � j�kn�a Ingrid. � B�d� przecie� pomaga� Danowi w zbieraniu ro�lin.

Ulvhedin u�miechn�� si� sceptycznie.

Ingrid powr�ci�a odwaga.

��Pos�uchaj mnie, ty bestio. Jedziemy na tym samym w�zku, i ty, i ja. Przyrzekam nie narusza� regu�, je�li ty przyrzekniesz to samo. Tylko mnie ze sob� zabierzcie! Je�li nie� Och, zlitujcie si� nade mn�!

Co ich tak wabi i przyci�ga z tak� pal�c� si��, �e odmienili si� do tego stopnia? my�la� Dan, przera�ony.

��Chyba nie chc� was ze sob� zabra� � powiedzia�.

Odwr�cili si� gwa�townie.

��Musisz! � zawo�ali jednocze�nie.

��Naprawd� mo�emy sobie nawzajem pomaga� � przekonywa� Ulvhedin. � Z czas�w, gdy samotnie ukrywa�em si� w g�rach, wiem, gdzie jakie ro�liny rosn�. Ingrid jest zr�czna i poj�tna. A ty�? Je�eli naprawd� masz zamiar dotrze� do Lodowej Doliny, musisz zabra� nas ze sob�.

W przeciwnym razie mo�esz po prostu zab��dzi�.

��A wy nie mo�ecie?

��Owszem, ale my wyczuwamy niebezpiecze�stwo na odleg�o��, a ty tego nie potrafisz.

Dan waha� si�.

��By� mo�e masz racj�. Ale rodzice Ingrid? I Elisa? Nikt nie powinien cierpie� z powodu naszych szale�stw.

��Elisa mi ufa. A Alvowi i Berit obieca�em, �e przyprowadz� Ingrid ca�� i zdrow� do domu. Oni, podobnie jak ja, wiedz�, �e by� mo�e nie stanie si� to natychmiast.

Jak on si� pi�knie wyra�a, pomy�la� Dan, z trudem powstrzymuj�c u�miech. Ani s�owa o tym, kt�re z nich b�dzie troch� d�u�ej poza domem.

��W porz�dku, chyba mo�emy si� zdecydowa� � powiedzia�, a w westchnieniach tamtych dwojga nietrudno by�o zauwa�y� ulg�. � Przy jednym b�d� si� jednak upiera�.

��Co takiego?

���e to ja b�d� si� opiekowa� t� sakw�.

Oboje otworzyli usta, �eby zaprotestowa�, po czym popatrzyli na siebie i wybuchn�li �miechem. Dan tak�e si� u�miecha�.

��Postanowione! � o�wiadczy� Ulvhedin, a Ingrid przytakn�a. � Ale czy ty powiniene�, Dan?

Spojrza� na nich powa�nie.

��Ja wiem, �e ten skarb mo�e kogo� dotkni�tego dziedzictwem przemieni� w dzikie zwierz�. Wiem jednak tak�e, �e cz�onkowie naszego rodu s� lud�mi bardzo honorowymi. Za��my wi�c, �e ja b�d� si� opiekowa� skarbem, dop�ki b�dziemy zbiera� ro�liny, dobrze? Kiedy ju� dojdziemy do Lodowej Doliny, nie mia�bym odwagi mie� go przy sobie, cho�by z obawy o w�asne �ycie.

��Nieg�upio � zgodzi� si� Ulvhedin. � Do tej pory co� na pewno wymy�limy.

Ingrid spogl�da�a t�sknie na sakw�.

��Chcecie powiedzie�, �e po drodze nie b�dziemy mogli ani troch� poeksperymentowa�? Teraz, kiedy wszystko mamy do dyspozycji?

��Nie mamy � mrukn�� Ulvhedin tak cicho, �e nikt go nie us�ysza�.

��Eksperymentowa� b�dziemy p�niej � o�wiadczy� Dan pojednawczo. � Je�li nasza wsp�praca b�dzie si� uk�ada� dobrze, nie b�d� mia� nic przeciwko temu, �eby�cie przyjrzeli si� nieco lepiej tym kosztowno�ciom.

Oboje sprawiali wra�enie zadowolonych z tej odpowiedzi.

Poniewa� wszyscy troje byli teraz rozbudzeni, postanowili jecha� jeszcze kawa�ek, zanim ostatecznie znajd� miejsce na odpoczynek. W najciemniejszej porze nocy jechali w milczeniu na p�noc jak trzy cienie w zaczarowanym krajobrazie.

Nikt nie wie, jak wielki strach przepe�nia� serce Dana tamtej nocy, gdy jecha� pomi�dzy tymi dwoma niezwyk�ymi kociookimi istotami, pochodz�cymi ze �wiata znajduj�cego si� gdzie� pomi�dzy rzeczywisto�ci� a krain� magii.

Trudno by�oby powiedzie�, �e m�odzi w�drowcy odnosili si� do siebie jak go��bki!

Ingrid i Ulvhedin przez ca�y czas usi�owali nam�wi� Dana, by zaczeka� ze zbieraniem ro�lin, dop�ki nie znajd� si� w Dolinie Ludzi Lodu. W ko�cu stali si� niezno�ni. �Musisz zrozumie�, Dan, marudzili, �e twoje zbiory mog� ulec zniszczeniu w ci�gu d�ugiej podr�y na p�noc! Najm�drzej b�dzie zebra� je w drodze powrotnej!�

Zgniewali go nareszcie tak, �e r�bn�� pi�ci� w st�, a �ci�lej bior�c � w siod�o.

��Ro�liny si� nie zniszcz�! Mam pierwszorz�dne zielniki, a tak�e rozmaite preparaty do przechowywania �wie�ych ro�lin. A poza tym one kwitn� w�a�nie teraz, w �rodku lata. Kto wie, kiedy znowu b�dziemy przechodzi� przez Dovre? Je�li w og�le tu wr�cimy!

Milczeli, zaciskaj�c wargi.

��Je�eli nie macie do�� cierpliwo�ci, by zbiera� ro�liny, to mo�ecie wynosi� si� do diab�a! Czy mo�e raczej do Doliny Ludzi Lodu, chocia� to na jedno wychodzi.

��Ale my tak by�my ju� chcieli zacz�� � prosi�a Ingrid.

��Co zacz��?

��Przeprowadza� eksperymenty.

��I po to musicie i�� do doliny?

��Niekoniecznie � odpar�a Ingrid ze z�ym grymasem.

Dan zastanowi� si�.

��W porz�dku. Jutro dotrzemy do Dovre. Je�li b�dziecie mi pomaga� przez ca�y dzie�, to obiecuj�, �e wieczorem pozwol� wam obejrze� skarb. Zgoda?

Ingrid rozpromieni�a si�, a Ulvhedin, kt�ry bez trudu m�g� ju� dawno odebra� Danowi czarodziejskie �rodki, skin�� g�ow�.

��No to dobrze � powiedzia� Dan. � Zgadzam si�, �e to ja zaszczepi�em wam ten g�upi pomys� z wypraw� do Doliny Ludzi Lodu, wi�c rzeczywi�cie jestem winien. Tobie, Ulvhedinie, jestem wdzi�czny, �e dotrzyma�e� s�owa i po prostu nie wyrwa�e� mi sakwy.

Ulvhedin popatrzy� na niego spod oka.

��Umiem zachowa� si� z szacunkiem wobec honorowego cz�owieka i wobec bystrego umys�u. Poza tym mam wieczny d�ug wdzi�czno�ci w stosunku do twoich dziadk�w, Villemo i Dominika. Powiedzmy, �e okazanie szacunku ich wnukowi oraz trosk�, by ca�y i zdrowy podr�owa� po Norwegii, traktuj� jako cz�ciow� sp�at� tego d�ugu.

��Dzi�ki � skin�� g�ow� Dan. � Tobie, Ingrid, te� nale�� si� podzi�kowania, bo trzymasz si� przez ca�y czas w ryzach i nie pr�bujesz ponownie wykra�� skarbu.

��Zdrowy rozs�dek, nic wi�cej � odpar�a swobodnie. � Zosta�am zmuszona do tego, by ponownie ostudzi� swoje uczucia. To by�o naprawd� mocne prze�ycie.

Wtedy Ulvhedin u�miechn�� si� cierpko.

Ale prze�ywali te� wsp�lnie radosne chwile! Ulvhedin lubi� przys�uchiwa� si� rozmowom dwojga m�odych, za kt�rymi jego umys� nie nad��a�, zreszt� nawet tego nie pr�bowa�. Chcia� zachowa� sw�j presti�, a ludzie ju� dawno odkryli, �e w takich razach najlepiej jest s�ucha� w milczeniu. Robi si� w�wczas du�o bardziej inteligentne wra�enie na m�wi�cych, ni� kiedy otwiera si� usta wy��cznie po to, by ujawni� swoj� ignorancj�. Wszyscy ludzie kochaj� dobrych s�uchaczy, lecz potrzeba wiele samodyscypliny, by t� sztuk� opanowa�. Ulvhedin by� na tyle m�dry, �eby wiedzie�, jakie st�d p�yn� po�ytki.

Dwoje m�odych uczestnik�w wyprawy natomiast trudno by�oby uzna� za dobrych s�uchaczy. K��cili si� o ka�dy drobiazg, przerywali sobie, m�wili jednocze�nie i nieustannie starali si� dowie��, kto kogo przewy�sza po wzgl�dem inteligencji. Ingrid nie chcia�a uzna� swoich niedostatk�w, wynikaj�cych z braku solidnego wykszta�cenia. Dlatego by�a niepotrzebnie uparta, co irytowa�o Dana do szale�stwa. Ulvhedin cz�sto musia� t�umi� u�miech. Najgorzej by�o, kiedy zaczyna�a rozwija� swoje bezsensowne teorie, przedstawiaj�c je niezwykle drobiazgowo, z pozorn� logik�. W takich razach Dan potrzebowa� mn�stwa czasu, �eby jej wykaza� luki w rozumowaniu.

Niekiedy sytuacja stawa�a si� dramatyczna. Tak jak w�wczas gdy nocowali w jakiej� gospodzie w Gudbrandsdalen i pewien pijany ch�op uderza� w koperczaki do �licznej Ingrid. Ona sama przyjmowa�a to z rozbawieniem, lecz Dana sprawa niepokoi�a i chcia� si� wtr�ci�. Ulvhedin nigdy z nimi po gospodach nie nocowa�, gdy� budzi� zbyt du�e poruszenie w�r�d ludzi.

Ingrid tymczasem odes�a�a na chwil� Dana, a sama w kilku s�owach rozprawi�a si� z natarczywym ch�opem. Patrzy� na ni� z otwartymi ustami i pospiesznie si� wyni�s�.

��Co� ty mu, na Boga, powiedzia�a? � pytali j� p�niej kuzyni.

Beztrosko wzruszy�a ramionami.

��Powiedzia�am mu tylko, �e z t� paskudn� chorob�, kt�r� stara si� ukry�, nie powinien si� zaleca� do m�odych dziewcz�t.

��Ale�, Ingrid, sk�d mog�a� wiedzie� o jego chorobie? � Dan by� wstrz��ni�ty.

��On o tym rozmy�la� � odpar�a weso�o. � Zastanawia� si�, czy niczego nie zauwa��. Ale nie martwcie si�, jestem przyzwyczajona do natr�tnych m�czyzn. Rozprawiam si� z nimi kr�tko.

��W jaki spos�b, je�li wolno zapyta�? � spyta� Dan ostro.

Uwa�a�, �e roztrz�saj� k�opotliwy temat.

��Och, to nie takie trudne � szczebiota�a Ingrid. � M�wi� im po prostu, �e nie s� w stanie kocha�, i od razu robi� si� sflaczali niczym sk�rka od kie�basy!

Dan, czerwony na twarzy, gwa�townie �apa� powietrze. Ulvhedin te� wygl�da� do�� zabawnie.

��Gdzie� ty si� nauczy�a takich rzeczy o m�czyznach, dziewczyno? � zapyta� cierpko.

Ingrid roze�mia�a si� do niego promiennie.

��Od twojego syna Jona, oczywi�cie.

��Co?! � rykn�� Ulvhedin.

��Phi! A co w tym nadzwyczajnego? Wy sobie my�licie, �e dzieci to o czym rozmawiaj�? To chyba naturalne, troch� ciekawo�ci w tych sprawach!

Dan powiedzia� przyciszonym g�osem:

��Domy�lam si�, �e tak�e nauczy�a� Jona tego i owego, prawda?

��Oczywi�cie, ale to by�o dawno temu. Potem podro�li�my i stali�my si� wobec siebie wstydliwi. Na jaki� czas.

��No, a p�niej? � zapyta� Ulvhedin sucho.

��P�niej mieli�my inne zainteresowania. Ja ogl�da�am si� za �o�nierzami, mieszkaj�cymi w parafii Grastensholm, a Jon za s�u��cymi� Nie, tego nie powinnam by�a m�wi�, bo przecie� Branja nie mo�e si� o tym dowiedzie�.

��Powiedz mi � rzek� Ulvhedin z podejrzanym spokojem � czy m�j syn mia� jakie� historie ze s�u��cymi?

��Nie, oszala�e�? Dla niego istnieje tylko Branja. Ale powiedzia�, �e kiedy podgl�da najbardziej pulchne dziewczyny, kt�rym przy chodzeniu ko�ysz� si� piersi, to ma wtedy najwspanialszy�

��Do��! Wystarczy! � uci�� Dan. � Nie musisz by� wulgarna.

��Przecie� to wy mnie pytali�cie. A Ulvhedin ci�gle uwa�a Jona za wz�r cnotliwo�ci, z kt�rym ja, n�dzna grzesznica, nie mog� si� nawet r�wna�. To boli, Ulvhedin!

Tamten spu�ci� g�ow�.

��Ingrid, kochanie, nie zastanawia�em si� nad tym, by� mo�e zachowywa�em si� niesprawiedliwie i stronniczo. Ale zrozum, ty zawsze mia�a� takie ponadnaturalne zdolno�ci, a Jon jest po prostu zwyk�ym, inteligentnym ch�opcem. Uwa�a�em, �e musz� go chroni�.

Ingrid spojrza�a na niego w najbardziej uwodzicielski spos�b.

��Jon jest nie tylko normalnie uzdolniony, wiesz o tym dobrze. Rozumem przewy�sza wszystkich innych. Ale nic nie mo�e poradzi� na to, �e ja jestem genialna�

Dan wyda� z siebie wojowniczy okrzyk i obaj m�czy�ni rzucili si� w pogo� za uciekaj�c� i za�miewaj�c� si� Ingrid. Dogonili j� i z udan� surowo�ci� odprowadzili z powrotem do gospody.

Danowi jednak to wszystko da�o do my�lenia. Zmartwi�o go, �e ma�a Ingrid tyle wie o intymnych problemach mi�o�ci. Nie by�o te� szczeg�lnie zabawne wiedzie�, �e w�a�ciwie ona wcale nie potrzebuje jego obrony przed m�skimi bestiami, lecz znakomicie radzi sobie sama. Troch� to rani�o jego dum� i nagle zapragn��, by Ingrid by�a ma��, bezradn� kobietk�, szukaj�c� u niego oparcia.

Co to jednak za g�upie my�li! Zwi�zany jest obietnic� ma��e�stwa w Szwecji, a uwa�a si� przecie� za cz�owieka honoru. Poza tym Ingrid w og�le nie by�a w jego typie. Nie mia� ochoty rywalizowa� z kobiet� we wszystkim, by okaza� jej swoj� przewag�.

Poczciwy Dan Lind z Ludzi Lodu by� m�odzie�cem niezwykle zdolnym, to prawda, ale horyzont�w zbyt szerokich nie mia�, niestety. By� ofiar� powszechnego przekonania, �e kobieta nie powinna mie� za wiele w g�owie. W ka�dym razie nie powinna pokazywa�, �e cokolwiek ma.

Ale, oczywi�cie, ciekawie jest mie� z kim podyskutowa�! Cz�sto, bardzo cz�sto zapomina�, �e Ingrid jest dziewczyn�.

Wystarczy�o jednak, �e na ni� spojrza�, a natychmiast wraca�a mu pami��

Dan wiedzia� bardzo dobrze, �e Ingrid i Ulvhedin pilnuj� si� nawzajem, by rywal nie czmychn�� z sakw�. Szczerze m�wi�c przera�a�o go to. O Ulvhedina by� raczej spokojny, ten cz�owiek umia� nad sob� panowa�, cho� jego ��te kocie oczy cz�sto spoczywa�y na znajduj�cym si� pod opiek� Dana skarbie. Ale Ingrid�?

Ingrid jest m�oda, nieodpowiedzialna i z ca�ego serca pragnie posiada� �w cenny zbi�r. Dan musia� czu� bardzo pewny siebie, kiedy im obiecywa�, �e b�d� mogli obejrze� skarb pierwszego wieczoru w g�rach.

Dzie� toczy� si� spokojnie, bez zadra�nie�. Wszyscy z ochot� zbierali ro�liny. Nawet im do g�owy nie przychodzi�o, by je jako� podzieli� na grupy, zbierali po prostu na �apu-capu, bez zastanowienia i bez najmniejszych w�tpliwo�ci, bez korzeni, cz�sto i bez li�ci. W par� dziesi�cioleci p�niej m�ody Carl Linneusz mia� znacznie gruntowniej podej�� do rzeczy, podzieli� wszystkie ro�liny Skandynawii na rodziny i gatunki, a tak�e nada� im �aci�skie nazwy. Za te dokonania mia� otrzyma� szlachectwo, nazywa� si� odt�d Carl von Linne i zdoby� mi�dzynarodow� s�aw�. �aci�skie miana, kt�re ponadawa� ro�linom, dotychczas obowi�zuj� na ca�ym �wiecie, a pewien niedu�y kwiatek, kt�rego skromna uroda tak bardzo wzrusza�a uczonego, otrzyma� nazw� w�a�nie od jego nazwiska: Linnea borealis, blade le�ne dzwoneczki na d�ugich, p�o��cych �odygach, kt�re w potocznym j�zyku nosz� nazw� zimozi� p�nocny.

Starania Olofa Rudbecka, by pom�c m�odemu botanikowi, p�yn�y z dobrych ch�ci, lecz korzy�ci wielkich nie przynios�y. Dan i jego przyjaciele nie zastanawiali si� nad tym, gdy tak b��dzili po Fokstumyra ze wzrokiem utkwionym w ziemi�. Pragn�li by� po�yteczni, a ju� to samo jest wielk� warto�ci�.

Dan zebra� wszystko, co znale�li, podzi�kowa� im, pouk�ada� kwiaty w ogromnym, okropnie niepor�cznym zielniku i tak oto dzie� pracy dobieg� ko�ca.

Rozbili ob�z na skraju mokrade�, na pokrytym such� traw� stoku. �adne nie powiedzia�o ani s�owa, dop�ki nie zjedli prostej kolacji i nie napili si� wody z g�rskiego potoku, w kt�rej wyczuwa�o si� silny smak �elaza.

Nie odzywali si� tak�e p�niej, dop�ki wszystko nie zosta�o uprz�tni�te, a oni nie rozsiedli si� wok� ogniska. Wtedy Ulvhedin i Ingrid zacz�li spogl�da� po sobie, a napi�cie sta�o si� tak silne, �e nawet Dan mu ulega�.

Wsta� zatem spokojnie i poszed� po sakw�. By�a wielka i tak szczelnie wypakowana, �e w �rodku nic nawet nie drgn�o.

Ledwo zd��y� postawi� j� na ziemi, gdy tamtych dwoje rzuci�o si� na skarb.

��No, no � powstrzymywa� ich. � Spr�bujcie zachowywa� si� jak ludzie!

��Teraz nie jeste�my ju� lud�mi � o�wiadczy�a Ingrid, a oczy rozb�ys�y jej dziko. Dana przenikn�� zimny dreszcz.

Tak, Ingrid mia�a racj�. Czy te dwie istoty po��dliwie przetrz�saj�ce zawarto�� sakwy to naprawd� ludzie? Ich wygi�te plecy przypominaj� raczej grzbiety ogromnych kot�w, a r�ce podobne s� do szpon�w. Nie rozmawiaj�, lecz rzucaj� sobie od czasu do czasu jakie� zd�awione okrzyki.

Dan poczu� si� okropnie i odszed� do koni.

Kiedy wr�ci�, zawarto�� sakwy le�a�a rozsypana na trawie. By�o jeszcze stosunkowo wcze�nie, s�o�ce wci�� sta�o na niebie. W jego blasku Dan dostrzega� mn�stwo jakich� dziwnych przedmiot�w, kt�re, jak s�dzi�, nie by�y przeznaczone dla jego oczu. Ingrid i Ulvhedin nie zdawali sobie jednak sprawy z jego obecno�ci. Omawiali ka�dy drobiazg z takim przej�ciem, �e najcz�ciej m�wili oboje jednocze�nie.

Kto ich tego wszystkiego nauczy�, zastanawia� si� Dan. Sk�d oni to wiedz�?

To, �e Tengel Dobry i Sol znali wszystkie tajemnice skarbu, by�o rzecz� oczywist�. Ale po nich kto?

Owszem, Tarjei korzysta� ze �rodk�w leczniczych, a po nim tak�e Mattias, nawet chyba w jeszcze wi�kszej mierze. To Mattias uporz�dkowa� zbi�r, skatalogowa� go, oddzieli� �rodki lecznicze od tych wszystkich znachorskich dziwactw. Potem skarb odziedziczy� Niklas, ale on te� interesowa� si� tylko jego lecznicz� zawarto�ci�. To chyba on nauczy� Ulvhedina, zreszt� Ingrid mo�e te�? To oni przecie� mieli, jedno po drugim, przej�� skarb, cho� Ulvhedin, wiedziony rozs�dkiem, odm�wi�.

Teraz jednak nie zosta�o w nim �ladu rozs�dku, da� si� ponie�� pokusie, jak� zawsze skarb Ludzi Lodu stanowi dla obci��onych dziedzictwem. Ingrid nie by�a ani odrobin� lepsza, a mo�e nawet gorsza od niego.

��Och, z tym b�d� mog�a dokona� rzeczy wielkich! � zawy�a nagle, wyci�gaj�c w g�r� jaki� magiczny przedmiot.

��Wy��cznie w s�u�bie z�a! � ostrzeg� j� Dan. � Zajmij si� lepiej tym, co pomaga w leczeniu!

��Phi! � prychn�a. � To tutaj jest du�o bardziej podniecaj�ce!

Ulvhedin odchyli� si� do ty�u i siedzia�, zamy�lony, z r�kami wspartymi o ziemi�.

��Co ci jest? � zapytali Ingrid i Dan r�wnocze�nie.

��Czy nie czyta�a� przepis�w? � spyta� Ulvhedin. � Przepis�w, kt�re Mattias sporz�dzi� z tak� staranno�ci�, w jak najbardziej zrozumia�ym j�zyku i czytelnym pismem?

Ingrid wzi�a od niego kartki i zacz�a czyta�.

��Tak, rozumiem, o co ci chodzi. Niekt�re wywary b�dziemy mogli chyba przygotowa�, chocia� tego najwa�niejszego to jednak nie.

Ulvhedin przytakn��.

��No w�a�nie! Brak tu czego� bardzo istotnego.

Spogl�da� na mokrad�a sk�pane w promieniach wieczornego s�o�ca. Wzrok mia� rozmarzony, nieobecny.

��Kiedy�, w latach m�odo�ci, by�em tutaj w Dovre. Podczas zimowej zawieruchy. Tutaj musia�em zawr�ci�. Wtedy tak�e mia�em ze sob� tajemniczy skarb Ludzi Lodu, ukrad�em go�

G�o�no prze�kn�� �lin�. Z przera�eniem stwierdzili, �e w jego oczach ukaza�y si� �zy, nigdy by nie przypuszczali, �e Ulvhedin potrafi p�aka�.

��Ukrad�em go Mattiasowi � wykrztusi� z trudem. � By�em do tego stopnia oszala�y z ��dzy posiadania skarbu, �e zamordowa�em go. Nie mia�em takiego zamiaru, ale w tamtym czasie by�em bardziej zwierz�ciem ni� cz�owiekiem, a skarb czyni� mnie podw�jnie szalonym. Tego nigdy nie przesta�em �a�owa�, tego, �e wtedy zamordowa�em Mattiasa i Kaleba. To nigdy nie b�dzie mi przebaczone. Ale wszyscy inni�

Zamilk� i wci�� wpatrywa� si� w ziemi�.

��Nic nie mog�e� na to poradzi� � stara�a si� go pocieszy� Ingrid. � Nikt ci� nie nauczy� mi�o�ci bli�niego, a sam by�e� przecie� ofiar� przekle�stwa Ludzi Lodu.

U�cisn�� z wdzi�czno�ci� jej r�k�, a potem znowu podj�� przerwany w�tek:

��Wtedy instynkt pcha� mnie na p�noc, do Doliny Ludzi Lodu. Nie mia�em poj�cia, czego tam szukam, podobnie jak nie wiedzia�em, dlaczego ukrad�em skarb z Grastensholm. Tym razem jednak rozumiem wi�cej�

��Ja tak�e � szepn�a Ingrid.

Tymczasem Dan przeczyta� przepisy i spogl�da� z l�kiem na ohydne przedmioty roz�o�one na trawie, wszystkie tak starannie opisane przez Mattiasa. Tak, czego� brakuje, to prawda!

��Ale czy to nie znikn�o razem z Kolgrimem? � rzek� niepewnie.

��Oczywi�cie, masz racj� � zgodzi� si� Ulvhedin. � A gdzie Kolgrim jest pochowany?

��W Dolinie Ludzi Lodu � wyja�ni�a Ingrid.

Dan odnosi� si� do tego sceptycznie.

��Kolgrim zmar� blisko sto lat temu. Korze� nie mo�e przetrwa� w ziemi tyle czasu.

��Nie, chyba nie � zmartwi� si� Ulvhedin. � Ale mo�e chocia� zosta�y jakie� resztki?

Dan dostrzega� w oczach obojga desperack� nadziej�. Nie pojmowa� ich. Czy korze� mandragory naprawd� znaczy a� tak wiele dla dotkni�tych dziedzictwem i ich magicznej sztuki?

��Zawracamy? � zapyta� porywczo.

R�ka Ulvhedina zacisn�a si� na jego nadgarstku jak imad�o. Ingrid sprawia�a wra�enie, jakby chcia�a rzuci� si� na Dana i rozerwa� go na kawa�ki.

��Nie, nie! � zawo�a� pospiesznie. � Po prostu przestraszy�em si� tej waszej strasznej t�sknoty za dolin�.

��W pe�ni kontrolujemy swoje zachowanie � rzek� kr�tko Ulvhedin. � Prawda, Ingrid?

��Oczywi�cie!

Oni obiecaliby wszystko, pomy�la� Dan zgn�biony. Nic jednak nie powiedzia�, skin�� tylko g�ow�.

��No to pakujemy nasze klejnoty � rzek� niemal rozkazuj�co.

Ingrid pr�bowa�a odwie�� go od tego postanowienia.

��Tylko jeden male�ki eksperyment � prosi�a.

��Mowy nie ma! � przerwa� Dan. � Mo�e istotnie na razie macie wszystko pod kontrol�, chcia�bym wi�c, �eby tak zosta�o. A je�li zaczniecie si� bawi� tymi �mieciami, to za chwil� mog� was nie pozna�.

Ulvhedin wsta�, przygl�daj�c mu si� z uwag�.

��Mogliby�my ci� poprosi�, �eby� wr�ci� do domu, a sami jecha� dalej � rzek� wolno. � To by nam wiele upro�ci�o. Ale nie chc� tak post�pi�. Z trzech powod�w. Po pierwsze, ty sam masz interes w Dolinie Ludzi Lodu, chcesz odszuka� gr�b Tengela Z�ego. Jest to tak podniecaj�ce przedsi�wzi�cie, �e w pe�ni je popieram. Po drugie, obieca�em, �e odprowadz� ci�, ca�ego i zdrowego, do domu. A po trzecie� No tak, po trzecie to my�l�, �e ci� potrzebujemy, Dan. Jeste� niezwykle trze�wo my�l�cym i rozs�dnym m�odzie�cem. Nie pozwolisz, by magiczny skarb wodzi� nas po pustkowiach. Ale b�d� tak dobry � doda� z krzywym u�mieszkiem � i nie nazywaj tych wspania�o�ci �mieciami!

Wszyscy troje wybuchn�li �miechem i napi�cie ust�pi�o. Dwoje obci��onych zgodzi�o si� zapakowa� roz�o�one rzeczy. To znaczy Dan musia� ukradkiem odebra� jakie� ma�e paskudztwo, kt�re Ingrid pr�bowa�a ukry� w kieszeni, ale p�niej panowa� ju� wy��cznie spok�j i wzajemna tolerancja.

��Ch�tnie pomog� ci w poszukiwaniach grobu Tengela Z�ego � o�wiadczy� Ulvhedin, przygl�daj�c si� w zadumie wzg�rzom sk�panym w ostatnich promieniach zachodz�cego s�o�ca.

��Dzi�kuj�. T� pomoc przyjmuj� z ulg� � odpar� Dan. � Tylko czy dla ciebie nie b�dzie to niebezpieczne?

Ulvhedin u�miechn�� si� smutno.

��Nikt z obci��onych dziedzictwem Ludzi Lodu, o kim s�yszeli�my, nie umar� �mierci� naturaln�, z tego zar�wno Ingrid, jak i ja zdajemy sobie spraw�. Wszystkich spotka�a z�a, nag�a �mier�. A zatem ryzyko istnieje. Ale jest wiele powod�w, dla kt�rych warto �y�. Obieca�em ponadto dba� o was, dwoje m�odych, a w domu czeka na mnie wspania�a �ona i syn, kt�ry niebawem ma si� �eni� i, mam nadziej�, sprawi, �e zostan� dziadkiem. Mam dopiero czterdzie�ci dwa �ata i du�o do zrobienia. Zamierzam jeszcze troch� po�y�.

��Ingrid i mnie daje to poczucie bezpiecze�stwa.

��Ja potrafi� mie� si� na baczno�ci � m�wi� dalej Ulvhedin. � Ale Ingrid tak�e jest obci��ona i jeszcze do�� nieostro�na. Musimy naprawd� dobrze jej pilnowa�. Ja nie wiem, Ingrid, czy ty powinna� i�� z nami, kiedy b�dziemy szuka� grobu Tengela Z�ego.

��A co macie zamiar ze mn� zrobi� na ten czas? � spyta�a k��liwie. � Chcecie mnie zostawi� gdzie� w dolinie, gdzie ten starzec mo�e si� na mnie zaczai�, kiedy was nie b�dzie?

��Ingrid, na Boga! � krzykn�� Dan wstrz��ni�ty. � Czy musisz wygadywa� takie makabryczne rzeczy?

��Nie, chodzi tylko o to, �e ja te� bardzo chc� wr�ci� do domu. Mam rodzic�w, kt�rych kocham ponad wszystko na �wiecie, cho� oni uwa�aj� pewnie, �e od czasu do czasu daj� im do�� dziwne dowody mi�o�ci. Kocham wszystkich z Elistrand i jest te� Thor Egil Frederik Seved Francke, kt�ry by� tak mi�y, by stara� si� o r�k� kogo� r�wnie niezno�nego jak ja. Przyj�am go za to do kr�gu ludzi, kt�rych otaczam mi�o�ci�. Ja kocham wszystko na ziemi, Dan! Kocham samo �ycie. Dlatego nie mam ochoty zosta� sama, porzucona w dolinie, kiedy wy p�jdziecie na takie podniecaj�ce poszukiwania.

��Porozmawiamy o tym p�niej � mrukn�� Dan pojednawczo. � Tymczasem nie wiemy nawet, czy w og�le dojdziemy do doliny.

Dan, ty g�uptasie, min�o sto pi��dziesi�t lat, od kiedy Ludzie Lodu j� opu�cili. Na Boga, od tego czasu kto� musia� tam bywa�! Chyba wystarczy zapyta� w najbli�szej wsi!

Tego powinni�my si� wystrzega� rzek� Ulvhedin.

Nikt nie powinien wiedzie�, �e tam idziemy. Trudno by by�o wyt�umaczy� zwyczajnym �miertelnikom, po co tak naprawd� wybieramy si� do doliny. Pos�uchaj sama, jak to brzmi: �No wi�c idziemy tam, �eby wykopa� zw�oki pewnego m�odego ch�opca i odszuka� korze� alrauny, kt�ry mia� na szyi. Tak, a przy okazji chcieliby�my stwierdzi�, czy jeden demon w ludzkiej sk�rze rzeczywi�cie zosta� pochowany i ma sw�j gr�b, czy te� mo�e jest nie�miertelny�. No, jak ci si� to podoba?

Nikt nie odpowiedzia�. S�o�ce zasz�o i niskie wzg�rza wok� mokrade� rzuca�y na ziemi� wyd�u�one cienie. Robi�o si� zimno.

Ingrid otuli�a si� szczelnie swoj� derk�. Dan wygasi� ogie�, by w��cz�cy si� po drogach rozb�jnicy nie natrafili na ich obozowisko, po czym wszyscy troje udali si� na spoczynek.

Wok� nich, na mokrad�ach Fokstumyra, uk�ada�y si� do snu w dobrze ukrytych gniazdach liczne ptaki. Raz po raz kt�ry� wydawa� przenikliwy, d�wi�czny krzyk. Poza tym tylko g�rski wiatr szele�ci� w trawach i ja�owcach i delikatnie pie�ci� rude loki Ingrid wystaj�ce spod okrycia.

Ulvhedin nie spa�. Jego oczy jarzy�y si� w mroku, wpatrzone w nocne niebo, w g�owie k��bi�y si� my�li.

Znajdowali si� niedaleko miejsca, w kt�rym ukrywa� si� przez wiele dni w czasach, kiedy znany by� jedynie jako Potw�r, a jego �lady nazywano �ladami Szatana.

Jak to dawno temu! Ile pi�knych rzeczy dane mu by�o prze�y� od tamtych dni! No tak, o spotkaniu z Lud�mi z Bagnisk najch�tniej by zapomnia�. Ale �ycie w Elistrand z Elis� i Jonem, z ojcem Tristanem i z �on� ojca Marin�! To moja macocha, pomy�la� Ulvhedin. Ale m�odsza ode mnie! I jej c�rka Branja, kt�ra nied�ugo zostanie �on� mojego syna. Skomplikowane stosunki rodzinne, ale wi�zi pokrewie�stwa w nich nie ma. Tylko pomi�dzy ojcem, mn� i moim synem.

Taki si� czu� szcz�liwy, kiedy o nich my�la�!

A mimo to doznawa� wra�enia, jakby ponura przesz�o�� znowu si� do niego przybli�y�a, jakby wr�ci� czas, gdy Ulvhedin by� Potworem, wyrzuconym poza nawias ludzkiego �wiata. I gdy mordowa� w za�lepieniu, poniewa� w ka�dej ludzkiej istocie widzia� wroga.

Oczywi�cie bardzo nie chcia� cofa� si� do tego stadium, a jednak �w prymitywny element, kt�ry istnia� w duszach wszystkich obci��onych z�ym dziedzictwem, m�g� w ka�dej chwili wzi�� nad nim g�r�, gdyby nie mia� si� na baczno�ci. W Dolinie Ludzi Lodu znajdowa�o si� samo j�dro, sama istota przekle�stwa. Ulvhedin podziwia� Tengela Dobrego za to, �e potrafi� tam �y� i nie podda� si� ci�nieniu z�a, kt�re przyni�s� ze sob� na �wiat.

Ulvhedin poszed� za jego przyk�adem. Bliscy uwa�ali, �e sta� si� podobny do Tengela Dobrego. Nikt jednak nie wiedzia�, co dzia�o si� w jego duszy, nikt nie mia� poj�cia o tym, co pcha�o do z�ego. Czy Tengel Dobry tak samo si� zmaga�?

Zapewne tak.

��W porz�dku, m�g� on, to i ja dam rad� � szepta� Ulvhedin sam do siebie.

Ale ��dza posiadania w�adzy nad innymi lud�mi dar�a jego dusz� na strz�py. Nigdy przedtem tego nie odczuwa�. Mo�e tylko wtedy, kiedy poprzednim razem by� w tej okolicy, kiedy znalaz� kryj�wk� dla siebie i dla konia. Zdawa� sobie wtedy spraw�, �e jest na drodze do Lodowej Doliny. A skarb Ludzi Lodu znajdowa� si� w jego posiadaniu. Wtedy uratowa�a go ma�a dziewczynka. Elisa o oczach jak gwiazdy. Wyrz�dzi� jej krzywd�, ale zapomnie� nie m�g�. I tamtych troje, Villemo, Dominik i Niklas, ale przede wszystkim Villemo. To ona pr�bowa�a uczyni� z niego cz�owieka. O Bo�e, jak on jej nienawidzi�! A teraz? Czy istniej� ludzie, kt�rzy rozumieliby si� nawzajem lepiej ni� on i Villemo? Jak�e cz�sto pragn�� jej towarzystwa, tego przekomarzania si�, kt�re mia�o ukry� ich serdeczn� przyja��!

Obieca� co� rodzinie, kt�ra zosta�a w domu, w parafii Grastensholm, i wszyscy troje musz� tego dotrzyma�. Nie wolno im mianowicie szuka� kocio�ka. To �miertelnie niebezpieczne przedsi�wzi�cie, a ka�de z nich zostawi�o w domu zbyt wielu bliskich, czekaj�cych, kochaj�cych. Nie wiedzia�, kto to chcia� kiedy� znale�� kocio�ek, je�li w og�le kto� chcia�. Czu� jednak, �e on nie jest w�a�ciwym cz�owiekiem. On ju� wype�ni� swoje zadanie: unieszkodliwi� Ludzi z Bagnisk. Ingrid i Dan przynie�li na �wiat wspania�e uzdolnienia. Nie wolno nara�a� ich na szwank w Dolinie Ludzi Lodu. Do innych cel�w zostali przeznaczeni, przeczuwa� to. Do dzia�ania w bardziej racjonalnym, ludzkim wymiarze. Do bada� naukowych czy innych spraw, kt�re wykracza�y daleko poza zainteresowania Ulvhedina.

Ponad jego g�ow� powoli zapala�y si� gwiazdy. Mia� nadziej�, �e pogoda si� utrzyma. Jazda w deszczu nie nale�y do najwi�kszych przyjemno�ci. Cz�owiek czuje si� wtedy taki bezradny.

Znowu ogarn�o go podniecenie. S� oto w drodze do tej doliny, kt�ra w marzeniach wszystkich jawi�a si� jako miejsce mistyczne, niesko�czenie pi�kne i bardzo smutne.

Dolina, o kt�rej Tengel i Silje, Liv, Dag i Sol tyle opowiadali, a podania przekazywane by�y z pokolenia na pokolenie. Cho� oni wszyscy, ca�a pi�tka, kt�ra by�a w dolinie, a tak�e Kaleb, na d�wi�k jej nazwy wzdrygali si�, przej�ci dreszczem, to przyczynili si� do powstania jakiego� delikatnego, d�wi�cznego tonu t�sknoty za dolin� u swoich potomk�w.

Ulvhedin s�ysza� teraz ten zew. Silniej ni� kiedykolwiek.

��Nie mam Boga, kt�rego m�g�bym prosi� o pomoc � szepta� zwracaj�c si� ku rozgwie�d�onym teraz przestworzom. � Lecz tak wielu obci��onych dziedzictwem potomk�w Ludzi Lodu dozna�o pomocy od zmar�ych krewnych. Tengelu Dobry� Ty, kt�ry jeste� moj� gwiazd� przewodni�, od chwili gdy sta�em si� godny miana istoty ludzkiej� Nie opuszczaj mnie w tej drodze! Nie opuszczaj �adnego z nas trojga! Boj� si�, �e twoja pomoc b�dzie nam bardzo potrzebna.

Niebo milcza�o, lecz Ulvhedin zasn�� ze spokojem w duszy.

Je�li nawet drobny deszczyk skropi� tej nocy Fokstumyra, to i tak �adne z nich tego nie zauwa�y�o. Bo jasne s�o�ce poranka usun�o wszelkie �lady niepogody.

Pragnienie Ulvhedina, by unikn�� deszczu, nie spe�ni�o si�. Przez pierwsze dni wszystko sz�o dobrze, ale potem�

O dalszej podr�y przez g�rzyste okolice Dovre nie bardzo jest co opowiada�. Zbieranie ro�lin poch�ania�o sporo czasu, ale posuwali si� wci�� dalej i dalej na p�noc. Dop�ki szli przez g�ry, pogoda utrzymywa�a si� �adna.

Uporawszy si� z botanicznymi zbiorami, �adne nawet nie wspomnia�o, �e nale�y wraca� do domu, Ingrid i Ulvhedin natomiast byli jakby nieobecni duchem. My�lami b��dzili daleko, przekonani, �e ich obowi�zkowa praca dla Dana jest zako�czona.

Ostatecznie Dan o�wiadczy�, �e zebra� wszystko, co zamierza�. Nie napotykali wi�cej nowych gatunk�w, zreszt� znajdowali si� ju� w dolinach Trondelagu, a poniewa� przedmiotem bada� mia�a by� ro�linno�� g�rska, mogli t� prac� uzna� za wykonan�.

I wtedy si� rozpada�o.

Beznadziejny, nieprzerwany deszcz si�pi� ca�ymi dniami i moczy� wszystko do suchej nitki.

Przygn�biaj�ca sytuacja�

C� jednak mieli pocz��? Co mo�na poradzi� na deszcz?

Nie mieli te� czasu, �eby si� gdzie� schroni� i przeczeka�. Tak przynajmniej s�dzili. Jaka� nieokre�lona t�sknota pcha�a ich do Lodowej Doliny, tym bardziej dojmuj�ca, im bli�ej si� znajdowali.

Pozostawa�o wi�c tylko mie� nadziej�, �e uda im si� unikn�� ci�kiego przezi�bienia i jecha� dalej. Katar czy lekki kaszel mogli znie��, jednak naprawd� bali si� suchot. Od d�u�szego czasu dziesi�tkowa�y one ludno�� Norwegii i w domu Ingrid z rosn�cym l�kiem ws�uchiwa�a si� wieczorami w coraz bardziej dokuczliwy kaszel, m�cz�cy rodzic�w. Trwa�o to ju� zbyt d�ugo, teraz pociesza�a si� jedynie my�l�, �e po powrocie znajdzie ich w lepszym stanie. W parafii Grastensholm wielu zosta�o dotkni�tych t� tak zwan� �wi�sk� zaraz�; wysysa�a ludzi powoli, dop�ki nie zosta�a tylko sk�ra i ko�ci, a dzwon na ko�cielnej wie�y raz po raz obwieszcza� �a�ob�

Tr�jka w�drowc�w, dygocz�c z zimna, podr�owa�a po po�udniowym Trondelag.

Cz�sto studiowali opis drogi, sporz�dzony przez Kaleba. A� kt�rego� dnia stan�li w dolinie, sk�d wida� by�o tamte g�ry, kt�re kiedy� tak przera�a�y m�od� Silje. Jak to ona je nazywa�a? Siedziba Z�ych Mocy?

Deszcz na troch� usta�. Poja�nia�o na tyle, �e mogli wyra�nie widzie� g�ry. Tylko szczyty gin�y w gnanych wiatrem deszczowych chmurach.

��Silje wiedzia�a, o czym m�wi � mrukn�a Ingrid. � Na kim�, kto widzi je pierwszy raz, robi� przera�aj�ce wra�enie.

��Masz racj� � zgodzi� si� Dan. � Ale zsinia�a� z zimna, musimy przed noc� znale�� jakie� schronienie, �eby si� ogrza� i wysuszy� ubrania. Koniom te� potrzebny jest dach nad g�ow�.

��Wszyscy byli tego samego zdania.

W obszernym obej�ciu, kt�re w razie potrzeby pe�ni�o te� rol� gospody, odbywa�o si� wesele. Du�e wesele, to by�o wida� z daleka. Dan o�wiadczy�, �e nie chc� przeszkadza�, lecz gospodarz zapewnia�, �e zawsze znajdzie si� izdebka dla takich m�odych pa�stwa.

Ingrid i Dan, kt�rzy w czasie tej podr�y cz�sto dzielili pok�j, a przecie� nic nagannego si� nie sta�o, przyj�li go�cin�. Ulvhedin od razu urz�dzi� si� w stoj�cej na uboczu szopie. Nie mia�o sensu, �eby pokazywa� si� ludziom. W Grastensholm wszyscy go znali i szanowali, ale tu jego demoniczny wygl�d m�g� �miertelnie wystraszy� jak�� p�ochliw� istot�. Nie chcieli ryzykowa�.

Kiedy ju� zjedli kolacj� i zd��yli si� troch� wysuszy�, gospodarze przyszli spyta�, czy nie zechcieliby wzi�� udzia�u w weselnych uroczysto�ciach, trwaj�cych drug� dob� i nie ca�kiem bezg�o�nych, trzeba przyzna�.

Ingrid i Dan popatrzyli na siebie, podzi�kowali uprzejmie i uznali, �e owszem, czemu nie. Ingrid oczy rozb�ys�y na my�l, �e b�dzie si� mog�a troch� rozerwa� po wszystkich trudach podr�y w niepogod�.

W baga�ach, dobrze zabezpieczonych przed deszczem i d�wiganych przez jucznego konia, Ingrid mia�a sukienk�. na zmian�, w kt�r� mog�a si� teraz ubra�. Nic nadzwyczajnego, ale znacznie przewy�sza�a elegancj� �adne, lecz pro�ciutkie wyj�ciowe stroje, kt�re mieli na sobie i m�czy�ni, i kobiety. Rzecz jasna Ingrid i Dan wyr�niali si� w tym gronie ubraniem, szytym wedle wsp�czesnej miejskiej mody, ale byli weseli, przyja�nie usposobieni, zostali wi�c natychmiast zaakceptowani.

Pocz�tkowo gn�bi�o ich poczucie winy z powodu Ulvhedina, kt�ry zatrzyma� si� w nieprzytulnej szopie, pocieszali si� jedynie, �e on ju� smacznie �pi.

Ekscytuj�ca uroda Ingrid robi�a ogromne wra�enie na m�czyznach, ale to nie by�o niczym niezwyk�ym. Odparowywa�a zr�cznie umizgi podpitych weselnik�w i Dan widzia�, �e bawi si� znakomicie.

Wkr�tce jednak sta�o si� co�, co zdarza si� cz�sto, kiedy ludzie wk�adaj� na siebie swoje najkosztowniejsze ozdoby � pomi�dzy o�ywionych biesiadnik�w wdar�a si� banda zb�jc�w z ci�kimi pistoletami i maskami na twarzach.

Dan rozgl�da� si� za Ingrid, ale ona by�a w drugiej izbie, z innymi kobietami. Obok niego za� szeptano, �e to okryta z�� s�aw� banda z Trondheim. Go�ci parali�owa� strach. Znajdowa� si� w�r�d nich sam posterunkowy, lecz nic nie m�g� zrobi�, z�odzieje pilnowali przede wszystkim jego.

Dan da�by wiele za to, by m�c by� przy Ingrid, obroni� j� w razie potrzeby.

Napastnicy dokonywali prawdziwego rozboju. M�czy�ni musieli wytrz�sa� zawarto�� sakiewek, oddawa� kamizelki ze srebrnymi guzikami, srebrne sprz�czki od but�w i szpilki od krawat�w. Stroje kobiet by�y wprost pokryte srebrem � srebrne guzy na paskach, srebrne broszki pod szyj�, zapinki przy mankietach, wsz�dzie! N�dznicy zabrali nawet wspania�y diadem panny m�odej ozdobiony srebrnymi wisiorkami w kszta�cie kropel, co widz�c obecny przy tym ksi�dz a� j�kn�� z rozpaczy.

W ko�cu podeszli do Ingrid.

��Hej, ch�opaki, popatrzcie no, co za ma�a czarodziejka! � zawo�a� kt�ry�. � Nie ma co prawda srebra ani klejnot�w, ale mo�e nas nie�le rozweseli�. Bra� j�!

Ingrid sta�a przez chwil� niepewnie. Zdawa�a sobie spraw�, czym jej grozi oskar�enie o czary. Ale tej napa�ci nie mog�a tolerowa�!

Co robi�?

Umia�aby uratowa� wszystkich, ale w obecno�ci ksi�dza i posterunkowego? To mog�oby j� kosztowa� �ycie!

Dwaj zamaskowani chwycili ja za r�ce. To wystarczy�o, by Ingrid zareagowa�a ca�� moc�.

��Au! � zawyli obaj, uskakuj�c. Poparzyli sobie r�ce, jakby dotkn�li ognia.

I w�a�nie obecno�� ksi�dza podsun�a jej pomys�. Bez cienia skrupu��w postanowi�a wykorzysta� imi� Pa�skie.

��Prosz� spojrze�, pastorze, tam! � zawo�a�a. � Widzi pastor? Jest z nami Anio� Str�!

��Gdzie? Jak? � dopytywa� si� z drugiej izby oszo�omiony proboszcz.

Ingrid wiedzia�a, �e b�dzie jej trudno. �eby tak Ulvhedin tutaj by�! Musia�a jednak sama podj�� pr�b� podporz�dkowania sobie tej gromady ludzi, i to w dw�ch izbach naraz, bo w drugim pomieszczeniu znajdowa�o si� tyle samo rozb�jnik�w. Posiada�a wielk� si�� sugestii, tyle �e rzadko j� �wiczy�a. Nigdy nie korzysta�a z magicznych �rodk�w Ludzi Lodu i dotychczas tylko wtedy potrafi�a sprawi�, by jej ofiary mia�y widzenia, gdy patrzy�a im w oczy.

Sol, my�la�a rozpaczliwie. Sol, pom� mi!

Usilnie stara�a si� skoncentrowa�, straci�a na to nie wi�cej ni� kilka minut. Zgromadzeni chyba w og�le nie zd��yli zauwa�y�, �e si� waha, a ju� stwierdzili, �e r�ce napastnik�w, trzymaj�ce pistolety, opadaj�. Najpierw w pokoju, gdzie zgromadzi�y si� kobiety. J�k zdumienia da� si� s�ysze� tak�e w s�siedniej izbie; i tam zacz�a dzia�a� hipnoza. Napastnicy byli ostatnimi, kt�rzy spostrzegli, �e dzieje si� co� dziwnego, stali z opuszczon� broni� i z przera�eniem patrzyli na oniemia�e zgromadzenie.

Dobry Bo�e, pomy�la� Dan, z najwy�szym trudem zachowuj�c powag�. Zwiotczali niczym sk�rki od kie�basy! Ona tutaj stosuje te same metody!

Ksi�dz widzia�, co si� sta�o. I wiejski posterunkowy widzia�. W ko�cu sami rozb�jnicy u�wiadomili sobie, w jakiej znale�li si� sytuacji.

��To cud boski! � szepta� ksi�dz.

Chyba nie bardzo boski, pomy�la�a Ingrid. Spieszcie si� teraz, �achudry, ju� d�u�ej nie zdo�am utrzyma� napi�cia.

Czu�a, �e pot sp�ywa jej po ca�ym ciele.

W ko�cu posterunkowy si� ockn��. Go�cie weselni rzucili si� na og�upia�ych bandyt�w i rozbroili ich. Teraz, zdumieni, trzymali w d�oniach na�adowane pistolety.

��Jak to si� sta�o? � zapyta� kt�ry�, gdy wi�zali napastnik�w, by ich p�niej odstawi� do aresztu. Polowano na t� band� od dawna i s�dziowie nie b�d� pewnie �agodni. Kto� zacz�� oddawa� w�a�cicielom zagrabione kosztowno�ci.

��Mnie o to nie pytajcie � odpar� posterunkowy cierpko.

��S�yszeli�cie przecie�, �e to by� anio� � be�kota� uszcz�liwiony kap�an. � Kobiety go widzia�y!

Po kilku pytaniach wyja�ni�o si�, �e anio�a widzia�a tylko jedna kobieta: ta �liczna panienka o rudych w�osach.

Posterunkowy przygl�da� jej si� podejrzliwie. Ksi�dz jednak by� jak w ekstazie. Ingrid spu�ci�a oczy.

��Zdarza si�, �e miewam objawienia, panie � dygn�a.

Objawienia, och, ty! Dan o ma�o nie zachichota�. Ale wszyscy teraz zwr�cili si� do niego, nie mia� wi�c innego wyj�cia, jak tylko potwierdzi�.

��Ona to ma od czasu, gdy w dzieci�stwie uderzy�a si� w g�ow� � o�wiadczy� spokojnie. � Wiecie przecie�, �e idioci doznaj� cz�sto �aski.

Ingrid ukradkiem wyszczerzy�a do niego z�by.

Posterunkowy my�la�, zdaje si�, swoje. Ale �e ma�o brakowa�o, a by�by straci� sw�j srebrny zegarek oraz dobrze wypchan� sakiewk�, robi� wi�c teraz dobr� min� do z�ej gry.

Go�cie weselni dzi�kowali Ingrid i nagrodzili j� pieni�dzmi. Dan my�la� cierpko, �e przypomina to datki wotywne dla �wi�tych.

�eby� oni wiedzieli, jak to by�o naprawd�!

Zabawa trwa�a dalej. Ingrid najch�tniej pozwoli�aby si� wielbi� i wychwala� do wschodu s�o�ca, gdyby nie wtr�ci� si� Dan. Uzna�, �e pora spa�. Nast�pnego dnia czeka�a ich trudna droga.

Kiedy ju� byli w ��kach, Ingrid d�ugo nie mog�a zasn�� i opowiada�a podniecona. Dan zbywa� j� p�s��wkami. Wydarzenia wieczoru wstrz�sn�y nim do g��bi.

L�k o Ingrid. Gwa�towne pragnienie, by si� ni� opiekowa�. I� kiedy stwierdzi�, �e Ingrid �wietnie radzi sobie sama, ogarn�o go przecie� rozczarowanie. Poczu� si� wtedy pospolity i niewa�ny. Jakby to ona jego uratowa�a.

Ze z�o�ci� odwr�ci� si� do �ciany.

��Tak, tak, by�a� bohaterk�, i by�a� wspania�a, ale teraz ja chc� spa�!

Od strony ��ka Ingrid dobieg�o westchnienie. Z pewno�ci� wyra�a�o zadowolenie, bo g�upia nigdy nie by�a�

Jucznego konia i ca�e wyposa�enie naukowe Dan zostawi� u gospodarza, u kt�rego nocowali. Cz�owiek sprawia� wra�enie godnego zaufania, a poza tym dosta� pewn� sumk� za opiek� nad koniem.

Poinformowali go, �e zamierzaj� i�� w g�ry, do Siedziby Z�ych Mocy, by tam szuka� g�rskich ro�lin.

��Do Siedziby Z�ych Mocy? Ale� to straszne pustkowie, nic tam nie ma, zapewniam was!

��To nie szkodzi. My szukamy kwiat�w, a nie ludzi.

Ch�op nic na to nie odrzek�. Spojrza� tylko na nich, jakby zamierza� co� powiedzie�, ale uzna�, �e najlepiej o niczym nie wspomina�.

Ujechali oboje spory kawa�ek, gdy do��czy� do nich Ulvhedin.

Wkr�tce zacz�a si� wspinaczka.

Zgodnie z tym, co Kaleb opowiedzia� spisuj�cemu histori� Ludzi Lodu Mikaelowi, musieli jecha� do�� d�ugo. Posuwali si� t� sam� kr�t� drog�, kt�r� kiedy� Tengel wi�z� Silje i dzieci, by ukry� je bezpiecznie w Dolinie Ludzi Lodu. Wtedy le�a� tutaj �nieg. Teraz by�o lato i podr�owa�o si� bez k�opot�w.

Dan jecha� na ko�cu. My�li jego kr��y�y wok� alrauny.

Jako naukowiec i botanik wiedzia� o tej ro�linie wi�cej ni� inni. Alrauna, czyli ziele mandragory, kt�re, jak powiadaj�, ro�nie na ziemi pod szubienic� i kt�re krzyczy, kiedy si� je wyrywa. Krzyczy z b�lu, m�wi� ludzie, bo to �yj�ca ro�lina. Pokrzyk, tak te� bywa nazywana; ludzie ��cz� j� w wierzeniach z pokrzykiem wilcz� jagod�.

Kwiat wisielc�w. Wisielec�

Wierzenia zwi�zane z t� dziwn� ro�lin� nie maj� ludowego rodowodu. Nale�� do magii i wywodz� si� z tradycji orientalnej, od antyku poczynaj�c. �ci�lej bior�c wiara w magiczne w�a�ciwo�ci alrauny ukszta�towa�a si� w krajach �r�dziemnomorskich, lecz s�awa jej przypominaj�cego ludzk� posta� korzenia rozprzestrzeni�a si� na ca�ym �wiecie, dotar�a te� do Skandynawii, gdzie kultura rozwija si� wolniej ni� w krajach Europy Po�udniowej.

Pozostanie zagadk�, w jaki spos�b Ludzie Lodu weszli w posiadanie korzenia alrauny, powiada si� jednak, �e w swoim czasie nale�a� on do Tengela Z�ego.

Dyskutowali o alraunie. Podkre�lali zw�aszcza to, �e �kwiat wisielc�w� nie przynosi� szcz�cia tym z Ludzi Lodu, kt�rzy go posiadali. Ale ich to nie przera�a�o, ani Ulvhedina, ani Ingrid. Si�a i urok alrauny by�y tak wielka, �e zapominali o wszelkim niebezpiecze�stwie. Jedyne, o czym my�leli, to �eby j� zdoby�.

Dan nie mia� odwagi wybiega� my�lami zbyt daleko w przysz�o��, zastanawia� si�, co nast�pi, kiedy ju� j� b�d� mieli. Dwoje potomk�w Ludzi Lodu, dotkni�tych dziedzictwem. Oboje tak samo op�tani ��dz� posiadania cudownego korzenia�

Zreszt� niebezpiecze�stwo chyba nie istnieje. Alrauna musia�a tymczasem doszcz�tnie zmursze�. Je�eli w og�le odnajd� gr�b Kolgrima.

Z ca�ego serca pragn��, �eby go nie odnale�li.

Miejsce ostatniego spoczynku Tengela Z�ego to ca�kiem inna sprawa. O ile Dan odczuwa� g��boki smutek z powodu okrutnego losu m�odego Kolgrima, o tyle w stosunku do na wskro� z�ego Tengela nie �ywi� najmniejszych skrupu��w. To on przecie� sprowadzi� na ca�y r�d Ludzi Lodu tyle nieszcz�� i rozpaczy. Dan szczerze pragn�� odnale�� gr�b tego n�dznika i sprawi�, by ju� na zawsze przesta� by� �r�d�em z�a.

�ywi� naiwn� wiar�, �e je�li uda mu si� tego dokona�, przekle�stwo straci moc.

Nie wiedzia� jeszcze nic o odwiedzinach Vendela Gripa w Taran-gai ani o tym, czego kuzyn tam do�wiadczy�.

Ale oto znale�li si� ju� wysoko w g�rach i posuwali si� �ci�le wed�ug wskaz�wek Kaleba. B��dzili, oczywi�cie, nie raz, przecie� wszyscy, kt�rzy kiedykolwiek chodzili po g�rach, wiedz�, �e jedno wzniesienie podobne jest do drugiego, �e wsz�dzie szumi� i pieni� si� potoki i cz�owiek jest pewien, �e znalaz� w�a�ciwy, dop�ki nie dojdzie do drugiego i zatrzyma si�, nie wiedz�c co pocz��.

W ko�cu jednak uda�o im si� odnale�� jeden punkt, o kt�rym wspomina� Kaleb: wysokie zbocze, pokryte martwymi krzewami ja�owca o bia�ych ga��zkach, przypominaj�cych rozpaczliwie wyci�gni�te r�ce.

��To tam! � zawo�a�a Ingrid. � Teraz trzeba i�� w prawo od tego wzniesienia, a potem w d�, po st�d niewidocznym stoku�

Pospiesznie skierowali konie w tamt� stron�.

Tam by�o zej�cie w dolin�! Jechali w strachu, �e mo�e znowu b��dz�, ale chyba nie. Przed nimi wznosi�a si� wysoka g�ra, na kt�rej szczycie pi�trzy� si� lodowiec. Z rozleg�ej szczeliny w g�rskiej �cianie, pokrytej masywn� warstw� lodu, wyp�ywa� szeroki niczym rzeka potok.

Je�d�cy zmusili konie, by przesz�y po�r�d zwa�owisk wielkich blok�w skalnych, i oto znale�li si� u wej�cia do Doliny Ludzi Lodu.

Pokrywa lodowa prawie zupe�nie zamyka�a szczelin�, z kt�rej wyp�ywa�a woda.

��B�dziemy musieli zostawi� konie na zewn�trz � mrukn�� Dan.

��Przecie� od pocz�tku o tym wiedzieli�my � rzek�a Ingrid.

��Nie, nie wiedzieli�my. We wszystkich opowie�ciach o dawnym osadnictwie w dolinie m�wi si�, �e mo�na by�o swobodnie przeprowadza� t�dy konie i wszelki inwentarz. A nawet wozy. Kolgrim jednak nie zdo�a� przecisn�� si� wraz z koniem, wi�c ju� wtedy strop szczeliny musia� by� znacznie ni�szy. No a teraz�

��Teraz musimy si� czo�ga� � mrukn�� Ulvhedin. � Je�eli w og�le uda nam si� przedosta� na drug� stron�.

��Nie wygl�da to weso�o � przyzna�a Ingrid. � Czy spr�bujemy ju� dzisiaj wieczorem?

��Nie, przenocujemy tutaj, w tej os�oni�tej kotlinie. Nic dziwnego, �e ludzie mieli trudno�ci, �eby si� tu dosta�. W�tpi�, czy kto� postronny w og�le si� tu pokaza� od czasu gdy domy w Dolinie Ludzi Lodu zosta�y spalone. Z wyj�tkiem Kolgrima, Kaleba, Tarjeja i ich ludzi, rzecz jasna.

Milczeli. Wszyscy my�leli o tym, �e kiedy po raz ostatni ludzie pr�bowali pozna� tajemnice doliny, dw�ch z nich przyp�aci�o to �yciem. Kolgrim pozosta� w dolinie, a Tarjei, �w ukochany przez ca�� rodzin� Tarjei, zosta� tam �miertelnie ranny.

Tarjei by� genialnym badaczem. Teraz ku dolinie zmierza�o dwoje mu podobnych. Czy to tylko przypadek, �e wszyscy troje mieli w�a�nie takie uzdolnienia?

Ulvhedin spogl�da� na dwie m�ode g�owy i czu�, jak wielka spoczywa na nim odpowiedzialno��.

��Dan, czy nie lepiej by�oby, gdyby� zosta�?

��Nie wyg�upiaj si� � odpar� Dan kr�tko.

��Ty mo�esz si� jeszcze na �wiecie przyda�.

��Wszyscy mo�emy si� przyda�. A poza tym wci�� zapominasz o jednej rzeczy: �e to moja wyprawa, m�j pomys�. Wy jeste�cie uczestnikami towarzysz�cymi, osobami drugiej kategorii.

��No, wiesz co, Dan� � Ingrid i Ulvhedin poczuli si� g��boko ura�eni. Dotkni�ci dziedzictwem cz�onkowie tego rodu nigdy nie czuli si� lud�mi drugiej kategorii.

Dan o tym wiedzia�. Chcia� si� tylko z nimi troch� podra�ni�.

Wszyscy troje wybuchn�li �miechem. Da�o si� w nim jednak s�ysze� nutk� przygn�bienia i niepokoju. Zdawali sobie spraw�, �e porwali si� na co�, nad czym mo�e nie b�d� w stanie zapanowa�.

Kiedy ju� u�o�yli si� do snu, czuj�c na twarzach ch��d p�yn�cy od lodowca niczym oddech Kr�lowej Zimy, Ingrid powiedzia�a do Dana:

��Sk�d pochodzi nazwa alrauna? Czy nazwa te� jest orientalna? Czy powsta�a nad Morzem �r�dziemnym?

��Nie, sk�d. To nazwa starogerma�ska. I mo�e mie� wiele t�umacze�. Na pocz�tku s�owa do niej podobne by�y u�ywane przez czarownice i wr�ki u pradawnych lud�w germa�skieh. S�owo �rune�, na przyk�ad, oznacza�o tajemnic� lub tajemny szept. Alraun to nazwa staroniemiecka. Na Islandii za� mieli co�, co nazywano Olrun, by�a to p� �ab�dzica, p� panna, a nazwa mia�a tak�e znaczenie kultowe. P�niej nazwy �alrune� czy �alraune� istnia�y ju� tylko jako okre�lenia dla korzenia mandragory.

��A na co on mo�e pomaga�?

��Och, mandragora ma w�a�ciwo�ci narkotyczne. Korze� by� rze�biony w postaci kukie�ki i mo�na by�o go u�ywa� do wr�enia albo jako amuletu, kt�ry swemu w�a�cicielowi przysparza� bogactwa. Tyle �e noszenie takiego amuletu oznacza�o tak�e zaprzedanie duszy z�ym demonom. Korze� by� te� podobno niezwykle skuteczny jako ziele wzbudzaj�ce mi�o��, m�g� sprawi�, �e po��dana osoba zakochiwa�a si� w jego w�a�cicielu, dzia�a� jak czapka niewidka, wskazywa� ukryte skarby i tak dalej, w niesko�czono��. Uwa�ano, �e jest to �ywa istota, sp�odzona z sok�w nasiennych wisielc�w, kt�re wytryskuj� z jego cz�onka w chwili �mierci.

��Rozumiem.

��Jak widz�, my�lami jeste� wci�� przy mandragorze.

��Odczep si�! � warkn�a Ingrid.

Dan drgn��.

��Jak na wytworn� dam�, zbyt cz�sto zapominasz o dobrych manierach.

Ingrid unios�a g�ow� znad derki.

��Wiesz bardzo dobrze, �e wszyscy dotkni�ci w naszym rodzie potrafi� by� wulgarni. Prawda, Ulvhedinie?

Ale Ulvhedin spa�. Wobec tego Ingrid i Dan poszli za jego przyk�adem; Dan wci�� wstrz��ni�ty odkryciem, �e od jakiego� czasu jego my�li nieustannie kr��� wok� s�odkiej Ingrid.

I to ja, cz�owiek honoru, my�la�. Ale co tam, z takim prymitywnym pragnieniem poradz� sobie z �atwo�ci�.

Sprawa by�a jednak diabelnie dokuczliwa i czu�, �e porz�dnie zalezie mu za sk�r�!

Czo�gali si� w lodowym tunelu.

Przemoczeni do suchej nitki, nie wiedz�c, czy zdo�aj� posun�� si� jeszcze cho� kawa�ek, brn�li niestrudzenie do przodu. Z ponur� �wiadomo�ci�, jakie ogromne masy lodu maj� nad sob�, desperacko walcz�c z klaustrofobi� i strachem, czy nie uwi�zn� w tunelu na zawsze, ze zsinia�ymi twarzami, dygocz�c z zimna, niemal �lepi w tym zielonkawym mroku, czo�gali si� niesko�czenie wolno, lecz mimo wszystko naprz�d.

Od czasu do czasu mogli nawet wsta� i przej�� kawa�ek; wtedy �atwiej im by�o poj��, �e w minionych stuleciach Ludzie Lodu mimo wszystko t�dy przechodzili.

Po chwili jednak tunel znowu stawa� si� ciasny, l�d wszystko pokrywa� i musieli przedziera� si� po omacku w przenikliwie zimnej wodzie potoku.

��Tu na pewno nikt nie przychodzi� od czasu, gdy Ludzie Lodu opu�cili dolin� � zawo�a� Dan, a jego g�os odbi� si� echem od lodowych �cian i powr�ci� potem jakby z jakiej� bezdennej, nieznanej g��bi. � Tunel z roku na rok zamarza coraz bardziej.

Ingrid nie odwa�y�a si� wypowiedzie� ani s�owa. Czo�ga�a si� jako druga, za Ulvhedinem, i mia�a wra�enie, jakby wchodzili w g��b jakiej� strasznej g�ry, z kt�rej ju� nigdy si� nie wydostan�. Opu�cili oto �wiat ludzi, nikt na ca�ej ziemi nie mo�e by� r�wnie samotny jak oni, zakleszczeni, bez mo�liwo�ci powrotu, zamkni�ci na wieczny czas�

Zabrak�o jej w p�ucach powietrza i uczyni�a to, czego w tych ciemno�ciach nie powinna by�a w �adnym razie robi� � da�a si� ponie�� panicznemu przera�eniu i zacz�a krzycze� zd�awionym g�osem, rozpaczliwie. Rzuci�a si� jakby w pr�bie ucieczki, nie mog�a oddycha�, by�a wprost �lepa ze strachu i pragnienia wyj�cia na zewn�trz.

Jej krzyk przypomina� wo�ania ton�cego � zdyszany, gard�owy, �wiszcz�cy. Kto� usi�owa� przytrzyma� j� mocno, ale ona miota�a si� jeszcze bardziej gwa�townie, histerycznie, w panice�

Jaki� m�ski g�os rykn�� jej nad uchem, prosi�, by si� opanowa�a, g�os, kt�ry wyda� jej si� znajomy. G�os Dana� Czy zna kogo�, kto ma na imi� Dan? Ten g�os m�wi� co�, co brzmia�o jak �l�k przed zamkni�ciem, to nie mo�e si� teraz sta�, co robi�?�

Kolejny, gwa�towny krzyk rozdar� jej p�uca� I oto� Znowu g�os, spokojny, jakby usypiaj�cy, w�adczy i rozkazuj�cy, a mimo to tak �agodny, �e sp�ywa� niczym jedwab na jej zranione zmys�y. Ingrid westchn�a, rozejrza�a si� wok� i podda�a si� temu g�osowi. Powolutku ogarnia� j� spok�j. Strach mija�, odczuwa�a przemo�n� senno��, wszystko stawa�o si� znowu normalne i bezpieczne.

��Dzi�kuj� ci, Ulvhedinie � powiedzia� pierwszy g�os i teraz Ingrid wiedzia�a ju�, �e zna kogo�, kto ma na imi� Dan. Tyle �e na chwil� o tym zapomnia�a.

Pozwolili jej troch� odpocz��, odzyska� r�wnowag�.

��Tak mi wstyd � �ali�a si�. � �e te� mog�am�

��Nie ma si� czego wstydzi� � odpar� Dan kr�tko. � Wi�ksi m�czy�ni za�amywali si� w du�o �atwiejszych warunkach. Wszyscy musieli�my walczy�, �eby nie ulec panice.

��Dzi�kuj� � u�miechn�a si�, ju� spokojna. � Ale b�d� tak mi�y i nie nazywaj mnie m�czyzn�, dobrze? Nie jestem m�czyzn�, mog� ci� o tym przekona�!

Nie musia�a tego robi�. Dan mia� pe�n� �wiadomo�� kobieco�ci. Wci�� by� pod wra�eniem jej cia�a, szarpi�cego si� w jego ramionach, piersi wznosz�cych si� i opadaj�cych gwa�townie, gibkich bioder wymykaj�cych si� z jego obj��

��Mo�emy rusza� dalej? � zapyta� Ulvhedin ostro.

Ostro�nie zacz�li si� znowu przemyka� korytem szumi�cej rzeki.

I nagle:

��Ingrid! Dan! Tam co� wida�!

���wiat�o � wyszepta�a bez tchu. � Jeste�my!

��W Dolinie Ludzi Lodu � doko�czy� Dan.

Kiedy na koniec mogli stan�� wyprostowani i odetchn�� �wie�ym powietrzem, do�� md�e �wiat�o s�o�ca wyda�o im si� o�lepiaj�co jaskrawe.

��Jak to jednak dobrze, �e dzisiaj nie pada � wymamrota� Dan, przecieraj�c oczy.

��Masz racj� � zgodzi� si� Ulvhedin. � By�oby z nami krucho.

��Najgorsze jest to, �e b�dziemy musieli wraca� t� sam� drog� � westchn�a Ingrid.

��Zawsze potrafisz doda� cz�owiekowi otuchy.

��Kochany Danie, m�g�by� mnie przecie� pocieszy�, �e to by� mo�e nie b�dzie konieczne. Bo mo�e w og�le nie b�dziemy musieli wraca� � odci�a si� Ingrid zaczepnie.

��Przesta�cie! � krzykn�� Ulvhedin. � Najwa�niejsze to spr�bowa� rozpali� ogie�, wysuszy� ubrania i zje�� co� ciep�ego.

Ingrid mia�a niewiarygodnie sine wargi.

��Tak � szepn�a. � A przede wszystkim skarb! Jak nasz ma�y skarb zni�s� przepraw�, Dan?

Dan zapakowa� ich ukochany skarb do wiklinowego kosza, kt�ry ni�s� na plecach. By� to specjalny kosz podr�ny, zrobiony tak, by chroni� zawarto�� przed deszczem, ale mo�na te� by�o przenosi� w nim p�yny � upleciony by� z witek, przetykanych sk�r�, i dodatkowo impregnowany woskiem.

��Przypuszczam, �e wasze magiczne wyposa�enie znios�o podr� du�o lepiej ni� my sami � odpar� z przek�sem; on nie podziela� ich bezgranicznego zachwytu dla �tych �mieci�, jak nazywa� czarodziejski zbi�r.

��Sama musz� si� przekona� � rzek�a Ingrid podejrzliwie. Pospiesznie potrz�sn�a koszem, by sprawdzi�, czy skarb tam jest.

��Zimno mi! Chod�my!

��Czy �aden z was nie zauwa�y�, jak tu pi�knie? � zapyta�a Ingrid.

Teraz dopiero rozejrzeli si� po ma�ej, opuszczonej i zapomnianej dolinie.

��Powinno tu by� mn�stwo malin � stwierdzi� Dan rzeczowo.

��Och, ty materialisto! � prychn�a Ingrid.

Wszyscy troje nale�eli do tak odleg�ych generacji potomk�w Ludzi Lodu, �e patrz�c na dolin� nie odczuwali �alu. Tylko lekki, nieokre�lony smutek. Widzieli g�ry doko�a, �leb, kt�r�dy Tengel i Silje j� opu�cili, widzieli dwa or�y kr���ce nad po�yskliw� wod� jeziorka i brzozowe zagajniki, kt�re pokry�y zbocza, skoro nie by�o ju� owiec, zjadaj�cych ma�e drzewka. Kiedy szli wolno drog�, wci�� jeszcze widoczn�, wzrokiem szukali ruin dawnej osady swoich przodk�w. Trzeba by�o jednak czasu, zanim cokolwiek dostrzegli, brzozowe zagajniki wyros�y bowiem wysoko i przes�oni�y wszystko. Zreszt� nie mo�na nawet m�wi� o ruinach, co najwy�ej o ledwo widocznych �ladach domostw. Mogli si� jedynie domy�la� zarysu mur�w pod wysok� traw�.

Ingrid g�o�no prze�yka�a �lin�. W miar� jak posuwali si� w g��b doliny, doznawa�a coraz wi�kszego wzruszenia na widok wszystkiego, co napotykali; przemawia�o do niej ka�de najmniejsze wzniesienie, ka�dy szumi�cy li��.

Ulvhedin przystan��.

��Tu, na tym zboczu, os�oni�tym od wiatru, rozbijemy ob�z.

Min�o troch� czasu, nim zdo�ali podpali� huby i patyki, bo w g�rach tak�e ostatnio pada�o i wszystko by�o wilgotne. Zjedli przyniesiony z do�u prowiant i postanowili, �e to os�oni�te z trzech stron wzniesienie b�dzie ich miejscem postoju i punktem wypadowym. Z miejsca, w kt�rym siedzieli, rozci�ga� si� widok na jezioro w dole, s�o�ce grza�o coraz mocniej, robi�c konkurencj� ciep�u ogniska.

��Mo�e zaczniemy od zbadania samej doliny? � zaproponowa� Dan.

Ulvhedin skin�� g�ow�.

��To rozs�dne! Spr�bujemy ustali�, gdzie znajdowa� si� cmentarz.

��Tak niewiele wiemy o starej osadzie� Mam na my�li, jak ludzie tu dawniej mieszkali i jak �yli. Liv nie mog�a przecie� opowiedzie� Mikaelowi zbyt wiele, by�a bardzo ma�a, kiedy opu�ci�a dolin�. Gdzie by� ko�ci�, na przyk�ad?

��Oni mieli jaki� ko�ci�? � zastanawia�a si� Ingrid, wygrzewaj�c si� w cieple i s�o�ca, i ognia.

��Tego nie wiemy. Ale zmar�ych musieli przecie� gdzie� chowa�!

��Je�li ich nie palili.

��Ma�o prawdopodobne. Palenie zw�ok w tym czasie nie by�o w Norwegii cz�ste. Nawet w okresach zarazy.

��To znaczy ty nadal masz zamiar szuka� �lad�w grobu Tengela Z�ego? � zapyta�a Ingrid p�g�osem, jakby ba�a si� wymienia� tutaj to imi�.

��Po to tu przyszed�em. No dobrze, wiem te�, po co wy przyszli�cie, ale wszystko w swoim czasie, po kolei.

Ulvhedin wsta� energicznie, a� mu w stawach chrupn�o.

��Ruszajmy! Nie mam ochoty pozostawa� w tej dolinie d�u�ej ni� to niezb�dne.

Ingrid i Dan spojrzeli na niego pytaj�co.

��Wyczuwasz co�? � g�os Dana zabrzmia� chrypliwie. � Wiem, �e potrafisz przeczuwa� niezwyk�e i gro�ne zjawiska. Co to jest tym razem?

Ulvhedin sta� i wietrzy� niczym ogromne zwierz�. Min�o sporo czasu, zanim odpowiedzia�:

��Co�, co nie jest zachwycone nasz� obecno�ci�.

W kilka godzin p�niej mieli ju� gotowy prowizoryczny sza�as, bo przecie� musieli gdzie� przenocowa�, i wybrali si� na pierwszy rekonesans po osadzie, kt�ra dawno temu zosta�a przemieniona w popi�, a potem stopniowo wsi�ka�a w ziemi�.

Podziwiali widoki z zagrody Tengela i Silje, nie wiedz�c, �e znajdowa�a si� w�a�nie tam. Drzewo, kt�re kiedy� ros�o po�rodku podw�rza, sta�o tam nadal, zosta� z niego jednak tylko ciemnoszary pie� i ob�amany wierzcho�ek. Ogl�dali resztki imponuj�cej ojcowizny Heminga Zab�jcy W�jta, widzieli, jak Ulvhedin skuli� si� w l�kliwym podziwie na podw�rzu siedziby Hanny i Grimara, wci�� nie zdaj�c sobie sprawy z tego, kto tu przedtem mieszka�.

Nareszcie stan�li w miejscu, gdzie musia� znajdowa� si� cmentarz. Niedu�y teren, otoczony resztkami kamiennych mur�w, a w ich obr�bie to tu, to tam niskie wzg�rki, kt�re mog�y by� grobami. Ingrid niecierpliwie przest�powa�a z nogi na nog�. Czas mija�, a oni nawet nie zacz�li tego, co dla niej by�o najistotniejsze. Gr�b Tengela Z�ego� Co j� to obchodzi? Teoria Dana, �e musz� odnale�� gr�b, by stwierdzi�, co si� sta�o z tym okropnym cz�owiekiem, by�a z pewno�ci� bardzo rozs�dna. Ale akurat teraz rozs�dek specjalnie do Ingrid nie przemawia�. P�on�o w niej pragnienie, gorza�a t�sknota. Istnieje co�, co ona musi zdoby�. Musi, musi, by sta� si� w pe�ni sob�.

Sob�? To znaczy kim?

Wiedzia�a bardzo dobrze, lecz staranne wychowanie nie pozwala�o jej dopuszcza� do siebie takich my�li. Teraz by�a daleko od cierpliwych napomnie� rodzic�w, znajdowa�a si� w samym sercu Ludzi Lodu, tu panowa��

Szuka�a odpowiedniego s�owa.

Tu panowa� duch Ludzi Lodu! Tutaj mog�a pozwoli� swobodnie p�yn�� wszystkim dotychczas zakazanym my�lom. I mog�a si� przyzna� sama przed sob�, �e jest prawdziw�, najprawdziwsz� wied�m�! Brakowa�o jej jeszcze tylko jednej rzeczy, ale teraz mog�a ju� spr�bowa� j� zdoby�.

M�czy�ni rozmawiali.

��Czy to jest cmentarz, Ulvhedinie?

��Tak � potwierdzi� olbrzym niewyra�nie. � Ale grobu, kt�rego szukamy, tutaj nie ma. Na tym cmentarzu nie spoczywa nikt z dotkni�tych.

��To zrozumia�e. Miejsce zosta�o pewnie po�wi�cone.

��Owszem, jest po�wi�cone � przytakn�� Ulvhedin, cofaj�c si� o krok.

Ingrid rozumia�a go bardzo dobrze.

��Wi�c my�lisz, �e�?

Twarz Ulvhedina wykrzywi� grymas.

��My�l�, �e oni ich zniszczyli. Cz�ciowo. Nie wszystkich.

��To bardzo zagadkowa uwaga. Kto kogo zniszczy�? Gdzie s� ci pozostali? I dlaczego zostali zniszczeni?

Ulvhedin spojrza� spode �ba.

��Co ty sobie wyobra�asz, Dan? My�lisz, �e jestem wszystkowiedz�cy? Mog� ci tylko opowiedzie�, co czuj�. Nic nie wiem, po prostu zgaduj�.

��Och, nie � mrukn�� Dan. � To z pewno�ci� co� wi�cej ni� zgadywanie.

Ulvhedin by� ju� jednak my�lami gdzie indziej.

��Pami�tasz, mijali�my na brzegu takie miejsce� Tam gdzie znalaz�em zw�glony kawa�ek drewna?

��Naturalnie! I ty my�lisz, �e oni ich palili?

��Nie wiem � odpar� Ulvhedin wolno. � Mo�e. A mo�e topili ich w jeziorze? Ale kilku jeszcze zosta�o� W tej zagrodzie�

��Wiem � rzek� Dan pospiesznie. � Zareagowa�e� bardzo gwa�townie przy ruinach ma�ego domu niedaleko od wej�cia w dolin�.

Ulvhedin potakiwa�. Wygl�da� na udr�czonego, jakby co� przeczuwa�, ale by�o to zbyt s�abe, by m�g� zrozumie�. Odbierali obecno�� Hanny i Grimara, tylko �e �adne z nich o tym nie wiedzia�o.

��Ale tego, kt�rego szukamy � rzek� Dan kr�tko � jego tutaj nie ma.

Spos�b, w jaki Ulvhedin z wolna podni�s� g�ow� i zmru�onymi wilczymi oczyma przepatrywa� wzg�rza wok� doliny, przerazi� dwoje pozosta�ych do tego stopnia, �e poczuli zimny dreszcz na plecach.

��Nie � powiedzia� z wahaniem. � Jego tutaj nie ma, cho� mimo wszystko� w jaki� spos�b jest obecny. Jakie� wibrowanie� On wyczuwa nasz� obecno��. � Potem doda� powoli: � Nie podoba mi si� to!

Po d�ugiej, dr�cz�cej pauzie Ingrid powiedzia�a zirytowana:

��W ten spos�b daleko nie zajdziemy. Czy nie nale�a�oby�?

Ulvhedin ockn�� si�.

��Tak, to prawda, alrauna!

��Nareszcie, Bogu dzi�ki � westchn�a Ingrid z ulg�.

��Tylko nie my�lcie, �e ja z tego zrezygnuj� � powiedzia� Dan stanowczo. � Je�li gr�b Tengela Z�ego znajduje si� w dolinie, to ja go znajd�! Ulvhedinie, czy nie my�lisz, �e wyczuwasz blisko�� kocio�ka? Czy te� wydaje ci si�, �e to mo�e by� gr�b Tengela Z�ego? Jego ziemskie szcz�tki?

��Nie, Dan, to co� innego.

Mieni�cymi si� z�oci�cie oczyma znowu przygl�da� si� wzg�rzom.

��Wed�ug opowiadania Kaleba Kolgrim rzuci� si� z jakiej� ska�y czy szczytu. A oni pochowali go tam, gdzie upad�, u st�p g�ry.

��Razem z alraun� � doda�a Ingrid pospiesznie.

��Oni tak my�leli � odpar� Ulvhedin, patrz�c jej uparcie w oczy. � Uwierzyli w to, skoro nie znale�li korzenia w zbiorze. W ka�dym razie Kolgrim, wrzeszcz�c ze strachu, p�dzi� w d� ku dolinie po stoku z prawej strony�

��No tak � wtr�ci� Dan. � Ale to zale�y od tego, gdzie oni stali, kiedy go zobaczyli. Nie wiemy, co mieli na my�li, m�wi�c o prawej stronie.

��Masz racj�. Ale musimy chyba przyj��, �e Kolgrim widzia� Tengela Z�ego?

��Kaleb s�ysza�, �e tak w�a�nie m�wi� do Tarjeja.

Spojrzeli w g�r� na zbocza.

��O Bo�e! � westchn�a Ingrid. � Taka ska�a mog�aby by� wsz�dzie.

��Mimo wszystko jest jeden punkt odniesienia � powiedzia� Dan. � Tarjei i Kaleb ze swoimi lud�mi weszli do Doliny Ludzi Lodu przez to przej�cie mi�dzy �a�cuchami szczyt�w, kt�re tam widzicie.

Skin�li g�owami.

��To troch� ogranicza teren � przyzna�a Ingrid. � Wejdziemy tam?

Zjedli najpierw skromny posi�ek, a potem rozpocz�li wspinaczk�. Wszyscy byli sprawni fizycznie, a mimo to stan�li u celu zdyszani.

��Czy to st�d Kolgrim rozpocz�� swoj� tragiczn�, zako�czon� �mierci� ucieczk�? � zastanawia� si� Dan.

Ingrid z niedowierzaniem spogl�da�a w d�. Serce wali�o jej jak m�otem, nie tyle jednak ze zm�czenia, co z podniecenia, �e znalaz�a si� tak blisko celu.

��W�tpi� � powiedzia�a. � Tu na g�rze nie ma wcale wi�kszej p�aszczyzny, a poza tym ta ska�a nie ma �adnych �st�p�. Schodzi do�� stromo w d�, a tam nie ma ju� nic.

Rozejrzeli si� uwa�nie po zboczu, na kt�rym stali.

��Trudno�� polega na tym, �e wszystko jest kompletnie zaro�ni�te � powiedzia� Dan. � Ale jeszcze dwie ska�y mo�na bra� pad uwag�. Zobaczymy, jak to tam wygl�da?

Wspinaczka po stromym stoku zabra�a sporo czasu. Kiedy w ko�cu zdawa�a im si�, �e znale�li si� na g�rze, dzie� mia� si� ju� ku ko�cowi.

Spogl�dali w g��bok� otch�a�.

��To musi by� tutaj � o�wiadczy� Dan. � Jest tu i spora p�aszczyzna, i teren r�wny. A tam w dole, na kamiennym osypisku�

��Widz� tam skrawek wolnej od kamieni ziemi � stwierdzi� Dan. � A je�li si� nie myl�, to le�y tam tak�e przewr�cony krzy�.

��Nie mylisz si�, to jest krzy�! � potwierdzi�a Ingrid. � Idziemy tam!

Schodzili g��bok�, lecz bardzo w�sk� �cie�yn� wydeptan� chyba przez kozice. Ingrid by�a zdenerwowana, r�ce jej dr�a�y i mia�a trudno�ci z opanowaniem g�osu. Je�li tam nie ma alrauny, to nie wiem, co zrobi�! By�a to mo�e jedyna alrauna w ca�ej Skandynawii, nale�a�a do naszego rodu, to ja mia�am j� odziedziczy�. Mia�aby zgin�� razem z jakim� nieodpowiedzialnym smarkaczem! Mo�e ju� nie ma po niej �ladu, mo�e kompletnie zmursza�a, przepad�a na zawsze? W ko�cu przecie� le�y w ziemi blisko sto lat. Och, nie wytrzymam!

Pr�bowa�a wymin�� Dana, gdy poczu�a, �e przytrzymuj� j� �elaznym u�ciskiem r�ce Ulvhedina. Odwr�ci�a si� i spojrza�a w jego wykrzywion� w jakim� diabelskim grymasie twarz.

��Spokojnie � powiedzia� przesadnie s�odkim g�osem, od kt�rego przenikn�� j� dreszcz grozy. � Pami�taj, �e to ja pierwszy dziedzicz� mandragor�!

��Ale tobie jest niepotrzebna! � sykn�a w�ciekle. � Ty jeste� teraz grzecznym ch�opcem!

��A ty nie obieca�a� by� grzeczna?

Ingrid przypomnia�a sobie twarze rodzic�w i z�agodnia�a.

��Najpierw musimy korze� znale�� � powiedzia�a.

Dan odwr�ci� si� na pochy�ym zboczu.

��Nie �ycz� tu sobie �adnych awantur mi�dzy wami � powiedzia� ostro. � Je�li ta przekl�ta mandragora ma nas por�ni�, to lepiej, �eby jej w og�le nie by�o.

��Zamknij si�! � krzykn�a Ingrid g�osem, kt�ry sama z trudem rozpoznawa�a, tak by� gwa�towny. Przerazi�o j� to tak, �e zamkn�a oczy i g��boko odetchn�a. � Przepraszam! Ju� jestem spokojna.

��Mam nadziej� � rzek� Dan. � Ca�a ta sprawa budzi we mnie wstr�t.

Byli ju� na dole. Teraz stwierdzili, �e ten skrawek ziemi obok usypiska kamieni wcale nie jest taki p�aski, lecz opada �agodnie w d�, w stron� kamieni i zaro�li.

��Tu jest gr�b, czuj� to � powiedzia� Ulvhedin pe�nym napi�cia g�osem. � To dziwne, �e gr�b pozosta� nie zaro�ni�ty.

��Tam, gdzie spoczywa ulubieniec piekie�, trawa nie ro�nie � skwitowa�a Ingrid cierpko jego s�owa.

��Czy naprawd� powinni�my�? � zacz�� Dan z niech�ci�. � Czy to konieczne, by�my naruszali spok�j grobu? Mo�e raczej nale�a�oby si� pomodli� za nieszcz�snego nieboszczyka i odej��?

Spojrzenia, jakie pos�ali mu towarzysze, sprawi�y, �e zamilk�.

Stali przez chwil� nie bardzo wiedz�c, co robi�, jakby nie mieli ochoty zaczyna�. Zwr�cili uwag� na �lady wiod�ce od grobu w d� ku zaro�lom. Nieregularne �lady jakiego� ma�ego zwierz�tka o ostrych, k�uj�cych pazurkach. �adne z trojga nie umia�o okre�li�, jakie to mog�oby by� zwierz�.

Dan wyprostowa� si�.

��Nie chc� mie� z tym nic wsp�lnego.

��G�upiec � mrukn�a Ingrid.

By�a poruszona i niezdecydowana. Wiele by da�a za to, �eby rozkopa� ziemi�, ale powstrzymywa� j� wrodzony szacunek dla zmar�ych. B�agalnie patrzy�a na Ulvhedina.

On za� westchn�� i ukl�kn�� na jedno kolano. Ostro�nie zacz�� nak�uwa� ziemi� no�em.

Gdy ju� zacz��, Ingrid ukl�k�a tak�e. Dan odwr�ci� si� od nich.

Ingrid i Ulvhedin pracowali w milczeniu. Dan z uczuciem obrzydzenia dla tego wszystkiego i z uciskiem w gardle odszed� na bok.

S�ysza�, jak tamci szepcz� do siebie.

��No i co? � zapyta�, nie odwracaj�c si�.

��Znale�li�my szcz�tki Kolgrima � odpar� Ulvhedin niewyra�nie.

��Panie, zmi�uj si� nad nim! � powiedzia� Dan. � Bo�e, wybacz nam to, ze�lij spok�j jego duszy!

Ingrid podnios�a si� i czy�ci�a r�ce, a Ulvhedin przesuwa� ziemi�, pr�buj�c ponownie uformowa� gr�b.

��Ale on nie mia� nic na szyi � powiedzia�a Ingrid bezbarwnym g�osem.

��Mo�e trzyma� korze� w r�ce � zastanawia� si� Dan i odwa�y� si� nareszcie podej�� do nich. � Albo w jakim� innym miejscu, sam nie wiem.

��Zdaje mi si�, �e alrauna jest dosy� du�a � wtr�ci� Ulvhedin.

��Owszem, masz racj�. Ale mo�na ja nosi� na szyi jako amulet. M�g�by j� te� trzyma� w r�ce. Nie wiem, jak inaczej m�g�by j� ukry�. Gdyby jednak trzyma� mandragor� w r�ce, to Kaleb i jego ludzie by zauwa�yli. Tak inaczej musia�a ju� zgni�.

��Rzemie� tak�e? � spyta�a Ingrid sceptycznie.

��Nie wiemy, na czym amulet by� zawieszony, mo�e to by� �a�cuszek, rzemyk czy sznurek, kt�ry po prostu zbutwia�.

Westchn�a, g��boko rozczarowana.

��A niech to diabli!

��Nie przeklinaj tu! � upomnia� j� Dan ostro.

Ulvhedin siedzia� w kucki i przygl�da� si� �ladom dziwnych pazurk�w.

��Zastanawiam si�, co to mo�e by� za zwierz�tko.

��Wszystko jedno jakie, zw�ok w ka�dym razie nie naruszy�o � rzek�a Ingrid oboj�tnie. � Wracamy? Ca�a ta historia z korzeniem mandragory w naszej rodzinie mo�e by� jednym wielkim wymys�em. Co my o tym wiemy?

��Co ty, Ingrid! Takiej zrezygnowanej jeszcze ci� nie widzia�em. Tylko si� nie rozp�acz!

��Ja? Co ty sobie wyobra�asz?

Spojrzeli na Ulvhedina, kt�ry d�ugimi krokami szed� wzd�u� �lad�w pozostawionych przez nieznane zwierz�tko w d�, ku zaro�lom. Bez s�owa ruszyli za nim.

�lady wygl�da�y tak, jakby zostawi�a je bardzo zm�czona, id�ca z wysi�kiem istota. Niewyra�ne w pobli�u grobu, jakby pozostawione ju� dawno temu, wyra�niejsze w miar� oddalania si�

Wszyscy troje byli coraz bardziej zdumieni; nie wiedzieli, co o tym s�dzi�.

Dan zacz�� z niedowierzaniem:

��Istnieje ogromna przestrze� czasu pomi�dzy �ladami w pobli�u grobu a tymi w dole przy zaro�lach.

��Mo�e to ��w? � Ingrid pr�bowa�a �artowa�. Ale g�os jej dr�a�, sama to s�ysza�a.

S�o�ce, kt�re dotychczas umacnia�o w nich poczucie rzeczywisto�ci, zni�y�o si� teraz do szczyt�w i na dolin� sp�ywa�y ogromne, niebieskie cienie. Nagle wszystko sta�o si� niesamowite i straszne.

��Jak ciemno! � Ingrid dr�a�a.

Trop gin�� w zaro�lach. Wydawa�o si�, �e nie mo�na b�dzie �ledzi� go dalej, Ulvhedin jednak nie zastanawiaj�c si� rozsun�� r�k� krzewy.

Ingrid wstrzyma�a dech.

Stworzenie, kt�re zostawi�o �lady, dosz�o tylko do tego miejsca. Le�a�o skulone pod krzakami ja�owca, zwr�cone ku g�rze, z ostrymi pazurami wbitymi w ziemi�.

Ulvhedin natychmiast znowu zasun�� ga��zie.

��Nie! � j�kn�� i chyba jeszcze nigdy jego twarz nie by�a taka blada.

Jeszcze bole�niej zareagowa� Dan. Poczu�, �e ziemia usuwa mu si� spod n�g, a jego trze�wy umys� badacza protestuje jak szalony. Po g�owie t�uk�a mu si� jedna jedyna my�l: to niemo�liwe, niemo�liwe! Zupe�nie straci� r�wnowag� ducha. W oszo�omieniu s�ysza� krzyk Ingrid kt�ra ucieka�a st�d w przera�eniu.

Co prawda nie tak, jak chcia�a, ale odnalaz�a swoj� mandragor�.

To Ulvhedin przywo�a� go z powrotem do przytomno�ci.

��Dan! Dan! Ocknij si�!

Mru��c oczy spojrza� w g�r�. Przypomnia� sobie nieub�agan� prawd� i czu� bolesny skurcz w �o��dku. Mdli�o go, z ca�ych si� musia� powstrzymywa� wymioty.

��Mia�em czas, �eby si� zastanowi� � powiedzia� Ulvhedin niewyra�nie. � Jakie� zwierz� musia�o to wyci�gn�� albo te� Kolgrim zgubi� korze� przy upadku.

Dan odzyska� zdolno�� rozumienia. Bogu dzi�ki za to!

��Tak, oczywi�cie � powiedzia� i usiad�. � To zdumiewaj�ce, jaki wp�yw mog� na cz�owieka mie� przes�dy.

Ingrid zd��y�a ju� wr�ci� i u�miecha�a si� do niego niepewnie. Wargi mia�a sine.

��To przez to twoje g�upie gadanie, �e mandragora jest �yj�c� istot�! Na chwil� wszyscy dali�my si� oszuka�.

Spogl�dali na siebie nawzajem d�ugo i z uwag�. Dan wiedzia�, �e w duszach obojga jego towarzyszy walcz� teraz ze sob� dwie sprzeczne si�y: pragnienie, by posiada� alraun�, i wywo�uj�cy l�k szacunek wobec tego, co zobaczyli przed kilkoma minutami.

Dan podni�s� si� z niepewnym wyrazem twarzy.

��Nie mo�emy by� �mieszni! Chcieliby�cie to ze sob� wzi��, prawda?

Skin�li g�owami, wzruszeni i przera�eni zarazem.

��Wobec tego zabieramy! � o�wiadczy� Dan stanowczo i ruszy� w stron� zaro�li. Ingrid i Ulvhedin z wahaniem poszli za nim.

Ca�� si�� woli zmusi� si�, by ponownie rozchyli� krzaki i jeszcze raz spojrze� na le��cy tam przedmiot. By� du�y, wi�kszy ni� d�o� Dana i le�a� �pochylony do przodu�, ku ziemi, kt�ra pod krzakami by�a ciemna i przegni�a. Z�b czasu nie naruszy� korzenia, mia� ciemnobr�zow�, soczyst� barw�, sprawia� niesamowite wra�enie �yj�cej istoty. Dan niech�tnie wyci�gn�� r�k�, by go podnie��, przera�ony, �e paskudztwo si� poruszy � my�l mo�e �mieszna � gdy dwoje r�k wysun�o si� b�yskawicznie i Ulvhedin oraz Ingrid chwycili korze� jednocze�nie�

��St�jcie! � rozkaza� Dan bardziej w�adczo ni� s�dzi�, �e potrafi. � Nie jeste�cie jeszcze przygotowani, �eby to dosta�. I nie �ycz� sobie k��tni mi�dzy wami. Je�li kt�re� z was w og�le dostanie korze�, b�dzie to przede wszystkim Ulvhedin. Musisz uzbroi� si� w cierpliwo��, Ingrid. A teraz owin� to w sw�j sweter i zanios� do obozowiska. P�niej zobaczymy.

Ostro�nie, z niech�ci�, uj�� przedmiot w dwa palce, u�o�y� go na rozpostartym swetrze, a potem starannie owin��, przekonany, �e nigdy wi�cej tego swetra na siebie nie w�o�y.

��Tylko go nie zgub! � ostrzeg�a Ingrid.

Dobrze wiedzia�, �e nie o sweter jej chodzi.

��Nie zgubi� � obieca�.

Postawili krzy� na grobie Kolgrima, a letni wiecz�r robi� si� coraz ciemniejszy. Zastanawiali si�, czy nie zabra� z sob� doczesnych szcz�tk�w Kolgrima, ale wiedzieli przecie�, �e on nigdy by nie chcia� le�e� na �adnym cmentarzu. Wystarczy wi�c, �e naprawili krzy�. Dan odm�wi� kr�tk� modlitw�, bardzo kr�tk�, bowiem dwoje pozosta�ych sprawia�o wra�enie niezadowolonych. Po tym wszystkim zbiegli w d� po stromym zboczu w takim tempie, �e a� odczuwali b�l w kolanach, ale �adne nie zwraca�o na to uwagi.

Dan musia� i�� pierwszy. Ingrid i Ulvhedin woleli pod��a� za nim i pilnowa�, �eby nie zgubi� mandragory.

Nikt nic nie m�wi�, lecz wszyscy my�leli to samo: alrauna by�a zawieszona na �a�cuszku z poczernia�ego srebra, zbyt kr�tkim, by m�g� zsun�� si� z szyi przy upadku. W jaki spos�b zwierz�, cokolwiek to by�o, potrafi�o przeci�gn�� taki �a�cuszek przez g�ow� umar�ego, zw�aszcza �e nic nie wskazywa�o, by w og�le jakiekolwiek zwierz� naruszy�o gr�b.

A �lady? Te �lady, kt�rych nie mog�o zostawi� �adne znane im zwierz�? Te rozwichrzone, jakby powsta�y przez nak�ucie �lady, pasowa�y znakomicie w�a�nie do ga��zkowatych �r�k� i �n�g� alrauny.

�lady ucieka�y � od krzy�a, kt�ry musia� okropnie ci��y� temu poga�skiemu symbolowi? Albo prowadzi�y do ludzi, kt�rym mandragora mia�a s�u�y�?

Do przekl�tych z Ludzi Lodu?

Te my�li k��bi�y si� w g�owach wszystkich trojga. �adne jednak nie odwa�y�o si� powiedzie� tego g�o�no. Przeciwnie � pr�bowali ukry� nawet przed samymi sob�, nad czym si� zastanawiaj�.

My�li te jednak by�y niczym lodowato zimne, bolesne promienie, docieraj�ce do nich ze �wiata ukrytego przed ludzkim umys�em, ze �wiata, o kt�rym cz�owiek nie powinien wiedzie�.

Kr�tka w�dr�wka z g�ry do obozowiska by�a najgorsz� drog�, jak� Dan kiedykolwiek prze�y�.

S�o�ce o�wietla�o ju� teraz tylko szczyty po przeciwnej stronie, barwi�o je na z�ocistopomara�czowy kolor, poza tym dolina ton�a w cieniu.

Dan mia� wra�enie, �e co� pe�za i wierci si� w tobo�ku, kt�ry zrobi� ze swetra, stara� si� wi�c trzyma� go jak najdalej od siebie. A za nim sz�o dwoje obci��onych dziedzictwem potomk�w Ludzi Lodu. W milczeniu, �ledz�c ka�dy jego krok, pilnowali si� nawzajem i z uwag� wpatrywali si� w niesiony przez niego w�ze�ek.

Nic dziwnego, �e Dan odczuwa� md�o�ci. Ulvhedina zna� i szanowa� przez ca�e swoje �ycie. Teraz jednak ledwie poznawa� milcz�cego kuzyna. A Ingrid, z kt�r� dyskutowa� na tyle temat�w! Teraz przemieni�a si� w jakie� monstrum o ��tych oczach, w czarownic�, kt�ra skrada�a si� za nim, gotowa w ka�dej chwili si� na niego rzuci�. By zabi�?

Tego w�a�nie Dan si� ba�. Tych dwoje z ty�u za nim nie b�dzie przebiera� w �rodkach, je�li pragnienie posiadania alrauny stanie si� zbyt pal�ce.

Dlatego teraz odwr�ci� si� do nich gwa�townie. B�ysk, jaki dostrzeg� w ich oczach, przerazi� go �miertelnie.

��Macie zatem ju� to, czego brakowa�o w skarbie Ludzi Lodu. Je�li pozwol� wam dzi� wiecz�r poeksperymentowa� troch�, to nie rozerwiecie mnie na kawa�ki?

Sprawiali wra�enie zaskoczonych.

��Dan, ty nam nie ufasz? � zapyta� Ulvhedin.

��Nie wam osobi�cie. Tylko temu przekle�stwu, kt�re obci��a wasze nieszcz�liwe zmys�y.

Ingrid roze�mia�a si� gard�owo.

��Mo�esz mi wierzy�, Dan. Nieszcz�liwi to my nie jeste�my!

Od tego jej �miechu ciarki przesz�y mu po plecach.

Doszli do obozowiska. W tym samym momencie ostatnie promienie s�o�ca znikn�y za �a�cuchem wzg�rz. Zapad� szary, pozbawiony cieni zmrok.

�adne miejsce na ziemi nie mo�e by� bardziej opuszczone ni� ta dolina z tyloma zmar�ymi spoczywaj�cymi pod wysok� traw�, my�la� Dan. Woda odbijaj�ca barw� nieba. To tu, to tam kontury g�rskiej brzozy ko�ysz�cej si� w podmuchach wiatru. Trawa szepcz�ca o �yciu i sprawach z dawnych czas�w.

Tak strasznie daleko od jasnego Grastensholm. I jeszcze dalej od ukochanego domu w Szwecji.

Dolina �mierci. Dolina rozpaczy, samotnej, bezgranicznej rozpaczy.

Ulvhedin zapali� d�ugie ga��zie i wbi� je w ziemi� jak pochodnie. Ku pomara�czowo��tej zachodniej stronie nieba lecia�y cicho czarne nocne ptaki, zdziwione blaskiem ognia w tej dolinie, w kt�rej nigdy za ich pami�ci nie by�o �adnej ludzkiej istoty. Na ziemi� poza obr�bem ognia sp�ywa� ch��d z pokrytych wiecznym �niegiem g�r.

Ingrid i Ulvhedin wprost po�kn�li kolacj�, po czym zacz�li si� wpatrywa� w Dana, jakby przypominali mu jego obietnic�.

Gdybym im nie pozwoli� na te eksperymenty, my�la�, zrobili by to i tak. Dlatego musia�em wyj�� im naprzeciw.

U�o�y� sakw� i w�ze�ek na ziemi poza kr�giem rzucanego przez pochodnie �wiat�a, po czym odwr�ci� si� na pi�cie i wszed� do sza�asu, kt�ry by� w gruncie rzeczy jedynie os�on� od wiatru, gdy� mia� tylko trzy �ciany i dach.

��R�bcie co chcecie z tym paskudztwem � powiedzia�. � Tylko nie zaczynajcie si� bi�! Wtedy b�d� musia� was unieszkodliwi�.

Machali r�kami, �eby sobie poszed�, ca�kowicie poch�oni�ci rozpakowywaniem skarb�w.

Dan le�a� z r�kami pod g�ow� i przys�uchiwa� si� podnieconym g�osom na zewn�trz.

Trwa�o to d�ugo. Pe�en napi�cia �miech Ingrid przerywa�y ciche mamrotania Ulvhedina. Dan domy�la� si�, �e gotowali nad ogniskiem jaki� wywar.

W�a�ciwie wydawa�o mu si� to zabawne i �mieszne. Czego tu si� ba�?

Z miejsca, w kt�rym le�a�, widzia� rz�d szczyt�w � ostre kontury na tle nieba z rzadko rozrzuconymi to tu, to tam brz�zkami. Dalej wznosi�y si� jakie� ska�y o groteskowych kszta�tach.

Noc trwa�a. Zaczyna� ju� zasypia�, gdy nagle obudzi� go g�os Ingrid. Pochylona zbli�a�a si� do niego z czerpakiem w d�oni.

��Dan! Dan! � wo�a�a przej�ta, a j�zyk jej si� troch� pl�ta�. � Masz! Musisz spr�bowa�! Ugotowali�my nap�j, kt�ry da ci si�� i przewag� nad wszystkimi �ywymi istotami.

��Ja mam przewag� nad wszystkimi �ywymi istotami � u�miechn�� si� zaspany. � Ale jak chcesz! To mi nie mo�e zaszkodzi�.

��Ja ju� si� tego napi�am! Czuj� si� niepokonana! Ale Ulvhedin zrobi� sobie inny nap�j. Czytali�my stare przepisy, wiesz.

Dan przy�o�y� czerpak do ust.

��Chyba nie da�a� mi jakiej� �abiej ��ci albo kociej krwi, czy czego� takiego?

��Nie, nie. To tylko zio�a. Wzmacniaj�ce!

Dan wypi� s�odko-gorzk� ma� i wzdrygn�� si� z obrzydzeniem.

��Z kawa�eczkiem alrauny � doda�a Ingrid pod nosem, spogl�daj�c na niego lekko m�tnym wzrokiem.

��Co?

��Tylko troszeczk�. Tyle co paznokie� u ma�ego palca. Nie odwa�y�am si� wzi�� wi�cej.

Zanim Dan zd��y� zaprotestowa�, przy wej�ciu ukaza�a si� ogromna posta� Ulvhedina. Oczy b�yszcza�y mu nienaturalnie.

��Da�a� Danowi?

��Tylko kropelk� � odpar�a Ingrid pospiesznie.

Kropelk�? pomy�la� Dan. Ale j�zyk mi sko�owacia�.

��Ty nie masz dobrze w g�owie, dziewczyno � sykn�� Ulvhedin i wbi� jej palce w rami�, a� krzykn�a z b�lu. � Potrzebny jest nam kto�, kto zachowa zdrowy rozs�dek i r�wnowag�. Je�eli chcesz si� opija� wywarem z tych podniecaj�cych erotycznych alg, to twoja sprawa, ale Dana zostaw w spokoju!

Erotyczne algi? Dan pr�bowa� zebra� my�li, ale kr�ci�o mu si� w g�owie, tak rozkosznie si� kr�ci�o.

��A ty to co? � warkn�a Ingrid do Ulvhedina. � Co ty w�a�ciwie wypi�e�?

��To ci� nic nie obchodzi. To w ka�dym razie z erotyk� nie ma nic wsp�lnego � o�wiadczy� Ulvhedin i wyszed� z sza�asu.

��A tam, ja tylko chcia�am sprawdzi�, jak to dzia�a � powiedzia�a Ingrid. � Ale niczego nie zauwa�y�am. W og�le nic. Poza tym, �e kr�ci mi si� w g�owie.

��To k�ad�cie si� spa�, dzieci. Ka�de w swoim k�cie � powiedzia� Ulvhedin. � Ja id� si� przej��.

��Po ciemku?

��Lada moment si� rozwidni. Nie widzisz?

��Ja nic nie widz� � ziewa�a Ingrid. � O Bo�e, ale jestem pijana!

Kroki Ulvhedina ucich�y. Ingrid rzuci�a si� na swoje pos�anie.

Dan odwr�ci� si� do niej plecami; jeszcze nigdy nie by� taki senny. Ju� na wp� �pi�c s�ysza� mamrotanie Ingrid.

��Zmiesza�am wszystkie afrodyzjaki, jakie znalaz�am w zbiorach. Tylko po to, �eby zobaczy�, czy mog�abym� � umilk�a, a po chwili da�o si� s�ysze� jeszcze kilka s��w: � E tam, to nie dzia�a.

Afrodyzjaki? Dan pr�bowa� my�le�. �rodki stymuluj�ce aktywno�� seksualn�? Zwi�kszaj�ce pop�d? Nie by� w stanie poj�� sensu s��w, w jego zamroczonym umy�le by�y to tylko puste d�wi�ki.

W ko�cu on tak�e zasn��.

Ulvhedin stawiaj�c d�ugie kroki pod��a� t� sam� drog�, kt�r� niedawno zeszli w d�. Jego umys� by� niemal bole�nie trze�wy.

��Dan nie powinien si� nara�a� na takie niebezpiecze�stwo � szepta� do siebie. � Dan jest tylko zwyczajnym cz�owiekiem. Lepiej, �ebym poszed� ja. Ja zwyci�y�em przecie� Ludzi z Bagnisk, to i z tym powinienem sobie poradzi�.

Patrzy� w g�r� na zbocza.

To z tamtej ska�y Kolgrim rzuci� si� w d�. W takim razie musia� biec sk�d� z g�ry� Bieg� i krzycza�, bo zobaczy� potwora. Ale ja jestem przygotowany. Nap�j da� mi moc, mog� spotka� wszystko, cokolwiek by to by�o. Dzisiejszej nocy wszystkie moje ponadnaturalne si�y l�ni�, co tam l�ni�, p�on� z wielk� si��!

Przystan�� i niepewnie spogl�da� w g�r�.

��A mo�e Kolgrim przyszed� z tamtej strony?

Ulvhedin znowu zacisn�� powieki, przenikn�� go dojmuj�cy b�l.

��Dlaczego, och, dlaczego ja wtedy zamordowa�em Kaleba? On by mi wszystko powiedzia�.

Podj�� na nowo wspinaczk�, przekonany, �e nigdy nie przestanie odczuwa� wyrzut�w sumienia z powodu tamtego zab�jstwa.

Ale ani Ulvhedin, ani nikt inny nie wiedzia�, gdzie Kolgrim spotka� Tengela Z�ego. Nie wiedzieli nic o szkatu�ce znalezionej na strychu w Grastensholm, w kt�rej znajdowa� si� dziennik Silje z czasu, kt�ry sp�dzi�a w Dolinie Ludzi Lodu. Ten dziennik, kt�ry Kolgrim i Tarjei gruntownie przestudiowali i wiele si� z niego nauczyli.

Teraz nikt ju� o dzienniku nawet nie s�ysza�.

Ingrid otworzy�a oczy. Sza�as ton�� w nocnym mroku, zapowiadaj�cym rych�y brzask.

Co j� obudzi�o?

Jakie dziwne uczucie przenika�o jej cia�o! To z tego powodu si� ockn�a. Czu�a rozkoszne, trudne do zniesienia mrowienie w dole brzucha.

Wci�� by�a jak pijana, wzrok jej si� m�ci�; oszo�omienie, cudowne oszo�omienie.

W oddali dostrzeg�a grzbiety wzniesie�. I ska�y. Co si� tam dzieje na szczytach? Wieczorem widzia�a tam brzozy.

Ale teraz nie by�o �adnych drzew!

Poruszy�a si� ostro�nie i stwierdzi�a, �e jej uda s� mokre i lepkie. W brzuchu narasta�o rozkoszne napi�cie. A zatem uda�o jej si�, mimo wszystko, doznawa�a tego, o czym tyle s�ysza�a i czego tak pragn�a! To, o czym s�u��ce chichota�y potajemnie. Wi�c to tak si� odczuwa? Niemal jak b�l, ale to rozkoszne, och, jakie rozkoszne!

I straszne pragnienie spe�nienia!

Przeciera�a oczy, by lepiej widzie�. Z poszarpanych ska� wy�ania�y si� potworne twarze. Paskudne g�by, wykrzywione po��daniem, �lini�y si�, patrz�c na ni�. A to, co rysuje si� na tle nieba? Jak ona mog�a my�le�, �e to brzozy? To przecie� �ywe istoty, demony o w�skich, lisich twarzach i po��dliwym wzroku. Postacie mia�y szczup�e, spr�yste cia�a, siedzia�y w kucki, szeroko rozstawiaj�c kolana i ko�ysa�y si� lekko; widzia�a ich ogromne, zwisaj�ce m�skie organy, a gdy ich oczy na ni� spogl�da�y, organy zaczyna�y si� podnosi� i stawa�y si� wtedy jeszcze bardziej imponuj�ce.

Ingrid zachichota�a i u�o�y�a si� tak, �eby demony mog�y j� lepiej widzie�. Zdecydowanym ruchem podnios�a ubranie i rozchyli�a kolana. Tamci zagryzali wargi w straszliwym po��daniu, w mroku b�yska�y ich ostre z�by. Ale nie zeszli na d�.

Ingrid pojmowa�a. Oni nie mogli ruszy� si� z miejsca. Rozpalona po��daniem pr�bowa�a wabi� ich ku sobie, lecz bezskutecznie.

Jak zdo�a ugasi� trawi�cy j� ogie�? J�cza�a, kr�ci�a si� na pos�aniu, g�adzi�a r�kami swoje uda�

Dan? Gdzie on si� podziewa?

Odwr�ci�a g�ow� i zobaczy�a, �e Dan tak�e nie �pi.

Obudzi� si�, czuj�c, �e p�onie w nim piek�o po��dania. J�kn��, gdy u�wiadomi� sobie, co si� z nim dzieje. Co teraz robi�? Co pocz��?

I wtedy poczu�, �e jaka� wiotka istota wpe�za na jego pos�anie, po��dliwie obejmuje jego cia�o, wije si� niczym w��, czyje� usta ca�uj� go zmys�owo. Chcia� obj�� jej gibkie cia�o i natrafi� na ods�oni�te piersi. Ingrid, pomy�la� w b�ogim zamroczeniu. Och, to by�o cudowne, wspania�e! Szuka�a po omacku jego pasa. Dan uni�s� si� na pos�aniu, powoli odwr�ci� j� i u�o�y� na plecach, a krew pulsowa�a w ca�ym ciele gwa�townie. U�wiadomi� sobie, �e ona jest gotowa, �e ma na sobie tylko sp�dnic�, a pod ni� ju� nic. Gor�czkowo, jak w transie, rozpi�� pas i zerwa� z siebie ubranie, ona j�cza�a g�o�no le��c pod nim, nie by�a w stanie d�u�ej czeka�, pomaga�a mu odnale�� drog� do siebie. Dana przenikn�� g��boki dreszcz, oddycha� gwa�townie jak w gor�czce, czu�, �e jej cia�o napina si� niczym �uk, kiedy on si� do niej zbli�a, po czym straci� wszelk� kontrol� i opanowanie, sta� si� ofiar� w�asnych zmys��w oszala�ych z powodu jej podniecaj�cej blisko�ci.

Ingrid przyj�a go j�cz�c, gwa�townie, bliska szale�stwa. Przywar�a do niego ca�ym cia�em i podda�a si� rozkoszy, zapominaj�c o ca�ym �wiecie, o wszystkim, czego dozna�a w ci�gu osiemnastu lat swego �ycia. By�a teraz samym po��daniem, ogarni�ta jednym jedynym instynktem, podstawowym instynktem ludzi i zwierz�t od zarania dziej�w: pragnieniem zachowania gatunku.

Dzie� by� ju� pe�ny i s�o�ce sta�o wysoko na niebie, gdy ich oddechy powoli sta�y si� znowu normalne. Wtedy te� Dana ogarn�y niespokojne my�li.

��Ingrid, tak mi przykro z powodu tego, co�

��Och, cicho b�d� � przerwa�a mu. � Sta�o si� i powinni�my o tym zapomnie�. Jakby tego nigdy nie by�o. Chyba si� ze mn� zgadzasz?

��Ale ty jeste� kobiet�. To zostawia przecie� �lad.

��Uwa�asz, �e nie potrafi� przekona� Thora Egila Frederika Seveda o moim dziewictwie? By�abym w takim razie kiepsk� czarownic�!

��Ale ja jestem cz�owiekiem odpowiedzialnym. Je�li b�d� nast�pstwa?

��Nie b�dzie �adnych nast�pstw.

��Sk�d wiesz?

Westchn�a g��boko i niecierpliwie nad t� m�sk� gapowato�ci�.

��Doskonale wiem, jakie �rodki zawiera skarb na tego rodzaju k�opot! Poczekaj tu, to sam zobaczysz!

Zacz�a szuka� w�r�d medykament�w.

��O, zobacz, popatrz tu. Co to jest, jak nie znakomity �rodek na przeciwdzia�anie niepo��danym nast�pstwom?

Dan obejrza� szkatu�k�. Wa�y� j� w d�oni, otworzy� i w�cha� pokruszone li�cie.

��Tylko �e to jest okropnie stare. Mog�o ju� straci� moc.

��C� za g�upstwa! Zaraz za�yj� porz�dn� porcj� i popij� wod�.

Zrobi�a, jak powiedzia�a.

��No, a teraz zapomnimy o wszystkim, dobrze? Prze�yli�my mi�e chwile, nie mo�esz zaprzeczy�. Ale ty i ja nie mo�emy po��czy� si� na zawsze. Jeste�my zbyt blisko spokrewnieni. Uwa�am, �e jeste� bardzo mi�y i podniecaj�cy, Dan, ale nie zamierzam si� w tobie zakocha�. To by nie by�o rozs�dne, nie uwa�asz?

Demonstracyjnie odesz�a od niego i Dan nigdy nie mia� okazji powiedzie� jej tych wszystkich pi�knych s��w o tym, �e, oczywi�cie, got�w jest ponie�� odpowiedzialno�� i jako cz�owiek honoru o�eni� si� z ni�.

��Najlepiej b�dzie, je�li si� ubierzemy � zaproponowa� zamiast tego. � Ulvhedin mo�e nadej��.

Ingrid wr�ci�a.

��No w�a�nie, gdzie on si� w�a�ciwie podziewa? On te� pi� wywar, tylko z czego? Co to on m�wi�? Czuj� zupe�n� pustk� w g�owie, jakbym zamiast m�zgu mia�a we�n�. Wspomina� co� o wizjonerskiej sile�

��Ale takie umiej�tno�ci mia� zawsze!

Ingrid chwyci�a go za r�k�.

��Dan! O Bo�e! Ale ze mnie kapu�ciana g�owa! Gdzie ja mam rozum?

��Ja wiem gdzie � mrukn�� Dan.

��Przesta�! B�d� teraz powa�ny! My�l�, �e� O, m�j Bo�e, ja my�l�, �e on poszed� szuka� grobu Tengela Z�ego!

��Co? I dopiero teraz mi o tym m�wisz? Przecie� to ja pierwszy�

��On nie chcia� nara�a� ci� na to. Dan, co teraz robi�?

W gor�czkowym po�piechu narzucili na siebie ubrania, jeszcze nie ca�kiem przytomni po narkotycznym odurzeniu, wci�� jeszcze zbyt oszo�omieni, �eby do ko�ca pojmowa�, co zrobili.

Ale demony na szczytach wzg�rz znowu by�y zwyczajnymi brzozami.

Ulvhedin sta� na skraju skalnego wyst�pu, a nocny wiatr rozwiewa� mu w�osy. By�y jeszcze g�ste i czarne, jak w latach m�odo�ci, bowiem obci��eni dziedzictwem Ludzie Lodu starzeli si� bardzo powoli.

Pos�ugiwa� si� niezwyk�� zdolno�ci� odtwarzania sobie biegu wydarze�. Z kt�rej strony pojawi� si� Kolgrim?

W�skie przej�cie w �a�cuchu wzg�rz znajdowa�o si� tam� A zatem stamt�d musieli przyj�� Kaleb i Tarjei. Kolgrim za� pojawi� si� �z prawej strony, naprzeciwko nich�.

Tak wi�c zosta�o rozstrzygni�te. Tu nie by�a potrzebna zdolno�� jasnowidzenia.

Ulvhedin zacz�� wchodzi� pod g�r�, kieruj�c si� w prawo, ostro�nie, jakby pr�buj�c, czy mo�na. By� pewien, �e wielu z tych, kt�rzy mieszkali w dolinie, nie zauwa�a�o tu nic szczeg�lnego, bo nie nale�a�o do obci��onych dziedzictwem, ale Kolgrim�

I Sol? O pobycie Sol w dolinie wiedzia� niewiele, s�ysza� tylko jakie� niepewne pog�oski.

Gdyby Ulvhedin by� w pe�ni zmys��w, nigdy by nie przyszed� tu na g�r�. Bo mia� racj� tamtego dnia, kiedy pomy�la�, �e swoje ju� zrobi�, a mianowicie poskromi� Ludzi z Bagnisk.

I gdyby teraz my�la� przytomnie, w �adnym wypadku nie zostawi�by tych dwojga m�odych samych po wypiciu napoju mi�osnego. Ale tam, w obozowisku, w og�le nie by� w stanie my�le�, jedyne, co mia� w g�owie, to odnale�� gr�b Tengela Z�ego przed Danem.

Wyobra�a� sobie, �e spe�nia dobry uczynek. Czu� si� szlachetny i opieku�czy wobec m�odego geniusza. Chcia� si� po�wi�ci�

Szed� powoli na skos przez rozleg�e, otwarte zbocze, przez kt�re musia� przebiec Kolgrim. Ponad sob� widzia� g�rskie szczyty, poro�ni�te k�pami brz�z. Kolgrim m�g� przyj�� z ka�dego z nich.

B�dzie musia� przeszuka� niema�y teren.

Im wy�ej wchodzi�, tym wolniejsze stawa�y si� jego kroki. St�umiony l�k rozrasta� si� w jego sercu, coraz wyra�niejsze stawa�o si� przeczucie zagro�enia.

Zawr��, Ulvhedinie! Zawr��!

G�upstwo! Czy� Ludzie z Bagnisk nie zostali przez niego starci z powierzchni ziemi? Czy ma si� teraz obawia� takiej obszarpanej mary jak Tengel Z�y?

Ulvhedin znowu przystan�� i spojrza� w g�r�.

I znowu ogarn�o go to uczucie, �e jaka� straszna si�a z coraz wi�kszym niezadowoleniem znosi to, �e wdarli si� do jej doliny. Nie by�oby w tym nic dziwnego. Dwoje z nich nale�y przecie� do obci��onych, posiada specjalne zdolno�ci. Ingrid akurat teraz nie jest chyba niebezpieczna, ale on sam? Ulvhedin? Czy nie jest dostatecznie pot�ny, by budzi� niepok�j drzemi�cego w dolinie z�a?

W tym stanie, pod wp�ywem napoju, Ulvhedin by� zbyt pewien siebie, zbyt nieodpowiedzialny.

Zawr��, Ulvhedinie! Zawr��!

Nagle poj��, �e s�owa te nie pochodz� od niego. To jaki� obcy g�os ulokowany w nim samym przemawia� do niego. Otrzyma� zatem pomoc i wsparcie, o kt�re prosi�. Teraz jednak by� zbyt oszo�omiony, by s�ucha� przestrogi.

Znajdowa� si� w g�rze, ponad dolin�, i przedziera� si� pomi�dzy ska�ami i k�pami brz�z. Powietrze by�o jak na�adowane ostrze�eniami, nie ze strony tych, kt�rzy chcieli mu pomaga�, lecz ze strony si�y, kt�ra czego� tu strzeg�a.

Kocio�ka? Grobu? A mo�e i tego, i tego.

Ulvhedin nigdy si� nie dowiedzia�, co to by�o naprawd�, bo nagle zapar�o mu dech. Szok, jakiego dozna�, kiedy okr��a� wystaj�c� ska��, sprawi�, �e krew odp�yn�a mu z serca i o ma�o nie straci� przytomno�ci.

Sta�a przed nim jaka� posta�. Najbardziej obrzydliwa, jakie mo�na sobie wyobrazi�, szcz�tki czego�, co musia�o kiedy� by�o cz�owiekiem. Nie, to niedobre okre�lenie. Czego� takiego nikt by sobie wyobrazi� nie m�g�.

Na moment przypomnia� sobie s�owa Kolgrima, przekazane przez Kaleba: �niedu�a szara posta� o wytrzeszczonych oczach i nosie jak dzi�b drapie�nego ptaka.� Podobny opis przekaza�a Sol Tengelowi. P�aska g�owa, palce jak szpony�

Nic jednak nie by�o w stanie odda� rzeczywisto�ci. �adne s�owa nie opisz� budz�cego groz� z�a, unosz�cego si� niczym ob�ok wok� ca�ej postaci.

Ulvhedin natychmiast zrozumia�, �e nijakie zakl�cia nic tu nie pomog�. Tu nie m�g� nikogo przyzywa� na ziemi�, ani szuka� ewentualnego grobu. Zreszt� �adnego grobu tutaj nie by�o, tyle wyczuwa� dzi�ki swojej niebywa�ej okultystycznej sile.

Tutaj mo�na by�o zrobi� tylko jedno.

Ulvhedin zawr�ci� i rzuci� si� do ucieczki tak szybko, jak nigdy przedtem. I teraz otrzyma� pomoc. Ga��zie i zaro�la usuwa�y si� sprzed jego st�p, p�dzi� w d� po zboczu jak wicher, jakby unoszony przez pomocne d�onie kogo�, kto dobrze wie, �e potw�r zbiera si�y, szykuje si�, by ruszy� w pogo�. Ulvhedin wyczuwa� jego obecno��, nie bezpo�rednio tu� za plecami, ale czu� jego si��, koncentruj�c� si� teraz w g�rze. To nie si�a �yj�cej istoty, to si�a my�li!

Rozumia� bowiem i to, �e istota, kt�ra kiedy� by�a Tengelem Z�ym, l�ka si� tak�e Ulvhedina i prawdopodobnie nie bez podstaw.

Co my�my w swojej g�upocie uczynili? my�la� nie zwalniaj�c tempa. Jak mogli�my by� tacy bezrozumni? Sol by�a ma��, zaledwie kilkuletni� dziewczynk�. Kolgrim mia� lat czterna�cie i chyba tak�e nie by� gro�ny. Ale ja? I Ingrid? Czy on wie o Ingrid? Na pewno. Zauwa�y� nasz� obecno�� w dolinie i nie spodoba�o mu si� to.

Znajdowa� si� ju� prawie na samym dole, gdy wyczu�, �e istota w g�rze zaczyna si� porusza�. Powoli schodzi za nim. To jakby doda�o Ulvhedinowi skrzyde�.

Co sprawi�o, �e ta istota sta�a si� taka? my�la�. Zaprzeda�a dusz� diab�u? Zastanawiam si� zastanawiam si�, czy za tym nie kryje si� co� wi�cej.

Ale co? Wydaje mi si�, �e on musia� naruszy� co� fundamentalnego, co dotyczy samego �ycia. Co�, czego my, ludzie, nie znamy.

Tyle bowiem Ulvhedin zdo�a� na g�rze zrozumie�: upi�r nie strze�e �adnego grobu. Ju� raczej kocio�ka, ale to tak�e nie jest pewne.

Grobu w ka�dym razie nie. Impulsy, jakie odbiera� od upiora przez t� kr�tk� chwil�, gdy stali twarz� w twarz, �wiadczy�y dobitnie i wyra�nie:

Nie ma �adnego grobu. Ani tu, ani nigdzie.

Gdy ju� zbli�a� si� do obozowiska, spotka� oboje swoich m�odych towarzyszy, kt�rzy wyruszali mu na spotkanie.

��Widzieli�my ci� � zacz�� Dan. � Co�?

��Wracajcie! � wrzasn�� Ulvhedin. � Musimy st�d ucieka�! Jak najszybciej!

��Teraz? Jeszcze si� nawet na dobre nie rozwidni�o!

Ulvhedin niemal pcha� ich przed sob�.

��Szybko! Nie mamy ani chwili do stracenia. Tengel Z�y nas goni. A je�li nas dopadnie, nie b�dziemy warci wi�cej ni� dwa zgni�e �ledzie. I to nie jest on sam, w ludzkiej postaci, ale koncentracja wszystkich my�li o dolinie, jakie w sobie ��czy.

Zawr�cili i wszyscy troje pobiegli do obozu. Pakuj�c rzeczy w gor�czkowym po�piechu Dan powiedzia�:

��Ci, kt�rzy tu dotarli, Sol, Kolgrim, Tarjei, nie �yli potem d�ugo. Nie mo�emy ci� utraci�, Ulvhedinie. Uciekajmy jak najszybciej!

��Tak. My�l�, �e jego si�a nie mo�e dzia�a� poza dolin�. Je�li wi�c uda nam si� uciec, b�dziemy uratowani.

��Mam nadziej� � mrukn�a Ingrid w biegu. Wszyscy troje p�dzili co si� ku wyj�ciu z doliny.

Kiedy byli ju� blisko, r�wnie� Ingrid zacz�a odczuwa� niebezpiecze�stwo. �miertelnie przera�ona, krzycza�a rozpaczliwie.

Wskoczyli do wzburzonej rzeki, nie pr�buj�c nawet przedosta� si� na w�ski skrawek ziemi na jej brzegu i przej�� lub przeczo�ga� si� tamt�dy; na pocz�tku nurt by� silny i dali mu si� ponie��. Obaj m�czy�ni bacznie obserwowali Ingrid, ona jednak nie�le dawa�a sobie rad�, poczu�a si� bezpieczniejsza, kiedy ju� nie mogli by� widziani z doliny.

P�niej rzeka sta�a si� w�sza i nie mogli ju� sun�� z pr�dem. Miejscami czo�gali si� po brzegu. Tym razem odbywa�o si� to znacznie szybciej, wiedzieli bowiem, �e przedostan� si� tunelem na drug� stron�, poza tym pop�dza� ich strach.

Na jakim� spokojniejszym odcinku Dan wydysza�:

��Wi�c on sam ci si� ukaza�? �ywy?

��Zaczekaj � j�kn�� Ulvhedin, zm�czony najbardziej, bo przecie� zbieg� a� ze szczytu. � Nie jestem w stanie� m�wi�.

Ingrid krzykn�a:

��Ju� go nie czuj� za naszymi plecami!

��Ja te� nie � zgodzi� si� Ulvhedin. � Zdolno�� koncentracji nie si�ga tak daleko.

��Ca�e szcz�cie � szepn�a.

�adne jednak nie zwolni�o tempa. P�dzili przez lodowy tunel, jakby ich goni�a sfora piekielnych ps�w.

Wci�� jeszcze droga wydawa�a im si� niesko�czenie d�uga. Ciasne przej�cia, przez kt�re musieli si� przeciska�, nape�nia�y ich l�kiem przed utoni�ciem, obijali si� o kamienie i bry�y lodu, zach�ystywali si� wod�, przemoczeni od st�p do g��w dygotali z zimna. Jedyne, co by�o jeszcze suche, to kobia�ka, w kt�rej nie�li czarodziejski skarb i w kt�rej zosta�a z�o�ona tak�e mandragora. Kobia�ka by�a sucha przynajmniej wewn�trz. Na razie. Ale i to nie mog�o trwa� wiecznie.

��Zbli�amy si� do wyj�cia! � krzykn�� Dan, gdy w mroku zamajaczy�o s�abe, niebieskozielone �wiat�o.

W chwil� p�niej wytoczyli si� na zewn�trz, wszyscy z mocnym postanowieniem, �e ju� nigdy ich noga nie postanie w Dolinie Ludzi Lodu.

Nie dali sobie jednak czasu, by wypocz��. Pchani nieznanym l�kiem, gor�czkowo szukali koni. Na szcz�cie ko� Dana by� �wietnie wytresowany i bardzo przywi�zany do swego pana po d�ugich wyprawach, jakie razem odbyli, tote� wystarczy�o, �e Dan w�o�y� dwa palce do ust i gwizdn��, a on natychmiast przybieg�. Dwa pozosta�e razem z nim.

Ociekaj�c wod� wskoczyli na siod�a i pop�dzili, gnaj�c konie jak nigdy przedtem.

Dopiero gdy min�li rozleg�e hale, znale�li si� na drodze w d� i mogli znowu jako tako normalnie oddycha�, Dan powt�rzy� pytanie o Tengela Z�ego. Jechali teraz w szeregu, jedno obok drugiego.

��Nie � powiedzia� Ulvhedin w zadumie. � Prze�y�em wiele tam w g�rze, dotar�o do mnie wiele impuls�w i uczu�, czego pewnie Tengel Z�y sobie nie �yczy�. Ale wiecie, wypi�em silny �rodek.

��No w�a�nie, co to w�a�ciwie by�o? � zapyta�a Ingrid niecierpliwie.

��Nie powinno ci� to obchodzi�. Chcia�aby� mo�e prze�y� to samo?

��Nie, dzi�kuj�!

Potem Ulvhedin opowiedzia� im o spotkaniu z upiorn� istot�, a im ciarki przechodzi�y po plecach. Teraz rozumieli Kolgrima, kt�ry w panice p�dzi� stamt�d na d�.

��Ale wyt�umacz nam � nie ust�powa� Dan. � To, co widzia�e�, to nie by� on?

��Nie, ja widzia�em tylko jego obraz, wywo�any niesamowit� koncentracj� jego my�li. Posta�, kt�r� ja, i inni tak�e, widzia�em, niczego nie pilnuje. Nie pilnuje grobu, bo on �adnego grobu nie ma. A wcale te� nie jestem pewien, czy istnieje jaki� kocio�ek. W ka�dym razie nigdy bym nie pos�a� nikogo na g�r�, �eby go tam szuka�, nawet je�li za�o�ymy, �e kocio�ek istnieje. Nie, to jest co� innego�

��Przesta� si� zastanawia� nad tym, czego on pilnuje � powiedzia� Dan niecierpliwie. � Nie odpowiedzia�e� jeszcze na moje pytanie:

Ulvhedin skrzywi� si� i spojrza� za siebie. Sprawia� jednak wra�enie spokojniejszego, jakby ju� nic ich nie goni�o.

��By� mo�e to brzmi niezrozumiale, ca�a ta sprawa z odbitym obrazem i brakiem grobu. Ja jestem przekonany, �e Tengel Z�y �yje. �yje w jakim� miejscu na �wiecie, ale tutaj nie.

��Chcesz przez to powiedzie�, �e on sobie spokojnie chodzi pomi�dzy nami? � zapyta�a Ingrid dr��cym g�osem.

��Nie, wcale tak nie my�l�. On sam nie mo�e nas dosi�gn��. Nie do ko�ca to rozumiem. Tak�e tam na g�rze zamyka� swoje my�li przede mn�, nie mog�em si� wi�c dobrze zorientowa�, o co to chodzi. Wiem jedno: gdzie�, w jakim� miejscu na �wiecie, on istnieje, �ywy albo umar�y, albo w jakim� stanie po�rednim, i stamt�d kieruje swoimi my�lami. Ale tylko na ograniczonym, zamkni�tym terenie.

��W Dolinie Ludzi Lodu? A ten nieznany skarb, kt�rego strze�e?

��Mi�dzy innymi tam. Czy si�ga innych miejsc, tego nie mog� powiedzie�. Ale czy pami�tacie, co opowiadano o Sol? �e spotka�a go kiedy� w jednej ze swoich wizji? A ona wtedy znajdowa�a si� w Skanii.

��Zatem obci��onym dziedzictwem, kt�rzy maj� zdolno�� jasnowidzenia, on mo�e pokazywa� si� tak�e w innych miejscach � rzek� Dan. � Ale tylko gdy s� w transie?

��Tak mniej wi�cej my�l�.

��Dzi�kuj� ci � powiedzia�a Ingrid. � Teraz b�d� uwa�a� na to, co za�ywam.

��Masz na my�li te �mieci? � zapyta� Dan wskazuj�c na kobia�k�.

��Nie nazywaj tego �mieciami! � krzykn�a ostro. � Ale je w�a�nie mia�am na my�li. Dan, zapomnia�e� o swetrze! Widzia�am go na ziemi ko�o sza�asu, a teraz go nie masz!

��Nie zapomnia�em � wycedzi� Dan przez z�by. � Ale nigdy bym go ju� na siebie nie w�o�y�.

��Rozumiem � rzek�a Ingrid. � Wiesz co, Ulvhedinie, zdaje mi si�, �e tymczasem zrezygnuj� z tajemniczego skarbu Ludzi Lodu, tych wszystkich wspania�o�ci z kobia�ki. Na razie dosta�am nauczk�.

Ulvhedin skin�� g�ow�. On te� nie wygl�da� na specjalnie zainteresowanego.

W ko�cu Ingrid i Dan odwa�yli si� przyzna� przed sob� do tego, co zrobili. Popatrzyli na siebie, a potem oboje spu�cili wzrok.

Wywar przesta� dzia�a�. Pozosta�y tylko ci�kie niczym o��w wyrzuty sumienia.

Ulvhedin tak�e doznawa� uczucia grozy na my�l, do czego m�g� by� doprowadzi�.

U gospodarza, gdzie zostawili baga�e i jucznego konia, zjedli porz�dny posi�ek, kt�ry smakowa� im nadzwyczajnie. Zanocowali tu jeszcze raz, poniewa� znowu musieli suszy� ubrania. Tym razem zabrali z sob� Ulvhedina, cho� bardzo protestowa�. On te� musia� si� ogrza�, nie mogli dopu�ci�, by si� rozchorowa� po k�pieli w lodowym tunelu. Wyt�umaczyli gospodarzowi i domownikom, �e Ulvhedin jest, mimo swojego wygl�du, bardzo dobrym cz�owiekiem. Przyj�li go � najpierw z wahaniem, ale p�niej �yczliwo�� Ulvhedina rozbroi�a ich na dobre.

Nast�pnego dnia przed odjazdem odbyli d�ug� rozmow� z gospodarzem. Opowiadali mu o Ludziach Lodu, a on przytakiwa�.

��Od pocz�tku podejrzewali�my, �e wybieracie si� w�a�nie tam, do otoczonej legendami Doliny Ludzi Lodu.

Dan zapyta� wi�c, czy wiele legend opowiada si� jeszcze w okolicy o ludziach z doliny.

Ch�op wspomina� najbardziej popularne, kt�re s�yszeli ju� dawniej. O wied�mach i czarownikach, o strasznym po�arze ca�ej osady.

��A o Tengelu Z�ym? � pyta� Dan, cho� teraz najwyra�niej z trudem wymawia� to imi�, jakby ju� samo wspomnienie mog�o wywo�a� potwora. � On chyba by� znany dawniej? Co o nim m�wiono w tutejszych stronach?

Wasza rodzina nale�y przecie� do najbli�szych s�siad�w Doliny Ludzi Lodu?

��Tak, to prawda. No, ludzie gadali du�o, ale my�l�, �e o niego to najlepiej zapyta� moj� matk�.

Po chwili sprowadzi� ma��, zgarbion� staruszk�, kt�ra s�abo s�ysza�a. Kiedy jednak dowiedzia�a si�, �e ma opowiedzie� o Tengelu Z�ym, oczy jej rozb�ys�y.

O tak, w czasach jej dzieci�stwa opowiadano o nim niezliczone historie, ale teraz, odk�d nie ma ju� Ludzi Lodu, wi�kszo�� posz�a w zapomnienie. Zni�y�a g�os i zdyszanym szeptem donosi�a, �e podobno on ma zjawia� si� wci�� i wci�� na �wiecie, po wieczne czasy, �e jest nie�miertelny!

Dan uchwyci� si� tego.

��M�wicie, babciu, �nie�miertelny� i �pojawia si� wci���, a to ostatnie znaczy�oby, �e umar�, by potem powsta�!

Wtedy jeszcze bardziej zni�y�a g�os.

��Nie, bo ja s�ysza�am o nim jedn� histori�, kiedy by�am ma�a. Nie wolno by�o tego powtarza�.

��A teraz mo�e nam babcia opowiedzie�? To dla nas bardzo wa�ne, bo my w�a�nie badamy takie stare legendy. Mo�liwie jak najstarsze.

��Tak, ta jest bardzo stara. A� z jego czas�w!

Wszyscy troje nastawili uszu. Dotychczas nie wiedzieli zbyt wiele o czasach, gdy �y� Tengel Z�y.

��Powiadano� � szept by� teraz ledwo s�yszalny, musieli pochyli� si� ku staruszce. � Powiadano, �e on nie zosta� pochowany tam, w dolinie!

W�a�nie to chcieli wiedzie�!

��Niech babcia m�wi dalej, prosimy! To niezmiernie ciekawe.

��Ludzie m�wili, �e widziano, jak opuszcza� dolin� po bardzo d�ugim �yciu. Zwyczajni ludzie nigdy tak d�ugo nie �yj�. Jego �lady widywano w ca�ej Norwegii. I jeszcze dalej!

��Dalej? Co babcia ma na my�li?

��Byli tacy, co widzieli go w mie�cie Hameln! W drodze na po�udnie! Jego �atwo by�o pozna�, bo takiej strasznej twarzy nie widziano ani przedtem, ani potem.

Rzuci�a ukradkowe spojrzenie w stron� Ulvhedina. On jednak najzupe�niej si� z ni� zgadza�: takiej twarzy, jak� mia� Tengel Z�y, nie mo�na zapomnie�. Pozostanie ona na wieki, wtopiona w �renice.

Przed po�udniem opu�cili zagrod�. Dan siedzia� wyprostowany w siodle, gdy ruszali w stron� Dovre.

��No, wi�c teraz wiem! Hameln� Nazwa z krainy ba�ni, i to ba�ni o nie najsympatyczniejszej tre�ci. Tam zamierzam wyruszy�.

Ingrid i Ulvhedin nie odpowiedzieli. Zd��yli pozna� Dana. Je�li sobie co� wbije do g�owy, to na pewno to osi�gnie.

Grastensholm�

Nie tracili czasu w drodze do domu i oto kt�rego� dnia w blasku popo�udniowego s�o�ca zobaczyli przed sob� dw�r.

��O Bo�e, jak ja kocham te stare k�ty � powiedzia�a Ingrid. � Po tych wszystkich wspania�ych dworach, kt�re widzieli�my w drodze, nasz wygl�da na cokolwiek podupad�y, jakby nadgryziony przez mole, ale czy jest na ziemi pi�kniejsze miejsce?

Obaj towarzysze przytakiwali z umiarkowanym entuzjazmem, bo my�leli o w�asnych domach, kt�re wydawa�y im si� szczytem wszystkiego, ale �wietnie rozumieli Ingrid!

To prawda, �e Grastensholm pami�ta�o lepsze czasy. Dw�r nie by� ju� m�ody, od dziesi�tk�w lat g�rowa� nad okolic� i bez w�tpienia potrzebne by�y remonty i naprawy, by przywr�ci� mu �wietno��. Najlepiej by�oby dom rozebra� i wybudowa� od nowa. Ale kogo sta� na co� takiego w dzisiejszych czasach, gdy podatki dla korony sta�y si� wprost nieludzkim ci�arem? Alv i Berit starali si� jak mogli �ata� najwi�ksze dziury.

Stosunki mi�dzy Ingrid i Danem sta�y si� znowu ca�kiem normalne, cho� Dana nie opuszcza�o poczucie winy, teraz tak�e dlatego, �e by� mo�e zabili dziecko.

Tylko jeden jedyny raz spr�bowa� rozmawia� na temat tej nocy po wypiciu czarodziejskiego napoju. M�wi�, �e mo�e w�a�nie wtedy pocz�o si� dziecko jego i Ingrid? Jakie urodziwe musia�oby by�!

Ingrid jednak nawet s�ucha� nie chcia�a.

��Czy� ty rozum postrada�? Ja nie chc� jeszcze �ci�ga� sobie dzieciaka na kark! Chc� najpierw troch� po�y�. Kiedy wyjd� za m�� za mojego narzeczonego o wielu imionach, to sp�odzimy pewnie jakie� dzieci, ale wierz mi, ja nie b�d� tego przyspiesza�! Nigdy nie b�d� dobr� matk�.

Dan patrzy� na ni� i milcza�. Odczuwa� smutek z tego powodu, ale przynajmniej szczerze powiedzia�a, co my�li.

Ingrid okaza�a si� zaskakuj�co uleg�a i pozwoli�a, by Ulvhedin zaopiekowa� si� magicznym skarbem. Co prawda niezupe�nie uleg�a� Postawi�a absolutny warunek, �e odda wszystko, o ile pozwol� jej zatrzyma� alraun�.

K��cili si� o to przez ca�y dzie�, jad�c wzd�u� jeziora Mjesa. W ko�cu Ulvhedin ust�pi�. Liczy�, �e tym sposobem zapewni sobie spok�j w domu. Ingrid z zadowoleniem przyj�a takie rozwi�zanie.

Natychmiast zawiesi�a mandragor� na szyi i schowa�a j� pod bluzk�. Dan nie m�g� tego poj��. �Dla mnie wygl�da to jak �ywy, paskudny robal� � powiedzia� z niesmakiem. �G�upstwa � odci�a si� Ingrid. � I nie obra�aj jej!� A to �wiadczy�o, �e i ona traktuje alraun� jak osob�, a w ka�dym razie pak �yw� istot�.

Dan nie zwlekaj�c opu�ci� Grastensholm i wyjecha� do Szwecji, by przekaza� botaniczny zbi�r Olofowi Rudbeckowi m�odszemu i o�eni� si� z mi��, pogodn�, pe�n� �ycia Madeleine. Zaraz potem zamierza� bowiem wyruszy� do Hameln. Nie wiedzia�, �e Olof Rudbeck utraci� w�a�nie swego syna, m�odego kapitana Olofa, i �e ca�� nadziej� rodziny by� teraz wnuk, dziesi�cioletni Ture. Wszyscy byli pogr��eni w �a�obie, ro�liny Dana od�o�ono na bok, a z czasem ca�kiem o nich zapomniano.

Alv nie m�g� pojecha� na p�noc, by, jak zamierza�, towarzyszy� trojgu m�odym w wyprawie. Berit zacz�a kaszle� krwi� i nie chcia� zostawi� jej samej. Kiedy Ingrid wr�ci�a do domu, nic jej o tym nie powiedzieli; nie chcieli martwi� c�rki niepotrzebnie. Alv prosi� j� tylko, by wi�cej pomaga�a w domu i stara�a si� troch� odci��y� matk�, ale nie wdawa� si� w szczeg�y. Ingrid robi�a, o co prosi�, cho� bez szczeg�lnej ochoty, bo prace domowe nie nale�a�y, jej zdaniem, do najciekawszych zaj��. To by�a jaka� wsp�lna cecha kobiet z Ludzi Lodu, ta niech�� do codziennej domowej krz�taniny. By�y one bez wyj�tku kobietami tw�rczymi, a to na og� oznacza, �e tworzy si� z zapa�em jedn� rzecz, a potem z dum� przygl�da w�asnemu dzie�u. Prace domowe za� to, jak wiadomo, z ma�ymi wyj�tkami czynno�ci wci�� ponawiane, a robienie od nowa tego samego, co robi�o si� wczoraj, zawsze m�czy�o te kobiety niezmiernie. Wszystkie � od Silje, poprzez Sol, Cecyli�, Villemo, do Ingrid. Mia�y one te same pogl�dy. Ingrid jednak bardzo cierpia�a z powodu choroby matki, wi�c z samego zmartwienia pracowa�a w domu z po�wi�ceniem.

W czasie jej nieobecno�ci przyszed� list. Od Thora Egila Frederika i tak dalej. Formalnie prosi� o jej r�k� i pisa�, �e przenosz� go teraz do Christiansand, zostanie awansowany do stopnia lejtnanta i chcia�by mie� przy sobie �on�. Pyta� zatem, czy Ingrid mog�aby przyjecha� do Christianii 4 sierpnia, poniewa� on tam w�a�nie wtedy b�dzie. Nie dosta� zezwolenia na opuszczenie stolicy, ale gdyby Ingrid zgodzi�a si� na cichy �lub w domu kuzyna jego ojca, to mogliby zaraz potem wyjecha� wsp�lnie do Christiansand.

��To okropne, jak mu si� spieszy! � mrukn�a Ingrid.

��Ale brzmi to rozs�dnie � powiedzia� Alv. � Poza tym on zamierza dos�u�y� si� tylko stopnia kapitana, a potem chce si� osiedli� w Grastensholm i przej�� zarz�dzanie obydwoma dworami. Je�li mam by� szczery, to czekam tego z ut�sknieniem.

��Skoro tak, to ja zaczekam, a� on zostanie kapitanem � o�wiadczy�a Ingrid pospiesznie. � Nie chc� wyje�d�a� teraz, kiedy mama czuje si� tak �le.

Alv nie zdo�a� jej przekona�, by nie zwleka�a. I on, i Berit wiedzieli, jak bardzo jest do nich przywi�zana. Wzrusza�o ich to, ale akurat teraz chcieliby, �eby wysz�a za m��. Oboje przeczuwali, �e ich dni s� policzone, i chcieli mie� pewno��, �e zostawi� jedyn� c�rk� pod dobr� opiek�.

Tymczasem Ingrid ju� w kilka dni po powrocie do domu stwierdzi�a, �e tamtej nocy w dolinie za�y�a jednak przeterminowany �rodek. Mia�a powody przypuszcza�, �e to, co si� sta�o po wypiciu mi�osnego napoju, b�dzie mia�o nast�pstwa. Usiad�a na ��ku i zacz�a si� zastanawia�.

��Do diab�a! � szepta�a, � Do diab�a! Do diab�a!

Czy powinna jecha� za Danem?

Nie, on na pewno by� ju� w domu, gdzie trwa�y przygotowania do �lubu z Madeleine, poniewa� chcia� jak najszybciej wyruszy� do Hameln.

Co robi�?

Siedzia�a jak sparali�owana co najmniej p� godziny, ale p�niej twarz jej si� rozpogodzi�a. Policzy�a, ile to ju� dni min�o od chwili, gdy w najwy�szym po�piechu opu�cili Dolin� Ludzi Lodu.

Jechali do domu bardzo szybko�

To mog�oby si� uda�. To powinno si� uda�! Kobiety w jej sytuacji zwykle m�wi�, �e dziecko urodzi�o si� przedwcze�nie�

Uspokojona wsta�a i posz�a do ojca.

��Zmieni�am zdanie � o�wiadczy�a. � Przygotujcie maj� �lubn� sukni�. Jad� do Christianii i wezm� �lub z Thorem Egilem Frederikiem Sevedem Francke.

Alv u�miechn�� si� blado.

��Czy za ka�dym razem musisz wymienia� wszystkie jego imiona? Ale oczywi�cie, jestem zadowolony i wdzi�czny. To dobry cz�owiek. I zdolny zaj�� si� Grastensholm.

��Problem polega raczej na tym, czy jest dostatecznie zdolny, by zaj�� si� mn�.

��Tak, masz racj�. Ale i ty z latami stajesz si� spokojniejsza.

Naprawd�? zastanawia�a si� Ingrid w duchu. Mo�e w domu, bo po prostu was kocham, moi drodzy.

Tak wi�c staraj�cy si� o jej r�k� otrzyma� odpowied� twierdz�c� i przyst�piono do przygotowa�, by Ingrid mog�a opu�ci� dom jako dobrze wyposa�ona panna m�oda.

Czy mia�a wyrzuty sumienia?

Najmniejszych! Da wspania�ego syna, lub c�rk�, Thorowi Egilowi i tak dalej. Dziecko dwojga geniuszy! I na dodatek takich urodziwych, roze�mia�a si� pakuj�c swoj� posagow� skrzyni� przed wyjazdem do Christianii.

Jaka ja jestem pi�kna, my�la�a panna Eufrozyna Adelblom bez cienia tej autoironii, kt�ra cechowa�a Ingrid. Jaka jestem bosko pi�kna! Eufrozyna pomy�la�a to po raz chyba stutysi�czny i z rozmarzonym u�miechem podesz�a do lustra, by syci� si� w�asnym widokiem. Wygl�dam nienagannie, po prostu nadzwyczajnie, u�miechn�a si� i po raz nie wiadomo ju� kt�ry uzna�a, jaka to straszna tragedia, �e nie ca�y �wiat mo�e j� ogl�da�. Wszyscy m�czy�ni �wiata powinni tu teraz przyj��, by rzuci� si� jej do st�p. A nie tylko gromadka mieszczan z Christianii Powinna zosta� wprowadzona do wielu europejskich dom�w kr�lewskich! Czy� sam namiestnik pa�stwa nie pad� przed ni� na kolana w ubieg�ym roku? Ale ona nie uwodzi�a go bardziej, ni� wypada. Eufrozyna jest porz�dn� pann�, wszyscy powinni o tym wiedzie�.

Panna Eufrozyna stosowa�a wobec m�czyzn niezbyt szlachetn� taktyk� � doprowadza�a ich kokieteri� niemal do granic wytrzyma�o�ci, a potem wybucha�a perlistym �miechem i udaj�c cnotliw�, odchodzi�a drobnym kroczkiem. Suka, m�wi� o takich kobietach pro�ci ludzie. Opanowa�a t� sztuk� do perfekcji. Rozkoszowa�a si� wzbudzaniem po��dania w m�czyznach, bowiem panna Eufrozyna kocha�a tylko jedn� jedyn� istot� na ziemi i chyba nie ma potrzeby dodawa�, kogo. Od wczesnego dzieci�stwa niem�dre ciotki i dumni rodzice zapewniali j� nieustannie, �e jest najbardziej niezwyk�ym dzieckiem na �wiecie. Ju� w�wczas obraca�a si� kokieteryjnie przed lustrem i uczy�a si� podziwia� swoj� urod� jako co� bezcennego. Gdy doros�a, nie mia�a najmniejszych w�tpliwo�ci, �e jest najpi�kniejsz� kobiet�, nigdy zreszt� �aden m�czyzna nie przeszed� obok niej oboj�tnie. To ona mia�a przywilej wybierania lub odrzucania ludzi i korzysta�a z niego bez umiaru. Nie wiedzia�a, co za jej plecami m�wi s�u�ba, a gdyby si� dowiedzia�a, niezadowoleni zostaliby natychmiast wyrzuceni. Nie tolerowa�a bowiem w domu nikogo, kto nie docenia� jej urody!

Eufrozyna zmarszczy�a swoje pi�kne brwi. Czy�by na brodzie zamierza� jej wyskoczy� jaki� podst�pny pryszcz? To niemo�liwe! Tylko nie teraz, kiedy w domu rodzic�w zjawi� si� kuzyn Thor Egil Francke. By� to niezwykle przystojny m�ody cz�owiek, lejtnant i w og�le. Eufrozyna szykowa�a si�, rzecz jasna, do nowego podboju. Kuzyn ma za kilka dni bra� �lub i to w�a�nie bardzo radowa�o Eufrozyn�. Nic nie cieszy�o jej bardziej ni� mo�liwo�� dokuczenia innej kobiecie.

Nie �eby chcia�a sama wyj�� za swego kuzyna, sk�d�e! W og�le jeszcze za wcze�nie na ma��e�stwo, zamierza�a dokona� wielu podboj�w, zanim do tego dojdzie. Ale doprowadzi� go do tego, by zapomnia� o narzeczonej, upokorzy� tamt�, to dopiero by� cel wart zachodu! Ona sama b�dzie oczywi�cie sta� z boku, udaj�c, �e nawet si� nie domy�la, jak fatalnie jej uroda i osobowo�� wp�ywaj� na narzeczonego. Ta ma�a g�ska przekona si�, �e nikt nie mo�e stawa� na drodze Eufrozyny Adelblom!

Ale ten pryszcz, paskudny czyrak!

��Matko, gdzie jest kamfora? � zawo�a�a w panice.

��Id�, ju� id�! Czy moje kochanie ma pryszcze? Zaraz si� za nie we�miemy. To niedopuszczalne, �eby m�j skarb mia� jak�� skaz� na urodzie, i to w czasie wesela! Och, Eufrozyno, b�dziesz bajecznie wygl�da� w tym stroju druhny! Wszyscy b�d� patrze� na ciebie, a nie na pann� m�od�!

��Wiem o tym, matko � odpar�a Eufrozyna z absolutn� pewno�ci� siebie. � Sama matka widzia�a, jak Thor Egil na mnie spogl�da� wczoraj po przyje�dzie.

��Oczywi�cie, moje dziecko � zach�ystywa�a si� matka. � Narzeczona spu�ci nos na kwint�! I on tak�e, kiedy was obie por�wna!

��A kim w�a�ciwie jest ta narzeczona? Jaka� wie�niaczka?

��Nie wiem. Nazywa si� Ingrid Lind z Ludzi Lodu. Ma przyjecha� sama, bo jej rodzice s� chorzy. Pomy�l, panna jedzie tak daleko sama! Dama tak nie post�puje! Nawet je�li lejtnant ma naprawd� ma�o czasu.

��Na pewno b�dzie �a�owa� � prychn�a Eufrozyna z�o�liwie. � Kiedy por�wna.

��To nieuniknione. Ale nie musisz by� dla niej zbyt okrutna, Eufrozyno. Sama twoja obecno�� wystarczy.

��Ja nigdy nie jestem okrutna wobec kobiet, matko. Nie musz�. Przy mnie one po prostu nie maj� �adnych szans.

��Ach, jak znakomicie ta b��kitna suknia pasuje do twoich oczu! Czy nie powinna� na wesele tak�e w�o�y� niebieskiej sukienki?

��Nie. Postanowi�y�my przecie�, �e ma to by� z�ota lama. Zreszt� mama wie, �e ja dodaj� urody ka�dej barwie!

Matka znowu zapia�a z zachwytu.

��Lind z Ludzi Lodu � powiedzia�a Eufrozyna szyderczo. � Co to za nazwisko? Brzmi, jakby pochodzi�a z jakiego� miejsca daleko poza cywilizacj�!

Zastukano do drzwi i do pokoju wszed� Thor Egil, przystojny m�ody m�czyzna. Dzi� by� jednak troch� zdenerwowany.

��Czy ciocia mog�aby mi pom�c? Krawatka nie uk�ada si� jak nale�y, a Ingrid mo�e si� zjawi� lada chwila.

��Pozw�l mnie � rzek�a Eufrozyna, podchodz�c do niego.

Spojrza� na ni� z uznaniem, gdy drobnymi d�o�mi zawi�za�a krawatk�. Sko�czywszy pos�a�a mu ukradkowy, jakby sp�oszony u�miech, tyle� obiecuj�cy, co po panie�sku nie�mia�y. Thor Egil spojrza� na ni� raz jeszcze.

��Ty naprawd� masz niebia�sko b��kitne oczy, Eufrozyno! Ingrid ma oczy zupe�nie innego koloru.

��Mam nadziej�, �e spotka�e� ju� kiedy� swoj� narzeczon� � wtr�ci�a matka dziewczyny pospiesznie.

��Jeden raz. Lecz ona nie nale�y do os�b, kt�re si� zapomina.

��Wida�, �e to prowincjuszka, prawda?

��Prowincjuszka? � powt�rzy� Thor Egil przeci�gle. � No nie, akurat tak bym jej nie okre�li�. Nie jest z niej, Bo�e bro�, �adna miejska dama, co to to nie! Mo�na by powiedzie� nieokie�znana, mo�e nawet troch� prymitywna�

U�miech zadowolenia pojawi� si� na twarzy Eufrozyny. Prymitywna? To u�atwia spraw�!

Thor Egil podzi�kowa� za pomoc i poszed� do siebie.

��Jest tw�j � o�wiadczy�a matka.

Eufrozyna pogardliwie wyd�a wargi.

��Jest m�j od chwili, gdy tylko przekroczy� pr�g naszego domu.

Mimo to zabawnie b�dzie dokuczy� tej prymitywnej biedaczce, kt�rej si� zdaje, �e narzeczony jest jej ca�kowicie oddany, pomy�la�a.

��Dzie� dobry! � zawo�a� kto� na dole w hallu.

��Oj, czy to ju� ona? � zaniepokoi�a si� matka. � Musz� i�� j� przyj��. Thor Egil te� zapewne zaraz zejdzie si� z ni� przywita�, a potem ty b�dziesz mog�a zrobi� swoje entree. Eufrozyno, zejd� wolno po schodach, zejd� tak, jak tylko ty to potrafisz! A kiedy on por�wna�

Eufrozyna u�miechn�a si� sama do siebie. Chocia� wszystko wyda�o si� teraz nudne, po prostu zbyt �atwe!

Poczeka�a, dop�ki na dole nie rozleg�y si� g�osy tamtych trojga. G�os matki brzmia� jako� dziwnie, nie wiadomo dlaczego. Zd�awiony, jakby s�owa wi�z�y jej w gardle.

Eufrozyna zacz�a schodzi� w d�. Lekko wspieraj�c si� jedn� r�k� o szerok� por�cz, drug� unosz�c sukni� tak, by delikatne stopy i uwodzicielskie kostki by�y widoczne, ze skromnie spuszczonym wzrokiem dos�ownie sp�ywa�a po schodach. Teraz Thor Egil mi si� przygl�da, my�la�a. Teraz widzi r�nic�. Wieczorem przyjdzie, �eby ze mn� porozmawia�. Wszyscy tak si� zachowuj�.

Udaj�c nie�mia�o�� unios�a oczy.

Ale Thor Egil wcale na ni� nie patrzy�! Owszem, rzuci� kr�tkie spojrzenie w jej stron�, lecz natychmiast znowu zwr�ci� si� do narzeczonej.

Eufrozyna otworzy�a usta, niezbyt pi�knie, lecz nie zdawa�a sobie z tego sprawy. Krew uderzy�a jej do g�owy. A to co takiego?

Mia�a oto przed sob� m�od� czarodziejk�, pann� wodn� czy jak nazwa� t� istot�, kt�ra sta�a w ich hallu. Kaskady wspania�ych w�os�w koloru pociemnia�ej miedzi, oczy l�ni�ce zielonkawo czy z�oto, nie potrafi�a rozstrzygn��, i twarz tak fascynuj�co zagadkowa, �e g�upi Thor Egil wygl�da�, jakby straci� rozum.

Wszystkie mechanizmy obronne w duszy Eufrozyny poruszy�y si�. B�dzie walka! Nigdy �aden m�czyzna w jej obecno�ci nie zajmowa� si� inn� kobiet�. I teraz te� nic takiego nie mo�e si� zdarzy�. Tyle tylko, �e ta walka wymaga innych �rodk�w!

Wynio�le poda�a r�k� nowo przyby�ej.

��A wi�c to jest Ingrid! Och, niemal dok�adnie tak� sam� sukni� mia�a moja matka pi�tna�cie lat temu. Bardzo dobrze j� pami�tam!

��No w�a�nie, po�yczy�am j� od swojej matki � odpar�a Ingrid, przeczuwaj�ca, na co si� zanosi. � Przecie� teraz panuje moda na stary styl, czy� nie?

Eufrozyna wsun�a r�k� pod rami� Thora Egila.

��Drogi Thorze, dokona�e� naprawd� zabawnego, �e tak powiem, rustykalnego wyboru! Quelle odeur de paysan! Tres charmante!

��Oczywi�cie, �e pachn� stajni� � u�miechn�a si� Ingrid ukazuj�c per�owo bia�e z�by w twarzy ogorza�ej od s�o�ca po wyprawie przez ca�� Norwegi�. Eufrozyna bardzo uwa�a�a, �eby jej nigdy s�o�ce nawet nie zobaczy�o. Ingrid m�wi�a dalej: � Jecha�am tu przecie� konno. Ubranie �atwo przesi�ka zapachem konia.

Zatem ch�opska c�rka zna francuski, pomy�la�a Eufrozyna, mru��c oczy. Nim jednak zd��y�a przygotowa� si� do kolejnego ataku, Ingrid zwr�ci�a si� do jej matki:

��O, jaki wspania�y gobelin!

��Tak, przedstawia pastersk� idyll� � wyja�ni�a Eufrozyna, by pokaza�, jaka jest wykszta�cona.

��Chyba nie � zaprotestowa�a Ingrid. � To jest Zeus, kt�ry w�a�nie przed chwil� uwi�d� Io.

Eufrozyna zaczerwieni�a si� gwa�townie.

��Nie widz� tu �adnej kobiety!

��Nie, ale jest ja�owica. Kiedy Hera odkry�a przygod�, Zeusa, on przemieni� Io w ja�owic�.

��O Bo�e, c� to za okropny obraz! � oburzy�a si� matka wstrz��ni�ta. � Natychmiast ka�� to zdj��.

��Nie, dlaczego? To przecie� dzie�o sztuki.

��Kobiety nie powinny wiedzie� za du�o � prychn�a Eufrozyna. � M�czy�ni nie lubi� uczonych kobiet.

��No, skoro s� na tyle g�upi, �e chc� mie� przy sobie jak�� g�sk�, to ich sprawa. Po paru latach zanudz� si� na �mier� � powiedzia�a Ingrid.

��Ja te� tak my�l� � u�miechn�� si� Thor Egil. � Jak cudownie, �e przyjecha�a�, Ingrid! Musimy teraz porozmawia� o naszej przysz�o�ci. Chcia�bym mi�dzy innymi wiedzie� wi�cej o Grastensho1m.

��To ma�a Ingrid jest dziedziczk� jakiego� maj�tku? � zapyta�a matka Eufrozyny s�odziutkim g�osem. � No, no, nie�le.

Piekielne babsko, pomy�la�a Ingrid.

��Oczywi�cie, czym� musia�am przyci�gn�� do siebie Thora Egila. Bo przecie� �enisz si� ze mn� wy��cznie dla maj�tku, prawda?

��A jak my�lisz? � u�miechn�� si� i patrzy� na ni� zachwyconym wzrokiem.

Eufrozyna czu�a, �e narasta w niej gwa�towna z�o��, lecz zdo�a�a j� st�umi�.

��Thorze Egilu, my�l�, �e Ingrid ch�tnie zmieni ubranie, je�li ma co� na zmian�, oczywi�cie. A my tu na ni� poczekamy, chod�, usi�dziemy tam w wykuszu.

��O, tak! � zawo�a�a matka. � Ty jeszcze nie s�ysza�e�, Thorze Egilu, jak Eufrozyna �piewa i gra na lutni. Robi to po prostu czaruj�co!

W oczach Thora Egila pojawi�y si� niespokojne b�yski.

��Chyba nie potrafi� zebra� my�li, �eby s�ucha� pie�ni, nawet bardzo pi�knych. Mam si� przecie� o�eni� z najwspanialsz� dziewczyn� na �wiecie.

Eufrozyna wygl�da�a tak, jakby mia� j� trafi� atak apopleksji, je�li mo�na o czym� takim m�wi� w odniesieniu do tak m�odej damy.

Thor Egil doda� pospiesznie:

��Ale ch�tnie posiedz� i porozmawiam z tob�, Eufrozyno, je�li chcesz.

W porz�dku, uspokoi�a si�. Teraz on dopiero zobaczy. Teraz si� dowie, jakiej rado�ci m�g�by zazna� w moich ramionach, gdyby tylko porzuci� t� ��took� czarownic�.

��Bardzo ch�tnie � powiedzia�a, k�ad�c mu r�k� na ramieniu.

Pos�a�a s�odki u�miech Ingrid, ale spojrzenie mia�a ostre niczym n�.

O, moja kochana, pomy�la�a Ingrid, patrz�c Eufrozynie w oczy. Teraz ju� wiem, co� ty za jedna. Jeste� gorsza od p�atnej dziwki, bo one przynajmniej nie udaj� innych ni� s�. Gra, kt�r� ty uprawiasz z m�czyznami, jest tysi�c razy gorsza i bardziej podst�pna. Teraz jednak zrobi�a� g�upstwo.

��Porozmawiajcie sobie � zwr�ci�a si� przyja�nie do Thora Egila. � Ja za chwil� wr�c�.

Ingrid jednak nie by�aby sob�, gdyby cho� troch� nie pos�u�y�a si� swoj� czarodziejsk� moc�. Odchodz�c pos�a�a przysz�emu m�owi przeci�g�e spojrzenie. Postara�a si� przy tym, by widzia� otoczenie tak, jak ona sobie tego �yczy.

Thor Egil i pi�kna Eufrozyna usiedli w wykuszu nale��cym do salonu. Matka wycofa�a si� dyskretnie.

Panna postara�a si�, by dekolt ukazywa� pon�tnie jej piersi, przes�oni�te naturalnie zwiewnym, przezroczystym szalem. Pochyli�a si� do przodu.

��No, kuzynie, zmieni�am si� od czasu, kiedy widzia�e� mnie po raz ostatni?

Rany boskie, jaka ona jest zarozumia�a, pomy�la� zdumiony. Poprzedniego wieczora jako� nie zwr�ci� na to uwagi.

Przelotne spojrzenie Ingrid pomog�o mu widzie� r�ne rzeczy, i te prawdziwe, i te nie istniej�ce

��Owszem � odpar�. � Przyty�a�. Nawet sporo!

Odsun�a si� pospiesznie, oburzona.

��Wcale nie! Wa�� dok�adnie tyle co zawsze, �eby� wiedzia�!

��Tak? A poza tym wydaje mi si�, �e jeste� jaka� nienaturalnie blada. Jakby� by�a chora. Popatrz na Ingrid, to jest naprawd� �adna i zdrowa dziewczyna. I jaka m�dra! Rozmowa z ni� to prawdziwa przyjemno��!

Gorycz zacz�a si� przekszta�ca� w gwa�town�, d�awi�c� w�ciek�o��. Nigdy �aden m�czyzna nie m�wi� jej nic innego opr�cz s��w zachwytu, a ona upaja�a si� nimi bezkrytycznie. To, co powiedzia� Thor Egil, zapar�o jej dech w piersi, uczucie straszliwego upokorzenia wzbiera�o w niej jak lawa we wn�trzu wulkanu, a jego ostatnie s�owa o przewadze Ingrid sprawi�y, �e lawa eksplodowa�a z hukiem. Eufrozyna odwr�ci�a si�, chwyci�a stoj�cy na pod�odze kandelabr i uderzy�a, za�lepiona w�ciek�o�ci�. Odczuwa�a tylko jedno pragnienie: unicestwi� tego cz�owieka, kt�ry ni� wzgardzi�. Szyby z okien wykusza posypa�y si� z brz�kiem, a Thor Egil Frederick Seved Francke wolno osun�� si� na ziemi�. Kandelabr by� solidny, wykonany z �elaza inkrustowanego srebrem.

Eufrozyna znieruchomia�a, wpatrywa�a si� w krwawi�cego kuzyna, a tymczasem do pokoju wpad�a matka ze s�u��c�.

Matka wrzasn�a przejmuj�co:

��Co� ty zrobi�a?

Eufrozyna z trudem wymawia�a s�owa.

��On� on powiedzia�� �e ja jestem� blada! I g�upia! On� nie zas�u�y� na nic lepszego. Powiedzcie mu, �eby wsta�!

Na to jednak by�o ju� za p�no. Ingrid zesz�a na d�, przybieg�a te� pozosta�a s�u�ba oraz ojciec Eufrozyny. Wtedy wezwano ju� przedstawicieli w�adz porz�dkowych.

Matka podj�a ostatni� pr�b�:

��Ona to zrobi�a! � krzycza�a wskazuj�c na Ingrid, siedz�c� na pod�odze z g�ow� Thora Egila na kolanach.

S�u�ba zaprotestowa�a na te oskar�enia tak gwa�townie, �e matka Eufrozyny nie odwa�y�a si� powiedzie� nic wi�cej.

W og�lnym zamieszaniu, jakie nast�pi�o, gdy str�e prawa starali si� rozmawia� z rozhisteryzowan� matk� i nie mniej rozhisteryzowan� c�rk�, Ingrid zrozumia�a, �e w tym domu nie ma ju� dla niej miejsca. Zmartwiona po�egna�a si� z Thorem Egilem Frederikiem Sevedem Francke, kt�rego nie zd��y�a lepiej pozna�, a z kt�rym pewnie czu�aby si� dobrze, cho� mo�e nie we wszystkich sytuacjach, bo on by nie rozumia� jej odmienno�ci. W ka�dym razie by� dla niej mi�y. Poza tym nie zdawa�a sobie sprawy z tego, jak dalece ona sama przyczyni�a si� do jego �mierci, nie wiedzia�a, co si� rozegra�o mi�dzy nim a spragnion� pochlebstw Eufrozyn�. Wszystko by�o dla Ingrid niezmiernie smutne i przygn�biaj�ce, wiedzia�a te�, �e nie b�dzie mog�a i�� na pogrzeb, bo musia�aby sp�dzi� ca�� wieczno�� w ko�ciele, a tego chcia�a unikn��.

Niepostrze�enie wzi�a sw�j wyprawny kuferek i opu�ci�a dom. Nikt tego nie zauwa�y�, bo wszyscy krzyczeli jeden przez drugiego. By�o jej bardzo przykro z powodu Thora Egila, ale pogrzebem niech zajm� si� inni.

Wyprowadzi�a konia ze stajni, ponownie przytroczy�a kuferek i ruszy�a w drog� do domu.

Kiedy jednak wyjecha�a poza miasto, zatrzyma�a si�.

Dziecko!

Co teraz zrobi�? Nikt nie uwierzy, �e ojcem jest Thor Egil, bo przecie� rozmawiali ze sob� zaledwie kilka minut, i to w towarzystwie innych.

Znalaz�a si� wi�c znowu w punkcie wyj�cia.

Dan?

Nie, tego zrobi� nie mog�a, �lub Dana odbywa si� pewnie w tych dniach, �adn� miar� nie zd��y�aby na czas do Sztokholmu. A niszczy� jego ma��e�stwa nie chcia�a.

Powr�t do domu by� jednak niemo�liwy. Jeszcze nie teraz, ojciec i matka mieli do�� w�asnych zmartwie�.

Kto opr�cz Thora Egila zna� jej rodzic�w? Jego rodzina nie, tego by�a pewna, bowiem on przebywa� ze swoim regimentem niedaleko stolicy. Eufrozyna i jej rodzice nie b�d� chcieli mie� do czynienia z Ingrid i z jej rodzin�, to nie ulega w�tpliwo�ci.

Zatem wie�� o �mierci Thora Egila nie mog�a dotrze� do Grastensholm.

A je�li jednak?

Przemy�la�a wszystkie mo�liwo�ci i dosz�a do wniosku, �e powinna napisa� pi�kny list do rodzic�w Thora Egila, to by�a im winna, i tak wszystko sformu�owa�, by zrozumieli, �e z powodu �a�oby nie �yczy sobie �adnych kontakt�w. Chce jak najszybciej zapomnie� i jej rodzice tak�e. To by uci�o mo�liwo�� utrzymywania jakichkolwiek stosunk�w tak�e w przysz�o�ci.

Podj�a decyzj�, po czym zawr�ci�a konia i ruszy�a na po�udnie. Do Christiansand, dok�d przecie� od pocz�tku zmierza�a. Stamt�d mog�a pisywa� kr�tkie, nic nie m�wi�ce listy do rodzic�w na temat, jak jej dobrze z Thorem Egilem. A kiedy ju� urodzi to swoje dziecko, odda je jakiej� bogatej, bezdzietnej rodzinie, bo wychowywa� go w �adnym razie nie chcia�a.

Wtedy b�dzie mog�a zawiadomi� rodzic�w, �e Thor Egil, niestety, nie �yje, a ona musi wr�ci� do Grastensholm.

W ten spos�b wszystko si� u�o�y i nikt w ca�ej rodzinie nie musi dowiedzie� si� o dziecku. Dan tak�e nie. Nawet przede wszystkim on!

Zadowolona z siebie Ingrid jecha�a na po�udnie.

Ale w sercu mia�a g��boki smutek.

Powinna by� teraz w domu, z rodzicami, zaj�� si� nimi, zaj�� si� domem i dworem. Bo chocia� ojciec zawsze zapewnia�, �e s� oboje silni i zdrowi, �e te przezi�bienia matki szybko min�, to jednak strach nie opuszcza� Ingrid.

Za nic by nie chcia�a straci� ojca czy matki! Kocha�a ich najbardziej na �wiecie. Dla nich gotowa by�o zrobi� wszystko. No i w�a�nie teraz robi�a, co mog�a. Co prawda za ich plecami i nie tak znowu wiele, ale to w�a�nie by�o dla Ingrid typowe.

Dwoje najbardziej kochanych ludzi nie mog�o si� martwi� z jej powodu!

Dan dotar� do Hameln dopiero w listopadzie, w dwa czy trzy miesi�ce po �lubie z Madeleine. Na dziecko jeszcze si� nie zanosi�o, ale b�dzie, z pewno�ci�, wierzy� Dan. Chocia� Ludzie Lodu mieli zazwyczaj bardzo ma�o dzieci, to jednak nie zdarza�o si�, �eby rodzina nie mia�a cho�by jednego. Tak wi�c Dan by� dobrej my�li. Nic nie wiedzia� o sytuacji Ingrid.

Z Madeleine by�o mu dobrze. Trudno tu m�wi� o mi�o�ci, ale �ona by�a �agodna i mi�a, zawsze skora do �art�w. Dan nie w�tpi�, �e z czasem zdo�aj� doj�� do serdecznej za�y�o�ci. Za�y�o�ci granicz�cej z mi�o�ci�. Wiele z takich zwi�zk�w zaaran�owanych przez rodzic�w �yje bardzo dobrze, dop�ki jedno z ma��onk�w nie zakocha si� w kim� innym. Dan wiedzia�, �e m�czy�ni o�enieni, jak to si� m�wi, z rozs�dku, cz�sto miewaj� kochanki. On sam nie zamierza� i�� w ich �lady. Sparzy� si� bole�nie przy historii z Ingrid. Naturalnie nie opowiedzia� Madeleine o tamtej nocy w dolinie, to by jej sprawi�o niepotrzebny b�l, a mia�oby s�u�y� jedynie uspokojeniu w�asnego sumienia. Uwa�a� jednak, �e ani Ingrid, ani on sam nie ponosz� wielkiej winy za to, co si� sta�o. Ich przest�pstwo polega�o na tym, �e wypili t� przekl�t� mikstur�. Ale �adne z nich nie mog�o przecie� przypuszcza�, �e b�dzie to mie� takie fatalne skutki!

Przyjecha� do Hameln w pewien szary dzie� p�nej jesieni.

A wi�c to jest to miasto, do kt�rego przyby� kiedy� szczuro�ap, my�la� chodz�c po w�skich uliczkach i ogl�daj�c pi�kne fasady wysokich, smuk�ych dom�w, zdobione ornamentami portale i skrzynki na kwiaty � teraz puste � pod oknami z mn�stwem ma�ych szybek.

Szczuro�ap z Hameln� Okropna ba��, jedna z najbardziej ponurych. Jak to by�o? O czym ba�� opowiada? O pladze szczur�w w mie�cie. O mieszczanach, kt�rzy wezwali dziwnego szczuro�apa, graj�cego na flecie. A mo�e przyby� z w�asnej inicjatywy? Jakby wiedzia�? Gra� na flecie, a wszystkie szczury wysz�y za nim poza obr�b mur�w. Potem gospodarze nie chcieli mu zap�aci� um�wionej sumy � wobec tego szczuro�ap znowu zacz�� gra� na flecie i wyprowadzi� za sob� z miasta Hameln wszystkie dzieci, po czym wraz nimi znikn�� we wn�trzu g�ry.

Uff! Ba�� jest tak osadzona w rzeczywisto�ci, �e zawiera nawet dat�. Ca�a ta makabra mia�a si� wydarzy� w roku 1284.

Dan musia� jednak zacz�� my�le� o sprawie, dla kt�rej tu przyjecha�. Wiedzia�, �e nie b�dzie to �atwa praca. Gdzie mia� pyta�? I kogo? Ale jedna prosta ch�opka z po�udniowego Trondelag s�ysza�a, �e Tengel Z�y by� po raz ostatni widziany w Hameln, w Niemczech. A skoro ona tak s�ysza�a, to tutaj te� kto� musia� o tym wiedzie�. Podanie musia�o by� bardzo stare. Je�li do ch�opki w Norwegii dotar�o w ustnym przekazie, opowiadanym z pokolenia na pokolenie � a tak zapewne by�o � to prawdopodobnie tutaj legenda wymar�a dawno temu.

Jedyn� szans� Dana by�o znale�� jakiego� opowiadacza ba�ni. Albo znawc� historii miasta.

Przedtem jednak musia� co� zje��.

Gospoda, w kt�rej si� zatrzyma�, mia�a znakomit� kuchni�. Troch� przyci�k� i t�ust�, jak to niemieckie jedzenie, ale produkty by�y pierwszorz�dne i smacznie przyrz�dzone, a porcje obfite.

Gospodarz uwa�a�, �e kto� taki jak on powinien wszystko wiedzie� o swoim mie�cie i jego mieszka�cach. Owszem, wie, kto zna histori� Hameln. Legendy? Oczywi�cie, ten cz�owiek zna wszystkie legendy, jakie o Hameln kiedykolwiek opowiadano. Cz�owiek �w mieszka w Domu Szczuro�apa i przez wiele lat by� najbli�szym wsp�pracownikiem burmistrza, teraz jednak jest ju� tak stary, �e wycofa� si� z czynnego �ycia. Czuje si� nie najlepiej, ale rozum ma niezm�cony i pami�� nadal dobr�.

Dan podzi�kowa� �yczliwemu gospodarzowi, a po obiedzie poszed� do Domu Szczuro�apa, kt�ry nietrudno by�o znale��.

Stary zajmowa� kilka ma�ych pokoik�w na strychu znakomitego domu rady miejskiej, w kt�rym toczy�o si� burzliwe �ycie. Wskazano Danowi schody na g�r�.

Pan Braun, bo tak si� stary nazywa�, przyj�� go �yczliwie, a kiedy us�ysza�, z czym Dan przychodzi, by� po prostu uszcz�liwiony. Opowiadanie historii Hameln by�o jego najwi�ksz� rado�ci�, prosi� zatem, by Dan si� rozgo�ci�.

Gdy staruszek wyjmowa� kieliszki do wina, Dan rozejrza� si� po pokoju. Stary nosi� pogryziony przez mole tu�urek i r�kawiczki, bo w ma�ej izdebce na strychu panowa�o przenikliwe zimno. Znajdowa� si� tu co prawda piec, ale nic nie wskazywa�o na to, by go u�ywano, nigdzie te� Dan nie zauwa�y� opa�u. Pok�j by� zakurzony i mroczny. Ma�e okienka nie przepuszcza�y do�� �wiat�a i na stole pali� si� niedu�y kaganek. �ciany pokrywa�y p�ki, pe�ne starych ksi��ek, a przy stole sta� zniszczony fotel pana Brauna z ciep�ym pledem.

Dan poczu� lito��, widz�c takie ub�stwo.

Wino o�ywi�o gospodarza. Dan s�ucha� cierpliwie d�ugich historii o przesz�o�ci Hameln, o handlowych koniunkturach i za�amaniach, o wojnach, kr�lach i cesarzach, kt�rzy zapisali si� w historii miasta.

Zaczyna�o si� �ciemnia� i wina w butelce wyra�nie uby�o, gdy Dan przedstawi� swoj� spraw�.

Z r�nych opis�w wiedzia� ju� teraz, jak Tengel Z�y wygl�da�.

��Powiadaj�, �e wieleset lat temu odwiedzi� wasze miasto pewien Norweg � zacz�� Dan. � To nie by� dobry cz�owiek. Tak naprawd� to by� z�y jak sam Szatan. Ci�kie �ycie zostawi�o w nim �lad i powiadaj�, �e zawar� pakt z diab�em. I w�a�nie ja poszukuj� teraz jego �lad�w, bo on kiedy� rzuci� przekle�stwo na nasz r�d. Chcia�bym to przekle�stwo odwr�ci�, dlatego musz� wiedzie�, dok�d poszed� Tengel Z�y, bo tak si� on nazywa�, kiedy opu�ci� sw�j kraj. S�ysza� pan jak�� legend� o nim?

Staruszek przygl�da� mu si� trze�wymi, przenikliwymi oczkami.

��A kiedy to si� mog�o sta�?

��Nie wiemy, niestety � odpar� Dan. � Powszechnie twierdzi si� jednak, �e �y� gdzie� oko�o roku tysi�c dwusetnego, cho� nigdy nie zosta�o to z ca�� pewno�ci� potwierdzone.

Pan Braun w�o�y� na nos druciane okulary o male�kich szkie�kach, wsta� i z wysokiej p�ki zdj�� grub� ksi�g�.

��Tutaj znajduje si� takie podanie� Nic si�, co prawda, nie wspomina o �adnym Norwegu, wygl�d te� nie wskazuje na nordyka.

��Nie s�dz�, by Tengel Z�y reprezentowa� typ nordycki. On po prostu wygl�da� jak monstrum.

Stary kiwa� g�ow�, nie przerywaj�c szperania w ksi�dze. Dan zauwa�y�, �e zosta�a napisana r�cznie. Mo�e zrobi� to sam pan Braun, a mo�e kto� inny, kto umar� ju� dawno temu.

��Tak, tutaj! By�em pewien, �e s�ysza�em podobn� histori�. Ale zbyt du�o tu nie napisano�

��Pos�uchajmy � prosi� Dan o�ywiony.

��To tylko kr�tka historyjka, jakby uzupe�nienie r�nych poda� o szczuro�apie z Hameln. Brzmi to tak: W dziesi�� lat p�niej pojawi�a si� w Hameln jaka� dziwna figura. Cz�owiek, o kt�rym mowa, by� niedu�ego wzrostu, mia� osobliwie p�ask� g�ow� i d�ugi nos, zakrzywiony nad ustami i brod� jak straszny ptasi dzi�b. Jego palce przypomina�y szpony. Mia� te� ze sob� flet. Wypytywa� ludzi o groty w g�rach Harzu, ale nikt nie chcia� mie� z nim do czynienia. Uwa�ali, �e to szczuro�ap, kt�ry wr�ci� ze swoim fletem, ksi�a wy�wi�cali miejsca, przez kt�re przeszed�, a w ko�cu przep�dzono go z miasta. By�o w tej postaci co� wstr�tnego i powiadano, �e cz�owiek, kt�ry chcia� rzuci� w obcego kamieniem, pad� martwy, gdy tylko �w wys�annik Szatana uczyni� gest r�k�. Wyp�dzono go przez po�udniow� bram� miasta i od tej chwili nigdy ju� w Hameln nie by� widziany.

��To on! � zawo�a� Dan. � Opis pasuje jak ula�! A zatem nikt nie wie, dok�d poszed�?

Pan Braun zamkn�� ksi�g�.

��Nikt � rzek� w zamy�leniu. � Ale zastanawiam si�, czy to nie by� ten sam cz�owiek, kt�ry p�niej przerazi� mieszka�c�w Salzburga na granicy Cesarstwa Niemieckiego i Austrii. Dawno temu odwiedzi� mnie pewien mieszkaj�cy tam kolega; siedzieli�my wtedy ca�� noc, opowiadaj�c sobie nawzajem podania i legendy. On mi w�a�nie opowiedzia� o takim cz�owieku, kt�ry, jak si� zdaje, uda� si� potem na po�udnie.

Dan by� podniecony.

��Czy m�g�by mi pan poda� nazwisko tego kolegi?

��Ech, on ju� pewnie dawno nie �yje. By� znacznie starszy ode mnie.

Mimo to poda� Danowi nazwisko. Mog�o mu to pom�c w odnalezieniu innych ludzi, kt�rzy znaj� histori� strasznego w�drowca.

��A zatem Tengel Z�y mia� flet � zastanawia� si� Dan. � Nigdy o tym nie s�ysza�em.

��Tak tu zosta�o zapisane. Ale nigdzie si� nie m�wi, czy na nim gra�. Ludzie byli tacy rozw�cieczeni, bo s�dzili, �e to szczuro�ap, i nie pozwolili mu wydoby� cho�by jednego tonu.

��Pewnie tak � u�miechn�� si� Dan. � No, ale w ka�dym razie mamy jak�� dat� dziesi�� lat po wizycie szczuro�apa. To znaczy w roku tysi�c dwie�cie dziewi��dziesi�tym czwartym. To by si� zgadza�o z naszymi obliczeniami. Ale je�li to on by� w Salzburgu, to chyba nie powinienem si� przejmowa� grotami w Harzu, niezale�nie od tego, czego on tam szuka�.

��Chyba nie.

Dan podzi�kowa� staruszkowi serdecznie i po�egna� si�. Nast�pnego dnia pos�a� panu Braunowi zapas opa�u, kosz z jedzeniem i winem oraz kilka monet.

A potem wyruszy� w drog� na po�udnie. Do Salzburga.

Zima by�a �agodna tego roku, wi�c Dan nie odczuwa� szczeg�lnych dolegliwo�ci podr�y. Wys�a� do domu list, w kt�rym opisa� swoje prze�ycia. Pisa� o �wi�tach Bo�ego Narodzenia sp�dzonych w Monachium u przyjaci�, kt�rych znalaz� wielu w tym go�cinnym narodzie, o swej t�sknocie za domem i o tym, jak d�ugo zamierza tu jeszcze pozosta�. Sumy zabrane na drog� nie starcz� na wieczno��, niestety.

Oko�o Nowego Roku przyby� do Salzburga.

Tutaj znacznie trudniej by�o znale�� kogo�, kto pami�ta� opowie�ci z dawnych czas�w, nikt te� nie zna� cz�owieka, o kt�rym m�wi� pan Braun. Owszem, wiedzieli, o kogo chodzi, ale on zmar� dawno, dawno temu.

Dan zaczyna� ju� traci� nadziej�, gdy pewnego dnia zwr�ci� si� do niego jaki� m�czyzna. Tego dnia pada� �nieg, du�e p�atki oblepia�y twarze, ubrania, w�osy i t�umi�y wszelkie d�wi�ki. M�czyzna �w, typ przemarzni�tego studenta w podszytym wiatrem ubraniu, zagadn��, czy Dan jest tym cudzoziemcem, kt�ry rozpytuje o stare legendy.

Z now� nadziej� Dan odpowiedzia�, �e tak.

M�odzieniec, mamrocz�c niewyra�nie i wci�� niepewnie spogl�daj�c w bok, da� do zrozumienia, �e to by musia�o troch� kosztowa�.

Dan wyja�ni�, �e jego kasa podr�na �wieci pustkami, w zwi�zku z czym b�dzie musia� nied�ugo wraca� do domu, je�li wi�c koszty mia�yby by� znaczne, to brak mu na to �rodk�w. Jeden srebrny talar to wszystko, na co go teraz sta�, ani grosza wi�cej.

Student przyj�� propozycj� ze szczer� rado�ci�. Wida� nasta�y tu ci�kie czasy na student�w. Ale czy gdzie� by�y lekkie?

Dan zaprosi� studenta do gospody, w kt�rej si� zatrzyma�, by ten ubogi biedaczyna m�g� si� przynajmniej troch� ogrza�. Po chwili rzek�:

��No wi�c?

��Szuka pan w niew�a�ciwym miejscu, �askawy panie. Pochodz� z niewielkiej osady w g�rach. Opowiada si� u nas, �e kiedy� w s�siedztwie by�a jeszcze jedna osada, kt�ra nazywa�a si� Salzbach. A teraz w okolicy znana jest legenda, zaczynaj�ca si� od s��w: �Kiedy Szatan przyby� do Salzbach�.

Dan nastawi� uszu.

��Natychmiast ruszam do twojej osady. Jak ona si� nazywa?

Student potrz�sn�� g�ow�.

��To si� na nic nie zda, bo m�j ojciec by� jedynym cz�owiekiem znaj�cym t� opowie��, a on nie �yje. Tak �e nikt nie wie wi�cej ni� ja.

��Wobec tego opowiadaj! M�wisz, �e istnia�a ma�a wioska. Czy ju� jej nie ma?

��Nie ma. Ludzie uciekli stamt�d po tym, jak pewnego dnia stan�� w�r�d nich Z�y.

��Opisz mi go!

Opis, jaki potem nast�pi�, by� taki sam jak zawsze. Dan kiwa� g�ow�.

��Tak, to ten cz�owiek, kt�rego �lad�w szukam. Ale chocia� by� najn�dzniejszym stworzeniem, jakie ludzko�� kiedykolwiek wyda�a, to jednak nie on jest Z�ym. Jest jednym z jego wasali. No, i co si� sta�o p�niej? A przede wszystkim: kiedy si� to dzia�o?

��Nie wiem dok�adnie. W ka�dym razie zanim czarna �mier� zala�a kraj.

��To by si� zgadza�o. Wed�ug tego, co uda�o mi si� ustali�, wydarzenia te musia�y mie� miejsce gdzie� pod koniec trzynastego stulecia.

��Tak, chyba tak � potwierdzi� student. � Ten demon w ludzkiej sk�rze wypytywa� o co�, a gdy ludzie nie chcieli mu odpowiada�, dopu�ci� si� jakich� paskudnych czyn�w, czar�w czy czego� takiego. Ludzie przerazili si� tak strasznie, �e uciekli z osady, bo s�dzili, �e zosta�a przekl�ta. Z czasem domy popad�y w ruin�, a w ko�cu osada ca�kiem znikn�a z powierzchni ziemi. Teraz nie wiadomo nawet, gdzie si� znajdowa�a. Zreszt� mo�e to wszystko tylko legenda?

��Nie wiesz, dok�d ci ludzie poszli?

M�odzieniec potrz�sn�� g�ow�.

��Nikt tego nie wie. Chyba si� po prostu rozproszyli. W ka�dym razie nie przyszli tutaj, bo kto� by zna� legend�.

��A co si� sta�o z owym budz�cym groz� przybyszem?

��M�wiono, �e poszed� dalej na po�udnie.

Dan skin�� g�ow�. To si� zgadza�o z tym, co ju� s�ysza�.

��Czy on by� stary?

��Jak grzech pierworodny!

��I nikt go p�niej nie widzia�? �adne pog�oski nie dotar�y z po�udnia?

��Ani s�owa. Ludzie s�dzili, �e wr�ci� do piekie�. Chocia��

Student w zamy�leniu podni�s� g�ow�.

��Co takiego?

��To w�a�nie takie pragnienie on wyjawi�: �e chce p�j�� do piekie�!

��Wi�c jednak rozmawiali z nim?

��Nie, to by�o wtedy, gdy nie mieli odwagi odpowiada� na jego pytania. Wtedy wysycza� jakie� przekle�stwo; m�j ojciec nie wiedzia�, jak ono brzmia�o. A potem w�a�nie wspomnia� o piekle.

��Czy on m�wi� po niemiecku? � zapyta� Dan sceptycznie.

��W tamtych czasach j�zyki germa�skie nie r�ni�y si� tak bardzo od siebie. Ale �e by� Norwegiem, to nigdy nie s�ysza�em.

��Nie, zreszt� B�g jeden wie, kim on by� � mrukn�� Dan pod nosem.

Wi�cej student opowiedzie� nie umia�. Dan pojecha� w g�ry, nie natrafi� jednak na �aden �lad osady o nazwie Salzbach.

Tak wi�c musia� da� za wygran�. �Na po�udnie� to okre�lenie bardzo pojemne, a przy tym wszystkie �lady si� urwa�y. Na dodatek pieni�dze ju� naprawd� si� ko�czy�y i musia� czym pr�dzej wraca� do domu.

Z uczuciem, �e przeszed� zaledwie kawa�ek drogi, prowadz�cej do rozwi�zania zagadki, zawr�ci� na p�noc, do Szwecji.

Ale jedno ustali� na pewno: grobu Tengela Z�ego nie ma w Norwegii. Je�li w og�le gdziekolwiek ten gr�b si� znajduje, to musi to by� gdzie� na po�udnie od Salzburga. ��ywy czy umar�y, sk�d� kieruje swoimi my�lami� � powiedzia� Ulvhedin.

Dan musia� si� tym zadowoli�.

Ingrid Lind z Ludzi Lodu zrozumia�a szybko, �e decyzja zamieszkania w Christiansand nie by�a najszcz�liwsza. Cz�sto wysy�a�a listy do domu, ale nie mog�a im poda� swojego adresu, bo przecie� rodzice pisaliby do pani Ingrid Francke, a tak si� nie nazywa�a. Wobec tego ju� w za pierwszym razem wyja�ni�a, �e ze wzgl�du na oficerskie obowi�zki Thora Egila musz� si� cz�sto przeprowadza�. Nie mog�a ryzykowa� listu od rodzic�w.

Nie tak te� �atwo, jak my�la�a, by�o znale�� jak�� prac�. Wygl�d bardzo jej w tym przeszkadza�. Pa�stwo, kt�rych odwiedza�a, zastanawiali si�, dlaczego dziewczyna o takich jasnych, inteligentnych oczach i wytwornych manierach szuka pracy s�u��cej. Musia�a wyja�nia�, �e popad�a w nieszcz�cie z powodu nieodpowiedzialnego m�czyzny. (Biedny Dan, on nieodpowiedzialny?) Eleganckie panie nie mog�y czego� takiego �cierpie�. Nie chcia�y mie� w domu takiej latawicy, a tu jeszcze lada moment pojawi si� b�kart. Nie, wynocha! Nie ma pracy dla osoby o takich bezwstydnie rudych w�osach i diabelskim kolorze oczu! Od pierwszej chwili wiedzia�y, jakie z niej zi�ko.

Wtedy nie pami�tano ju� o jej inteligencji ani o �wietnych manierach.

W takich przypadkach Ingrid mamrota�a przekle�stwa i po jej wizycie twarz takiego babska obsypywa�a si� pryszczami, a na siedzeniu pojawia�y si� bolesne wrzody. Bo tak ca�kiem potulnie nasza dobra Ingrid odmowy nie przyjmowa�a, o nie.

Na koniec jednak dosta�a prac� w ma�ym dworze niedaleko Nissedal. U trojga rodze�stwa, dw�ch nie�onatych braci, mieszkaj�cych z niezam�n� siostr�. Byli to ludzie tak sk�pi, �e �aden s�u��cy d�ugo tu miejsca nie zagrza�. Ingrid wy�o�y�a karty na st�, powiedzia�a otwarcie, jak stoj� jej sprawy, co w oczach gospodarzy zapali�o paskudne b�yski.

Skoro tak, to zap�ata b�dzie ni�sza, wyja�nili, bo trzymanie u siebie kogo� takiego jak ona zepsuje im opini�.

Mia�abym dostawa� jeszcze mniej, ni� pocz�tkowo proponowali? pomy�la�a w�ciek�a, lecz niczego po sobie nie pokaza�a, dygn�a i podda�a si� losowi. By�a ju� p�na jesie�, Ingrid mia�a coraz mniej czasu. Wi�kszo�� pieni�dzy, kt�re zabra�a z domu, rozesz�a si� podczas podr�y i szukania pracy, a jak�� sumk� musia�a przecie� zachowa�, bo nie wiadomo, jak si� jej �ycie u�o�y.

Praca? To nie praca, to har�wka od �witu do nocy. Pobudka o godzinie trzeciej nad ranem, do ��ka o jedenastej wieczorem. Tr�jka rodze�stwa skwapliwie przerzuci�a na jej barki ca�� prac� w domu i w oborze, sami za� mogli si� zaj�� jakim� cha�upnictwem, a swoje wyroby sprzedawali w Christiansand. Ingrid jednak by�a silna, pracowa�a z ca�ych si�, wi�c gospodarze wygl�dali na zadowolonych. Ona za� mia�a sw�j dodatkowy cel w tym, �e si� tak zaharowywa�a. Nienawidzi�a tego dziecka, kt�re z ka�dym miesi�cem coraz bardziej dawa�o o sobie zna�. Najch�tniej by si� go pozby�a i mia�a nadziej�, �e praca ponad si�y jej w tym pomo�e.

Ale nic takiego si� nie sta�o.

Mog�a k�a�� si� wieczorem blada ze zm�czenia, z plecami tak obola�ymi, �e kr�gos�up ma�o jej nie p�k�, mog�a si� rano budzi� sztywna z b�lu, ale dziecku nic nie szkodzi�o.

Na pocz�tku z nadziej� my�la�a o alraunie. W ciche noce przyk�ada�a korze� do brzucha i mamrota�a zakl�cia: �Zabierz to obce stworzenie, kt�re ro�nie we mnie. Ono do mnie nie nale�y. Nie prosi�am o nie!

Ale tego, co sama stworzy�a � w mi�osnym napoju by� przecie� male�ki okruch korzenia � alrauna nie zechce unicestwi�, u�wiadomi�a sobie w ko�cu Ingrid. Jej zakl�cia bowiem nie dawa�y �adnego rezultatu. Poza tym Ingrid s�ysza�a przecie�, �e dziecko z Ludzi Lodu, kt�re chce prze�y�, jest odporne nawet na czary i magiczne zakl�cia.

A potem cz�sto si� okazywa�o, �e ono w�a�nie jest obci��one dziedzictwem�

Musia�a zatem bra� pod uwag� tak�e i t� straszn� ewentualno��. Z drugiej jednak strony: czy kiedy� kto� obci��ony dziedzictwem mia� r�wnie� obci��one dziecko?

O ile wiedzia�a, to nie.

W miar� up�ywu czasu nabiera�a coraz wi�kszego przekonania, �e musi to dziecko urodzi�, czy chce, czy nie. Och, jak ona go nienawidzi�a!

Alrauna, m�yk, krzykawiec, kwiat wisielc�w, a po szwedzku alruna, szubienicznik, runiczne ziele, wisielcze ziele, przest�p� Wszystkie nazwy, jakie ten dziwny przedmiot ma, pochodz� z najg��bszych otch�ani magii! Od czasu do czasu wyjmowa�a korze� i przygl�da�a mu si�. By� spory, ale do�� p�aski, nie odznacza� si� pod ubraniem. A zreszt� teraz w ci�gu dnia nie nosi�a go na szyi. By�oby to niepraktyczne przy ci�kiej pracy w gospodarstwie. Wi�za�a amulet na rzemieniu umocowanym w pasie, pod sp�dnic�.

Najgrubsza by�a cz�� �rodkowa, jakby korpus, od kt�rego odchodzi�y dziwnie rozpostarte r�ce i nogi, tak �e ca�o�� wygl�da�a niby kukie�ka ta�cz�ca z wyci�gni�tymi r�kami. Te r�ce mia�y na ko�cach cienkie nitki korzonk�w niczym powykrzywiane palce. Z n�g przy r�nych okazjach te korzonki si� pood�amywa�y. G�owa by�a wyra�nie zaznaczona, a na niej kto� dawno, dawno temu wymodelowa� oczy i usta, co sprawia�o, �e ohydna twarz wygl�da�a jak �ywa. Poza tym by�a to m�ska alrauna, co do tego trudno si� by�o pomyli�, we w�a�ciwym miejscu zachowa� si� bowiem nienaruszony odrostek korzenia.

Ingrid zastanawia�a si� cz�sto, czy alrauna naprawd� �yje. My�l, �e tak jest, ju� jej nie przera�a�a. Niekiedy zdawa�o si� jej, �e ma na to wyra�ne dowody. Czy nieoczekiwanie, bez przyczyny, cz�onki nie wygina�y si� w drug� stron�? Czy nie odczuwa�a niespokojnych ruch�w korzenia, kiedy do dworu przyszed� z wizyt� pastor?

Ca�kiem pewna nie by�a.

W ka�dym razie kilkakrotnie pos�u�y�a si� magiczn� si�� alrauny. Tak jak w�wczas, gdy maciora nie mog�a si� oprosi�. Wypowiedzia�a wtedy jedno z tych zakl�ci, kt�rych albo si� nauczy�a, albo kt�re zna�a od urodzenia, ale nie pomog�o. Poniewa� Ingrid bardzo lubi�a zwierz�ta, jak zreszt� wszyscy Ludzie Lodu, gdy nie widzia�a ju� innego wyj�cia, dotkn�a alrauny i wym�wi�a zakl�cie, kt�re nie wiadomo sk�d jej si� wzi�o. Po prostu samo przysz�o do g�owy, gdy tylko dotkn�a korzenia. I natychmiast cierpienia maciory z�agodnia�y, a po chwili, jedno po drugim, przysz�o na �wiat dziesi�cioro prosi�t.

Innym razem woda w studni zamarz�a tak bardzo, �e w �aden spos�b Ingrid nie mog�a przebi� lodu. Wtedy najpierw rozejrza�a si� wok�, czy nikt jej nie widzi, i po�o�y�a alraun� na lodzie, mamrocz�c jedno z tych zakl��, kt�re zawsze sprawia�y, �e korze� ujawnia� swoj� moc. Potem zabra�a alraun� i pe�na ufno�ci posz�a po jeszcze jedno wiadro. Gdy wr�ci�a, l�d topnia�, a ona mog�a nabra� tyle wody, ile chcia�a.

Ale w pozbyciu si� dziecka kwiat wisielc�w pom�c jej nie chcia�.

Wielokrotnie a� j�cza�a, bezradna wobec tej istoty, kt�ra w niej ros�a i czyni�a �ycie tak niepotrzebnie trudnym teraz, kiedy powinna by� w domu, przy ukochanych rodzicach. Z jej stanu wynika�a mimo wszystko jedna pozytywna rzecz: Obaj w�a�ciciele tego dworu na odludziu, m�czy�ni w sile wieku, zostawiali j� w spokoju. Podejrzewa�a zreszt�, �e nie musieli oni szuka� poza domem zaspokojenia swoich potrzeb� �adne z trojga. To paskudne podejrzenie, ale nie pozbawione podstaw.

A w ko�cu, dop�ki jej nie zaczepiaj�, niech sobie robi�, co chc�.

Mia�a wi�ksze zmartwienia. Co pocznie z dzieckiem po urodzeniu? Nie uda�o jej si� dotychczas znale�� odpowiedniej rodziny, kt�ra chcia�aby si� nim zaj��, a na tym pustkowiu w og�le ludzi nie spotyka�a. W tutejszym dworze nie zostawi�aby go za �adne skarby, nawet o tym nie pomy�la�a, zreszt� �adne z trojga gospodarzy te� nigdy o tym nie wspomnia�o. Ale kt�rego� zimowego dnia w�a�nie gospodyni zacz�a z ni� rozmow� na ten temat.

��Co masz zamiar zrobi� z dzieckiem, kiedy ju� je urodzisz? � zapyta�a burkliwie. W og�le nie nale�a�a do rozmownych.

Ingrid odpowiedzia�a, czego pragnie najbardziej, i wyja�ni�a, �e musi jak najszybciej wr�ci� do domu, by zaj�� si� rodzicami.

Kobieta skin�a g�ow�.

��Tak my�la�am. I rozmawia�am o tym z nasz� siostr�. W Christiansand.

��Nie wiedzia�am, �e pa�stwo macie jeszcze siostr�.

��Mamy. To dobra kobieta. Przyjmuje do siebie dzieci z nieprawego �o�a, urodzone w tajemnicy, i znajduje dla nich dobre rodziny. Za pewn� zap�at�, rzecz jasna.

Chocia� Ingrid poczu�a bolesne uk�ucie na okre�lenie �z nieprawego �o�a�, to jednak uzna�a, �e jej sytuacja zaczyna si� wyja�nia�.

Kobieta wymieni�a ��dan� sum�, a Ingrid a� si� w g�owie zakr�ci�o. Zastanawia�a si� przez chwil�, w ko�cu jednak uzna�a, �e da sobie rad�. Nawet gdyby mia�a g�odowa� przez ca�� drog� do Grastensholm.

Gdyby nie by�a tak zaj�ta my�l�, co zrobi� z dzieckiem, musia�aby chyba zareagowa� na to, �e to ona, matka, ma p�aci�. Naturalne jest chyba, �e p�ac� rodzice, kt�rzy bior� dziecko. Nie mia�a poza tym poj�cia, �e rodze�stwo dobrze zna stan jej oszcz�dno�ci.

��Musz� tylko sama sprawdzi�, czy to naprawd� dobry dom.

��Mowy nie ma! Eleganckie rodziny, kt�re bior� dzieci, nie chc�, �eby matka potem przychodzi�a i ��da�a zwrotu dziecka. Je�li zacznie �a�owa� tego, co zrobi�a.

Ingrid rozumia�a to.

��Ale czy to na pewno s� dobre domy?

��Najlepszy, moja siostra bardzo o to dba.

Ingrid nie zauwa�y�a, �e kobieta m�wi �najlepszy� a nie �najlepsze domy�, cho� tak powinna brzmie� poprawna odpowied� na jej pytanie. Czu�a tylko bolesny skurcz w gardle i musia�a wielokrotnie prze�yka� �lin�. A przecie� nie powinna, teraz, kiedy najwi�kszy problem zosta� rozwi�zany. Bo mama i ojciec nie mog� si� dowiedzie�, jakie nieszcz�cie przydarzy�o si� ich c�rce, ona sama za� w �adnym razie nie chcia�a wi�za� sobie r�k dzieckiem. Tyle mia�a przecie� rzeczy do zrobienia!

Pod koniec marca Ingrid urodzi�a du�ego i �adnego, czarnow�osego ch�opca. Nic nie wskazywa�o na to, by dziecko by�o obci��one dziedzictwem Ludzi Lodu. Mimo wszystko mo�na si� by�o tego spodziewa�, skoro i rodzice, i dziadkowie z obu stron pochodzili z tego rodu. Szczerze m�wi�c zdumia�o j�, �e ch�opiec jest tak �adnie zbudowany. Ale sprawy maj� si� chyba w�a�nie tak, jak my�la�a: Jeszcze nigdy nikomu z obci��onych nie urodzi�o si� r�wnie� obci��one dziecko.

Poza tym nie wiedzia�a ani ona, ani nikt inny w Norwegii, �e daleko, daleko st�d, na Syberii, w g�rskiej krainie Taran-gai �yje ch�opczyk z tego samego pokolenia co jej syn, ci�ko dotkni�ty dziedzictwem.

Wiedzia� o tym jedynie Vendel Grip. A on, z odmro�onymi nogami, wci�� siedzia� w wi�zieniu w Archangielsku.

Gospodyni by�a przy Ingrid przez ca�y czas porodu, nie tyle po to, �eby pom�c, co z babskiej ciekawo�ci. Alraun� Ingrid ukry�a w ��ku, bo nikt nie powinien by� jej widzie�. Por�d nie nale�a� do ci�kich, wszystko posz�o szybko i bez k�opot�w, cho� trudno teraz powiedzie�, czy to dzi�ki budowie Ingrid, czy te� dzi�ki zakl�ciom nad korzeniem alrauny.

��Jak go nazwiesz? � dopytywa�a si� kobieta. � Moja siostra zawsze chrzci te biedactwa, kt�re zabiera.

Ingrid przygl�da�a si� ma�ej, kwil�cej istocie, le��cej w nogach jej ��ka. Wci�� odnosi�a si� do niej z niech�ci� i wrogo�ci�. Nie chcia�a mie� z tym stworzeniem do czynienia. Ale jakie� imi� powinna mu nada�.

Cho� za nic by si� do tego nie przyzna�a, od jakiego� czasu zastanawia�a si� nad imieniem dla dziecka.

��B�dzie mia� na imi� Daniel � o�wiadczy�a dziwnie dr��cym g�osem. � Daniel syn Ingrid.

Nie chcia�a miesza� w to nazwiska Lind z Ludzi Lodu. Ci ludzie nigdy nie s�yszeli, jak ona si� nazywa.

��Syn Ingrid! � prychn�a kobieta. � Nie mo�na nazywa� dziecka od imienia matki!

��Dlaczego nie? � powiedzia�a Ingrid zaczepnie. � Czy kobiety to nie ludzie?

��No, ludzie, ale nie tak samo�

��Nie tak samo warto�ciowe jak m�czy�ni, co? Dania mia�a kiedy� kr�la o imieniu Svend syn Estrid, po swojej matce, kr�lewskiej c�rce. M�g� kr�l si� tak nazywa�, to mo�e i m�j syn!

W chwili gdy to powiedzia�a, rumieniec obla� jej policzki. M�j syn? Naprawd� tak powiedzia�a?

Przekl�ty smarkaczu, ja ciebie nie chc�, my�la�a ze z�o�ci�, spogl�daj�c na t� malutk�, sin� z zimna kruszyn�, pop�akuj�c� w nogach jej ��ka.

Trudny start w �ycie mia� ten malec � Daniel syn Ingrid!

Skoro tylko stan�a znowu na nogi, a potrzebowa�a na to zaledwie kilku dni, dosta�a adres siostry swoich gospodarzy w Christiansand i po�egna�a si�. Z ulg�; do tego dworu nie chcia�a ju� wi�cej wraca�.

Na odchodnym gospodarze stwierdzili, �e skoro wy�wiadczyli jej tak wielk� przys�ug�, �e skontaktowali j� z siostr� w mie�cie, to nie wyp�ac� jej nawet tej n�dznej pensji, kt�r� obiecali. Z uporem powtarzali swoje, ale przynajmniej ona im te� nie musia�a p�aci�.

Mili, nie ma co, my�la�a Ingrid cierpko, lecz nie protestowa�a. Szczerze pragn�a odej�� st�d jak najszybciej. Oczywi�cie by�oby przyjemnie rzuci� jakie� drobne zakl�cie tym trojgu chytrusom, ale mimo wszystko mia�a u nich dach nad g�ow� w ci�gu d�ugich miesi�cy, wi�c niech ju� b�dzie jej krzywda.

O tak, ta zima by�a dla niej naprawd� d�uga i ci�ka. Wielokrotnie musia�a zaciska� z�by i dusi� w sobie ch�� pos�u�enia si� czarami, by si� zem�ci� na swoich potwornie sk�pych pracodawcach. Na szcz�cie zawsze umia�a si� opanowa�. Gdyby zosta�a oskar�ona o czary, jej ju� i tak trudna sytuacja sta�aby si� niemo�liwa do zniesienia.

�nieg topnia� na dobre, gdy z ma�ym zawini�tkiem w ramionach wyruszy�a konno do Christansand. Konia uda�o jej si� odebra�. Walczy�a o niego z �elazn� konsekwencj�, bo jak by bez konia wr�ci�a do domu? Oczywi�cie bracia u�ywali go do pracy w gospodarstwie i z tym musia�a si� pogodzi�. A gdy odchodzi�a, pr�bowali go zatrzyma�, �eby � jak t�umaczyli � oszcz�dzi� jej k�opotu starania si� o karm�. Wtedy jednak Ingrid ostro zaprotestowa�a. Patrzy�a na nich takim wzrokiem, �e nie odwa�yli si� nawet mrukn��.

Jad�c trzyma�a zawini�tko w pewnej odleg�o�ci od siebie; nie chcia�a si� za bardzo przyzwyczaja�. Ch�opczyk by� spokojny, konna jazda chyba go usypia�a. Podr�owanie z takim male�kim dzieckiem by�o chyba do�� ryzykowne, c� jednak mia�a zrobi�?

Daniel syn Ingrid�

W ci�gu pierwszych trzech dni �ycia twarzyczka dziecka zacz�a nabiera� wyrazu i Ingrid stwierdzi�a, �e malec dziedziczy rysy obojga rodzic�w. Na razie, jak to noworodek, wygl�da� do�� nijako, ale w przysz�o�ci b�dzie przystojnym m�czyzn�. Czarnow�osi m�czy�ni z Ludzi Lodu zawsze bywali tacy � bardzo m�scy, poci�gaj�cy.

Mam nadziej�, �e b�dzie ci dobrze, my�la�a. Oczywi�cie by�oby przyjemnie widzie�, jak dorastasz, ale to niemo�liwe. P�jdziesz do dobrego, bogatego domu, do ludzi pragn�cych dziecka, kt�rym los go odm�wi�. Tacy zawsze s� bardzo czu�ymi rodzicami.

Cho� w�a�ciwie nie chcia�a zastanawia� si� nad przysz�o�ci� ma�ego zawini�tka, to my�l ta j� uspokaja�a. �e dziecko b�dzie mia�o dobry dom. Mi�ych rodzic�w. �e uro�nie i b�dzie szcz�liwe.

Ingrid g��boko wci�gn�a powietrze, przypomina�o to bolesne westchnienie. Jako� trudno by�o jej oddycha�.

Robi� si� wiecz�r, gdy dotar�a do Christiansand, wi�c bezzw�ocznie odszuka�a adres, kt�ry dali jej gospodarze. Nalegali, by koniecznie zaczeka�a, a� si� �ciemni, bo s�siedzi nie mog� jej widzie�. S� okropnie podejrzliwi i zazdro�ni, poniewa� madame Andersen, tak nazywa�a si� ich siostra, zarabia sporo pieni�dzy na swoich mi�osiernych uczynkach.

Dobrze si� zatem sta�o, �e przyjecha�a do miasta ju� po zmroku.

Dom nie wygl�da� zbyt �adnie nawet po ciemku. Wci�ni�ty pomi�dzy dwa takie same dwupi�trowe budynki tak samo brudne i krzywe, z tak samo za�mieconym obej�ciem.

Ingrid pojecha�a dalej, do ma�ej gospody. Postanowi�a tu odpocz��, nie chcia�a m�czy� konia ca�onocn� podr�. Pieni�dzy nie mia�a w nadmiarze, uwa�a�a jednak, �e po tej m�cz�cej zimie mo�e sobie pozwoli� na ma�� ekstrawagancj�.

Alraun� powiesi�a znowu na szyi.

Ukry�a dziecko na czas rozmowy z gospodarzem w sprawie pokoju i miejsca w stajni dla konia, a gdy ju� wszystko za�atwi�a, wymkn�a si� potajemnie i boczn� uliczk� posz�a do domu madame Andersen. Nie mog�a korzysta� z g��wnej bramy, musia�a wej�� na podw�rze od ty�u, gdzie dom nie mia� okien.

Bez trudu odnalaz�a w�a�ciwe drzwi na parterze, dosta�a przecie� bardzo dok�adne wskaz�wki. Ostro�nie zastuka�a w um�wiony spos�b.

Drzwi zosta�y r�wnie ostro�nie uchylone.

��Jestem Ingrid � szepn�a. � Przychodz� z Nissedal.

Drzwi uchyli�y si� troch� szerzej i Ingrid zosta�a gwa�townie wci�gni�ta do �rodka.

W mieszkaniu by�o ciemno, brudno i potwornie duszno. Ingrid zrobi�o si� niedobrze.

Kiedy kobieta wyci�gn�a r�ce po dziecko, odruchowo przytuli�a je do siebie i nie odda�a. Gdy bowiem tamta dotkn�a zawini�tka, Ingrid poczu�a jaki� ruch. Mog�a to by� n�ka dziecka, ale Ingrid odnios�a wra�enie, �e to alrauna cofn�a si� z niech�ci�.

��Czy naprawd� dom, do kt�rego dziecko p�jdzie, jest dobry? � zapyta�a.

��Prawdziwy raj � odpar�a kobieta dziwnie s�odkim g�osem. � To ma�e z�otko b�dzie mia�o naprawd� dobrze! Nie musisz si� martwi�, moja kochana! A teraz si� rozliczymy. Ma by� tak, jak wspomnia�a moja siostra, prawda?

��Owszem, zgadzam si�.

Nie wypuszczaj�c dziecka z obj��, Ingrid wyj�a sakiewk�. Alrauna nie chcia�a usun�� p�odu, my�la�a gor�czkowo. Alrauna Ludzi Lodu chroni swoich. A mo�e nie? Kolgrima nie ochroni�a. Ale mo�e on przebra� miar�? Mo�e nie by� wart jej ochrony?

Jednak teraz? Czy alrauna si� nie poruszy�a?

Chyba nie.

Transakcja zosta�a dope�niona. Ingrid przytuli�a jeszcze do siebie na chwil� dziecko i szepn�a:

��Niech ci, kt�rzy chroni� Ludzi Lodu, zawsze b�d� z tob�! Tengel Dobry� Sol� wszyscy, kt�rzy nas wspieraj��

Patem odda�a dziecko. Niech�tnie, ze �ci�ni�tym gard�em. B�dzie mu przecie� dobrze w �yciu. Na pewno!

Najlepiej jest tak, jak jest.

Teraz jestem wolna.

Tylko �e czasami wolno�� mo�na odczuwa� jako pustk�.

Uk�oni�a si� i wysz�a. Najch�tniej zostawi�aby dziecku alraun�, ale przecie� zaraz by mu j� zabrano.

Piersi jej nabrzmiewa�y mlekiem, pociesza�a si� jednak, �e to szybko minie. Ch�opiec zosta� nakarmiony po drodze, by� czysty i suchy, gdy go zostawia�a. Cho� bardzo tego nie lubi�a, piel�gnowa�a go troskliwie przez te trzy dni, kt�re wydawa�y jej si� ca�ymi miesi�cami. Czy naprawd� zna�a Daniela syna Ingrid tylko przez trzy dni? Niewiarygodne!

Ale teraz jest wolna!

Wr�ci�a do gospody i bezzw�ocznie posz�a spa�.

Dzi�ki Bogu by�a taka zm�czona, �e natychmiast zasn�a. Dr�czy�y j� jednak koszmarne sny. Odzyska�a spok�j dopiero gdy wsta�a i schowa�a alraun� w najdalszym k�cie pokoju.

Z przyzwyczajenia Ingrid obudzi�a si� wcze�nie. Mog�a by� trzecia nad ranem, bo o tej w�a�nie porze ostatnio wstawa�a.

Nie mog�a ju� zasn��, po pewnym czasie wi�c ubra�a si� i po kryjomu wysz�a do miasta.

Owion�o j� morskie powietrze i nape�ni�o poczuciem si�y. Powinna tak�e odczu� rado�� i swobod�, jak� zwykle daje wiatr od morza, ale jako� tym razem j� to omin�o. Czu�a si� po prostu zgn�biona, co pr�bowa�a sobie t�umaczy� tym, �e dr�czy j� b�l piersi, przepe�nionych pokarmem.

Jemu b�dzie du�o lepiej u obcych.

Christiansand nie jest najsympatyczniejszym miejscem, stwierdzi�a po d�ugiej w�dr�wce bez celu w porze, gdy miasto budzi�o si� ze snu. P�askie, kwadratowe, z ulicami prostymi, jakby je najpierw narysowano na papierze. I tak zreszt� by�o, miasto powsta�o z woli kr�la Christiana Czwartego, kt�ry je�dzi� po swoim rozleg�ym kr�lestwie i wsz�dzie gdzie si� da�o zak�ada� nowe miasta, by w przysz�o�ci ludzie go pami�tali. Christiansand powsta�o niespe�na sto lat temu, lecz budynki ju� si� zaczyna�y rozpada�. Zw�aszcza w tej dzielnicy, gdzie mieszka�a madame Andersen.

Madame Andersen. Na wspomnienie o niej Ingrid doznawa�a uk�ucia w sercu. Mimo to jej my�li wci�� wraca�y do tej kobiety jak czubek j�zyka do bol�cego z�ba.

Interesuj�cy wyda� jej si� port, pe�en �ycia i ruchu. Robotnicy jednak �le sobie t�umaczyli jej obecno�� na nabrze�u i pr�bowali si� z ni� umawia� na wiecz�r, za kufel piwa, a mo�e i kilka miedziak�w na dodatek. Ingrid w milczeniu prze�kn�a upokorzenie i posz�a sobie, nawet nie rzuci�a w ich stron� �adnego przekle�stwa. Nie chcia�a, by str�e porz�dku dowiedzieli si� o jej zdolno�ciach.

W drodze do gospody zatrzyma�a si� nagle, bo us�ysza�a co� jakby p�acz. Zd�awiony, rozpaczliwy p�acz na cmentarzu przed ko�cio�em.

Ingrid wesz�a przez bram�. Pod murem siedzia�a dziewczyna w jej wieku, mo�e troch� m�odsza, i szlocha�a rozdzieraj�co.

��Ale�, moja kochana! � Ingrid ukucn�a obok nieznajomej. � Co ci� tak martwi?

Dziewczyna spojrza�a na ni�, pr�bowa�a zd�awi� p�acz, ale bez powodzenia.

��Pos�uchaj � rzek�a Ingrid. � Ja te� nie jestem dzisiaj w promiennym nastroju. Mo�e spr�bujemy jako� nawzajem si� pocieszy�? Czasami wys�uchanie, jakie zmartwienia maj� inni, pomaga.

��Mnie ju� nic nie mo�e pom�c � szlocha�a dziewczyna. � Jestem pot�piona. Skazana na wieczne m�ki w najg��bszych czelu�ciach piekie�. Ale nie to jest najgorsze!

��A co mo�e by� jeszcze gorszego? � zastanawia�a si� Ingrid, nieco rozbawiona. Jej my�l o m�kach piekielnych nigdy specjalnie nie przera�a�a.

��Ja� � zacz�a dziewczyna. � Nie, nie mog� tego powiedzie�, to zbyt okrutne! Takie smutne, takie smutne!

I znowu pop�yn�y rz�siste �zy.

Ingrid odkry�a jednak kilka plam na jej ubraniu, kt�re z pewno�ci� nie pochodzi�y od �ez.

��Ale�, dziewczyno � powiedzia�a powa�nie. � Ty niedawno urodzi�a� dziecko!

Tamta natychmiast przesta�a p�aka� i patrzy�a na Ingrid zdumiona.

��Sk�d wiesz? � Potem spojrza�a na swoje piersi. � Oj � szepn�a zawstydzona.

Ingrid skin�a g�ow�.

��A teraz sp�jrz na mnie. Jestem w dok�adnie tej samej sytuacji jak ty.

��Ty? � zapyta�a tamta, wytrzeszczaj�c oczy. � O, nie! Nie w takiej jak ja, bo ja zabi�am moje dziecko!

Chwil� trwa�o, zanim Ingrid by�a znowu w stanie m�wi�. Zbyt wiele my�li k��bi�o si� jej w g�owie. W ko�cu rzek�a:

��Nie mog� ci� os�dza�, poniewa� sama by�am zdolna zrobi� to samo� przez kr�tki czas, zanim synek si� urodzi�. Ale znalaz�am wyj�cie, rozwi�zanie dobre i dla mnie, i dla niego. Ale nie mo�esz mi opowiedzie�, co si� sta�o?

��Ja nie chcia�am � �ka�a dziewczyna z g�ow� wtulon� w rami� Ingrid.

Ingrid by�a rada, �e w pobli�u nie ma ludzi. To nie s� sprawy przeznaczone dla obcych uszu.

��Dobrze wiem, �e nie chcia�a� tego � pociesza�a dziewczyn�. � Ale cz�owiek mo�e by� tak strasznie zrozpaczony, prawda? Mi�o�� na tym �wiecie jest najwi�kszym grzechem.

No, no, pomy�la�a zaraz potem. Ja chyba nie powinnam m�wi� takich rzeczy. Nie kocha�am Dana ani on nie kocha� mnie.

Wygl�da�o jednak na to, �e dziewczynie jej s�owa przynios�y pociech�. By�a niedu�a i �agodna, w�osy kr�tkie jak u ma�ej dziewczynki, ubrana bardzo skromnie, sprawia�a mi�e wra�enie. Gdyby tylko nie by�a taka zap�akana.

��Jak ci na imi�?

��Stine.

��A mnie Ingrid. No to opowiadaj!

Niewiele jej pomog� w tym nieszcz�ciu, tysi�c razy gorszym od mojego, ale cz�owiekowi robi si� l�ej, je�eli podzieli si� z kim� swoim zmartwieniem.

��Posz�am z moj� nowo narodzon� dziewczynk� do pewnej kobiety. My�la�am, �e u innych ludzi b�dzie jej dobrze. I zap�aci�am za to, odda�am wszystko, co mia�am.

Ingrid zamar�a.

��Ile jej zap�aci�a�?

Stine wymieni�a sum�, mniej wi�cej dziesi�t� cz�� tego, co da�a Ingrid.

��Jak si� ta kobieta nazywa?

��Nie wiem. Do niej wolno chodzi� tylko wieczorem, by�o bardzo ciemno, ale to jest tam, patrz, tam, gdzie stoj� te stare domy.

Ingrid oddycha�a ci�ko.

��S�ysza�a� tam mo�e p�acz jakiego� dziecka?

Dziewczyna spojrza�a na ni�.

��S�ysza�am. W drugim pokoju kwili�o dziecko.

Daniel prawie nie p�acze, on kwili.

��To chyba m�j synek � powiedzia�a Ingrid, a oczy dziewczyny zrobi�y si� ogromne. � Ja te� tam by�am, Stine. Wcze�niej, zaraz po zmierzchu. Ale czy ty zabra�a� dziecko z powrotem?

��Nie! Ach, gdybym je zabra�a! Ale dzisiaj rano s�ysza�am na rynku rozmow� kilku kobiet. To tu niedaleko, wiesz. One wci�� spogl�da�y na tamte domy i szepta�y o kim�, nie wiem, us�ysza�am tylko s�owa: fabrykantka anio�k�w!

Stine wybuchn�a znowu niepohamowanym p�aczem.

��Fabrykantka anio�k�w? � zapyta�a Ingrid zmartwia�ymi wargami. � Co chcesz przez to powiedzie�?

��Nigdy o tym nie s�ysza�a�? To s� takie kobiety, co bior� dzieci i posy�aj� je do nieba. Nie wiedzia�am, �e ona jest taka.

Ingrid siedzia�a sztywna z przera�enia. Na d�ug� chwil� przesta�a oddycha�, widzia�a przed sob� male�k� twarzyczk�, niewiele wi�ksz� od jej d�oni, i nieporadnie wymachuj�ce r�czki.

Zareagowa�a gwa�townym wybuchem energii.

��Chod�! Chod�, musimy spr�bowa�. Mo�e one jeszcze �yj�, twoja ma�a dziewczynka i m�j Daniel. A je�eli nie� Och, to niemo�liwe! Musz�, musz� �y�, a jak nie, to ta baba b�dzie mia�a do czynienia z Lud�mi Lodu! �Prawdziwy raj!� No tak, rzeczywi�cie raj!

Pomog�a Stine wsta�. Tamta przera�ona przemian�, jaka dokona�a si� w Ingrid, jej b�yszcz�cymi kocimi oczyma, miotaj�cymi zimne b�yskawice, jej miedzianymi w�osami roziskrzonymi w s�o�cu, j�ka�a:

��Ale nie mo�emy� Ona nas nigdy nie wpu�ci.

To prawda. Ale Ingrid Lind z Ludzi Lodu nie ba�a si�, gdy chodzi�o o sprawy naprawd� wa�ne. A teraz chodzi�o o �ycie Daniela. O Daniela! O Bo�e, ma�y, niewinny Daniel, dla kt�rego chcia�a tak dobrze!

Pobieg�y w�skimi uliczkami, Stine potyka�a si�, wystraszona, wstrz��ni�ta, nie b�d�ca w stanie stawia� oporu. Zreszt� nie chcia�a.

Nareszcie na rogu ulicy Ingrid dostrzeg�a dw�ch posterunkowych. Nie mieli mundur�w, lecz z daleka widzia�a odznaki policyjne. Bez wahania podesz�a do nich, ci�gn�c Stine za r�k�.

Obaj m�czy�ni przygl�dali im si� podejrzliwie, ale wspania�a uroda Ingrid sprawi�a, �e zwr�cili si� do nich z zainteresowaniem. M�czy�ni zawsze si� tak zachowuj�, pomy�la�a zirytowana. Zawsze pojawia si� w ich oczach jaki� b�ysk.

��Przepraszam, ale czy mogliby�cie nam pom�c, i to natychmiast? � rzek�a pospiesznie. � Tu chodzi o �ycie dwojga ma�ych istot, wi�c nie mam czasu opowiada� wszystkiego szczeg�owo. Stine i ja urodzi�y�my niedawno nie�lubne dzieci, ale nie chcia�y�my ich zabija�. Dlatego wczoraj wieczorem ka�da z nas odda�a swoje dziecko pewnej kobiecie, ale nam si� wydaje, �e to jest fabrykantka anio�k�w. Stine s�ysza�a to dzi� rano na rynku, a potem ja j� znalaz�am zap�akan� niedaleko ko�cio�a. Przedtem si� nie zna�y�my. Obie by�y�my przekonane, �e ta kobieta znajdzie dzieciom dobry dom u bezdzietnych rodzic�w.

Ostatnie zdanie musia�o brzmie� chyba do�� paradoksalnie, ale nie mia�a czasu na prostowanie. Obaj m�czy�ni zmarszczyli brwi.

��Poczekaj no � powiedzia� jeden z nich. � S�ysza�a�, �e kto� nazwa� t� kobiet� fabrykantk� anio�k�w. Kto to by�?

��Ja nie wiem � odpar�a Stine zrozpaczona. � Kto� na rynku.

��Hmm � zastanawia� si� posterunkowy.

��Musimy si� spieszy� � pop�dza�a Ingrid nerwowo. � Mo�e dzieci jeszcze �yj�!

��I ty w to wierzysz? Skoro to jest fabrykantka anio�k�w, to za�atwi�a si� z nimi szybko. Jak m�wicie, �e ona si� nazywa?

��Madame Andersen.

��A, ona! � zawo�a� drugi z policjant�w i ruszy� pospiesznie w stron� dom�w. � Zawsze si� zastanawiali�my, sk�d wzi�a pieni�dze na kupno ca�ej kamienicy. Chod�cie szybko! Z�apiemy t� bab�! Ale nie spodziewajcie si�, �e odnajdziecie swoje dzieci!

Ingrid strasznie si� ba�a, �e policjant ma racj�. Stine zacz�a znowu p�aka�, ale bieg�a razem ze wszystkimi w stron� domu madame Andersen.

��Otwiera�! Rozkazuj� w imieniu prawa! � zawo�a� jeden z policjant�w, dobijaj�c si� do drzwi. S�siedzi zacz�li wysuwa� g�owy ze swoich mieszka�, ale natychmiast znowu je chowali. Zostawiali jednak w drzwiach w�skie szparki. Nie chcieli si� miesza� w policyjne sprawy, ale dobrze by�o wiedzie�, czy ta baba Andersen dostanie wreszcie za swoje. Za te wszystkie kobiety, poci�gaj�ce nosami, kt�re wieczorami sk�ada�y jej potajemne wizyty!

Z mieszkania dochodzi�y jakie� dziwne d�wi�ki.

Wszyscy nas�uchiwali przy drzwiach.

��Mam wra�enie, �e ona jest chora � powiedzia�a Ingrid.

��Chyba tak � zgodzi� si� policjant. � B�dziemy musieli wywa�y� drzwi.

��My�lisz, �e powinni�my? � mia� w�tpliwo�ci ten drugi. Wida� bardziej si� przejmowa� nakazami prawa ni� zasad� mi�o�ci bli�niego.

��Tu chodzi o �ycie � wyja�ni� tamten �yczliwy. � I wcale nie mam na my�li madame Andersen!

Jego kolega pos�a� obu m�odym kobietom spojrzenie, �wiadcz�ce o tym, co on my�li o ludziach dzia�aj�cych nieroztropnie. Mo�e mia� zamiar je aresztowa� zamiast tej staruchy? Za to, �e sprowadzaj� na �wiat niechciane dzieci.

Jakkolwiek by�o, pom�g� koledze sforsowa� drzwi i obaj wpadli do mieszkania. M�ode matki posz�y za nimi, Ingrid z gard�em �ci�ni�tym ze strachu, co tam znajd�.

Znale�li madame Andersen le��c� na szerokim, pokrytym �achmanami ��ku. Twarz mia�a sin�, prawie niebiesk� i desperacko walczy�a o odrobin� powietrza, przyciskaj�c r�ce do gard�a i piersi, jakby chcia�a wyrwa� co�, co j� dusi�o.

��Ona jest chora � powiedzia� �yczliwszy z policjant�w.

Madame Andrsen zdo�a�a wykrztusi� kilka s��w.

��Zabierzcie to, zabierzecie to � charcza�a.

O Bo�e, to alrauna, pomy�la�a Ingrid, patrz�c, jak kobieta zmaga si� z czym�, czego nie by�o wida�. Podesz�a do starej i pochyliwszy si� tak, by inni nie mogli widzie�, co robi, po�o�y�a d�o� na jej mostku i wymamrota�a co� pod nosem.

Madame Andersen odetchn�a g��boko z ogromn� ulg�.

��Bo�e, czu�am si� tak, jakby pr�bowa� mnie udusi� wielki paj�k! Le�� tu tak od wczoraj wieczorem, nawet nie mog�am zawo�a� o pomoc.

Usiad�a na ��ku i dopiero teraz zorientowa�a si�, kto to przyszed� do niej z wizyt�.

��Co? Co wy tu robicie, dziewcz�ta? Policja was z�apa�a? Dlaczego przysz�y�cie do mnie?

Pod koniec jej g�os przemieni� si� w piskliwy krzyk.

Zanim ktokolwiek zd��y� otworzy� usta, zacz�a wrzeszcze� znowu z szybko�ci� trzystu s��w na minut�:

��Niewdzi�cznice, oto kim one s�, tyle tylko mog� wam powiedzie�, moi panowie! Pomagam tym latawicom umie�ci� ich b�karty w dobrych domach, prawie za darmo, nie my�l� o sobie, a one mnie tu nachodz� z przedstawicielami prawa, dr�cz� mnie i�

��Wydaje mi si�, �e wprost przeciwnie, jedna z tych dziewcz�t dopiero co uratowa�a pani �ycie � rzek� jeden z policjant�w jowialnie.

��Tak, ale jak ona to zrobi�a! � wrzasn�a stara. � Za pomoc� czar�w, moi panowie! Odczynia�a nade mn� jakie� hokus-pokus!

Ingrid zacz�a si� niecierpliwi�.

��Nie mamy czasu na g�upstwa. Baba cierpia�a na parali� duszy, spowodowany wyrzutami sumienia. Co zrobi�a� z naszymi dzie�mi? � zwr�ci�a si� do starej g�osem dr��cym z niepokoju.

��Z dzie�mi? � zdziwi�a si� madame Andersen z rozbieganym wzrokiem. � Ju� je odda�am. Um�wieni ludzie przyszli wieczorem i zabrali je.

Wtedy Ingrid zapomnia�a o wszelkiej ostro�no�ci. Jednym kolanem opar�a si� o ��ko, drugie wbi�a w bok starej i mocno naciskaj�c, wysycza�a:

��To nieprawda.

Jej oczy nigdy chyba nie by�y takie b�yszcz�ce, takie straszne.

��Powiedz zaraz, gdzie one s�, ty piekielna babo, bo jak nie, to ci�

Na szcz�cie opanowa�a si�, zanim zd��y�a wypowiedzie�: �przemieni� w ko�ski naw�z na drodze�.

��No w�a�nie � popar� j� policjant. � M�w zaraz, gdzie s� dzieci!

��Nic im nie zrobi�am, przysi�gam! Mog� przysi�c na Bibli� i na Boga.

Wygl�da�o na to, �e nie k�amie.

��Poszukamy � o�wiadczyli policjanci.

Wszyscy zerwali si� z miejsc.

��Nie, teraz sobie przypominam. W�a�nie mia�am je �adnie ubra�, kiedy napad�y mnie d�awi�ce b�le, a teraz dzieci znikn�y. Kto� je ukrad�!

Ze schod�w dobieg�o ich wo�anie s�siadki:

��Szukajcie w chlewiku!

Zanim zd��y�a sko�czy�, ju� Ingrid, Stine i jeden policjant wybiegli na podw�rze. Drugi zosta�, by pilnowa� starej, kt�ra miota�a straszliwe wyzwiska.

Nietrudno by�o znale�� w�a�ciwy chlewik. Na podw�rzu nieoczekiwanie pojawili si� s�siedzi starej, gotowi dzia�a�.

Ju� z daleka Ingrid s�ysza�a p�acz noworodka.

��Przynajmniej jedno z dzieci �yje � krzycza�a rozgor�czkowana. � Stine, s�yszysz? Jedno z nich �yje!

Dziewczyna dr�a�a na ca�ym ciele.

��Nie wiemy, czy stara nie mia�a ich tam wi�cej.

Policjant zd��y� zerwa� k��dk�, a gdy otworzy� drzwi na o�cie�, natychmiast odskoczy� do ty�u.

��O, do diab�a, ale smr�d!

��A, to st�d tak �mierdzi! � zawo�a�a jedna z s�siadek. � A my my�leli�my, �e gdzie� le�y zdech�y kot!

Ingrid wpad�a do �rodka. Pod �cian� zobaczy�a d�ug� �aw�, a na niej poruszaj�cego si� zsinia�ego z zimna noworodka, bez ubrania, z go�� g��wk�.

��Czy to twoja c�reczka, Stine? � zapyta�a, a serce w niej zamiera�o, bo dziecko by�o tylko jedno.

Stine podbieg�a i chwyci�a male�stwo w obj�cia.

��To ona, to moje dziecko � szlocha�a. � Teraz ju� nigdy nie zostawi�, nigdy, nigdy.

����adnie ubra� � powtarza� jeden z policjant�w. � No, dostaniesz ty za to. � Przesun�� jakie� narz�dzie, kt�rego nie chcia� pokaza� Ingrid. � To najgorsze, co w �yciu widzia�em.

Ingrid by�a bliska za�amania.

��Daniel, gdzie jest m�j Daniel? � szepta�a, biega�a z k�ta w k�t. Nie by�a w stanie si� skupi� i szuka� spokojniej. � Gdzie jest m�j ma�y Daniel?

By�y to najbardziej przera�aj�ce chwile w jej �yciu. Strach pot�gowa�y wyrzuty sumienia, poczucie winy z powodu w�asnej g�upoty, bezmy�lno�ci i egoizmu.

��To chyba nie jest to, czego szukasz? � spokojnie powiedzia� jeden z policjant�w, podnosz�c w g�r� zawini�tko, kt�re znalaz� w k�cie.

W �miertelnym strachu, rozdygotanymi r�kami wzi�a tobo�ek. W tej samej chwili spod szmat wydoby�o si� �a�osne kwilenie Daniela.

Ingrid j�kn�a. Poczu�a, �e zaraz straci przytomno��. W najwi�kszym po�piechu odda�a dziecko policjantowi.

��Niech go pan we�mie. Ja� ja�

Opad�a na jakie� worki i ukry�a twarz w d�oniach.

��Tak, to ci�kie prze�ycie � rzek� policjant wsp�czuj�co. � Czy to jego ubranko?

Podnios�a g�ow�.

��Nie, nie znam tych szmat!

��Hm. Wydaje mi si�, �e panienka siedzi na worku pe�nym dziecinnych ubranek, kt�re madame zamienia�a na ��adne�, takie jak te �mierdz�ce szmaty. A teraz, moje panie, trzeba wyj�� na �wie�e powietrze razem z dzie�mi. Tu s� rzeczy niekoniecznie przeznaczone dla waszych oczu.

Wysz�y szybko. Nawet nie pr�bowa�y dowiadywa� si� niczego wi�cej.

Na podw�rzu usiad�y na �awce, kt�r� im podsun�li s�siedzi. I zacz�y ogl�da� dzieci.

��S� sine z zimna � powiedzia�a Ingrid. � Ale zaraz je ogrzejemy.

S�siedzi byli ch�tni do pomocy. Zaprosili je do mieszkania i znale�li ubranka dla dzieci.

Gdy Ingrid karmi�a wyg�odzonego Daniela, s�yszeli rozpaczliwe krzyki madame Andersen, kt�r� policjanci zabierali ze sob�.

Ingrid patrzy�a na ma�� czarn� g��wk� i mocno przytula�a ch�opczyka do siebie. Potem odszuka�a ukryt� pad bluzk� alraun�, pog�aska�a j� i szepn�a:

��Dzi�ki ci � szepn�a. � Dzi�ki za pomoc!

��Nigdy wi�cej nie zostawi� mojej ma�ej dziewczynki � powiedzia�a Stine, gdy dzieci spa�y ju� w pokoju, W kt�rym gospodarz na �yczenie Ingrid rozpali� ogie�. � Ale gdzie my si� podziejemy? Czy mam si� razem z ni� utopi�? Innego wyj�cia nie widz�.

Siedzia�a skulona, drobna i wyn�dznia�a, w sukience, kt�ra przypomina�a bardziej worek ni� ubranie. But�w nie mia�a w og�le; stopy owin�a ga�ganami.

Ingrid nie s�ucha�a.

��Ja wracam do domu � powiedzia�a, a w jej oczach wida� by�o zdecydowanie. � Mama i ojciec s� tacy dobrzy, oni na pewno zrozumiej�. Nie chcia�abym tylko sprowadza� na nich tej pogardy, jak� ludzie okazuj� dzieciom z nieprawego zwi�zku. Ale z Danielem ju� si� nigdy nie roz��czymy. Nigdy! Tak� krzywd� mu wyrz�dzi�am!

��Nie zrobi�a� mu �adnej krzywdy. Chcia�a� mu tylko zapewni� dobry dom.

Ingrid skrzywi�a si�.

��Ale przedtem, Stine. Przedtem! Mam na my�li to, co do niego czu�am. Nie chcia�am go. Tego ma�ego robaczka, kt�ry tu le�y� Nie chcia�am go widzie�, nie chcia�am nawet wiedzie�, jak wygl�da. Czy mo�na co� takiego wybaczy�?

��Owszem, mo�na � powiedzia�a Stine spokojnie. � I nie jeste� pierwsza, kt�rej si� to przytrafi�o.

��Tak, masz racj� � przytakn�a Ingrid. � Wed�ug prawa m�czyzna mo�e si� wyrzec niechcianego dziecka. Matka wed�ug prawa, musi je kocha� i zajmowa� si� nim, jeszcze zanim dziecko przyjdzie na �wiat. W przeciwnym razie b�dzie uznana za kobiet� z��, kt�r� mo�na ukamienowa�.

I nagle u�wiadomi�a sobie, co powiedzia�a Stine.

��Co ty m�wisz? Przecie� nie mo�esz nawet my�le� o tym, �eby si� utopi�, oszala�a�?

Stine zacz�a cicho p�aka�.

��A co mam zrobi�? Moi rodzice nie �yj�, a rodze�stwo wyrzuci�o mnie z domu, kiedy si� okaza�o, �e b�d� mia�a dziecko. Ojciec mojej c�reczki jest �onaty. Zgwa�ci� mnie, a potem si� wszystkiego wypar�. Pr�bowa� mnie zabi�. Nie mam ani szylinga. �adnej pracy te� nie dostan�: panna z b�kartem� Je�li jutro b�d� mia�a co zje��, to i tak b�dzie bardzo dobrze. Na p�niej nie mam ju� naprawd� nic.

Nagle Ingrid zrozumia�a, jak bardzo jest uprzywilejowana.

��Nie nazywaj ma�ej b�kartem, Stine! Nie wolno tak m�wi�. A w og�le to jak zamierzasz da� jej na imi�?

��Mia�abym ochot� nazwa� j� Ingrid � powiedzia�a, spogl�daj�c z powag� na swoj� towarzyszk�.

Ingrid drgn�a.

��Dzi�kuj� ci za uprzejmo��, ale chyba nie powinna� tego robi�. Ja naprawd� nie mam nic ze �wi�tej.

��Nie wierz�, �e jeste� rozwi�z�a � stanowczo zaprotestowa�a Stine.

��Nie, oczywi�cie, �e nie, ale mam wiele innych wad�

��W takim razie dam jej na imi� Ingela. To szwedzkie imi�, a mo�e fi�skie, nie wiem.

��Jest to w ka�dym razie bardzo �adne imi�. Ale, Stine, pos�uchaj mnie. Wcale nie jeste�my takie biedne, jak my�lisz. Powiedzia�am temu uprzejmemu policjantowi, �e obie zap�aci�y�my fabrykantce anio�k�w za jej �us�ugi�, Znale�li te pieni�dze i oddali mi. Prosz� bardzo, tu jest twoja cz��. A ja mam znacznie wi�cej. My�la�am, �e b�d� musia�a ssa� palce w drodze do domu, ale okazuje si�, �e nic takiego nam nie grozi.

Stine przyj�a swoj� n�dzn� sumk� tak, jakby to by�a fortuna, a potem popatrzy�a na Ingrid i szepn�a:

��Powiedzia�a� �nam�. Tylko �e ja nie mam domu, do kt�rego mog�abym wr�ci�.

��Ale ja mam � rzek�a Ingrid spokojnie. � My, Ludzie Lodu, znani jeste�my z tego, �e zabieramy ze sob� bezdomne i nieszcz�liwe istoty. Nikt nie b�dzie zaskoczony, kiedy wr�c� do domu razem z tob�.

��Ale ja nie mog�

��Mo�esz chyba pracowa� na swoje utrzymanie i niewielk� pensj�? W takim razie dostaniesz prac�. B�d� mog�a mie� przy sobie dziecko i nikt ci z tego powodu z�ego s�owa nie powie.

��Och! � tyle tylko zdo�a�a Stine wykrztusi�. By�a zachwycona.

��Ale dla wszelkiej pewno�ci najpierw napisz� do domu list. Poczta nie dzia�a mo�e najsprawniej, ale i tak list dojdzie przed nami. Uwa�am, �e b�dzie lepiej, je�li rodzice zostan� uprzedzeni o wszystkim, prawda?

Stine by�a tego samego zdania.

Zatem Ingrid zakupi�a papier, po�yczy�a pi�ro i w �wietle kaganka zabra�a si� do pisania. Stine siedzia�a obok i przygl�da�a jej si� z podziwem.

��Pos�uchaj, co napisa�am � rzek�a po chwili Ingrid.

Najdro�sza Mamo i Ojcze! Wiem, �e Was teraz zmartwi�, ale mimo to bardzo si� ciesz�. Czy pozwolicie mi wr�ci� do domu? Z malutkim synkiem, kt�ry nazywa si� Daniel syn Ingrid? Mog�abym powiedzie�, �e jego ojcem jest Thor Egil, ale to nieprawda�

I tu opowiedzia�a w skr�cie ca�� histori� o Danie i Ulvhedinie, o nocy po wypiciu czarodziejskiego napoju, a tak�e o Thorze Egilu, kt�ry zosta� zamordowany przed ich �lubem. O tym, �e zatai�a wszystko przed rodzicami, �eby ich oszcz�dzi�, lecz tak�e dla w�asnej wygody, o ci�kim �yciu we dworze, o Danielu i fabrykantce anio�k�w, i o tym, jak spotka�a Stine i jak obie zdo�a�y uratowa� dzieci od �mierci. I �e teraz obie chc� by� ze swoimi male�stwami, ale Stine nie ma si� gdzie podzia�. Czy mog�aby tak�e przyjecha� do Grastensholm? Ch�tnie b�dzie pracowa� w gospodarstwie, byle tylko mog�a mie� przy sobie swoj� c�reczk�.

Je�li Alv i Berit �ycz� sobie powrotu Ingrid i jej bliskich, to niech z �aski swojej wywiesz� proporczyk na wie�yczce domu w Grastensholm i niech tam wisi, dop�ki one nie przyjad�, pisa�a Ingrid. Gdyby proporczyka nie by�o, to b�dzie znaczy�, �e rodzice jej sobie nie �ycz�, a wtedy ona odejdzie. Ona i Stine powinny dotrze� do domu za jakie� dwa, trzy tygodnie.

I prosi�a jeszcze, by rodzice nie m�wili nic o dziecku Danowi. Jest pewnie szcz�liwy z Madeleine, wi�c Ingrid nie chcia�aby niszczy� ich szcz�cia. Poza tym nie �ywi �adnych takich uczu� do Dana. To wszystko by�o nieszcz�liwym wypadkiem, chocia� rezultat jest wspania�y. Poczekajcie tylko � pisa�a Ingrid. � Nied�ugo zobaczycie, jaki pi�kny jest Wasz wnuk!

List zosta� wys�any.

M�ode matki musia�y podda� si� jeszcze jednemu przes�uchaniu w sprawie fabrykantki anio�k�w. Okaza�o si�, �e ca�e miasto jest wzburzone, a Ingrid i Stine traktowane s� przez wszystkich jak bohaterki. Nie musia�y s�ucha� �adnych szyderczych s��w z powodu ich �grzechu�, wszyscy natomiast chcieli ogl�da� dzieci. By� to do�� nieoczekiwany fina� ca�ej sprawy, ale tym bardziej przyjemny!

W ko�cu opu�ci�y Christiansand. Dzieci zosta�y dobrze wyposa�one przez �yczliwych ludzi, a uprzejmy policjant pom�g� im kupi� tani� furk�, bo przecie� nie mog�y dwie, z dwojgiem dzieci i wszystkimi pakunkami siedzie� na jednym koniu.

Po drodze dokona�y odkrycia: Norwegia by�a w stanie wojny. Ingrid powinna by�a wiedzie� o tym ju� dawno, ale mia�a pod dostatkiem w�asnych zmartwie�, a poza tym nigdy nie przejmowa�a si� zbytnio wielk� polityk�. Teraz jednak widzia�y, co si� dzieje. Wsz�dzie n�dza, g��d, pe�no �o�nierzy, kt�rzy na t� wojn� zg�osili si� sami albo zostali wys�ani wbrew swojej woli. Wszystko za spraw� energicznego go kr�la Szwed�w, kt�ry po nieudanej wojnie z Rosjanami teraz zwr�ci� si� przeciwko Norwegom, to znaczy przeciwko Du�czykom, kt�rzy byli przecie� g��wnymi w�adcami kraju.

Spotykani po drodze oficerowie chcieli rekwirowa� ich konia i w�z. Zdarzy�o si� to nie raz i nie dwa, bo ko� by� pi�knym wierzchowcem i wojsko mia�oby z niego po�ytek. P�niej jednak ci oficerowie poj�� nie mogli, co to si� sta�o, bo cho� konia rekwirowali, to �aden go nie dosta�. Niejasno przypominali sobie dwoje kocich, ��tych oczu, kt�re w jaki� dziwny spos�b wype�nia�y sob� ca�y �wiat, a kto� z daleka mamrota� jakie� s�owa, po czym wszystko znika�o, a oni zostawali sami na drodze � bez ekwipa�u. Ten gin�� gdzie� w oddali, za drzewami albo za wzg�rzem.

Stine tak�e nie pojmowa�a, co si� dzieje, dlaczego ci gro�ni m�czy�ni nagle �agodniej� i bez s�owa patrz�, jak Ingrid zacina konia i spokojnie odje�d�a. Od czasu do czasu Stine spogl�da�a na swoj� towarzyszk� podr�y z l�kiem. Ale Ingrid by�a mi�a i tak przyjemnie si� z ni� rozmawia�o. Zawsze skora do �miechu. A jaka musia�a by� bogata! Na noc zatrzymywa�y si� po gospodach, a wtedy Ingrid przedstawia�a je obie jako wdowy wojenne, to znaczy ich m�owie jeszcze �yj�, wyja�nia�a, ale s� na wojnie, wi�c one z dzie�mi chc� si� schroni� u kuzyn�w. To niebezpieczne dla m�odych kobiet mieszka� w m�owskich maj�tkach, gdy szaleje wojna. Ingrid nieustannie dowodzi�a, �e nawet najwi�ksz� katastrof� mo�na wykorzysta� dla swoich cel�w.

Stine, przyodziana przez �yczliwe mieszkanki Christiansand, mog�a teraz uchodzi� za �on� bogatego ch�opa. Ingrid natomiast zawsze mia�a klas� i poczucie w�asnej godno�ci, ponadto te oczy, �wiadcz�ce o inteligencji, a w razie potrzeby parali�uj�ce przeciwnika magi��

Wiosna powoli przechodzi�a w lato, kiedy nareszcie dotar�y do Grastensholm. Ma�a c�reczka Stine mia�a uporczywy katar i chryp�, wi�c Ingrid, kt�ra przecie� nie posiada�a �adnych uzdrowicielskich zdolno�ci Ludzi Lodu, wieczorami, kiedy Stine ju� spa�a, k�ad�a na chudziutkim cia�ku Ingeli alraun� i co� do niej szepta�a. Czy to dzi�ki temu, trudno powiedzie�, ale zazi�bienie min�o i ma�a by�a prawie ca�kiem zdrowa.

Ostatni zagajnik�

��Popatrz! � zawo�a�a Ingrid rado�nie. � Sp�jrz, proporczyk na wie�y! Zapraszaj� nas!

Jakby mia�a co do tego jakie� w�tpliwo�ci!

Na my�l o ukochanych rodzicach, kt�rym przyczyni�a tyle zmartwie�, musia�a ukradkiem wyciera� �zy. A gdy podesz�a bli�ej, stwierdzi�a, �e na bia�ym proporczyku widnieje niebieski napis.

��Witajcie! � odczyta�a na g�os.

Nie: Witaj, skierowane do jednej osoby, ale, witajcie. Wszyscy.

��Zostali�my zaproszeni, wszyscy czworo. Plus ko�, oczywi�cie. Cztery osoby i jedna osobisto�� � �mia�a si� Ingrid.

Nagle ogarn�� j� l�k. Nie dosta�a przecie� z domu �adnego listu, bo sama tak zadecydowa�a. Jak si� teraz maj� jej ukochani? Matka, kt�ra by�a taka chora?

Poczu�a skurcz �o��dka.

Na dziedzi�cu sta� ojciec i wszyscy s�u��cy, gotowi ich wita�. Ojciec, najdro�szy ojciec, jak dobrze znowu go zobaczy�! By� bardziej mizerny, ni� kiedy si� �egnali. Ale matka? Gdzie matka?

W tej samej chwili Berit ukaza�a si� na schodach. Lekko zgarbiona, z ciep�ym szalem na ramionach, bo powietrze by�o ch�odne, ale chodzi!

Ingrid poczu�a, �e wielki kamie� spad� jej z serca. Matka jest zdrowa!

No, powiedzmy� Blada, sprawia wra�enie zm�czonej i jakby zmarzni�tej. Ale jest!

Po przejmuj�cych powitaniach, u�ciskach, zachwytu nad male�kim Danielem, i oczywi�cie tak�e nad Ingel�, mogli nareszcie zasi��� wszyscy w du�ym salonie i porozmawia�.

��Jak cudownie widzie� mam� znowu zdrow� � westchn�a Ingrid.

Alv odpowiedzia�:

��Tak, to zas�uga Ulvhedina. Zacz�� u�ywa� medykament�w ze skarbu i przychodzi� do Berit niemal ka�dego dnia. Najpierw ma�o co wiedzia� o leczeniu, ale bardzo dok�adnie studiowa� stare przepisy, a przecie� wiesz, on ma ten niezwyk�y dar Ludzi Lodu, jego r�ce przynosz� ulg� chorym. Je�li czasami stosowa� jakie� nieortodoksyjne �rodki, patrzyli�my na to przez palce, bo dokonywa� cud�w. Wiesz, od Bo�ego Narodzenia Berit ju� nie pluje krwi�! To jest�

Widz�c przera�enie na twarzy Ingrid zamilk�. Zapomnia�, �e nigdy jej nie m�wili o krwi. Z trudem j� uspokoi�.

Wieczorem przyszed� Ulvhedin z ca�� rodzin�. Wcze�niej uzgodniono, �e dla wszystkich ludzi z zewn�trz Daniel ma by� owocem kr�tkiego ma��e�stwa Ingrid, Stine za� przedstawia� si� b�dzie jako wdow� po �o�nierzu. By�a co prawda bardzo m�oda, ale zdarza si� przecie�, �e nawet takie m�ode dziewczyny wychodz� za m���

Ulvhedin na widok Daniela pos�a� Ingrid pospieszne, wymowne spojrzenie, na co ona odpowiedzia�a ci�kim westchnieniem.

��Tak, masz racj�. Ojcze, wiedzia�am, �e to oszustwo nigdy si� nie uda.

��To moja wina � o�wiadczy� Ulvhedin kr�tko. � By�em tak oszo�omiony proszkami, �e nie zauwa�y�em, na co si� zanosi.

��Je�eli to naprawd� twoja wina, to musz� ci podzi�kowa� � odpar�a Ingrid przekornie. � Bo teraz za nic na �wiecie nie odda�abym Daniela.

Ulvhedin u�miechn�� si� tajemniczo.

��Jak rozumiem, tak�e jego ogarniasz swoj� bezgraniczn� mi�o�ci�. W takim razie ch�opiec jest bezpieczny. Nikt nie potrafi kocha� swoich najbli�szych tak jak Ingrid. Jedyne, co mnie zaskakuje, to to, �e nie znalaz�a� jeszcze m�czyzny, kt�rego mog�aby� kocha�.

Jon wtr�ci� nie�mia�o:

��Czy nie na tym w�a�nie polega�a tragedia Sol? �e nie potrafi�a kocha� ziemskiego m�czyzny?

Ulvhedin wyja�ni� synowi ostrym tonem:

��Sol by�a zupe�nie innym typem ni� Ingrid. Sol by�a jak zauroczona postaci� Szatana. Ingrid nie wykazuje takich sk�onno�ci.

��Nie, oczywi�cie, �e nie! � potwierdzi�a Ingrid pospiesznie. � I my�l�, �e nauczy�abym si� kocha� Thora Egila, gdyby nam by�o dane wi�cej czasu.

��Ale Dana nie? � zapyta� Ulvhedin.

��Absolutnie nie! On jest wspania�y jako partner do naukowych dyskusji. Ale na tym si� ko�czy.

��Dobrze o tym wiedzie� � o�wiadczy� Alv, a pozostali kiwali g�owami na znak, �e my�l� podobnie.

Ingrid popatrzy�a po najbli�szych i rzek�a stanowczo:

��Ale prawdy nie b�dziemy rozpowiada�, dobrze? To si� nie powinno przedosta� do publicznej wiadomo�ci. Plotki pe�zaj� jak �mije w trawie. Ma�y Daniel b�dzie si� nazywa� Daniel syn Ingrid Lind z Ludzi Lodu, a ja chc� pozosta� samotn� matk�. B�d� mog�a chodzi� z podniesionym czo�em.

I tak zosta�o.

Ingrid wkr�tce zorientowa�a si�, �e mimo stara� Ulvhedina choroba nie opu�ci�a rodzic�w. Ulvhedin zdo�a� j� st�umi�, trzyma� j� w szachu, lecz ca�kiem wykorzeni� jej nie potrafi�. Suchoty szerzy�y si� teraz po ca�ym kraju niczym d�uma. Choroba rozwija�a si� wolno, ale bezlito�nie, wyniszczaj�co. Tylko niewiele rodzin by�o od niej ca�kowicie wolnych.

Ingrid dos�ownie zakasa�a r�kawy i wzi�a si� za prac�, kt�r� uwa�a�a za sw�j obowi�zek. Stara�a si� odci��y� rodzic�w i w domu, i w gospodarstwie. Bardzo wiele si� nauczy�a ostatniej zimy w Nissedal. Gdy jednak zapozna�a si� z ekonomiczn� sytuacj� Grastensholm, z podatkami, chorobami w�r�d s�u�by, u�wiadomi�a sobie, gdzie niezb�dne s� remonty, oraz fakt, �e brak na nie �rodk�w, i jeszcze wiele innych, mniej i bardziej wa�nych spraw, ogarn�o j� przera�enie. I z tym wszystkim ojciec musia� si� boryka�, podczas gdy ona szasta�a si� po kraju, a na dodatek wzi�a posag, kt�ry by si� m�g� na wiele przyda� we dworze, gdyby go nie roztrwoni�a.

Nawet nie przypuszcza�a, �e jest taka silna. Zaj�a si� wszystkim, kierowa�a lud�mi tward�, ale sprawiedliw� r�k�, rozmawia�a z wierzycielami, rozrzuca�a naw�z i sprz�ta�a obory, gdy by�o trzeba, jesieni� zbiera�a zbo�e i warzywa, a w przerwach zajmowa�a si� Danielem � w spos�b nie czu�ostkowy, ale z wielk� mi�o�ci�. Berit z najwi�ksz� rado�ci� pomaga�aby przy piel�gnacji wnuka, lecz Ingrid by�a nieugi�ta. Niebezpiecze�stwo zaka�enia by�o i tak wielkie, nie nale�a�o dodatkowo kusi� losu.

Ingrid pr�bowa�a, oczywi�cie, leczy� rodzic�w si�� alrauny, ale niezwyk�y korze� jakby si� tym nie interesowa�.

W pierwszym okresie wielk� pomoc� by�a jej rodzina z Elistrand. Zw�aszcza r�wie�nik i przyjaciel Jon pracowa� cz�sto na jej polach do p�na w noc, kiedy ju� sko�czy� prac� na swoim. Ulvhedin mia� niewiele czasu, odk�d ludzie zorientowali si� w jego uzdrawiaj�cych zdolno�ciach. Przychodzi� jednak nadal kilka razy w tygodniu do Grastensholm, dogl�da� Berit i Alva oraz pozosta�ych chorych we dworze. Stine pomaga�a w kuchni, a jej c�reczka Ingela bawi�a si� z innymi dworskimi dzie�mi.

Zreszt� po jakim� czasie Stine wysz�a za m�� za pewnego dzier�awc� z okolicy i wyprowadzi�a si� razem z Ingel�. Ingrid bardzo ich brakowa�o. By�y cz�ci� jej �ycia z okresu, kt�ry sp�dzi�a poza domem. Ale, oczywi�cie, cieszy�a si� razem ze Stine.

Ona sama nie mia�a czasu na my�lenie o m�czyznach. Kiedy spogl�da�a wstecz, na ostatnie lata w Grastensholm, widzia�a jedynie wieczn� har�wk� i nieustanny l�k o rodzic�w. Widzia�a dni wype�nione prawie niewolniczym wysi�kiem, by utrzyma� dw�r na jakim takim poziomie, i noce, kiedy zasypia�a, zanim zd��y�a si� rozebra�, i dopiero po g��bokim jak �mier� �nie budzi� j� Daniel, z kt�rym dzieli�a pok�j.

Daniel by� jasnym promykiem w jej �yciu. Oczywi�cie, strasznie przypomina� Dana; mia�a jedynie nadziej�, �e oni dwaj nigdy si� nie spotkaj�, ale by� to radosny ch�opczyk, spragniony �ycia, na przemian weso�y i powa�ny.

Na szcz�cie nie odziedziczy� gwa�townego temperamentu matki i w jej nie�atw� codzienno�� wprowadza� poczucie szcz�cia.

Alv powtarza� nieustannie, by z wi�kszym dystansem odnosi�a si� do sytuacji dworu i bardziej dba�a o w�asne zdrowie, ale nawet s�ucha� nie chcia�a. Zadr�cza�a si� z t� sam� desperack� zaciek�o�ci�, kt�ra cechowa�a j� zawsze. Tymczasem zdrowie matki by�o coraz s�absze, ojciec posiwia�, a na policzkach mia� ci�gle ceglaste rumie�ce, znamionuj�ce przekl�te suchoty. Ingrid pop�akiwa�a ukradkiem, bezsilna.

Czarami ju� si� wi�cej nie pos�ugiwa�a. Odk�d wr�ci�a do domu, nie wypowiedzia�a ani jednego zakl�cia. Nie chcia�a, by rodzice martwili si� jej odra�aj�cymi zdolno�ciami.

W ko�cu nadszed� dzie�, kt�rego wszyscy si� l�kali: W�jt nie chcia� ju� d�u�ej czeka�.

Wszystko zaczyna�o si� wali�. Ca�y ich wysi�ek, wszelkie starania, mia�y i�� na marne. Berit znowu le�a�a w ��ku, wi�c nie powiedziano jej o wizycie.

Ingrid wyprostowa�a plecy. Mimo ci�kiej pracy w gospodarstwie w dalszym ci�gu by�a osza�amiaj�co pi�kna. Czteroletni Daniel sta� obok z r�czk� w jej d�oni.

��Bardzo prosimy, by zechcia� pan by� naszym go�ciem i przenocowa� u nas � zwr�ci�a si� Ingrid do w�jta. � Ju� p�no, a poza tym kto�, kto ma za sob� tak� d�ug� drog� jak pan, zas�u�y� na dobr� kolacj�. Jutro rano porozmawiamy o Grastensholm, przygotuj� wszystkie rachunki.

Alv opad� na �aw� i spogl�da� na c�rk� zdumiony. Do czego ona zmierza? Zna� a� nazbyt dobrze katastrofalny stan kasy. �niwa by�y w tym roku marne, nie uda�o si� nic, na co liczyli. Co im zosta�o? Co?!

W�jt waha� si� troch�, ale my�l o znakomitym domowym piwie przewa�y�a, i zosta�. Dosta� rzeczywi�cie kr�lewsk� kolacj�, przygotowan� z ostatnich zapas�w. Ingrid bawi�a go interesuj�c� rozmow�. W�jt udawa� si� wi�c na spoczynek w znakomitym nastroju.

Ingrid tak�e posz�a si� po�o�y�. Daniel ju� dawno spokojnie spa� w swoim ��eczku. Ingrid podesz�a do niego i delikatnie pog�adzi�a go po policzku.

��Teraz mama zrobi co�, o czym nikt nie powinien wiedzie� � szepn�a. � Co�, czego nie robi�a ju� od dawna. Dlatego �pij, m�j najdro�szy, bo nawet ty nie powiniene� tego widzie�.

Sta�a d�ugo, pogr��ona w my�lach. A mo�e powinna najpierw porozmawia� z Ulvhedinem?

Nie, najlepiej, �eby nikt nie wiedzia��

W ko�cu podesz�a do ��ka. Przez ostatnie lata trzyma�a alraun� w szkatu�ce dobrze ukrytej pod materacem, bo noszenie jej na szyi by�o zbyt k�opotliwe przy ci�kiej pracy w gospodarstwie. Kto� m�g� zobaczy� amulet, a do tego nie nale�a�o dopuszcza�. Jej opinia w parafii by�a ju� i tak mocno nadw�tlona. Szanowano j� za pracowito��, ale oczywi�cie szeptano za plecami, �e Daniel syn Ingrid nie ma ojca. A fakt, �e nie pokazywa�a si� w ko�ciele, by� prawdziwym cierniem w oku bigoteryjnej cz�ci parafian. Od czasu do czasu Ingrid dostawa�a listy bez nadawcy. Tre�� by�a zwykle ta sama. O grzechu i upadku, o sma�eniu si� w ognistych czelu�ciach piekie� � w odniesieniu do niej � i o wszelkich mo�liwych nieszcz�ciach, jakie w przysz�o�ci spadn� na jej b�karta. I tak dalej, i temu podobnie. Bardzo dobrze wiedzia�a, kto te listy wypisuje � stosunkowo nieliczna klika zawistnik�w, mieszkaj�cych na kra�cach parafii, podlizuj�cych si� proboszczowi i ko�cielnemu i sk�adaj�cych pobo�nie r�ce, kiedy mogli w tych ci�kich czasach odnie�� jakie� korzy�ci kosztem innych. Gotowi byli stratowa� tych, kt�rym si� gorzej wiod�o, i zawsze przepychali si� tam, gdzie mogli zyska� co� dla siebie � a wszystko dla Pana w niebiesiech, kt�rego imienia nieustannie nadu�ywali.

Ingrid nie przejmowa�a si� na og� takimi sprawami, w ka�dym razie kiedy atakowali j� sam�. Jednak kiedy dotyczy�o to Daniela, ogarnia�a j� w�ciek�o��. Wtedy mog�a zabi�. Ale nigdy niczego takiego nie zrobi�a.

Wyj�a alraun� ze szkatu�ki.

Korze� wygl�da� tak jak zawsze. Jakby czas nie mia� na niego wp�ywu. Ingrid drgn�a, ju� dawno temu widzia�a go po raz ostatni, a sama przez wiele lat prowadzi�a �ycie normalnego, uczciwego cz�owieka.

Teraz jednak by�a zdecydowana.

��Ty masz przecie� czarodziejsk� moc � powiedzia�a p�g�osem, g�adz�c amulet. � Pod jak� szubienic� zosta�a� pocz�ta przed setkami lat? W cieniu jakiej szubienicy uros�a� taka wielka? Powiadaj�, �e gdzie� w krajach �r�dziemnomorskich. Mo�e powsta�a� z nasienia rzymskiego wojownika? A mo�e stworzy� ci� jeden z przeciwnik�w papie�a? Wiele by�o zbrodni i podst�pu w starym Cesarstwie Rzymskim i wielu musia�o odda� �ycie na szubienicach. A mo�e ty pochodzisz z Bizancjum? Albo z Hellady? Mo�e nawet z Afryki? Z tego kontynentu kwiat�w?

Alrauna nie poruszy�a si�. Ale czy Ingrid oczekiwa�a, �e si� poruszy?

��Ty masz czarodziejsk� moc � powt�rzy�a. � Powiadaj�, �e potrafisz da� bogactwo temu, kto ci� posiada. Wi�c zr�b to teraz, bo nasza rodzina jest zagro�ona, podstawy naszej egzystencji zosta�y naruszone. Grastensholm nale�y do nas od ponad stu lat. Lipowa Aleja jeszcze d�u�ej. Pom� nam. Ty jedna mo�esz pom�c!

W�lizgn�a si� do ��ka i po�o�y�a sobie alraun� na piersi, trzymaj�c j� mocno obiema r�kami. Pod ko�dr�, �eby nikt nie m�g� zobaczy�.

Po chwili zapad�a w sen � niezwykle g��boki, przypominaj�cy trans.

Mia�a wra�enie, �e opada powoli jakby w jakim� szybie schodz�cym w g��b ziemi. Czas i przestrze� nie mia�y dla niej granic. Widzia�a wielu cz�onk�w rodu, pojawiali si� i znikali. To znajdowa�a si� pod powierzchni� ziemi, to w niebieskich przestworzach, unosz�c si� swobodnie w powietrzu, to znowu w morzu, gdzie woda ch�odzi�a jej cia�o, stawa�a przed wysokimi g�rami i mog�a swobodnie przechodzi� przez nie, przenika� do ich wn�trza. Zdarza�o si�, �e napotyka�a ogie�, kt�ry hucza� i trzaska� wok� niej, ale zbli�a� si� tylko na tyle, �e mog�a odczuwa� jego ciep�o.

Widzia�a wiele przera�aj�cych rzeczy, takich kt�re na og� bywaj� przed lud�mi ukryte. I nagle�

Nagle znalaz�a si� w Grastensholm. Nie, to Lipowa Aleja, stara cz�� domu w Lipowej Alei. Ingrid unosi�a si� w powietrzu, p�yn�a poprzez komnaty, potem nad schodami w g�r�, do tego ma�ego pokoiku na strychu, gdzie kiedy� pan Johan le�a� chory, a Sol go piel�gnowa�a. W swoim �nie Ingrid sta�a po�rodku pokoju i patrzy�a, jak wolno, wolniutko, na �cianie obok szafy zarysowuj� si� kontury alrauny. Obraz przesun�� si� potem ponad szaf� i tam si� zatrzyma�. Po chwili zacz�� si� rozmywa�, jakby wsi�ka� w drewnian� �cian�, a� ca�kiem znikn��.

Ingrid ockn�a si� z dr�eniem. Alrauna w dalszym ci�gu le�a�a na jej piersiach i nie wiadomo, czy dlatego, �e Ingrid wci�� mocno przyciska�a j� do siebie, czy te� z innego powodu, by�a tak gor�ca, �e wprost parzy�a.

Przez chwil� Ingrid le�a�a bez ruchu z oczyma utkwionymi w sufit. W domu panowa�a cisza, s�ycha� by�o jedynie spokojny oddech czteroletniego Daniela. Ingrid usiad�a, schowa�a alraun� pod poduszk� i si�gn�a po ubranie.

Na palcach wesz�a do sypialni rodzic�w i obudzi�a ojca. Nie chcia�a by� sama przy tym, co mia�o si� sta�.

��Ojcze � szepn�a. � Czy mo�e ojciec p�j�� ze mn� do Lipowej Alei? Ja my�l� Ja my�l�, �e mia�am objawienie.

��Co ty m�wisz, dziecko? � zapyta�a Berit, siadaj�c.

��Dok�adnie to, co mama s�ysza�a. Czy mo�e mama popilnowa� Daniela przez jaki� czas? Gdyby si� przypadkiem obudzi�, to si� przestraszy, �e mnie nie ma.

��Oczywi�cie � zapewnia�a Berit, uradowana, �e mo�e si� zaj�� ch�opcem. � Obiecuj� ci, �e go nie dotkn�.

Ingrid u�cisn�a j� pospiesznie i u�miechn�a si� smutno. Alv zd��y� si� ju� ubra� i oboje wymkn�li si� cichutko z domu.

Gdy tylko znale�li si� tak daleko, �e nikt we dworze nie m�g� ich us�ysze�, Alv za��da�:

��Wyt�umacz mi, o co chodzi!

��W�a�ciwie to nie wiem, co powiedzie�, ojcze. Ale mia�am sen i my�l�, �e w Lipowej Alei mogliby�my znale�� rozwi�zanie naszych k�opot�w.

Alv milcza� przez chwil�.

��Ale w Lipowej Alei mieszkaj� ludzie. Zarz�dca i jego rodzina.

��Stara cz�� domu stoi pusta.

��To prawda. Stara cz�� domu jest nasza i nie zmienili�my tam niczego od czas�w Silje.

W milczeniu otworzyli drzwi z klucza i weszli do �rodka. Uderzy� w nich zapach nie zamieszkanego wn�trza. W progu Alv musia� si� mocno pochyli�.

Mieli ze sob� latark�. W jej md�ym �wietle Ingrid widzia�a portrety czworga dzieci, namalowane przez Silje. Sol u�miecha�a si� do niej tak jak zawsze.

��Chod�my � szepn�a Ingrid do ojca. � Musimy wej�� na g�r�.

W ma�ym mansardowym pokoiku o sko�nym suficie podesz�a bez wahania do szafy i otworzy�a j�. Drzwi lekko skrzypn�y. Wewn�trz sta�y jakie� drewniane miski i oplatana wiklin� flaszka. Nic poza tym.

Alv milcza�, obserwowa� tylko swoj� c�rk� z podziwem, cho� nie bez w�tpliwo�ci. Wiedzia�, �e Ingrid ma ponadnaturalne zdolno�ci, ale teraz chyba b��dzi. Przeszukali wszystkie miski, obejrzeli wszystkie przedmioty.

��Nie � powiedzia�a Ingrid. � Nie s�dz�, �eby to by�o w samej szafie�

Tylna �ciana szafy zosta�a wykonana z grubo ciosanych bierwion. Ingrid skierowa�a �wiat�o do wn�trza szafy.

We �nie obraz alrauny najpierw ukaza� si� na �cianie, potem przesun�� si� nad szaf� i wreszcie sp�yn�� w d�.

Zacz�a ostukiwa� drewniane bierwiona. Nagle wyczu�a jak�� nier�wno��.

��Tutaj drewno jest obluzowane, ojcze.

��Pozw�l mi!

Alv chwyci� i wyj�� lu�ne bierwiono ze �cianki. To by�o wi�cej ni� jedno bierwiono, poruszy�a si� ca�a tylna cz�� �ciany. Wewn�trz ukaza�a si� pusta przestrze�, a w g��bi zobaczyli spory, pod�u�ny woreczek ze sk�ry. Alv wyci�gn�� go w nabo�nym skupieniu.

Woreczek wygl�da� na bardzo, ale to bardzo stary.

��Zaczekaj � szepn�a Ingrid. � Tu chyba jest te� list.

Alv bardzo niech�tnie odwr�ci� uwag� od woreczka, kt�ry trzyma� w r�ce. Wewn�trz co� obiecuj�co chrz�ci�o. Zaj�li si� jednak zwini�tym w rulon pergaminem.

��Ostro�nie � upomina� Alv. � �eby si� nie podar�, wygl�da na bardzo zniszczony.

��Tu jest co� napisane � powiedzia�a Ingrid podniecona. � Och, jakie pi�kne i wyra�ne pismo! Ale co za sk�adnia!

��Dawniej nie przestrzegano tak bardzo regu� � odpar� Alv r�wnie� podniecony tak, �e a� g�os mu dr�a�. � Sp�jrz, to Silje! Czy to nie podpis Silje na dole?

��Tak, rzeczywi�cie. Tylko� nie mog� odczyta�

��Mo�e ja� � powiedzia� Alv, ale i on mia� trudno�ci.

W ko�cu jednak uda�o im si� odczyta� ten niemal zaszyfrowany przekaz, tak pokr�tna by�a sk�adnia Silje.

Dla moich dzieci, gdyby znalaz�y si� w biedzie. Zaoszcz�dzi�am to z moich dochod�w z malowania tapet i prezent�w, jakie dostawa�am od mojego ukochanego m�a z jego pracy uzdrowicielskiej. Wasza oddana matka Silje.

��Chyba tak to w�a�nie brzmi � stwierdzi� Alv. � A jak pami�tasz, Silje umar�a nie zdaj�c sobie sprawy, �e �mier� jest tak blisko.

��Tengel odebra� �ycie jej i sobie, tak, pami�tam � potwierdzi�a Ingrid ze smutkiem. � I nie zd��y�a nikomu powiedzie� o tym schowku. Jakie to smutne! Zajrzymy� do woreczka?

Alv bez s�owa podni�s� worek i wysypa� zawarto�� na stare owcze sk�ry przykrywaj�ce ��ko. Zadzwoni�o i zachrz�ci�o weso�o, a oczy obojga stawa�y si� coraz wi�ksze i wi�ksze. Jaka� jedna moneta zosta�a w �rodku, lecz i t� Alv wytrz�sn��. W milczeniu przygl�dali si� skarbowi. By� tego spory stosik.

��S� bardzo stare � zacz�a Ingrid niepewnie. � Czy zachowa�y jak�� warto��?

��Czy zachowa�y warto��? � g�os Alva brzmia� r�wnie matowo jak jej. � Dziewczyno, czy ty nie widzisz, �e to z�ote monety? One nigdy nie trac� warto�ci.

Wzi�� kilka kr��k�w do r�ki.

��Przypadkiem by�em w ubieg�ym roku w Christianii i uczestniczy�em w dyskusji na temat r�nych monet. Dlatego wiem, ile warte s� te tutaj.

��Pomog� nam sp�aci� przynajmniej cz�� tych trzystu talar�w, kt�re jeste�my winni?

��Dziecko drogie, tylko tych kilka monet, kt�re trzymam w r�ce, starczy a� nadto na sp�acenie naszego d�ugu. Wydaje mi si�, �e musz� usi���.

��Ojcze, jeste� taki blady! � zawo�a�a Ingrid przestraszona.

��To tylko szok, nic wi�cej.

Ingrid, najostro�niej jak umia�a, zapyta�a:

��Czy to znaczy� �e jeste�my bogaci?

��Musimy si�, naturalnie, podzieli� z innymi spadkobiercami Silje.

��To oczywiste. Oni te� bardzo potrzebuj� pieni�dzy. Jak to b�dzie mi�o powiadomi� ich o tym!

Alv spojrza� na ni� z u�miechem.

��Nigdy nie by�a� egoistk�, Ingrid. To bardzo pi�kna cecha.

No, no, pomy�la�a Ingrid. Mo�e nie zawsze tak by�o�

Ojciec przerwa� jej rozmy�lania.

��Ale nawet je�li oddamy to, co si� nale�y rodzinie z Elistrand, Villemo w Szwecji, Lenie i Christianie ze Skanii, nam i tak zostanie solidna sumka. Nie zd��y�em jeszcze policzy�, ale wygl�da to nadzwyczaj obiecuj�co.

��Powinni�my zapyta� Ulvhedina, czy nie mo�emy najpierw wzi�� tych trzystu talar�w, a dopiero reszt� podzieli�.

Alv zastanawia� si� przez chwil�.

��Chyba masz racj�, tak zrobimy. Bo je�li zabior� nam Grastensholm, to Lipowa Aleja i Elistrand tak�e upadn�. S� z Grastensholm powi�zane ekonomicznie.

Alv spowa�nia�.

��Jak si� dowiedzia�a� o istnieniu skarbu, Ingrid?

Spu�ci�a oczy.

��Nie chcia�abym o tym m�wi�, ojcze.

��Sol? � spyta� cicho.

��Nnie � odpar�a. � To co� innego.

��Co� zwi�zanego ze szczeg�lnymi uzdolnieniami Ludzi Lodu?

��Tak, oczywi�cie!

��C�, nie b�d� wi�cej pyta�. By�a� przez ostatnie lata wspania�� c�rk�, a to�

Zakry� twarz r�kami i wybuchn�� p�aczem. L�k i d�ugotrwa�e napi�cie, a teraz ulga, to zbyt wiele dla zm�czonego, chorego cz�owieka.

Ingrid usiad�a obok i obj�a go.

��Nie trzeba p�aka�, ojcze. Nie trzeba. Teraz ju� wszystko b�dzie dobrze.

W�jt odjecha� ze z�otymi monetami, kt�re okre�li� jako guldeny w�gierskie z XVI wieku. W tamtym okresie dotar�y one do Danii i przez jaki� czas by�y w obiegu.

Spadek zosta� podzielony ku rado�ci wszystkich � i zamieszka�ych w Norwegii, i w Szwecji.

Grastensholm by�o uratowane, Ingrid mog�a odetchn�� i zwolni� nieco tempo pracy. Dopiero teraz zauwa�y�a, jak jest zm�czona, i po za�atwieniu spraw spa�a przez wiele dni pod rz�d. Daniel, przyzwyczajony �e matka zawsze jest w pobli�u i zawsze ma dla niego czas, cho�by nie wiadomo jak si� spieszy�a, by� tym przera�ony. Prawd� powiedziawszy Ingrid nie by�a najlepsz� matk� na �wiecie, je�eli chodzi o sprawy praktyczne, czyste ubrania czy regularne posi�ki dla ch�opca, ale na jej bezgraniczn� mi�o�� m�g� zawsze liczy�. Teraz nie odpowiada�a na jego pytania, mamrocz�c tylko co� niezrozumiale przez sen.

Kiedy ju� odpocz�a, zabra�a si� za gruntown� przebudow� starej posiad�o�ci, ale to ju� by�a bardzo przyjemna praca. Cz�owiek nie czu� si� ni� taki zm�czony. Przynajmniej nie w taki spos�b jak przedtem.

Przed �wi�tami Bo�ego Narodzenia przyszed� list ze Szwecji z wiadomo�ci�, �e Vendel Grip �yje!

Wr�ci� do domu! Ukochany syn Christiany straci�, niestety, obie stopy, lecz by� znowu w domu! Nic dziwnego, �e rado�� panowa�a tam wielka!

Mia� te� wiele do opowiedzenia o niezwyk�ych sprawach. O nieznanym odga��zieniu Ludzi Lodu znad brzeg�w Morza Karskiego. O Tan-ghilu, kt�ry by� nie kim innym jak Tengelem Z�ym. O g�rzystym kraju Taran-gai, gdzie, jak si� zdaje, kryje si� cz�� tajemnic Ludzi Lodu. I o tym, �e �yje tam ch�opiec dotkni�ty dziedzictwem. �adne z pokolenia Vendela, Ingrid, Dan ani Jon, nie musi si� ju� ba�, �e b�dzie mia�o nienormalne dzieci. Mo�na mie� nadziej�, �e tamten ch�opiec jest w�a�nie zabezpieczeniem.

Suchoty, gru�lica, to podst�pna choroba. W rok po opisanych wydarzeniach Betit zdawa�a si� by� ca�kiem zdrowa. Nikt nie podejrzewa�, �e to w�a�nie jest typowe dla suchot: okres �wietnego samopoczucia, zanim nadejdzie to, co nieuniknione. Ale Berit, kt�ra zawsze si� zamartwia�a, �e jej jedyne dziecko, Ingrid, nie zazna spokoju i rodzinnego szcz�cia w ma��e�stwie, doczeka�a jednak, �e i do ich domu zacz�li przychodzi� konkurenci. Odby�a d�ug� rozmow� z c�rk� � Berit wstawa�a teraz i czu�a si� dobrze � i Ingrid obieca�a jej, �e przynajmniej nad jednym kandydatem dobrze si� zastanowi. Zw�aszcza, �e i Grastensholm zaczyna�o potrzebowa� silnej m�skiej r�ki.

To uszcz�liwi�o Berit. Sko�czy si� wstyd, a jej ukochany wnuk b�dzie mia� ojca.

Ostatniego wieczora Berit siedzia�a na ��ku i rozmawia�a z Alvem.

��Popatrz, jak dobrze nam si� wszystko uk�ada! Ingrid b�dzie mia�a m�a, Daniel ojca, a ja jestem zupe�nie zdrowa. Ty te� czujesz si� du�o lepiej, prawda?

��O, tak � b�ka� Alv.

��I Grastensholm znowu stan�o na nogi! Och, Alv, taka jestem szcz�liwa!

Tej nocy straci�a przytomno�� i nigdy jej ju� nie odzyska�a. Suchoty zgarn�y pierwsz� ofiar� w tej rodzinie.

W jaki� czas potem zachorowa�o na suchoty kilkoro dzieci we dworze. Dzieci, z kt�rymi Daniel cz�sto si� bawi�. Ingrid by�a p�przytomna ze strachu. �miertelnie przera�ona nas�uchiwa�a, czy ma�y nie kaszle!

A gdy na wiosn� ona sama si� przezi�bi�a i dr�czy� j� trudny do wyleczenia kaszel, podj�a decyzj�. By� rok 1724, Daniel mia� siedem lat. Porozmawia�a najpierw z ojcem o tym, co zamierza zrobi�, i po d�ugich wahaniach zgodzili si�, �e inaczej nie mo�na.

Ingrid napisa�a list. Najtrudniejszy w swoim �yciu.

Villemo w tak zwanej posiad�o�ci rodzinnej w Szwecji odby�a powa�n� rozmow� ze swoim wnukiem Danem. Ta posiad�o�� ogranicza�a si� teraz niemal do starego zameczku my�liwskiego, kt�ry po prostu nikn�� w przyt�aczaj�cym s�siedztwie Marby, ale dla Villemo by� to raj.

Stara dama, cho� niedu�a i jak zawsze szczup�a, by�a niezwykle �ywotna, jej w�osy mieni�y si� rozmaitymi odcieniami miedzi, popielatego r�u i srebra, by�a nieustannie ch�tna do rozmowy.

��M�j syn Tengel jest cz�owiekiem przeci�tnym, co mnie bardzo cieszy, ale ty, Dan, kt�ry jeste� geniuszem, co mnie cieszy jeszcze bardziej, czy ty naprawd� musisz ca�ymi dniami �l�cze� z nosem w ksi��kach? M�j kochany, mnie si� wydaje, �e Madeleine nie wygl�da ca�kiem zdrowo, podaj mi ten k��bek z �aski swojej. Czy ona przypadkiem nie jest w odmiennym stanie?

Dan od�o�y� z westchnieniem ksi��k� o pochodzeniu minera��w w prowincji Uppland i podni�s� k��bek, kt�ry potoczy� si� daleko po pod�odze.

��Kochana babciu, zdrowie Madeleine jest w najlepszym porz�dku i nie oczekuje ona dziecka!

��Naprawd�? O, to szkoda. By�am pewna, �e dziecko w drodze. O ile pami�tam, to jeste�cie ju� osiem lat po �lubie, prawda?

��Tak.

��To dziwne. Jeszcze si� nigdy nie zdarzy�o, �eby kto� z Ludzi Lodu w og�le nie mia� dzieci!

��Nie zdarzy�o si�. Ale znowu z drugiej strony w tej rodzinie nigdy si� ludzie nie rozmna�ali jak kr�liki.

��To prawda. Ale mimo wszystko! Zreszt� wina mo�e by� i po stronie Madeleine.

Dan zwin�� w��czk�, podszed� do Villemo i spojrza� jej w oczy.

��Ale to zostanie mi�dzy nami, babciu! Madeleine sama oskar�a si� dostatecznie, �eby jeszcze dok�ada� jej kamieni do ci�aru, kt�ry i tak d�wiga.

��Nie, uwa�asz, �e ja bym co� powiedzia�a? � zapyta�a zaczepnie. � Co ty sobie w�a�ciwie o mnie my�lisz?

��R�ne rzeczy � mrukn�� Dan.

��Madeleine jest bardzo mi�� dziewczyn� � o�wiadczy�a Villemo i zakl�a brzydko na k��bek, kt�ry znowu potoczy� si� na pod�og�. � Przepraszam za paskudne s�owa! Zapomnij o tym! Ona zawsze by�a bardzo dobra dla nas wszystkich, podnie� k��bek, prosz� ci�, i sprawiacie wra�enie niemal tak samo szcz�liwych, jak ja i Dominik. Po pi��dziesi�ciu latach, Dan! Och, powiniene� by� widzie� twojego dziadka, kiedy by� m�ody! Jaki� to by� przystojny m�czyzna!

��Dziadek teraz te� jest przystojny.

��Tak, ale czy nie uwa�asz, �e zaczyna si� starze�? � powiedzia�a Villemo przyciszonym g�osem. � Ci�gle o czym� zapomina.

��Naprawd�? A kto przedwczoraj zapomnia� swoje r�kawiczki w Morby? A w ubieg�ym tygodniu kapelusz u Wrangel�w?

��O, nie musisz m�wi� o takich drobiazgach! Czy uwa�asz, �e ja wygl�dam staro?

��Najwy�ej na dziewi��dziesi�t lat i ani dnia wi�cej � odpar� Dan szarmancko.

��Ale�, Dan, przecie� ja nawet nie sko�czy�am siedemdziesi�ciu � roze�mia�a si�. � Nie, wiesz, ja my�l�, �e Dominik troch� si� martwi, bo jego linia rodu wygasa�

��Niech babcia nie zrzuca winy na dziadka. To babcia sama si� martwi. Ja zreszt� te�, ale nic nie mo�emy na to poradzi�. Bo przecie� babcia nie my�li, �e z tego powodu porzuc� Madeleine. Nigdy czego� takiego nie zrobi�!

��Nie, jak mog�e� tak pomy�le�? Mog� by� czasem z�o�liwa wobec nad�tych pysza�k�w, ale nigdy nie by�am pozbawionym serca barbarzy�c�. A poza tym wiesz, �e jestem bardzo przywi�zana do Madeleine.

��Wiem � Dan u�miechn�� si� �agodniej. � Wie babcia, wy mnie czasem wzruszacie, babcia i dziadek. Tak jak wczoraj, kiedy podtrzymuj�c si� nawzajem z trudem szli�cie przez park.

��My nigdy nie chodzimy z trudem!

��Zatem szli�cie wolno.

��No, powiedzmy. My tak�e umrzemy razem. Tak postanowili�my.

��Naprawd�? To nawet Pan B�g nie ma w tej sprawie nic do powiedzenia?

Je�li chodzi o nasz� mi�o��, to nie. Ona jest niepodzielna.

��Teraz babcia zaczyna m�wi� �le po szwedzku, a k��bek znowu spad� na pod�og�. Czy nie mo�na by go umie�ci� w jakim� pewniejszym miejscu?

��To znajd� mi takie miejsce! � Villemo spowa�nia�a.

��Czy s�ysza�e�, �e Berit umar�a? Jakie to smutne! strasznie smutne. Biedny Alv i biedna Ingrid! Tyle niedawno zmartwie� z dworem.

��Tak. To okropne, �e kto� tak uzdolniony jak Ingrid musi trwoni� sw�j talent na zajmowanie si� gospodarstwem.

��W zajmowaniu si� gospodarstwem nie ma nic z�ego. Chodzi o to, �e Ingrid zajmuje nieodpowiedni� pozycj�! Chocia�� jak powiadaj�, kobieta nie powinna mie� nic poza cia�em.

Dan zamy�li� si�.

��Mam kilku znajomych uczonych w Christianii � powiedzia� po chwili. � M�g�bym jej tam za�atwi� jakie� zaj�cie.

��Nie s�dz�, �eby Ingrid zadowoli�a si� �zaj�ciem� � powiedzia�a Villemo cierpko. � Jej potrzebna jest praca, i to wyczerpuj�ca, ona we wszystko wkracza z ca�ym zapa�em.

��Tam pewnie by mog�a.

Villemo westchn�a.

��Najbardziej to bym chcia�a, �eby znalaz�a sobie m�a. Alv pisze, �e obieca�a to Berit tylko po to, by matka si� nie martwi�a, ale wcale nie zamierza wyj�� za m��. Chocia� to te� pewnie nie jest �atwe znale�� m�a dziewczynie, kt�ra jest taka inteligentna, a w dodatku obci��ona dziedzictwem Ludzi Lodu. M�czy�ni szukaj� kobiet, kt�re im si� podporz�dkuj� i b�d� ich podziwia�.

��Tak? Naprawd� tacy jeste�my? � zapyta� Dan cierpko. � Nie znam nikogo, kto potrafi tak uog�lnia� jak babcia.

Villemo jednak my�la�a ju� o czym innym.

��No, i ten niezwyk�y list od Vendela, syna Christiany! On ma syna, wiedzia�e� o tym? Dali ma�emu na imi� Orjan. Pi�kny gest wobec szlachetnego cz�owieka� Wiesz, to ten list o krewnych Ludzi Lodu na Syberii tak mnie poruszy�.

��Tak, o wielu sprawach, o kt�rych Vendel pisze, chcia�bym z nim porozmawia�. Mam wra�enie, �e jego odkrycia dotycz�ce Tengela Z�ego s� zdumiewaj�co zgodne z moimi.

��Nie m�g�by� pojecha� do Skanii, �eby go odwiedzi�? On sam nigdzie nie pojedzie z tymi nogami.

��Bez tych n�g, chcia�a babcia powiedzie�. Owszem, sam o tym my�la�em, ale akurat teraz przeprowadzamy w Uppsali wa�ne do�wiadczenia i nie mog� na razie wyje�d�a�.

��Ale pami�taj o tym, Dan. Pami�taj o tym.

��Nie zapomn�, babciu. Jego list naprawd� bardzo mnie zainteresowa�. I co za tragedia z tym dzieckiem, kt�re zosta�o gdzie� daleko, a kt�rego on nigdy nie zobaczy.

Dan zamy�li� si�. Patrzy� przed siebie, niczego nie dostrzegaj�c.

��Zastanawiam si� � powiedzia� w ko�cu. � Zastanawiam si�, jakie oni tam maj� ro�liny na tych arktycznych syberyjskich obszarach�

Babcia Villemo przygl�da�a mu si� z tajemniczym b�yskiem w oczach. Mo�e zapragn�a by� znowu m�oda. M�oda i ��dna przyg�d�

Nied�ugo potem przyszed� list od Ingrid.

Adresowany do Dana. Poufny.

Otwiera� go z ciekawo�ci�. W tym domu nie czytano cudzych list�w. W og�le Ludzie Lodu nie mieli takich zwyczaj�w. Musia�o wi�c by� dla Ingrid niezwykle wa�ne, by list dotar� do w�a�ciwych r�k.

Czyta�.

Drogi Kuzynie!

Nigdy nie przypuszcza�am, �e b�d� zmuszona napisa� ten list i �eby to zrobi�, musia�am pokona� wielki wewn�trzny op�r. Wiesz mi, Dan, przysparzanie Ci problem�w to ostatnia rzecz, jakiej bym chcia�a. Teraz jednak musz� i spr�buj mi wybaczy�!

Tak si� boj�, Dan. Tak strasznie si� boj� o �ycie mojego syna. Jak wiesz, w Grastensholm od dawna panuje gru�lica. Wiesz, �e moja ukochana, niezast�piona matka odesz�a od nas w�a�nie z powodu tej okropnej choroby. Ojciec tak�e jest zara�ony, cho� nie wiem, jak powa�na to sprawa. My�l�, �e do�� gro�na. A teraz zachorowa�y dzieci, z kt�rymi m�j syn si� bawi�, i ja sama paskudnie kaszl� ju� od dawna. Ulvhedin powiada wprawdzie, �e w moim przypadku jest to zwyczajne, chocia� przewlek�e zazi�bienie, ale czy mog� mu wierzy�? Ja musz� zosta� w Grastensholm i pomaga� ojcu, kt�ry bardzo prze�y� �mier� mamy. Ale synka, kt�rego tak strasznie kocham i kt�ry jest wszystkim, co w �yciu mam, musz� st�d wys�a�. On nie mo�e si� zarazi�! Nie mo�e, Dan, on jest takim wspania�ym ch�opcem, najwspanialszym na �wiecie!

I teraz w�a�nie dochodz� do tej gorzkiej prawdy, kt�rej nigdy nie zamierza�am wyjawi�. Wierz mi, ja tego nie chcia�am, ale teraz tak rozpaczliwie si� boj� o �ycie dziecka. Ma�y Daniel syn Ingrid ma teraz siedem lat i urodzi� si� 28 marca 1717 roku. Czy nigdy si� nie zastanawia�e�, kto jest jego ojcem? Policz, Dan, to szybko odkryjesz prawd�! Czy zapomnia�e� szalon� noc w Dolinie Ludzi Lodu po wypiciu czarodziejskiego napoju? I mnie, kt�ra w swoim egoizmie za�y�a �rodek zapobiegaj�cy pocz�ciu? Powiedzia�e� wtedy, �e mo�e �rodek jest za stary i chyba tak by�o. Tak, Dan, ma�y Daniel jest Twoim synem. Nigdy nie bra�e� pod uwag� takiej mo�liwo�ci?

Dlatego teraz musz� uczyni� ten trudny krok i zapyta�, czy by� go do siebie nie wzi��. Ja wiem, �e jeste�cie bezdzietni, i uwa�am, �e to niesprawiedliwe. O ile wiem, Madeleine to dobra dziewczyna. B�dziesz m�g� porozmawia� z ni�? Czy te� wolisz milcze� i po prostu powiedzie�, �e to dziecko krewnych? Ale to si� chyba na nic nie zda, Dan, bo ma�y Daniel jest Twoim �ywym odbiciem. Twoim i wuja Dominika.

My�l�, �e rozumiem Ciebie i rozumiem Madeleine. Je�li ona zdecydowanie odm�wi albo je�li Ty s�dzisz, �e tak zrobi, to zapomnij o wszystkim, poniewa� za nic nie chc�, by m�j ma�y ch�opczyk pojecha� tam nieproszony. Je�li jednak b�dziecie chcieli go przyj��, to prosz�, �eby m�g� u Was zosta�, dop�ki ostatnie resztki choroby nie opuszcz� Grastensholm. Bo nie jestem, niestety, ani taka silna, ani pozbawiona egoizmu, �eby si� go wyrzec na zawsze. On jest �wiat�em mojego �ycia.

Odpowiedz mi najszybciej jak mo�esz! Bior�, oczywi�cie, pod uwag�, �e odrzucisz wielkie ojcowskie powinno�ci w stosunku do Daniela, ale nie przypuszczam, �e m�g�by� by� taki. Znam Ci� jako trze�wego uczonego, ale cz�owieka nie pozbawionego wsp�czucia i mi�o�ci bli�niego.

Wybacz mi! I popro� Madeleine, kt�rej nigdy nie spotka�em, by wybaczy�a mi b�l, jakiego Jej przyczyniam!

Twoja przyjaci�ka Ingrid

Dan uni�s� g�ow�. U�wiadomi� sobie, �e siedzi bez ruchu ju� co najmniej p� godziny, odk�d przeczyta� list.

O Bo�e, co robi�?

Najch�tniej poszed�by do babci prosi� o rad�, ale to by nie by�o w porz�dku wobec Madeleine. Ona musi dowiedzie� si� pierwsza.

Czu�, �e sk�ra napina mu si� na policzkach, i domy�la� si�, �e to od nie wytartych �ez. A wi�c p�aka� i nawet tego nie zauwa�y�.

Daniel syn Ingrid�

Co ze mnie za idiota! �e te� si� niczego nie domy�li�em! Ale prawd� powiedziawszy, nie po�wi�ca� ma�emu ch�opcu z Grastensholm zbyt wiele uwagi.

Do pokoju wesz�a Madeleine, �adnie zbudowana, o blond w�osach, sympatyczna.

��Co si� sta�o, Dan? Wygl�dasz� na wzburzonego?

Dan nie m�g� wydoby� g�osu, wykrztusi� szeptem:

��Dosta�em taki list�

��Tak?

Dan westchn�� g��boko.

��Najlepiej sama przeczytaj.

Madeleine spojrza�a na adres.

��Przecie� to poufne.

��Tak, ale wierz mi, Madeleine, ja nic o tym nie wiedzia�em. Teraz wychodz�. Zostawiam ci� sam�, �eby� mog�a si� zastanowi�. Nie mo�emy rozmawia�, zanim si� troch� nie opanujemy.

Przygl�da�a mu si� z uwag�. Nigdy jeszcze nie widzia�a m�a z tak poszarza�� twarz�, tak roztrz�sionego i przygn�bionego.

��I wcale ci� nie prosz� o wybaczenie, Madeleine. Tylko o zrozumienie. Tu chodzi�o o jeden z czarodziejskich wywar�w Ludzi Lodu. �adne z nas nie przewidywa�o konsekwencji.

Po tych zagadkowych s�owach wyszed�.

��Znajdziesz mnie w ogrodzie � powiedzia� ju� w drzwiach. � Gdyby� chcia�a jeszcze ze mn� rozmawia�. Ale nie spiesz si�.

Madeleine unios�a list i zacz�a czyta�. Ju� po pierwszych linijkach musia�a jednak usi���, jakby domy�la�a si�, co b�dzie dalej.

Dan d�ugo czeka� w ogrodzie. Powietrze by�o jeszcze zimne i zaczyna� marzn��. Ale chcia� czeka�. Je�eli ona w og�le mia�a przyj��.

Mia� teraz czas, by gruntownie przemy�le� sprawy i �eby si� uspokoi�. Wiedzia� ju�, co by chcia� zrobi�. Wszystko zale�y jednak od Madeleine. No i, oczywi�cie, od pozosta�ych cz�onk�w rodziny, od mamy i ojca, babci i dziadka.

Jedyn� osob�, w kt�rej reakcj� nie w�tpi�, by�a babcia.

Nie us�ysza�, jak Madeleine podesz�a i stan�a za jego plecami.

Pe�en najgorszych przeczu� spojrza� jej w twarz. Wsta� z �awki, na kt�rej siedzia�.

Niepewny u�miech dr�a� na jej wargach. Oczy mia�a du�e i bezradne, a twarz l�ni�c�, bo pewnie stara�a si� zmy� �lady �ez.

Dan nie by� w stanie nic powiedzie�, czu� tylko, �e zdradzieckie �zy znowu zaczynaj� go d�awi�.

D�ugo trwa�a cisza. W ko�cu Dan zdoby� si� na s�owa, przypominaj�ce j�k:

��Tak mi przykro, Madeleine, �e sprawi�em ci tyle b�lu!

Ona prze�kn�a �lin� i zapyta�a:

��To by�o jeszcze przed naszym �lubem, prawda?

��Tak, ale i ja, i Ingrid byli�my zar�czeni. Wyt�umacz� ci, jak to by�o z tymi proszkami. Ulvhedin by� z nami i on mo�e za�wiadczy�, �e o �adnych uczuciach w og�le nie by�o wtedy mowy. Ingrid i ja k��cili�my si� przez ca�� drog� w czasie tej przekl�tej wyprawy do Doliny Ludzi Lodu. Sprzeczali�my si� o to, kt�re z nas jest bardziej uzdolnione i o podobne g�upstwa. To Ingrid i Ulvhedin sporz�dzili te wywary, ka�de sw�j, z magicznych sk�adnik�w, kt�re znale�li w skarbie Ludzi Lodu, o tym ci przecie� opowiada�em. Wtedy �adne z nas nie przypuszcza�o nawet, jakie to niebezpieczne. To, co przyrz�dzi�a Ingrid, by�o napojem mi�osnym, ale nie takim, kt�ry powoduje, �e ludzie si� w sobie zakochuj�, nie, ten dzia�a� wy��cznie na sfer� erotyczn�. Teraz nie pami�tam, czy ona mi powiedzia�a, jakie to b�dzie mia�o dzia�anie, czy nie, ale w ka�dym razie, zach�cony przez ni�, spr�bowa�em. Pami�tam, �e si� �miali�my. Ulvhedin przygotowa� co� ca�kiem innego i poszed� sobie, odurzony swoim napojem. O jego przygodach opowiem ci innym razem. Ja zasn��em. Ingrid tak�e. A potem obudzili�my si�, trzymaj�c si� nawzajem w obj�ciach. Madeleine, ten nap�j okaza� si� straszny! Byli�my jak szaleni. Nie mieli�my poj�cia, co robimy. A potem wstydzili�my si� potwornie.

��A ona� Ingrid� za�y�a jaki� �rodek, �eby zapobiec nast�pstwom, prawda?

��Tak, ale to najwyra�niej w og�le nie dzia�a�o.

��I nic nie powiedzia�a przez te wszystkie lata?

��Wiedzia�a przecie�, �e o�eni�em si� z tob�. Po prostu nie chcia�a niszczy� naszego ma��e�stwa. Ingrid jest niewiarygodnie dumna. I bardzo prostolinijna.

��Jak zrozumia�am, ona wiele wycierpia�a w pierwszym okresie. Kiedy jej narzeczony umar� i zosta�a sama.

��Chyba tak by�o.

��I mimo to nic ci nie powiedzia�a?

Dan roze�mia� si� jako� bezradnie.

��Teraz przynajmniej wiesz, �e nie z twojej winy nie mamy dzieci.

Madeleine spojrza�a na niego zdumiona.

��Chyba jest akurat odwrotnie! To przecie� dow�d, �e ty mo�esz mie� dzieci, a nie ja.

��Och, nie zrozumia�a� mnie. My z Ludzi Lodu rzadko miewamy wi�cej ni� jedno dziecko. Rekordem by�o troje i to by�a wielka sensacja. Skoro wi�c ja ju� mam jedno dziecko, to jasne, �e nie mo�emy mie� wi�cej.

Madeleine milcza�a. W zamy�leniu g�adzi�a krzew, na kt�rym jeszcze nie pokaza�y si� p�czki.

W ko�cu spojrza�a na niego jasnym wzrokiem.

��To kiedy jedziemy po ch�opca?

Dan wyda� st�umiony okrzyk. Potem obj�� Madeleine i mocno przytuli�. D�ugo tak stali, obj�ci, pozwalaj�c p�yn�� �zom, zanim si� nie opanowali na tyle, by m�c wr�ci� do domu.

Tego wieczora zebrali ca�� rodzin� i wyja�nili, co si� sta�o. Po pierwszym zaskoczeniu, nieko�cz�cych si� pytaniach i odpowiedziach, wszyscy zdali sobie spraw� z tego, �e nikt nie jest bardziej oczekiwany w tym domu ni� ma�y Daniel. Villemo by�a niebywale przej�ta, nie przestawa�a opowiada�, ile to rado�ci ich czeka wraz z pojawieniem si� ch�opca. Syn jej wnuka! Dominik tak�e wygl�da� na g��boko wzruszonego. Jego linia rodu nie wyga�nie. Ta linia, kt�r� zapocz�tkowa� Tarjei, niezwykle uzdolniony najstarszy syn Arego, wnuk Tengela Dobrego. Dominik by� teraz g�ow� rodu jako najstarszy m�ski potomek w prostej linii. Po nim przejmie t� godno�� jego syn, Tengel, potem Dan. No i teraz jest te� nast�pca Dana: Daniel syn Ingrid Lind z Ludzi Lodu.

Wszyscy zebrani postanowili, �e ch�opiec powinien zachowa� nazwisko matki. Na pami�tk� silnej kobiety o czystym sercu, kt�ra musia�a d�wiga� ci�ar dziedzictwa, a mimo to zdo�a�a sama pokona� tyle przeciwno�ci.

Dan zamierza� pocz�tkowo jecha� sam, ale Madeleine nie ust�powa�a. Nigdy jeszcze nie spotka�a norweskiej rodziny Dana, a poza tym po kobiecemu ciekawa by�a Ingrid, kt�rej, cho� to mo�e dziwne, wcale nie traktowa�a jak rywalki. Widzia�a w niej jedynie nieszcz�liw�, godn� szacunku siostr�.

Zreszt� Daniel powinien pozna� ich oboje, zanim opu�ci matk�, przekonywa�a nie bez racji.

Sp�dzili w Norwegii dziesi�� dni. D�u�ej nie chcieli zosta� z obawy, �eby oni sami nie zawlekli zarazy do Szwecji. Je�li chodzi o Daniela, to mogli jedynie mie� nadziej�, �e jest zdrowy. Na to zreszt� wygl�da�o.

Przed wyjazdem Dan znalaz� czas, by odwiedzi� swoich koleg�w w Christianii. Najpierw sam. Spotka� si� tam z du�ym zrozumieniem dla swojej sprawy, wobec czego nast�pnym razem zabra� Ingrid, by przedstawi� j� uczonemu gronu, kt�re zreszt� natychmiast chcia�o si� zorientowa� w jej umiej�tno�ciach. Nie by�y mo�e zbyt rozlegle, lecz jej bystra inteligencja, zdolno�� pojmowania i wyci�gania wniosk�w w zakresie nauk przyrodniczych zaimponowa�y im. Zgodzili si� niezw�ocznie powierzy� jej prace nad katalogowaniem zbior�w i inne, kt�re mog�a wykonywa� w domu i tylko raz w tygodniu je�dzi� do Christianii.

Dan u�miecha� si� pod nosem. Jego nieco przysypani py�em uczonych ksi�g koledzy wprost rozkwitli na widok Ingrid i ju� z rado�ci� oczekiwali jej nast�pnych wizyt. Ona sama tak�e wygl�da�a na uszcz�liwion�, �e znajdzie si� w nowym, ciekawym �rodowisku. By� tam jeden m�ody uczony w jej wieku i jeszcze samotny� Dan nie m�g� nie zauwa�y� pow��czystych spojrze�, jakie Ingrid i on posy�ali sobie nawzajem.

W drodze powrotnej Ingrid by�a oszo�omiona i radosna. M�wi�a i m�wi�a. A� nagle zamilk�a.

��Dan, ty draniu! Specjalnie tak wszystko zorganizowa�e�, �ebym my�la�a o czym innym, nie tylko o po�egnaniu z Danielem.

��W�a�ciwie to nie � odpar� Dan, kt�ry siedzia� pomi�dzy swoj� �on� a Ingrid i trzyma� lejce. � Ale je�li ma ci to pom�c, to znakomicie!

Madeleine wtr�ci�a delikatnie:

��A poza tym do Szwecji nie jest przecie� tak strasznie daleko, prawda? Mo�esz zawsze przyjecha�, je�li t�sknota stanie si� zbyt dokuczliwa.

��Jeste�cie tacy mili, tacy mili � Ingrid nagle jako� dziwnie zapiszcza�a. � Ale wiecie, nawet je�li b�dzie mi Daniela brakowa� niezno�nie, to b�d� nareszcie o niego spokojna.

��Rozumiemy to dobrze � powiedzia� Dan. � Mo�esz by� pewna, �e moi rodzice b�d� go uwielbia�. Nie m�wi�c ju� o babci i dziadku!

��I powinna� wiedzie�, Ingrid � o�wiadczy�a Madeleine � �e cho� ju� teraz bardzo kocham Daniela, to nigdy nie b�d� pr�bowa�a z tob� o niego walczy�. On jest tw�j, to ty jeste� jego matk� i nigdy o tym nie zapomn�. Ale u nas zawsze b�dzie mia� dom.

Ingrid odwr�ci�a si� gwa�townie.

��Zdaje mi si�, �e znowu mam katar � powiedzia�a niewyra�nie.

W dniu wyjazdu przysz�a do Dana i Madeleine ze starannie owi�zan� paczuszk�.

��We�cie to. To nale�y do Daniela.

��A co to takiego? � zapyta� Dan.

��Tobie nie b�dzie si� to podoba�o. Ale, jak m�wi�, nale�y do Daniela. Nie ulega to dla mnie w�tpliwo�ci. Sama nie wiem dlaczego, ale to go ca�y czas chroni. Tylko dzi�ki temu Daniel dzi� �yje.

Dan drgn��.

��Alrauna?

��Za ka�dym razem, kiedy Danielowi co� grozi�o, bezpo�rednio lub po�rednio, alrauna mu pomaga�a. On nie musi mie� tego na sobie, korze� jest zbyt du�y jak na jego ma�� szyjk�, ale dbajcie, �eby si� zawsze znajdowa� w pobli�u. Schowany.

Dan z wahaniem wyci�gn�� r�k� i odebra� pakiet.

��Jeste� pewna, �e to potrzebne?

��Absolutnie! Upiera�am si�, �eby to dosta�, bo my�la�am, �e przyniesie mi szcz�cie, ale alrauna idzie za Danielem. Cho� przecie� on nie jest dotkni�ty dziedzictwem.

��Alrauna nigdy nie przynosi�a szcz�cia dotkni�tym.

��Tak, to prawda. Ale ona nale�y do Ludzi Lodu. Co� mi m�wi, �e� Nie, to oczywi�cie niem�dre, ale je�li dobrze pami�tam, to Tengel Z�y jej nie mia�?

��Masz racj�.

��Wi�c mo�e alrauna dzia�a przeciwko jego z�ej sile?

��Nigdy w ka�dym razie nie pomaga�a tym, kt�rzy zostali stworzeni na podobie�stwo Tengela Z�ego, nie. No dobrze, Ingrid, b�d� jej strzeg� najlepiej jak potrafi�. Przerazi�a mnie ona kiedy� �miertelnie, ale teraz j� wezm�. Dla Daniela.

��Dzi�kuj� ci. Teraz b�d� ju� naprawd� spokojna. I po�wi�c� troch� czasu na to, by uwie�� twojego m�odego koleg� z Christianii!

Dan roze�mia� si�.

��My�l�, �e zbyt du�o czasu ci to nie zabierze. Pozdr�w jeszcze raz wszystkich w Elistrand, Ingrid. Wczoraj przekazali nam wspania�� wiadomo��, �e Jon i Branja oczekuj� dziecka. Ulvhedin jako dziadek� No, no, do czego to dosz�o.

Madeleine u�miecha�a si� �agodnie.

��Dlaczego nie? Je�li wszyscy obci��eni w rodzie Ludzi Lodu s� tacy jak ty i Ulvhedin, Ingrid, to naprawd� nie wiem, na co wy si� skar�ycie.

Ingrid spowa�nia�a.

��Nie wszyscy dotkni�ci s� tacy jak my. A my tak�e musimy w sobie zwalcza� si�y i pragnienia, o kt�rych lepiej nie m�wi�.

W ko�cu nadesz�a ta trudna chwila, kiedy musia�a si� po�egna� z Danielem.

Nie wiadomo na jak d�ugo.

Ma�y Daniel bardzo szybko poczu� si� w my�liwskim zameczku w Morby jak w domu. Ingrid pisywa�a do niego co tydzie�, a Madeleine nauczy�a go czyta� i pisa� po szwedzku, by m�g� odpowiada� na listy matki. Ingrid otrzymywa�a wi�c czasami bardzo zabawne karteczki:

Ja dosta�em ma�ego kodka i ja mam si� uczy� muwi tata mam nadziej� mama zdrowa. Pozdruf dziadka. I Ulvhedina i wszystkich innych. Gor�ce u�ciski mamy oddany Daniel.

Wszystko g�sto wykaligrafowane u g�ry kartki, jak to dzieci zazwyczaj czyni�. Radosne na pocz�tku, a pod koniec smutne.

Li�ciki te by�y dla Ingrid najdro�szym skarbem.

Poza tym jednak prowadzi�a niezmiernie szcz�liwe �ycie. W dwa lata po wyje�dzie Daniela wysz�a za m�� za koleg� Dana z Christianii. By� to cz�owiek niezamo�ny, ale w posagu Ingrid dostali przecie� Grastensholm, z tym tylko zastrze�eniem, �e maj�tek powinien w przysz�o�ci dziedziczy� Daniel.

M�oda para pojecha�a z wizyt� do Szwecji i trudno opisa� rado��, jak� ponowne spotkanie da�o i matce, i synowi. Ingrid mog�a zapewni�, �e jest ju� zupe�nie zdrowa, wszelki kaszel dawno ust�pi�, ale Alv nie wyzdrowia�, niestety. Nadal dr�czy�y go b�le w piersiach, mia� k�opoty z oddychaniem, Ingrid wi�c w �adnym razie nie zdecydowa�aby si� jeszcze zabra� Daniela do Grastensholm. Poza tym ch�opiec znakomicie czu� si� w Szwecji, zreszt� by�o przecie� tak, jak powiedzia�a Madeleine: odleg�o�� pomi�dzy Morby i Grastensholm nie jest znowu taka wielka, je�li ma si� do kogo jecha�.

Ingrid opowiada�a te�, �e w Elistrand nikt nie choruje, s� nadzwyczajnie odporni. Jon i Branja maj� ma�ego synka, kt�rego nazwali Ulf. Tristan i jego �ona, Marina, tak�e czuj� si� dobrze. Ona jest babk� ma�ego Ulfa, on pradziadkiem. Ich sytuacja rodzinna by�a rzeczywi�cie bardzo skomplikowana i nawet nie pr�bowali wyja�nia� jej obcym.

Ingrid, podobnie jak Ulvhedin, stara�a si� trzyma� w szachu swoje ponadnaturalne zdolno�ci. Od czasu do czasu jednak, gdy pragnienie, �eby troch� poeksperymentowa�, stawa�o si� trudne do zniesienia, spotykali si� oboje w starej cz�ci domu w Lipowej Alei i wydobywali z ukrycia troch� magicznych �rodk�w Ludzi Lodu. W �adnym razie nikt nie m�g� si� o tym dowiedzie�, tote� Ingrid o niczym nie wspomnia�a w Morby. Ani s�owa o lalce, kt�r� oboje zrobili, a kt�ra kropka w kropk� podobna by�a do z�o�liwej �ony komornika, wygaduj�cej paskudne rzeczy o Ingrid, ani o tym, �e potem bardzo d�ugo bab� okropnie bola�y z�by. Ani o napoju, kt�ry dawali krowom w Grastensholm i Elistrand, �eby si� lepiej doi�y. Wszelkie zio�a mi�osne trzymali jednak w g��bokim ukryciu. Byli szcz�liwi i zadowoleni z tego, co los im da�. Ulvhedin z Elis�, a Ingrid z Ernestem, bo tak mia� na imi� �w m�ody, o pogodnym usposobieniu uczony.

Czas mija�. Daniel sko�czy� dwana�cie lat i zacz�� nauk� w szkole w Uppsali. Przygotowywa� si� do studi�w uniwersyteckich. By� to ch�opiec rozs�dny i zdolny, cho� mo�e nie tak jak Dan i Ingrid oczekiwali. A tak�e jak oczekiwa�a tego Villemo, bo nikt nie ub�stwia� ch�opca bardziej ni� ona, nikt te� nie robi� tak wiele, by wypaczy� jego charakter. Ale on by� na szcz�cie du�o rozs�dniejszy ni� jego prababka.

Gabriel Oxenstierna na zamku Morby, z kt�rym rodzina Lind�w z Ludzi Lodu by�a od dawna zwi�zana, mia� czterna�cioro dzieci. Teraz �y�o z nich zaledwie pi�cioro � cztery c�rki i syn Goran. Wybra� on karier� wojskow�, jako podchor��y uczestniczy� w wyprawie przeciw Norwegii i by� w 1718 roku pod Fredrikshald, gdzie poleg� jego kr�l. Goran Oxenstierna mia� odegra� wa�n� rol� w �yciu Dana i Daniela. Na razie jednak nikt jeszcze o tym nie wiedzia�.

Pewnego zimowego poranka 1730 roku Villemo obudzi�a si� jak zwykle u boku Dominika.

��Aha! � zawo�a�a weso�o. � Wstawaj, ty �piochu! Dzisiaj obudzi�am si� wcze�niej ni� ty!

Nigdy przedtem co� takiego si� nie zdarza�o, bowiem Dominik, jak wi�kszo�� starszych pan�w, wstawa� bardzo wcze�nie.

Villemo poczochra�a jego bia�e w�osy.

���piochu, od dawna jest ju� dzie�!

Wtedy spostrzeg�a, �e twarz Dominika jest tak samo bia�a jak jego w�osy. Dr��cymi palcami dotkn�a sk�ry m�a. By�a lodowato zimna.

Broda Villemo zacz�a si� trz���.

��Och, nie� Och, nie� � za�ka�a bezradnie. A potem krzykn�a rozpaczliwie: � Tengel! Sigrid! Na pomoc!

Przybiegli natychmiast i zaj�li si� wszystkim, co nale�a�o teraz zrobi�, r�wnie og�uszeni b�lem jak ona, ale zdolni mimo wszystko do dzia�ania. Przez jaki� czas w pokoju panowa� kompletny chaos. Wszyscy wchodzili i wychodzili, w ko�cu jednak Villemo zosta�a sama. Siedzia�a na swojej po�owie ��ka z bezradnie opuszczonymi r�kami.

��Mieli�my przecie� umrze� razem � m�wi�a nieustannie. � Mieli�my umrze� razem!

Przez ca�y dzie� wci�� powtarza�a te s�owa.

Madeleine i Sigrid stara�y si� j� ubra�, przynajmniej w szlafrok i ranne pantofle, i zabra�y do salonu. Tam musia�y j� zostawi�, tyle by�o zaj�� zwi�zanych z pogrzebem.

��Dominiku � szepta�a Villemo. � Dlaczego to zrobi�e�? Dlaczego nie poczeka�e� na mnie? Przecie� obieca�e�, �e umrzemy razem.

Chyba wymaga�a za wiele, cho� Dominik nie by� od niej du�o starszy � mia� siedemdziesi�t osiem lat, a ona siedemdziesi�t cztery. Kto� powiedzia� przy niej: �Dziadek mia� tak� �mier�, jakiej tylko mo�na sobie �yczy�, babciu� � ale ona kiwa�a g�ow�, nieobecna duchem. Kto� inny stara� si� wmusi� w ni� troch� jedzenia. Wielokrotnie w ci�gu dnia. Villemo chodzi�a, oczywi�cie, po domu, czasem co� do kogo� powiedzia�a � a mo�e zreszt� nie, mo�e to tylko oni z ni� rozmawiali, ona za� powtarza�a wci��, �e mieli z Dominikiem umrze� razem, a on, dra�, z�ama� umow�.

Przyszed� pastor i m�wi� r�ne pi�kne s�owa, ale ona si� tym nie interesowa�a. Nareszcie wieczorem wszyscy poszli spa�.

Dominika ju� nie by�o. Zabrali go. Villemo nie chcia�a si� po�o�y�. Jeszcze nie teraz. Domownicy pozwolili jej zosta� tam, gdzie by�a, w g��bokim fotelu Dominika, w kt�rym lubi� posiedzie� i poczyta� przed snem. Drzwi zostawiono otwarte na wypadek, gdyby czego� potrzebowa�a.

Wszyscy byli bardzo dobrzy i cierpliwi, ale niczego nie rozumieli. Dominika ju� nie ma, a ona wci�� �yje.

W domu panowa�a cisza.

Mo�e Dominik jest w Norwegii? Mo�e jego dusza pow�drowa�a tam, gdzie jest dom Ludzi Lodu? Do parafii Grastensholm?

Do Elistrand, gdzie kiedy� pokazywa�a mu sw�j pok�j? Gdzie nauczy�a si� go kocha�?

Wok� niej panowa� ch��d. Na dworze ksi�yc o�wietla� topniej�cy wczesnowiosenny �nieg.

Czy ona wysz�a na dw�r?

Tak, wysz�a. Z ty�u za ni� le�a� zameczek my�liwski. Nie mia�a tam ju� nic do roboty, skoro Dominika nie by�o.

Powinna p�j�� do Norwegii. go on na pewno tam jest. Tam na ni� czeka. Po prostu musia� p�j�� przed ni�. A ona p�jdzie za nim.

Sz�a po rozmok�ym �niegu, bielej�c� w mroku drog�, krucha, ma�a figurka w ciemnym szlafroku. Kiedy si� skupi�a, mog�a sobie przypomnie�, �e niedawno przemkn�a po kryjomu pod drzwiami Tengela i Sigrid, tak �eby jej nie us�yszeli. Musia�a przecie� p�j�� za Dominikiem, czy oni tego nie rozumiej�?

Ostro�nie otworzy�a drzwi wyj�ciowe, �eby nie skrzypn�y. Nikt nie m�g� jej zobaczy� ani us�ysze�.

Norwegia le�y na zach�d st�d. Musia�a wi�c kierowa� si� na zach�d, tak prosto jak to tylko mo�liwe. Rozci�ga�y si� tam rozleg�e ��ki, r�wniny Upplandii, dobrze by�o t�dy w�drowa�. �adnych pos�pnych las�w, budz�cych l�k. Przynajmniej na razie.

Wybranym w rodzinie Ludzi Lodu, takim jak ona i Dominik, zawsze sprzyja�o szcz�cie, wi�c chyba wszystko p�jdzie dobrze.

Nie ma Dominika.

Cierpienie pulsowa�o w ca�ym ciele i zag�usza�o wszelkie inne uczucia. By�a samotn� kobiet�, p�przytomn� z b�lu i �alu, brn�c� z trudem po ci�kim, lepkim �niegu.

Sz�a, sz�a i sz�a. Stopy, zmarzni�te teraz niczym bry�ki lodu, �lizga�y si� niepokoj�co przy ka�dym kroku, kolana ugina�y si� ze zm�czenia.

Ksi�yc w�drowa� po nocnym niebie. Krajobraz zmienia� si�, ale nie za bardzo. Nadal przewa�a�a p�aska r�wnina, z rzadka tylko na horyzoncie ukazywa�o si� jakie� wzniesienie albo niedu�y zagajnik.

Dominiku!

Powiniene� by� poczeka�.

Mieli�my przecie� umrze� razem, czy zapomnia�e� o tym?

Upad�a, twarz oblepi� szczelnie lepki �nieg. Szybko jednak si� podnios�a i uparcie sz�a dalej.

Na wschodzie, za jej plecami, niebo zaczyna�o ja�nie�, ale wci�� jeszcze nad �wiatem panowa� ksi�yc i drobna sylwetka Villemo, �lizgaj�ca si� po �niegu, rzuca�a na ziemi� wyd�u�ony cie�.

Nie, nie �lizga�a si�. Potyka�a si�, chwia�a na nogach, tak nale�y to okre�li�.

Villemo zapomnia�a o Norwegii, zapomnia�a, dlaczego tak uparcie brnie do przodu, z takim trudem wyci�ga nogi z g��bokiego �niegu.

Dawno przesta�a unosi� po�y szlafroka, ju� i tak by� mokry od wody i lepkiego �niegu, gorzej by� nie mog�o. Nie zliczy�aby, ile razy upad�a i le�a�a na ziemi.

Jaki� pies szczeka� w zagrodzie po drugiej stronie r�wniny, ale Villemo si� tym nie przejmowa�a.

�wit zacz�� odbiera� blask ksi�ycowi. Villemo pami�ta�a tylko rozpacz. T�sknot� za Dominikiem.

Nogi nie chcia�y jej dalej nie��. Serce wali�o g�ucho i bole�nie, bardzo bole�nie. Upad�a na kolana i zanurzy�a twarz w �niegu.

Chcia�a spa�. Pogr��y� si� w d�ugim, d�ugim �nie.

Czyje� delikatne r�ce obj�y j� i podnios�y. Kto� j� ni�s�.

Villemo otworzy�a oczy i zobaczy�a czyj�� twarz. By�o jej tak lekko, tak cudownie lekko, ciep�o i bezpiecznie.

U�miechn�a si�, gdy pozna�a, do kogo nale�y ta ciep�a, przyjazna twarz:

��Tengel Dobry � szepn�a. � Ja wiedzia�am, �e was odnajd�.

��Wyjd�, Villemo, ze swojej ziemskiej pow�oki � powiedzia� �agodnie. � Teraz jeste� jedn� z nas.

��Jedn� z was?

��Jedn� z wybranych w�r�d Ludzi Lodu. Teraz zaczyna si� twoje nowe zadanie: przychodzi�, kiedy twoi krewni b�d� ci� potrzebowa�.

��Czy Dominik te� tu jest?

��Dominik jest, oczywi�cie. I Sol. I my wszyscy, kt�rzy pr�bowali�my obr�ci� na dobre to tragiczne dziedzictwo, z kt�rym przyszli�my na �wiat.

��Ale z�ych nie ma? Tengela Z�ego�?.

��Nie, jakim sposobem on i jemu podobni mogliby pomaga� naszym ukochanym? Nie, Villemo, on nie b�dzie ci� tutaj niepokoi�.

��Czy jest nas wielu?

��Z tob� i Dominikiem dwana�cioro. P�niej, znacznie p�niej, przyjdzie Ulvhedin i Ingrid, a potem jeszcze kto�, kogo nie znasz, ale kto ju� si� urodzi�.

��Och � szepn�a Villemo. � Czy Niklas jest tu tak�e?

��Oczywi�cie!

��Ale Irmelin nie ma?

��Nie, Irmelin nie. Ona nie nale�a�a do wybranych. Nie ma te� Kolgrima. On chcia� by� z�ym. Spotkasz natomiast mego wnuka Tronda. I jeszcze innych, kt�rzy �yli na d�ugo przed tob�.

��Tak si� ciesz�, Tengelu Dobry. Je�li tylko Dominik�

Tengel u�miechn�� si� i odwr�ci� g�ow�. Spojrza�a w �lad za nim, a tam sta� Dominik, m�ody i pi�kny, jak w czasie, kiedy si� w nim zakocha�a.

��Tam jeste� � szepn�a. � Odszed�e� ode mnie, Dominiku. Nie zd��y�am p�j�� razem z tob�.

��Ale teraz znowu jeste�my razem � u�miechn�� si�.

Podszed� i uni�s� j�, a wtedy zobaczy�a pozosta�ych, kt�rzy otoczyli ich ko�em. Powierzchowno�� niekt�rych mog�a budzi� groz�. Inni odznaczali si� niepospolit� urod�. Villemo wiedzia�a, �e jest znowu m�oda i ubrana jak oni, w proste, ale pi�kne rzeczy. A w �rodku gromadki sta� Niklas!

��Witaj u nas, Villemo � u�miechn�a si� m�oda kobieta o promiennych oczach, w kt�rej Villemo rozpozna�a Sol. � B�dziecie nam bardzo potrzebni, ty i Dominik, bo czekaj� nas trudne chwile, je�li chcemy chroni� �yj�cych cz�onk�w naszego rodu.

Villemo zmarszczy�a czo�o.

��Oni mieli ostatnio tyle k�opot�w.

Tengel Dobry potrz�sn�� g�ow�.

��Nie chodzi nam o ziemskie zmartwienia, te zreszt� ju� min�y. Ale troje z tych, kt�rzy teraz �yj�, niebawem stanie wobec decyduj�cych wydarze� w historii Ludzi Lodu.

��Troje z nich? Czy ja ich znam? Czy to kt�re� z moich?

��Tylko jedno. Dwojga pozosta�ych nigdy nie spotka�a�. Oni b�d� musieli p�j�� w g��b, Villemo. A� do samych �r�de� �ycia. Jedno z tych trojga b�dzie musia�o przej�� t� drog� samotnie.

��Vendel Grip m�wi� o �r�d�ach �ycia � powiedzia�a, poruszona.

��I to o nie w�a�nie chodzi. Tengel Dobry ma wszelkie powody do niepokoju.

��Czy to dotyczy Dana?

��Dan by� bardzo bliski rozwi�zania, ale go nie znalaz�. Chc� jednak wierzy�, �e m�j imiennik, Tengel Z�y, prze�y� chwile niepokoju. Vendel tak�e zbli�y� si� do celu, ale to �aden z nich nie b�dzie musia� przej�� tej �miertelnie niebezpiecznej drogi � powiedzia� Tengel Dobry.

��Jedno z obci��onych dziedzictwem?

��Jedno z obci��onych, jedno wybrane i jedno ze zwyczajnych �miertelnik�w.

��Jeden z moich, powiedzia�e�?

��On ma silnego obro�c�, nie b�j si�! A poza tym my b�dziemy go wspiera�, jak d�ugo potrafimy. Ale teraz chod�! Dzie� si� zbli�a, ludzie �yj�cy nied�ugo zaczn� si� budzi�!

Dominik uj�� j� za r�k�. U�miechn�a si� do niego. Wszystko by�o takie bezpieczne, wszelki l�k ust�pi�.

Dominik znowu by� przy niej.

�lady Villemo na mokrym �niegu widoczne by�y wyra�nie. Tengel M�odszy i Dan, i wszyscy, kt�rzy wyruszyli z nimi na poszukiwanie, nie mogli si� nadziwi�, jak daleko zasz�a ta ma�a, krucha, siedemdziesi�cioczteroletnia pani. W ko�cu zobaczyli na polu cia�o, z kt�rego �ycie ju� usz�o. Wzi�li je na r�ce i ponie�li do domu.

��To straszne � szepn�� Tengel M�odszy.

��Tak jest chyba najlepiej � odpar� Dan. � Nie s�dz�, by babcia mog�a �y� bez dziadka. Zdaje mi si�, �e wygl�da na szcz�liw�.

��Ale �e te� jej nie upilnowali�my! Nie rozumiem, jak jej si� uda�o wyj�� z domu!

��Babcia zawsze umia�a zrobi� to, na czym jej zale�a�o � u�miechn�� si� Dan. � Tylko kiedy czego� nie chcia�a zrobi�, stawa�a si� bezradna i stara, nie rozumia�a, co si� do niej m�wi.

��Tak, masz racj� � u�miechn�� si� Tengel bole�nie.

We wspania�ym pogrzebie w ko�ciele Esterna uczestniczy� hrabia Goran Oxenstierna i wielu innych wysoko postawionych pan�w. Obecni byli zar�wno cywile, jak i oficerowie, bowiem Dominik Lind z Ludzi Lodu s�u�y� przecie� jako kr�lewski kurier. A pe�n� �ycia Villemo wszyscy w okolicy bardzo lubili.

Pastor pi�knie m�wi� o ich trwaj�cej ca�e �ycie mi�o�ci, cho� wiedzia�, oczywi�cie, �e pani Villemo nie wydeptywa�a �cie�ek do ko�cio�a ze szczeg�lnym zapa�em.

Ale nie trzeba by� ma�ostkowym w obliczu �mierci, poza tym jego mowy s�ucha�o wielu dostojnych pan�w i pa�, a wreszcie Lindowie z Ludzi Lodu zawsze w niedziel� po nabo�e�stwie podawali tak� �wietn� kaw�. Nale�y za� powiedzie�, �e nie wsz�dzie cz�stowano tym nowomodnym rarytasem, tylko najznakomitsze kr�gi mog�y sobie na to pozwoli�. Skoro niedzielna kawa bywa�a w zamku my�liwskim taka wyborna, to mo�na si� te� by�o spodziewa� godnego pocz�stunku na stypie.

Tak wi�c proboszcz po�egna� oboje ma��onk�w wspania�� mow�. Zebrani byli g��boko poruszeni, a po ceremonii wszyscy udali si� do zamku. Nikt z zaproszonych nie chcia� straci� takiej okazji.

Po pogrzebie w zamku my�liwskim zrobi�o si� pusto, cho� Sigrid i Madeleine poczu�y si� spokojniejsze. Wci�� martwi�y si� o zdrowie obojga dziadk�w, gdy wi�c oni dotarli do kresu swojej ziemskiej w�dr�wki, l�k ust�pi�, a jego miejsce wype�ni� spok�j i cichy �al. Sigrid mog�a zaj�� ich cz�� domu, mieszkali bowiem w do�� du�ej ciasnocie. Teraz zrobi�o si� lu�niej.

Ale d�ugo jeszcze my�leli przy r�nych okazjach. To trzeba powiedzie� babci i dziadkowi. Albo: Oni powinni to zobaczy�!

Wtedy pustka i t�sknota zdawa�y si� nie mie� granic. Miejsca Villemo i Dominika nikt nie by� w stanie wype�ni�. Rodzina czu�a si� w jaki� spos�b zdradzona.

Daniel zacz�� chodzi� do szko�y w Uppsali, �eby przygotowa� si� do studi�w uniwersyteckich. Mieszka� w szkole, ale na niedziele Madeleine i Dan zabierali go do domu. Nic im jednak nie m�wi� o udr�kach, jakie musieli prze�ywa� on i jego koledzy. W tamtych czasach nauczyciele cz�sto zachowywali si� wobec uczni�w despotycznie, uwa�ali, �e wiedz� i dobre maniery trzeba im wbija� poprzez sk�r�. Najbardziej nara�eni byli, oczywi�cie, najs�absi ch�opcy, stawali si� prawdziwymi koz�ami ofiarnymi, na nich nauczyciele demonstrowali swoj� przewag�.

Pocz�tkowo Daniel zachowywa� bierno��. Zawsze dotychczas spotyka� tylko dobro� i traktowaniem w szkole by� jak pora�ony. Je�li kt�remu� z ch�opc�w w czasie posi�ku spad�o co� na pod�og�, winowajca musia� wszystko zliza�. W�a�ciciel but�w nier�wno ustawionych pod ��kiem nast�pnego dnia chodzi� boso bez wzgl�du na to, czy by�o zimno, czy ciep�o, a ch�opcy musieli przej�� przez dziedziniec do jadalni i do kaplicy. Z�a odpowied� podczas lekcji by�a karana solidnym uderzeniem kijem do pokazywania na mapie, a najdrobniejsze naruszenie dyscypliny poci�ga�o za sob� najbardziej wymy�lne kary.

Wielu ch�opc�w nocami p�aka�o przez sen. Daniel tak�e. Cz�sto my�la�: Tu powinni�my mie� Ulvhedina!

Coraz bardziej t�skni� do Grastensholm, do swojej matki, kt�ra zawsze okazywa�a mu tyle mi�o�ci. Ojciec i ciocia Madeleine tak�e go kochali, i dziadkowie. Z mam� jednak to by�o co� wyj�tkowego. Matka i on byli ze sob� zwi�zani w szczeg�lny spos�b.

W miar� up�ywu czasu Daniel zacz�� si� otrz�sa� z odr�twienia, powoli dawa�o o sobie zna� wrodzone poczucie sprawiedliwo�ci Ludzi Lodu. W pewnym okresie dwaj mali ch�opcy, bracia, spokojni i pos�uszni, �ci�gn�li na siebie prze�ladowania jednego z nauczycieli. Po kilku tygodniach przypominali zaszczute zwierz�ta; �eby si� nie wiem jak starali, i tak wszystko by�o �le.

Daniel przygl�da� si� temu i powoli narasta� w nim gniew. Nie mia� wprawdzie �adnych niezwyk�ych zdolno�ci swoich wybranych lub obci��onych dziedzictwem krewnych, by� najzupe�niej zwyczajnym ch�opcem, ale mia� dobre serce i zosta� wychowany tak, by zawsze stawa� w obronie sprawiedliwo�ci.

Pewnego dnia, gdy zobaczy�, jak �zy malc�w kapi� na pulpit, a nauczyciel stoi nad nimi, poszturchuje i natrz�sa si� z nich, gniew eksplodowa�.

Daniel wsta� i podszed� do nauczyciela. By� ch�odny i opanowany.

��Tym razem to ju� do�� � powiedzia� spokojnie i odebra� nauczycielowi kij.

Ten odwr�ci� si� zaskoczony, blady z w�ciek�o�ci. Wysycza� co� niezrozumiale przez z�by i na oczach oniemia�ej z przera�enia klasy wyrwa� kij Danielowi i zacz�� go na o�lep ok�ada�. Kij z�ama� si�, ale on nadal bi� tym, co mu zosta�o w r�ce.

Nie wiadomo, jakby si� to sko�czy�o, gdyby inni nauczyciele nie us�yszeli ha�asu i nie przybiegli. Daniel zosta� za z�e zachowanie zamkni�ty w areszcie w swoim pokoju, a ca�a klasa musia�a odrabia� dwa razy wi�cej lekcji.

Dzia�o si� to pod koniec tygodnia. Kiedy Dan i Madeleine przyjechali, �eby zabra� Daniela na niedziel� do domu, byli wstrz��ni�ci jego wygl�dem. On mrukn�� wprawdzie tylko, �e si� przewr�ci� i pot�uk�, ale kiedy wieczorem Madeleine przypadkowo zobaczy�a jego plecy, ca�a historia wysz�a na jaw.

��Ale�, na Boga � szepn�� Dan. � Czemu ty nic nie m�wi�e�?

��Ja my�la�em, �e w szkole tak powinno by� � szlocha� Daniel zas�aniaj�c r�k� buzi�. � Ale strasznie by�o mi �al tych dw�ch malc�w.

��Post�pi�e� najzupe�niej s�usznie � powiedzia� Tengel M�odszy. � Dan, tego nie mo�na tak zostawi�!

��Oczywi�cie, �e nie � zgodzi� si� jego syn. � Nie musisz si� martwi� o tych ch�opc�w. Ja si� zajm� tym, �eby mieli spok�j.

��Czy nie m�g�bym pojecha� na �wi�ta do mamy? � zapyta� wci�� pochlipuj�c Daniel, zawstydzony, �e on, taki du�y ch�opiec, nie umie powstrzyma� �ez.

��Dziecko kochane � powiedzia� Dan, przytulaj�c mocno ch�opca. � Pos�uchaj. Kilka dni temu dosta�em list od twojej mamy, ale nie m�wi�em ci o tym, bo na razie powiniene� my�le� o szkole. Mama chce, �eby� przyjecha� do domu, bo tw�j dziadek Alv zdo�a� pokona� chorob� i Grastensholm jest nareszcie wolne od zarazy. Ci, kt�rzy mieli umrze�, umarli, pisze twoja matka z w�a�ciw� jej otwarto�ci�. W ka�dym razie wszelkie niebezpiecze�stwo min�o. A mama bezgranicznie za tob� t�skni.

Te s�owa sprawi�y, �e Daniel wybuchn�� jeszcze bardziej gwa�townym szlochem. Wszyscy przygl�dali mu si� w milczeniu. Daniel nigdy nie wspomina�, �e t�skni za domem.

��Nie wiedzia�em, co jej odpowiedzie� � rzek� po chwili Dan. � Bo przecie� by�e� w szkole� ale nie mo�e by� tak jak dotychczas. Mam w Uppsali sporo do powiedzenia, mam niez�� renom�, zwi�zany jestem z profesur� uniwersyteck�, ju� ja za�atwi�, �eby sko�czy� z tym skandalem w twojej szkole. O ile jednak znam �ycie, to po tym wszystkim nauczyciele ci� znienawidz� i b�d� izolowa�. Co reszta rodziny o tym my�li? Ingrid pisze, �e chcia�aby poby� troch� z Danielem, zanim on wejdzie w doros�e �ycie z ma��e�stwem i tak dalej. Ja bym chcia�, �eby m�j syn studiowa� na uniwersytecie. Ale na to te� ma jeszcze troch� czasu. Na razie znajdzie si� chyba dla niego jaka� szko�a w Norwegii? No, a potem, Danielu, kiedy ju� sko�czysz szko��, wr�cisz do nas i zapiszesz si� na uniwersytet w Uppsali, dobrze?

��To brzmi rozs�dnie � powiedzia� Tengel, a inni mu przytakn�li.

Daniel rozpogodzi� si� i ju� tylko poci�ga� nosem.

��Tak was wszystkich kocham! Ca�� moj� szwedzk� rodzin�! Nie czujecie si� chyba ura�eni, �e ja�

���e t�sknisz za Norwegi�? � u�miechn�a si� Madeleine. � Najdro�szy m�j, czy ty my�lisz, �e my nie rozumiemy?

Dan po�o�y� r�ce na ramionach syna.

��Co powiesz na to, �eby ju� nie wraca� do szko�y? I �eby�my wszyscy troje, ty, ja i Madeleine, pojechali do Norwegii okr�n� drog�?

��Okr�n� drog�?

��Przez Skani�. Od dawna bardzo chc� porozmawia� z naszym kuzynem Vendelem Gripem. My�l�, �e on te� by si� ucieszy� z wizyty. I mo�e mogliby�my tam spotka� twoj� mam�

Daniel rozpromieni� si� niczym s�o�ce.

��Uwa�am, �e to brzmi wspaniale! A wy nie b�dziecie musieli jecha� do samej Norwegii.

��No to tak zrobimy � o�wiadczy� Dan, nie podejrzewaj�c nawet, �e w ten spos�b jego syn rozpocznie niezmiernie d�ug� drog� ku temu, co szamanka Tun-sij nazwa�a �r�d�ami �ycia.

Pada� deszcz, ale troch� pociepla�o, kiedy wyruszali na po�udnie. W Skanii jednak mog� si� zdarzy� prawdziwe wichury, kt�re ze �wistem gnaj� po r�wninach k��by �niegu i zasypuj� drogi, tworz�c na nich niekiedy upiorne, niekiedy zabawne formacje.

Gdy nasi podr�ni dotarli nareszcie do dworu w Andrarum, byli przemarzni�ci do szpiku ko�ci.

Zbli�a�o si� Bo�e Narodzenie i dom by� przystrojony do �wi�t. Christiana i Anna-Greta w�o�y�y ca�e dusze w to, �eby upragnionych go�ci z Upplandii przyj�� prawdziw� ska�sk� wigili�. Niczego nie mog�o na stole zabrakn��. Ska�skie specja�y sta�y jeden obok drugiego, od wspania�ych kie�bas po wyborne ciasta. Go�cie byli oczarowani.

Ingrid i jej m�� Ernst mieli przyjecha� dopiero p�niej, wigili� musieli sp�dzi� w Grastensholm, uwa�ali, �e inaczej by� nie mo�e.

Je�li Dan lub ktokolwiek z jego rodziny kiedy� my�la�, �e Vendel Grip z Ludzi Lodu oka�e si� nieszcz�nikiem bezustannie u�alaj�cym si� nad swoim kalectwem, to si� mocno myli�. Vendel by� niewiarygodnie witalny, bez wahania uczestniczy� we wszystkim, nie kr�puj�c si�, �e ludzie widz�, jak si� czo�ga lub podci�ga na r�kach za pomoc� uchwyt�w, kt�re Anna-Greta zamontowa�a we wszystkich strategicznych punktach w domu. By� niezwykle o�ywiony wizyt� i cieszy� si� na d�ugie, podniecaj�ce rozmowy z Danem.

Synek Vendela, Orjan, by� spokojnym o�miolatkiem, typowym Ska�czykiem. Pokazywa� Danielowi stajnie i obory, a m�wi� takim wspania�ym dialektem ska�skim, �e m�ody go�� musia� si� bardzo stara�, �eby go zrozumie�. Obaj ch�opcy, jednakowo spokojni i opanowani, porozumieli si� natychmiast i te pi�� lat, jakie ich dzieli�o, nie przeszkadza�o Danielowi. Wprost przeciwnie, bo tak, jak si� to zwykle dzieje, m�odszy z ch�opc�w widzia� w starszym i bardziej do�wiadczonym swego idola, a Daniel przyjmowa� podziw Orjana, nie ukrywaj�c, �e mu to pochlebia.

Ale chcia� te� wieczorami przys�uchiwa� si� rozmowom ojca i wuja Vendela. Orjana odsy�ano do ��ka, zreszt� pewnie i tak nic by z tych dyskusji nie poj��. Dan natomiast chcia�, by jego syn w nich uczestniczy�.

A chyba nie powinien by� tego robi�.

Cho� mo�e jednak? Mo�e tak zosta�o postanowione, �e to w�a�nie Daniel powinien by� si� dowiedzie� o Taran-gai?

W kuchni dwie m�ode kobiety czyni�y przygotowania do obiadu na drugi dzie� �wi�t. Christiana i s�u��ce posz�y ju� spa�, by�y wi�c same. Pocz�tkowo Anna-Greta mia�a k�opoty, by m�wi� �ty� do eleganckiej pani Madeleine, ta jednak zachowywa�a si� z wielk� prostot�, w �adnym razie nie daj�c odczu� pochodz�cej z komorniczej rodziny Annie-Grecie, �e istniej� mi�dzy nimi jakie� spo�eczne r�nice.

Gospodyni spogl�da�a z podziwem na Madeleine, kt�ra przygotowywa�a owoce do �wi�tecznego puddingu.

��Uwa�am, �e to bardzo szlachetne z twojej strony, �e tak serdecznie przyj�a� Daniela, syna twojego m�a.

��Nigdy tego nie �a�owa�am � odpar�a Madeleine.

Anna-Greta patrzy�a przed siebie z rozmarzeniem. Z wiekiem nie stawa�a si� szczuplejsza, ale nale�a�a do kobiet, kt�rym bujniejsze kszta�ty dodaj� urody.

��Sama pewnie post�pi�abym tak samo z dzieckiem Vendela z Syberii, gdyby kiedykolwiek mog�o do nas przyjecha�.

��A wi�c on wci�� nie zapomnia�? � zapyta�a Madeleine ostro�nie.

Anna-Greta pochyli�a si� nad sto�em i energicznie kroi�a piecze�.

��Nigdy o tym nie m�wi. Ani s�owa. Ale ja wiem, kiedy jest mu trudno. I taki jest dumny z Orjana � zmieni�a temat, co Madeleine bardzo dobrze rozumia�a.

Tymczasem w salonie Vendel wyj�� map�, kt�r� sam sporz�dzi�.

��Popatrzcie tutaj � rzek�, pochylaj�c si� nad sto�em. � Tu jest Morze Karskie. A tutaj rzeka Ob, kt�r� sp�yn��em a� do uj�cia. Ten tutaj nie do ko�ca nakre�lony cypel ma przedstawia� p�wysep Jamal, nie wiedzia�em tylko, jak on wygl�da, ale to bez znaczenia.

��Ale ciebie Samojedzi przeprowadzili od uj�cia Obu, przez nasad� p�wyspu Jamal i dalej na otwarte Morze Karskie? � zapyta� Dan.

��W�a�nie tak. Tutaj, nad zatok�, znajdowa� si� letni ob�z Jurat-Samojed�w.

��I tam �yje tw�j potomek, prawda? � upewni� si� Dan. � Cho� nie wiesz nic konkretnego?

���ycie bym odda�, �eby si� dowiedzie�. � westchn�� Vendel. � No, a tam dalej na zach�d le�y Taran-gai.

Dan i jego syn uwa�nie przygl�dali si� mapie. Daniel powiedzia�:

���e te� tajga si�ga tak daleko na p�noc!

��Tak, to dziwne. Jak widzicie, tajga ci�gnie si� od p�nocnych kra�c�w Uralu do tych wysokich, poszarpanych g�r tam, nad samym morzem. Wszystko to teren Taran-gai. Nie jest to jaka� wydzielona kraina, s�dz�, �e Rosjanie nawet nie bardzo zdaj� sobie z tego spraw�, ale to jest Taran-gai.

��I tam si� dowiedzia�e�, �e by� mo�e Tengel Z�y nadal �yje? � zapyta� Dan.

��Tak. Nie wierzy�em w to, brzmia�o to zbyt fantastycznie, ale potem, kiedy wr�ci�em do domu, ty napisa�e� list, �e� �e chyba dokona�e� takiego samego odkrycia.

��Zgadza si�.

Vendel Grip odchyli� si� do ty�u w swoim fotelu. Wci�� wygl�da� m�odo z tymi w�osami blond, ale Dan dostrzega� w jego rysach �lady bolesnych prze�y�.

��Wiesz � powiedzia� Vendel. � To nies�ychanie interesuj�ce. Jest tylko jedna rzecz, kt�rej nie rozumiem� nie, w�a�ciwie to niczego nie rozumiem, ale to jedno szczeg�lnie nie daje mi spokoju. Mianowicie twoja hipoteza, �e Tengel Z�y mia� jakoby w�drowa� po Europie Po�udniowej. To zupe�nie zaskakuj�ce. I czego by tam szuka�?

��No w�a�nie, czego!

W pokoju zaleg�a cisza.

��O Bo�e, �ebym ja m�g� si� tam dosta� � westchn�� Vendel z g��bi duszy.

��Do Taran-gai?

��Och, nie, nie! W �adnym razie! Chocia� nigdy nie zapomn� niezwyk�ej mistyki Taran-gai ani flecisty w nagrzanym, ociekaj�cym po deszczu wod� lesie, to jednak nigdy wi�cej nie chcia�bym postawi� stopy na tej ziemi. Gdybym w og�le mia� stopy � doda� z gorzk� ironi�.

Dan wyprostowa� si� w fotelu.

��Co ty powiedzia�e�? Flecista?

Vendel ze zdumieniem obserwowa� podniecenie kuzyna.

��Owszem. Mieszka�cy Taran-gai s� nadzwyczajnymi flecistami. Zawsze tak by�o. Ale dlaczego ci� to tak poruszy�o?

��Bo kiedy Tengel Z�y przyszed� do Hameln, mia� ze sob� flet. Dlatego zosta� przegnany z miasta: ludzie my�leli, �e to szczuro�ap.

Teraz tak�e i Vendel si� o�ywi�.

��Dan, je�eli jest tak jak m�wisz, to on nie przypadkiem przyszed� w�a�nie do Hameln.

��Co masz na my�li? On si� dopytywa� o groty w g�rach Harzu.

��Mog�o tak by�. Ale je�li szuka� w�a�nie szczuro�apa? Cz�owieka, kt�ry czuje jak on? A mo�e z jakiego� innego powodu poszukiwa� drugiego flecisty?

Dan s�ucha� go ze sceptycyzmem.

��Ale szczuro�ap z Hameln to posta� ze �wiata ba�ni.

��A Tengel Z�y i ca�a szalona historia Ludzi Lodu to nie? Ja uwa�am, �e szczuro�ap jest nawet bardziej wiarygodny, jest �ci�le ulokowany w czasie, by� w Hameln w 1284 roku!

��Tym samym mo�na okre�li� czas wizyty Tengela Z�ego, bo on przyszed� do Hameln w dziesi�� lat p�niej, czyli w 1294 roku.

��Ale ty, poszukuj�c go, nie doszed�e� dalej ni� do Salzburga, prawda?

��Do Salzbach � sprostowa� Dan. � I nie s�dz�, �eby kontynuowanie podr�y mia�o sens. �lady tam si� urywaj�, a szuka� na �lepo na po�udnie od Salzbach to tak, jakby szuka� ig�y w stogu siana.

��Tak, to oczywiste.

Cisz�, kt�ra potem zaleg�a, przerwa� m�ody Daniel.

��Czy m�g�by wuj opowiedzie� wi�cej o �r�d�ach �ycia? � poprosi� Vendela.

Ten zwr�ci� si� do niego i u�miechn�� smutno.

��Nie wiem nic ponadto, co opowiedzia�a mi szamanka. Po powrocie spisa�em ca�� histori� z Syberii i je�li chcesz, mog� ci po�yczy� t� ksi��k�. Nie, jedyne, co mi Tun-sij powiedzia�a, to �e Tengel Z�y nie zawar� paktu z Szatanem, jak zawsze s�dzili�my, tylko �e zaprzeda� �mierci, kt�r� Taran-gaiczycy nazywaj� Shama, swoich potomk�w, uczyni� ich narz�dziami w r�kach Z�ego. Mieli umie� zabija�, mieli dostarcza� Shamie m�odych, pi�knych, czarnych kwiat�w do jego ogrodu. Shama bowiem jest b�stwem nie tylko Taran-gaiczyk�w, lecz tak�e pierwotnych Ludzi Lodu. Tun-sij sama przecie� pochodzi z Ludzi Lodu, a to szatan w ludzkiej sk�rze. Mimo wszystko lubi�em j�.

Dan skin�� g�ow�.

��Tak jak my lubimy wielu z naszych krewnych dotkni�tych dziedzictwem.

��Ot� to. Chocia� Tun-sij nie by�a w �cis�ym znaczeniu dotkni�ta� Ale na czarach si� zna�a! Tak, a poza tym powiedzia�a co� jeszcze, Danielu. Powiedzia�a mianowicie, �e to wcale nie czarodziejskie zio�a by�y w tym kocio�ku, ale co� ca�kiem innego. I �e to wcale nie Tengel pilnuje kocio�ka, to tylko jego duch si� tam ukazuje.

��Tak chyba jest � potwierdzi� Dan. � Ulvhedin powiedzia�, �e Tengel Z�y znajduje si� w jakim� innym miejscu na ziemi i stamt�d, dzi�ki sile woli i koncentracji my�li, mo�e si� ukazywa� w Dolinie Ludzi Lodu, je�li s�dzi, �e jego tajemnica jest zagro�ona.

��Tun-sij m�wi�a to samo! � zawo�a� Vendel o�ywiony. � Ona powiada, �e Tengel Z�y trwa w jakim� zamroczeniu, ale nikt nie wie gdzie.

��Czy mo�na s�dzi�, �e gdzie� na po�udnie od Salzburga? � zapyta� Daniel.

��To brzmi prawdopodobnie � uznali jego ojciec i wuj.

��Ona m�wi�a tak�e, �e w Taran-gai �yje teraz ch�opiec dotkni�ty dziedzictwem, prawda? � dopytywa� si� Daniel. � Z mojego pokolenia. Mo�e kilka lat ode mnie starszy?

��My�l�, �e tak � odpar� Vendel �agodnie. � Ile ty dok�adnie masz lat, Danielu?

��Trzyna�cie.

Smutek odmalowa� si� na twarzy Vendela, ale po chwili jego rysy wypogodzi�y si� ponownie.

��Moje dziecko powinno mie� teraz czterna�cie lat. O rok wi�cej ni� ty.

��To ch�opiec czy dziewczynka? � zapyta� Daniel.

��Sk�d mia�bym to wiedzie�?

Dan przerwa� smutny nastr�j.

��Wracaj�c do tego, co m�wi�a szamanka, to mo�na s�dzi�, �e Tengel Z�y, czy Tan-ghil, jak tam go nazywaj�, sp�odzi� dziecko z jedn� z mieszkanek Taran-gai. Mia� wtedy zaledwie pi�tna�cie lat. Strasznie m�ody, trzeba powiedzie�! I r�wnie� ten syn przyni�s� ze sob� na �wiat dziedzictwo z�a, ale nie w tak wyra�nym stopniu, jak to bywa u nas, bo prawdopodobnie Tengel Z�y po osiedleniu si� w Norwegii, w Dolinie Ludzi Lodu, nigdy wi�cej o nim nie my�la�. Czy tak mog�o by�, Vendelu?

��Owszem, to brzmi prawdopodobnie. Ale szamanka uwa�a�a, �e ten jego potworny post�pek, czyli zaprzedanie potomk�w Shamie, musia� si� dokona� ju� w Taran-gai. A zatem w Taran-gai nale�a�oby szuka� pocz�tk�w przekle�stwa i tylko tam mo�na pr�bowa� je przerwa�.

��Ale kocio�ek, czy co to jest, musimy tak�e spr�bowa� odnale��? To co�, co zosta�o ukryte w Dolinie Ludzi Lodu.

��Tak. Szamanka podkre�la�a to z naciskiem. Musimy uczyni� wszystko, �eby to unieszkodliwi�.

��Ulvhedin jednak by� tak odurzony napojem, �e nie wie nawet, gdzie widzia� Tengela Z�ego.

Daniel siedzia� przez d�u�szy czas bez s�owa. Potem rzek�:

��Szamanka powiedzia�a, �e Ludzie Lodu dotkn�li �r�de� �ycia, prawda?

��Tak, u�y�a dok�adnie takich s��w.

Patrzyli na ch�opca, kt�ry zastanawia� si� nad czym� w skupieniu.

��W takim razie domy�lam si�, co si� mog�o sta� � powiedzia� w ko�cu.

Po twarzy jego ojca przemkn�� u�miech.

��Wszyscy mamy jakie� swoje teorie. Wiesz, Vendelu, od dawna nie opuszcza mnie my�l, �eby tam pojecha�.

Vendel ca�y si� rozja�ni� nag�� nadziej�, kt�r� natychmiast zgasi� rozs�dek.

��Nie mo�esz tego zrobi�. Tam nikt nie dojdzie.

Dan u�miechn�� si�.

��Wiesz, ja jestem przyrodnikiem, badaczem. Ekspedycj� na arktyczne obszary Syberii m�g�by zaakceptowa� nawet rosyjski car.

(Nie, nie wolno mi mie� takiej nadziei � twarz Vendela m�wi�a wyra�niej ni� s�owa.)

��W takim razie ja jad� z ojcem � o�wiadczy� Daniel.

��Ty? Trzynastolatek?

��Ojciec nie zamierza chyba wyruszy� jutro rano � odpar� ch�opiec spokojnie.

��Tak, masz racj�. Trzeba wielu lat na przygotowania.

Vendel z trudem wymawia� s�owa:

��Odwiedzisz tak�e Jurat-Samojed�w? Nie�c�w, jak sami siebie nazywaj�?

Dan po�o�y� r�k� na jego d�oni.

��Przede wszystkim dlatego chcia�bym tam pojecha�, Vendelu. A w og�le powody wyprawy s� trzy. Po pierwsze, chcia�bym pojecha� jako przyrodnik. Po drugie, spr�bowa�bym stwierdzi�, czy masz tam potomka, a po trzecie, mo�e uda�oby mi si� rozwi�za� zagadk� Taran-gai, Ludzi Lodu i Tengela Z�ego. Ale najwa�niejsze ze wszystkiego jest twoje dziecko.

Vendel dr�a�, nie zdaj�c sobie z tego sprawy. Dopiero Daniel przywo�a� go z powrotem do rzeczywisto�ci.

��Ale je�li mamy si� tam wybra�, to nic nie zdzia�amy bez znajomo�ci j�zyka. Rosyjskiego m�g�bym si� nauczy� w Uppsali, ale pozosta�e j�zyki� bo to s� dwa r�ne, prawda?

��Tak, ale Samojedzi i Taran-gaiczycy rozumiej� si� do�� dobrze. Wystarczy, �e nauczysz si� jurackiego, a to mo�esz zrobi� z moj� pomoc�.

��Zaraz, zaraz, czy to nie ma by� moja wyprawa? � zawo�a� Dan, kt�ry poczu� si� zlekcewa�ony.

Tamci nie s�uchali go jednak. Z o�ywieniem dyskutowali, jak zorganizowa� wsp�ln� nauk�.

Dan przygl�da� im si� na wp� obra�ony, na wp� rozbawiony. W ko�cu da� za wygran� i zacz�� si� przys�uchiwa� ich rozmowie. Nie zaszkodzi zna� paru s��w, gdy cz�owiek znajdzie si� na miejscu.

Zanim przyjecha�a Ingrid ze swoim sympatycznym m�em, Daniel zd��y� si� ju� nauczy� wiele z tego do�� prymitywnego j�zyka, dalej mia� si� uczy� sam ze skryptu, kt�ry sporz�dzi� dla niego Vendel. Wkr�tce Daniel wyobrazi� sobie, �e zna nie�le j�zyk. M�j Bo�e!

Ingrid by�a przera�ona.

��Macie zamiar wys�a� tam mojego nieszcz�snego ch�opca?

��Nie, oczywi�cie, �e nie, Ingrid � zapewnia� Dan pod nieobecno�� syna, kt�ry bawi� si� na dworze z Orjanem. � Jecha� mam ja, ale pozwalamy mu si� tym zajmowa�, bo to zawsze dobrze mie� takie zainteresowania. I w przysz�o�ci w Uppsali mo�e mu si� przyda� znajomo�� takiego rzadkiego j�zyka.

��Ale on jest wprost rozgor�czkowany! Jest bezapelacyjnie zdecydowany jecha�. Im szybciej, tym lepiej.

��Przejdzie mu to. Sama chyba pami�tasz, �e w tym wieku wszystko robi si� ca�ym sercem i dusz�, p�ki cz�owieka nie ogarnie nowe zainteresowanie dla innych spraw i nie zapomni o poprzednich.

Ingrid nie by�a przekonana, ale na razie da�a spok�j.

��Dan, co to za okropne blizny ma Daniel na plecach? On powiedzia�, �e to ze szko�y.

��Tak, i w�a�nie dlatego zabra�em go stamt�d. Nauczyciel go skatowa�, bo stan�� w obronie dw�ch maltretowanych malc�w.

��Ale, m�j drogi! Czy on nie mia� przy sobie alrauny?

��W szkole nie, to niemo�liwe. A zreszt� on nie wie o alraunie.

��Powinien j� przy sobie mie�. Wsz�dzie! Wtedy nic takiego nie mog�oby si� wydarzy�. Przywioz�e� j�?

��Tak. B�dziesz j� mog�a zabra� do Norwegii.

Ingrid roze�mia�a si� cicho.

��Dobrze, tylko daj mi j� dyskretnie, bardzo ci� prosz�! Ernst nic o tym nie wie.

��Ale nazywa ci� swoj� ma�� czarownic�?

��On uwa�a, �e wygl�dam na czarownic�, cho� nie wie, �e ni� jestem. Pr�bowa�am mu to kiedy� wyja�ni�, ale on si� tylko �mia�. To materialista do szpiku ko�ci.

��Nie mo�esz troch� poczarowa�, �eby go przekona�?

��Nie, co to, to nie, nie chc� go utraci�! On daje mi poczucie bezpiecze�stwa, kt�rego potrzebuj�, ciekawe rozmowy i du�o ciep�a, tak�e w ��ku.

��Kochasz go? � zapyta� Dan cicho.

��Na sw�j spos�b � odpar�a. � Tak jak kocham Daniela i wszystkich, kt�rzy s� mi bliscy.

��Domy�lam si�, �e to znaczy bardzo wiele � powiedzia� Dan. � Bo wiem, �e nikt nie jest tak niez�omnie lojalny wobec swoich bliskich jak ty, Ingrid. I podejrzewam, �e prawd� jest to, co kiedy� o tobie m�wiono, a mianowicie �e podobnie jak Sol nie potrafisz kocha� m�czyzny.

Ingrid spu�ci�a g�ow�.

��Tak. Chyba tak. Mi�o�� do bliskich odczuwam jak ogie� p�on�cy w piersi i to uczucie obejmuje tak�e Ernsta. Ale tej bolesnej, gwa�townej nami�tno�ci do m�czyzny nie znam. Tylko o tym s�ysza�am.

Dan spojrza� na ni� spode �ba.

��I my�l�, �e tak jest najlepiej. Tak powinno by�. Bo osobi�cie nie s�dz�, bym sam chcia� spotka� jak�� Sol czy jak�� Ingrid, kt�ra by kocha�a m�czyzn� z tym gor�czkowym po��daniem, z tym nieugaszonym �arem. My�l�, �e to musi by� �miertelnie niebezpieczne.

��Zgadzam si� z tob� � powiedzia�a Ingrid powa�nie. � Zreszt� Sol by�a �miertelnie niebezpieczna i bez tego. Naprawd� mam nadziej�, �e taka nie jestem.

��Akurat mnie trudno w to uwierzy� � u�miechn�� si� Dan. � Ale przyzna� musz�, �e po urodzeniu Daniela sta�a� si� du�o spokojniejsza.

��A jeszcze bardziej, kiedy w moim �yciu pojawi� si� Ernst.

Ingrid zamy�li�a si�. A przedtem? Czy nie pod��a�a w z�ym kierunku? W jakim stopniu odpowiedzialna jest za �mier� Thora Egila? A za madame Andersen? Bo chyba zosta�a �ci�ta? A co z Eufrozyn�? Czy j� tak�e spotka� ten sam los?

To by�y nieprzyjemne my�li. Szybko si� z nich otrz�sn�a.

W drodze do Norwegii Daniel dosta� od matki alraun�. Ernst by� na dole, w jadalnej izbie gospody, w kt�rej si� zatrzymali; matka i syn zostali w pokoju sami.

Daniel wa�y� korze� w r�ce. Ingrid opowiedzia�a mu dopiero co, jak bardzo jego �ycie jest zwi�zane z tym magicznym przedmiotem.

��Zawsze b�d� j� przy sobie nosi� � powiedzia� uroczy�cie. � Jestem ju� na to dostatecznie du�y.

��Uwa�am, �e tak. Alrauna jest bardzo pot�na. Ona ochroni ci� przed ka�dym niebezpiecze�stwem. Dan powinien by� ci j� da� do szko�y, to unikn��by� takiego okropnego traktowania.

��Jakim sposobem?

��Alrauna zawsze zapobiega wszelkim atakom na tego, do kogo nale�y, kogo kocha i komu s�u�y.

Daniel skin�� g�ow�.

��Wspaniale. B�d� o ni� dobrze dba�.

��Staraj si� o to. B�dzie ci za to wdzi�czna i jeszcze bardziej oddana. A teraz pospiesz si�, zaraz zejdziemy na kolacj�. Ernst na nas czeka. Lubisz go?

Pyta�a lekko niespokojna, bo s�d Daniela znaczy� dla niej wiele.

��Tak, Ernst jest w porz�dku � odpar�.

Z wdzi�czno�ci� potarga�a mu w�osy.

��On ciebie te� lubi.

Ingrid posz�a przodem, a Daniel tymczasem wiesza� alraun� na szyi. Przyjemnie �askota�a mu sk�r� na piersi. Wygl�da�o na to, �e czuje si� tu dobrze; u siebie, mo�na powiedzie�. Jakby wr�ci�a na w�a�ciwe miejsce.

Nie wszyscy, kt�rzy w ci�gu stuleci trzymali alraun� w r�ce, my�leli to samo. Wielu twierdzi�o, �e wykr�ca�a si�, jakby okazywa�a niezadowolenie.

Zabior� j� ze sob� tam, my�la� Daniel. Tam, do tego dzikiego kraju Taran-gai. Bo ja musz� tam jecha� bez wzgl�du na to, co m�wi� mama i ojciec.

I alrauna b�dzie mnie broni� przed Tengelem Z�ym.

Nie wszystko u�o�y�o si� tak, jak Dan planowa�.

Jeszcze w tym samym roku, 1732, za po�rednictwem szwedzkich autorytet�w wys�a� do rosyjskich w�adz pro�b� o zezwolenie na ekspedycj� do rosyjskich obszar�w arktycznych. Jest botanikiem, pisa�, pracuje pod kierunkiem profesora Olofa Rudbecka m�odszego i znanego w �wiecie Carla Linneusza, mo�e przedstawi� jak najlepsze rekomendacje. Mia� zamiar na pok�adzie kutra pop�yn�� wybrze�em Oceanu Lodowatego, wok� p�wyspu Kola, do Archangielska.

Chcia� wyruszy� na tyle wcze�nie, by Daniel, ze wzgl�du na m�ody wiek, nie m�g� mu towarzyszy�.

Najpierw jednak Dan musia� czeka� niesko�czenie d�ugo na odpowied�, co p� roku wysy�a� ponaglenia, i w ten spos�b min�o ponad dwa lata. W ko�cu nadesz�o kr�tkie, zdecydowane �nie�. Sytuacja polityczna nie zach�ca�a do takich ma�o istotnych spraw, jak badania naukowe.

Dan nigdy si� nie rozeznawa� w stosunkach mi�dzynarodowych. Teraz u�wiadomi� sobie, �e na wschodzie nieustannie trwaj� niepokoje. �e Rosja toczy wojn� z Turcj�, a Szwedzi gotowi s� uderzy� na os�abione cesarstwo od strony Finlandii. Nic dziwnego, �e car nie �yczy sobie �adnych szwedzkich badaczy w swoim dominium, �eby nie wiem jak pokojowo byli usposobieni.

Daniel po paru latach sp�dzonych w Grastensholm wr�ci� do Szwecji. Wszystko by�o jak nale�y, tylko stary Tengel zaczyna� odczuwa� nieub�agany up�yw czasu. By� ostatnim ze swojego pokolenia, a trzyma� si� przy �yciu tak d�ugo pewnie dlatego, �e o�eni� si� m�odo.

Daniel tak wydoro�la�, �e rodzina w Szwecji ledwo go pozna�a. G��boki g�os, szerokie ramiona, rysy twarzy i spojrzenie �wiadcz�ce o wielkiej szczero�ci, wewn�trznym spokoju i r�wnowadze.

Pocz�ty po wypiciu czarodziejskiego napoju, my�la� Dan zdumiony. W wywarze by� te� kawa�ek alrauny. Mi�dzy rodzicami ch�opca nie by�o ani wi�zi erotycznej, ani gor�tszego uczucia. Po prostu przyja��. A jednak rezultat okaza� si� taki nadzwyczajny! Niezbadane s� wyroki losu!

Najwy�szy czas, by Daniel powa�nie zabra� si� do studi�w.

Ale nie dosz�o do tego. Sytuacja polityczna komplikowa�a si� coraz bardziej, w ko�cu Szwecja znowu znalaz�a si� w stanie wojny.

Goran Oxenstiema, teraz wysoki oficer, zosta� rzecz jasna natychmiast odkomenderowany. I jak to by�o w zwyczaju, mia� sobie dobra� podw�adnych z ludzi mieszkaj�cych w jego dobrach. W�r�d wielu innych znalaz� si� Dan Lind z Ludzi Lodu, profesor, niemal si�� oderwany od swoich zaj��. A tak�e jego syn, Daniel, mimo gwa�townych protest�w ojca, kt�ry uwa�a�, �e Daniel jest jeszcze prawie dzieckiem.

To, oczywi�cie, nieprawda, Daniel by� w�a�nie w wieku poborowym.

On sam przyj�� to spokojnie. Zawiesi� alraun� na szyi i spakowa� kuferek.

W kilka miesi�cy p�niej, �ci�le bior�c 23 sierpnia 1741 roku, wszyscy trzej: Goran Oxenstierna, Dan i Daniel znale�li si� w Villmanstrand w po�udniowej Finlandii. Trzymali si� razem przez ca�y czas; Oxenstierna lubi� mie� ich przy sobie, u jego boku uczestniczyli w kilku mniejszych potyczkach z Rosjanami. Teraz jednak sprawy przybiera�y powa�niejszy obr�t.

Kapitan Oxenstierna w wyniku rosyjskiego manewru okr��aj�cego znalaz� si� ze swymi �o�nierzami w potrzasku. Rosjan by�o jedena�cie tysi�cy, Szwed�w jedena�cie setek. Sko�czy�o si� tak, jak w tej sytuacji sko�czy� si� musia�o. Mimo odsieczy w sile czterech tysi�cy ludzi Szwedzi zostali pobici. Goran Oxenstierna odni�s� ran� w praw� r�k�, kt�ra do ko�ca �ycia mia�a pozosta� niew�adna. On i Dan oraz wielu, wielu innych znalaz�o si� w rosyjskiej niewoli.

Przewieziono ich na wsch�d, za pierwszym razem niezbyt daleko, zaledwie kilkadziesi�t kilometr�w. Daniel, gdzie jest Daniel? zastanawia� si� zrozpaczony Dan. Wielu Szwed�w poleg�o, a on przez ca�y dzie� nie widzia� syna, rozdzielili si� w czasie bitwy.

Ale oto� gdy skutym je�com pozwolono na koniec roz�o�y� si� w poro�ni�tej lasem kotlinie i dano im po kromce twardego chleba, Daniel us�ysza� nagle st�umiony szept:

��Ojcze!

Pod krzakami, tu� przy nim, le�a� Daniel. Wolny, ca�y i zdrowy, zdecydowany za wszelk� cen� odnale�� ojca. Musia� od dawna i�� za transportem je�c�w.

��Och, nie! � j�kn�� Dan. � Odejd� st�d jak najszybciej. Postaraj si� przedosta� do domu.

��Czy nie m�g�bym uwolni� ojca i kapitana?

��Oxenstierna zosta� ci�ko ranny, nie wiem, gdzie go trzymaj�. A ja jestem przykuty do innych d�ugim �a�cuchem. Nie zdo�asz mnie uwolni�. Uciekaj, Danielu! Uciekaj!

��Dobrze, ojcze � wyszepta� ch�opak. � Nareszcie mam mo�liwo�� dotarcia do Taran-gai nad Morzem Karskim, najpierw �odzi� przez fi�skie rzeki, potem przez �adog� i Oneg� do Archangielska, a p�niej zobacz�.

��Chcesz i�� w g��b wrogiego kraju? Czy� ty oszala�? Nie wolno ci tego robi�!

��Dam sobie rad�, mam przecie� alraun�. I m�wi� po rosyjsku.

��Znasz rosyjski?

��Przez ostatnie lata korespondowa�em z Vendelem Gripem.

Dan by� przyt�oczony wszystkimi wiadomo�ciami, kt�re spad�y na niego niczym grad.

��Ale� ale, przecie� to mia�a by� moja wyprawa! � wydysza�.

��Przepraszam, ojcze. Vendel przez ca�y czas mia� przeczucie, �e to ja powinienem tam jecha�. Niech ojciec dba o siebie! M�wi�, �e Rosjanie dobrze traktuj� szwedzkich je�c�w. Niech B�g ma ojca w opiece, b�d� o ojcu my�la�. Zobaczymy si� w domu!

Potem odwr�ci� si� i pobieg� przed siebie. Po paru sekundach znikn�� w g�stych zaro�lach. Wyrusza� w drog� przez nieznane cesarstwo rosyjskie.